ISO 14001'in Türkiye'deki uygulamaları, uygulamadaki zorluklar ve belirsizliklerin ortaya konulması
Introduction of the aplication and difficulties in application of iso 14001 in Turkey, presenting the uncertainties of ISO 14001
Yazar: DİLARA TURHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÜREYYA ALTIN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Çevre Kanunu = Environment Law ; Çevre yönetim sistemi = Environmental management system

Özet:
20. yüzyılın özellikle ikinci yarısından itibaren çevre kirliliği sorunu uluslararası toplumun gündeminde yer almaya başlamıştır. Çevre kirliliğinin sınır tanımayan özelliği, üretilecek çözümlerin uluslararası işbirliği ile geliştirilmesini zorunlu kılmıştır. Dolayısıyla amacı mal ve hizmetlerin üretilmesi sürecinde atıkların azaltılmasını ve bu yolla çevrenin korunmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak olan çevre yönetim sistemleri önem kazanmıştır. Bu nedenle Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu tarafından ISO 14000 Standartlar Serisi geliştirilmiş ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı 1996 yılında ilan edilmiştir.Tez çalışmasının ilk bölümünde; Çevre Yönetim Sistemi genel hatlarıyla değerlendirilerek kuruluşların bu sisteme neden ihtiyaç duydukları irdelenmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardını hazırlayan Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu (ISO) tanıtılmış ve çevre kirliliğinin önlenmesinde uluslararası işbirliğinin gerekliliği vurgulanmış olup ISO 14001'in gelişimi ve uygulamaları, tanımı ve tarihçesi, gereğini yaratan faktörler konularına değinilmiştir. Ayrıca kuruluşların Çevre Yönetim Sistemlerini oluşturmaları hususundaki gereklilikleri, şartları, performansları değerlendirilmiştir.Tezin üçüncü bölümünde; Türkiye'de ISO 14001 belgelendirmesinin Çevre Kanunu ile ilişkisi ortaya koyularak ISO 14001 sertifikalandırma süreci açıklanmıştır.Dördüncü bölümde; Çevre Yönetim Sistemlerini kurmuş ve ISO 14001 sertifikası almış Türkiye'de faaliyet gösteren kuruluşların ISO 14001 sertifikasını alma gerekçeleriyle, bu gerekçelerin önem derecelerinin belirlenmesi ve gerekçelerle ilişkili olarak ÇYS'den fayda sağlayıp sağlayamadıklarını tespit etmek amacıyla yapılan anket çalışmasına değinilmiştir.Tezin beşinci bölümünde; Türkiye'de ISO 14001 sertifikasına sahip kuruluşların uygulama sonuçlarının tespitine yönelik olarak yapılan anket çalışması analizlerine yer verilirken tezin altıncı ve son bölümünde stratejik açıdan önemli görülen konulara ilişkin görüşler belirtilmiştir.

Abstract:
Pollution has started to take place in the agenda of international communities ,especially in the second half of 20th century.The rampant feature of environmental pollution has necessitated the solutions to be produced to be developed by international cooperation.Therefore,environmental management systems, which has the main aim of reducing the waste in the process of producing products and services and thereby ensuring environmental protection and efficent use of resources ,gained importance.Therefore,ISO 14000 SERIES OF STANDARTS has been developed by International Organization of Standardization and ISO 14001 Environmental Management System Standard was declared in 1996.In the first part of the thesis,why organizations need this system was discussed by evaluating Environmental Management System in general terms.In the second section,International Standardization Organization ,which prepared ISO 14001 Environmental Management System ,was introduced and the neccessity of international cooperation in prevention of environmental pollution highlighted,development ,application,definition,history and the factors which have created the neccessity of ISO 14001have been discussed.In addition,the neccessities,conditions and performances of organizations as regard of creating Environmental Management System have been evaluated.In the third part of the thesis,the relationship of ISO 14001 in Turkey with Environment Law has been presented and ISO 14001 Certification Process has been explained.In the forth section,the surveys, that have been applied to detect the reasons of getting ISO 14001 certificate of organizations in Turkey which have founded Environmental Management System and received ISO 14001 Certificate,to determine the importance levels of these reasons and whether they have provided benefit or not from Environmental Mnagement System, have been mentioned.In the fifth section of the thesis,while analysis of surveys, which have been done to detect the results of applications of organiziatons in Turkey which have ISO 14001 Certificate ,were given place,ın the sixth and final section of the thesis,opinions about subjects ,which have been considered strategically important,have been stated.