2015-2020 yılları arasında Yargıtay'a intikal etmiş malpraktis dosyalarının sağlık yönetimi açısından analizi
Analysis of malpractice files submitted to the Supreme Court between 2015-2020 in terms of health management
Yazar: ELİF KAHYAOĞLU KHALİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGUT ŞAHİNÖZ
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Davalar = Cases ; Doktor hatası = Physician impairment ; Sağlık yönetimi = Health management ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice ; Yargıtay = Supreme Court ; Yargıtay kararları = Supreme court decisions

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Malpraktis dava dosyalarının sağlık yönetimi açısından değerlendirilerek,  yapılan hataların sebeplerinin ve sonuçlarının ortaya konulması, sağlık yöneticilerine önlem alınması için önerilerde bulunulması amacıyla planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 2015 – 2020 yılları arasında Yargıtay'a intikal etmiş olan malpraktis dava dosyalarından malpraktis türü, kurum, branş, davacı, davalı, dava türü,  ve dava sonucu gibi parametreler taranmış ve kodlanarak bilgisayarda Excel dosyasına girilmiştir. Veriler herkese açık ortamda paylaşıldığı için kurum ve etik kurul izni alınmamıştır.
Bulgular: Malpraktis dava dosyalarının yaklaşık yarısının (%50,8) özel hastanedeki sağlık çalışanlarına karşı, ikinci sıklıkta ise (%38,7) devlet hastanesi çalışanlarına karşı açılmış olduğu, ayrıca davaların yarısından fazlasının (%58,9) kurumlar bazında özel sektöre, %40,3'ünün kamu kurumlarına karşı açılmış olduğu tespit edilmiştir. İncelenen dava dosyalarından malpraktis davalarının büyük çoğunluğunun tazminat davası olduğu (%83,1) ve neredeyse tamamının (%95,0) hastalar tarafından açıldığı tespit edilmiştir. Tazminat davaları en çok tedavi olamama nedeni ile açılmışken (%55,3), ceza davaları ölüm nedeni (%66,7) ile açılmıştır. İncelenen dava dosyalarındaki malpraktis türleri dikkate alındığında en sık yapılan tıbbi hatanın tedavi hatası (% 66,4) olduğu bunu; ihmal (% 18,4) ve teşhis hatasının (%11,2) izlediği tespit edilmiştir. Malpraktis vakalarının % 48,8'inin tedavi olamadığı, % 27,2'sinin engellilik ile sonuçlandığı ve %20,0'sinin da ölüm ile sonuçlandığı tespit edilmiştir İnceleme kapsamına alınan dosyaların büyük çoğunluğunun cerrahi branşlara (%77,6), daha az kısmının ise dahili branşlara (% 22,4) ait olduğu tespit edilmiştir. Dahili branşlarda çalışan sağlık personeline karşı açılmış davaların %65,3 ü davacının lehine sonuçlanmışken,  cerrahi branşlardaki sağlık çalışanlarına karşı açılmış davaların %52,3'ü davacının lehine sonuçlanmıştır. 
Sonuç: Yargıtay'a intikal etmiş olan malpraktis dava dosyalarının sağlık yönetimi bakış açısı ile incelenmesi sonucunda; malpraktis davalarının %50,8 ile özel hastane çalışanlarına karşı, %38,7 ile de devlet hastanesi çalışanlarına karşı açıldığı tespit edilmiştir. Branşlar bazında dağılımına bakıldığında ise en yüksek malpraktis davalarının açıldığı branşın %17,0 ile kadın hastalıkları ve doğum, %10,5 ile acil servis ve %9,7 ile genel cerrahi branşları olduğu tespit edilmiştir.
Son zamanlarda görsel ve yazılı basında da oldukça gündem olan mesai saatlerinin yoğunluğu ve sağlık personellerinin yoğun çalışma saatlerinin malpraktise yol açan önemli etmenler arasında olduğu ve muayene ve çalışma süreleri konusunda gerekli düzenlemelerin acilen yapılması konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Aim: This study was planned in order to evaluate the Malpractice case files in terms of health management, to reveal the causes and consequences of the mistakes made, and to make suggestions for health managers to take precautions.
Material and Method: Parameters such as malpractice type, institution, branch, plaintiff, defendant, case type, and case result of malpractice case files submitted to the Supreme Court between 2015 and 2020 were scanned and coded and entered into the Excel file. Since the data were shared in a public environment, the permission of the institution and the ethics committee was not obtained.
Result: About half of the malpractice lawsuits (50,8%) are filed against healthcare professionals in private hospitals, and the second most common (38,7%) is against state hospital employees, and more than half of the lawsuits (58,9%) are filed against the private sector on the basis of institutions, ( It was determined that 40,3% were filed against public institutions. From the case files examined, it was determined that the majority of malpractice cases were compensation cases (83,1%) and almost all (95,0%) were filed by patients. While compensation cases were opened mostly due to lack of treatment (55,3%), criminal cases were opened with the cause of death (66,7%). Considering the types of malpractice in the examined case files, the most common medical error is treatment error (66,4%); negligence (18,4%) and diagnostic error (11,2%) followed. It was determined that 48,8% of malpractice cases could not be treated, 27,2% resulted in disability and 20,0% resulted in death. It has been determined that part of it belongs to internal branches (22,4%). While 65,3% of the lawsuits filed against the healthcare professionals working in the internal branches were concluded in favor of the plaintiff, 52,3% of the lawsuits filed against the healthcare professionals in the surgical branches were concluded in favor of the plaintiff.
Conclusion: As a result of examining the malpractice case files submitted to the Supreme Court from the perspective of health management; It was determined that malpractice cases were filed against private hospital employees with 50,8% and against state hospital employees with 38,7%. Looking at the distribution on the basis of branches, it was determined that the branches with the highest number of malpractice cases were gynecology and obstetrics with 17,0%, emergency services with 10,5% and general surgery with 9,7%.
It has been suggested that the intensive working hours of the health personnel and the busy working hours of the health personnel, which are also on the agenda in the visual and printed media, are among the important factors that cause malpractice, and that the necessary arrangements should be made urgently in terms of examination and working times.