Çağdaş teknoloji dolayımında beden politikaları ve yeni özgürleşme imkanları
Body politics and new possibilities of liberation through contemporary technologies
Yazar: HAZAL AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KUYURTAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tez, hümanizmin, insanı, çevresinden bağımsız bir nesneymiş gibi, diğer varlıklarla etkileşimlerinden soyutlayarak özneyi ayrıcalıklı kılma pratiğini eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Hümanizm, hiyerarşik ve ayrımcı ikilikleri kullanarak insanı tüm ilişki kalıplarının ve anlamların merkezine yerleştirmektedir. Rosi Braidotti, eleştirel posthümanist kuramında "insan" teriminin evrensel ve tarafsız olmadığını, normatif bir etiket olduğunu ve insanlığın dağıldığını savunmaktadır. 
Bu çalışmada ilk olarak Braidotti'nin sunduğu eleştirel çerçeve ele alınacak, sonrasında bu yaklaşımın politik teori açısından bize göre olan eksikliği Karl Marx'ın düşüncesine başvurularak giderilmeye çalışılacaktır. Kanımızca, posthümanizm, hümanizmi sorgulama ve eleştirme fırsatı sunsa da faillik/öznellik tartışmalarını ontolojik düzeyde sınırlamakta ve etkili bir politik özgürleşme teorisi geliştirememektedir. Amacımız posthümanist yaklaşıma Marx'ın yaklaşımını benimseyerek kuramın merkezine politikayı yerleştirmek olarak ifade edilebilir Braidotti'nin eleştirel posthümanizm kuramını Marx'ın politik perspektifi ile birleştirerek, hümanizmin yarattığı güvenli zemini yıkıp, doğa ve makine ile kurulan ilişkileri yeniden düşünmek mümkün olabilir. Bu amaçla öncelikle hümanizmi tanımlayıp ardından hümanizm eleştirilerinin soykütüğünü inceleyerek Antroposen ve/veya Kapitalosen çağında, insanın fiziksel ve jeolojik kuvvetlerden daha güçlü bir etki yarattığı vurgulanırken, Marx'ın doğaya ve makineye dair kavramsallaştırmaları ele alınarak posthümanist çağın yeni politik potansiyeli tartışılmaktadır. Bu çalışma, posthümanist etik ve politikaların sürdürülebilir ve eşitlikçi bir gelecek için ortaya koyduğu yorumlara karşı Marx'ın doğa, makine ve politikaya dair görüşlerinin hatırlaması gerektiğini vurgulayarak insanmerkezci, hümanist bakış açısının ötesine geçen bir politikayı araştırmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Posthümanizm, Antroposen, Kapitalosen, Marksizm

Abstract:
This dissertation critically examines humanism's practice of privileging the subject by isolating the human being from his/her interactions with other beings, as if he/she were an object independent of his/her environment. By using hierarchical and discriminatory binaries, humanism places humans at the center of all patterns of relationships and meanings. In the critical posthuman theory, Braidotti argues that the term "human" is not universal and neutral, that it is a normative label, and that humanity is disintegrating. 
In this dissertation, the critical framework presented by Rosi Braidotti will be discussed first. Then the deficiency of this approach in terms of political theory will be tried to be overcome by referring to Karl Marx's thought. In our opinion, although posthumanism offers the opportunity to question and criticize humanism, it limits agency/subjectivity discussions at the ontological level and fails to develop an effective theory of political emancipation. By combining Braidotti's critical posthuman theory with Marx's political perspective, it may be possible to break the safe ground created by humanism and rethink the relations with nature and the machine. To this end, by first introducing humanism and then examining the genealogy of critiques of humanism, the new political potential of the posthuman age is discussed, emphasizing that in the Anthropocene and/or the Capitalocene age, humans exert a stronger influence than physical and geological forces, while Marx's conceptualizations of nature and the machine are discussed. This dissertation explores a politics that goes beyond the anthropocentric, humanist perspective, emphasizing that Marx's views on nature, machines, and politics should be remembered against the interpretations that posthumanist ethics and politics put forward for a sustainable and egalitarian future.
Title of the Dissertation: Body Politics and New Possibilities of Liberation Through Contemporary Technology
Keywords: Posthumanism, Humanism, Anthropocene, Capitalocene, Marxism