Sürdürülebilir kalkınma kapsamında sürdürülebilir bir çevre arayışı ve mali araçlar
The pursuit of a sustainable environment and financial instruments within the framework of sustainable development
Yazar: MELİS YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. CANSEL OSKAY
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Günümüzde küreselleşmenin hız kazanmasıyla birlikte çevre sorunları önemli ölçüde artmıştır. Bu sorunlar, insan ve doğa üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Küreselleşmenin etkisiyle ülkelerin ekonomik hedefleri değişmiş, mevcut düzeni korumak yeterli olmaktan çıkmış ve bu düzeni geliştirmek zorunlu hale gelmiştir. Kalkınma, ekonomik ve toplumsal ilerlemenin temelini oluştururken, bu ilerlemenin yalnızca niceliksel değil, niteliksel boyutları da kapsaması gerektiği anlaşılmıştır. Bu gereklilik, kalkınma kavramının sürdürülebilir kalkınma kavramına dönüşüm sürecini hızlandırmıştır. Bu bağlamda, çevrenin sürdürülebilirliği, kalkınmanın niteliksel boyutundaki en önemli unsurlardan biri olarak ortaya çıkmaktadır. Sürdürülebilir kalkınma, gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama yeteneklerinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılayacak kalkınma olarak tanımlanabilir. Bu kapsamda birçok faktör dikkate alınmalıdır ve en önemlisi çevredir. Çevre hakkı, insanların en temel haklarından biridir. Ancak sürdürülebilir kalkınma çabaları sırasında çevre hakkı tehlikeye girebilmektedir. Buna rağmen, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesi için çevrenin korunması hayati önem taşımaktadır. Büyüme ve gelişme sağlanırken doğal kaynakların bilinçsizce kullanılması ve çevreye verilen zararlar, sürdürülebilir kalkınma ile çevrenin devamlılığı arasında bir paradoks ortaya çıkarmaktadır. Bu paradoksu gidermek için çevreye verilen zararları önlemeye, mevcut tahribatı azaltmaya ve çevreye duyarlılığı artırmaya yönelik bazı araçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araçlar, "mali araçlar" olarak adlandırılmakta ve etkin kullanımları, sürdürülebilir kalkınma ile çevre arasındaki ilişkinin daha olumlu bir şekilde şekillenmesine katkı sağlayabilmektedir. Bu olumlu gelişmeler, "sürdürülebilir kalkınma" ve "çevre" kavramlarının birlikte devamlılığını sağlamak açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada öncelikle kalkınma ve sürdürülebilir kalkınma kavramları ele alınacaktır. Ardından, sürdürülebilir kalkınma ile çevre arasındaki ilişki incelenecektir. Bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınmanın çevre üzerindeki etkileri ve bu etkilerin mali araçlar yoluyla nasıl kontrol altına alınabileceği tartışılacaktır.

Abstract:
With the acceleration of globalization today, environmental problems have increased significantly. These issues pose serious threats to both humans and nature. Due to the impact of globalization, the economic goals of countries have changed; maintaining the existing order has become insufficient, making it essential to improve this order. Development forms the foundation of economic and social progress, and it has become evident that this progress should encompass not only quantitative but also qualitative aspects. This necessity has accelerated the transformation of the concept of development into the concept of sustainable development. In this context, environmental sustainability emerges as one of the most critical elements of the qualitative dimension of development. Sustainable development can be defined as development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs. Many factors must be considered in this context, with the environment being the most important. The right to a healthy environment is one of the most fundamental human rights. However, environmental rights can be jeopardized during sustainable development efforts. Despite this, protecting the environment is vital for achieving sustainable development. As growth and development occur, the irresponsible use of natural resources and environmental damage create a paradox between sustainable development and environmental continuity. To resolve this paradox, tools are needed to prevent environmental damage, reduce existing degradation, and increase environmental awareness. These tools are referred to as "fiscal instruments," and their effective use can contribute positively to the relationship between sustainable development and the environment. These positive developments are crucial for ensuring the continued coexistence of the concepts of "sustainable development" and "environment." This study will first address the concepts of development and sustainable development. Then, the relationship between sustainable development and the environment will be examined. In this context, the environmental impacts of sustainable development and how these impacts can be controlled through fiscal instruments will be discussed.