Xeranthemum annuum L. üzerinde farmakognozik yönden araştırmalar
Pharmacognostic researches on Xeranthemum annuum L.
Yazar: FULYA GÜLYURDU
Danışman: PROF. DR. İLKAY ORHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Asteraceae = Asteraceae ; Kolinesteraz inhibitörleri = Cholinesterase inhibitors ; Kolinesterazlar = Cholinesterases ; Tirozin = Tyrosine ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Xeranthemum annuum L. = Xeranthemum annuum L.

Özet:
Xeranthemum annuum L. (Asteraceae), ülkemizde ?ölmez ot, kağıt otu?, İngilizce'de ise ?immortelle, everlasting flower? isimleriyle bilinen bir bitki türüdür. Tez çalışmalarımızda, X. annuum'un çiçek ve kök-gövde kısımlarından hazırlanan değişik polaritedeki ekstrelerin nöroprotektif etkisi, asetilkolinesteraz (AChE), bütirilkolinesteraz (BChE) ve tirozinaz enzim inhibitör aktiviteleri ile 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH), N,N-dimetil-p-fenilendiamin (DMPD) ve süperoksit (SO) radikal süpürücü aktivite, demir iyonu-şelasyon etki, demir-indirgeme antioksidan gücü (FRAP) ve fosfomolibdenyum-indirgeme antioksidan gücü (PRAP) yöntemleri ile antioksidan aktivitesi kullanılarak tayin edilmiştir. Ayrıca toplam fenol ve flavonoit miktarları spektrofotometrik olarak hesaplanmış ve ince tabaka kromatografisi ile ekstrelerin fitokimyasal profilleri incelenmiştir. Elde ettiğimiz bulgulara göre; ekstreler AChE ve tirozinaz'a karşı tamamen etkisiz iken, en yüksek BChE inhibitör ve antioksidan aktiviteye kök-gövde etanol ve su ekstrelerinin sahip olduğu bulunmuştur. Bu tez, Türkiye'de yetişen X. annuum üzerinde biyolojik aktivite ve fitokimyasal içerik açısından yapılmış ilk çalışmayı teşkil etmektedir.Anahtar kelimeler: Xeranthemum annuum, Asteraceae, Nöroprotektif etki, Kolinesteraz inhibisyonu, Tirozinaz inhibisyonu, Antioksidan aktivite

Abstract:
Xeranthemum annuum L. (Asteraceae) is a plant species known as ?ölmez ot, kağıt otu? in our country and ?immortelle, everlasting flower? in English. In our thesis studies, neuroprotective effect of the extracts in various polarities prepared from the flower and root-stem parts of X. annuum was established using acetylcholinesterase (AChE), butyrylcholinesterase (BChE), and tyrosinase inhibitory activities as well as 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH), N,N-dimethyl-p-phenylendiamine (DMPD), and superoxide (SO) radical scavenging activity, ferric ion-chelating effect, ferric-reducing antioxidant power (FRAP), and phosphomolibdenum-reducing antioxidant power (PRAP) methods. Besides, total phenol and flavonoid contents were calculated spectrophotometrically and phytochemical profiles of the extracts were investigated by thin layer chromatography. According to data we obtained, while the extracts were completely inactive against AChE and tyrosinase, the ethanol and water extracts of the root-stem parts were found to possess the highest BChE inhibitory and antioxidant activity. This thesis has constituted the first study on X. annuum growing in Turkey in terms of biological activity and phytochemical content.Key words: Xeranthemum annuum, Asteraceae, Neuroprotective effect, Cholinesterase inhibition, Tyrosinase inhibition, Antioxidant activity