Karaman ilinin sıfır atık ilkelerine uygun entegre atık yönetim optimizasyonu
Investigation of the effects of pyrolytic products made from used tires on the properties of rubber blends
Yazar: YUSUF ALPARSLAN ARGUN
Danışman: DOÇ. DR. MELAYİB BİLGİN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Atık yönetimine yeni bir bakış açısı getiren sıfır atık prensibi ile atıklar kaynağında sınıflandırılması ve sınıflandırılan her bir atık grubunun ise ayrı bir şekilde değerlendirilmesi ve optimizasyonu yapılabilmektedir. 
Bu çalışmada Karaman'da yaşayan 1263 kişiye anket çalışması uygulanmıştır. Karaman'daki halihazır durum tespit edilerek karekterizasyon çalışması ile İlde oluşan atıklar 5 pilot bölgede incelenmiş ve bertaraf dışında değerlendirilebilecek atık potansiyelleri ve değerlendirme önerileri sunulmuştur. Ayrıca atık toplama ve taşıma işlemlerinin 5 pilot bölge için optimizasyonu yapılmıştır.
Karaman'da yıllık 68270 ton kentsel katı atık oluşmaktadır. Bunun %45,08'ini mutfak atıkları, %3,41'ini park ve bahçe atıkları ve %30,36'sını da geri dönüşebilir atıklar oluşturmaktadır. Toplanan ambalaj atığı miktarının geri dönüşebilir atık miktarına oranı ise %18,6'dır.
1263 kişiye yapılan anket çalışması çerçevesinde geri dönüşebilir atıkları ayrı biriktiriyorum diyenlerin oranı %21'dir. Anket çalışmasında evinizde hangi tür atıklar çıkıyor sorusuna(birden fazla işaretleme yapılabilir) katılımcıların %93'ü organik atıklar, %51'i geri dönüşebilir atıklar ve %23'ü bitkisel atık yağlar cevabını vermişlerdir. Bu çerçevede bakıldığında atık üreticilerinin oluşturdukları atıkların türlerini tam manası ile bilmedikleri görülmektedir.
Karaman'da yapılan güzergâh optimizasyon çalışmaları göstermiştir ki 5 pilot bölge de ortalama 17km, 50dk ve 8L yakıt tasarrufu sağlayarak ortalama %32'lik bir optimizasyon gerçekleştirilmiştir. Bu sonuçlar ışığında toplama ve taşıma işlemlerinde hem ekonomik açıdan hem zamansal açıdan hemde karbon ayak izi bakımından %32'lik bir kazanım elde edilmesi öngörülmüştür.

Abstract:
With the zero waste principle, which brings a new perspective to waste management, wastes can be classified at their source and each classified waste group can be separately evaluated and optimized.
In this study, a questionnaire was applied to 1263 people living in Karaman. The current situation in Karaman was determined and the wastes generated in the province were examined in 5 pilot regions with the characterization study, and waste potentials that could be evaluated other than disposal and evaluation suggestions were presented. In addition, the collection and transportation processes were optimized for 5 pilot regions.
In Karaman, 68270 tons of urban solid waste is generated annually. Of this, 45,08% is kitchen waste, 3,41% is park and garden waste, and 30,36% is recyclable waste. The ratio of the amount of collected packaging waste to the amount of recyclable waste is 18,6%.
Within the framework of the survey conducted with 1263 people, the rate of those who say that they collect recyclable waste separately is 21%. In the survey study, to the question what kind of waste is produced in your home (more than one marking can be made), 93% of the participants answered organic waste, 51% recyclable waste and 23% vegetable waste oil. In this context, it is seen that waste producers do not know the types of waste they create.
Route optimization studies carried out in Karaman showed that an average of 32% optimization was achieved by saving 17 km, 50 minutes and 8L of fuel in 5 pilot regions on average. In the light of these results, it is predicted that a 32% gain will be achieved in terms of both economic and temporal aspects and carbon footprint in the collection and transportation processes.