Gündelik hayatta yabancılaşmış birey - mekan ilişkisi
Alienated individual - space related in everyday life
Yazar: FİDE LALE DURAK
Danışman: DOÇ. SERAP EMMUNGİL KARAMANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Birey = Individual ; Günlük yaşam = Daily life ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Mekan = Space ; Resim sanatı = Painting art ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Gündelik hayat, bireyin boş vakit, aile yaşamı, özel yaşamı gibi yaşamını belirleyen tüm anlarından; yemek, içmek, uyumak, alışveriş yapmak gibi eylemlerin toplamından ve tüm bunların toplumsal ilişkilerinden oluşmaktadır. Gündelik hayatın bir bütün olarak nesnelliği ise somut bireyi belirler. Bu araştırmada ele alınan konular, gündelik hayat ve bu hayatın belirlediği bireyler; bireylerin yaşam ile kurduğu/kuramadığı ilişki biçimleri ve bu ilişkilerin mekânla bağlantılarının sanata yansıması kapsamındadır. Gündelik hayatın içerdiği eylemler, toplumsal bir mekânda ve zamanda meydana gelir. Dolayısıyla, bu noktada mekânlar bireylerin yabancılaşmasına neden olan nesnellikler olarak tanımlanır. 
Araştırma kapsamındaki resimlerde sistem ve birey, sistemde bireyin bilinci, sistemin yarattığı mekânlar ve bunlar arasındaki ilişkiler konu edilmiştir. Sanatsal uygulamalarda yabancılaşma kavramı, bireylerin gündelik hayatta yaşamla ilişkilenememesi sonucunda ortaya çıkan duygu olması bağlamında ele alınmıştır. Tarihsel süreç içerisinde yabancılaşma kavramının Hegel, Feuerbach, Fromm, Marx ve Lefebvre gibi düşünürlere göre geçirdiği değişim incelenmiştir. Toplum içinde insanın yalnızlaşması ve bunun sonucu oluşan yabancılaşma duygusu kavramsal olarak açıklanmış aynı zamanda gündelik hayat ile ilişkisi vurgulanarak bütünlüklü bir değerlendirmeye varılması amaçlanmıştır. 
Tez içerisinde yer alan sanatsal çalışmalarda benimsenen temel yaklaşım mekânın, toplumsal mekân olarak üretilmesi olmuştur. Mekân-zaman-para üçlemesinde kurulan hâkimiyetin toplumsal iktidarı belirler hale gelmesi, tarih boyunca mekân kavramına olan yaklaşımları da değiştirmiştir. Bu araştırmada mekân, felsefi olarak Aristoteles, Descartes, Kant, Heidegger gibi filozofların yaklaşımları doğrultusunda incelenmiştir. Kentleşme, kentsel mıntıkalar, müşterek mekân kavramları Harvey, Lefebvre, Stavrides ile birlikte güncel bir tartışma olarak ele alınmıştır.
Araştırma kapsamında yer alan çalışmalar gündelik hayat izlenimlerinin otobiyografik öğelerle buluşmasından yararlanılarak oluşturulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Lefebvre, Gündelik Hayat, Yabancılaşma, Birey, Mekân, Resim.

Abstract:
Everyday life is comprised of all moments building up the life of the individual such as spare time, family life and private life as well as the aggregate of actions such as eating and drinking, sleeping and shopping along with social relations with which these actions and moments are involved. Objectivity of everyday life in its entirety determines the actual individual. Subjects treated in this study cover everyday life and individuals it determines, forms of relations with life established (or not established) by the individual, the ways these relations are linked with space and their reflections on art. Actions involved with everyday life occur in a social space and time. Consequently space is defined as the objectivity which leads to alienation of individuals.
Among the topics treated in the paintings considered in this study are the system and the individual, consciousness of the individual in the system, space created by the system and the relations between them. The concept of alienation in artistic work is approached with the premise that it is the sentiment emerging as a consequence of the individual's inability to become connected with everyday life. Transformation of the concept, alienation, through the legacies of philosophers Hegel, Feuerbach, Fromm, Marx and Lefebvre is treated in a historical perspective. Isolation of people within the society and alienation emerging as its outcome are explained in a conceptual way by emphasizing their relations with everyday life and a holistic account of these concepts is pursued.
Fundamental approach adopted in the artistic work throughout the thesis is considering space as an entity produced as a social construct. Hegemony over the space-time-money triad becoming the hallmark of social power has altered the approaches to space throughout history. In this research space is philosophically treated in line with the approaches of thinkers like Aristotle, Descartes, Kant and Heidegger. Concepts of urbanization, urban spaces and common space are treated as a contemporary debate along the lines of Harvey, Lefebvre and Stavrides.
Works within the thesis are produced by exploiting autobiographic features coinciding with impressions from everyday life.
Key Words: Lefebvre, Everyday Life, Alienation, Individual, Space, Painting.