İran'da parçabaşı kadın işçilerin emek süreci (Halıcılar)
Labor process of worker women in an informal sector: Iran- Tabriz carpet wover women
Yazar: NEGAR VAEZZADEH
Danışman: PROF. DR. NİLAY ÇABUK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dokumacılık = Weaving ; Kadın işçiler = Women workers

Özet:
Bu çalışma dünyanın el-yapımı halı piyasasında önemli yere sahip olan İran'ın Tebriz
kentinde halı üretimi yapan işçi kadınlar üzerine yapılmıştır. Halıcılık İran'da geleneksel
üretim kategorisinde yer almaktadır. Bu araştırmada göreceğimi gibi halı üretimi
tarihsel olarak özellikle kırsal bölgelerde yaşayan kadınların ev içinde yaptıkları
işlerdendir. Kapitalizmin ülkede gelişimi ile kentlere göç etmiş olan bu işçi kadınlar her
hangi bir önemli fark yaşamadan halıcılık sektörüne gayrı resmi şekilde devam
etmişlerdir. Gayrı resmi halıcılık o kadar yaygınlaşmıştır ki hatta işletmelerbile kayıt
dışı olarak çalışıp ve bürokratlaşmadan, herhangi bir kontrol mekanizmasından geçmeden
çok daha düşük maaşla, sigortasız şekilde üretime devam etmişler. Araştırma
halıcılık yapan kadınların çalışma koşullarını, sınıfa dair bilinçlerini ve gündelik
hayatlarını incelemektedir. Görüşmeler iki farklı gurupla yapılmıştır: evlerde (bireylerin
yaptığı üretim) ve fişletmelerde (toplu olarak yapılan üretim.).Bu sektör en az
sanayileşmiş sektörlerden olarak, işçi-işveren arasında geleneksel bağları korumaktadır.
Diğer yandan çalışma koşulları sanayileşmiş işten ziyade bir geleneksel üretim koşulları
içinde yer almaktadır. Bu çalışmada diğer değinmiş olduğumuz nokta İran toplumunda
ki erkek egemenliğinin kadın üzerine yüklediği annelik, eşlik vs. kimliklerle kadının
kayıt dışı çalıştığına rağmen evde çalışmayı tercih etmesine yol açmıştır. Kadının ev
içinde daha düşük maaşla ve herhangi bir güvencesi olmadan bireysel bir şekilde
çalışmasına zemin yaratan ataerkil toplum işçi kadının bilinçlenmemesinde rol oynamış
oluyor

Abstract:
This research is about hand made carpet workers in Iran-Tabriz. Iran is one of the most
important counties in carpet production and Tabriz is the major center of this production.
Hand made carpet traditionally has been produced by rural women in their home
and during the industrialization which caused huge amount of immigration from rural
areas to cities couldn't make any change in this sector. These women continued to their
informal work.They produce carpet in their own home or even in informal workshops.
Carper weaving is one of the mostly informal sector in Iran.These workers are
continuing this job with lowest income without any systematic control,insurance or any
other bureaucratic process.This research is focusing on class-consciousness,working
situation and daily activities of carpet weaving women workers which are working in
their own home and in workshops.The relation between worker and employer in the
carpet weaving field is mostly different from other production relations cause carpet
weaving is less industrialized sector of production in Iran.On the other hand patriarchy
has been preventing carpet weaving to become industrialized.Patriarchy has been using
ideological values such as motherhood and housekeeping to convince women worker of
accepting hard situation of carpet weaving.Working inside home make these women
worker lessconscious about their class and benefits