Konstantine Porphyrogenitus'un 'De Administrando İmperio' adlı eserinin çevirisi ve yorumlanması
Translation and evaluation of Konstantine Porphyrogenitus's De Administrando Imperio
Yazar: ZAHİDE EKMEKCİ
Danışman: PROF. DR. MELEK DELİLBAŞI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: De Administrando İmperio = De Administrando Imperio ; Konstantine Porphyrogenitus = Konstantine Porphyrogenitus ; Türkler = Turks ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation

Özet:
Tez; kaynaklar, eserin anadili olan Klasik Grekçe'den çevrilip İngilizce neşrinden kontrol edilmesi ve araştırmalar olarak üç kısımda incelenmiştir.
Kaynaklar bölümünde eserin çevirisine ve yapılacak gerekli açıklamalara yardımcı olan tüm temel eserler detaylı bir şekilde tanıtılmıştır. Birinci el kaynaklar, tetkik eserler ve Bizans Tarihi adına yazılmış sözlükler yazarlarıyla birlikte açıklanmıştır.
Tezin birinci bölümünü oluşturan kısım, eserin ana dili olan Klasik Grekçe'den çevrilmiştir. Ayrıca çeviride imparatorun söylemek istediğinin net verilmesi açısından İngilizce neşrinden de kontrol edilmiştir. Çeviride imparatorun kullandığı dile özen gösterilmiştir. İmparatorun kullandığı dil zaman zaman çeviri yapılırken anlam kargaşasısı oluşmasına neden olsa da; imparatorun ne demek istediği göz önüne alınarak çeviri yapılmıştır. 
İkinci bölümde ise; imparatorun Türkler hakkında kaleme aldığı kısımlar açıklanmıştır. Özellikle Peçenekler'in önemi ve Bizans-Peçenek ilişkilerine önem verilmiştir. Ruslar, Rus-Bizans ilişkileri hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca VII. Konstantine zamanında Ruslar'ın Hristiyanlığı kabulü de detaylı olarak incelenmiştir. Bulgarlar'ın Balkan havzasına yerleşmeleri ve orada bir devlet oluşturmaları hakkında detaylı bir çalışma yapılmıştır. Ayrıca Bizans İmparatorluğu'nun Bulgarlar'a karşı bakış açısı da kaleme alınmıştır. Bunların yanı sıra IX ve X. yy'da Hazar-Bizans ilişkileri geniş bir çerçevede yazılmıştır.
Sonuç olarak, VII. Konstantine Porphyrogenitus tarafından kaleme alınan ve bir çeşit 'Dış Politika' kitabı olan kaynak eser 'De Administrando İmperio' da bulunan Türklerle alakalı kısımlar Klasik Grekçe'sinden ve İngilizcesi'nden günümüz Türkçe'sine büyük bir titizlikle çevrilmiştir. Bunun yanı sıra Türk kimliği taşıyan ya da taşıdığı düşünülen bütün milletler detaylı bir şekilde araştırılıp, açıklanmıştır.

Abstract:
The thesis was examined in three parts; resources, translation of the work from Classic Greek and enquiries.
In the resources part, all the works which are helpful to the translation of this work and the explanations that are necessary were all introduced in detail. Primary sources, survey sources and the dictionaries written in the name of Byzantine history were explained along with their authors.
The part which constitutes the first part of the thesis, was translated from Classical Greek and English translation, the native language of the work. In the translation great attention was paid to the language the emperor used. Although the language used by emperor caused some ambiguities; the translation was made taking into account what the emperor really meant.
As for the second part; the parts written by emperor about Turks were explained. Especially the importance of Pechenegs and Pechenegs- Byzantine relations were placed and emphasis. Russian and Russian- Byzantine relations were explained. Furthermore, the Russian' avowal of Christianity during the time of VIIth Constantine was explained in detail. A detailed study about the Bulgarians' setting to the Balkan basin and founding a state there was carried out. What's more, the perspective of the Byzantine Empire against the Bulgarians were written down. Besides, Chazar- Byzantine relations in the IX. and X.th centuries were written in a wide scope.
As a result, the parts related to Turks in the work De Administrando Imperio, a kind of foreign policy book written by Constantine Porphyrogenitus, was translated to Turkish from Classical Greek with great care. Furthermore, all nations having Turkish origins or thought to have Turkish origins were searched and explained in detail.