HIV pozitif hastalarda depresyon, anksiyete ve stres durumlarının beslenme ve vücut antropometrisi ile ilişkisi
The relationship of depression, anxiety and stress in HIV positive patients with nutrition and body anthropometric mesaurements
Yazar: İBRAHİM HALİL SEVGİLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR ; DOÇ. DR. FUNDA ŞİMŞEK
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Anksiyete = Anxiety ; Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Depresyon = Depression ; HIV = HIV ; Stres = Stress

Özet:
HIV virüsü vücudun hastalıklara karşı savaşmasını sağlayan immün sistemi devre dışı bırakarak, vücudu hastalıklara karşı savunmasız bir hale getirmektedir. HIV pozitif hastalarda artan enerji ihtiyacının karşılanması için yeterli ve dengeli beslenme, bağışıklık sisteminin devamlılığını sağlayabilmek için önemli olan mikro besin öğelerinden yeterli ve yüksek kaliteli bir diyet ve vücut ağırlığının korunması, HIV hastalarının yaşam kalitesini iyileştirebilmekte ve tedavinin seyrinde görülebilen birçok metabolik komplikasyonu önleyebilmektedir. HIV ile enfekte hastalarda beslenme durumunu etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden biri de hastalarda sıklıkla görülen depresyon, anksiyete ve stres gibi duygu durum bozukluklarıdır. Bu çalışmada HIV pozitif hastalarda depresyon, anksiyete ve stres durumlarının beslenme durumuna etkisi ve vücut antropometrisi ile ilişkisi incelenmiştir. Hastaların depresyon, anksiyete ve stres durumları anket yoluyla alınmış ve beslenme durumları soruşturma metodu ile öğrenilmiş ve sağlıklı yeme indeksi ile diyet kaliteleri değerlendirilmiştir.  Vücut antropometrik ölçümleri de araştırma tarafından alınıp değişkenler arasında ilişki analizi yapılmıştır. Çalışma 62 erkek ve 7 kadın olmak üzere toplam 69 HIV pozitif hasta ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların yüzde 39,1'inde en az hafif derecede depresyon, yüzde 42'sinde en az hafif derecede anksiyete ve yüzde 21,7'sinde en az hafif derecede stres olduğu saptanmıştır. HIV ile enfekte hastaların cinsiyetler arasında anlamlı bir fark olmamakla beraber genel olarak düşük kaliteli bir diyetle beslendiği görülmüş, hastaların ortalama sağlıklı yeme indeksi skorları 46,92  11,36 olarak bulunmuştur. Yüzde 34,8'inin fazla kilolu olduğu ve stres şiddeti arttıkça diyet kalitesinin düştüğü görülmüştür. Anksiyete skorları arttıkça diyetle A vitamini, folat, sodyum ve kalsiyum alımının düştüğü görülmüştür.

Abstract:
The HIV virus makes the body vulnerable to diseases by blocking the immune system. HIV-positive patients need more energy than healthy people. An adequate and high-quality diet of micronutrients is important for these patients to maintain the immune system. In addition, maintaining body weight can improve quality of life and prevent complications in progression. There are many factors that affect the nutritional status of HIV-infected patients. Affective disorders such as depression, anxiety and stress are frequently observed in patients. This study examines the effects of depression, anxiety and stress on nutritional status in HIV-positive patients and their relationship with body anthropometry. The questionnaire form assessed the depression, anxiety and stress states of the patients, their nutritional status was learned by asking the patients and the healthy eating index and diet quality were evaluated. Anthropometric measurements were measured by the researcher and the analysis of the relationships between variables was evaluated statistically. The study was conducted with a total of 69 HIV-positive patients, 62 men and 7 women. It was found that 39.1 percent of the patients had at least mild depression, 42 percent had the least mild anxiety and 21.7 percent had the least mild stress. No significant difference was found between the sexes of HIV-infected patients. It was observed that the patients were fed a low quality diet in general, and the average healthy eating index score of the patients was found to be 46.92 11.36. It was observed that 34.8 percent were overweight and the quality of the diet decreased as the stress intensity increased. It was observed that as anxiety scores increased, dietary vitamin A, folate, sodium and calcium intake decreased.