Otomotiv sektöründe liman seçimi için çok kriterli karar verme yöntemi uygulaması
An multi criteria decision making application for port selection in automotive industry
Yazar: GİZEM ALKAN KABAKCI
Danışman: PROF. DR. METİN ÇANCI
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma ve Lojistik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: ELECTRE yöntemi = ELECTRE method ; Lojistik = Logistics ; Otomotiv = Automotive ; SWARA yöntemleri = SWARA methods ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde ekonomik koşullar ve ekonomik yaşam çok hızlı bir şekilde değişmekte ve gelişmektedir. Türkiye'de dış ticaretin lokomotifi niteliğindeki otomotiv sektörü hem yerel hem de uluslararası alanda rekabetçiliğini koruyabilmek ve bu rekabetçiliği daha da arttırabilmek adına pozitif yönde değişim ve gelişim için karar verme tekniklerinin sunduğu imkanlara oldukça fazla önem vermektedir. Rekabet ortamlarında alınacak kararlar için ortaya konan olurluluk raporlarında ön plana çıkan en önemli unsur otomotiv bitmiş ürün lojistik sistemleridir. Üretim hatlarından çıkan bitmiş araçların en uygun şartlarda ulaşımı ve bu ulaşım sistemleri için verilmiş kararlar işletmeler için oldukça hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma Türkiye'de otomotiv sektörünün öncüsü Marmara Bölgesi'nde yapılmıştır. Bölgede faaliyet gösteren 5 farklı otomobil üretici markanın liman seçimi kriterleri sorgulanmıştır. Lojistik operasyonların yoğun olarak yapıldığı 3 liman örneklem olarak alınmış ve otomobil üreticileri tarafından bu limanların tercih edilmesinde öne çıkan kriterlerin ve faktörlerin neler olduğu araştırılmıştır. Çalışmanın amacı, otomotiv lojistiğinde otomobil üreticilerinin liman seçimlerinde öne çıkan etmenlerin neler olduğu saptamak ve değerlendirmektir.
Her bir liman terminali on farklı lojistik sistemler satın alma mühendisi tarafından belirlenmiş beş farklı kriter altında değerlendirilmiştir ve puanlama yapılmıştır. Beş farklı kriterin önem derecesi ve ilgili kriterlerin liman terminalleri özelinde değerlendirmeleri için her kriterin kendi içinde barındırdığı on anket sorusu bulunmaktadır. Bu anketlerin değerlendirmeleri ışığında liman terminallerinin yeterlilikleri sınanmıştır. Çıkan sonuçlara göre kriterler, SWARA kriter ağırlıklandırma tekniğine göre ağırlıklandırılmıştır. İlgili sonuçlar ışığında karar verme tekniği olarak ELECTRE yöntemi seçilmiş ve aşamaları ile uygulanmıştır. En optimal karar için ELECTRE yöntemi sonuçları yorumlanmış ve liman terminali seçim problemine çözüm getirilmiştir.

Abstract:
Nowadays economic conditions ans economic life are changing and developing very rapidly. Automotive industry which is the main item of the foreign trade in Turkey, take into consideration the great importance of the desicion making techniques in order to advance the competitiveness level both in the local and global area. Automotive finished product logistic systems are the most important element in the feasibility reports, which are put forward for the most effective use of sources in competitive environment. Moreover, the proper desicions of the transportation of the finished vehicles from the production line to the ports are vital for companies. This study was performed in Marmara Region which is the pioneer in automotive industry in Turkey. Port selection criterias of 5 automotive manufacturer brand in region were questioned. Three ports, where the logistic operations occur intensively, was choosen as sample and it was investigated why the automotive manufacturers are prefered these port and what is the main criterias and main factors to choose them. Main purpose of the study is to find out the main intention and main factor to determine the port selection and evaluate them in automotive industry in automotive logistics.
Each port terminal was evaluated and scored under five criteria determined by ten logistics systems purchasing engineers. There are ten survey questions in order to evaluate the importance of the five different criteria and the relevants of the port terminals. As a result, the criterias were weighted regarding to SWARA criterion weighting techniques. According to these results, the ELECTRE methods was performed as a decision making technique. In order to define the optimal decision results of ELECTRE has been interpreted and the port terminal selection problem has been solved.