Basın yolu ile kişilik hakkına saldırılardan doğan hukuki sorumluluk
The legal resmonsibility that results attacking to personal rights by press
Yazar: DOĞAN BÜLENT BELLİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET İSTEMİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kisilik haklarının korunması konusu özellikle son zamanlarda çok önemkazanmıstır. Zira teknolojinin gelismesi ve buna baglı olarak da üstün niteliktedinleme, gözetleme araçlarının icadı kisinin hayatına daha fazla müdahaleyi deberaberinde getirmistir. Ayrıca son yıllarda kurulan ve ulusal yayın yapan özel radyotelevizyon kanalları ile milyonlarca tiraja ulasan gazeteler de kisilik haklarına yapılanmüdahalelerin artısında etkili olmustur. Günümüzde kisilik haklarına basın yolu ileyapılan saldırıların önemli bir yer tuttugu süphesizdir.Basın yolu ile kisilik haklarına yapılan saldırılarda Anayasa ile teminat altınaalınan basın hürriyeti ile yine Anayasa ile teminat altına alınan kisinin haklarıçatısmaktadır. Çalısmamızda bu çatısan degerleri ayrı ayrı inceledik. Çalısmamızyalnızca yazılı basın yolu ile yapılan saldırılarla sınırlı tutulmustur. Bu sebeple digerkitle iletisim araçları ile yapılan saldırılar inceleme konusu yapılmamıstır.ncelememizin birinci bölümünde kisilik kavramı, kisiligin baslangıcı ve sonaermesi, kisilik hakkı kavramı ile kisilik haklarının özellikleri, kisilik haklarının konusuve kisilik haklarının korunması konuları incelenmistir. Çalısmamızın ikinci bölümündebasın, basın açıklaması, basın özgürlügü, basının görevleri, basın yolu ile yapılansaldırılar ve baslıca saldırı türleri ayrıntılı olarak incelenmistir. Üçüncü bölümde isebasın yolu ile kisilik hakkına yapılan saldırılarda korunma yolları ve özellikle manevitazminat davaları ile basın yoluyla kisilik haklarına yapılan saldırılarda taraflarkonuları ayrıntılı olarak incelenmistir.Ülkemizdeki uygulamada kisilik haklarının basın yoluyla ihlalinde açılandavalarda hükmedilen manevi tazminat oranları oldukça düsüktür. Bunda en önemlietken manevi tazminatın zenginlesme aracı olarak kullanılmaması ve saldırıyaugramayı beklenti haline getirmemesine iliskin görüslerdir. Oysa Avrupa ülkelerindeve özellikle Amerika'da manevi tazminat davaları sonunda yerine göre astronomikmiktarlara hükmedilmektedir. Gazetelerin kisilik haklarını çigneyerek ve gerekirsetazminat ödemeyi de göze alarak sansasyonel haberler verip tirajlarını artırma gayretigöstermeleri sebebi ile ülkemizdeki uygulama elestirilmektedir. Zira gazetelerödeyecekleri tazminat tutarının çok daha fazlasını verdikleri gerçege aykırı,çarpıtılmıs veya sırf sansasyon yaratmak için yapılmıs haber ile kazanmaktadırlar.Bunun yanında açılan davaların uzun süre sürüncemede kalması da kisilik haklarısaldırıya ugrayan kisileri daha çok magdur etmektedir.Kisilik haklarının etkin bir sekilde korunabilmesi için manevi tazminatın birzenginlesme aracı olmaması ve felaketi özlenir hale getirmemesi yönündeki içtihatgörüslerinin terkedilerek manevi tazminat miktarlarının yüksek tutulmasıgerekmektedir. Bunun yanında açılan davaların uzun süre sürüncemede kalması dayapılacak yasal düzenlemelerle saglanmalı ve kisilerin daha fazla magduriyetinesebebiyet verilmemelidir. Ayrıca Basın Kanunu ile süreli yayınlar için öngörülendüzeltme ve cevap hakkının da daha etkin bir sekilde kullanılabilmesi için gereklidüzenlemeler yapılmalıdır.

Abstract:
Protection of individual rights has gained great importance recently.Developments in technology, whereupon invention of deluxe bugging andsurveillance devices has considerably increased interference into individuals? lives.Besides, the late private radio and television channels offering national broadcast aswell as newspapers reaching millions of circulation have had an effect in increase ofthe intrusion of individual rights.In violation of individual rights by means of press, freedom of press ensured bythe Constitution is in conflict with individual rights ensured again by the Constitution.We have tried to analyze these conflicting values independently in our study. Welimited our study only with violations by print media while we preferred to excludeviolations made by mass communication devices.In the first chapter of our Graduate Thesis Study named ?Legal LiabilitySourcing From Violation of Individual Rights By Pres?, subjects of individualityconcept, start and end border of the individuality, understanding of individual rights,feautures of individual rights, subject of individual rights and protection of individualrights have been studied. The second chapter of our study includes press, pressrelease, freedom and duties of the press, inspects the aggressions by press andmain agression types in details. Finally the third chapter studies protection ways incase of a violation of individual rights by press and scrutinizes the court casesagainst general damages and parties of such violation.Our research has revealed that in case of a violation of individual rights bypress in our country, the general damages sentenced are rather low. We can say thatthe most effective factor is that general mental injury damages can not be a way ofenrichment and it should not render being exposed to a violation almost a beneficialmatter. In Europe countries and especially in America, astronomical amounts can besentenced at the end of cases for general damages. On the other hand, we shouldnot elude that.Newspapers in our country, attempt to increase their circulation throughsensational news by acting in contravention of individual rights and, should theoccassion arise, by venturing to pay a compensation. Since newspapers earn morewith their false, distorted news or the news they use just to create a sensation. Inother words, low compensation amounts, have practically started to encouragesensational news. Furthermore, the court cases brought before the court which areprotracted for along time, increases the grievance of people individual rights of whomhave been violated.To be able to protect individual rights more effectively, interpretations claimingthat general damages can not be a way of enrichment and should not encourage thedisaster as a beneficial matter, should be departed and compensation amountsshould be kept at a high level. In addition, procrastination of cases for a long timemust be regulated through enforcement of new acts and further injury of individualsshould be avoided. Furthermore, some arrangements should be made with the aim ofactivating the rights of correction and reply stipulated for periodicals in accordancewith the Press Bill.