Kanser teşhisi koyulan hastaların yeni medya ortamında sağlık bilgisi arama davranışı
Health information seeking behavior of patients diagnosed with cancer in new media environment
Yazar: IŞIL ÖZENİRLER
Danışman: PROF. DR. ZAKİR AVŞAR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Sağlık bilgisi arama davranışı, hastalıklar, sağlığı tehdit eden faktörler ve sağlıkla ilgili faaliyetlere ilişkin bilgilerin aranması, bulunması ve kullanılması gibi faaliyetleri içeren, ihtiyaç duyulan sağlık bilgisi alımı amacına yönelik bir aktivitedir ve medya gibi çeşitli kaynaklardan elde edilen sağlık bilgisiyle, aktif ihtiyacı tatmin eden bir davranıştır. İnternet kullanımının yaygınlaşması neticesinde sağlık bilgisine ulaşmak artık sağlık profesyonellerini tekelinden çıkmış; internet tabanlı yeni medya ortamları son yıllarda kanser hastaları da dâhil, sağlık bilgisi arayan kişiler için önemli birer başvuru kaynağı haline gelmiştir. Yeni medya ortamında, çok çeşitli kalitede tıbbi bilgi ve tavsiye sunan çok fazla sayıda web sitesi ve sosyal medya hesabı mevcuttur. Ancak, kişiler doğru, eksiksiz ve kaliteli sağlık bilgileri içeren güvenilir kaynaklar bulma konusunda ciddi sıkıntılar yaşamaktadır. Bilgi kirliliğinin yaşandığı ve denetimin olmadığı yeni medya ortamında, sağlık bilgisi edinilecek olan kaynağı doğru seçmek ve tercih yaparken kaynağın saygınlığından ve güvenilirliğinden emin olmak bugün gelinen noktada son derece önemlidir. Çünkü bu kanallardan elde edilen sağlık bilgisi kişilerin kendisi ve çevresi için sağlıkla ilgili bir karar aşamasına geldiğinde davranışlarını doğrudan etkileme gücüne sahiptir. Kanser teşhisi koyulan hastaların sağlık bilgisi arama motivasyonu ile yeni medyayı nasıl kullandıklarını ve elde ettikleri doyumları araştırmayı amaçlayan tez çalışması çerçevesinde 400 kanser hastasının katılımıyla bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Kanser hastalarının %65'i interneti, %53'ü sosyal medyayı sağlık bilgisi aramak için kullandıklarını belirtmişlerdir.  Hastaların %27,6'sı internette yer alan bilgileri, %22'si sosyal medyada paylaşılan içerikleri, %19'u ise geleneksel medyada yer alan bilgileri kaynağı belli güvenilir bilgiler olarak değerlendirmiştir.

Abstract:
Health information seeking behavior is an activity for the purpose of obtaining needed health information, including activities such as searching for, finding and using information about diseases, health threats and health-related activities, and is a behavior that satisfies an active need for health information obtained from various sources such as the media. As a result of the widespread use of the internet, access to health information is no longer the monopoly of health professionals; internet-based new media environments have recently become an important source of reference for people seeking health information, including cancer patients. In the new media environment, there are a large number of websites and social media accounts offering a wide range of quality medical information and advice. However, people have serious difficulties in finding reliable sources of accurate, complete and quality health information. In a new media environment where there is information pollution and no supervision, it is extremely important at this point to choose the right source of health information and to make sure that the source is reputable and reliable. This is because health information obtained through these channels has the power to directly influence the behavior of individuals when they come to a health-related decision-making stage for themselves and their environment. A survey was conducted with the participation of 400 cancer patients within the framework of the thesis study aiming to investigate how patients diagnosed with cancer use new media with the motivation to seek health information and the satisfaction they obtain. Among cancer patients, 65% stated that they used the internet and 53% stated that they used social media to search for health information.  27.6% of the patients evaluated the information on the internet, 22% evaluated the content shared on social media and 19% evaluated the information on traditional media as reliable information with a clear source.