İbrahim Tenekeci'nin şiirlerinde bulunan dinî unsurlar ve manevi değerler
Religious elements and spiritual values in the poems of Ibrahim Tenekeci
Yazar: RUKİYE BÜŞRA ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA NUR BEDİR
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
İbrahim Tenekeci, 30 yılı aşkın süredir gerek gazete ve dergi yazıları gerekse şiirleriyle fikirlerini okuyucuları ile buluşturan ve yazı diliyle edebiyat alanında dikkat çeken yazarlardandır. Bu çalışma, şiir ve edebiyatın önemli temsilcilerinden olan Tenekeci'nin dinî yaşayışını, dinî unsurlara ve manevi değerlere yaklaşımını ve bunların şiirlerindeki tezahürlerini konu edinmektedir. Tenekeci'nin fikir dünyasını ve dinî algılarını tanımak ve tanıtmak, bu algıların şekillenmesinde etkili olan faktörler ile şiirlerindeki manevi değerlerin bireyin psikolojisi ve yaşamı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla ele alınan bu çalışma, teorik nitel bir araştırma niteliğindedir. Çalışmada veri toplama aracı olarak belge tarama ve dokümantasyon yöntemi kullanılmış, elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak yorumlanmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda Tenekeci'nin, eserlerinde dinî ve manevi ögelere sıkça yer verdiği, şiirlerinde tevhit inancını yansıttığı ve genel olarak olumlu manada inanç ve ibadet tasavvurlarının bulunduğu söylenebilir. Bu tasavvurlar ekseninde yazarın, geleneksel bir din anlayışına sahip olduğu ve bunun yanı sıra Ehl-i sünnet inancına göre gerçek dışı olarak nitelendirilebilecek bilgiden uzak dinî algılarının olmadığı görülmüştür. Manevi değerler noktasında ise bu değerlerin zamanla önemini yitiyor oluşu düşüncesine bağlı olarak sitemini birçok şiirinde hissettiren yazar, manevi değerleri İslami öğretilerden bağımsız olarak değerlendirmemiş ve onları ahlaki ve insani bir gerçeklik ve gereklilik olarak görmüştür. Tenekeci'nin şiirlerindeki dinî ve manevi unsurların genellikle Allah'ın tek ve bir olduğu, yüce ve kudret sahibi olduğu inancına ve teslimiyet, tefekkür duyguları üzerine kurulu olduğu da elde edilen bulgulardandır.

Abstract:
İbrahim Tenekeci is one of the writers who has been bringing his ideas to his readers with his newspaper and magazine articles and poems for more than 30 years and attracting attention in the field of literature with his written language. This study focuses on the religious life of Tenekeci, one of the important representatives of poetry and literature, his approach to religious elements and spiritual values, and their manifestations in his poems. This study, which aims to recognize and introduce Tenekeci's world of ideas and religious perceptions, to determine the factors that are effective in shaping these perceptions and the effects of  spiritual values in his poems on the psychology and life of the individual, is a theoretical qualitative research. Document scanning and documentation methods was used as a data collection tools in the study, and the obtained data were subjected to content analysis and interpreted.
As a result of the findings obtained from the research, it can be said that Tenekeci frequently includes religious and spiritual elements in his works, reflects the belief in monotheism in his poems, and generally has positive conceptions of faith and worship. On the basis of these conceptions, it has been observed that the author has a traditional understanding of religion and that he does not have religious perceptions that are far from knowledge, which can be described as unrealistic according to the belief of Ahl al-Sunnah. Regarding spiritual values, the author, whose reproach is felt in many of his poems due to the idea that these values lose their importance over time, did not evaluate spiritual values independently of Islamic teachings and saw them as a moral and human reality and necessity. It is also one of tıhe findings that the religious and spiritual elements in Tenekeci's poems are generally based on the belief that God is one and only, supreme and might, and on feelings of submission and contemplation.