hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Mantar bulaşmış elmaların elektronik burun kullanılarak tespiti
Determination of fungus infected apples by using electronic nose
Yazar: ESRA KOCAMANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER AYDEMİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Elektronik burunlar makine öğrenmesi algoritmaları ile insan koku alma sistemini taklit ederek koku tanımlaması ve sınıflandırılmasını sağlayan mekanizmalardır. İçerdiği sensörler sayesinde insan burnunun ayırt edemediği gazların tanımlanmasına örneğin meyvedeki çürümelerin erkenden teşhis edilmesine olanak sağlar. Elma depolamada mantar kaynaklı bozulma ve çürümelere karşı hassas olduğu için elektronik burun bu tür problemlere erken teşhis avantajı sağlar.  Bu çalışmada kullanılan veri seti taze elmalar ve Aspergillus niger, Penicillium expansum ve Penicillium crutosum mantarı enjekte edilmiş elmalardan eşit sayıda toplam 160 adet örnek alınarak oluşturulmuştur. Elma karakteristiklerini belirlemek için belirli veriler elenerek sırasıyla öznitelik çıkarma, doğrusal diskriminant yöntemi uygulanmıştır. K en yakın komşuluk, karar ağacı, destek vektör makineleri ve naive bayes sınıflama yöntemleri ile eğitim ve test doğrulukları belirlenmiştir.  Taze elmalar ve Aspergillus niger, Penicillium expansum, Penicillium crutosum mantarı enjekte edilmiş elmaların 4 lü sınıflamasında, K-en yakın komşu sınıflandırma yöntemi sayesinde en yüksek test doğruluğu %99.33'e ulaştığı gözlenmiştir. Çalışma sonuçları, elektronik burun sayesinde elmalardaki bozulmanın erkenden tespitinin yapılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Electronic noses mimic the human olfactory system using machine learning algorithms to enable odor identification and classification. Equipped with sensors, they can identify gases imperceptible to the human nose, allowing for early detection of issues such as fruit decay. Given the apple's susceptibility to fungal deterioration during storage, the electronic nose provides an advantage in early diagnosis of these problems. In this study, a dataset was created with a total of 160 samples, including an equal number of fresh apples and apples injected with Aspergillus niger, Penicillium expansum, and Penicillium crutosum fungi. To determine apple characteristics, specific data were eliminated, and sequential processes of feature extraction and linear discriminant analysis were applied. Training and test accuracies were determined using K-nearest neighbors, decision trees, support vector machines, and naive Bayes classification methods. In the 4-class classification of fresh apples and apples injected with Aspergillus niger, Penicillium expansum, and Penicillium crutosum fungi, the K-nearest neighbors classification method achieved the highest test accuracy of 99.33%. The study results demonstrate that the electronic nose enables early detection of decay in apples.
Kinetik mimarlık sınıflandırmalarına bütüncül bir bakış ve tasarımın deşifresi
A holistic look at kinetic architecture classifications and description of design
Yazar: LÜTFULLAH EMRE TAŞAN
Danışman: PROF. DR. SERBÜLENT VURAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tez kapsamında, gelişen teknoloji ile sürekli değişen çevre ve toplum yapısına uyum sağlayabilen "Kinetik Mimarlık" kavramı üzerinde çalışılmıştır. Çalışmada, kinetik mimarlığın tarihsel süreç içerisinde nasıl ortaya çıktığı, zaman içerisindeki dönüşümü, insan-teknoloji-mekân kavramları arasındaki ilişkide kinetik mimarlığın yerinin önemi üzerinde odaklanılmıştır. Çalışma 3 bölümde ele alınmaktadır. Birinci bölüm tez çalışmasının yöntemi, kapsamı, amacı ve hedefleri belirtilmiştir. İkinci bölümde kinetik ve kinetik mimarlık kavramları detaylı olarak araştırılmıştır. Bu iki kavram arasındaki ilişki yeniden kurulmaya çalışılmış ve kinetik mimarlığın tarihsel süreçteki gelişimi anlatılmıştır. İkinci bölümde, kinetik mimarlık üzerinde çalışan araştırmacıların yapmış oldukları sınıflandırmalar başlıklar halinde gruplandırılmıştır. Bu gruplandırmalardan yola çıkılarak bütüncül bir sınıflandırma yapılmıştır. Sınıflandırma diyagram haline getirilerek kinetik mimarlığı temsil eden bazı örnekler üzerinden yorumlanmıştır. Üçüncü bölümde ise, ortaya çıkarılan sınıflandırma başlıkları ile kinetik mimarlık tasarım denemesi yapılarak tasarım sürecinin deşifresi üzerinde çalışılmıştır.

