Toplumsal hareketlerin gazete tirajlarına etkileri Gezi Parkı eylemleri olayları örneği
Effects of social movements on newspaper circulation Gezi Park actions events example
Yazar: SERHAT KAYA
Danışman: DR. MEHMET ŞEVKET SAYILGAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Basın Ekonomisi ve İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Gezi Parkı = Gezi Park ; Görsel-işitsel medya = Visual-auditory media ; Sosyal hareketler = Social movements ; Sosyal medya = Social media ; Tiraj = Circulation ; Yazılı basın = Written press ; Yeni medya = New media

Özet:
27 Mayıs 2013'te İstanbul Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi çerçevesinde başlatılan çalışmalar, Gezi Parkı'nda ağaçların sökülmesini dururmaya yönelik bir çevre tepkisi olarak doğmuştur. Gelişmeler oldukça ve zaman ilerledikçe eylemler çevre hareketi amacından kayarak/kaydırılarak ideolojik, ekonomik ve siyasal bir muhalefet boyut kazanmıştır.  Çevreyi ve doğayı koruma hareketi olarak başlayan Gezi Parkı Eylemleri, bu bağlamda çağımızda ve son zamanlarda yaşanan önemli ve dikkatle incelenmesi gereken toplumsal bir gelişme olduğu gibi aynı zamanda yeni bir toplumsal hareketler olarak değerlendirilebilir. 
Olayların başlangıcı, gelişimi, sonlanışı ve etkileri bakımından önemli taşımaktadır. Türkiye ve dünya medyası gündemini uzun sure meşgul eden eylemler birçok konuyu etkilediği ve domino etkisiyle canlılığını gelecek nesillere de aktaracağı düşünülmektedir. Bu bağlamda "Toplumsal Hareketlerin Gazete Tirajlarına Etkileri Gezi Parkı Eylemleri Örneği" adlı bu çalışmayla toplumsal gelişmelerin gazetelerin tirajına etkilerini olup/olmadığı 5 ulusal gazetenin tirajları incelenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
Çalışmada  incelenen Hürriyet, Sabah, Sözcü, Halkın Gazetesi Birgün ve Yeni Şafak gazetelerinin 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarında, 48 ay süresince günlük ve aylık tiraj tabloları  Basın İlan Kurumu'ndan alınarak veriler analiz edilip gerekli karşılaştırmalar yapılarak ortaya konulmuştur. 
Çalışmada Gezi Parkı Eylemleri için incelenen gazetelerin dört yıllık gibi uzun sürecin temel alınmasının sebebi ise toplumsal hareketlerin öncesini, yaşandığı an ve sonrasının daha rasyonel açıdan ele alarak geniş bir perspektiften olaylara bakmak hedeflenmiştir. Çalışmamız yöntem olarak ilgili literatüre dayalı tarama, tirajların karşılaştırlaması ve betimsel veri yöntem analizi ile hazırlanmıştır.

Abstract:
On May 27, 2013, studies initiated within the framework of Pedestrianization Project at Taksim Square in Istanbul was born as an environmental response to stop uprooting of trees in Gezi Park. As developments occurred and time progressed, protests shifted/were shifted from environmental movement to ideological, economic and political opposition. Gezi Park Protests, started as a movement to protect the environment and nature, can be considered as the most important social development and new social movements of recent past. 
These events are of crucial importance in terms of their beginning, development, ending and effects. The protests that occupied the agenda of Turkey and the world media for a long time are considered to affect many subjects and will convey their vitality to future generations with a domino effect. 
In this context, the objective of this study, "The Effects of Social Movements on the Written Press Economy and Newspaper Circulations: Gezi Park Protests Sample", is to reveal whether social developments have an effect on circulations of newspapers by means of examining circulations of 5 national newspapers. In the study, daily and monthly circulation tables of Hürriyet, Sabah, Sözcü, People's Newspaper Birgün and Yeni Şafak newspapers were taken from Press Announcement Authority for a period of 48 months in years of 2011, 2012, 2013 and 2014, and data were presented and analyzed. 
The reason for analyzing newspapers with regard to Gezi Park Protests based on a period of four years is that objective of this study was to observe events from a wide perspective by addressing pre- and post-social movements more rationally. This study was prepared by screening analysis and operational method based on relevant literature.