Poli ADP-Ribuz polimeraz psödogeninin Türk toplumunda normal bireylerde ve değişik kanser tiplerinde moleküler analizi /
Yazar: SÜMER ARAS
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL ALCAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Enzimler = Enzymes ; Genler = Genes ; Moleküler analiz = Moleküler analysis ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
ADP-ribozilasyon reaksiyonları hücrenin yaşamsal faaliyetlerini etkileyebilecek pek çok sonuçları olan bir çeşit post-translasyonal modifikasyonlardır. Poli-ADP ribozilasyon reaksiyonları poli ADP-riboz polimeraz enzimi (PARP) tarafından katalizlenir. PARP enzimi akseptör proteinler üzerine ADP-ribozil üniteleri transfer ederek poli ADP-riboz (pADPR) zincirini oluşturur. Enzimin, DNA tamiri, hücre transformasyonu, apoptosis, genomik stabilite, gen ekspresyonunun düzenlenmesi gibi hücre için hayati önem taşıyan olaylarda görev aldığı bilinmektedir. PARP enzimini kodlayan gen kromozom 1q bölgesinde bulunmaktadır. Kromozom 13 ve 14'de, kromozom 1'deki gene yüksek homoloji gösteren dizilerin varlığı tespit edilmiş ve bunların birer retropsödogen oldukları anlaşılmıştır. Kromozom 13'de bulunan retropsödogen, allel polimorfizmi göstermektedir. Kısa olan allel bazı kanser türlerinde yüksek frekansda bulunmakta ve kansere yatkınlık sağladığı düşünülmektedir. Allel frekansı ırklar arasında da farklılık göstermektedir. Çalışmamızda ırklar arası farklılık gösteren PARP psödogen allel frekansları Türk toplumunda rastgele seçilmiş 175 normal bireyde RFLP analizi ile incelenmiş ve 402 bç'lik kısa allelin frekansının normal bireylerde 0.16 olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç A.B.D. 'de yaşayan beyaz ırk için rapor edilen değere çok yakındır. Ayrıca kısa allellin akut lösemiler ve Burkitt lenfoma ile ilişkisi Türk hasta örneklerinde araştırılmıştır. Akut lösemilerde frekansın 0.17 (p>0.05) olduğu bulunmuştur. Burkitt Lenfomalı hastalarda yapılan çalışmalarda ise aynı allel frekansı 0.21 (p>0.05) olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar bu allelin bulunmasının akut lösemilerin gelişmesine bir katkıda bulunmadığını, Burkitt lenfoma da ise aynı allele ait frekansın normalden yüksek olduğunu göstermiştir. Kanser ile bağıntılı bu lokusdaki allel frekansının, dünya ülkelerindeki dağılımı ancak diğer ülkelerde de bu çalışmanın yapılması ile sağlanabilecektir. Kanser bağıntısındaki mekanizma ise açıklanmayı bekleyen önemli bir noktadır. Anahtar Sözcükler: Poli (ADP-riboz)polimeraz, psödogen, RFLP, akut lösemi, Burkitt lenfoma

Abstract:
ADP-ribosylation reactions are a group of post-translational modifications that can have diverse consequences on cellular function. Poly ADP-ribosylation reactions are catalyzed by the enzyme poly ADP-ribose polymerase (PARP). PARP transfers ADP-ribosyl units to acceptor proteins and forms a polymer of poly ADP-ribose (pADPR) on the proteins. It is known that the enzyme involves in events like DNA repair, cellular transformation, apoptosis, genomic stability, regulation of gene expression which are very crucial for regular cellular function. Gene coding the PARP enzyme is located on chromosome 1q. Genes showing high homology to the gene on chromosome 1, have been identified on chromosomes 13 and 14. Further studies showed that the newly identified genes are retropseudogenes. The retropseudogene on chromosome 13 displays an allele polymorphism. The short allele frequecy is high in some cancer types and might be a predisposition to cancer. Allele frequencies is also different among races. In this study PARP pseudogene manifasting differences among races was investigated with RFLP analysis in 175 randomly chosen normal individuals from Turkish population and it was found that the frequency of short allele, which is 402 bp long, is 0.16 and this result is quite similar to the result from US Caucasians. Any possible predispositional effect of allele to acute leukemias and Burkitt's Lymphoma was also investigated in Turkish patients. It was found that the allele frequency in acute lekemias is 0.17 (p>0.05) and in Burkitt's lymphomas it is 0.21 (p>0.05). Results showed that existence of the short allele does not contribute to the development of acute leukemias, but in Burkitt's Lymphoma the frequency of the short allele was slightly higher than the normal control group. The distribution of the allele frequency of the locus needs to be studied further in different ethnic groups. The mechanism for the cancer occurence is an important point waiting to be solved. Key Words: Poly(ADP-ribose) polymerase, pseudogene, RFLP, acute leukemia, Burkitt Lenfoma