Defne (Laurus nobilis L. ) uçucu yağında koku kalitesini belirleyen bileşikler
Odour relevant compounds in bay (Laurus nobilis L. )
Yazar: AYBEN KILIÇ
Danışman: PROF.DR. HARZEMŞAH HAFIZOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Defne = Laurel ; Glükozit = Glycosid ; Koku = Odor ; Uçucu bileşenler = Essential components ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
ÖZET Doktora Tezi DEFNE (Laurus nobilis L.) UÇUCU YAĞINDA KOKU KALİTESİNİ BELİRLEYEN BİLEŞİKLER Ayben KILIÇ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Harzemşah HAFIZOĞLU Şubat 2002, 221 sayfa. Bu çalışmada, Karadeniz bölgesinde yetişen defne (Laurus nobilis L.) bitkisine ait uçucu bileşikler belirlenerek bu bileşiklerden koku kalitesi üzerine etkili olanlar tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca; uçucu bileşiklerdeki mevsimsel değişimler ve deme bitkisindeki glukozidler incelenmiştir. Deney materyali olan yaprak, tomurcuk, çiçek ve meyve kısımları Batı Karadeniz Bölgesi'nde bulunan Zonguldak ve Bartın illerinde iç ve kıyı kesim olmak üzere iki farklı noktadan alınmıştır. Örnekler defne bitidsinin alt (çok yaş sürgünü) ve mÖZET (devam ediyor) üst (bir yaş sürgünü) kısımlarından alınmıştır. Örnekler Mart-Ekim 2000 döneminde her ayın 15 'inde toplanmıştır. Toplanan materyal sıvı azotla öğütülmüş ve her bir deney için 2 şer g örnek kullanılmıştır. Örnekler pentan diklormethan (2:1) ile ekstrakte edildikten sonra standart olarak 1 mi Oktanoikasit metilester ilave edilmiştir. Çözücü ekstraksiyonunun yam sıra Simultaneous destilasyon ekstraksiyonu da uygulanmıştır. Hazırlanan ekstraklar GC, GC-MS, Smffing-GC-MS'de analiz edilmiştir. Örneklere ait kimyasal yapının belirlenmesi amacıyla ayrıca fraksiyonlama işlemi uygulanmıştır. Glukozid analizlerinde ise farklı reaktif ve enzimler kullanılmış ve hazırlanan ekstraklar GC-NCI-MS ve EI-MS'de analiz edilmiştir. Analizler sonucunda taze deme yaprağında 131 adet uçucu bileşik tespit edilmiştir. Bu bileşiklerden 43 tanesi teşhis edilememiştir. Taze deme yaprağında tespit edilen uçucu bileşiklerden en önemlileri 1,8-Cineol, a-terpiylacetat, sabinen, a-pinen, P-pinen ve linalool'dür. Uçucu bileşiklere ait miktarlar en yüksek yaz döneminde Haziran-Eylül aylarında belirlenmiştir. Demenin tomurcuk, çiçek ve möyve kısrmlarmda ise yapraktan farklı olarak farnese, eudesmol ve E-P-ocimen bileşikleri tespit edilmiştir. Toplam uçucu bileşikler miktarı bakımından da Eylül ve Ekim ayındaki meyveler en yüksek değeri vermiştir. Sniffing-GC-MS ile deme yaprağında 24 adet koku maddesi bulunmuştur. Koku Ekstraktı Seyreltme analizleriyle bu bileşiklere ait FD faktörleri belirlenmiş ve 24 koku maddesinden 6 tanesinin demenin koku kalitesinden sorumlu bileşikler olduğu tespit edilmiştir. Hexenal (ferahlatıcı), 1,8-cineol (okaliptüs), linalool (çiçeksi,salatalık), eugenol (karanfil), E-iso-eugenol (çiçeksi) ve teşhis edilemeyen (karabiber) bileşik koku kalitesinden sorumlu bileşiklerdir. IVÖZET (devam ediyor) Glukozid analizleri sonucunda ise defile yaprağında P-Glucosid (P-D- glucopyranosid), P-Rutinosid (6-O-a-L-rhamnopyranosyl-p-D-Glucopyranosid), P-Primeverosid (6-0-P-D-xylopyranosyl-P-D-glucopyranose) ve p- Vicianosid (6-O-a-L-arabinopyranosyl-P-D-glucopyranosid) tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Laurus nobılis L., Koku maddeleri, Sniffing, Uçucu bileşik, Glukozidler, FD faktörü Bilim Kodu: 502.09.02

Abstract:
ABSTRACT Ph. D. Thesis ODOUR RELEVANT COMPOUNDS IN BAY (Laurus nobUis L.) Ayben KDLIÇ Zonguldak Karaelmas University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Forestry Industrial Engineering Thesis Advisor: Prof. Dr. Harzemşah HAFIZO?LU February 2002, 221 pages. In this study the volatile compounds of Bay {Laurus nobilis L.) were determined and from those the odour quality relevant ones were identified. Besides, seasonal variations of volatile compounds and glycosides of Bay Laurel were investigated. Experimental materials that include leaves, buds, flowers and fruits parts were collected from two different locations of inland and coastal regions of Zonguldak and Bartın of Turkey. The specimens were taken from lower (old shoots) and upper (young shoots) parts of the trees. They were collected from beginning of March through October 2000 in every 15th day of the month. The collected material was grounded in liquid nitrogen and for each experiment, 2 grams of the VIABSTRACT (continued) material was used. The specimens were extracted with pentane-dichloromethane (2:1) and 1 ml. of Octanoicacid methylester was added as a standard before they were concentrated in Vigreux column. For the preparation of the specimens, simultaneous distillation extraction was also carried out. In order to determine the chemical composition, fractionation was done as well. Prepared extracts were analysed by using GC, GC-MS and Sniffing- GC-MS. For the glycoside analysis, different reagents and enzymes were used. Moreover, prepared extracts were analysed by using GC-NCI-MS and EI-MS. 131 volatile compounds were determined in Bay leaves. 43 of those could not be identified. The most important ones found in fresh Bay leaves were 1,8-cineol, a-terpinylacetate, sabinene, P-pinen, a-pinen and linalool. The highest values of volatile compounds were observed between June and September. On the other hand, farnase, eudesmol and E-P-ocimen compounds were determined in buds, flowers and fruits. The highest values of total volatile compounds of the fruits were observed in September and October. 24 different odour compounds were found in Bay leaves by using Sniffing-GC-MS. FD factors were determined by using AEDA analysis and six out of 24 odour compounds were identified as quality relevant compound. They are hexenal (fresh, green), 1,8-cineol (Eucalyptus), linalool (flowery, cucumber), eugenol (clove), E-iso-eugenol (flowery) and an unidentified (black pepper) compound. P-Glucosid (P-D-glucopyranosid), P-Rutinosid (6-0-a-L-rhamnopyranosyl-p-D- Glucopyranosid), P-Primeverosid (6-0-P-D-xylopyranosyl-P-D-glucopyranose) and P- Vicianosid (6-0-a-L-arabinopyranosyl-P-D-glucopyranosid) were identified from the results of glycoside analysis made on Bay leaves. Key words: Lauras nobilis L., Odour, Sniffing, Volatile, Glycoside, FD factor. Science Code: 502.09.02 Vll