Matematik öğretmenlerinin pedagojik alan bilgilerini matematiksel düşünmeyi destekleme bağlamında geliştirmeyi amaçlayan bir öğretim tasarımı
An instructional design aimed to develop mathematics teachers' pedagogical content knowledge in the context of supporting mathematical thinking
Yazar: BERNA TATAROĞLU TAŞDAN
Danışman: DOÇ. DR. ADEM ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Öğretim tasarımı = Instructional design ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada amaç matematik öğretmenlerinin pedagojik alan bilgilerini matematiksel düşünmeyi destekleme bağlamında geliştirmeyi amaçlayan bir öğretim tasarımı oluşturmaktır. Bu amaç doğrultusunda matematiksel düşünmeyi destekleyen bir öğretimin bileşenleri belirlenmeye çalışılmıştır. Oluşturulan öğretim tasarımı katılımcı öğretmenlere belirli bir plan dahilinde uygulanmıştır. Bu uygulama öncesinde ve sonrasında matematik öğretmenlerinin matematiksel düşünmeyi destekleyen işlenişe ne ölçüde ve kapsamda yer verdikleri ve matematiksel düşünmeye yönelik görüşlerinin belirlenmesine çalışılmıştır. 

Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması benimsenmiştir. Araştırmanın katılımcıları İzmir ili ortaöğretim kurumlarında görev yapan gönüllü 6 matematik öğretmeni olarak belirlenmiştir. Araştırmada katılımcılar amaçlı örnekleme çeşitlerinden biri olan kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile belirlenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak gözlem (video kaydı), görüşme ve yazılı dokümanlar kullanılmıştır. Bu verilerin yanı sıra toplanan bazı veriler ikincil veri kaynağı olarak değerlendirilmiş ve gerektiğinde birincil veri kaynaklarını desteklemek için kullanılmıştır. Araştırmada görüşme verilerinin analizi nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gözlem verilerinin analizi ise betimsel analiz kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Araştırmanın veri analizleri, matematik öğretmenlerinin uygulama öncesindeki öğretimlerinde matematiksel düşünmeyi destekleyen ders işleyişlerine sınırlı olarak yer verdiklerini, araştırmadaki uygulamanın sonrasında ise katılımcı matematik öğretmenlerinin pedagojik alan bilgilerinde kayda değer bir gelişme sağlandığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçların öğretmen yetiştirme sürecindeki öğretmen adaylarının ve hizmetteki öğretmenlerin matematiksel düşünmeyi destekleme ve pedagojik bilgilerini öğretime yansıtmaları konusunda yapılabilecek ileriki çalışmalara olumlu etkileri olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to create an instructional design aimed to develop mathematics teachers' pedagogical content knowledge in the context of supporting mathematical thinking. In accordance with this purpose, mathematical thinking components were tried to be determined. The instructional design was applied to participant teachers within a plan. Before and after this application, it was tried to determine to what extent and content teachers support mathematical thinking in their teaching and what they think about mathematical thinking. 

In this study a qualitative action research was implemented. Participants of the study were volunteer teachers working in the high schools in Izmir. These participants were selected using convenience sampling that was one of the purposeful sampling strategies. Data were collected through observations (video), interviews and documents. Besides, some data were evaluated as secondary data and were used to support primary data if required. Content analysis which is one of the qualitative data analysis methods was used to analyze the interview data. Observation data were analyzed via descriptive analysis.

Data analysis indicated that before implementation, participant mathematics teachers supported mathematical thinking limitedly in their teaching, but after the implementation there was a significant improvement in their pedagogical content knowledge. It is thought that this research's results might be useful for further researches which will study on the reflection of pre-service teachers' and in-service teachers' knowledge of students' mathematical thinking and pedagogical content knowledge to their instruction.