Devlet gazetesinden yansımalar: Türk iç ve dış politikası (1969-1979)
Reflections from the Devlet's newspaper: Turkish domestic and foreign policy (1969-1979)
Yazar: GALİP PEHLÜL
Danışman: PROF. DR. MEŞKURE YILMAZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Türkiye'de 1831 yılında Takvim-i Vakayi ile başlayan basın yayın faaliyetleri, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde artış göstermiştir. Bu dönemlerde fikir dergiciliğinde önemli ölçüde artış olmuş, düşünce akımları kendi yayın organlarını çıkarmışlardır. Cumhuriyetin ilk yıllarında faaliyet gösteren yayınlar rejimi güçlendirmek için devletin denetiminde olmuştur. 1950 yılında DP'nin iktidara gelmesiyle DP-CHP çekişmesi yaşanmış, toplum politize olmuştur. Fikir dergiciliği yeni bir boyut kazanarak 1960'lı yıllarda sol ideolojinin hâkim olduğu yayınlar ortaya çıkmıştır. 1960'lı yılların sonlarında ise sol ideolojiye karşı milliyetçiliği fikir hareketi olarak temsil eden yayınlar ortaya çıkmıştır. Devlet gazetesinin yayın hayatına başladığı 1969-1979 yılları, Türkiye'nin demokratikleşme sürecinin en karmaşık ve zorlu dönemlerinden birini barındırmıştır. Bu on yıllık periyot, 1960 darbesinin etkileriyle hala çalkantılı bir şekilde geçerken muhtıraların gölgesinde, siyasi partilerin tek başına iktidar olma zorluğuyla karakterize olmuştur. Toplamda dört seçim ve 14 farklı hükümet değişikliği, Türkiye'nin politik sahnesini teknokratlar ve koalisyonlar ekseninde belirsiz bir atmosfere sürüklemiştir. 68 Kuşağının etkisi, ülkenin sağ ve sol gibi belirgin kutuplara bölünmesine neden olmuş; bu dönemde günlük hayat, soygunlar, suikastlar, bombalı saldırılar, öğrenci ve işçi olayları gibi iç savaşın eşiğindeki olaylarla yoğun bir şekilde şekillenmiştir. Bu süreç, toplumsal gerilimleri artırmış ve siyasi istikrarsızlığı tetiklemiştir. Dönem sadece iç dinamiklerle sınırlı kalmamış, aynı zamanda küresel olayların etkisi altında şekillenmiştir. Soğuk savaş dönemi, petrol krizi ve ABD'nin Türkiye'ye yönelik ambargoları, Türkiye ekonomisinin çıkmaz bir noktaya sürüklenmesine yol açmıştır. Bu süreçte, dış politika özellikle Kıbrıs sorunu etrafında odaklanmış; Yunanistan ile yaşanan sorunlar, Batı Trakya Türkleri, kıta sahanlığı meselesi gibi konular sürekli bir gündemi işaret etmiştir. Bulgaristan'daki Türkler, Irak Türkleri, Avrupa'ya göç etmiş işçi Türklerin sorunları, Avrupa Ekonomik Topluluğu, Ermeni Asala terör örgütü, komünizm ve kapitalizm tehditleri de dönemin önemli konuları arasında yer almıştır. Türkiye'nin bu zorlu yılları, 1980 askeri darbesini doğurmuş ve askeri rejimin uyguladığı sıkıyönetim neticesinde çatışmalar durulurken ülke demokrasisi önemli bir yara almıştır. Ancak bu çatışmalı dönemin anlaşılabilmesi için, o dönemde yayınlanan Devlet gazetesinin milliyetçi bakış açısının detaylı analizi oldukça önemlidir. Gazetenin sayfaları aracılığıyla Türkiye'nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumu, iç ve dış politikası ve bu süreçteki dönüşümler daha derinlemesine anlaşılabilir.

Abstract:
The press activities in Turkey, which began with Takvim-i Vakayi in 1831, witnessed an increase during the Tanzimat and Meşrutiyet periods. During these periods, there was a significant rise in intellectual journalism, and various ideological movements established their own publications. In the early years of the Republic, publications operated under state control to strengthen the regime. With the Democratic Party (DP) coming to power in 1950, a DP-CHP rivalry emerged, leading to political polarization in society. Intellectual journalism took on a new dimension in the 1960s, with publications dominated by left-wing ideology. In the late 1960s, publications representing nationalism as an ideological movement against left-wing ideology emerged. The years 1969-1979, during which the state newspaper began its publication, encompassed one of Turkey's most complex and challenging periods of democratization. This decade, still marked by the effects of the 1960 coup, was characterized by political instability, overshadowed by memoranda and the difficulty of political parties in achieving sole power. Four elections and 14 different changes of government in total dragged Turkey's political scene into an uncertain atmosphere, shaped by technocrats and coalitions. The influence of the '68 Generation led to a clear division of the country into right and left, with daily life being intensely shaped by events on the brink of civil war, such as robberies, assassinations, bombings, and incidents involving students and workers. This period increased social tensions and triggered political instability. The era was not limited to internal dynamics; it was also shaped under the influence of global events. The Cold War, the oil crisis, and the U.S. embargoes on Turkey led the Turkish economy to a deadlock. During this period, foreign policy, especially around the Cyprus issue, was a focal point; issues with Greece, Western Thrace Turks, and matters such as continental shelf disputes were constant themes. The problems of Turks in Bulgaria, Iraqi Turks, Turkish migrant workers in Europe, the European Economic Community, the Armenian Asala terrorist organization, and the threats of communism and capitalism were also significant topics of the time. These challenging years for Turkey gave rise to the 1980 military coup, and while conflicts subsided under the martial law imposed by the military regime, the country's democracy suffered a significant blow. However, for a comprehensive understanding of this conflict-ridden period, a detailed analysis of the nationalist perspective of the State newspaper published during that time is crucial. Through the pages of the newspaper, a deeper understanding of Turkey's political, social, and economic situation, as well as its internal and external policies and transformations during this period, can be achieved.