Yenidoğan döneminde ebeveynlerin kendine güven durumları ile etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of parents' self-confidence and affecting factors during the newborn period
Yazar: TANSU CANBAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZTÜRK ŞAHİN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışma, aile sağlığı merkezlerine başvuran ebeveynlerin yenidoğan döneminde bebek bakımı ve ebeveynliğe ilişkin kendine güven durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel ve ilişkisel bu araştırma 215 ebeveyn katılımı ile gerçekleştirildi. Tabakalı örnekleme yöntemi kullanılan çalışmada araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan 'Ebeveyn Bilgi Formu', 'Yenidoğan Bilgi Formu' ve 'Karitane Ebeveyn Kendine Güven Ölçeği' nden yararlanılmıştır. Veriler 1 Ocak- 1 Haziran tarihleri arasında Karabük ili Safranbolu ilçesinde bulunan 10 Aile sağlığı merkezine kayıtlı yenidoğan bebeği olan ebeveynlerden toplanmıştır. Çalışmada kullanılan Karitane Ebeveyn Kendine Güven ölçeği (Karitane Parenting Confidence Scale) Crncec vd., (2008) tarafından geliştirilmiştir. Yılmaz vd., (2021) tarafından Türkçe' ye çevrilmiştir. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizleri uygulandı. Araştırma sonuçları %95 güven  
aralığında değerlendirildi ve p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmada,  ebeveynlerin tanımlayıcı özellikleri, doğum ve yenidoğan tanımlayıcı özellikleri ve ebeveyn kendine güven durumlarının tanımlayıcı özelliklere göre farklılaşma durumları belirlenmiştir. Ebeveyn kendine güven üzerine etki eden faktörlere ait çıkan sonuçlar IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 programı yardımıyla yorumlanmıştır. Çalışmaya katılan ebeveynlerin ölçek puan ortalaması 33,084 (± 5,504)' dür. Eğitim düzeyi düşük olan ebeveynlerin ebeveynlik güvenlerinin yüksek olduğu görülmüştür. Bebek bakımı ile ilgili önceden bilgi alan ebeveynlerin almayan ebeveynlere göre ebeveyn kendine güven durumlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlik durumu incelendiğinde annelerin babalara kıyasla hem toplam ebeveyn kendine güven puanlarının hem de bebek bakımı ve ebeveynlik rolü alt boyutlarında anlamlı derecede daha yüksek puanlara sahip olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ancak, ebeveyn kendine güveni etkileyen en önemli faktörün ebeveynin anne olması olduğu görülmüştür. Ebeveynlerin kendine güven durumlarının belirlenmesi, bebek bakımına yönelik önceden bilgi alması ebeveyn-bebek yaşam kalitesini ve bakım kalitesini yükselteceğinden önem arz etmektedir.  

Anahtar Sözcükler: Ebeveyn, Yenidoğan bakımı, Karitane ebeveyn kendine güven ölçeği, Yenidoğan hemşireliği

Abstract:
The study was conducted to determine the self-confidence status of parents applying to family health centers regarding infant care and parenting in the newborn period and the factors affecting it. This cross-sectional and correlational study was conducted with the participation of 215 parents. A stratified sampling method was used, and the 'Parent Information Form,' 'Birth and Newborn Information Form,' and 'Karitane Parental Self-Confidence Scale' prepared by the researchers were utilized in the study. Data were collected from parents with newborn babies registered in 10 family health centers in the Safranbolu district of Karabük province between January 1 and June 1. The Karitane Parental Self-Confidence Scale (KPSCS) used in the study was developed by Crncec vd., (2008). It was translated into Turkish by Yılmaz vd., (2021). Independent groups t-test one-way analysis of variance (ANOVA) and post hoc (Tukey, LSD) analyses were applied to analyze the data. The study's results were evaluated at a 95% confidence interval, and p<0.05 was considered  
significant. The study determined descriptive characteristics of parents, birth and newborns, and differences in parental self-confidence according to descriptive traits. The factors affecting parental self-confidence were interpreted with the help of IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 program. The mean scale score of the parents participating in the study was 33.084 (± 5.504). It was determined that there was no significant difference between the age groups of the parents in terms of parental self-confidence (p>0.05). The evaluation made according to occupational groups showed that parents with low educational levels had higher parental self-confidence. It was determined that parents who received prior information about infant care had higher parental self-confidence than parents who did not. When parenting status was examined, it was found that mothers had significantly higher total parental self-confidence scores and the sub-dimensions of baby care and parenting role compared to fathers (p<0.05). However, it was seen that the most critical factor affecting parental self-confidence was that the parent was a mother. Determining the self-confidence status of parents and receiving prior information about baby care is essential as it will increase the quality of parent-baby life and care.

Keywords	: Parent, Newborn care, Karitane parenting self-confidence scale, Neonatal nursing