Mekanın ağsal ilişkiler üzerinden tanımlanmasında yakınlık ilişkileri: Alanya turizm sektörü örneği
Proximity relations in defining the placa through networks: Tourism sector in case of Alanya
Yazar: MELİSA BIYIKLI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ERDOĞANARAS
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Uluslararasılaşma sürecinin hızlanması, küreselleşme, ulaşım ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler dünyada tüm sektörlerde olduğu gibi turizm sektörünün de boyutunu ve kapsamını önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu kapsamda bir taraftan deniz-kum-güneş turizminin yerini alternatif turizm türlerine bırakması, diğer taraftan yeni turizm destinasyonlarının sektörde daha fazla pay almaya başlaması ile turizm sektöründe farklı rekabet stratejileri ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu çerçevede, turizm sektöründe yer alan firmalar arasındaki yerel ağlar ve yakınlık ilişkileri rekabet stratejisi olarak büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma yakınlık kavramının değişen anlamını ve önemini, özellikle ağ yapıları üzerindeki rolünü Antalya'nın en eski turizm bölgesi olan Alanya örneğinde açıklama amacını taşımaktadır. Öncelikle yakınlık kavramı, türleri ve yakınlığın farklı ağ ilişkileri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla literatür araştırması yapılmıştır. Ardından Alanya turizm sektöründe önde gelen kurum, kuruluş, oda ve birlikler ile yüz yüze görüşmeler yapılmış ve Alanya ilçesinde yer alan 66 adet konaklama işletmesi ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Alanya turizm sektörü ağ ilişkilerinde yakınlığın değerlendirilmesi için ki kare-bağımsızlık testi, çapraz tablolama ve Monte Carlo similasyon yöntemlerinden yararlanılmıştır. Alan çalışmasının bulgularına göre Alanya turizm sektöründe orta ölçekli (50-499 yatak), yaşlı ve aile şirketi türünde firmaların çoğunlukta olduğu görülmektedir. Alanya turizm sektörünün ağ yapıları incelendiğinde firmaların büyüklüğü ve yabancı müşteri oranı arttıkça, kurulan ağ ilişkileri de arttığından bu sayede firmaların yenilikçilik düzeyinin, hizmet niteliğinin, finansal gücünün ve kurumsallaşma düzeyinin yükseldiği görülmektedir. Alanya turizm sektöründe tüm firmalarda en önemli yakınlık türünün coğrafi yakınlık olduğu, ancak firma ölçekleri büyüdükçe ve yabancı müşteri oranı arttıkça coğrafi yakınlığın öneminin azaldığı ortaya koyulmaktadır. Tedarik, hizmet, bilgi edinme ve konaklama faaliyetine dayalı ilişki ağları yerel bir karakter gösteriyorken, müşteri ağları ise küreselleşmektedir. Ayrıca çalışmanın bulguları, sektördeki başarılı firmaların ağ yapılarında farklı yakınlık türlerinin homojen düzeylerde etkili olduğu görülmektedir.

Abstract:
The acceleration of the internationalization process, globalization, and developments in transportation and communication technologies have changed the size and scope of the tourism sector as well as all sectors in the world. In this context, sun, sea and sand tourism has been replaced by alternative tourism types, and new tourism destinations have started to take more share in the sector and different competitive strategies have started to come to the fore in tourism sector. In this context, the local networks and proximity relations among the firms in the tourism sector are of great importance as a competitive strategy. This study aims to explain the changing meaning and importance of the concept of proximity, especially its role on the network structures in Alanya, which is the oldest tourism region of Antalya. First of all, literature research has been conducted to determine the concept of proximity, types and the effect of proximity on different network relationships. After that, face-to-face meetings were held with the leading institutions, organizations, chambers and associations in the Alanya tourism sector and a survey study was carried out with 66 pieces accommodation establishments in Alanya. In addition, the chi-square test, cross tabulation and Monte Carlo simulation methods were used for the evaluation of proximity in Alanya tourism sector network relations. According to the findings of the field study, in the tourism sector of Alanya, it is seen that the firms having medium-sized (50-499 beds), elderly and family-owned companies are in the majority. When the network structure of Alanya tourism sector is examined, as the size of firms and the ratio of foreign customers increase, the network relations have increased and thus the level of innovation, service quality, financial strength and institutionalization increase. In the tourism sector in Alanya, the most important type of proximity is geographical proximity, but as the size of the firms grows and the rate of foreign customers increases, the importance of geographical proximity decreases. While supply, service, information and accommodation-based relationship networks show a local character, customer networks are globalized. In addition, the findings of the study show that different proximity types are effective at homogenous levels in the network structures of successful companies in the sector.