Ahmet Rıza Bey'in eğitim konusundaki görüşleri ve çalışmaları
Ahmet Rıza Bey's views and researches on education
Yazar: HAKKI DEMİRKIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSİN EMBEL
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyasi Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahmet Rıza Bey = Ahmet Rıza Bey ; Batı medeniyeti = Western civilization ; Eğitim = Education ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Eğitim sistemi = Education system ; Jön Türkler = Jön Turks ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history

Özet:
Ahmet Rıza Bey, son dönem Osmanlı ve erken cumhuriyet döneminin siyasi ve düşünce hayatını etkilemiş önemli fikir adamlarından biridir. Toplum, siyaset, ordu gibi konularda çalışmaları bulunan Ahmet Rıza Bey'in 
düşüncelerindeki odak nokta eğitim olmuştur. Ahmet Rıza Bey'in eğitime verdiği önem büyük ölçüde düşünsel çerçevesinin temel unsurlarından biri olan pozitivizmin ''düzen ve ilerleme'' ilkesinden kaynaklanmıştır. Ülkenin ayakta kalabilmesinin ancak eğitimle mümkün olacağını belirten Ahmet Rıza Bey, Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomik, politik ve kültürel, ilerlemesinin meşrutiyetin tekrar ilan edilmesinin yanı sıra halkın eğitilmesi ile sağlanabileceğini savunmuştur. Ahmet Rıza Bey, II. Meşrutiyetten sonra toplum ve kadının eğitim konusuna önem vermiş, toplumun siyaseten değiştirilemeyeceğini anlamış, toplumda bir değişim ve gelişme olacaksa bunun ancak eğitim yoluyla olacağını belirtmiştir. Eğitimi güçlü olmayan bir milletin özgürlük ve medeniyetten
yeterince yararlanamayacağını bu yüzden sosyal reformun kadının eğitiminden başlaması gerektiğini ileri sürmüştür. Ahmet Rıza Bey'in siyasi düşüncelerinden sonra onun en önemli yönlerinden biri söz konusu eğitimci kişiliğidir. Eğitim alanında bizzat çalışmış olan Ahmet Rıza Bey, eğitimle ilgili bir rapor düzenlemiştir. Eğitimin, özellikle imkanları kısıtlı olan fakir çocuklarını kapsayacak şekilde tabana yayılmasını savunmuş, eğitimde kullanılan ders kitapları ile programlardan ve öğretmenlerin niteliklerine kadar olan eksiklikleri dile getirmiştir. İlimsiz  vi ve fensiz olan bir ilerlemenin kalıcı olmayacağını savunan Ahmet Rıza Bey, ülkenin ve
toplumsal kalkınmanın ve gelişimin ilk şartı olarak eğitim sisteminin üzerinde durmuştur

Abstract:
Ahmet Rıza Bey is one of the most important thinker who affected last-term Ottoman Empire and early Republic of Turkey term in terms of politics and idea ways. Ahmet Rıza Bey, who has Works on society, politics, army, focused on education. Ahmet Rıza Bey's given value is based on Potivism's order and progress principle. Indicating that save of the country is only possible with education, Ahmet Rıza Bey asserted that Ottoman Empire's economic, politic and cultural progress can only be provided by declaring second constitutional monarchy. After second constitutional monarchy, Ahmet Rıza Bey gave importance to education of society and
women, understood that society can not change in terms of politics, indicated if there is a way to change and progress in society, it is only possible with education. He put forward that the people, who are devoid of education, are not be able to benefit from freedom and civilization, that is why social reform need to start from women. In addition to his politics ideas, one of his most important feature is being educator. Studying of education, Ahmet Rıza Bey reported a result about education. He defended that education should be reached by poor children and he mentioned about some problems in coursebooks, programs and teachers' qualities. Advocating
that progress without science and knowledge will not be permanent, Ahmet Rıza Bey discoursed on the education system which is the first condition of development and progress of country and its society.