Medial tibial stres sendromunda ayak bileği izokinetik kuvvet dengeleri ve bölgesel kemik mineral yoğunluğu
Isokinetic force balances of ankle and regional bone mineral density in medial tibial stress syndrome
Yazar: OĞUZ YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZHAN ÖZGÜRBÜZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology ; Spor = Sports
Dizin: Ayak bileği = Ankle ; Ayak bileği eklemi = Ankle joint ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kemik dansitesi = Bone density ; Stres-mekanik = Stress-mechanical ; Tibia = Tibia

Özet:
Giriş: Medial tibial stres sendromu koşu ile ilişkili olarak en sık gözlenen yaralanmalardan biridir. Patofizyolojisi ve patolojik lezyon hakkındaki bilgilerimiz sınırlıdır.Amaç: Medial tibial stres sendromulu hastalarda, hastalığın patofizyolojisinde rol oynayabilecek; ayak bileği kas kuvvet dengelerindeki olası disbalansın, medial longitudinal ark ve naviküler düşme ölçümlerinde artışın, diyetle az kalsiyum alımının araştırılmasıdır. Bir diğer amacıda yaralanmanın sonuçlarından birisi olabileceği hipotez edilen, tibiadaki ağrı lokalizasyonunda kemik mineral yoğunluğunda azalma varlığının araştırılmasıdır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ege Üniversitesi Spor Hekimliği polikliniğine başvuran 15 (11 erkek, 4 kadın) medial tibial stres sendromu hastası alındı. Hastaların ortalama yaşı 21 ± 2.8 yıl (16 - 26 yıl arası), vücut kitle endeksleri 22.2 ± 2.8 kg/m² (18.9 ? 27.8 kg/m² arası) idi. Kontrol grubu düzenli spor yapan 13 (7 erkek, 6 kadın) kişiden oluştu. Kontrol grubunun ortalama yaşı 23.2 ± 3.1 yıl (17 ? 27 yıl arası), vücut kitle endeksleri 21.7 ± 2.9 kg/m² (17.7 ? 27.5 kg/m² arası) idi. Tüm deneklere bir beslenme ve egzersiz sorgulaması yapıldı. Ayak bileği kas kuvvet değerlerinin ölçümü için izokinetik test uygulandı. Standart DEXA ölçümleri ile birlikte her iki tibianın üç farklı bölgesinin kemik mineral değişiklikleri ölçüldü. Ayak üzerine vücut ağırlığı verilirken ve verilmezken ayak fotoğrafları çekilerek, medial longitudinal ark deformasyonu ve naviküler düşme ölçümleri yapıldı.İstatistiksel yöntem: İstatistiksel değerlendirme "SPSS 13.0 software paket programı" kullanılarak yapıldı. Sayısal veriler için tanımlayıcı ortalama ve standart sapma (SS) değerleri, oransal veriler için sıklık değerleri hesaplandı. Grup içi varyans homojenitesi ön koşulunun karşılanamamasından dolayı non-parametrik olarak değerlendirilen verilerin gruplar arası karşılaştırılması Mann-Whitney U testi ile diğer verilerin karşılaştırılması independent samples T test ile gerçekleştirildi. İstatiksel olarak anlamlılık sınırı <0.05 olarak kabul edildi.Bulgular: Hasta grubunun 30°/sn hızda, ortalama ve pik eversiyon konsantrik kuvvetleri kontrollerden istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Hasta grubunda 30°/sn hızda inversiyon/eversiyon oranı kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p<0,05). 120°/sn hızda hasta grubunun ortalama konsantrik eversiyon kuvveti kontrollerden istatistiksel anlamlı yüksekti (p<0,05).Hasta ve kontrol grubu arasında yüklü veya yüksüz medial longitudinal ark açısı, medial longitudinal ark deformasyonu ve naviküler düşme ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05).Tibial DEXA ölçümleri olan R1, R2 ve R3 hasta ve kontrol grubunda istatistiksel anlamlı bir farklılık göstermedi (p>0.05). Hasta ve kontrol grubunun standart DEXA ölçümlerinin karşılaştırılmasında lomber T skoru kontrol grubunda istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). Diğer DEXA ölçümlerinde anlamlı farklılık yoktu.