Diş protez teknisyenlerinde gürültü, toz ve kimyasallar ile gelişebilen meslek hastalıklarının incelenmesi
Investigation of occupational diseases in dental laboratory technicians related to noise, inhalation of dust and chemicals.
Yazar: DERYA ÖZDEMİR
Danışman: PROF. ALİ KEMAL ÖZDEMİR
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Pnömokonyoz = Pneumoconiosis ; İşitme kaybı-gürültüye bağlı = Hearing loss-noise induced

Özet:
Bu çalışmanın amacı, diş protez laboratuvarında çalışan diş protezteknisyenlerde solunabilir toz ve kimyasallara, gürültüye bağlı olarak oluşabilecekmeslek hastalıklarının görülme sıklığının araştırılmasıdır.Araştırma için Sivas'ta serbest olarak çalışan 36 diş teknisyenin ve 36kontrol grubunun oluşturduğu toplam 72 bireyin dahil edildiği kesitsel bir çalışmaplanlandı. Bu teknisyenlerin mesleki anamnez bilgileri alındıktan sonraCumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD.'da akciğer radyografileriçekilip ILO-2000 standartına göre değerlendirildi. Laboratuarlara gidilereksolunum fonksiyon testleri yapıldı, ortam gürültüleri ölçüldü. C.Ü.GözHastalıkları AD.'da göz muayeneleri , C.Ü. K.B.B. AD `da odiyometri testleriyapıldı. Kontrol grubu olarak diş protez yapım aşamasında kullanılanmateryallerle daha önce karşılaşmamış tozlu ve gürültülü ortamda çalışmayan ofisçalışanları seçildi. Aynı testler ve muayeneler kontrol grubu için de yapıldı.İstatiksel değerlendirmede Ki Kare testi, Fisher kesin Ki Kare testi, ikiortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve korelasyon analizi yöntemlerikullanılmıştır.Diş protez teknisyenlerinde akciğer patolojisi görülme sıklığı % 36olarak bulunurken, silikozis görülme sıklığı % 13.8 olarak bulundu.Göz muayeneleri sonucunda ise diş teknisyenlerinden 9 kişide kuru göz,10 kişide blefarit, 4 kişide nefelyon, 2 kişide yabancı cisim tespit edildi. Budeğerler nefelyon dışında kontrol grubundan istatiksel olarak anlamlı şekildefazladır.Odiyometri testi sonucunda kontrol grubuna göre işitme kaybınınanlamlı derecede arttığı gözlendi. Ayrıca bunun çalışma süresi ile aralarındaistatiksel olarak anlamlılık olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak, diş protez teknisyenlerinin meslek hastalıkları açısındanriskli bir meslek grubu olduğu, bu konuda çalışanların riskler konusundabilgilendirilmesi ve gerekli korunma önlemlerinin alınması gerektiği sonucunavarılmıştır.Anahtar kelimeler: Diş teknisyenleri, mesleki hastalıklar,pnömokonyoz, göz hastalıkları, işitme kaybı

Abstract:
The aim of this study is to determine the frequency of occupationaldiseases in technicians working in dentistry prosthesis labs related to inhalation ofdusts and chemicals, and to noise.For the research, a cross-sectional study was planned that involved 72persons which was composed of 36 freelancer dental technicians and 36 controlgroups across Sivas. After taking these technicians occupational questionnairefocusing on occupation-related health complaints were developed . Their lungradiographies were taken at the Radiology Department of Faculty of Medicine atCumhuriyet University, evaluating them according to ILO standards. Visitingthem at their labs, their inhalation function tests were carried out and theirenvironmental noise was measured. Their eyes were examined at the Departmentof Eye Illnesses and their odiyometry tests were done at Department of Ear-nosethroat. The office workers chosen as the control group were those who had notencountered the materials used during the prosthesis production stage and who didnot work under dusty and noisy conditions. Same tests and examinations werecarried out also for the control groups.In the statistical evaluation, Chi-square test, Fisher Exact Chi-squareTest, İndependent T Test and Correlation Analysis methods were used.The frequency of lung pathology detected in the technicians of dentalprosthesis was found to be 36% whereas the frequency of silicosis was 13.8%.As a result of eye examinations, 9 dry eyes, 10 blefarit, 4 nefelyon and 2unknown objects were detected.It was observed during the odiometry tests that their hearing lossincreased significantly compared to the control group. It has also been determinedthat this statistically had a meaningful relation to the duration they work.As a result, the conclusion reached was that technicians of dentalprosthesis are considered to be among those occupational groups which are underrisk in terms of occupational illnesses, that they have to be informed about therisks and that it is essential to take necessary precautions.Keywords: Dental laboratory technicians, occupational disease,pneumoconiosis, eye disease, hearing loss