Kanser kök hücre hedefli gen tedavisi aracılı immünoterapi yöntemleri geliştirilmesi
Development of cancer stem cell targeted gene therapy mediated immunotherapy methods
Yazar: FATMA GİZEM SONUGÜR
Danışman: PROF. DR. HAKAN AKBULUT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Antikorlar-monoklonal = Antibodies-monoclonal ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Blotting-western = Blotting-western ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Kök hücreler = Stem cells ; Neoplazm kök hücreleri = Neoplastic stem cells ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; İmmünoterapi = Immunotherapy

Özet:
Geçtiğimiz 10 yıl içinde hedefe yönelik yeni ajanlar ile immünoterapinin de tedavi seçenekleri arasına girmesi ile birlikte, sınırlı sayıda kanser türünde hastaların sağkalımlarında kısmi bir iyileşme sağlanmış olsa da günümüzde hala tanı konulan her iki hastadan biri bu hastalıktan kaybedilmektedir. Özellikle ileri evredeki kanser hastalarında tedavilerin pek başarılı olamamasında farmakokinetik ve farmakodinamik ilaç direnç mekanizmalarının yanı sıra bu tedavilerin kanser kök hücrelerini hedeflemedeki yetersizliği de önemli rol oynamaktadır. Kanser kök hücrelerini hedefleyen tedaviler potansiyel olarak kanseri ortadan kaldırmada daha başarılı olmaya aday görünmektedir. Günümüzde kanser kök hücrelerine spesifik tedavi geliştirme çalışmaları yoğun bir şekilde devam etmektedir. Kliniğe yeni girmeye başlayan gen tedavisi yöntemleri bu açıdan umut vadetmektedir. Kanser tedavisinde potansiyel bir tedavi seçeneği olması beklenen gen tedavileri ile immünoterapinin, kanser kök hücrelerini de hedefleyecek şekilde modifiye edilmesi günümüzde yoğun olarak araştırılmaktadır.
Proje kapsamında, tümör hücreleri üzerinde bulunan CD47 proteinine karşı antikor sentezleten genlerle, zararsız bir ön-ilaç olan 5-florositozini hücre içinde 5-florourasile dönüştürecek olan sitozin deaminaz (CD) genini ayrı ayrı ifade ettiren adenoviral vektörler inşa edildi. CD47scFv geni ile tümör hücreleri üzerindeki CD47'yi bloke ederek makrofajlar ve APC'ler tarafından hedeflenmesini artırılması hedeflenmiştir.  Ayrıca inşa edilen vektörler, fiber protein topuzunda genetik modifikasyonlar yaparak (RGD modifikasyonu), bunların kanser hücrelerine ve kök hücrelere (kanser kök hücreleri ve mezenkimal kök hücreler) bağlanma kapasitesini artıracak şekilde, modifiye edilmiştir. 
Proje bağlamında geliştirdiğimiz vektörler orijinal olduğu için öncelikle bu ürünlerin patenti alınacaktır. Patentlenecek ürünler ülkemizin ekonomisine de katkı sağlayacaktır. Geliştirdiğimiz vektörler kanser tedavisinde halihazırda kullanılan ve ekonomiye ciddi yük getiren immün denetim noktası inhibitörlerine de bir alternatif oluşturacağı için uzun vadede ülke ekonomisine ciddi katkı potansiyeli taşımaktadır.

Abstract:
Although immunotherapy and targeted agents have become the treatment options in the past ten years, only a partial improvement has been achieved in the survival of a limited number of cancers. In addition to pharmacokinetic and pharmacodynamic drug resistance mechanisms, the inadequacy of these treatments in targeting cancer stem cells (KKH) also plays an important role, especially in patients with advanced-stage cancer. Treatments targeting CSC are potential candidates for the eradication of cancer successfully. Gene therapies, which are expected to be a potential treatment option in cancer treatment, and immunotherapy are being extensively investigated as modified to target cancer stem cells.
In this project, we constructed adenoviral vectors to express the cytosine deaminase (CD) gene, which will convert 5-fluorocytosine into 5-fluorouracil, and the antibody gene developed against CD47 protein. In addition, we planned to increase the immune response to tumor antigens for targeting CD47 on tumor cells by the CD47scFv gene to enhance the targeting of those cells by APCs. We also modified the vectors to be constructed by making genetic modifications (RGD modification) in the fiber knob protein to increase their ability to bind to cancer cells and mesenchymal stem cells; MSC). 
Treatment agents developed within the scope of this project will have a cytotoxic effect on tumor cells, co-stimulate the immune response, eliminate the immune suppression in the tumor microenvironment and have systemic use via MSC. The constructed vectors are original and patented and will contribute to the economy of our country. Our vectors will be an alternative to the immune checkpoint inhibitors, which are already used in cancer treatment and bring a severe burden to the economy.