Gece vardiyası beslenmelerinin iş kazası riskleri açısından değerlendirilmesi: Bir alan çalışması
Evaluation of night shift nutrition in terms of occupational accident risks: A field study
Yazar: FATMA HAZEL GÖKALP ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN BACAK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
Günümüzde dünya nüfusunun yaklaşık yarısı işgücüne aktif olarak katılmaktadır. Çalışanların önemli bir kısmı ise gece vardiyalarında çalışmaktadır. Vardiyalı çalışanlar, vardiyaların düzensizliği, bedensel ritimlerin bozulması ve uzun süreli uyanık kalmaktan kaynaklanan çeşitli sorunlar yaşamaktadırlar. Bu kapsamda işçilerin beslenmeleri de büyük önem arz etmektedir. İş sağlığı ve güvenliğinin temel amaçlarından biri, çalışanların beslenme açısından yeterli ve dengeli olmasını sağlamaktır. Bu durum gece vardiyasında daha da önem kazanmaktadır. 
Araştırmanın temel amacı, gece vardiyasında çalışan bireylerin karşılaştıkları beslenme problemlerini ve bu problemlerin iş kazaları ile olan ilişkisini anlamaktır. Çalışma, demografik bilgiler ve işçilerin beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkileri incelemiş bu bilgilerin iş kazalarıyla olan bağlantısını değerlendirmiştir. Gönüllülük esaslı gece vardiyasında işçi çalıştıran bir beton fabrikasındaki 21 gece vardiyası işçisi ile görüşmeler yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanan veriler analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda; ağır ve yağlı yiyeceklerin tüketiminin işçilerde yorgunluk ve dikkat eksikliğine yol açtığı, bu durumun da iş kazaları riskini artırdığı belirlenmiştir. Gece beslenmelerinin vardiyalı çalışanlar üzerinde uyku hali ve dikkat dağınıklığına yol açtığı ve bu durumun iş kazası riskleri ile ilişkili olduğu ortaya koyulmuştur. 
Ayrıca işçilerin beslenme düzenlerine yönelik öneriler sunulmuş ve işyerlerinin bu konuda politika ve uygulamalarını yeniden gözden geçirmeleri gerektiğini vurgulanmıştır. Özellikle, gece vardiyasında çalışan işçilere yönelik diyetisyen eşliğinde özel beslenme programlarının geliştirilmesi, sağlıklı ve hafif yiyecek seçeneklerinin sunulması ve işçilerin düzenli sağlık kontrollerinin yapılması önerilmiştir.

Abstract:
Today, approximately half of the world's population actively participates in the workforce. A significant portion of employees work night shifts. Shift workers experience various problems resulting from irregular shifts, disruption of physical rhythms, and staying awake for long periods of time. In this context, the nutrition of workers is also of great importance. One of the main objectives of occupational health and safety is to ensure that employees are nutritionally adequate and balanced. This situation becomes even more important during the night shift.
The main purpose of the research is to understand the nutritional problems faced by individuals working night shifts and the relationship between these problems and work accidents. The study examined the relationships between demographic information and workers' nutritional habits and evaluated the connection of this information with work accidents. İnterviews were conducted with 21 night shift workers in a concrete factory that employs night shift workers on a voluntary basis. Data collected with semi-structured interview forms were analyzed.
As a result of the research; It has been determined that consumption of heavy and fatty foods causes fatigue and lack of attention in workers, which increases the risk of work accidents. İt has been revealed that night feedings cause drowsiness and distraction in shift workers, and this is associated with the risk of work accidents. Additionally, suggestions were made regarding the nutrition patterns of workers and it was emphasized that workplaces should reconsider their policies and practices on this issue. It is recommended that special nutrition programs be developed under the supervision of a dietician, especially for workers working on night shifts, changing healthy and light food options, and regular health checks of the computer.