Nehiy ayetleri bağlamında Allah'ın insan hayatına müdahalesi ve deizm
God's intervention in human life and deism in the contextof the prohibition verses
Yazar: MEHMET FATİH KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ARİF AYTEKİN
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Deizm, Tanrı'nın insan hayatına müdahalesini reddetmektedir. Onun her türlü gücünü kabul edip müdahalesini reddeden tepkisel bir akımdır. Vahyi ve nübüvveti reddeden deistler onun yerine aklı ve doğayı esas alarak, Tanrı ile iletişimi kesmişlerdir. İslam inancında Allah, insana ve aklına yardımcı olmak için vahiy ve nübüvvetle desteklemiştir. Allah, vahiy ve nübüvvetle insana baskı ve zorbalıkta bulunmamıştır. Vahiy ve nübüvvet; insana tebliğde bulunmuş, yol göstermiş ve yardımcı olmaya çalışmıştır.  Allah, insana teklifte bulunmuş, irade, dileme ve eyleminde özgür bırakmıştır. Gücünün ölçüsünde sorumlu kılmıştır. Allah'ın insana yönelik emir ve nehiyleri insanın faydasına olan, insanı koruyan ve onu saygın kılan ilkeler bütünüdür.  Tüm bu emir ve nehiyler insan aklının kabul ettiği kurallar bütünüdür. İnsan, en sonunda kendi dilemesi, iradesi, kararı ve eyleminde özgürdür. Allah'ın, insana ve hayata yönelik teklifi bir rahmet ve değerdir. İnsana yönelik büyük bir lütuftur. İslam inancında Allah, insan ile iletişimi, dikey ve süreklidir. Bu süreçte Allah, her an iletişime açıktır. Yaratılış itibariyle insanın isteklerinin, arzularının, tercihlerinin ve bu tercihleri neticesinde sonuçlarının olduğu belirtilmiştir. Vahiy ve nübüvvet, insanın irade sahibi olduğunu, taşıdığı sorumluluklar ve görevlerinin olduğunu bildirmiştir. Bu kapsamda nehiy ayetlerinin engellemeye çalıştığı konuların, aslında vicdan sahibi herkesin sorun yaşadığı konular olduğu bir gerçektir.  
Anahtar Sözcükler: Allah, Deizm, İnsan, Nehiy, Vahiy

Abstract:
Deism rejects God's intervention in human life. It is a reactionary movement that accepts all its power and rejects its intervention. Deists, who reject revelation and prophethood, have cut off communication with God, relying instead on reason and nature. In the Islamic belief, God supported man with revelation and prophethood to help him and his mind. Allah did not oppress or tyrannize humans through revelation and prophethood. Revelation and prophethood; He preached to people, guided them and tried to help them. God made an offer to man and left him free in his will, wish and action. He made him responsible according to his power. Allah's commands and prohibitions towards humans are a set of principles that benefit humans, protect them and make them respectable. All these orders and prohibitions are a set of rules accepted by the human mind. Man is ultimately free in his own will, will, decision and action. God's offer to humanity and life is a mercy and value. It is a great blessing for humanity. In Islamic belief, communication between God and humans is vertical and continuous. In this process, God is open to communication at all times. It has been stated that human beings have wishes, desires, preferences and consequences as a result of these preferences, as a result of creation. Revelation and prophethood stated that man has will and that he has responsibilities and duties. In this context, it is a fact that the issues that the prohibition verses try to prevent are actually issues that everyone with conscience has problems with.
Key Words: God, Deism, Man, Prohibition, Revelation