İşletmelerde kurumsal sürdürülebilirlik yaklaşım ve uygulamaları: Manisa Organize Sanayi Bölgesi işletmeleri üzerine nitel bir çalışma
Corporate sustainability approaches and practices in businesses: A Qualitative study on Manisa Organized IndustrialZzone companies
Yazar: ŞENNUR KABAŞCI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TEPECİ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı / Ekonomi ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Yarı yapılandırılmış görüşme = Semistructured interview

Özet:
Bu çalışmada, Manisa Organize Sanayi Bölgesi (MOSB)'nde yer alan işletmelerin kurumsal sürdürülebilirlik konusunu nasıl ele aldıklarını ve sürdürülebilirlik boyutlarında ne gibi uygulamalar gerçekleştirdiklerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda nitel araştırma tasarımı planlanmış, mülakat yöntemi gerçekleştirilerek MOSB'da yaklaşık 30 işletmeden görüşme ile veri toplanması amaçlanmış, MOSB yönetimi aracılığıyla davet edilmelerine rağmen geri dönüş yapıp görüşmeye katılan sadece 2 işletme olduğu için işletmelerin sürdürülebilirlik raporları incelenerek araştırma amacı gerçekleştirilmiştir. MOSB'da 26 işletmenin web sitelerinde yer alan sürdürülebilirlik raporları, doküman incelemesi yöntemi ile incelenmiş, elde edilen veriler MAXQDA 2024 nitel program ile analiz edilmiştir. İki işletme ile yapılan görüşme verileri betimsel analiz kullanılarak analiz edilmiş, bulgular paket program ile yapılan analiz bulgularına ilaveten sunulmuştur. Çalışma bulgularına göre; sürdürülebilirlik kavramı işletmeler için ağırlıklı olarak sürdürülebilir gelecek ve değer yaratma ve yenilikçi yaklaşım olarak tanımlanmıştır. Analizler sürdürülebilirliği ekonomik, çevresel ve sosyal uygulamaların hepsinin bir denge içerisinde ele alınması gerektiğini göstermektedir. İşletmelerin sürdürülebilirlik boyutları arasında en çok çevresel boyutta sürdürülebilirlik uygulamalarına yer verdikleri ve bu uygulamalar içerisinde en çok sera gazı ve karbon emisyonlarının azaltımı konusunu açıkladıkları belirlenmiştir. MOSB'daki işletmelerde sürdürülebilirliğin sosyal boyutta en fazla sayıda uygulamaları ise; fırsat eşitliği ve çeşitlilik konusudur. İşletmelerin ekonomik ve yönetişim boyutlarındaki sürdürülebilirlik uygulamalarının raporlarda az yer aldığı görülmüştür. İşletmelerin bu konudaki bilgilerini herkese açık paylaşmaktan kaçınmış olabileceği sonucunu düşündürmektedir. İşletmelerin sürdürülebilirlik raporlarının kapsamlı olmadığı, bilgileri açıklamada yetersiz kaldıkları görülmüştür. İşletmeler en çok yenilenebilir enerji ve verimlilik ile karbon emisyonlarının azaltımı konusunda hedef belirlemişlerdir. İşletmelerin en çok çevreyi koruma konularında hedefler belirledikleri görülmektedir. Ayrıca 2 işletmeyle yapılan görüşmede, devlet desteğinin önemi, Avrupa Birliği standartlarında çalışmalar gerçekleştirilmesi ve üniversitelerde sürdürülebilirlik bölümlerinin açılması, sürdürülebilirlik uygulamalarının ve işletmelerin performanslarının gelişimine hız kazandıracağı önerileri sunulmuştur.

Abstract:
This study, aims to explore how the enterprises in Manisa Organized Industrial Zone (MOSB) approach corporate sustainability and the types of practices they implement across different sustainability dimensions. A qualitative research design was adopted with the intention of collecting data through interviews with approximately 30 enterprises in MOSB. However, only 2 businesses responded and participated in the interviews, despite being invited by the MOSB administration. As a result, the research objective was achieved by analyzing the sustainability reports of the businesses. The sustainability reports of 26 businesses, available on their websites, were examined using document analysis, and the data were analyzed using the MAXQDA 2024 qualitative software. The interview data from two businesses were analyzed through descriptive analysis and were presented alongside the findings from the software analysis. The study found that businesses primarily define sustainability as a sustainable future, value creation, and an innovative approach. The analyses indicate that sustainability should be approached with a balance of economic, environmental, and social practices. The study revealed that businesses predominantly focus on environmental sustainability, with the reduction of greenhouse gases and carbon emissions being the most frequently mentioned topics. In terms of social sustainability, the most commonly addressed practices were related to equality of opportunity and diversity. It was noted that sustainability practices in the economic and governance dimensions were mentioned less frequently in the reports, suggesting that businesses may be hesitant to publicly disclose information in these areas. The majority of businesses have set specific targets related to renewable energy, efficiency, and the reduction of carbon emissions, with a strong emphasis on environmental protection. In interviews with the two businesses, recommendations were made, highlighting the importance of government support, aligning efforts with European Union standards, and establishing sustainability departments in universities, all of which would accelerate the development of sustainability practices and enhance business performance.