Verbascum mucronatum Lam. üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical researches on Verbascum mucronatum Lam
Yazar: ÇİĞDEM KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. İ. İREM TATLI ÇANKAYA ; PROF. DR. ZELİHA Ş. AKDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Glikozitler = Glycosides

Özet:
Verbascum mucronatum (Scrophulariaceae) bitkisinin çiçekli kısımlarında BAYF (Biyolojik aktivite ile yönlendirilen fraksiyonlama) tekniği ile çalışılmıştır. Bitkinin çiçekli kısımları, metanol ile ekstre edilmiştir. Yoğunlaştırılan metanol ekstresi, suda çözülüp, kloroform ile partisyona tabi tutularak, kloroform ve sulu ekstreler elde edilmiştir. Hazırlanan ekstreler, in vitro antioksidan aktivite ve in vivo antienflamatuvar ve antinosiseptif aktivite tayin yöntemlerinde denenmiştir. Aktif bulunan sulu kısım üzerinde gerçekleştirilen çeşitli kromatografik (açık kolon kromatografisi, vakumlu sıvı kromatografisi, orta basınçlı sıvı kromatografisi) izolasyon çalışmaları sonucunda, 4 iridoit glikoziti (ajugol: VM-1, okubin: VM-2, lasiantozit I: VM-3, katalpol: VM-4); 2 saponin (ilvensisaponin C: VM-5, ilvensisaponin A: VM-6) ve 1 feniletanoit glikoziti (verbaskozit: VM-7) elde edilmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapıları spektroskopik yöntemler (IR, UV, 1H NMR, 13C NMR, 2D NMR, Kütle spektr.) kullanılarak aydınlatılmıştır. BAYF tekniği kullanılarak elde edilen fraksiyonlar (Fr. A-F; Fr. D1-D4) ve saf maddelerin (VM 1-7), serbest radikal süpürücü etkileri 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) radikali kullanılarak İTK'da biyootografik olarak ve aynı materyallerin DPPH radikalini inhibisyonu, metal (demir iyonu)-şelasyon inhibisyonu ve demir redükleyici antioksidan aktivitesi (FRAP) spektrofotometrik olarak ölçülmüş, Fr. C-E, Fr. D3, D4 ve bileşik VM-7 doza bağımlı olarak antioksidan özellik göstermişlerdir. Aynı zamanda, karragenin nedenli arka ayak ödemi testi ile antienflamatuvar; p-benzokinon nedenli ağrı testi ile antinosiseptif aktivite tayini yapılmış ve Fr. C, D, Fr. D4, bileşik VM-2, VM 5-7 aktif bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Verbascum mucronatum, glikozitler, antioksidan özellik, antienflamatuvar aktivite, antinosiseptif aktivite.

Abstract:
Verbascum mucronatum has been searched by using biological activity guided fractionation technique on the flowered parts. The flowered parts of the plant were extracted with methanol. After evaporation of the methanolic extract, the extract was dissolved in water, then partitioned between water and chloroform to obtain chloroform and water extracts. The extracts performed on in vitro antioxidant and in vivo anti-inflammatory as well as antinociceptive actvity assays. By means of a serial chromatographic studies (open column chromatography, vacuum-liquid chromatography and middle-pressure liquid chromatography) on the active H2O extract, 4 iridoid glycosides (ajugol: VM-1, aucubin: VM-2, lasianthoside I: VM-3, catalpol: VM-4); 2 saponins (ilwensisaponin C: VM-5, ilwensisaponin A: VM-6) and a phenylethanoid glycoside (verbascoside: VM-7) were isolated. The structures of the isolated compounds were elucidated by using spectroscopic methods (UV, IR, 1H-NMR, 13C-NMR, 2D-NMR and Mass spectr.). Free radical scavenging activities of the fractions (Frs. A-F; Frs. D1-D4) and the isolated compounds (VM 1-7) obtained through bioassay-guided procedures from the water extract were tested towards the 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) radical in TLC bioautographic system and the inhibitions of the same materials on DPPH radical and ferrous ion chelation as well as ferric reducing antioxidant power activity (FRAP) were measured spectrophotometrically and Frs. C-E, Frs. D3, D4 and compound VM-7 showed antioxidant activity in a dose dependent manner. On the other hand, carrageenan-induced hind paw edema models for anti-inflammatory activity; p-benzoquinone-induced writhing reflex for the assessment of antinociceptive activity were studied and Frs. C, D, D4 and compounds VM-2, VM 5-7 were found to be active.Key Words: Verbascum mucronatum, glycosides, antioxidant property, anti-inflammatory activity, antinociceptive activity.