Psikolojik danışmanların yardım vermeye yönelik tutumları ile sahip oldukları özyeterlik ve bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between psychological counselors' attitudes towards giving help and their self-efficacy and cognitive distortions
Yazar: ZEHRA ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT AYDIN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Alanda aktif olarak çalışmakta olan psikolojik danışmanların yardım vermeye yönelik tutumları ile sahip oldukları özyeterlik ve bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişkinin tespitini amaçlayan bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesini kapsayan her bir bölgeden seçilen ikişer ilde (İstanbul, Bursa, İzmir, Manisa, Antalya, Adana, Ankara, Kayseri, Gaziantep, Şanlıurfa, Trabzon, Samsun, Erzurum ve Van) aktif olarak çalışmakta olan 412 psikolojik danışman oluşturmaktadır. Bu çalışmada "Yardım Vermeye Yönelik Tutum Ölçeği", "Psikolojik Danışma Özyeterlik Ölçeği", "Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği" ve 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizi için, t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson moment çarpım korelasyon analizi ve regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ölçek puanlarına ait Cronbach alfa katsayıları incelendiğinde; Yardım Vermeye Yönelik Tutum için .91; Psikolojik Danışma Öz Yeterliği için .96; Bilişsel Çarpıtma için .87 olarak bulunmuştur. Cinsiyet değişkenine göre kadın (x̄= 33,45) ve erkek (x̄= 34,24) psikolojik danışmanların yardım vermeye yönelik tutum puanlarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>.05). Çalışılan kurum değişkenine göre resmi kurum (x̄= 35,21) ve özel kurum (x̄= 31,96) yardım vermeye yönelik tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<.05). Mesleki kıdem yılı değişkenine göre psikolojik danışmanların yardım vermeye yönelik tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>.05). Yaşanılan bölge değişkenine göre yardım vermeye yönelik tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>.05). Psikolojik danışmanların yardım vermeye yönelik tutumları ile özyeterlikleri arasında orta düzeyde, negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r= -,380, p<.01). Analiz sonuçlarına göre psikolojik danışmanların özyeterlik düzeyleri arttıkça yardım vermeye yönelik tutum düzeylerinin azaldığı söylenebilmektedir.  Psikolojik danışmanların yardım vermeye yönelik tutumları ile bilişsel çarpıtmaları arasında düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r= ,116, p<.05). Bu sonuçlara göre bilişsel çarpıtma düzeyleri arttıkça yardım vermeye yönelik tutumlarının arttığı söylenebilmektedir. Psikolojik danışmanların özyeterlik puanları ile bilişsel çarpıtma puanları yardım vermeye yönelik tutumlarına ilişkin varyansın % 14,3'ini açıklamaktadır. Psikolojik danışmanların özyeterlik ile bilişsel çarpıtma puanları yardım vermeye yönelik tutum düzeylerini anlamlı şekilde açıklamaktadır.

Abstract:
In this study, which aims to determine the relationship between the attitudes of psychological counselors actively working in the field towards giving help, their self-efficacy and cognitive distortions, a relational screening model, one of the quantitative research methods, was used. The sample of the study consists of 412 psychological psychologists who are actively working in two provinces (Istanbul, Bursa, Izmir, Manisa, Antalya, Adana, Ankara, Kayseri, Gaziantep, Şanlıurfa, Trabzon, Samsun, Erzurum and Van) selected from each region covering 7 geographical regions of Turkey. Constitutes a consultant. In this study, "Attitude Towards Helping Scale", "Psychological Counseling Self-Efficacy Scale", "Cognitive Distortions Scale" and "Personal Information Form" were used. To analyze the data, t test, one-way analysis of variance, Pearson moment product correlation analysis and regression analysis were performed. According to the analysis results, when the Cronbach alpha coefficients of the scale scores are examined; .91 for Attitude Toward Giving Help; .96 for Counseling Self-Efficacy; For Cognitive Distortion it was found to be .87. According to the gender variable, there was no significant difference in the attitude scores of female (x̄= 33.45) and male (x̄= 34.24) psychological counselors towards giving help (p>.05). According to the institution variable, a significant difference was found between the attitude scores towards giving help in public institutions (x̄= 35.21) and private institutions (x̄= 31.96) (p<.05). There was no significant difference between psychological counselors' attitude scores towards giving help according to the variable of professional seniority (p>.05). It was determined that there was a moderate, negative significant relationship between psychological counselors' attitudes towards giving help and their self-efficacy (r= -.380, p<.01). According to the analysis results, it can be said that as the self-efficacy levels of psychological counselors increase, their attitude levels towards giving help decrease.  It was determined that there was a low-level, positive and significant relationship between psychological counselors' attitudes towards giving help and their cognitive distortions (r = .116, p <.05). According to these results, it can be said that as cognitive distortion levels increase, their attitudes towards giving help increase. Psychological counselors' self-efficacy scores and cognitive distortion scores explain 14.3 % of the variance in their attitudes towards giving help. Psychological counselors' self-efficacy and cognitive distortion scores significantly explain their attitude levels towards giving help.