Yaşlılarda afet farkındalığı ve afete hazırlıklı olma arasındaki ilişki: Çanakkale örneği
The relationship between the disaster awareness and disaster preparedness of elderly: Çanakkale example
Yazar: TUBA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN ÖZDEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğal Afetlerin Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Afet bilinci = Disaster awareness ; Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afetler = Disasters ; Farkındalık = Awareness ; Yaşlılık = Old age ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Afetler, bireylerin ve toplumların günlük yaşam düzenini bozarak can ve mal kayıplarına neden olan olaylardır. İnsanların, mevcut afet tehlikelerini göz ardı ederek yaşantılarını sürdürmeleri mümkün değildir. Bu nedenle doğa ya da insan kaynaklı afetlerin ortaya çıkaracağı zararları en aza indirgeyerek, bu tehlikelere karşı daha dirençli hale gelmek gerekir. Dolayısıyla insanların afetlerle mücadele konusundaki farkındalığı ve hazırlığı oldukça önemlidir. Afet anında yüksek risk grubundaki incinebilir bir grup olan yaşlılar için afet farkındalığı ve hazırlık bilinci daha büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, yaşlı bireylerin afet farkındalığını ve afete hazırlıklı olma düzeylerini tespit ederek bu iki faktör arasındaki ilişki analiz edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinde tasarlanmıştır. Verileri toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen ve üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Birinci bölümde demografik sorular, ikinci bölümde afet farkındalığa yönelik sorular ve üçüncü bölümde afetlere hazırlık düzeylerini ölçmeye yönelik sorular sorulmuştur. Araştırmanın evrenini Çanakkale İlindeki 65 yaş üstü nüfus oluşturmaktadır. Örneklem basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, "Kruskal Wallis H Testi" ve "Mann-Whitney U Testi" kullanılmıştır.  Araştırma sonuçlarına göre; yaşlı bireylerin afet farkındalık düzeyleri orta, afete hazırlık düzeyleri ise düşük çıkmıştır. Eğitim durumu lisans ve üstü olan bireylerin ve daha önce afet konusunda eğitim alan yaşlı bireylerin afet farkındalığı ve afetlere hazırlık dirençlerinin, daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan araştırma ile elde edilen bulguların, yaşlıların afetlere karşı dirençliliğini artırma açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Disasters are events that causes loss of life, damage and by disrupting the functioning of people and community. It is not possible for people to live ignoring existing disaster risks. For that reason, it is necessary to limit the damage that is caused by natural and man-made disasters and to become more resistant against these risks. Thus, people's awareness and readiness to fight against disasters are quite important. Disaster awareness and preparedness of elderly people, who are in the high-risk group, are even more significant. This study aims to analyze the relationship between disaster awareness and disaster preparedness of elderly by measuring these two factors. This research was designed by using survey model; one of the quantitative research types. A survey form which includes three parts was used in order to collect the data. The first part included demographic questions, the second part was focused on disaster awareness, and the third part targeted to measure the level of disaster preparedness. The research was based on people over 65 years old in Çanakkale Province. Sampling was performed by simple random sampling method. The data was analyzed using SPSS 22.0 software. Numbers, percentage, arithmetic mean, standard deviation, "Kruskal-Wallis H Test", and "Kruskal-Wallis U Test" were used for data analysis. The results of this research showed that the levels of disaster awareness and disaster preparedness of elderly were medium, and low respectively. Individuals with a degree of bachelors or higher, and the ones with prior disaster education had higher awareness and preparedness levels than the others. It is expected that the findings of this research will contribute to increasing the resilience of the elderly against disasters.