Neo-öznenin bedensel inşası: Popüler diyet kitapları üzerine bir inceleme
The bodily construction of the neo-subject: A treatise on the popular diet books
Yazar: SEDAT KARAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇİL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden = Body ; Biyoetik = Bioethics ; Diyet = Diet ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yeni özne = Neo-subject ; İktidar = Government

Özet:
Bu çalışma, bedenler ve yaşam tarzları hakkında tavsiyelerde bulunan popüler diyet kitaplarına odaklanmaktadır. Neoliberal iktisadi politikaların ve bu politikalarla ilişkili olan toplumsal düzenin kendisini kabul ettirdiği günümüz dünyasında, bedenler ve yaşam tarzları da yine neoliberal politikalar doğrultusunda şekillendirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bu şekillendirmenin boyutlarını diyet kitapları üzerinden ortaya koymaktır. Araştırma için sekiz farklı diyet kitabı örnekleme dâhil edilmiştir. Örnekleme dâhil edilen kitapların içinde dini söylemi kullanan kitaplar da mevcuttur.  İncelenen kitaplarda üretilen söylemlerin piyasa odaklı amaçlarını daha iyi anlamak ve bunları gün yüzüne çıkarmak için, yöntem olarak Norman Fairclough tarafından geliştirilen eleştirel söylem analizi kullanılmıştır. Bireylerin öznel deneyimleri, bedenleri ve duyguları hakkında ahlaki yargılarda bulunan bu kitaplar, bedensel bir durum ile ahlaki olgular arasında ilişkisellik kurarak bedenlere piyasanın lehine olacak şekilde müdahale etmeye çalışırlar. Bu çalışmada, bu durum Alenka Zupančič'ten ödünç alınan "biyo-ahlak" kavramıyla açıklanmaktadır. Sonuç olarak, biyo-ahlaki söylemlerle iktidar ilişkisi içerisine dâhil edilen bireyler, kendilerine önerilen disiplin pratiklerini de içselleştirmektedirler. İncelenen kitaplar, biyopolitik söylemle birlikte bedenleri ve öznel deneyimleri politik olanın merkezine yerleştirirler. Neoliberalizmle uyumlu yeni bir özne, yani neo-özne yaratmayı hedefleyen bu kitaplar tüketim, uygunluk ve sağlık gibi olguları birer değer olarak kabul ettirmeye çalışırlar. Böylece bedenlere etki etmeye çalışarak piyasanın talep ettiği uygun bedeninin söylemsel kuruluşuna aracılık ederler.

Abstract:
This study focuses on popular diet books that advise on bodies and lifestyles. In today's world, in which neoliberal economic policies and the social order associated with these policies are accepted, bodies and lifestyles are also tried to be shaped in line with neoliberal policies. The purpose of this study is to reveal the dimensions of this shaping through diet books. Eight different diet books are included in the sample for the research. Among the books included in the sample are the ones that use religious discourse. Critical discourse analysis developed by Norman Fairclough was used as a method to better understand and reveal the market-oriented objectives of discourses produced in the books examined. These books, which make moral judgments about the subjective experiences, bodies and feelings of individuals, try to interfere with the body in favor of the market by establishing a relationship between a physical condition and moral facts. In this study, this situation is explained by the concept of "bio-morality" borrowed from Alenka Zupančič. As a result, individuals included in the power relations with bio-moral discourses and also internalize the disciplinary practices recommended to them. The studied books, together with biopolitical discourse, place bodies and subjective experiences at the center of the political. These books, which aim to create a new subject that is compatible with neoliberalism, namely neo-subject, try to impose facts such as consumption, suitability and health as values. Thus they mediate the discursive establishment of the appropriate body demanded by the market. Hence, by trying to influence the bodies, they mediate the discursive establishment of the appropriate body demanded by the market.