İmmün kontrol noktası inhibitörlerine bağlı gelişen pnömonitis sıklığının ve risk faktörlerinin retrospektif incelenmesi
Retrospective investigation of the frequency and risk factors of pneumonitis DUE to immune checkpoint inhibitors
Yazar: FURKAN KANGÜL
Danışman: PROF. DR. HADİCE SELİMOĞLU ŞEN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İmmün kontrol noktası inhibitörleri çeşitli malignitelerin tedavisinde
devrim yaratmasının yanında diğer sitotoksik kemoterapiler kadar olmasa da nadir
ancak hayatı tehdit edici dereceye varabilen pnömonitis yan etkisi olabilmektedir.
Pnömonitis akciğerlerin inflamasyonunu olarak kullanılan genel bir ifadedir. Önemli
morbidite ve mortalite sebebi olabilen azımsanmayacak sıklıktaki bu yan etkinin olası
risk faktörleri ve kronolojisi net bilinmemektedir. Biz de bu araştırmada, çeşitli
malignite tanıları nedeniyle immün kontrol noktası inhibitörü tedavisi verilmiş
hastalarda pnömonitis toksisite sıklığını ve olası risk faktörlerini belirleyerek,
mortalite ve morbiditeyi azaltmaya katkı sağlamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Medikal Onkoloji ve
Göğüs Hastalıkları kliniklerinde takipli, çeşitli maligniteler nedeniyle, Ocak 2016 –
Ekim 2021 tarihleri arasında immün kontrol noktası inhibitörü tedavisi almış
hastaların tedavi öncesi ve sonrası çekilmiş Toraks BT görüntülemeleri karşılaştırdık.
Konu ile ilgili klavuzlarda belirtilen tanı ve derecelendirme önerisi ile hasta dosyaları
retrospektif olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza 117 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların 77'si erkek (%65.8),
40'ı kadındı (%34.2). Yaş ortalaması 57,2 (22-88) idi. 15 (%12,8) hastada immün
kontrol noktası inhibitörü ilişkili olduğu düşünülen farklı derecelerde pnömonitis
geliştiği tespit edildi. Tüm dereceli pnömonitisler ortalama 5 ayda (2-9 ay) gelişim
gösterdiği görüldü. Verilerimizin multivaryans lojistik regresyon analizi ile immün
kontrol noktası inhibitörü ilişkili pnömonitis gelişimine etki eden potansiyel risk
faktörleri; önceden akciğer hastalığının varlığı, önceden toraks bölgesini içine alan RT
almış olmak, nivolumab ile ipilimumab kombine tedavisi almış olmak ile ilişkili
olduğu görüldü.
Sonuç: İmmün kontrol noktası inhibitörü tedavisi almış popülasyonlarda yeni
gelişmiş solunumsal semptomlar dikkatle değerlendirmelidir. Gereği halinde göğüs
hastalıkları uzmanlarını içeren multidisipliner bir kurulda tartışmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Malignite, İmmünoterapi, İmmün Kontrol Noktası İnhibitörleri,
Pnömonitis

Abstract:
Introduction-Aim: Immüne checkpoint inhibitors revolutionize the treatment of
various malignancies and they can be a rare but life-threatening pneumonitis side
effect, although not as much as other cytotoxic chemotherapy. Pneumonitis is a general
term used as inflammation of the lungs. The possible risk factors and chronology of
this side effect, which can cause significant morbidity and mortality, aren't known
clearly. In this study, we aimed to contribute to reducing mortality and morbidity by
determining the frequency of pneumonitis toxicity and possible risk factors in patients
who were given İmmüne checkpoint inhibitor therapy for various malignancies.
Materials and Methods: We compared the thorax CT scans taken before and after
the treatment of the patients who were followed up in the Medical Oncology and Chest
Diseases clinics of Dicle University Faculty of Medicine and received immune
checkpoint inhibitor therapy between January 2016 and October 2021 for various
malignancies. Patient record were evaluated retrospectively, with the diagnosis and
grading recommendation specified in the relevant guidelines.
Results: 117 patients were included in our study. Of these patients, 77 (65.8%) were
male and 40 (34.2%) were female. The mean age was 57.2 (22-88) years. It was
determined that 15 (12.8%) patients developed pneumonitis of different degrees,
which was thought to be associated with an immüne checkpoint inhibitor. It was
observed that all grade pneumonitis developed in an average of 5 months (2-9 months).
Potential risk factors affecting the development of immüne checkpoint inhibitorassociated pneumonitis by multivariance logistic regression analysis of our data; It was
observed that there was a correlation between the presence of lung disease, previous
RT that included the thorax, and combined treatment with nivolumab and ipilimumab.
Conclusion: Newly developed respiratory symptoms should be carefully considered
in populations treated with immüne checkpoint inhibitors. If necessary, it should be
discussed in a multidisciplinary committee including pulmonologists.
Keywords: Malignancy, Immünotherapy, Immüne Checkpoint Inhibitors,
Pneumonitis