Beşiktaş Mahkemesi 196 Numaralı şer'iyye sicilinin transkripsiyon ve değerlendirmesi
Transcription and evaluation of Beşiktaş Court sher'iyye registry No. 196
Yazar: ELİF SENA ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SELAHATTİN BAYRAM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı arşivinin önemli bir bölümünü oluşturan şer'iyye sicilleri, en başta genel tarih olmak üzere tarih disiplinin çeşitli alanları için vazgeçilmez bir kaynaktır. Oldukça zengin bir muhtevaya sahip olan şer'iyye sicilleri, Osmanlı devletinin siyasi, içtimai, hukuki, iktisadi ve askeri yapısına dair birincil elden kaynak olmaları sebebiyle büyük bir ehemmiyeti haizdir. Özellikle tarih ilminin salt siyasi anlatıdan sıyrılarak toplumların içtimai yaşantısına yönelmesi, sicillere olan rağbetin artmasını sağlamıştır. Bu minvalde sayısız çalışma ortaya konulmuştur. Bununla birlikte mazi ile hâl arasında adeta köprü vazifesi gören bu kıymetli tarihi mirasın bugün hala araştırılmaya ihtiyacı vardır. Nitekim elimizde mevcut bulunan sicillerin tamamı incelenmiş değildir. Bu açıdan yapılacak yeni çalışmaların, alanı zenginleştirmekle birlikte, tarih disiplinine çok yönlü katkıda bulunacağı muhakkaktır. 
	Çalışma Beşiktaş mahkemesine ait hicri 1314-1315 yıllarını kapsayan 196 numaralı sicilin transkripsiyon ve değerlendirmesinden oluşmaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın, birinci bölümünde Osmanlı hukuk sistemi ve bu sistemin bir parçası olan şer'iyye sicilleri genel hatlarıyla tanıtılmaya çalışılmış, ikinci bölüm, metin transkripsiyonuna ayrılırken, üçüncü bölümde defterde yer alan hükümler çeşitli yönleriyle tahlil edilmiştir. Çalışmamız XIX. yüzyılın sonunda Beşiktaş'ın sosyal ve ekonomik yönlerini tespit etmeyi hedeflemenin yanında, I. Meşrutiyet sonrası II. Abdülhamid döneminde genel itibariyle Osmanlı toplumu hakkında fikir sahibi olma amacına da matuftur. Yapılan araştırmalar neticesinde Beşiktaş'a dair semt tarihi bazındaki çalışmaların oldukça yetersiz kaldığı görülmüştür. Bu açıdan çalışmanın Beşiktaş semt tarihi araştırmaları için de mütevazi bir katkı olması temenni edilmektedir.

Abstract:
The Shar'īyye registers, which constitute an important part of the Ottoman archive, are an indispensable source for various fields of history discipline, especially general history. Having a very rich content, shar'îyye registers are of great importance as they are primary sources on the political, social, legal, economic and military structure of the Ottoman state. Especially as the science of history has shifted away from purely political narratives and turned towards the social life of societies, the demand for registers has increased. Numerous studies have been produced in this regard. However, this precious historical heritage, which serves as a bridge between the past and the present, still needs to be researched today. As a matter of fact, not all of the registers available to us have been analyzed. In this respect, we believe that new studies will enrich the field and contribute to the discipline of history in many ways. With this in mind, we have found it appropriate to conduct our thesis on shar'îyye registers. 
	Our study consists of the transcription and evaluation of the registry numbered 196 belonging to the Beşiktaş court. In the first part of the study, which consists of three parts, the Ottoman legal system and the shar'îyye registers, which are a part of this system, are introduced in general terms, the second part is devoted to the transcription of the text, while the last part, the third part, analyzes the provisions in the book in various aspects. In addition to aiming to identify the social and economic aspects of Beşiktaş at the end of the nineteenth century, our study also aims to have an idea about the Ottoman society in general during the period of Abdülhamid II after the First Constitutional Monarchy. As a result of our research, it has been seen that the studies on Beşiktaş based on neighborhood history are quite insufficient. In this respect, it is hoped that our study will be a modest contribution to the history of Beşiktaş neighborhood.