hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Küreselleşme ve ulusal egemenlik üzerine etkisi
Globalization and its effects on national independence
Yazar: CAN EKİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUNCAY CEYLAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Ekonomik etki = Economic effect ; Küreselleşme = Globalization ; Milli egemenlik = National sovereignty ; Siyasal etki = Political clout

Özet:
Bu araştırmanın amacı, küreselleşme olgusunu farklı yönleriyle analiz ederek; ulusal egemenlik üzerine etkilerini ortaya koymaktır.Araştırmada konunun uzmanı olan yerli ve yabancı bilim adamlarının eserleri, temel kaynaklar olarak kullanılmıştır.Çalışmanın temelini; küreselleşme ve egemenlik kavramları oluşturmuştur; küreselleşmenin devletlerin ulusal egemenliklerini kullanmada ortaya çıkardığı sorunlar irdelenmiştir. Faydalanılan eserler doğrultusunda küreselleşme olgusunun tarihi gelişimi; ekonomik, siyasal, kültürel, hukuki, ideolojik ve teknolojik boyutları ele alınmıştır. Yine egemenlik kavramının ulusal egemenlik haline gelişi ve günümüzdeki egemenlik anlayışı ortaya konulmuştur. Bu bilgiler ışığında küreselleşmenin ulusal egemenlik üzerine etkileri; siyasal, ekonomik, kültürel, hukuksal, ideolojik ve teknolojik yönleriyle değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze globalization in different respects and demonstrate its effects on national independence.Works of native and foreign scholars who are experts of the issue are used as basic sources.The basic concepts of the study are globalization and independence. Problems that emerge due to the use of natiindependence of states by globalization are examined. Historical development of globalization and its economic, political, cultural, legal, ideological and technological dimensions are handled. The prpcess in which independence turned into national independence as well as present understanding of independence are explored. In the light of the information gathered, effects of globalization on national independence are evaluated with its economical, political, cultural, legal, ideological and technological aspects.
Sömürge sonrası söylem ışığında utanç
Shame in the light of postcolonial discourse
Yazar: ŞENNUR BAKIRTAŞ
Danışman: PROF. DR. KAMİL AYDIN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Doğu kültürü = Eastern culture ; Doğu toplumu = Eastern society ; Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Roman = Novel ; Rushdie, Salman = Rushdie, Salman ; İngiliz edebiyatı = English literature ; İngiliz romanı = British novel

Özet:
Bu çalışmada, sömürge sonrası söylemin oluşturduğu melez edebiyatın en önemli temsilcilerinden birisi olan Salman Rushdie'nin Utanç adlı romanı sömürge sonrası söylem ışığında incelenmektedir. Çalışmanın asıl odak noktası, özellikle kadın karakterlere göndermede bulunularak öfke ve şiddet şeklinde görülen ve erkek çocuk sahibi olamama gibi nedenlerden doğan utanç kavramıdır. Çalışmada vurgulanan diğer önemli bir nokta ise; Doğulu kadınların öteki ve madun olarak yansıtılmalarının açık bir şekilde utançla bağlantılandırılması ve bunun nedeninin de hem şarkiyatçı söylemin sterotip sunumları ve hem de Doğu'nun erkek egemen kültür, inanç, gelenek ve değer yargılarından kaynaklanmasıdır. Safiye Zeynep, Belkıs Haydar ve Rani Harappa gibi Doğulu kadın karakterlerin yanlış tanıtımı özellikle erotik ve egzotik çağrışımları olan harem ve peçe gibi Doğu toplumlarına özgü kavramlarla sunulmaktadır.

