Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde hastane enfeksiyonları: altı yıllık sürveyans çalışması
Nosocomial infections in neonatal intensive care unit of Haseki Training and Research Hospital: Six-year surveillance study
Yazar: BARIŞCAN BAKKAL
Danışman: PROF. DR. DERYA BÜYÜKKAYHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Gözetim = Surveillance ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Amaç: Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinin (YDYBÜ) sayısının artmasına
bağlı olarak preterm bebeklerin yaşam süresi uzamış ve sağlık bakımı ile ilişkili
yenidoğan enfeksiyonları (SBİE) da aynı doğrultuda artmıştır. Bu çalışmada altı yıllık
zaman diliminde YDYBÜ'deki SBİE'lerin hızlarının, türlerinin, etkenlerinin ve ilişkili
faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YDYBÜ)'ne 1 Ocak 2015 ile 31 Ekim 2020
tarihleri arasında yatırılan yeni doğanlar dahil edilmiştir. Hastanemiz Enfeksiyon
Kontrol Komitesi'nin Ulusal Hastane Enfeksiyonları Sürveyans Ağı (UHESA)'na
bildirdiği hastaların SBİE türleri hızları, insidans dansiteleri, risk faktörleri, alet
kullanımı ile ilişkili enfeksiyonu olanların enfeksiyon hızları ve alet kullanım oranları
ilk üç yıl (2015-2016-2017) ve son üç yıl (2018-2019-2020) olmak üzere kendi içinde
ve yurt içi ve yurt dışı çalışmalarla karşılaştırıldı. Çalışmamıza kültürlerinde üreme
olan hastalar Centers for Disease Control and Prevention (Hastalık Kontrol ve Önlem
Merkezi) ve UHESA tanı kriterlerine göre dahil edilmiş, kültürlerinde üreme
olmayanlar ve kontaminasyon olarak değerlendirilen hastalar çalışmaya dahil
edilmemiştir.
Bulgular: Altı yıllık çalışma süresinde, 59 SBİE olgusu saptandı ve bunların
16'sı (%27.1) alet ilişkili enfeksiyondu. SBİE insidansı ilk üç yılda %5.2, son üç yılda
%2.2'ydi. En sık SBİE kan dolaşımı enfeksiyonu (KDE) idi (n=26, %44) ve bunların
sadece 1'i umblikal kateterle ilişkilendirildi. Ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) hızı ilk
üç yılda her 1000 ventilatör günü için 9.62, son üç yılda 1.62'ydi. Ventilatör kullanım
oranı ilk üç yıl 0.21, son üç yılda 0.15'ti. 2015-2016-2017 yıllarında hastane
enfeksiyonu oranı 2018-2019-2020 yıllarına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti
(p<0,001). Hastane enfeksiyonu olan olgularda VİP oranı 2015-2016-2017 yıllarında
2018-2019-2020 yıllarına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0,026).
2018-2019-2020 yıllarında mekanik ventilasyon, santral venöz kateter risk oranları
2015-2016-2017 yıllarına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek, periferik venöz
kateter oranı istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (sırasıyla p=0,030 p=0,004 p=0,028).
ix
Sonuç: Çalışmamızda ilk üç yıllık ve ikinci üç yıllık dönemi
karşılaştırıldığında SBİE oranlarında azalma olduğu gözlenmiştir. İkinci üç yıllık
dönemde enfeksiyon oranlarının azalması, YDYBÜ'müzün fiziksel koşullarındaki
iyileşmesi, önleyici tedbirlerin artırılması ve ventilasyon gün sayısının azalması ile
ilişkili bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyon, yenidoğan yoğun
bakım ünitesi, sürveyans

Abstract:
Aim: Due to the increase in the number of Neonatal Intensive Care Units
(NICUs), the life expectancy of preterm babies has risen and healthcare-associated
neonatal infections (HAIs) have also increased in the same direction. The aim of this
study is to assess the rates, types, causes, and related factors of HAIs in the NICU over
the six years period.
Materials and Methods: In this study, newborns hospitalized in Haseki
Training and Research Hospital Neonatal Intensive Care Unit (NICU) between
January 1, 2015 and October 31, 2020 were included. The rates of HAI types,
incidence densities, risk factors, infection rates and device use rates of patients with
device-associated infections reported to the National Nosocomial Infections
Surveillance Network (UHESA) by the Infection Control Committee of our hospital
in the first three years (2015-2016-2017) and the last three years (2018-2019-2020) as
well as domestic and international studies. Patients with growth in their samples were
included in our sample based on Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
and UHESA diagnosis criteria, whereas those with no growth in their samples and
those who were deemed contaminated were excluded.
Results: During the six-year study period, 59 HAI cases were detected and 16
(27.1%) of them were device associated infections. The incidence of HAI was 5.2% in
the first three years; it was 2.2% in the last three years. The most common HAI type
was bloodstream infection (BSI) (n = 26, 44%) and only 1 of these were associated
with an umblical catheter. The ventilator-associated pneumonia (VAP) rate was 9.62
per 1000 ventilator days in the first three years, 1.62 in the last three years. Ventilator
utilization ratio was 0.21 in the first three years and 0.15 in the last three years. The
rate of nosocomial infections in 2015-2016-2017 was statistically significantly higher
compared to 2018-2019-2020 (p <0.001). In patients with nosocomial infections, the
VAP rate was found to be statistically significantly higher in 2015-2016-2017
compared to 2018-2019-2020 (p = 0.026). Mechanical ventilation, central venous
catheter risk rates were statistically significantly higher in the years 2018-2019-2020
xi
compared to the years 2015-2016-2017, and the peripheral venous catheter rate was
statistically significantly lower (respectively p = 0.030 p = 0.004 p = 0.028).
Conclusion: In our study, a decrease was observed in the rates of HAI when
the first three years period and the second three years period are compared. In the
second three-year period, the decrease in infection rates was found to be associated
with the improvement in the physical conditions of our NICU, increasing preventive
measures and decreasing the number of ventilation days.
Key Words: Healthcare-associated infection, neonatal intensive care unit,
surveillance