Tıp öğrencilerinin beyin göçüne yönelik tutumları ve ilişkili faktörler: Kesitsel bir çalışma
Attitudes of medical students toward brain drain and associated factors: A cross-sectional study
Yazar: EMRULLAH KAÇMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YASİN SELÇUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beyin = Brain ; Beyin göçü = Brain migration ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin beyin 
göçüne yönelik tutumları ve ilişkili faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç Ve Yöntem: Bu çalışma 15.11.2022 ile 15.12.2022 tarihleri arasında Samsun 
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerine yönelik yapılan kesitsel ve 
tanımlayıcı anket çalışmasıdır. Anketin ilk bölümü, literatür taraması yapılarak 
hazırlanan sosyodemografik sorulardan ve göç etmeye yönelik sebepler ve engeller 
hakkında sorulan 17 sorudan oluşmaktadır. İkinci bölüm 'Beyin Göçüne İlişkin Tutum 
Ölçeği', üçüncü bölüm ise 'Beck Umutsuzluk Ölçeği' sorularını içermektedir.
Bulgular: Çalışmamıza 375 kişi katılmıştır. Katılanların %68'i mezuniyetten sonra 
yurt dışında çalışmak istediğini belirtmiştir. Mezuniyet sonrası yurt dışında çalışmak 
istemeyenlerin isteyenlere kıyasla yaşları daha yüksek bulunmuştur. Yurt dışına 
çıkmak isteyenlerin %55'i göç ettikten sonra ülkesine dönmeyi %15'i ise dönmemeyi 
düşünmektedir. Göç edilmek istenen ülkeler en fazla sırasıyla Almanya, İngiltere ve 
Amerika Birleşik Devletleri olmuştur. Katılımcılar özellikle daha iyi yaşam standardı, 
daha yüksek maaş, ülkesindeki çalışma koşulları ve sağlıkta şiddet olaylarından dolayı 
göç etmek istediklerini belirtmişlerdir. Katılımcıların Beyin Göçüne Yönelik Tutum 
Ölçeği toplam puan ortalaması 53.2±8.92, Umutsuzluk puan ortalaması 6.03±4.69 
olmuştur. Gitmek isteyenlerin %50'si yurt dışında birinci basamakta, kalmak 
isteyenlerin ise %28'i Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışmak 
istemektedir.
Sonuç: Türkiye'deki hekim eksiğine rağmen göç eğilimi olan öğrencilerin yüzdesi 
oldukça yüksekti. Öğrenciler özellikle daha iyi yaşam standardı daha yüksek kazanç 
amacıyla göç etmek istiyordu. Sağlık profesyonellerinin bu göçünü önlemenin 
muhtemel bir yolu, göçe katkıda bulunan faktörleri belirlemek ve bu faktörleri ele alıp 
iyileştirmek için politikalar ve stratejiler geliştirmektir.

Abstract:
Aım: To evaluate the attitudes of Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine 
students towards brain drain and the factors associated with brain drain.
Materıal And Methods: This study is a cross-sectional and descriptive survey study 
conducted for the students of Samsun Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine 
between 15.11.2022 and 15.12.2022. The first part of the questionnaire consists of 
sociodemographic questions prepared by reviewing the literature and 17 questions 
about the reasons and barriers to migration. The other parts include the 'Attitude Scale 
Towards Brain Drain' and the 'Beck Hopelessness Scale' questions.
Results: 375 people participated in our study. 68% of the participants stated that 
they would like to work abroad after graduation. The ages of those who do not want 
to work abroad after graduation are higher than those who do. 55% of those who want 
to go abroad think of returning to their country after emigrating, and 15% of them not. 
The countries most wanted to immigrate to were Germany, England and the United 
States, respectively. Participants stated that they wanted to migrate especially because 
of better living standard, higher salary, working conditions in their country and 
violence in health. Participants' Attitude Scale for Brain Drain mean total score was 
53.2±8.92, and Hopelessness score average was 6.03±4.69. 50% of those who want to 
go abroad want to work in primary health care, and 28% of those who want to stay 
want to work in primary health care services in Turkey.
Conclusıon: Despite the shortage of physicians in Turkey, the percentage of students 
with a tendency to migrate was quite high. Students especially wanted to immigrate 
for better living standards and higher earnings. One possible way to prevent this 
migration of health professionals is to identify the factors that contribute to migration 
and develop policies and strategies to address and improve these factors.