Kemik iliğinde uyutucu uyuşturucu madde(morfin) tespit edilmesi ve kankonsantrasyonları ile karşılaştırılması
Determination of opiates (morphine) in bone marrow. comperative study ofmorphine concentration blood versus bone marrow .
Yazar: MUSTAFA ÖZER ULUKAN
Danışman: PROF. DR. SALİH CENGİZ
Adalet Bakanlığı / Adli Tıp Kurumu / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Şüpheli bir ölüm olgusunda, olası ölüm nedeni olarak travmayı ve patolojik
ölümü ekarte ettikten sonra toksikolojik analiz için uygun örnekler seçilmeli ve
korumaya alınmalıdır. Uygun örneklerin seçilmesi ve saklanması büyük önem taşır.
Toksikolojik inceleme için sıklıkla kullanılan materyaller kan ve idrardır.
Kemik iliği ve kemik, kan, idrar gibi yaygın olarak kullanılan materyaller kontamine
olduğu zaman veya çürümeye bağlı olarak bulunmadığı zamanlarda alternatif
materyal olarak toksikolojik inceleme için kullanılabileceğini gösterebilmek
amacıyla tavşanlar üzerinde yaptığımız çalışmada, 9 adet tavşana kulakta marjinal
venden, kilo başına 0.3 gram'dan başlayarak, 0.1 gram/kg şeklinde artan dozlarda
olmak üzere morfin verdik. Uygulamadan 1 saat sonra olguları öldürerek kan, idrar
ve kemik iliği örneklerin toksikolojik inceleme için aldık. Olgunun diğer ekstremite
kemiklerini toprağa gömerek 7.günde ve 14. günde kemikleri çıkararak kemik iliği
örneklerini tekrar aldık. Örnekler CEDİA cıhazı ile analiz edildi. Olgularımızda kilo
başına verilen morfin düzeyi ve her olguya verilen toplam doz arttırıldıkça kanda
yapılan analizde tespit edilen morfin konsantrasyonunda da düzenli bir artış görüldü.
İdrar örneklerinde yaptığımız incelemede her olguda yüksek miktarda morfin tespit
edildi. Tespit edilen morfin konsantrasyonları ile kanda tespit edilen morfin
konsantrasyonları arasında kantitatif olarak lineer bir ilişki görülmedi. Kan morfin
düzeyleri, olgulardan ilk anda alınan kemik iliğinde saptanan morfin düzeyleri ile
karşılaştırıldığında kanda tespit edilen morfin konsantrasyonu ile korrele olarak
kemik iliği değerlerinde de anlamlı bir artış görüldü. Olguların kanında saptanan
morfin miktarını postmortem 7.ve 14. gün alınan kemik iliklerinde de, kan morfin
düzeyinde görülen artışa paralel olarak kemik iliğinde saptanan morfin düzeyinde de
artış görülmektedir. Postmortem 7.ve 14 günde saptanan kemik iliği morfin düzeyleri
ilk anda alınan kemik iliği ölçümlerine göre genel olarak düzenli bir azalma görüldü.
Uyuşturucu madde alımına bağlı ani ölümlerde saç gibi dayanıklı dokularda
uyuşturucuya rastlanamayabilir ve kanın kontamine olduğu veya bulunmadığı
durumlarda yada iskelet halde bulunmuş cesetlerde kemik iliği değerleri en önemli
deliller haline gelir. Bu konuda yapılacak çalışmalar adli toksikoloji olgularında
faydalı ve aydınlatıcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In sudden, unexpected deaths, traumatic or pathologic mechanism must be
excluded as possible causes of death and selection and preservation of appropriate
speciemens for toxicologic analyzes is very important.
For toxicologic analyses generally used speciemens are blood and urine.
Frequently forensic toxicologist is faced with situations in which contamination and
decomposition exclude the collection of blood samples suitable for analytical
purposes. In such cases, to prove the availability of bone marrow analyses, 9 albino
rabbits were injected morphine into the marginal ear vein in 0.1 mg/kg increased
doses from 0,3 gram/kg for each rabbit. One hour after dosing, the rabbits were
sacrified and blood, urine and bone marrow samples were collected for analyses. The
other extremite bones were buried and postmortem seventh and fourteenth day, these
bones were again excavated and bone marrow speciemens were collected. CEDIA
were used for analyzes. In cases, ıt is showed that the increase in the given total
morphine doses and morphine doses per kilogram of cases, also increase blood
morphine concentration. In urine samples, high morphine doses were detected. There
were no quantitative linear relationship between the concentration of morphine in
urine and blood. In comparision of blood morphine concentration and and
postmortem immediately collected bone marrow morphine concentration. There were
statically meaningfull increase in bone marrow morphine concentration with
increasing of blood morphine concentration. Also increasing of blood morphine
concentration for cases was correlated with postmortem seventh and fourteenth day
morphine concentration. Morphine concentration of postmortem seventh and
fourteenth day bone marrow decreased generally regularly according to postmortem
immediately collected bone marrow morphine concentration.
İn drug related sudden deaths, drugs cannot be obtained in resistant tissues
like hair and in cases of contamination and decomposition exclude the collection of
blood or in sceletone remains, bone marrow becomes the most available evidence.
It's thought that further research in this area is usefull and needed for forensic
toxicology.