Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde mediastinal evrelemye PET-BT'nin katkısı
The role of PET-CT in mediastinal staging of operable non-small cell lung cancer
Yazar: FATMA KUTLUHAN İMANÇLI
Danışman: PROF. DR. ATİLA AKKOÇLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Mediastinal neoplazmlar = Mediastinal neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging

Özet:
Amaç: Akciğer kanseri, tüm dünyada kanser ile ilişkili ölümlerin başlıca nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) erken evrede tespit edildiğinde cerrahi önemli bir tedavi seçeneğidir. Bu nedenle KHDAK olgularının evrelemesi tedavi seçeneğinin belirlenmesinde özel öneme sahiptir. Özellikle mediastinal evreleme bu açıdan son derece önemlidir. Son yıllarda positron emisyon tomografi - bilgisayarlı tomografi (PET-BT) preoperatif evrelemede sıkça kullanılmaya başlanan bir görüntüleme yöntemi olmuştur. Biz bu çalışmamızda operabl KHDAK tanılı hastaların PET-BT sonuçlarını mediastinoskopi ve torakotomi sonuçları ile karşılaştırarak PET-BT'nin mediastinal evrelemedeki etkinliğini belirlemeyi amaçladık.Gereç ve yöntem: Kasım 2009-Aralık 2011 tarihleri arası KHDAK tanısı alan ve operabl olarak değerlendirilen ve operasyon öncesi klinik evrelemesinde hastanemizde çekilen PET-BT tetkikinden faydalanılan 124 hastanın klinik ve patolojik verileri retrospektif olarak incelendi. 124 hastadan 34'üne preoperatif evreleme amaçlı mediastinoskopi, 4'üne mediastinotomi, 2'sine torakotomi ile 5 no'lu lenf nodu örneklemesi,1'ine de 7 no'lu lenf nodu örneklemesi yapılmıştı. Mediastinoskopi ile N2 negatifliği saptanılan 16 hasta ile direkt cerrahiye verilen 83 hasta olmak üzere toplam 99 hastanın torakotomi ile elde edilen mediastinal lenf nodu sonuçları incelendi. PET-BT'nin sensitivite, spesifisite, pozitif prediktif değer (PPD), negatif prediktif değer (NPD) ve doğruluk oranları hesaplandı. Ayrıca opere olan grupta klinik ve patolojik T,N evreleri ve genel evrelerin karşılaştırılması yapıldı.Bulgular: Preoperatif mediastinal örneklemesi yapılan hastalar için PET-BT'nin sensitivitesi %91.66, spesifisitesi %17.64, PPD %61.11, NPD %60, doğruluk oranı %60.97 bulundu. Hasta sayısı bakımından bu oranlar sırasıyla %48.27, %70,37, %46,66, %71.69 ve %62.65, lenf nodu istasyonları bakımından ise sırasıyla %34.56, %93.21, %43.07, %90.55 ve %85.62 saptandı. N1 lenf nodları için sensitivite %8.1, spesifisite %93.49, PPD %21.42, NPD %82.29, doğruluk %78.15 iken, N2 lenf nodları için bu oranlar sırasıyla %56.81, %93.08, %49.01, %94.85 ve %89.28 olarak hesaplandı. 4,7 ve 10 nolu lenf nodu istasyonlarda doğruluk oranları düşük bulundu, ancak sadece 3. ve 10.istasyonlarda PET pozitifliği ile patoloji pozitifliği arası anlamlı korelasyon olmadığı görüldü. Mediastinal lenf nodu pozitifliği için maksimum standart uptake değeri (SUVmax) cut-off değeri olarak 3.55 hesaplandı. PET-BT'nin patoloji sonuçlarına göre, T evrelemesinde %47.5 aynı, %40.4 düşük, %12.1 yüksek, N evrelemesinde %57.6 aynı, %17.1 düşük, %25.2 yüksek, genel evrelemede ise %41.4 aynı, %34.3 düşük, %24.2 yüksek sonuçlar verdiği görüldü.Sonuç: PET-BT'nin sensitivite ve PPD'inin düşük, spesifisite ve NPD'nin yüksek saptanmış olması sebebi ile preoperatif dönemde mediastinal lenf nodlarında PET pozitifliği saptanması halinde invaziv mediastinal evrelemeye gidilmesi gerektiği, PET negatifliği saptanması halinde ise bu prosedurun atlanarak hastanın direkt operasyona verilebileceği görüşündeyiz. N2 lenf nodlarına göre, N1 lenf nodlarında PET-BT'nin sensitivite ve PPD'nin daha düşük saptanması ise, PET-BT ile henüz iyi bir N1 saptama başarısı gösteremediğimizi yansıtmaktadır. Merkezimiz adına KHDAK evrelemesinde PET-BT'nin, klinik nodal evrelemede başarısının iyi olduğu, T evrelemesinde ve genel evrelemede ise henüz yeterli doğruluğa ulaşamadığını söyleyebiliriz.

