Uluumay Vakfı Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takıları Müzesi'nde bulunan gelin odasındaki kıyafetlerin, dokuma başlıklarının incelenmesi ve kataloglanması
Examination and cataloging of the clothing, woven headgear in the bridal room of Uluumay Foundation Ottoman Folk Dresses and Jewelery Museum
Yazar: ESRA KARAKULLUKÇUOĞLU
Danışman: DOÇ. ESRA KAVCI ÖZDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Başlıklar = Headlines ; Dokuma sanatı = Weaving art ; Dokumalar = Weavings ; El sanatları = Handicrafts ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Giysiler = Clothes ; Müzeler = Museums ; Türk halk giysileri = Turkish folk clothes

Özet:
Giyim-kuşam tarihi insanlık tarihine paralel olarak gelişim ve değişim gösterirken, içerisinde birçok kültürel ve sosyal öğeyi de barındırmaktadır. Giyinme ihtiyacı insanın temel ihtiyaçları arasında olduğu için, değişen dünya düzeninde her milletin kendi toplumsal yapısı içerisinde şekillenmiştir. Kullanılan kıyafetlerde o milletin kültürel, sosyal, ekonomik, dini izlerini görmek mümkündür. Toplumların zamanla yaşadığı coğrafyanın da etkisi ile kültürler arası başkalaşım her alanda olduğu gibi giyim-kuşam alanında da söz konusu olmuştur. 
Yüksek lisans tez çalışmasına konu olan Uluumay Vakfı Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takılar Müzesi envanterinde çok zengin bir Osmanlı Halk kıyafeti koleksiyonu bulunmaktadır. İnceleme izni verilen müzenin ana bölümlerinden biri olan gelin odasındaki kıyafetler, ağırlıklı olarak Anadolu olmak üzere Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü Balkanlar'a aittir. Bu nedenle gelenekten gelen ya da komşu kültürlerden almak koşuluyla şekillenmiş müzede incelenen gelinlikler, Türk giyim-kuşam adet ve geleneklerine uygun olarak kullanılmıştır. Hatta farklı yörelere ait giyim adetleri ve gelin kıyafetleri arasındaki farklılıklar açısından da dikkati çekmektedir. 
Bu çalışmada bazen gelinliğin tamamı, bazen de bir parçası olmak üzere müze envanterinde kayıtlı olan sadece teşhir alanında bulunan gelinlikler ve ait olduğu varsayılan yöre giyim özelikleri incelenmeye çalışılmıştır. Amacımız incelenen bu gelinliklerin benzer ve farklı özelliklerini ortaya koymaktır.  
Müzede ayrıca gelin odasının giriş kısmında, camekân içerisinde bulunan erkek başlıkları da ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bursa yöresine ait olan bu erkek başlıkları kullanılan malzeme türüne göre sınıflandırılmış, hammadde, desen, renk, kompozisyon özelliği v.b. bilgileri ortaya çıkarılmıştır. 
Yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen veriler değerlendirilmiş,  tespit edilen motiflerden yola çıkarak kilim, zili, sumak ve halı dokuma teknikleriyle 4 adet dokuma yapılmıştır. Uygulamaların dokuma yapılmasının nedeni, başlıklardaki motiflerin farklı bir yüzeyde bıraktığı etkiyi görmek ve dokuma tekniğine uygun olmasından dolayıdır. Dokumalar dışında 4 adet duvar panosu yapılmış, buna ek olarak her bir pano tasarımının 4 adet renk varyasyonları hazırlanmıştır. Hazırlanan tasarımlar bilgisayar programında yapılmıştır. 
Anahtar Kelime: Gelinlik, Halk Kıyafeti, Giyim, Tekstil, Erkek Başlık

Abstract:
The history of clothing has many cultural and social elements that are developing and changing in parallel with human history. Since the need for dressing is among the basic needs of man, it has been shaped within the social structure of each nation in the changing world order. It is possible to see the cultural, social, economic and religious traces of the nation in the clothes used. Intercultural metamorphosis has been in the field of clothing and clothing as well as in all other areas due to the geography of the societies.
Uluumay Ottoman Folk Clothing and Jewelery Museum, which is the subject of master thesis, has a rich collection of Ottoman Folk Clothing in its inventory. The bridal gowns in the bridal room, which constitutes one of the main parts of the museum, belong to the geography dominated by the Ottoman Empire (Anatolia and the Balkans), mainly Anatolia. For this reason, although there is an interaction from ancient traditions or from neighboring cultures, wedding dresses, which are the main subject of our study, were used in accordance with Turkish clothing and traditions. It is even remarkable in terms of the differences between the number of clothing of different regions and bridal dresses.
In this study, it is tried to examine the bridal gowns that are registered in the museum inventory, sometimes only the whole bridal gowns and sometimes a part of them, and the properties of the local clothing that are assumed to belong.  Our aim is to reveal similar and different features of these wedding gowns. 
In the museum, the male headgear in the window display at the entrance of the bridal room were also examined in detail.  These male headgear belonging to Bursa region were classified according to the type of material used and information such as raw material, pattern, color and composition properties were revealed.
The data obtained as a result of the researches were evaluated and 4 weavings were made by using the weaving techniques (zili, kilim, sumak) based on the determined motifs.  The reason for the application of weaving is to see the effect of the motifs on the headers on a different surface and to be suitable for the weaving technique.  Apart from the weavings, 4 wall panels were made and in addition, 4 color variations of each panel design were prepared.  Prepared designs were made in computer program.
Key Words: Wedding Dress, Folk Clothing, Clothing, Textile, Men's Headgear