Onkoloji hastalarında görülen tromboembolik komplikasyonların irdelenmesi
Investigation of thromboembolic complications in oncology patients
Yazar: GÜLŞAH YENİDÜNYA
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP HANDE TURNA
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Komplikasyonlar = Complications ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Kanser hastalarında sıklıkla görülen tromboembolik olaylar, mortalite ve morbiditeye yol açan önemli komplikasyonlardır. Çalışmamızda Cerrahpaşa Tıp Fakultesi Medikal Onkoloji Polikliniği'nde takip edilen kanser hastalarında saptanan 267 tromboembolik olayın retrospektif analizi yapıldı. Tromboembolik olayların çoğu venöz sistemde görülmüştür. Komplikasyonların sadece %3'ü arteriyel emboli şeklindeydi. Venöz tromboembolik olayların % 67'si derin ven trombozu, %16.5'i pulmoner emboli, %2.6'sı vena kava superior trombozu, %0.4'ü yüzeyel gezici tromboflebit, % 10.5'i ise birden fazla formun eş zamanlı görülmesi şeklindeydi.Tromboembolik komplikasyonlar en sık gastrointestinal sistem (% 41.9), akciğer kanseri (%22.1) ve jinekolojik tümörleri (%12.1) olan hastalarda saptandı. Olguların %72.4'ünde histopatolojik tanı adenokarsinomdu. Gastrointestinal, jinekolojik ve ürogenital tümörleri olan hastalarda alt ekstremite derin ven trombozları daha sık görülürken, pulmoner emboli ve vena kava superior trombozlarına daha çok akciğer kanseri olan hastalarda rastlandı. Pulmoner emboli saptanan olguların yarıya yakını (%48.5) asemptomatik olup tesadüfen radyolojik görüntüleme yöntemleriyle saptanmıştır. Üst ekstremite trombozları ise daha çok venöz portu olan hastalarda görüldü. Hastaların çoğunun metastatik kanseri ( %87.7) vardı ve aktif kemoterapi (%65.5) alıyordu. Cisplatin, 5-FU ve gemsitabine en sık kullanılan kemoterapötiklerdi. Kanser cerrahisi ile ilişkili tromboembolik olayların çoğu (%59) cerrahi sonrası ilk bir ay içinde gelişmişti. Tüm olguların %8.9'unda tekrarlayan tromboemboliler saptandı ve bu olguların çoğunda primer tanı gastrointestinal sistem tümörleri olarak izlendi (%54). Tromboembolik olay sonrası ilk 30 gündeki mortalite oranı %4.1 saptandı.Tromboembolik komplikasyon gelişmiş olan hastaların özelliklerini bilmek kanser hastalarının hangilerinin tromboembolizm açısından daha yüksek riskli olduğunu, tromboembolilerin ne şekilde ve hangi dönemde gelişebileceğini tahmin ederek, profilaktik veya terapötik antikoagulan uygulamanın gecikmeden başlanmasına yardımcı olacaktır.

Abstract:
Thromboembolic events are frequent and important complications causing mortality and morbidity in cancer patients.Our study was a retrospective analysis of 267 thromboembolic events in patients with cancer followed up in the outpatient Medical Oncology Clinic of Cerrahpasa Medical Faculty. The thromboembolic events were encountered mostly in the venous system. Only 3% of these complications were in the form of arterial embolism. The venous thromboembolic events were in the form of deep vein thrombosis (67%), pulmonary embolism (16.5%), vena kava superior thrombosis (2.6%), superficial migratory thrombophlebitis (0.4%) or two different forms occuring concomitantly (10.5 %).Thromboembolic complications were determined most frequently in patients with gastrointestinal tumors (41.9%), lung cancer (22.1%) and gynecological tumors (12.1%). Histopathologic characteristics of the tumors were adenocarcinoma in 72.4% of the patiens.The thromboembolic complications were mostly in the form of lower extremity deep venous thrombosis in patients with gastointestinal, gynecological and urogenital tumors, whereas in the form of pulmonary embolism and vena cava superior thrombosis in patients with lung cancer. Nearly half of the patients with pulmonary embolism (%48) were asymptomatic and were diagnosed incidentally with radiological imaging. Upper extremity thrombosis were frequently encountered in patients with venous port a-cath system. Most of the patients (87.7%) had metastatic cancer and were receiving active chemotherapy (65.5% ) when the event occured. Cisplatinum, 5?FU and gemcitabine were the most frequently used chemotherapy agents. Thromboembolic events related to cancer surgery occured usually (59%) in the first month after surgery. Recurrent thromboembolic events were determined in 8.9% of patients mostly whom had gastrointestinal primary tumors (54%). The mortality rate in the first 30 days after the thromboembolic event was found to be %4.1.The characteristics of patients with thromboembolic complications can help us to determine which patients have the highest risk for thromboembolism and predict the thromboembolic event types and time of the event and provide prophilactic or therapeutic anticoagulation without delay.