Tekman merkezde bulunan yatılı bölge ortaokulu ve diğer ortaokul öğrencilerinin süt ve ürünleri tüketim davranışları
Tekman boarding secondary school located in the Center and other secondary school students' consumer behaviors of dairy products
Yazar: GÖKHAN KOÇBEY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASEMİN ERSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Erzurum-Tekman = Erzurum-Tekman ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Süt = Milk ; Süt ürünleri = Milk products ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Yatılı ilköğretim bölge okulları = Regional boarding primary education schools

Özet:
Bu araştırmada Erzurum İli Tekman İlçe Merkezinde bulunan Yatılı Bölge Ortaokulu ve diğer ortaokul öğrencilerinin süt ve ürünleri tüketim davranışları ve alışkanlıklarını saptamak ve bu durumu etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacı ile yapılmıştır. Öğrencilerin demografik özellikleri ile ilgili verilerin yer aldığı tablo 10 incelendiğinde; öğrencilerden %60,0'ının 12-13 yaşında bireylerden oluştuğu görülmektedir. Daha sonra sırasıyla %24,5'inin 14-15 yaş,  %13,8'inin 10-11 yaş, %1,7'si olan 16-17 yaş bireyler araştırmamıza katılmıştır. Öğrencilerin süt ve ürünleri tüketme alışkanlığının okul değişkeni dağılımı ile ilgili verilerin yer aldığı tablo 11 incelendiğinde; Cumhuriyet ortaokulundaki öğrencilerin %28,7'si süt ve ürünleri tüketme alışkanlıklarının olduğu ve % 71,3'ünün süt ve ürünleri tüketme alışkanlığının olmadığı görülmüştür. Yatılı bölge ortaokulundaki öğrencilerin %41,6'sının süt ve ürünleri tüketme alışkanlığının olduğu ve %58,4'ünün süt ve ürünleri tüketme alışkanlığının bulunmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin vermiş olduğu cevaplar incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (x2=9,134, p=0,003, p<0,05). Öğrencilerin cinsiyet dağılımlarına bakıldığında öğrencilerin %59,1'inin erkek bireylerden oluştuğu %40,9'unun kız bireyden oluştuğu görülmektedir. Yaşamın büyük bölümünün geçtiği yer değişkeni ile süt ve ürünleri tüketme alışkanlığı arasındaki ilişki incelendiğinde; Yaşamın büyük bölümünü, Köyde geçiren öğrencilerin %68,3'ünün, İlçe merkezinde geçiren öğrencilerin %68,2'sinin, İl merkezinde geçiren öğrencilerin % 75,0'ının, Büyükşehirde geçiren öğrencilerin % 63,6'sının süt ve ürünleri tüketme alışkanlıklarının bulunmadıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin vermiş oldukları yanıtlar incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı fark göstermediği tespit edilmiştir (x2=0,524, p=0,914, p>0,05).Öğrencilerin süt ve süt ürünleri satın alırken kalite güvencesine bakıp bakmadıkları göre dağılım incelendiğinde %89,4'ünün "evet bakıyorum" cevabı verdikleri; %10,6'sının da "Hayır bakmıyorum" cevabı verdiği görülmektedir. Öğrencilerin her gün düzenli olarak süt ve ürünleri tüketme alışkınlığı incelendiğinde; %28,1'inin her gün düzenli olarak süt ve ürünleri tüketme "alışkınlığı var" olduğu, %71,9'unun her gün düzenli olarak süt ve ürünleri tüketme "alışkınlığı yok" cevaplarını verdikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin süt ve süt ürünlerini tüketmiyorsa, tüketmeme nedenlerine bakıldığında; %19,1'inin "tadı", %9,9'unun "kokusu", %9,5'inin "rahatsızlık veriyor", %61,5'inin "alışkanlığım yok" cevabını verdiği saptanmıştır. Öğrencilerin süt dışında en çok sevdiği süt ürünü incelenmiş; en çok yüzdelik paya sahip olan %64,1'inin "yoğurt" tükettiği, % 28,1'inin "peynir", %6,0'ının "tereyağı", %1,8'inin ise "diğer" süt ürünlerini tükettiği görülmektedir. Ortaokula devam eden bireylerde sütün hangi yaşta tüketilmesi gerektiği düşünceleri incelendiğinde; "bebeklik" dönemi diyenler %22,1'i oluştururken, aynı soruda %9,8'i "gençlik", %1,9'u "yaşlılık", büyük bir çoğunluğunun %66,2'si ise "her yaşta" süt tüketilmesi gerektiği en fazla verilen cevap olarak karşımıza çıkmaktadır. Katılımcılara sütü tüketmeden önce herhangi bir ısı işlemi uyguluyor musunuz? Sorusuna verilen cevaplardan en fazla cevabı kaynatarak içenler %35,5'ini "Kaynatıyorum" oluşturmaktadır. %30,8'i "ısıtıp içiyorum", %11,6'sı "hafif ısıtıyorum", %22,1'i  "soğuk içiyorum" şeklinde cevap verdikleri görülmektedir. Öğrencilerin çoğunun süt içmeden önce ısıl işlem uyguladıkları en çok söylenen cevaplar olarak karşımıza çıkmaktadır. Soğuk içenlerin ise diğer seçeneklere oranla az