Ankara'da I. Ulusal Mimarlık Dönemi banka binalarında cephe düzeni ve süsleme (1926-1929)
Framework and decoration in National Architecture Period in Ankara (1926-1929)
Yazar: GÜNEŞ AKDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET GÖRÜR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ankara = Ankara ; Bankalar = Banks ; Cephe süslemeleri = Facade ornament ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Süslemeler = Ornamentations ; Taş süsleme = Stone decoration ; Üslup = Stylistic

Özet:
Araştırmamızda Mimar Mongeri'nin Ankara'daki Bankanlar caddesinde inşa etmiş olduğu I. Ulusal Mimarlık Dönemi üslubunu en etkili şekilde yansıtan Osmanlı Bankası (1926), Ziraat Bankası (1926-1929) ve İş Bankası (1929) binalarının cephe düzenlemeleri ve süslemeleri üzerine yoğunlaşılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında İstanbul'da batılı eklektik üslupla yapılar inşa etmiş olan Levanten Mimar Giulio Mongeri, Cumhuriyetin ilk yıllarında ortaya çıkan I. Ulusal Mimarlık Akımına, tasarladığı yapılarla ve Sanayi-i Nefise Mektebindeki görevi boyunca yetiştirdiği öğrencilerle yön veren önemli mimarlardandır. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte özellikle Başkent Ankara'nın inşasına önemli katkılarda bulunmuş ve Türkiye'nin çeşitli kentlerinde I. Ulusal Mimarlık üslubu çerçevesinde mimarlık faaliyetlerini devam ettirmiştir. Çalışmamızda, cephe düzenlemeleri ve süsleme programları detaylı çizimleriyle belgelenen yapıların dönem içindeki yeri ve Geleneksel Türk Mimarisinin (Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı) bu döneme etkileri karşılaştırmalı olarak tartışılmış ve dönemler arası bağlantıları tespit edilmiştir.  İncelediğimiz yapılar banka binası olarak tasarlanmış, inşa edilmiş ve geçirdikleri bazı onarımlar dışında çok köklü değişimlere uğramamışlardır. Günümüzde de banka binası olarak işlevlerini sürdüren bu yapılar I. Ulusal Mimarlık döneminin en nadide örnekleri olarak varlıklarını korumaktadırlar.

Abstract:
In our research, the focus was on the facade arrangements and decorations of the buildings of the Ottoman Bank (1926), Ziraat Bank (1926-1929) and Is Bank (1929), which most effectively reflect the style of the 1st National Architecture Period built by the Architect Mongeri on the Bankalar street in Ankara. Levantine architect Giulio Mongeri, who built buildings in western eclectic style in Istanbul in the last years of Ottoman Empire, is one of the most important architects who gave direction to the First National Architecture Movement that emerged in initial years of the Republic, with the buildings he designed and with the students he trained during his duty in "Sanayi-i Nefise" Schools (Academy of fine arts). Architect Mongeri has significantly contributed to the construction of the capital Ankara especially with the proclamation of the Republic and continued his architectural activities in the framework of the First National Architectural style in various cities of Turkey. In this study, the structure of the buildings, which are documented with detailed drawings of façade arrangements and ornamentation programs, their importance in period and the effects of them to Traditional Turkish Architecture (Seljuk, Chiefdoms and Ottoman) on this period are discussed and the connections between the periods are determined. The buildings we have reviewed are designed as a bank building, have been built as bank building and have not undergone any radical changes except for some repairs. These buildings, which continue to function as a bank building today, preserve their existence as the most prominent examples of the First National Architecture period.