Sanatın temel ögelerinden doku ve doku ayrıntılarının soyut kompozisyon tasarımına ve sanat eğitimine katkılarının incelenmesi
Investigation of the  contribtribution of art's fundamental components texture and texture details on abstract composition desing and art education
Yazar: JALE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT ÖZTÜRK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dokular = Tissues ; Kozmos = Cosmos ; Sanat eğitimi = Art education ; Soyut resim = Abstract painting ; Soyut sanat = Abstract art ; Tasarım = Design

Özet:
Sanatın gelişim sürecinde resimsel biçimlendirmede etken olan doku, sanat yapıtlarında derinlik ve anlam kazandığı görülmektedir. Doku, Sanat Tarihi süreçlerinde, tamamlayıcı eleman olmaktan çıkmış, resmin kendisini oluşturan tek başına, belirleyici öge olmuştur. Yeni yaratım olanaklarına ulaşmada önemli bir unsur olan doku ayrıntıları, yaşamın ritmini oluşturmasının yanı sıra, geçmişten günümüze düşünce evrenimizi harekete geçirerek, evreni anlamlandırmamıza ve yorumlamamıza yardımcı olmuştur. Kompozisyon bütününde doku ayrıntısının sorgulanması ise evrende makro ve mikro kozmos ilişkiyi yorumlamamıza benzediği gözlenmektedir. 
Evrendeki her şey, makro ve mikro ilişki içerisinde olduğu bilim insanlarınca ortaya konulmakta ve bu alanda kanıtlar ileri sürülmektedir. Bu araştırmada Doku Ayrıntıları "mikrokozmos" olarak ele alınıp, "makrokozmos" olan kompozisyonda, yeni yaratım olanaklarına ulaşmada etkileri irdelenmektedir. Somut, soyutlama ve soyut kompozisyon çeşitlerinde doku,  daima temel öge olarak değerlendirilmiştir. 
Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Problem cümlesi, alt problemler, araştırmanın önemi, amacı ve sınırlılıklarından oluşmaktadır. İkinci bölümde, araştırmaya konu olan Doku ögesinin tanımı ve çeşitlerine değinildikten sonra Dokunun evren ile kompozisyon ayrıntılarındaki ilişkisine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise; Dünya Sanat Tarihinin ve Türk Resim Sanatının soyut resimlerinde,  doku ögesini kullanan sanatçılar ve eserlerinin incelenmesine yer verilerek, dokuyu ne tür yollarla elde ettiklerine değinilmiştir. Üçüncü bölümün son kısmında ise, araştırmacının soyut resimlerinde, doku ögesini ele alış şeklini, dokuya ulaşma serüvenini ve doku ögesinin resimlerinde nasıl soyut kompozisyona dönüştüğü gibi süreçlere ait incelemelere ve açıklamalara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, araştırmanın yöntemi, modeli, evren ve örneklemi ele alınarak veri toplama teknikleri ile sıralandırılmıştır. Beşinci ve son bölümde ise; Bulgular ve Yorumların ardından Sanat Eğitiminde soyut kompozisyon tasarımında doku ögesinin öğretimsel süreçlerinin önemine değinilerek, Sonuç ve Öneriler kısmına geçilmiştir. Sonuç ve önerilerde ise, neye ulaşıldığına ve daha bu konuda nelerin araştırma konusu edilmesi gerektiğine dair bir takım önerilere yer verilmiştir.

Anahtar kavramlar: Doku, Soyut, Kozmos, Mikrokozmos, Makrokozmos

Abstract:
In the process of art development, effective in shaping paintings, texture is seen to be become profound and meaningful in art structures. During the process of art history, texture becomes out of a complementary element, alone it becomes decisive, forming the painting itself. Besides forming life rhythm and giving momentum to our thought universe from past today, texture details, being an important factor in reaching new creation possibilities, helped in our understanding and interpretation of the universe. In a compositional integrity, questioning texture detail resembles to the interpretation of universe's micro and macro cosmos relationship. 
Everything in the universe is claimed by scientists to be in a micro and macro relationship and in this area evidence has been put forward. In this study, texture details, handled as "micro cosmos" are examined for the effect of reaching new creation possibilities in a "macro cosmos" composition. Texture always evaluated as fundamental element in perceptible, abstraction and abstract composition styles.
This study comprises four sections. First section consists of problem phrase, sub problems, the importance of the study, objective and constrains. In the second section, the subject of the study, the texture element is defined and elaborated on its kinds. After, the texture's universe and composition details relationship was given. In section three, artists using texture elements and their work and in which way they produced the texture were interpreted in world art history and in Turkish painting arts' abstraction paintings. In the last part of the third section, examinations and explanations were given about texture element handling type in researcher's abstraction paintings, about the journey to reach the texture and in paintings how texture element transformed to abstraction composition process. In the fourth section, the study method, model, universe and its sampling are handled and sampling techniques were sorted. In the fifth and last section, after findings and interpretations, for art education and abstraction composition design, the importance of texture element in teaching processes was given then followed by the results and suggestions. What is reached and suggestions on what can be done in this area of research were given in the results and suggestions section.

Key Words: Texture, Abstraction, Cosmos, Microcosmos, Macrocosmos