Genç erkeklerde solunum kas kuvvetinin aerobik ve anaerobik gücü etkileyen bazı değişkenler ile ilişkisi
The relationship between respiratory muscle strength and some variables affecting aerobic and anaerobic power in young men
Yazar: UFUK CAN GÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL COŞKUN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, solunum kas kuvveti ile aerobik güç (maxVO2), anaerobik güç, vücut kompozisyonu ve solunum fonksiyon test sonuçları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada, Erciyes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 23 fiziksel aktif erkek öğrenci (yaş=21.13±2.46yıl, boy=177.39±6.08cm, kilo=74.83±12.52kg) gönüllü olarak yer almıştır. Gönüllülere ait vücut kompozisyonu ve solunum kas kuvveti ölçümü (S-index), solunum fonksiyon testi, Wingate anaerobik güç testi ve maksimum oksijen tüketim testi (maxVO2) sonuçları elde edilmiştir. Solunum kas kuvveti Powerbreathe K5 cihazı ile test edilirken, maxVO2 değeri 20m mekik koşusu testi ile kestirimsel olarak hesaplanmıştır. 20m mekik koşusu testi öncesi istirahat kan laktat (Laktatdin) ve kalp atım hızı (KAHdin), test bitiminde ise test sonu kan laktat (Laktattest-sonu) ve kalp atım hızı (KAHtest-sonu) ölçümleri yapılmıştır. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk Testi ile kontrol edildikten sonra, değişkenler arasındaki ilişki normal dağılım sonucuna göre Pearson ya da Spearman korelasyon analizi ile test edilmiştir.  
Katılımcıların vücut yağ kütlesi 12.19 ± 5.73 (kg), vücut yağ yüzdesi 15.43 ± 4.84 (%), yağsız kütle 63.23 ± 7.33 (kg), yağsız yüzde 84.55 ± 4.83 (%), toplam vücut sıvısı 46.29 ± 5.36 (kg) ve vücut kütle indeksi 23.81 ± 3.30 (kg/m2) olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların S-indeks değeri ortalaması ise 150.34 ± 28.08 cmH2O olarak bulunmuştur. S-index değeri ile vücut kompozisyonu değişkenleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Katılımcıların maksVO2 ortalaması 46.63±6.14 (ml/kg/dk) olarak hesaplanmıştır. S-indeks ile maksVO2 (p=0.027, r=460) arasında orta düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur ancak KAHdin (85.5±10.5 atım/dk) (r=0.281), Laktatdin (1.32±0.51mmol/L) (r=0.186), KAHtest-sonu (184.6±17.57atım/dk) (r=0.096) ve Laktattest-sonu (11.4±2.58mmol/L) (r=0.155) değerleri ile arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Wingate anaerobik güç testi değişkenlerinden maksimum güç 936.72 ± 164.83 (W), minimum güç 446.78 ± 87.36 (W), ortalama güç 669.88 ± 122.95 (W), maksimum relatif güç 12.64 ± 2.11 (W/kg), minimum relatif güç 6.03 ± 1.00 (W/kg), ortalama relatif güç 9.02 ± 1.35 (W/kg) ve yorgunluk indeksi 51.72 ± 8.18 (%) olarak tespit edilmiştir. S-index değeri ile maksimum güç (p=0.005, r=0.565), minimum güç (p=0.001, r=0.668), ortalama güç (p=0.001, r=0.681), minimum relatif güç (p=0.006, r=0.551) ve ortalama relatif güç (p=0.005, r=0.567) değerleri arasında güçlü düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların FVC 5.28 ± 0.59 (L), FEV1 4.38 ± 0.50 (L), FEV1/FVC (%) 82.7 ± 6.67 (%), PEF 9.59 ± 1.90 (L/sn), VC 5.31 ± 0.68 (L) ve MVV değeri 161.52 ± 31.74 (L/dk) olarak tespit edilmiştir. S-index ile FVC (p=0.015, r=0.522), FEV1 (p=0.002, r=635), VC (p=0.001, r=0.694) ve MVV (p=0.001, r=745) değerleri arasında güçlü düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç olarak, solunum kas kuvvetinin, vücut kompozisyonu ile anlamlı ilişkili olmadığı ancak hem aerobik hem de anaerobik güç ile pozitif anlamlı ilişkili olduğu görülmüştür. Bu ilişki, aerobik güç ile orta