Kapitalizmin yeniden üretim süreçlerinde sanal mekanlar: Metaverse örneği
Virtual spaces in the reproduction processes of capitalism: Tehe example of the metaverse
Yazar: HİLAL EŞBAH
Danışman: DOÇ. DR. HAZAL ILGIN BAHÇECİ BAŞARMAK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Kapitalizm bir üretim sistemi olarak belirmiş olduğu günden bugüne yeniden ve yeniden
üretimini piyasada alınıp satılmak üzere üretilmiş olan metaya borçludur. Ancak meta bir
yanıyla kapitalizmin sürekliliğini sağlarken diğer yanıyla da mübadele değeri ile kullanım
değeri arasında yaratmış olduğu çelişkiden dolayı sistemi krize meyilli hale getirmektedir.
Kapitalist üretim sistemi kendine içkin çelişkiler dolayısıyla belirli aralıklarla deneyimlemiş
oldukları kriz döngülerinden çıkış amacıyla metalaştırma süreçlerine başvurmaktadır. Daha
evvel fiziki malların metalaştırılması ve satışları için yeni pazaryerlerinin yaratılması ile
deneyimlemiş oldukları krizleri atlatan ya da öteleyen kapitalist üretim sistemi mekânı da
metalaştırma süreçlerine dahil ederek yeniden üretimi kapsamında araçsallaştırılmıştır.1960'lı
yıllarda Henri Lefebvre ile birlikte kapitalizmin yeniden üretim süreçlerinde mekânın önemi
üzerine çalışmalar yürütülmüş ve mekâna yönelik Neo- Marksist bir kavrayış oluşturulmuştur.
Neo-Marksist kent sosyolojisi mekânı, kapitalist üretim sisteminin yeniden üretiminde
başvurulmuş olan bir tür meta olarak kavramıştır. Kent mekânı yaratıcı yıkımlar ve zaman
mekân kaydırmaları ile birlikte bir yandan mevcut krizlere çözüm olarak sunulurken diğer
taraftan krizi derinleştirmiş, ötelemiş ve daha geniş ölçeklerde yaygınlaştırmıştır. Neo-
Marksizm'in kent ve mekân kavrayışının temel alındığı çalışmada, Metaverse çatısı altında
birleştirilmiş olan sanal mekânların gelişim süreçlerine, ihtiyaç duymuş oldukları teknolojik
alt yapılara ve kapitalist üretim sisteminde oynamış oldukları role değinilerek kapitalizmin
safhaları ile fiziksel ve sanal mekanların metalaştırılması süreçleri karşılıklı olarak incelemeye
konu edilmiştir.

Abstract:
Capitalism as a system of production owes its reproduction and reproduction to the commodity, which is produced to be bought and sold in the market. However, while the commodity ensures the continuity of capitalism, it also makes the system prone to crisis due to the contradiction it creates between exchange value and use value.Due to the contradictions inherent in the capitalist production system, it resorts to commodification processes in order to get out of the crisis cycles that it experiences at certain intervals. The capitalist production system, which overcomes or postpones the crises they have previously experienced through the commodification of physical goods and the creation of new marketplaces for their sales, has been instrumentalised within the scope of its reproduction by including space in the commodification processes.In the 1960s, with Henri Lefebvre, studies were carried out on the importance of space in the reproduction processes of capitalism and a Neo-Marxist understanding of space was formed. Neo-Marxist urban sociology conceptualised space as a kind of commodity used in the reproduction of the capitalist production system. While urban space is presented as a solution to existing crises through creative destruction and time-space shifts, on the other hand, it has deepened, postponed and spread the crisis on a wider scale.
In this study, which is based on Neo-Marxism's conception of the city and space, the development process of virtual spaces united under the umbrella of the Metaverse is analysed.