Burjuva devrimi tartışmalarında Lenin'in Jakobenizm yaklaşımı
Lenin's Jacobinism approach in bourgeois revolution debates
Yazar: SADİ BAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ZABCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tez Vladimir İlyiç Ulyanov'un, namıdiğer Lenin'in Rusya'da burjuva devrimi için geliştirdiği kuramın Büyük Fransız Devrimi'nin Jakoben kesitiyle kurduğu ilişkiyi tüm yönleriyle ortaya koymayı amaçlamakta ve Lenin'in 1917'ye kadar olan Jakobenliğinin anlaşılabilmesi için bir yöntem önermektedir. Buna göre, Rus devrimcinin Jakobenliği dört temel düzlemde soyutlanabilir: Birincisi, Lenin'in 1905 Devrimi'yle birlikte Rusya için tarif ettiği iki devrim senaryosu ve bunlara denk düşen burjuva gelişim hatlarını içerir. Burada 1789 Fransız-1848 Alman Devrimleri ikiliği ve takip eden Fransa-Almanya gelişimleri ikiliği vardır. İkinci düzlemde Lenin'in başından bu yana Rusya'da devrim için kazanılması gerektiğine inandığı köylülükle en çok ilişkilendirilebilecek Narodnik teori ve programın sınıf temeli ve sınırları üzerine görüşleri ve 1905'le birlikte köylü temsilcilerinin savunduğu toplumsal projeye yüklediği Jakoben içerik ve işlev vardır. Üçüncüsünde, Rus sosyal demokrasisindeki Bolşevik-Menşevik bölünmesi ve devrim zamanı aldıkları farklı tutumlar, Jakobenizm temalarının bunlarda kazandığı görünümlerle birlikte irdelenmiştir. Lenin'in sosyal demokrasinin Jakobenleri ve Jirondenleri olarak da andığı bu iki hizbin apayrı siyasal kavrayışları ve bunlara denk düşen Marksist praksisleri vardır. Son düzlem Lenin'in burjuva devrimi için geliştirdiği iktidar planının Marx'ın Jakoben temel tarih teziyle ilişkisi ve buradan hareketle Rusya için yaptığı bir dizi dönüştürmeyle başlatılmıştır. Ardından Lenin'in diktatörlük konsepti ve bunu inşa ederken geliştirdiği iç savaş, restorasyon ve haddini aşma kavramlarıyla kuramındaki Jakobenlik ortaya koyulmuştur. Sonuç olarak, Lenin'in burjuva devrimi bağlamındaki Jakobenliği dönemsel, kısmi, arızi ya da rastlantısal değildir; onun devrim ve devlet kuramında kurucu nitelikte tarihsel ve teorik temelleri vardır.

Abstract:
This thesis aims to shed light on all aspects of the theory of bourgeois revolution in Russia by Vladimir Ilyich Ulyanov, alias Lenin, in relation to the Great French Revolution's Jacobin era and proposes a method for understanding Lenin's Jacobinism up to 1917. Accordingly, the Jacobinism of the Russian revolutionary can be abstracted on four basic planes. The first comprises two revolution scenarios and corresponding bourgeois development lines which Lenin described for Russia with the Revolution of 1905. Here there is the dichotomy of the French Revolution of 1789 and the German Revolution of 1848, as well as the dichotomy of the subsequent French and German developments. On the second plane, there are Lenin's views on the class basis and limits of the Narodnik theory and program, which can be most associated with the peasantry that he believed should be won to the revolution from the outset, and the Jacobin content and function he ascribed to the social project defended by the peasant representatives from 1905 onwards. On the third, the Bolshevik-Menshevik split in Russian social democracy and the different stances they took during the revolution are examined together with the appearances of Jacobinism themes in them. These two factions, which Lenin also referred to as the Jacobins and Girondins of social democracy, have completely different political conceptions and corresponding Marxist praxis. The last plane is initiated through the power plan developed by Lenin for the bourgeois revolution in relation to Marx's Jacobin basic history thesis and a series of transformations he made for Russia based on this. Jacobinism in Lenin's theory is then demonstrated through the concept of dictatorship and the notions of civil war, restoration, and overshoot that he developed in elaborating this concept. In conclusion, Lenin's Jacobinism in the context of the bourgeois revolution is not periodic, partial, accidental, or incidental; it has a fundamental historical and theoretical basis in his theory of the revolution and state.