Alternatif yöntemlerle çekirdek enflasyon hesaplanması ve karşılaştırılması; Türkiye örneği
Calculation and comparison of core inflation with alternative methods; case of Turkey
Yazar: SELDA ÖZKILBAÇ
Danışman: PROF. DR. SELİM BAŞAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Enflasyon muhasebesi = Inflation accounting ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Çekirdek enflasyon = Core inflation

Özet:
1990'lı yıllarda Yeni Zelanda'da ilk kez uygulanarak başarıya ulaşmış olan enflasyon hedeflemesi strateji ile pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke fiyat istikrarına kavuşmuş bununla birlikte diğer ekonomik sorunlarını da nispeten çözmüşlerdir. Türkiye 2002 yılında örtük, 2006 yılından itibaren ise açık enflasyon hedeflemesi politikasını benimsemiştir. 1980'li ve 90'lı yıllarda tecrübe edilen üç haneli enflasyon rakamları enflasyon hedeflemesi ile önce iki daha sonra tek haneli rakamlara indirilmiş, ancak son yıllarda tekrar iki haneli rakamlara çıkmıştır. Son yıllarda enflasyon oranlarındaki artışın nedenleri arasında yurt içi ve dışındaki ekonomik ve siyasi krizlerin yanında enflasyonla mücadelede gerçekçi hedef belirlenememesi de sayılabilir. Çünkü enflasyon hedeflemesi stratejisinin başarıya ulaşmasında kamuoyunun politikayı desteklemesi oldukça önemlidir. Birkaç yıl üst üste belirlenen hedeflere ulaşılamaması uygulamaya olan güveni sarsarak başarı oranını azaltmıştır.
 Çalışmada ilk olarak enflasyonla mücadelede kullanılan önemli bir gösterge olan çekirdek enflasyonun hesaplama yöntemleri teorik olarak açıklanmıştır. En yaygın kullanılan dışlama yöntemine yöneltilen eleştiriler dikkate alınarak alternatif yöntemler ile Türkiye için 2006-2018 yılları arasında aylık veriler kullanılarak çekirdek enflasyon göstergeleri hesaplanmış; hesaplanan çekirdek enflasyon göstergelerinin performansları, serilerin yansızlık ve oynaklık, tüketici enflasyonunu takip etme ve enflasyonun gelecek değerlerini kestirim gücünü ölçmek için yaygın olarak kullanılan kriterlere göre değerlendirilmiştir.
Mevcut çekirdek enflasyon hesaplama yönteminin basitlik, kamuoyu tarafından anlaşılır olması gibi avantajları yanında dışlanan mal ve hizmet kalemlerinin enflasyon hakkında önemli bilgiler taşıyabileceği, hangi kalemlerin dışlanacağının uygulayıcının insiyatifine bırakılması ve ekonomik teoriye dayanmaması konularında eleştirilmektedir. Bu eleştirileri bertaraf edecek bir takım istatistiki ve ampirik yöntemler önerilmiştir.
Tez çalışmasında bu alternatif yöntemlerle çekirdek enflasyon serileri hesaplanarak, serilerin bilgilendirme ve tüketici enflasyonunu tahmin etme gücü karşılaştırılmış bu şekilde genel enflasyonu en iyi takip eden ve kestirim gücü en yüksek gösterge belirlenmeye çalışılmıştır. Analizler sonucunda dışlama yöntemi ile hesaplanan göstergelerin yanı sıra Yapısal VAR yöntemi ile hesaplanan göstergelerin de oynaklık sınaması, trendi takip etme ve kestirim gücü kriterlerini barındırdığı ve enflasyon tahmininde kullanılabilecek iyi göstergeler olduğu görülmüştür.

Abstract:
Inflation targeting strategy, which was enforce, for the first time in New Zealand in the 1990s, has achieved price stability in many developed and developing countries, but has relatively solved other economic problems.Turkey implicit in 2002, since 2006 has adopted explicit inflation targeting policy.The three-digit inflation figures experienced in the 1980s-90s were reduced to two-digit and then single-digit figures with inflation targeting. The reasons for the increase in inflation rates in recent years can be considered as the economic and political crises in Turkey and abroad, as well as the lack of realistic targets in the fight against inflation.Because it is very important for the public to support the policy in achieving the success of the inflation targeting strategy. Failure to achieve the targets set for several consecutive years has shaken confidence in implementation and has reduced the success rate. 
In this study, the measures of core inflation which is an important indicator used in the fight against inflation are explained theoretically.The most commonly used considering critics to the exclusion of the method alternative methods and calculated core inflation using monthly data between the years 2006-2018 to Turkey, further performance of the core inflation, serial information and according to the commonly used three criteria to measure the power to predict the CPI It was evaluated
Besides the advantages of the current core inflation calculation method such as simplicity and public understanding, it is criticized that exclusion of goods and services items may carry important information about inflation, which items should be excluded from the initiative of the practitioner and not based on economic theory.A number of statistical and empirical methods have been proposed to eliminate these criticisms.
In this thesis, the core inflation series are estimated with these alternative methods, and the power of the series to inform and predict consumer inflation is compared so that the best follow-up and the most predictive indicator are tried to be determined. As a result of the analysis, it was seen that the indicators calculated by the structural var method, as well as the indicators calculated by exclusion method, contain the criteria for volatility testing, trend tracking and predictive power and are indicators that can be used in inflation forecasting.