Sosyal ağ sitelerinde sosyal karşılaştırma davranışı: İnstagram-Twitter karşılaştırması
Social comparison behaviour on social network sites: The comparison between Twitter and Instagram
Yazar: MAHİRE ARMAĞAN DÜNDAR
Danışman: DOÇ. DR. FIRAT TUFAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kişilerarası İletişim Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal karşılaştırma = Social comparison ; Sosyal medya = Social media ; Twitter = Twitter ; İnstagram = Instagram

Özet:
Günümüzde kullanım alışkanlıklarına bakıldığında, sosyal ağ sitelerinin günlük yaşamın uzantısı haline geldiği söylenebilir. Milyonlarca insanı bir araya getiren bu sitelerde bireysel paylaşımların öne çıktığı görülmektedir. Bu durum sosyal ağ sitelerinde sosyal karşılaştırma davranışını kaçınılmaz kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sosyal ağ sitelerinde sosyal karşılaştırma davranışının incelenmesidir. Bu çerçevede sosyal ağ sitelerinin içerik yapısına göre (görüntü/metin tabanlı); sosyal karşılaştırma düzeyinin, karşılaştırmaların yönünün, konularının, karşılaştırmalara bağlı hissedilen duyguların, bireylerin sosyal karşılaştırma yönelimi ve sosyal ağ siteleri kullanım sıklığı ile sosyal ağ sitelerinde sosyal karşılaştırma düzeyi arasındaki ilişkilerin farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Instagram ile Twitter içerikleri ve kullanıcılarını kapsamaktadır. Kapalı uçlu anket uygulamasına dayalı nicel araştırma yöntemi kullanılarak edinilen çalışma bulguları, öncelikli olarak sosyal ağ sitelerinde fiziki ortamlara göre daha az sosyal karşılaştırma yapıldığını göstermiştir. Kullanıcıların Instagram ve Twitter'da karşılaştırma düzeyine bakıldığında, sosyal karşılaştırma düzeyinin Twitter'a kıyasla Intagram'da daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Karşılaştırmaların yönüne yönelik bulgularda, Instagram ve Twitter'ın her ikisinde de yukarı yönlü karşılaştırma düzeyinin, aşağı yönlü karşılaştırma düzeyinden yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Instagram'da yukarı yönlü karşılaştırma düzeyinin, kullanıcıların yaş ve gelir durumuna göre değiştiği anlaşılmıştır. Karşılaştırmaların konusuna yönelik bulgularda, kullanıcıların Instagram'da en çok zenginlik (maddiyat), Twitter'da ise başarı konusunda karşılaştırma yaptığı saptanmıştır. Karşılaştırmalara bağlı hissedilen duygulara bakıldığında; Instagram ve Twitter'ın her ikisinde de yukarı yönlü karşılaştırmalardan sonra en çok ilham alma, aşağı yönlü karşılaştırmalardan sonra ise diğerleri adına üzüntü duygularının hissedildiği görülmektedir. Ayrıca çalışmada sosyal karşılaştırma yönelimi ile sosyal ağ sitelerinde karşılaştırma düzeyi arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu saptanırken sosyal ağ siteleri kullanım alışkanlıkları ile sosyal ağ sitelerinde karşılaştırma düzeyi arasında bir ilişki saptanamamıştır.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağ Siteleri, Görüntü ve Metin Tabanlı Sosyal Ağ Siteleri, Instagram, Twitter, Sosyal Karşılaştırma

Abstract:
Social network sites (SNS) have become the extent of everyday life, considering the habits of use of them today. It seems self-presentations are prominent on SNS gathering millions of people, which makes social comparison behavior on SNS unavoidable. The purpose of this study is to investigate individuals' social comparison behavior on SNS. Therefore, the study aims at examining whether social comparison level, direction of comparisons, domains of comparisons, emotional outcomes of comparisons and the relationship between social comparison orientation, frequency of SNS use and social comparison level on SNS vary according to the contents of SNS (image/text based) or not. The study consists of contents and users of Instagram and Twitter. Findings indicate that individuals make social comparison in physical environments more than on SNS. Users' social comparison level on Instagram is higher than on Twitter. Findings concerning direction of comparisons show that upward comparisons occur more than downward comparisons on both Instagram and Twitter. Age and income level influence upward comparison level on Instagram. Findings about domains of comparisons indicate that users compare themselves with others about richness most on Instagram while they make comparison about success on Twitter. Inspiration is the most commonly experienced emotion by individuals towards upward comparisons, whereas sympathy is an emotion experienced most by individuals towards downward comparisons on both of Instagram and Twitter. Furthermore, social comparison orientation and social comparison level on SNS are positively related, nevertheless there is no relation between habits of use of SNS and social comparison level on SNS. 
Keywords: Social Network Sites, Image/Text Based Social Network Sites, Instagram, Twitter, Social Comparison