İnflamatuar bağırsak hastalıklarında oküler yüzey özellikleri
Oculer surface features in inflammatory bowel diseases
Yazar: SERKAN ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA DOĞAN
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
İnflamatuar bağırsak hastalıkları (İBH) olan ülseratif kolit (ÜK) ve crohn hastalıkları (CH) ekstraintestinal komplikasyonlara da neden olan hastalıklardır. Çeşitli göz komplikasyonları olan bu hastalıkların kuru göz ile ilişkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Bu çalışma Afyon Kocatepe Üniversitesi Gastroenteroloji Bölümü'nde CH (n=26) ve ÜK (n=31) ile takipli 57 hasta ile yapılmıştır. Kontrol grubu ise 29 sağlıklı bireyden oluşmaktaydı. Çalışmaya katılan tüm hastalara ve kontrol grubuna sırası ile Schirmer 1 testi, GYKZ ölçümü, korneal ve konjonktival floresein boyanma değerlendirmesi ve konjonktival impresyon sitolojisi incelemesi yapıldı. Son olarak da gözde sübjektif yakınmalar oküler yüzey hastalık indeksi (OSDİ) anketi uygulandı.
Seksen altı birey üzerinde yapılan analizlerde Schirmer testine göre İBH grubunda kuru göz oranı %56,1 iken kontrol grubunda % 10,3 olarak tespit edildi (p<0,001). GYKZ testine göre İBH grubunda kuru göz oranı %52,6 iken kontrol grubunda % 20,7 olarak tespit edildi (p=0,004). OSDI anket skoru İBH hastalarında (15,25±7,31) kontrol grubuna göre (11,75±7,33) anlamlı olarak yüksekti (p=0,039). Oxford şemasına göre hafif-orta şiddette boyanma İBH grubunda (%54,4) kontrol grubuna (%6,9) göre daha fazla idi (p<0,001). Nelson evrelem sistemine göre İBH hastalarında %69 hastada evre 2 ve evre 3 impresyon sitolojisi düzeyi bulunurken, kontrol grubunda hiçbir bireyde evre 2 ya da 3 impresyon sitolojisi düzeyi tespit edilmedi (p<0,001). Schirmer testine göre, sadece 5-ASA kullanan grupta göz kuruluk sıklığı %55,8 iken, 5-ASA ve azathiopurin birlikte kullanan hastalarda %61,5 olarak tespit edildi (p=0,485). Hastalığın başlama zamanından geçen süre ile göz kuruluğu arasında ilişki tespit edilmedi. Sonuç olarak, Kontrol grubuna göre İBH grubunda göz kuruluğunun 3 kata yakın oranda daha fazla olduğu görüldü. İBH hastalarında her nekadar rutin göz muayenesi önerilmemesine karşın, bizim çalışmamızda hastaların %50'sinde göz kurluğu görülmesi bu hasta grubunda rutin göz muayenesine klinik pratikte yer verilmesi gerektiğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: İnflamatuar bağırsak hastalığı, ülseratif kolit, crohn hastalığı, kuru göz.

Abstract:
Extraintestinal complications may occur with inflammatory bowel diseases (IBD), ulcerative colitis (UC) and crohn disease (CD). A few of eye complications may occur with this diseases. We aimed to investigate the relationship between dry eye and inflammatory bowel diseases. Fifty seven inflammatory bowel disease patients who were followed by Afyon Kocatepe University Gastroenterology Department, CD (n=26) and UK (n=31) have been admitted to this study. There was 29 healthy people in control group. Schirmer 1 test, break up time (BUT) measurement, evaluation of corneal and conjonctiva floressein staining and assessing of conjonctiva impression cytology were performed to all cohort, respectively. Additionally, subjective symptoms were evaluated with oculer surface disease index (OSDI) survey.
The analysis were performed with 86 people. With schirmer test, the rate of dry eye was 56,1% of IBD and 10,3 of control group (p<0,001). The rate of dry eye was 52,6 of IBD group and 20,7% of control group, with BUT measurement (p=0,004). OSDI survey score was 15,25±7,31 in IBD group, 11,75±7,33 in control group (p=0,039). The staining of low-medium with Oxford schema was 54,4% in IBD group and it was 6,9% in control group (p<0,001). According to Nelson staging system, 69% of IBD group had stage 2 or stage 3 impression cytology level, none of control group had stage 2 or stage 3 impression cytology level (p<0,001). Dry eye ratio was 55,8% of the patients who received only 5-ASA, it was 61,5% in the patients who received 5-ASA concurrent with azathiopurin (p=0,485). We did not find any relation between dry eye and the time from onset of IBD. In conclusion, dry eye was found about three times more in IBD group than control group. As we know that, routine eye exam is not recommended, as we found the rate of dry eye about 50%, routine eye exam may be recommended for IBD patients.
Keywords: İnflammatory bowel disease, ulcerative colitis, crohn disease, dry eye.