AB güvenlik mimarisinin gelişimi ve Türkiye'nin yeri
Development of EU security architecture and Turkey's place
Yazar: ADEM ÜNÜVAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER AYTAÇ AFŞAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Küresel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: AGİT = Organization for Security and Cooperation in Europe ; Avrupa Birliği = European Union ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation

Özet:
1940'ların sonunda yaşanan olaylar Türkiye'nin gelecekteki ilişkileri ve politikaları açısından önemliydi. Türkiye'nin NATO'ya katılma girişimleri, Türkiye'nin güvenlik politikasını ve dünyanın geri kalanıyla ilişkilerini şekillendirmiştir. Batılılaşmış bir ulus devlet olma politikası Türkiye Cumhuriyeti tarafından en başından beri izlenmiştir. Sonuç olarak, 1920'lerin başından itibaren batılılaşma ve modernleşme temel öncelikler haline gelmiştir. Savaş sonrası dış politika bir ölçüde bu gelişmelerin bir sonucudur. Savaş sonrası erken dönemde Türkiye, Sovyet tehdidine karşı yardım ve destek için Batı'ya yönelmiştir. Türkiye 1950'lerin başında Batı güvenlik sistemine katılmıştır. Türkiye'nin NATO üyeliği güvenlik sorunlarına bir çözüm olarak görülebilir, ancak bu politikanın temel nedeninin batılılaşma ve modernleşme politikalarının devamı olduğu ileri sürülebilir. Bu çalışma,  Avrupa Birliği Güvenlik Mimarisinin oluşum sürecini ve Türkiye'nin güvenlik bağlamındaki ilişkilerini incelemektedir.
Bu bağlamda yapılmış olan bu tez çalışmasının temel amacı, Avrupa Güvenlik Mimarisinde Türkiye'nin yeri ve Avrupa Güvrnlik Mimarisi(AGM) gelişim sürecinde Türkiye'nin tutumunun ortaya koyulması olmuştur. Dolayısıyla AGM gelişimi ve bu süreçte Türkiye'nin Avrupa ve Dünya genelindeki güvenlik örgütleri olan NATO, AB, AGSP ve AGİT gibi teşkilatlara katılımından günümüzdeki tutumuna kadar olan süreç incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: AGİT, Avrupa Birliği, Avrupa Güvenlik Mimarisi, NATO, Türkiye-NATO Etkileşimi.

Abstract:
The events of the late 1940s were important for Turkey's future relations and policies. Turkey's attempts to join NATO shaped Turkey's security policy and its relations with the rest of the world. The policy of becoming a westernised nation
state was pursued by the Republic of Turkey from the very beginning. As a result, westernisation and modernisation became the main priorities from the early 1920s onwards. Post-war foreign policy was to some extent a consequence of these
developments. In the early post-war period, Turkey turned to the West for help and support against the Soviet threat. Turkey joined the Western security system in the early 1950s. Turkey's NATO membership can be seen as a solution to security problems, but it can be argued that the main reason for this policy is the continuation of westernisation and modernisation policies. This article analyses the formation process of NATO and Turkey's membership proposals.
In this context, the main purpose of this thesis is to reveal Turkey's place in the European Security Architecture and Turkey's position in the development process of the OSCE. Therefore, the process from Turkey's participation in European and world-wide security organisations such as NATO, EU, OSCE, OSCE and OSCE to Turkey's current stance in the OSCE development process has been examined.

Key Words: Organization for Security and Co-operation in Europe, European Union, European Security Architecture, NATO, Turkey-NATO Interaction.