Öğrencilerin SBS-matematik başarılarını etkileyen değişkenlerin ve okul katma değerinin hiyerarşik lineer modelleme analizi yoluyla belirlenmesi
Determining the variables effecting students' sbs-math achievement and school value added using hierarchical linear model
Yazar: ESRA OYAR
Danışman: PROF. DR. MEHTAP ÇAKAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğrusal modeller = Linear models ; Katma değer = Value added ; Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Okul başarısı = School achievement ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Seviye Belirleme Sınavı = Level Determination Exam

Özet:
Bu çalışma ortaokul öğrencilerinin 7. Sınıf SBS matematik alt test net sayılarına etki eden öğrenci ve okul düzeyi değişkenlerinin belirlenmesi ve öğrencilerin net sayılarının artışındaki okul katma değerinin hesaplanarak okul sıralamalarını elde etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Ankara ilinde 2008-2009 eğitim öğretim yılında 6. sınıfta 2009-2010 eğitim öğretim yılında 7. sınıfta öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem ise çok aşamalı kümeleme örnekleme yöntemi ile seçilmiş ve Ankara ilinde 40 farklı okulda öğrenim gören toplam 3733 öğrenci alınmıştır. Örneklem seçilirken öğrencilerin ilgili iki eğitim öğretim yılında aynı okulda öğrenimlerine devam etmeleri göz önünde bulundurulmuştur. Öğrencilerin matematik başarılarını etkileyen değişkenler ve okul katma değeri incelendiği için bu çalışma nedensel karşılaştırma modelindedir. Çalışmada öğrencilerin başarılarına etki eden değişkenlerin belirlenmesi amacıyla iki düzeyli (öğrenci ve okul) hiyerarşik lineer modelleme; okulların katma değerlerinin hesaplanması amacıyla ise rastgele etkiler modeli analizi kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin 7. Sınıf SBS matematik alt testi net sayıları çalışmadaki bağımlı değişkendir. Öğrenci düzeyinde "cinsiyet, 6. ve 7. sınıf devamsızlık ve matematik okul not ortalaması ile 6. sınıf SBS matematik alt testi net sayıları" değişkenleri; okul düzeyinde ise "okul büyüklüğü ve okul türü" değişkenleri analize dâhil edilen bağımsız değişkenlerdir. Yapılan analizler sonucunda öğrenci düzeyinde "cinsiyet, 6. ve 7. sınıf matematik okul not ortalaması ve 6. sınıf SBS matematik alt testi net sayıları" değişkenleri ve okul düzeyinde "okul türü" değişkeninin öğrencilerin matematik başarıları üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak manidar olduğu belirlenmiştir. Son olarak, okulların katma değer hesaplarına göre yapılan sıralamaları ile öğrencilerin 6. ve 7. sınıf net sayıları arasındaki farka göre yapılan okul sıralamaları arasında ise bir ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of the students and schools variables on 7th grade student SBS-math achievement and to compare the school ranks by calculating school value added. The population comprise of the sixth grade students in 2008-2009 school year and the seventh grade students in 2009-2010 school year in Ankara. The sample was chosen by using multistage cluster sampling. In this study the data contain 3733 students' math score from 40 schools in Ankara. When the sampling was chosen, it was take into account the fact that all of the students spent two executive school year at the same school. Since student and school variables that affect students' math achievement and school value added were examined, casual comparison model was utilized as a study method. Two-level hierarchical linear model for the determination of variables that affect students' math achievement and random coefficient model for the calculation of school value added was used. The dependent variable in the study was 7th grade student SBS-Math raw score. In students level "gender, 6th and 7th grade absence and school math average and 6th grade SBS-Math raw score" and in school level "school size and school type" variables were included study as independent variables.  As a result of the analysis, in students level "gender, 6th and 7th school math average and 6th grade SBS-Math raw score" and in school level "school type" variables have statistically significant effect on students' SBS-Math achievements in seventh grade. Finally, it has been found that school ranks which were done by using value added model (random effect model) and the difference between students' raw score in 6th and 7th grade are not related.