Eğridere (İzmir) heyelan sahasının uygulamalı jeofizik yöntemler ile araştırılması
Investigation of Eğridere (İzmir) landslide area with applied geophysical methods
Yazar: FULYA VAROL
Danışman: DOÇ. DR. ŞENOL ÖZYALIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeofizik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Heyelanlar, depremlerden sonra en çok can ve mal kaybına yol açan doğal afetlerden biridir. Özellikle Karadeniz Bölgesinde olmak üzere ülkemizin birçok bölgesinde sıklıkla heyelanlar meydana gelmektedir. Heyelan riski olan alanların önceden tespit edilmesi ilerleyen süreçlerde meydana gelebilecek hasarın en aza indirgenebilmesini sağlayacaktır. Heyelan riski taşıyan alanların önceden tespit edilmesinin dışında, heyelanın meydana geldiği sahalarında araştırılması ve heyelan mekanizmasının ortaya konması gerekmektedir. Heyelan geometrisi, heyelan topuğu ve yeraltı suyunun etkisi jeofizik yöntemler ile 2 ve 3-Boyutlu görüntülenebilmektedir.
Bu çalışma kapsamında, 13 Şubat 2019 tarihinde İzmir İli Bornova İlçesi Eğridere Mahallesi'nde meydana gelen toprak kaymasının fiziksel özellikleri jeofizik yöntemler ile araştırılmıştır. Heyelan sınırının ve ortamda sığ derinliklerde bulunan yeraltı suyunun heyelana etkisinin belirlenebilmesi amacı ile 2 profil Elektrik Rezistivite Tomografi, 9 profil Sismik Kırılma, MASW, ReMi ve kaymanın meydana geldiği alanda spektral büyütmenin belirlenebilmesi amacı ile 26 noktada Mikrotremör yöntemi uygulanmıştır. Aynı zamanda, inceleme alanı Sayısal Yükseklik Modeli kullanılarak CBS Tabanlı Frekans Oran yöntemi ile analiz edilmiştir. 
İnceleme alanında uygulanan Sismik Kırılma ve MASW çalışmalarından elde edilen P-S Dalga hız kesitleri ve Vp/Vs oranları modellenmiştir. MASW ve ReMi çalışmaları ise birleştirilerek değerlendirilmiştir ve modellenmiştir. Heyelan sınırları içerisinde ve dışında elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır. Çalışmalar kapsamında uygulanan Mikrotremör verilerinden ise büyütme faktörü, zemin hakim tireşim periyodu ve zemin rezonans frekans haritaları oluşturulmuştur. ERT çalışmalarıdan elde edilen 2-Boyutlu özdirenç kesitleri aynı hatlarda gerçekleştirilen MASW uygulamaları ile yorumlanmıştır.

Abstract:
Landslides are one of the natural disasters that cause the most loss of life and property after earthquakes. Landslides occur frequently in many regions of our country, especially in the Black Sea Region. Determining landslide risk areas in advance will minimize the damage that may occur in the future. In addition to determining landslide risk areas in advance, the areas where landslides occur should be investigated and the landslide mechanism should be revealed. Landslide geometry, landslide heel and the effect of groundwater can be visualized in 2 and 3 dimensions with geophysical methods.
Within the scope of this study, the physical properties of the landslide that occurred in Eğridere Neighborhood of Bornova District of İzmir Province on February 13, 2019 were investigated by geophysical methods. In order to determine the landslide boundary and the effect of groundwater at shallow depths in the environment on the landslide, 2 profiles of Electrical Resistivity Tomography, 9 profiles of Seismic Refraction, MASW, ReMi and in order to determine the spectral amplification in the area where the slide occurred, Microtremor method was applied at 26 points. At the same time, the study area was analyzed by GIS Based Frequency Ratio method using Digital Elevation Model.
P-S Wave velocity sections and Vp/Vs ratios obtained from Seismic Refraction and MASW studies applied in the study area were modeled. MASW and ReMi studies were evaluated and modeled by combining them. The results obtained within and outside the landslide boundaries were interpreted. The amplification factor, ground dominant vibration period and ground resonance frequency maps were created from the Microtremor data applied within the scope of the studies. 2-Dimensional resistivity sections obtained from ERT studies were interpreted with MASW applications performed on the same lines.