Akut pankreatitli çocukların değerlendirilmesi
Evaluation of children with acute pancreatitis
Yazar: BURCU CEYLAN CURA YAYLA
Danışman: ÖĞR. GÖR. CEYDA TUNA KIRSAÇLIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Akut pankreatit çocuklarda nadir görülmekle birlikte önemli morbidite ve mortaliteye neden olan bir hastalıktır. Bu çalışmada akut pankreatitli çocuklarda klinik ve laboratuvar bulgularının incelenmesi ve komplikasyonlarının yanı sıra tedavi yaklaşımlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Hastanemizde Ocak 2008 – Nisan 2013 yılları arasında akut pankreatit tanısı ile izlenen 30 olgu incelendi. Hastalarımızın yaş ortalaması 12,4 ± 4,3 (3-18) yıl olup, % 60'ı erkekti ve cinsiyet farkı yoktu (p>0,05). En sık ilaca bağlı (% 30) pankreatit geliştiği, en sık etkenin de L-asparaginaz (% 44,5) olduğu belirlendi. Biliyer hastalıklar (% 26,7), enfeksiyon (% 16,7), hiperlipidemi (% 10), kistik fibrozis (% 3,3), endoskopik retrograde kolanjiopankreotografi sonrası pankreatit (% 3,3) diğer nedenlerdi ve  % 10'unda bir neden saptanamadı. Başvuruda hastaların % 83,3'ünde karın ağrısı, % 70'inde bulantı, % 63,3'ünde iştahsızlık, % 56,7'sinde kusma ve % 20'sinde ateş saptandı. Karın ağrısı, % 52'sinde epigastrik bölgede olup, en sık (% 32)  sırta yayılıyordu. Olguların % 86,6'sında amilazın, % 73,9'unda lipazın, % 66,7'sinde pankreatik amilazın normalin üst sınırının en az 3 katı kadar artışı vardı. İlaca bağlı olmayan pankreatitte alanin transaminaz, total ve direkt bilirubin düzeyleri ilaca bağlı pankreatite göre daha yüksekti (p<0,05). Hastaların % 63,3'ünde ultrasonografi ile, % 85'inde bilgisayarlı tomografi ile ve % 70'inde magnetik rezonans kolanjiopankreatografi ile pankreatit ile uyumlu değişiklik saptandı. Ağızdan beslenmeye başlama zamanı 4 ± 5,6 gün idi ve % 30'u polimerik diyet, % 70'i orta zincirli trigliseridden zengin enteral ürün ile beslendi. Hastaların % 20'sine total parenteral nutrisyon (TPN) verildi, TPN başlama süresi  4 ± 2,5 gün ve TPN alım süresi 14,5 ± 15,9 gündü. Hastanede yatış süresi 16,5 ± 15,1 gün (4-66 gün) idi. Polimerik diyet ile beslenenlerin hastanede yatış süresi daha kısaydı (p<0,05). Oral başlama süresi uzadıkça hastanede yatış süresi de artmıştı (p<0,001).  Hastalarda psödokist (% 6,7), sepsis (% 6,7) ve nekroz (% 3,3) komplikasyonları gelişti. 
Sonuç olarak bu çalışmada özellikle asparaginaz, valproik asit gibi ilaç kullanan veya safra taşı/çamuru olduğu bilinen ve akut karın ağrısı olan çocukların pankreas enzimleri ve ultrasonografi ile akut pankreatit için değerlendirilmesi gerektiği ve akut pankreatitte erken beslenmenin hastanede kalış süresini kısalttığı vurgulanmaktadır.

Abstract:
Although acute pancreatitis is uncommon in children, causes significant morbidity and mortality. This study aims to evaluate the clinical and laboratory findings, treatment approaches, complications of children with acute pancreatitis.
Thirty children who were diagnosed as acute pancreatitis during January 2008 – April 2013 were evaluated. The mean age of the patients was 12,4 ± 4,3 (3-18) years. Of the patients, 60 % were male and there was no gender difference (p> 0,05). The most common etiology of acute pancreatitis was the drugs (30 particularly L-asparaginase (44,5 %). The biliary tract diseases (26,7 %), infection (16,7 %), hyperlipidemia (10 %), cystic fibrosis (3,3 %), and post-endoscopic retrograde cholangiopancreatography pancreatitis (3,3 %) were other causes, and among 10 %, no reason was detected. Abdominal pain (83,3 %), nausea (70 %), loss of appetite (63,3 %), vomiting (56,7 %), and fever (20 %) were the most common symptoms. While in 52 % of the patients had epigastric abdominal pain, most frequently it radiated to back (32 %). In 86,6 % of cases amylase, in 73,9 % lipase, and in 66,7 % pancreatic amylase were elevated three times the upper limit of normal. The alanine transaminase, total and direct bilirubin levels in not drug-induced pancreatitis were higher than drug-induced pancreatitis (p<0,05). Ultrasonography, abdominal tomography, magnetic resonance cholangiopancretography revealed pancreatitis-related changes 63,3 %, 85 %, 70 % of patients, respectively. Oral feeding was started on 4 ± 5,6 days, with polymeric diet (30 %), and medium chain triglyceride rich enteral diet (70 %). Total parenteral nutrition (TPN) was administered in 20 % of the patients, on 4 ± 2,5 days and continued  for 14,5 ± 15,9 days.  The length of hospital stay was 16,5 ± 15,1 days (4-66 days). The patients fed with polymeric diet had a shorter hospitalization duration (p<0.05). The delayed initiation of oral feeding caused longer length of hospital stay (p<0.001). Pseudocyst (6,7 %), sepsis (6,7 %), and necrosis (3,3 %) were the complications developed in patients. 
Consequently, this study underlines the children with acute abdominal pain, especially who use drugs like asparaginase and valproic acid, or that are known to have gallstone/biliary sludge, need to be examined for acute pancreatitis through pancreatic enzymes and ultrasonography. Moreover, the study also highlights that early feeding in acute pancreatitis is related with shorter hospitalization duration.