Yeşil alanların ve fiziksel aktivitenin kentli nüfusun mutluluğu üzerindeki etkisi
The effects of green spaces and physical activity on the happiness of the urban population
Yazar: SİNEM AYDOĞDU BIÇAK
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ÇOLPAN ERKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İnsanoğlu temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayabildiği andan itibaren fiziksel çevresiyle olan ilişkilerin düzenlenmesinde pek çok yaklaşım geliştirmiş, barınma ve üretim amaçlı kentler kurmuştur. Kentleşme oranı arttıkça ve hız kazandıkça pek çok yerleşmede önce merkez alanları, daha sonra konut alanları giderek doğadan uzaklaşmaya başlamıştır. Bu sürecin ekolojik etkileri günümüzde tüm şiddeti ile kendini belli etmektedir. Günümüz koşullarında hızlı ve plansız gelişme, plan kararlarına aykırı yapılaşma ve/veya kentsel dönüşüm kararları konut alanlarında yoğunluğu arttırmakta ve kentsel yeşil alanların giderek azalmasına, geçirimsiz ve yansıtıcı yüzeylerin artmasına ve bağlı olarak da kentlerde yaşayanların doğa ile ilişkisinin kopmasına neden olmaktadır. Buna ek olarak çalışma hayatındaki rekabet, gündelik hayatta karşılaşılan sorunlar gibi nedenlerle birlikte stres, gerginlik ve benzeri olumsuz durumlar artmakta, doğa ile ilişkisi bozulan insanın kendisini yenileyebileceği imkânlar giderek azalmaktadır. Bu doğrultuda yaşamın her alanında olduğu gibi fizik mekânda yapılacak düzenlemelerle bireylerin iyi oluş halinin dolayısıyla mutluluğunun arttırılması önem kazanmaktadır. 
Amerika'da ve Avrupa ülkelerinde yapılan çalışmalarda yeşil alanların bireylerin iyi oluş halini arttırmada etkili olduğu saptanmıştır. Yeşil alan, kentlerde yaşayan insanların çeşitli rekreatif ihtiyaçları için yararlandıkları, ulaşım sistemi üzerinde yer alan ağaçlardan, kent çevresindeki ormanlara kadar, yeşil örtü ile ilgili her türlü doğa elemanını ifade etmektedir. Yeşil alanların kişinin mutluluğuna etkisi yeşil alandaki rekreasyonel faaliyetler, fiziksel aktivite ve bitkilerle uğraşma gibi faaliyetleri içeren aktif katılım ve yeşil alanları seyretme ve bu alanlar doğrudan görülmese de bu tür alanların var olduğunun ve istenildiğinde görülebileceğinin bilinmesini içeren pasif katılım ile gerçekleşmektedir. 
Bu çalışmada kentlerde yaşayan bireylerin iyi oluş halini arttırmaya katkı sağlayacak mekânsal unsurlar konut yaşam çevresindeki yeşil alanlar ile konut yaşam çevresinin fiziksel aktiviteye uygunluğu bağlamında incelenmektedir. Çalışma kapsamında mutluluk kavramı öznel iyi oluş ölçütleri ile değerlendirilirken, yeşil alanlar konut yaşam çevresindeki tüm yeşil alanları kapsayacak biçimde parklar, spor alanları, konut bahçeleri, düşey yeşil sistemler, ağaçlandırılmış akslar ve benzeri unsurlar ele alınarak incelenmektedir. Fiziksel aktivite durumuna ilişkin ise bireylerin gün içerisinde yürüyüş yaptıkları süre, yürünen yere ilişkin sorular yöneltilmiştir. İyi oluş halini etkileyen sosyo-ekonomik ölçütler değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Araştırma öncelikle kullanıcıların konut yaşam çevrelerinde onları mutlu eden konuların saptanması amacıyla pilot çalışma ile başlamıştır. Pilot çalışmanın amacı mutluluk düzeyi ve mekânsal ölçütler arasındaki ilişkiyi test etmek ve gerçekleştirilecek çalışmada soru tiplerini belirleyebilmektir. Pilot çalışmadan elde edilen bilgiler doğrultusunda anket formu oluşturulmuştur. Anket, İstanbul'da yaşayan 126 kişiye çevrimiçi olarak ve yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler değerlendirilerek, fizik mekânda yapılabilecek bireylerin mutluluğunu arttırmaya yönelik uygulamalar saptanmıştır.

Abstract:
Since human beings can meet their basic life needs, they have developed many approaches in the organization of relations with their physical environment and established cities for shelter and production.  As urbanization rate increased and speed gained, in many settlements firstly the central areas and then the residential areas began to move away from nature. The ecological effects of this process are manifested by the violence. Rapid and unplanned development in today's conditions, construction decisions contrary to plan decisions or urban transformation decisions cause density increases in residential areas. These processes lead to the decrease of urban green areas, increase of concrete surfaces and the loss of the relationship between the inhabitants and the nature. In addition, stress and similar negative situations increase with the reasons such as competition in working life, problems encountered in everyday life, and the possibilities of renewing the relationship with nature gradually decrease. In this direction, it is important to increase the well-being and hence the happiness of the individuals with the arrangements to be made in the physical space as in all areas of life.
In the studies in America and in European countries, it was found that green areas were effective in increasing the well-being of individuals. The green area refers to all kinds of nature elements related to green cover, from the trees on the transportation system to the forests around the city, which the people living in the cities benefit from for their various recreational needs. The effect of green spaces on the happiness of the person is realized through active participation, including activities such as recreational activities, physical activity and dealing with plants in the green field, and passive participation, including the fact that there are no such areas, and that these areas are visible and that they can be seen on demand.
In this study, the concept of happiness is evaluated with subjective well-being criteria, while the green areas are examined by taking into consideration all the green areas in the living environment, parks, sports fields, residential gardens, vertical green systems, afforested axes and similar elements. In this study, the spatial elements that will contribute to increase the well-being of the individuals living in the cities are examined in the context of the appropriateness of the green areas around the housing life and the living environment of the housing, physical activity, questions about the walking time of the individuals were asked. Socio-economic measures affecting well-being were excluded from the evaluation.
The research started with the pilot study in order to determine the subjects that make them happy in the residential life environment. The purpose of the pilot study is to test the relationship between the level of happiness and spatial criteria and to determine the types of questions in the study.A questionnaire was created in accordance with the information obtained from the pilot study. The questionnaire was applied to 126 people living in Istanbul via online and face to face interviews. The data obtained from the questionnaires were evaluated and the attempts to increase the happiness of the individuals to be made in the physical space were determined.