Sağlık çalışanlarında COVID-19 enfeksiyonu bağışıklık düzeyleri ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of immunity levels and affecting factors to COVID-19 infection in healthcare professionals
Yazar: MUHAMMED ENES KILIÇOĞLU
Danışman: PROF. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Sağlık personeli = Health personnel ; İmmünoglobülin G = Immunoglobulin G ; İmmünoglobülin M = Immunoglobulin M

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sağlık çalışanlarında COVID-19 aşısı sonrası antikor yanıtını etkileyen ve yanıtla ilişkili parametleri tespit etmek amaçlanmıştır.

	Gereç ve Yöntem: Bu araştırma retrospektif bir çalışma olarak planlanmıştır. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalışmakta olan 462 sağlık personeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri sosyodemografik veri formu,  COVID-19 anamnez formu,  aşı anamnez formundan oluşan toplamda 25 soruluk anket yüzyüze anket formu doldurmak suretiyle toplanmıştır. Hastaların muayenelerinde alınan kan serumlarında SARS –CoV-2 (COVID-19) IgG antikor düzeyleri için SARS-CoV-2 IgG II Quant (Abbott) kiti, SARS –CoV-2 (COVID-19) IgM antikor düzeyleri için SARS-CoV-2 IgM II Quant (Abbott) kiti kullanılarak kemilüminesan mikropartikül immünolojik yöntemi ile kantitatif olarak değerlendirildi. Tüm istatistiksel analizler R version 3.6.0 (The R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria; https://www.r-project.org) programı yardımıyla gerçekleştirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Çift doz Sinovac aşısı uygulanmış 462 sağlık çalışanının dahil olduğu çalışmada katılımcıların %53,5'i kadın (n=247) ve %46,5'i erkek (n=215) olup, yaş ortalamaları 33,07±9,45'dir. Katılımcıların %24'nün tanı konulmuş kronik bir hastalığı, %23,6'sının sürekli kullandığı bir ilacı bulunmaktadır, ve katılımcıların %28,5'i sigara içmekte, %19,3'ü (n=89) RT-PCR ile doğrulanmış COVID-19 tanısı almıştır. Katılımcıların %27,7'si (n=128) ilk aşı sonrası, %17,3'ü (n=80) ise ikinci aşı sonrası advers etki yaşadığı bildirilmiştir. Tüm katılımcıların kanlarında IgM antikor seropozitifliğine bakıldığında %19,0'nun (n=88) pozitif, IgG antikoruna bakıldığında %99,6'sının antkor değerinin pozitif olduğu tespit edilmiştir. IgG antikor titrasyon seviyesi gençlerde yaşlılardan (p<0,001) anlamlı yüksek, zayıflarda kilolulardan anlamlı yüksek, yükseköğretim mezunu olanlarda olmayanlardan (p<0,001) anlamlı yüksek ve cerrahi birimde görev yapanlarda temele birimde çalışanlardan anlamlı yüksek bulunmuştur. Yine katılımcılarda kronik hastalığı olanlarda olmayanlardan (p=0,027), devamlı ilaç kullanımı olanlarda olmayanlardan (p=0,014), sigara içenlerde içmeyenlerden (p<0,001), aşı öncesi COVID-19 enfeksiyonu tanısı alanlarda almayanlardan (p<0,001) istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Aşı öncesi COVID-19 enfeksiyonu tanısı almış olup COVID-19'a yönelik ilaç kullanımı olmayanlarda olanlardan IgG antikor seviyesi ortalaması anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur ( p=0,009). Katılımcılardan aşı öncesi-sonrası ilaç kullanımı olanlarda olmayanlardan IgG antikor seviyesi ortalaması anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p=0,005). Aynı zamanda katılımcıların yaş-IgG antikor düzeyi ortalaması ve sigara/paket yıl- IgG antikor düzeyi ortalaması arasında negatif yönlü anlamlı korelasyon saptanmıştır.

	Sonuç: Araştırmaya katılan tıp fakültesi sağlık personelinin çift doz Sinovac aşısı sonrası %19,0'nun IgM antikoru pozitif, %99,6'sının ise IgG antikorunun pozitif olduğu tespit edilmiştir. Antikor yanıtını ileri yaş, BKİ, eğitim durumu, maruziyet, sigara kullanımı, kronik hastalık, geçirilmiş enfeksiyon öyküsü gibi durumların etkilediği görülmüştür. Aşılama programları oluştururken aşı yanıtını etkileyen bu faktörlerin göz önünde bulundurulmasının faydalı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to examine the effects of conditions such as gender, smoking, body-mass index, age, additional disease, infection, and drug use on COVID 19 immunity by measuring the post-vaccine antibody response in healthcare workers.
Materials and Methods: This research was planned as a retrospective study. It was carried out with 462 health personnel working at Selcuk University Faculty of Medicine. Research data were collected by filling out a face-to-face questionnaire. In the first part, a sociodemographic data form prepared by the researcher, in the second part, the COVID-19 anamnesis form, and in the third and last part, a questionnaire consisting of a total of 25 questions, consisting of the vaccine anamnesis form was created. SARS-CoV-2 IgG II Quant (Abbott) kit for SARS –CoV-2 (COVID-19) IgG antibody levels, SARS-CoV- Chemiluminescent microparticle was evaluated quantitatively by immunological method using 2 IgM II Quant (Abbott) kit. All statistical analyzes were performed with the help of R version 3.6.0 (The R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria; https://www.r-project.org). Statistical significance was accepted as p<0,05.

Findings: In the study, which included 462 healthcare professionals who were administered double dose Sinovac vaccine, 53.5% of the participants were female (n=247) and 46.5% male (n=215), with a mean age of 33.07±9.45 years. %24 of the participants had a diagnosed chronic disease, 23.6% had a regular medication, 28.5% of the participants were smokers, 19.3% (n=89) confirmed by RT-PCR and diagnosed with COVID-19. It was reported that 27.7% (n=128) of the participants experienced adverse effects after the first vaccination and 17.3% (n=80) after the second vaccination. When IgM antibody seropositivity was examined in the blood of all participants, 19.0% (n=88) was found to be positive, and when IgG antibody was considered, 99.6% of them had positive antibody values. IgG antibody titration level was found to be significantly higher in the young than in the elderly (p<0.001), significantly higher in the underweight than in the overweight, significantly higher in those who did not have a higher education degree (p<0.001), and significantly higher in those working in the surgical unit than those working in the basic unit. Again, statistically significantly higher in participants than those without chronic disease (p=0.027), those without continuous drug use (p=0.014), smokers who did not smoke (p<0.001), those who were diagnosed with COVID-19 infection before vaccination (p<0.001) and those who did not take it (p<0.001). found. The average IgG antibody level was found to be significantly higher in those who were diagnosed with COVID-19 infection before vaccination and did not use drugs for COVID-19 (p=0.009). The mean IgG antibody level was found to be significantly lower in the participants who had pre- and post-vaccine drug use than those who did not (p=0.005). At the same time, a negative significant correlation was found between the participants' age-IgG antibody level average and smoking/pack-year-IgG antibody.
 
Conclusion: It was determined that 19.0% of the medical faculty health personnel who participated in the study were positive for IgM antibodies after double dose Sinovac vaccine, and 99.6% of them were positive for IgG antibodies. It has been observed that the antibody response is affected by conditions such as advanced age, BMI, educational status, exposure, smoking, chronic disease, and past infection history. We think that it would be beneficial to consider these factors affecting the vaccine response while creating vaccination programs.