Bitki gelişimini teşvik eden bakterilerin Steviada (Steve rebaudiana) verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of plant growth promoting bacteria on yield and quality parameters in Stevia (Stevia rebaudiana)
Yazar: OĞUZ KAAN ÇAVUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZ ŞATANA
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Stevia = Stevia

Özet:
Bu çalışmada, Stevia rebaudiana tohumlarının doku kültürü ortamında çimlendikten sonra adaptasyonunu tamamlayıp sera koşullarında Bacillus pumilus bakterisi uygulanarak bitki üzerindeki verim ve kalite etkileri incelenmiştir. Doku kültürü yönteminde hormonsuz (MS0) ortam kullanılmış ve %64,17 çimlenme oranı elde edilmiştir. Çimlenen bitkilerin dış ortam koşullarına adaptasyonu 3-4 gün içerisinde tamamlanmış ve sera ortamına aktarılmıştır. Serada Bacillus pumilus (B1) ve kontrol (B0) olmak üzere iki farklı uygulama yapılmış ve 10 gün aralıklarla toplamda 4 defa (T1-T2-T3-T4) veri alınmıştır. Çalışmada; yaprak alan indeksi, kök uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlığı, sürgün uzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, yaprak yaş ve kuru ağırlığı, klorofil pigment sayısı, 1 mm² alandaki stoma sayısı, stoma en-boy, rebaudiosit A ve steviosit içerikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlarda; kökle ilgili parametrelerde B1-40. gün, sürgünle ilgili parametrelerde B1-40. gün, yaprakla ilgili parametrelerde B1-40. gün, stoma en-boy sonuçlarında genel ortalamada B1, rebaudiosit A (975,98) ve steviosit (2540,05) içeriklerinde ise genel ortalama bazında değerlendirildiğinde B1 sonuçları kontrol grubuna (910,24 – 2252,75) göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Klorofil pigment sayısında ve 1 mm² alandaki stoma sayısında genel ortalamada B1 sonuçları kontrol grubuna karşı olumlu anlamda farklılık gösterememiştir. Steviada Bacillus pumilus uygulamasının 40. gündeki sonuçları göz önüne alındığında; Bunun gibi çalışmaların uzun vejetasyon döneminde göstereceği etkiler ve mikrobiyal gübrelerin uzun döneme yayılan etkilerini gözlemlemek için ön çalışma niteliğindedir. Yapılacak olan sonraki çalışmalar için fikir verebileceği kanaatini oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Stevia rebaudiana, Bacillus pumilus, MS, Verim ve Kalite

Abstract:
The effects of applying Bacillus pumilus bacteria on the productivity and quality of Stevia rebaudiana seeds, after they have completed adaptation in tissue culture conditions and under greenhouse conditions, were examined in this study. In tissue culture, a hormone-free (MS0) medium was used, and a germination rate of 64.17% was achieved. The adaptation of germinated plants to external conditions was completed within 3-4 days and transferred to greenhouse conditions. Two different applications were made. Bacillus pumilus (B1) and control (B0) were applied at 10-day intervals for a total of 4 times (T1-T2-T3-T4) in the greenhouse. Leaf area index, root length, root fresh and dry weight, shoot length, shoot fresh and dry weight, leaf fresh and dry weight, chlorophyll pigment count, stomata count per 1 mm² area, stomata length-width, rebaudioside A, and stevioside contents were examined in the study. In the obtained results; on the 40th day regarding root-related parameters, B1, shoot-related parameters, B1-40th day, leaf-related parameters, B1-40th day, stomata length-width results in the overall average, B1, rebaudioside A (975.98), and stevioside (2540.05) contents, when evaluated in terms of overall average, showed significant differences compared to the control group results (910.24 – 2252.75). There was no positive difference observed in chlorophyll pigment count and stomata count per 1 mm² area in the overall average. Considering the results of Bacillus pumilus application in stevia on the 40th day; preliminary studies to observe the effects of such studies during the long vegetation period and the long-term effects of microbial fertilizers. It forms the opinion that it can provide ideas for future studies.
Keywords: Stevia rebaudiana, Bacillus pumilus, MS, Yield, Quality