Bağdatta 2019-2021 yılları arasında diyalize giren hastalardaki hepatit B ve C görülme sıklığının araştırılması
Investigation of the prevalence of hepatitis B and C in patients undergoing dialysis in Baghdad between 2019-2021
Yazar: FAROOQ YASEEN SALMAN AL-DULAIMI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN ÇİTİL ; PROF. DR. ABDULGANİ MUHAMMED ALİ ALSAMARAİ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Hepatit, her yıl yaklaşık 1,5 milyon kişinin ölümüne neden olan önemli bir sağlık 
sorunudur. Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde doğrudan ve dolaylı yoldan 
sağlık maliyetleri üzerinde olumsuz etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmada, diyaliz 
hastalarında HBV ve HCV prevalansını ve bu enfeksiyonlar ile bazı biyokimyasal 
belirteçler arasındaki ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla renal diyalize 
giren toplam 1837 hasta (651 kadın ve 1186 erkek) çalışmaya dahil edilmiştir. 2019
2021 yılları arasında elde edilen verilere göre HCV enfeksiyonu prevalans oranı 2019 
yılında %42,16, 2020 yılında %41,75 ve 2021 yılında %39,63 olarak tespit edilmiştir. 
Bu çalışmada, en yüksek vaka görülme sıklığı 18-28 yaş 51-61 ve 73-83 yaş arasındaki 
bireylerde bulunmuş olup toplam vakaların sırasıyla %52,28 %45,03 ve %47,05'ini 
oluşturmuştur. Biyokimyasal biyobelirteçler üzerine yapılan çalışmalarda, çalışma 
grupları arasında ALP açısından anlamlı (P<0,05) farklılıklar bulunmuştur. Bu 
çalışmada kontrol grubu ile HBV ve HCV ile enfekte hasta grupları arasında ALT ve 
AST açısından anlamlı bir fark bulunmazken, kontrol grubu ile böbrek yetmezliği hasta 
grubu arasında ALT açısından anlamlı bir fark (P<0.05) bulunmuştur. Kan üre ve serum 
kreatinin düzeyleri çalışma gruplarında kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede 
(P<0.05) yüksek bulunmuştur. Ayrıca, analiz sonuçları kontrol grubu ile tüm çalışma 
grupları arasında anlamlı bir fark (P<0.05) olduğunu göstermiştir. Bu çalışmada 
incelenen gruplar arasında VKİ açısından anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Bununla 
birlikte, hemoglobin değerleri hasta gruplarında kontrol grubuna kıyasla anlamlı 
derecede düşük bulunmuştur. Sonuç olarak, çalışmanın sonuçları hasta gruplarında 
kontrol grubuna kıyasla kan üre ve serum kreatinin düzeylerinde anlamlı bir artış ve 
hemoglobin düzeylerinde bir düşüş olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çalışma bulguları 
böbrek yetmezliği, HCV enfeksiyonu ve HBV enfeksiyonu olan hasta gruplarında ALP 
düzeylerinde karaciğer doku hasarına işaret eden anlamlı farklılıklar olduğunu 
vurgulamıştır.

Abstract:
Hepatitis is a major health problem that causes approximately 1.5 million deaths each 
year. It has a negative impact on direct and indirect healthcare costs in both developed 
and developing countries. In this study, we aimed to determine the prevalence of 
HBV  and HCV and the relationship between these infections and some biochemical 
markers in dialysis patients. For this purpose, a total of 1837 patients (651 women and 
1186 men) on renal dialysis were included in the study. According to the data obtained 
between 2019 and 2021, the prevalence rate of HCV infection was 42.16% in 2019, 
41.75% in 2020 and 39.63% in 2021. In this study, the highest occurrence of cases was 
found among individuals aged 18-28 years 51-61 and 73-83 years, constituting 52.28% 
45,03% and 47.05% of the total cases, respectively. In the studies on biochemical 
biomarkers, significant (P<0.05) differences in ALP were found in study groups. In this 
study, no significant difference was found between the control group and HBV and 
HCV infected patient groups in terms of ALT and AST, whereas a significant difference 
(P<0.05) was found between the control group and renal failure patient group in terms 
of ALT. Blood urea and serum creatinine levels were significantly (P<0.05) higher in 
study groups compared to the control group. Furthermore, the results of bivariate 
analysis showed a significant difference (P<0.05) between the control group and all 
study groups. This study did not detect a significant difference in BMI between the 
groups examined. However, hemoglobin values were significantly lower in patient 
groups compared to the control group. In conclusion, the results of the study show that 
there was a significant increase in blood urea and serum creatinine levels and a decrease 
in hemoglobin levels in the patient groups compared to the control group. Furthermore, 
the study findings emphasized that there were significant differences in ALP levels in 
patient groups with renal failure, HCV infection, and HBV infection, indicating liver 
tissue damage.