Hipotiroidi olan kadınların vücut kompozisyonu, duygudurum, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of body composition, mood, quality of life, physical activity and nutritional status of women with hypothyroid
Yazar: EMİNE MERVE KÖYSU
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN DAĞ
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma hekim tarafından hipotiroidi tanısı konulmuş kadınların vücut kompozisyonu, duygudurum düzeyleri, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite düzeyleri ve beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya özel bir  üniversite hastanesinin beslenme ve diyet bölümüne başvuruda bulunan 18-65 yaş arası dahil edilme kriterleri taşıyan hipotiroidili 50  kadın dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan kadınların sosyodemografik ve kişisel özellikleri ile beslenme alışkanlıklarını belirlemek için bir anket formu; makro ve mikro besin ögesi alımlarını tespit etmek için ise  24 saatlik geriye dönük hatırlatmalı besin tüketim kaydı formu uygulanmıştır. Bireylerin vücut kompozisyonunu tespit etmek amacıyla ağırlık, boy, bel ve kalça çevresi ve  BIA ölçümünü içeren antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Duygudurum düzeylerini belirlemek için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), yaşam kalitesi düzeylerini belirlemek için ise tiroid hastalarına özel geliştirilen Tiroid Hastalarında Yaşam Kalitesi Ölçeği (ThyPRO),  fiziksel aktivite seviyelerinin tespiti için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ( Kısa) (IPAQ-Short) kullanılmıştır. Bireylerin yaş ortalamasının 35.36±9.18 (yıl) olduğu, ortalama günlük enerji alımları 1530.6±512.3 kkal olarak tespit edilmiştir. Bireylerin diyetle ortalama selenyum alımı 13.2±10.1 mcg/gün'dür. Bireyler ThyPRO yorgunluk alt ölçeği ortalama puanı 54,79± 19,69 puandır. Hastalığı ile ilgili diyet tedavisi uygulayanların guatr semptomu, hipotiroid semptomu, göz semptomları, günlük yaşamda bozulma ve kozmetik şikayetler puanlarının diyet tedavisi uygulamayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.005). Bireylerin sağlıklı beslenmediğini düşünenlerin yorgunluk semptomu puanları, sağlıklı beslendiğini düşünenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.01). Bireylerin antropometrik ölçümleri arttıkça kozmetik şikayetler alt ölçeği puanının arttığı belirlenmiştir (p<0.05). BDÖ puanları arttıkça; anksiyete, hipertiroid semptomu, bilişsel,  yorgunluk semptomu, depresyon, emosyonel, sosyal yaşamda bozulma, cinsel yaşamda bozulma,günlük yaşamda bozulma, ve kozmetik şikayet puanlarının arttığı tespit edilmiştir (p<0.005). Bireylerin ortalama IPAQ skoru 1154.09±1223.43'dür. Sonuç olarak bireylerin duygudurumlarındaki bozulma ile yaşam kalitesindeki bozulmanın birbirine paralel olduğu ve antropometrik ölçümlerdeki artışların yaşam kalitesi düzeyini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Hipotiroidizm, ThyPRO, Yaşam Kalitesi, Depresyon, Beslenme

Abstract:
This study was conducted to evaluate the body composition, mood levels, quality of life, physical activity levels and nutritional status of women diagnosed with hypothyroidism by a physician. Fifty women with hypothyroidism, aged 18-65, who met the inclusion criteria and applied to the nutrition and diet polyclinic of a private university hospital, were included in the study. A survey form was used to determine the personal, sociodemographic characteristics and nutritional habits of the women participating in the study; To determine macro and micro nutrient intakes, a food consumption record form with a 24-hour retrospective reminder was applied. Anthropometric measurements, including weight, height, waist and hip circumference and BIA measurement, were taken to determine the body composition of the individuals. The Beck Depression Scale (BDI) was used to determine mood levels, the Quality of Life in Thyroid Patients Scale (ThyPRO), which was developed specifically for thyroid patients, was used to determine quality of life levels, and the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ-Short) was used to determine physical activity levels. It was determined that the average age of the individuals was 35.36±9.18 (years) and their average daily energy intake was 1530.6±512.3 kcal. The average dietary selenium intake of individuals is 13.2±10.1 mcg/day. Individuals' average ThyPRO fatigue subscale score is 54.79± 19.69 points. It was determined that the goiter symptom, hypothyroid symptom, eye symptoms, impairment in daily life and cosmetic complaints scores of those who applied diet treatment for their disease were significantly higher than those who did not apply diet treatment (p<0.005). It was determined that the fatigue symptom scores of individuals who thought they were not eating healthy were significantly higher than those who thought they were eating healthy (p<0.01). It was determined that as the anthropometric measurements of individuals increased, the cosmetic complaints subscale score increased (p<0.05). It was determined that as BDI scores increased, hyperthyroid symptom, fatigue symptom, cognitive, anxiety, depression, emotional, impairment in social life, impairment in daily life, impairment in sexual life and cosmetic complaint scores increased (p<0.005). The average IPAQ score of individuals is 1154.09±1223. As a result, it has been determined that the deterioration in individuals' mood and the deterioration in their quality of life are parallel to each other and that increases in anthropometric measurements negatively affect the level of quality of life.
Keywords: Hypothyroidism, ThyPRO, Quality of Life, Depression, Nutrition.