Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde afet risk azaltma eğitimine ilişkin görüşleri
Social studies teachers' perspectives on disaster risk reduction education in social studies education
Yazar: EZGİ AVCI
Danışman: DOÇ. DR. HIDIR KARADUMAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sosyal Bilgiler dersi, öğrencileri gerçek yaşamda karşılaşacakları sorunlara karşı bilinçlendirir ve toplumsal zorluklara hazırlıklı, etkin çözümler üretebilen bireyler olarak yetiştirir. Ders, toplumu derinden etkileyen önemli olayları, özellikle afetleri kapsar, böylece öğrenciler bu olayları derinlemesine anlar ve üzerinde düşünürler. Ülkemizdeki sık görülen afetlere karşı bilinç ve hazırlık oluşturmak amacıyla, Sosyal Bilgiler dersinde öğretmenler afet riskleri konusunda öğrencilere bilgi vermekte ve onları hazırlamaktadır. Bu araştırmada amaç sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde afet risk azaltma eğitimine yönelik görüşlerini ve bu kapsamdaki uygulamalarını belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden temel nitel araştırma kullanılmıştır. Araştırma verileri, Edirne'de görev yapan 19 sosyal bilgiler öğretmeni ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Bu veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak nitel olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenler, afet risk azaltma eğitiminin sosyal bilgiler derslerinde ele alınması gereken önemli bir konu olduğunu belirtmişlerdir. Ancak, bu konunun ders kazanımlarında ve kitaplarda yeterince yer bulmadığına dikkat çekilmiştir. Bunun yanı sıra, afet risk azaltma eğitimlerinde, afetleri simüle eden materyaller ve teknoloji kullanımının, öğrencilerin soyut afet konularını somutlaştırarak daha iyi anlamalarına yardımcı olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, sosyal bilgiler dersi çerçevesinde düzenlenen afet risk azaltma eğitimlerine ailelerin de katılımının sağlanması ve bu yönde etkinliklerin planlanması gerektiği ifade edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara dayanarak, uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Social Studies education raises students' awareness of the problems they will face in real life and educates them as individuals who are prepared and able to find effective solutions to societal challenges. The course covers important events that deeply affect society, especially disasters, so that students understand and reflect on these events in depth. In order to create awareness and preparedness for the frequent disasters in our country, teachers in the Social Studies education inform and prepare students about disaster risks. The aim of this study is to determine social studies teachers' views on disaster risk reduction education in social studies courses and their practices in this context. Basic qualitative research, one of the qualitative research designs, was used in the study. The research data were obtained from semi-structured interviews with 19 social studies teachers working in Edirne. These data were qualitatively evaluated using content analysis method. As a result of the study, teachers stated that disaster risk reduction education is an important topic that should be addressed in social studies education. However, it was pointed out that this topic was not sufficiently covered in the course outcomes and textbooks. In addition, it was emphasized that the use of materials simulating disasters and technology in disaster risk reduction education helps students to better understand abstract disaster topics by making them concrete. It was also stated that families should be involved in disaster risk reduction trainings organized within the framework of social studies course and activities should be planned in this direction. Based on the findings of the study, various suggestions for practitioners and researchers were presented.