Sinema ve psikoloji ilişkisi bağlamında filmlerde Asperger sendromunun işlenişi: Benim Adım Khan filmi örneği /
Yazar: GÜLŞAH ERDUR
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE SUNAL KIZIL
İstanbul Ticaret Üniversitesi / İletişim Bilimi ve İnternet Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Geçmişten günümüze sinema psikolojiden, psikoloji sinemadan yararlanmıştır. Psikoloji bilim dalı, insan doğasını aktarmaya ve anlamaya yönelik bir bilimken sinema ise insana dair tüm bu süreci perdeye yansıtmaya çalışan bir sanat dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Psikolojinin dallarından ve konularından esinlenilerek yazılan film senaryolarında özellikle yaratılan karakterlerden psikoloji noktasında ilham alınmaktadır. Sinema tarihi açısından oldukça önemli olan filmlerin geneline bakıldığında, senaryolarının ya da oyunculuk performanslarının psikolojik teorilere dayandığını söyleyebiliriz. Diğer taraftan da psikolojik bozuklukların tanılarının konmasında ve tedavi edinmesinde kullanılan bir metot olarak görülmektedir. Özellikle son yıllarda edebiyatta, sinemada ve televizyonda nörogelişimsel bozukluklar işlenmektedir. Bunlardan biri olan Asperger sendromlu karakterlerin yer aldığı film kurgularının, izleyicinin zihinsel gerilikle ilişkilendirdiği otistik bozukluklara farklı bir bakış açısına teşvik etmede rolü büyüktür. Bu noktadan hareketle çalışmada, sinemada Asperger sendromunun işlenişine örnek bir film olan Benim Adım Khan (2010) filmi incelenecektir. Asperger sendromuyla yaşamını sürdürmeye çalışan ana karakter Khan'ın, günlük hayatta yaşadığı sorunlar ve çevresiyle olan ilişkisi ele alınmaktadır. Karakterin yaşadığı sıkıntılarla beraber toplumun bilinçlendirilmesi doğrultusunda önemli bir yer teşkil eden filmin Asperger sendromu bağlamında sinemada işlenişinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir. 

Bu düşünceden yola çıkılan çalışmada film, ruhbilimsel açıdan zengin veriler barındırdığından ruhbilimsel çözümleme yöntemiyle analiz edilecektir. Bu çözümlemeye ek olarak, dokümantasyon taraması ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.

Abstract:
From past to present, cinema has benefited from psychology, and psychology has benefited from cinema. While the branch of psychology is a science that aims to convey and understand human nature, cinema appears as a branch of art that tries to reflect this entire human process on the screen. In the movie scripts written inspired by the branches and subjects of psychology, the characters created are inspired by psychology. When we look at the films that are very important in terms of cinema history, we can say that their scripts or acting performances are based on psychological theories. On the other hand, it is seen as a method used in diagnosing and treating psychological disorders. Especially in recent years, neurodevelopmental disorders have been discussed in literature, cinema and television. One of these, film fiction featuring characters with Asperger syndrome, plays a major role in encouraging a different perspective on autistic disorders, which the audience associates with mental retardation. Starting from this point, the study will examine the film My Name is Khan (2010), which is an example of the treatment of Asperger syndrome in cinema. The daily life problems of the main character Khan, who tries to survive with Asperger syndrome, and his relationship with his environment are discussed. It is aimed to evaluate the treatment of the film in the context of Asperger syndrome, which has an important place in raising public awareness, together with the difficulties experienced by the character.

In this study, based on this idea, the film will be analyzed using the psychological analysis method, as it contains psychologically rich data ın addition to this analysis, documentation scanning and descriptive analysis method were used.