Abstract:
In this thesis, Shame, a novel of Salman Rushdie, who is one of the most important representatives of hybrid literature that postcolonial discourse forms is examined in the light of postcolonial discourse. The main focus of the study is on the concept of shame in different forms such as fury and violence and with different reasons such as not having a baby boy with particular reference to Eastern female characters. It has also been inferred that the reason why Eastern women reflected as the other and subaltern are openly associated with shame is both because of the stereotypical representation of orientalist discourse and male-dominated value judgements of the Eastern culture, belief and traditions. The misrepresentation of the Eastern women like Sufiya Zinobia, Rani Harappa and Bilquis Ryder is introduced with regards to harem and veil with their exotic and erotic evocations.
Metilen mavisi düzenli tek tabaka yapılarının elektrokimyasal sentezi ve karakterizasyonu
Electrochemical synthesis and characterization of well-ordered methylene blue monolayers
Yazar: KADER DAĞCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ALANYALIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, Au elektrot üzerinde metilen mavisi kendi kendine biriken tek tabakalarının (SAM) oluşturulması ve MB-SAM yapısının elektropolimerizasyonu ile iyi düzenlenmiş poli(MB-SAM) yapısının sentezi amaçlanmıştır. Oluşturulan poli(MB-SAM) yapılarının karakterizasyonu için dönüşümlü voltametri, UV-görünür bölge absorpsiyon spektroskopisi, FTIR-ATR spektroskopisi ve STM teknikleri kullanıldı. MB-SAM yapısının oluşumu için optimum süre 4 gün olarak tespit edildi. MB-SAM yapısının elektropolimerizasyonu için pH: 9,0 borat tamponunda 1 s süre ile 950 mV'da potansiyel kontrollü elektroliz tekniği uygulandı. Morfolojik incelemeler ile yaklaşık 5 nm çapında iyi düzenlenmiş poli(MB-SAM) nano tel yapılarının oluştuğu belirlendi. Poli(MB-SAM)'nın ATR-FTIR spektrumunda 1279 cm-1`de karakteristik aromatik C-N gerilim titreşimine karşılık gelen ilave bir pik gözlendiği için MB-SAM filminin polimerizasyonunun C-N birleşmesi ile oluştuğu sonucuna varıldı. UV-görünür bölge absorpsiyon spektroskopisi ile yapılan optik incelemeler sonucunda polimer yapının pikinin monomer yapıya göre 80 nm maviye kaydığı belirlendi. Bu durum elektropolimerizasyonu göstermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to form a well-ordered structure of methylene blue (MB) by electropolimerization of self?assembled monolayers (SAM) of MB on gold substrates. Characterization of prepared MB structure was carried out by using cyclic voltammetry, UV-vis. absorption spectroscopy, ATR-FTIR spectroscopy, and STM techniques. Electrochemical measurements show that optimum immersion time is 4 days to from MB-SAM structure. Poly(MB-SAM) structure have been optained by potantiostatik experiment at 950 mV for 1 s in pH: 9,0 buffer solution. Morphological investigations exhibit a well ordered poly(MB-SAM) nanowires with about 5 nm width. ATR-FTIR spectrum of the poly(MB-SAM) film shows an additional peak at 1279 cm-1 that is a characteristic of aromatic C-N stretching vibration. It can be concluded that the polymerization of MB-SAM film occurs via C-N coupling. UV-Visible Absorption spectroscopy technique was carried out to investigate the optical properties of poly(MB) films. Spectrum of poly(MB) shows a blue shift about 80 nm and is attributed to electropolimerization of MB on the electrode.
Kiral hipervalent iyodosil bileşiklerinin sentezi ve bu bileşiklerle alkenlerin oksidasyonu
Synthesis of chiral hypervalent iodine compounds and oxidation of olefins with this compounds
Yazar: HANDE USANMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Hipervalent iyot bileşikleri birçok reaksiyon türünde kullanılabilme özelliklerinden dolayı önemli bileşiklerdir. Bu çalışmada yeni kiral hipervalent iyot bileşiklerinin sentezi ve bu bileşiklerle alkenlerin alilik oksidasyonu hedeflendi. Optikçe aktif atom içermeyen ve optikçe aktiflik gösteren bileşiklerin içerisinde en yaygın olarak bilinenlerden biriside atropi izomer olan biaril sistemleridir. Biaril bileşikleri bunların en bilinen örnekleridir. Binaftil sistemlerine iyot atomu takılıp oksitlendiğinde arzu edilen kiral hipervalent iyot bileşikleri sentezlenmektedir. Bunun için ? -naftol çıkış bileşiği olarak kullanılıp 180oC kapalı tüp içerisinde 2,2'-diamino-1,1'-binaftil bileşiği sentezlenerek buradan İyodobinaftil bileşiği sentezlendi ve karakterize edildi. Daha sonra iyodobinaftil oksitlenerek test etmek için çeşitli basit yapıdaki ve sübstitüe alkenler seçildi. Siklohekzen, siklopenten, siklohepten ve 4-Metilsiklohekzen-3-on ile reaksiyonu sonunda ilgili peroksitleri sentezlendi. Fenil-1-siklohekzen, anetol, alil benzen, 1-fenil siklobüten, 1-fenil siklopenten ve 1-fenil siklohepten ile reaksiyonu sonucunda ise parçalanarak ilgili aldehitleri sentezlendi.

