Türkiye'deki fintech'lere yapılan yatırımların bankaların hisse senedi getirileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
The impact of investments in Turkish fintechs on banks' stock returns
Yazar: FIRAT CANKAT
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM TAŞSEVEN
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı / Finansal İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Finans sektörü = Financial sector ; Fintek = Fintech ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Sayısal bankacılık = Digital banking ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Finans sektörü, bilişim teknolojilerine en çok yatırım yapan sektörlerin başında gelerek yirminci yüzyılın sonlarına kadar dijital dönüşüme başarıyla ayak uydurmuştur. Ancak milenyumun başından itibaren büyük veri, yapay zeka, açık API, bulut bilişim, mobil, nesnelerin interneti ve dağıtık kayıt defteri gibi yeni nesil teknolojilerin benimsenmesinde gecikmeye düşmüş, finansal inovasyon üretmekte yavaşlamıştır. Üstelik sektörün en önemli aktörü bankalar, 2008 küresel krizi sonrasında tüm dünyada regülasyonların katılaşması, kredi koşullarının sıkılaşması ve düşük faiz ortamı yüzünden kar kaybı yaşamıştır. Yıkıcı küresel krizin ortaya çıkmasında etik dışı davranışlar sergileyen geleneksel finansal kuruluşların büyük payı bulunduğundan, bankalara duyulan güven de zedelenmiştir. Bu dönemde iş modellerini yeni nesil teknolojiler üzerine kuran teknoloji şirketleri, tüketicileri kişiselleştirilmiş hizmetlere, çoklu kanal yaklaşımına, kolay anlaşılır ürünlere, sorunsuz entegrasyona ve 7/24 desteğe hızla alıştırdığından, aynı hizmet kalitesi geleneksel kuruluşlardan da beklenmeye başlanmıştır. Böylece finansal hizmetler pazarında bir boşluk belirmiş ve regülasyonlara takılmadan, yeni teknolojilerden faydalanarak alternatif finansal çözümler sunan Fintech'ler de bu boşluğu doldurmaya başlamıştır. Bu çalışmanın uygulama kısmında, Türkiye'deki Fintech'lerin aldığı yatırımların geleneksel bankaların finansal performans göstergelerinden biri olan hisse senedi getirilerine etkisi incelenmektedir. Araştırmada kullanılan başlıca veriler, 2014-2019 yılları arasına ait, aylık bazda Fintech'lere yapılan yatırım tutarları ve BIST'e kote bankaların hisse senedi getirileridir. Ortaya çıkan veri seti, panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Yapılan testlerle birlikte erişilen nihai regresyon modelinin temel varsayımlardan sapmalara karşı dirençli bir yöntem ile tahmin edilmesi sonucunda Fintech'lerin aldığı yatırımların bankaların hisse getirileri üzerinde çok düşük olmak suretiyle negatif yönlü bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The financial sector has successfully kept up with digital transformation until the end of the twentieth century by being among the sectors with the largest spending on information technologies. However, since the beginning of the millennium, it has slowed down in generating financial innovation, had adoption lag for new generation technologies such as big data, artificial intelligence, open API, cloud computing, mobile, IoT, and distributed ledger. In addition, after the global crisis of 2008, banks all over the world as the most important actors of the sector experienced loss of profit due to stricter regulations, tightening lending terms and low interest rate environment. Since unethical behaviors of traditional financial institutions had a large share on the emergence of the global crisis with destructive effects, the trust in banks was deteriorated. Around the same period, as tech companies build their business models on new generation technologies, their consumers were accustomed to personalized services, multi-channel distribution, easy-to-understand products, seamless integration and 24/7 support, so the same service quality was started to be expected from the traditional organizations as well. Therefore a gap has emerged in the financial services market that regulation free Fintechs providing alternative financial solutions with the help of new technologies, started to fill. In the emprical section of this study, the effect of the investments received by Fintechs in Turkey on one of banks' financial performance indicators; stock returns is examined. The main data used in the research are the monthly Fintech investment amounts and the stock returns of the banks that are listed on BIST exchange, between the years 2014-2019. The method used to study the data set is panel data analysis. The final regression model obtained as a result of the tests carried out was estimated by a technique that is resistant to deviations from basic assumptions and it was concluded that the investments received by Fintech companies has a negative but very low effect on bank's stock returns.