Jean-Jacques Rousseau felsefesinde ahlak eğitimi ve Erken Cumhuriyet dönemi ilkokul eğitim programlarına yansımaları
Moral education in Jean-Jacques Rousseau's philosophy and its reflections on the primary school programs of the Early Republican period
Yazar: OZAN ASLAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. VEFA TAŞDELEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak eğitimi = Moral education

Özet:
Ahlak konusu yüzyıllardır düşünce tarihinin en çok konu edinilen unsurlarından biri olmuştur. Toplumsal ve bireysel hayattaki önemine bakıldığında bu, anlaşılabilir durumdadır. Buna karşın ahlak, düşünce tarihinde yer ettiği kadar aynı zamanda eğitimin de önemli bir konusu haline gelmiştir. Şüphesiz ahlak eğitimi, devlet erki açısından da oldukça önemlidir. Nitekim devletler, yurttaşlarının belli başlı ahlaki yaşantılara sahip olmasını amaçlar ve ahenkli bir toplum yaratmanın ön koşulu budur. Öte yandan devletler, ahlak anlayışlarını oluştururken de, ahlak eğitimi yaklaşımlarını benimserken ahlak ve ahlak eğitimi hususunda fikirler ortaya koyan filozoflardan etkilenmektedirler. Jean-Jacques Rousseau da diğer filozofları ve devlet yapılarını bu açıdan etkileyen filozofların başında gelmektedir. Bu çalışmanın amacı ise Fransız filozof Jean-Jacques Rousseau felsefesinde ahlak eğitimi görüşlerinin, Erken Cumhuriyet Dönemi ilkokul çocuğunun ahlak eğitimine yansımalarını ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır.  
	Jean-Jacques Rousseau'da ahlak, toplumsal yaşamın önemli bir unsurudur. Bireyin doğasından gelen ahlaklılık söz konusu iken buna karşın birey toplumsallaşarak bir yurttaş olduğu ölçüde ahlaklılığını da toplumsallaştırmıştır. Rousseau'nun ahlakı toplumsallaşırken, bu durum insan doğasından tam olarak bir kopuşu ifade etmez. Ahlak eğitimi yurttaşın, doğasının ahlaki unsurlarını özümseyerek toplumsal yaşamdaki ahlaklılığını, toplumsal forma dönüştürmesini sağlamak ile mükelleftir. Toplumsal yaşam ise Toplum Sözleşmesi ile çerçevesi çizilen bir yaşantılar bütünüdür ve ahlaklılık da bu sözleşmenin bireye yüklediği vazifeler ve haklar üzerine kurgulanmıştır. Yurttaşın ahlak eğitiminde vatana ve yurda dair olan ahlaki yaşantılar temeli teşkil etmektedir. Öte yandan Cumhuriyet döneminin ahlak anlayışı da genel itibariyle yurttaşlık vazifelerini ve vatanın selametini ön plana alarak yurttaşın ahlak eğitimine de bu milli unsurları yansıtmaktadır. Cumhuriyetin ahlak eğitiminde bireyin yurttaşlık kimliği ve milli varlığının temele alınması durumunun, Rousseau'nun yurttaşın ahlak eğitiminin Toplum Sözleşmesi'nde yer alan yurttaşlık vazifeleri üzerinden, sekülerlik-rasyonellik, yurttaşın ahlakı, ahlak eğitiminde ailenin rolü ve özgürlük-özerklik bilinci kapsamında şekillenmesi ile büyük oranda örtüştüğü görülmüştür.

Abstract:
The topic of ethics has been one of the most discussed elements throughout the history of philosophical thought for centuries. Undoubtedly, ethical education holds great importance from the perspective of state authority. States aim for their citizens to possess certain ethical principles, as this is a prerequisite for creating a harmonious society. Moreover, while shaping their ethical understanding, states are influenced by philosophers who contribute ideas on ethics and ethical education. Jean-Jacques Rousseau stands out among these philosophers, significantly impacting the philosophies of other thinkers and the structures of states. The aim of this study is to elucidate the reflections of the ethical education views in the philosophy of the French philosopher Jean-Jacques Rousseau on the moral education of early Republic Era primary school children. In this context, a document analysis model from qualitative research methods has been employed in the study.
In Rousseau's philosophy, ethics is a significant element of societal life. While individual morality originates from one's nature, the individual, in becoming a citizen through socialization, also socializes their morality. Rousseau's ethics undergoes socialization, yet this process does not signify a complete departure from human nature. Social life is a collection of experiences, and morality is constructed based on the duties and rights assigned to the individual. The ethical understanding of the Republic era, generally emphasizing citizenship duties and the welfare of the nation, reflects these national elements in the ethical education of the citizen. The alignment of the ethical education in the Republic with Rousseau's concept of citizen's moral education through the duties of citizenship in the Social Contract, within the framework of secularism-rationality, citizen's morality, the role of the family in moral education and freedom-autonomy consciousness, has been observed to be largely congruent.