Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin toplumsal cinsiyete ilişkin tutumları: Ankara il merkezi örneği
Attitudes of religious culture and moral knowledgeteachers on gender: Ankara province center case
Yazar: SÜMEYRA TEMİZHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF KORKMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ankara = Ankara ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Feminizm = Feminism ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
"Toplumsal cinsiyet" (gender) kavramı, toplumsal açıdan kadınlık ve erkeklik
konularında öğrenilmiş kalıpları ifade eder. Bu konudaki çalışmalar genellikle kadın
üzerinden hareket etmektedir. Bu kavram, bireylerin toplum içerisinde etkin bir rol
oynaması ve toplumla uyumlu bir şekilde yaşamasıyla birlikte haklarını bilmesi ve
kullanabilmesiyle yakın ilişki içerisindedir. Bu haklardan biri olan eğitim, bireyin
diğer haklarını bilmesi ve kullanması açısından son derece önemlidir. Bu düşünce ve
yaklaşımın temel alındığı tezimizde, "toplumsal cinsiyet" kavramının Din Kültürü ve
Ahlak Bilgisi öğretmenleri arasındaki bilinilirliğinin ve öğrencilere ne şekilde
aktarıldığının araştırılması yapılmıştır. Çalışmanın amacı, "toplumsal cinsiyet"
olgusuna din ve ahlak gibi herkesi ilgilendiren bir konuda eğitim veren öğretmenlerin
konu hakkında ne gibi bilgilere sahip olduklarının araştırılmasıdır.
Söz konusu olgulardan hareketle "toplumsal cinsiyet" konusundaki bilinç ve
gelişmelerin Türkiye'de kadının almış olduğu eğitimin bireysel ve toplumsal açıdan
yansımalarına yönelik bir durum saptaması yapılmıştır. Bu amaçla feminizmin ve
kadın haklarının toplumsal açıdan önemi üzerinde durulmuştur.
Bu çerçevede araştırma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, "cinsiyet"
ve "toplumsal cinsiyet" kavramları incelenerek konuyla ilgili teorik bilgiler aktarılmış;
Öğrencinin
Adı Soyadı Sümeyra TEMİZHAN
Numarası
128102061020
Ana Bilim / Bilim
Dalı
Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı / Din Sosyolojisi
Bilim Dalı
Programı
Tezli Yüksek
Lisans X
Doktora
Tez Danışmanı Dr. Öğr. Üyesi Arif KORKMAZ
Tezin Adı
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Toplumsal
Cinsiyete İlişkin Tutumları: Ankara İl Merkezi Örneği
iii
Türkiye'de "toplumsal cinsiyet" konusundaki değişimi ve dönüşümleri tespit etmek
amacıyla, Osmanlı'dan günümüze kadının toplumsal alandaki yeri hakkında akademik
araştırmalar ve istatistiki verilerden yararlanarak inceleme yapılmıştır.
İkinci bölümde, feminizm konusu araştırılarak feminist hareketlerin kadına
bakışı incelenmiş, feminizmin tarihsel süreci araştırılmıştır.
Üçüncü bölümde, toplumsal cinsiyet ve din konusu ele alınmıştır. Dinlerin
kadına bakış açıları araştırılmıştır.
Son bölümde ise Ankara'nın merkez ilçelerinde bulunan okullardaki Din
Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerince cevaplandırılmış "toplumsal cinsiyet"
konulu anketin sonuçları istatistiksel olarak analiz edilmiştir.

Abstract:
The concept of gender, socially refers to the patterns learned in the subjects of
feminity and masculinity. Gender studies generally act on women. This concept is
closely related to the fact that individuals play an active role in society and live in
harmony with the society and know and use the irrights. Education, which is one of
these rights, is extremely important in terms of knowing and using other rights. Based
on this idea and approach, in our thesis, it has been investigated how the concept of
gender is a known concept among the teachers of Religious Culture and Moral
Knowledge and how the subject is conveyed to the students. The aim of the study is to
investigate how the teachers who teach in a subject that is relevant to everyone, such
as religion and morality, have mentioned or have information about the subject.
Based on these facts, a situation of gender has been determined for the
individual and social reflections of education received by women in Turkey. In this
respect, the social importance of feminism and female rights are emphasized.
The study consists of four parts. In the first chapter, the concepts of gender and
gender are discussed and a broad the oretical knowledge is obtained. In order to
determine the gender perception in Turkey, taking advantage of academic research has
been conducted and statistical data about the place of women in the social area of the
Ottoman Empire until today.
Author's
Name and
Surname
Sümeyra TEMİZHAN
Student Number
128102061020
Department
Department of Philosophy and Religious Sciences /
Discipline of Sociology of Religion
Study Programme
Master's Degree
(M.A.)
X
Doctoral Degree
(Ph.D.)
Supervisor Dr. Lecturer Arif KORKMAZ
Title of the
Thesis/Dissertation
Attitudes of Religious Culture and Moral Knowledge
Teachers on Gender: Ankara Province Center Case
v
In the second part of the study, feminism and the view of feminist movements
to women is examined. Then, the historical process of feminism were investigated.
In third part of the study, gender and religion are discussed together. The
viewpoint of the religions to women has been investigated.
In the last part, the survey questions created within the gender scale scope were
completed by the teachers of Religious Culture and Moral Knowledge in the schools
in Ankara and the results were analyzed statistically.