Abstract:
This thesis focuses on "Kinetic Architecture," which can adapt to the continuously changing environment and societal structure with advancing technology. The study concentrates on how kinetic architecture emerged in the historical process, its transformation over time, and the significance of its place in the relationship between human-technology-space concepts. The study is divided into three parts. The first part is composed of the introduction, where the methodology, scope, purpose, and objectives of the thesis are specified. In the second part, the concepts of kinetic and kinetic architecture are thoroughly researched. The relationship between these two concepts is reestablished, and the historical development of kinetic architecture is narrated. In this section, classifications made by researchers working on the classification of kinetic architecture, the design purposes of existing kinetic architectural works, their effects, and the movements and technologies used are examined, leading to the development of a comprehensive classification. This classification is presented in diagram form, and some examples representing kinetic architecture are interpreted. In the third part, the classification headings revealed are used to create a kinetic architecture design experiment, and the decryption of the design process is studied.
Kavramsal-metodolojik-yönetsel boyutlarıyla afet ve acil durum eylem planı: Doğu Karadeniz örnek vaka çalışması
Disaster and emergency action plan and its conceptual-methodological-managerial dimensions: Eastern Black Sea case study
Yazar: BERNA KARA
Danışman: PROF. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Acil durum planlaması = Emergency planning ; Doğal afetler = Natural disasters ; Eylem planı = Action plan ; Kent planlama = Urban planning

Özet:
İklim değişikliği tüm dünyayı etki altına alan, yaşamsal döngüye büyük etkiler bırakan küresel bir sorun haline dönüşmüştür. En büyük etkilerinden birisi olan doğal afetler Dünya'da ve Ülkemizde her geçen yıl artan hasarlar yaratmaktadır. Doğal afetler önlenemez ancak önlem alınabilir durumlardır. Dünya üzerinde yaşanan büyük afetler sonrasında pek çok ülke aldığı önlemler sonucunda afetleri daha az hasarla atlatabilmektedir. Ülkemiz doğal ve yapay türdeki afetlerin yaşandığı bir coğrafyaya sahiptir. Bölgesel olarak birincil afet türü farklılık gösterebilmektedir. Bu kapsamda Doğu Karadeniz sel ve taşkınların birincil afet olarak yaşandığı bir bölgedir. Tez çalışmasında Doğu Karadeniz Bölgesinde Artvin İli yaşanan afetlerin yıkıcı etkiye sahip olmasının başlıca nedenlerinden birisi de yerleşim alanlarının mekansal olarak yanlış yer seçimidir. Mekansal planlama sisteminden ayrı tutulan risk azaltma sürecindeki planlama anlayışının benimsenmesi afetlerde yaşanan can ve mal kaybını arttırmaktadır. 
Tez kapsamında öngörülen "Afet ve Acil Durum Eylem Planı" süreci ile mekansal planlama sistemi ve risk azaltma planlama anlayışının bir bütün olarak ele alınarak katılımcı bir yaklaşımla üç aşamalı ve mevcut afet yönetimi sürecine ara kesitleri ve alt açılımları olan bir öneri geliştirilmiştir.

Abstract:
Climate change has become a global problem that affects the entire world and has major impacts on the life cycle. Natural disasters, one of the biggest impacts, create increasing damages in the world and in our country every year. Natural disasters cannot be prevented, but precautions can be taken. After major disasters around the world, many countries can overcome the disasters with less damage as a result of the precautions they take. Our country has a geography where natural and artificial disasters occur frequently. The primary disaster type may vary regionally. In this context, the Eastern Black Sea Region is a region where floods and inundations are experienced as primary disasters. One of the most important reasons why disasters in the region have devastating effects is the wrong spatial selection of residential areas. Adopting a planning approach that is separate from the spatial planning system in the risk reduction process increases the loss of life and property in disasters.
With the envisaged "Disaster and Emergency Action Plan" process, a three-stage proposal was developed with a participatory approach, including sections and sub-expansions to the current disaster management process.
