Hastane çevresi ile çalışanların iyi oluş, iş stresi ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the hospital environment and the levels of employee's well-being, occupational stress and burnout
Yazar: FATMA KURTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ÖNER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı / Çevre Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hastaneler = Hospitals
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, hastane çevresi ile çalışanların iyi oluş, iş stresi ve tükenmişlik, düzeyleri arasındaki  ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesinde çalışan 332 hastane personeli ile yapılmıştır. Veriler, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile hastane içi fiziksel ve psikososyal çevre faktörlerine dair düşüncelerinin ölçeklendirildiği bir anket formu ile toplandı. İyi oluş, iş stresi ve tükenmişlik, düzeyleri sırasıyla Warwick-Edinburgh Mental iyi oluş Ölçeği, A-20 iş stresi Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler Spearman's Rho, Mann-Whitney-U ve Kruskall-Wallis testleri kullanıldı.
Bulgular: Gürültü düzeyinin fazla; aydınlatma, günışığı alma ve havalandırma düzeylerinin ise az olarak nitelendirilmesinin iş stresi düzeylerindeki artış ile ilişkili olduğu görülmüştür (p<0,05). Aydınlatma ve havalandırma düzeylerinin az olarak nitelendirilmesi duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma düzeylerinde artış ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Duygusal tükenmişlik düzeyleri gürültü seviyesinin fazla ve gün ışığı alma düzeylerinin az olarak nitelendirilmesiyle artmıştır (p<0,05). Çalışanlar arası iletişim, ekip çalışması, çalışma süresi, ücret, karar verme süreçlerine katılma, denetim süreçlerine katılma, kariyer gelişimi ve kurumsal kültür düzeylerinin kötü olarak nitlendirilmesinin iş stresi, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeylerinin artışı ile bu değişkenlere dair nitelendirmenin iyi olması ise iyi oluş düzeylerinin yüksek olmasıyla bağlantılı bulunmuştur (p<0,05). Sosyal destek düzeyinin kötü olarak nitlendirilmesi iş stresi, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeylerinin artışı ile ilişkili bulunurken iyi olarak nitlendirilmesinin iyi oluş seviyesinde artış ile ilişkili olduğu görülmüştür (p<0,05). 
Sonuç: Bu çalışmada fiziksel ve psikososyal çevre etkenlerinin sağlık çalışanlarının iyi oluş, iş stresi ve tükenmişlik düzeyleri üzerinde etki gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hastane, İş Stresi, İyi Oluş, Sağlık Hizmeti, Tükenmişlik.

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to examine the relationship between the hospital environment and employees' well-being, job stress and burnout levels.
Material and Methods: This analytic and cross-sectional research was conducted on 332 healthcare workers employed in Aydın Adnan Menderes University Hospital. Data were collected by means of a questionnaire which comprises sociodemogroaphic characteristics and quantification of the opinions of the participants on the physical and psycosocial factors of the hospital envoriment. The levels of well-being, job stres and burnout among the subjects were consecutively analysed by using Warwick-Edinburgh Mental well-being scale, A-20 Job stres scale and Maslach Burnout scale. In the descriptive statistical analysis of the data, Spearman's Rho, Mann-Whitney-U ve Kruskall-Wallis tests were used.
Results: Characterization of the noise levels to be high and the lighting, daylighting  and ventilation levels to be low were found to be associated with  the increment in the levels of job stres (p<0,05). Emotinal exhaustion and depersonalization levels were found to be increased by the characterization of the lighting and ventilation levels as low (p<0,05). Emotinal exhaustion levels were increased by the characterization of the noise levels as high and daylighting levels as low (p<0,05). Characterization of the levels of the inter-employee communication, teamwork, working time period, salary, participation in desicion-making processes, participation in inspection processes, carrer development oppurtunities and the instutution culture as low were found to be associated with increased levels of job stres, emotional exhaustion and depersonalization. However, characterization of the levels of the above mentioned variables as high were found to be associated with the decreased leves of the job stres, emotional exhaustion and depersonalization (p<0,05). Characterization of the social support level as low was found to be associated to the decreased levels of job stres, emotional exhaustion end depersonalization; on the other hand characterzation of the social support level as high was found to be associated to increased levels of well-being (p<0,05). 
Conclusion: In this study, it was concluded that physical and psychosocial environmental factors have an effect on health workers' well-being, job stress and burnout levels.
Key Words: Burnout, Health Care, Hospital, Job Stress, Well-Being.