Erişkin çölyak tanılı hastalarda klinik, serolojik ve patolojik bulguların değerlendirilmesi; 3.basamak tek merkez deneyimi
Evaluation of clinical, serological, and pathological findings in adult patients diagnosed with celiac disease; a tertiary center experience
Yazar: GONCA KARAKAN
Danışman: PROF. DR. BANU BÖYÜK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çölyak Hastalarının tanı konulma süreci ve takibinde dikkat edilmesi gereken parametreler hakkında farkındalık yaratmak; klinik, biyokimyasal, serolojik ve histopatolojik bulgularını ve merkez deneyimlerimizi paylaşmak amaçlı çalışmamızı planladık.		Gereç  ve Yöntem: Bu çalışmaya Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji polikliniğine 2017-2022 arasında başvuran ve takibi polikliniğimizden yapılan 18 yaş üstü, çölyak tanılı, histopatolojik örneklemesi yapılmış 228 hasta dahil edilmiştir. Hastaların başvuru semptomları, eşlik eden hastalıkları, laboratuvar parametreleri, serolojik ve histopatolojik parametreleri değerlendirildi.
Bulgular: Çölyak hastalığı (ÇH) tanılı 228 hasta ile yapılan çalışmamızın %69.7'si kadın, %30.3'ü erkekti. Yaş ortalaması 39.3412.45; vücut kitle indeksi (VKİ) ortalaması 23.373.11 olarak saptandı. Çölyak tanı süre ortalamasının ise 7.02 yıl olduğu görüldü. Eşlik eden hastalıkları açısından incelendiğinde; %14.9 ile en sık tiroid hastalıklarının eşlik ettiği ve bunu %7.9 ile osteoporoz, % 6.6 ile romatolojik hastalıkların takip ettiği görüldü. 228 hastanın %70.6'sında atipik ÇH bulundu. Tipik ÇH olanların atipiklere göre boyları daha kısa (p=0.025), anti t-TG IgA değerleri anlamlı olarak (p=0.044) daha yüksek saptandı. Histopatolojik Marsh sınıflandırması ile anti t-T IgA yüksek pozitiflik arasında anlam olduğu görüldü (p<0.001). Hemoglobinin, t-TG IgA yüksek pozitif olan grupta daha düşük saptanması anlamlı olarak görüldü (p=0.024). Anti t-TG IgA yüksek pozitifliğinin saptandığı hastalarda %77.8 oranında Marsh 3C olarak raporlandığı ve bunun istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p=0.029).
Sonuç: Çalışmamızda ÇH'nın erişkin yaş grubunda sıkça atipik bulgu ve semptomlarla da karşımıza çıkabildiği gösterilmiştir. Bu çalışmada hastaların kliniği, laboratuar parametreleri, serolojileri ve histopatolojik bulgularının zincir halkaları gibi birbirine bağlı olduğunu ve takiplerinde de bu parametrelerin değerlendirilmesinin ne denli önemli olduğunu farkettik. Ülkemizde ve dünyada erişkin ÇH ile ilgili çok çalışma olmaması nedeniyle çalışmamızın bu anlamda literatüre katkı sağladığını düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Creating awareness about parameters that are supposed to be taken into consideration in the process of diagnostication and follow-up of celiac patients; we planned our study to share clinical, biochemical, serological, and histopathological findings and our center experiences.
Materials and Methods: This study subsumed 228 patients aged 18 and older who have Celiac Diseases (CD) and were admitted to the Internal Medicine and Gastroenterology outpatient clinic of Lütfi Kırdar City Hospital between 2017-2022 and followed up in our outpatient clinic, and whose histopathological sampling was performed. The presentation symptoms, concomitant diseases, laboratory parameters, serological and histopathological parameters of the patients were evaluated.
Results: Among 228 celiac patients, 69.7% were women and 30.3% were men in our study. The mean age of the participants was 39.3412.45.  Body mass index (BMI) was detected as 23.373.11. The average time to diagnosis was about 7.02 years. When examining the co-morbid illnesses, It was observed that it was most frequently accompanied by thyroid diseases at 14.9%, osteoporosis at 7.9%, and rheumatological diseases at 6.6%. Atypical CD was found in 70.6% of 228 patients. Patients with typical CD were found to be shorter in height (p=0.025), and their anti t-TG IgA values were significantly higher (p=0.044) than those with atypical CD. There was a clinical significance between The Marsh histopathological classification and anti t-TG IgA high positivity (p<0.001). The lower hemoglobin level in the t-TG IgA positive group was significant (p=0.024). It was found that Marsh 3B was reported in 77.8% of the patients with high anti t-TG IgA positivity and this was statistically significant (p=0.029).
Conclusion: It has been seen that CD can also often occur with atypical signs and symptoms in the adult age group. In this study, we realized that the clinical, laboratory parameters, serology, and histopathological findings of the patients are connected like chain links, and how important it is to evaluate these parameters during their follow-up. We think that our study contributes to the literature in this sense due to the lack of many studies related to adult CD in our country and the world.