Üniversitelerdeki sporcu öğrencilerin danışmanlık ihtiyaçları
Counseling needs of student-athletes at universities
Yazar: ZEKERİYA GÖKTAŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. MANSUR ONAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Spor = Sports

Özet:
148 ÖZET Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki üniversitelerde öğrenim gören sporcu öğrencilerin danışmanlık ihtiyaçları ve problemlerini, bu alandaki hizmetlerin yeterli olup olmadıklarını tespit etmek ve öneriler getirmektir. Bu amaçla, ilgili literatür taranarak araştırma problemi hakkında gerekli bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca bir anket uygulanmış ve bu anket yoluyla elde edilen verilerle araştırma problemlerine çözüm aranmıştır. Araştırmanın evrenini YÖK'e bağlı devlet üniversiteleri oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi ise; Gazi üniversitesi, Marmara üniversitesi, Selçuk üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Gaziantep Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Celal Bayar Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesindeki lisanslı sporcular oluşturmaktadır. Çalışmaya toplam 603 sporcu öğrenci (380 erkek, 223 bayan) katılmıştır. Araştırmada frekans, yüzde ve 0,05 anlamlılık düzeyinde ki-kare ( X2 ) testleri kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan anketin analizi "SPSS" paket bilgisayar programıyla yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına dayanarak ortaya konulan sonuçlar özetle şunlardır: Araştırmaya katılan sporcu öğrenciler, üniversitelerde okuyan lisanslı erkek ve bayan sporcu öğrencilerdir. Sporcu öğrencilerin büyük bir çoğunluğu üniversitelerdeki danışmanlık hizmetlerinden yararlanılmasına ilişkin görüşlerini, kendi problemlerimi kendim çözerim (%59), danışmanlık hizmetlerinin nasıl alınacağını bilmiyorum (%22,6) ve danışmanlığın yararına inanmıyorum (%19,2) şeklinde ifade etmişlerdir. Üniversitelerdeki sporcu öğrencilerin karşılaştıkları problemler itibariyle, stres, aşırı yorgunluk, kariyer seçimi, ekonomik problemler, erkek ve kız arkadaş problemleri, karar verme, duygusal problemler, ev hasreti, sorumluluk duygusu, boş zaman ihtiyacı, takıma seçilebilme, kişisel istekler, fiziki149 yaralanma, öğrencilikten atılma gibi problemlerle karşılaştıkları gözlenmiş ve bu problemlerle cinsiyetler arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Üniversitelerdeki erkek ve bayan sporcular, spor ile ilgili problemlerini, antrenör kaynağına baş vurarak çözdükleri; yersiz korku, spor dışı kişilerle ilişki kurma, erkek ve kız arkadaş, terk edilme ve kişisel istek problemlerinin ise herhangi bir arkadaşına başvurmak suretiyle çözdüklerini ifade etmişlerdir. Ekonomik ve yaşamlarını yönetebilme problemlerini aile üyeleri yoluyla çözdükleri ortaya çıkmıştır. Üniversitelerdeki sporcu öğrencilerin problemlerini çözmede danışman, takım arkadaşı, spor psikologu, bölüm dışı rehber, öğretim elemanları, din adamları ve koç' tan ziyade aile üyelerinden aldıkları yardımın tatmin etme derecesi daha yüksektir. Ayrıca her iki grup da aile üyelerini, karşılaştığı ve karşılaşabileceği bir sorunu için ilk başvurabileceği kişi; takım arkadaşı ve herhangi bir arkadaşı ikinci kişi, daha sonra antrenörü ve danışmanı olarak sıralamıştır. Sporcu öğrencilerin genel olarak danışmanlık hizmetlerinden faydalanamadıkları, yardım istemekten korkmadıkları, danışmanlık hizmetlerinin yokluğundan ve bu hizmetlerin olması halinde onlardan yararlanabilecekleri her iki grup tarafından da dile getirilmektedir. Üniversitelerdeki sporcu öğrencilerin yardım isteme görüşleri ile ilgili olarak cinsiyetler arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Araştırmaya konu olan üniversitelerdeki sporcu öğrenciler, kişisel, ekonomik, sosyal, sportif v.b ile ilgili problemlerini çözmek için danışmanlık hizmetlerinden yararlanmayı bir ihtiyaç olarak gördükleri sonucu çıkmaktadır.

Abstract:
150 ABSTRACT The aim of this study is to determine students athlethes' needs related to the counseling services at the universities. With this aim, related literature has been screened and necessary information has been provided. Further, a questionnaire has been developed and the data have been collected in order to answer research questions. The population for this study was state universities in Turkey. The sample consisted of licenced sportmans studying at Gazi University, Marmara University, Selçuk University, 19 Mayıs University, Atatürk University, Fırat University, Gaziantep University, Akdeniz University, Celal Bayar University and Çanakkale 18 Mart University. Six hundred three students (380 Male and 223 Female) participated in this study. Following tests have been used in this research: frequency, percentage, X2 at 0,05 significance level. Analysis of the data has been done by "SPSS" package computer program. The results of this study can be summarized as follow. The sample of the study is licenced sportsmen and sportswomen. Most of the students participated in this study have introduced their opinions as whether "they had solved their problems themselves"(%59), or "they hadn't known how to get information of counseling services" (%22,6), or "I do not beliene in counseling"(%19,2). The following problems have been faced by the students: stress, extremely tired, career selection, economic problems, girlfriend-boyfriend problems, homesickness, self-decision, responsibility, needs for leisure time, playing in team, personel demands, physical trauma, dismissal from university and sport team. Significant relationships between preceeding problems and sex have been found.151 Male and female sportmen students at the universities have generally solved sports problems by asking their trainers. Such other problems as foby, relationship with other people, boyfriend and girlfriend relationships, to be alone, and other personel problems have been overcome by getting help from close friends. Family members helped to solve economic and other life problems. Another interesting result of this research is that students get higher satisfaction with the advise they get from their families than the satisfaction they get from their advisor, team members, sporting psychologist, guider, religioous person, coach. Moreover they have enumareted their family as a first, team friends or other friends as a second, trainer and advisor as a third while getting help to their problems. Both group athletes-students said that they couldn't use counseling services sufficiently, but they were not afraid of asking. any help. They have complained about lack of counseling services. If they were offered these services, they would use them. There was no significant relationships between sex and asking counseling services. As a result, it has been found that students in this study accepted counseling services as a valuable and important need to solve their economic, social, personal, and sporting problems.