Primer sezaryen sonrası sezaryen skar iyileşmesini etkileyen faktörler ve preoperatif servikal açıklıkla skar niş volümü ilişkisi
Factors affecting scar healing after primary cesarean section and the relationship between preoperative cervical opening and scar niche volume
Yazar: FATMA UYAR
Danışman: DOÇ. DR. ELİF YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Skar = Cicatrix ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterus = Uterus

Özet:
Amaç
Bu araştırmanın amacı eylemden (≥4 cm vajinal açıklık) sezaryene alınmış
hastalar ile eylem çekmeden (<4 cm vajinal açıklık) sezaryene alınmış hastaların niş
(sezaryen skar defekti) volüm farkları ve değişimlerinin takip edilmesi suretiyle
sezaryen skar iyileşmesini ve niş gelişmesini etkileyen faktörlerin tespit edilmesidir.
Gereç ve Yöntem
Çalışma 01-10-2021 01-04-2022 tarihleri arasında yürütülmüş olan prospektif
tanımlayıcı kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya kliniğimizde ilk sezaryenini geçiren ve
≥ 37 hafta doğum yapmış olan toplam 65 hasta dahil edildi. Araştırmaya dahil edilen
hastalar, çalışma grubu (grup 1, n=34) eylem çekmeden sezaryene alınan hastalar ve
kontrol grubu (grup 2, n=31) eylemden sezaryene alınan hastalar olarak iki gruba
ayrıldı. Hastaların preoperatif ve intraoperatif verileri kaydedildi. Hastalar post
operatif 6. hafta ve 6. aylarında kontrole çağrıldı, muayenede transvajinal
ultrasonografi ile uterus kesi yerinde niş görünümü değerlendirilerek, volüm tayini
açısından ölçümleri alındı. Visible niş görülen hastalar ayrıca not edildi. Her iki grup
demografik özellikleri ve niş ile ilgili ölçümler açısından karşılaştırıldı. Hastaların
bulguları, niş volümünün de bir göstergesi olup, komplikasyonlar ve prognoz
açısından önem taşıyan VTS skorlama sistemine göre sınıflandırıldı (V: niş volümü,
T: thickness- reziduel myometrium kalınlığı, S: supplemental features- ek özellikler).
Yüksek VTS skoru görülmesine yol açan faktörler araştırıldı.
Bulgular
Hastaların demografik ve doğum ile ilgili özelliklerinde gruplar arasında
belirgin fark gözlenmedi (p>0.05). Gruplar arasında niş taban genişliği ve niş volüm
değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi, Grup 1'dekilerin
niş taban genişliği ve volüm değerleri, Grup 2'dekilere göre anlamlı düzeyde daha
yüksek bulundu (t=2,282; p=0,026; Z=-2,469; p=0,014).
iv
Visible niş ile EMR durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit
edildi (χ2
=10,165; p=0,001). Visible niş görülen hastaların puerperium dönemindeki
kanama gün sayısı, visible niş olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek izlendi
(Z=-4,999; p=0,000). Aynı zamanda VTS skoru sınıflarına göre kanama gün sayısı
açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi ve VTS skoru ≥2 olanların
kanama gün sayısı, <2 olanlara göre anlamlı düzeyde yüksek izlendi (Z=-2,224;
p=0,026). Nişin zamanla iyileşmesine bakıldığında, 6.ay volüm değerleri, 6.hafta
değerlerine göre anlamlı düzeyde daha düşük izlenmiş olup, 6. haftadan 6. aya niş
volümünde yaklaşık %47 oranında azalma olmuştur.
Sonuç
Sezaryen sonrası niş gelişimi ve volümü hastaların doğum sonrası hayat
kalitesini ciddi etkileyen post menstruel lekelenme, kronik pelvik enfeksiyon, kronik
pelvik ağrı, disparoni ve subfertilite gibi semptomlar ile ilişkilidir. Niş volümü arttıkça
hastaların semptomlarının şiddetlendiği ve düzeltme amaçlı cerrahi tedavi ihtiyacının
arttığı bilinmektedir. Çalışmamızın verilerine göre eylemden sezaryene alınan
hastalarda niş volümü daha küçük izlenmiştir.
