Kültürel kimlik bağlamında popüler müzikte anlam
Meaning in popular music in the context of cultural identity
Yazar: AYHAN EROL
Danışman: DOÇ. DR. FIRAT KUTLUK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Müzik = Music
Dizin: Anlam = Meaning ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Popüler kültür = Popular culture ; Popüler müzik = Populer music

Özet:
"Kültürel Kimlik Bağlamında Popüler Müzikte Anlam" başlıklı bu çalışma, popüler müzik kavramını betimleyici yaklaşımja ele alıp "ne" olduğuna yanıt vermeye çalışan kavramsal bir çözümleme yapmayı, bir popüler müziğin "ne" olduğunu ve anlamının "nasıl" oluştuğunu anlamanın yollarından biri olan "kültürel kimlik bağlamı" ile kuramsal bir çerçeve oluşturmayı amaçlamaktadır. Birinci bölüm, Popüler Kültür ve Kitle Kültürü kuramlarını gözden geçirir. Bütün olarak bu çalışmanın amacı kitle kültürü ya da popüler kültür üzerine odaklanmak ve alternatif bir değerlendirme çerçevesi sunmak değildir. Kuramların ve kavramlarının gözden geçirilmesi zorunluluğu, hem bu çalışmaya seçilen popüler başlığı, hem de bölüm içinde ayrıntıları bulunabilecek kuramların popüler müzik incelemelerinde gerek eleştirel gerekse model oluşturucu yönelimlere eşlik etmesinden kaynaklanır. İkinci bölümün ilk kesiminde, geniş bir araştırma yelpazesine sahip olan "popüler müzik" kavramı ele alınır. Tarihsel gelişimi açısından kavramın karmaşıklığının betimlenmesi ve örneklendirmesi yapılırken, bu çabanın çözümlemeye elverişli bir popüler müzik incelemesine yapacağı katkı düşünülür. Anlaşılması gerekenin popüler müziğin "ne" olduğu değil, insanların onu "nasıl" anlamlandırdığı olduğu söylenirken "popüler müziklere", yani "çoğul" popüler müziğe vurgu yapılır. Bu ise, popüler müziğin bütünlüklü devinimini belirleyen önde gelen bir etmenin olmadığına, bu nedenledir ki, tarihsel akış içinde bütün popüler müzikler için aranacak "biricik" 'gelişim çizgisi'nin bulunmadığına işaret eder. İkinci bölümün "Popüler Müzikte Standartlaşma ve Değişim" başlıklı kesiminde, popüler müzik üretiminin büyük bölümünün endüstrileşmiş niteliğinin çelişkileri ve gerilimleri incelenir. Temel odak noktası ise, daha önceki kesimde popüler müziğin tanımlamasına katkı yapan endüstriyel bir ürün olması, kitle medyasından yayılması ve teknolojik determinizm tartışmasından hareketle geliştirilir."Anlam" (meaning) üzerine devasa bir birikim oluşturmuş "göstergebilim"den yararlanmak, "kültürel çalışmalar" geleneğinin bu konudaki yaklaşımlarını gözden geçirmek ve "kültürel antropoloji" ile "etnomüzokoloji"de geliştirilen 'müzikte anlam' çözümlemelerini popüler müzik için kullanışlı bir hale getirip kullanmak "Popüler Müzikte Anlam" başlıklı üçüncü bölümün ana planını oluşturur. Müziği anlamlandırırken dikkatin müziğin kendisini ifade edişinden çok neyi anlamlandırdığına yöneltilmesi, birbirinden farklı anlam üretimini mümkün kılar. Burada öne çıkan şey müziğin kendisi olarak 'metin' değil, onun anlamını belirlemede katkısı olan koşulların tümünü ifade eden 'bağlam'dır. Estetik, pragmatik ve özellikle simgesel anlam kesiminde, uzun süren bir çabanın ürünü olarak "gözlem" ve "görüşme" tekniği ile elde edilen veriler, ele alman kuramlar çerçevesinde analitik olarak kullanılılır. Popüler müziğin gerek ayrıksı izlerkitle gerekse bir kültürel kimlikle ilişki kurabilen özelliği gelişigüzel simgesel anlama yaslanır. "Kültürel Kimlik Bağlamında Popüler Müzik" başlıklı dördüncü bölümde, kültürel kimliklerin nasıl kavramlaştınlması gerektiği ile ilgili çeşitli çözümleme yöntemleri ve bunların kuramsal çerçeveleri ile ilgili kapsamlı birikim gözden geçirilir. Kültürel kimlik, bu çalışmada "ölçeği ve niteliği ne olursa olsun toplulukları birbirinden ayıran öğelerin bileşimi" olarak kabul edilir. Popüler müziklerdeki çeşitliliğin, yapısal biçimler olarak toplumun kurumlan ve bileşkeleri düzeyinde uygun betimlenebilir olmadığı, yapısal analizin anlamın dışavurumu olarak aldığı simgenin, yapı kadar öne çıkarılabilecek bir inceleme ve çözümleme odağı olabileceği önerilir Birer simgesel anlam ambarı olan popüler müziklerin, her türlü kimlik oluşumunu ve dönüşümünü yansıtabilecek esneklikte kurulduğu kabul edilir. Sonuç olarak bu çalışma disiplinlerarası bir yaklaşımla, popüler müzik incelemelerine katkı yapabileceği düşüncesinden hareketle inşa edilmiştir. Bu çalışma, kendi sonuçlan bakımından, popüler müziğin izlerkitlesi açısından anlamını, kültürel kimlik bağlamında simgesel anlamlandırma süreçleri içinde oluşan bir ürün olarak görür. Dolayısıyla bir popüler müzik incelemesinde hem kültürel kimlik bağlamının, hemde popüler müziğin anlamım belirlemede katkısı olan koşullann tümü olarak bu bağlamda üretilen simgeselliklerin, önemli bir inceleme odağı olarak benimsenmesini önerir.

