Diş hekimlerinde gövde stabilizasyon eğitiminin postüral kontrol, üst ekstremite işlevselliği, çalışma performansı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Investigation of the effect of body stabilization training on postural control, upper extremity functionality, work performance and quality of life in dentists
Yazar: DÖNDÜ AYÇA TURAN
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL ATASAVUN UYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Duruş = Posture ; Postural denge = Postural balance ; Verimlilik analizi = Productivity analysis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Bu çalışmanın amacı, diş hekimlerine standart postür egzersizlerine  ek olarak verilen gövde stabilizasyon egzersizlerinin postüral kontrol, üst ekstremite işlevselliği, çalışma performansı ve yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmaya 30 diş hekimi katıldı. Çalışma (n=15) ve kontrol (n=15) grupları basit randomizasyon yöntemiyle belirlendi. Çalışma grubuna gövde stabilizasyon egzersizleri ve postür egzersizleri, kontrol grubuna ise sadece postür egzersizleri verildi. Her iki grup, 6 haftalık egzersiz programının öncesinde ve sonrasında değerlendirmeye alındı. Hastaların demografik bilgileri ve çalışma süreleri kaydedildi. Gövde stabilizasyonunu sağlayan kaslarının kuvvet ve enduransı Basınçlı Biofeedback Aleti (BBA) ile değerlendirildi. Postüral kontrolün değerlendirilmesinde stabilometre kullanıldı. Üst ekstremite işlevselliği Disabilities of the Arm Shoulder and Hand (DASH) anketiyle, ince motor beceriler ise Purdue Pegboard El Fonksiyon Testi ile ölçüldü. Çalışma performansı, Çalışma Rolü İşlevselliği Anketi (ÇRİA) kullanılarak değerlendirildi. Sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin ölçülmesinde Short Form-12 (SF-12) kullanıldı. Eğitim sonunda çalışma grubunda gövde stabilizasyonunu sağlayan derin kasların aktivasyon ve enduransı, üst ekstremite işlevselliği ve çalışma performansı çalışma grubunda anlamlı gelişme gösterirken (p<0,05), kontrol grubunda herhangi bir değişim olmadı (p>0,05). SF-12'nin fiziksel komponent puanı eğitim sonrasında çalışma grubunda anlamlı gelişme gösterirken (p<0,05), mental komponent puanı kontrol grubunda anlamlı gelişme gösterdi (p<0,05). Ön-arka postüral salınım puanı iki grupta da benzer bulunurken (p>0,05), sağ-sol postüral salınım puanı kontrol grubunda anlamlı bir gelişim gösterdi (p<0,05). Çalışmamızın sonucuna göre, gövde stabilizasyon egzersizlerinin derin gövde kas kuvvet ve enduransı, üst ekstremite işlevselliği ve çalışma performansının arttırması açısından diş hekimlerinin rutin egzersiz programında postür egzersizlerine ek olarak yer alması gerektiği görüşüne varıldı.

Anahtar kelimeler: diş hekimi, gövde stabilizasyonu,  üst ekstremite, yaşam kalitesi, çalışma performansı

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of trunk stabilization exercises on postural control, upper extremity functionality, working performance and quality of life in addition to standard posture exercises. Thirty dentists participated in the study. Control (n = 15) and study (n = 15) groups were determined by simple randomization method. Body stabilization and posture exercises were given to the study group and posture exercises to the control group. Both groups were evaluated before and after the 6-week exercise program. Demographic data and duration of the working were recorded. Strength and endurance of the muscles stabilizing the trunk were evaluated with a pressure biofeedback device. Stabilometry was used to evaluate postural control. Upper extremity functionality was measured by the Disability of the Arm Shoulder and Hand (DASH) questionnaire and fine motor skills were measured by the Purdue Pegboard Hand Function Test. Working performance was assessed using Work Role Functioning Questionnaire (WRFQ). The Short Form-12 (SF-12) was used to measure health-related quality of life. At the end of the training, activation and endurance of trunk stabilization, upper extremity functionality and working performance were significantly improved in the study group (p <0,05), but not significantly in the control group (p>0,05). The physical component score of SF-12 showed a significant improvement in the study group (p<0,05), whereas the mental component score showed a significant improvement in the control group (p<0,05). In the postural control evaluation, the anteroposterior postural oscillation value did not differ significantly in both groups (p>0,05), while the right-left postural oscillation value showed a significant difference in the control group (p<0,05). According to the results of our study, it was concluded that trunk stabilization exercises should be included in the routine exercise program of dentists in terms of development of deep trunk muscles, increasing upper extremity functionality and working performance.

Key words: dentist, trunk stabilization, upper extremity, quality of life, working performance