Lojistik hizmet işletmelerindeki dijitalleşme uygulamalarının performans göstergeleri üzerine etkisi
The impact of digitalization applications on performance indicators in logistics service enterprises
Yazar: HÜSEYİN BALCI
Danışman: PROF. DR. HASAN AYYILDIZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşmenin yoğun yaşandığı günümüzde, tedarik zinciri yönetiminin dijitalleşmesi kritik bir konu olarak öne çıkmaktadır. Geleneksel lojistik yönetiminin karmaşık süreçleri etkin yönetme konusundaki sınırlamaları, dijitalleşmenin potansiyel çözümler sunabileceği bir alan olarak belirtilmektedir. Ancak mevcut literatürde, dijitalleşmenin tedarik zinciri süreçlerindeki işletme performansına etkilerini ayrıntılı ele alan çalışmaların eksikliği vurgulanmıştır. Bu çalışmanın amacı, dijitalleşmenin işletme performansına etkilerini derinlemesine inceleyerek lojistik sektöründe dijital dönüşümün adaptasyonunu anlamak ve gelecekteki dönüşüm sürecine ışık tutmaktır.

Analizlerde veri toplama aracı olarak anket kullanılmış olup, sorular uzman ekibin görüş ve önerileri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Çalışmada Bulanık DEMATEL yöntemi kriterlerin ağırlık derecelerini tespit etmek amacıyla kullanılmış ve sonuç olarak Nesnelerin İnterneti en önemli kriter olarak belirlenmiştir. Bulanık DEMATEL yöntemi sonucu elde edilen ağırlık oranları, Bulanık TOPSIS yöntemleriyle işletmelerin dijital tedarik zinciri eğilimlerinden ulaşmayı amaçladığı hedefleri ortaya koymak için kullanılmıştır. Bu eğilimler arasında Esneklik/Şeffaflık, Kalite ve Karlılık'ın en önemli unsurlar olarak tespit edilmiştir. Son olarak, Bulanık VIKOR yöntemi ile Bulanık TOPSIS sonucu elde edilen sonuçların örtüşüp örtüşmediği test edilmiş ve uyumlu olduğu belirlenmiştir.

Bu çalışma ile işletmelerin organizasyon yapıları, eğitim seviyeleri, faaliyet alanları ve büyüklükleri gibi çeşitli boyutları incelemiştir. Dijital dönüşümün önündeki zorluklar olarak çalışan direnci, eğitim eksikliği ve artan müşteri beklentileri tanımlanmıştır. Ancak uygun stratejilerin geliştirilmesi ve çalışanların eğitilmesiyle bu zorlukların aşılabileceği vurgulanmıştır.

Nihatetinde, bu çalışma lojistik sektöründe dijital dönüşümün önemini vurgulamakta ve işletmelerin dijital stratejilerini belirlerken karşılaştıkları zorlukları ele almaktadır. Ayrıca, analizlerin işletmelerin dijital stratejilerini belirlerken ve karar alma süreçlerinde nasıl kullanılabileceği konusunda rehber sunmaktadır.

Abstract:
In today's highly globalized world, the digitalization of supply chain management has emerged as a critical issue. The limitations of traditional logistics management in effectively managing complex processes highlight the potential solutions that digitalization can offer. However, current literature emphasizes a lack of detailed studies on the effects of digitalization on supply chain processes and business performance. This study aims to deeply examine the impact of digitalization on business performance and to understand the adaptation of digital transformation in the logistics sector, shedding light on the future transformation process.

Surveys were used as the data collection tool in the analyses, with questions prepared considering the opinions and suggestions of an expert team. The Fuzzy DEMATEL method was used to determine the weight of the criteria, identifying the Internet of Things as the most important criterion. The weight ratios obtained from the Fuzzy DEMATEL method were then used to reveal the objectives that businesses aim to achieve from their digital supply chain trends using the Fuzzy TOPSIS methods. Among these trends, Flexibility/Transparency, Quality, and Profitability were identified as the most important elements. Finally, the Fuzzy VIKOR method was used to test whether the results obtained from the Fuzzy TOPSIS method were consistent, and it was found that they were indeed compatible.

This study examines various dimensions such as organizational structures, education levels, fields of activity, and sizes of businesses. The challenges of digital transformation were identified as employee resistance, lack of training, and increasing customer expectations. However, it was emphasized that these challenges can be overcome with the development of appropriate strategies and the training of employees.

Ultimately, this study underscores the importance of digital transformation in the logistics sector and addresses the challenges businesses face in this transformation process. Additionally, it provides a guide on how analyses can be used in determining digital strategies and decision-making processes for businesses.