Ahşap malzemelerde faz değiştiren maddelerin enerji depolamaya etkisi
The effect of phase change materials on energy storage in wood materials
Yazar: ÖZGE NUR ERDEYER
Danışman: PROF. DR. ALİ TEMİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Artan küresel ısınma ve yenilenemez enerji kaynaklarının tükenme endişesi ile birlikte ahşap malzeme kullanımının ve enerji depolamanın önemi daha bilinir hale gelmiştir. Faz değiştiren maddelerin (FDM) ahşap malzemeye emprenyesi ve bunların binalarda kullanılmasıyla bu sorunlar minimalize edilebilir. Bu tez çalışmasında, binalarda enerji verimliliğinin artırılması amacıyla sarıçam ve kavak odunları kaprik asit, lauril alkol ve metil palmitat ile emprenye edildikten sonra FTIR analiziyle kimyasal olarak, DSC ve TG analizleriyle ise termal olarak incelenmiştir. Mekanik özelliklerinin tespiti için eğilme direnci, eğilmede elastikiyet modülü ve liflere paralel basınç dirençleri test edilmiştir. Su alma ve boyutsal kararlılık testlerine göre varyasyonlara epoksitlendirilmiş bezir yağı (EBY) eklenmesi sonucunda su almada engelleme olmadığı ancak boyutsal kararlılığı sağladığı gözlemlenmiştir. Termal performans testi sonucunda, emprenye edilen odun numunelerinin iç sıcaklıklarının daha uzun süre boyunca konfor bölgesi sıcaklıkları aralığında tutabileceği tespit edilmiştir. FDM'lerle emprenye edilmiş odun örneklerinin, ısıl enerjiyi gizli ısı şeklinde absorbe edip geri salıverme özelliğinden dolayı bu malzemelerin kullanılacağı binalarda enerji tasarrufuna önemli derecede katkı sağlama potansiyeline sahip olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
With the growing concern of global warming and the depletion of non-renewable energy sources, the importance of using wood materials and energy storage has become more widely recognized. The impregnation of phase-changing materials (PCMs) into wood and their use in buildings can minimize these problems. In this thesis, pine and poplar woods were chemically analyzed through FTIR analysis and thermally examined through DSC and TG analyses after being impregnated with capric acid, lauryl alcohol, and methyl palmitate, aiming to enhance energy efficiency in buildings. Bending resistance, elastic modulus in bending, and parallel-to-grain compression resistance were tested to determine the mechanical properties. According to water absorption and dimensional stability tests, it was observed that the addition of epoxidized soybean oil (ESO) did not prevent water absorption but provided dimensional stability. The thermal performance test revealed that impregnated wood samples could maintain their internal temperatures within the comfort zone temperature range for a longer period. The impregnation of wood samples with PCMs demonstrated a significant contribution to energy savings in buildings due to their ability to absorb and release thermal energy in the form of latent heat.
Güneydoğu Karadeniz'de avlanan bazı balık türleri ve midyede bisfenol-a düzeylerinin belirlenmesi
Determination of bisphenol-a levels in some fish species and mussels caught in the Southeast Black Sea
Yazar: BERRİN ÖZKILIÇ
Danışman: PROF. DR. NİGAR ALKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Bisfenol A = Bisphenol A ; Demersal balıkları = Demersal fishes ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Karamidye = Canning mussel

Özet:
Plastiklerde bulunan katkı maddelerinin çoğunlukla polimerlere kimyasal olarak bağlı olmaması ve biyolojik olarak aktif olması sebebiyle çevre için tehlike oluşturmaktadırlar. Plastiklerin mekanik özelliklerini geliştirmek için kullanılan, doğada bulunmayan ve endokrin bozucu olarak tanımlanmış olan Bisfenol A (BPA), en önemli katkı kimyasallarından birisi olup üretim ve tüketim miktarları açısından ilk sıralarda yer almaktadır.
Bu çalışma kapsamında Güneydoğu Karadeniz kıyısında yer alan nüfus yoğunluğu farklı iki şehirde (Trabzon ve Giresun) farklı yoğunlukta antropojenik etkilere maruz kalan lokasyonlarda belirlenen istasyonlarda biyota örneklerinde BPA düzeyleri belirlenmiştir. Her iki ilde 4 ayrı istasyondan midye, 2'şer bölgeden ise balık örnekleri alınmıştır. Numunelerde BPA derişimleri katı faz ekstraksiyonu sonrasında LC-MS/MS cihazı ile belirlenmiştir. Tespit edilen ortalama BPA derişimleri ng/g kuru ağırlık cinsinden midyede 0,31±0,11, mezgitte 3,77±2,58 ve barbunyada ise 6,56 ± 4,11'dir.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından BPA günlük tüketilebilir limit değerleri (0,2 ng/kg vücut ağırlığı) dikkate alındığında balık ve midye tüketiminin risk içerdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The additives that included in plastics, pose a hazard to the environment because they are usually not bonded to the polymers chemically and they are biologically active. Bisphenol A (BPA), which used to improve the mechanical properties of plastics, that not exist in nature and defined as an endocrine disruptor, is one of the most important additives and takes place near the top in terms of production and consumption amounts.
