Kadınlarda alt üriner sistem enfeksiyonuna davranışsal yatkınlığı değerlendirmede ölçüm aracı geliştirme ve kadınların alt üriner sistem enfeksiyonuna davranışsal yatkınlık düzeyinin belirlenmesi
Development of a measurement tool to evaluate behavioral tendency to lower urinary tract infection in women and determining the level of behavioral tendency in women
Yazar: YASEMİN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NEŞE ÇELİK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın birinci amacı, kadınlarda alt üriner sistem enfeksiyonuna davranışsal yatkınlığın belirlenmesine yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmesi, ikinci amacı kadınların alt üriner sistem enfeksiyonuna davranışsal yatkınlık düzeyinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, bir eğitim ve araştırma hastanesinde 11.01.2023-01.09.2023 tarihleri arasında 1247 kadın katılımcı ile metodolojik ve kesitsel olarak yürütülmüştür. Ölçeğin geliştirilme aşamasında kapsam geçerliği, AFA, DFA, madde ayırt edicilik ve güvenirlik analizleri kullanılarak psikometrik testleri yapılmıştır. Geliştirilen ölçekle kadınların davranışsal yatkınlık düzeyi yüz yüze görüşme tekniğiyle veri toplanarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, analizler ve parametrik testler NVIVO, SPSS 23.0 ve AMOS 24.0 programları kullanılarak yapılmıştır. 
Bulgular: Ölçeğin AFA sonucuna göre, ölçekte toplam varyansın %65,16'sını açıklayan ve faktör yükleri 0,609-0,894 arasında değişen beş alt boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Araştırmanın DFA sonucunda modelin verilerinin kabul edilebilir uyum iyiliği değerleri içerisinde olduğu saptanmıştır. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin; Cronbach Alpha katsayısı toplam ölçek için 0,983, alt boyutları için sırasıyla 0,943-0,946-0,939-0,919-0,875 bulunmuştur. Kadınların alt üriner sistem enfeksiyonuna davranışsal yatkınlık düzeyi puan ortalaması 3,74 ± 0,77'dir. Kadınların alt alt üriner sistem enfeksiyonuna davranışsal yatkınlık düzeyini yaş, öğrenim düzeyi, ekonomik durum, çalışma durumu ve üriner sistem/genital hastalık geçirmiş olma faktörleri etkilemektedir (her biri için; p<0,05).
Sonuç: Çalışmada geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olan beş alt boyut ve 35 maddeden oluşan Kadınlarda Alt Üriner Sistem Enfeksiyonuna Davranışsal Yatkınlığı Değerlendirme Ölçeği geliştirilmiştir. Kadınların alt üriner sistem enfeksiyonuna davranışsal yatkınlığı düşük düzeydedir.

Abstract:
Objective: The first aim of this research is to develop a valid and reliable measurement tool to determine behavioral tendency to lower urinary tract infection in women, and the second aim is to evaluate the level of behavioral tendency to lower urinary tract infection in women.
Materials and Methods: The study was conducted methodologically and cross-sectionally with 1247 female in a training and research hospital between 11.01.2023-01.09.2023. During the development phase of the scale, psychometric tests were performed using content validity, EFA, CFA, item discrimination and reliability analyses. With the developed scale, women's behavioral tendency was evaluated by collecting data using face-to-face interview technique. Analyzes and parametric tests were performed with NVIVO, SPSS 23.0 and AMOS 24.0 programs.
Results: According to the EFA results of the scale, a five sub-dimensions was obtained, explaining 65.16% of the total variance in the scale and factor loadings varying between 0.609-0.894. CFA data were within acceptable values. The Cronbach alpha coefficient was 0.983 for the whole scale, and 0.943-0.946-0.939-0.919-0.875 for its sub-dimensions, respectively. The mean score of women's behavioral tendency level to lower urinary tract infection is 3.74 ± 0.77. Age, education level, economic status, employment status and having had a urinary tract/genital disease affect women's behavioral tendency to lower urinary tract infection (p<0.05 for each).
Conclusion: The Women Behavioral Tendency to Lower Urinary Tract Infection Evaluation Scale, which consists of five sub-dimensions and 35 items, is considered a valid and reliable scale. Women's behavioral tendency to lower urinary tract infection is low.