Kayseri merkezdeki Türk-İslam yapılarında kullanılan devşirme malzemeler
Transfer materials used in Turkish-Islamic structures in central Kayseri
Yazar: AYŞEGÜL ÇOKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLAY ÇORAĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dekoratif ögeler = Decorative components ; Devşirme sistemi = Janissary system ; Kayseri = Kayseri ; Mimari ögeler = Architectural elements ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanat tarihi = Art history ; Sanat ürünleri = Art products ; Türk-İslam eserleri = Turkish-Islam architectures ; Türk-İslam mimarisi = Turkish-Islamic architecture ; Türk-İslam sanatı = Turkish-Islamic art

Özet:
Kayseri ilk çağlara kadar uzanan tarihinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır ve günümüze bu medeniyetlerin tanığı olan birçok eser kalmıştır. Bu eserlerden birçoğu tahrip olmuş birçoğu ise günümüze kadar gelebilmiştir. Tahrip olan Roma Bizans eserleri kalıntılarının birçoğu Türk İslam eserlerinde devşirme malzeme olarak kullanılmıştır. Devşirme malzeme ise diğer Anadolu kentleriyle kıyaslandığında Kayseri'de çok yaygın kullanılan bir malzeme türü olmamıştır.  Bu kullanılan devşirme malzemelerin mimari plastik öğeleri tez konumu oluşturmaktadır. Kayseri yapılarındaki özellikle roma Bizans devşirme mimari plastik öğeler yerinde incelenerek ve tez çalışmasına kaynak araştırması yapılarak başlanmıştır. Devşirme mimari plastik öğelerin fotoğrafları çekilmiş, ölçüleri alınmış ve son hali çizilerek bugünkü durumu belgelenmiştir.
Yapılan araştırmada bu konu üzerinde daha önce kimse çalışmadığı tespit edilmiş ve konu en ince ayrıntısına kadar incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca kayseri de devşirme malzeme kullanılan yapı sayısı da sınırlı olup genel anlamda birçok kaynaktan faydalanalar isimlerine ulaşılmış ve yerinde incelenmiştir.
Bu yapılarda bulunan mimari plastik öğeler genel olarak sütün sütun başlığı sütünce kaide duvar örgüsünde kemerlerde antik malzeme olarak karşımıza çıkmaktadır. 


Anahtar Kelimeler: Kayseri, Sütünce, Sütun, Devşirme, Antik Malzeme

Abstract:
Kayseri hosted lots of civilizations in its history retrojecting until first ages and today there are various artifacts as witness of those civilizations. Some of these artifacts are stricken, and some of them are able to reach to our times. Many of the remnants of Roman Byzantium period's artifacts were used as spolia material in Turkish Islamic artifacts. Comparing with the other Anatolian cities, spolia materials were not a common material type in Kayseri. The architecture plastic items of these spolia materials are the subject of my thesis. It has been started to thesis research by on-site examination of architectural plastic items in Kayseri's contructions especially the ones belonged to Roman Byzantium period and by doing source research for thesis study. Spolia architecture plastic items were photographed, measured and documented their current look by sketching their last versions.
During the research, it has been detected that the sucject has never been studied before. Therefore, it has been tried to analyze down to the fina detail. In addition, since the number of construction using spolia material is limited in Kayseri it has been reached to their names and examined on-site.
Generally the architecture plastic items are seen as column, column heading, pilaster, bonding, archs as an antique material.


Keywords: Kayseri, Pilaster, Column, Spolia, Antique Material