Hekim Hayreddin'in Kit?b-ı Akr?b?d?n'i
The Kit?b-ı Akr?b?d?n of Hekim Hayreddin
Yazar: YASEMİN YAVUZ
Danışman: PROF. DR. YAKUP KARASOY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Tıp = Medicine

Özet:
Eski Anadolu Türkçesi döneminde çeşitli bilim dallarında yazılmış eserler arasında tıp yazmaları önemli yer tutar. Çalışmamızdaki amaç tıp yazmaları üzerine yapılacak araştırmalara katkı sağlamak, Türkiye Türkçesinin kaynağı olan Eski Anadolu Türkçesine ait tıp yazmalarını tanıtmak, dilimizin söz varlığını gözler önüne sermek, Türk'lerin tıbba verdikleri önemi ortaya çıkarmak ve eski tıbbın sanıldığı gibi büyü ve sihir olmadığını kanıtlamaktır.Çalışmamız, Hekim Hayreddin tarafından XIV. yüzyılda yazılan, Eski Anadolu Türkçesine ait Hulâsatu't-Tıbb adlı eserin devamında yer alan ? Kitâb-ı Akrabadin? bölümüdür. Müellif, Hulâsatu't-Tıbb'da anlattığı hastalıklara uygulanacak ilaç terkiplerini çalışmamıza konu olan bölümde açıklanmıştır. Terkiplerin hangi hastalık için kullanılacağı söylendikten sonra ilacın hazırlanışı ve nasıl uygulanacağı ayrıntılı olarak anlatılmıştır.Çalışma konumuz olan Kitâb-ı Akrabadin, Konya İzzet Koyunoğlu Kütüphanesi'nde 12030'da kayıtlı olan Hulâsatu't- Tıbb'ın devamı niteliğindedir. Aynı yazar tarafından yazılmıştır. 12031'de kayıtlı olan çalışmamız bağımsız bir kitap değildir.Çalışmamız; Giriş, Metin, Dizin ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır.Giriş bölümünde Oğuzcanın teşekkülü, Osmanlı dönemindeki tıp faaliyetleri, ilk tıp eserleri, eserin müellifi ve çalışmamız hakkında bilgi verdik. Metin bölümü, el yazması metnin transkripsiyonlu olarak Latin harflerine aktarımından oluşmaktadır. Dizin bölümünü metinde ve derkenarlarda geçen sözcüklerin tümünü ve geçtikleri tüm yerleri gösteren unsurlardan oluşturduk. Çalışmamızı sonuna eklediğimiz tıpkıbasımla tamamladık.Anahtar Kelimeler: Türkiye Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi,tıp, yazma, ilaç, terkip.

Abstract:
In the Old Anatolian Turkish Language Period medical handwritten loom large among several scientific works in different areas. Aims of our study are, to contribute the researches about medical handwritten, to introduce the medical handwritten in Old Anatolian Turkish Language Period which is the basis of Turkey Turkish, to set out vocabulary of our language, to mark importance of medical science among Turks and to prove that, contrary to supposition, ancient medicine was not magic and witchcraft.Our study is the Chapter named ?Kitab-ı Akrabadin? which is the continuing chapter of ?Hulasatu?t- Tıbb? that was written by Hekim Hayreddin in XIV. century. Author revealed the combination of pharmaceuticals which are used for the diseases that were defined in Hulasatu?t Tıbb, in the chapter that our study subjects. After denoting which combination is useful for which illness, the preparation and application of the medicine was expressed particularly.Our subject, Kitab-ı Akrabadin, is the continuing chapter of ?Hulasatu?t- Tıbb? which is registered in Konya İzzet Koyunoğlu Library with registration number 12030. It was written by the same author. Our Study that is registered with registration number 12031 is not an independent book.Our study consists of chapters, introduction, text, index and facsimile edition. The information about the formation of Oğuzca, the medical activity in Ottoman Empire, primal medical works, the author of the book and our study was given in Introduction. The Text Chapter consists of translation of handwritten text to the Latin characters with transcription. Index is composed of all words in text and side notes and elements which show where these words appear. We finalize our study with facsimile edition.Keywords: Turkey Turkish, Old Anatolian Turkish, Medicine, Medicament, Handwritten, Combination.