Ardahan ilinin sosyo-ekonomik yapısının analizi
Analysis of the socio-economic structure of Ardahan
Yazar: İBRAHİM ORKUN ORAL
Danışman: DOÇ. DR. KEREM KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ardahan = Ardahan ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Gelişmekte olan iller = Developing cities ; Sosyal yapı = Social structure ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure

Özet:
Bölgesel ve kentsel bazda görülen gelişmişlik farklılıkları, hem gelişmiş ülkelerin hem de gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin önemli sorunlarından birisidir. Bu gelişmişlik farklılıkları Türkiye'deki il ve bölgeler arasında da dikkat çekmektedir. Türkiye'nin batı bölgelerinden doğu bölgelerine doğru gidildikçe sosyo-ekonomik farklılıklar olumsuzlaşmaktadır. Mevcut bulunan bu gelişmişlik farklılıkları beraberinde sağlık ve eğitim sorunları, kişi başına gelir düşüklüğü, göç gibi birçok sosyo-ekonomik sorunun doğmasına sebep olmuştur.Bu çalışma, Ardahan ilinde yaşanan sosyo-ekonomik geri kalmışlığı analiz etmektedir. Devlet Planlama Teşkilatı'nın yayımlamış olduğu ?İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralamasında? 74. sırada yer alan Ardahan ilinin, öncelikle mevcut durumun ortaya çıkarılması, daha sonrada potansiyellerin belirlenerek mevcut sorunlara çözüm yollarının belirlenmesi hedeflemektedir. Bu çerçevede ele alınan çalışmanın teorik kısmında, bilimsel çalışmalar ile özel sektör ve kamu kesimine ait istatistiki veriler kullanılarak mevcut durum tespit edilmiştir. Uygulama kısmında ise, il merkezinde faaliyette bulunan 195 ticari işletme sahip veya yöneticilerine anket uygulanarak, karşılaştıkları sorunlar, gelecek hakkındaki beklentileri, özel sektör ve devletten beklentileri ve mevcut yapıları irdelenmektedir. Elde edilen temel bulgulara göre, Ardahan ilinde bulunan işletmelerin küçük aile işletmesi şeklinde olduğu, ilde kadın girişimci sayısının az olduğu, işletmelerin büyük bir kısmının diğer işletmeler ile birleşmeyi düşünmediği, dış ticaret yapan işletme sayısının düşük olduğu ve bunun en temel sebeplerinin, bilgi eksikliği, kaynak yetersizliği ve iç pazarda tatmin olma olduğu, ilde belge ve sertifikaya sahip işletmelerin sayısının oldukça az olduğu, işletme sahip veya yöneticilerinin en temel sorunlarının vergi yüksekliği, iklim koşulları ve nitelikli işgücü problemi olduğu, işletme sahip veya yöneticilerinin geleceğe yönelik en büyük endişelerinin, gelecekte devletin ile ve bölgeye önem vermeyeceği, batıya göçün artacağı ve kar marjının düşeceği, işletmelerin büyük çoğunluğunun AB hibe programları, KOSGEB destekleri ve teşviklerden yararlanmadığı, işletme sahip veya yöneticilerinin internet sitesi kullanımıyla ihracat yapmaları arasında doğru yönlü bir ilişkinin olduğu, işletme sahip veya yöneticilerinin sosyo-ekonomik açıdan 2008 yılında kurulan Ardahan Üniversitesi'nin ile katkı sağlayacağını düşündüğü, işletme sahip veya yöneticilerinin özel sektör ve devletten yatırım yapmalarını istedikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler ile genel değerlendirme ve önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Ardahan, sosyo-ekonomik yapı, gelişmişlik farklılıkları

Abstract:
Developmental differences on regional and urban basis are one of the significant problems of both developed and developing countries. Such differences are visible also among the regions and cities of Turkey. Socio-economic differences become more and more negative as one goes from the western parts of Turkey towards the eastern regions. These present differences of development have led to the emergence of a number of problems like educational and health problems, decrease in per capita income and migration.This study analyzes the socio-economic underdevelopment as experienced in Ardahan city. In the study, it is primarily aimed to depict the present state of Ardahan, which is the seventy-fourth in the ?Index of Socio-Economic Development of Cities and Regions?, published by State Planning Organization, and to provide solutions to problems after the potentials of the mentioned city have been determined. In the theoretical chapter of the study, information about the present state of the city is given through the use of scientific researches and the statistical data collected from public and private sectors. In the study chapter, the results of the questionnaires which were conducted with the owners and managers of 195 commercial undertakings that are run in Ardahan city centre, problems of the owners and managers, their expectations from the future, from the private sector and the state, and their present conditions are examined. According to the findings, it was realised that the undertakings in Ardahan are small familial undertakings. There are not many businesswomen in the city and most of the undertakings do not think of merging with other undertakings. There are few undertakings which deal with foreign trade and it is because of lack of knowledge, insufficient source and satisfaction with the present condition of trade. There are few undertakings in the city that have necessary documents and certificates. The most important problems the owners and managers face are high taxes, climatic conditions and lack of qualified labour, and the greatest fear of these owners and managers about the future is that the state will not pay attention to the region, migrations towards the west will increase and profit mark-up will decrease. Most of the undertakings do not benefit from EU donations, KOSGEB (Small and Medium Industry Development Organization) supports and other reinforcements. There is a linear relationship between the use of internet sites by the owners and managers of the undertakings and export activities these owners and managers are involved in. The owners and managers of the undertakings think that Ardahan University, founded in 2008, will contribute to socio-economic development. The owners and managers of the undertakings want the state and private sector to invest in the region. With these findings, a general evaluation is made and suggestions are given.Key Words: Ardahan, socio-economic structure, developmental differences