Romatoid artritli bireylerde kişi merkezli yaşam tarzı müdahalesinin etkilerinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Investigation of the effects of client-centered lifestyle intervention in individuals with rheumatoid arthritis: Randomized controlled study
Yazar: SULTAN BAŞTÜRK
Danışman: PROF. DR. GAMZE EKİCİ ÇAĞLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Romatoid artrit =   ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Baştürk, S., Romatoid Artritli Bireylerde Kişi Merkezli Yaşam Tarzı
Müdahalesinin Etkilerinin İncelenmesi: Randomize Kontrollü Çalışma,
Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ergoterapi Programı Doktora
Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışma, romatoid artritli (RA) bireylerde bir Yaşam Tarzı
Müdahalesi'nin (YTM) etkisini incelemek için tasarlanmıştır. Bu program, kişi
merkezli okupasyonlar, sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları, korunma, katılım ve
inceleme (KOSKKİ) olmak üzere beş modülden oluşmaktadır. Çalışma 33 romatoid
artritli birey ile tamamlandı. Bireyler randomize olarak YTM (n=17) ve kontrol grubu
(n=16) olmak üzere ayrıldı. Müdahale grubuna 4 hafta boyunca haftada 2 kez YTM
uygulandı; kontrol grubunun ise benzer sürelerde telefonla aranarak genel durumları
sorgulandı. Değerlendirmede Kanada Okupasyonel Performans Ölçümü, Hastalık
Aktivite Skoru-28, Görsel Analog Skalası, Sağlık Değerlendirme Anketi, Hastane
Anksiyete ve Depresyon Skalası, Bristol Romatoid Artrit Yorgunluğu Çok Boyutlu
Anketi, Genel Özyeterlilik Ölçeği, Romatoid Artrit Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı.
Değerlendirmeler başlangıçta, müdahaleden sonra ve altı aylık takipte yapıldı. YTM
grubunda müdahale sonrası okupasyonel performans ve memnuniyet düzeyi, ağrı,
hastalık aktivitesi, fonksiyonel sağlık durumu, ruhsal durum, yorgunluk, özyeterlilik
ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmeler olduğu görüldü. Altı aylık takip süresi
sonunda, okupasyonel performans (p=0,014), memnuniyet (p=0,016), ağrı (p=0,003)
ve fonksiyonel sağlık düzeyindeki (p=0,010) iyileşmelerin devam ettiği, diğer
parametrelerdeki iyileşmenin ise korunduğu bulundu. Kontrol grubunda müdahale
sonrası ve altı aylık takip sonrasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim
gözlenmemiştir. Bu bulgular, YTM'nin RA'lı bireylerde okupasyonel performans,
genel sağlık durumu ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkileri olduğunu
göstermektedir; ancak, etkinin incelenmesi için ek çalışmalara ihtiyaç vardır. Sonuç
olarak, YTM'nin RA'lı bireylerin rutin tedavilerine ek olarak kullanılmasının faydalı
olacağı düşünülmektedir.

Anahtar sözcükler: Romatoid artrit, yaşam tarzı, okupasyonlar, ruhsal durum,
yaşam kalitesi.

Abstract:
Basturk, S. (2024). Investigation of the Effects of Client-Centered Lifestyle
Intervention in Individuals with Rheumatoid Arthritis: Randomized Controlled
Study. Doctoral Dissertation, Occupational Therapy Program, Hacettepe
University Graduate School of Health Sciences, Ankara. This study was designed to
examine the impact of Lifestyle Intervention (LI) on individuals with rheumatoid
arthritis (RA). This program consists of five modules including client-centered
occupations, healthy lifestyle habits, protection, participation and evaluation
(COHPPE). The study was completed with 33 individuals with RA. The participants
were randomly assigned to either the LI (n=17) or the control group (n=16). The
intervention group participated in the lifestyle intervention sessions twice a week for
four weeks, while the control group received phone calls twice a week for four weeks
to monitor their general health status. Canadian Occupational Performance Measure,
Disease Activity Score-28, Visual Analog Scale, Health Assessment Questionnaire,
Hospital Anxiety and Depression Scale, Bristol Rheumatoid Arthritis Fatigue
Multidimensional Questionnaire, General Self-Efficacy Scale, and Rheumatoid
Arthritis Quality of Life Scale were utilized in the evaluation. Assessments were
conducted at baseline, after the intervention, and at a six-month follow-up. In the LI
group, significant improvements were observed in occupational performance and

satisfaction levels, pain, disease activity, functional health status, mood, fatigue, self-
efficacy, and quality of life following the intervention. After the six-month follow-up

period, it was observed that enhancements in occupational performance (p=0,014) and
satisfaction (p=0,016) levels, pain (p=0,003) and functional health status (p=0,010)
persisted, with improvements in other parameters being maintained. Statistically
significant changes were not observed in the control group. These findings indicate
that LI positively impacts occupational performance, general health status, and quality
of life in individuals with RA; however, additional research is necessary to investigate
its long-term effects. In conclusion, it is suggested that incorporating LI alongside
routine treatments may be beneficial for individuals with RA.

Keywords: Rheumatoid arthritis, occupations, lifestyle, mood, quality of life.