Kahramanın dönüşü zemininde bir anlatı çözümlemesi: Leyla ile Mecnun
A narrative analysis on the backdrop of the hero's return: Leyla and Mecnun
Yazar: ELİF ŞENTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DİLEK TÜRKYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Absürd tiyatro = Absurd theatre ; Anlatıbilim = Narratology ; Diziler = Serials ; Halk bilimi = Folklore ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Kahramanlar = Heroes ; Komedi = Comedy ; Leyla ile Mecnun = Leyla and Mecnun ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials

Özet:
Bu çalışmada senaryosunu Burak Aksak'ın yazdığı, yönetmenliğini ise Onur Ünlü' nün üstlendiği TRT'de yayınlanan absürt komedi türündeki televizyon dizisi " Leyla ile Mecnun" incelenmiştir. Dizi, temel olarak efsanevi kahramanlar olan Leyla ile Mecnun'un aşk hikâyesi üzerine kurgulanmıştır. Ancak geleneksel anlatı, televizyon dizisine dönüştürülürken kurgusuna bilim kurgu, absürt komedi gibi modern unsurlar eklenmiştir. Bu çalışmada, dizinin TRT'de yayınlanan 104 bölümü ve Star TV'de yayınlanan final sahnesi dâhil olmak üzere tüm bölümleri incelenmiş ve yer yer güldürü unsuru olarak kullanılan pek çok halk bilim ve mitoloji ögesi ile birlikte geleneksel anlatıya yapılan gönderme tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmayla söz konusu anlatının kültürel belleğin aktarımı, sözlü kültür ile görsel bağlam arasındaki ilişkinin gelişimine katkısı incelenecek ve Mecnun karakterinin dönüşümü açıklanacaktır. Aynı zamanda bu çalışma geleneksel âşık kahramanının özelliklerini bünyesinde taşıyan Mecnun'un televizyon dizisinde yaşadığı değişimi göstermeyi amaçlamıştır. Çalışmanın amacına yönelik olarak, öncelikle Leyla ile Mecnun anlatısının nasıl ortaya çıktığı, edebiyattaki yansımaları, anlatının sanat dalları üzerindeki etkisi ve Türk Edebiyatındaki örnekleri incelenecektir. Fuzûlî'nin mesnevisi örnek alınarak ortaya konan Leyla ile Mecnun anlatıları ve halk kitaplarından söz edilecek ve dizi anlatısı ile karşılaştırma yapmak için Aziz Nesin'in kaleme aldığı Leylâ ile Mecnun anlatısı materyal olarak alınacaktır. Dizi anlatısıyla halk anlatısı arasında olay örgüsü, zaman, mekân ve şahıs kadrosu bakımından benzerlikler ve farklılıklar incelendikten sonra kahramanın dizideki monomit yolculuğu açıklanacaktır. Çalışma boyunca kahramanımızın yaşadığı dönüşümüne bakmak için de Campbell'ın ortaya koyduğu kahramanın yolculuğundaki ayrılma, erginlenme ve dönüş evreleri üzerinde durulacaktır.

Abstract:
An absurd comedy TV series 'Leyla and Mecnun' televised in TRT, the script of which is written by Burak Aksak and which is directed by Onur Ünlü, is analysed in this study. The series is basically fictionalised on the love story of Leyla and Mecnun who are legendary characters. However, when the traditional narration is transformed into the TV series, modern factors like science fiction and absurd comedy are added to its fiction. All episodes including 104 ones in TRT and the final stage in Star TV are analysed and it is determined to have reference to traditional narration with a lot of folkloric and mythological items used as humour factors in places. With this thesis study, the contribution of mentioned narration to the transfer of cultural memory, the development of relation between verbal culture and visual context will be researched and Mecnun character's transformation is going to be explained. This study is also aimed to show the transformation that is experienced in TV series by Mecnun who embodies the features of traditional love character. In accordance with the purpose of the study, firstly it is going to be researched how the narration of Leyla and Mecnun showed up, its reflection in literature, its effects on the branches of art and its examples in Turkish literature. It will be mentioned about folk books and Leyla and Mecnun narrations that have revealed by imitating the mesnevi of Fuzûlî. The Leyla and Mecnun narration that was written by Aziz Nesin is used to compare with series narration. After the differences and similarities with regard to story arc, time, place and person staff is investigated, the monomit journey of the character in the series will ve explained. During the study, it is going to be dwelled on departure, initiation and turning stapes on the day of the character produced by Campbell.