Pınarbaşı ofiyoliti ve ofiyolit tabanı metamorfitlerinin jeokimyasal özellikleri ve uzaktan algılama yöntemleriyle haritalanması
Geochemical characteristics of the pinarbaşi ophiolite and metamorphic sole rocks and their geological mapping by using remote sensing methods
Yazar: ANIL ALKAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Uydu görüntüleme = Satellite imaging ; Yapısal jeoloji = Structural geology

Özet:
ÖZET

Pınarbaşı Ofiyoliti, Türkiye'nin Orta Anadolu bölgesinin güney doğusunda, Tetis Okyanusu ofiyolitleri olarak adlandırılan Toros kuşağı ofiyolitleri arasında yeralmaktadır. Toros Kuşağı ofiyolitleri batıdan doğuya doğru Antalya, Beyşehir, Ali Hoca, Mersin ve Pozantı-Karsantı ve Pınarbaşı ofiyolitlerinden oluşmaktadır. Doğu Toros kuşağında yeralan Geç Kretase yaşlı Pınarbaşı Ofiyoliti, gabro, piroksenit, serpantinize dunit ve harzburjitler, lisvenit, ofiyolitik melanj ve ofiyolit tabanı metamorfitlerinden oluşmaktadır. Ayrıca ultramafik kayaçlar dolerit daykları tarafından kesilmektedir. Ofiyolit ile ilişkili taban metamorfitleri amfibolit, meta-spilit ve kalk-fillitler ile temsil edilmektedir. Amfibolitler başlıca amfibol, granat, plajiyoklaz, piroksen, epidot, klorit, sfen ve opak minerallerden meydana gelmektedir. Dolerit daykları amfibol, plajiyoklaz, piroksen, sfen ve opak minerallerden meydana gelmektedir. Gabrolar piroksen, plajioklaz, olivin ve opak minerallerden oluşmaktadır.  Ultramafik kayaçlar ise olivin, klinopiroksen, ortopiroksen, spinel, opak minerallerden ve serpantin minerallerinden oluşmaktadır. Pınarbaş ofiyolitine ait peridotitler ve piroksenitler yitim zonu üstü peridotitleri ile benzer niteliklere sahiptirler. Gabrolar kümülat nitelikte olmakla beraber, dolerit daykları IAT karakteri sergilemektedirler. Ofiyolit ile ilişkili taban metamorfitlerinden amfibolitler, bazaltik kökenli olup, N-MORB, E-MORB ve OIB jeokimyasal karakterlerine sahiptirler. Yine ofiyolit ile ilişkili taban metamorfitlerinden meta-spilitler bazaltik kökenli olup, OIB jeokimyasal karakteri sunmaktadırlar. Ayrıca bu çalışmayla ASTER ve LANDSAT algılayıcılarının çeşitli bantlarına uygulanan uzaktan algılama teknikleri sonucu elde edilen sonuç görüntüleri yardımıyla Pınarbaşı Ofiyoliti içerisinde yeralan farklı litolojiler tespit edilerek haritalanmış ve bu haritalar elde edilen diğer jeoloji haritalarıyla kıyaslanarak yüksek oranda doğruluğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: ASTER, Jeokimya, LANDSAT, Ofiyolit

Abstract:
ABSTRACT

Pınarbaşı ophiolite is a part of the Tauride Belt ophiolites, which refer to the Tethyan ophiolites, located South-east of the central Anatolian region of Turkey. The Tauride Belt ophiolites is represented by from West to the east Antalya, Beyşehir, Ali Hoca, Mersin, Pozantı-Karsantı and Pınarbaşı ophiolites. Late Cretaceous aged Pınarbaşı ophiolite in Eastern Taurides occur gabbro, pyroxenite, serpentinized dunite and harzburgites, listvenite, ophitolitic melange and metamorphic sole rocks. Ultramafic rocks of the Pınarbaşı ophiolite are cross-cutting by the dolerite dikes. The ophiolite related metamorphic sole rocks compose of amphibolite, meta-spilite and calc-phyllite. Amphibolites consist of amphibole, garnet, plagioclase, pyroxene, epidote, chlorite, sphene and opaque minerals. Dolerite/gabbro dikes is characterized by amphibole, plagioclase, pyroxene, sphene and opaque minerals. Ultramafic rocks composed of olivine, clinopyroxene, orthopyroxene, spinel and opaque minerals. Peridotites and pyroxenites of the Pınarbaşı ophiolite display geochemical characteristics of the supra-subduction zone peridotites. The gabbros have cumulate properties and the dolerite dikes exhibit the IAT geochemical affinites. The amphibolites of ophiolite related metamorphic sole rocks are represented by basaltic origin and they display N-MORB, E-MORB and OIB geochemical signatures. Meta-spilites of the ophiolite related metamorphic sole rocks are characterized by basaltic origin and they have OIB geochemical affinites. On the other hand, different rocks types of the Pınarbaşı opiholite was discriminated and mapped by using diverse band combinations of the ASTER and LANDSAT satelite images.

Keywords: ASTER, Geochemistry, LANDSAT, Ophiolite