İran ve Çin ilişkileri Hu Jıntao ve Xı Jınpıng dönemi
Iran and China relations Hu Jintao and Xi Jinping era
Yazar: NAZLI EZGİ SAĞIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞRUL ONGUN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Çin ve İran arasındaki diplomatik ilişkiler 1970'li yıllarda önem kazanmaya başlamaktadır. Bu 
yıllar, özellikle Çin Halk Cumhuriyeti'nin Birleşmiş Milletlerdeki mevcut konumunun güçlü olduğu 
dönemlere rastlamaktadır. İran, Çin'i tanımaya başladıkça iki ülke arasında diplomatik, iktisadi ve stratejik 
ilişkiler gelişme sürecine girmektedir.
İran açısından Çin'e baktığımızda, farklı açılardan değerlendirme yapmak mümkündür. İlk sırada 
yer alan ekonomik ilişkilerde, Çin ile İran arasında büyüyen ticaret ortaklıkları büyük önem taşımaktadır. 
Çin'in İran'ın petrol ve doğal gaz rezervlerini ithal etme çabası, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin 
güçlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
Bu tezde, İran ve Çin arasındaki güçlü bağların geçmişten günümüze uzandığı ve bu bağların 
özellikle ekonomik, yönetim tarzı ve siyasi bağlantılarla bütünleştirildiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, 
literatür taraması yapılmış ve akademisyenler, gazeteciler ile hükümet temsilcilerinin açıklamalarına yer 
verilmektedir.
Araştırma kapsamında, iki ülke arasındaki ilişkiler derinlemesine analiz edilmektedir. Özellikle 
Çin'in, İran'ın enerji kaynaklarına duyduğu ihtiyaç sonucunda bu iki ülkenin ilişkilerinde öne çıkan kritik 
noktalara değinilmektedir. Tezin hazırlanmasında yapılan araştırma sonucunda, İran ve Çin ilişkilerinin 
dönemsel olarak ileri bir düzeye ulaştığı ve uluslararası alanda diğer devletlerin bu bağların güçlenmesinde 
birincil aktör rolü oynadığı söylenebilir. Çinli liderler Hu Jintao ve Xi Jinping dönemindeki ilişkilere 
bakıldığında, İran'la kurulan yakın temaslar öne çıkmaktadır. Bu çerçevede, söz konusu ilişkilerin 
uluslararası alandaki etkilerinin nasıl olduğu da incelenmektedir

Abstract:
Diplomatic relations between China and Iran started to gain importance in the 1970s. These years 
coincided with the strong position of the People's Republic of China in the United Nations. As Iran began 
to recognise China, diplomatic, economic and strategic relations between the two countries began to 
develop.
When we look at China from Iran's perspective, it is possible to make evaluations from different 
perspectives. Firstly, in economic relations, the growing trade partnerships between China and Iran are of 
great importance. China's endeavour to import Iran's oil and natural gas reserves plays an important role in 
strengthening the economic relations between the two countries.
In this thesis, it is emphasised that the strong ties between Iran and China go back to the past and 
that these ties are integrated with economic, governance style and political links. In this context, a literature 
review is conducted and the statements of academics, journalists and government representatives are 
included.
Within the scope of the research, the relations between the two countries are analysed in depth. In 
particular, the critical points that stand out in the relations of these two countries as a result of China's need 
for Iran's energy resources are mentioned. As a result of the research conducted in the preparation of this 
thesis, it can be said that the relations between Iran and China have reached an advanced level periodically 
and other states in the international arena have played a primary actor role in strengthening these ties. 
Looking at the relations under Chinese leaders Hu Jintao and Xi Jinping, close contacts with Iran stand out. 
In this framework, the impact of these relations on the international arena is also analysed