Okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel ataletleri arasındaki ilişki
The relationship between the instructional leadership behaviors of school administrators and the organizational inertia of teachers
Yazar: SULTAN DOĞRU
Danışman: PROF. DR. YUSUF İNANDI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşlerine göre Mersin ili merkez ilçelerindeki  (Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir) ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik davranış puanları ile öğretmenlerin örgütsel atalet düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ortaya koymaktır. Aynı zamanda yöneticilerin öğretimsel liderlik davranış puanlarının öğretmenlerin örgütsel ataletlerini yordayıp yordamadığını belirlemeye çalışmaktır. Araştırmanın alt amaçları ise öğretmenlerin örgütsel ataletleri ile yöneticilerin öğretimsel liderlik davranışlarını farklı değişkenler (cinsiyet, mesleki kıdem, medeni durum) açısından incelemektir. İlişkisel tarama modelindeki bu araştırmanın örneklemi, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Mersin ili merkez ilçelerinde görev yapan 506 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada, okul yöneticilerinin algılanan öğretimsel liderlik davranış puanlarını belirlemek için "Öğretimsel Liderlik Ölçeği", öğretmenlerin örgütsel ataletlerini belirlemek için "Atalet Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, cinsiyet ve medeni durum değişkeni için bağımsız t-test, mesleki kıdem değişkeni için ANOVA, öğretimsel liderlik ve atalet arasındaki ilişki için korelasyon ve çoklu regresyon analizleri yapılmış olup çıkan bulgular p<0.01 ve p<0.05 anlamlılık düzeyine göre yorumlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre cinsiyet değişkeni; öğretimsel liderliğin bütün alt boyutlarında anlamlı bir farklılığa neden olmuştur. Medeni durum değişkenine göre evli ve bekâr öğretmenlerin, okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik davranışlarına yönelik görüşleri arasında öğretimsel liderliğin bütün alt boyutlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretimsel liderliğin mesleki gelişme alt boyutunda; 5 yıldan az yıl çalışan öğretmenlere uygulanan öğretimsel liderlik davranış puanlarının 5–12 yıl ve 13–20 yıl hizmeti bulunanlara göre, 5-12 yıl çalışanların 13-20 yıl çalışanlara göre, 21 yıl ve üzeri yıl çalışanların 5–12 yıl ve 13–20 yıl çalışanlara göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Amaç paylaşma ve geribildirim kapsamında 5 yıldan az tecrübesi olan öğretmenlere ve 21 ve üzeri yıl çalışan öğretmenlere daha fazla öğretimsel liderlik davranışları gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre ataletin her iki alt boyutunda da öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Medeni durum değişkenine göre atalet alt boyutlarından "Bilgi" boyutunda ve "Deneyim" boyutunda anlamlı bir farklılığa neden olmuştur. Öğretmenlerin Örgütsel Atalet Ölçeğinin "Bilgi" ve "Deneyim" alt boyutlarında; 13-20 yıl hizmeti bulunan öğretmenlerin örgütsel atalet düzeylerinin 5 yıldan az, 5-12 yıl ve 21 ve üzeri yıl hizmeti bulunanlara göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, "Deneyim" alt boyutunda 21 ve üzeri yıl öğretmenlik yapanlar ile, 5 yıldan az ve 5-12 yıl çalışanlar arasında; 21 ve üzeri yıl çalışanların lehine bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğretimsel liderlik ve atalet ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde negatif bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Kamu ortaokullarında çalışan okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik davranışlarının öğretmenlerin atalet alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordayıcılığının olduğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to reveal whether there is a significant relationship between instructional leadership scores levels according to teachers' opinions and teachers' organizational inertia. At the same time, it is to try to determine whether managers' instructional leadership behavior scores predict teachers' organizational inertia. The sub-objectives of the research are to examine the organizational inertia of teachers and the instructional leadership behaviors of managers in terms of different variables (gender, professional seniority, marital status). The sample of this research in the relational screening model consists of 506 teachers working in the central districts of Mersin province in the 2022-2023 academic year. In the research, the "Instructional Leadership Scale" was used to determine the perceived instructional leadership behavior scores of school administrators, and the "Inertia Scale" was used to determine the organizational inertia of teachers. Independent t-test for the gender and marital status variable, ANOVA for the professional seniority variable, correlation and multiple regression analyses for the relationship between instructional leadership and inertia were performed in the analysis of the data. The results were interpreted according to the significance level of p<0.01 and p<0.05. According to the results of the research, the gender variable has caused a significant difference in all sub-dimensions of instructional leadership. According to the marital status variable, there was no significant difference between the views of married and single teachers on the instructional leadership behaviors of school administrators in all sub-dimensions of instructional leadership. In the professional development sub-dimension of instructional leadership, it has been observed that the instructional leadership behavior scores applied to teachers working for less than 5 years are higher than those who have 5-12 years and 13-20 years of service, those who work for 5-12 years are higher than those who work for 13-20 years, those who work for 21 years and over are higher than those who work for 5-12 years and 13-20 years. Within the scope of sharing goals and feedback, it was concluded that managers whose teachers with less than 5 years of experience and teachers working for 21 and over years showed more instructional leadership behaviors. According to the gender variable, there was no significant difference between the opinions of teachers in both sub-dimensions of inertia. According to the marital status variable, it caused a significant difference in the "Knowledge" dimension and the "Experience" dimension from the inertia sub-dimensions. It has been found that the inertia levels of single teachers are higher in both sub-dimensions compared to married teachers. In the "Knowledge" and "Experience" sub-dimensions of the Teachers' Organizational Inertia Scale, it has been observed that the organizational inertia levels of teachers with 13-20 years of service are higher than those with less than 5 years, 5-12 years and 21 and above years of service. In addition, in the "Experience" sub-dimension, it has been found that there is a difference between those who have been teaching for 21 and over years and those who have been working for less than 5 years and 5-12 years; in favor of those who have been working for 21 and over years. It reveals that there is a significant and negative relationship between instructional leadership and inertia scale. It is seen that the instructional leadership behaviors of school administrators working in public secondary schools are significantly predictive of teachers' inertia sub-dimensions.