Sırrı Rahile Hanım'ın (d.1814-v.1877) hayatı eserleri ve tasavvufi görüşleri
The secret is that the reverend lady (b.1814-v.1877) his life, works and sufi views
Yazar: ŞİRİN SAĞIROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİROL YILDIRIM
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Kadiri = Kadiri ; Sırrı Rahile Hanım = Sırrı Rahile Hanım ; Tasavvuf = Mystic ; Şiir = Poem

Özet:
Yaptığımız bu yüksek lisans çalışmasına tasavvufî şahsiyeti ve divanı ile konu olan Sırrî
Rahîle Hanım 19. yüz yılın çalkantılı ortamına denk gelen (d.1814- v.1877) yılları arasında
Diyarbakır'da yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Sırrî Rahîle Hanım, Diyarbakır eşrafından
Ahmed Bey'in kızıdır. Şair, babasının özel ihtimamı ile ilk eğitimini o dönemde, "konak
eğitimi" denilen eğitimle almış, eğitimi esnasında Arapça ve Farsça'ya vukûfiyet kazanmıştır.
Ailesinde aldığı bu kültür birikimi ile divân edebiyatına ilgi göstermiş olan şair, şiirler
yazmaya başlamış ve şiirleri devrin pek çok neşriyatında kendisine yer bulmuştur. Rahîle
Hanım, Tahirzade Bekir Ağa ile evlilik yapmış ve bu evlilikten üç evladı olmuştur. Şair, oğlu
Rıf'at'ın küçük yaşta vefat etmesi üzerine, sonraları çok meşhur olacak olan bir mersiye
yazmıştır. Sırrî Hanım Seyyid Ahmed Çelebi Hazretlerine intisap etmek suretiyle Kadirî
tarikatına girmiştir. Rahîle Hanım Bağdat ziyaretinde Abdülkadîr-i Geylânî ve pek çok evliya
türbesini ziyaret ederek onların ruhaniyetinden istifade etmiştir. Şiirleri bir divan oluşturan
şair, yaşadığı çağın edebî anlayışına uygun olarak şiirler yazmıştır. Rahîle Hanım orta düzey
bir şiir ortaya koymuştur. Şiirleri hikemî tarzda, ilâhi aşkı anlatan şiirlerdir. Şair vahdet-i
vücûd neşvesine sahip bir şairdir. Şair, yazmış olduğu bir şiiri ile ilk olarak Yûsuf Kamil
Paşa'nın dikkatini çekmiş ve onun davetlisi olarak İstanbul'a gelmiştir. Yûsuf Kamil Paşa'nın
konağında misafir olarak kaldığı müddet içerisinde, konakta ve İstanbul'da düzenlenen ilmi
edebî ortamlara katılan Rahîle Hanım, yine aynı konakta, 1877'de vefat etmiştir. Şair,
Edirnekapı Otakçılar Mahallesi'nde bulunan Kadirî Dergâhı haziresinde medfundur.
ANAHTAR KELİMELER:Sırrî Rahile Hanım, Divan, Tasavvuf, Kadirilik

Abstract:
Sirrî Rahile Hanım, who is the subject of this graduate study we have done with her mystical
personality and divan, is a sufi poet who lived in Diyarbakır between the years (b.1814-
v.1877), which coincided with the turbulent environment of the 19th century. Sırrî Rahile
Hanım is the daughter of Ahmed Bey, one of the notables of Diyarbakır. With the special care
of his father, the poet received his first education in the so-called "mansion education" at that
time, and gained knowledge of Arabic and Persian during his education. The poet, who showed
interest in divan literature with this cultural accumulation in his family, started to write poems
and his poems found a place for himself in many publications of the period. Rahile Hanım
married Tahirzade Bekir Ağa and had three children from this marriage. The poet wrote an
elegy that would become very famous after his son Rıf'at died at a young age. Sirri Hanım
joined the Kadiri sect by joining Sayyid Ahmed Çelebi. During her visit to Baghdad, Rahile
Hanım visited the tombs of Abdülkadir-i Geylani and many saints and benefited from their
spirituality. The poet, whose poems formed a divan, wrote poems in accordance with the
literary understanding of the age in which he lived. Rahile Hanım has produced an intermediate
level poem. His poems are poems describing divine love in a hikemi style. The poet is a poet
who has the spirit of unity of existence. The poet first attracted the attention of Yusuf Kamil
Pasha with a poem he wrote and came to Istanbul as his guest. During her stay as a guest in
Yusuf Kamil Pasha's mansion, Rahile Hanım, who participated in the scientific and literary
events held in the mansion and in Istanbul, passed away in the same mansion in 1877. The
poet is buried in the Kadirî Lodge Cemetery in Edirnekapı Otakçılar District.
KEYWORDS:Sırrî Rahile Hanım, Divan, Sufism, Power