İdarenin elektronik haberleşme sektöründeki regülasyon yetkisinin hukuki niteliği
The legal characteristics of administration's authority of regulation in electronic communications sector
Yazar: ELİF YÜKSEL ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. KAYA BURAK ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Anayasa = Constitution ; Bağımsız idari otoriteler = Independent administrative authority ; Ekonomik kolluk = Economic law enforcement ; Evrensel hizmet = Universal service ; Kamu hizmetleri = Public services ; Kolluk hizmetleri = Police services ; Yeni kamu yönetişimi = New public governance ; İdari kolluk = Administrative police

Özet:
Bu çalışma kapsamında, elektronik haberleşme sektöründe DDK olan BTK'nin regülasyon yetkisinin hukuki niteliği incelenmiştir. Bu incelemede İdarenin faaliyetleri genel olarak ele alınmış, regülasyon kavramının kapsamı değerlendirilmiş ve Ülkemizde DDK olarak nitelendirilebilecek kurumlara ilişkin bir liste üzerinde çalışılmıştır.
DDK'ler tarafından yürütülen regülasyon faaliyetinin hukuki niteliği incelenirken, kamu hizmeti ile olan ilişkisi ve kolluk faaliyetlerinden farklılıkları dikkate alındığında, bu faaliyetin üçüncü bir yetki türü olarak tanımlanmayı hak ettiği sonucuna varılmıştır.
Çalışma kapsamında BTK'nin kuruluşuna ilişkin uluslararası gelişmeler ve taahhütler de incelenmiştir. BTK'nin regülasyon yetkisinin, diğer DDK'ler tarafından yürütülen regülasyon yetkilerinden farkları da ortaya konmaya çalışılmıştır.
Elektronik haberleşme sektörü, doğal tekel niteliğine sahip olması, evrensel hizmet yükümlülüğünü içermesi, tesislerin devri yükümlülüğü, elektronik haberleşme hizmetlerinin büyük bir kısmının kamu hizmeti niteliğinde olması ve uluslararası koşul ve standartlara uyumluluk sağlanması noktalarında, diğer sektörlerde yürütülen regülasyon faaliyetlerinden farklılaşmaktadır.
Bu haliyle elektronik haberleşme sektörüne ilişkin regülasyon yetkisinin kamu hizmeti ve kolluk faaliyetlerinden bağımsız olarak İdarenin üçüncü tür faaliyeti olarak kabul edilmesinin hukukumuz açısından daha uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Bu sayede, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile bağımsızlığını ve özerkliğini büyük ölçüde kaybeden DDK'lerin da tekrar eski güçlerini kazanmaları söz konusu olabilir. DDK'lerin özerkliğini ve bağımsızlığını tekrar sağlanması, daha faydalı regülasyonların yapılması, sektörde etkin rekabetin sağlanması, tüketici haklarının korunması, fiyatların düşmesi, hizmet kalitesinin artması gibi pek çok olumlu sonuç doğuracaktır.

Abstract:
In this study, the legal status of regulation power of BTK, the Independent Regulatory Authority of the Turkish electronic communications sector, has been evaluated. In the scope of this study, the functions of Administration have been assessed in general, the scope of regulation has been evaluated, and a list of NRAs in Turkey that can be classified as Independent Regulatory Agencies, has been worked on.
During the evaluation of legal status of regulatory activities carried out by Independent Regulatory Agencies, its relation with public service and the differences between regulation and law enforcement has been taken to attention, and it has been concluded that, regulation deserves to be defined as the 3rd function of Administration.
Within the scope of this study, the international developments and commitments which deal with the establishment of BTK have also been examined. The different points of the regulation power of BTK, from the regulation power of the other Independent Regulatory Agencies have also been attempted to be highlighted.
The electronic communications sector differs from the other sectors in points such as being a natural monopoly, including universal service obligations, the obligation to transfer facilities, a significant portion of the electronic communications services being of public service nature and compliance with the international conditions and standards.
In this respect, it is considered more appropriate from the legal perspective to accept the regulatory authority for the electronic communications sector as the 3rd type of the function of the Administration, independent of public service and law enforcement activities.
In this way, it may be possible for the Independent Regulatory Agencies, which have largely lost their independence and autonomy with Presidential Government System to regain their power. The restoration of the autonomy and independence of the Independent Regulatory Agencies shall lead to many positive outcomes such as making more effective regulations, ensuring effective competition in the sector, protection of consumer rights, reducing prices and improving service quality.

Key Words: Electronic Communications Sector, Independent Regulatory Agency, Regulation, Economic Law Enforcement, Presidential Government System.