Respiratuvar sinsityal virüs dışı viral etken kaynaklı alt solunum yolu enfeksiyonu nedeni ile yatan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients hospitalized for lower respiratory tract infection due to non-rsv viruses
Yazar: KADRİYE CANSU ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SUNA ASİLSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Bronkopnömoni = Bronchopneumonia ; Bronşiyolit = Bronchiolitis ; Pikornaviridae = Picornaviridae ; Pikornavirüs enfeksiyonları = Picornaviridae infections ; Pnömoni = Pneumonia ; Solunum sesleri = Respiratory sounds ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Çocuk-hastaneye yatırılmış = Child-hospitalized

Özet:
Giriş ve Amaç: Alt solunum yolu enfeksiyonları (ASYE), özellikle gelişmekte olan ülkelerde çocukluk çağında en önemli mortalite ve morbidite nedenidir. Erken çocukluk döneminde hastaneye yatış gerektiren ASYE geçirmenin tekrarlayan hışıltı ve astım gelişimi riskini artırdığı bilinmektedir. Çalışmamızda hastaneye yatan viral ASYE olgularında risk faktörleri, etken virüslerin dağılımı, respiratuvar sinsityal virüs (RSV) dışı viral etkenlerin laboratuar bulguları ile klinik seyir üzerine etkilerinin değerlendirilmesi ve anket yöntemiyle tekrarlayan hışıltı ile alerjik hastalıklarının sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hastane Bilgi Sisteminden 01.01.2011 ve 01.01.2017 tarihleri arasında çocuk hastalıkları servisinde yatmış olan ve "bronşiyolit, pnömoni, bronşit" tanı kodları girilmiş 1 – 36 ay yaş grubunda olan, solunum yolu viral paneli (SVP) polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) tetkikinde RSV dışında bir virüs saptanan hastalar çalışma grubuna alındı. Hastaların epikrizleri ve sonrasında poliklinik başvuruları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik bilgileri, laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri, aldıkları tedaviler ve yatış süreleri olgu rapor formuna kaydedildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden ebeveynlere ISAAC [International Study of Asthma and Allergies in Childhood] faz 3 çalışmasında kullanılan astım, rinit ve egzama sorularından oluşan anketler uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya 1 – 36 ay aralığında (median yaş 10 ay) olan, %40,3'ü (n=59) kız, %59,7'si (n=86) erkek olan 144 olgu alındı. Hastalarda saptanan virüslerin sıklıkları respiratuvar pikornavirüsler %48,6 [RV/EV (tanımlanamayan rinovirüs/enterovirüs) %41 ve rinovirüsler %7,6], parainfluenza virüsleri %16, adenovirüsler %13,9, metapnömovirüs %13,9, influenza virüsleri %11,8, koronavirüsler %2,8 ve bokavirüs %2,1 olarak bulunurken hastaların %9'unda birden fazla virüs saptandı. Diğer virüs saptanan olgularla karşılaştırıldığında, respiratuvar pikornavirüs olgularında beyaz küre ile nötrofil sayısı daha yüksek (sırasıyla p=0,011 ve p=0,021), influenza virüs varlığında lenfosit sayısı daha düşük (p=0,03), RV/EV olgularında eozinofil sayısı daha yüksek (p=0,035) ve oksijen ile mekanik ventilasyon tedavisi ihtiyacı daha az (sırasıyla p=0,023 ve p=0,012) bulundu.  
	Anket çalışması uygulanan 90 olgu değerlendirildi. 77 olguda (%85,6) tekrarlayan hışıltının bulunduğu, bunlardan 29'nun ise (%32,2) altta yatan organik patolojileri (BPD, kistik fibrozis gibi) bulunduğu saptandı. Organik patolojisi olmayan olgularda tekrarlayan hışıltı oranı %78,7 olarak bulunurken bu olguların %42'si ilk hışıltı atağı ile hastaneye yatırılmıştı. Sezaryen ile doğumun, tekrarlayan hışıltı riskini artırdığı (OR:5,7, p=0,018, %95 GA: 1,350 – 23,872) saptandı. Hastaneye yatıştaki yaş ile tekrarlayan hışıltı arasında anlamlı ilişki rastlanmadı (p>0,05). Virüslerin tekrarlayan hışıltı ile ilişkisi değerlendirildiğinde ise RV/EV olgularında tekrarlayan hışıltı daha fazla bulundu (p=0,046). 
