Sağlık sistemlerinde yöneylem araştırması uygulaması: Ameliyathane ve cerrahi ekip çizelgeleme
Operations research applications in health systems: Operating room and surgical team scheduling
Yazar: NURHAN ÖNER
Danışman: PROF. DR. SERPİL EROL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Sağlık sektöründe hizmet veren kuruluşlar için hastalara kaliteli ve hızlı hizmet verebilmek büyük önem taşımaktadır. Konuya ilişkin yapılabilecek çizelgeleme çalışmaları, hizmetin daha planlı ve etkin gerçekleştirilmesi ile verilen hizmet miktarını artıracak, dolayısıyla hastane gelirlerinde artış sağlayacaktır. Aksi durumda, zamanında yapılamayan bir müdahale ise, hem hasta için geri dönüşü olmayacak sağlık kayıplarına hem de hastaneler için müşteri ve imaj kaybına sebep olabilecektir. Bu amaç doğrultusunda, hastanelerin tüm kaynaklarının en verimli şekilde kullanılması gerekmektedir. Bu kaynakların en başında gelen ameliyathanelerin kullanımının daha verimli hale getirilmesi ile günlük yapılabilecek ameliyat sayısı artırılarak hastaların memnuniyet düzeyinde ve hastane gelirlerinde artış sağlanabilir. Diğer taraftan, yapılan ameliyatlarda görev alan insan kaynağının en başında yer alan cerrahların işlerini doğru yapabilmeleri için çalışma şartlarının iyi düzenlenmesi, iş yükünün uygun olarak ayarlanması, dinlenme paylarının ayrılması ve onlara eğitim imkanları verilmesine dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, ameliyat türlerine göre oluşturulan cerrahi ekip ile ameliyathane çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Problemin çözümü için yöneylem araştırması teknikleri kullanılarak belirli kısıtlar ve varsayımlar altında matematiksel model oluşturulmuştur. Oluşturulan model, günlük olarak tüm planlanan ameliyatların günlük çizelge dahilinde ameliyathanelere atanması için en uygun çözümü bulmayı amaçlamaktadır. Uygulama bir eğitim araştırma hastanesinin kulak burun boğaz bölümünden alınan gerçek veriler kullanılarak yapılmıştır. Sonuç olarak model GAMS (General Algebraic Modeling System) paket programı kullanılarak çözülmüş ve optimal sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
It is of great importance for the institutions providing services in the health sector to be able to provide quality and fast service. Scheduling studies that can be done on this topic will increase the efficiency of the service and the amount of service provided. Hence, the hospital will also increase their incomes. Otherwise, an intervention that can not be done in a timely manner can lead to loss of the patient and loss of both customers and prestige for hospitals. To this end, all the resources of the hospitals need to be used in the most efficient way. The use of operating rooms that are at the very beginning of these resources should be made more efficient. Thus, the number of operations that can be performed daily can be increased and the level of patient satisfaction and hospital incomes can be increased. On the other hand, care must be taken to ensure that the working conditions are well regulated, that the workload is adjusted appropriately, that rests are allocated and that training opportunities are given to the surgeons who are at the forefront of the human resources involved in the surgeries performed. In this study, the problem of operating room scheduling with the surgical team formed according to the surgical types was discussed. A mathematical model has been established under certain constraints and assumptions using techniques of operations research for solving the problem. The created model aims to find the optimal solution for the assignment of all scheduled operations to the operating room on a daily basis on a daily basis. The application was made using real data from the otolaryngology department of a public hospital. As a result, the model was solved using GAMS (General Algebraic Modeling System) packet program and the optimal results were obtained.