Çölyak hastalarının depresyon düzeyleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between depression levels and quality of life in celiac patients
Yazar: ESRA ŞULE AVCI KİRPİTCİ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ÜNSAL AVDAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresyon = Depression ; Glutenler = Glutens ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Giriş-Amaç: Çölyak Hastalığı, gluten tarafından tetiklenen, ince bağırsak mukozasında gelişen hasar ile karakterize otoimmün bir hastalıktır. Ömür boyu glutensiz diyet dışında günümüzde başka bir tedavisi bulunmamaktadır. Bireylerin kendi tedavilerini üstlenmek zorunda olmalarının getirdiği bazı yükler mevcuttur. Dünya ve Türkiye'de yapılan çalışmalarda hastaların daha çok beslenme şekillerinin yaşam kalitelerine etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada ise çölyaklı bireylerin depresyon düzeylerinin yaşam kalitelerine etkisi incelenmiştir.
Materyal-Metod: Bu amaçla toplam 33 çölyak tanılı birey ile çalışılmıştır. Veriler Hasta tanılama formu(EK1), Beck depresyon ölçeği(EK2), Yaşam Kalitesi Formu(EK3) kullanılarak gönüllülük esası ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğini test etmek amacıyla "Güvenilirlik Analizi", yapılmış ve elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır.
Bulgular: Çölyaklı hastaların eğitim düzeyleri, cinsiyetleri, glutensiz besinlere ulaşmaları, derpersyon düzeyleri yaşam kalitelerini etkilemektedir. Hastaların sadece 3' ünün ailesinde çölyaklı birey bulunmaktadır.
Sonuç: Çölyak tanılı bireylerin depresyon düzeylerinin yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
İntroduction-Aim: Celiac Disease is an autoimmune disease caused by gluten-induced damage to the small intestinal mucosa. There is currently no other treatment other than a lifetime gluten-free diet. There are some burdens of individuals having to undertake their own treatment. There are more nutritional impact on the quality of life of patients who have been examined in studies  in the world and in Turkey. The effect of depression levels of celiacs on quality of life was investigated in this study. 
Materials-Methods: For this purpose, a total of 33 individuals with celiac diagnosis were studied. Data were collected on a voluntary basis using the Patient identification form (EK1), Beck depression scale (EK2), and Quality of Life Form (EK3). The data obtained from the study were analyzed by using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) were used to evaluate the data. In order to test the reliability of the scales, "Reliability Analysis" was done and performed, the results were interpreted.
Results: Education levels, gender, access to gluten-free foods, and levels of derpersion of celiac patients affect quality of life. Only 3 of the patients had celiac disease in their families.
Conclusion: It was determined that depression levels of individuals with celiac diagnosis affect their quality of life negatively.