Sosyal adalet liderliği, okul yaşam kalitesi ve okula aidiyet duygusu ilişkisi
Relationship between social justice leadership, quality of school life and sense of school belonging
Yazar: SAFİYE ÇİĞDEM GÖREN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okul bağlılığı = School attachment ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Sosyal adalet = Social justice ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Bu araştırmada, sosyal adalet liderliği, okul yaşam kalitesi ve okula aidiyet duygusu arasındaki ilişkinin öğrenci görüşlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmaya 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında Ankara'nın dokuz ilçesinde bulunan toplam 52 resmi lisedeki 2553 öğrenci katılmıştır. Araştırmada "Sosyal Adalet Liderliği Ölçeği", "Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği" ve "Okula Aidiyet Duygusu Ölçeği" kullanılmıştır. Öğrencilerin değişkenlere ilişkin görüşleri ortalama ve standart sapma hesaplamaları olarak sunulmuş ve çeşitli değişkenlere göre anlamlı bir farklılık olması durumu t-testi ve tek yönlü ANOVA ile çözümlenmiştir. Ayrıca, değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayıları kullanılmıştır. Araştırmada, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde hiyerarşik lineer modelleme (HLM) tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırma bulguları şu şekilde özetlenebilir; öğrencilerin okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği, okul yaşam kalitesi ve okula aidiyet duygusuna ilişkin algıları orta düzeyinde bulunmuştur. Alt boyutlar kapsamında, en yüksek ortalamanın fırsat ve başarı boyutunda, en düşük ortalamanın ise katılım boyutunda olduğu gözlenmiştir. Araştırma kapsamındaki değişkenlere ilişkin öğrenci görüşleri çeşitli değişkenlere göre incelendiğinde, cinsiyet, aile aylık gelir durumu, okulun bulunduğu bölgenin gelişmişlik düzeyi, okul türü ve okulun büyüklüğüne göre manidar şekilde farklılaştığı saptanmıştır. Bir başka bulguya göre öğrencilerin sosyal adalet liderliği, okul yaşam kalitesi ve okula aidiyet duygusuna ilişkin algıları arasında orta ve yüksek düzeyde pozitif yönlü manidar ilişkiler bulunmuştur. Öğrencilerin okula aidiyet duygusu üzerinde etkili olan okul ve öğrenci düzeyi değişkenler incelendiğinde okul düzeyinde katılım; öğrenci düzeyinde ise eğitim beklentisi, sosyal bütünleşme, genel doyum ve öğretmen değişkenlerinin manidar etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between social justice leadership, quality of school life and sense of school belonging based on students' responses. The research is a relational descriptive study. 2553 students from 52 high schools from nine districts of Ankara were participated in this study. "Social Justice Leadership", "Quality of School Life" and "Sense of School Belonging" scales were used. Students' perceptions about the variables in the study were presented as mean and standard deviation, differentiation according to different variables were analyzed by t-test and one-way ANOVA. Pearson Product-Moment Correlation Coefficient was used to analyze the correlation between the variables in the study. Moreover, Hierarchical Linear Modeling (HLM) was used in determining the relationships between dependent and independent variables. According to research findings, students' perceptions about social justice leadership, quality of school life and sense of school belonging are at medium level. It has also been observed that opportunity and achievement factor has the highest mean while, participation factor has the lowest mean. Another finding is that students' perceptions about the variables in the study differs according to their gender, family's income status, development level of the region of the school, type and size of school. In addition, there are significant, positive, high and medium level relationships between the variables of the study. It has also been determined that participation factor at school level; social integration, educational expectation, general satisfaction and teacher factors at student level have significant effect on students' sense of school belonging.