Abstract:
Hypervalent iodine reagents are of great importance in synthetic organic chemistry due to their low toxicity, ready availability, and ease of handling. In this work, a series of new chiral hypervalent iodine reagents were synthesized and evaluated as potential oxidants in the oxidation of alkenes. The chiral hypervalent iodine reagents were synthesed starting from ? -naphthol by the reaction sequences including 2-iyodosil-1,1?-binaftil, N-Etil-2?-iyodosil-1,1?-binaftil-2-amin, N,N-dimetil-2?-iyodosil-1,1?-binaftil-2-amin. The newly prepared hypervalent iodine reagents are poured to be generally versitile for oxidation of alkenes under optimized reaction condition. Oxidation of electron poor alkenes with hypervalent iodine reagents gave allylic hydroperoxides, while electron rich alkenes underwent oxidative cleavage to yield the corresponding carbonyl compounds. The reaction mechanism and scope are discussional in details.
Ergenlerde şiddetin önlenmesinde din eğitiminin rolü
The role of religious education in the prevention of youth violence
Yazar: MACİD YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ABBAS ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Değerler = Values ; Din eğitimi = Religious education ; Ergenler = Adolescents ; Şiddet = Violence

Özet:
İnsanlar değerlerle yaşarlar ve toplumu ayakta tutan bu değerlerin büyük bir kısmı inançla ilgili ahlaki değerlerdir. Toplumsal yaşamın sağlıklı ve ahenk içerisinde sürmesini sağlayacak bu değerlerin eğitim alanındaki ihmali geleceğimizde onarılmaz yaralar açabilir. Dolayısıyla değerlerin eğitimine eğitim sistemimizin içinde gereken yerin verilmesine büyük ihtiyaç vardır.Araştırma ergenlerde şiddetin önlenmesinde dini-ahlaki değerlerin önemine vurgu yapmaktadır. Ayrıca ailede ve okulda alınan din eğitimi, bireyi değerler açısından şiddet ve saldırganlığa karşı donanımlı hale getirmektedir. Özellikle küçük yaşlarda alınan değerler eğitimi bireyde duygu eğitiminin tamamlanmasına yardımcı olmaktadır. Değerlerin eğitimi bireyde saygı, bağışlayıcılık, kardeşlik, hoşgörü, paylaşma ve iyimserlik gibi birçok olumlu duygunun içselleştirilmesinde etkin rol oynamaktadır. Günümüzde ergenlerde karşılaşılan şiddet olaylarının tırmanan bir seyir göstermesi konunun önemini pekiştirmektedir.Çalışmada uygulanan anket ile ergen bireylerin saldırganlık düzeyleri ölçülmüş, ailede ve okulda alınan din ve değerler eğitimi ile olan ilişkinin nasıl olduğu açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
People live with some values and a large part of these values that sustain the society are the moral values related to the faith. It can cause some remediless traumas on our future, to default these values which keep the social life healthy and harmonious on the scope of education. Thereby it is so necessary to give the full treatment to education of values in our educational system.This study emphasizes on importance of religious-moral values to prevent the violence of youths. Besides, the religious education in the family and school makes the individual well-equipped against violence and aggression. The training of values, especially received at early ages, aids to the completion of the sensual education of individuals. The training of values has a great effect on assimilation of various good senses by individuals such as respect, forgiveness, brotherhood, tolerance, sharing and optimism. Today, upward movement of the events of violence by adolescents intensifies the importance of the subject.In the study, it was measured, with an inquiry, the level of aggression of adolescent individuals and tried to state how the relation between the religious was and values education in the family and the school.
Tek açıklıklı dairesel kâgir kemer köprülerin göçme yüklerinin limit analiz yöntemleri ile hesaplanması
Determination of collapse load of single span circular masonry arch bridges by the methods of limit analysis
Yazar: SÜLEYMAN NAZİF ORHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET HAMİT ÖZYAZICIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Doğrusal programlama = Linear programming ; Göçme yükü = Collapse load ; Limit analizi = Limit analysis