düzeyde bulunurken, anaerobik güç ile kuvvetli düzeyde bulunmuştur. Ayrıca solunum kas kuvvetinin, solunum fonksiyon testlerinden FVC, FEV1, VC ve MVV ile de güçlü düzeyde pozitif anlamlı ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between respiratory muscle strength and aerobic power (maxVO2), anaerobic power, body composition, and pulmonary function test results. In the study, 23 physically active male students (age = 21.13±2.46 years, height = 177.39±6.08 cm, weight = 74.83±12.52 kg) from Erciyes University Faculty of Sport Sciences participated voluntarily. Participants' body composition and respiratory muscle strength measurements (S-index), pulmonary function test, Wingate anaerobic power test, and maximum oxygen consumption test (maxVO2) results were obtained. Respiratory muscle strength was tested with the Powerbreathe K5 device, while maxVO2 was estimated using the 20m shuttle run test. Resting blood lactate (Lactaterest) and heart rate (HRrest) were measured before the 20m shuttle run test, and post-test blood lactate (Lactatetest-end) and heart rate (HRtest-end) were measured at the end of the test. After checking the variables for normal distribution with the Shapiro-Wilk Test, the relationship between the variables was tested with Pearson or Spearman correlation analysis according to the result of normal distribution. Body fat mass, body fat percentage, lean mass, lean percentage, total body fluid, and body mass index were found 12.19 ± 5.73 (kg),  15.43 ± 4.84 (%),  63.23 ± 7.33 (kg),  84.55 ± 4.83 (%),  46.29 ± 5.36 (kg) and  23.81 ± 3.30 (kg/m2), respectively. The mean S-index was found to be 150.34 ± 28.08 cmH2O. There was no significant correlation between S-index and body composition variables (p>0.05). The mean maxVO2 was estimated as 46.63±6.14 (ml/kg/min). While there was a moderately significant correlation between the S-index and maxVO2 (p=0.027, r=460), there was no significant correlation between the S-index and HRrest (85.5±10.5 beats/min) (r=0.281), Lactaterest (1.32±0.51mmol/L) (r=0. 186), HRtest-end (184.6±17.57 beats/min) (r=0.096) and Lactatetest-end (11.4±2.58mmol/L) (r=0.155). From Wingate anaerobic power test variables, peak power, minimum power, mean power, relative peak power,  relative minimum power, relative mean power, fatigue index were found to be 936.72 ± 164.83 (W), 446.78 ± 87.36 (W), 669.88 ± 122.95 (W), 12.64 ± 2.11 (W/kg), 6.03 ± 1.00 (W/kg), 9.02 ± 1.35 (W/kg) and  51.72 ± 8.18 (%), respectively. A strong significant correlation was found between S-index value and peak power (p=0.005, r=0.565), minimum power (p=0.001, r=0.668), average power (p=0.001, r=0.681), relative minimum power (p=0.006, r=0.551) and relative average power (p=0.005, r=0.567) values (p<0.05). FVC, FEV1, FEV1/FVC (%), PEF, VC, and MVV values were found to be 5.28 ± 0.59 (L), 4.38 ± 0.50 (L), 82.7 ± 6.67 (%), 9.59 ± 1.90 (L/s), 5.31 ± 0.68 (L) and 161.52 ± 31.74 (L/min), respectively. A strong significant correlation was found between S-index and FVC (p=0.015, r=0.522), FEV1 (p=0.002, r=635), VC (p=0.001, r=0.694) and MVV (p=0.001, r=745) values (p<0.05).
In conclusion, respiratory muscle strength was not significantly correlated with body composition, but it was positively correlated with both aerobic and anaerobic power. This correlation was found to be moderate with aerobic power and strong with anaerobic power. It was also concluded that respiratory muscle strength was strongly positively correlated with FVC, FEV1, VC, and MVV among pulmonary function tests.