Sınıf öğretmeni adaylarının tasarım özyeterlilikleri ve tasarım odaklı düşünmeleri ile kişisel değişkenleri arasındaki ilişkiler
The relatonship between pre-service classroom teachers' design self efficacy, design-focused thinking and personal variables
Yazar: GAMZE HAZAR
Danışman: DOÇ. DR. SABAHAT BURAK
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının tasarım özyeterlilikleri ve tasarım odaklı düşünmeleri ile kişisel değişkenleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma, bir ilişkisel tarama çalışmasıdır. Çalışmanın örneklemini, Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören sınıf öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Veriler, "Tasarım Özyeterliliği Ölçeği", "Öğretimde Tasarım Odaklı Düşünme Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Çalışmaya 169 sınıf öğretmeni adayı katılmıştır. Veriler, t-Testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, sınıf öğretmeni adaylarının tasarım özyeterlilik düzeylerinin cinsiyet ve yaşlarına göre anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur. Dördüncü sınıftaki adayların tasarım özyeterlilik düzeylerinin birinci sınıftaki adayların düzeylerinden anlamlı şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sanatsal etkinliklere sık sık katılan adayların tasarım özyeterlilik düzeyleri, hiç katılmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Tasarım özyeterlilik düzeyleri diğer kişisel değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Sınıf öğretmeni adaylarının tasarım odaklı düşünmeleri cinsiyet, yaş ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılıklar göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.  Adayların tasarım odaklı düşünmeleri, ebeveynlerin eğitim durumuna göre süreç, birey alt boyutunda farklılık göstermezken, ilişki alt boyutunda anlamlı farklılıklar göstermektedir. Ayrıca sanat, spor, teknoloji, bilim ve genel kültür gibi ilgi alanları olan adayların tasarım odaklı düşünmeleri anlamlı şekilde farklılık göstermektedir. Etki büyüklüğü ise küçük olarak hesaplanmıştır. Sanatsal etkinliklere sık sık katılan sınıf öğretmeni adaylarının tasarım odaklı düşünme yetenekleri, etik alt boyutunda anlamlı farklılık göstermemiştir, ancak ilişki süreç ve birey alt boyutunda anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Sanatsal etkinliklere sık sık katılan adayların tasarım odaklı düşünme düzeyleri, hiç katılmayan adaylara göre daha yüksektir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between the design skills and design-oriented thinking abilities of primary school teacher candidates and their personal variables. Relational screening method was used in the research. The sample of the study consists of primary school teacher candidates studying at Akdeniz University Faculty of Education in the 2022-2023 academic year. Data were collected using the "Design Self-Efficacy Scale", "Design Thinking Scale in Instruction" and the "Personal Information Form" prepared by the researcher. 169 classroom teacher candidates participated in the study. Data were analyzed by t-Test, ANOVA and Pearson Correlation analysis. According to the results of the analysis, it was found that the design self-efficacy levels of the primary school teacher candidates did not differ significantly according to their gender and age. It was determined that the design self-efficacy levels of the fourth-year candidates were significantly higher than the levels of the first-year candidates. The design self-efficacy levels of the candidates who frequently participated in artistic activities were found to be higher than those who did not participate at all. Design self-efficacy levels do not differ significantly according to other personal variables. Design thinking abilities of primary school teacher candidates do not differ significantly according to gender, age and grade level. While the design-oriented thinking abilities of the candidates do not differ in the process-individual sub-dimension according to the educational status of the parents, they show significant differences in the relationship sub-dimension. The design-oriented thinking abilities of the candidates with interests such as art, sports, technology, science, and general culture differ significantly. The size of the effect was calculated as small.The design-oriented thinking abilities of the classroom teacher candidates who frequently participate in artistic activities did not show a significant difference in the ethical sub-dimension, but there were significant differences in the relationship-process and individual sub-dimensions. The design-oriented thinking levels of the candidates who frequently participate in artistic activities are higher than the candidates who do not participate at all.