Eğitim sistemi ve eğitime yapılan harcamaların orta ve üst düzey kadın yönetici istihdamına etkisi
The effect of the education system and education expenditure on female share of employment in senior and middle management
Yazar: HACER MERVE ÖZSOYLU
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER TURANLI
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Analitiği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Eğitim sistemi = Education system ; Kadın yöneticiler = Women managers ; Kadınlar = Women ; Yöneticiler = Managers ; Çoklu doğrusal regresyon = Multiple linear regression ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Gelişmiş ya da gelişmekte olan birçok ülkenin ekonomi, politika, istihdam,  adil gelir dağılımı gibi konularda ele aldığı en temel unsur, beşeri sermayenin temel taşını oluşturan eğitim unsurudur.

Eğitim, yüksek istihdam oranlarını, üretken ve yenilikçi bir iş gücünü sürdürmenin aynı zamanda demokratik bir kültürü geliştirmenin ve iyileştirmenin anahtarıdır.  Bilgi edinmeyi maliyet olarak görmek yerine, yatırım faktörü olarak değerlendiren ülkelerin yaşam standardının ve ekonomik gelişmişlik düzeyinin daha yüksek; sosyokültürel alanlarda daha başarılı olduğu gözlemlenmektedir.

Çalışma hayatında kadın ve erkeğin tamamen eşit olduğu tek dönem, yalnızca kölelik sistemi dönemi olmuştur. O dönemlerden günümüze insanların eğitim seviyeleri, alım gücü artmış, teknoloji gelişmiş ve insanlık genel bir modernleşme sürecine girmiştir. Durum böyleyken kölelik sisteminde eşit olan çalışma şartlarının günümüz koşullarında olumlu anlamda eşit olması beklenirken, ne yazık ki kadın ve erkek arasındaki ayırımcılık ve eşitsizlik konuşulur olmuştur. Eğitim alanında ve istihdamda yaşanan bu sorunların giderilmesi adına veriye dayalı reform yapılması şarttır. 

Ülkelerin sosyal ve ekonomik açıdan gelişmesi, nitelikli insan gücüne, nitelikli insan gücü yetiştirmek ise bu ülkelerin eğitime ayrılan kamu fonu payına bağlıdır. Bununla birlikte ülkelerin Gayri Safi Milli Hasılasından eğitime ayrılan bütçe ve bu bütçenin diğer mal ve hizmet için yapılan kamu yatırımlarıyla karşılaştırılması, devletlerin eğitime verdiği önemi büyük ölçüde yansıtmaktadır. Eğitim seviyesindeki artışlar bir ülkenin gelişmişlik düzeyini gösterirken aynı zamanda da insanların istihdam edildiği iş pozisyonlarının niteliğini de yansıtmaktadır. Örneğin az gelişmiş ülkelerde istihdam daha çok tarım sektöründe, gelişmiş ülkelerde ise sanayi alanında yoğunlaşmaktadır.

Gelişmiş toplumlarda kadınların, başta eğitim imkanları olmak üzere iş hayatında da erkeklerle eşit statülere koşulsuz şekilde sahip olması birbirinden ayrı düşünülemeyeceği gibi bu durum aynı zamanda demokratik yaşamın bir gereğidir.

Abstract:
The key element that many developed or developing countries discuss within topics such as economy, politics, employment, distribution of income is the element of education, which constitutes the cornerstone of human capital.

Education is key to pursuing high employments rates, a productive and innovator labor as well as improving and amending a democratic culture. It is observed that living standards and level of economic development of countries considering education as an investment instead of cost is higher, also these countries more successful on sociocultural area.

The only era when men and women were equal in working life was slavery era. From this period to present, educational level and purchasing power of people have increased, technology has advanced and humanity have stepped into a comprehensive modernization process. While the situation was expected to be better today, unfortunately the discrimination and inequality between men and women became controversial. In order to solve problems on the field of education and employment, reform based on data is necessary.

Social and economic development of countries depends on qualified labor force. Raising a qualified labor force depends on public fund for education. In addition, the budget allocated to education from the GDPs of the countries and the comparison of this budget with public investments for other goods and services, substantially reflects the importance that countries attach to education. Besides increasing on the level of education indicates level of development, it is also reflects qualification of job positions that people are employed. For instance, in less developed countries, employment is concentrated on agriculture sector but in developed countries, it is concentrated on industry sector.

In societies of developed countries, women must categorically have equal opportunities with men on education and business life. It is also necessity of democratic life.