Stok yönetimi ile karlılık arasında ilişkinin incelenmesi: BİST'te bir uygulama
Researching the relationship between stock management and profitability: An application at BIST
Yazar: SÜLEYMAN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. M.MUSTAFA KISAKÜREK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal oranlar = Financial rates ; Karlılık = Profitability ; Stok yönetimi = Stock management ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
Dünyada yaşanan hızlı sermaye hareketliliği, teknolojideki hızlı gelişmeler, maliyetlerdeki değişkenlik ve pazarda yaşanan yoğun rekabet gibi nedenler; işletmelerin hayatta kalmalarını güçleştirmiş, finansmanları için kaynak bulmak zorunda kalacakları kalem sayısını azaltma gereksinimini doğurmuştur. İşletmelerin bu zor şartlar altında ellerinde bulundurdukları kaynakları mümkün olduğunca etkin ve verimli kullanmaları gerekmektedir. Stokların işletme varlıkları arasında önemli bir paya sahip olması; bilanço ve gelir tablosu açısından önemini artırmıştır. Dolayısıyla günümüz rekabet koşulları elde bulundurulan stok miktar ve tutarının yönetimini, işletmeler açısından zorunlu kılmaktadır.
Bu çalışmada 2005-2017 yılları arasında BİST İmalat Sektöründe faaliyet gösteren 101 işletmenin finansal verilerinden yararlanılmış, stokların yönetimiyle işletme karlılığı arasında herhangi bir ilişki olup olmadığı finansal oranlar aracılığıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde çalışmaya dahil edilen 101 işletmenin çalışma biçimlerinin birbirinden farklı oluşu, stok yönetimi oranları ile karlılık oranları arasında yoğun olmayan bir ilişki ile neticelense de bazı değişkenler üzerinden istatistiki olarak anlamlı ilişkiler de gözlemlenmiştir. Ayrıca yıl bazında gerçekleştirilen analizlerde de piyasa hareketliliğinin olduğu zamanlarda stok oranları ile karlılık arasında anlamlı ilişkiler tespit edilemezken, volatilitenin yüksek olduğu yıllarda stoklarla karlılık arasında anlamlı ilişkilerin olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Reasons such as rapid capital mobility in the world, rapid developments in technology, variability in costs and intense competition in the market; It made it difficult for businesses to survive, creating the need to reduce the number of items they would have to find resources for their financing.Enterprises should use the resources they hold under these difficult conditions as effectively and efficiently as possible. Inventories have an important share among business assets; increased its importance in terms of balance sheet and income statement. Therefore, today's competitive conditions make it necessary for the enterprises to manage the amount and amount of stocks held.
In this study, financial data of 101 firms operating in BIST Manufacturing Sector between 2005 and 2017 have been used, and it has been tried to determine whether there is any relation between stock management and business profitability through financial ratios. When the results obtained are analyzed, it is observed that the 101 business types included in the study are different from each other, and an intense relationship between inventory management rates and profitability rates, although statistically significant relationships were observed over some variables. In addition, in the analyzes carried out on a yearly basis, while there is no significant relationship between stock ratios and profitability during market volatility, it has been observed that there are significant relationships between stocks and profitability during the years when volatility is high.