PTEN'in evre 3 kronik böbrek hastalığı progresyonu ile ilişkisi
The relationship between PTEN and stage 3 chronic kidney disease progression
Yazar: HURİYE ERMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT AKIN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
GİRİŞ
Kronik böbrek hastalığı (KBH) böbreğin üç ay ve daha fazla süredir mevcut olan yapısal ve fonksiyonel bozukluğudur ve etiyolojiden bağımsız olarak fibrozis KBH'nın ana sebebidir. Bir lipid ve protein fosfataz olan fosfataz ve tensin homoloğunun (PTEN), fibrozisde özellikle PI3K/Akt yolağı üzerinden rol oynadığı ve fibrotik koşullarda PTEN ekspresyonunun azaldığı bilinmektedir.
Bu çalışmada, bir fibrozis biyobelirteci olan PTEN'in Evre 3 KBH'da hastalık progresyonu ile ilişkisinin incelenmesi, ve KBH progresyonunun ön görmedeki rolünün incelenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM
Bu çalışma için Mart 2023 ile Eylül 2023 arasında Pamukkale Üniversitesi Nefroloji kliniğine başvuran erişkin (18 yaş ve üzerinde) Evre 3 KBH (GFR 30-60 ml/dk/1,73 m2, KDIGO evrelerine göre sınıflandırıldı) olan 126 gönüllü (ortalama yaş 68, %52,4 kadın) tek merkezli prospektif çalışmamıza dahil edildi. Bu kişilerden 0. Ve 6.aylarda; WBC, HB, PLT, üre, Kreatininin, Sistatin C, AST, ALT, LDH, ürik asit, total protein, albümin, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, PTH, D vitamini, HbA1c, glukoz, LDL, HDL, trigliserit, PTEN ve 24 saatlik idrar analizlerinde protein, sodyum, potasyum değerleri çalışıldı. GFR, 2005'te güncellendiği şekliyle MDRD çalışmasında kullanılan üç değişkenli denklemi kullanılarak hesaplandı; ayrıca 2021 KBH-EPI Kreatininin-Sistatin C denklemi ile eGFR'leri hesaplandı. İstatiksel değerlendirmede veriler SPSS Version 25.0, Inc. Chicago, IL, USA programıyla analiz edildi.

BULGULAR
Çalışmamıza dahil edilen 126 Evre 3 KBH hastasının 60'ı erkek (%47,6), 66'ı ise kadındı (%52,4) ve kadınlarda erkeklere göre 1,1 kat daha yüksek saptanmııştır.
PTEN (p=0.004), GFR (p<0.001), eGFR (p<0.001), LDL (p<0.001), üre (p=0.010), D vitamin (p<0.001), WBC (p=0.046) ve PLT (p=0.004) değerlerinin öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır.
0. Ve 6.ay PTEN fark değişimi ile idrarla sodyum atılımı fark (r=0.287, p=0.018)  değişimi arasında pozitif yönde ilişki göstermiştir.
Biz çalışmamıza dahil edilen evre 3 KBH tanılı hastalarının diyabetik olanları (67 kişi, %53,2) ve olmayanlarında bakılan PTEN değerlerinin eGFR progresyonu ile istatistiksel olarak anlamlı bir bağlantısını saptayamadık (p>0.05).
PTEN 0.ay grupları arasında eGFR6.ay değerleri anlamlı bir farklılık göstermiştir. eGFR 6.ay değerleri PTEN 0.ay >6,38 olan grupta daha yüksek bulunmuştur (P=0,039).

SONUÇ
Çalışmamızda eGFR 6.ay değerleri PTEN 0.ay >6,38 olan grupta daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca PTEN ve idrar ile Sodyum atılımı arasında da bir ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak PTEN'in KBH progresyonunu öngörmede belirteç olarak kullanılabileceği gösterilmiştir. Ancak bu konuda çok merkezli ve daha geniş serili çalışmalara ihtiyaç vardır.


Anahtar kelimeler: PTEN, evre 3 KBH, Fibrozis, idrarda sodyum atılımı

Abstract:
INTRODUCTION 
Chronic Kidney Disease (CKD) is a structural and functional disorder of the kidneys persisting for three months or longer. Regardless of etiology, fibrosis is the main cause of CKD. It is known that Phosphatase and Tensin Homolog (PTEN), a lipid and protein phosphatase, plays a role in fibrosis, particularly through the PI3K/Akt pathway, and PTEN expression decreases in fibrotic conditions. In this study, the relationship between PTEN, recognized as a fibrosis biomarker, and disease progression in Stage 3 CKD was examined, and the role of PTEN in predicting CKD progression was evaluated.
METHODS 
Between March 2023 and September 2023, 126 volunteers diagnosed with Stage 3 CKD (aged 18 and above, classified according to KDIGO stages with an eGFR of 30-60 ml/min/1.73 m2) who applied to the Pamukkale University Nephrology Clinic were included in this single-center prospective study. From these individuals, WBC, HB, PLT, urea, creatinine, Cystatin C, AST, ALT, LDH, uric acid, total protein, albumin, sodium, potassium, calcium, phosphorus, PTH, D vitamin, HbA1c, glucose, LDL, HDL, triglyceride, PTEN, and 24-hour urine analyses for protein, sodium, and potassium values were conducted at both 0. and 6. months. GFR was calculated using the three-variable equation used in the MDRD study, as updated in 2005; additionally, eGFRs were calculated using the 2021 CKD-EPI Creatinine-Cystatin C equation. Data were analyzed using SPSS Version 28.0, Inc., Chicago, IL, USA for statistical evaluation.
RESULTS 
Among the 126 Stage 3 CKD patients included in our study, 60 were male (47.6%), and 66 were female (52.4%), with a 1.1 times higher prevalence in females compared to males.
Statistically significant differences were observed between pre- and post-values for PTEN (p=0.004), GFR (p<0.001), eGFR (p<0.001), LDL (p<0.001), urea (p=0.010), Vitamin D (p<0.001), WBC (p=0.046), and PLT (p=0.004).
A positive correlation was found between PTEN change at 0 and 6 months and the change in urinary sodium excretion (r=0.287, p=0.018).
In diabetic patients among the Stage 3 CKD individuals included in our study (67 people, 53.2%), we could not detect a statistically significant association between PTEN values and eGFR progression (p>0.05).
Significant differences were observed in eGFR 6-month values among PTEN 0-month groups. eGFR 6-month values were higher in the group with PTEN 0-month >6.38 (P=0.039).
CONCLUSION 
In our study, eGFR values at 6 months were found to be higher in the group with PTEN 0.month >6.38. Additionally, a relationship was observed between PTEN and urinary sodium excretion. The study suggests that PTEN can be used as a predictor for Stage 3 CKD progression. However, multicenter and larger-scale studies are needed in this regard.

Keywords: PTEN, Stage 3 CKD, fibrosis, urinary sodium excretion