Mimarlıkta malzeme ve biçimin öz-nitelik açısından karşılaştırmalı irdelenmesi
Comparative investigation of material and form in architecture in terms of substance-quality
Yazar: ZELİHA BURCU DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN AKSU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık, günümüze kadar malzeme ve biçim etkileşiminin izini sürmüştür. Mimarlık pratiğinin temeli olan malzeme ve biçim ile ilgili çalışmaların uzun bir tarihsel süreci vardır. Bu konuyla ilgili literatürde geniş araştırmalar bulunmaktadır. Tarihsel süreç, malzemenin biçimi var etmekte bir araç olarak kullanıldığını göstermiştir. Biçimin malzemeyi kullanarak kendini var etme durumu, malzemenin zamanla mimaride imge aracı olarak kullanılmasına yol açmıştır. Bu çalışmada malzeme ve biçim ilişkisini anlayabilmek için, malzeme ve biçim; öz ve nitelik kavramları çerçevesinde ele alınmıştır. Bunu yaparken tarihsel süreçte malzeme ve biçimin etkileşimi incelenmiştir. Öz, maddenin yapısal özelliği (atom yapısı, maddesellik, kimyasal özellik vs.);  nitelik ise, malzeme ve biçim etkileşimi sonucunda yapıya yüklenen anlam olarak tanımlanmıştır. Bu tarihsel süreçte öz ve nitelik ilişkisinde değişim ve dönüşüm gözlemlenmiştir. Çalışmanın amacı, malzeme-biçimin öz ve nitelik sürecinin bütün olarak ele alınmasını vurgulayarak, nitelikli mimari yapıların oluşmasını sağlayacak kavramsal bir tartışma oluşturmaktır. Aksi takdirde ortaya çıkan mimari ürünler kopyalama, giydirme ve süslemeye doğru giderek malzeme ve biçim arasındaki bağlamsal bütünlüğü sorunlu hale getirmektedir. Bu durumun tespiti, tarihsel süreçten gelen referanslar ile günümüzde biçimi yeniden var etmenin yollarını aramakta yardımcı olacaktır. Bu doğrultuda tez kapsamında günümüzde ve gelecekte malzeme ve biçim etkileşiminin öz ve nitelik çerçevesinde bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkan ürünlerin, özgün ve kalıcı olabileceği öngörülmüştür.

Abstract:
Architecture has traced the interaction of material and form until today. As the basis of architectural practice, the study of material and form has a long historical process which is covered by a great amount of research in the literature. The historical process has shown that the material is used as a means of creating the form. The existence of form by using the material has led to the use of it as an image tool in architecture. In this study, to better understand their relationship, material and form interaction is examined within the concepts of substance and quality throughout their history. Substance is defined as the structural property of matter (atomic structure, materiality, chemical property, etc.); as for quality, it is defined as the meaning of the structure as a result of the interaction between material and form. In this historical process, it is observed that the interaction of substance and quality has changed and transformed. By emphasizing the process of material and form as a whole, in terms of their quality and substance, the main purpose of this study is to generate a conceptual discussion which will enable the formation of qualified architectural structures. Otherwise, the emerging architectural products move towards copying, cladding and decoration which makes the contextual integrity between material and form problematic. The analysis of this situation, by the references from the past, will help us bring into existence new ways in which form will be reconstructed. In this context, this thesis emphasizes that the products which are formed as a result of evaluating material-form interaction as a whole within the framework of substance and quality can be original and permanent.