İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde yer alan TY05650 numaralı mecmua-i gazeliyat'ın incelenmesi
The examinition of Istanbul University library of nadir eserler, TY05650 of poetry corpuses
Yazar: RABİA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ZÜLFİKAR GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gazeller = Ghazals ; Mecmua =   ; Mecmua-i Gazeliyyat = Mecmua-i Gazeliyyat ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
Tez çalışmamızın konusu, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NEKTY05056 numarada kayıtlı bulunan ve gazel nazım biçimiyle yazılmış şiirleri ihtiva eden Mecmû'a-i Gazeliyyât'tır. Mecmua, 17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başında yaşamış 15 divan şairine ait 179 gazeli barındırmaktadır. Tez çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde mecmuanın tanımı, mecmua türünün tarihî seyri ve edebiyatımızdaki önemi üzerinde durulduktan sonra mecmualarla ilgili araştırmacıların yaptıkları tasnifler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Mecmû'a-yı Gazeliyyât'ın incelemesi yapılmıştır. Bu başlık altında nüsha tavsifi, şairlerin biyografileri, mecmuanın edebî değeri ve edebiyatımıza katkıları gibi konular üzerinde durulmuştur. Mecmuaya ayrı bir değer katan, alan araştırmalarına konu olan çiçek resimleri ve müzehhibine de bu başlık altında değinilmiştir. Tezin üçüncü ve son bölümünde mecmuadaki gazellerin transkripsiyonu yapılarak karşılaştırmalı metni oluşturulmuştur. Mecmuadaki gazellerin, ait oldukları şairlerin divanlarında bulunup bulunmadığının teyit edilmesi, yeni edebî metinlerin tespit edilmesi amacıyla yaptığımız çalışmada daha önceden literatüre girmemiş on adet gazel metni gün yüzüne çıkarılmıştır. Ayrıca çalışmanın sonuna eklenen matla ve makta tablosuyla araştırmacılara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
The subject of our thesis is Mecmû'a-i Gazeliyyât, which is registered in Istanbul University Rare Works Library under the number NEKTY05056 and contains poems written in the ghazal verse form. The journal contains 179 ghazals belonging to 15 divan poets who lived in the late 17th and early 18th centuries. Our thesis consists of three main sections. In the introduction section, information is given about the subject, purpose and importance of the study. In the first section, the definition of the journal, the historical course of the journal type and its importance in our literature are emphasized, and then information is given about the classifications made by researchers related to journals. In the second section, an examination of Mecmû'a-yı Gazeliyyât is made. Under this title, topics such as the description of the manuscript, the biographies of the poets, the literary value of the journal and its contributions to our literature are emphasized. The flower paintings and the illuminators that added a separate value to the journal and were the subject of field research were also mentioned under this heading. In the third and last section of the thesis, the comparative text of the ghazals in the journal was created by transcribing them. In our study, which aimed to confirm whether the ghazals in the journal were found in the divans of the poets they belonged to and to identify new literary texts, ten ghazal texts that had not previously entered the literature were brought to light. In addition, the matla and makta table added to the end of the study was aimed to provide convenience to researchers.