Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devameden özel gereksinimli çocuğu olan aileleringereksinimleri (Bitlis Örneği) /
Yazar: MİKAİL ATAALP
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Bitlis ilinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden özel
gereksinimli çocuğu olan ailelerin gereksinimlerini ve bu gereksinimlerle ilgili,
Sosyo-ekonomik düzeye göre ihtiyaç dağılımın nasıl olduğu, Ailelerin büyüklüğüne
göre ihtiyaç dağılımın hangi yönde artış gösterdiği, Ailelerin eğitim durumlarına göre
ihtiyaçların dağılımında değişiklik olup olmadığı, Rehabilitasyon tesisinde verilen
hizmetlerin ailelerin ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde olup olmadığı,
Gereksinimlerin yetersizlik alanlarına göre bir değişim gösterip göstermediğinin
etkenlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 öğretim
yılında Bitlis İl sınırları içerisinde bulunan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine
devam eden özel gereksinimli çocukların aileleri oluşturmaktadır. Araştırmada, tarama
modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri
toplama aracı olarak Bailey ve Simeonsson tarafından geliştirilip, Sucuoğlu tarafından
Türkçe 'ye uyarlanan, Özaydın ve arkadaşları tarafından yenilenen (AGBA)
kullanılmıştır. AGBA özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmekte olan
700 özel gereksinimli çocuk ailesine 20.02.2022- 30.07.2022 tarihleri arasında yüz
yüze olarak uygulanmıştır.
Yapılan araştırma sonucunda ebeveynlerin en fazla toplum hizmetleri alanının
gereksinimlerini ifade ettikleri, en çok çocuklarının ek derse gereksinim duydukları
görülmüştür. Çalışmada, bilgi edinme, aile ve sosyal destek, ekonomik konular, çocuk
bakımı ve toplum hizmetleri gereksinimi ile çocuğa yakınlığa göre farklılaştığı
başkalarına açıklama yapma gereksinimi ile çocuğa yakınlığa göre farklılaşmadığı
görülmüştür. Ebeveyn eğitim düzeyinin aile ihtiyaçları üzerinde anlamlı bir farklılığın
olmadığı görülmüştür.
Elde edilen bulgular literatür doğrultusunda yorumlanmış ve önerilerde
bulunulmuştur.
 Anahtar Kelimeler: Özel gereksinim, Özel gereksinimli çocuk, Aile
gereksinimi, İhtiyaç

Abstract:
This research aims to analyze the needs of families with children with special needs
attending special education and rehabilitation centers in Bitlis, and how the distribution
of needs is according to socio-economic level, In which direction the distribution of
needs increases according to the size of the families, Changes in the distribution of
needs according to the educational status of the families. It was carried out to determine
whether the services provided in the rehabilitation facility are at a level to meet the
needs of the families, whether the requirements show a change according to the areas
of inadequacy. The population of the research consists of families of children with
special needs who attend special education and rehabilitation centers in Bitlis Province
in the 2022-2023 academic year. The relational survey model, which is one of the
survey models, was used in the research. As a data collection tool in the research
(AGBA), which was developed by Bailey and Simeonsson, adapted to Turkish by
Sucuoğlu, and renewed by Özaydın et al. AGBA was applied face to face to 700
families of children with special needs attending special education and rehabilitation
centers between 20.02.2022 and 30.07.2022.
As a result of the research, it was seen that parents mostly expressed the needs of the
field of community services, and that their children needed additional lessons the most.
In the study, it was observed that the need for information, family and social support,
economic issues, child care and community services differed according to closeness to
the child, and the need to explain to others did not differ according to closeness to the
child. It was observed that there was no significant difference between parental
education level and family needs.
The findings were interpreted in line with the literature and suggestions were made.
 Keywords: Special need, Child with special needs, Family need, Need