Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü ve finansal tablo hilelerine yönelik algılarının incelenmesi: İstanbul İli örneği
Examination of accounting professionals' perceptions regarding accounting culture and financial statement fraud: The case of Istanbul
Yazar: MUHAMMET KAYISI
Danışman: PROF. DR. TAMER AKSOY
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal tablolar = Financial statements ; Kültür = Culture ; Mali müşavirlik = Fiscal consultancy ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; Muhasebeci = Accountant ; Yeminli mali müşavirlik = Sworned certified public accountancy ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Çalışmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının (Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, Yeminli Mali Müşavir) muhasebe kültürü ve finansal tablo hilelerine yönelik algılarının incelenmesidir. Çalışmada, muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü ile hileli finansal raporlamaya yönelik algılarının arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığı ve bu algıların demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Metodolojik olarak; çalışma evreni İstanbul ilinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarıdır. Uygulamada, seçilmiş, gönüllü 214 meslek mensubundan oluşan bir örneklem kullanılmıştır. Araştırmada nicel anket yöntemi ile birlikte Chanchani&Willet (2004) tarafından geliştirilmiş Muhasebe Kültürü Ölçeği ve Khaligova (2019) ve Kutlu (2020) tarafından geliştirilmiş Hileli Finansal Raporlama anketi kullanılmıştır. Muhasebe Kültürü Ölçeği 16 ifade ve 4 alt boyut (Tutuculuğa Karşı İyimserlik, Tekdüzeliğe Karşı Esneklik, Gizliliğe Karşı Şeffaflık ve Profesyonelliğe Karşı Statükoculuk), hileli finansal raporlama anketi ise 16 ifadeyi içermektedir. Veriler çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve SPSS-v22 ile analiz edilmiştir. Analizde genel/özel test ve analizler (Kruskal Wallis-H, Mann Whitney-U, Bağımsız Gruplar T, Cronbach Alpha, Pearson Korelasyon vb) gerçekleştirilmiştir. Neticede muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürüne yönelik algıları ile hileli finansal raporlama algıları arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.  Ayrıca söz konusu algıların demografik özelliklere göre farklılaştığı da gözlenmiştir. "Muhasebe Kültürünün Tekdüzeliğe Karşı Esneklik" ve "Profesyonelliğe Karşı Statükoculuk" algıları, meslek mensuplarının cinsiyetine göre değişmektedir. Buna karşın, diğer demografik özelliklerin muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü algısında etkili değişken olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, meslek mensuplarının hileli finansal raporlamaya yönelik algılarının ise demografik özelliklerden cinsiyet, yaş, hizmet yılı ve unvana göre farklılaştığı, buna karşın çalışılan müşteri sayısı ve öğrenim durumuna göre farklılaşmadığı ve bir başka deyişle hileli finansal raporlama algısında herhangi bir etki yaratmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to examine the perceptions of accounting professionals (Certified Accountant, Certified Public Accountant, Sworn-in Certified Public Accountant) towards accounting culture and fraudulent financial reporting (FFR). It was investigated whether there is a significant relationship between accounting professionals' perceptions of accounting culture and FFR, and whether these perceptions differ according to demographic characteristics. Methodologically; the universe of the study is professional accountants operating in Istanbul. In the study, a selected sample of 214 volunteers was used. The Accounting Culture Scale developed by Chanchani&Willet (2004) and the FFR questionnaire developed by Khaligova (2019) and Kutlu (2020) were used with the quantitative survey method. The Accounting Culture Scale included 16 statements and 4 sub-dimensions, while the FFR survey included 16 statements. Data were collected by online survey method and analyzed with SPSS-v22. In the analysis, general/specific tests and analyzes (Kruskal Wallis-H, Mann Whitney-U, Independent Groups T, Cronbach Alpha, Pearson Correlation etc.) were performed. In conclusion; it was revealed that there is a significant relationship between the perceptions of accounting professionals towards accounting culture and their perceptions of FFR. It was also found that these perceptions differ according to demographic characteristics. Perceptions of "The Flexibility of Accounting Culture Against Uniformity" and "Status Quota Against Professionalism" vary according to the gender of the members. On the other hand, it was indicated that other demographic characteristics are not effective on the professional accountants's accounting culture perceptions. Conversely, it was observed that the professionals's perceptions regarding FFR differ according to gender, age, years of service and title. However, it does not differ according to the number of customers and education level, in other words, it does have no effect on the perception of FFR.