İlk dönem sünnî kelamında ulûhiyet anlayışı: Tahâvî ve Mâtürîdî örneği
Conception of deity in first period sunni kalam: Example Tahavi and Maturidi
Yazar: MEHMET ŞÜKRÜ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ŞERAFEDDİN GÖLCÜK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Allah`ın sıfatları = Attributes of God ; Kelam = Islamic theology ; Maturidi = Maturidi ; Tahavi = Tahavi ; Uluhiyet = Divinity ; İsbat-ı vacib = Proof of existence of good ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tezde ilk dönem Sünnî kelamında ulûhiyet anlayışı Mâtürîdî ve Tahâvî örneği üzerinden işlenmektedir. Bunun için Mâtürîdî ve Tahâvî'nin isbat-ı vacible ilgili görüşleri, onların isbat-ı vacib sahasında kullanmış oldukları deliller göz önünde bulundurularak Allah'ın varlığının isbatı evvela ortaya konulmaktadır. Bunun yanında Allah'ın bütün sıfatları ile ilgili her iki müellifin görüşlerine değinilmektedir. Bazen konularla ilgili her iki alimin görüşlerinin mukayesesi yapılmaktadır. Yine bu tezde Mâtürîdî ve Tahâvî arasında bulunan farklar, her ikisinin ulûhiyet konusunda takip ettikleri metod üzerinde durulmaktadır.Yine bu tezde ulûhiyetle ilgili konularda kelamî mezheplerin görüşleri karşılaştırmalı olarak verilmektedir. Bu yapılırken Ehl-i Sünnet'in görüşlerinin detaylandırılmasına daha çok önem verilmiştir. Çünkü bu mezhebin görüşleri bizim için daha önemlidir. Bu mezhebe mensup alimlerin ulûhiyet konusu içinde yer alan mevzulara yaklaşımları ve bu mevzuları işleme tarzları tezimizin önemli hedefleri arasında yer almaktadır. Tezimizde çeşitli ulûhiyet anlayışları, isbat-ı vacib, Allah'ın sıfatları, rü'yetullah, zat-sıfat ilişkisi ve sıfatlarla ilgili diğer meselelere değinilmektedir.Anahtar kelimeler: Allah'ın sıfatları, ulûhiyet, isbat-ı vacib, Mâtürîdî, Tahâvî...

Abstract:
In this thesis, Conception of Deity in First Period Sunni Kalam is processed through the example Tahâvî and Maturidi. For this, first, Maturidi and Tahavi?s views related the prove of the wajib, Prove the existence of God is revealed by considering the evidences that had used the field of their proved of wajib. In addition, with all the attributes of God are addressed in both the views of the author. Sometimes, the issues are made the comparison of the views of both scholars.Again, this thesis, the differences between the Tahavi and Maturidi and are focused on both the method that they follow in the Deity. In addition, views on issues related to the word of divinity sects are given in the comparative. While doing this, attention has been given in some detail the views of the Ahl al-Sunnah. Because the views of this sect is important to us. Approach to issues and topics of scholars belonging to this sect forms of processing are among the important objectives of our thesis.In our thesis, understanding of the various Deity, prove of wajib, attributes of God, to see of God, relationship between person-adjective and other issues related adjectives are addressed. In this context, views of Maturidi and Tahavi related issues such as whether there are any illness of acts of God, the wisdom of the creation of the universe, the wisdom of order and prohibition and the wisdom of the creation of harmful assets are put forward.Key words: the attributes of God, Conception of Deity, the prove of vacib, Mâtürîdî, Tahâvî...