Tip 2 diyabet hastalarının hastalığı kabulü ile kişilik tipleri arasındaki ilişki /
Yazar: FEYZA NUR HACİBEY
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hastalık = Disease ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Amaç: Tip 2 diyabet hastalarının hastalığı kabulü ile kişilik tipleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 01.07.2022-31.07.2022 tarihleri arasındaki bir aylık dönemde Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Diyabet Polikliniği'nde yapılmıştır. Çalışmamıza dahil edilme kriterlerini karşılayan 264 kişi alınmıştır. Araştırmamız gözlemsel, tanımlayıcı, kesitsel türde bir araştırmadır. Tarafımızca oluşturulan sosyodemografik verileri içeren sorular ile Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmış olan hastalığı kabul ölçeği ve Taştan kişilik tipi ölçeği kullanılarak oluşturulan anket formu yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Elde edilen ham veriler uygun istatistiksel metotlar kullanılarak değerlendirilmiş ve bireylerin hastalığı kabulü ile kişilik tipleri arasındaki ilişki ortaya konulmuştur.
Bulgular: Çalışmamıza katılan hastaların hastalığı kabul ölçeği puan ortalaması 28,64 ± 6,93 olarak saptanmış ve orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Araştırmamızda erkek hastaların hastalığı kabul ölçeği puan ortalaması 30,48±6,71, kadın hastaların hastalığı kabul ölçeği puan ortalaması 27,52±6,85 olarak bulunmuştur. Çalışmamızda Taştan kişilik tipi ölçeği sonuçlarına göre diyabetli bireylerde kişilik tiplerinden en çok başaranlar kişilik tipi (21,36 ±7,77) görülmekte iken en az liderler kişilik tipi (11,71 ± 7,29) olduğu görülmüştür. Çalışmamızda hastaların hastalığı kabul ölçeği puan ortalamaları ile eğitim düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde en yüksek puanı üniversite ve lise mezunlarının almasına karşın gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmamızda hastaların hastalığı kabul ölçeği puan ortalamaları ile ekonomik durumları arasındaki ilişki incelendiğinde ekonomik durumu kötü olan hastaların hastalığı kabul düzeyinin diğer gruplara daha düşük olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Lider ve Traji-Romantik kişilik tiplerinde hastalığı kabul ölçeği puan ortalamalarının daha düşük olduğu bununla birlikte ehlikeyf kişilik tipine sahip hastalarda hastalığı kabul ölçeği puan ortalamasının daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuç: Hastalığın kabulü tip 2 diyabetli hastaların takip ve tedavisinde etkin rol oynamaktadır. Bu yüzden hastaları yakından tanıyarak kişilik tiplerine göre hastalığı kabul düzeylerini öngörmeli ve bunun hastalık seyrini etkileyebileceği akıldan çıkarılmamalıdır. Bu sayede hastalığı kabullenme düzeyi düşük olan hastalara uygun tedavi ve psikoterapötik desteğin planlanmasına olanak sağlanacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Hastalığı Kabul, Kişilik Tipleri, Tip 2 Diyabet

Abstract:
6.	ABSTRACT
Aim: It was aimed to examine the relationship between the acceptance of the illness and personality types of type 2 diabetes patients.
Materials and Methods: Our study was conducted on 264 patients between 01.07.2022 and 31.07.2022 at the Health Sciences University Istanbul Bagcilar Training and Research Hospital center of diabetes outpatient. Our study is an observational, descriptive, cross-sectional, analytical study. In addition to the questions containing the sociodemographic data created by us, the questionnaire form, which was created by using the  Tastan Personality Inventory and Acceptance of Illness Scale (AIS), whose validity and reliability studies were conducted in Turkish, was applied by face-to-face interview technique.The raw data obtained were evaluated using appropriate statistical methods and the relationship between individuals' acceptance of the illness and personality types has been revealed.
Results: The mean acceptance of illness scale score of the patients who participated in our study was found to be 28.64 ± 6.93 and it was found to be at a moderate level. The mean score of the acceptance of illness scale was found to be 30.48±6.71 for male patients and 27.52±6.85 for female patients. According to the results of Tastan personality type scale, it was found that the most common personality type (21.36 ± 7.77) in diabetic patients is Achiever, while the least common personality type is Protector (11.71 ± 7.29). In our study, when the relationship between the acceptance of illness scale mean scores and patients' education levels was examined, there was  no statistically significant difference between these groups, although university and high school graduates received the highest score. When the relationship between the mean score of the patients' acceptance of illness scale and their economic status was examined, it was concluded that the acceptance level of the illness of the patients with poor economic status was lower than the other groups, and this difference was found statistically significant. It was observed that the mean score of the acceptance of illness scale was lower in the Protector and Individualist personality types, at  the same time, the mean score of the acceptance of illness scale was found highest in the patients who has the Enthusiastic personality type.
Conclusion: Acceptance of illness has important role to treatment and follow-up with the type-2 diabetes patients.Therefore, by getting to know the patients closely, they should predict the level of acceptance of illness according to their personality types, and it should be kept in mind that this may affect the course of the disease. In this way, it will be possible to plan appropriate treatment and psychotherapeutic support for patients with a low level of acceptance of illness.

Keywords:  Acceptance of illness, Personality Types,Type 2 Diabetes