Sigara bıraktırma polikliniğinde farmakolojik tedavi başlanan hastaların tedavi başarılarının değerlendirilmesi
Assessment of treatment success ın patıents ınıtıated on pharmacologıcal therapy at smokıng cessatıon clınıc
Yazar: HASAN ÖZCAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Bu çalışmada sigara bıraktırma polikliniğimizde farmakolojik tedavi başlanan 
hastalarda tedavi etkinliğini değerlendirmeyi ve tedavi başarısını etkileyen faktörlerin tespit 
edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Aile 
Hekimliği Sigara Bıraktırma polikliniğine başvuran 18-80 yaş arası, çalışmaya katılmayı 
kabul eden 203 hasta dahil edilmiştir. Farmakolojik tedavi başlanılması planlanan hastalara 
sosyodemografik özelliklerini, sigara kullanım öyküsünü, sigara bırakma deneyimlerini 
sorgulayan "Sigara bıraktırma polikliniği ilk başvuru kaydı formu" uygulanmıştır. Nikotin 
bağımlılık düzeyini belirlemek için "Fagerström nikotin bağımlılık testi" uygulanmıştır. 3 
ay sonra hastalarımıza telefon ile ulaşılarak "Kontrol takip formu" uygulanmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 
23.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Katılımcıların %50,2'si (n:102) erkek, %49,8'si (n:101) kadındı. Katılımcıların 
yaşları 18 ile 74 arasında değişmekte olup yaş ortalamaları 41,49 ±8,15'ti. Sigarayı 
bırakabilenlerin yaş ortalaması bırakamayanlardan daha yüksekti (p:0,047). Düzenli olarak 
bir işte çalışan katılımcıların %38'i (n:40), düzenli bir işte çalışmayan katılımcıların 
%23,7'si (n:18) sigarayı bırakmıştır (p:0,04). Kronik hastalığı olanların %42,9'u (n:33) 
sigarayı bırakmış, kronik hastalığı olmayanların %24'ü (n:25) sigarayı bırakmıştır (p:0,007). 
Yaşadığı evde kendisi dışında sigara içen birisi olmayanların %39,5'u (n:34); sigara içen 
başka birey ile yaşayanların %25,3'ü (n:24) sigarayı bırakabilmiştir (p:0,04). Kontrole gelen 
hastaların %58'i (n:35) sigarayı bırakırken, kontrole gelmeyenlerin %19'u (n:23) sigarayı 
bırakabilmiştir (p<0,001).
Çalışmamızda sigara bıraktırmak için farmakolojik tedavi başlanan hastalarda 
kontrol muayenesine gelen hastaların tedavi başarısının daha yüksek olduğu görülmüştür. 
Farmakolojik tedavi başlanan hastalarımıza kontrol randevusu oluşturulması ve kontrol 
randevusuna gelmelerinin sağlanması farmakolojik tedavi başarısını artıracaktır.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effectiveness of treatment in patients starting 
pharmacological therapy at our smoking cessation clinic and to identify factors affecting 
treatment success. A total of 203 patients aged between 18 and 80 who applied to the 
Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital Family Medicine Smoking Cessation 
Clinic and agreed to participate in the study were included. A "First Visit Record Form for 
Smoking Cessation Clinic" was applied to patients planned to start pharmacological 
treatment, questioning their sociodemographic characteristics, smoking history, and 
smoking cessation experiences. The "Fagerström Nicotine Dependency Test" was applied to 
determine the level of nicotine addiction. Three months later, the patients were contacted by 
phone and a "Follow-up Control Form" was applied. The data obtained in the study were 
analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 23.0 program.
Of the participants, 50.2% (n:102) were male, and 49.8% (n:101) were female. The ages of 
the participants ranged from 18 to 74, with a mean age of 41.49 ± 8.15. The mean age of 
those who were able to quit smoking was higher than those who were not (p:0.047). 38% of 
participants who were regularly employed (n:40) and 23.7% of participants who were not 
regularly employed (n:18) had quit smoking (p:0.04). 42.9% of participants with chronic 
diseases (n:33) had quit smoking, while 24% of participants without chronic diseases (n:25) 
had quit smoking (p:0.007). 39.5% of participants who did not have anyone else smoking in 
their living environment (n:34) and 25.3% of participants living with another smoker (n:24) 
were able to quit smoking (p:0.04). 58% of patients who came for follow-up appointments 
(n:35) quit smoking, while only 19% of those who did not come for follow-up appointments 
(n:23) quit smoking (p<0.001).
In our study, it was observed that the success of treatment was higher in patients starting 
pharmacological therapy for smoking cessation who came for follow-up appointments. 
Creating follow-up appointments for patients starting pharmacological therapy and ensuring 
their attendance will increase the success of pharmacological treatment.