Aleksitiminin dikkat değerlendirme modeli bağlamında karanlık üçlü kişilik özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation the relationship of alexithymia with dark triad personality traits in the context of attention-appraisal model
Yazar: UĞUR CAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmanın amacı aleksitimin dikkat değerlendirme modeli bağlamında karanlık üçlü kişilik özellikleri ile ilişkinin incelenmesidir.  Bu araştırmada Nicel Araştırma modellerinden korelasyon yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan 18-65 yaş arasındaki toplam 331 kişi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında "Perth Aleksitimi Ölçeği" ile "Kısa Karanlık Üçlü (SD3) Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeğin birinci bölümünde verilere yönelik frekans ve yüzde dağılımı alınmıştır. Değişkenler arasında farklılığı ortaya koyabilmek için ikili karşılaştırmalarda dağılım normal olduğundan t testi, ilişkiselliklerinin belirlenebilmesi adına korelasyon analizi kullanılmıştır. Dikkat değerlendirme modeli bağlamında aleksitimi ve aleksitiminin tüm alt boyutları, karanlık üçlü toplam puanları ve karanlık üçlü kişilik özelliklerinin tüm alt boyutlarının ilişkili olduğu bulunmuştur. Cinsiyetlere göre aleksitimi ve karanlık üçlü, Makyavelizm, narsisizm ve psikopati arasındaki farklılıklar incelenmiş ve erkeklerin karanlık üçlü, Makyavelizm ve psikopatide daha yüksek puanlar aldığı bulunmuştur. Yaş ve araştırmanın değişkenleri arasında ilişki incelendiğinde ise yaşın aleksitimi ve aleksitiminin tüm alt boyutları ile negatif yönlü ilişki içinde olduğu görülmüştür. Medeni durum araştırmanın değişkenleri ile herhangi bir fark oluşturmamıştır.

Abstract:
The aim of the study is to investigate the relationship between alexithymia and dark triad personality traits in the context of attention appraisal model.  In this study, correlation method, one of the quantitative research models, was used. The population of the study consists of 331 people between the ages of 18-65 living in Turkey. "Perth Alexithymia Scale" and "Short Dark Triad (SD3) Scale" were used to collect the data. In the first part of the scale, frequency and percentage distributions were taken for the data. In order to reveal the difference between the variables, t-test was used in paired comparisons since the distribution was normal, and correlation analysis was used to determine the correlations. In the context of the attention appraisal model, alexithymia and all sub-dimensions of alexithymia, dark triad total scores and all sub-dimensions of dark triad personality traits were found to be related. Differences between alexithymia and dark triad, Machiavellianism, narcissism and psychopathy were examined according to gender and it was found that men had higher scores in dark triad, Machiavellianism and psychopathy. When the relationship between age and the variables of the study was examined, it was seen that age was negatively correlated with alexithymia and all sub-dimensions of alexithymia. Marital status did not make any difference with the variables of the study.