Within the scope of this study, BPA levels were determined in biota samples at stations determined in two cities with different population densities (Trabzon and Giresun) located on the Southeastern Black Sea coast, in locations exposed to anthropogenic effects at different intensities. In both provinces mussel samples were taken from 4 different stations and fish samples were taken from 2 regions. BPA concentrations in the samples were determined by LC-MS/MS device after solid phase extraction. The average BPA concentrations (ng/g dry weight) in mussels were 0.31±0.11, in whiting were 3.77±2.58 and in red mullet were 6.56±4.11. Considering BPA acceptable daily intake (ADI: 0.2 ng/kg body weight) by the European Food Safety Authority (EFSA), it has been determined that consumption of fish and mussels poses a risk.
Dinamik yetenekler ve inovasyon kültürünün sürdürülebilir performansa etkisinde dijital dönüşümün aracılık rolü
The mediating role of digital transformation in the effect of dynamic capabilities and innovation culture on sustainable performance
Yazar: MUSTAFA GENÇ
Danışman: PROF. DR. KADER ŞAHİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı dinamik yetenekler ve inovasyon kültürünün sürdürülebilir performansa etkisinde dijital dönüşümün aracılık rolünü araştırmaktır. Bu kapsamda oluşturulan hipotezler, SmartPLS aracılığıyla yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak, TurkishTime dergisinin 2021 yılında yayınladığı "en çok Ar-Ge harcaması yapan 500 firma" listesindeki 179 firma üzerinde test edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre firmaların dinamik yetenekleri ve dijital dönüşümü sürdürülebilir performansı pozitif yönde etkilerken, inovasyon kültürünün sürdürülebilir performans üzerinde doğrudan bir etkisi bulunamamıştır. Bununla birlikte firmaların dinamik yetenekleri ve inovasyon kültürleri, dijital dönüşümü pozitif yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. Son olarak firmaların dinamik yeteneklerinin ve inovasyon kültürünün sürdürülebilir performansa etkisinde dijital dönüşümün aracılık rolü olduğu bulunmuştur. Dinamik yetenekler ve inovasyon kültürü yaklaşımlarıyla açıklanan araştırma modeli, sürdürülebilir performansın artırılmasında Ar-Ge harcamalarıyla öne çıkan firmaların sahip olduğu yeteneklerin dinamikliğine, örgüt kültürünün inovasyonu desteklemesi gerektiğine ve dijital dönüşümün bu ilişkilerdeki rolüne odaklanmaktadır. Önerilen modelin çeşitli araştırma boşluklarını doldurarak mevcut bilgiye katkı sağladığı değerlendirilmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the mediating role of digital transformation in the effect of dynamic capabilities and innovation culture on sustainable performance. In this context, the hypotheses are constructed using structural equation modelling through SmartPLS and are tested on 179 firms in the '500 firms with the highest R&D expenditure' list published by TurkishTime magazine in 2021. The results indicate that, while firms' dynamic capabilities and digital transformation positively affect sustainable performance, innovation culture has no direct effect on sustainable performance. Yet, dynamic capabilities and innovation culture of firms positively affect digital transformation. Lastly, it is found that digital transformation has a mediating role in the effect of firms' dynamic capabilities and innovation culture on sustainable performance. The research model explained by dynamic capabilities and innovation culture approaches, focuses on the dynamic capabilities of firms, standing out with their R&D expenditures, in increasing sustainable performance, the need for organisational culture to support innovation and the role of digital transformation among their interactions. It is evaluated that the proposed model contributes to the existing knowledge by filling various research gaps.
Optimum AVR-LFC sistemi tasarımı için FDB tabanlı yönlendirme mekanizması ile geliştirilmiş zebra optimizasyonu algoritması
Zebra optimization algorithm developed with FDB-based guidance mechanism for optimum AVR-LFC system design
Yazar: ÖMER ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMÜR AKYAZI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Enerji = Energy

Özet:
Bu tez çalışmasında, mühendislik problemlerinin çözümüne yönelik geliştirilmiş bir 
zebra optimizasyonu algoritması (ZOA) sunulmaktadır. Önerilen algoritma, Uygunluk-
Mesafe Dengesi (FDB) adı verilen bir seçim yöntemi kullanılmaktadır. Bu geliştirilmiş 
FDB-ZOA algoritması, CEC17 ve CEC20 benchmark problemlerinde üç farklı boyutta 
arama uzayları için test edilmiş ve doğrulanmıştır. FDB-ZOA algoritması sonuçları, ZOA 
algoritması dahil olmak üzere 11 güncel ve güçlü algoritmalar ile karşılaştırılmıştır. 
