Okul öncesi dönemde yaratıcılık eğitiminin yaratıcılık performansı, yönetici zihinsel işlevler ve duygu düzenleme becerilerine etkisi
The effects of creativity training on creativity performances, executive functions, and emotion regulation skills in preschool children
Yazar: ŞULE İMRAN KARADAYI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜL BANU ÇENGELCİ ÖZEKES
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Yaratıcılık = Creativity ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemdeki yaratıcılığı geliştirmek için bir eğitim programı geliştirmek ve eğitimin benlik düzenleme boyutları olan yönetici zihinsel işlevler ve duygu düzenlemeye etkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemini, Antalya'da okul öncesi eğitim gören 4 ve 5 yaşındaki 80 çocuk oluşturmaktadır. Eğitim grubuna hayal gücü ve sembolik oyun etkinliklerine dayalı olan yaratıcılık eğitimi verilmiştir. Kontrol grubuna ise herhangi bir eğitim verilmemiştir. Yaratıcılık değerlendirilirken, ön-testte Alternatif/ Farklı Kullanım Görevi, son-testte Örnekleme Görevi kullanılmıştır. Benlik düzenleme boyutlarından yönetici zihinsel işlevler, ön-testte Gece- Gündüz Görevi ve Boyut Değiştirerek Kart Eşleme (BDKE) Görevi'yle ölçülürken, son-testte Kar- Çimen Görevi ve Kafa- Ayaklar- Omuzlar- Dizler (KAOD) Görevi'yle ölçülmüştür. Duygu düzenleme ise ön-test ve son-testte Duygu Kavrama Testi (DKT) kullanarak ölçülmüştür. Duygu düzenlemeye dair ön-testteki diğer ölçüm, Hediye Bekleme-1 Görevi'yken; son-testte, Hediye Bekleme-2 Görevi'dir. Kontrol değişkeni olarak belirlenen dil becerileri, Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) ile ölçülmüştür. 
Analizler esnasında t-testleri, Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, karışık model tekrarlayan ölçümler için ANOVA ve ANCOVA varyans analizleri kullanılmıştır. Bulgulara göre eğitimden sonra çocukların yaratıcılıklarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Yönetici zihinsel işlev ölçümlerinden olan BDKE ve KAOD Görevi arasında eğitimden sonra artış olduğu bulunmuştur. Duygu düzenleme ölçümlerinden DKT puanlarının ise eğitimden sonra arttığı gözlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: yaratıcılık, benlik düzenleme, yönetici zihinsel işlevler, duygu düzenleme

Abstract:
The purpose of this study is to develop a program that enhances the creativity of the preschoolers and also to analyze the dimensions of self-regulation, which are executive functions and emotion regulation. Participants consisted of a group of 80 pre-school age (4-5) children. The training group was given creativity training based on imagination and pretend play. Control group was given no training. Two tests were used for the rating of creativity, as for the pre-test Alternate Uses Task and for post-test Instances Task. Executive functions were rated with Day-Night Task and Standard Dimensional Change Card Sort (DCCS) Task for the pre-test, and Grass-Snow Task, Head-Toes-Shoulders-Knees (HTSK) Task for the post-test. Emotion regulation on the other hand was rated with, both for the pre-test and for the post-test, Test of Emotion Comprehension (TEC). Another way of rating the emotion regulation was Gift Waiting-1 Task for the pre-test and Gift Waiting-2 Task for the post-test. Linguistic skills was determined to be the control variable and was measured with Test of Early Language Development for Turkish children. 

Analyzing the results; t-Tests, Mann Whitney U and Wilcoxon Sign-Rank Test, for the mixed model repeated measures ANOVA and ANCOVA were used. Results showed that the creativity and TEC scores of the children were higher after the program. Between the Standard DCCS Task and HTSK Task, scores were higher after the program. 

Keywords: creativity, self-regulation, executive functions, emotion regulation