Kırsal yerleşim alanlarında göl etkilerinin incelenmesi: Beyşehir Gölkaşı Mahallesi örneği
Investigation of lake impacts in rural settlements: The case of Beyşehir Gölkaşı Neighborhood
Yazar: BURCU İNCER
Danışman: PROF. DR. KERİM ÇINAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Göller = Lakes ; Konya-Beyşehir = Konya-Beyşehir ; Kırsal mimari = Rural architecture ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements

Özet:
Kırsal mimari, yerel iklim koşulları, çevresel etkenler, mevcut malzemeler, basit inşaat teknikleri, yaşam tarzları, gelenekler ve belirli bir bölgenin sosyoekonomik koşullarının birleşiminin bir bütünüdür. Ülkemizde sulak alan kıyısı bulunan kırsal alanlar, en çok göl çevrelerinde yer almaktadır. Bu bağlamda göller ile kırsal alanların ilişkisi incelenmiş ve göllerin kırsal mimariye olan etkileri değerlendirilmiştir.
Bu çalışmada kırsal mimari bakımından özgün değerlere sahip olan Gölkaşı Mahallesi'nin belgelenmesi ve Beyşehir Gölü'nün bu mahalle üzerindeki mimari etkilerini incelemek amaçlanmıştır.
Gölkaşı Mahallesi, sınırları içerisinde yeni ve eski olmak üzere iki farklı yerleşim merkezine sahiptir. Eski yerleşim merkezi göl ile doğrudan ilişkili iken, yeni yerleşim merkezi göl ile dolaylı olarak ilişki içerisindedir. Bu sebeple hem aynı mahalle sınırları içerisinde yeni ve eski yerleşim merkezlerini mimari açıdan incelemek hem de bu yerleşim alanlarının göl ile ilişkilerini ''karşılaştırma'' yöntemi ile değerlendirmek için çalışma alanı olarak Gölkaşı Mahallesi seçilmiştir. 
Beyşehir Belediyesi'nden alınan altlık haritalar üzerine çevresel ve yapısal analizler yapılmıştır. Eski yerleşim merkezinde 5, yeni yerleşim merkezinde ise 3 adet olmak üzere konutun rölöveleri alınmış, fotoğrafları çekilmiş ve ''görsel belgeleme'' yöntemi ile bu yapılar detaylı şekilde incelenmiştir. Her iki yerleşim merkezinde yer alan konutlar için plan tipolojileri, cephesel özellikleri, yapım sistemleri, malzeme kullanımları, yapı elemanları incelenmiştir. Tüm bu mimari özellikler yeni ve eski Gölkaşı yerleşimlerinde karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler neticesinde Beyşehir Gölü'nün bu yerleşim merkezleri üzerine mimari yansımaları değerlendirilmiş ve gölün önemli ölçüde mimariye olan etkilerine yönelik tespitler bulgular kısmında ifade edilmiştir. Son olarak Gölkaşı Mahallesi kırsal mimarisi üzerine fiziksel bir değerlendirme yapılmış ve bu yerleşimin korunmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Rural architecture is a combination of local climatic conditions, operation, available materials, simple construction, lifestyles, traditions and socioeconomic conditions of a particular region. Rural areas, parts of which have wetland shores, are mostly located around lakes. In this context, the relationship between lakes and rural neighborhoods has been examined and the effects of lakes on rural architecture.
Documenting the Gölkaşı, which has the unique values of this rural architecture, and observing the architectural examples of Beyşehir Lake on this neighborhood.
Gölkaşı Neighborhood has two different settlements within its walls, new and old. While the old settlement is directly near the lake, the new settlement is in contact with the lake as its location. Gölkaşı Neighborhood was chosen as the study area for both the architectural examination of the new and old settlements within the borders of the same neighborhood and the expansion of these ends by the method of "comparison" with the lake and road leading to this settlement.
Compatibility and compatibility analyzes were carried out on the base maps obtained from Beyşehir Municipality. The surveys of the old settlements, 5 of the old settlements and 3 of the new settlements, were taken, photographs were taken and these structures were described in detail with the "visual documentation" method. It shows the plan typologies, façade features, construction systems, material usage, and building elements for the houses located in both settlements. All these architectural features were compared in the new and old Gölkaşı settlements. The architectural reflections of the obtained regions on these centers of Beyşehir Lake have been evaluated and expressed where they contain determinations regarding the significant effects of the lake on architecture. Finally, a physical evaluation was made on the rural structures of Gölkaşı Neighborhood and suggestions were made for the protection of this settlement.