Deniz yapıları inşaatında teklif hazırlama sürecinin kara yapıları ile karşılaştırmalı değerlendirilmesi üzerine uygulama
An exercise on comparative evaluation of tender preperation and cost estimation of marine constructions and on land constructions
Yazar: VEHBİ DİLEK
Danışman: DR. MURAT KURUOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı İşletmesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Liman inşaatları = Port construction ; İnşaat maliyetleri = Construction costs

Özet:
Türk inşaat sektöründeki yüklenici firmalar kalite olarak Avrupalı yüklenicilerle aynı seviyeye çıkmalarından itibaren fiyatlarının Avrupalı yüklenicilere oranla daha ucuz olmasından dolayı yurtdışında tercih edilir duruma gelmişlerdir. İnşaat sektörünün dinamik yapısı ve her projenin kendine has özellikleri ve kimi projelerde tanınan kısa teklif hazırlık süreleri teklif aşamasında bazı hatalı varsayımların yapılmasına sebep olmaktadır. Bu hata olasılığını ve dolaylı zararı minimum seviyeye indirmek için firma titizlikle çalışmalıdır.
İnşaat sektöründeki firmalar kimi zaman tutucu bir şekilde tek tip projelere odaklanmakla beraber kimi zaman da bulunulan ve iş yapılan coğrafyalardaki ihtiyaçlara göre o bölgedeki varlığını sürdürebilmek ve büyümek adına yeni alanlarda yapım faaliyetlerine katılmak için teklif hazırlama gereksinimi duyabilmektedir. 
Bu çalışma deniz yapıları için ilk kez teklif hazırlayacak bir ekip için rehber niteliğinde olup tez içeriği itibariyle deniz yapıları tanıtılmış, normal bir teklif hazırlama süreci anlatılmış, deniz yapıları için teklif hazırlarken dikkat edilmesi gereken noktalara değinilmiş, örnek bir deniz projesi teklifi incelenmiş ve bu örnek teklifin bahsedilen noktalara dikkat edilmeden hazırlandığında asıl sonuçtan ne miktarda sapabileceği gösterilmek istenmiştir.
Tez çalışmasının birinci bölümünde sorunun belirlenip konunun seçilmesi anlatılmıştır. Ayrıca bu bölümde araştırmanın amacı, hedefleri ve kapsamı da açıklanmıştır.
Araştırmanın konusu olan deniz yapılarının teklif hazırlama sürecinin daha net anlaşılabilmesi için deniz yapıları ikinci bölümde tanımlanmıştır. Bu bölümde limanlar ve barınaklar, yanaşma yapıları ve su alma ve deşarj yapıları olmak üzere üç alt başlıkta deniz yapıları tanımlanırken bir alt başlıkta ise bir kısım deniz inşaatı iş kalemlerinin yapım yöntemlerine değinilmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde yine literatür araştırması ağırlıklı bir şekilde teklif hazırlama süreci adım adım açıklanmıştır. Bu bölümde teklif hazırlık sürecinin kapsamı, teklif hazırlama esnasında ihtiyaç duyulan araçlar, listeler ve bilgiler, teklif hazırlama stratejileri, proje değerlendirme, iş programı ve yapım yöntemi belirleme, kaynak atama çalışmaları, birim fiyat analizlerinin oluşturulması başta olmak üzere proje süresince meydana gelecek dalgalanmalar, yevmiye esaslı kalemler, genel giderler, nakit akış tabloları anlatılmış olup ayrıca son olarak da teklif teslimi anlatılmıştır.
Çalışmanın dördüncü bölümünde hem literatür araştırması hem de yazarın tecrübelerine dayanarak deniz yapıları için teklif hazırlarken dikkat edilmesi gereken faktörler açıklanmış olup bu bölümde incelenen alt başlıklar şu şekildedir; deniz yapıları için iş programı ve yapım yöntemi belirleme, deniz yapıları için kaynak atama, deniz yapıları için birim fiyat analizleri oluşturulması, deniz yapılarında bulunabilecek yedek akçeler, deniz yapıları için nakit akış öngörüsü oluşturma ve deniz yapıları için teklif mektubu oluşturmaktır.
Beşinci bölümde yazarın bilgi aldığı firmada hazırlanan bir deniz altı boru hattı projesini teklifinin hazırlama süreci örnek olarak incelenmiştir. Projenin değerlendirilmesi, malzeme, tedarikçi ve taşeronların seçilmesi, iş programı ve yapım yöntemi belirlenmesi, kaynak atama, birim fiyat analizlerinin oluşturulması, sektör ve ekonomideki dalgalanmaların incelenmesi ve teklife yansıtılması, yedek akçe ve yevmiye esaslı kalemlerin incelenmesi, projenin nakit akış öngörüsünün hazırlanması, sözleşmenin incelenmesi, teklif sonuçlandırma ve teklif teslim konuları değerlendirilmiştir. Hem özet bilgiler hem de gider dağılımları çeşitli çizelgeler yardımı ile gösterilmiştir. Ayrıca hem işçilik hem de makina kullanımı açısından idareye sunulan yevmiye esaslı çalışma ücretleri de tez içerisinde verilmiştir.
Çalışmanın altıncı bölümünde, aynı örnek proje teklifinin, dördüncü bölümde bahsedilen deniz yapılarına özgü faktörlere dikkat edilmeden hazırlanması durumunda nasıl bir maliyet tahmini ortaya çıkacağı incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken proje iş programı, yapım yöntemi, kaynak atama ve birim fiyat analizlerini olutururken ortaya çıkabilecek maliyet farklılıkları açısından değerlendirilmiştir.