olduğu tespit edilmiş olup çoğunlukla sütün ısıl işlemle tüketildiği tespit edilmiştir. Yapılan bu araştırmada; Tekman merkezde bulunan Yatılı Bölge Ortaokulu ve diğer ortaokul öğrencilerinin süt ve ürünleri tüketim davranışları ile ilgili bilgi açısından öneriler bulunmaktadır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine Erzurum in Tekman Town Center Tekman Boarding Secondary School  and other secondary  school students'  dairy products  consumption habits and to reveal  from the factors that may affect this situation. When the table 10 is examined in which  there are data related to demographic characteristics of the participants it is seen that  %60,0 of students is made up of 12-13 years individuals. Later, respectively 14-15 years which is %24,5 10-11 years which is %13,8 16-17 years which is %1,7 individuals  have participated in the study.It is examined the participants are located in the data related to the relationship between the variables of school milk and products drinking habit that table 11 When analyzed; %28,7 of secondary school students in the Republic that the habit of drinking milk and products  %71,3 were found to have the habit of drinking milk and products. %41,6 of students in boarding secondary schools, where the habit of drinking milk and products %58,4 were found to have the habit of drinking milk and products. The answers given by the students examined were found to have statistically significant difference (x2 = 9.134, p = 0.003, p <0.05). Looking at gender diversity of participants, it is seen that %59,1 of participants is made up of male individuals and %40,9 of participants is made up of female individuals. When the relationship between milk and products drinking habit by now where the majority of the variable life; The major part of life in the village who had students of 68.3%, the %68.2 had students in the district center, %75,0 of who the students in the city center, the milk and products drinking habits of %63.6 had student at the Metropolitan were found to have. The answers given by the students examined were found to have statistically significant difference (x2 = 0.524, P = 0.914, p> 0.05). When it is examined  the distribution of  whether the participants look at quality assurance or not while they are buying drinking milk and dairy products, it is seen that %89,4 of participants said "yes" and %10,6 of participants said "no" as an answer. When it is examined the  participants habit of drinking milk and products on a regular basis everyday, it is detected that %28,1 of participants said "yes" and %71,9 of participants said "no" as an answer. If the participants do not consume dairy products, looking at reasons of not consuming dairy products; it is detected that  %19,1 participants said " taste", %9,9 of participants said "smell", %9,5 of paticipants said "causing discomfort", %61,5 participants said "not have the habit" as an answer.It is examined the participants' the most loved dairy products except milk, it is seen that  %64,1 of participants consumes "yogurt" which has the percentage with most, %28,1 of participants comsumes "cheese", %6,0 of participants consumes "butter" and %1,8 of participants consumes "other" dairy products. When it is examined the secondary students' thoughts about at which age it is necessary to consume  drinking milk; it is seen that %22,1 of participants said "babyhood", %9,8 of participants said "youth", %1,9 of participants said "old age" and %66,2 of participants said " at every age" which is the most given anwer. The answer " I boil it"  which is the most given answer is said by   %35,5 of participants  about the question do you perform any heat-treating  before consuming milk? It is seen that %30,8 of participants said "I heat it", %11,6 of participants said "I heat it very little,  %22,1 of participants said " I drink it cold" as an answer. It is seen that as an answer,  most of the students performs a heat-treating  before consuming milk and products. It is detected that the  percentage of participants who drinking milk cold less than other options and  mostly the milk is consumed with a heat-treating. In this study; there are suggestions for information about Tekman Boarding Secondary School located in the center and other secondary school students'consumer behaviors of dairy products.