Gelişmekte olan ülkelerde büyüme süreci ve bir ülke analizi: Çin
Growth process in developing countries and an analysis of a country: China
Yazar: NURBAY SEY
Danışman: PROF. DR. DÜNDAR MURAT DEMİRÖZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; İhracat = Export

Özet:
Bu çalışmada Çin'in son 40 yıllık süreçte yaşadığı ekonomik büyümenin kaynakları ve Çin'de yaşanan ekonomik gelişmenin sürdürülebilir olup olmadığı sorgulanmıştır. 1978 yılında Çin ekonomisinde yaşanan yapısal reformlar sonucunda Çin Halk Cumhuriyeti planlı ekonomik yapıdan, serbest piyasa ekonomisine aşamalı olarak geçiş sağlamış ve bu durum Çin'de doğrudan yabancı yatırımların artmasına neden olmuştur. Artan doğrudan yabancı yatırımlarla birlikte ihracatta önemli gelişmeler kaydedilmiş ve bu durum Çin ekonomisinde büyüme ile sonuçlanmıştır. Ayrıca yaşanan bu büyümenin, ihraç edilen malların katma değerleri ve üretim sisteminde kullanılan teknoloji ile birlikte değerlendirilmesi durumunda da sürdürülebilir bir yapıda olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.
Çin ekonomisinin göstermiş olduğu bu başarılı büyüme performansında coğrafi özelliklerinin, işgücü maliyetlerinin, uyguladığı tarım, sanayi ve eğitim politikalarının da payı vardır. Öyle ki Deng Xiaoping'in iktidarı ile birlikte tarım ve sanayide yapılan reformlarla birlikte üretim düzeyi önemli ölçüde artış göstermiştir. Ayrıca Çin'de işgücü maliyetlerinin düşük olması yabancı yatırımcıların Çin'i bir fırsat ülkesi olarak değerlendirip yatırım yapmalarında etkili rol oynamıştır. Bu şekilde gerek yerli gerekse de yabancı firmaların Çin'de artan yatırımları ile birlikte Çin günümüzde dünyanın en önemli ekonomilerinden biri haline gelmiştir ve reformun ilk yıllarından günümüze kadar olan 40 yıllık süreçte yıllık ortalama %9.59'luk bir büyüme performansı kaydederek dünyanın dikkatini çekmeyi başarmıştır.
Bu çalışmada, Çin'in büyüme oranı, dış ticaret hacminin milli gelire oranı ve doğrudan yabancı yatırımların milli gelire oranı değişken olarak kullanılıp SVAR modeli kurulmuş ve bu şekilde Çin ekonomisinde yaşanan büyümede dış ticaret ile doğrudan yabancı yatırımların etkilerinin daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Yapılan varyans ayrıştırması sonucunda ise Çin büyümesinde doğrudan yabancı yatırımlar ve dış ticaretin etkin bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this study, the sources of China's economic growth in the last 40 years and whether the economic growth in China is sustainable were questioned. As a result of the structural reforms in the Chinese economy in 1978, Chinese People's Republic has gradually moved from the planned economic structure to the free market economy and this has led to an increase in foreign direct investment in China. With increasing foreign direct investment, significant developments in exports have been recorded and this has resulted in growth in the Chinese economy. In addition, it is not wrong to say that this growth is in a sustainable structure if it is evaluated together with the value added of exported goods and the technology used in the production system.
Geographical features, labor costs, agriculture, industry and education policies play a part in this succesful economic growth of China as well. Thus, the level of production has increased significantly with the reforms made in agriculture and Industry with the power of Deng Xiaoping. In addition, the low labor costs in China provided, foreign investors consider China as an opportunity country to make investment. Thus, China has become one of the most important economies of the world today with the increasing investments of both Chinese companies and foreign companies in China. So China grew 9.59% in the 40-year period from 1978 to the present day.
Also in this study, China's growth rate, foreign trade of national income and direct foreign investment rates of national income are used as a variant and established SVAR model. Thus, it is aimed to better understand the effects of foreign trade and foreign direct investments on the growth of Chinese economy. As a result of the variance decomposition, direct foreign investments and foreign trade played an important role in the growth of China.