Doğrudan öğretim yönteminin zihin yetersizliği olan öğrencilerin sözcük dağarcığını geliştirmeye etkisi
Mind deficiency of direct teaching method vocabulary of students with impact on development
Yazar: BETÜL TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ AKGÜL
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğrudan öğretim = Direct instruction ; Söz varlığı = Vocabulary ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, zihin yetersizliği tanısı olan öğrencilere yeni sözcük öğretimi gerçekleştirerek sözcük dağarcığının geliştirmede doğrudan öğretim yönteminin etkililiğini belirlemektir. 
Araştırmaya zihin yetersizliği tanısı almış 15 ile 17 yaşları arasında iki kız, bir erkek toplamda üç öğrenci katılmıştır. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Öğrencilerin öğrenim gördüğü sınıf düzeyinin Türkçe ders kitabından random olarak seçilmiş sözcüklerle doğrudan öğretim yöntemi kullanılarak öğrencilerin sözcük dağarcıklarına kazandırılması hedeflenmiştir.
Doğrudan öğretim yönteminin zihin yetersizliği olan öğrencilerin sözcük dağarcığını geliştirmeye etkisi, 36 oturum boyunca incelenmiş ve elde edilen bulgular doğrultusunda doğrudan öğretim yönteminin zihin yetersizliği tanısı almış öğrencilere yeni sözcükler öğreterek sözcük dağarcığını geliştirmede etkili olduğu görülmüştür. Katılımcılar öğrendiği sözcükleri, uzman görüşü alınarak hazırlanmış etkinlikler ile farklı kişilere genelleyebilmiş ve öğretim tamamlandıktan 2, 4 ve 6 hafta sonra, öğrendikleri sözcüklere ilişkin performanslarını sürdürmüşlerdir. Ayrıca bu çalışmanın etkililiği hakkında ailelerden elde edilen olumlu görüşler doğrultusunda bu araştırmanın sosyal olarak geçerli olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Doğrudan Öğretim, Sözcük Dağarcığı, Zihin Yetersizliği

Abstract:
The aim of this research is to determine the effectiveness of the direct teaching method in developing vocabulary by teaching new words to students with mental retardation.
A total of three students, two girls and a boy, between the ages of 15 and 17, who were diagnosed with intellectual disability, participated in the study. In the study, the inter-behavioral multiple probe model, which is one of the single-subject research models, was used. It is aimed to gain students' vocabulary by using the direct teaching method with randomly selected words from the Turkish course book of the class level at which the students are studying.
The effect of the direct instruction method on improving the vocabulary of students with intellectual disabilities was examined during 36 sessions, and in line with the findings, it was seen that the direct instruction method was effective in improving vocabulary by teaching new words to students diagnosed with intellectual disability. The participants were able to generalize the words they learned to different people with the activities prepared by taking expert opinion, and continued their performance on the words they learned 2, 4 and 6 weeks after the teaching was completed. In addition, in line with the positive opinions obtained from the families about the effectiveness of this study, it was determined that this research was socially valid.
Keywords: Direct Instruction, , Vocabulary, İntellectual Disability