	Ebeveynlerin ISAAC anketine verdikleri yanıtlara göre olguların %58,9'unda son bir yıl içinde hışıltı öyküsü olup, %44,4'ünde 1 – 3 hışıltı atağı geçirildiği, %25,6'sında enfeksiyon dönemleri haricinde de geceleri kuru öksürük, %16,7'sinde ise egzersiz sonrası hışıltı olduğu öğrenildi. Olguların %8,8'inde atopik dermatit, %23,3'ünde ise alerjik rinit tanımlandı.
Sonuç: Çalışmamız RSV dışı viral ASYE nedeniyle hastaneye yatan olgularda respiratuvar pikornavirüslerin (rinovirüsler ve enterovirüsler) önemli bir etken olduğunu göstermiştir. Olgularımızın büyük bölümünde etkenin respiratuvar pikornavirüs (%48,6) olması ve tekrarlayan hışıltının %85,6 gibi yüksek oranda saptanması, rinovirüslerin tekrarlayan hışıltı ve astım patogenezindeki rolüyle uyumlu bir bulgudur.  Rinovirüslerle ciddi ASYE geçiren hastaların bu açıdan uzun vadede dikkatle izlenmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Alt solunum yolu enfeksiyonu, tekrarlayan hışıltı, respiratuvar pikornavirüs

Abstract:
Background and Aim: Lower respiratory tract infections (LTRIs) are the most important cause of mortality and morbidity in childhood, especially in developing countries. It is known that the LTRIs, which requires hospitalization in early childhood, increases the risk of recurrent wheezing and asthma development. In this study, it was aimed to determine the risk factors for LTRIs, the distribution of viruses in LTRIs, the laboratory findings and the clinical course of the non-RSV viruses, and the frequency of recurrent wheezing and allergic diseases by the questionnaire method in the cases of viral LTRIs requiring hospitalization.
Materials and Methods: We studied retrospectively patients at the pediatric wards, Dokuz Eylül University Medical Faculty Hospital between January 1, 2011 to January 1, 2017. Patients aged between 1 and 36 months with a diagnosis of LRTI due to non-RSV viruses were enrolled to our study. Patients' epicrisis and outpatient admissions were evaluated retrospectively. Demographic data of the patients, laboratory and imaging studies, treatments and lenght of hospital stay were recorded in case report form. Parents who agreed to participate in the study were invited to the clinic and responded to the asthma, rhinitis and eczema questionnaires used in the ISAAC (International Study of Asthma and Allergies in Childhood) phase 3 study.
Findings: At least one virus was detected in samples from 144 patients and frequencies of detected viruses are respiratory picornaviruses 48.6%, (RV/EV %41 and rhinoviruses %7.6), parainfluenza viruses 16%, adenoviruses 13,9%, metapneumovirus 13.9%, influenza viruses 11.8%, coronaviruses 2.8% and bocavirus 2,1%.  More than one virus detected in 9% of patients. Compared to the cases where other viruses were detected; in respiratory picornavirus cases, white blood cell count and neutrophil count were higher (p = 0.011 and p = 0.021, respectively). Lymphocyte count was lower in the presence of influenza virus (p = 0.03). In cases with RV/EV, the number of eosinophils was higher (p = 0.035) and the need for oxygen mechanical ventilation therapy was lower (p = 0.023 and p = 0.012, respectively).
	The 90 cases that applied the questionnaire were evaluated. There were recurrent wheezing in 77 cases (85.6%) and 29 (32.2%) of them had underlying conditions such as BPD, cystic fibrosis. Recurrent wheezing rate was 78.7% in cases without underlying contidions, and 42% of these cases were hospitalized with first wheezing episode. Cesarean birth was found to increase recurrent wheezing risk (OR: 5,7, p = 0,018, 95% GA: 1,350 - 23,872). No significant association was found between recurrent wheezing and age at admission to the hospital. When the relationship between viruses and recurrent wheezing is evaluated, recurrent wheezing was found more frequently in RV/EV cases (p = 0.046).
	According to the parents' responses to the ISAAC questionnaire, in the past year 58.9% of the cases had an episode of wheezing, 44.4% had 1 to 3 wheezing episodes, 25.6% had dry cough in the nights without infection and 16.7% had wheezing after exercise. Atopic dermatitis was found in 8.8% and allergic rhinitis was found in 23.3% of cases. 
Conclusion: Our study has shown that respiratory picornaviruses (rhinoviruses and enteroviruses) play an important role in etiology in hospitalized cases due to LTRI associated with non-RSV viruses. The presence of respiratory picornaviruses (48.6%) and recurrent wheezing (85.6%) in the majority of our cases is consistent with the role of rhinovirus in recurrent wheezing and asthma pathogenesis. Patients who have had severe LTRI with rhinovirus should be carefully monitored in this regard.
Key words: Lower respiratory tract infection, recurrent wheezing, respiratory picornavirus