MEDİA projeleri açısından Avrupa Birliği'nde audiovisual endüstri /
Yazar: OYA DİNÇER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİMTEN GÜNDEŞ ÖNGÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği = European Union ; Görsel-işitsel sektör = Visual-auditory sector ; MEDIA programı = MEDIA program ; MEDIA projeleri = MEDIA projects ; Sinema = Cinema ; Televizyon = Television ; Türkiye = Turkey

Özet:
Avrupa Birliği, 25 Mart 1957'de imzalanan Roma Anlaşması'yla toplam altı üye ülkeyle, Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında kurulmuştur. Birlik'in kurulmasındaki temel neden, "Avrupa Birliği" düşüncesidir. II. Dünya Savaşı'ndan sonra büyük bir yıkıntı görüntüsüne sahip olan Avrupa'nın böylesi bir görüntüyle bir daha karşılaşmamak isteği de bu birliğin kurulmasında etkili olmuştur. Avrupa Birliği'nin amacı, "bir ortak pazarın kurulması ve üye ülkelirin ekonomik politikalarının birbirine giderek artan ölçüde yakınlaştırılması yoluyla, Birlik'in tümü içindeki ekonomik faaliyetin uyumlu bir biçimde geliştirilmesi, dengeli ve sürekli gelişmeyi, daha ileri bir istikrarı, hızla yükselen yaşama düzeyini ve üye ülkeler arasında daha sıkı ilişkilerin kurulmasını sağlamaktır". 1.1.1995 tarihinde; Avusturya, İsveç ve Finlandiya'nın katılımıyla Avrupa Birliği günümüzde 15 üye ülkeden oluşmaktadır. Türkiye Avrupa Birliği'ne ilk kez 1959'da bir ortaklık anlaşması için başvurmuştur. 1963'te imzalanıp, 1964'te yürürlüğe giren Ankara Anlaşması'yla ortaklık konusunda somut bir adım atılmıştır. Türkiye 1987'de Birlik'e tam üyelik için başvuruda bulunmuştur ve halen üyeliğinin kabulü için beklemektedir. Kültürel ve sanatsal gelişmeler açısından Avrupa zengin bir geçmişe sahiptir. Fransa'da 28 Aralık 1895'te, Lumiere Kardeşler'in yaptıkları film gösterisiyle başlayan sinema tarihi, günümüze kadar çok zengin bir şekilde gelmiştir. II. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa sineması ciddi bir bunalıma girmiştir. Bu bunalımı yaratan 92nedenler arasında, "sayıları hızla azalan sinema salonlarını, sinema talebinin düşmesini, film üretiminin azalmasını, dağıtım sektörünün durumunu, Amerikan sinemasının ve televizyonun etkilerini" sayabiliriz. Bu durumdan kurtulmak için Avrupa Birliği'nin bulduğu tek çözüm "işbirliği" olmuştur. Güçlü bir üretim ve dağıtım sistemi kurulmaya çalışılmıştır. Kültür birliği oluşturmak, ortak bir arşiv kurmak, sorunların tartışıldığı düzenli toplantılar yapmak, düzeyli film şenlikleri düzenlemek ve ortak yapımların sayılarını arttırmak alınan önlemler arasında yer almaktadır. Avrupa'da televizyon yayıncılığının düzenlenmesi ve geliştirilmesi adına atılan en büyük adım "Sınırötesi Avrupa Televizyon Sözleşmesi"nin yürürlüğe girmesidir. Bu Sözleşme'ye imza atan ülkeler arasında Türkiye'de yer almaktadır. Avrupa Birliği'ne üye ülkeler tek ve güçlü bir audiovisual endüstri kurma çalışmalarına 1987 yılında başlamışlardır. Amaç; üye ülkelerin ayrı ayrı çalışıp, değişik politikalar izlemeleri yerine, tüm üye ülkelerin katılımıyla, tek ve güçlü bir audiovisual endüstri oluşturmak ve bu bağlamda da sağlam altyapılı, sürekli olarak gelişen ve dünya üzerinde söz sahibi olabilen bir endüstriye sahip olmaktır. Bu nedenle de audiovisual endüstrisinin gelişmesini sağlamak için projeler hazırlanmış ve uygulamaya geçilmiştir. Bu projeler, "Audiovisual Endüstrisinin Gelişimini Teşvik Edici Önlemler/ Measures to Encourage the Development of the Audiovisual Industry"nin kısaltılmışı olan "MEDIA" projeleri adı altında toplanmıştır. MEDIA Projeleri kapsamında 19 ayrı büro faaliyet göstermektedir ve başlangıcından 93günümüze disiplinli ve yoğun çalışmaları çok olumlu sonuçlar vermektedir. Türk sineması gerek öykü zenginliği gerekse titiz çalışılması nedeniyle, Avrupa'da ilgi görmektedir. Ancak bu ilgiyi sürekli hale getirmek ve sinemamızı güçlendirmek için, Devlet'in Türk sinemasına yardımlarını arttırması, sinema ile ilgili vakıfların ve derneklerin güçlendirilmesi ve en önemlisi de Türk sinema endüstrisinin kurulması gerekmektedir. 20 Nisan 1994'te "Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun" yürürlüğe girmiştir. Türkiye'de yayın yapan bütün radyo ve televizyonların bu Kanun'a uyması gerekmektedir; çünkü ancak bu sayede düzenli ve ilkeli bir yayıncılığa sahip olunabilir. Genel olarak, Türkiye'de de tıpkı Avrupa Birliği'nde olduğu gibi, sağlam altyapılı bir audiovisual endüstri oluşturabilmek için, Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde sekiz yıldır uygulanan ve olumlu sonuçları görülen MEDIA Projeleri'nin model olarak benimsenmesi olumlu olacaktır.

