Akut pankreatitli hastalarda oksidatif stres belirteci olan iskemi modifiye albumin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of ischemia modified albumin levels as oxidative stress parameter in patients with acute pancreatitis
Yazar: HAKAN YARKICI
Danışman: PROF. DR. HARUN AKAR ; DOÇ. DR. GÖZDE DERVİŞ HAKİM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis ; İskemi modifiye albumin = Ischemia-modified albumin

Özet:
Amaç: Akut Pankreatit (AP), inaktif haldeki sindirim enzimlerinin çeşitli sebeplerle aktif hale geçerek pankreas dokusunu sindirmesi sonucunda gelişen bakteriyel olmayan inflamasyon ile karakterize bir tablodur. Son dönemde AP gelişiminde iskemi temelli süreçler düşünülmüş, hastalığın tayini ve prognostik takibinde iskemi belirteçleri kullanılmaya başlanmıştır. İskemi Modifiye Albumin (İMA) bu kapsamda araştırma makalelerinde yerini alan bir belirteç olmuştur. Bu tezde AP'li hastalarda sık kullanılan prognostik marker ve skorlama sistemleri ile kandaki İMA düzeyi ilişkisini belirlemek, AP'li hastalarda İMA parametresinin hastalık şiddetini ve prognoz tayinini belirlemede kullanılabilirliğini araştırmak amaçlanmaktadır. 
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İzmir Tepecik Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Gastroenteroloji Kliniği'ne başvuran 18 yaş üstü AP tanılı 100 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların; yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), daha önce pankreatit atağı olup olmaması durumu, sonlanım durumları (taburculuk veya eksitus), hastalık etyolojisi, hastalık şiddeti, pankreatit tipi (nekrotizan veya ödematöz oluşu), AP prognostik skorlama sistemleri puanları, biyokimyasal parametreleri kaydedildi. Oluşturulan gruplar ile İMA değerleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı. 
istatistiksel analizlerde SPSS 15.0 paket programı kullanıldı. ANOVA, Post- Hoc Bonferroni testi, korelasyon analizi uygulandı ve p değeri <0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: Analizlere göre; bireylerin yaşı, nötrofil (NEU) düzeyi ve prokalsitonin düzeyi ile İMA düzeyi istatiksel olarak anlamlı, pozitif korelasyon gösterirken, albumin düzeyi istatiksel olarak anlamlı, negatif korelasyon gösterdi. İMA düzeyi ile yaş arasında zayıf (r=0,198, p=0,048), NEU düzeyi arasında zayıf (r=0,228, p=0,022) ve prokalsitonin düzeyi arasında orta şiddetli (r=0,380, p<0,001) korelasyon bulunurken, albumin düzeyi ile negatif orta şiddetli (r=-0,396, p<0,001) korelasyon tespit edildi. İMA ile kan üre azotu (BUN) arasında zayıf istatiksel olarak anlamsız korelasyon bulundu (r=0,124, p=0,219). İMA değerleri ile hastalık şiddeti grupları arasında, ağır hastalık şiddeti grubunda İMA değeri (0,67±0,16), hafif grubuna (0,45±0,12) ve orta hastalık şiddeti grubuna (0,44±0,13) göre istatiksel olarak yüksek saptandı (p=0,001). İMA değerleri ile özellikle Ranson skorlamasında en yüksek puanı alan grup arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p=0,016). Bisap (Bedside Index of Severity In Acute Pancreatitis) skorlamasına göre de en yüksek puan alan grup ile İMA değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p=0,002). Ancak İMA ile HAPS (Harmless Acute Pancreatits Score) skoru arasında anlamlı istatistiksel fark bulunamadı. (p=0,648).
Sonuç: Bizim çalışmamızda İMA ile AP ilişkisi değerlendirilmiş olup; AP'li hastalarda kandaki İMA değeri yüksekliği; ileri yaşla, hastalık şiddeti artışı ile, Ranson ve Bisap skoru yüksekliği ile ve prokalsitonin yüksekliği ile ilişkili bulunmuştur. AP prognozunu en iyi gösteren laboratuvar parametreleri arasında gösterilen BUN değeri, hematokrit (HCT), skorlama sistemlerinden ise HAPS skoru ile korelasyon izlenmemiştir. Her ne kadar İMA düzeyinin AP prognozunu belirlemede fayda sağlayabileceğini öngörsek de daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Acute pancreatitis (AP) is characterized by non-bacterial inflammation caused by inactive digestive enzymes to be activated for a variety of reasons digest the pancreatic tissue. Recently, ischemia based processes have been considered in the AP progress, and ischemia markers have been used in the determination and prognostic follow-up of the disease. In this context, Ischemia Modified Albumin (IMA) has taken its place in research articles. We aimed to determine the relationship between IMA and frequently used prognostic marker and scoring systems in patients with AP and to evaluate the use of IMA parameter in AP patients to determine disease severity and prognosis.
Materials and Methods: The study included 100 patients with AP over 18 years of age who applied to T.C. University of Health Sciences, İzmir Tepecik Health Application and Research Center, Clinic of Gastroenterology. Patients included in the study; age, gender, body mass index (BMI), the presence of a previous episode of pancreatitis, outcome (discharge or death), disease etiology, disease severity, type of pancreatitis (necrotizing or edematous form), AP prognostic scoring system, biochemical parameters were recorded. IMA values were compared statistically with the groups.
SPSS 15.0 package program was used for statistical analysis. ANOVA, Post-Hoc Bonferroni test, correlation analysis was performed and p value <0.05 was considered statistically significant.
Results: According to the analyzes; age, neutrophil (NEU) and procalcitonin levels and IMA level were statistically significant positive correlation, while the albumin level showed a statistically significant negative correlation. There was a weak correlation between IMA level and age (r = 0,198, p = 0,048), NEU (r = 0,228, p = 0,022) and moderate correlation between procalcitonin level (r = 0,380, p < 0,001). Negative moderate correlation between IMA and albumin were determined (r = -0.396, p < 0.001). There wasn't statistically significant correlation between IMA and blood urea nitrogen (BUN) (r = 0.194, p = 0.219). According to IMA values and severity of disease groups, IMA value (0.67 ± 0.16) in severe group was detected statistically high (p = 0.001) than mild group (0.45 ± 0.12) and moderate severity group (0.44 ± 0.13). There was a significant difference between IMA values and the group with the highest score in Ranson scores (p = 0.016). According to Bisap (Bedside Index of Severity in Acute Pancreatitis) scores, a statistically significant difference was found between the highest Bisap score and IMA values (p = 0.002). However, no significant difference was found between IMA and HAPS (Harmless Acute Pancreatits Score) scores (p = 0.648).
Conclusion: In our study, the relationship between IMA and AP was evaluated. High IMA values in blood in patients with AP; it was associated with increased age, increased disease severity, high Ranson and Bisap score and procalcitonin elevation. There was no correlation between IMA and BUN, hematocrit (HCT) values and HAPS score. Although IMA levels may be useful in determining the prognosis of AP, more comprehensive studies are needed.