Üniversite giriş sınavı kimya sorularının kimya öğretim program kazanımlarına ve öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Investigation of university entrance examination chemistry questions according to chemistry curriculum objectives and teachers' opinions
Yazar: MELİKŞAH ASLAN
Danışman: PROF. DR. MUSA ÜCE
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimya eğitimi = Chemistry education

Özet:
Bu araştırmada 2014 - 2017 yıllarında uygulanan iki aşamalı gerçekleştirilen Yükseköğretime Geçiş Sınavı ( YGS ) ve  Lisans Yerleştirme Sınavı'nda (LYS) sorulan kimya sorularının ve 2018 – 2023 yıllarında iki aşamalı olarak gerçekleştirilen Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve Alan Yeterlilik Testlerinde (AYT) sorulan kimya sorularının kimya dersi öğretim programları ve kazanımları açısından incelenerek karşılaştırılması ayrıca soruların ders öğretim programı kazanımlarını kapsayıcılığı ve sınav sistemleri hakkında kimya öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir.
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Veri toplama yöntem ve araçları olarak araştırmanın ilk aşamasında üniversite sınavı kimya soruları ve öğretim programlarının incelendiği doküman analizi, ikinci aşamasında ise kimya öğretmenleri ile yapılan görüşmeleri içeren yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. 
Yapılan çalışmada 2014 - 2017 yılları arasında gerçekleştirilen YGS sınavlarında sorulan 52 kimya sorusu, LYS sınavlarında sorulan 120 kimya sorusu ile 2018 – 2023 yılları arasında gerçekleştirilen TYT sınavlarında sorulan 42 kimya sorusu, AYT sınavlarında sorulan 78 kimya sorusu olmak üzere toplam 292 kimya sorusu incelenmiştir.
Çalışmanın sonucu olarak, YGS kimya testi sorularının büyük oranda 9. sınıf kazanımları olmak üzere az sayıda sorunun da 10. sınıf kazanımlarından hazırlandığı belirlenmiştir.   İkinci aşama olan LYS kimya testi sorularının 2017 öncesinde 10.,11. ve 12. sınıf kazanımlarını içermesine rağmen, 2017 sonrasında 10. sınıf kazanımlarını içeren soruların yer almadığı saptanmıştır. TYT kimya testi sorularının 9. ve 10. sınıf kazanımlarından hazırlandığı belirlenmiştir. AYT kimya testi ise 11. ve 12. sınıf kazanımlarını içeren sorulardan oluştuğu belirlenmiştir. 2017 yılında yapılan sınav sistemi değişikliğinde birinci aşama sınavları olan YGS ile TYT sınavları kazanım ve soru sayısı açısından kıyaslandığında, kazanım sayısı % 15,3 azalırken, soru sayısı % 46,2 azalmıştır. İkinci aşama sınavları LYS ile AYT sınavları kazanım ve soru sayısı açısından kıyaslandığında, kazanım sayısı % 20,5 azalırken, soru sayısı % 56,7 oranında azalmıştır. Yapılan çalışmada YGS – LYS sınav sisteminde kimya dersinin tüm sınıf düzeylerindeki ünitelerden soru sorulurken, TYT – AYT sınav sisteminde, 9. sınıf  "Doğa ve Kimya" ünitesinden ve 12. sınıf "Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler" ünitesinden hiçbir soru sorulmadığı tespit edilmiştir.
Araştırmanın ikinci aşamasında, araştırmacı tarafından hazırlanan ve alanında uzman iki akademisyenden alınan görüşlerle düzenlenen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 20 kimya öğretmeni ile yapılan görüşmeler sonucunda, üniversiteye giriş sınavları kimya sorularının öğretim programlarıyla uyumlu olduğu ancak soru sayısının yetersiz olması nedeniyle kapsam geçerliği açısından sorunlar bulunduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların % 90'ı, soru sayısının azaltılmasını olumsuz bulmuş ve % 55'i bu durumun, öğrencilerin derse olan ilgisini ve derse verdiği önemi azalttığı yönünde görüş bildirmiştir. Bu bulgular, mevcut sınav sisteminin öğretim programlarına yeterince yanıt vermediğini ve öğrenci motivasyonunu olumsuz etkilediğini göstermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine and compare the chemistry questions asked in the two-stage Transition to Higher Education Examination (YGS) and Undergraduate Placement Examination (LYS) administered in 2014-2017 and the chemistry questions asked in the two-stage Basic Proficiency Test (TYT) and Field Proficiency Tests (AYT) administered in 2018-2023 in terms of chemistry curricula and learning outcomes, and to evaluate the opinions of chemistry teachers about the inclusiveness of the questions to the curriculum learning outcomes and exam systems.
Case study design, one of the qualitative research methods, was used in the study. As data collection methods and tools, in the first stage of the research, document analysis, in which university exam chemistry questions and curricula were examined, and in the second stage, semi-structured interviews including interviews with chemistry teachers were used.
In this study, 52 chemistry questions asked in YGS exams between 2014-2017, 120 chemistry questions asked in LYS exams, 42 chemistry questions asked in TYT exams between 2018-2023, 78 chemistry questions asked in AYT exams, a total of 292 chemistry questions were analysed.
As a result of the study, it was determined that YGS chemistry test questions were mostly prepared from 9th grade learning outcomes and a few questions were prepared from 10th grade learning outcomes.   Although the LYS chemistry test questions, which is the second stage, included 10th, 11th and 12th grade achievements before 2017, it was determined that there were no questions containing 10th grade achievements after 2017. It was determined that TYT chemistry test questions were prepared from 9th and 10th grade acquisitions. AYT chemistry test, on the other hand, consisted of questions including 11th and 12th grade learning outcomes. In 2017, with the change in the examination system, when the first stage exams, YGS and TYT exams, were compared in terms of the number of objectives and questions, the number of objectives decreased by 15.3%, while the number of questions decreased by 46.2%. When the second stage exams LYS and AYT exams are compared in terms of the number of learning outcomes and questions, the number of learning outcomes decreased by 20.5%, while the number of questions decreased by 56.7%. In the study, it was determined that while questions were asked from the units at all grade levels of the chemistry course in the YGS - LYS exam system, no questions were asked from the 9th grade 'Nature and Chemistry' unit and the 12th grade 'Energy Resources and Scientific Developments' unit in the TYT - AYT exam system.
In the second stage of the research, as a result of the interviews with 20 chemistry teachers using a semi-structured interview form prepared by the researcher and edited with the opinions of two academicians who are experts in the field, it was determined that the chemistry questions of the university entrance exams were compatible with the curriculum, but there were problems in terms of content validity due to the insufficient number of questions. 90% of the participants found the reduction of the number of questions unfavourable and 55% of them stated that this situation decreased the students' interest in the course and the importance given to the course. These findings show that the current examination system does not adequately respond to the curriculum and negatively affects student motivation.