Türkiye ve Kırgızistan'dan elde edilen entomopatojen nematodların Sitophilus [S.granarius, S. oryzae ve S. zeamais (Coleoptera: Curculıonıdae)] cinsine ait böceklere karşı etkinliklerinin araştırılması
Efficacy of entomopathogenic nematode isolates from Turkey and Kyrgyzstan against pest Sitophilus [S. granarius, S. oryzae, S. zeamais (Coleoptera: Curculionidae)] adults
Yazar: NESLİHAN KARA
Danışman: PROF. DR. İLKER KEPENEKCİ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma kapsamında Türkiye ve Kırgızistan'a ait EPN izolatlarından Heterorhabditis bacteriophora türüne ait iki izolat (81KG ve TOK20) ve Steinernema feltiae türüne ait iki izolatın (3KG ve Tokat-Emir), tahıllarda önemli bir zararlı olan Sitophilus cinsine ait böcekler [(Sitophilus granarius, Sitophilus oryzae ve Sitophilus zeamais (Coleoptera: Curculionidae)]'e karşı etkinliği ortaya konmuştur. Tek doz denemeleri 25±1ºC'de laboratuvar koşullarında, 5 tekerrürlü olarak 2 kez tekrar edilerek deneme yürütülmüştür. Tek doz denemeleri 50 enfektif larva (IJ) böcek-1 konsantrasyonunda denenmiş ve günlük kontroller yapılarak böcek ölüm oranları (%) belirlenip istatiksel analize tabii tutulmuştur. Deneme sonucunda, en yüksek etkiyi S. feltiae 'nin her 2 izolatı (3KG ve Tokat-Emir) göstermiştir. Doz-ölüm denemelerinde 5, 10, 50, 100, 250, 500 ve 1000 IJs böcek-1 dozları S. granarius, S. oryzae ve S. zeamais böceklerinin erginlerine karşı uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda; Sitophilus cinsi böceklere karşı S. feltiae 3KG ve Tokat-Emir izolatlarının en yüksek etkisi 1000 IJ böcek-1 konsantrasyonunda olduğu ortaya konmuştur. Doz ölüm denemeleri sonucu en yüksek etki gösteren nematod konsantrasyonu ile farklı sıcaklıklarda laboratuvar denemeleri kurulmuştur. 3 farklı sıcaklıkta (10, 15 ve 20ºC) yürütülen deneme sonucunda S.granarius'a karşı en etkili izolatın 10ºC'de 1000 IJs dozunda S. feltiae 3KG izolatı (%85.00), 15ºC ve 20ºC'de 1000 IJs dozunda S.feltiae 3KG izolatı (%100) olduğu tespit edilmiştir. S. oryzae'a karşı en etkili izolatın 15ºC ve 20ºC'de 1000 IJs dozunda S. feltiae 3KG izolatı (%100) olduğu tespit edilmiştir. S. zeamais'a karşı en etkili izolatın 15ºC ve 20ºC'de 1000 IJs dozunda S. feltiae Tokat-Emir ve 3KG izolatı (%100) olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
İn this study Turkey and Kyrgyzstan belonging isolates of EPN which was two isolates of Heterorhabditis bacteriophora (81KG and TOK20) and two isolates of Steinernema feltiae (3KG and Tokat-Emir) were tested their activity against cereal important pest insect of Sitophilus genus [(Sitophilus granarius, Sitophilus oryzae and Sitophilus zeamais) (Coleoptera: Curculionidae)]. Experiments containing single dose were conducted in two times at 25±1ºC laboratory condition with five replications. Single dose applications were tested at concertrations of 50 infective larva (IJ) insect-1, daily controls were made and insect mortality rates (%) were subjected to statistical analysis. As a result the highest effect were observed on the two isolates S. feltiae (3KG and Tokat-Emir). İn dose-death applications, 5, 10, 50, 100, 250, 500 and 1000IJs insect-1 doses were applied against the adult of S. granarius, S. oryzae and S. zeamais insect. İn the result of this study, the isolates of S. feltiae 3KG and Tokat-Emir were shown their highest effect against Sitophilus genus at the concentration of 1000 IJ insect-1. An experiment containing the concentration with the highest effect on dose-death applications and different temperatures were conducted. As a result of the experiment carried out at 3 different temperatures (10, 15 and 20ºC), the most effective isolates against S. granarius were at 10ºC and at a dose of 1000 IJs in S. feltiae 3KG isolate (%85.00), and %100 at 15ºC and 20ºC and at a dose of 1000 IJs in same isolate. İn addition the most effective isolate against S.oryzae was S. feltiae 3KG isolate (%100) at a dose of 1000 IJs at 15ºC and 20ºC. Where as the most effective isolates against S. zeamias were S. feltiae Tokat-Emir and 3KG isolates (%100) at a dose of 1000 IJs at 15ºC and 20ºC.