Ketaminin Propofol ve Rokuronyuma bağlı enjeksiyon ağrısı ve kas gevşeticisi tüketimine etkisi
The effects of ketamin on injection pain due to propofol and rocuronium and consumption of neuromuscular blokers.
Yazar: MUSTAFA NECAT ABDUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. IŞIL ÖZKOÇAK TURAN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ketamin = Ketamine ; Propofol = Propofol ; Rokuronyum = Rocuronium

Özet:
Bu çalışmada subhipnotik dozda ketaminin, propofol ve rokuronyuma bağlı enjeksiyon ağrısı ve rokuronyumun kas gevşetici özellikleri üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Bir saatten uzun sürecek elektif operasyon planlanan, ASA I-II risk grubunda, 54 erişkin hasta çalışmaya dahil edildi. Ortalama arter basıncı (OAB), kalp atım hızı (KAH), periferik oksijen saturasyonu (SpO2), peroperatif end tidal CO2 basıncı (ETCO2) ve inspire edilen sevofluran konsantrasyonu (Fisevo), periferik vücut ısısı indüksiyon öncesi, entübasyon öncesi ve sonrası ve operasyon boyunca kaydedildi. Grup S'ye 5 ml %0,9 serum fizyolojik ve Grup K'ya 5 ml volüm içinde 0,5 mg.kg-ı ketamin verildi. Her iki gruptaki hastalarda el bileğinin proksimaline turnike uygulandı. Çalışma ilaçları verildikten 1 dk sonra turnike çözülerek propofol ve rokuronyum sonrası enjeksiyon ağrısı skorları 10 noktalı vizüel ağrı skorları (VAS) ve dört noktalı ağrı skalası ile değerlendirildi. Tekli uyarı (0,1 Hz) ile tam blok geliştiği saptandığında entübasyon yapıldı ve tam blok gelişme süresi kaydedildi. Entübasyon şartlarının değerlendirmesinde Goldberg Skalası kullanıldı. Anestezi idamesi %50 O2/N2O ve %2 sevofluran ile sağlandı. Endotrakeal entübasyonu takiben TOF (train of four, TOF-WATCH® SX) uygulanmaya başlandı. Nöromusküler bloğun etki başlama süresi, klinik etki süresi (T25), derlenme indeksi (T75-25) ve spontan derlenme süresi (TOF 70) kaydedildi. Operasyon süresince kullanılan ek ilaç miktarı ve total kas gevşetici miktarı kaydedildi. Postoperatif derlenme ve ağrı skorları Aldrete, Ramsey sedasyon skorları ve VAS ile değerlendirildi. Grup K'nın propofol ve rokuronyuma bağlı enjeksiyon ağrısı skorları Grup S'e göre anlamlı derecede düşük bulundu (%29,6 ya karşılık %85,2) (p<0,05). Grup K'da nöromusküler bloğun etki başlama zamanı Grup S'e göre daha kısaydı (120,1±5,7 ? sn'ye karşın 165,4±6,5 sn) (p<0,05). Grup K'da rokuronyum ilk dozunun klinik etki süresi (54,8±1,9 ? dk.ya karşın 46±1,6 ? dk ? , derlenme indeksi (19,9±1,8 ? dk.ya karşın 12,5±0,9 ? dk) ve spontan derlenme süresi (TOF > 0,7; 73,4±3,6 ? dk.ya karşın 59,8±2,3 ? dk) Grup S'e göre daha uzun bulundu (p<0,05). Sonuç olarak; subanestezik dozda ketaminin propofol ve rokuronyum enjeksiyon ağrısını önlediği, rokuronyumun etki başlama süresini kısalttığı ve ilk doz etki süresini uzattığı kanısına varıldı.

Abstract:
In this study, we aimed to investigate the effects of ketamine in subhypnotic dose on injection pain due to propofol and rocuronium and the neuromuscular blocker characteristics of rocuronium. Fifty four patients in ASA I-II risc group, planned for operations lasting more than one hour were included in the study. Mean arterial blood pressure (MAP), heart rate (HR), peripheral oxygen saturation (SpO2), peroperative end tidal CO2 pressure (ETCO2) and inspired sevoflurane consantration (Fisevo), peripheral body temperature were recorded before induction, before and after intubation and during the operation. Group S received 5 mL of 0,9 % saline and Group K received 0,5 mg.kg-ı ketamine in 5 mL of volume. Tournique was applied on the proximal of wrist in both groups. Tournique was released one minute after the injection of the study drugs and injection pain due to propofol and rocuronium were evaluated with 10 point visuel pain scale and four point pain scale. Intubation was performed when total blokage measured with single twitch stimulation (0,1 Hz) had been developed and the duration of reaching to total blokage was recorded. Intubation conditions were evaluated with Goldberg Scale. Anesthesia maintenance was achieved with 50 % O2/N2O and 2 % sevoflurane. Following the intubation, the application of TOF (train of four, TOF-WATCH® SX) started. Onset time, clinical duration (T25), recovery index (T25-75) and spontaneous recovery time to TOF > 0,7 were recorded. The additional drug used during the operation and neuromuscular bloker amounts were recorded. Postoperative recovery and pain scores were evaluated with Aldrete, Ramsey sedation and VAS scores. Injection pain scores of Group K due to propofol and rocuronium were found to be lower than those of Group S (%29,6 vs. %85,2) (p<0,05). The onset time of neuromuscular block in Group K was shorter than that of Group S (120,1±5,7 ? s vs. 165,4±6,5 ? s) (p<0,05). The clinical duration, recovery index and spontaneous recovery duration of the first dose of rocuronium were longer than those of Group S (respectively; 54,8±1,9 ? min vs. 46±1,6 min; 19,9±1,8 ? min ? vs.12,5±0,9 min; and 73,4±3,6 min vs. 59,8±2,3 ? min) (p<0,05). In conclusion, ketamine in subhypnotic dose prevents the injection pain due to propofol and rocuronium, shortens the onset time of rocuronium blockage and extends the clinical duration of first dose of rocuronium.