Öğretmenlerin eğitim psikolojisi ile ilgili bilme yanılsamalarının incelenmesi
The investigation of teachers' knowledge illusion about educational psychology
Yazar: AYŞENUR KASAP
Danışman: PROF. DR. MÜGE ARTAR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel yanlılık = Cognitive bias ; Bilme yanılsaması = Knowledge illusion ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmenler = Teachers ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin eğitim psikolojisi ile ilgili bilme yanılsamalarını belirlemeye yönelik ölçme araçları geliştirmek ve ölçme araçlarından elde edilen sonuçların cinsiyet, deneyim yılı, okul türü, mezun olunan fakülte ve eğitim psikolojisi kitaplarına bakış açısı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını karşılaştırmaktır. Araştırmanın örneklemi 2020 yılında Çankırı ilinde görev yapan 398 (265 kadın, 133 erkek) öğretmenden oluşmuştur.
Eğitim Psikolojisi Bilgilerine Dair Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği ve Eğitim Psikolojisi Bilgi Testi'nin geçerlik analizleri için Açımlayıcı Faktör Analizi, Tetrakorik Korelasyon Matrisine Dayalı Temel Bileşen Analizi ve uzman görüşleri; güvenirlik analizleri için test tekrar test ve Cronbach Alpha iç tutarlık testi kullanılmıştır. İki ölçme aracı da tek faktörlü/bileşenli olarak değerlendirilmiştir. Öz-yeterlik algısı ölçeğinin açıklanan varyansı 64,91, Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,95 , test tekrar test korelasyon puanı 0,85 bulunmuştur. Bilgi Testi'nin açıklanan varyansı 60,70, Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,87, test tekrar test korelasyon puanı 0,84 bulunmuştur. Ölçme araçlarının gerekli psikometrik özelliklere sahip olduğu görülmüştür.
Karşılaştırma analizlerinde Ki-Kare, Mann-Whitney- U, Kruskal Wallis-H Sıra Toplamları testleri kullanılmıştır. Öz-yeterlik algısında bağımsız değişkenlere göre anlamlı sonuçlar bulunmazken; bilgi testinde kadınlar, 1-5 yıllık deneyimi olanlar, eğitim fakültesi mezunları ve ortaokulda çalışanlar lehine anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Öz-yeterlik ve bilgi testi puanları arasındaki ilişkinin pozitif yönlü düşük düzeyde bulunması, bilme yanılsamasının bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir (r=0.23, p<0,01). Ölçek puanlarının standardize edilmiş hallerinden oluşturulan çapraz tablodan yararlanılarak 227 (%57,03) öğretmenin eğitim psikolojisi ile ilgili bilme yanılsaması yaşadığı bulunmuştur. Öğretmenlerin eğitim psikolojisi ile ilgili en fazla hangi konularda yanlış bilgilere sahip oldukları belirlenmiştir. Sonuçlar, öğretmenlerin öz-yeterlik algısı ve eğitim psikolojisi bilgilerinin durumu bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to develop measurement tools to determine teachers' knowledge illusion about educational psychology and to compare whether the results obtained from the measurement tools differ according to gender, experience year, school type graduated faculty and perspective on educational psychology books. The sample of the study consisted of 398 (265 female, 133 male) teachers working in Çankırı province in 2020.
Exploratory Factor Analysis, Principal Component Analysis Based on Tetrachoric Correlation Matrix and expert opinions for the validity analysis of SelfEfficacy Perception Scale on Educational Psychology Knowledge and Educational Psychology Knowledge Test; test-retest and Cronbach Alpha internal consistency test were used for reliability analysis. Both measurement tools were evaluated as one factor / component. The explained variance of the self-efficacy perception scale was 64.91,
Cronbach Alpha reliability coefficient was 0.95, and the test-retest correlation score was 0.85. The explained variance of the Knowledge Test was found to be 60.70, the Cronbach Alpha reliability coefficient 0.87, and the test-retest correlation score 0.84. It was seen that measurement tools have the necessary psychometric properties.
Chi-Square, Mann-Whitney-U, Kruskal Wallis-H Rank Sum tests were used for comparison analysis. While there were no significant results in self-efficacy perception; in the knowledge test, significant results were found in favor of women, those with 1-5 years of experience, graduates of education faculties and those working in secondary school. The low-level positive correlation between self-efficacy and knowledge test scores was evaluated as an indicator of knowledge illusion (r=0.23, p<0,01). Using a cross-table formed from the standardized versions of the scale scores, it was found that a total of 227 (%57,03) teachers had the knowledge illusion about their educational psychology. It was determined on which subjects the teachers had the most wrong information about educational psychology. The results were discussed in the context of teachers' perception of self-efficacy and their educational psychology knowledge.