Tarihi roman odağında İlyas Esenberlin ve Kemal Tahir'in romancılığının karşılaştırılması
Comparison of İlyas Esenberlin and Kemal Tahir's novelism in the focus of historical novel
Yazar: MELİS ŞENGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURTAÇ ERGÜN ATBAŞI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Esenberlin, İlyas = Esenberlin, ilyas ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Kazak edebiyatı = Kazakh literature ; Kemal Tahir = Kemal Tahir ; Roman = Novel ; Tarihi roman = Historical novels ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
-Tarihi Roman Odağında İlyas Esenberlin ve Kemal Tahir'in Romancılığının Karşılaştırması başlıklı çalışmada asıl amaç, çağdaş Türk edebiyatı ve çağdaş Kazak edebiyatında tarihi roman yazan iki zirve şahsiyet İlyas Esenberlin ve Kemal Tahir'in romancılıklarını karşılaştırmaktır. Bir diğer amaç ise eserler odağında ortaya çıkan benzer ve farklı yönleri, karşılaştırmalı edebiyat biliminin yöntem meselesi etrafında irdelemektir. Bu çalışmayı oluşturan ilk kaynak İlyas Esenberlin'in Göçebeler (Elmas Kılıç, Can Çekişme, Gazap) üçlemesidir. Bu eser; konu, yapı ve izlek hususları ön planda tutularak incelendikten sonra, Kemal Tahir'in Devlet Ana, Esir Şehrin İnsanları ve Kurt Kanunu eserleriyle karşılaştırılabileceği kararına varılır.
 
Dört bölümden oluşan bu tezin birinci bölümünde, tarihi romanın tarih ve edebiyatla bağı incelenir. İkinci bölümde, tarihi romanın Kazak ve Türk edebiyatındaki gelişimiyle birlikte Esenberlin ile Tahir'in seçilen eserlerinden yola çıkarak tarihi romancı kimlikleri irdelenir. Burada, eserlerin neşredildiği dönem koşulları ile eserlerin vak'a zamanının unsurları, bir arada değerlendirilir. Üçüncü bölümde eserlerin yapı bakımından; dördüncü bölümde ise içerik bakımından karşılaştırılması vardır. Ortaya çıkan sonuçlar, ortak bir geçmişe dayanan Türk halklarının, edebiyatlarının da ortak konular etrafında şekillendiğini gösterir. Lider vasıflı devlet adamları, toplumun düşünce hayatını zenginleştiren şair ve ozanlar, kadınlar ve din adamlarının, bir milletin hafızasında nasıl geliştiği, romanlar yoluyla açığa çıkar. Ulus inşası sürecinde bağımsız bir siyasi düzen kurmanın yolu, halkların bütünlüğünü kurup koruyabilmesinden geçer. Diğer devletler ile kurulan ilişkiler, halkların geleceğine dair ipuçlarını oluşturur. Bu veriler, çalışma sürecinde yeni bir yöntem arayışı içinde olmayı gerekli kılar. Bu uğraşlar neticesinde Çağdaş Türk Edebiyatları alanında daha önce benzeri az rastlanan ve kaynak olarak kullanılabilecek bir çalışma ortaya çıkacağı öngörülür.

Abstract:
-In the study titled Comparison of the Novelism of İlyas Esenberlin and Kemal Tahir in the Focus of Historical Novels, the main purpose is to compare the novelism of İlyas Esenberlin and Kemal Tahir, two summit personalities who write historical novels in contemporary Turkish literature and contemporary Kazakh literature. Another aim is to examine the similar and different aspects that emerge in the focus of the works around the issue of method of comparative literary science. The first source that constitutes this study was İlyas Esenberlin's trilogy of Nomads (Almas Kılış, Jantalas, Kahar). This work; after examining the subjects, structure and follow -up issues in the forefront, it is decided that Kemal Tahir can be compared with the works of the Devlet Ana, Esir Şehrin İnsanları and the Kurt Kanunu. 

In the first part of this thesis, which consists of four parts, the bond of the historical novel with history and literature is examined. In the second chapter, with the development of the historical novel in Kazakh and Turkish literature, historical novelist identities are examined from the selected works of Esenberlin and Tahir. Here, the conditions of the period in which the works are published and the elements of the time of the work are evaluated together. In the third section, in terms of the structure of the works; In the fourth section, there is a comparison of content. The resulting results show that Turkish peoples, which are based on a common past, are shaped around common subjects. Leading statesmen are revealed through novels, how the poets and poets, women and clergy, who enriched the life of society, develop in the memory of a nation. The way to establish an independent political order in the process of the construction of the nation is to establish and protect the integrity of the peoples. Relationships with other states form clues about the future of peoples. These data require to search for a new method in the study process. As a result of these efforts, it is foreseen that a study that could be used as a source in the field of contemporary Turkish literature.