Kimyasal kinetik konusunun öğretiminde probleme dayalı öğretim modelinin (PDÖ) etkinliğinin incelenmesi
Investigation of effectiveness of problem based learning (PBL) model on teaching of the subject of chemical kinetics
Yazar: BÜŞRA KUZEY
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜRSES
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada; Probleme Dayalı Öğretim Modeli esas alınarak deney yöntemi ile kimya eğitimi lisans öğrencilerine ?Kimyasal Kinetik? konusunun öğretimi ve bu modelin öğrencilerin akademik başarıları üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, ?kontrolsüz ön ve son test? tabanlı araştırma deseni esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Uygulama esnasında, formal öğretim ortamında, sıralı düzende ve rastgele oluşturulmuş gruplar halindeki örneklem gruba, ?kimyasal kinetik? konusu problematize edilerek sunulmuş ve deneysel çalışma araştırmacı rehberliğinde öğrenciler tarafından gerçekleştirilmiştir. Problem durumlar olarak; reaksiyonun hızı, hız denklemi ve reaksiyon hızı-sıcaklık ilişkisi seçilmiştir. Çalışmanın örneklemini, Atatürk Üniversitesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı Fizikokimya Laboratuvarı-I dersini alan 14 kız, 17 erkek olmak üzere toplam 31 öğrenci oluşturmaktadır. Uygulama 2011?2012 öğretim yılı güz yarıyılında; öğrencilerin 2?şerli gruplar halinde, her hafta iki grup ve ilerleyen haftalarda deney yapan öğrencilerin yeni deney yapacak gruba katılımları ile toplam on iki haftalık süreyle gerçekleştirilmiştir. Her deneyin başlangıç ve bitiminde ön ve son test olarak kimyasal kinetikle ilgili kavramsal başarı testi uygulanmış ve on iki haftanın sonunda da bir öncekilere kapsam olarak benzer bir test uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi ?=0,05?lik önem düzeyinde, ön ve son test sonuçlarına dayalı olarak eşleştirilmiş örneklem t-testi uygulanarak yapılmıştır. Uygulama sonunda örneklem grubun başarı düzeyinde istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur. Buna göre, geleneksel laboratuvar uygulamaları yerine probleme dayalı öğretim modeline uygun deneysel uygulamaların öğrenci başarısı açısından daha etkili olduğu, öğrencilerde problem durumu tanımlama, ölçme, hipotez kurma ve sonuç çıkarma, kritik yapma gibi belli başlı bilimsel süreç becerilerinin gelişim düzeylerinin arttığı söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to teach the subject of ?Chemical Kinetics? to the undergraduate chemistry students with the experimental method on the basis of `Problem ? Based Learning? and to determine effect of the model on their academic successes. In order to see the influence of experimental method in accordance with problem ? based learning model on student?s success, uncontrolled pre and post-tests based on the experimental research design has been applied. In application, chemical kinetics subject, which has been converted to real problematic situations such as reaction rate, rate equation and reaction rate-temperature relation, was instructed by using experimental method with the guidance of the researcher. The sampling group consists of 14 female, 17 male; total 31 students who participate in Physical Chemistry Laboratory course at Department of Chemistry, Ataturk University. The experimental study period was twelve weeks. The groups who formerly performed the planned experiment were included to new group and so generated more effective cooperative learning medium for groups. At beginning and end of each experimental study a conceptual achievement test related to chemical kinetics as pre and post-test was applied through twelve weeks. All tests applied during experimental period were similar to the previous test, in content. The statistical analyses of experimental data was done through paired sample test at ?=0,05 significance level,  depending on pre and post test results. At the end of this study it has been found that there is a meaningful difference between pre and post test results for the groups. As a result, it can be said that in laboratory courses and other teaching applications, the problem ? based learning model is more effective than traditional instruction applications in terms of students? achievement. Also this model may improve students? scientific process skills such as problem-status identification, measuring, hypothesizing and criticizing.