Karaciğer transplantasyon olgularında erken dönem kuvvet eğitiminin fonksiyonel düzeye etkisi
Effects of early strength training program on functional level in liver transplant cases
Yazar: TUBA ERGENE
Danışman: PROF. DR. DİDEM KARADİBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışma, yetişkin karaciğer alıcılarında erken dönem kuvvet eğitiminin egzersiz kapasitesi, fiziksel performans, yorgunluk, yaşam kalitesi, periferik ve solunum kas kuvveti üzerine olan etkilerini araştırmak amacıyla yapıldı.
Araştırmaya, Memorial Ataşehir Hastanesi Organ Nakli kurulunca karaciğer transplantasyonu gerçekleştirilen, egzersiz grubu (EG, n=15) veya kontrol grubuna (KG, n=15) rastgele atanan 30 birey dâhil edildi. KG'ye preoperatif hasta eğitimi, solunum egzersizleri, hava yolu temizleme teknikleri, aktif/aktif yardımlı egzersizler ve erken mobilizasyondan oluşan pulmoner fizyoterapi; EG'ye, pulmoner fizyoterapiye ek olarak, majör kaslara (deltoid, quadriceps) theraband aracılığıyla progresif rezistif kuvvet eğitimi verildi. Eğitim programı 8 hafta süreyle haftada 5 gün, günde 2 seans olarak uygulandı. Preoperatif ve postoperatif 2, 4 ve 8. haftalarda; egzersiz kapasitesi, fiziksel performans, yorgunluk algısı, yaşam kalitesi, periferik ve solunum kas kuvveti değerlendirildi.
Bireylerin başlangıç verileri, gruplar arası karşılaştırmalarda, homojen bir dağılım gösterdi. Grup içi analizde her iki grupta da iyileşme gösteren fiziksel performans ve yorgunluk algısının EG'de, hastalığa özgü yaşam kalitesinin ise KG'de daha fazla geliştiği görüldü (p<0,05). Egzersiz kapasitesi, periferik kas kuvveti, maksimal inspiratuar ve ekspiratuar basınç yalnızca EG'de gelişme gösterdi (p<0,05). Gruplar arası analizde; deltoid kas kuvveti ve yorgunluk algısındaki iyileşme EG lehine istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Araştırmamızda periferik kas kuvveti ve 6DYM'de minimal klinik anlamlı değişim sırasıyla 0,9 kg ve >37,8 m olarak belirlendi. 
Karaciğer alıcılarında pulmoner fizyoterapi programıyla birlikte erken dönemde uygulanan kuvvet eğitimi kas kuvveti, egzersiz kapasitesi, fiziksel performans ve yorgunluk algısında gelişmeler sağlayabilir. Hesaplanan minimal klinik anlamlı değişimler, karaciğer transplantasyon olgularında bireye özgü hedefler belirlemede klinisyenler için anlamlıdır.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of early strength training on exercise capacity, physical performance, fatigue, quality of life, peripheral and respiratory muscle strength in adult liver recipients.
The study included 30 subjects randomly assigned to a training group (TG, n=15) or control group (CG, n=15), who underwent liver transplantation by the Organ Transplantation Committee in Memorial Ataşehir Hospital. The CG received pulmonary physiotherapy consisting of preoperative patient education, breathing exercises, airway clearance techniques, active/active assisted exercises and early mobilization; while the TG received a progressive resistive strength training for the major muscles (deltoid/quadriceps) using theraband, along with pulmonary physiotherapy. The training program was applied for 8 weeks (2 sessions/day, 5 days/week). Exercise capacity, physical performance, fatigue perception, quality of life, peripheral and respiratory muscle strength were evaluated preoperatively and 2, 4 and 8 weeks post-surgery.
Baseline data showed a homogeneous distribution in the between-group comparisons. Among these following parameters which improved in both groups in the within-group analysis; EG showed higher improvements in physical performance and fatigue perception, and CG in disease-specific quality of life (p<0.05). The TG showed eight-week improvements in exercise capacity, peripheral muscle strength and maximal inspiratory and expiratory pressures (p<0.05), while CG remained unchanged (p>0.05). In the between-group analysis; the improvements indicated significant differences in deltoid strength and fatigue perception, in favor of the TG (p<0.05). There was no statistically significant difference in health-related quality of life (p>0.05). A change of 0.9 kg in peripheral muscle strength and >37.8 m in 6MWD was determined, representing clinically significant improvement in liver recipients. 
Early strength training along with pulmonary physiotherapy program may improve muscle strength, exercise capacity, physical performance, and fatigue perception in liver recipients. The estimated minimal clinically important differences are meaningful to clinicians in setting liver transplanted patient-specific goals.