Total kalça ve diz protezi yapılan osteoartritli yaşlı kadınlarda ağrı, fonksiyonel durum ve günlük yaşam aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of pain, functional status and daily living activities of older women with osteoarthritis who under went total hip and knee prosthesis
Yazar: MERVE AKINCI
Danışman: PROF. DR. SEVGİSUN KAPUCU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Kadınlar = Women ; Kalça protezi = Hip prosthesis ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Osteoartrit-kalça = Osteoarthritis-hip ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Çalışma total kalça ve diz protezi yapılan osteoartritli yaşlı kadınlarda ağrı, fonksiyonel durum ve günlük yaşam aktivitelerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı şekilde yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Polikliniğine Ağustos 2017- Kasım 2018 tarihleri arasında başvuran total kalça ve diz protezi ameliyatı olan 290 osteoartritli yaşlı kadın hasta oluşturmuştur. Çalışmanın verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Görsel Analog Skala (VAS), Fonksiyonel Değerlendirme Formu ve Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, ortanca, minimum, maksimum) ve Wilcoxon testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda total kalça ve diz protezi yapılan hastalarda artroplasti sonrası 6. haftada tüm hastaların hafif düzeyde devam eden ağrısı olduğu; ağrı, enfeksiyon, dislokasyon korkusu, artrodez, düşme korkusu gibi nedenlerden dolayı mobilizasyon kısıtlılığı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hastaların fonksiyonel düzeylerinin artroplasti öncesine göre daha iyi hale geldiği, buna bağlı olarak Fonksiyonel Değerlendirme puan ortancası ve Barthel İndeksi puan ortancasının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı görülmüştür. Çalışma sonuçlarına göre hastalar artroplasti öncesine göre daha az olmakla birlikte ağrı ve fonksiyonel kısıtlama yaşamaktadırlar. Bu nedenle işlem sonrası akut dönemde hemşirelik bakımında semptom yönetimine önem verilmesini önermekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel durum, hemşirelik, mobilite, osteoartrit, total kalça
ve diz artroplastisi

Abstract:
The study was carried out descriptively aiming order to determine the pain, functional status and daily life activities of elderly women with osteoarthritis who underwent total hip and knee prosthesis. The study included 290 women with osteoarthritis who underwent total hip and knee arthroplasty and admitted to Orthopedics and Traumatology outpatient of Ibni Sina Hospital between August 2017 and November 2018. Data of the study were collected using The Introductory Information Form, Visual Analog Scale (VAS), Functional Assesment Form and Barthel Daily Living Activities Index. Descriptive statistics (mean, standard deviation, median, minimum, maximum) and Wilcoxon test were for data analysis. As a result of the study: all patients at the 6th week after arthroplasty had mild persistent pain; pain after arthroplasty, infection, fear of dislocation, arthrodesis, fear of falling, and other causes limitation of mobility of the patients; it was founded that the functional levels of the patients after arthroplasty were better than those before the arthroplasty, and the median of the Functional Assessment point and Barthel Index score increased significantly. According to the results of the study, patients are less painful and have functional restraint than before. Therefore, we suggest to give importance to symptom management in nursing care in the postoperative period.

Key words: Functional status, mobility, nursing, osteoarthritis, total hip and knee
arthroplasty