Fosfitli gübrelerin domates bakteriyel solgunluk (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis) ve gövde çürüklüğü (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) hastalıklarına etkisi
Efficacy of phosphites on tomato bacterial wilt (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis ) and stem rot (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) diseases
Yazar: TOLGAHAN AHMET COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMER HORUZ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Clavibacter michiganensis = Clavibacter michiganensis ; Domates = Tomato ; Gübreler = Fertilizers ; Mücadele = Struggle

Özet:
Domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı ve gövde çürüklüğü hastalığı domates üretimini tehdit eden iki önemli bakteriyel hastalıktır. Bu hastalıklara dayanıklı ticari bir çeşit olmadığından alternatif mücadele çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada beş farklı fosfit içerikli gübre (bakır fosfit, çinko/mangan fosfit, kalsiyum fosfit, magnezyum fosfit ve potasyum fosfit) ile bitki aktivatörü Fosetyl-Alüminyum'un domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı ve gövde çürüklüğü hastalığı gelişimine, bitkideki klorofil miktarına, bitki kuru ağırlığına ve gövde çapına etkileri saksı denemeleri olarak sera koşullarında testlenmiştir. Fosfitli gübreler bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığını %55.47-69.92 oranları arasında azaltmış, klorofil miktarında %15-30 arasında artış sağlamıştır. Benzer şekilde gübreler gövde çürüklüğü hastalığını %53.68-73.26 arasında baskılamış ve klorofil miktarını %2-18 arasında arttırmıştır. Bitki kuru ağırlığında ve gövde çapında istatistiki olarak kontrole kıyasla bir fark görülmemiştir. Elde edilen sonuçlar domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı ve gövde çürüklüğü hastalığının entegre mücadelesinde fosfitli gübrelerin etkili şekilde kullanılabileceğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: domates, fosfit, Clavibacter, Pectobacterium, mücadele

Abstract:
Tomato bacterial canker and wilt stem rot are two of the most devastating bacterial diseases of tomatoes worlwide. Disease resistant tomato cultivars are not present, thus, alternative control strategies are needed. In this study, influence of five individual phosphites (copper phosphite, zinc/manganes phosphite, calcium phosphite, magnesium phosphite and potassium phosphite) and a plantactivator. Fosetyl-Al, on tomato bacterial canker and wilt and stem rot disease development, chlorophyll content, dry weight and stem diameter under controlled greenhouse conditions as pot experiment stwice. Phophites were inhibited the growth of Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis between 55.47% to 69.92%, raised chlorophyll content of tomato plants from 15% to 30% in phosphite sprayed plants. Likewise, phosphites were reduced Pectobacterium caratovorum subsp. carotovorum from 53.68% up to 73.26% caused an increase in chlorophyll content from 2% to 18%. No differences statistically were figured out in dry weight and stem diameter of tomato plants comparing to controls. These results indicated that phosphites can be effectively used in integrated tomato bacterial canker and wilt and stem rot disease management.

Keywords: tomato, phosphite, Clavibacter, Pectobacterium, control