Erken dönem uyum bozucu şemalar ile psikolojik iyi oluş ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracı rolü
The mediating role of mindfulness in the relationship between early malappropriate schemas and psychological well-being
Yazar: DUYGU HAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYZA NAZ DENİZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas

Özet:
Bu çalışmanın amacı, erken dönem uyum bozucu şemalar ile psikolojik iyi oluş ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracı rolünün incelenmesidir. Çalışmanın evreni 18 ile 60 yaş arasında yer alan kadın ve erkeklerden oluşan toplam 365 kişiden oluşmaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler demografik bilgi formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş ölçeği ve Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada, cinsiyet değişkenleri için t-testi, yaş değişkeni için tek yönlü varyans analizi ve farkın kaynağı için Bonferroni çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Sayısal değişkenler arası ilişkilere pearson korelasyon katsayısı ile bakılmıştır. Aracılık etkisi için ise process macro kullanılmıştır. Çalışma sonunda, erken dönem uyum bozucu şemalar ile psikolojik iyi oluş ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracı rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, erken dönem uyum bozucu şemalar ile psikolojik iyi oluş, erken dönem uyum bozucu şemalar ile bilinçli farkındalık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Son olarak, erken dönem uyum bozucu şemalar, bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluş ile cinsiyetler arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır. Psikolojik iyi oluş ve erken dönem uyum bozucu şemalar ile yaş değişkeni arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur. Bilinçli farkındalık ile yaş arasında ise istatistiksel açından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Analiz sonucunda elde edilen bulgularlar aracılığı ile hipotezler geçerlik kazanmış olup alanyazında yer alan bilgilerle tartışılmıştır. Yapılan çalışmanın özgünlüğü açısından bulguların alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to examine the mediating role of mindfulness in the relationship between early maladaptive schemas and psychological well-being. The study's population consists of 365 people, men, and women between the ages of 18 and 60. Among the quantitative research methods, the relational screening model was used. Data were collected through demographic information form, Mindful Awareness Scale, Psychological Well-Being Scale, and Young Schema Scale Short Form 3. In the study, a t-test was used for gender variables. One-way variance analysis was used for age variables. Bonferroni multiple comparison test was used to determine the source of the difference. Relationships between numerical variables were examined with the Pearson correlation coefficient. Process macro was used for the intermediary role analysis. At the end of the study, no statistically significant difference was found between genders regarding early maladaptive schemas, mindfulness, and psychological well-being. A statistically significant difference was found between psychological well-being, early maladaptive schemas, and age variables. There was no statistically significant difference between mindfulness and age. However, a negative relationship was found between early maladaptive schemas and psychological well-being and between early maladaptive schemas and mindfulness. A positive significant relationship was found between mindfulness and psychological well-being. Finally, it was concluded that mindfulness has a mediating role in the relationship between early maladaptive schemas and psychological well-being. The hypotheses gained validity with the findings obtained as a result of the analysis. The findings will contribute to the literature regarding the study's originality.