Özet:
Bu çalışmada, kâgir kemer köprülerin yük taşıma kapasitelerinin hesaplanmasında kullanılan mevcut yöntemler incelenmiştir ve tek açıklıklı dairesel kâgir kemer köprülerin göçme yüklerinin rijit-blok analiz yöntemiyle hesaplanmasına yönelik olarak bir algoritma geliştirilmiştir.Limit analizin alt-sınır teoreminin baz alındığı algoritma, doğrusal programlama tekniklerini kullanmakta ve gerçek göçme yükü değerine alttan yakınsamakta yani emniyetli yük değerini öngörmektedir. Algoritma, Matlab programlama ortamında uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, literatürdeki mevcut sonuçlarla uyumlu çıkmıştır.Ayrıca, kemer yüksekliği, kemer kalınlığı, sürtünme katsayısı ve kemer bloklarının sayısı, parametreler olarak alınarak, tek açıklıklı kâgir kemerlerin değişimsel göçme yükleri değerlendirilmiştir. Kâgir bloklar arasındaki sürtünme katsayısının, kalın kemerlerde göçme mekanizmasını belirlediği ve kemer bloklarının sayısının, kâgir kemerlerin yük taşıma kapasitesi üzerinde neredeyse etkisiz olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the available methods of assessing the load carrying capacity of masonry arch bridges are reviewed and an algorithm to assess the collapse load of single span circular masonry arch structures with rigid-block analysis method is developed.Based on the lower-bound theorem of limit analysis, the algorithm uses techniques of linear programming and converges to the true collapse load from below; ie. predicts the safe load. The algorithm is implemented in Matlab programming environment. The results compare well with those available in the literature.Also, the variational collapse load of single span masonry arches is evaluated, taking arch height, arch thickness, coefficient of friction and number of voussoirs as parameters. It is found that the coefficient of friction between masonry blocks governs the collapse mechanism in the thick arch range and the number of voussoirs is almost ineffective on the load carrying capacity of masonry arches.
Moklobemidin sıçanlarda antiülser ve antioksidan aktivitesinin araştırılması
Investigation of antiulcer and antioxidant activity of moclobemide in rats
Yazar: ABDULMECİT ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. HALİS SÜLEYMAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antiülser ajanlar = Anti-ulcer agents ; Moklobemid = Moclobemide ; Peptik ülser = Peptic ulcer ; Sıçanlar = Rats ; Ülser = Ulcer ; İndometazin = Indomethacin