Abstract:
The dissertation entitled "Meaning in Popular Music in the Context of Cultural Identity" is concerned with a conceptual analysis to define the concept of popular music through a descriptive approach, within the framework based on the context of cultural identity as a way to understand what a popular music and how meaning comes out of it. Part one of the first chapter includes a survey of theories concerning popular culture and mass culture. The dissertation is not aimed as a whole to focus on mass culture and popular culture and to suggest and alternative for appreciation. The need for such a survey of theories and concepts is based on both the title "popular" and their effect on the tendencies for criticism and remodeling studies on popular music. The second chapter deals with the extensive spectrum of popular music studies. Discussion on the conflicts about the popular music in its historical development is to contribute to the study of a popular music which is appropriate for such an analysis. The purpose is to understand how people give meaning on music, not what popular music is, which entails an emphasis on plurality of popular music. This perspective points out that there is no prevailing factor that determines dynamics of popular music as a whole, and thus, that one should not go after a "unique" linear development. Part two entitled "Standardization and Change in Popular Music" discusses contradictions in industrialized quality of the larger part of popular music production. The main focus develops from industrial production of music, its media dissemination and its discussion of technological determinism. The third chapter refers to sociology in which the concept of meaning has been studied extensively, to cultural studies, to cultural anthropology and to ethnomusicology for meaning in music, and modifies them for popular music analysis. Emphasizing what music means rather than what it expresses makes possible production of diverse meanings. What comes forward here is not 'text' as music itself, but the 'context' that denotes all of the conditions in determining its meaning. In the part where aesthetic, pragmatic and symbolic meaning in particular is concerned, data collected through observation and interview are used for analysis in association with theories depicted. The peculiarity of popular music that can be connected to variety of cultural identities. The forth chapter surveys theorectical background and analytical methods on how cultural identities must be conceptualized. This study suggest that cultural identity is a combination ofelements that distinguish social groups of nay scale and quality. Variety of popular musics is considered not suitable to describe on the level of social structures, and, symbol as expression in the sense of structural anlysis is suggested as analytical point that may come forward as much as structure. Popular musics as depot af symbolic meanings are as reflexive as to convey construction and transformation of identity. Consequently, this study hopes to contribute to popular music studies through an interdisciplinary approach. It presumes that meaning of popular music as perceived by its audience is a product resulting from the processes of building symbolic meaning in the context of cultural identity. Hence, it suggest both context of cultural identity and symbols produced in this context as all of the conditions contributing to determine meaning of popular music are important points for consideration of popular music studies.