Antrasiklin kardiyak toksisitesinin erken tanısında dobutamin stres ekokardiyografinin yeri
Dobutamine stress echocardiography for early detection of anthracycline cardiotoxicity
Yazar: AYŞE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. F. SEDEF TUNAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada antrasiklin tedavisi alan, yaşları 18.4 ±3.2 (13?26;18) yıl, boyları 167.1±6.4 (152?180;167) cm ve vücüt ağırlıkları 63.7kg±9.5 (48?80kg;60.5) kilogram olan, 14 erkek ve 4 kız hasta ile yaşları 19.2±4.0 (14?26;18.5) yıl, boyları 168.8±7.8 (159?186;169.5) cm ve vücüt ağırlıkları 62.5±14.0 (41?87;59) kilogram olan 18 sağlıklı gönüllü stres EKO sırasında standart ve doku Doppler ölçümleri ile değerlendirilmiştir. Hastaların kümülatif antrasiklin dozu 281.1mg/m²± 125.9 (90-480;300) mg/m² dir.Dobutamin infüzyonu sırasında hasta grubunda anlamlı hemodinamik değişiklikler ve fonksiyon bozuklukları 15mc/kg/dk dobutamin dozunda ortaya çıkmıştır. Yan etki sadece bir katılımcıda 5mcg/kg/dk dobutamin infüzyonu sırasında (ani kan basıncı yüksekliği) izlenmiştir. Aritmi ya da kan basıncı düşüklüğü gibi yan etkiler hiçbir grupta gözlenmemiştir.Hasta grubun EF, FK, mitral ve triküspit dolum akım hızları normal sınırlarda olmasına karşın, stres ile kontrol grubuna göre sol ventrikül arka duvar kalınlığı yüzdesindeki azalma, LV ESS, sol ventrikül sistolik ve diastolik çaplardaki artma ve kontrol grubu AT, DT, ICT ve IRT değerlerinde ise hasta grubuna göre kısalma saptanmıştır.Doku Doppler incelemelerinde stres sırasında hasta grubu IVS ve LV S değerlerini kontrol grubu kadar arttıramamıştır. Her iki grupta LV doku S ve E değerleri IVS doku S ve E değerlerine göre yüksek bulunmuştur. Hasta grubunda testin başlarında IVS ve RV doku annüler değerleri orta değerlere göre yüksek bulunmasına karşın, stres arttıkça orta değerler annüler değerlere ulaşmıştır. LV annüler ve orta S ve E değerleri arasında ise fark görülmemiştir. Kontrol grubunda LV, RV ve IVS annüler değerler orta değerlere göre yüksek bulunmuştur.Hasta grubunun LV akım (başlangıç:0.40, D20:0,44) ve LV ( annüler başlangıç:0.41, D20:0.52 - orta başlangıç:0.41, D20:0.52), RV (annüler başlangıç:0.44, D20:0.53 ? orta başlangıç:0.44, D20:0.56) ve IVS (annüler başlangıç:0.43, D20:0.52- orta başlangıç:0.42, D20:0.50) doku MPI değerlerinde stres arttıkça kontrol grubuna (LV akım MPI: başlangıç:0.33, D20:0.30, LV doku MPI başlangıç:0.35- D20: 0.36, IVS MPI başlangıç:0.35- D20:0:34, R MPI başlangıç:0.34- D20: 0.35) göre artış saptanmış, LV akım MPI ile LV doku MPI arasındaki korelasyon bozulmuş ve LV doku MPI değerlerinde daha fazla artış saptanmıştır. Hasta grubunda test boyunca sol ventrikül doku annüler MPI, doku orta MPI ile pozitif korelasyon göstermiştir.Sol ventrikül duvar kalınlığı yüzdesi, kümülatif antrasiklin dozu D20'de negatif, kümülatif antrasiklin dozu ile RV doku MPI değerleri arasında ise D10 ve D20'de pozitif korelasyon bulunmuştur.Antrasiklin tedavisi almış hastaların geç kardiyak toksisite değerlendirmelerinde; LV, RV ve IVS doku annüler ve orta S, E, A, E/A ve MPI ölçümlerinin yapılması erken tanıda öncü olacaktır.

Abstract:
In this study 18 patients (14 boys, 4 girls) treated with anthracycline therapy, mean age 18.4 ±3.2 (13?26;18) year old, mean height 167.1±6.4 (152?180;167) cm and mean weight 63.7 ±9.5 (48?80;60.5) kg and 18 healthy control participants mean age 19.2±4.0 (14?26;18.5) year old, mean height 168.8±7.8 (159?186;169.5) cm and mean weight 62.5±14.0 (41?87;59) kg were evaluated for standard and tissue Doppler imaging during the stress echocardiography. The cumulative dose of anthracycline were 281.1mg/m²± 125.9 (90-480; 300) mg/m².In the patient group significant hemodynamic alterations and ventricular dysfunctions were observed in 15mcg/kg/min Dobutamine infusions. Side effect depend on dobutamine infusion were observed only one participant (suddenly increasing blood pressure) during 5mcg/kg/dk dobutamine infusion. There were no observed side effect including arrhythmia or decreasing blood pressure.Although LV EF and FS, mitral and tricuspid inflow velocities were within normal limits in the patients, percent of left ventricle posterior wall thickness were decreased and LV ESS, LVDD and LVSD were increased at the end of the stress echocardiography. Measurement of AT, DT, ICT and IRT were significantly lower in control group compared with patient group.In tissue Doppler assessment IVS and LV S were lower in the patient group compared with control group during stress echocardiography. Left ventricle tissue S and E were higher than IVS tissue S and E in both group. Although IVS and RV tissue annular S and E were higher than midwall S and E in the patient group at the beginning stress echocardiopgraphy, midwall S and E were increased at the end of the stress echocardiography. No significant differences were found between LV annular and midwall S and E in patients. Tissue LV, RV and IVS annular S and E were higher than midwall S and E in the control group during the stress echocardiography.Left ventricle flow MPI (beginning:0.40, D20:0,44) and LV ( annular beginning:0.41, D20:0.52 - midwall beginning:0.41, D20:0.52), RV (annular beginning:0.44, D20:0.53 ? midwall beginning:0.44, D20:0.56) and IVS (annular beginning:0.43, D20:0.52- midwall beginning:0.42, D20:0.50) tissue MPI were lower than in patient group compared with control group (LV flow MPI: beginning:0.33, D20:0.30, LV tissue MPI beginning: 0.35- D20: 0.36, IVS MPI beginning :0.35- D20:0:34, R MPI beginning:0.34- D20: 0.35) during the stress echocardiography. Although positive correlation were found between LV flow MPI and LV tissue MPI at the beginning dobutamine infusion in patient group, LV tissue MPI were higher than LV flow MPI at the end of the stress echocardiography. In patient group positive correlation between LV tissue annular and midwall MPI were determined.We found negative correlation between percentage of left ventricle posterior wall thickness and cumulative dose of anthracycline in the D20, whereas were found positive correlation between cumulative dose of anthtracycline and RV tissue MPI in the D10 and D20.Late anthracycline cardiotoxicity should be evaluated for early detections; LV, RV and IVS tissue annuler and midwall S, E, A, E/A and MPI.