Dış ticaretin kolaylaştırılması ve yetkilendirilmiş yükümlü statüsü uygulamaları
Facilitation of foreign trade and authorised economic operator applications
Yazar: HÜSEYİN ATAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN BARBAROS KEMER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Gümrük tarifesi = Customs tariff ; Gümrükler = Customs ; Mevzuat = Legislation ; Ticaret = Trade ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yetkilendirilmiş yükümlülük = Authorized economic operator ; İş yapma kolaylığı = Ease of doing business

Özet:
Gelişen Dünya ekonomisi içerisinde yer alan tüm paydaşların ticaret ekosistemine dahil olması Dünya'da yer alan kıt kaynakların herkese kolayca ulaştırılması açısından önem taşımaktadır. Ölçekleri fark etmeksizin dış ticarete katılmak isteyen tüm işletmelerin küresel pazara arz edecekleri ürün ya da hizmetlerin önünün açılması, zorluklar çıkarılmaması gerekmektedir. Karmaşık sistemlerin yerine basit kurallar ve düzenlemeler getirilerek daha verimli arz zinciri süreci yaratmak mümkündür. Ticareti kolaylaştırmanın etkisiyle sisteme dahil olacak küçük ve orta ölçekli işletmeler, pazarda yer alan ürünlerin çeşitlenmesine sebep olurken diğer taraftan büyük ölçekli işletmelerin prosedürlerin azalmasıyla maliyet ve zaman yönünden tasarruf sağlamasının önünü açılmış olacaktır. 
DGÖ ve DTÖ bünyesinde yürütülen çalışmalar neticesinde ticaret ekosistemi içerisinde yer alan ticaretin yasal zemininde faaliyetlerini yürüten işletmelerin güvenilir firmalar olarak adlandırılarak bir takım kolaylaştırmalardan yararlanmalarının önü YYS uygulamasıyla açılmıştır. Böylece kaçakçılık ve terörle mücadelede meşru firmaların ayrılarak kıt olan personel ve zaman kaynaklarının verimli kullanılması imkanı yaratılmıştır.
Bu çalışmada Dış Ticaretin Kolaylaştırılması ve Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü Uygulamaları incelenmeye alınarak hem uluslararası alanda yapılan kolaylaştırmalar hem de ulusal çalışmalar üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmada Ticaretin Kolaylaştırılması kavramı detaylı olarak incelenmiş, Ülkelerin ticareti kolaylaştırmada verimliliklerini ölçmek için hazırlanan raporlar üzerinde durulmuştur. DGÖ tarafından geliştirilen YYS programının Türkiye'nin yasal mevzuat çerçevesinde yeri detaylandırılmış ve yıllara göre YYS uygulamasının gelişimi izlenmiştir. Çalışmanın sonucunda ticareti kolaylaştırmak için yapılan çalışmaların ve YYS uygulamasının Türkiye'nin dış ticaretini artırmada önemli bir rol oynayacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The involvement of all stakeholders in the developing world economy into the trade ecosystem is important to ensure that the scarce resources in the world are easily accessible to all. All enterprises that want to participate in foreign trade regardless of their scales should open the way to the products or services that they will supply to the global market, and they should not have difficulties in this regard. Simple rules and regulations take place instead of complex systems and that secures to create more efficient supply chains.   With the effect of trade facilitation, small and medium enterprises provide goods diversity in market and on the other hand with lessen the procedures of big companies cause saving time and cost. 
As a result of the studies carried out within the WCO and WTO, the enterprises in the trade ecosystem and therefore carrying out their activities on the legal basis of trade have been opened with the help of YYS application by calling them as reliable companies. Thus, legitimate firms were separated in the fight against smuggling and terrorism, and the opportunity for efficient use of scarce personnel and time resources was created. 
 
In this study, Facilitation of Foreign Trade and Authorised Economic Operator Practices have been examined and evaluations have been made on both international facilitation and national studies. In this study, the concept of Trade Facilitation was examined in detail and the reports prepared to measure the efficiency of countries in facilitating trade were emphasized. The development of applications based on Authorized Economic Operator of the AEO program developed by the WCO has been described Turkey's place in the framework of legislation and years were monitored. The increase of Turkey's foreign trade studies and AEO applications to facilitate trade in the results of the study concluded that plays an important role.