Çok partili dönemde (1960-1980) yayımlanmış Doğan Kardeş dergisinde çocuk imajı
Child image in the magazine of Doğan Kardeş published in themulti-party period (1960-1980)
Yazar: LEVENT TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÜNVEREN KAPANADZE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Benlik imajı = Self image ; Dergiler = Magazines ; Doğan Kardeş dergisi = Doğan Kardeş magazine ; Kimlik sunumu = Identity presentation ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi tarih = Political history ; Çocuklar = Children ; Çok partili dönem = Multiparty period ; İmaj = Image

Özet:
Çok Partili dönemde (1960-1980) yayımlanmış Doğan Kardeş dergisinde çocuk
imajının incelendiği bu çalışma, açıklayıcı araştırma türünde yapılmış nitel desenli bir
araştırmadır. Doküman incelemesinin veri toplama yöntemi olarak kullanıldığı
çalışmada, veri toplama aracı olarak, çok partili dönemde, iki darbe arası süreçte (1960-
1980), darbe dönemi olması nedeniyle 1960 yılının Eylül, Ekim, Kasım sayıları ile
seçimlerin gerçekleştirildiği 1961, 1965, 1969, 1973 ve 1977 yıllarında seçimin yapıldığı
ayın, ondan bir önceki ve bir sonraki ayın sayıları –genellikle Eylül, Ekim, Kasımkullanılmıştır.
Böylelikle, çocuk yazının çocuk ve çocuk üzerinden toplumsal gerçeklik
üretttiği düşüncesinden yola çıkılarak, Doğan Kardeş dergisi örnekleminden süreli
yayınların nasıl bir çocuk imajı çizdiği ve kurguladığı, ele alınan dönemde çocuk
gerçekliğinin nasıl görüldüğü araştırılmıştır. Bu bağlamda çalışma şu şekilde
yapılandırılmıştır:
Araştırmanın birinci bölümü Türk siyasal hayatı ve çok partili hayata geçiş
sürecini kapsamaktadır.
Araştırmanın ikinci bölümünde Osmanlı Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne
çocuk dergileri dönemlerine göre ele alınmaktadır.
Üçüncü bölümde Doğan Kardeş çocuk dergisinin 1960-1980 yılları arasında
yayımlanmış olan sayıları seçim dönemlerine göre üç ayı kapsayacak şekilde metin ve
çizgi romanlarda nasıl bir çocuk imajı çizildiğinin tespit edilmesi açısından
incelenmektedir.
Araştırma sonucunda, derginin 1955-1966 arası sayılarında yardımlaşma ve
sosyal duyarlılığın hayata geçirilmeye çalışıldığı, uzay ile ilgili ve güncel konuların,
medeniyet, Atatürk ve Cumhuriyet ile ilgili yazılar ile daha önce görülmeyen siyasi
içerikli yazıların yer aldığı görülmüştür. Böylelikle, çocuk, Türk çocuğu, Atatürk çocuğu
ve Cumhuriyet çocuğu olarak kimliklendiren, iyi bir vatandaş olma doğrultusunda inşa
eden dönemdir. 1967- 1978 arası süreçte yayınlanan sayılar incelendiğinde ise, çocuğa
ideal bir kimlik yükleme amacının güdülmediği bir dönem olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study, which examines the image of a child in Doğan Kardeş magazine
published in the Multi-Party period (1960-1980), is a qualitative research in which
document analysis was used as data collection method.
In the study, as data collection tool, in the multi-party period, between the two
coups (1960-1980), the period of September, October, November 1960 and elections were
held in 1960, 1961, 1965, 1969, 1973 and in 1977, the number of the month in which the
election was held, the preceding and the next month - usually September, October,
November - were used.
Thus, based on the idea that childrens writing produces children and social reality
through children, by taking Doğan Kardeş magazine as sample, it was investigated how
periodicals drew and constructed a child image, and how child reality was seen in the
period discussed.
In this context, the study was structured as follows:
The first part of the study covers Turkish political life and the transition to multiparty
life.
In the second part of the study, children magazines from Ottoman Empire to the
Republic of Turkey were discussed, according to their periods.
In the third part of the study, the issues of Doğan Kardeş children's magazine
published between 1960 and 1980 were examined to identify how a child's image was
drawn in the texts and comic books covering three months according to the election
periods.
As a result of the research, it was seen that the issues of cooperation and social
sensitivity were tried to be realized and the topics related to space and current issues,
writings about civilization, Atatürk and Republic, and political articles that had never
been seen before were included in the issues of the magazine between 1955-1966. Thus,
it is the period that identifies the child as Turkish child, Atatürk child and Republican
child and built it in line with being a good citizen. When the issues published in the period
between 1967 and 1978 were examined, it was observed that it was a period in which the
aim of imposing an ideal identity on the child was not pursued.