Açık kalp cerrahisinde preoperatif intravenöz hidrasyon uygulamasının postoperatif renal fonksiyonlara ve akut böbrek hasarını önleme üzerindeki etkisi
The effects of preoperative i̇ntravenous hydration therapy on prevention cardiac surgery associated acute kidney injury
Yazar: AYŞE ZEHRA KARAKOÇ
Danışman: PROF. HASAN SUNAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğt. Ve Arş. Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Hidrasyon = Hydration ; Kardiyopulmoner bypass = Cardiopulmonary bypass ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Amaç: Açık kalp cerrahisinde preoperatif intravenöz saline (%0,9'luk) ile hidrasyon uygulamasının postoperatif renal fonksiyonlara ve akut böbrek hasarını önleme üzerine etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır.
Gereç-yöntem: Araştırmamızda Ekim 2020-Aralık 2020 arasında hastanemizde preoperatif GFR>60 olan diyalizan olmayan ve ileri derecede sağ ve sol ventrikül disfonksiyonu olmayan açık kalp cerrahisi uygulanacak hastalarımızdan 111 tanesi seçilerek 2 gruba randomize olarak ayrılmış; ilk grup (n=55) geleneksel şekilde gece  oral alım ve sıvı kısıtlması yapılarak  ameliyata alınmış, ikinci grup (n=56)  ise preoperatif 12 saat iv hidrasyona tabi tutulmuştur. 
Bulgular: Preop hidrate edilen grupta kross klemp süresi, total perfüzyon süresi hidrate edilmeyen kontrol grubuna göre düşük görülmüştür. Hidrasyon alan grupta postoperatif erken dönemde özellikle doku perfüzyonu ve oksijenizasyonun indirekt göstergesi kabul ettiğimiz laktat değerinin kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olduğu görülmüştür (p=0,024). Postop toplam drenaj miktarı, toplam hastane yatışı ve ekstübasyon süresi hidrasyon alan grupta daha düşük görülmüş ancak sadece toplam hastane yatışı istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur.(p=0,05) Hidrasyon almayan grupta postop EF değerlerinin preop bazal değerlerine göre anlamlı derecede düştüğü görülmüştür (p=0,011). Gruplar arasında KDIGO akut böbrek hasarı sınıflaması açsıından anlaml fark görülememiş olsa da KDIGO-3 ABH'ların %100 mortalite ile ilişkili olduğu ve bu hastaların hepsinin hidrasyon almayan kontrol grubundan olduğu bulunmuştur. Hidrasyon başlanan grupta KDIGO-3 akut böbrek hasarı hiçbir hastada görülmemiştir.
Bu sonuçların yanı sıra hidrasyon alan grupta geçici olarak ilk 24 saatte kreatinin yükselmesi ve GFR düşüşü görülebilse de bu değerler 1.haftada normale hatta preop kreatinin değerlerinin bile altına anlamlı derecede inmekte (p=0,008), GFR değeri de preop değerlerinin anlamlı derecede üstüne çıkmaktadır (p=0,003). Hidrasyon verilen hastalarda grup içi mortalite oranı %1,78;  hidrasyon verilmeyen kontrol grubu mortalite oranı %5,45 olarak  görülmüştür. 
Sonuç: Kardiyak cerrahi sonrası gelişen multipl komorbidite ve mortalitenin en sık sebebi olan akut böbrek hasarını önleme stratejisi olarak basit, ucuz ve her klinikte uygulanabilir bir tedavi olarak preop saline ile hidrasyon tedavisinin başlatılmasının preop 12 saatlik sıvı kısıtlaması uygulamasına kıyasla daha olumlu sonuçlar verdiği ve yeni çalışmalarla kılavuzlarda öneri olarak eklenebileceği öngörülmektedir.

Anahtar kelimeler: Akut böbrek hasarı, kardiyopulmoner bypass, hidrasyon

Abstract:
Aim: In our study we aimed to represent the effect of preoperative hydration with saline solution (0.9%) to prevent the cardiac surgery associated- acute kidney injury (CSA-AKI) and renal functions. 
Materials and methods: Our investigation was designed as prospective, randomised controlled single centre trial. We included 111 patients undergoing caridac surgery between October 2020 and December 2020. We divided them into two groups. First group was control group and traditionally restricted for fluids prior to surgery for 12 hours (n=55). The second group was hydration group and they were hydrated before surgery with 0.9% normal saline for 12 hours before surgery (n=56). 

Results: The cross clamp time and total perfusion time were lower in the hydration group. The postoperative early term oxygenation, comorbidity indicator and serum lactate levels were significiantly lower in hydration group either (p=0,024). Total bleeding after surgery, the total hospital stay and extubation times were lower in hydration group, therefore only the hospital stay were fouınd statistically different (p=0.05). For the control group, the decrease in the postoperative LVEF values were statistically significiant compared to the preoperative values (p=0,011). In hydration group any of KDIGO-3 acute kidney injury classified patient determined. The KDIGO-3 level acute kidney injury were related with mortality 100% and all the KDIGO-3 level patients were seen among dehydrated control group and all of them unfortunately died in early term.
Although an increase in creatinine and a decline in GFR levels in the postoperative 24 hours were seen fort he hydration group, creatinine values dropped even below the preoperative values (p=0,008) and the GFR values rose above the preoperative levels. (p=0,003). The mortality rates were 1.78% for hydration group and 5.45% for the control group, respectively.

Conclusion: The efficacy and feasibility of preoperative hydration with saline is clinically manifested with this randomised propective clinical study. After much effort of our part we can say that preoperative hydration can prevent severe cardiac surgery associated- acute kidney injury and in-hospital mortality. Preop hydration can be recommended in forthcoming guidelines in consideration of the multi-center clinical trials.

Keywords: Acute kidney injury, cardiopulmonary bypass, hidration