Varlık Dergisi'nden Garip hareketine şiir (1933-1941)
Poetry from the Magazine Varlık to Garip movement (1933-1941)
Yazar: SİBEL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NEZAHAT ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Edebiyat = Literature ; Edebiyat dergisi = Literature magazine ; Garip hareketleri = Garip movements ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Varlık dergisi = Varlık magazine ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada Varlık Dergisi'nin yayın hayatına başladığı tarih olan 1933'ten Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet tarafından yazılan Garip kitabının yayımlandığı 1941'e kadar geçen süredeki Türk şiiri tematik yaklaşımlar, şairler ve şair toplulukları ekseninde incelenmiştir. Öncelikli olarak bu yıllarda basılan şiir kitapları ile süreli yayınlar gözden geçirilmiş, şiirlerin kitaplardaki ve süreli yayınlardaki farklı versiyonları arasında karşılaştırma yapılmıştır. Bunun dışında 1933-1941 yılları arasında yazılan şiirler; dönemin şartları göz önüne alınarak yorumlanmış, bir şairin kendi döneminde nasıl algılandığına yönelik bilgiler verilmiş ve böylece dönemin poetikasına geniş bir çerçeveden bakılmıştır. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde dönemin siyasi, sosyal ve kültürel olaylarının kısa bir panoraması sunulmuş; ikinci bölümde bu yıllarda şiir yazan şairler belli tematik yaklaşımlar etrafında ele alınmış, üçüncü bölümdeyse dönemin bağımsız şairleriyle şiir topluluklarından bahsedilmiştir. Çalışmamızda 50'ye yakın şair üzerinde durulmuş, süreli yayınlarda karşımıza çıkan; ancak ilerleyen yıllarda unutulan bazı şairlere de kısaca değinilmiştir. "Sonuç" kısmında elde edilen verilerden hareketle ulaşılan sonuçlar değerlendirilirken "Ekler" kısmında ise çalışmamızı kapsayan yıllarda çıkan şiir kitapları ile yayınını sürdüren edebiyat ve sanat dergileri tablolar hâlinde verilmiş, süreli yayınlardan bazı resim ve karikatürler paylaşılmıştır. 1930'lar, hem şiir kitapları hem de süreli yayınlardaki şiirler açısından oldukça verimli bir dönemdir. Bu yıllarda yeni şiir anlayışları ortaya çıkar, birbirinden farklı eğilimler yan yana varlığını sürdürür, şiir konusunda çeşitli tartışmalar ve polemikler yaşanır. 1930'lar şiirinin genel hatlarıyla değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu çalışma, kapsayıcı ve eleştirel bir dönem incelemesi sunmayı hedeflemiştir.



Anahtar Kelimeler : 1930'lardaki Türk şiiri, Varlık Dergisi, Garip, tema, süreli yayın, şiir
toplulukları.

Abstract:
In this study, Turkish poetry written from 1933, the year Varlık journal started publication, to 1941, the year Garip written by Orhan Veli, Oktay Rifat and Melih Cevdet was published, has been examined in terms of themes, poets and poet communities. First of all, poetry books and journals published between 1933 and 1941 have been examined and the comparison between the different versions of the poems in poetry books and journals has been drawn. Moreover, the poems written between 1933 and 1941 have been commented on by taking consideration into the conditions of the era and information on how poets were perceived in their era have been given; thus a broad perspective on the poetica of the era has been offered. This study includes three parts; in the first part, a short panorama of the political, social and cultural events of the era has been offered; in the second part, the poets who wrote poems in the mentioned years have been examined with a certain thematic approach, and in the third part, independent poets and poetry communities of the era have been mentioned. In this study, nearly fifty poets have been concerned with and some poets who we encounter in journals but who has been forgetten in the following years have been touched briefly on. In the conclusion part, results produced from the inputs we have obtained in the study have been assessed. In the attachments part, poem books released in the years covering our study, literature and art journals published in the mentioned years have been indicated in charts, some pictures and comics in journals have been shared. 1930s is a very productive era in terms of both poem books and also poems in journals. In those years, new understanding of poetry emerged, different inclinations to poetry continued to live side by side, a variety of discussions and polemics on poetry occured. The purpose of this study is to assess the 1930s poetry from a broad perspective and offer a comprehensive and critical study of the era.


Key Words : Turkish poetry in the 1930s, Varlık magazine, Garip Movement, theme,
journal, poetry communities.