Canlı vericili karaciğer nakli sonrası alıcısı ölen vericilerin psikososyal sonuçları
Psychosocial outcomes of donors whose recipients died after living donor liver transplantation
Yazar: MUKADDER İSPİR
Danışman: PROF. DR. SEZAİ YILMAZ
İnönü Üniversitesi / Karaciğer Nakli Enstitüsü / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Canlı donörler = Living donors ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Ölüm = Death

Özet:
Canlı Vericili Karaciğer Nakli Sonrası Alıcısı Ölen Vericilerin Psikososyal Sonuçları
Amaç: Canlı vericili karaciğer nakli sonrası alıcı ölümü yaşayan vericilerin
psikososyal sonuçlarını ortaya koymak.
Materyal-Metot: İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstirüsü'nde 2012-2017 yılları
arasında canlı vericili karaciğer nakli yapılan ve alıcısı vefat eden 41 verici ile alıcısı yaşayan
87 verici çalışmaya dahil edildi. Vericilerin hepsine Demografik Veri Formu, Beck Anksiyete
Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Beck umutsuzluk Ölçeği, Karardan Pişmanlık Ölçeği,
Travma Sonrası Gelişim Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Genel
değerlendirme anketi (24 soru) karşılıklı soru cevap şeklinde uygulandı. İstatistiksel olarak
tanımlayıcı analizlere ek olarak gruplar arasındaki farklar Ki kare ve student-t testi ile
değerlendirildi.
Bulgular: Canlı vericili karaciğer nakillerinde alıcı ölümü, vericilerin anksiyete,
depresyon, umutsuzluk düzeyleri ile vericilikten duyulan pişmanlığı artıran ve vericilik
deneyimi sonrası elde edilecek psikolojik büyümeyi olumsuz etkileyen bir faktördür.
Sonuç: Vericilerin operasyon sonrası dönemde psikososyal açıdan düzenli takipleri
yapılmalı, özellikle alıcısı ölen vericiler daha sık takip edilerek ihtiyaç halinde destek ve
tedavileri sağlanmalıdır. Vericilere operasyon öncesi vericiliğin psikososyal sonuçları
hakkında da bilgilendirme yapılmalıdır. Vericilerdeki psikososyal sorunlar daha fazla
çalışılmaya muhtaçtır.
Anahtar Kelimeler: Canlı vericili karaciğer nakli, vericiler, alıcı ölümü, psikososyal
etki

Abstract:
Psychosocial outcomes of donors whose recipients died after living donor liver
transplantation.
Aim: Our aim was to investigate the psychosocial outcomes of the donors whose
recipients died after living donor liver transplantation (LDLT).
Material and methods: Forty-one donors whose recipients died and 87 donors whose
recipients were alive after LDLT at Inonu University Liver Transplantation Institude between
2012 and 2017 were included into the study. Demographic data form, Beck anxiety scale,
Beck depression scale, Beck Hopelessness Scale, Posttraumatic Growth Inventory, Desicion
Regret Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support and general evaluation
questionnaire (24 questions) were used in all donors by face to face questioning. In addition to
the descriptive statistical analysis, chi-square and student's t tests were used to evaluate the
differences between the groups.
Results: Recipient death after living donor liver transplantation is a factor that
negatively increases the level of anxiety, depression, hopelessness levels, and repentance of
donors, and adversely affects the psychological growth of the donors after donation
experience.
Conclusion: Regular follow-up of the donors should be done psychosocially in the
post-operative period, especially the donors whose recipients have died should be followed up
more frequently and their support and treatment should be provided when needed. The donors
should also be informed about the psychosocial implications of operative management and
post-operative period. More studies are needed regarding the psychosocial problems of the
donors.
Key-Words: Living donor liver transplantation, donors, recipient death, psychosocial
outcome
vii