Çöl (Haydarlı/Afyon) Ovası'nın hidrojeoloji incelemesi
Hydrogeological investigation of Çöl (Haydarlı/Afyon) Plain
Yazar: DİLEK AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEN DAVRAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada Çöl (Haydarlı/Afyon) Ovası'nın jeolojik, hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal özellikleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. İnceleme alanında Anamas-Akseki Otoktonu, Beyşehir-Hoyran-Hadim Napları ve örtü kayalarına ait birimler yüzeylemektedir. Bölgede en önemli akifer Kuvaterner yaşlı alüvyondur. Ovada genel yeraltısuyu akım yönünün ovanın güneyine doğru olduğu görülmektedir. Çöl Ovası'nda en önemli sorun yoğun tarımsal faaliyetler sonucu aşırı yeraltısuyu çekimidir. Ova için yapılan meteorolojik yeraltısuyu bütçe hesaplamalarına göre toplam beslenim ile toplam boşalım miktarları arasında 4.69 x 106 m3/yıl'lık fark bulunmaktadır. Bu durum havzada yeraltısuyu kullanımı ile ilgili mevcut durumun korunması gerektiğini göstermektedir.
Çöl Ovası'nda hidrojeokimyasal değerlendirmeler için yeraltısuyunun kalite, köken ve kirlilik analizleri yapılmıştır. Ovada yeraltısuyunun genel olarak Ca-HCO3 hidrojeokimyasal fasiyeste olduğu belirlenmiştir. Çalışmada yeraltısularının sulama suyu olarak kullanıma uygun olduğu tespit edilmiştir. Ovada yeraltısuları için en önemli kirletici unsur tarımsal faaliyetlerdir. Bu durum, ova genelinde yeraltısularında nitrat içeriklerinin artmasına neden olmuştur. Ayrıca, yeraltısularının Al, As, Cr, Cu, Fe, Mn ve Pb gibi ağır metal içerikleri incelenmiştir. Ovada Al, As, Fe ve Mn içeriklerinin bölgesel ölçekte içme suyu standartlarını aştığı tespit edilmiştir. Bu artışlar jeojenik ve antropojenik etkenlerden kaynaklanmaktadır. Yeraltısularının kökensel değerlendirmelerinin yapılabilmesi amacıyla izotop içerikleri belirlenmiştir. Yeraltısularının izotop değerleri meteorik kökenli suları temsil etmektedir.

Abstract:
In this study, it has been investigated as detailed geological, hydrological, hydrogeological and hydrochemical features of Çöl (Haydarlı/Afyon) plain. Anamas-Akseki autochtonous and units belonging to allochthonous Beyşehir-Hoyran-Hadim nappes and cover rocks units are outcropped in the investigation area. The most important aquifer is Quaternary aged alluvium. General groundwater flow direction is towards to south of the plain. In the Çöl plain, it has been excessive drawing of groundwater owing to the agricultural activity. According to meteorological groundwater budget in the plain, there is a difference between the total discharge amount of the total recharge as 4.69 x 106 m3/year. This case illustrates that the current situation regarding the use of groundwater in the plain must be protected. 
In order to find out the hydrogeochemical features, surface and groundwater samples taken from representative locations in the Çöl plain were analyzed for the hydrogeochemical features. Groundwaters have determined the Ca-HCO3 facies in plain. Groundwaters are suitable for usage as irrigation water in the plain. Agricultural activity is most important pollution in the plain. Nitrate content is increased because of agricultural activity in the research area. Besides, heavy metal contents of groundwater such as Al, As, Cr, Cu, Fe, Mn and Pb were also researched. Al, As, Fe and Mn concentrations of groundwater have exceed the maximum allowable limits of drinking water standards as locally. These increases originated from geogenic and antropogenic factors. The isotope contents of groundwaters were determined to the genetic evaluation. Heavy isotope contents of groundwaters are represented meteoric origin