Psikolojik danışman adaylarının özyeterlikleri ile kültüre duyarlılıkları, cinsiyet rolleri ve bilinçli farkındalıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships among counselor candidates' self-efficacy, cultural sensitivity, gender roles, and mindfulness
Yazar: FUAD BAKİOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE SİBEL TÜRKÜM
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Danışmanlar = Consultants ; Farkındalık = Awareness ; Kültürel duyarlılık = Cultural sensivity ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu çalışmada, psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma özyeterlikleri ile kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlikleri, cinsiyet rolleri ve bilinçli farkındalıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 Eğitim- Öğretim Yılında Türkiye'de 14 devlet üniversitesinde Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik örgün Lisans programlarının son sınıflarında öğrenim gören 431 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Psikolojik Danışma Özyeterlik Ölçeği, Kültüre Duyarlılık Algıları Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeliyle analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma özyeterlikleri psikolojik danışma uygulaması öncesi aldıkları mesleki derslere ve psikolojik danışma uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerine göre farklılaşmaktadır. Kültüre duyarlı psikolojik danışma dersi almış olanların psikolojik danışma özyeterlikleri, dersi almayanlarınkinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Yapısal eşitlik modeli bulguları psikolojik danışman adaylarının cinsiyet rolleri ve bilinçli farkındalığının psikolojik danışma özyeterliğini yordamasında kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterliğinin kısmi aracılık rolüne sahip olduğunu yansıtmıştır. Psikolojik danışman adaylarının cinsiyet rolleri ve bilinçli farkındalıklarının kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlikleri aracılığıyla psikolojik danışma özyeterliğini yordamasındaki dolaylı etkilerin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the relationships among counseling self-efficacy, multicultural counseling competencies, gender roles and mindfulness of counselor candidates. Participants of this study were 431 senior students studying in the Guidance and Psychological Counseling Undergraduate Programs of 14 different Turkish universities during the academic year of 2015-2016. The data were collected using Counselor Activity Self-Efficacy Scale, Perceived Cultural Sensivity Scale, Gender Roles Attitude Scale, Mindful Attention Awareness Scale, and Personal Information Form. The relationships among the study variables were analyzed using structural equation modelling. According to the findings, counselor candidates' perceptions of counseling self-efficacy differed based on their evaluations counseling related courses that were taken prior to the practicum course and, their post practicum evaluations of the counseling performance they showed during the practicum course. Participants who had already taken the multicultural counseling course had significantly higher counseling self-efficacy than those who had not taken the course. The findings of structural equation modeling showed that multicultural counseling played a partial mediator role in the causal relationship predicting counseling self-efficacy based on counselor candidates' gender roles and mindfulness. According to the results, counselor candidates' gender roles and mindfulness significantly predicted their counseling self-efficacy through the mediation of multicultural counseling competencies.