İki grup birlikte değerlendirildiğinde aylık tüketilen süt miktarı ile femur boynu KMY (r= 0,445; p= 0,020) , femur total KMY (r= 0,500; p=0,008), femur boynu T skoru (r= 0,421; p=0,029), femur total T skoru (r=0,487, p=0,010) ve lomber KMY (r= 0,381; p= 0,050) arasında istatistiksel anlamlı pozitif korelasyon bulundu. Aylık ortalama yoğurt tüketimi ile femur boynu KMY (r= 0,456; p= 0,017), femur boynu T skoru (r= 0,533; p=0,004) ve femur total T skoru (r=0,414; p= 0,032) arasında korelasyon bulundu. Aylık toplam kalsiyum alımı ile femur boynu KMY arasında korelasyon bulundu (r=0,395; p=0,041).Sonuç: Medial tibial stres sendromlu hastalarda ayakta duruş sırasında naviküler düşme ve medial longitudinal ark deformasyonu gibi pronasyon göstergeleri artmamış olsa bile hastalık gelişebilmektedir. Bu kişilerde medial tibial stres gelişmesindeki predispozan faktörlerden birisi evertör kaslar lehine artmış evertör-invertör kas kuvveti inbalansı olabilir.Medial tibial stres sendromlu hastalarda ağrı bölgesinde tibial kemik mineral yoğunluğu erken dönemde değişmiyor görünmektedir.Koşu antrenmanlarına yeni başlayacak kişilerde yapılacak, izokinetik kas kuvveti ölçümleri ile birlikte koşu ve sıçrama biyomekaniklerinin analizini içeren prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: To investigate; ?isokinetic muscle forces acting on ankle and possible disbalance of these forces, incresead medial longiudinal arc and navicular drop, low dietary calcium intake? as possible etiologic factors in patophysiology of medial tibial stress syndrome. Also to investigate if there is a regional bone mineral density decrease at the pain localization on tibia.Methods: 15 medial tibial stress syndrome patient (11 male, 4 female) patients included in the study. Mean age of patients was 21 ± 2.8 years (16-26), mean body mass index was 22.2 ± 2.8 kg/m²(18.9-27.8 kg/m²). Regularly exercising 13 healty person (7 male, 6 female) included as control group. Mean age of the control group was 23.2 ± 3.1 years (17-27) and mean body mass index was 21.7 ± 2.9 kg/m² (17.7-27.5 kg/m²). All subjects were questionnaired about their eating habits and previous participation in sports. Muscle forces acting on ankle is evaluated with isokinetic test. Bone mineral density of left femur, lomber vertebra and three regions of tibia was eveluated by DEXA. Weight bearing and non-weight bearing angle of medial longitudinal arc and navicular drop is measured by photographic technic.Results: Peak and mean eversion consantric forces at 30°/sn speed was higher in patients (p<0.05). ınversion/eversion force ratio at 30°/sn speed was lower in patients (p<0.05).Medial longitudinal arc and navicular drop measurements showed no statistically significant difference between groups.Tibial regional bone mineral density (BMD) measurements showed no statistically significant difference between groups. Lomber T score was significantly decreased in patient group (p<0.05).When two groups combined monthly milk intake was positively correlated with femur neck BMD (r=0,445, p=0,02), femur total BMD (r=0,500, p=0,008), femur neck T score (r= 0,421; p=0,029), femur total T score (r=0,487, p=0,010) and lomber BMD (r= 0,381; p= 0,050). Monthly yogurt intake was positively correlated with femur neck BMD (r= 0,456; p= 0,017), femur neck T score (r= 0,533; p=0,004) and femur total T score (r=0,414; p= 0,032). Monthly calcium intake was possitively correlated with femur neck T score (r=0,395; p=0,041).