Laparoskopik batın cerrahisi geçiren kadın hastalarda menopozun postoperatif opioid tüketimi üzerine etkisi
Effect of menopause on postoperative opioid consumption in female patients undergoing laparoscopic abdominal surgery
Yazar: SAMIR CHARKAZLI
Danışman: DOÇ. DR. SENİYYE ÜLGEN ZENGİN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş: Postoperatif ağrı cerrahi işlem sonrası görülen en önemli komplikasyonlardan
biridir. Bununla birlikte postoperatif ağrı hastaların hastanede kalış sürelerini, hastane
giderlerini artırmakla beraber mortaliteyi de artırır. Birçok çalışma postoperatif ağrı
duyarlılığında cinsiyet farklılıkları olduğunu, kadınların erkeklere göre daha yüksek duyarlılık
gösterdiğini göstermektedir. Östrojenin ağrı üzerine olan etkisini araştıran çalışmalarda
östrojenin ağrıyı nasıl değiştirdiğine dair farklı fikirler mevcut. Çalışmalar östrojenin spinal
kordda bulunan delta kappa reseptörlerini uyardığını ve spinal kord içindeki endojen opioid
içeriğini düzenlediğini de göstermektedir. Bu nedenle çalışmamızın amacı: laparoskopik batın
cerrahisi geçiren kadın hastalarda postoperatif analjezi seçeneklerinden olan tramadol içeren
HKA takılarak menopozun opioid kullanımı üzerine olan etkisini araştırmaktır.
Materyal ve Metod: Elektif laparoskopik batın cerrahi uygulanacak, etik kurul onamı
alınan 80kadın hasta çalışmaya alındı. Temel monitörizasyonlar ve BİS monitörizasyonları
uygulandı. Hastalar randomize edilerek postmenopozal (Grup 1) ve premenopozal (Grup 2)
olarak iki gruba ayrıldı. Her iki gruba da TİVA anestezi uygulandı ve postoperatif analjezi
amaçlı Tramadol içeren HKA takıldı. Hastaların postoperatif 0, 30. dakikalarda ve 1. saat ağrı
skorları (VAS skalasına göre) ve kullanılan HKA dozları kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamız 40'ı 45-65 yaş postmenopozal, 40'ı 18-45 yaş premenopozal
yaş grubu olmak üzere toplamda 80 hasta verisi ile tamamlanmıştır. Hastaların postoperatif
HKA dozları çalışma gruplarına göre karşılaştırıldığında postmenopozal grupta postoperatif 6.
Saat, 12. Saat ve 24. Saat HKA dozları premenopozal gruba göre anlamlı düzeyde daha düşük
bulunmuştur (tümü için p<0,001)( Tablo 6 ). Grup içi değişimler incelendiğinde ise
postmenapozal grupta 0. Dakikadaki HKA değerleri 24. Saat değerlerine göre anlamlı
düzeyde daha düşük bulunmuştur (p:0,001). Premenopozal grupta zaman içerisinde
istatistiksel olarak anlamlı bir değişim bulunamamıştır.
Sonuç: Çalışmamız, laparoskopik batın cerrahisi geçiren kadınlarda menopozun
postoperatif opioid tüketimini azalttığını gösterdi. Dolaşımdaki östrojen seviyelerinin
azalması ağrı hissinin azalmasına (VAS skorlarında anlamlı düşüşün olması) ve bunula
birlikte postoperatif analjezik kullanımını da azaldığını gösterdi

11
Anahtar kelimeler: Bispektral İndeks, Vizüel Analog Skala, Hasta Kontrollü Analjezi,
Opioid

Abstract:
Introduction: Postoperative pain is one of the most significant complication following surgical
procedures. However, postoperative pain is associated not only with increased hospital stay and expenses
but also with high mortality rates. Numerous studies indicate gender differences in postoperative pain
sensitivity, with women demonstrating higher sensitivity compared to men. Studies investigating the
effect of estrogen on pain present various theories on how estrogen alters pain. A recent shows that
estrogen stimulates delta kapa receptors located in the spinal cord and regulates endogenous opioid
content within the spinal cord. Therefore, the aim of our study is to investigate the impact of menopause
on opioid consumption by installing tramadol containing patient-controlled analgesia (PCA) in female
patients undergoing laparoscopic abdominal surgery.
Material and Method: 80 female patients, who received ethical committee approval,
were enrolled in the study for elective laparoscopic abdominal surgery. Basic monitoring
along with BIS (bispectral index) monitoring was applied. Patients were randomized into two
groups: postmenopausal (Group 1) and premenopausal (Group 2). Both groups received Total
Intravenous Anesthesia (TIVA), and tramadol based Patient-Controlled Analgesia (PCA) was
administered for postoperative analgesia. Patients pain scores at 0, 30.minutes, and 1 hour
postoperatively (according to the VAS scale) and the doses of PCA used were recorded.
Results: Our study was completed with a total of 80 patient data, comprising 40
postmenopausal individuals aged 45-65 and 40 premenopausal individuals aged 18-45. When
comparing postoperative PCA (Patient-Controlled Analgesia) doses between the study
groups, postoperative 6th, 12th, and 24th-hour PCA doses were found to be significantly
lower in the postmenopausal group compared to the premenopausal group (all p<0.001)
(Table 6). Upon examining intra-group changes, HKA (Patient-ControlledAnalgesia) values
at 0 minutes in the postmenopausal group were significantly lower compared to the 24th-hour
values (p:0.001). In the premenopausal group, no statistically significant changes were
observed over time.
Conclusion: Our study demonstrated that menopause reduces postoperative opioid
consumption in women undergoing laparoscopic abdominal surgery. The decrease in

13
circulating estrogen levels correlated with a reduction in pain perception (significant decrease
in VAS scores), leading to a decrease in postoperative analgesic usage.
Keywords: Bispectral index, Visual Analogue Scale, Patient Controlled Analgesia, Opioid