Yitimsellik sorunu açısından Heidegger`in Kant yorumu
Heidegger`s Kant interpretation in terms of the problem of temporality
Yazar: ZEHRAGÜL ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
ÖZETBu çalışma, Heidegger'in Saf Aklın Eleştirisi yapıtının ontolojikiçerimlerini göstermek amacıyla öznenin öznelliği ve zaman kavramları arasındakurduğu ilişkiyi açımlamaktadır. Heidegger'in Kant yorumu, akıl ve anlamakavramlarının yeniden okunması üzerine kuruludur. Heidegger'e göre Kant, anlamayetisini, duyusal sezgiden ayırarak, özneyi yalnızca ussal bir kategori olarakkonumlandırmamakta, akıl kavramını öznelliğin temeli ve mutlak belirleyicisi olaraktanımlamaktadır. Ancak, Heidegger anlama yetisinin kavramları ile saf aklınidelerinin sezgi içinde temellendiğini belirterek, bilme ve sezginin a priori temeliolarak, zaman kavramını ve dolayısıyla kendisini zaman olarak kuran Daseinkavramını merkeze yerleştirmektedir. Çalışma, Heidegger'in bu okumasınıayrıştırarak, Kant'ın felsefesinin bir ontolojik içerimi olduğunu ve bu ontolojikiçerimin Kant'ın deneyim ve şematizm kavramları bağlamında açığa çıktığını ilerisürmektedir. Zaman kavramından bağımsız bir deneyim kavramınınkonumlandırılamaması, deneyimleyen öznenin öznelliğin zaman içinde; yitimselolarak kurulmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, saf bir sezgi formu olarak zaman,sezgi aracılığıyla gerçekleşen deneyimin kavramsallaştırılmasının özündebulunmaktadır. Deneyim ve bilgi, böylece, yitimsel bir belirlenim içinde temellenenimgelemin ve anlamanın kavramlarının işlerlik kazandırdığı, imgelemin ürettiğişematizm içerisinde gerçekleşmektedir.

Abstract:
ABSTRACTThis study tries to explicate Martin Heidegger?s interpretation of Kant?s Critique of Pure Reasonto show that Kant?s philosophy has ontological implications in terms of the relation between theconcepts of time and the subjectivity of subject. Heidegger?s interpretation is founded onrereading of the concepts of reason and understanding. According to Heidegger, Kant definesreason as the basis of subjectivity of subject and as the absolute determinant of subjectivity. Bydefining so, Kant formulates subject as a rational agent by separating understanding from sensibleintuition. In contrast to Kant, Heidegger asserts that the concepts of understanding and the ideas ofpure reason are founded in intuition, so that cognition and time as a priori basis of intuition arerealized through Dasein which constitutes itself as time.This work articulates Heidegger?s readings of Kant by asserting that ontological implications ofKant?s philosophy are basically founded upon the concepts of experience and shematism. Becausethe concept of time cannot be posited independently in the concept of experience, the subjectivityof experiencing subject can be constituted just in time. So as a priori form of intuition, time positsitself in essence of conceptualization of experience which realized through intuition Experience andcognition, therefore, take in imagination which is constructed in a temporal determination, and inschematism which is produced by imagination and also which is the framework in which theconcepts of understanding function.