Meme kanseri ilişkili lenfödem hastalarında lenfödem öz bakımlarının yaşam kalitesine etkisi
The effect of lymphedema self-care on quality of life in breast cancer-related lymphedema patients
Yazar: YEŞİM ULITAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Bu çalışma meme kanseri nedeniyle lenfödem gelişen hastalarda öz
bakımlarının yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte
yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi tıbbı
onkoloji, cerrahi onkoloji ve plastik cerrahi servisinde tedavi gören 167 hasta
oluşturmuştur. Verilerinin toplanmasında Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Lenfödem
Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Meme Kanserine Bağlı Lenfödem Özbakım Ölçeği
kullanılmıştır. Araştırma öncesi etik kurul izni, kurum izni ve hasta onamları
alınmıştır.
Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 26 programıyla yapılmıştır.Veriler sayı,
yüzde, ortalama, standart sapma yöntemiyle özetlenmiştir. İki bağımsız sayısal
değişken arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon Katsayısıyla, iki bağımsız grup
arasındaki farklılıklar Mann Whitney U, ikiden fazla bağımsız grup arasındaki
farklılıklar ise Kruskal Wallis analizi ile yorumlanmıştır. Çalışmaya katılan
gönüllülerin Lenfödem Yaşam Kalitesi Ölçeği- Kol puan ortalaması 2,32±0,42; Meme
Kanserine Bağlı Lenfödem Özbakım Ölçeği puan ortalaması 86,80±11,86; Yaşam
Kalitesi Değerlendirme puan ortalaması ise 5,94±2,33 bulunmuştur.
Sonuç olarak hastaların; lenfödem ile ilgili eğitim alma durumu, lenfödem
evresi, kronik hastalık varlığı, alkol kullanımı, yardımcı araç kullanımı, tanı süresi,
duygu durumu, lenfödem gelişen ekstremite ve dominant kullanılan el ile lenfödem öz
bakımı arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Bu çalışmanın Türkiye'de
bu alanda yapılacak çalışmalara temel oluşturacağı düşünülmektedir. Lenfödem
konusunda farkındalık artırılmalıdır.

Abstract:
This descriptive study was conducted to examine the effect of lymphedema
self-care on the quality of life in patients who developed lymphedema due to breast
cancer. The sample of the study consisted of 167 patients treated in the medical
oncology, surgical oncology and plastic surgery services of Ankara University Faculty
of Medicine hospital. Socio-demographic information form, Lymphedema quality of
life scale and breast cancer-related lymphedema self-care scale were used to collect
data. Before the research; Ethics committee permission, institutional permission and
patient consent were obtained.
Data analysis was made with IBM SPSS Statistics 26 program. Data was
summarized by; using number, percentage, mean and standard deviation methods.
Relationships between two independent numerical variables were interpreted with
Pearson Correlation Coefficient, and differences between two independent groups
were interpreted with Mann Whitney U analysis. Differences between more than two
independent groups were interpreted with Kruskal Wallis analysis. The average score
of the volunteers participating in the study on the Lymphedema Quality of Life Scale-
Sleeve is 2.32 ± 0.42. The average score of the Breast Cancer-Related Lymphedema
Self-Care Scale is 86.80 ± 11.86. The average Quality of Life Assessment score was
calculated as 5.94 ± 2.33.
As a result, a statistically significant relationship was found between
lymphedema education, lymphedema stage, presence of chronic disease, alcohol use,
use of assistive devices, duration of diagnosis, emotional state, limb with lymphedema
develops and dominant hand and lymphedema self-care. It is thought that this study
will form the basis for studies to be carried out in this field in Turkey. Awareness on
lymphedema should be raised.