30 Ekim 2020 İzmir Seferihisar Depreminde hasar alan betonarme binaların analitik olarak incelenmesi
Analytical investigation of damaged reinforced concrete buildings in Izmir Seferihisar Earthquake on October 30, 2020
Yazar: FERHAT DURMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ DEMİR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Son yıllarda ülkemiz pek çok depremle karşı karşıya kalmıştır. Mevcut yönetmeliklere uyum sağlama ve uygulama konusundaki eksiklikler, kontrolsüz imalat ve malzeme kullanımı gibi faktörler, depremlerde can ve mal kayıplarına neden olmuştur. Özellikle eski yönetmeliklerden modern yönetmeliklere geçiş dönemi, yapı güvenliği açısından zorluklarla dolu olmuştur. Depremlerin ardından görülen yaygın sorunlar arasında yumuşak kat etkisi, burulma düzensizliği, aderans ve kenetlenme problemleri, ağır ve kapalı çıkma gibi yapısal zayıflıklar, perde kullanımının yetersizliği ve zemin problemleri önemli yer tutmaktadır. 

Bu çalışma, 30 Ekim 2020 İzmir Seferihisar depremi neticesinde bir bloğu tamamen göçen, diğer bloğu ise depremi hasarsız atlatan benzer özelliklerdeki yapıların performans analizlerini içermektedir. A ve B blok olarak isimlendirilen betonarme yapılar İzmir'in Bayraklı ilçesinde bulunmaktadır. Bu yapılar, geometri, yapım yılı, işçilik ve malzeme özellikleri bakımından birebir aynıdır. Depremin ardından yapılan incelemeler sonucunda A blok yapısının hasarsız olduğu, ancak B blok yapısının yıkıldığı belirlenmiştir. A blok, B bloktan farklı olarak zemin katta 5 kolonluk bir çıkıntıya sahiptir. ETABS programı ile yapıya en yakın istasyondan alınan gerçek deprem ivme kayıtları kullanılarak doğrusal olmayan zaman tanım alanı analizleri yapılmış ve şekil değiştirmeler kontrol edilmiştir. Ayrıca Sonlu elemanlar programı ile TBDY 2018'e göre seçilen ve ölçeklendirilen 11 adet deprem ivme kaydıyla A blok yapısının performans düzeyi belirlenmiştir.

Sonuçlar, İzmir Seferihisar depreminin bu yapıları yıkabilecek nitelikte ivmeler oluşturmadığını göstermektedir. A blok yapısının yıkılmaması da bunun bir kanıtıdır. B blok yapısı ise imalat hataları ve yapısal düzensizlikler sebebi ile yıkıldığı tespit edilmiştir. Yapılarda mevcut olan zayıf kat düzensizliği, yumuşak kat düzensizliği, ağır/kapalı çıkmalar, kısa kolon etkisi vb. birçok kusurun B blok yapısının toptan göçmesine sebep olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
Our country has been faced with many earthquakes in recent years. Deficiencies in compliance with and implementation of existing regulations, factors such as uncontrolled manufacturing and material use have caused losses of life and property in earthquakes. Especially the transition period from the old regulations to the modern regulations has been full of difficulties in terms of building safety. Common problems seen after earthquakes include soft floor effect, torsional irregularity, adhesion and clamping problems, structural weaknesses such as heavy and closed console insufficient use of curtains and floor problems are important.
This study includes performance analyses of structures with similar characteristics that completely collapsed one block as a result of the 30 October 2020 Izmir Seferihisar earthquake and the other block survived the earthquake undamaged. Reinforced concrete structures called A and B blocks are located in the Bayraklı district of Izmir. These structures are exactly the same in terms of geometry, year of construction, workmanship and material properties. As a result of the investigations carried out after the earthquake, it was determined that the A block structure was undamaged, but the B block structure was destroyed. A block, unlike B block, has a 5-column ledge on the ground floor. With the ETABS program, nonlinear time definition area analyses were performed using real earthquake acceleration records taken from the nearest station to the structure and shape changes were checked. In addition, the performance level of the A block structure was determined with 11 earthquake acceleration records selected and scaled according to TBDY 2018 with the Finite element program.
The results show that the Izmir Seferihisar earthquake did not create accelerations capable of destroying these structures. The fact that the block A structure was not demolished is also a proof of this. It has been determined that the B block structure was destroyed due to manufacturing errors and structural irregularities. Weak floor irregularity, soft floor irregularity, heavy/closed exits, short column effect, etc. present in the structures. it is understood that many defects caused the wholesale migration of the B block structure.