Sağlık kurumlarında faaliyet tabanlı maliyetleme: Üniversite Hastanesi tüp bebek merkezi'nde uygulama
Activity based costing in health institutions: Application in university hospital ivf center
Yazar: BİRGÜL YABANA KİREMİT
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DİKMETAŞ YARDAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
SAĞLIK KURUMLARINDA FAALİYET TABANLI MALİYETLEME: ÜNİVERSİTE HASTANESİ TÜP BEBEK MERKEZİNDE UYGULAMA
Amaç: Bu çalışmada çağdaş maliyetleme yöntemlerinden Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) yönteminin sağlık kurumlarında uygulanabiliriliğinin incelenmesi ve sonuçlarının Sağlık Uygulama Tebliğindeki (SUT) fiyatlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde yapılmıştır. Örneklem olarak hastane bünyesinde bulunan Tüp Bebek Merkezi seçilmiştir. Tüp Bebek merkezine ait mali veriler hastane Başhekimlik, İstatistik, Döner Sermaye, Maaş Tahakkuk, Destek Hizmetleri, Teknik Hizmetler Birimleri, Tüp Bebek Merkezinden elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak Excel Programında FTM yöntemi ile hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmada Tüp Bebek Merkezinde sunulan hizmetlerden Yumurta Toplama İşlemi (Oosit Pick-Up -OPU), Testiküler Sperm Ekstraksiyonu (TESE), Embriyo Transferi ve Mikroenjeksiyon işlemlerine ait faaliyetler maliyetlendirilerek, bu işlemlere ait birim maliyetler FTM yöntemi ile hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda, OPU, TESE, Embriyo Transferi ve Mikroenjeksiyon işleminin birim maliyetleri sırasıyla, 459,701 TL, 729,948 TL, 330,414 TL, 996,959 TL bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmaya konu olan işlemlerin birim maliyetleri SUT fiyat listesi ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, FTM yöntemi ile bulunan maliyetlerin SUT fiyat listesine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. FTM yöntemi ile hesaplanan maliyetlerin gerçeği daha çok yansıttığı tespit edilmiştir. Sağlık hizmetlerinin gerçek maliyetleri bilinirse, sağlık kurumları yöneticileri tarafından yönetilmesinin daha kolay olacağı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Faaliyet tabanlı maliyetleme; infertilite; sağlık kurumu; yardımcı üreme teknikleri

Abstract:
ACTIVITY BASED COSTING IN HEALTH INSTITUTIONS: APPLICATION IN UNIVERSITY HOSPITAL IVF CENTER
Aim: This study aimed to examine the applicability of contemporary costing methods of Activity-Based Costing  Method (ABC) in health institutions and to compare the obtained results with Health Communication Application (SUT) prices.
Material and Method: The research was done at Ondokuz Mayis University Health Application and Research Center in Samsun. The IVF Center at the hospital was selected for the purpose of this research study. The financial data of IVF Center, hospital director, Statistics, Revolving Fund, Payroll Accruals, Support Services, Technical Services Unit were obtained from IVF Center and transferred to computer then the ABC method was used to calculate the data in Microsoft Excel program. 
Results: In the study, services offered in the IVF Center that are, Oocyt Pick-Up (OPU), Testicular Sperm Extraction (TESE), Embryo Transfer and the activities of the microinjection procedure were costed and unit cost of these operations was calculated using ABC method. As a result of the calculations, unit costs for OPU, TESE, Embryo Transfer and microinjection procedure were found as 459.701 TL, 729.948 TL, 330.414 TL, 996.959 TL, respectively.  
Conclusion: The unit costs of the process which are the subject of this study were compared with the already existent SUT price list. According to the results obtained, the costs calculated with ABC method were determined higher than those on the SUT price list. The costs calculated by ABC method were found to be more accurate and reflective of the real costs incurred by the IVF center. It was concluded that if the actual costs of offered healthcare services are to be known, it would be easier and ideal that they be managed by healthcare institution managers.
Keywords: Activity-based costing; assisted reproductive techniques; health care facilities; infertility