Gonartroz tanısı almış kadın hastalarda plateletten zengin plazma (PRP) tedavisi ve fizyoterapinin ağrı, fonksiyonellik, kinezyofobi ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of platelet-rich plasma (PRP) treatment and physiotherapy on pain, functionality, kinesiophobia and quality of life in female patients diagnosed with gonarthrosis
Yazar: FATMA NUR ÇEVİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEGÜMHAN TURHAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Eklem hastalıkları = Joint diseases ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Kadınlar = Women ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Trombositten zengin plazma = Platelet rich plasma ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Gonartroz (diz osteoartriti), diz eklem kartilajının ilerleyici ve geri dönüşümsüz şekilde kaybına yol açan, eklem ağrıları ve eklem disfonksiyonu ile karakterize dejeneratif bir hastalıktır. Çalışmamızda diz osteoartriti tanısı almış, 40 yaş ve üzeri kadın hastalarda plateletten zengin plazma –platelet-rich plasma- (PRP) tedavisi ve fizyoterapinin etkinliğinin sorgulanması ve bu tedavilerin ağrı, fonksiyonellik, kinezyofobi ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda PRP grubunda 31, FTR (fizyoterapi ve rehabilitasyon) grubunda 30 hasta olmak üzere toplam 61 hasta değerlendirildi. PRP grubuna her biri 4 hafta aralıklarla olmak üzere toplam 3 doz PRP enjeksiyonu uygulandı. FTR grubuna ise 3 hafta (15 seans) boyunca manuel terapi, transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu, ultrason ve sıcak uygulamayı içeren bir fizyoterapi programı uygulandı. Her iki gruba da ev egzersiz programı önerildi ve hastalar 12 hafta takip edildi. Hastalar tedavi öncesi, 4. hafta, 8. hafta ve 12. haftada ağrı için Vizüel Analog Skala (VAS), fonksiyonellik için Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (WOMAC) ile Lysholm Diz Skorlama Ölçeği, kinezyofobi için Tampa Kinezyofobi Ölçeği ve yaşam kalitesi için Kısa Form-36 (SF-36) kullanılarak değerlendirildi. İki grubun da VAS, WOMAC ve Tampa skorlarının tedavi öncesi skorlara göre azaldığı, Lysholm skorlarının ise tedavi öncesi skorlara göre arttığı görüldü. İki grup arasında bu parametrelerde bir fark bulunmadı (p>0.05). SF-36 anketinin fiziksel işleyiş ile fiziksel sağlık alt parametrelerinin 8. hafta değerlendirmesi ve sağlık değişikliği alt parametresinin 12. hafta değerlendirmesi skorlarında PRP grubu lehine fark tespit edildi (p<0.05). Ankete ait diğer bölümlerde ise iki grup birbiri ile benzer bulundu (p>0.05). Çalışmamızın sonucu olarak diz osteoartriti tedavisinde iki tedavinin de ağrıyı ve kinezyofobiyi azaltma, fonksiyonelliği ve yaşam kalitesini arttırma konusunda etkinliğinin iyi bulunduğunu ve benzer sonuçlar verdiklerini söyleyebiliriz. Buradan yola çıkarak kullandığımız nispeten daha düşük maliyetli ve invaziv olmayan fizyoterapi programının diz osteoartriti tedavisinde öncelikli olarak tercih edilmesi gerektiği sonucuna varabiliriz.

Abstract:
Gonarthrosis (knee osteoarthritis) is a degenerative disease characterized by joint pain and joint dysfunction that causes progressive and irreversible loss of knee joint cartilage. In our study, it was aimed to question the effectiveness of platelet-rich plasma (PRP) treatment and physiotherapy and compare the effects of these treatments in the treatment of female knee ostoarthritis patients aged 40 years or older. In our study, a total of 61 patients, 31 patients in PRP group and 30 patients in PT (physiotherapy) group, were evaluated. The PRP group received a total of 3 doses of PRP injections, each at 4-week intervals. The physiotherapy program including manual therapy, transcutaneous electrical nerve stimulation, ultrasound and hotpack was applied to the PT group for 3 weeks (15 sessions). Home exercise program were recommended to both groups and patients were followed for 12 weeks. Patients were evaluated at pre-treatment, week 4, week 8 and week 12 using Visual Analogue Scale (VAS) for pain, Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC) and Lysholm Knee Scoring Scale for functionality, Tampa Kinesiophobia Scale for kinesiophobia and Short Form-36 (SF-36) for quality of life. In both groups, there was a decrease in VAS, WOMAC and Tampa scores and an increase in Lysholm scores according to evaluation of pre-treatment. There was no differance in these parameters between the two groups (p>0.05). A differance was found in favor of the PRP group in the evaluation of week 8 of the physical functioning, physical health and the evaluation of week 12 of the health change subparameters of the SF-36 questionnaire (p<0.05). In other sections of the questionnaire, the two groups were found similar to each other (p>0.05). As a result of our study, we could say that both treatment were found effective in decreasing pain and kinesiophobia, increasing functionality and quality of life and found similar in the treatment of knee osteoarthritis. From this point of view, we could conclude that the physiotherapy program which we used, which has a lower-cost and non-invasive, should be preferred primarily in the treatment of knee osteoarthritis.