Engelli üniversite öğrencileri için çevrim içi psikodestek uygulaması geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Developing an online psychological support application for university students with disabilities and evaluation of its efficiency
Yazar: NEŞE YAMAN
Danışman: PROF. DR. OKAN ÇALIYURT
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Teknolojinin gelişimi ile beraber çevrim içi uygulamalar, her alanda olduğu gibi ruh sağlığına destek için de tercih edilir hale gelmiştir. Kolay erişim nedeniyle bilimsel olmayan yöntemlere yönelen ve oyalanan bireyler, ruh sağlığı uzmanlarına başvuruda gecikebilmektedirler. Bunun önlenmesi amacıyla bu konuda çalışma yapılmasına ve bilimsel olarak onaylanan araçlara ihtiyaç duyulmaktadır.  Araştırmada amaçsal örnekleme yöntemi ile seçilen Trakya Üniversitesi'nde öğrenim gören 39 engelli öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu, Otomatik Düşünceler Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Araştırma grubunun %59'u erkek; %84.'ü 18-25 yaş arasında, %16.0'sı 25 yaş üstü, %41.0'inin ortopedik/ fiziksel engelli ve  %65.'i doğuştan engellidir. 
Araştırma, araştırma grubunun kesinleştirilmesi, ön görüşmelerin yapılması, psikodestek içeriklerinin hazırlanması ve çevrim içi psikodestek bilgilendirilmesinin yapılması; sonrasındaki dört ay çevrim içi psikodestek uygulanması, her hafta mesajların değerlendirilmesi; sonrasında üç ay istatistiklerin yapılması ve değerlendirilmesi ve sonrasında sonuçların kaynaklarla zenginleştirilerek yazılması şeklinde planlanmış ve uygulanmıştır.  Otomatik düşünceler, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi ön test-izlem testi etki büyüklüğü analizine bakıldığında otomatik düşünceler, anksiyete, yaşam kalitesi ölçümlerinde etki büyüklüğü sırasıyla .68, .50, .61 ile orta düzey, depresyon ölçümlerinin .88 ile büyük etki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
With the development of technology, online applications have become preferred for supporting mental health, as in every field. Individuals who turn to non-scientific methods and procrastinate due to easy access may delay applying to mental health experts. In order to prevent this, studies on this subject and scientifically approved tools are needed. In the research, 39 disabled students studying at Trakya University, selected by purposive sampling method, constitute the sample of the research. In the research, Personal Information Form, Automatic Thoughts Scale, Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale and World Health Organization Quality of Life Scale Short Form were used. 59% of the research group is male; 84% are between the ages of 18-25, 16.0% are over 25, 41.0% are orthopedically/physically disabled, and 65% are congenitally disabled.
Research, finalizing the research group, conducting preliminary interviews, preparing psychosupport contents and providing online psychosupport information; application of online psychosupport for the next four months, evaluation of messages every week; It was planned and implemented by making and evaluating statistics for three months and then writing down the results by enriching them with sources. When the pre-test-follow-up test effect size analysis of automatic thoughts, depression, anxiety and quality of life was examined, it was determined that the effect size in automatic thoughts, anxiety and quality of life measurements was medium level with .68, .50, .61, respectively, and depression measurements had a large effect with .88.