Hemodiyaliz hastalarında protein/posa indeksinin kardiyometabolik risk faktörleriyle ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship of protein/fiber index with cardiometabolic risk factors in hemodialysis patients
Yazar: RUKİYE DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE YASSIBAŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Diyetle yeterli miktarda posa alımının hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler olay riskini
azaltabileceği belirtilmektedir. Bu çalışma hemodiyaliz hastalarında diyet protein/posa
indeksinin kardiyometabolik risk faktörleriyle ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla
Haziran – Eylül 2023 tarihleri arasında Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi ve Bolu İzzet
Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ayaktan hemodiyaliz tedavisi alan 30-65 yaş
aralığındaki gönüllü hastalar ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 32 erkek (%48,5) ve 34
kadın (%51,5) olmak üzere toplam 66 hemodiyaliz hastası dahil edilmiştir. Katılımcılara ait
sosyodemografik özellikler, sağlık durumlarına ilişkin bilgiler, antropometrik ölçümler,
rutin biyokimyasal parametreler, sistolik ve diyastolik kan basıncı değerleri ve Framingham
risk skorları bir anket formu aracılığıyla kaydedilmiştir. Ayrıca hastalardan üç günlük besin
tüketim kaydı alınmıştır. Veriler BeBiS ve SPSS paket programları kullanılarak
değerlendirilmiştir. Diyet protein/posa indeksinin erkek hemodiyaliz hastalarında 4,6±1,21
ve kadın hemodiyaliz hastalarında 4,3±0,99 olduğu bulunmuştur (p>0,05). Hastaların
protein/posa indeksi ile serum total kolesterol, üre, potasyum ve kreatinin düzeyleri arasında
istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Protein/posa indeksi ile sistolik
ve diyastolik kan basıncı değerleri arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05).
Framingham risk skoru açısından düşük risk grubundaki hastaların protein/posa indeksi
ortalamasının çok yüksek risk grubunda yer alan hastalara göre anlamlı derecede yüksek
olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar mevcut literatü
desteklememekte olup hemodiyaliz hastalarında diyet posasının artırılmasının serum üre
düzeyi ve kardiyometabolik sağlık üzerine etkilerinin anlaşılabilmesi iç

Abstract:
It is stated that adequate dietary fiber intake may reduce the risk of cardiovascular events in
hemodialysis patients. This study was conducted with volunteer patients between the ages
of 30-65 who received outpatient hemodialysis treatment at İzzet Baysal State Hospital and
İzzet Baysal Training and Research Hospital between June and September 2023, in order to
evaluate the relationship of dietary protein/fiber index with cardiometabolic risk factors in
hemodialysis patients. A total of 66 hemodialysis patients, 32 men (48,5%) and 34 women
(51,5%), were included in the study. The sociodemographic characteristics of the
participants, information about their health status, anthropometric measurements, routine
biochemical parameters, systolic and diastolic blood pressure values, Framingham risk
scores and 3-day food consumption were recorded through a survey form. The obtained data
were evaluated using BeBiS and SPSS package programs. Dietary protein/fiber index was
found to be 4.6±1.21 in male and 4.3±0.99 in female. There was no statistically significant
relationship between the patients' protein/fiber index and serum cholesterol, urea, potassium,
creatinine levels and systolic and diastolic blood pressure values. In terms of Framingham
risk score, the mean protein/fiber index of patients in the low risk group was found to be
significantly higher than that of patients in the very high risk group. The results obtained
from this study do not support the current literature, and it is thought that further studies with
larger samples are needed to understand the effects of increasing dietary fiber on serum urea
levels and cardiometabolic health in hemodialysis patients.