Subkronik sodyum florür toksisitesinin ratlarda histopatolojik doku etkilerinin değerlendirilmesi, asetilkolin esteraz, süperoksit dizmutaz ve katalaz enzim aktivitelerine etkisinin incelenmesi
Evaluation of subchronic sodium fluoride toxicity on the histopathological effects in tissues of rats and the effects on acetylcholine esterase, superoxide dismutase and catalase enzyme activities.
Yazar: İNCİ AKYILDIZ
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA ALPÖZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Asetilkolinesteraz = Acetylcholinesterase ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Katalaz = Catalase ; Sodyum florür = Sodium fluoride ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity ; Toksisite testleri = Toxicity tests

Özet:
Flor, kemik ve diş metabolizması için önem teşkil eden ve dışarıdan alınması gereken elementlerden biridir. Koruyucu diş hekimliğinde sistemik veya topikal flor uygulamaları girişimsel olmayan çürük önleme yöntemlerinin başında gelmektedir. Ancak flor alımının, alınan dozdan bağımsız olarak zararlı etkileri olduğuna yönelik yaygın bir algı mevcuttur. Sıçanlar üzerinde yapılan bu çalışmada, yüksek dozda sistemik flor alımının organlardaki etkisini ve oksidatif stres parametreleriyle ilişkisini açıklayıcı bir model oluşturmak amaçlanmaktadır. Çalışmada her grupta 3 erkek ve 3 dişi Wistar albino genç erişkin sıçan olacak şekilde 4 grup oluşturulmuş olup, kontrol grubu dışındaki tüm gruplara içme sularına eklenerek 3 ay süreyle değişik konsantrasyonlarda sodyum florür (NaF) verilmiştir (50ppm, 100ppm, 200ppm). 3 ayın sonunda kan, karaciğer, hipofiz bezi, tiroid bezi ve beyin doku biyopsileri alınıp histolojik inceleme yapılmış, oksidatif stres parametrelerinden SOD, CAT ve AChE enzim aktiviteleri değerlendirilmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlara bakıldığında; histopatolojik olarak tüm  dokularda "doza bağlı artan" bir paternde patoloji izlenmiştir. Sistemik alınan flor; yüksek dozlarda oksidatif stres parametrelerinde olumsuz değişikliklere neden olmuştur. Bu durum histopatolojik bulguları desteklemektedir. Ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p0,05). Sonuç olarak uzun süreli yüksek dozda flor alımının ratlarda oksidatif stres sistemi fizyolojisinde bozulmalara yol açtığı ve yumuşak dokularda hasara sebep olduğu söylenebilir.

Abstract:
Fluorine is one of the most important elements for bone and tooth metabolism and must be taken from outside. Systemic or topical fluoride applications in preventive dentistry are among the non-invasive caries prevention methods. However, there is a widespread perception that fluoride intake has detrimental effects regardless of dose taken.  This study aims to provide an explanatory model of the effect of high dose systemic fluoride intake on organs and its relationship with oxidative stress. In this study, four groups were formed as three male and three female Wistar albino young adult rats in each group and all groups except control group were given sodium fluoride (NaF) at different concentrations (50, 100, 200 ppm) over drinking water for three months. At the end of three months, blood, liver, pituitary gland, thyroid gland and brain tissue biopsies were taken and histological examination was performed. Oxidative stress parameters such as SOD, CAT and AChE enzyme activities were evaluated. In the obtained results; a "dose-dependent increasing" pattern was observed in all tissues, histopathologically. Systemic uptake of fluoride at high doses caused negative changes in oxidative stress parameters. This supports our histopathological findings, but no statistical significance was found (p0,05). As a result, long-term high doses of fluoride intake cause deterioration in oxidative stress system and  soft tissue damage.