Türk halk edebiyatında bir eğitim metodu olarak manzum metin örnekleri ve bunların Jung psikolojisi açısından tahlili
Examples of verse text as a training methods in Turkish folk literature and these analysis in terms of Jungian psychology
Yazar: KÜBRA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ALİ TORUN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bilişsel öğrenme = Cognitive learning ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Jung, Carl Gustav = Jung, Carl Gustav ; Manzumeler = Poems ; Toplumsal katılım = Social participation ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Folklor ürünlerinde halkın yaşama düzeni, sanat zevki, dünya görüşü, din anlayışı, düşünüş ve inanış sistemi ve bütün bunlarla ilgili gelenek ve görenekler bulunur. Kuşkusuz ki halk kendisini en doğal haliyle halk edebiyatı ürünlerinde sergiler. Halk edebiyatı ürünlerinin en belirgin niteliği `kalıplaşma? özelliğidir. Şekil ve yapılarda kalıplaşmalar olduğu gibi söylemlerde de kalıplaşmalar olduğu görülmektedir. Bu bağlamda Türk halk edebiyatının manzum ürünleri işlevsellikleri sebebiyle söylendiği topluma ait ipuçları taşıyan metinlerdir.Bu çalışmada Albert Bandura?nın Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramından yola çıkılarak manzum metin örneklerinin eğitim boyutu çözümlenmeye çalışılmaktadır. Bu gerçekten hareketle informal eğitimin bir parçası olarak nitelendirebileceğimiz Türk halk edebiyatında manzum metinlerin ?eğitim metodu? olarak bir işlev üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda doğrudan veya dolaylı olarak eğitim boyutu olan manzum metinlerde geçen arketiplerin C. G. Jung?un ?ortak bilinçdışı? kavramıyla ilişkili olduğu saptanmıştır.Sonuç olarak bu çalışmada Türk halk edebiyatının manzum ürünlerinden yararlanılarak sembollerin nasıl öğrenildiği sosyal bilişsel öğrenme kuramıyla çözümlenmektedir. Jung psikolojisiyle de sembollerin ilk çıkış noktaları yani orijinleri irdelenmektedir.


Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramı, Toplumsal Kalıtım, Ortak Bilinçdışı, Manzum Metinler.

Abstract:
There are people?s living arrangement, art taste, world view, understanding of religion, thinking and relief system and with all relevant customs and traditions in the folklore products. Of course, people shows themselves in the most natural way in the folklore products. The most obvious feature of products of folk literature is ?stereotype? feature. There are also stereotypes in the expressions as well as shapes and structures. In this context, verse products of folk literature is texts which carry hints of said society due to their functionality.This study is tried to analyse educational dimension of examples of verse text according to Albert Bandura?s Social Cognitive Learning Theory. Based on this fact have been drew a conclusion that verse products of folk literature which can be described as a part of the informal education have a function as a ?training method?. Also the archetypes which are taken a place in the verse texts that have education size directly or indirectly has been found to be related to the concept of the C. G. Jung?s ?common unconscious?.
In this study is resolved how the symbols are learned by using verse products of Turkish folk literature through social cognitive learning theory. Also exit points of the symbols that is the origins are examined through Jungian psychology.


Key Words: Social Cognitive Learning Theory, Social Inheritance, Common Unconscious, Verse Texts.