Kalsifiye ve kalsifiye olmayan maksiller molar dişlerde troughing işleminin meziyobukkal 2. kanalın tespit edilmesine etkisinin incelenmesi
Effect of troughing procedure on detection of mesiobuccal 2nd canal in calcified and non-calcified maksillary molars
Yazar: İLKER DİNÇER ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. ALİ KELEŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı troughing (oluk açma) işleminin endodontik tedavi esnasında en fazla gözden kaçan dolayısıyla tedavi edilemeyen kanal olan maksiller molar dişlerdeki meziyobukkal 2. kanalın (MB2) tespit edilmesine olan etkisini ilgili kanal orifisinde kalsifikasyonun mevcut olduğu ve olmadığı durumlarda incelemektir.
 Mevcut çalışmada daha önceden farklı nedenlerle çekilmiş ve mikro BT görüntüsü alınmış olan maksiller molar dişler arasından 200 adet diş seçildi. Çalışmaya dahil edilen dişlerin bir kısmında tek meziyobukkal kanal mevcut, bir kısmında iki meziyobukkal kanal mevcut, bir kısmında ise iki meziyobukkal kanal mevcut ancak MB2 orifisinde kalsifikasyon bulunmaktaydı. Klinisyen tarafından çift kör şeklinde hangi dişte MB2 olduğu ve hangi dişte kalsifikasyon olduğu bilinmeden su soğutması altında dental operasyon mikroskobu (Zumax OMS 3200 , Suzhou, Çin) 22x büyütmede ve yüksek hızlı bir el aleti ile elmas frezler (G&Z Instrumente, Lustenau, Avusturya) kullanılarak geleneksel giriş kavitesi hazırlandı. Geleneksel giriş kavitesi hazırlanmasının ardından MB2 tespit edilmeye çalışıldı. MB2 tespit edilen dişler ''1'' tespit edilemeyen dişler ''0'' şeklinde not edildi. Giriş kavitesi açılması ile MB2 tespit edilemeyen dişlere 2 mm derinliğinde troughing işlemi aynı klinisyen tarafından Satelec P5 Nevtron XS ultrasonik cihaz (Satelec Acteon, Mericnac, Fransa) kullanılarak Woodpecker E3D ultrasonik uç (Guilin Med. Ins., Çin) ile uygulandı. Troughing işleminin ardından MB2 tekrar tespit edilmeye çalışıldı ve sonuçlar not edildi. Kanalların tespit edilmesinin ardından kanallarda troughing işlemi sırasında karşılaşılan komplikasyonlar kaydedildi ve çalışma sonucunda yapılan istatistiğe dahil edildi. 
Çalışmamızda toplanan veriler IBM SPSS V.26 (IBM SPSS Statistics, AŞ, Armonk, NY) istatistik programı ile değerlendirildi. Veriler, McNemar analizi ile test edilerek istatistiksel anlamlılık belirlendi. Anlamlılık düzeyi olarak α=0.05 alındı.
Çalışmaya dahil edilen 200 adet dişin mikro bilgisayarlı tomografi (mikro BT) görüntüleri incelendiğinde 173 adetinde MB2 mevcut olduğu görüldü. Klinisyen tarafından geleneksel giriş kavitesi açılmasının ardından 173 dişin 142 adetinde (%82) MB2 tespit edildi. Kalan örneklere troughing işleminin uygulanmasının ardından 16 dişte daha MB2 tespit edildi. McNemar testi yapılmasının ardından troughing işleminin MB2'nin bulunmasını önemli ölçüde artırdığı sonucuna ulaşıldı (p < .05).  
Kalsifiye orifise sahip 16 MB2'den 9 tanesi troughing işlemi yapılmadan geleneksel kavite preparasyonunun ardından tespit edildi. Troughing işleminin ardından 3 dişte daha MB2 bulundu ancak 4 dişte 2 mm derinliğinde troughing işlemine rağmen MB2 orifisi tespit edilemedi. Troughing işleminin kalsifiye orifise sahip MB2'lerin bulunma oranını önemli ölçüde artırmadığı görüldü (p > .05). Giriş kavitesi açılması ve troughing işlemi uygulanması sırasında hiçbir dişte perforasyon meydana gelmedi.

Abstract:
The aim of this study is to examine the impact of troughing (groove preparation) on detecting the mesiobuccal second canal (MB2) in maxillary molars, which are the most frequently missed and thus untreated canals during endodontic treatment, both in cases where calcification is present and where it is not.
From previously collected maxillary molar teeth that had been extracted for various reasons and had micro-CT images, 200 teeth were selected for this study. Some of the included teeth had a single mesiobuccal canal, some had two mesiobuccal canals, and some had two mesiobuccal canals with calcification present in the MB2 orifice. Without knowing which teeth had MB2 or calcification, a traditional access cavity was prepared using a dental operating microscope (OMS3200 Pro, Zumax, China) and high-speed handpieces with diamond burs (G&Z Instrumente, Lustenau, Austria) under water cooling. After the traditional access cavity preparation, an attempt was made to detect the MB2. Teeth where MB2 was detected were notes as "1" in, while those where MB2 was not detected were noted as "0". For teeth where MB2 was not detected with the access cavity preparation, a 2 mm deep troughing procedure was performed by the same clinician using a Satelec P5 Nevtron XS ultrasonic device (Satelec Acteon, Mericnac, France) with a Woodpecker E3D ultrasonic tip (Guilin Med. Ins., China). After the troughing procedure, an attempt was made again to detect MB2, and the results were noted. Complications encountered during the troughing procedure were recorded and included in the statistical analysis of the study.
The data collected in our study were evaluated using IBM SPSS V.26 (IBM SPSS Statistics, Inc., Armonk, NY) statistical software. The data were tested with McNemar analysis to determine statistical significance. A significance level of α=0.05 was used.
When the micro-computed tomography (micro-CT) images of the 200 teeth included in the study were examined, it was found that 173 of them had MB2. After the traditional access cavity preparation by the clinician, MB2 was detected in 142 out of 173 teeth (82%). After applying the troughing procedure to the remaining samples, MB2 was detected in an additional 16 teeth. Following McNemar testing, it was found that the troughing procedure significantly increased the detection of MB2 (p < .05).
Out of 16 MB2s with calcified orifices, 9 were detected after traditional cavity preparation without troughing. Following the troughing procedure, MB2 was found in 3 additional teeth; however, in 4 teeth, despite the 2 mm deep troughing procedure, the MB2 orifice could not be detected. It was observed that the troughing procedure did not significantly increase the detection rate of MB2s with calcified orifices (p > .05). No perforations occurred during the access cavity preparation and troughing procedures.