Duygusal yeterlilik eğitiminin ergenlerin duygusal yeterlilikleri ve ifade esnekliklerine etkisi
The effect of the emotional competence training on adolescents' emotional competence and expressive flexibility
Yazar: FATMA İNCEMAN KARA
Danışman: PROF. DR. GALİP YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açımlayıcı sıralı karma yöntem = Exploratory sequential mixed method desig ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales

Özet:
Araştırmanın amacı duygusal yeterlilik eğitiminin ergenlerin duygusal yeterlilikleri ve ifade esnekliklerine etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda nicel ve nitel yöntemleri içeren bir karma yöntem araştırması yürütülmüş ve açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Nicel araştırma kapsamında yürütülen deneysel çalışmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen, nitel çalışma kapsamında ise temel nitel araştırma yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 40 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Bu öğrenciler deney (n=20) ve kontrol (n=20) gruplarına seçkisiz atanmıştır. Nicel araştırma aşamasında Kişisel Bilgi Formu ve Grup Süreci Değerlendirme Formu ile bu araştırma kapsamında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan "Duygusal Yeterlilik Profili" ve "Çocuk ve Ergenler için İfade Esnekliği Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel araştırma aşamasında ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada deney grubundaki öğrencilere her bir oturumu 60 dakika süren 11 oturumdan oluşan ve duygusal yeterlilik modelini temel alan bir psiko-eğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise deneysel süreç tamamlanana kadar duygusal yeterlik modeline dayalı bir eğitim uygulanmamıştır. Deney grubuna uygulanan eğitim tamamlandıktan sonra son test ve 11 hafta sonra izleme testi uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde karışık ölçümler için iki yönlü ANOVA, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Nicel bulgular eğitimi tamamlayan deney grubundaki katılımcıların içsel duygusal yeterlilik ve kişilerarası duygusal yeterlilik puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ancak ifade esnekliği için bu farkın anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın nitel aşaması ise eğitimde edinilen becerilerin günlük yaşamda kullanılmasına yönelik bağlamsal bulgular sunmuştur. Bu bulgulara göre uygulanan eğitim katılımcılara duygusal yeterlilik becerileri kazandırmış ve bu beceriler katılımcıların kişilerarası ilişkilerde sorunları yönetme ve bu ilişkilerin niteliğini geliştirme konusunda olumlu sonuçlar üretmiştir. Elde edilen bu bulgular alanyazındaki ilişkili çalışmaların sonuçları ile benzerlik göstermiştir. Bu çalışma sosyal ve kültürel bağlamları vurgulayan bu eğitimin ergenlerin duygusal yeterliliklerini geliştirmede etkili bir müdahale olduğunu ortaya koyarak ilgili alanyazına katkı sunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of emotional competence training on adolescents' emotional competence and expressive flexibility. Based on this aim, a mixed-method study including both quantitative and qualitative methods was conducted by using an explanatory sequential mixed-method design. A pre-test and post-test experimental design with a control group was employed in the quantitative phase while basic qualitative research design was used in the qualitative phase. The participants of the study were 40 high school students. These participants were randomly assigned to experimental (n=20) and control groups (n=20). Besides the Personal Information Form and the Evaluation form for the Group Process, the instruments used in the quantitative part were the "Profile of Emotional Competence" and the "Child and Adolescent Flexible Expressiveness Scale", for which the validity and reliability were satisfied. As for the qualitative part, a semi-structured interview form was used. The students in the experimental group within the study participated in a psycho-educational program based on the profile of emotional competence, including 60-minute 11 sessions. The control group did not participate in training based on the profile of emotional competence until the completion of the experimental process. The post-test was applied after the completion of the training for the experimental group and 11 weeks later the follow-up test was applied. The two-way mixed ANOVA was conducted in the analysis of the quantitative data while the content analysis was performed in the analysis of the qualitative data. The quantitative findings indicated that the internal emotional competence and interpersonal emotional competence scores of the participants in the experimental group who completed the training were significantly higher compared with the control group. However, it was determined that this difference was not significant for expressive flexibility. The qualitative phase of the study revealed contextual findings for the use of the skills in daily life acquired in the training. According to these findings, the conducted training provided the participants with emotional competence skills, and these skills provided positive results in terms of managing the problems in interpersonal relationships and improving the quality of these relationships. The obtained findings are similar to the results of the relevant studies in the literature. This study has contributed to the relevant literature by showing that this training, highlighting social and cultural contexts, is an effective intervention for the improvement of adolescents' emotional competence.