İş–aile yaşam dengesi ve yıldırmanın işten ayrılma niyetine etkisi: Tükenmişliğin aracılık rolü
The effect of work-family life balance and mobbing on turnover intention: The mediation role of burnout
Yazar: FATOŞ ÖZKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN REYHANOĞLU
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Tükenmişlik = Burnout ; Çalışanlar = Workers ; İş ve özel yaşam dengesi = Work-personel life balance ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
İşyerinde yıldırmaya uğradıkları algısı yanında toplumsal olarak yüklenen 

aile içindeki roller, çalışan kadının işi ile ailesi arasında kurmaya çalıştığı dengeyi 

çatışmaya dönüştürebilmektedir. Bu yıldırma algısı ve iş-aile yaşam çatışması 

kadının tükenmesine ve en sonunda işten ayrılmasına neden olabilmektedir. Bu 

çalışmanın amacı; iş-aile yaşam çatışması yaşayan kadınların işyerinde algıladıkları 

yıldırma davranışlarının işten ayrılma niyetlerine etkisinde tükenmişliğin aracılığının 

test edilmesidir. Ayrıca, bu kavramların meslekler ve demografik faktörler 

çerçevesinde farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi de amaçlanmıştır. Araştırma 

evrenini; Hatay'ın Antakya ilçesinde öğretmenlik, hemşirelik ve bankacılık 

mesleklerini icra eden kadınlar oluşturmaktadır. Veriler, anket tekniği kullanılarak 

toplanmış olup Baron ve Kenny'nin (1986) aracılık modeli kapsamında oluşturulan 

modeller yoluyla çok değişkenli regresyon analiziyle test edilmiştir.

Araştırma sonucunda; iş-aile çatışmasının işten ayrılmaya niyetine etkisinde 

duygusal tükenmişliğin; yıldırmanın boyutlarından iletişim kurmayı engellemenin 

işten ayrılma niyetine etkisinde ise duyarsızlaşmanın aracı olduğu bulunmuştur. Yaş, 

çocuk sayısı ve toplam çalışma süresinin yıldırma, tükenmişlik, iş-aile çatışması ve 

işten ayrılma niyeti ile negatif yönde ilişkili olduğu; ayrıca evli, çocuk sahibi 

olanların ve mesleğini isteyerek seçenlerin yıldırma, tükenmişlik ve işten ayrılma 

niyeti düzeylerinin düşük olduğu; hemşire ve bankacıların yıldırma, tükenmişlik, iş-

aile çatışması ve işten ayrılma niyeti düzeylerinin öğretmenlerden daha yüksek 

olduğu tespit edilmiştir.

ANAHTAR KELİMELER

Yıldırma, Tükenmişlik, İş-Aile Çatışması, İşten Ayrılma Niyeti

Abstract:
Mobbing perception in the workplace as well as roles within the family as 

loaded by society transform to a conflict that working women to balance between her 

work and family. This perception of mobbing and work-family conflict can lead to a 

woman to exhaust and finally to leave from the job. The aim of this study identifies 

the mediating role of burnout in the effect of working woman suffering work-family 

conflict and mobbing in the workplace on the turnover intent. Also, it aims that 

analyses those concepts, whether differentiated or not by jobs and demographic 

factors. The population of the research is women who work as a nurse, a teacher and 

a bank teller in Antakya City, Hatay, a province of Turkey. Data were collected by 

questionnaire, mediation effect, created by Baron and Kenny's (1986), models was 

tested by multivariate regression analysis.

The research concluded that emotional exhaustion mediates the effects of 

work-family conflict; depersonalization mediates the effect of a block to 

communicate on turnover intent. Further, age, the number of children and total 

working as a profession has a negative relationship with mobbing, burnout work-

family conflict and intention to leave. Also, it was found that married, having 

children and the willingly chosen her profession have low levels of bullying, burnout 

and turnover intention than single, not having children and not willingness; nurses 

and bank tellers have high levels of bullying, burnout, work-family conflict and 

KEYWORDS

Mobbing, Burnout, Work-Family Conflict, Turnover Intentions