Dijital oyunlardan televizyon evrenine geçiş: Bir uyarlama örneği olarak The Last of Us dizisi
From digital games into the tele-verse: The Last of Us tv series as an example of adaptation
Yazar: GÖRKEM ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL BALABAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgisayar oyunları = Computer games ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Oyunlar = Games ; Popüler televizyon dizileri = Popular television series ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Transmedya = Transmedia ; Transmedya hikayeciliği = Transmedia storytelling ; Uyarlamalar = Adaptations ; Yakınsama =

Özet:
Dijital oyunlar, eğlencenin yanı sıra bir hikâye aktarım aracıdır. Bir hikâye aktarım aracı olarak oyunlar, dizi ve filmlerin aksine fiziksel sınırlılıklara sahip değildir. İlk dijital oyunlardan günümüze kadar oyunları sınırlayan en önemli etmenlerden biri teknolojik yetersizlikler olmuştur. Teknolojinin gelişmesi doğrultusunda oyunlar da gelişmiş ve diğer alanlarla yöndeşmiştir. Örneğin "Unreal Engine" ve benzeri oyun motorları, dizi ve filmlerin geliştirilmesinde kullanılmaya başlanmıştır. İlk başta soyut ve basit çizgilerden ibaret olan dijital oyunlar ise artık gerçek hayata yakın sanal dünyalar içerebilmektedir. Yaşanan bu yöndeşme, dijital oyunların günümüzdeki giderek artan önemini açıkça ortaya koymaktadır. Bu nedenle araştırma içerisinde dijital oyun tarihi, yöndeşme ve transmedya konularına yer verilmiştir.

Bu araştırma kapsamında, "The Last of Us" dizisinin ilk sezonu ve "The Last of Us Remastered" oyunu örneklem olarak seçilmiştir. The Last of Us dizisi, 2023 yılında yayınlanmaya başlamış olsa da oyun versiyonu ilk olarak 2013 yılında satışa sunulmuştur. The Last of Us'ın dizi ve oyun versiyonu, göstergebilimsel analiz ve metinlerarası analiz yaklaşımlarıyla karma bir biçimde ele alınmıştır. Göstergebilimsel analiz; Ferdinand de Saussure'ün gösterge, gösteren ve gösterilen kavramları odağında gerçekleştirilmiştir. Metinlerarası analiz ise oyun ve dizi arasındaki anıştırmalar doğrultusunda yapılmıştır. Bir oyun uyarlaması olan The Last of Us dizisi, yöndeşme sonucunda önemi giderek artan melez yapılı eserlerin güncel bir örneği olması nedeniyle seçilmiştir. Bu araştırmada, dijital oyunlar ve dizi uyarlamaları arasındaki hikâye aktarma sürecine dair olanak ve sınırlılıkların belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda The Last of Us dizisinin oyun versiyonuna ait yoğun anıştırmalar içerdiği ve Dudley Andrew'nun uyarlama biçimlerinden kesişmeye ait olduğu saptanmıştır. Gösteregebilimsel analiz tabloları ve tespit edilen anıştırmalar, kaynak materyal olan oyundaki ana mesajın korunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bir dizi uyarlamasının, kendisinden yaklaşık on yıl önce yayınlanmış oyun versiyonu ile biçimsel olarak yoğun paralellikler taşıması yöndeşme açısından önem arz etmektedir. Bu doğrultuda oyun ve oyun uyarlaması eserlerin, yeni bir tür olarak sınıflandırılabileceği sonucuna varılmıştır. Oyundan uyarlanan yeni eserler ve bu eserler hakkında gerçekleştirilecek daha fazla araştırma ile yeni bir içerik türünün tanımlanabileceği ön görülmektedir.

Abstract:
Digital games, in addition to providing entertainment, serve as a medium for storytelling. Unlike series and films, games as a storytelling medium are not limited by physical limitations in terms of production. Technological insufficiencies have been one of the primary limiting factors since the earliest digital games. With the advancement of technology, games have also advanced and converged with other forms of media. For example, "Unreal Engine" and similar game engines have been used in the development of series and films. Digital games, which at first consisted of rudimentary graphics, can now create virtual worlds resembling real life. This convergence highlights the increasing significance of digital games in contemporary times. For this reason, this research focuses on the topics of the history of digital games, the concept of convergence, and transmedia.

Within this research, the first season of "The Last of Us" series and "The Last of Us Remastered" game have been selected as samples. "The Last of Us" series first aired in 2023, whereas the first version of the game was released in 2013. Both the series and game versions have been analyzed using a mixed approach of semiotic analysis and intertextual analysis. The semiotic analysis was conducted based on Ferdinand de Saussure's concepts of sign, signifier, and signified. The intertextual analysis focuses on the allusions between the game and the series. The television adaptation of The Last of Us was selected due to its exemplification of hybrid works that are gaining increased significance through the process of convergence. This research aims to delineate the opportunities and constraints inherent in the storytelling process between digital games and their series adaptations. The research found that The Last of Us series contains numerous allusions to its game version and aligns with Dudley Andrew's concept of adaptation as intersection. The semiotic analysis tables and identified allusions indicate that the core message of the source material, the game, has been preserved. Additionally, the series adaptation, which was released approximately a decade later, shows significant parallels with the game version. This underscores the importance of convergence. In this context, it was concluded that game and game adaptation works can be classified as a new genre. It is anticipated that new works adapted from games, along with further research on these works, could lead to the definition of a new content genre.