Tüketicilerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ve online alışveriş motivasyonları arasındaki ilişki
The relationship between consumers' social media addiction levels and online shopping motivation
Yazar: GHAİBULLAH MURADI
Danışman: DOÇ. DR. DERYA FATMA BİÇER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Faydacılık = Utilitarianism ; Hedonizm = Hedonism ; Motivasyon = Motivation ; Sosyal medya = Social media ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping

Özet:
Teknolojinin gelişmesiyle ve internet kullanımının yaygınlaşması birçok alanda toplumsal yapıyı değiştirmektedir. Dijital mobil cihazlar ve sosyal medya ortamları insanların hem iletişim kanalı hem de gündelik hayatlarının bir parçası haline gelmiştir. Öyle ki toplumun büyük bir kısmı sosyal medya kullanıcı sayısı her geçen gün artmakta ve insanlar birçok sosyal medya uygulaması kullanmaktadır. Bu ortamlarda uzun süre vakit geçirmekte ve soysal medya uygulamalarına bağımlı gale gelmektedirler. 
Değişen toplumsal yapı, insanların tüketim alışkanlıklarını da etkilemiş ve tüketiciler, perakende mağazalara alternatif olan online pazaryerlerini tercih etmeye başlamışlardır. Özellikle de Covid 19 küresel salgını sürecinde online alışverişler daha da fazla yaygınlaşmıştır. Tüketicileri online alışveriş yapmaya iten birçok motivasyon unsuru bulunmaktadır. 
Bu çalışmada tüketicilerin online alışveriş motivasyonları ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki incelenmiştir. Tüketicilerin online alışveriş motivasyonları, faydacı ve hazcı olmak üzere iki boyutta değerlendirilmiş ve sosyal medyanın bu boyutlar üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın araştırma kısmında kolayda örnekleme yoluyla seçilen, sosyal medya kullanan ve online alışveriş yapan 405 kişilik örnekleme, anket uygulaması yapılmıştır.  Verilere tanımlayıcı istatistik analizlerin yanı sıra, Güvenilirlik analizi (Cr.Alpha) Bağımsız Örneklemler T testi, Levene Varyansların Homojenliği Testi, Tek Yönlü ANOVA, Tukey Testi ve Person (r) Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Edilen bulgulara göre sosyal medya bağlılık düzeyi ile faydacı online alışveriş motivasyonu ve hazcı online alışveriş motivasyonu değişkenleri arasında pozitif yönde ve güçlü düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya, Tüketici Davranışı, Online Alışveriş, Hazcı Motivasyon, Faydacı Motivasyon

Abstract:
The development of technology and the widespread use of the internet are changing the social structure in many areas. Digital mobile devices and social media environments have become both a communication channel and a part of people's daily lives. So much so that the number of social media users is increasing day by day and people use many social media applications. They spend a long time in these environments and become addicted to social media applications. 
The changing social structure has also affected people's consumption habits and consumers have started to prefer online marketplaces as an alternative to retail stores. Especially during the Covid 19 pandemic, online shopping has become even more widespread. There are many motivational factors that push consumers to shop online. 
This study examines the relationship between consumers' online shopping motivations and social media addiction. Consumers' online shopping motivations are evaluated in two dimensions, utilitarian and hedonistic, and the impact of social media on these dimensions is analyzed. In the research part of the study, a sample of 405 people who use social media and shop online, selected through convenience sampling, was surveyed. In addition to descriptive statistical analyses, Reliability analysis (CrAlpha), Independent Samples T-test, Levene Homogeneity of Variances Test, One-Way ANOVA, Tukey Test, and Person (r) Correlation Analysis was applied to the data. According to the findings, a positive and strong significant relationship was found between social media engagement level and utilitarian online shopping motivation and hedonistic online shopping motivation variables.

Keywords: Social Media, Consumer Behavior, Online Shopping, Hedonistic Motivation, Utilitarian Motivation