Eğitim fakültesi öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri ve başa çıkma stratejilerinin incelenmesi
Examination of educational faculty students' smart phone addiction levels and overcoming strategies
Yazar: ÖZER ÇELİK
Danışman: PROF. DR. YALIN KILIÇ TÜREL
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Başa çıkma = Coping ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Mobil teknolojilerin gelişmesiyle birlikte bireyler günlük yaşantılarında sıklıkla akıllı telefonları kullanmaktadır. Bu cihazların tercih edilme nedeni olarak internete erişme, uygulama yükleme gibi özelliklerinin yanı sıra kolay taşınabilir olması ve bir bilgisayarın yapabileceği işlemleri yapabilmesi gösterilebilir. Ancak bu cihazlar, bireylerin amaç dışı ve aşırı kullanması sonucunda akıllı telefon bağımlılığı gibi olumsuz bir etkiye neden olmaktadır. Akıllı telefon bağımlılığı, bireylerin mobil cihazına herhangi bir sebepten dolayı erişemediğinde veya mobil cihazı ile iletişimi gerçekleştiremediğinde yaşadığı stres, kaygı olarak tanımlanmaktadır. Literatür incelendiğinde akıllı telefon bağımlılığının davranışsal bir bağımlılık çeşidi olduğu görülmektedir. Bireylerin telefonlarına ulaşmadıklarında kaygı, stres yaşadıkları gibi günlük planları veya sorumlulukları erteleme gibi davranışlar sergilemesi nedeniyle söz konusu araştırma önemli görülmektedir. Bu araştırma ile üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri ve başa çıkma stratejilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmanın örneklemi 2018-2019 eğitim-öğretim yılı içerisinde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilen bir devlet üniversitesindeki Eğitim Fakültesi öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırma, 977 gönüllü öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiş olup 30 öğrencinin eksik ve hatalı bilgi girişinden dolayı 947 öğrenci üzerinden analizler yapılmıştır. Araştırmada, "Kişisel Bilgi Formu", "Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeği" ve araştırmacılar tarafından geliştirilen "Akıllı Telefon ile Başa Çıkma Stratejilerini Belirleme Anketi"nden elde edilen veriler kullanılmıştır. Bu veriler, bilgisayar ortamında "SPSS 22" programı ile analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi 0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular, araştırmanın amaçlarına göre ilgili başlıklar altında sunulmuştur.
Sonuç olarak araştırmada kullanılan ölçeğin kesme puanları dikkate alındığında, 701 kadın öğrenciden 306'sının (%43,65) ve 246 erkek öğrenciden 101'inin (%41.05) bağımlılık riskinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin akıllı telefon bağımlılık düzeylerinde; cinsiyete, sınıf düzeyine, bölüme ve akıllı telefon kullanma yılına göre istatistiki olarak anlamlı bir farklılık olmadığı, yaş ve ortalama aylık internet kullanım kotasına göre anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Araştırmanın bir başka bulgusuna göre akıllı telefon ile günlük olarak ortalama; konuşma, mesajlaşma, eğlence amaçlı kullanma (video, oyun, sosyal medya vs.), eğitim amaçlı kullanma ve internet kullanma süreleriyle akıllı telefon bağımlılığı arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Bu cihazların eğitim amaçlı kullanımı dışında diğer kullanım amaçlarında sürenin artması akıllı telefon bağımlılığı düzeyini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin akıllı telefon bağımlılığı ile başa çıkmada; hobilere vakit ayırma, akıllı telefonlarını göremeyecekleri bir yere bırakma (ör: dolaba kitleme), mobil paketler yüklememe ya da sınırlı paketler seçme, telefonu kapalı tutma, sosyal çevresiyle ya da aile fertleriyle vakit geçirme, sosyal medya hesaplarını silme gibi stratejileri sıklıkla tercih ettikleri görülmüştür.

Abstract:
With the development of mobile technologies, individuals often use smart phones in their daily lives. The reason for preferring these devices is access to the Internet, application installation, as well as features such as being portable and ability to perform operations that a computer can. However, these devices cause negative effects such as nomophobia as a result of excessive and out of purpose use of individuals. Nomophobia is defined as the fear that individuals experience when they are unable to access their mobile device for any reason or when they cannot communicate with the mobile device. Smartphone adiction, it is seen that there is a behavioral dependence type when the literature is examined. Smart Phone Addiction is considered important in terms of causing anxiety, stress and delaying daily plans when individuals can not access their phones. With this research, it is aimed to investigate the smart phone addiction levels of university students and the strategies of coping with smart phone addiction. For this purpose, the sample includes the students of the Faculty of Education at a state university, which was selected by easily accessible sampling method in the 2018-2019 academic year. In the study, data obtained from "Personal Information Form", "Smart Phone Dependency Scale" and "Survey on Determining Coping Strategies for Smart Phone Addiction" developed by the researchers were used. These data were analyzed with "SPSS 22" program and significance level was evaluated at 0,05 level. The findings obtained as a result of the analysis were presented under the relevant topics according to the purposes of the research.
In conclusion, considering the cut-off scores of the scale used in the research, it was concluded that 306 out of 701 female students (43.65%) and 101 out of 246 male students (41.05%) had a high risk of dependency. In addition, there were no statistically significant differences according to gender, class level, department and years of smart phone usage, and there was a significant difference according to age and average monthly internet usage quota. According to another finding of the study, it was found that there was a significant difference between the average number of daily talking, messaging, entertainment (video, games, social media, etc.), educational usage and internet usage with the smartphone addiction. It is concluded that the increase in the duration of the other uses other than the educational use of these devices increases the level of smartphone addiction. For dealing with smartphone addiction, students often preferred strategies such as sparing time for their hobbies, leaving their smartphones to a place where they cannot see (e.g. lock in the closet), not getting mobile packages or choosing limited packages, keeping the phone off, spending time with the social circle or family members, and deleting social media accounts.