Alkol kullanım bozukluğunda duygusal istismar algısının incelenmesi
Investigation of emotional abuse perception in case of alcohol use disorder
Yazar: EMİNE BİTİŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolle ilgili bozukluklar = Alcohol-related disorders ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Ergenler = Adolescents ; Zararlı alışkanlıklar = Harmful habits ; Çocuklar = Children ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı alkol kullanım bozukluğu tanısı almış olan yetişkinlerin, çocukluk ve ergenlik dönemi yaşanmışlıklarında anne babadan algıladıkları duygusal istismarı araştırmak; çocukluk ve ergenlikteki duygusal istismar algısı ile alkol kullanım bozukluğu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Bu araştırma İstanbul Balıklı Rum Hastanesi Vakfı Anatolia Klinikleri 3. Serviste alkol kullanım bozukluğu tanısıyla tedavi görmekte olan 24 ile 70 yaş arasında 12'si kadın, 50'si erkek olmak üzere 62 hasta ile çalışılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu,  Dr. Aaron T. Beck ve Ark., (1961), tarafından geliştirilen Beck Depresyon Ölçeği, Anne ve babadan algılanan duygusal istismarı ölçmek için, ilk olarak ölçeğin geliştiricilerinden olan F. Erkman'la iletişime geçilerek gerekli izin alınmıştır; ve diğer araştırmacılar M. Alantar, (1988, 1989); N. Bayraktar, (1990); B. Vardar, (1994); M. Çeşmeci ve H. Kılınç., (1999), tarafından geliştirilen Anne-Baba Genç İlişkileri Ölçeği uygulanmıştır. 
İstatistiksel çözümlemelerde Frekans ve Yüzde Dağılımları; Shapiro-Wilk; Spearman rho Korelasyon; Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri ile analiz çalışması yapılmıştır. 
Bu araştırmada alkol kullanım bozukluğu tanısı almış olan hastaların aile içi alkol kullanım oranı %93,8 olduğu ve aile içi alkol kullanımı normalleştirilerek rol-model aktarımının sürdürüldüğü belirlenmiştir. Alkol etkisiyle aile içi tartışma ve çatışmaların oranı %22,6; yaşanması sonucunda boşanmış ve ayrı yaşayanların oranı %30,4 olduğu belirlemiştir. Çocukluk ve ergenlik çağında babadan algılanan duygusal istismar puanı 399,00±60,19; anneden algılanan duygusal istismar puanı 393,00±64,03 olduğu görülmüştür. Anne babadan algılanan duygusal istismarın olumsuz etkileri yetişkinlik dönemi yaşantılarında alkol kullanım süreci içinde gelişen depresyon belirtilerinin yüksek düzeyde yaşandığı belirlenmiştir.
Eğitim düzeyi düşük olan anneden algılanan duygusal istismarın depresyon düzeyini etkileyen puanı 35,98; eğitim düzeyi yüksek olan anneden algılanan duygusal istismarın depresyon düzeyini etkileyen puanı 19,25 bulunmuştur. Eğitim düzeyi düşük olan babadan algılanan duygusal istismarın depresyon düzeyini etkileyen puanı 35,81; Eğitim düzeyi yüksek olan babadan algılanan duygusal istismarın depresyon düzeyini etkileyen puanı 24,45 bulunmuştur.
Araştırma sonucunda alkol kullanım bozukluğu tanısı ile tedavi gören hastaların yoğun alkol kullanımı süreci içinde gelişen depresyon belirtilerinin yüksek düzeyde yaşandığı belirlenmiştir. Yatarak tedavi gören katılımcı hastaların çocukluk ve ergenlik dönemi yaşanmışlıklarında yüksek düzeyde duygusal istismara maruz kaldıkları ve ihmal edildikleri sonucuna ulaşılmıştır.  
                                   
Anahtar Kelimeler: Çocuk ve ergen, duygusal istismar.

Abstract:
The purpose of the present research is to investigate the emotional abuse perceptions of "adults with alcohol use disorder" which they have experienced with their parents during infancy and adolescence and to assess the correlation between alcohol use disorder and emotional abuse perception in infancy and adolescence. 
The research was carried out at the 3. Service of Anatolia Clinics of Istanbul Balıklı Rum Hospital  Foundation  with the participation of   total 62  patients comprising 50 males and 12 females  between the  ages of 24 and 70  who were being treated  for  alcohol use disorder. During the research, Personal Data Questionnaire developed by the researcher, The Beck Depression Mesaure developed by Dr. Aaron T. Beck et.al (1961) have been used. In order to assess the emotional abuse perceived from the parents,   F. Erkman who is one of the developers of the  measure has been primarily contacted for required permission and the Parents -Juvenile Relations Mesasure developed by other esteemed  researchers namely M. Alantar, (1988, 1989); N. Bayraktar, (1990); B. Vardar, (1994); M. Çeşmeci and H. Kılınç., (1999), has been applied. 
During statistical analysis, Frequency and Percentage ranges; Shapiro-Wilk; Spearman rho Correlation; Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests have been drawn upon.  
During the  study it has been predicted  that  % 93.8 of the  patients diagnosed with alcohol use disorder are  domestic users and that the  handing down  by the role-models  is being perpetuated by normalizing the domestic use of alcohol . Research has also shown that % 22.6 of the domestic dispute and conflicts are arising from alcohol and the percentage of divorced or separated parents thereof is % 30.4. Furthermore, it has been viewed that during infancy and adolescence era the emotional abuse perceived from the father scored 399,00±60,19  while  perception from the mother was 393,00±64,03. The negative impact of the perceived emotional abuse from the parents has been found to increase the symptoms of depression experienced during use of alcohol in adulthood. It has also been detected that the effect of emotional abuse on depression level perceived from mothers with lower education level is 35.98, whereas the corresponding score from higher education background mothers is 19.25. In fathers with lower education case, the effect of perceived emotional abuse on depression level score has been found to be 35.81, whereas the corresponding score from those with higher education is 24.45.
As a result of the research it has been assessed that the patients who were being treated for alcohol use disorder were experiencing symptoms of the depression developed during excessive use of alcohol very intensively. Furthermore, participants who were receiving "inpatient treatment" have been found to have suffered intensive emotional abuse and negligence during infancy and adolescence.        
                     
Key words: Infants, adolescents, emotional abuse.