Çalışanların güvenlik iklimi algısının güvenlik motivasyonu ve güvenlik performansına etkisinde örgütsel bağlılığın aracılık rolü: Elektrik iletim ve dağıtım sektöründe bir araştırma
The mediating role of organizational commitment in the effect of employees' safety climate perception on safety motivation and safety performance: A research in the electricity transmission and distribution sector
Yazar: HAMDİ EMRE BAĞIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REŞİT ERÇETİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Elektrik dağıtım şirketleri = Electiricity distrubution companies ; Elektrik iletimi = Electric transmission ; Güvenlik iklimi = Safety climate ; Motivasyon = Motivation ; Performans = Performance ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş güvenliği = Work safety

Özet:
Bu çalışmanın amacı, güvenlik iklimi, örgütsel bağlılık, güvenlik motivasyonu ve güvenlik performansı arasındaki ilişkileri incelemek ve bu ilişkilerde örgütsel bağlılığın aracılık rolünün olup olmadığının kontrolünü sağlamaktır. Örneklemini Türkiye' deki elektrik iletim ve dağıtım sektörü çalışanlarının oluşturduğu bu çalışmada, çalışanların özellikle güvenlik iklimi, güvenlik motivasyonu ve güvenlik performans ortalamalarının oldukça yüksek olduğu, örgütsel bağlılık ortalamalarının ise orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. 455 kişilik örneklem grubundan elde edilen verilerle araştırmanın amacına uygun olarak belirlenen varsayımlar, AMOS programı ile yapısal eşitlik modellemesi oluşturularak analiz edilmiştir. Ölçek alt boyutlarının birbirleriyle olan ilişkileri korelasyon analizi ve yol analizi ile incelenmiş, standardize edilmiş regresyon katsayıları belirlenmiştir. Araştırma sonucuna göre güvenlik ikliminin örgütsel bağlılık, güvenlik motivasyonu ve güvenlik performansı üzerinde olumlu yönde etkileri tespit edilmiştir. Güvenlik ikliminin güvenlik motivasyonuna etkisinde örgütsel bağlılığın kısmi aracılık rolü bulunurken, güvenlik ikliminin güvenlik performansına etkisinde ise aracılık rolü bulunmamıştır. Diğer yandan örgütsel bağlılık güvenlik performansını olumlu yönde etkilerken, güvenlik motivasyonunu olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca güvenlik motivasyonu güvenlik performansını olumlu yönde etkilemekle birlikte, güvenlik ikliminin güvenlik performansına etkisinde kısmi aracılık, örgütsel bağlılığın güvenlik performansına etkisinde ise tam aracılık rolü üstlenmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationships between safety climate, organizational commitment, safety motivation and safety performance and to check whether organizational commitment has a mediating role in these relationships. In this study, in which the sample consists of the employees of the electricity transmission and distribution sector in Turkey, it has been determined that the averages of safety climate, safety motivation and safety performance of the employees are quite high, while the averages of organizational commitment are at a medium level. With the data obtained from a sample group of 455 people, the assumptions determined in accordance with the purpose of the research were analyzed by creating structural equation modeling with AMOS program. The relations between the sub-dimensions of the scale were examined by correlation analysis and path analysis, and standardized regression coefficients were determined. According to the results of the research, it has been determined that the safety climate has positive effects on organizational commitment, safety motivation and safety performance. While organizational commitment has a partial mediating role in the effect of safety climate on safety motivation, it has no mediation role in the effect of safety climate on safety performance. On the other hand, while organizational commitment affects safety performance positively, it affects safety motivation negatively. In addition, although safety motivation positively affects safety performance, it plays a partial mediating role in the effect of safety climate on safety performance and a full mediating role in the effect of organizational commitment on safety performance.