Annelerin duygusal istismar potansiyelleri ve çocuklarına yönelik ilgileri ile çocukların davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between mothers' potential for emotional abuse and interests in their children and children's behavioral problems
Yazar: RÜVEYDA KURNAZ
Danışman: PROF. DR. ENDER DURUALP
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile içi roller = Family roles ; Aile katılımı = Family participation ; Anne katılımı = Mother involvement ; Anneler = Mothers ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Araştırmanın amacı, annelerin duygusal istismar potansiyelleri ve çocuklarına yönelik ilgileri ile çocukların davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu temel amacın yanı sıra; araştırmada annelerin duygusal istismar potansiyellerinin, çocuklarına yönelik ilgilerinin ve çocukların davranış problemlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi de amaç edinilmiştir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel ve betimsel tarama modelleri kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini; Ankara İli Çubuk İlçesinde resmi okul öncesi eğitim alan 4-6 yaş arasında çocuğu bulunan, evliliği devam eden, psikolojik bir tanısı olmayan, özel gereksinimi bulunmayan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 276 anne, bu annelerin prematüre ya da düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelmemiş olan çocukları ve çocukların okul öncesi öğretmenleri (30) oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; "Genel Bilgi Formu", "DİPO", "ÇYAİÖ-A" ve "PKBS-2" kullanılarak yüz yüze iletişim yöntemi ile Ocak 2022-Mart 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma sonucunda; annelerin çocuklarına yönelik duygusal istismara neden olan davranışları ile annelerin öğrenim durumları, ilk kez anne olma yaşı ve araştırmaya dâhil edilen çocuklarına gebe kaldıklarında verdikleri tepki arasında anlamlı fark belirlenmiştir. Annelerin çocuklarına yönelik ilgi düzeyleri ile annelerin çocuk sayısı, araştırmaya dâhil edilen çocuklarına gebe kaldıklarında verdikleri tepki ve çocuğun doğum sırası arasında anlamlı fark bulunduğu belirlenmiştir. Annelerin görüşlerine göre çocukların sergiledikleri genel davranış problemleri ile annelerin öğrenim durumu, ilk kez anne olma yaşı, araştırmaya dâhil edilen çocuklarına gebe kaldıklarında verdikleri tepki ve çocuğun yaşı arasında anlamlı bir fark bulunduğu belirlenmiştir. Annelerin DİPO Nedensel alt boyut puanları ile ÇYAİÖ-A puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve orta düzeyli bir ilişki olduğu; annelerin DİPO Nedensel alt boyut puanları arttıkça, çocuklarına yönelik ilgi düzeylerinin düştüğü tespit edilmiştir. Annelerin DİPO Nedensel alt boyut puanları ile anne görüşlerine göre çocukların PKBS-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyli bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Annelerin DİPO Nedensel alt boyut puanları ile öğretmenlerin görüşlerine göre çocukların PKBS-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Annelerin görüşlerine göre çocukların PKBS-2 puanları ile öğretmenlerin görüşlerine göre çocukların PKBS-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki olduğu; annelerin çocuklarında davranış problemleri algılama düzeyleri arttıkça öğretmenlerin de çocuklarda davranış problemleri algılama düzeylerinin arttığı saptanmıştır. Yapılan regresyon analizinin sonuçlarına göre; annelerin çocuklarına yönelik duygusal istismar uygulama potansiyellerinin, çocuklarında davranış problemleri algılama düzeylerini yordadığı tespit edilmiştir (R2=0,13).

Abstract:
The aim of the research is to examine the relationship between mothers' emotional abuse potential and their involvement towards their children and children's behavioral problems. In addition to this main purpose; it is aimed to examine various variables related to the emotional abuse potential of mothers, their involvement towards their children and children's behavior problems. In the research, relational and descriptive screening models from quantitative research methods were used. Volunteer 276 mothers were recrutied. Inclusion criteria were: having children being 4-6 years old who were students in kindergarten in Ankara Cubuk, married, not having diagnosis related to psychological problems. Exclucison criterion were: having special needs, having children who borned premature or with low birth weight. Also, 30 kindergarten teachers of recruited childeren examined these children's behaviraoul problems at school. "General Information Form", "Emotional Abuse Potential Scale for Parents with 3-6 Years-Old Children (EAPSP)", "Development of Parental Involvement Towards Children Scale and "Preschool and Kindergarten Behavior Scale (PKBS-2) were used to obtain the data. The data were collected between January 2022 and March 2022 by face-to-face communication method using. As a result of the research; it It was found that there is a significant difference between the behaviors of the mothers causing emotional abuse towards their children and the educational status of the mothers, the age of being a mother for the first time, and the reaction given when the mothers become pregnant with their children included in the study. It was found that there was a significant difference between the level of mothers' involvement towards their children and the number of children of mothers, their reactions given when they became pregnant to their children included in the study, and the birth order of the child. According to the opinions of the mothers, it was determined that there was a significant difference between the general behavioral problems of the children and the education level of the mothers, the age of being a mother for the first time, the reaction they gave to their children included in the study when they became pregnant, and the age of the child. It was found that there was a statistically significant, negative, and moderately relationship between the EAPSP Causal sub-dimension scores of the mothers and their Development of Parental Involvement Towards Children Scale scores. For example, when; the EAPSP Causal sub-dimension scores of the mothers increased, their level of involvement towards their children decreased. It was found that there was a statistically significant, positive and moderately relationship between the EAPSP Causal sub-dimension scores of the mothers and the PKBS-2 scores of the children according to the opinions of the mothers. It was found that there was a statistically significant, positive and low-level relationship between mothers' EAPSP Causal sub-dimension scores and children's PKBS-2 scores according to teachers' opinions. According to the mothers' opinions, there is a statistically significant, positive and low-level relationship between the children's PKBS-2 scores and the teachers' opinions; It was found that as the level of perception of behavior problems in children of mothers increased, the level of perception of behavior problems in children increased, as did the level of teachers' perception of behavior problems in children. According to the results of the regression analysis; their potential for emotional abuse towards their children slightly predicted mothers' levels of perception of behavioral problems in their children (R2=0,13).