Tralleis Batı Nekropolü ve buluntuları
Tralleis Western Necropol and its findings
Yazar: ARZU ÖZVER
Danışman: PROF. DR. ASLI SARAÇOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Karia bölgesi = Caria region ; Mezarlar = Graves ; Nekropol = Necropolis ; Tralleis = Tralleis ; Ölü gömme adetleri = Tradition of burying the dead

Özet:
Aydın İli, Kemer Mahallesi'nde yer alan Tralleis Antik Kenti'nde, 2007 yılı çalışma sezonunda, kentin batısında bulunan ve Batı Nekropol'ü olarak adlandırılan alanda, kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalarda, iki katlı ve iki odalı dromoslu oda mezar, taş sanduka, situla, amphora, urne, çatı kiremitli, basit toprak, pithos ve platform olmak üzere toplam dokuz farklı tipte 39 mezar ortaya çıkarılmıştır. 

Tralleis'te bugüne kadar kentte yapılan araştırma ve çalışmalarda, kentin tarihi yapısı, coğrafi konumu ve sanatı konusunda önemli bilgilere ulaşılmıştır. Özellikle Batı Nekropol'ünde iki katlı ve çok odalı, birden fazla gömünün yapıldığı ve buluntularıyla dikkat çeken oda mezar ile farklı mezar tiplerinin belirlenmesi, kenti mezar mimarisi ve nekropol buluntuları ile ön plana çıkarmıştır. Tralleis Batı Nekropol'ü mezarları ve buluntuları geçen zaman içinde bazı değişimlere uğrasa da, bütünüyle incelendiğinde Hellenistik, Roma İmparatorluk ve Geç Roma Dönem'i mezar mimarisi, ölü gömme gelenekleri ve bölge sanatı konusunda önemli bilgi verir. 

Çalışma kapsamımızın ilk bölümünde, Tralleis antik kentinin coğrafi yapısı, siyasi ve araştırma tarihi kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Ardından nekropol alanında tespit edilen mezarların genel yapısına, mezar mimarisine, plan, teknik ve malzeme özelliklerine değinilmiş, elde edilen bilgiler, Karia Bölgesi'nde bulunan diğer mezar ve buluntuları ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu mezarların içlerinde ele geçen mezar hediyeleri ile mezarların kullanım süreçleri belirlenmiş ve tüm mezarlar kontekst olarak değerlendirilmiştir. Mezar mimarisi dışında ele geçen buluntular, ayrı bir başlık altında, cinsleri ve formları doğrultusunda sınıflandırılarak anlatılmıştır. Ayrıca gömülerin sosyo-ekonomik durumu hakkında daha fazla bilgi edinmek için, Prof. Dr. Yaşar İşçan ve ekibi tarafından hazırlanan antropoloji raporları, tez içinde değerlendirmeye alınmıştır. Son olarak, mezar ve ölü hediyelerinin mezar sahipleri ile ilişkisi, ölü kültü ve Batı Nekropolü'nde görülen ritüeller hakkında bilgi verilmiştir. Mezar içlerinde ele geçen buluntuların değerlendirilmesinin tamamlanmasının ardından, tezle bağlantılı kaynakçaya ulaşılmış, mevcut buluntular numaralandırılmış, çizim ve fotoğraflanması yapılmış katalogları oluşturulmuştur. Katalog düzenlenmesinde buluntuların tanımlanmasının dışında, benzer örneklerinden de yararlanılarak karşılaştırmalar yapılmış, ele geçen buluntular stil, teknik ve form özelliklerine bakılarak tarihlendirilmiştir. En son olarak da mezar tipleri ve buluntular ile bağlantılı olarak harita, çizim, fotoğraf ve grafikleri oluşturulmuştur. 


ANAHTAR SÖZCÜKLER: Karia Bölgesi, Tralleis, Nekropol, Mezar Mimarisi, Ölü Gömme Gelenekleri.

Abstract:
Excavations were carried out in the ancient city of Tralleis, located in the Kemer district of Aydin, during the 2007 excavations, in the area to the west of the city and calles the Western Necropolis. During these studies, a total of 39 graves were unearthed. These tomb types are of nine different types: two storey and two room chamber tomb with dromos, stone cist tomb, situla tomb, amphora tomb, urn tomb, roof tiled tomb, simple earth tomb, pithos tomb and platform tomb. 

Tralleis, located in the Kemer district of Aydin province is one of the important ancient cities of Caria Region. In the researches and studies carried out in the city to date, important information has been obtained about the historical structure, geographical location and art of the city. Especially in the two storey and two roomed region in the Western Necropolis, the presence of this type of multü-rommede chamber tomb, which attracts attention with finds, and the presence of different types of tombs make the ancient city of Tralleis stand out with its tomb and necropolis architecture in the Caria Region. Although the original architectural structures and finds of the Tralleis Western Necropolis tombs have undergone some changes, the tombs and the finds found in them provide information on the burial architecture, burial traditions and regional art of the Hellenistic, Roman and Late Periods.

In the first part of our study, the political history, geography and research history of ancient city of Tralleis were comprehensively evaluated. Then, the general structure of the toms found in the necropolis area was mentioned, then the tomb architecture, plan, technical and material features were explained and evaluated together with other comparison examples found in the region. In addition, the tomb gifts found in these were determined, and each tomb was evaluated as a context. The find unearthed in the toms werre explained under a seperate heading, classified according to their types and forms, and then Prof. Dr. anthropology reports prepared by Yaşar İşcan and his team were rearranged and evaluated. Finally, information is given about the relationship of graves owners, the cult of the dead and the rituals seen in Western Necropol. After the evaluation of the finds found in the tombs was completed, a bibliography related to thesis was created, the finds were numbered and their drawings and photographs were completed their catalogs were made. In addition to identifying the finds in the catalog arrengement, comparisons were made by making use of similar examples and finds were dated by looking at their style features. Finally, mamps, tombs, find drawings, photographs ans graphics were create. 

KEYWORDS: Carian Region,  Tralleis, Necropol, Grave Architecture, Burial Customs.