Etkileşimli e-kitap destekli ters yüz öğrenme modelinin fen bilgisi öğretmen adaylarının astronomi konularındaki akademik başarı ve ilgisine etkisi
The effect of interactive e-book supported flipped learning model on preservice science teachers' academic success and interest in astronomy subjects
Yazar: ERHAN CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ERGİN HAMZAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı çevrim içi ve yüz yüze öğrenme ortamlarında astronomi dersinde uygulanan ters yüz öğrenme modelinin, fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarı ve astronomiye yönelik ilgilerine etkisini incelemektir. İki aşamalı yöntemin kullanıldığı bu çalışmanın ilk aşamasını tasarım tabanlı araştırma yöntemi, ikinci aşamasını ise deneysel çalışmalar oluşturmaktadır. Uygulamanın üç dönem sürdüğü bu çalışmada, Türkiye'nin güneyinde bir devlet üniversitesinde 2020/21 güz, 2020/21 bahar ve 2021/22 güz dönemlerinde astronomi dersini alan fen bilgisi öğretmen adayları çalışma gruplarını oluşturmuştur.  Çalışmanın ilk aşamasında dersin öğretim materyali olarak kullanmak üzere etkileşimli e-kitap geliştirilmiştir. Bu aşama tasarım tabanlı yöntemiyle ve ADDIE öğretim tasarımı modeli referans alınarak 2020/21 güz döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci aşaması ise iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda 2020/21 bahar döneminde çevrim içi ortamda astronomi dersini alan  öğretmen adayları ile, ikinci kısımda ise  2021/22 güz döneminde yüz yüze ortamda astronomi dersini alan öğretmen adayları ile ön test-son test kontrol gruplu deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Güneş Sistemi Başarı Testi, Astronomiye Yönelik İlgi Ölçeği ve görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik testler, nitel verilerde ise içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda hem çevrim içi ortamda eğitim alan deney ve kontrol gruplarında hem de yüz yüze ortamda eğitim alan deney ve kontrol gruplarında güneş sistemi başarı testinden alınan puanlar arasında deney grupları lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark çıkmıştır. Yani öğretim ortamı fark etmeksizin ters yüz öğrenme modeliyle eğitim alan öğretmen adayları düz anlatım yöntemiyle eğitim alanlara göre güneş sistemi konularını daha iyi öğrenmişlerdir. Astronomiye yönelik ilgide ise özellikle astronomi konularını öğrenmeye ilgi alt boyutu olmak üzere genel olarak ölçekten alınan hem çevrim içi ortamda eğitim alan deney ve kontrol gruplarının puanları hem de yüz yüze ortamda eğitim alan deney ve kontrol gruplarının puanları arasında deney grupları lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Başka bir ifadeyle yine öğretim ortamı fark etmeksizin ters yüz öğrenme modeliyle eğitim alan öğretmen adaylarının astronomiye yönelik ilgileri daha çok artmıştır. Görüşme verilerinden elde edilen bulgular ise ters yüz öğrenme modelinin ders öncesi ve ders sırası temaları altında toplanmıştır. Ders öncesi temasında; dersin materyali olarak etkileşimli e-kitap, avantajlar ve dezavantajlar kategorileri oluşurken ders sırası temasında da yine avantajlar ve dezavantajlar kategorileri oluşmuştur. Çevrim içi ve yüz yüze ortamlarda eğitim alan öğretmen adaylarının görüşleri büyük oranda benzerlik göstermekle birlikte ters yüz öğrenme modeline yönelik az sayıda dezavantaja karşın birçok avantajı olduğundan bahsetmişlerdir. Son olarak çalışmanın bulgularına yönelik tartışma ve sonuçlara, ardından eğiticilere, araştırmacılara ve yöneticilere yönelik bazı önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the flipped learning model applied in online and face-to-face learning environments in astronomy course on preservice science teachers' academic success and interest in astronomy. The first phase of this study, which utilized a two-stage method, consisted of design based research method and the second phase consisted of experimental studies. In this study, in which the implementation lasted for three semesters, preservice science teachers who took the astronomy course in 2020/21 fall, 2020/21 spring and 2021/22 fall semesters at a state university in southern Turkey constituted the study groups. In the first phase of the study, an interactive e-book was developed to be used as the teaching material of the course. This phase was carried out in the fall semester of 2020/21 with the design based method and with reference to the ADDIE instructional design model. The second phase of the study consists of two parts. Experimental studies with pre test-post test control groups were carried out with preservice teachers, In the first part, who took the astronomy course in online environment in the 2020/21 spring semester, and in the second part, who took the astronomy course in face to face environment in the 2021/22 fall semester. In the study, Solar System Achievement Test, Scale of Interest in Astronomy and interview form were used as data collection tools. Parametric tests were used to analyze quantitative data and content analysis was used for qualitative data. As a result of the analyses, a statistically significant difference was found in favour of the experimental group between the scores obtained from the solar system achievement test by the experimental and control groups receiving online education. Likewise, there was a statistically significant difference between the groups receiving face-to-face education in favour of the experimental group. In other words, regardless of the teaching environment, preservice teachers who received education with the flipped learning model learned the solar system subjects better than those who received education with the lecture method.  In terms of interest in astronomy, a statistically significant difference was found in favour of the experimental groups the scores of between the experimental and control groups receiving online education and the scores of between the experimental and control groups receiving face to face education. In other words, regardless of the teaching environment, preservice teachers who received education with the flipped learning model have increased their interest in astronomy more. The findings obtained from the interview data were grouped under the pre-course and during-course themes of the flipped learning model. In the pre-course theme; the categories of interactive e-book as the material of the course, advantages and disadvantages were formed, while the categories of advantages and disadvantages were formed during-course theme. The opinions of preservice teachers who received education in online and face to face environments were largely similar. They mentioned that the flipped learning model has many advantages despite a few disadvantages. Finally, discussions and conclusions regarding the findings of the study and some suggestions for educators, researchers and administrators are given.