Kahramanmaraş koşullarında farklı oranlarda ve dönemlerde uygulanan bitki büyüme düzenleyicisinin nohutta verim ve önemli tarımsal özellikler üzerine etkisinin belirlenmesi
An analysis of the effect of plant growth regulator applied in different ratios and periods under Kahramanmaraş conditions on chickpea yield and significant agricultural characteristics
Yazar: MUHAMMED FATİH ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ YÜRÜRDURMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Cicer arietinum = Cicer arietinum ; Cicer arietinum = Cicer arietinum

Özet:
Bitki büyüme düzenleyicileri bitkilerin büyüme ve gelişimlerini kontrol altında tutarak ürün kayıplarını ciddi miktarlarda azaltması ile beraber verim ve kalite unsurlarında önemli artışlara olanak sağlayabilmektedir. İklim şartları, kullanılan bitki büyüme düzenleyicisi, etken maddesi, uygulama miktarı, uygulama yöntemi, uygulama zamanları gibi benzeri etmenler büyüme düzenleyicilerin bitkiler üzerindeki etkilerini değiştirebilmektedir.
Araştırmada, bitki büyüme düzenleyicisi olarak etken maddesi 1,1 dimethylpiperidinium choloride olan pix büyüme düzenleyicisi 4 farklı doz miktarında (50, 100, 150 ve 200 ppm) ve 3 farklı dönemde (3 yapraklı döneminde, çiçeklenme döneminde ve tane doldurma döneminde) olmak üzere yerel çeşitlerden AKSU nohut çeşidi kullanılmış, Kahramanmaraş iklim koşullarında 2018 yılında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. 
Bitki büyüme düzenleyicisi uygulamalarının nohut bitkisindeki çiçeklenme gün sayısına, fizyolojik olum süresine, bitki boyuna, ilk bakla yüksekliğine, bitkide dal sayısına, bitkide bakla sayısına, 100 tane ağırlığına, tane verimine, protein oranına etkileri gözlemlenmiştir.
Araştırma sonucunda farklı uygulama dönemleri ve doz miktarlarına göre çiçeklenme süresi 50-51 gün, fizyolojik olum dönemi 93.4-94.6 gün, bitki boyu 50.1-53.1 cm, ilk bakla yüksekliği 27.7-29.5 cm, bitki dal sayısı 5.0-5.9 adet, bitkide bakla sayısı 30.6-34.6 adet, 100 tane ağırlığı 43.13-43.56 g, tane verimi 195.4-219.7 kg/da, protein oranı % 22.76-22.23 değerleri arasında değişim göstermiştir.
Farklı uygulama dönemlerinin etkileri; fizyolojik olum süresinde, bitki boyunda, ilk bakla yüksekliğinde, 100 tane ağırlığı ve tane verimi üzerinde, doz miktarlarının etkileri; Fizyolojik olum süresi ve bitki boyu üzerinde, dönem*doz interaksiyonunun etkileri; ilk bakla yüksekliği ve tane veri üzerinde, dönem*tekerrür interaksiyonunun etkileri; protein oranında, tane verimi ve fizyolojik olum üzerindeki etkileri istatiksel olarak önemli bulunmuştur.


 Buna rağmen araştırma sonuçları tam olarak kararlı bir durum gösterememiş, daha kesin ve güvenilir sonuçlar elde etmek için benzeri araştırmaların gerçekleştirilmesi kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Plant growth regulators provide significant increases in yield and quality as well as controling crop growth and development and reducing crop losses in significant amounts. Various factors such as climatic conditions, plant growth regulator, active ingredient, application amount, application method, application time may change the effects of growth regulators upon plants.
This research used AKSU chickpea variety, one of the local varieties, as a plant growth regulator with pix growth regulator whose active ingredient is 1,1 dimethylpiperidinium choloride in 4 different doses (50, 100, 150 and 200 ppm) and 3 different periods (three-leaves stage, flowering stage and grain filling stage). Randomized blocks experimental design was performed with 3 replications under Kahramanmaraş climatic conditions in 2018.
The research analyzed the effects of plant growth regulator applications on number of flowering days in chickpea plant, physiological maturity time, first plant height, first broad bean height, number of branches per plant, number of broad beans per plant, 100 grain weight, grain yield, and protein ratio.
Research results revealed that flowering period varied across 50-51 days, physiological maturity period between 93.4 and 94.6 days, plant height between 50.1-53.1 cm, first broad bean height between 27.7-29.5 cm, number of plant branches between 5.0-5.9, number of broad bean per plant between 30.6-34.6 pieces, 100 grain weight between 43.13-43.56 g, grain yield between 195.4-219.7 kg/da, protein ratio between 22.76-22.23% according to different application periods and dosage amounts.
The effects of different application periods were found to be statistically significant in terms of physiological maturity time, plant height, first broad bean height, 100 grain weight and grain yield. Besides, the effects of dosage amounts were statistically significant in terms of physiological maturity time and plant height. The effects of period*dose interaction on first broad bean height and grain yield and the effects of period*repeat interaction on protein ratio, grain yield and physiological maturity were determined to be statistically significant.
However, the research results were not found to be fully stable, and similar studies should be conducted so as to obtain more accurate and reliable results.