Friedman test sonuçlarına göre, FDB-ZOA algoritması birinci sırada yer alırken, orijinal 
ZOA algoritması onuncu sırada yer almıştır. Bu, FDB seçim yöntemi ile geliştirilen 
algoritmanın performansını arttırdığını göstermektedir.  
Ayrıca, geliştirilmiş algoritma, entegre edilmiş otomatik gerilim regülatörü (AVR) ve 
yük frekans kontrolü (LFC) mühendislik problemini çözmek için kullanılmıştır. Elde edilen 
sonuçlar, geliştirilen algoritmanın bu tür mühendislik problemlerini çözmede etkili olduğunu 
göstermektedir.

Abstract:
In this thesis, a zebra optimization algorithm (ZOA) for solving engineering problems 
presented. The proposed algorithm uses a selection method called Fitness-Distance 
Balance (FDB). This developed FDB-ZOA algorithm is tested and validated on the CEC17 
and CEC20 benchmark problems for search spaces of three different dimensions. The results 
the FDB-ZOA algorithm are compared with 11 current and powerful algorithms, 
including the ZOA algorithm. According to the Friedman test results, the FDB-ZOA 
algorithm ranked first, while the original ZOA algorithm ranked tenth. This shows that the 
FDB selection method improves the performance of the algorithm.  
Furthermore, the developed algorithm is used to solve the engineering problem of 
combined automatic voltage regulator (AVR) and load frequency control (LFC). The 
obtained results show that the developed algorithm is effective in solving such engineering 
problems.
Anaokulu sınıf mekânında öğrenme merkezi odaklı tasarım kriterlerinin belirlenmesi
Learning in kindergarten classroom space determining centrally focused design criteria
Yazar: İLKNUR ATA AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL YALÇINKAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Türkiye'de okul öncesi eğitimde çocuğun gelişimini destekleyecek öğrenme merkezlerinden oluşan karma model benimsenmiştir. Okul öncesi eğitim sürecinde birçok  görev üstlenen mekanın sahip olduğu koşullar ve tasarımı ile çocuğun eğitim ve gelişimini  desteklemesi önemli noktalardan biridir. Çalışma, çocuğun nitelikli bir eğitim alabilmesi için  anaokulu sınıf mekanı öğrenme merkezli tasarım kriterlerinin oluşturulmasını  amaçlamaktadır. Araştırmada anket çalışması Trabzon il merkezinde 11 anaokulunda  bulunan 46 anasınıfı öğretmeni ile yapılmıştır. Araştırmacı tarafından sınıf mekanları plan  ve görseller üzerinden analiz edilmiş ve şemalar oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda okul  öncesi ideal sınıf mekan tasarım kriterleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, sınıf tasarımında  öğrenme merkezlerini oluşturacak ve sınırlarını belirleyecek nitelikli bir bölgeleme sağlanması, sınıf atmosferinin, donatının, materyalin çocuğun ilgisine uygun estetik nitelikte 
olması, yeterli boşluğun bulunması, boyutsal koşulların sağlanması, güvenli mekansal öğe  ve bileşenlerin bulunması gibi kriterler ön plana çıkmıştır.

Abstract:
In Turkey, a mixed model consisting of learning centers that support the development 
of the child has been adopted in pre-school education. One of the important points is that the 
conditions and design of the space, which plays many roles in the pre-school education 
process, supports the education and development of the child. The study aims to establish 
learning-centered design criteria for kindergarten classroom space so that the child can 
receive a qualified education. The research was conducted with 46 kindergarten teachers in 
11 kindergartens in the city center of Trabzon. Classroom spaces were analyzed by the 
researcher through plans and visuals and diagrams were created. As a result of the study, 
ideal preschool classroom space design criteria were determined. As a result, ensuring a 
qualified zoning that will create learning centers and determine their boundaries in classroom 
design, ensuring that the classroom atmosphere, equipment and materials are aesthetically 
pleasing in line with the child's interests, criteria such as having sufficient space, ensuring 
dimensional conditions, and having safe spatial elements and components have come to the fore.