Engelli bireylerde mesleki rehabilitasyonun çalışma performansına etkisi
The impact of vocati̇onal rehabi̇li̇tati̇on on work performance in persons wi̇th disabilities
Yazar: CEREN DAVUTOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Görev performansı = Duty performance ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Rehabilitasyon-mesleki = Rehabilitation-vocational ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy

Özet:
Bu çalışma engelli bireylerin aktivite kimliği, aktivite yeterliliği ve aktivite performansında yaşadıkları problemleri geliştirmeye yönelik düzenlenen ergoterapi programının çalışma performansına olan etkisini değerlendirmek amacıyla planlandı. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Mesleki Rehabilitasyon Merkezi' ne başvuran 20 birey dahil edildi. Bireylere yapılandırılmış görüşme yöntemi ile Anamnez formu, Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ), Aktivite Performans Hikayesi Görüşmesi (OPHI-II) uygulandı. Bireylerin çalışma performansları yapılandırılmış bir aktivite üzerinden gözlemlenerek değerlendirildi. Ergoterapi temelli uygulama 7 hafta süreyle her seans 120 dakika olmak üzere haftada 1 gün grup müdahalesi olarak uygulandı. Grup müdahalesi sonrası engelli bireyler tekrar aynı ölçekler yardımıyla değerlendirilerek, sonuçları karşılaştırıldı. Grup müdahalesini takip eden 3 ay içerisinde işe giren bireylere bireysel müdahale uygulanıp değerlendirmeler işyerinde tekrar edildi. Çalışmamızın sonucunda KAPÖ, OPHI-II, çalışma performansı ölçümlerinde müdahale öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p<0,01). Takip eden 3 ay içerisinde 15 kişiye ulaşılabilmiş ve bunların 8'inin işe girdiği tespit edildi. İşe giren bireylerin problem yaşadıkları alanlar sorulup bunlara yönelik müdahaleden (danışmanlık, aktivite uyumlandırılması, ergonomik düzenleme, sürücü rehabilitasyonu vb.) sonra KAPÖ' de belirttikleri problemlerin geliştirmek istedikleri alanlara yönelik olduğu görülüp, OPHI-II sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,01) ve çalışma performanslarında da bir problem görülmedi. Engelli bireylerde ergoterapi temelli mesleki rehabilitasyon uygulaması bireylerin çalışma performansı, aktivite kimliği ve aktivite yeterliliği alanlarında gelişme sağlamaktadır. Engelli bireylerde ergoterapi temelli mesleki rehabilitasyonun yaşam kalitesi, günlük yaşam, motivasyon gibi diğer alanlara olan etkisini inceleyen ve iş yeri müdahalelerini içeren uygulamalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was planned to evaluate the effect of the occupational therapy program designed to enhance the problems of people with disabilities in their occupational identity, occupational competence, and occupational performance. 20 People who have applied to Hacettepe University Vocational Rehabilitation Center were included in the study. A configured interview method was practiced to the individuals by using the form of medical record, Canadian Occupational Performance Measurement (COPM), the Occpational Performance History Interview about the occupational performance (OPHI-II). Individual work performance was observed and assessed with a structured activity. Practice based occupational therapy (OT) had been practiced 120 minutes per session for once a week over 7 weeks as group intervention. After the group intervention, people with disabilities were evaluated again with same assesments and the results were compared. Within 3 months of group intervention, individual intervention was applied to the people who entered a job and the evaluations were repeated at the workplace. As a result of our study, there was a statistically significant difference between before and after intervention in COPM, OPHI-II, the measures of work performance (p<0,01). 15 people could be reached within the following 3 months and it was determined that 8 of them were entered a job. The individuals who entered the job were asked about areas they experienced problems. After the intervention (consultancy, activity adaptation, ergonomic arrangement, driver rehabilitation, etc.) in these problems, it was seen that the problems they stated in the COPM are intended for the areas they want to develop. Statistical significant was found in the results of OPHI-II (p<0,01) and it was not seen any problems about work performance. Vocational rehabilitation based on OT in people with disabilities provides an improvement in areas of work performance, occupational identity and occupational competence of individuals. There is a need for interventions include workplace intervention and analyze the effect of vocational rehabilitation based on OT in other areas such as quaility of life, daily living, motivation.