Cyclotrichium niveum bitkisinin farklı polariteye sahip çözücüler ile hazırlanan ekstraktlarının antioksidant ve DNA'yı serbest radikallerden koruma etkilerinin araştırılması
DNA damage protecting activity and antioxidant potential of Cyclotrichium niveum extracts
Yazar: SEVİL EMEN
Danışman: Y.DOÇ.DR. MURAT KIZIL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; DNA hasarı = DNA damage ; Serbest radikal çöpçüleri = Free radical scavengers ; Serbest radikaller = Free radicals

Özet:
Cyclotrichium niveum, labiate ailesinin bir üyesidir. Türkiye'de baharat olarakyaygın bir sekilde kullanılmaktadır. Bu bitkinin birçok faydasının oldugu öne sürülse debu konuyla ilgili az sayıda bilimsel çalısma bulunmaktadır. Bu tezde C.niveumbitkisinin tüm kısımlarının (dal+yaprak+çiçek) metanol, etilasetat ve n-butanolekstraktlarının antioksidant aktiviteleri arastırıldı. Toplam fenolik bilesen miktarı Folin-Ciocalteu reaktifi yöntemiyle belirlendi. Metanol, etilasetat ve n-butanol ekstraktlarının1 mg'nın içerdigi toplam fenolik bilesen miktarı sırasıyla 200.9±35.0, 192.4±42.0,252.0±42.0 ?g gallik asite esdeger olarak bulundu.C.niveum bitkisinin metanol, etilasetat ve n-butanol ekstraktlarının antioksidantaktiviteleri in vitro sistemde farklı antioksidant testler kullanılarak arastırıldı. Sıçanbeyni homojenatında lipit peroksidasyonunu önleme aktivitesine bakıldı ve 1,1-difenil-2-pikril-hidrazil (DPPH) radikalini, hidroksi radikalini söndürme, indirgeme gücü vemetal selatlama aktiviteleri incelendi. C.niveum metanol, etilasetat ve n-butanolekstraktları FeCl2-H2O2 sisteminde güçlü lipit peroksidasyonunu önleme aktivitesi veayrıca deoksiriboz oksidasyonunda konsantrasyona baglı olmayan etki gösterdigi tespitedildi. C.niveum ekstraktları aynı zamanda DPPH radikal sisteminde dikkat çekiciantioksidant aktivite sergilediler. C.niveum metanol, etilasetat ve n-butanolekstraktlarının DPPH radikalini söndürme aktiviteleri 500 ?g/mL konsantrasyondasırasıyla % 90.3±1.2, 91.4±0.7, 91.7±0.7 bulundu. Diger bir antioksidant test olarakmetal selatlama aktivitesi incelendi ve bitki ekstraktlarının Fe2+ iyonunu tutmakapasitesinin EDTA' dan daha düsük oldugu bulundu. C. niveum ekstraktlarının aynızamanda plazmid DNA'yı hidroksi radikallerinin neden oldugu kesimine karsıkorudugu gözlendi. Bu sonuçlar, bize C. niveum bitkisinin yüksek antioksidantaktiviteye sahip oldugunu göstermektedir.Sonraki çalısmalar, metanol, etilasetat ve n-butanol ekstraktlarının biyoaktifbilesenlerinin aydınlatılması ve karakterizasyonuna yönelik olmalıdır. C. niveum'unantioksidant aktivitesinde rol alan fenolik bilesenlerin tek olarak mı yoksa sinerjikolarak mı etki gösterdikleri arastırılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Cyclotrichium niveum, Antioksidant aktivite, DNA hasarı, Serbestradikaller

Abstract:
Cyclotrichium niveum, a herb of the labiate family, has been widely used as aflavoring agents in Turkey. Although many benefits have been claimed for this plant,few scientific studies are available in the literature. In this thesis, the antioxidant activityof C.niveum aerial parts (stems, leaves and flowers) were determined on methanol, ethylacetate and n-butanol extracts. The total phenolic contents of extracts were quantifiedwith the Folin-Ciocalteu reagent and total phenolic content of one-miligram ofmethanol, ethyl acetate and n-butanol extracts were equivalent to 200,9±35.0,192,4±42.0, 252,0±42.0 ?g of gallic acid, respectively.The antioxidant potency of methanol, ethyl acetate and n-butanol extracts ofC.niveum were investigate employing various established in vitro systems, such as lipidperoxidation in rat brain homogenate, 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH), hyrdoxylradical scavenging, reducing power and iron chelation. Methanol, ethyl acetate and nbutanolextracts of C.niveum aerial parts showed strong inhibitory activity toward lipidperoxidation of rat brain homogenate induced by the FeCl2-H2O2 system. Futhermore,C.niveum extracts exhibited a strong concentration-independent inhibition ofdeoxyribose oxidation. C.niveum extracts also showed a considerable antioxidantavtivity in the DPPH radical system. The DPPH radical scavenging activity of C.niveummethanol, ethyl acetate and n-butanol extracts were found to be % 90,3±1.2, 91.4±0.7,91.7±0.7 at 500 ?g/mL, respectively. The multiple antioxidant avtivity of C.niveumextracts on ferrous ions were found to be lower than EDTA. Our data also showed thatC.niveum extracts protect plasmid DNA from cleavage induced by hydroxyl radicals.These results may explain, at least in part, its use as a flavoring agents in Turkey.Furher studies are needed to identify and characterize the bioactive constituentsof the methanol, ethyl acetate and n-butanol extracts, as well as the efficiency ofindividual and synergistic phenolic constituents for the antioxidant activity of C.niveumextracts.Keywords: Cyclotrichium niveum, Antioxidant activity, DNA damage, Free radicals