Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yerli yatırımlar üzerine etkileri: Türkiye uygulaması
Effects of foreign direct investments on the domestic investments: Turkey application
Yazar: ÇAĞRI COŞKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL BULUT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kamu yatırımları = Public investments ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Günümüzde gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyüme kapsamında gerekli olan yatırımları gerçekleştirecek sermaye birikimleri yetersizdir. Bu kapsamda söz konusu ülkeler, ihtiyaç duydukları yatırımları gerçekleştirebilmek için yabancı yatırımlara ihtiyaç duymaktadırlar. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yatırımın yapıldığı ülke üzerinde önemli etkileri olduğu özellikle son yıllarda savunulan bir faktör haline gelmiştir. Bu kapsamda doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıyla yerli yatırımların birbirlerinin tamamlayıcısı oldukları kabul edilmektedir. Bu çalışmada, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yerli yatırımlar üzerine etkileri Türkiye ekonomisi kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmada 2002:Q1-2014:Q3 dönemine ait değişkenler kullanılarak zaman serisi analizi yapılmıştır. Bu bağlamda Johansen eşbütünleşme testi uygulaması ile ele alınan değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin olup olmadığı tespit edilmiş ve daha sonra Granger nedensellik testi yapılmıştır. Yapılan testlerde elde edilen sonuçlara göre, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ve GSYH'nin yerli yatırımlar üzerinde uzun dönemli etkisi tespit edilmiştir. Hata düzeltme modelinde yer alan kısa dönem katsayıları incelendiğinde ise, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki artışın ilk anda dışlama etkisine neden olduğu, ancak zamanla bu etkinin zayıflayıp tersine dönerek yerli yatırımlar üzerindeki etkisinin pozitif olarak bu dışlama etkisini giderdiği görülmüştür. Nedensellik analizinde elde edilen sonuçlar kapsamında ise, doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile birlikte GSYH'nin yerli yatırımlar için önem arz eden göstergeler olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, the capital accumulation to realize the investments required within the scope of economic growth of the developing countries is inadequate. Therefore, these countries need foreign investments to realize the investments. It is a recently supported factor that the foreign direct investments have important effects on developing countries. In this context, the foreign direct investments and the domestic investments are considered to be supplementary. The aim of this study is to evaluate the effects of the foreign direct investments on the domestic investments within the scope of Turkish economy. In the study, a time-series analysis was made by using the variables belonging to 2002:Q1-2014:Q3 period. As a result, whether there is a long-term relationship between the undertaken variables was identified by implementing Johansen co-integration test and then Granger causality test was applied. According to the results of these tests, the foreign direct investments and the GDP have long-term effect on the domestic investments. When analyzing the short-term coefficients in the error correction model, the increase in the foreign direct investments is noticed to cause crowding-out effect at first stage. But this effect reduces and reverses in time, which positively removes this crowding-out effect on the domestic investments. And according to the results of causality analysis, foreign direct investments and GDP are important indicators for domestic investments.