Okul öncesi çocuklar için "Çocuklar için çevre ölçeği"nin geliştirilmesi ve çevre eğitim programının çocukların çevreye karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi
Development of "Environment scale for children" And investigation the effects of environmental education program on children' attitudes toward the environment
Yazar: NAFİYE BİLGE KOÇAK TÜMER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma okul öncesi çocuklar için "Çocuklar İçin Çevre Ölçeği" nin geliştirilmesi ve çevre eğitim programının çocukların çevreye karşı tutumlarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ölçeğin geliştirilmesi aşamasında çalışmada kullanılacak ölçeğin maddeleri okul öncesi öğretmenleri, uzmanlar ve çevre mühendisleri ile görüşülerek belirlenmiştir. Ölçeğin geçerlik güvenirlik çalışması kapsamında önce Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız anaokullarında eğitim öğretime devam eden 48-72 aylık 106 çocukla ön çalışma yapılmış, anlaşılmayan maddelerin olduğu tespit edilmiş ve bu maddeler yeniden düzenlenmiştir. Ön uygulamanın ardından verilerin istatistiksel analizleri yapılmış ve ölçeğe son hali verilmiştir. Çocuklar İçin Çevre Ölçeği istatistik analizleri ITEMAN analizi istatistik programı kullanılarak hesaplanmıştır. Madde ayırt edicilik gücü indeksi hesaplamaları çift serili korelasyon katsayısı olarak hesaplanmıştır. Test tekrar test uygulaması toplam çocuk sayısı 98 olup, maddelerin ortalaması 11,85 olarak bulunmuştur. Test tekrar test güvenirliği için hesaplanan Pearson Korelasyon katsayısı 0,69 çıkmıştır. Bu sonuç ölçme aracının test tekrar test güvenirliğinin yeterli sayılabilecek bir düzeyde olduğunu göstermektedir. Testteki değerlendirme ölçütlerinin madde toplam puan korelasyonu ve Kuder Richardson-20 (Kr-20) güvenirlik analizleri yapılmıştır. Araştırmada ön test, son test, kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada deney grubundaki çocuklara verilen eğitimin etkisini ölçmek amacı ile çocuklara ön test-son test çalışması yapılmıştır. Eğitimin deney grubu üzerindeki etkisini karşılaştırmak amacı ile kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 eğitim öğretim yılında, Ankara Üniversitesi bünyesinde yer alan anaokullarına devam eden 48-72 ay arasındaki çocuklar oluşturmaktadır. Ankara Üniversitesi Uygulama I anaokulu kontrol grubu, Ankara Üniversitesi Uygulama II anaokulu deney grubu olarak alınmıştır. Analiz sonucunda deney ve kontrol gruplarının hem ön hem de son testlerinin dağılımının normal dağılımdan anlamlı olarak farklılaşmadığı görülmektedir (p>.01). Grup ve ön testin ortak etkisinin anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (p>.05). Ön test puanlarının ortak değişken olarak alındığı ANCOVA sonuçlarına göre, deney ve kontrol grubundaki çocukların son test puanları arasında anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur (F(1, 32) = 33,79, P < .01; η2=0,51). Deney ve kontrol grubu çocuklarının ön test sonuçlarında eşitlik değerleri anlamlı olmamasına karşın, son test sonuçlarında deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık elde edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to develop "Environment Scale for Children" and investigate the effects of environmental education program on children' attitudes towards the environment. At the phase of development of the scale, the items of the scale were determined by consulting with pre-school teachers, experts and environmental engineers. A pilot study was conducted with 106 children, ages between 48-72 year old, attending independent preschools under the authority of Ministry of National Educations. Some items were not clear to understand for children and therefore these items were retaken. After statistical analysis of the findings, the scale was finalized. Analysis of the data obtained from Environment Scale for Children was conducted using ITEMAN analysis of statistics program. Item discrimination power index calculations was calculated as a double series of correlation coefficient. Test retest was conducted with 98 children and the mean of the items was found as 11.85. These results indicate that the test retest reliability of the scale could be considered adequate level of reliability. Total score correlation of the evaluation criteria of the test and Kuder-Richardson 20 (KR-20) reliability analysis was also conducted. 


In this study, two group pretest-posttest study research has been conducted with children. Control group in order to compare the effect on the experimental group was formed of training. Any training is not given to children in the control group pre-test and post-test were applied. In the universe of the 2013-2014 academic year of the study, continued to preschool located in the University of Ankara are children between 48-72 months. Ankara University Application In kindergarten control group, Ankara University Application II taken as the experimental group Veo kindergarten test last test run was performed. The analysis results in the experimental and control groups shows the distribution of both the front and the final test did not differ significantly from the normal distribution (p> .01). It was concluded that there is no significant effect of the Group's partners and pre-test (p> .05). Expected value for the slope of the regression equation is in the form of lack of significant results. Therefore, state equations of the regression slope is also provided. According to the pre-test scores of covariates as taken ANCOVA results between the post-test scores of the children in the experimental and control groups was found to be a significant difference (F (1, 32) = 33.79, P <.01, η2 = 0.51). When Eta square examined the value of 0.51 indicates that the high effectiveness of the training. Adjusted mean values obtained on the basis of the environmental education program, it is seen that the adjusted mean of the experimental group was higher than the control group, the adjusted mean. Also the experimental and control groups of children in pre-test results equal value although not significant, yielding a significant difference in favor of the experimental group at the end of test. In this study, two group pretest-posttest experimental design was used. Pre-testing research, the final test, the control group was used in the experimental design. In order to measure the impact of the education given to the children in the experimental group pretest-posttest study research has been conducted with children. The sample of the study was consisted of 48-72 month old children, who attend preschools that are affiliated with Ankara University during 2013-2014 Academic Year. Ankara University Lab School I was control group while Ankara University Lab School II was chosen as the experimental group. The Scale was used for measuring the effects of the education program that involved 13 sessions and was implemented two days a week, between 09:30/12:00 in 7 weeks in Ankara University Lab School II. The analysis of the data indicated that the distribution of both the pretest and the posttest scores of the experimental and control group did not differ significantly from the normal distribution (p> .01). It was concluded that the group and pre-test  common effect was not significant (p> .05). According to the ANCOVA results,  a significant difference was found between the post-test scores of the children in the experimental and control groups (F (1, 32) = 33.79, P <.01, η2 = 0.51). Also the experimental and control groups of children in pre-test results equal value although not significant, yielding a significant difference in favor of the experimental group at the end of test.