Tarımsal desteklemelerin hayvancılık işletmelerinin ekonomik sürdürülebilirliğine etkisi (Bolu ili Seben ilçesi örneği)
Effect of agricultural supports on the economic sustainability of livestock enterprises (Seben district example, Bolu province)
Yazar: FARUK ÇETİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE OLHAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Politikası ve Yayım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Sürdürülebilir tarım = Sustainable agriculture ; Tarım politikaları = Agricultural policies ; Tarımsal destekleme = Agricultural support ; Tarımsal gelir = Agricultural income

Özet:
Bu çalışmanın amacı, hayvancılık işletmelerinin yararlandığı tarımsal desteklerin bu işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğine olan etkilerinin ortaya konulmasıdır. Tarımsal desteklerin amaçlarından biri, işletmelerin ekonomik olarak sürdürülebilirliğinin sağlanması ve üretime devam etmesidir. Araştırma bölgesinde tarımsal desteklerin işletmelerin sürdürülebilirliğine olan etkisi araştırılmıştır. Çalışmada Bolu ili Seben ilçesinde 5 adet ve/veya daha fazla büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ile küçükbaş hayvan yetiştiriciliği faaliyetlerini sürdüren 121 hayvancılık işletmesi araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin belirlenmesinde tam sayım yönteminden ve araştırma verilerinin toplanmasında yüz yüze anket uygulamasından yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında işletmelerin sosyo- ekonomik özellikleri, geçimlilik ihtiyaçları, tarımsal desteklemelerin durumu, üretim faaliyet sonuçları ve işletmelerinden memnuniyet durumları değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılmış ve ki kare, frekans dağılımı, çapraz tablolardan yararlanılarak veriler ortaya konulmuştur. İncelenen işletme gelirlerinin; işletmenin amortisman giderlerinin, işletmenin sermaye faizinin, işletmenin hane halkı harcamalarının ve üretim masraflarının (aile işgücü ücret karşılığı hariç) toplamına eşit veya fazla olması sonucunda işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliklerinin olduğu kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan işletmelerin üretim döneminde 79.004 TL tarımsal gelir elde ettikleri tespit edilmiştir. Tarımsal desteklemelerinin tarımsal gelir içerisinde ki payının % 22,3 olduğu, işletme masraflarının % 5,4'lük oranına denk geldiği hesaplanmıştır. Araştırma bulgularına göre tarımsal desteklemeler olmadan hayvancılık işletmelerinin ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığı tespit edilmiştir.  Çalışmada tarımsal desteklemelerin artması ile işletmelerin tarımsal gelirlerinin artmasına bağlı olarak, tarımsal faaliyetlerin devam edebilmesi ve ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanmasına katkı yapacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the effects of agricultural supports utilized by livestock enterprises on the economic sustainability of these enterprises. One of the objectives of agricultural supports is to ensure the economic sustainability of enterprises and to continue production. In the research region, the effect of agricultural supports on the sustainability of enterprises was investigated. In the study, 121 livestock enterprises with 5 or more cattle breeding and ovine breeding activities in Seben district of Bolu province were included in the scope of the research. A census method was used to determine the enterprises participating in the research and face-to-face questionnaire application was used to collect research data. Within the scope of the study, socio-economic characteristics of the enterprises, subsistence needs, the status of agricultural subsidies, production activity results and satisfaction with their enterprises were evaluated. SPSS package program was used in the evaluation of the data and the data were revealed by using chi-square, frequency distribution and cross tables. It is accepted that the enterprises have economic sustainability as a result of the fact that the income of the enterprises examined is equal to or more than the sum of the depreciation expenses of the enterprise, the capital interest of the enterprise, the household expenditures of the enterprise and the production costs (excluding family labor wage provision).It was determined that the enterprises participating in the study earned 79.004 TL agricultural income during the production period.It was calculated that the share of agricultural subsidies in agricultural income was 22.3%, which corresponded to 5.4% of operating costs.According to the findings of the research, it was determined that livestock enterprises are not economically sustainable without agricultural subsidies.  In the study, it was concluded that the increase in agricultural subsidies will contribute to the continuation of agricultural activities and economic sustainability, depending on the increase in agricultural income of the enterprises.