Anlatım pratikleri sinema ile örtüşen dijital oyunların yapısal analizi
Structural analysis of digital games which share similar narrative practices with cinema
Yazar: ARDA ERDİKMEN
Danışman: PROF. DR. CEYHAN KANDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Bilgisayar oyunları = Computer games ; Dijital öyküleme = Digital storytelling ; Kurallı oyun = Games with rules ; Sayısal sinema = Digital cinema ; İnteraktif anlatı = Interactive narrative

Özet:
Bu çalışmada video oyunları tıpkı sinema filmleri gibi, biricik eserler olarak kabul edilmiş ama bir tür olarak ortak noktalarının bulunduğu varsayılmıştır. Öncelikle oyun olgusu detayıyla araştırılmış, sanatsal biçimlerini çözümleyebilmek ve oyunları diğer sanat dallarından ayırılabilmek için estetik özelliklerinin tespitine gidilmiştir.  
Video oyunları sinema ile benzer gösterim yüzeyini paylaştığı ve sinemasal anlatı araçları uzun yıllardır akademide tartışıldığı için, tezin anlatı ile bölümü sinemadaki görsel anlatım yöntemlerini taban alır. Sinemada anlatının nasıl geliştirildiği, bir sinema filmine temel olan senaryonun ortaya çıkarılmak için kullanılan yapısalcı yaklaşımlardan en popüleri olan "mitik yapı" ele alınarak, özellikleri incelenmiştir. 
Daha sonra yapısal anlatı elemanlarının video oyunlarında nasıl karşılık bulduğu tartışılmıştır. Oyunların temel özelliği olan etkileşim ile anlatının birbirine olan ilişkisi karmaşıktır. Bu özellikler, anlatı merkezli ve anlatı merkezli olmayan farklı oyunlarda gözlemlenmiştir. Bulgular sonucunda, video oyunlarda dramatik vurgu noktası olarak kabul edilebilecek olayların nasıl ortaya çıktığı, nasıl yönetilebileceği ve oyun tasarımında (oyun anlatısının tasarımına haricen) bu özelliklerin nasıl kullanılabilineceği tartışılarak, günümüzde tasarlanan video oyunlara daha önce yapılmış akademik tanımlardan biraz daha farklı bir tanım getirilmeye çalışılmıştır.
Sonuç bölümünde, video oyunlarının aslında edebiyat ya da sinema gibi anlatı temelli sanatlardan çok daha uzağa düşmediği sonucuna varılmıştır. İçinde hiçbir öykü barındırmayan hiper-gündelik oyunlarda bile anlatı tasarımında kullanılan birçok öge gözlemlenmektedir ve bu bilgiler ışığında oyunun menülerinden çekirdek mekaniğine kadar tüm elemanlarının kategorizasyonu ile oyun tasarımında iskelet oluşturabilecek yeni bir tanımlama yapılmıştır.

Abstract:
In this study, video games are accepted as unique works, just like movies, but it is assumed that they have common points as a genre. In order to analyze their artistic forms and to distinguish video games from other branches of art, the aesthetic properties of games have been listed first.
Since video games share a similar display surface with cinema and cinematic narrative tools have been discussed in academia for many years, the narrative part of the thesis is based on visual expression methods in cinema. The "Mythical Structure", which is the most popular of the structuralist approaches used for the construction of a screenplay, which is the basis of a movie, has been discussed and its features have been examined.
Afterwards, how the narrative elements correspond in video games is discussed. The relationship between the interaction, which is the main feature of the games, and the narrative is complex. These features have been observed in different story-driven and non-story-driven games. As a result of the findings, it is discussed how the events that can be considered as dramatic emphasis points in video games emerge and how these events can be managed, and how these features can be used in game system design (without going into the design of the game narrative).
In the conclusion section, it is concluded that video games do not actually fall much further than narrative-based arts such as literature or cinema. Many elements used in narrative design are observed even in hypercasual games that do not contain any stories, and in the light of this information, a new definition has been made that can create a skeleton in game design with the categorization of all elements from the game's menus to core mechanics.