Güncel hayatta yapılan egzersizin karaciğer fonksiyonlarına etkisi /
Yazar: GÜLFÜGAN KUZU
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM GÜRSOY
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Mikrozomlar-karaciğer = Microsomes-liver

Özet:
Amaç: Karaciğer fonksiyon testleri birçok sebebe bağlı olarak yükselir. Bunlar hepatik veya ekstrahepatik nedenlere bağlı olabilir. Bunların yanı sıra American Gastroenterological Association (AGA)? a göre asemptomatik popülasyonda % 1-4 karaciğer enzim yüksekliği bildirilmiştir. Günümüzde sağlıklı yaşamı sürdürmek ve bazı hastalıkların tedavisine yardımcı olarak çeşitli egzersiz programları önerilir. Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı gibi bazı hastalıklarda,  egzersiz tedavinin bir parçası iken,  ağır egzersizsizin de asemptomatik karaciğer enzim yüksekliğine neden olduğunu gösteren çalışmalar vardır. Bu çalışmada,  orta ağırlıkta kabul edilen yürüyüş egzersizlerinin sağlıklı kişilerde karaciğer enzim değişikliğine sebep olup olmadığının araştırılması planlandı.
Hastalar ve yöntem: Çalışmaya,  20-50 yaş aralığında,  20 erkek ve 20 kadın olmak üzere toplam 40 gönüllü dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen gönüllülerin egzersiz öncesi tam kan sayımı,  AST,  ALT,  ALP,  GGT,  bilirubinler,   CK,  CKMB,  total protein,  albümin,  LDH,  lipid profili,  viral hepatit göstergeleri çalışıldı. Yürüyüş bandında yürütülen gönüllülerde egzersizin standardizasyonu için maksimum kalp atımı,  ?220 ? yaş ± 10? formülü ile hesaplanarak,  % 70?ine ulaşılmaya çalışıldı. Bu değerlerin sağlanması için kan basıncı,  nabız hızı takip edilerek gönüllülerin 2 km/saat ile başlanıp,  kademeli olarak 5 km/saat hıza ulaşıp 30 dakika yürütülmesi planlandı. İlk yürüyüş günü 1.gün kabul edildi. İkinci yürüyüş egzersizi 3. gün yapıldı ve ilk yürüyüş gününden itibaren 2.günde,  4. günde ve 7. günde karaciğer fonksiyon testleri  (AST,  ALT,  ALP,  GGT,  direkt bilirubin,  albümin) ve CK,  CK-MB tekrarlandı.
Bulgular: Genel değerlendirmedeegzersiz öncesi ve sonrası zamanlar arası AST,  ALP,  CK,  total bilirubin,  direkt bilirubin,  LDH ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlık tespit edildi (p<0.05). AST ve ALT değeri zaman 1,  2,  3 ve 4 için değerlendirildiğinde her iki cinsiyette zamanlar arası farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.050). BKİ göre yapılan karşılaştırmada AST,  ALP,  CK ve LDH değerlerindeki değişim her iki grupta zammanlar arası da istatiksel olarak anlamlı bulundu.
Sonuç: Orta hafif derecede yapılan egzersiz ile AST,  LDH,  CK,  total bilirubin değerlerinde istatiksel olarak anlamlı artış olup istirahatle azaldığı tespit edildi. Cinsiyet ve BKİ dikkate alınarak değerlendirildiğinde istatiksel olarak anlamlı enzim değişikliği bulunamadı. Ancak egzersiz öncesi ve sonrası bakılan testler değerlendirildiğinde istatiksel olarak anlamlı fark olması enzim yüksekliğinin yapılan egzersizle ilişkili olduğunu düşündürdü. Karaciğere daha spesifik olan ALT değerlerinin egzersiz öncesi ve sonrası değişmemesi orta hafif düzeyde yapılan egzersizin karaciğerde hasara yol açmadığı şeklinde yorumlandı.

Anahtar kelimeler: Karaciğer fonksiyon testleri,  egzersiz,

Abstract:
Objective: Liver function tests may elevate due to several reasons. This can be due to hepatic and extra-hepatic reasons. In addition, American Gastroenterology Association (AGA) reported elevated liver enzymes in 1-4% of asymptomatic population. Currently, various exercise programs are recommended to maintain health and as an adjunctive in the treatment of diseases. While exercise is a part of therapy in diseases such as non-alcoholic fatty liver, there are studies indicating that heavy exercise also causes asymptomatic elevation in liver enzymes. In the present study, it was planned to evaluate whether or not walking considered as moderate exercise causes changes in liver enzymes of healthy individuals.  
Patients and Method: Overall, 40 healthy volunteer (20 men, 20 women, 20-50 years old). Before exercise, complete blood count, AST, ALT, ALP, GGT, bilirubin, CK, CK-MB, total protein, albumin, LDH, lipid profile and viral hepatitis markers were studied in all volunteers. To achieve standardization among volunteers scheduled to walk on treadmill, it was aimed to reach 70% of maximum heart rate estimated by following formula: 220-age±10. To achieve this goal, a 30-minutes walking exercise which was initiated at a rate of 2 km/hour and gradually escalated to 5 km/hour was planned with the monitorization of blood pressure and heart rate. The first day of walking exercise was considered as day 1. The second session of walking exercise was performed on the day 3. Liver function tests (AST, ALT, ALP, GGT, direct bilirubin, albumin) and CK and CK-MB measurements were performed on the day 2, 4, and 7.      
Findings: A significant difference was detected in AST, ALP, CK, total bilirubin, direct bilirubin and LDH measurements among time points (p<0.05). When AST and ALT values were assessed at the time points of 1,2,3,4, a significant difference was found among time points in both genders (p<0.050). In the comparison of groups stratified according to BMI, the change in AST, ALP, CK and LDH values were found to be significant in both groups. 
Conclusion: AST, LDH, CK and total bilirubin values were significantly increased by moderate exercises, whereas decreased by rest. When study population was assessed by taking gender and BMI into account, no significant change was found in enzymes. However, presence of significant difference between pre- and post-exercise measurements suggested that elevation in these enzymes is associated to exercises. Lack of change in ALT values which is more specific to liver tissue before and after exercise suggests that moderate exercise doesn?t cause liver injury.
 
Keywords: Liver function tests, exercise,