Çocukluk çağı akciğer tüberkülozu hastalarının D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesi
Childhood lung tuberculosis patientsevaluation of vitamin D levels
Yazar: FİDAN KİMYONGÜR
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM YILMAZ AYDOĞMUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Tüberküloz-pulmoner = Tuberculosis-pulmonary ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: D vitamini eksikliği çocuklarda çok sık görülmektedir. Son yıllarda
yapılan birçok çalışma D vitaminin immunmodülatör etkisi olduğunu ve D vitamini
eksikliğinde çeşitli enfeksiyon hastalıklarının geliştiğini bildirmiştir. Bu nedenle
çalışmamızda; TB gelişebilecek riskli grupların bilinmesi konusuna katkı niteliğinde;
eksik serum 25-hidroksivitamin D düzeyi ile akciğer TB hastalığı arasındaki ilişkiyi
araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız; tek merkezli, retrospektif olarak yapıldı.
Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Enfeksiyon
Hastalıkları Bölümünde 2017-2020 yılları arasında klinik, radyolojik, mikrobiyolojik
veriler doğrultusunda akciğer tüberkülozu hastalığı tanısı konulup izleme alınan, eşlik
eden ek bir hastalığı olmayan 0-18 yaş arasındaki 47 çocuk olgu alındı. Kontrol
grubuna ise Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Genel Çocuk Polikliniğine başvurmuş, bilinen bir hastalığı olmayan, rutin
çocuk muayenesi sırasında D vitamini düzeyi çalışılmış 61 olgu dahil edildi.
Çalışmaya alınan tüm çocuklara ait yaş, cinsiyet gibi demografik verilerin yanı sıra,
TB hastalarının tanı mevsimi, kliniği, laboratuvar, mikrobiyolojik ve radyolojik
bulguları ve bu bulguların D vitamini eksikliği ile ilişkisi değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya aktif akciğer tüberkülozlu 47 olgu, kontrol grubu olarak
61 sağlıklı olgu olmak üzere 108 olgu dahil edildi. Çalışmaya alınan tüm çocukların
ortalama 25(OH)VitD düzeyi 11.4 (14±8.2) ng/ml sonuçlandı. Akciğer tüberkülozlu
olguların 25(OH)VitD düzeyinin ortanca değeri 10.9 (13,0 ± 9,7) ng/ml saptandı.
Kontrol grubunda çalışılan serum 25 (OH) Vitamin D düzeyinin ortanca değeri 13,2
(14,7± 6,8) ng/ml saptandı. Akciğer tüberkülozlu olguların 25(OH)VitD değeri kontrol
grubundan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha düşüktü. Akciğer tüberkülozlu olguların
28'inde (%59,5) vitamin D eksikliği var iken (serum 25-hidroksivitamin D <12 ng /
ml), 19'unda (%40,4) D vitamini eksikliği yok idi (12-20 ng / ml veya ≥ 20 ng / ml).
61 sağlıklı kontrol grubunun 29'unda (%47,5) D vitamini eksikliği var idi. Çalışmaya
alınan toplam 108 olgunun ise 57'sinde (%52,7) D vitamini eksikliği tespit edildi.
Katılımcıların %54,6'sını kız, %45,4'ünü erkek cinsiyet oluşturdu. Akciğer
tüberkülozlu 47 olgunun %61,7 (n=29)'i kız, %38,3 (n=18)'i erkekti. Kontrol gurubuna dahil olan 61 olgunun %49,2 (n=30), %50,8 (n=31)'i erkekti. Cinsiyet
açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Akciğer tüberkülozlu olguların yaş
ortalaması 14 (12,2 ± 4,7) yıl olarak bulundu. Kontrol grubu olgularının ortalama yaşı
9 (9,4 ± 4,4) yıl olarak bulundu. Vaka grubunda hastaların yaşları kontrol grubundan
anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti. Değerlendirilen toplam 108 çocuğun; 38'inin
(%35,2) ilkbahar mevsiminde, 37'sinin (%34,3) kış mevsiminde hastaneye başvurmuş
olduğu görüldü. Hastaların D vitamini eksikliği ile tanı mevsimi, laboratuvar,
mikrobiyolojik tetkikler, klinik, kilo, yaş, cinsiyet açısından anlamlı farklılık
saptanmadı.
