Deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda Vicia ervilia (L.) wild (küşne, burçak)  bitki tohumu ekstraktının antidiyabetik etkisinin araştırılması
The antidiabetic effect of seed of Vicia ervilia (L.) wild extract on experimentally induced diabetic rats
Yazar: DERYA KARTAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECATİ ÖZOK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada, streptozotosin (STZ) ile deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda, Vicia ervilia bitki tohumu ekstraktlarının diyabet üzerine iyileştirici etkileri araştırıldı. Çalışmamızda 200-350 gr ağırlığında Wistar albino erkek sıçanlar kullanıldı. Her grupta 6 adet sıçan olmak üzere 6 grup oluşturuldu. Gruplar; Kontrol, DK [Diabetes mellitüs (DM) kontrol grubu], DAK (DM + akarboz 20 mg/kg),  DKŞ-1 (DM + küşne tohumu ekstresi 100 mg/kg), DKŞ-2 (DM+ küşne tohumu ekstresi 200 mg/kg) ve DKŞ-3 (DM+ küşne tohumu ekstresi 400 mg/kg) olarak adlandırıldı. Deneysel diyabet STZ [50 mg/kg, intra peritonal (i.p)] ile sağlandı. 25 günlük deneme sürecinde, 5 günde bir sıçanların kan şeker seviyeleri ölçüldü ve canlı ağırlıkları kaydedildi. Deneme süreci sonunda ratlardan alınan kanlardan elde edilen serumlarda, AST, ALT, ALP, LDH enzim seviyeleri, , kan glukozu, lipit profili (TG, TC, LDL-c ve HDL-c), kreatinin, üre ile total kanda HbA1c düzeyleri ölçüldü. Eritrosit, beyin, böbrek, ve karaciğer dokusu örneklerinde CAT, SOD, GSH-Px, GST, GR aktiviteleri, GSH ve MDA düzeyleri tespit edildi.
Elde edilen sonuçlara göre; DK grubu canlı ağırlığında kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı (p≤0.05) azalma saptanırken, diğer gruplarda anlamlı değişiklik gözlenmedi. Glukoz, HbA1c, AST, ALT, LDH, üre, kreatinin, TC, TG ve LDL-c değerleri diyabetik gruplarda kontrol grubuna göre yüksek (p≤0.05), ekstre gruplarında DK grubuna göre genel olarak düşük (p≤0.05) bulundu. HDLc değerleri diyabetik gruplarda düşük (p≤0.05) bulundu. Antioksidan enzim aktivitelerinde dalgalanmalarla beraber, ekstre gruplarının dokularında Kontrol ve DK gruplarına göre anlamlı artış (p≤0.05) ve azalışlar (p≤0.05) tespit edildi.
Sonuç olarak; Vicia ervilia tohum ekstraktının antidiyabetik, antilipidemik ve antioksidatif etkilerinin mevcut olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Antioksidan, Diabetes Mellitus, Küşne, Rat, STZ, Vicia ervilia.

Abstract:
In this study, the therapeutic effects of the extracts of seed of Vicia ervilia on diabetes was investigated in STZ induced diabetic rats. In our study, male Wistar albino rats weighing 200-350 g were used. Six groups consisting of six animals were formed. Groups were named as; Control, DK [diabetes mellitus (DM) control group] DAK (DM + acarbose 20 mg/kg), DKS-1 (DM + Kusnan seed extract 100 mg/kg), DKS-2 (DM + Kusnan seed extract 200 mg/kg) and DKS-3 (DM + Kusnan seed extract 400 mg/kg). Experimental diabetes was induced by STZ [50 mg/kg, intra-peritoneal (i.p)]. In the process of 25 day trial, the level of blood glucose in rats was measured every five days and the body weights were recorded. At the end of trial process, the levels of AST, ALT, ALP, LDH, blood glucose, lipid profile (TG, TC, LDL-C and HDL-C), creatinine, urea in serums which is obtained from blood taken from rat and HbA1c levels in total blood were measured. Activities of CAT, SOD, GSH-Px, GST, GR and GSH, MDA levels were determined in samples taken from erythrocytes, brain, kidney, and liver tissue.
According to the results; while a statistically significant decrease was determined in the body weight of DK group compared to contol group, there weren't any important changes in other groups. Glucose, HbA1c, AST, ALT, LDH, urea, creatine, TC, TG and LDL-C levels were higher (p≤0.05) in the diabetic groups compared to the control group, in extract groups they were found generally lover (p≤0.05) compared to DK group. HDL-c levels were found lower (p≤0.05) in the diabetic groups. Activities of antioxidant enzymes, along with the fluctuations a significant increase (p≤0.05) and decrease (p≤0.05) were determined in extract groups compared to Control and DK groups. 
As a results; extract is thought to have antidiabetic, antilipidemic and antioxidative effects.

Key words: Antioxidant, Diabetes mellitus, Kusnan, Rat, STZ, Vicia ervilia.