Erzurum ili tıbbi atıkların toplanması, taşınması ve bertaraf edilmesi konusunda çalışanların iş sağlığı ve güvenliği açısından risk değerlendirme çalışması
The study of risk assesment in terms of labour's occupational health and safety about collecting, hauling and disposing of medical waste in Erzurum
Yazar: SEDAT ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN BAYAR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Amaç: Günümüzde oluşan atıkların insan ve çevre sağlığı üzerinde eskisine nazaran daha fazla risk oluşturduğu görülmektedir. Atık sınıflarından biri olan tıbbi atıklar ise değişen hastalık ve tedavi çeşitleri neticesinde sağlık ve çevre açısından farklı riskler ortaya çıkarmaktadır. Tüm bu değişen riskler karşısında görev yapan çalışanların sağlığını korumak, yani iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yapmak, insan ve çevre sağlığı açısından büyük önem arz etmektedir. Tıbbi atıkların taşınması, depolanması ve bertaraf edilmesi gibi tüm süreçlerde görev yapan çalışanların maruz kalabileceği risklerin belirlenmesi konusunda risk değerlendirme çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. 
Yöntem: Bu araştırmada, iş sağlığı ve güvenliği alanında özellikle kullanılan "Fine-Kinney" metodu kullanılarak risk değerlendirme çalışması yapılmıştır.
Bulgular: Erzurum tıbbi atık tesisinde yapılan inceleme sonucunda Fine-Kinney metoduna göre risk değerlendirme tablosu hazırlanmıştır. Tabloda Erzurum Büyükşehir Belediyesinden alınan tıbbi atık yönetim planı, tıbbi atığın toplanması ve taşınması planı, tesiste kullanılan sterilizasyon işlemine ait bilgiler, tesis iş akış diyagramı bilgileri, tesiste kullanılan cihaz ve ekipman bilgileri, çalışanların kullanmış olduğu kişisel koruyucu donanım bilgileri ve iş sağlığı ve güvenliği bilgileri yer almıştır.
Sonuç: Yapılan risk değerlendirme çalışmasında kabul edilebilir risk seviyesi 70 olarak belirlenmiştir. Bunun üzerinde olan risk değerlerinin genellikle araç kullanma ve seyahat; elle taşıma, yükleme ve boşaltma işleri, acil durumlar ve salgın hastalık (Covid-19) gibi durumlardan kaynaklandığı görülmüştür.

Abstract:
Aim: The recent waste product poses more risk on human and environmental health more than ever. As one of the waste production categorizations, medical waste causes various risks for health and environment due to the change of illness and treatment types. In the consideration of these changing risks, it is highly important to keep the health of workers in terms of human and environmental health, that is, working on the occupational health and safety. There is a need for risk assessment studies that determine the potential risks of the workers who work on the collection, transportation, and disposal of medical wastes.
Method: This research conducted a risk assessment study via "Fine Kinney" method which is particularly used in occupational health and safety field.
Findings: After the investigation in medical waste facility in Erzurum, a risk assessment table was created via Fine-Kinney method. This table consisted of medical waste management plan of Erzurum Metropolitan Municipality, the plan of medical waste collection and transportation, related sterilization data in the facility, operation hours in the facility, the data on devices and tools used by the workers, the information about the workers' personal protective equipment, and the records of occupational health and safety.
Conclusion: At the end of the risk assessment study, the acceptable risk level was 70. The risk values above 70 was generally caused by situations such as driving and moving, carrying, loading, and unloading by hand, emergencies, and contagious disease (Covid-19).