Bu çalışma sonucunda görülmüştür ki; sezaryen gibi maternal morbiditeyi
artıran ve ciddi komplikasyonları olan bir operasyon için karar alınırken aceleci
olunmamalıdır. Acil durumlar dışında hastanın aktif eyleme girmesi ve sonrasında
sezaryene alınması sezaryen skar defekti gelişmesini önleyebilecek faktörlerdendir.
Niş gelişimini etkileyen diğer faktörler açısından daha fazla hasta sayısının olduğu
geniş kapsamlı prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Niş, servikal açıklık, doğum eylemi, sezaryen, sezaryen
skar defekti

Abstract:
Objective
The aim of this study is to monitor the niche (cesarean scar defect) volume
differences in patients who underwent cesarean section after labor (≥4 cm vaginal
opening) and patients who underwent cesarean section without labor (<4 cm vaginal
opening) and to determine the factors affecting cesarean scar healing and development
of cesarean scar defect.
Materials And Methods
The study is a prospective descriptive cross-sectional study conducted between
01-10-2021 and 01-04-2022. A total of 65 patients who had their first cesarean section
in our clinic and delivered at ≥37 weeks were included in the study. The patients
included in the study were divided into two groups as the study group (group 1, n=34)
patients who underwent cesarean section without labor and the control group (group
2, n=31) patients who underwent cesarean section after labor. Preoperative and
intraoperative data of the patients were recorded. The patients were called for control
in the 6th week and 6th months postoperatively, the appearance of the niche at the
uterine incision site was evaluated by transvaginal ultrasonography during the
examination, and the measurements were taken in terms of volume determination.
Patients with a visible niche were also noted. Both groups were compared in terms of
demographic characteristics and niche-related measures. The findings of the patients
were classified according to the VTS scoring system, which is also an indicator of the
niche volume and is important in terms of complications and prognosis (V: niche
volume, T: thickness- residual myometrium thickness, S: supplemental featuresadditional features). The factors leading to high VTS score were investigated.
Results
There was no significant difference between the groups in demographic and
birth-related characteristics of the patients (p>0.05). A statistically significant
difference was found between the groups in terms of niche floor width and niche
vi
volume values. The niche floor width and volume values of those in Group 1 were
significantly higher than those in Group 2 (t=2.282; p=0.026; Z=- 2,469; p=0.014).
A statistically significant relationship was found between the visible niche and
PROM status (χ2=10.165; p=0.001). The number of bleeding days in the puerperium
of patients with a visible niche was significantly higher than those without a visible
niche (Z=-4.999; p=0.000). At the same time, a statistically significant difference was
found in terms of the number of bleeding days according to VTS score classes, and the
number of bleeding days in those with a VTS score of ≥2 was found to be significantly
higher than those with a VTS score of <2 (Z=-2.224; p=0.026). Considering the
improvement of the niche over time, the 6th month volume values were significantly
lower than the 6th week values, and there was a 47% decrease in the niche volume
from the 6th week to the 6th month.
Conclusion
Niche development and volume after cesarean section are associated with
symptoms such as post-menstrual spotting, chronic pelvic infection, chronic pelvic
pain, dyspareunia and subfertility, which seriously affect the postpartum quality of life
of patients. It is known that as the volume of the niche increases, the symptoms of the
patients become more severe and the need for surgical treatment for corrective
purposes increases. According to the data of our study, niche volume was observed to
be smaller in patients who underwent cesarean section from labor.
As a result of this study, it was seen again that; we have to think twice for
cesarean section as it increases maternal morbidity and has serious complications.
Except for emergencies, if the patient can have active labor, it is among the factors
that can prevent the development of a cesarean scar defect. In terms of other factors
affecting niche development, there is a need for comprehensive prospective studies
with a larger number of patients.
Key words: cervical opening, cesarean section, cesarean scar defect, niche