Kariyer gelişim programının üniversite öğrencilerinin kariyer kararsızlığı, kariyer farkındalığı ve kariyer iyimserliği düzeylerine etkisi
The impact of career development program on university students' career indecision, career awareness, and career optimism levels
Yazar: EBRAR NUR BEŞLİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ POYRAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Rehberlik ve kariyer planlama dersi = Guidance and career planning course ; Sosyal bilişsel kariyer teorisi = Social cognitive career theory

Özet:
Bu çalışmada, araştırma kapsamında geliştirilen ve çevrimiçi (online) bir şekilde uygulanan kariyer gelişim programı eğitiminin üniversite öğrencilerinin kariyer kararsızlıkları, kariyer farkındalıkları ve kariyer iyimserlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ön test ve son testten oluşan deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Programın içeriği, kaynak tarama ve görüşme teknikleriyle yapılan ihtiyaç analizi doğrultusunda belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da öğrenim gören ve bu çalışmaya katılmak için gönüllü olan 3.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Programa katılmak için başvuru yapan adaylar deney ve kontrol gruplarına rastgele atanmış olup araştırmanın deney grubu 10, kontrol grubu ise 15 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmacının hazırladığı kariyer gelişim programı eğitimi deney grubu katılımcılarına çevrimiçi olarak her biri 90 dk süren toplam 6 oturumda araştırmacı tarafından uygulanmış; kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Programın etkililiğinin belirlenmesi amacıyla yapılan ön test ve son test ölçümlerinde Kariyer Kararı Ölçeği, Kariyer Farkındalık Ölçeği ve Kariyer Geleceği Ölçeği kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen verilerin analizinde Mann-Whitney U Analizi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi olmak üzere non-parametrik teknikler kullanılmıştır. Kariyer gelişim programı eğitiminden faydalanan deney grubu öğrencilerinin kariyer kararsızlıklarında anlamlı bir azalma; kariyer farkındalık ve kariyer iyimserlik düzeylerinde ise anlamlı bir artış meydana gelmiştir. Uygulanan eğitimin grup düzeyinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığının incelenmesi için deney ve kontrol gruplarının ön test son test puan farkları karşılaştırılmış olup kariyer farkındalığı ve kariyer iyimserliği değişkenlerinde deney grubu lehine anlamlı bir fark tespit edilirken kariyer kararsızlığında iki grup arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir. Çalışma grubunun kariyer kararsızlığıyla ilgili ciddi problemlerinin olmaması nedeniyle eğitimin kariyer kararsızlığıyla ilgili grup düzeyinde anlamlı bir etki oluşturmadığı düşünülmektedir. Tüm bunlardan hareketle, çevrimiçi bir şekilde uygulanan kariyer gelişim programı eğitiminin üniversite öğrencilerinin kariyer gelişimlerini desteklediği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the impact of a career development program training, implemented online, on university students' career indecision, career awareness, and career optimism within the scope of the research. A quasi-experimental design with pre-test and post-test, consisting of experimental and control groups, was used in the study. The content of the program was determined based on a needs analysis conducted through literature review and interview techniques. The study group of the research consists of 3rd-year students studying at Istanbul University-Cerrahpaşa in the 2023-2024 academic year and volunteering to participate in this study. The candidates who applied to participate in the program were randomly assigned to the experimental and control groups, with the experimental group consisting of 10 participants and the control group consisting of 15 participants. The career development program training prepared by the researcher was applied to the experimental group participants online in 6 sessions, each lasting 90 minutes, by the researcher; no intervention was made to the control group. To determine the effectiveness of the program, the Career Decision Scale, Career Awareness Scale, and Career Futures Inventory were used in the pre-test and post-test measurements. Non-parametric techniques, including Mann-Whitney U Analysis and Wilcoxon Signed-Rank Test, were used to analyze the data obtained from the research group. The participants in the experimental group, who benefited from the career development program training, showed a significant decrease in career indecision and a significant increase in career awareness and career optimism levels. To examine whether the training had a significant group-level effect, the pre-test and post-test score differences of the experimental and control groups were compared. While a significant difference was identified in favor of the experimental group in the variables of career awareness and career optimism, no significant difference was observed between the two groups in career indecision. It is thought that the training did not create a significant group-level effect regarding career indecision due to the research group's lack of serious problems related to career indecision. Based on all these findings, it is considered that the online career development program training supports the career development of university students.