Normal gelişen ve zihinsel engelli çocukların benlik ve cinsel gelişimleri ile annelerinin cinsel kimlik gelişimine yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of the self and sexual developments of mild level intellectual disabled and non-disabled children within mothers' attitudes towards sexual identity development
Yazar: ÖZNUR GÜLDAĞ
Danışman: PROF. DR. BİRSEN GÜZEL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada 4-6 yaş normal gelişim gösteren ve kronolojik yaşı 4-10 yaş olan hafif
zihinsel engelli çocukların benlik ve cinsel gelişimleri ile annelerinin cinsel kimlik gelişimine
yönelik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Cinsel gelişim; cinsel kimlik ve cinsiyete
ilişkin davranış alt boyutlarına göre, benlik algısı; öz yeterlilik ve öz saygı boyutlarında
incelenmiştir.
Araştırma, tarama modeline uygun olarak düzenlenmiştir. Çalışma grubunu, 2021-2022
eğitim öğretim yılında Mersin'in Akdeniz, Toroslar ve Yenişehir ilçelerinden seçkisiz
olmayan amaçlı örnekleme yöntemine uygun olarak belirlenen resmî veya özel anaokullarına,
anasınıflarına devam eden normal gelişim gösteren 92 çocuk ve onların anneleri (n= 92) ile
özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden, hafif zihinsel engelli 81 çocuk ve
onların anneleri (n=81) oluşturmaktadır. Annelerle çocukların demografik özelliklerine ilişkin
bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile annelerden alınmıştır,
annelerin cinsel kimlik gelişimine ilişkin tutumları Eser ve Çeliköz (2009) tarafından
geliştirilen "Ana Baba Tutum Ölçeği" ile incelenmiştir. Çocukların cinsel gelişimlerinin
incelenmesi amacıyla Alptekin ve Tepeli (2019) tarafından geliştirilen "Selçuk Cinsel Gelişim
Ölçeği (36-72 ay)" ve çocukların benlik algılarının incelenmesi amacıyla Demoulin (1998)
tarafından geliştirilmiş olan "Demoulin Çocuklar için Benlik Algısı Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programından yararlanılarak analiz
edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, zihinsel engelli çocukların cinsel gelişim
ve benlik algısı puanları normal gelişim gösteren çocukların puanlarından anlamlı derecede
düşüktür. Bunun yanında katılımcı çocukların cinsel gelişimleri ile benlik algısı puanları
arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Araştırmaya katılan annelerin cinsel kimlik
gelişimiyle ilgili tutumlarının iki grupta farklılık göstermediği ve tutumların olumlu ya da
olumsuz yönde bir eğilim göstermediği saptanmıştır. Cinsel kimlik, cinsiyete ilişkin davranış
ve annelerin tutumu değişkenleri birlikte, çocukların benlik algısı toplam puanın yaklaşık
%59'unu açıkladığı saptanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the self-concept and sexual development of
children aged 4-6 years with normal development and mildly mentally retarded children aged
4-10 years, and their mothers' attitudes towards sexual identity development. Sexual
development; examined according to the subscales of sexual identity and gender-related
behavior, self-concept; were examined in terms of self-efficacy and self-esteem. In addition,
the sexual identity and self- concepts of normally developing and mentally retarded children
were examined in terms of mother's attitudes and personal variables of mothers.
The research was organized in accordance with the survey model. The study group
consisted of 92 children with normal development, attending public or private kindergartens,
kindergartens, and their mothers (n = 92), and 81 children with mild mental retardation and
their mothers (n=81) who attend special education and rehabilitation centers determined in
accordance with the non-random sampling method from Mersin's Akdeniz, Toroslar and
Yenişehir districts in the 2021-2022 academic year. Information on the personal variables of
mothers and children was obtained from the mothers with the "Personal Information Form"
prepared by the researcher. In addition, mothers' attitudes towards sexual identity development
were examined with the "Parental Attitude Scale" developed by Eser and Çeliköz (2009).
"Selçuk Sexual Development Scale (36-72 months)" developed by Alptekin and Tepeli (2019)
to examine children's sexual identity and gender behaviors, and "DeMoulin Self-Concept
Developmental Scale " developed by Demoulin (1998) to examine children's self-perceptions
was used.
The information obtained from the data collection tools in the research was analyzed
using the SPSS 20.0 package program. According to the findings of the study, the sexual
development and self-perception scores of mentally retarded children are significantly lower
than the scores of children with normal development. In addition, a positive correlation was
found between the sexual development of the participating children and their self-perception
scores. It was determined that the attitudes of the mothers participating in the study regarding
the development of sexual identity did not differ between the two groups and that the attitudes
did not show a positive or negative trend. It was determined that the variables of sexual
identity, gender-related behavior and mothers' attitude together explained approximately 59%
of the children's self- concept total score.