Bazı herdem yeşil bitkilerin don stresine dayanıklılıklarının belirlenmesi
Determination of the frost stress durability of some evergreen plants
Yazar: ÜLKÜ KARACA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ŞEVİK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada peyzaj çalışmalarında sıklıkla kullanılan 10 adet bitki türünün don stresine dayanıklılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla fidanlar -15 °C, -25 °C, -35 °C, -45 °C ve -55 0C sıcaklıklara maruz bırakılmış ve oluşan don zararının derecesinin belirlenmesi için yaygın olarak kullanılan iyon sızıntısı yöntemi kullanılarak rölatif yaralanma indeksleri hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda Picea pungens dışındaki bütün türlerde rölatif yaralanma indeksinin sıcaklığa bağlı değişiminin istatistiki olarak %99,9 güven düzeyinde anlamlı olduğu belirlenmiştir. Türler bazında Ligustrum vulgare, Euonymus japonica, Mahonia aquifolium, Prunus laurocerasus ve Cedrus libani nin don stresine en az dayanıklı türler oldukları belirlenmiştir. Pinus sylvestris ve Cupressus sempervirens ise don stresinden en az etkilenen türler olarak öne çıkmaktadır. Çalışma sonuçlarına göre Biota orientalis, Pinus nigra ve Picea pungens don stresine kısmen dayanıklı olarak nitelendirilebilir. Çalışma kapsamında bitkilerin geç don zararından hangi düzeyde etkilendiklerini belirlemek amacıyla vejetasyon mevsimi içinde bitkiler 3°C, 0°C, -3°C, -7°C ve -14°C sıcaklıklara maruz bırakılmıştır. Çalışma sonucunda rölatif yaralanma indeksi bakımından geç don stresinden en çok zarar gören türler Mahonia aquifolium ve Cedrus libani, en az zarar gören türler ise Cupressus sempervirens, Euonymus japonica, Biota orientalis, Picea pungens ve Prunus laurocerasus olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca 3°C, 0°C, -3°C, -7°C ve -14°C sıcaklıklara maruz bırakılan  türlerin fotosentetik pigment miktarlarının sıcaklığa bağlı olarak değişimi belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, frost stress often used in landscaping work aims to determine the resistance of the ten plant species. For this purpose, were exposed to temperatures of -15 °C, -25 °C, -35 °C, -45 °C and -55 0C. Relative injury indices is a method commonly used to determine the degree of frost damage ion leakage calculated with use. The changeable in relative injury index due to temperature was found to be statistically significant at the reliability level of 99.9% in all species except for Cedrus libani. Ligustrum vulgare, Euonymus japonica, Mahonia aquifolium, Prunus laurocerasus, and Cedrus libani have been found to be least resistant strains against frost stress. Pinus sylvestris and Cupressus sempervirens, on the other hand, were seen to be the species affected by least frost stress. Biota orientalis, Pinus nigra and Picea pungens were found to be partially resistant to frost stress. The aim of the study, plants were exposed to temperatures of 3 °C, 0 °C, -3 °C, -7 °C and -14 ° C during the vegetation period in order to determine to what extent plants were affected by late frost damage. As a result of the study, Mahonia aquifolium ve Cedrus libani were the most affected by late frost stress and Cupressus sempervirens, Euonymus japonica, Biota orientalis, Picea pungens and Prunus laurocerasus were the least injured species in terms of relative injury index. In addition, the variation of photosynthetic pigment amounts of species exposed to temperatures of 3 °C, 0 °C, -3 ° C, -7 °C and -14 °C was determined according to the temperature.