Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi tıpta uzmanlık öğrencilerinin sağlıkta şiddet deneyimleri ve şiddetin branş seçimlerindeki etkisi
Health violence experiences of Ege University Faculty of Medicine specialists in medicine and the effect of violence on branch choices
Yazar: ENGİN BAYRAKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA GÜLER
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Doktorlar = Physicians ; Sağlıkta şiddet = Violence in health ; Tıp eğitimi = Education-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency ; Şiddet = Violence

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tıpta uzmanlık eğitimi alan hekimlerin sağlık alanında yaşadıkları şiddet deneyimlerinin uzmanlık tercihlerine etkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde görevli 704 tıpta uzmanlık öğrencisi olduğu belirlendi. 25.05.2020-25.03.2021 tarihleri arasında tıpta uzmanlık öğrencilerinin 394'üne ulaşılarak yüz yüze anket uygulandı. Ankette; sosyodemografik özellikler, mesleki özellikler, sağlıkta şiddet deneyimleri, şiddet olaylarının özellikleri, branş seçimini etkileyen faktörler ve branş değiştirme ile ilgili düşüncelerin değerlendirilmesi için 38 soru soruldu. 389 anket değerlendirmeye alındı. Veriler, IBM SPSS Statistics 25.0 Programı ile analiz edildi. İstatistiksel analizde, öncelikle tanımlayıcı analizler ve frekans değerleri belirlendi. Nümerik değişkenler ortalama ve standart sapma veya min-max olarak verildi. Kategorik değişkenler için Pearson Ki-kare testi ve Fisher'in Kesin Ki-kare testi uygulandı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların %51,7'si erkek, %48,1'i kadındı. Yaş ortalaması 28,08±2,54 idi. Hekimlerin meslek ve öğrencilik hayatı boyunca %72,8'inin şiddete maruz kaldığı ve %85,9'unun da şiddete tanık olduğu saptandı. Sadece duygusal şiddete maruz kalmanın ilk sırada (%75,6) yer aldığı görüldü. Erkeklerde fiziksel şiddete maruz kalmanın kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu (p=0,035). Şiddetin en sık acil servis (%86,9) ve polikliniklerde (%55,8) meydana geldiği belirlendi. Şiddetin en çok nöbet esnasında gerçekleştiği (%85,4) ve en sık hasta yakınları tarafından uygulandığı (%95,8) tespit edildi. Tıpta uzmanlık eğitimi süresince şiddete maruz kalma %46,5; tanık olma ise %56,6 oranındaydı. Şiddete maruz kalmanın cerrahi bilimlerde, dahili ve temel bilimlere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü (p=0,001). Sağlıkta şiddete tanık olmanın branş seçiminde anlamlı derecede etkili olduğu (p=0,005) ve özellikle duygusal şiddete tanık olmanın aktif rol oynadığı (p=0,002) bulundu. Temel bilimler katılımcıları tarafından branş seçiminde şiddetle ilgili faktörlere anlamlı derecede daha fazla öncelik verildiği belirlendi (p<0,001). Çalıştığı kurumda, şiddete maruz kalanların (p=0,002) ve tanık olanların (p=0,014) anlamlı olarak yüksek oranda branş değiştirmeyi düşündüğü belirlendi. Ayrıca katılımcıların %22,9'unun tıp mesleği dışında bir iş yapmak istediği belirlendi.

Sonuç: Her geçen gün artan sağlıkta şiddet, hekimlerin uzmanlık alanlarını seçerken tercihlerini şekillendirmeye başlamıştır. Şiddet nedeniyle bazı hekimler mesleği bırakmayı bile düşünmektedir. Sağlık sistemindeki sorunların giderilmesi, toplumun eğitilmesi, medyanın etkin kullanımı ve yargı kurumlarının aldığı kararların caydırıcı olması sağlıkta şiddetin önlenmesinde oldukça önemlidir. 

Anahtar Sözcükler: Sağlık; Şiddet; Hekim; Tıpta uzmanlık; Anket.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the effect of the violence experiences in healthcare of the physicians who get specialty training in medicine at Ege University Faculty of Medicine, on their choice of specialization.
Materials and Methods: It was determined that there were 704 resident physicians working at the Ege University Faculty of Medicine. Between 25.05.2020 and 25.03.2021, 394 of them were reached and face-to-face survey was applied to them. In the survey; 38 questions were asked to evaluate sociodemographic characteristics, occupational characteristics, experiences of violence in healthcare field, characteristics of violent events, factors affecting the choice of specialty, and thoughts about changing specialty. A total of 389 questionnaires were evaluated. Data were analyzed with the IBM SPSS Statistics 25.0 Program. First of all descriptive analyzes and frequency values were determined in the statistical analysis. Numerical variables were established as mean and standard deviation or min-max. Pearson Chi-square test and Fisher's exact test were used for categorical variables. P-value less than 0.05 was evaluated as statistically significant.
Results: 51.7% of the participants were male and 48.1% were female. The mean age was 28.08±2.54 years. It was determined that 72.8% of all physicians were exposed to violence during their professional and student life and 85.9% of them witnessed violence. It was observed that the frequency of exposure to only emotional violence was in the first place (75.6%). It was found that the rate of exposure to physical violence in men was statistically significantly higher than in women (p=0.035). It was determined that violence occurred most frequently in emergency services (86.9%) and polyclinics (55.8%). It was observed that violence occurred most frequently during the shift (85.4%) and was most frequently perpetrated by the relatives of the patients (95.8%). Exposing violence rate during specialty training in medicine was 46.5%; witnessing violence rate was 56.6%. Exposure to violence was found to be significantly higher in surgical specialties compared to internal specialties and basic sciences specialties (p=0.001). It was found that witnessing violence in healthcare was significantly effective in choosing a specialty (p=0.005) and especially witnessing emotional violence had a high effect (p=0.002). It was determined that participants in basic sciences gave more priority to factors related to violence for selection of specialty (p<0.001). It was determined that physicians who were exposed violence and witnessed violence in the institution where they work had thoughts for changing their speciality as statistically significant (p=0,002, p=0,014, respectively). In addition, it was determined that 22.9% of the participants wanted different occupation other than the medical profession.
Conclusion: Increasing rates of violence in healthcare have started to shape physicians' preferences for specialties. Some physicians even consider quit work due to violence. Eliminating the problems in the health system, educating the society, using the media effectively and the deterrent decisions taken by the judicial institutions are very important for preventing violence in healthcare.

Keywords: Health; Violence; Physician; Medical specialty; Questionnaire.