Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between digital literacy levels of teacher candidates and information search and interpretation strategies in the web environment
Yazar: SENEM KARA
Danışman: DOÇ. DR. AĞAH TUĞRUL KORUCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi arama = Quest of information ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Çevrimiçi bilgi arama stratejileri = Online information search strategies ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından incelenmesidir. Bu nedenle bu araştırmada nicel arama deseni ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu amaca yönelik olarak veri toplamak için demografik bilgi formu, dijital okuryazarlık ölçeği ve web ortamında bilgi arama ve yorumlama ölçeği, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 500 öğretmen adayına uygulanmıştır. Araştırma verileri bir istatistik programı ile çözümlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda cinsiyet, sınıf düzeyi, akademik not ortalamaları, günlük internet kullanım süresi, günlük sosyal medya kullanım süresi, sürekli internet bağlantısına sahi olma durumu, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi değişkenleri ile hem dijital okuryazarlık düzeyi hem de web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir. Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile web de bilgi arama sıklıkları değişkeni arasında anlamlı bir farklılık olduğu ancak web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri ile web de bilgi arama sıklıkları değişkeni arasında anlamlı bir farklılık olmadığı gözlemlenmiştir. Öğretmen adaylarının hem dijital okuryazarlık düzeyleri hem de web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejilerinin daha önce dijital okuryazarlıkla ilgili eğitim alma durumu değişkeni ile arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmen adaylarının hem dijital okuryazarlık düzeyleri hem de web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejilerinin interneti en çok kullandıkları amaç değişkeni ile arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu gözlemlenmiştir. İnterneti en çok sosyal medya amacıyla kullanan öğretmen adaylarının araştırma yapmak amacıyla kullanan öğretmen adaylarına göre hem dijital okuryazarlık düzeylerinin hem de web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejilerinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile internete bağlanırken en çok tercih ettikleri cihaz değişkeni arasında anlamlı bir farklılık olmadığı ancak web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri ile internete bağlanırken en çok tercih ettikleri cihaz değişkeni arasında anlamlı bir farklılık olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri aile gelir durumu değişkeni ile arasında anlamlı bir farklılık olduğu gözlemlenmemiştir. Ancak öğretmen adaylarının web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri ile aile gelir düzeyleri arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu gözlemlenmiştir. Başka bir ifadeyle öğretmen adaylarının aile gelir durumuna göre web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri değişmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between the digital literacy levels of teacher candidates and the strategies for searching and interpreting information on the web in terms of some variables. For this reason, quantitative search pattern and relationship scanning model were used in this research. In order to collect data for this period, demographic information form, digital literacy scale, web information search and interpretation scale were applied to 500 teacher candidates studying at Necmettin Erbakan University Ahmet Keleşoglu Faculty of Education in the 2019-2020 academic year. The research data was resolved with a statistical program. As a result of statistical analyses, gender, class level, weighted grade point averages, daily internet usage time, daily social media usage time, continuous internet connection status, mother and father education level variables and both digital literacy level and web information search and interpretation strategies. The aim of this study is to examination the relationship between teacher condiates' digital literacy levels and information search and interpretation strategies in the web enviroment in terms of some variables. For this reason, quantitative search design and relational scanning model were used in this study. For this porpuse, the demographic information form, digital literacy scale and the scale for searching and interpreting information in web environment was implemented to 500 preservice teachers who were having education in Necmettin Erbakan University Ahmet Keleşoğlu Education Faculty in 2019-2020 academic education year. The datas of investigation were resolved by a statistic program. Following the statistical anylses, it was observed that. As a result of the statistical analysis, a significant relationship was not observed between the gender, grade level, daily internet usage time, daily social media usage time, having previously received digital literacy training, maternal education level, father's education level and most preferred device when connecting to the internet variables of both digital literacy and the strategies of searching and interpreting information in the web environment. Likewise, a significant difference was observed between the digital literacy levels of prospective teachers and the frequency of information search on the web. However, a significant difference was not observed between the strategies of searching and interpreting information in the web environment and the frequency of information search on the web. A significant difference was observed between pre-service teachers' digital literacy levels and strategies of searching and interpreting information on the web and the variable of aiming to use the internet most. It has been observed that preservice teachers who use the internet mostly for social media purposes have higher levels of both digital literacy and strategies of searching and interpreting information in the web environment compared to the pre-service teachers who use it for research purposes. It has been observed that there is a significant difference between pre-service teachers' digital literacy levels and strategies of searching and interpreting information in web environment and constant internet connection variable. It has been concluded that the pre-service teachers who have continuous internet connection have higher levels of digital literacy as well as strategies of searching and interpreting information on the web compared to those who do not. There
was no significant difference between the digital literacy levels of teacher candidates and the family income variable. However, it has been observed that there is a significant difference between teacher candidates' strategies of searching and interpreting information on the web and their family income levels. In other words, the strategies of searching and interpreting information in the web environment change according to the family income of teacher candidates.