Temettuat defterlerine göre Gemlik kazası köylerinin sosyal ve ekonomik durumu (1844-1845)
The social and economic situation of the villages of Gemlik district according to the temettuat books (1844-1845)
Yazar: ABDURRAHMAN AKKURT
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN ÖZTÜRK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Bursa-Gemlik = Bursa-Gemlik ; Tanzimat Fermanı = Tanzimat Fermanı ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers ; Vergiler = Taxes

Özet:
Osmanlı Devleti Paşalarından Mustafa Reşit Paşa tarafından 3 Kasım 1839 tarihinde ilan edilen Tanzimat fermanıyla birçok alanda yenilik yapılmıştır. Yapılan değişikliklerin en önemlisi iktisadi ve ekonomik alanlarda gerçekleştirilen yeniliklerdir. Bu ekonomik değişikliklerin amacı, Osmanlı topraklarında yaşayan halktan adil bir şekilde vergi alınmasını sağlamaktır. Bu hedef doğrultusunda halkın mal varlıklarından elde ettiği gelirler devlet tarafından belirlenmiş ve vergilendirilmiştir. Vergilendirme için gerekli kanunlar ve düzenlemeler yapılmış ve bu düzenlemeler sonucunda temettuat defterleri oluşturulmuştur. Temettuat defterleri, bölgenin sosyo-ekonomik ve demografik yapısı hakkında önemli bilgiler içermektedir.

Bu araştırmanın temel kaynağı Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan maliye nezâreti temettuat defterlerinde bulunan Gemlik Temettuat defterleridir. Bu çalışmanın ana amacı, Gemlik'in köylerinin sosyo-ekonomik ve demografik yapısını aydınlatmak, özellikle XIX. yüzyılda Gemlik'in köylerinin genel durumlarını detaylı bir şekilde ortaya koymak ve değerlendirmektir.

Sonuç olarak temettuat defterlerine göre Hüdavendiğar Sancağı'nın bir kazası olan Gemlik incelenmiştir. Bu defterlerde, Gemlik kazasına bağlı toplam 20 köy bulunmakta ve bu köylerin demografik yapısı, gayrimüslim ve Müslüman tebaadan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler : Temettuat , Gemlik, Tanzimat Fermanı ,Vergi.

Abstract:
The Tanzimat Edict, declared by Mustafa Reşit Pasha, one of the Ottoman pashas, on November 3, 1839, brought with it many innovations in various fields. The most significant changes were implemented in the economic and financial spheres. The objective of these economic reforms was to ensure fair taxation of the population living in Ottoman territories. In pursuit of this goal, the income derived from the people's assets was determined and taxed by the state. Laws and regulations were enacted for taxation purposes, leading to the creation of "temettuat" registers. These registers contain crucial information about the socio-economic and demographic structure of the region.
The primary source of this study is the temettuat registers of the finance department, particularly the Gemlik Temettuat registers, housed in the Prime Ministry Ottoman Archives. The main objective of this research is to illuminate the socio- economic and demographic structure of the villages in Gemlik, especially in the 19th century, and to provide a detailed analysis and evaluation of the general conditions of Gemlik's villages.
In conclusion, the district of Gemlik, as part of the Hüdavendiğar Sanjak, has been examined based on the temettuat registers. According to these registers, there are a total of 20 villages affiliated with the Gemlik district, consisting of both non- Muslim and Muslim populations.
Keywords: Temettuat, Gemlik, Tanzimat Edict, Taxation.