Abstract:
Aim: Lung cancer is a common cause of cancer releated deaths. Surgery is the most important treatment option in the early stage of non-small cell lung cancer (NSCLC). Positron emission tomography-computed tomography ( PET- CT) is recently used for the preoperative staging. Accurate initial staging is very important at NSCLC especially the mediastinal staging. We aimed to compare results of PET-CT with mediastinoscopy and thoracotomy findings to reveal the effectiveness of PET-CT in mediastinal staging of NSCLC.Materials and methods: 124 patients (107 male, 17 female) diagnosed as operable NSCLC due to preoperative PET-CT scanning performed in our hospital were enrolled in the study. All the clinical and pathological findings were collected retrospectively. For preoperative staging mediastinoscopy was performed in 34 patients, mediastinotomy in 4, thoracotomy for lymph node station 5 in 2 and for lymph node station 7 in 1 patient. Besides 16 patients with negative mediastinoscopy, 83 patients had undergone thoracotomy directly. Postoperative pathology results of lymph node stations of these 99 patients regarding the nodal spread and stage were compared with clinical stage obtained by PET-CT. The sensitivity, specificity, negative (NPV) and positive predictive value (PPV) and accuracy of PET-CT were determined.Results: The sensitivity, specificity, NPV, PPV and accuracy of PET-CT for patients preoperatively staged by invasive methods were determined to be 91.66%, 17.64%, 61.11%, 60% and 60.97%, respectively. For all patients who were considered to be operable these values were found to be 48.27%, 70,37%, 46,66%, 71.69% and 62.65%, respectively and from the aspect of all lymph node stations the results were 34.56%, 93.21%, 43.07%, 90.55% and 85.62%, respectively. The sensitivity, specificity, NPV, PPV and accuracy were 8.1%, 93.49%, 21.42%, 82.29% and 78.15%, respectively for the N1 lymph nodes and 56.81%, 93.08%, 49.01%, 94.85% and 89.28%, respectively for the N2 lymph nodes. Maximum standart uptake (SUVmax) cut-off value for mediastinal N2 involvement in PET-CT was obtained as 3.55. According to the pathological results, with PET-CT T was 47.5% correctly staged, 40.4% downgraded, 12.1% upgraded, while N results were 57.6% the same, 17.1% downgraded and 25.2% upgraded. For the general, correct stage with PET-CT was established in 41.4% of cases while 34.3% was downstaged and 24.2% upstaged.Conclusion: The sensitivity and PPV of PET-CT for mediastinal lymph node staging is low but the specificity and NPV is high. We consider that, when positive mediastinal lymph nodes are detected, invasive mediastinal staging must be performed. On the other hand, patients with negative PET-CT results can be operated upon without invasive mediastinal staging. Compared with N2 nodes, the lower values of sensitivity and PPV for N1 nodes reflects that PET-CT is still insufficient to detect N1 nodes. We obtain better results for clinical nodal staging according to the T and general staging with PET-CT in our hospital.