Çocuk kliniğinde yatan 0-24 ay bebeklerde zeytinyağı ve ayçiçek yağı kullanımının pişik oluşumu ve tedavisi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of olive oil and sunflower oil use on diaper rash formation and treatment in 0-24 month infants hospitalized in pediatric clinic
Yazar: BEHLÜL OKUŞLUK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBEYAZ BARAN DURMAZ
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışma, çocuk kliniğinde yatan 0-24 aylık bebeklerde zeytinyağı ve ayçiçek yağının pişik oluşumu ve tedavisi üzerindeki etkilerini karşılaştırmak amacıyla yapıldı.
Gereç ve yöntem: Araştırma iki deney grubu (zeytinyağı grubu, ayçiçek yağı grubu) ve bir kontrol gruplu yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ocak-Temmuz 2024 tarihleri arasında Midyat Devlet Hastanesi'nde yatan 0-24 aylık antibiyotik kullanan 150 bebek oluşturdu. Koruyucu alt bakıma yönelik girişimde bulunulmayan kontrol grubuna 50, koruyucu alt bakımı uygulanan ve ayçiçek yağı kullanılan deney grubuna 50, koruyucu alt bakımı uygulanan ve zeytinyağı kullanılan deney grubuna ise 50 bebek alınmıştır. Deney grubundaki bebeklerin annelerine pişikten koruyucu alt bakım eğitimi verilmiştir. Bebekler 3-7 gün arası izlenerek veriler toplanmış ve bilgisayar ortamında Ki-kare Bağımsızlık Testi, Pearson Ki-kare, Fisher Freeman Halton Kesin testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Koruyucu alt bakımı uygulanmayan kontrol grubundaki çocuklarda pişik gelişme oranı %62 iken, koruyucu alt bakımı uygulanan ve ayçiçek yağı kullanan deney grubunda %32, koruyucu alt bakımı uygulanan ve zeytinyağı kullanan deney grubunda %30 olarak bulunmuştur. Deney gruplarındaki tüm pişik vakaları birinci derece olarak sınıflandırılmışken, kontrol grubunda ikinci derece pişik vakalarına da rastlanmıştır. İki deney grubunun karşılaştırılmasında ise ayçiçek yağı ve zeytinyağının pişiği önlemede etkilerinin benzer olduğu görülmüştür.
Sonuç: Koruyucu alt bakımı uygulanan ayçiçek yağı ve zeytinyağı deney grubundaki bebeklerde pişik görülme oranı, kontrol grubundaki bebeklerden daha düşük tespit edilmiştir.
Çocuk hemşiresi tarafından; kliniklere yatış yapılan alt bezi kullanan bebeklerin anne/bakıcılarına pişikten koruyucu eğitim verilmesi ve her bez değişiminden sonra ayçiçek yağı/zeytinyağının topikal kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This study was conducted to compare the effects of olive oil and sunflower oil on the formation and treatment of diaper rash in 0-24 month old babies hospitalized in a pediatric clinic.
Materials and methods: The research was conducted as a semi-experimental with two experimental groups (olive oil group, sunflower oil group) and one control group. The sample of the study consisted of 150 babies aged 0-24 months who were hospitalized in Midyat State Hospital and used antibiotics between January and July 2024. 50 babies were included in the control group where no intervention was made for protective baby care, 50 babies were included in the experimental group where protective baby care was applied and sunflower oil was used, and 50 babies were included in the experimental group where protective baby care was applied and olive oil was used. Mothers of the babies in the experimental group were given diaper rash preventive care training. Data were collected by monitoring the babies for 3-7 days and evaluated using the Chi-square Test of Independence, Pearson Chi-square, Fisher Freeman Halton Exact test and Kruskal Wallis H test.
Results: While the rate of diaper rash development was 62% in the control group without protective diaper care, it was 32% in the experimental group with protective diaper care and using sunflower oil, and 30% in the experimental group with protective diaper care and using olive oil. While all diaper rash cases in the experimental groups were classified as first degree, second degree diaper rash cases were also encountered in the control group. In the comparison of the two experimental groups, it was seen that the effects of sunflower oil and olive oil in preventing diaper rash were similar.
Conclusion: The rate of diaper rash in babies in the sunflower oil and olive oil experimental group who received protective diaper care was found to be lower than in babies in the control group.
By the pediatric nurse; It is recommended that mothers/caregivers of diaper-wearing babies admitted to clinics be given diaper rash prevention training and topical use of sunflower oil/olive oil after each diaper change.