Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin ekonomik analizi: Sorunlar, çözüm ve politika önerileri
Economic analysis of Azerbaijan-Turkey relations: Problems, solutions and policy recommendations
Yazar: FATMA DAMİROVA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KILIÇ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Derin tarihi ve kültürel bağları olan Azerbaycan-Türkiye arasındaki ilişkiler giderek artan ve derinleşen bir yol izlemiş ve giderek gelişen bir bölgesel güç haline gelmiştir. Çalışmada Azerbaycan-Türkiye ekonomisini yansıtan 2010-2020 dönemi kapsayan veriler kullanılmış ve ekonometrik analizler yapılmıştır. İki ülke ekonomik büyümesine etki eden değişkenlerin geçerliliğini araştırmak için öncelikle kurulan modeldeki değişkenlerin Levin-Lin-Chu, Fisher ADF ve Hadri panel birim kök testleri kullanılarak durağanlık dereceleri tesbit edilmiştir. Sonrakı aşamada değişkenler arasındakı uzun dönemli ilişkilerin varlığı Kao Eşbütünleşme testi ve Pedroni Eşbütünleşme testi ile tespit edilmiştir. Son aşamada uzun dönemli ilişkilerin tahmini Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) ile yapılmıştır. Panel birim kök testleri ve panel eşbütünleşme tahminleri yapılmış ve ekonomik büyüme ile ihracat, finansal yatırım girişleri arasında anlamlı ve pozitif ilişkinin olduğu sonucuna varılmış, ekonomik büyüme ile finansal yatırım çıkışları ve ithalat arasında anlamlı ve negatif ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen test sonuçlarına göre ihracatı ve ithalatı artırmakla Azerbaycan'a ve Türkiye'ye yapılan yatırımları artırmak, dışa akan sermayeyi de dengelemek gerekmektedir. İki ülke ekonomik yatırımları ve ticarete dayalı ekonomik politikalarını karşılıklı şekilde desteklemeli ve ortak adımlar atılmalıdır.

Abstract:
The relations between Azerbaijan and Turkey, which have deep historical and cultural ties, have followed an increasing and deepening path and have become a developing regional power.  In the study, the data covering the period of 2010-2020 reflecting the Azerbaijan-Turkey economy were used and econometric analyzes were made.  In order to investigate the validity of the variables affecting the economic growth of the two countries, first of all, the degrees of stationarity of the variables in the established model were determined by using the Levin-Lin-Chu, Fisher ADF and Hadri panel unit root tests.  In the next stage, the existence of long-term relationships between the variables was determined by Kao Cointegration test and Pedroni Cointegration test.  In the last stage, the long-term relationships were estimated using the Fully Corrected Least Squares Method (FMOLS). Panel unit root tests and panel cointegration estimations were made and it was concluded that there was a significant and positive relationship between economic growth and exports and financial investment inflows, and it was concluded that there was a significant and negative relationship between economic growth and financial investment outflows and imports.  According to the test results obtained, it is necessary to increase the investments made in Azerbaijan and Turkey by increasing exports and imports, and to balance the outflow of capital.  The two countries should mutually support their economic investments and trade-based economic policies and joint steps should be taken.