Düşük dayanımlı betona sahip betonarme kısa kolonların kesme basınç göçmesinin incelenmesi
Investigation of shear compression failure behavior of reinforced concrete short columns with low strength concrete
Yazar: MEHMET ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS BEDİRHANOĞLU
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Deprem sırasında binanın hasar görmesinde etkin rol oynayan kusurların başında kısa
kolon kesme dayanımı yetersizliği gelmektedir. Son yıllarda yaşadığımız depremlerden
edindiğimiz tecrübelerimiz de göstermektedir ki deprem hasarlarına etriyelerin seyrek olması,
kolon kesitlerinin küçük olması, beton dayanımlarının düşük olması, kolon serbest boylarının
sonradan oluşturulan duvarlar nedeniyle düşürülmüş olması, kolonların kesme kapasitesi
açısından epey yetersiz olmasına sebep olmaktadır. Bu çalışma kapsamında bu tür kolonların
davranışları deneysel olarak incelenmiştir.
Bu amaç ile mevcut kolonlardaki zayıflıkları temsil edecek şekilde dört adet numune
üretilmiş ve deneye tabi tutulmuştur. İki adet numune TS 500 ve TBDY (2018)'e göre enine
donatı bakımından yeterli olacak şekilde tasarlanmıştır. Kalan iki adet numune de yönetmeliğe
ve standarda göre yetersiz enine donatı oranına sahip olacak şekilde tasarlanmıştır. Çalışma
kapsamında ilk önce enine donatısı yönetmeliğe göre yeterli olan ve enine donatısı yönetmeliğe
göre yetersiz olan birer adet referans numune test edilerek mevcut davranış incelenmiştir.
Ardından kalan diğer iki numune de kesme açıklığı bölgesinde çelik plaka ve tamir harcıyla
güçlendirilmiştir. Böylece güçlendirilmiş numuneler yatay kesme kuvveti performansı açısından
referans numunelerle karşılaştırılmıştır.
Numuneler düşeyde sabit eksenel yük ve yatayda da artan monotonik yüklemelere
maruz bırakılmıştır. Bu deneyler sonucunda bu tür zayıflıklara sahip kısa kolonların davranışları
ile ilgili önemli bilgiler elde edilmiştir. Kolonların davranışının adım adım izlenip hasar
gelişiminin ne şekilde olduğunu takip edebilmek amacı ile yükleme statik ve monotonik artan
bir şekilde uygulanmıştır. Sonuç olarak üretilen referans numunelerin beklendiği gibi kesme
hasarı ile gevrek bir şekilde göçtüğü görülmüştür. Güçlendirilmiş numunelerde göçme içteki
betonun ezilmesinden dolayı çelik plakaların kolon yüzeyinden ayrılması ile meydana
görülmüştür.
Anahtar Kelimeler : Betonarme, düşük dayanımlı beton, kısa kolon, kesme basınç göçmesi,
 yetersiz etriye

Abstract:
Shear strength deficiency of captive columns is one of the most important deficiencies
in the damage of the building during the earthquake. Our experience gained from the
earthquakes that we have experienced in recent years shows that common deficiencies for these
members are sufficient stirrups, insufficient cross-sections, low strength concrete, change in the
support conditions of columns where all these deficiencies cause decrease in shear strength of
columns. In this study, the behaviors of such columns were investigated experimentally.
For this purpose, four specimens were produced and tested to represent the weaknesses
of the existing columns. Two equivalent specimens were designed to be sufficient in terms of
transverse reinforcement according to TS 500 and TBDY (2018). The remaining two equivalent
specimens are designed to have inadequate transverse reinforcement ratio according to
regulations and standards. Within the scope of the study, firstly, two reference specimens where
one of them is sufficient according to the transverse regulations and while the other was not,
were tested and the existing behavior was examined. Then, the remaining two specimens were
retrofitted with perforated steel plate and repair mortar in the shear span area. Thus, the
retrofitted specimens were compared with the reference specimens in terms of shear strength
and ductility.
The specimens were subjected to constant axial load in vertical and increased
monotonic loads in the horizontal directions. As a result of these experiments, important
information on the behavior of captive columns with such weaknesses was obtained. In order to
follow the behavior of the columns step by step and also can be able to follow the progress of
the damage, the loading was increased in a static and monotonic manner. As a result, it was
observed that the specimens produced had a brittle failure with shear damage as expected. As a
result of the work on, important data accumulation and information about behavior of such
columns has been obtained. The failure of the reinforced specimens were caused by the
debonding and failure of the steel plates due to the crushing of the internal concrete.
Key Words: Reinforced concrete, low strength concrete, captive column, inadequate stirrup.