Tıp fakültesi 5. sınıf öğrencilerinin etik yönden tartışılan durumlara ve adli tıbbi olaylara yaklaşımında adli tıp stajının etkisi
The impact of forensic medicine internship on 5th year medical students' approach to ethically controversial situations and forensic medical cases
Yazar: OSMAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET HİLAL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada adli tıp stajının hekim adaylarının hekimlik hayatları boyunca karşılaşacakları adli tıbbi olaylara ve tıbbi etik ikilemler içeren durumlara yaklaşımlarının staj öncesi ve sonrasındaki değişimlerini, intörn doktor olduklarında bilgilerinin kalıcılık düzeyini değerlendirmek ve ek olarak, çalışmada ortaya çıkan veriler sonucunda, adli tıp eğitimi konusundaki eksiklikleri belirlemek, bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla önerilerde bulunmak amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 2022-2023 eğitim-öğretim yılında staj yapmakta olan dönem 5 öğrencileri değerlendirmeye alındı. Öğrencilere staj öncesi, sonrası ve intörnlük döneminde olmak üzere 3 farklı zamanda anket yapıldı. Staj öncesi anketinde; adli tıbbi bilgi düzeyleri ve etik yönden tartışılan durumlara yaklaşımlarını sorgulayan önermeler yer almaktadır. Staj sonrası ve intörnlük döneminde uygulanan ankette ise; staj öncesi anketine ek olarak adli tıp stajında alınan eğitimi değerlendiren önermeler de yer almaktadır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 26 programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda adli tıp stajı öncesi ve sonrası gönüllü olarak yüz yüze anket dolduran 307 kişi, intörnlük döneminde ulaşabildiğimiz ve gönüllü olarak Google Form üzerinden anket dolduran 224 kişi değerlendirmeye alındı. 5. sınıfta aldığı Adli Tıp eğitimini hekimliğe başladığında karşılaşabileceği durumlarla başa çıkmakta yeterli bulduklarını belirtenler, staj sonrası %91,9 (n:282), intörnlük döneminde %70,1 (n:157), istirahat raporu ile adli rapor arasındaki farkı bildiklerini belirtenler, staj öncesi %24,4 (n:75), staj sonrası %88,9 (n:273), intörnlük döneminde %75 (n:168) olarak bulundu. "Adli olay sonrası tutuklanan şüpheliden, kendisi izin veremese bile delil kaybını önlemek için sağlık personeli tarafından zorla kan alınmalı. " önermesine, öğrencilerin staj öncesinde %28 (n:86)'inin, staj sonrasında %88,9 (n:273)'unun, intörnlük döneminde ise %70,6 (n:158)'sının "Hiç-Kısmen Katılmıyorum" seklinde cevap vermiş oldukları görüldü. 
Sonuç: 5. sınıf öğrencilerinin adli tıp staj eğitimi aldıktan sonra adli tıbbi bilgi düzeylerinin arttığını ve etik yönden tartışılan olaylara daha doğru yaklaşımlar gösterdikleri, fakat bu konulardaki bilgilerinde zamanla azalma olduğu görüldü. Hekim adayları, adli tıp eğitimini yeterli bulduklarını belirtseler de ilerleyen zamanlarda adli tıbbi durumlarla başa çıkabilmek konusunda kendilerine olan güvenin azaldığı görüldü. Hekimlerin adli tıbbi bilgi düzeylerini artırmak, etik davranışlar sergilemelerini sağlamak ve bu konulardaki bilgilerini kalıcı hale getirmek için adli tıp staj eğitiminin standardizasyonunun sağlanmasının ve mezuniyet öncesinde ve sonrasında belirli aralıklara eğitimler düzenlemesinin katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Objective: This study aims to evaluate the changes in medical students' approaches to forensic medical cases and situations involving medical ethical dilemmas before and after their forensic medicine internship, assess the retention of their knowledge when they become intern doctors, and identify deficiencies in forensic medicine education based on the study's findings. Additionally, recommendations are proposed to address these deficiencies.
Materials and Methods: The study evaluated 5th-year students at Çukurova University Faculty of Medicine during the 2022-2023 academic year. Surveys were conducted at three different times: before the internship, after the internship, and during the internship period. The pre-internship survey included statements probing their level of forensic medical knowledge and approaches to ethically controversial situations. The post-internship and internship period surveys included additional statements evaluating the education received during the forensic medicine internship. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 26.
Results: The study included 307 participants who voluntarily completed face-to-face surveys before and after the forensic medicine internship, and 224 participants who voluntarily completed the survey via Google Forms during their internship period. Of those who found the forensic medicine education received in the 5th year sufficient for handling future situations encountered in their medical career, 91.9% (n=282) responded positively post-internship, compared to 70.1% (n=157) during the internship period. Those who knew the difference between a medical rest report and a forensic report were 24.4% (n=75) pre-internship, 88.9% (n=273) post-internship, and 75% (n=168) during the internship period. Regarding the statement, "Blood should be forcibly drawn by healthcare personnel from a suspect arrested after a forensic incident, even if they cannot consent to prevent evidence loss," 28% (n=86) of students pre-internship, 88.9% (n=273) post-internship, and 70.6% (n=158) during the internship period responded "Strongly-Disagree/Disagree."
Conclusion: It was observed that after receiving forensic medicine education, 5th-year students' forensic medical knowledge levels increased, and they showed more appropriate approaches to ethically controversial situations. However, their knowledge in these areas diminished over time. Although medical students indicated that they found forensic medicine education sufficient, their confidence in handling forensic medical situations decreased over time. We believe that standardizing forensic medicine internship education and organizing periodic training sessions before and after graduation would help enhance physicians' forensic medical knowledge, promote ethical behavior, and ensure the retention of this knowledge.