Çay ve fındık tarımı çalışanlarında iş sağlığı güvenliği risklerinin değerlendirilmesi ve rehber geliştirme çalışması
Risk assesment of occupational health and safety in hazelnut and tea agriculture workers and development of guidebook
Yazar: VOLKAN KARABACAK
Danışman: PROF. DR. GAMZE ÇAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Fındık = Hazelnut ; Rehber kitaplar = Guide book ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tarım = Agriculture ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Çay = Tea ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçiler = Workers

Özet:
Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği alanıyla ilgili hazırlanan 6331 sayılı yönetmelikle işyerlerine, risk değerlendirmesinde tespit edilen hususları da göz önünde bulundurarak, genel bir önleme yaklaşımı getirilmiştir. Kanun, kamu ve özel sektördeki çalışanları kapsarken kendi nam ve hesabına çalışanlar ile kayıt dışı ücretli tarım işçileri, ücretsiz aile işçileri ve mevsimlik işçiler söz konusu düzenlemelerin dışında kalmaktadır. Çay ve fındık tarımı çalışanları da birçok fiziksel, biyolojik, kimyasal, psikososyal ve ergonomik risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Çalışmanın amacı çay ve fındık tarımı çalışanlarında iş sağlığı ve güvenliği risklerinin değerlendirilmesi, risklere çözüm önerilerinin getirilmesi ve bu çözüm önerilerini içeren rehber geliştirilmesidir.
Araştırma üç aşama olarak planlanmıştır. Birinci aşamada çay ve fındık tarımında çalışanların ve işin özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla çalışanlarla toplantılar gerçekleştirilmiş ardından iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimleriyle sahada gözlem ve değerlendirme yapılarak toplanan veriler yorumlanmıştır. İkinci aşamada çözüm önerilerine ilişkin çalıştay düzenlenip rehber taslağı oluşturulmuştur. Oluşturulan rehberin anlaşılırlığının ve kullanılabilirliğinin kontrolü yapılmıştır. Üçüncü aşamada ise basılı kaynak oluşturulmuş ve kaynağın basım, tanıtım, dağıtım çalışmaları yapılmıştır. 
Araştırmada, çay ve fındık tarımı çalışanlarıyla yapılan toplantılar sonucunda çay tarımı için 8, fındık tarımı için 12 iş basamağı ve işin ayrıntısı tanımlanmış, iş basamağının yıl içindeki takvimi belirlenmiş, her basamak için fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal riskler tespit edilmiştir.  Mevcut tehlikelere karşı meydana gelebilecek riskler tespit edilmiş ve önlemeye karşı mevsimsel çözümler, uygun kıyafetler, gerekli koruyucu donanımlar, ergonomi ve yük taşıma ile ilgili teknikler, biyolojik, kimyasal ve psikososyal etkilenimi en aza indirecek çözüm önerileri geliştirilmiştir.
Bu bulgular ışığında çay ve fındık tarımı çalışanları ile ilgi tehlike ve riskler için öneriler geliştirilmeye çalışılmış olup, bu önerilerin çalışanlarca benimsenmesi ve uygulanması ile meydana gelebilecek kaza ve hastalıkların önemli ölçüde azaltılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In our country, a general prevention approach has been introduced to the workplaces by taking into account the issues determined in the risk assessment, with the regulation no 6331 on the field of occupational health and safety. The law encompasses workers in the public and private sectors, as well as self-employed and unregistered paid agricultural workers, unpaid family workers and seasonal workers are excluded from such regulations. Tea and hazelnut farmers also face many physical, biological, chemical, psychosocial and ergonomic risks. The aim of the study is to evaluate the health and safety risks of workers in tea and hazelnut agriculture, to suggest solutions for the risks and to develop a guide that includes these solutions.
The research was planned as three stages. At the first stage, meetings were held with employees to evaluate tea and hazelnut farming workers and job characteristics, followed by observations and evaluations by job security experts and workplace doctors. In the second phase, a workshop on the proposals for solutions was prepared and a guidebook was drafted. The comprehensibility and usability of the created guide has been checked. In the third stage, a printed source was created and printing, presentation and distribution works of the source were made.
In the research, as a result of meetings held with tea and hazelnut farmers, 8 steps for tea cultivation and 12 steps for hazelnut agriculture were defined and the schedule of work step for the year was determined and physical, chemical, biological, ergonomic and psychosocial risks were determined for each step. Risks that may arise against existing hazards have been identified and a solution has been developed that will minimize the effects of seasonal solutions, appropriate clothing, necessary protective equipment, ergonomics and cargo handling techniques, biological, chemical and psychosocial influences.
In these findings, tea and hazelnut agriculture workers have been tried to develop suggestions for the dangers and risks, it may come to fruition with the adoption and implementation of these proposals by employees it is thought that accidents and diseases can be reduced considerably.