Korku sinemasında tekinsizlik: Biz (Us) filmi örneği
Uncanny in horror cinema: The example of the movie Us
Yazar: MERYEM MELEK KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. YELDA YANAT BAĞCI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Kökeni Almanca olan tekinsizlik (unheimlich) kelimesi, rahatsız edici, ürkütücü, anlamlarına gelmektedir. Bu kelimeyi ilk olarak 1835 yılında Alman felsefeci Friedrich Schelling kullanmıştır. Daha sonra kelime psikoloji alanında kullanılmaya başlanmıştır. Sigmund Freud, 1919'da yayımladığı 'Tekinsizlik Üzerine' (Das Unheimliche) adlı makalesinde kelimenin anlamını, kökeni üzerinden inceleyerek tekinsizliği açığa çıkaran durumları açıklamıştır. Freud'un çalışmalarının ardından günümüzde tekinsizlik kavramı korku ile ilişkili tanımlamaların yanında farklı olayları, durumları tanımlamak için de kullanılmaktadır.
Bu çalışmada, tekinsizlik kavramının bir korku filminde ne şekillerde yer alabileceği araştırılmıştır. Örneklem olarak 2019'da vizyona giren, yönetmenliğini Jordan Peele'in üstlendiği korku/gerilim türündeki 'Biz' filmi, içerik çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada ilk olarak tekinsizlik kavramı tanımlanmıştır. Ardından, tekinsizlik ve korku ilişkisine değinilmiştir. Daha sonra, sanat yapıtlarında tekinsizliğin nasıl yeniden üretildiğine örnekler üzerinden bakılmış ve korku sinemasında tekinsizliğin ne şekillerde yer aldığına geniş bir şekilde yer verilmiştir. Araştırma yöntemi olarak kullanılan içerik çözümlemesinden bahsedildikten sonra, 'Biz' filminin konusu ve hikaye akışı verilmiş, tekinsizliğe bağlı kavramların, filmin içerisinde tekinsizlik hissi oluşturabilecek sahnelerdeki kullanımı Freud'un tekinsizlik kavramı bağlamında analiz edilmiştir. 
Bu çalışmanın amacı, tekinsizlik ve korku kavramlarının ilişkisi göz önüne alınarak bir korku filmi aracılığıyla tekinsizliğin nasıl yeniden üretildiğini incelemektir. Aynı zamanda bu çalışma, tekinsizliğin sanat yapıtlarında yeniden üretimine dair bir örnek çalışma oluşturma hedefiyle yazılmıştır. Kurmaca anlatı aracılığıyla yaratılan tekinsizlik hissinin, korku filmlerinde nasıl yer alabileceği 'Biz' filminin analizi ile açıklanmıştır.

Abstract:
The word uncanny (unheimlich), which is of German origin, means disturbing, frightening. This word was first used by German philosopher Friedrich Schelling in 1835. Later, the word began to be used in the field of psychology. In his article "On the Uncanny" published in 1919, Sigmund Freud explained the situations that reveal the uncanny by examining the meaning of the word in terms of its origin.
In this study, it was investigated in what ways the concept of the uncanny could take place in a horror movie. As an example, the horror/thriller movie 'Us', released in 2019 and directed by Jordan Peele, was analyzed using the content analysis method. In the study, the concept of uncanny was first defined. Then, the relationship between the uncanny and fear is mentioned. In the next section, examples of how the uncanny is reproduced in works of art are examined. After this, examples of the uncanny in horror cinema are given. After mentioning the content analysis used as a research method, the subject and story flow of the movie 'Us' are given, and the use of concepts related to the uncanny in scenes that may create a feeling of uncanniness in the movie is analyzed in the context of Freud's concept of the uncanny.
The aim of this study is to examine how the uncanny is reproduced through a horror movie, considering the relationship between the concepts of uncanny and fear. At the same time, this study was written with the aim of creating an exemplary study on the reproduction of the uncanny in works of art. How the feeling of uncanniness created through fictional narrative can take place in horror films is explained through the analysis of the movie 'Us'.