Sonuçlar: D vitamini eksikliği akciğer tüberkülozu olan çocuklarda tanı
anında yüksek oranda görülmekteydi. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında hasta
grubunda D vitamini eksikliği istatiksel olarak anlamlı saptandı.
Anahtar Kelimeler: Aktif akciğer tüberkülozu, D vitamini eksikliği

Abstract:
Aim: Vitamin D deficiency is very common in children. Many studies
conducted in recent years have reported that vitamin D has an immunomodulatory
effect and that various infectious diseases develop in vitamin D deficiency. Therefore,
in our study; Contributing to knowing the risky groups that may develop TB; We
aimed to investigate the relationship between deficient serum 25-hydroxyvitamin D
level and pulmonary TB disease.
Patients and Methods: Our work; It was done retrospectively with a single
center. It was held between 2017-2020 at the Department of Pediatric Infectious
Diseases, Department of Pediatrics, Health Sciences University, Kanuni Sultan
Süleyman Training and Research Hospital. 47 children between the ages of 0-18, who
were diagnosed with pulmonary tuberculosis and were followed-up in line with
clinical, radiological and microbiological data, were included. In the control group, 61
cases without any known disease and whose vitamin D levels were studied during
routine pediatric examination were included. In addition to demographic data such as
age and gender of all children included in the study, the diagnosis season, clinic,
laboratory, microbiological and radiological findings of TB patients and the
relationship of these findings with vitamin D deficiency were evaluated.
Results: A total of 108 patients were included in the study, including 47
patients with active pulmonary tuberculosis and 61 healthy patients as the control
group. A total of 108 patients were included in the study, including 47 patients with
active pulmonary tuberculosis and 61 healthy patients as the control group. The mean
25 (OH) D level of all children included in the study was 11.4 (14 ± 8.2) ng / ml. The
median value of 25 (OH) Vitamin D level in patients with pulmonary tuberculosis was
10.9 (13.0 ± 9.7) ng / ml. The median value of serum 25 (OH) Vitamin D level studied
in the control group was 13.2 (14.7 ± 6.8) ng / ml. 25 (OH) vitamin D levels of the
patients with pulmonary tuberculosis were significantly lower than the control group.
While 28 (59.5%) of pulmonary tuberculosis patients had vitamin D deficiency (serum
25-hydroxyvitamin D <12 ng / ml), 19 (40.4%) had no vitamin D deficiency (12-20
ng / ml or ≥) 20 ng / ml). 29 (47.5%) of 61 healthy control group had vitamin D
deficiency. Vitamin D deficiency was detected in 57 (52.7%) of 108 cases included in
the study. 61.7% (n = 29) of 47 cases with pulmonary tuberculosis were female and 38.3 % (n = 18) were male. 49.2% (n = 30) and 50.8% (n = 31) of 61 cases included in
the control group were male. There was no statistically significant difference in terms
of gender. The mean age of the patients with pulmonary tuberculosis was found to be
14 (12.2 ± 4.7) years. The mean age of the control group cases was 9 (9.4 ± 4.4) years.
The ages of the patients in the case group were significantly higher than the control
group. A total of 108 children evaluated; It was observed that 38 (35.2%) of them
applied to the hospital in the spring season and 37 (34.3%) in the winter season. No
significant difference was found between the patients with vitamin D deficiency in
terms of diagnosis season, laboratory, microbiological examinations, clinic, weight,
age, gender.
Conclusion: Vitamin D deficiency was seen with a high rate at the time of
diagnosis in children with pulmonary tuberculosis. Vitamin D deficiency was found to
be statistically significant in the patient group compared to the control group.
Key Words: Active pulmonary tuberculosis, vitamin D deficiency