Özet:
Peptik ülser tedavisinde kullanılan çok sayıda klasik antiülser ilaç grupları bulunsa da, bu ilaçlarla ülserin kalıcı tedavisi sağlanamamaktadır. 1950'den beri antidepresan ilaçlar non-psikiyatrik bazı hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadırlar. Birçok antidepresan ilacın antiülser aktiviteye sahip oldukları deneysel ve klinik çalışmalarla gösterilmiştir. Bu çalışmada moklobemidin antiülser etkilerinin araştırılması ve oksidan mekanizmalarla ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 10, 20, 40, 80 ve 150 mg/kg dozlarında kullanılan moklobemid ve 20 mg/kg dozunda kullanılan famotidinin antiülser aktivitesi ratlarda indometazin ülserinde incelenmiş ve sonuçlar kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Moklobemid kullanılan tüm dozlarda indometazin ülserlerinin oluşumunu anlamlı olarak azalttı. Moklobemid, kullanılan bu dozlarda glutatyon (GSH), nitrik oksid (NO) seviyeleri ve süperoksid dismutaz (SOD) aktivitesini kontrol grubuna göre artırırken; malondialdehid (MDA) seviyesi ve myeloperoksidaz (MPO) aktivitesini ise azaltmıştır.Sonuç olarak, antidepresan bir ilaç olan moklobemidin, güçlü bir antiülser ajan olduğu tespit edilmiştir. Moklobemidin antiülser etki mekanizmasında toksik oksidan radikallerin baskılanması ve antioksidan mekanizmaların aktivasyonu rol oynamaktadır.

Abstract:
Even though there are many drugs for the treatment of gastric ulcers, these drugs sometimes cannot succeed. Since the 1950s, antidepressant drugs have been used for several non-psychiatric indications. Many antidepressant drugs have been shown experimentally to produce antiulcer activity in various ulcer models. This study aimed to investigate the antiulcer effects of moclobemide and to determine its relationship with antioxidant mechanisms. The antiulcer activities of 10, 20, 40, 80, 150 mg/kg moclobemide and 20 mg/kg famotidine have been investigated on indomethacin-induced ulcers in rats, and the results have been compared with that of the control group. Moclobemide decreased the indomethacin-induced ulcers significantly at all doses used. While used doses of moclobemide increased the glutathione (GSH), nitric oxide (NO) level and superoxide dismutase (SOD) activity, it decreased the malondialdehyde (MDA) level and myeloperoxidase (MPO) activity in stomach tissue when compared to the control group.In conclusion, it is determined that an antidepressant drug, moclobemide is a potent anti-ulcer agent. Inhibition of toxic oxidant radicals and activation of antioxidant mechanisms play a role in its anti-ulcer effect mechanisms.
Çoruh havzasındaki aylık nehir akımlarının stokastik modellemesi
Stochastic modelling of mean monthly flows in Çoruh basin
Yazar: HİLAL ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM CAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Çoruh Havzası'nda bulunan 2304, 2305, 2315, 2316, 2320, 2321, 2322, 2323 ve 2325 nolu 9 adet akım gözlem istasyonunda ölçülen aylık nehir akımlarının stokastik modelleri otoregresif-hareketli ortalama (ARMA) yöntemi ile elde edilmiştir. Modellerin elde edilmesinde, Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) Akım Gözlem Yıllıklarındaki veriler kullanılmıştır. Çalışma kapsamında aylık akımların otoregresif-hareketli ortalama (ARMA) modellerinin metodolojisi ayrıntılı bir şekilde verilerek belirtilen modellerle modellemeleri gerçekleştirilmiştir.Yapılan analizler sonucu 2304 nolu istasyon için ARMA(1,0), diğer 8 istasyon için ARMA(1,2) modeli en uygun model olarak seçilmiştir. Optimum modelin seçimi sırasında parametrelerin istatistiki olarak anlamlılığına dikkat edilerek Akaike Bilgi Kriteri (AIC) testi uygulanmıştır. Seçilen modellere Port Monteau testi uygulanarak artık serilerin içsel bağımlılığının olmadığı gösterilmiştir. Elde edilen modeller kullanılarak tarihi seriler ile aynı uzunlukta 100 adet sentetik seri türetilmiştir. Türetilen sentetik serilerin tarihi akım serilerine ait istatistiksel karakteristikleri (aylık ortalama, aylık standart sapma, korelogram) %95 güven sınırları dahilinde muhafaza ettiği gösterilmiştir. Bu nedenle, elde edilen modellerden Çoruh Havzası'ndaki su kaynakları sistemlerinin planlanması ve işletilmesi çalışmalarında yararlanılabilecektir.

