Alt ekstremitede farklı kas gruplarına uygulanan foam rollingin voleybolda smaç ve blok yere konma mekaniğine akut etkisi
Acute effect of foam rolling applied to different muscle groupsin the lower extremity on the mechanics of spike and blocklanding in volleyball
Yazar: EMİNE İLKCAN KURT
Danışman: DOÇ. DR. ELİF CENGİZEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı; voleybol oyuncularının alt ekstremitelerindeki farklı kas gruplarına
uygulanan foam rollingin (FR) smaç ve bloktan sonra yere konma mekaniği üzerine
kinematik etkilerin incelenmesidir. Araştırmaya 18-25 yaş arası 20 kadın ve 20 erkek sporcu
gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar referans, gluteal kendi kendine miyofasyal gevşeme
(SMR), hamstring SMR ve Calf SMR protokol günü olmak üzere 4 gün laboratuvarı ziyaret
etmişlerdir. 4 ölçüm gününde alınan tüm smaç ve blok görüntüleri 8 adet yüksek hızlı kamera
(T10 cameras, 200 kare/saniye, Vicon Peak, Oxford, UK), 2 adet gerçek zamanlı
görüntülerin kaydedilmesi için kullanılan kamera (Bonita 720c, Vicon Peak, Oxford, UK)
ile alınmıştır. Katılımcıların 4 farklı ölçüm günlerinden elde edilen (5 smaç ve 5 blok
görüntüsü x 4 protokol günü x 40 katılımcı) 1600 görüntü Vicon Nexus (Nexus 1.8.4, Vicon,
Oxford, UK) yazılımı kullanılarak etiketlenmiş, modellenmiş ve nicel veriler elde edilmiştir.
Araştırmada katılımcıların sıçrama yükseklikleri, vücut kütle merkezi doğrusal hızları,
kalça, diz ve ayak bileği eklemlerinin yerle ilk temas anı (IT) fleksiyon açıları, açısal hızları,
hareket açıklıkları ve zirve fleksiyon açıları incelenmiştir. Katılımcıların farklı protokol
günlerini karşılaştırmak için tekrarlı ölçümler ANOVA, cinsiyetler arası karşılaştırmalar için
bağımsız t-test ve grup içi dominant ve non-dominant taraf karşılaştırmaları için ise
eşleştirilmiş örneklemlerde t test kullanılmıştır. Katılımcıların 4 farklı protokol günündeki
smaç ve bloktan sonra yere konma safhasında, yerle temas anındaki (kalça, diz ve ayak bileği
eklemleri için) fleksiyon açıları, zirve açısal hız değerleri, eklem hareket açıklığı (EHA)
değerleri ve zirve fleksiyon açıları farklı protokoller arasında anlamlı farklı değilken, hem
dominant non-dominant taraflar hem de cinsiyetler arasında anlamlı fark bulunmuştur.
Sonuç olarak, voleybol oyuncularında hamstring ve calf kaslarına uygulanan SMR
protokollerinin performansı ve yere konma stratejilerini belirgin şekilde iyileştirdiği
bulunmuştur. Kadın sporcular hamstring SMR sonrası en yüksek sıçrama değerlerine
ulaşırken, erkekler SMR sonrası en düşük sıçrama yükseliğine ulaşmışlardır. Ayrıca
cinsiyetler ve taraflar arasında belirgin farklar olduğu gözlemlenmiştir. Kadın sporcuların
antrenman programlarına hamstring ve calf SMR protokollerinin dahil edilmesi performans
gelişimine ve yaralanmalarının önlenmesine katkıda bulunabilir. Ayrıca SMR
protokollerinin cinsiyetler arası ve dominant-nondominant taraflar arasındaki farklar göz
önünde bulundurularak dizayn edilmesi önerilmektedir.
Bilim Kodu: 1301
Anahtar Kelimeler : Voleybol, kinematik, yere konma, foam rolling, smaç, blok
Sayfa Adedi: 107
Danışman : Doç. Dr. Elif CENGİZEL

Abstract:
The purpose of this study is to examine the kinematic effects of foam rolling (FR) on
different muscle groups of the lower extremities in volleyball players on landing mechanics
after a spike and block. Twenty male and twenty female athletes aged 18-25 voluntarily
participated in the study. Participants visited the laboratory on four days: reference, gluteal
self-myofascial release (SMR), hamstring SMR, and calf SMR protocol days. All spike and
block images on the four measurement days were captured using 8 high-speed cameras (T10
cameras, 200 frames/second, Vicon Peak, Oxford, UK) and 2 cameras used for recording
real-time movements (Bonita 720c, Vicon Peak, Oxford, UK). A total of 1600 movements
(5 spike and 5 block images x 4 protocol days x 40 participants) obtained from the four
different measurement days were tagged, modeled, and quantitative data were obtained using
Vicon Nexus (Nexus 1.8.4, Vicon, Oxford, UK) software. The participants' jump heights,
linear velocities of the center of mass, flexion angles of the hip, knee, and ankle joints at the
initial contact (IC) with the ground, angular velocities, range of motion (RoM), and peak
flexion angles were analyzed. Repeated measures ANOVA was used to compare different
protocol days, independent t-test for gender comparisons, and paired samples t-test for
within-group dominant and non-dominant side comparisons. While the flexion angles, peak
angular velocities, RoMs, and peak flexion angles at ground contact were not significantly
different between the different protocols, significant differences were found between both
the dominant and non-dominant sides and between genders. In conclusion, SMR protocols
applied to the hamstring and calf muscles significantly improved performance and landing
strategies in volleyball players. Female athletes reached the highest jump height after the
hamstring SMR, men reached the lowest jump height after SMR. Moreover, significant
differences between genders and sides were observed. Including hamstring and calf SMR
protocols in female athletes' training programs can contribute to performance improvement
and injury prevention. Additionally, it is recommended that SMR protocols be designed
considering gender differences and the variations between dominant and non-dominant
sides.
Science Code: 1301
Key Words: Volleyball, kinematics, landing, foam rolling, spike, block
Paper Number: 107
Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Elif CENGİZEL