Toronto yara semptom değerlendirme sistemi ile yara bakımının izlenmesi
Monitoring the wound care with the toronto wound symptom assessment system
Yazar: BURÇAK ŞAHİN KÖZE
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN ÖZBAYIR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Doktorlar = Physicians ; Hemşirelik = Nursing ; Sargılar = Bandages ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma yara bakımının Toronto Yara Semptom Değerlendirme Sistemi-TYSDS (The Toronto Symptom Assessment System for Wounds - TSAS-W) ile izlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, İç Hastalıkları Anabilim Dalı ve Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı?nda yapılmış olup, Ağustos 2011 - Mayıs 2013 tarihleri arasında 92 yarası olan 76 hasta örneklemini oluşturmuştur. Çalışma verilerinin toplanmasında bilgilendirilmiş onam formu, birey tanıtım formu ve Toronto Yara Semptom Değerlendirme Sistemi-TYSDS (The Toronto Symptom Assessment System For Wounds - TSAS-W) kullanılmıştır. 
Verilerin değerlendirilmesinde sayı yüzde, ortalama (X), standart sapma (Sd), Shapiro Wilk Testi,  Mann Whitney U, Spearman Korelasyon Analizi ve Wilcoxon Testi kullanılmıştır.
Araştırma kapsamına alınan hastaların yara semptomlarının birinci ve yedinci günde Toronto Yara Semptom Değerlendirme Sistemi-TYSDS ortalama puanlarından yara görünümünde estetik olarak sıkıntının en yüksek puana sahip olduğu, kaşıntının ise en düşük puana sahip olduğu saptanmıştır. Hastaların yaşları ile birinci ve yedinci günde Toronto Yara Semptom Değerlendirme Sistemi-TYSDS toplam puanları arasında negatif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Hastaların alkol ve sigara kullanım durumları ile yedinci gün Toronto Yara Semptom Değerlendirme Sistemi-TYSDS toplam puanları açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Hastaların yara bakımını yapan kişi (hemşire ya da doktor) ile yedinci gün Toronto Yara Semptom Değerlendirme Sistemi-TYSDS toplam puanları açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Toronto Yara Semptom Değerlendirme Sistemi-TYSDS?nin kronik yaraların değerlendirilmesinde; yaraların çoklu semptom denetimini ve iyileşme sürecinin takibini kolaylaştırdığı, bireyin kendisi ve bakım verici tarafından değerlendirilmesini sağladığı için kliniklerde semptom yönetimine rehberlik edebilecek yara değerlendirme formu olarak kullanılması önerilmektedir. 

Anahtar Kelime: Yara Bakımı, Semptom Değerlendirmesi, Hemşirelik

Abstract:
This study was done to evaluate symptoms of patients wounds with TSAS-W. 
This research was performed with 76 patients were collected from 92 wounds in Ege University Medical Faculty Hospital, Department of Orthopaedics and Traumatology, Department of General Surgery, Department of Internal Medicine and the Department of Plastic, Reconstructive and Aesthetic Surgery between August 2011 and May 2013. The individual identification form and the Toronto Wound Symptom Assessment System - TSAS-W (Toronto Symptom Assessment System For The Wounds - TSAS-W) are used for data collection of the study.
The number and percentage, the mean (X), standard deviation (sd), Shapiro Wilk test, Mann-Whitney U test, Spearman's correlation analysis and Wilcoxon tests were used for the analysis of data.
When we compare the average scores of the first and the seventh day of the patients have wound symptoms; nuisance of aesthetic view of wound has the highest grade, itching has the lowest score. A negative correlation was determined between the ages of patients with tool total scores of the first and the seventh day. When we compare using alcohol and smoking status of patients with the tool total scores of the first and the seventh day, no statistically significant difference was found. (p <0.05). 
When we compare the person (nurse or doctor) who maintains the wound of the patients with the tool total scores of the seventh day, statistically significant difference was found (p <0.05). 
Toronto Wound Symptom Assessment System evaluation of chronic wounds, monitoring of the healing process and to facilitate multiple symptom control and, provided by assessment of indivudal?s caregiver for himself and symptom management in clinics, wound assessment tool that can be used as guidance suggested.

Key Words: Wound Care, Symptom Assessment, Nursing