Sanata yönelik ilgi ile psikolojik iyi oluş ve maneviyat arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
A research on the relationship between interest in art and psychological well-being and spirituality
Yazar: SEMA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. HIZIR HACIKELEŞOĞLU
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı sanata yönelik ilgisi ile psikolojik iyi oluş, dindarlık ve maneviyat 
arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çerçevede çalışma iki ana bölümden oluşarak ilk bölümde 
konu başlıkları ve alt yapısı hakkında bilgi verilmiş devamında ise elde edilen veriler analiz 
edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 
Araştırmanın evreni 2023/2024 eğitim öğretim yılı Gümüşhane ve Ordu Üniversitesinde aktif 
öğrenim gören 18-50 yaş aralığındaki İlahiyat Fakültesi öğrencilerini kapsamaktadır. Çalışmanın 
örneklemini tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen %33,1 erkek, (n=132), %66,9 kadın (n=267) 
olmak üzere toplam 399 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada, Sanat İlgisi Ölçeği, Psikolojik İyi 
Oluş Ölçeği, Maneviyat Ölçeği ve İçsel Dini Motivasyon Ölçeğinden oluşan anket formları 
kullanılmıştır. Örneklemden elde edilen formların istatistiksel analizi SPSS 25.0 istatistiksel 
paket programı kullanılarak incelenmiştir. Değişkenlerin puan ortalamalarındaki farklılıkları 
tespit edebilmek için iki gruplu değişkenlerde bağımsız örneklem T-test analizi uygulanmıştır. 
Üç ve daha fazla gruplu değişkenlerde One-Way ANOVA analizi, ölçeklerin birbirleri arasındaki 
ilişkinin yönünü ve yordayıcılığını tespit edebilmek için pearson korelasyon ve regresyon analizi 
uygulanmıştır. Araştırma bulgularında (a) sosyo-demografik değişkenlerle sanata yönelik ilgi ve 
alt boyutları arasında duygu-algı eksenli sanat ilgisi alt boyutu haricinde anlamlı düzeyde 
farklılaşma olmadığı; (b) sanata yönelik ilgi ile psikolojik iyi oluş, dindarlık, maneviyat ve (c) 
dindarlık ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki olduğu 
görülmektedir. Sanat ilgisinin duygu-algı ve davranış alt boyutu ile dindarlık arasında pozitif 
yönlü anlamlı ilişkiler olduğu görülmektedir. Diğer taraftan dindarlığın sanata yönelik ilgi ve 
psikolojik iyi oluş üzerinde yordayıcı bir etkiye sahip olduğu; ayrıca sanata yönelik ilginin 
psikolojik iyi oluş üzerinde yordayıcı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Sanat Yönelik İlgi, Psikolojik İyi Oluş, Din, Dindarlık, Maneviyat.

Abstract:
The objective of this study is to investigate the relationship between interest in art and 
psychological well-being, religiosity and spirituality. The study is divided into two main parts. In 
the first part, the subject headings and substructure were defined, and the data obtained were 
subsequently analysed. The study employed the relational screening model, a quantitative 
research method. The study population comprises students enrolled in the Faculty of Theology 
between the ages of 18 and 50, currently pursuing studies at Gümüşhane and Ordu Universities 
during the 2023/2024 academic year. The study sample consisted of 399 individuals, 33.1% male 
(n=132) and 66.9% female (n=267), selected via random sampling. In the study, questionnaire 
forms comprising the Art Interest Scale, Psychological Well-Being Scale, Spirituality Scale and 
Intrinsic Religious Motivation Scale were utilised. The statistical analysis of the forms obtained 
from the sample was conducted using the SPSS 25.0 statistical package programme. To determine 
the differences in the mean scores of the variables, independent sample T-test analysis was applied 
for variables with two groups. One-Way ANOVA analysis was applied for variables with three 
or more groups, and Pearson correlation analysis was applied to determine the direction and 
predictiveness of the relationship between the scales. Research findings show that (a) there is no 
significant relationship between socio-demographic variables and interest in art and its subdimensions; (b) there are significant positive relationships between interest in art and 
psychological well-being, religiosity, spirituality and (c) between religiosity and psychological 
well-being. There are significant positive relationships between the emotion-perception and 
behaviour sub-dimensions of interest in art and religiosity. On the other hand, it was observed 
that religiosity had a predictive effect on interest in art and psychological well-being, and interest 
in art had a predictive effect on psychological well-being.

Key Words: Psychology of Religion, Interest in Art, Psychological Well-Being, Religion, Religiosity, Spirituality.