Sonuç ve öneriler bölümünde ise beşinci ve altıncı bölümlerde yapılan iki farklı analiz karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuş ve aradaki farklar çizelgeler yardımıyla göz önüne serilmiştir. 
Çıkan sonuç göstermektedir ki, gerekli noktalara özen göstermeden hazırlanan teklifler çok ciddi oranlarda maddi kayıplara sebep olabilmektedir. Deniz yapıları için ilk kez teklif hazırlayacak olan bir yüklenici adayının, teklif hazırlama ekibine tecrübeli bir ismi de dahil etmesi oldukça önemlidir. Bu kişi bir danışman olabileceği gibi, projenin alınması durumunda başına geçecek olan proje müdürü de teklif aşamasında sürece dahil edilerek doğru bir maliyet hesabı yapılması sağlanabilir.

Abstract:
Since the contractors in the Turkish construction sector have been at the same level of quality as the European contractors, they have been preferred abroad because their prices are cheaper than European contractors. The dynamic structure of the construction sector, the specific characteristics of each project and the short preparation period of the proposals which are known in some projects cause some erroneous assumptions to be made during the proposal stage. The firm must work diligently to reduce this error probability and indirect damage to a minimum level.
Firms in the construction sector may sometimes need to focus on a single type of projects in a conservative way, but sometimes it may be necessary to prepare proposals for new construction types to participate in construction activities in new areas in order to survive and/or grow in that region according to the needs in the geographical areas in which they are already existing.
After his graduation the author has briefly worked for small construction companies which were only bidding for conventional types of construction projects on land. After his brief experience with above stated local companies, he was hired by one of the major marine contractor company and started to gain experience on the marine construction field.
Having worked as a tender preperation engineer for four years in the same marine construction company, he had access to a relatively large database which acted as a foundation to this study. 
This study is a guide for a team that will prepare a proposal for a marine construction project for the first time. The goal is to be achieved by introducing the marine structures, explaining the normal process of preparing the proposal, pointing out the points to be considered while preparing the proposal for marine structures and examining a sample marine project proposal. With this study it is desired to show how much of the actual result can be deviated when this points are not considered.
Determining the problem and choosing the subject is stated in the first chapter of the study. In addition, the aim, objectives and the scope of the research is also explained in this chapter.
The methodology of the study is firstly presenting the literature analysis and following the literature, an underwater pipeline project is examined as a case study. After examining the case, there will be a second analysis on the same project with different approaches and considerations. Following the second analysis on the same project, two analysis results was compared and the results were evaluated to conclude that cost estimation of the marine construction projects might deviate if the proper precautions are not considered.
In order to better understand the proposal preperation process of marine structures, the frame of marine structures is defined under the second chapter of the study. In this chapter, marine structures are defined under three subheading consisting of, ports and harbours, berthing structures and water intake and outfall structures. Also in this chapter, as the last subheading the method of constructions for some of the marine construction work items are explained. The case study held under this study is corresponding to the third subheading of this study which is water intake and outfall structures.
In the third chapter of the study, the process of preparing the proposals is explained step by step in a literature survey. In this section, the scope of the proposal preparation period, the tools needed to prepare the proposal, lists and information, proposal preparation strategies, project evaluation, work schedule and method of construction determination, resource assignment studies, fluctuations in the course of the project, day rates and provisional sums, general expenses, cash flow tables and finally the proposal submission is explained. Also in this section the advantages of computer aided tender preperation process is discussed.
In the fourth chapter of the study, factors that should be considered when preparing the proposals for marine structures based on both the literature research and the the author's experiences are explained and the subheadings examined in this section are as follows; preparing work schedule and method of construction for marine constructions, resource assignment for marine constructions, unit rate analysis of marine constructions, provisional sums for marine constructions, cash flow preperation for marine construction projects and preparing a proposal cover letter of a marine construction project.
In the fifth chapter, the author examined a subsea intake pipeline projects proposal preperation process which was submitted by the company he was working for. In this chapter, project is evaluated, material, supplier and subcontractor determination, work schedule and method of construction determination, resource assignment studies, unit rate analysis, evaluation of the fluctuations during the course of the project, day rates and provisional sums, general expenses, cash flow tables, contract administration and finally the proposal submission processes are explained. Both the summary informations and the cost distributions are shown by help of tables. Also the submitted day rates with the proposal for both labour and machinery is given in this chapter.
In the sixth chapter, the same project is examined and analyzed for the second time as a case study without considering the points given in the fourth chapter of this study and with this second analysis, the cost estimate is calculated once again. During this second analysis, work schedule, method of construction, resource assignment and the possible deviations within the unit rate analysis are taken into account. It is infered from the study that the most important cost impact was resulted from the possible working days corresponding in a calendar month.
In the seventh chapter, conclusion and suggestions are given. The difference of the two seperate cost estimation analysis of the same project in chapter five and chapter six is shown by use of tables.
In conclusion, it is shown that proposals prepared without the necessary precautions given in this study can cause financial losses at very serious rates. For a company who is new to this field of the construction industry, during the preperation of a proposal for a marine project, it is crucial to hire an experienced person in marine construction industry. There can be two options for making use of an experienced name during the proposal preperation process, one is to hire a consultant or if it can be predicted beforehand, the possible project manager of this project can also be hired during the proposal preperation process. Two of the above given options will increase the chance of making a correct cost estimation.