Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde aile merkezli bakım ölçeğinin geliştirilmesi
Development of family-centered care scale in newborn ıntensive care units
Yazar: NESLİHAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE GEÇKİL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta bakımı = Patient care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmanın evrenini Ekim 2017- Haziran 2018 tarihleri arasında Konya il merkezinde bulunan iki devlet hastanesi ve iki üniversite hastanesinin yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde bebeği yatan, bebeğinin bakımına en az üç kez katılmış anneler oluşturdu. Araştırmanın örneklemi Açımlayıcı Faktör Analizi aşamasında 244, Doğrulayıcı Faktör Analizi aşamasında 240 anneden oluştu. Verilerin toplanması aşamasında anne ve bebeğe ait bilgi formu ve geliştirilmesi planlanan Yenidoğan Aile Merkezli Bakım Ölçeği kullanıldı. Veriler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi testleri ile analiz edildi. 
Taslak ölçek 48 maddeden oluştu, uzman görüş sonrasında kapsam geçerliği düşük olan 12 madde atıldı. Kalan 36 maddelik  ölçeğin Kapsam Geçerlik İndeksi değeri 0.95, Kaiser-Meyer Olkin değeri .92, Bartlett  sonucu ileri derecede anlamlı bulundu. Faktör analizi sonucunda 29 maddelik 4 alt boyutlu bir ölçek elde edildi. Dört faktörlü yapı toplam varyansın %53.23'ünü açıkladı. Madde faktör yükleri .51 - .77 arasında bulundu. Alt boyutlara dağılan maddelerin kuramsal yapıyla uyumlu olduğu görüldü. Ölçeğin alt boyutları itibar ve saygı (7 madde), bilgi paylaşımı (9 madde), bakıma katılma (5 madde) ve aile ile işbirliği (8 madde) şeklinde adlandırıldı. Geliştirilen Yenidoğan Aile Merkezli Bakım Ölçeğinin dış ölçüt geçerliği korelasyon katsayısı .802, test tekrar test güvenirlik katsayısı .758, toplam Cronbach alfa değeri .93, Doğrulayıcı Faktör Analizinde RMSEA değeri .075, SRMR değeri .085, CFI değeri .96, NNFI değeri .95, GFI değeri .80 bulundu ve yapının uyum gösterdiği saptandı.
Sonuç olarak bu araştırmada geliştirilen Yenidoğan Aile Merkezli Bakım Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görüldü. Ölçeğin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinde yatan bebeklerin aldıkları bakımın aile merkezli bakım yönünden değerlendirilmesinde kullanılabileceği ve yenidoğan ünitelerinde aile merkezli bakımın geliştirilmesine katkı sunacağı düşünüldü.

Anahtar Sözcükler: Aile Merkezli Bakım; Geçerlik; Güvenirlik; Yenidoğan Aile Merkezli Bakım Ölçeği

Abstract:
The study was conducted in the methodological type in order to develop the Family Centered Care Scale in Newborn Intensive Care Units and to test its validity and reliability.
The subject of the study consisted of mothers whose infants were hospitalized in the neonatal intensive care units of two state hospitals and two university hospitals located in the city center of Konya between October 2017 and June 2018 and who were admitted to the care of their babies at least three times. The sample of the study consisted of 244 mothers in the Exploratory Factor Analysis phase and 240 mothers in the Confirmatory Factor Analysis phase. Information form for mother and baby and Newborn Family-Centered Care Scale, which is planned to be developed, were used in data collection stage. Data were analyzed by number, percentage, mean, standard deviation, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis.
The draft scale consisted of 48 items, after the expert opinion, 12 items with low validity were discarded. Scope Validity Index of the remaining 36 item scale was .95 Kaiser-Meyer Olkin measure .92 and Bartlett's test results were found to be highly significant. As a result of factor analysis, a 29-item 4 sub-dimensional  scale was obtained. Four-factor structure explained 53.23% of the total variance. Item factor loadings were found between .51 and .77. It was seen that substances distributed to the sub-dimensions were compatible with the theoretical structure. The sub-dimensions of the scale were named: reputation and respect (7 items), information sharing (9 items), maintenance (5 items) and  cooperation with the family (8 items). In the developed newborn family centered care scale, the correlation coefficient was .802, the test-retest reliability coefficient was .758, the total Cronbach alpha value was .93, the RMSEA value in the confirmatory factor analysis .075, the SRMR value .085, the CFI value .96, the NNFI value. 95, GFI value was found .80 and the structure was determined to be compatible.
As a result, it was seen that the Newborn Family Centered Care Scale developed in this study was a valid and reliable measurement tool. It was thought that the scale could be used to evaluate the care of the infants in Newborn Care Units in terms of family-centered care and contribute to the development of family-centered care in newborn units.

Key Words: Family Centered Care, Validity, Reliability, Newborn Family-Centered Care Scale