Dönüşümcü ve etkileşimci liderlik tarzı ile örgütsel çatışma yönetimi arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigating the relationships between transformational and transactional leadership style and organizational conflict management
Yazar: SAADET ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AĞRAŞ
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Liderlik = Leadership ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel çatışma = Organizational conflict

Özet:
Liderlik tarihi insanların toplu yaşama geçmesi süreciyle beraber başlamıştır. Günümüze kadar üzerinde en çok çalışılan ve tartışılan konulardan biri olmasına rağmen liderlik konusuna ilişkin araştırmalar artarak devam etmektedir.Modern toplumlarda sosyal yaşamda, ekonomik ve teknolojik alanda gelişim ve değişimler çok hızlı gerçekleşmektedir. Bu gelişim ve değişime ayak uydurabilmek için toplumların bazı temel öğelere ihtiyacı vardır. Bu temel öğelerin en önemlilerinden biri ise örgütlerin etkin bir lidere sahip olmasıdır. Ayrıca ürün veya hizmet üretmesi fark etmeksizin çok fazla sayıda insanın iş gördüğü örgütlerde çatışmalar da kaçınılmaz olacaktır. Çatışmaların doğru yönetilmesinde de liderin önemi artmaktadır. Çünkü doğru yönetilmeyen çatışmalar kaos ortamına sebebiyet vererek örgütlerin değişim ve gelişimini engelleyebilmektedir. Bu sebeple bu çalışmada yöneticilerin algılanan dönüşümcü ve etkileşimci liderlik tarzı ile algılanan örgütsel çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişkilerin araştırılması ve astların demografik özellikleri bakımından karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışma nicel araştırma yöntemi ile yürütülmüş olup, etkileşimci ve dönüşümcü liderlik ölçeği, örgütsel çatışma yönetimi ölçeği ve demografik bilgiler formu olmak üzere üç ayrı formdan faydalanılmıştır. Liderlik tarzı ve çatışma yönetme yaklaşımları ile ilgili sosyal hizmet üreten kamu kurumlarında yapılmış bir çalışmaya rastlanmamış olması ve sosyal hizmet üretmesi sebebiyle örgüt performansının yüksek olması gerekliliği dikkate alınarak; araştırmanın evreni, Düzce Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve bağlı kuruluşlarında görev yapan personel olarak belirlenmiştir. Örneklem seçiminde olasılığa dayalı örneklem seçim tekniği kullanılmış 189 sosyal hizmet çalışanına ulaşılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda yöneticilerin algılanan etkileşimci ve dönüşümcü liderlik tarzları ve çatışma yönetme stratejileri ile astlarının demografik özellikleri arasında anlamlı farklar tespit edilmiştir. Ayrıca etkileşimci liderlik ile çatışma yönetme stratejisiboyutlarından olan tümleştirme, ödün verme ve uzlaşma arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Etkileşimci liderlik ile çatışma yönetme stratejisi boyutlarından hükmetme arasında pozitif yönlü orta düzeyde, kaçınma arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Dönüşümcü liderlik ile çatışma yönetme stratejisi boyutlarından tümleştirme puanları arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde, ödün verme puanları arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde, hükmetme puanları arasında negatif yönlü orta düzeyde, kaçınma puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde ve uzlaşma arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler:Dönüşümcü Liderlik, Etkileşimci Liderlik, Çatışma Yönetimi

Abstract:
The history of leadership began with the process of people's transition to collective life. Although being one of the most studied and discussed topics to date, research on leadership continues at an increasing rate. In modern societies, developments and changes in social life, economic and technological fields take place rapidly. To keep up with this development and change, societies need some fundamental elements. One such basic element is that organizations should have an effective leader. In addition, conflicts are inevitable in organizations where a large number of people work, regardless of whether they produce products or services. The importance of the leader is increasing in the correct management of conflicts, as conflicts not managed properly can lead to chaos and prevent the change and development of organizations. For these reasons, this study aimed to investigate the relationship between the perceived transformational and interactional leadership style of the managers and the perceived organizational conflict management strategies and to compare the subordinates in terms of their demographic characteristics. The study was carried out with the quantitative research method and three different forms were used, namely the interactionist and transformational leadership scale, the organizational conflict management scale, and the demographic information form. Considering there are no studies conducted in public institutions producing social services on leadership style and conflict management approaches, and that the performance of the organization should be high since it produces social services; the study was conducted at  Düzce Provincial Directorate of Family and Social Services and its affiliates and the personnel working there formed the participant pool. A probabilistic sample selection technique was employed in the sample selection, and 189 social workers were reached. SPSS 21.0 package program was used in the data analysis. The research revealed significant differences between the perceived interactionist and transformational leadership styles and conflict management strategies of the managers and the demographic characteristics of their subordinates. In addition, no significant relationship was found between transactional leadership and conflict management strategy dimensions such as integration, compromise, and concession. It was also found that there is a moderate positive relationship between transactional leadership and domination, which is one of the dimensions of conflict management strategy, and a weak positive relationship between avoidance. Among the dimensions of transformational leadership and conflict management strategy, a high level of positive correlations between the integration scores, a high level of positive correlations between the concession scores, a moderately negative relationship between the domination scores, a moderately positive relationship between the avoidance scores and a high level of positive correlations between the reconciliation scores were found.
Keywords: Transformational Leadership, Transactional Leadership, Conflict Management