Diyabetik ayak enfeksiyonu olan hastalarda etken mikroorganizmalarda biyofilm oluşumunun direnç gelişimiyle ilişkisi ve prognostik öneminin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between antimicrobial resistance pattern and biofilm formation in isolates obtained from infected diabetic foot ulcer and its prognostic value
Yazar: ASLI VATAN
Danışman: PROF. DR. NEŞE SALTOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak hastalıkları = Foot diseases ; Biyofilmler = Biofilms ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Doku kültürü = Tissue culture ; Prognoz = Prognosis ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Giriş ve amaç: Bu tez çalışmasında hastanemizde diyabetik ayak enfeksiyonu (DAE)  nedeniyle takip ve tedavisi yapılan hastaların doku kültürlerinden üretilen etken mikroorganizmalarda biyofilm oluşumunun direnç gelişimi ile ilişkisi ve biyofilm oluşumunun prognostik önemini değerlendirmek hedeflenmiştir.
Hastalar ve Yöntem: Ocak 2008-Aralık 2015 tarihleri arasında DAE tanısı ile hastanemizde takip edilen 165 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastaların demografik kayıtları, laboratuvar bulguları ve yara özelliklerine ait bulgular yatış sürecinde doldurulan "diyabetik ayak hasta kayıt formu" ndan elde edilmiştir. Klinik takip kayıtları ise epikriz rapolarından retrospektif olarak elde edilmiştir. Bu hastalardan standart yöntemlerle alınmış doku kültürlerinde konvansiyonel biyokimyasal testlerle tanımlanmış ve disk diffüzyon yöntemine göre duyarlılıkları belirlenmiş olan 339 etkende mikroplak yöntemi ile biyofilm oluşumu araştırılmıştır. Biyofilm ilişkili risk faktörleri ve biyofilm oluşumunun antimikrobiyal dirence ve hastanın prognozuna olan etkisi araştırılmıştır.  Sonuçlar univariate ve multivariate analiz ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Elde edilen 339 etkende biyofilm üretim oranı %34; gram negatif bakterilerde biyofilm oluşumu gram pozitiflere göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur (p=0,01). Biyofilm oluşturma oranı en yüksek olan bakteriler sırasıyla A. baumanni (%62), P. aeruginosa'dır  (%52). Univariate analizde son 3 ayda antibiyotik kullanım öyküsü (p=0,002), son 6 ayda tekrarlayan ayak enfeksiyonu öyküsü (p=0,01), geçmişte ampütasyon varlığı (p=0,01), 3 ay içinde aynı ayakta tekrarlayan enfeksiyon nedeniyle tekrar hastaneye yatış (p=0,03), mikroorganizmalarda çoklu ilaç direnç (p<0,001) ve yaygın ilaç direnci (p<0,001) biyofilm üretiminde belirleyici faktörlerdir. Multivariate analizde çoklu ilaç direnç (p=0,002) ve yaygın ilaç direnci (p=0,01) biyofilm oluşumunda bağımsız belirleyiciler olarak bulunmuştur. 
Sonuç:  Çalışmamız sonucunda hastalarda tekrarlayan enfeksiyonlar ve antibiyotik direnci ile biyofilm ilişkisi gösterilmiştir.

Abstract:
Background and Aim: We aimed to investigate the association between antimicrobial resistance profile and biofilm formation in the isolates obtained from diabetic foot ulcer (DFU). 
Methods: We performed a study on 165 DFU in patients treated in our hospital. Demographic and ulcer characteristics were obtained prospectively at the time of hospitalization. Among a total of 339 bacteria were isolated, antimicrobial susceptibility were determined by disk diffusion method. Biofilm forming ability of the isolates were investigated by modified microplate method. Using univariate and multivariate logistic regression analyses, risk factors associated with biofilm formation and association between biofilm production and antimicrobial resistance profile were determined.

Results: The overall biofilm producing infection rate was 34%. The biofilm production rate was significantly higher in Gram negative isolates in comprasion with Gram positive isolates (p=0.01). A. baumannii (62%) and P. aeruginosa (52%) were the most prominent isolates show biofilm positivity. On univariate analysis, significant risk factors for biofilm producing infection were previous antibiotic use within 3 month (p = 0.002), previous recurrent DFU within 6 months (p = 0.01), amputation history (p = 0.01), hospitalization within 3 months due to ipsilateral recurrent DFU (p = 0.03), multidrug resistance of microorganism (MDRM) (p < 0.001) and extensive drug resistance of microorganism (EDRM) (p<0.001). Multivariate regression analysis also determined two variables to be potential independent risk factors for biofim formation: MDRM (p=0.002) and EDRM (p=0.01).

Conclusions: This study revealed that biofilm formation was significantly associated with antimicrobial drug resistance and recurrent DFU.