Milletvekili profilleri üzerinden aşiret-siyaset ilişkisi: Van örneği (1950-2018)
Tribal-political relationship through parliamentary profiles: The case of Van (1950-2018)
Yazar: MEHMET SALİH GEÇKEN
Danışman: PROF. DR. SUVAT PARİN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aşiretler = Tribes ; Milletvekili = Deputy ; Seçimler = Elections ; Siyaset = Politics ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Van = Van

Özet:
Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu illerinde varlıklarını sürdüren aşiretler 50 yıl önceki güçlerini korumuyor olsa bile günümüzde siyasetteki etkinliklerinin devam ettiği görülmektedir. Çok partili yaşamdan önce siyasetteki etkinlikleri kısıtlı olan ve tek parti döneminde pekte itibar edilmeyen aşiretler, Türkiye'de çok partili yaşama geçilmesinden sonra siyasette etkinlikleri artmıştır. 1954 yılında Hamit Kartal'ın milletvekili seçilmesiyle başlayan aşiret-siyaset birlikteliği güncelliğini korumakta yaşadığımız yüz yılda milletvekili listelerinde aşiret mensupları yer almaktadır. . Aşiret siyaset ilişkisi bazen olumlu sonuç verirken bazen de olumsuzluklara neden olmuştur. Demokrat Parti'nin yanında yer alan aşiretler 1960 darbesinden sonra sürgüne gönderilerek siyasadan uzaklaştırılmaya çalışılsa da aşiretlerin oylarını almak isteyen partilerin desteğiyle aşiret liderleri geri yaşadıkları kentlere geri dönerek siyasete aktif şekilde katılmışlardır. Van'da 1961-1965-1969 tarihlerinde yapılan seçimlerde milletvekili seçilen dört milletvekilinden üçü aşiret lideri olmuştur. 1970 askeri müdahalesinden sonra hedefe konulan aşiret liderleri, askeri muhtıradan sonra yeniden güçlerine kavuşarak 1973-1977 genel seçimlerinde Van'dan milletvekili seçilen dört vekilden üçü aşiret lideri olmuştur.  Aşiret liderleri 1954-2002 yılına kadar yapılan seçimlerde aşiret liderleri ve büyükleri listelerde daha fazla yer bulurken, 2002–2018 tarihleri arasında yapılan seçimlerde aşiret mensuplarının listelerdeki yoğunluğu görülmektedir.

Abstract:
Even if the tribes that continue their existence in the Eastern and Southeastern provinces of Turkey do not maintain their power 50 years ago, it is seen that their activities in politics continue today. Tribes, whose political activities were limited before the multi-party life and were not respected in the single-party period, increased their political activities after the multi-party system in Turkey. Tribal-politics association, which started with the election of Hamit Kartal as a deputy in 1954, maintains its current status. . While the tribal-political relationship sometimes gave positive results, sometimes it caused negativities. Although the tribes that sided with the Democratic Party were tried to be exiled and removed from politics after the 1960 coup, with the support of the parties that wanted to get the votes of the tribes, the tribal leaders returned to the cities they lived in and actively participated in politics. Three of the four deputies elected in the elections held in Van in 1961-1965-1969 became tribal leaders. Tribal leaders, who were targeted after the 1970 military intervention, regained their power after the military memorandum, and three of the four deputies elected as deputies from Van in the 1973-1977 general elections became tribal leaders. While tribal leaders and elders found more place in the lists in the elections held until 1954-2002, the density of the tribe members in the lists is seen in the elections held between 2002-2018.