Bedene ilişkin medya kaynaklı sosyo-kültürel tutumlar ile  sosyal görünüş kaygısının ölçülmesi: estetik cerrahi üzerine bir araştırma
Measuring media-sourced socio-cultural attitudes towards the body and social appearance anxiety: a research on aesthetic surgery
Yazar: ALİ ALU
Danışman: PROF. DR. YETER DEMİR USLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Estetik cerrahisinin temel hedeflerinin başında bireyleri iyileştirmek ve güzelleştirmek gelmektedir. Medyada çoğu zaman kişilerin beden şekilleri ve geçirmiş oldukları estetik operasyon veya uygulamaların gösterilmesi, beden görünümlerinden memnun olmayan kişilerin algılarını etkileyerek onlarda benzer uygulamaları yapma konusunda bir istek oluşturmaktadır. Küreselleşme, popüler kültür ve medya gibi birçok unsurun etki ve baskısı sağlık algısı ve beden görünümünün yeniden şekillenmesine sebep olmuştur. Bu nedenle kişilerin estetik cerrahiye yönelmesinde bedene ilişkin medya kaynaklı sosyokültürel tutumlar ile sosyal görünüş kaygısının etkilerini ortaya çıkarılması amacıyla bu araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, sosyal karşılaştırma ve nesneleştirme teorileri çerçevesinde bir araştırma modeli geliştirilmiştir. Araştırma hipotezleri, estetik cerrahisine başvuran ve estetik cerrahi tedavisi olan 479 katılımcıyla oluşan örneklemle analiz edilmiştir. Veri toplama tekniği olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki varsayımsal bağlantıların analizinde SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 istatistik paket programları test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre bedene ilişkin medya kaynaklı sosyokültürel tutumlarının sosyal görünüş kaygısı ve estetik cerrahi olma durumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Sosyal görünüş kaygısının da estetik cerrahi olma durumu üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bedene ilişkin medya kaynaklı sosyo-kültürel tutumlar ile estetik cerrahi olma durumu arasındaki ilişkide sosyal görünüş kaygısının aracılık etkisi olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, bedenle ilgili medya kaynaklı tutumların sosyal görünüş kaygısı etkleyerek bireylerin estetik cerrahisine yönelmesine neden olmaktadır.

Abstract:
The main goals of plastic surgery are to heal and beautify. The media often shows people's body shapes and the aesthetic operations or applications they have undergone, affecting the perceptions of people who are dissatisfied with their body appearance and creating a desire for them to perform similar practices. The perception of health and the appearance of the body have been reshaped due to the influence and pressure of many factors such as globalization, popular culture and media. For this reason, a research was conducted to reveal the effects of media-related sociocultural attitudes and social appearance anxiety regarding the body on people's tendency towards plastic surgery. In this study, the research model was developed within the framework of social comparison and objectification theories. Research hypotheses were analyzed with a sample of 479 participants who had plastic surgery treatment. Survey method was used as data collection technique.  Statistical programs such as SPSS 21.0 and AMOS 22.0 were used to analyze the hypothetical connections between structures.  According to the results of the research, it was determined that media-based sociocultural attitudes about the body had a significant effect on social appearance anxiety and the status of having plastic surgery. It has been determined that social appearance anxiety has a significant impact on the likelihood of undergoing plastic surgery. Additionally, it was found that social appearance anxiety had a mediating effect on the relationship between media-based socio-cultural attitudes about the body and the status of having plastic surgery. As a result, media-based attitudes about the body affect social appearance anxiety, causing individuals to turn to plastic surgery.