Abstract:
The European Community has been established with six member countries under the name of European Economic Community with the Rome Treaty signed on the 25tn of March 1957. The main reason for the establishment of this Community was the idea of European integrity. After the Second World War, Europe was like a place of ruin that the desire for not to see it like that in the future was also an effective impulse in the formation of this union. The aim of the European Community was to establish a common market and to provide a ground for making closer the economic policies of the member countries within a network of tighter relations. By this way, it was assumed that the economic activities within the Community would operate in harmony and would maintain a continuous growth together with a higher standard of living. Today, the European Community includes fifteen member countries. Concerning the cultural and artistic developments, Europe has a rich background. Yet, the European cinema had entered into a series of crisis after the Second World War. Some of the reasons which created this situation may be maintained as "the rapid decrease in the number of movies and production, the position of the distribution sector and the effects of the American cinema and television". The only solution that the European Community found was "co-operation". An effective production and distribution system was attempted to be set up. Building up a cultural unification and common archives, handling regular meetings where problems are discussed, organizing qualified film festivals and attempts to increase the number of common productions are among the precautions taken by the Community. In Europe the biggest step to regulate and develop the television broadcasting is the 95execution of the European Broadcast Treaty. Turkey is among the countries that signed it. The member countries of the European Community started for establishing a strong audiovisual industry in 1987. The purpose was to set up a unique and a strong audiovisual industry, in stead of a community of individual countries performing different policies and therefore to have continuously developing industry which has the authority throughout the world. In order to achieve this, some projects were prepared and applied. These projects were collected under "the Measures to Encourage the Development of the Audiovisual Industry" (MEDIA Projects). 19 different offices are working under MEDIA Projects and they performed well by this disciplinary and dense work since the first day they were established. The Turkish cinema is welcomed in Europe with interest due to its richness in scenario and its fastidious working style; yet, in order preserve that interest and to strengthen the Turkish cinema, the state should help this sector more, the associations and foundations concerning cinema should be strengthened and more importantly, the Turkish cinema industry must be established. On the 20th of April 1994, "the Law for the Foundation and Broadcasting of Radio and Televisions" had come into force. In order to have a regular and respectable broadcasting, all of the TV and radio stations are obliged to adapt themselves to that law. In general, in order to maintain an audiovisual industry with a strong substructure in Turkey like that of European Community, it seems reasonable to accept the MEDIA Projects as a model which has been applied for eight years in the member countries of European Community and produced favorable results.