Ankara'da belediye hizmet binaları ve çevrelerinin ulaşılabilirlikle ilgili Türk Standartları bağlamında incelenmesi
The investigation of municipial buildings and their environtments in Ankara with regard to Turkish Standarts related with accessibility
Yazar: AYŞE ŞEYMA ARSLANTAŞ
Danışman: ÖĞR. GÖR. CAN GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kamu binaları = Public buildings ; Ulaşılabilirlik = Accessibility

Özet:
Çalışmada ele alınan başlıca problem, engellilerin yaşamları boyunca karşılaştıkları sorunlar arasında, mimari uygulamalardan kaynaklı engeller sebebiyle kamusal açık alanları etkin olarak kullanamaması, kamusal hizmetlerden yararlanamaması, kamuda görev alamaması ve temel vatandaşlık görevlerini bir başkasının yardımı olmadan gerçekleştirememesi durumudur. Engelli insanların kamusal görevlerini yerine getirebilmeleri ve kamusal hizmetlerden yararlanabilmeleri için, kamu yapıları ve yakın çevrelerinin engellilerle ilgili Türk standartları TS 12576 ve TS 9111 koşullarına uygun düzenlemelere sahip olması gerekmektedir. Bu çalışmada, Ankara'da kamu yapıları arasından belirlenen, halka birebir hizmet vermekte olan beş belediye hizmet binası ve yakın çevreleri bu standartlar gözetilerek oluşturulan değerlendirme formları vasıtasıyla, gözlem ve inceleme tekniğine dayalı veri toplanması ve karşılaştırılması yöntemi kullanılarak, incelenmiştir. Belirlenen yapılar ve yakın çevrelerinden elde edilen verilerin ulaşılabilirlik yönünden incelenerek değerlendirilmesi sonucunda, her bir eylem alanı için bir ulaşılabilirlik değeri (U.D.) ve her bir  yapı için bir genel ulaşılabilirlik değeri (G.U.D.) tespit edilmiştir. Belirlenen bu mekânsal ulaşılabilirlik değerleri (U.D.), yapı içindeki alanlarda, yapı yakın çevrelerinde, yapı bütünü içinde ve her bir form bağlamında tespit edilen eksikliklerin, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Aynı zamanda her bir yapı ve eylem alanı da birbirleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu yöntemle incelendiğinde sonuçta, yapı yakın çevrelerine ait ulaşılabilirlik değerlerinin (U.D.) genel ulaşılabilirlik değerlerine (G.U.D) yaptığı katkının oldukça fazla olduğu ve ulaşılabilirliğin kentsel tasarım boyutunun da en az yapı içi tasarımlar kadar önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
The main problem discussed in this study, is the problems faced by people with disabilities throughout their lives, due to architectural application and barriers that prevent them from using the open public space effectively, not utilizing public services, not being able to be occupied in the public sector and not being able to officiate the duties of basic citizenship without the help of another person. For the people with disabilities, in order to officiate their public duties and benefit from public services, that public buildings and their surrounding environments have to be compliant with the regulations described in the Turkish standards TS 12576 and TS 9111, related with people with disabilities. This study examines the five municipal service buildings and their surrounding environments, using the evaluation forms prepared with regard to these standards, chosen from municipalities which provide one to one services to citizens in Ankara, using the method of observations and analysis based on data collection technique and comparison. As a result of evaluations of these data obtained, the accessibility of the determined buildings and their environments, an accessibility value for each activity area (U.D.) and an overall accessibility value (G.U.D.) for each building is determined. These accessibility values (U.D.) determined allows the comparative evaluation with regard to deficiencies observed within activity areas of the building, the surrounding environment of the building, the overall building, and with regard to each evaluation form. Along with that each activity area and each building was comparatively evaluated with each other. As a result of the evaluations, the accessibility values (U.D.) of the surrounding environment of the building, contributes pretty much to the its overall accessibility value (G.U.D.) indicate that the accessibility in urban design is as important as the interior accessible design of the buildings.