Yükselen piyasa ekonomilerinde özel sektör dış borçları ile finansal istikrar ilişkisi
The relationship between private sector external debt and financial stability in emerging market economies
Yazar: YUSUF MURATOĞLU
Danışman: PROF. DR. SENİHA ALEV SÖYLEMEZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış borçlanma = External borrowing ; Finansal istikrar = Financial stability ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Piyasa ekonomisi = Market economy ; Özel sektör = Private sector

Özet:
Ülkelerin uluslararası sisteme entegre olmasıyla birlikte iktisadi karar süreçleri daha çok dünya piyasalarında belirlenmeye başlamıştır. Finansal serbestleşme sürecinde değişen birikim ve büyüme ilişkileri, gelişmekte olan ülkelerin dış borçlarının katlanarak artmasındaki en önemli faktörlerden olmuştur. Artan dış borçlar ülkeleri kırılgan hale getirmiş ve birçok gelişmekte olan ülkede kriz yaşanmıştır. Öte yandan 1980'lerden beri yaşanan büyük krizlerin tamamına yakının çıkış nedeni sermaye hareketlerinde ani bir yavaşlama, durma veya sermaye hareketlerinin tersine dönmesinden kaynaklanmaktadır. İktisadi alanda yaşanan bir diğer değişiklik ekonomide devletin payının azalması, özel sektöre ekonomik büyümenin motoru olarak rol biçilmesi ve özel sektörün devlet tarafından desteklenmesidir. Bu süreçle birlikte toplam dış borç artmaya devam ederken özel sektörün toplam dış borç içindeki payı artmıştır. Son dönemlere kadar literatürde özel sektörün borçları üzerinde fazla durulmamıştır. Fakat özel sektör firmaları yüksek borca sahipken sermaye hareketlerinde meydana gelen ani bir yavaşlama, durma veya tersine dönme durumunun da kriz sürecini tetikleyebilmesi ve devleti, özel sektörün borcunun bir kısmını üstlenmek zorunda bırakması konunun önemini belirginleştirmiştir. Bu çalışmada, on iki yükselen piyasa ekonomisi için özel sektörün toplam dış borç içindeki payının artmasının ülke riski göstergesi üzerinde yapacağı etki panel veri ekonometrisi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, özel sektör dış borcunun toplam dış borç içindeki payının artmasının ülke riskini artırdığını göstermektedir.

Abstract:
Since countries have been integrating into the global system, economic decision processes are increasingly determined in the world markets. Accumulation and growth relations which have been altered during financial liberalization period are the main reasons of exponentially increasing external debt of developing countries. High level external debt stocks have made countries fragile and crises occurred in many of the developing countries. The main reason of the major crises that took place since 1980s is the sudden slowdown, sudden stop and/ or reversal of capital flows. Another shift in economic field is the reduced government activity in economy, i.e. private sector's determinant role as the engine of growth, and government support to private sector accordingly. Within this period, while external debt has been rising, the share of private sector in external debt has been rising as well. Until recently, the rising debt of private sector was ignored in literature. But till then it has been seen that the high levels of private external debt can also trigger crises in the case of sudden slowdown, sudden stop and/ or reversal of capital flows and this fact has made the importance of this issue more obvious. In this study, the effect of rising share of private external debt in total external debt on country risk in twelve emerging market economies is analyzed by using panel data techniques. The results of the study indicate that the increasing share of private sector in total external debt raise country risk in these countries.