Dan Brown'un "Cehennem" adlı eserinde propaganda analizi
Analysis of propaganda in Dan Bbrown's work titled "Inferno"
Yazar: EMRAH MENEK
Danışman: DOÇ. DR. KENAN DUMAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Brown, Dan = Brown, Dan ; Cehennem = Hell ; Kamuoyu = Public opinion ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Propaganda = Propaganda ; Propaganda araçları = Vehicles of propaganda

Özet:
Propaganda kavramı 15. Yüzyıla kadar dayanmakla birlikte 20. Yüzyılda etkinlik alanını görülür şekilde artırmaya başlamıştır. Alman propaganda bakanı Goebbels' in politikaları buna örnek verilebilir. Dünya savaşlarının bitmesi ile propaganda yapımı son bulmayıp aksine etkinliğini arttırmaya devam etmiştir. Kitle iletişim araçlarının farklılaşması, propaganda yapımını hayatımızın her yerine taşınmayı kolaylaştırmıştır. Özellikle dijital teknolojideki gelişmeler propaganda yapımını uluslararası bir yapıya kavuşturmuştur. Böylelikle, küreselleşen dünyada internetin başını çektiği sosyal medyalar, geniş kitlelere propaganda yapımını ulaştırabilmeyi başarmıştır.
Ülkelerin ulusal ve küresel boyutta popüler olan yazarlarının kitapları, okuyucularda kendine karşılık bulabilmektedirler. Bu da bize kitapların uluslararası bir boyut kazandığını ve kitle iletişim aracı olarak propaganda yapımına uygun bir duruma getirilebileceklerini göstermektedir. Kitap ile propaganda yapımı pek ön planda olmadığından, bu konu ile ilgili inceleme esas alınmıştır. 
Dan Brown' un "Cehennem" isimli kitabında propaganda yapımı incelenerek, dünyayı etkisi altına alabilecek salgın hastalığın, dünya nüfusunu azaltmak için bir yarar sağlayacağına dair okuyucuyu ikna girişimi görülmüştür. Buradaki amacın, dünya nüfusunun azaltılması ile ilgili tepkilerin en aza düşürülmeye çalışıldığı öngörülmektedir. Salgın hastalıklar dünya nüfusunu azaltmaya başladığında kitleler buna uyum sağlayacak ve dünya nüfusunun azaltılmasını kendi lehineymiş gibi algılayacaklardır. Bu da yapılan propagandanın görevini başarı ile tamamlamış olduğunu gösterecektir.
Çalışmada; propaganda, kavramsal yapı olarak tarihsel süreç bakımından değerlendirilmiştir. Propagandanın türleri ve özellikleri ortaya çıkarılarak açıklanmıştır.  İnsan ile propaganda ve kitle iletişim araçları ile propagandanın kullanımı ile kitleler üzerindeki etkisine dair araştırma, inceleme, literatür taraması ve yorumlama yapılmıştır.
Dan Brown' un "Cehennem" isimli kitabı Dante' nin ilahi komedyasında geçen bir bölümün adıdır. Yazar, virüsün adını Dante' nin cehennem isimli yapıtından alarak tarihi şahsiyeti olan sanatçıları eserinde konu edinmiş ve böylelikle kitabını ilgi çekici hale getirmiştir. Kitap nitel araştırma yöntemlerinden biri olan söylem analizini kullanılarak tahlil edilmiştir. İlgili metinler çalışmaya eklenerek propaganda ögelerinin tespiti sağlanıp yorumlanmıştır.
Sonuç bölümünde çalışmanın özeti, literatüre katkısı ve geleceğe yönelik çalışma alanları ile çalışmanın kısıtları dört başlık halinde açıklanmıştır. Çalışma ile kitapların propaganda yapımında etkili olabileceği ve kitaplar ile yapılan propaganda konularına daha fazla araştırma ve inceleme yönelimi sağlanacağı düşünülmektedir. Ayrıca toplumların 21. Yüzyıldaki gündemlerinden biri de salgın hastalıklar olduğu için propaganda yapımının salgın hastalıkları dünya nüfusunu azaltmak adına, meşru hale getirilmeye ve kişilerin iknasının alınmaya çalışıldığının görülmesi açısından önemli ve ufuk açıcı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Propaganda, Gri Propaganda, Propaganda Özellikleri, Kitle İletişim Araçları, Kamuoyu

Abstract:
Although the concept of propaganda dates back to the 15th century, it started to increase its area of activity visibly in the 20th century. The policies of the German propaganda minister Goebells can be given as an example. With the end of the world wars, propaganda production did not cease, and on the contrary, it continued to increase its effectiveness. The differentiation of mass media has made it easier to carry propaganda to every part of our lives. In particular, developments in digital technology have made propaganda production an international structure. Thus, in the globalizing world, social media led by the internet have succeeded in delivering propaganda to large masses.
The books of the authors of the countries, which are popular nationally and globally, can find their own readers. This shows us that books have gained an international dimension and can be made suitable for propaganda as a mass communication tool. Since the making of propaganda with the book is not at the forefront, the analysis on this issue was taken as a basis.
In Dan Brown's book "İnferno", propaganda production was examined and an attempt to convince the reader that the epidemic that could affect the world would benefit the world population. The aim here is to try to minimize the reactions regarding the reduction of the world population. When epidemics begin to reduce the world's population, the masses will adapt to this and perceive the reduction of the world's population as in their favor. This will show that the propaganda has successfully accomplished its task.
In the study; propaganda has been evaluated in terms of the historical process as a conceptual structure. The types and characteristics of propaganda are revealed and explained. Research, analysis, literature review and interpretation on the use of propaganda with people and the use of mass media and propaganda on the masses have been made.
Dan Brown's book "Hell" is the title of a chapter in Dante's divine comedy. The author took the name of the virus from Dante's work called Hell, and made the book interesting by taking the artists with historical figures into his work. The book has been analyzed using discourse analysis, which is one of the qualitative research methods. Relevant texts were added to the study and propaganda elements were identified and interpreted.
In the conclusion section, the summary of the study, its contribution to the literature, its future study areas and the limitations of the study are explained under four headings. It is thought that with the study, books can be effective in making propaganda and more research and analysis orientation will be provided to the propaganda issues made with books. In addition, since epidemic diseases are one of the agendas of societies in the 21st century, it is thought that making propaganda can be important and stimulating in terms of legitimizing epidemic diseases in order to reduce the world population and to see the persuasion of people.Key Words: Propaganda, Gray Propaganda, Propaganda Features, Mass Media, Public Opinion.

Key Words: Propaganda, Gray Propaganda, Propaganda Features, Mass Media, Public Opinion