Türkiye'deki başörtüsü yasağının işgücü piyasası üzerine etkisi
The effect of the headscarf prohibition in Turkey on the labor market
Yazar: MERYEM KAMACI
Danışman: PROF. DR. MURAT ANIL MERCAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Baş örtüsü = Head covering ; Kadınlar = Women ; Yasaklar = Prohibitions ; Örtünme = To cover oneself ; İstihdam = Employment ; İş gücü = Manpower ; İş gücü piyasası = Labour market ; İş gücüne katılım = Labor force participation ; İşe katılım = Job participation

Özet:
Kadınların işgücüne katılımını etkileyen sosyal faktörlerden biri olan yüksek-öğrenim kurumlarındaki başörtüsü yasağının hem toplum üzerinde hem de işgücü piyasaları üzerinde büyük etkisi olmuştur. Bu çalışma ile başörtüsü yasağının kaldırılmasının, işgücü piyasalarındaki kadınların durumunu etkilemesi yoluyla ücretler üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yüksek öğrenimde yasağın kalkmasının ardından kadınların işgücüne katılımı dolayısıyla aldıkları ücret üzerindeki etkisine akademik yazında yeterince yer verilmemiştir. Yüksek öğrenimde başörtüsü yasağının kalkması ile kadınların önemli ölçüde daha yüksek bir eğitim seviyesine sahip olmaları ve işgücünde etkin bir rol oynamaları piyasaya emek arzın da belirgin artışların habercisi olmaktadır. Bu işgücü arzının etkisi ücretler üzerinde görülebileceğinden bu konuda çalışmanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. 
Bu çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'in Hane halkı İşgücü Anketi verileri kullanılmıştır. Modele ilişkin hipotezleri test etmek için, çeşitli regresyon modelleri kullanılmıştır. Bu sayede, yasağın kalkmasının hem ücretler hem de kadınların işgücüne katılımı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Farkların-farkı yöntemiyle 2009 öncesinde ve sonrasında kadınların ücretlerinin değişimi incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre belli mesleklerde etki bulunurken; örneğin, bilim ve mühendislik alanlarındaki profesyonel meslek mensupları belli meslek guruplarında etki bulunmamıştır; örneğin yardımcı sağlık profesyonelleri. Anahtar Kelimeler: Başörtüsü yasağı, İstihdam, Kadın işgücüne katılım, Eğitim

Abstract:
The headscarf bans in higher education institutions, which is one of the social factors affecting women's labor force participation, had a great impact on both society and labor markets. The aim of this study is to examine the effect of the abolition of the headscarf ban on wages by affecting the situation of women in the labor market. After the lifting of the ban in higher education, the effect of women's participation in the labor force on their wages has not been adequately covered in the academic literature. With the lifting of the headscarf ban in higher education, the fact that women have a significantly higher education level and play an active role in the labor force heralds a significant increase in the supply of labor to the market. Since the effect of this labor supply can be seen on wages, there is a need for a study on this subject.
In this study, the Hausehold Labor Force Survey data of the Turkish Statistical Institute (TUIK) was used. Different regression models were used to test the hypotheses. In this way, the effects of the lifting of the ban on both wages and women's labor force participation were examined. The variation of women's wages before and after 2009 was analyzed using the difference-of-differences method. According to the findings of the research, while there is an effect in certain professions; for example, science and engineering professionals found no effect in certain occupational group; for example, allied health professionals. Key words: Headscarf ban, Employment, Female labor force participation, Education