Examining of relationship self-efficacy and mindfulness levels of emerging adult spouses according to childhood experiences
Beliren yetişkin eşlerin ilişki öz yeterlik ve bilinçli farkındalık düzeylerinin çocukluk deneyimlerine göre incelenmesi
Yazar: SİNEM KOCABAŞ
Danışman: PROF. DR. BİROL ALVER
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, beliren yetişkin eşlerin ilişki öz yeterlik ve bilinçli farkındalık düzeylerinin çocukluk deneyimlerine göre incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, 19-26 yaş aralığında yer alan ve bir eşe (sevgili, partner, nişanlı, evli vb.) sahip 334 kadın, 98 erkek olmak üzere toplam 432 birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, İlişki Öz Yeterlik Ölçeği (İÖÖ), Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ) ve Çocukluk Deneyimleri Ölçeği (ÇDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, ilişkisiz örneklemler (bağımsız gruplar) t-testi, ANOVA (varyans analizi), Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Tukey HSD çoklu karşılaştırma testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Çoklu Doğrusal (lineer) Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, ilişki öz yeterliğinin "duygusal kontrol" alt boyutunda erkeklerin duygusal kontrol puan ortalamalarının kadınlara göre anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. İlişki öz yeterlik "farklılaşma" alt boyut puanları, annesi ortaöğretim mezunu olan katılımcıların diğer katılımcılardan anlamlı olarak yüksektir. Psikolojik yardım alan katılımcıların bilinçli farkındalık düzeyleri psikolojik yardım almayanlara göre daha düşük bulunmuştur. İlişki öz yeterlik, bilinçli farkındalık ve çocukluk deneyimleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde; bilinçli farkındalık ve ilişki öz yeterlik puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki, bilinçli farkındalık ve çocukluk deneyimleri arasında ise negatif yönde düşük düzeyde ilişki bulunmuştur. Çocukluk deneyimleri ve ilişki öz yeterlik puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Çoklu regresyon analizleri sonuçlarına göre; çocukluk deneyimlerinin değersizlik içeren anılar ve tehdit edici anılar alt boyutları, ilişki öz yeterliği üzerinde anlamlı bir yordayıcıdır. Değersizlik içeren anılar arttığında alt boyutların tamamına ait puanlar; tehdit edici anılar arttığında ise farklılaşma ve karşılıklık puanları anlamlı olarak azalmaktadır. Çocukluk deneyimleri alt boyutlarından yalnızca boyun eğdirici anılar alt boyutu bilinçli farkındalığı anlamlı şekilde yordamaktadır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the self efficacy and mindfulness levels of emerging adult spouses in their relationships according to their childhood experiences. The study group of the resarch consists of a total of 432 individuals, 334 women and 98 men, who are between the ages of 19-26 and have a spouse (lover, partner, engaged, married, etc.). Personal information form, Relationship Self-Efficacy Scale (RSES), Mindful Attention Awareness Scale (MAAS) and Early Life Experiences Scale (ELES) were used as data collection tools in the study. In the analysis of the data obtained, unrelated samples (independent groups) t-test, ANOVA (analysis of variance), Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test, Tukey HSD multiple comparison test, Pearson Correlation and Multiple Linear (linear) Regression analysis were used. As a result of the research, it was found that the mean emotional control score of men in the "emotional control" sub-dimension of relationship self efficacy was significantly higher than that of women. The relationship self efficacy "differentiation" sub-dimension scores of the participants whose mothers were secondary school graduates were significantly higher than the other participants. The mindfulness levels of the participants who received psychological help were found to be lower than those who did not receive psychological help. When the relationships between self efficacy, conscious awareness and childhood experiences were examined; there was a moderate positive relationship between mindfulness and relationship self efficacy scores, and a low negative relationship between mindfulness and childhood experiences. There is no significant relationship between childhood experiences and relationship self efficacy scores. According to the results of multiple regression analysis; unworthy memories and threatening memories sub-dimensions of childhood experiences are significant predictors of relationship self-efficacy. When the memories with worthlessness increase, the scores of all sub-dimensions decrease significantly. When threatening memories increase, differentiation and reciprocity scores decrease significantly. Of the sub-dimensions of childhood experiences, only submissive memories sub-dimension significantly predicted conscious awareness.