Yıldız dergisi-Kırım Türkçesi derlemeleri 1
The journal of Yıldız compilations of Crimean Turkish 1
Yazar: ABDULKADİR ATICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZKAN ÖZTEKTEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kırım Tatarcası = Crimean Tatar ; Kırım Türkçesi = Crimean Turkish ; Kırım edebiyatı = Crimean literature

Özet:
Çeşitli Türk boylarının M.S. IV. yüzyıldan itibaren göçleriyle bir Türk ili haline gelmeye başlayan Kırım, XI-XII. yüzyıllarda Kıpçakların bu bölgeye yerleşmesiyle tamamıyla bir Türk ülkesi olmuştur.XIII. yüzyıldan itibaren dağılma sürecine giren Altın Ordu Devleti'nin ardından Kırım Hanlığı kurulmuştur. Kırım Hanlığı, özellikle Fatih Sultan Mehmet döneminden sonra gittikçe Osmanlı Devleti'nin etkisi altına gitmiştir. Bu etkileşim Rusya'nın 1783 yılında Kırım'ı işgal etmesine kadar sürmüştür. Bu işgal tarihinden itibaren artık Kırım, Osmanlı Devleti'nin kontrolünden çıkıp Rusya'nın eline geçmiştir.Kırım'ın Rus hakimiyeti altına girmesiyle Kırım halkı, çok uzun yıllar sürecek olan, hatta hala sürmekte olan, bir çile dönemine girmiştir. Çarlık hükümetinin çok sert politikaları karşısında Kırım halkı, büyük sıkıntılar çekmiş ve her geçen günün önceki günü aratacak bir sürecin içine girmiştir.1944 yılında Stalin'in imzaladığı karar ile Kırım Türkleri, çekilen çilelere ek olarak bir de sürgün darbesi yemişlerdir. Bu sürgün döneminde Kırım Türklerinin hemen hemen tamamı Orta Asya'ya (özellikle Özbekistan'a) sürülmüştür.Stalin'in ölümünün ardından ortaya çıkan rahatlama döneminde tüm bölgelerde olduğu gibi Özbekistan'da da bir hareketlenme meydana gelmiştir. İşte Yıldız dergisi bu dönemdeki hareketliliğin bir ürünü olarak ortaya çıkmış olan önemli bir dergidir.Yapılan çalışmada bu dergiden beş farklı yazara ait beş farklı hikaye seçilmiştir. Seçilen metinlerin transkripsiyonu yapılmış ve metinler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Çalışmanın son ayağında ise ayrıntılı bir gramatikal dizin hazırlanmıştır.

Abstract:
Crimean which has begun to be a Turkish province due to the migration of various Turkish clans from the IVth century AD has become totally a Turkish country with Kipchaks' settling in this area in XI-XIIth centuries.The Crimean Khanate was established after the Golden Horde State which was in the process of break-down from the XIIIrd century. The Crimean Khanate came under the influence of the Ottoman Empire more and more especially after the period of Mehmed the Conqueror. This interaction continued until Russia occupied Crimean in 1783. From the date of this occupation, Crimean came into the possession of Russia by getting out of the control of the Ottoman Empire.The Crimean embarked upon a period of suffering, which would continue for long years and continues even now. The Crimean had great difficulty in view of the Tsardom Government and was in a period which failed to fill the shoes of the day before each passing day.The Crimean Turks had the shock of exile in addition to suffering with the decision Stalin approved in 1944. Almost all the Crimean Turks were exiled to Central Asia (especially to Uzbekistan) in this period of exile.A motion occured in Uzbekistan as in the whole regions in the period of relief which came into being after the death of Stalin. As you see, Yıldız is an important periodical published as a product of the activity in this period.Five different stories belonging to five different writers of this periodical were chosen in this study. The transcription of these chosen texts were made and texts were translated into Turkish. A detailed grammatical index was prepared in the last part of the study, also.