Abdurrahmân Eş-Şarkâvî'nin romanlarında toplumsal eleştiri
The social criticism in the novels of Abdurrahman Al-Sharqawi
Yazar: ASİYE ÇELENLİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE ARSLAN SÖZÜDOĞRU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Abdurrahman Eş-Şarkavi = Abdurrahman Al-Sharqawi ; Mısır edebiyatı = Egyption literature ; Roman = Novel ; Sosyal eleştiri = Social criticism ; Toplumsal gerçekçi eğilim = Social reality tendencies

Özet:
ÖZ
ABDURRAHMÂN EŞ-ŞARKÂVÎ'NİN ROMANLARINDA TOPLUMSAL ELEŞTİRİ
ASİYE ÇELENLİOĞLU
	Roman, kısa hikâye, şiir, inceleme ve araştırma yazarı Abdurrahmân eş-Şarkâvî (1920-1987), modern Mısır edebiyatında toplumcu gerçekçi tarzda kaleme aldığı romanlarıyla, Mısır toplum hayatının yaklaşık otuz yılına ayna tutar. O, Sıdkî Paşa döneminde köylü başta olmak üzere Mısır halkının yaşantısını konu edindiği el-Ard (1954), Kahire'de 1936 Devrimi günlerini konu edindiği eş-Şevâriu'l-Hâlfiyye (1958), II. Dünya Savaşı yıllarındaki ağır ekonomik koşullarla büyük şehirlerdeki yozlaşmayı konu edindiği Kulûb Hâliye (1956) ve 1952 Devrimi sonrası devlet kurumlarını eleştirdiği el-Fellâh (1967) adlı romanlarıyla adeta tarihe şahitlik eder. Abdurahmân Şarkâvî'nin Romanlarında Toplumsal Eleştiri adlı bu çalışma, onun söz konusu dört romanındaki sosyal ve siyasî eleştiri hedeflerini konu edinmektedir.
	Çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi ile terimler sözlüğünün bulunduğu Giriş bölümünden sonra, I. Bölüm'de "20. Yüzyıl Mısır Siyasî Tarihi" ile "Modern Mısır Edebiyatında Romanın Doğuşu ve Gelişim Süreci" yer almaktadır. Çalışmanın II. Bölümü; Şarkâvî'nin hayatı, fikrî ve edebî kişiliği ile eserlerini ihtiva eder. III. ve IV. Bölümde "Şarkȃvî'nin Romanlarında Siyasî ve Sosyal Eleştiri" başlıkları altında romanların eleştiri platformu incelenmiş ve tespit edilen toplumsal problemler, kaynak metinden yapılan alıntılarla açıklanmıştır. Amaç; ele aldığı zaman kesitinde romanların sosyal ve siyasî eleştiri zeminini ortaya koymak olduğu için romanlar, roman sanatı açısından değerlendirmeye alınmamış, toplumcu gerçekçi bir yazar olan Şarkâvî'nin romanlarındaki eleştiri hedeflerinin tarihi zemine uygunluğu irdelenmiştir. 
	Anahtar Kelimeler: Abdurrahmân eş-Şarkâvî, Mısır, Edebiyat, Eleştiri, Sosyal, Siyasal

Abstract:
ABSTRACT
THE SOCIAL CRITICISM IN THE NOVELS OF ABDURRAHMAN AL-SHARQAWI
ASİYE ÇELENLİOĞLU
	In the modern Egyptian literature, the novel, short story, poetry and study author Abdurrahman al-Sharqawi (1920-1987) has demonstrated the social and political life of the thirty years of Egypt in his social-realist novels. He witnesses, the villagers' issues during the Sıdki Pasha's rule in al-Ard (1954), the days of the 1936 Revolution in Shevariun Halfiyetun (1958), the severe economic conditions during the World War II and the degeneration in the big cities in Kulubun Haliyetun (1956) and the condition of state institutions in al-Fallah (1967). This thesis, The Social Criticism in al-Sharqawi's Novels, thematises the social and political criticism points in his four novels.
	After the explanation of the terms used in the text with the purpose, scope and the methods of the thesis in the Prologue, "The History of the Egypt in the 20th Century" and "The Nascency and Rising of the Novel in the Egyptian Literature" topics are explained in the in the First Chapter. The Second Chapter contains the life of al-Sharqawi and his literary and political figures. The Third and Fourth Chapter research the critical issues in his novels below the topic title of "The Political and Social Criticism in the Novels of al-Sharqawi". Thus, the social issues in his novels have elucidated with quotations from source writings by this study. The aim of this study is to propound the social and political criticism issues of al-Sharqawi's novels, therefore his novels not to be considered in terms of novel art in this study.
	Key Words: Abdurrahman al-Sharqawi, Egypt, Literature, Criticism, Social, Politics