Geniş ve küçük alan radyoterapisinde dinamik kolimatör hareketinin doz dağılımına etkisinin araştırılması
Investigetion of the effect of dynamic collimator movement on dose distribution in wide and small field radiotherapy
Yazar: ERDİ AŞILIOĞLU
Danışman: PROF. DR. FULYA AĞAOĞLU
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Kolimatör sistemleri = Collimator systems ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Son yıllarda lineer hızlandırıcı teknolojisindeki gelişmeler ile tedavi planlama kalitesi olumlu yönde gelişmiştir. Planlamanın temel amaçlarından olan kritik organ dozlarının düşürülmesi için dinamik kolimatör sistemleri geliştirilmiştir. Bu sayede yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniklerinin kullanıldığı durumlarda düşük doza neden olan sızan radyasyon minimize edilmiştir. Bu çalışmada 12 geniş alanlı lokal ileri akciğer kanserli hasta ve 12 SBRT 'ye uygun akciğer kanserli hasta yer almaktadır. Hastalara 10 MV ve 10 FFF enerjileri ile hem dinamik kolimatörlü hem de statik kolimatörlü yoğunluk ayarlı planlamalar yapılmıştır. Tedavi planlarındaki hedef hacim (PTV) ve riskli organ dozları enerji bağımlılığı ve alan bağımlılığı açısından karşılaştırılmıştır. Tüm planlarda VMAT tekniği uygulanmıştır ve planlara aynı optimizasyon yapılmıştır. PTV nin D%1, D%5, D%99 luk dozlarına bakılmıştır. Riskli organlarda ise V5, V10, V20 dozlarının % değerleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca her iki grupta da DMAKS, DORT ve DMIN dozları kendi içlerinde karşılaştırılmıştır. Kalite kontrol sistemi olarak SunNuclear ARCCHECK sisteminde incelemeler yapılmıştır. Analizlere göre 10 MV lokal ileri grup için dinamik ve statik kolimatörlü plan karşılaştırmasında PTV D%1, D%5, D%99, DMAKS parametreleri farkları istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Kalp de ise V20, DMAKS parametreleri istatistiksel olarak anlamsız, V5, V10 parametreleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Özefagus da ise V10, V20, DMAKS istatiksel olarak anlamsız, V5 ise anlamlı bulunmuştur. Spinal kordda ise farklar istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Akciğerlerde ise V5, V10, DMAKS parametreleri istatistiksel olarak anlamsız, V20 ise anlamlı bulunmuştur. 10 FFF lokal ileri grupta da sonuçlar benzerdir. 10 MV SBRT grubunda ise PTV D%1, D%5, D%99, DMAKS parametreleri farkları istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. 10 FFF SBRT grubunda da sonuçlar benzerdir.

Abstract:
In recent years, treatment planning with advances in linear accelerator technology, its quality has improved positively. One of the main objectives of planning, dynamic collimator systems have been developed to reduce critical organ doses. In this way in cases where intensity modulated radiotherapy techniques are used,low dose leaked radiation is minimized. In this study, there are 12 large area locally advanced cancer patients and 12 SBRT compatible lung cancer patients. Intensity modulated plans were made with 10 MV and 10 FFF energies that used with dynamic collimator and static collimator to all patients. Target volüme (PTV) and critical organ doses in treatment plans was compared, in terms of energy dependence and area dependence. VMAT technique has been apllied to all plans and the plans have been done the same optimization. D1%, D5%, D%99 doses of PTV were examined. In critical organs, % values of V5, V10, V20 doses were compared. Also, in both groups, DMAKS, DORT and DMIN doses were compared in themselves. As a quality control system, Sun Nuclear ArcCheck system investigations were made. According to analysis,the differences were found statistically insignificant PTV D%1, D%5, D%99, DMAKS parameters in the comparison of dynamic and static collimator plan for 10 MV locally advanced group. If the heart is also V20, DMAKS parameters are statistically insignificant, V5, V10 parameters was found statistically significant. In the esophagus, V19, V20, DMAKS were statistically significant and V5 was significant. The differences in the spinal cord were found statistically insignificant. In the luns, V5, V10, DMAKS parameters are statistically insignificant, V20 was found significant. Results are similar in 10 FFF locally advanced group. In the 10 MV SBRT group, PTV D%1, D%5, D%99, DMAKS the differences of parameters were found statistically insignificant. The results are similar in 10 FFF SBRT group.