Sakroiliit tanısında manyetik rezonans görüntüleme /
Yazar: AHMET YEŞİLDAĞ
Danışman: PROF.DR. REMİDE ARKUN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
ÖZET İnflamatuar bel ağrılı erken Sakroiliit düşünülen ve sakroiliit tanısı olan hasta gruplarında statik ve dinamik MRG'nin yerini ve en uygun tekniğin saptanmasını amaçladık. İncelemeye aldığımız olguları 3 gruba ayırarak sonuçlarım kaydettik. Grup 1 hastalarımız, 16 kişiden oluşan klinik olarak şüpheli spondiloartropati düşünülen ve inflamatuar bel ağrısı olan kişilerden oluşmaktaydı ve henüz konmuş bir tamları yoktu. Yalnız 32 sakroiliak eklemin 6'sında (%18) grade 2 bulgular vardı. Geri kalan 26 eklemde sakroiliit tanısı konacak bulgular yoktu. Olası spondiloartropati kuşkusu olan ve klinik yada diğer radyolojik yöntemlerle tam konmamış ancak sakroiliit ön tanısı ile tetkike alınan bu gruptaki amacımız, erken sakroiliiti ortaya koyabilmek, MR görüntülemenin erken tanıdaki yerini saptayabilmek ve diğer görüntüleme yöntemlerine üstünlüğünü gösterebilmekti. Dinamik MR görüntüleme tekniği ile bu gruptaki hastaların 32 sakroiliak eklemlerinin 21 'ine (%65) sakroiliit tanısı koyduk, 19 (%60) sakroiliak eklemde aktif sakroiliit vardı. Grup 2 hastalarımız ise ankilozan spondilit tanısı olan 12 hastadan oluşmaktaydı. Düz grafide 24 sakroiliak eklemin 23 ünde (6 grade 2, 13 grade 3, 4 grade 4) sakroiliit tamsı vardı. Sadece bir hastanın unilateral olarak bir ekleminde grade 1 değişiklik vardı. Burada tanısı zaten konmuş olan bu gruptaki amacımız, aktif sakroiliitin olup olmadığı ve varsa inflamasyonun derecesini saptamak idi. Bu Gruptaki 24 sakroiliak eklemin tümünde MR görüntülemede sakroiliit tamsı vardı. Dinamik MR görüntülemede 21 (%87) sakroiliak eklemde aktif sakroiliit saptadık. Grup 3 kontrol gurubuydu. Herhangi bir şikayeti olmayan yada mekanik özellikte bel ağrısı olan 6 kişiden oluşmaktaydı. Bu Grupta hiç kimsede inflamatuar bel ağrısı, spondiloartropati bulguları yada hikayesi yoktu. Tüm eklemlerin düz grafıleri grade 0 idi. MR incelemelerinde sakroiliit tanısı koyduracak aktif yada kronik eklem değişikliği saptanmadı. 48Hasta gruplarımızda eklem kıkırdağı değişiklikleri, subkondral skleroz, erozyon, kemik iliği ödemi, eklem aralığı değişiklikleri ve periartiküler yağ birikimi statik* MR görüntülerinde ve eklem kavitesindeki ve subkondral alandaki inflamatuar aktivasyonu gösteren kontrast etkileşim yüzdeleri (parlaklaşma indeksi) dinamik MR görüntülerinde değerlendirilmiştir. Eklem kıkırdağındaki değişiklikler, kemik iliği ödemi, periartiküler yağ birikimi ve parlaklaşma indeksi hesaplanması ile aktif sakroiliitin saptanabilme özellikleri MR görüntülemenin düz grafî ve BT'ye karşılaştırma gerektirmeyen üstünlükleridir. Subkondral skleroz, erozyon ve eklem aralığı değişiklikleri (daralma-genişleme) açısmdan MR görüntüleme ile düz grafî bulgularını karşılaştırıldığında subkondral skleroz ve erozyon saptanmasında MR görüntülemenin çok üstün olduğunu gördük. Eklem aralığı değişikliklerinin saptanmasında ise erken dönem hastalarda daha üstün ancak ileri dönem hastalarda ise anlamlı bir üstünlüğünün olmadığını saptadık. Sonuçta erken sakroiliit, konvansiyonel radyografide pozitif bir bulgu yokken dMRG ile saptanabilmekte ve erken ve ileri sakroiliitte inflamatuar aktivite kantitatif olarak hesaplanabilmekte ve hastanın yönlendirilmesinde önemli rol oynamaktadır. 49

Abstract: