Yazılı belgeler ışığında Knidos'ta dinsel inanışlar
Religious beliefs at Knidos in the light of written documents
Yazar: DENİZ AYDEMİR SAMANCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜRAY ÜNVER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures

Özet:
Knidos'ta MÖ geç VII – erken VI. yüzyıldan, Roma İmparatorluk Dönemi'ne kadar belgelenen kült içerikli yazıtlardan elde edilen, Knidos kentinin inanç yelpazesinin çeşitliliği ve kentin inanç sisteminde görülen hiyerarşi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Buna bağlı olarak çalışmanın amacı; Knidos kentinde var olan tanrı/tanrıça kültlerinin en erkenden en geçe kadar kronolojik olarak sınıflandırılması ve belgelenmesidir. 
Knidos kentinde yapılmış araştırmalarda ele geçmiş ve yayınlanmış yazıtlar taranarak veri sunan yazıtlar derlenerek bir katalog oluşturulmuştur. Katalog kapsamında, Knidos kentindeki inançlar hakkında bilgi veren 100 adet eski Yunanca yazıt incelenmiştir. Katalog kapsamındaki yazıtlarda Demeter, 24 veri ile tüm tanrı ve tanrıçalar içinde en çok adı anılan tanrıçadır. Demeter'i 22 veri ile Kore daha sonra 15 veri ile Apollon takip etmektedir. Bu veriler ışığında belgelenen kültler; tapınaklar, altarlar, rahip/rahibeler, festivaller ve dinsel dernekler başlıkları altında irdelenmiş ve istatistiki sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen istatistiki veriler de ayrıca tablolar ile sunulmuştur. Ayrıca Knidos'un Dor kimliğine ışık tutan en önemli kültler Apollon Karneios, Poseidon / Potidan ve Helios olarak belgelenmiştir. Tanrı / tanrıçalardan farklı olarak Knidos'taki yazıtlarda Antigonos (MÖ 282 sonrası), Parasitas (MÖ II-I. yüzyıl) ve Gaius Iulius Artemidoros (Augustus Dönemi) isimli yurttaşların ölümlerinden sonra tanrısal onurlar ile onurlandırıldıkları ve onurlarına birer festival veya meşale koşusu düzenlendiği görülmektedir.

Abstract:
The subject of this study is the diversity of the belief spectrum of the city of Knidos and the hierarchy seen in the belief system of the city, obtained from the cult-related inscriptions documented from the late VII – early VI century BC to the Roman Imperial Period in Knidos. Accordingly, the aim of the study is to chronologically classify and document the god/goddess cults in the city of Cnidus from the earliest to the latest. A catalogue was created by scanning the inscriptions found and published in the researches conducted in the city of Knidos and compiling the inscriptions that provide data. Within the scope of the catalogue, 100 ancient Greek inscriptions providing information about the beliefs in the city of Knidos were examined. In the inscriptions within the scope of the catalogue, Demeter is the most frequently mentioned goddess among all gods and goddesses with 24 data. Demeter is followed by Kore with 22 data and then Apollo with 15 data. In the light of these data, the documented cults were analysed under the headings of temples, altars, priests/priestesses, festivals and religious associations and statistical results were obtained. The statistical data obtained are also presented in tables. The most important cults that shed light on the Doric identity of Knidos are Apollo Karneios, Poseidon/Potidan and Helios. Apart from gods/goddesses, inscriptions in Knidos show that Antigonos (after 282 BC), Parasitas (II-I century BC) and Gaius Iulius Artemidoros (Augustus Period) were honoured with divine honours after their deaths and a festival or torch run was held in their honour.