Abstract:
In this study, stochastic models were obtained by applying autoregressive-moving average (ARMA) using monthly streamflow observations named 2304, 2305, 2315, 2316, 2320, 2321, 2322, 2323 and 2325 numbers at 9 stations located in Çoruh Basin. Studies were carried out by using data from the water yearbooks published by EİE. The modeling procedure for monthly streamflows with autoregressive-moving average (ARMA) models were given in detail and indicated models are constructed.Analysis at 2304 gauging station, showed that ARMA(1,0) model is the most appropriate model among the competing models and at other 8 gauging stations showed that ARMA(1,2) model is the most appropriate model among the competing models. While selecting the most efficient model statistically confidence intervals of the parameters considered that the Akaike Information Criterion (AIC) test was applied. Port Manteau and autocorrelation tests showed that residuals are white noise series. By using these models, 100 synthetic streamflow series were generated each being same long as historic time series. Generated synthetic series; historic time series were found to have the same statistical parameters (monthly mean, monthly standard deviation, autocorrelation) as the generated time series within 95% confidence intervals.
Uzmanların mental modellerine dayalı elektronik performans destek sistemi geliştirilmesi ve diş hekimliği uygulaması
To develop elektronic performance support system based on experts' mental models and in dental practice
Yazar: EMBİYA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ASLAN GÜLCÜ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Bayes ağlar = Bayes networks

Özet:
Bu çalışmanın amacı; uzmanların mental modellerine dayalı bir Elektronik Performans Destek Sistemi (EPDS) geliştirmek ve bu sistemin uygulanabilirliği ile kullanıldığı alana olan katkısını araştırmaktır. Diş hastalıkları ve tedavilerine yönelik geliştirilen bu model; kullanılacağı alanla ilgili literatür desteğinden çok uzmanların yıllarca edindikleri bilgi ve tecrübelerinin ortaya çıkarılıp kullanılması esasına dayanmaktadır. Geliştirilen model; uzmanların mental modelleri çıkarılıp, birleştirildikten sonra Netica programı yardımıyla kodlanmıştır. Gerçek klinik ortamında hasta üzerinde uygulaması yapılarak hem gözlem yöntemi hem de mülakat yöntemiyle hekimlerin görüş ve düşüncelerine yönelik veriler toplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda diş hekimliğine yönelik geliştirilen bu EPDS'nin uygulanacak tedavilere karar verirken hekimlere yardımcı olabileceği, özellikle diş hekimi adayları için önemli bir performans desteği sağlayacağı ortaya çıkmıştır. Geliştirilen bu modelin kullanıcılarına ve kullanılan alana yaptığı katkı, aynı yöntemle farklı alanlarda kullanılacak EPDS'lerin geliştirilmesine ışık tutabilir.

Abstract:
The aim of this study is to develop an Electronic Performance Support System (EPSS) which is based on mental models of experts and to investigate the effect of this model to the field in which this model is used and to its users. This model, developed for dental illnesses and treatments is based on the principles of investigation and application of experts experiences that they acquired during long years rather than literature knowledge. The model that is developed is coded with the help of Netica programme after extracting and composing mental models of experts. The data, related to the views of doctors, is gathered by both interview and observation by performing application on patients in real clinical medium. In the result of data analysis, it is concluded that, EPDS, which is developed for dental medicine, can be helpful for dentist in determining the treatment to be applied and especially will provide an important performance support for the candidates of dental medicine. The contribution of this model to its users and the field in which this model is used can set light to develop EPDS?s that will be used in different fields with the same method.