Beyin cerrahi yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların takibinde glasgow koma skoru, four skoru ve fıve skorlarının birbiriyle ayrıca hastane ve yoğun bakımda kalış süresi, morbidite ve mortalite ile ilişkisinin karşılaştırılması
Comparison of glasgow coma scale, four score, and five score in the monitoring of patients admitted to the neurosurgical intensive care unit with regards to hospital and intensive care stay, morbidity, and mortality
Yazar: MERVE TUĞBA ÖZFİDAN DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KORKMAZ DİLMEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Glasgow koma skoru'na alternatif olarak geliştirilen "Full Outline of Unresponsiveness" FOUR Skoru, beyin sapı refleksleri ve solunumu da değerlendirmekte olup, hastanede yatış süresi, morbidite ve mortaliteyi öngörmedeki güvenilirliği kanıtlanmıştır. Beyin perfüzyon basıncının optimizasyonu nöro yoğun bakım hastalarında sağkalımı belirleyen önemli bir parametredir. Bu nedenle çalışmamızda FOUR Skoru'na ortalama arter basıncı ve gag refleksinin eklenmesiyle "Full Intracranial Validity Evoluation" (FIVE) Skoru geliştirilmiştir. Yeni geliştirdiğimiz FIVE skoru ile yoğun bakım, hastane yatış süreleri, 6. aydaki Modifiye Rankin Skoru (MRS) ve mortalite ilişkisi değerlendirilmiş; ayrıca GKS, FOUR ve FIVE skorlarının korelasyonu araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Nöro Yoğun Bakım'da iskemik veya hemorajik inme, infra-supratentorial kraniotomi, endoskopik, vasküler, epilepsi veya hidrosefali cerrahisi geçiren ve nörovasküler girişim sonrası takip edilen 18-80 yaş arasındaki 223 hasta dahil edilmiştir. Birincil amaç, yeni geliştirdiğimiz FIVE Skoru ile YBÜ'nde yatış süresi arasındaki korelasyonu incelemektir. İkincil amaç ise FIVE Skoru'nun hastane yatış süresi, 6. aydaki MRS ve mortaliteye etkisini değerlendirmek; GKS, FOUR ve FIVE Skorlarının korelasyonunu belirlemektir.
Bulgular: YBÜ'ndeki ortalama FIVE Skoru azaldıkça YBÜ takip süresinin arttığı (r=-0,740; p=0,001), YBÜ taburculuğunun 6. ayındaki MRS'nin arttığı (r=-0,537; p=0,001) istatistiksel anlamlı olarak saptanmıştır. Ex olanların YBÜ'ndeki ortalama FIVE Skoru, sağ olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktür (p=0,004). Girişte ve taburculuktaki GKS ve FOUR Skoru ile FIVE Skoru arasında güçlü düzeyde anlamlı korelasyon saptanmıştır (r= 0,761, 0,914, 0,609, 1,000 sırasıyla, p=0,001). 
Sonuç: Geliştirdiğimiz FIVE Skoru, yoğun bakımda kalış süresi, morbidite ve mortalitenin öngörülmesinde kullanılabilecek, FOUR Skoru ve GKS ile güçlü korelasyonu olan güvenilir bir belirleyicidir.

Abstract:
Aim: The "Full Outline of Unresponsiveness" (FOUR) score has been developed, as an alternative of Glasgow coma score which evaluates brainstem reflexes and respiration. The reliability of FOUR score in predicting length of stay in hospital, morbidity and mortality has been demonstrated. Optimization of brain perfusion pressure is an important parameter that determining survival in neurocritical care patients. Therefore, in the present study, the "Full Intracranial Validity Evaluation" (FIVE) score was developed by adding mean arterial pressure and gag reflex parameters to the FOUR Score. The relationship between FIVE Score and length of stay in ICU hospital, 6th month Modified Rankin Score (MRS) and mortality was evaluated. Additionally, the correlation between GCS, FOUR Score and FIVE Score was investigated.
Materials and Methods: This study included 223 patients aged between 18 and 80 years who followed up in the Neurocritical care unit (NCCU) after ischemic or hemorrhagic stroke, infra-supratentorial craniotomy, endoscopic, vascular, epilepsy, hydrocephalus surgery and neurovascular interventions. The primary aim of the present study is to investigate the correlation between the newly developed FIVE Score and length of stay in ICU. The secondary aim is to evaluate the impact of the FIVE Score on length of stay in hospital, 6th month MRS and mortality, as well as determine the correlation between GCS, FOUR Score and FIVE Score. 
Results: The average FIVE Score is proportional with the duration of intensive care stay (r=0,740; p=0,001) and the MRS that evaluated at 6 months after NCCU discharge (r=-0,537; p=0,001). The average FIVE Score values measured in the NCCU were significantly lower in non-survivors compared to survivors (p=0,004). There was a strong and significant correlation between the GCS and FOUR Score determined at admission and discharge, and the FIVE Score (r=0,761, 0,914, 0,609, 1,000 respectively, p=0,001).
Conclusion: The newly developed FIVE Score is a reliable indicator that demonstrates a strong correlation with the FOUR Score and GCS. It can be utilized to predict length of stay in ICU, morbidity and mortality in critically ill patients.
Keywords: GCS, FOUR Score, brain perfusion pressure, morbidity, mortality, length of stay in hospital