Sağlık çalışanlarında dijital liderliğin algılanan VUCA bileşenlerine etkisi
The effect of digital leadership on perceived VUCA components in healthcare workers
Yazar: GİZEM KAMIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN COŞKUN US
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışmada, sağlık çalışanlarında dijital liderliğin algılanan VUCA
bileşenlerine (değişkenlik, belirsizlik, karmaşıklık, muğlaklık) etkisini incelemek ve
Dijital Liderlik kavramını ele alarak VUCA dünyasında sağlığı geliştirici çözüm
önerileri sunmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden
anket formu ile veri toplanmıştır.Çalışmanın evrenini Muğla'nın Marmaris ilçesinde
hizmet veren üç hastane oluşturmaktadır. Çalışmada örneklemin büyüklüğünü
hesaplamak amacıyla olasılıklı örnekleme yöntemlerinden olan basit rastgele
örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Muğla'nın Marmaris içesinde hizmet veren ikisi
özel biri devlet hastanesi olmak üzere toplam üç hastanede görevli sağlık çalışanı
sayısına erişilmiş ve evreni belli örneklem hesaplamasına göre üç hastane için toplam
örneklem sayısı 474 kişi olarak belirlenmiştir. Veri toplama sürecinin sonucunda
toplam 600 kişinin verisine ulaşılmış, toplanan veriler arasından eksik ve kayıp veriler
çıkartıldıktan sonra çalışmaya dahil edilecek toplam veri sayısı 495 olarak
belirlenmiştir. Çalışmada ölçme aracı olarak Claassen ve ark. (2021) tarafından
oluşturulan, Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Bilginoğlu ve Yozgat (2023)
tarafından gerçekleştirilen Dijital Liderlik Ölçeği ve VUCA bileşenlerini ölçek
amacıyla, Oreg (2016) tarafından oluşturulan "Resistance to Change" olarak
adlandırılan Değişime Direnç Ölçeği, Carleton, Norton ve Asmundson (2007)
tarafından "Intolerance of Uncertainty" olarak adlandırılan Belirsizliğe
Tahammülsüzlük Ölçeği, Martin ve Rubin (1995) tarafından "Cognitive Flexibility
Scale" olarak adlandırılan Bilişsel Esneklik Ölçeği, Mclaın (2009) tarafından "The
Multiple Stimulus Types Ambiguity Tolerance Scale-II" olarak adlandırılan Tip-II
Çoklu Uyaran Muğlaklık Toleransı Ölçeği'nin dördünü de içine alan Türkçe geçerlilik
ve güvenilirliğinin Koç ve ark., (2022)'nın gerçekleştirdiği VUCA bileşenleri ölçek
uyarlama çalışması kullanılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, sağlık çalışanlarında
dijital liderliğin algılanan VUCA bileşenlerine etkisi istatistiksel olarak anlamlı
bulunmuştur. Buna göre Sağlık çalışanlarında Dijital Liderlik algısının arttırılmasının
VUCA bileşenlerinden olan değişime direnci ve belirsizliğe tahammülsüzlüğü
azaltacağı ve yine aynı şekilde Dijital Liderlik algısının arttırılması ile VUCA
bileşenlerinden olan bilişsel esnekliğin ve muğlaklığa toleransın da buna paralel olarak
artacağı sonucuna erişilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Liderlik, Dijital Liderlik, VUCA, Sağlık

Abstract:
This study aims to examine the effect of digital leadership on perceived VUCA
components (variability, uncertainty, complexity, ambiguity) in healthcare
professionals and to offer health-improving solutions in the VUCA world by
considering the concept of digital leadership. Within the scope of the study, data was
collected using a survey form, one of the quantitative research methods. The
population of the study consists of three hospitals serving in the Marmaris district of
Muğla. A simple random sampling method, one of the probability sampling methods,
was used to calculate the sample size in the study. The number of healthcare
professionals working in a total of three hospitals, two private and one state hospital,
serving in Marmaris of Muğla, was reached, and the total number of samples for the
three hospitals was determined as 474 people, according to the population-specific
sample calculation. As a result of the data collection process, a total of 600 people
were accessed, and after removing missing data from the collected data, the total
number of data to be included in the study was determined as 495. As a measurement
tool in the study, Claassen et al. (2021), the Digital Leadership Scale, whose Turkish
validity and reliability study was carried out by Bilginoğlu and Yozgat (2023), and the
Resistance to Change Scale called "Resistance to Change" created by Oreg (2016) to
measure VUCA components, Carleton, Norton, and Asmundson. (2007) called
"Intolerance of Uncertainty," the Cognitive Flexibility Scale called "Cognitive
Flexibility Scale" by Martin and Rubin (1995), and "The Multiple Stimulus Types
Ambiguity Tolerance Scale-II" by McLaın (2009). The VUCA components scale
adaptation study conducted by Koç et al. (2022) of the Turkish validity and reliability
of the Type-II Multiple Stimulus Ambiguity Tolerance Scale, which is called the TypeII Multiple Stimulus Ambiguity Tolerance Scale was used. As a result of this study,
the effect of digital leadership on perceived VUCA components in healthcare
professionals was found to be statistically significant. Accordingly, it has been
concluded that increasing the perception of digital leadership in healthcare
professionals will reduce resistance to change and intolerance to uncertainty, which
are VUCA components, and similarly, by increasing the perception of digital
leadership, cognitive flexibility and tolerance to ambiguity, which are VUCA
components, will increase accordingly.
Keywords: Leadership, Digital Leadership, VUCA, Health