İzmir ilinde sürdürülebilir balık yetiştiriciliği için göstergelerin belirlenmesi
Identification of indicators for the sustainable development of finfish aquaculture in Izmir
Yazar: EKİM ÖZAL
Danışman: DOÇ. DR. GÜZEL YÜCEL GİER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Su ürünleri yetiştiriciliği dünyada ve ülkemizde son yıllarda hızla büyümektedir. Her üretim dalında olduğu gibi endüstrileşmeyle beraber su ürünleri üretiminde de olumsuz çevre baskısı ortaya çıkmış çevre üzerinde kaygı verici etkiler oluşmaya başlamıştır. Bu nedenle sürdürülebilir yetiştiricilik konusu gündeme gelmiş ve bu konuda çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Sürdürülebilirlik ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlar olarak ele alınmaktadır. İzmir, denizlerde kültür balıkçılığı üretiminde iki bin on iki yılı verilerine göre kırk iki işletme ve kırk iki bin dokuz yüz elli tonluk üretimle Türkiye'de ikinci sırada yer almaktadır.  Bu çalışmada İzmir İlinde sürdürülebilir yetiştiricilik göstergelerinin belirlenmesi için ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarda araştırma yapılmıştır Her boyut için ilkeler, ölçütler, göstergeler belirlenmiş, anket formları oluşturulmuş ve otuz üç çiftlikte uygulanmıştır. Anketlerde her boyut için toplam dokuz ilke, kırk ölçüt ve yetmiş gösterge bulunmaktadır. Her gösterge için birden dokuza kadar uyarlanmış olan bir skala sistemine göre üreticiler tarafından puanlama yapılmıştır. Anketlerdeki göstergelere verilen puanların aritmetik ortalama değeri alınarak aynı skalaya göre sınıflandırılmıştır. Göstergelerin aritmetik ortalamaları dokuz ? sekiz; mükemmel, yedi - altı; çok iyi, altı - dört arası iyi, dört - üç; zayıf olarak sürdürülebilirliği gruplandırılmıştır. Yapılan çalışma sonunda ekonomik boyutta ilk dört sırada "FCR", "işletmede balık sağlığı yönetim sisteminin varlığı", "biyolojik atıkların yok edilmesi konusunda mevzuat", "yem gideri/kg balık", çevresel boyutta "akıntı", "kullanılan yemin sertifikası olup/olmadığı", "toplam organik karbon", "FCR", sosyal boyutta da "yıl boyunca üretim", "yerel pazar", "çalışanların uzmanlık düzeyi", "karar verme sürecine etkin katılım" göstergeleri bulunmuştur. Bulunan bu göstergelerin sürdürülebilir yetiştiricilik yönetiminde kullanılması hedeflenmektedir.

Abstract:
Aquaculture has been growing quickly in the recent years in the world and in our country. As in every production branch, negative environment pressure also emerged on aquaculture production and worrying effects has been appearing on the environment. Therefore sustainable aquaculture issue came up and research has been done on this issue. Sustainability is addressed as economic, environmental and social dimensions. In terms of twenty eleven data, Izmir is ranked second in Turkish marine aquaculture with fourty two companies and  twenty three thousand and three hundred tons production. In this research economic, environmental and social dimensions have been examined to identify sustainable production indicators in Izmir. For every dimension principals, criteria and indicators have been identified. Survey questionnaires were created and applied on thirty three farms. In the surveys, for every dimension a total of nine principals, fourty criteria and seventy indicators were applied. Every indicator was ranked by producers on scale of one to nine. The mean is obtained for each indicator by examining the score given by each farmer. The arithmetic means of the sustainability indicators are grouped as nine ? eight; excellent, seven ? six; very good, five ? four; good, four ? three acceptable; two ?one weak. The findings in the economic dimension placed,  "Food Conversion Rate"; "existence of a farm health management system"; "application of legislation on biological waste disposal"; "feed cost/kg of fish produced", in the first four. In the environmental dimension "water flow"; "use of certified fish food"; "total organic carbon"; "Food Conversion Ratio" ranked highest. In the social dimension "year-round production"; "local market"; "level of expertise" and "effective participation in the  decision making process" were considered to be the key indicators for sustainability. These indicators are intended to be used in sustainable aquaculture management.