Döngüsel ekonomi politikaları: Plastik sektöründe Avrupa Birliği ve Türkiye karşılaştırması
Circular economy policies: A comparison of the European Union and Turkey in the plastic sector
Yazar: ZEYNEP HAZAL AYSAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BETÜL GÜR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dijital Ekonomi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada, insan faaliyetlerinin Dünya'nın jeolojisi ve ekosistemleri üzerindeki önemli etkisiyle karakterize edilen ve içinde bulunduğumuz antroposen çağının, ekonomik kalkınma ve sürdürülebilirliğe yaklaşımımızda temel bir değişimi gerekli kılmakta olduğuna değinilmiştir. Bu tez, antroposenin olumsuz etkilerini hafifletmek için uygulanabilir bir çözüm olarak döngüsel ekonomi (DE) kavramını araştırmaktadır. Avrupa Birliği (AB)'nin çevre politikalarına ve plastiklerin sürdürülebilir kalkınmadaki rolüne odaklanarak döngüsel bir ekonominin uygulanmasının ilkelerini, faydalarını ve zorluklarını incelemektedir. Özellikle ekonomik büyüme alanında kilit rol oynayan aynı zamanda da çevre tahribatına verdiği zararlar bakımından plastik sektörünün DE'ye uyumlaştırılması, AB'nin bu alanda aldığı aksiyonlar ve Türkiye'nin AB ile uyum sürecinde plastik sektöründe döngüselleşmeye giderken yürüttüğü projeler yer almaktadır. Aynı zamanda ülkemiz için yeni bir kavram olan DE, her ne kadar AB'nin mevzuatları ile uyumlu olacak şekilde tanımlansa ve çerçevelendirilse dahi ekonomik, kültürel ve teknolojik farklılıklar nedeniyle AB kadar başarılı uygulamalar sunamamakta hala açık kalan çok nokta bulunmaktadır. Bu noktada Türkiye'nin DE'ye geçişte yaşadığı zorluklar ve bu zorlukları aşmak için önerilerde yer almaktadır. Araştırma, kapsamlı bir literatür taraması ve AB ve Türkiye'den resmi politika belgeleri, yönetmelikler ve stratejik eylem planlarının karşılaştırmalı analizini içeren nitel bir yöntem benimsemektedir. Bulgular, AB'nin plastik sektöründe DE ilkelerini etkili bir şekilde teşvik eden sağlam bir politika çerçevesi oluşturduğunu göstermektedir. Ancak Türkiye, ekonomik, kültürel ve teknolojik farklılıklar nedeniyle benzer bir başarı düzeyine ulaşmada zorluklarla karşılaşmaktadır. Türkiye'nin DE'ye geçişini engelleyen temel faktörler arasında yetersiz altyapı, teknolojik sınırlamalar, ekonomik kısıtlamalar ve düşük kamu bilinci yer almaktadır.

Abstract:
This study addresses the fact that the Anthropocene era, which is characterized by the significant impact of human activities on the geology and ecosystems of the Earth, necessitates a fundamental change in our approach to economic development and sustainability. This thesis investigates the concept of circular economy as a viable solution to mitigate the negative impacts of the Anthropocene. It examines the principles, benefits and challenges of implementing a circular economy by focusing on the environmental policies of the European Union (EU) and the role of plastics in sustainable development. The harmonization of the plastics sector, which plays a key role in economic growth and at the same time in terms of the damage it causes to environmental destruction, to the circular economy, the actions taken by the EU in this field and the projects carried out by Turkey in the plastics sector during the harmonization process with the EU are included. At the same time, although the circular economy, which is a new concept for our country, is defined and framed in a way that is compatible with the EU legislation, there are still many open points that cannot offer as successful applications as the EU due to economic, cultural and technological differences. At this point, the difficulties experienced by Turkey in the transition to a circular economy and suggestions to overcome these difficulties are included. The research adopts a qualitative methodology that includes a comprehensive literature review and comparative analysis of official policy documents, regulations and strategic action plans from the EU and Turkey. The findings show that the EU has established a solid policy framework that effectively promotes circular economy principles in the plastics sector. However, Turkey faces difficulties in achieving a similar level of success due to economic, cultural and technological differences. The main factors hindering Turkey's transition to a circular economy include inadequate infrastructure, technological limitations, economic constraints and low public awareness.