İdarenin kusurlu sorumluluğu ve rücu
Faulty liability of the administration and recourse
Yazar: DİLARA HAZAL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ ŞANLI ATAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hizmet kusuru = Service fault ; Kamu personeli = Public personnel ; Kusurlu sorumluluk = Faulty liability ; Rücu hakkı = Right of recourse ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125'inci hükmü uyarınca idarenin, faaliyetleri sebebiyle doğan zararların tazminini sağlama yükümlülüğü mevcuttur. İçtihadi olarak ortaya çıkan ve gelişen, Anayasa ve mevzuat hükümleriyle de desteklenen bu yükümlülük, hizmet kusuru ilkelerinden kaynaklanacağı gibi kusursuz sorumluluk esaslarından da doğabilmektedir. 

İdarenin yürüttüğü kamu hizmetlerinin artış göstermesi, bu hizmetler yerine getirilirken idareye yabancı üçüncü kişilerle birlikte idarenin kendisinin de zarara uğrama ihtimalini doğru oranda arttırmıştır. Zarar tehlikesinin artmasıyla birlikte de kamu hizmetlerini gerçekleştiren kamu görevlilerinin mali sorumluluklarını tespit etme ve sorumlu kamu çalışanına rücu hususu, üzerinde dikkatle durulması gereken ve çözülmesi gereklilik arz eden birçok sorunu meydana çıkarmıştır.

Kamu görevlisinin kusurlu bir davranışının sebep olduğu zararlarda, idarenin hizmet kusuru ilkesi gereğince zarara uğrayanın zararını ödedikten sonra; Anayasanın 129'uncu hükmü gereği zarardan sorumlu kamu görevlisine karşı kişisel kusuru oranında rücu hakkını kullanması gerekmektedir. Fakat rücu sisteminin işletilmesine ilişkin mevzuatta yer alan açıklıklar, öğretide ve içtihatlarda çelişkilerin ortaya çıkmasına neden olmuş; idare, kamu görevlisi ve zarar gören arasındaki üçlü ilişkide hak ihlallerinin yaşanmasına sebep olmuştur.

Bu çalışmanın amacı, hukuk ihlallerinin tespit edilmesi üzerine mevcut yasal düzenlemeler ve yargı kararları ışığında uygulamanın değerlendirilmesi olup, öğretideki kaynaklar sistematik bir şekilde toplanarak; idarenin kusurlu sorumluluğu, rücu mekanizmasıyla ilişkilendirilmiş ve çözüm yolları ortaya koymaya çalışılmıştır.

Abstract:
In accordance with the 125th provision of the Constitution of the Republic of Turkey, the administration has an obligation to provide compensation for the damages incurred due to its activities. This obligation, which emerges and develops as case law and is supported by the provisions of the Constitution and legislation, may arise from the principles of fault of service as well as from the principles of strict liability.

The increase in the public services carried out by the administration has increased the probability of the administration itself to suffer losses, along with third parties foreign to the administration, while performing these services. With the increase in the danger of damage, the issue of determining the financial responsibilities of public officials performing public services and recourse to the responsible public employee has revealed many problems that need to be carefully considered and need to be solved.

In damages caused by a faulty behavior of a public official, after paying the loss of the injured party in accordance with the principle of service fault of the administration; Pursuant to Article 129 of the Constitution, the public official responsible for the damage must use the right of recourse in proportion to his personal fault. However, the gaps in the legislation regarding the operation of the recourse system have led to the emergence of contradictions in the doctrine and jurisprudence and have caused violations of rights in the tripartite relationship between the administration, the public official and the injured.

The aim of this study is to evaluate the practice in the light of current legal regulations and judicial decisions on the detection of violations, by systematically collecting the sources in the doctrine; the faulty responsibility of the administration has been associated with the recourse mechanism it has been tried to put forward solutions.