Nesimi divanının gramer yönüyle incelenmesi
The research of nesimi divan grammatically
Yazar: ZEYNEP YİĞİTSÖZLÜ
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUZAFFER AKKUŞ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar

Özet:
Eski Anadolu Türkçesi, Doğu Türkçesinden Batı Türkçesine geçerken DoğuTürkçesinin özelliklerini devam ettirmekle beraber (inan?an, ara?an) Oğuzcasekillerinin kendini Anadolu sahasında yazı dilinde gelistirdiği bir döneminbaslangıcıdır. Bu baslangıç, Doğu Türkçesinden ayrılıp yavas yavas yerlesik hayatageçtiğimiz için kullanmıs olduğumuz kelimelere de bu yerlesik hayatın bazıözellikleri yansımıs oluyor. Nesîmî Divanı'nın dili Eski Anadolu Türkçesininhususiyetlerini tasımakla beraber Azeri Türkçesi özellikleri de önemli bir yer tutar.Bu yönüyle dil bakımından büyük öneme haizdir. Batı Türkçesi içinde sahabakımından zamanla iki daire ortaya çıkmıstır. Bunlardan biri Azeri ve DoğuAnadolu sahasını içine alan doğu Oğuzcası, diğeri Osmanlı sahasını içine alan batıOğuzcasıdır. Azeri ve Osmanlı Türkçeleri arasında daha çok sivede kalan ayrılığınsebeplerini doğu Oğuzcasına Oğuz dısı Türk sivelerinin, bilhassa zaman zamankuzeyden gelen Kıpçak unsurlarının yaptığı tesir ile ?lhanlılardan kalan bazı Moğolizlerinde aramak gerekir. Bunlardan birincisi doğu Oğuzcasını batı Oğuzcasındanbazı sekiller bakımından biraz farklı yapmıs ikincisi ise Azeri Türkçesinde bazıMoğol asıllı kelimeler bırakmıstır.Eski Doğu Türkçesinin devamı olarak XI. yüzyılda tesekkül etmeye baslayan OrtaTürkçe devresinin siveleri arasında, Eski Anadolu Türkçesi apayrı bir yere sahiptir.Diğer sivelerde birbirine yakın bazı özellikler bulunmasına rağmen, Oğuzların bu ilkyazı dilinde, öbürlerinden bir bakısta ayrılabilecek karakteristik sekiller bulunur. EskiAnadolu Türkçesi arastırmaları XIX. yüzyılda baslamıstır. O tarihten bu yana, yerlive yabancı bilim adamları tarafından pek çok metin islenmis, devrin umumi dilözellikleri tesbit edilerek gramerler yazılmıstır. Çok sayıda nesriyatı bulunmasınarağmen, devrin münferit gramer konularının henüz yeterince ele alınmadığınıgörüyoruz. Devir için standart gramerin hazırlanması hiç süphesiz, bu sahada yapılançalısmalarla mümkün olacaktır. Bu bağlamda tez çalısmasının amacı Eski AnadoluTürkçesi gramerine katkıda bulunmaktır. Bu yolla yapılan arastırmaların EskiAnadolu Türkçesi gramerine gerçekten önemli katkıları olduğu açıktır.

Abstract:
Old Anatolian Turkish, while transforming from the Eastern Variety toOriantel Variety. The Eastern Variety kept its features (inanàan, araàan). Besidesthis Oğuzca?s ortographis had still its characterictics, in written language of Anatoliathis is the beginning of on era. Some of the features of his settlead life is reflected onthe words we used as we gradually adopted a settled life. In the language of theNesimi Poetry, besides showing the specialties of the Old Anatolian Turkish, thespecialties of Azeri Turkish attributes great deal. Considering this, from the aspect oflanguage, it plays a major role. The reasons of this accent differentiation between theAzeri and the Ottoman languages should be traced back to the influences of Turkishaccents that were out of Oghuz language on eastern Oghuz, especially of Kipchaknotions that came mostly from north, and of some Mongol effects that left fromIlkhanids. The first one of these caused the eastern Oghuz to be a little different insome forms from western Oghuz; and the second one left some Mongol originatedwords in Azeri Turkish.Among the accents of Middle Turkish Period that started to occur by 11th century asthe continuation of the Old Eastern Turkish, the old Anatolian Turkish has a veryspecial place. Although some close similarities seemed between other accents, therehave been some characteristic forms that can be immediately recognized in this firstwritten language of the Oghuz The surveys on the Old Anatolian Turkish started inXIX century. From those times to present, many scripts have been studied and manygrammars have been written determining the common features of that time by thelocal and foreign scientists. We can see that, though there have been manypublications, the individual grammar subjects of the age have not been consideredenough, yet. It is obviously clear that, preparing the standard grammar for the era ispossible only with the studies conducted on this area. From this aspect, the aim of thethesis is to contribute into the grammar of the old Anatolian Turkish. It is for surethat such studies conducted on this aspect have many contributions on to thegrammar of the Old Anatolian Turkish.