Ekonomik politika belirsizliği ile gelişmiş ülke borsa endeksleri arasındaki volatilite yayılımının analizi
Analysis of volatility spread between economic policy uncertainty and developed country stock exchange indices
Yazar: SERKAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KAYA
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; VUCA = Volatility, uncertainty, complexity, ambiguity ; Volatility endeksi = Volatility index

Özet:
Gelişmiş ülkelerin borsa endeksleri arasındaki etkileşimler, ekonomik altyapı ve siyasi yönetim biçimlerine bağlı olarak çeşitlilik göstermektedir. Tarihsel süreçte salgınlar, savaşlar ve ekonomik kriz gibi dalgalanmalar, piyasalarda önemli etkiler yaratmıştır. Özellikle ABD-Çin ticaret savaşı, her iki ülkenin ekonomilerini derinden etkileyerek üretim kısıtlamalarına, tüketimde daralmaya ve fiyat artışlarına yol açmıştır. COVID-19 pandemisi nedeniyle büyüme ve üretimde yavaşlama görülmüştür. Rusya-Ukrayna savaşı ise, Rusya'ya karşı uygulanan yaptırımlarla birlikte ekonomik kayıplara yol açmış ve ülkelerin dış ticaret stratejilerini değiştirmiştir. Bu çalışma, ekonomik politika belirsizliği (ABD EPU) ile gelişmiş ülke borsa endeksleri arasındaki volatilite yayılımını incelemektedir. Çalışmada Dow Jones Industrial Average (DJI), Dax, FTSE 100, Nikkei-225, RTS Index (IRTS), Shanghai Composite (SSEC)   endeksleri ve ABD EPU Endeksi'nin 01 Eylül 2016 - 01 Eylül 2023 tarihleri arasındaki günlük verileri TVP-VAR modeliyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, ABD EPU Endeksi'nin varyansındaki değişimlerin %50,11'i diğer borsa endekslerinden kaynaklandığını göstermektedir. IRTS, FTSE 100 ve DAX endeksleri volatiliteyi yayan değişkenler olarak öne çıkarken, DJI, NIKKEI-225, SSEC ve ABD EPU endeksi volatiliteyi alan değişkenler olarak sınıflandırılmıştır. DJI, ABD EPU'dan %4,88 oranında etkilenirken, en az etkilenen endeks SSEC olmuştur. IRTS, volatiliteyi en fazla yayan değişken olarak belirlenmiş, bu durumdan hareketle fiyat hareketlerinin ABD EPU üzerindeki etkisi vurgulanmıştır. Genel olarak, ekonomik belirsizliklerin artması, piyasalarda önemli dalgalanmalara yol açmakta ve yatırımcıların risk algısını yükseltmektedir. Bu bağlamda, ABD EPU ile borsa endeksleri arasındaki asimetrik ilişkiler, yatırımcıların stratejik karar alma süreçlerinde dikkate almaları gereken önemli bir faktör olmaktadır. Ekonomik belirsizliklerin azaltılması, piyasa istikrarı ve yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Abstract:
The interactions among stock indices of developed countries vary based on economic infrastructure and political management styles. Historical events such as pandemics, wars, and economic crises have had significant impacts on the markets. In particular, the US-China trade war has deeply affected the economies of both countries, leading to production constraints, reduced consumption, and price increases. The COVID-19 pandemic has resulted in a slowdown in growth and production. The Russia-Ukraine war, along with the sanctions imposed on Russia, has caused economic losses and altered countries' foreign trade strategies. This study examines the volatility transmission between economic policy uncertainty (EPU) in the US and the stock indices of developed countries. The analysis focuses on the Dow Jones Industrial Average (DJI), DAX, FTSE 100, Nikkei-225, RTS Index (IRTS), and Shanghai Composite (SSEC) indices, using daily data from September 1, 2016, to September 1, 2023, analyzed through the TVP-VAR model. The findings indicate that 50.11% of the changes in the variance of the US EPU Index originate from other stock indices. The IRTS, FTSE 100, and DAX indices emerge as the significant volatility transmitters, while the DJI, NIKKEI-225, SSEC, and the US EPU index are classified as volatility receivers. The DJI is affected by the US EPU by 4.88%, with the SSEC being the least affected index. The IRTS has been identified as the primary volatility transmitter, highlighting the impact of price movements on the US EPU. Overall, increasing economic uncertainties lead to significant market fluctuations and elevate investors' risk perception. In this context, the asymmetric relationships between the US EPU and stock indices represent an important factor that investors must consider in their strategic decision-making processes. Reducing economic uncertainties is critical for market stability and the restoration of investor confidence.