İdarenin kusursuz sorumluluğu kapsamında mesleki risk ilkesi
Occupational risk principle within the context of strict liability of administration
Yazar: RECEP KILIÇ
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KAPLAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İdarenin kusursuz sorumluluğu ve mesleki risk ilkesinin ele alındığı bu çalışmamızda, mesleki risk ilkesi genel hatları ile ele alınmıştır. Bu doğrultuda, idarenin eylem ve işlemleri nedeniyle kişilere verilen zararlardan dolayı sorumluluğu, bu sorumluluğun hangi şartlarda geçerli olacağı, idarenin sorumluluğunun sınırları ve ölçütü yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde aktarılmıştır. Çalışmamızın esas konusunu oluşturan mesleki risk ilkesinin tanımı ve hukuki dayanağı, tarihi gelişim süreci ile zarar ve tazminat konuları geniş bir şekilde incelenmiştir.
Mesleki risk ilkesi, birtakım özel yasalarda düzenlenmesine rağmen kavram olarak mevzuatta yer almamaktadır. Bu nedenle öğreti ve yargı içtihatlarındaki görüş ve kararlar incelenerek değerlendirme yapılmıştır. Kusurlu ve kusursuz sorumluluk halleri de bir arada incelenerek hem mesleki risk ile ilişkisi hem de özel hukuktaki karşılığı ele alınmıştır. Ayrıca güncel etki ve yoğunluğu nedeniyle, Covid-19 ile mesleki risk ilkesi arasındaki ilişki, yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları çerçevesinde, özellikle sağlık alanındaki önem ve mahiyeti aktarılmaya çalışılmıştır.
İdarenin kusursuz sorumluluğu ve mesleki risk ilkesinin daha çok yargısal içtihatlarla hukuk sistemimizde yer bulması, idarenin kusursuz sorumluluğunun kesin ve belirli sınırlar dahilinde tespit edilmesini zorlaştırmaktadır. Özellikle hangi kamu görevi veya hizmetinin niteliği gereği tehlike arz eden bir risk oluşturduğunun belirlenmesi, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olması sebebiyle, çalışmamızda bu sorumluluk türü bir bütün halinde incelenerek bahsi geçen muğlak durum giderilmeye çalışılmıştır. Bu anlamda gerekli yasal düzenlemelerle mesleki risk ilkesinin hukuki çerçevesinin tespit ve tayini büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
In this study, which deals with the strict liability of the administration and the occupational risk principle, the occupational risk principle is discussed in general terms. In this respect, the responsibility of the administration for the damages caused to individuals due to its actions and transactions, the conditions under which this responsibility will be valid, and the limits and criteria of the administration's responsibility have been conveyed within the framework of the provisions of the legal legislation. The definition and legal basis of the occupational risk principle, which is the main subject of our study, the historical development process, the application conditions of the principle, and the issues of damage and compensation have been extensively examined.
Although the occupational risk principle is regulated in some special laws, it is not included in the legislation as a concept. For this reason, opinions and decisions in doctrine and judicial jurisprudence have been examined and evaluated. Faulty and strict liability cases are also examined, and their relationship with professional risk and its counterpart in private law are discussed. In addition, due to its current impact and intensity, the relationship between Covıd-19 and the occupational risk principle, its importance and nature, especially in the field of health, has been tried to be conveyed within the framework of legal regulations and judicial jurisprudence.
The fact that the strict liability of the administration and the principle of a professional risk take place in our legal system mostly through judicial precedents makes it difficult to determine the strict liability of the administration within certain limits. Since it is a requirement of the rule of law to determine which public duty or service poses a risk due to its nature, this type of responsibility has been examined as a whole in our study and the aforementioned ambiguity has been tried to be resolved. In this sense, the determination and determination of the legal framework of the occupational risk principle with the necessary legal regulations is of great importance.