Dicle havzasındaki barajların sismik tehlike ve toplam risk analizleri
Seismic hazard and total risk analyses of dams in dicle basin
Yazar: EMRE AYDIN
Danışman: PROF. DR. HASAN TOSUN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
DİCLE HAVZASINDAKİ BARAJLARIN SİSMİK TEHLİKE VE TOPLAM RİSKANALİZLERİEmre AYDINÖZETBarajlar, değişik fiziksel faktörlerin etkisi altında değişik malzemelerden ve değişik amaçlıolarak inşa edilen büyük boyutlu mühendislik yapılarıdır. Bu yapıların güvenliği her aşamadabüyük önem arz etmektedir. Yerleşim alanlarına yakın inşa edilen ve büyük rezervuarlara sahipbarajlar, mansaptaki canlı yaşamı için büyük risk oluştururlar ve herhangi bir nedenle göçmelerihalinde büyük can ve mal kayıplarına neden olurlar.Ülkemiz sismolojik olarak aktif bir bölgede yer almaktadır. Bundan dolayı, güvenli birbaraj tasarımı için, bu yapıların deprem yükleri altındaki davranışı önemli bir noktadır. Bubakımdan barajlar için kapsamlı bir dinamik analiz yapılmalıdır. Ülkemizde sismik aktivitesiyüksek bölgelerde baraj yapma zorunluluğu olduğundan, baraj sahasının jeolojisi, geotekniközellikleri, yapı zemin ortak davranışı ve sismik aktiviteleri dikkatlice analiz edilmelidir. Buamaçla geliştirilmiştoplam risk analizleri ile farklı esaslarda dikkate alınan sismik tehlikeanalizleri geliştirilmiştir.Bu çalışmada, baraj yeri sismik tehlike analizi ile toplam risk analizlerinin esaslarıözetlenerek Dicle Havzası'nda yer alan 10 ayrı baraj için gerçek verilere dayalı olarak analizleryapılmıştır. Her bir baraj için kritik zon tespit edilmişve kritik zondaki en büyük tasarım depremitanımlanmıştır. Bu çalışma sonunda görülmüştür ki, düşük sismik tehlike oranlarına sahipolmasına rağmen havza içinde yer alan barajlar yüksek ve çok yüksek risk oranlarına sahiptirler.Havza içinde yer alan bazı barajlarda yakın kaynak zonu etkisi bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Deprem, Baraj, Sismik tehlike analizi, Potansiyel risk oranı

Abstract:
SEISMIC HAZARD AND TOTAL RISK ANALYSES OF DAMS IN DICLE BASINEmre AYDINSUMMARYDams are large sized engineering structures, which are constructed from different materialsfor different aims under different physical effects. Safety of these buildings are very important onevery stage. However, reservoirs constructed near urban areas have a high potential risk fordownstream life and property and at the case of failure, so many people can be died andeconomical lost can be achieved.Our country is located on seismically active region. Therefore, for design of safety dambehaviour of these structures under earthquake loads is very important issue. In this respect,should be produced dynamic analysis for dams. In our country there is a necessity to build damsat seismically very active areas. It is need to perform detail geotechnical investigation and toanalysis soil-structure interaction in order to realise the rational design. For that case, analysismethods have been developed as based on seismic hazard of dam site and potential risk of damstructure.In this study, principles of seismic hazard analysis of dam site and total risk analysis ofstructures are summarized and the detail analysis are realized for 10 different dams which arelocated at the Dicle Basin. Critical zone determined for each dams and maximum designearthquake at critical zone are defined. As a result of the study, it is observed that; the dams inDicle Basin has high and very high rate of risk. In basin some dams are under the impect of nearsource zone.Key words: Earthquake, dam, potential risk ratio, seismic risk analysis