Dijital boş zaman deneyiminin kuşaklar bağlamında karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of digital leisure experience in the context of generations
Yazar: SÜHEYLA AYVAZ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KARAÇOR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Reklamcılık Ana Bilim Dalı / Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Deneyim = Experience ; Deneyimsel tüketim = Experiential consumption ; Kuşaklar = Generations ; Kuşaklar teorisi = Generation theory ; Sayısal medya = Digital media ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Sayısallaştırma = Digitization ; İletişim sosyolojisi = Communication sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı farklı teknoloji, çalışma ve boş zaman kültüründe yetişen kuşakların bugün dijital boş zaman olarak adlandırılan yeni boş zaman çağında nasıl bir dijital boş zaman deneyimine sahip olduğunun karşılaştırılmasıdır.  Bu bakımdan "Boş zaman fenomeni farklı kuşaklar tarafından dijital medya teknolojileri kullanılarak nasıl deneyimlenmektedir? Buna bağlı olarak kuşakların dijital boş zaman deneyimleriyle ilişkili farklılıklar ve/veya benzerlikler nelerdir?" sorusu, araştırmanın ana problemidir. Araştırmanın yaklaşımı nitel araştırma, araştırma deseni yorumlayıcı fenomenoloji ve araştırmanın veri toplama tekniği ise yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmedir. Bebek Patlaması, X ve Y ve Z Kuşağından 8'er olmak üzere 32 katılımcıdan oluşan bir örneklem grubu ile görüşmeler yapılmıştır. Veriler tematik analiz sistematiği aşamaları temel alınarak, "Maxqda Veri Analizi Yazılımı"nın 2022 versiyonu kullanılarak kodlanmış ve analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre dijital boş zaman bütün kuşaklar tarafından daha çok akıllı telefonla deneyimlenmektedir. Boş zaman BB ve X Kuşağı tarafından daha çok geleneksel ancak özellikle Y Kuşağı tarafından ideal anlamıyla kavranmaktadır. BB Kuşağı geleneksel boş zaman aktivitelerinden pasif televizyon izleme alışkanlığını sürdürmekte ve bu aktiviteyi dijital boş zaman aktiviteleriyle birleştirmektedir. Genç kuşaklar tüketim aktivitelerine eğilimliyken özellikle BB ve Y Kuşağı zenginleşme aktiviteleriyle daha çok ilgilidir. Tüketim ve iletişim aktiviteleri herhangi bir işle meşgul olan bütün kuşakların mevcut işinin zaman/mekân boyutunu bulanıklaştırmaktadır. Dijital boş zaman spontane deneyimlenmektedir. Dijital boş zamanın kişisel zenginleşme ve kişiselleştirme boyutu çok büyük oranda Y Kuşağının konusudur. Dijital boş zamanın sosyal yapısı yalnızlaşan BB Kuşağı katılımcılarının boş zaman deneyiminde ilişkilerini sürdürmesi için, genç kuşaklar için ise her an ulaşılabilir olmak bakımından önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: Boş Zaman Sosyolojisi, Dijital Boş Zaman, Kuşak Teorisi, Dijital Medya Teknolojileri, Fenomenoloji.

Abstract:
The aim of this research is to compare what kind of digital leisure experience the generations who grew up in different technology, work and leisure cultures have in the new leisure time era called digital leisure. The approach of the research is qualitative research, the research design is interpretive phenomenology and the data collection technique of the research is semi-structured in-depth interview. Interviews were held with a sample group consisting of 32 participants from Baby Boom, Generations X, Y and Z, and the data were coded with the 2022 version of "Maxqda Data Analysis Software" and analyzed thematically. According to the results of the research, digital leisure time is mostly experienced by smartphones by all generations. Leisure time is perceived more in the traditional sense by Generation BB and Generation X, but especially in the ideal sense by Generation Y. In particular, Generation BB maintains the habit of watching passive television from traditional leisure time activities and combines this activity with digital leisure time activities. While younger generations tend to consume activities, especially BB and Y Generations are more interested in enrichment activities. Consumption and communication activities blur the time/space dimension of the current job of all generations engaged in any job. Personal enrichment and personalization dimension of digital leisure time is mostly the subject of Generation Y. The social structure of digital leisure time is important for the lonely BB Generation participants to maintain their relationships in the leisure experience, and for the younger generations to be accessible at any time.
Keywords: Digital Leisure, Digital Media Technologies, Generation Theory, Leisure Sociology, Phenomenology.