Romatoid artritli hastalarda tiyol/disülfit düzeylerinin oksidatif stres ve klinik parametreler ile ilişkisi
Levels of thiol disulfide in patients with rheumatoid arthritis and its association with oxidative stress and clinical parameters
Yazar: HÜSEYİN IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARAKOÇ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Artrit = Arthritis ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Disülfitler = Disulfides ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Romatoid artrit (RA); etyolojisi tam belli olmayan, kronik, inflamatuar ve multisistemik bir hastalıktır. Reaktif oksijen sisteminde pro-inflamatuar faktörlerin artması ile oksidatif homeostazda bir dengesizlik meydana gelir ve bu durum oksidatif stresin oluşmasında güçlü rol oynar. Önemli bir antioksidan olan tiyoller, oksidan moleküller ile oksidasyon reaksiyonlarına girerek, disülfit bağları oluştururlar. Detoksifikasyon, sinyal yollarının düzenlenmesi, apoptoz ve enzimatik reaksiyonların düzenlenmesi için dinamik tiyol/disülfit homeostasisi gereklidir. Bizde bu çalışmada romatoid artritli hastalarda tiyol/disülfit düzeylerininin oksidatif stres ve klinik parametreler ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışmaya, 2010 ACR/EULAR Romatoid Artrit Sınıflandırma Kriterleri'ni karşılayan 93 hasta ve 30 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların değerlendirilmesinde; WBC (Beyaz Küre Sayısı), Sedimantasyon, CRP (C-Reaktif Protein), HAQ (Stanford Sağlık Değerlendirme Anketi) ve SF-36 (Kısa Form-36) formları kullanıldı. Serum NT (Nativ Tiyol), TT (Total Tiyol), TAS (Total Antioksidan Stres) ve TOS (Total Oksidan Stres) düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay (ELİSA) ile ölçüldü. Disülfit (D); TT (Total Tiyol) ile NT (Nativ Tiyol) arasındaki farkın yarısı olarak hesaplandı. OSİ (Oksidatif Stres İndeksi), TOS/TAS olarak hesaplandı. Çıkan sonuçlardan NT/TT, D/NT ve D/TT oranları hesaplandı.
RA hastalarında, kontrollere kıyasla NT, TT, disülfit ve TAS değerleri anlamlı derecede düşük çıktı (p<0.05). OSİ oranı sağlıklı kontrollere kıyasla RA hastalarında anlamlılığa yakın derecede yüksek çıkmıştır (p: 0.05). Hastalarda DAS-28 hastalık aktivite skoru ile NT ve DAS-28 hastalık aktivite skoru ile TT düzeyi arasında anlamlı ters korelasyon saptandı (p<0.05). Hastaların NT, TT, disülfit düzeyleri, NT/TT, D/NT, D/TT oranları ile TAS, TOS, OSİ ve SF-36 Total değerleri arasında herhangi bir korelasyon saptanmadı. Hastaların NT, NT/TT, TT ile sedimantasyon arasında anlamlı ters korelasyon saptanmış iken; D/NT, D/TT ile sedimantasyon arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p<0.05). RA hastalarının HAQ skorları ile D/TT, D/NT oranları arasında anlamlı pozitif korelasyon; HAQ skorları ile NT/TT oranı arasında anlamlı ters korelasyon tespit edildi.
Sonuç olarak; romatoid artritte Tiyol/Disülfit dengesinin, oksidatif stres ve klinik parametrelerle ilişkisini araştırdık. Çalışmamızda sedimantasyon, CRP, WBC, NT, TT, Disülfit, TAS ve OSİ değerlerinde hasta ve kontrol grubu arasında istatiksel açıdan anlamlı fark saptadık. Tiyol/Disülfit dengesinde bazı klinik ve laboratuvar parametreler arasında korelasyon izlendi. Bu parametrelerin, romatoid artrit patogenezinde, klinik seyirinde ve takibinde kullanılıp daha iyi anlaşılması için geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: Nativ Tiyol, Total Tiyol, Disülfit, Romatiod artrit, TAS (Total Antioksidan Stres), TOS (Total Oksidan Stres), OSİ (Oksidatif Stres İndeksi)

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA); etiology is unclear, chronic, inflammatory and multisystemic. An increase in pro-inflammatory factors in the reactive oxygen system results in an imbalance in oxidative homeostasis, which plays a strong role in the formation of oxidative stress. Thiols, an important antioxidant, enter oxidation reactions with oxidant molecules and form disulfide bonds. Dynamic thiol / disulfide homeostasis is necessary for detoxification, regulation of signaling pathways, apoptosis and regulation of enzymatic reactions. In this study, we aimed to evaluate the relation of thiol / disulfide levels with oxidative stress and clinical parameters in patients with rheumatoid arthritis.
The study included 93 patients and 30 healthy volunteers who met the 2010 ACR / EULAR Rheumatoid Arthritis Classification Criteria. In the evaluation of patients; WBC (White Blood Cell Count), sedimentation, CRP (C-Reactive Protein), HAQ (Stanford Health Assessment Questionnaire) and SF-36 (Short Form-36) forms were used. Serum NT (Nativ Thiol), TT (Total Thiol), TAS (Total Antioxidant Stress) and TOS (Total Oxidant Stress) levels were measured by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). Disulfide (D); It was calculated as half of the difference between TT (Total Thiol) and NT (Nativ Thiol). OSI (Oxidative Stress Index) was calculated as TOS / TAS. NT / TT, D / NT and D / TT ratios were calculated.
In RA patients, NT, TT, disulfide and TAS values were significantly lower compared to controls (p <0.05). OSI ratio was close to the significance level in patients with RA compared to healthy controls (p:0.05). There was a significant inverse correlation between DAS-28 disease activity score with NT and DAS-28 disease activity score with TT level (p <0.05). There was no correlation between NT, TT, disulfide levels, NT / TT, D / NT, D / TT ratios and TAS, TOS, OSI and SF-36 Total values of the patients. There was a significant inverse correlation between NT, NT / TT, TT and sedimentation. There was a significant positive correlation between D / NT, D / TT and sedimentation (p <0.05). Significant positive correlation between HAQ scores and D / TT, D / NT ratios of RA patients. There was a significant inverse correlation between HAQ scores and NT / TT ratio.
As a result; we investigated the relationship between Thiol / Disulfide balance, oxidative stress and clinical parameters in rheumatoid arthritis. Sedimentation, CRP, WBC, NT, TT, Disulfide, TAS and OSI values in the patient and control group we found statistically significant difference. There was a correlation between some clinical and laboratory parameters in Thiol / Disulfide balance. There is a need for extensive participation studies in order to better understand and use these parameters in pathogenesis, rheumatoid arthritis, clinical course and follow-up.
Keywords: Native Thiol, Total Thiol, Disulfide, Rheumatoid arthritis, TAS (Total Antioxidant Stress), TOS (Total Oxidant Stress), OSİ (Oxidative Stress Index), Oxidative Stress