Agresyon alt boyutlarının olaya ilişkin potansiyeller (OİP) ve olaya ilişkin salınımlar (OİS) ile incelenmesi
Investigation of sub-types of aggression with event-related potentials (ERP) and event-related oscillations (ERO)
Yazar: MUSTAFA YAVUZ
Danışman: PROF. DR. TAMER DEMİRALP
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dalgacık dönüşümleri = Wavelet transforms ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Olay ilişkili potansiyeller = Event related potentials ; Permütasyon = Permutation ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Zaman-frekans analizi = Time-frequency analysis

Özet:
Saldırganlık aşırılığı halinde kişisel ve toplumsal yaşamda sorunlara yol açan bir davranış biçimidir. Agresyon homojen bir kavram olmamakla birlikte, ifade ediliş biçimi ya da altında yatan nöronal /motivasyonel süreçlere göre sınıflandırılabilir. Kognitif sinirbilim perspektifinden reaktif agresyon, duygular ile ilişkili limbik yapılardan gelen nöronal sinyalin davranışın kontrolünde görevli frontal korteks alanlarında regüle edilememesi sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle agresyonun yanıt baskılanması gibi yürütücü işlevler ile olan ilişkisini anlamak önemlidir.
Mevcut çalışmada Agresyon Ölçeği skorlarına göre yüksek ve düşük agresyon eğilimi gösteren 22 sağlıklı katılımcının Bas – Basma paradigması sırasında kaydedilen EEG verileri kullanılmıştır. EEG verisi hem zaman hem de zaman-frekans alanında analiz edilmiş, Olaya İlişkin Potansiyeller (OİP) ve Olaya İlişkin Salınımlar (OİS) üzerinden gruplar arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. EEG verisinin zaman-frekans analizinde dalgacık dönüşümü yöntemi kullanılırken, istatistiksel analizler küme-temelli permütasyon testleri (KTPT) ile yürütülmüştür. Dalgacık dönüşümü analizleriyle hem uyarılmış hem de toplam aktivite elde edilmiş, böylece uyaran ile faz kilitlenmesi göstermeyen frekans bileşenlerine dair de bilgiler elde edilmiştir. KTPT analizleri ise nesnel ölçütlere dayalı şekilde ve istatistiksel kesinliği daha yüksek olacak biçimde verilerin analizini mümkün kılmıştır.
Zaman alanında yapılan analizlerde; gruplar arasında hem Bas hem Basma koşulunda, uyarandan sonra ilk 370 mslik aralıkta anlamlı farklar bulunmuştur. Zaman-frekans alanında ise hem toplam hem de uyarılmış aktivitede, düşük beta bandında uyaran sonrası ilk 300 ms ile 600-800 ms aralıklarında, alfa bandında ise uyarılmış aktivitede uyaran sonrası ilk 100-350 ms aralığında anlamlı grup farklılıkları görülmüştür. Agresyon eğilimine göre ayrılan gruplarda görülen bu bulgular, saldırganlığın nöronal temellerine dair sundukları bilgiler açısından tartışılmıştır.

Abstract:
Aggression is a form of behavior that causes problems in personal and social life in case of excess. Although aggression is not a homogeneous concept, it can be classified according to its expression or underlying neuronal / motivational processes. From the cognitive neuroscience perspective, reactive aggression occurs when the neuronal signal from limbic structures, which are associated with emotions, cannot be regulated in the frontal cortex areas, which are involved in the control of behavior. Therefore, it is important to understand the relationship between aggression and executive functions such as response inhibition.
In present study, EEG data recorded during Go - NoGo paradigm of 22 healthy participants who showed high and low aggression tendencies according to Aggression Questionnaire was used. EEG data was analyzed in both time and time-frequency domains, and comparisons between groups were made over Event-Related Potentials (ERP) and Event Related Oscillations (ERO). While wavelet transform method was used in time-frequency analysis of EEG data, statistical analyzes were carried out with cluster-based permutation tests. With wavelet transform, both the evoked and total activity were obtained, thus information on frequency components that do not phase-locked to the stimulus were obtained. Cluster-based permutation tests analyzes made it possible to analyze data based on objective criteria and with higher statistical precision.
In time domain: significant differences were found between groups in the first 370 ms after the stimulus for both Go and NoGo conditions. In time-frequency domain, significant group differences were observed for first 300 ms and 600-800 ms after the stimulus for low beta band for both total and evoked activity, and for first 100-350 ms after the stimulus for evoked alpha band. These findings between the groups, which were divided based on aggression tendencies, have been discussed in terms of the information they provide on the neuronal basis of aggression.