Temporal lob epilepsili olgularda insular korteksin epileptik odağın saptanmasında katkısı ve hipokampusun lateralizasyondaki öneminin spektroskopik MR ve PET/BT bulgularıyla araştırılması
Contribution of insular cortex in determining epileptic focus in temporal lobe epileptic cases and research on its importance on hippocampus lateralization using evidence by spectroscopic detection MR and PET/CT
Yazar: GÖKHAN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BAHATTİN HAKYEMEZ
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Epilepsi-temporal lob = Epilepsy-temporal lobe ; Hipokampus = Hippocampus ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans spektroskopi = Magnetic resonance spectroscopy ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography

Özet:
İnsular korteksin temporolimbik yapılarla elektrofizyolojik ve kompleks anatomik ilişkisi vardır. Temporal lob epilepsili (TLE) olgularda insular korteks gibi hassas merkezler sıklıkla etkilenebilmektedir. Literatürde hipokampal ve parahipokampal yapılar ile ilgili çok sayıda çalışma bildirilmektedir. İnsular korteksle ilgili çalışmalar sınırlı sayıdadır. Çalışmamızda TLE'li hastalarda MR Spektroskopi (MRS) ve pozitron emisyon tomografi/bilgisayarlı tomografi (PET/BT) ile insular korteksin etkilenip etkilenmediğini göstermek ve epileptik odağın lateralizasyonunda hipokampusun katkısının belirlenmesi amaçlandı.Çalışmada 19 hasta ve 15 sağlıklı kontrol olgu incelendi. 19 TLE'li hastaya beyin PET/BT incelemesi ve tüm olgulara her iki hipokampus ve insular korteks lokalizasyonuna yönelik `point resolved spectroscopic' (PRESS) sekansı ile tek voksel proton MRS çalışıldı. MR spektradan NAA, Cho, Cr metabolitlerine ait amplitüd değerleri kantitatif olarak ölçüldü. NAA/Cho+Cr, NAA/Cho, NAA/Cr ve Cho/Cr değerleri elde edildi.Klinik ve elektroensefalografi (EEG) bulgularına göre her iki hipokampusa yönelik MRS parametreleri ile en duyarlı lateralizasyon 19 olgunun 17'sinde (%89) NAA/Cho+Cr ile gerçekleştirildi. PET/BT'de 12 olguda (%64) klinik ve EEG bulgularına göre epileptik tarafta hipometabolizma belirlendi. Bu olguların hepsinde MRS'de hesaplanan tüm parametrelerde anormallik saptandı.MRS ile 19 olgunun 12'sinde epileptik odakla aynı taraf insular korteks lokalizasyonunda NAA miktarında ve NAA/Cho+Cr, NAA/Cho, NAA/Cr oranlarında kontrol gruba göre istatiksel açıdan anlamlı azalma saptandı (p<0,001). Epileptik odak açısından anormallik saptanan PET/BT olgularından 12 olgunun 7'sinde (%58) aynı taraf insular kortekste hipometabolizma saptandı.TLE'li olgularda insular kortekste MRS ve PET/BT ile saptanan metabolik ve fonksiyonel anormallikler olmaktadır. Bu anormallikler insular korteks kaynaklı patolojilere ya da nöbetlerin insular yayılımına bağlı olabilir. Saptanan metabolik anormalliklerin klinik ve EEG bulgularıyla desteklenmesi bu olgularda cerrahi tedaviden beklenen başarı oranının öngörülmesinde katkı sağlayabileceği gibi cerrahi tedavinin planlanmasında da yol gösterici olabilir.

Abstract:
There is a complex electrophysiological and anatomical relationship between insular cortex and temporolimbic structures. In patients with temporal lobe epilepsy (TLE) sensitive centers such as insular cortex are often affected. There are many studies in the literature about hippocampal and parahippocampal structures. Research on insular cortex is limited. The aim of our study is to show whether insular cortex is affected in TLE patients by means of MR spectroscopy (MRS) and position emission tompography/ computer tomography (PET/CT) and to define the contribution of hippocampus in lateralisation of epileptic focus.In our study, 19 patients and 15 healthy control cases were analyzed. Brain PET/CT analysis was done on 19 TLE patients and point resolved spectroscopic (PRESS) sequence and single voxel spectroscopy (MRS) of both hipocampus and insular cortex was done in all cases Amplitute values from MR spectrum belonging to NAA,Cho, Cr metabolites were assessed quantitively. NAA/Cho+Cr, NAA/Cho, NAA/Cr and Cho/Cr values were obtained.According to clinical and electroencephalography (EEG) findings, the most sensetive lateralization on both hippocampi was established through MRS parameters with NAA/Cho+Cr in 17 cases out of 19 (%89). Hypometabolism on the epileptic side was found in 12 cases in PET/CT (%64) in accordance with clinical and EEG findings. All MRS parameters were abnormal in all these cases. Statistically significant decrease in NAA and NAA/Cho+Cr, NAA/Cho, NAA/Cr proportions was found in insular cortex localisation on the same side as epileptic focus in 12 out of 19 cases compared to the control group (p<0,001). In 7 out of 12 PET/CT (%58) cases where abnormality in terms of epileptic focus was found, hypometabolism in the insular cortex on same side was also found.Metabolic and functional abnormalities occurring in insular cortex of TLE cases can be determined with MRS and PET/CT. These metabolic abnormalities could be related with epilepsies originating from insular cortex or insular spread of seizures. In these cases radiologically determined metabolic abnormalities which are supported with clinical and EEG findings can make important contributions to predict expected surgical success ratios and help planning surgical treatment.