Diş hekimliği öğrencileri tarafından yapılan giriş kavitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the access cavities performed by dental students
Yazar: DOLU KAYA
Danışman: PROF. DR. SEMA BELLİ
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş hekimliği = Dentistry ; Diş hekimliği eğitimi = Education-dental ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Öğrenciler-dental = Students-dental

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde, Endodonti Anabilim Dalı 'nda Endodonti preklinik ve klinik uygulama eğitimi almakta olan Dönem 3, 4 ve 5. sınıf öğrencileri tarafından hazırlanan giriş kavitelerini değerlendirmek ve endodonti eğitiminin gelişimine katkıda bulunmaktır.
Tanımlayıcı tipteki bu çalışma Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır. Çalışmada, 2019-2020 ve 2020-2021 akademik yılında, endodonti dersi preklinik ve klinik uygulama aşamasındaki 3, 4 ve 5. sınıf öğrencileri tarafından 389 dişte hazırlanan giriş kaviteleri değerlendirilmiştir. Araştırmada veriler Tanıtıcı Bilgi Formu ve Giriş Kavitesi Preparasyonu Değerlendirme Formu kullanılarak toplanmıştır. Tanıtıcı Bilgi Formu; öğrenci, hasta ve giriş kavitesi preparasyonu yapılan diş ile ilgili bilgileri içeren 19 sorudan oluşmaktadır. Giriş Kavitesi Preparasyonu Değerlendirme Formu; hazırlanan giriş kavitesini, ideal giriş kavitesi kriterlerine göre değerlendiren 16 sorudan oluşmaktadır. Değerlendirme formundaki her evet cevabı için "1" puan, hayır cevabı için "0" puan verilerek toplam puan elde edilmiştir. Bu puan ilgili diş için değerlendirilen kriter sayısı ile orantılı olarak yüzdelik puana çevrilmiştir ve yüzdelik puan üzerinden giriş kavitesi değerlendirilmiştir. Buna göre alınabilecek minimum puan "0", maksimum puan "100"dür.  Tüm formlar aynı araştırmacı tarafından doldurulmuştur (DK). Tüm veriler SPSS 22 paket programında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız iki grup için Mann Whitney U testi, ikiden fazla grup için Kruskal Wallis Testi, ikili ilişki için Ki-kare (Çapraz tablo) testleri kullanılmıştır.
Hazırlanan giriş kavitelerinin genel başarı puanı ortalaması 66,58'dir ve dönem bazında değerlendirildiğinde 3, 4 ve 5'in başarı puanları sırasıyla 68,19, 58,02 ve 73,58'dir. Başarı puanı en yüksek olan dişler üst ve alt premolar (sırasıyla 71,74 ve 69,56), en düşük olanlar ise üst molar dişlerdir (59,59). Giriş kavitesi hazırlanan dişlerin %41,1'inde pulpa odası tavanının, %29'unda desteksiz diş dokularının tamamen kaldırılmadığı, %17,2'sinde en az bir kanal ağzının ayırt edilemediği, %14,1'inde pulpa odası tabanına frez ile zarar verildiği, anterior dişlerin %49,2'sinde lingual omuzcuk, %27'sinde insizal kenardaki pulpa boynuzlarının kaldırılmadığı, çürük dişlerin %32,8'sinde çürük dokuların tamamen kaldırılmadığı gözlenmiştir. Ayrıca hataların çoğunluğuna molar dişlerde rastlanmıştır. 
Çalışmada öğrenciler tarafından hazırlanan giriş kavitelerinin başarı puanı, gerek preklinik gerekse klinik eğitiminde bazı değişikliklerin ve yeniliklerin yapılması gerekliliğine işaret etmektedir. Öğrencilerin ikinci klinik uygulama yılına göre ilk klinik uygulama yılında daha başarısız olması, preklinik eğitiminde klinik simülasyon şartlarının yetersiz olduğu anlamına gelebilir. Preklinik eğitiminde sanal gerçeklik, pulpa odası anatomisini taklit eden 3 boyutlu dişler gibi teknolojik gelişmelerden daha fazla faydalanılabilir ve fantom laboratuvarında hasta ağzını daha iyi taklit eden modellerin kullanımı artırılabilir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the access cavities prepared by the 3rd, 4th and 5th undergraduate students who are practicing at Endodontics preclinical laboratory and clinics of Selcuk University Faculty of Dentistry, and to contribute the improvement of current endodontic education system.
This descriptive study was approved by Selcuk University Faculty of Dentistry Ethics Committee. In the study, access cavities which were prepared in 389 teeth by 3rd, 4th and 5th undergraduate students in laboratory and clinics during academic year of 2019-2020 and 2020-2021, were evaluated. The data were collected by using the Introductory Information Form and the Access Cavity Preparation Evaluation Form. Introductory Information Form; It consists of 19 questions containing information about the student, the patient, and the tooth for which the access cavity was prepared. Access Cavity Preparation Evaluation Form; It consists of 16 questions that evaluate the prepared access cavity according to the ideal access cavity criteria. A total score was obtained by giving "1" point for each 'yes' answer and "0" point for 'no' answer. This score was converted into a percentage score in proportion to the number of criteria evaluated for the relevant tooth and the access cavity was evaluated over the percentage score. The minimum and maximum score to be taken was "0" and "100", respectively. All forms were filled by the same researcher (DK). All data were evaluated in the SPSS 22 program. In the evaluation of the data, Mann Whitney U test was used for two independent groups, Kruskal Wallis Test was used for more than two groups, and Chi-square (Cross-tab) tests were used for bilateral relations.
The overall success score of the prepared access cavities was 66.58, and when evaluated in terms of years, the success scores of 3rd, 4th and 5th were 68.19, 58.02 and 73.58, respectively. The teeth with the highest success score were upper and lower premolars (71.74 and 69.56, respectively), while the lowest ones were upper molars (59.59). The pulp chamber roof was not completely removed in 41.1% of the teeth, the unsupported tooth tissues were not completely removed in 29% of the cavities, at least one canal orifice could not be identified in 17.2%, and the floor of the pulp chamber was damaged with a bur in 14.1% of the teeth. It was observed that lingual shoulder was not removed in 49.2% of the anterior teeth and 27% of the pulp horns on the incisal edge were not removed. In 32.8% of the decayed teeth, the caries was not completely removed. In addition, most of the errors were encountered in the molar teeth. 
The success score of the access cavities prepared by the students in the study indicates the necessity of making some changes and innovations in both preclinical and clinical education. The fact that students are less successful in the first clinical practice year compared to the second clinical practice year might be because of insufficient clinical simulation conditions in preclinical education. Technological developments such as virtual reality and 3D teeth imitating pulp chamber anatomy may be benefited more in preclinical education, and the use of models that better simulate the patient's mouth might be increased in the simulation laboratory.