Okul öncesi dönem (36-60 ay) çocuklarının bağlanma özellikleri ile annelerinin prenatal bağlanma düzeylerinin, çocukların gelişim özelliklerinin ve dil becerilerinin ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship between preschool attachment patterns and prenatal attachment, development and language skills at the preschool age
Yazar: AYBÜKE TUĞÇE MUSTAN
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ÖZBEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Dil becerileri = Language skills ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı okul öncesi dönem çocukların bağlanma stilleri
ile annelerin prenatal bağlanma düzeyleri arasındaki ilişkinin ve çocukların bağlanma
stili ile gelişim ve dil özellikleri arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır.
Yöntem: Çalışmaya, 2013 yılında Evcen ve arkadaşlarının yaptığı 'Gebelerde
anksiyete, depresyon, yetişkin bağlanma özellikleri, prenatal bağlanma düzeyleri ve
fetusun intrauterin iyilik hali ilişkisinin değerlendirilmesi' başlıklı yayınlanmamış tez
çalışmasının örneklem grubu olan - Dokuz Eylül Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve
Doğum Anabilim Dalı Obstetri Polikliniğine Haziran 2012 ile Aralık 2012 tarihleri
arasında başvuran, 28-40 haftalık iken fetüslerine bağlanma düzeyi tespit edilen 142
gönüllü anne ve 36-60 ay aralığındaki çocukları davet edilmiştir. Bu çalışma,
katılmayı kabul eden 39 anne-çocuk ikilisi ile Temmuz-Eylül 2016 döneminde
tamamlanmıştır. Çalışmaya katılan anne-çocuk ikililerine olgu rapor-veri kayıt formu,
çocukların bağlanma stillerinin değerlendirilmesi için yabancı durum testi uygulanmış,
annelerin prenatal dönemdeki bebeklerine bağlanma puanları dosya kayıtları
kullanılarak kaydedilmiş, çocukların gelişimsel özelliklerinin değerlendirilmesi için
Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE) ve Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil Testi
(TİFALDİ) uygulanmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 22.0 paket programı kullanılarak
değerlendirilmiştir. Sürekli verilerin analizinde normal dağılan gruplarda bağımsız
gruplarda t-testi ve one way ANOVA, dağılımın normal olmadığı gruplarda MannWhitney
U ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Kesikli verilerin analizinde ki-kare testi ve Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Tüm analizlerde p≤0,05 istatistiksel olarak
anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Okul öncesi bağlanma stili güvenli olan çocukların annelerinin
prenatal bağlanma puanları, güvensiz bağlanan çocuklarınkinden yüksek olmakla
birlikte istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmamıştır. Sosyodemografik değişkenler
açısından güvensiz bağlanan çocukların büyük ebeveyn kayıpları güvenli bağlanan
çocuklardan anlamlı olarak daha fazla olup; annelerin yaşı, eğitim düzeyi, mesleki
durumu, aile yapısı, annelerde psikiyatrik hastalık öyküsü, hastane yatış öyküsü,
çocukların cinsiyeti ve okul öncesi eğitim alma durumu gibi diğer sosyodemografik
değişkenler açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Güvenli ve güvensiz bağlanan
çocuklar arasında gelişim özellikleri ve dil becerileri açısından anlamlı farklılık
belirlenmemiştir.
Sonuç: Okul öncesi dönemde güvenli ve güvensiz bağlanması olan çocukların
annelerinin prenatal dönemde çocuklarına bağlanma düzeyleri karşılaştırıldığında
istatistiksel açıdan anlamlı bir fark gösterilememiştir. İstatistiksel açıdan anlamlı
olmamakla birlikte, güvenli bağlanan çocukların annelerinin daha yüksek prenatal
bağlanma düzeyleri olduğu görülmüş olup, bu farklılığın daha büyük örneklem
gruplarında araştırılmasına gereksinim vardır. Güvensiz bağlanan çocukların büyük
ebeveyn kayıplarının güvenli bağlanan çocuklardan anlamlı olarak fazla olması stresli
yaşam olaylarının bağlanma ilişkisinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu durum
stresli yaşam olaylarıyla baş etme becerilerinin geliştirilmesi ve bağlanma ilişkisini
korunmasını hedef alan erken müdahale programlarının geliştirilmesi açısından
önemlidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the relationship between
preschool attachment patterns and prenatal maternal attachment levels, and the
relationship between attachment patterns and, developmental and linguistic
characteristics of children.
Method: The study group composed of 142 voluntary mothers and their 36-60
month-old children who had attended the study entitled 'Association between fetal
inutero wellness and anxiety, depression, adulthood attachment features, prenatal
attachment during pregnancy' conducted by Evcen et al. in 2013 who had admitted to
the outpatient clinic of Dokuz Eylül University Department of Gynecology and
Obstetrics between June 2012 and December 2012 and whose level of attachment to
their fetus was determined at the age of 28-40 weeks. For the purposes of the
present study all mothers who have completed the Evcen study were invited and the
study was conducted and completed with 39 mother-child pairs who agreed to
participate. For the mother-child pairs participating in the study, the Case Report
Data Form and the strange stiuation test for evaluating the attachment styles of the
children were applied. The attachment scores of the mothers in the prenatal period
were recorded using file records, Ankara Development Screening Inventory (ADSI)
and the Turkish Expression and Receptive Language Test (TERL) for were applied
the evaluation of the developmental characteristics of the children. The data of the
study were evaluated in the SPSS 22.0 package program. In the analysis of
continuous data, T-test and one way ANOVA were applied to Independent Groups and Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests were applied to non-parametric
groups. Chi-square test and Kruskal-Wallis test were applied in the analysis of the
cut-off data. P≤0.05 was considered statistically significant.
Results: Although the prenatal attachment scores of the mothers of the
securely attached preschool children were higher than those of the insecurely
attached children, this difference was not statistically significant. In terms of
sociodemographic variables, insecure children had significantly greater grandparental
losses than those who were secure. There were no significant differences in terms of
other sociodemographic variables such as mother's age, education level,
occupational status, family structure, maternal psychiatric illness story, hospitalization
history, gender of children, pre-school education status. No significant differences in
terms of developmental characteristics and language skills among secure and
insecure children were observed.
Conclusion: There was no statistically significant difference in the prenatal
attachment levels of mothers of children who were secure and insecure attachment
patterns in preschool period. Although not statistically significant, it has been found
that mothers of preschool secure children have higher prenatal attachment levels and
this difference needs to be investigated in larger sample groups. Insecure children's
having greater grandparental losses than secure children suggest that stressful life
events are effective on attachment relationship. This is important in the development
of early intervention programs aimed at improving the ability to cope with stressful life
events and maintaining the attachment relationship.