Öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklarda stratejik düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirmeye aracılık edecek dikkat etkinlikleri geliştirilmesi
Developing attention activities that will mediate the development of strategic thinking and problem-solving skils in children with learning disabilities
Yazar: NİHAL GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. MEHMET PALANCI
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bölünmüş dikkat = Divided attention ; Karmaşık dikkat = Complex attention ; Odaklanmış dikkat = Focused attention ; Seçici dikkat = Selective attention ; Sürekli dikkat = Sustained attention ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Bu araştırmada öğrenme güçlüğü çeken çocuklarda stratejik düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirmeye yönelik bir dikkat eğitim programı geliştirilerek uygulanmış ve müdahale programının etkileri incelenmiştir. Grupla eğitsel müdahale olarak tasarlanan uygulamalar boyunca katılımcılara dikkat eğitim programının yanı sıra her oturumda ayrıca bir problem çözme hikâyesi de sunulmuştur. Araştırmanın katılımcıları, 8 deney ve 8 kontrol grubu üyesi olmak üzere resmi hastanelerdeki yetkili tıbbi kurul ve RAM tarafından tanılanmış 16 ilkokul öğrenciden oluşmuştur. Çalışma ön test son test kontrollü yarı deneysel model ve nitel araştırma modeliyle desteklenmiş bir karma model araştırmasıdır. Ön testin ilk aşamasında öğrencilerin dikkat sürdürme becerileri incelenmiş, ekstra bir anormallik ve sorun izlenmeyen katılımcıların ön testleri Burdone dikkat testi kullanılarak alınmıştır. Bu tez çalışması için amaca uygun geliştirilen dikkat, düşünme ve problem çözme becerilerini inceleyen (DDPÇ) testle de katılımcıların genel anlamada problem çözme becerilerini ölçen ön test puanları alınmıştır. Uygulamada sürecinde öğrencilerin dikkat becerilerinin gelişmesini destekleyecek attentioner dikkat eğitimi ve problem çözme hikâyelerinin de seçkilenmiş olanları ek olarak kullanılmıştır. Uygulamalar bitirildiği zaman deney ve kontrol grubundan eşit zamanlı son test verileri alınmıştır. Verilerin analizi için SPSS 26.0/WINDOWS ve AMOS programları kullanılmıştır. Problem çözme ve stratejik düşünme becerilerinde deney grubu lehine anlamlı ölçüm sonuçları elde edilmiştir. Bulgular özel eğitim, dikkat, problem çözme becerileri, öğrenme güçlüğü, özel eğitimde ölçme, öğretmenlere ve ailelere öneriler kapsamında tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dikkat, Problem Çözme, Stratejik Düşünme, Özel Öğrenme Güçlüğü

Abstract:
In this study, an attention training program to improve strategic thinking and problem-solving skills in children with learning disabilities was developed and implemented, and the effects of the intervention program were examined. During the practices designed as a group educational intervention, participants were also presented with a problem-solving story in each session, in addition to the attention training program. The participants of the study consisted of 16 primary school students, including 8 experimental and 8 control group members, who were diagnosed by the authorized medical committee in official hospitals and RAM. The study is a mixed model research supported by pre-test post-test controlled quasi-experimental model and qualitative research model. In the first stage of the pre-test, the attention sustaining skills of the students were examined, and the pre-tests of the participants who were not observed any extra abnormalities or problems were taken using the Burdone attention test. For this thesis study, pre-test scores measuring the general understanding problem-solving skills of the participants were taken with the test examining attention, thinking and problem-solving skills (DDPS), which was developed for the purpose. During the application process, selected attention training and problem solving stories that will support the development of students' attention skills were additionally used. When the applications were completed, equal post-test data were taken from the experimental and control groups. SPSS 26.0/WINDOWS and AMOS programs were used to analyze the data. Significant measurement results were obtained in favor of the experimental group in problem solving and strategic thinking skills. The findings were discussed within the scope of special education, attention, problem-solving skills, learning disabilities, measurement in special education, and recommendations for teachers and families.  
Keywords: Attention, Problem Solving, Strategic Thinking, Specific Learning Disability