Seropozitif ve seronegatif otoimmün gastritli hastalar arasındaki benzerlikler ve  farklılıklar
Similarities and differences between seronegative and seropositive patients with autoimmune gastritis
Yazar: YAVUZ KUTAY GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. ARİF İRFAN SOYKAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın primer amacı; otoimmün gastrit (OİG) tanısı olan hastalarda antiparietal hücre antikoru pozitif (APCA+) ve negatif (APCA-) olan hastalar arasındaki 
benzerlikleri ve farklılıkları araştırmak, hastaların yaş, cinsiyet, gibi demografik verileri ve 
semptom, yandaş otoimmün hastalıklar, serum gastrin düzeyi, serum anti TPO düzeyi, Hb 
seviyeleri, ferritin, vitamin B12 ve D vitamini düzeyleri bakımından APCA+ ve APCA– hastalar 
arasında benzerliklerini ve farklılıklarını saptamaktır. Bununla birlikte çalışmanın sekonder 
amacı; OİG tanısı olan hastalarda APCA pozitifliğinin, diğer otoimmün hastalıklarla ve gastrik 
karsinoid tümörle ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Hasta grubunda histopatolojik olarak tanı konmuş 330 otoimmün 
gastrit hastası yer almaktadır. Çalışma kapsamında; OİG tanısı olan APCA+ ve APCAhastaların yaş, cinsiyet, semptom, yandaş otoimmün hastalıklar kapsamında demografik veriler 
gastrin düzeyi, serum anti TPO düzeyi, Hb seviyeleri, ferritin, B12 ve D vitamini düzeyleri ile 
karsinoid tümör gelişenleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Hastaların 275'inde APCA pozitifliği saptanmış ve APCA pozitifliği 
prevalansının %83,3 olarak belirlenmiştir. Hasta grubunda karsinoid tümör varlığı ile APCA–
ve APCA+ olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığı ve karsinoid 
tümör varlığının APCA– ve APCA+ olma durumuna göre istatistiksel anlamda farklılaşmadığı
bulunmuştur. Hasta grubunda yer alan OİG'li hastalarda hem APCA– hem de APCA+ olan 
hastalarda ferritin, vitamin B12 ve vitamin D düzeyleri bakımından bir fark bulunmadığı 
saptanmıştır. Hasta grubunda yer alan OİG'li hastalarda, APCA-(n=55) ve APCA+ (n=275)
olma durumu ile yandaş otoimmün hastalık varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki 
bulunmadığı saptanmıştır. APCA+ olan hastaların gastrin düzeyi ortalamasının, APCA- olan 
hastaların gastrin düzeyi ortalamasından anlamlı şekilde yüksek olduğu (1132 pg/mL vs 3057 
pg/mL, P=0.002), aynı şekilde APCA+ olan hastaların serum anti TPO düzeyi ortalamasının, 
APCA– olan hastaların serum anti TPO düzeyi ortalamasından anlamlı şekilde yüksek olduğu 
belirlenmiştir. (251 IU/ml vs 182 IU/ms, P=0.046) Buna karşılık APCA– ve APCA+ olan 
hastalarda Hb düzeyi bakımından anlamlı bir fark bulunamamıştır.
2
Sonuç: APCA+ ve APCA– olan OİG'li hastaların ferritin, vitamin B12, vitamin D 
eksikliği, semptomlar, Hb düzeyi ve yandaş otoimmün hastalık varlığı yönünden aralarında fark 
bulunmadığı saptanmıştır. Bununla birlikte OİG'li hastaların APCA pozitifliğinin; gastrin 
düzeyini ve serum anti TPO düzeyini artırdığını ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler: Otoimmün Gastrit, Ferritin, Vitamin D, Yandaş Otoimmün Hastalık,
Karsinoid Tümör

Abstract:
Objective:The primary purpose of this study is to investigate the similarities and 
differences between anti-parietal cell antibody positive (APCA+) and negative (APCA-) 
patients diagnosed with autoimmune gastritis (AIG) and to analyze the similarities and 
differences between APCA+ and APCA– patients in terms of patients' demographic data (such 
as age, gender), symptoms, concomitant autoimmune diseases, serum gastrin level, serum antiTPO level, Hb levels, ferritin, vitamin B12 and vitamin D levels. Besides, the secondary aim 
of the study is; to examine the relationship between APCA positivity with other autoimmune 
diseases and gastric carcinoid tumor in patients diagnosed with AIG.
Materials and Methods: The patient group includes 330 histopathologically diagnosed 
autoimmune gastritis patients who applied to Ankara University Faculty of Medicine, Internal 
Medicine/ Gastroenterology Department. Scope of work; Age, gender, symptoms, demographic 
data, gastrin level, serum anti-TPO level, Hb levels, ferritin, B12, vitamin D levels and 
development of carcinoid tumors of APCA+ and APCA- patients diagnosed with OIG tumors 
were compared.
Results: APCA positivity was detected in 275 of the patients and the prevalence of APCA 
positivity was 83.3%. It was found that there was no statistically significant relationship 
between the presence of carcinoid tumor in the patient group and the status of being APCA- or 
APCA+, and the presence of carcinoid tumor did not differ statistically according to the status 
of being APCA- or APCA+. It was determined that there was no difference in ferritin, vitamin 
B12 and vitamin D levels in both APCA- and APCA+ patients with AIG. It was determined 
that there was no statistically significant relationship between the status of APCA- (n = 55) and 
APCA + (n = 275) and the presence of concomitant autoimmune disease in patients with AIG.
The mean gastrin level of APCA+ patients was significantly higher than the mean gastrin level 
of APCA- patients (1132 pg/mL vs 3057 pg/mL, P=0.002), and likewise, it was determined that 
the mean serum anti-TPO level of patients with APCA+ was significantly higher than the mean 
serum anti-TPO level of patients with APCA–.
4
(251 IU/ml vs 182 IU/ms, P=0.046). On the other hand, no significant difference was 
found in Hb level in APCA– and APCA+ patients.
Conclusion: It was determined that there was no difference between APCA+ and APCA–
patients with AIG in terms of ferritin, vitamin B12, vitamin D deficiency, symptoms, Hb level 
and the presence of concomitant autoimmune diseases. However, APCA positivity in patients 
with AIG; It has been shown that it increases gastrin level and serum anti-TPO level.
Keywords: Autoimmune Gastritis, Ferritin, Vitamin D, Comorbid Autoimmune Disease, 
Carcinoid Tumor