Rus oryantalist L. İ. Klimoviç'in Kur'an hakkında kitap adlı eseri üzerinden Kur'an'a yaklaşımı
Russian orientalist Klimovich's approach to the Quran through his book the book about Quran
Yazar: ZHAKHANGİR NURMATOV
Danışman: PROF. DR. VELİ KAYHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Klimoviç, Lutsian İ. = Klimoviç, Lutsian İ. ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Oryantalizm = Orientalism ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam medeniyeti ve kültürünün temelinde Kur'an olması dolayısıyla Rus oryantalistlerini, Kur'an çerçevesinde araştırma yapmaya kendilerini sevketmiştir. Ancak onların konuyla ilgili çalışmaları tarihi süreç içerisinde metot ve üslup bakımından bazı değişikliklere uğramıştır. Çarlık döneminde Kur'an üzerinde yapılan çalışmalar misyonerce bir yaklaşımla ele alınmış, Sovyet döneminde ise metot asimilasyon ve ateizme zorlama şeklini almıştır. Sovyet dönemi Rus oryantalistlerin çalışmaları dönemin siyaseti ve ideolojisi doğrultusunda ele alınmış, "bilimsellik" modern sömürünün devlet eliyle sürdürülmesine hizmet etmiştir. 
Klimoviç, kendisinden önce yaşamış oryantalistlerin çalışmalarını metot ve içerik olarak miras almış, görüşlerini bunun üzerine bina etmiştir. Kur'an tarihi, Kur'an ilimleri, Kur'an'da inanç ve ibadet, Kur'an'da insanların eşitliği, Kur'an'da kadın gibi konuları şiddetli bir şeklide eleştiren Klimoviç, İslam'ın bir ideoloji olarak ortaya çıktığını ve Kur'an'da yer alan ayetler söz konusu ideoloji doğrultusunda kaleme alındığını iddia etmiştir. Tezimizde Klimoviç'in "Kur'an Hakkında Kitap" adlı eseri esas alınarak Kur'an'a ve İslam'a yönelik iddia ettiği konular bilimselliğe uygun olup olmadığı değerlendirilmiş olup haklı olduğu yönleri belirtilmiş, isabet etmediği yönleri de tahlile tabi tutulmuştur. Bunun yanı sıra söz konusu eserin Kazakça çevirisi de incelenmiş olup, alanın uzmanı olmayan kişinin çeviri esnasında kitabın orijinalinden inhiraf ettiği yönleri tespit edilmiş bulunmaktadır.
Klimoviç'i bu gibi eserleri telif etmeye sevkeden en temel faktör, dönemin siyasi ideolojisi olmuştur. Kur'an'a yaklaşımında olumsuz ve önyargılı tavrı, İslam'ı mahkûm etmeye en baştan karar vermiş olması, objektifliği bir kenara bırakarak İslam'a saldırgan bir tavır takınması gibi hususları göz önünde bulundurduğumuzda onun eserlerinin objektifliğinden bahsetmemiz çok zor görünmektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Rus, Oryantalizm, Klimoviç, Sovyet Dönemi, Kur'an, Tefsir.

Abstract:
The Quran is the foundation of Islamic civilization and culture, therefore Russian orientalists were forced to make research on the Quran. But in the historical process their works about this theme has undergone in terms of methods and styles. During the Kingly Period, studies on the Quran were a missionary approach and in due course of Soviet Period the method was assimilated and used to force to atheism. Soviet Period Russian studies on sphere of Quran were discussed  the politics and ideology of the period and thats why "scientific way" have been served for modern exploitation by the hand of government. 
Having inherited methods and contents from Russian oriental studies who lived before him, Klimovich established own views upon them. Klimovich criticising severely about History of Quran, Quran sciences, the belief and worship in Quran, claimed that Islam emerged as an ideology and the verses of Quran were written for the purposes of such ideology which we said. In this thesis evaluated the Klimovich's claims about Islam and Quran and appraised the accordance of scientific methods, indicated and analyzed rightfull and false aspects. As well as, examined this book's Kazakh translation and some mistakes was determined, swerved from original meaning during traslation.
The main factor that prompted Klimovich to writing  such kind of books was the politic ideology of the period. When we considering all of these Klimovich's approaching negative and prejudice attitudes to Quran, Islam being condemned from the beginning, his leaving aside the objective views and adopting as an attacker attitude to İslam we find it difficult saying scientific points about his works.
 
Key Words: 
Russia, Orientalism, Klimovich, Soviet Period, Quran, Tafseer