Türkiye'de KSS iletişimi: Borsa endekslerinde yer alan şirket raporlarının incelenmesi
CSR communication in Turkey: Research on company reports in stock market indices
Yazar: ESRA KARLIOVA SOYSAL
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL DEREN VAN HET HOF
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Faaliyet raporu = Activity report ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Raporlar = Reports ; Sorumluluk = Responsibility ; İletişim = Communication ; İletişim stratejileri = Communication strategies

Özet:
Son yıllarda çeşitli sebeplerle şirketlerin yönetim politikalarına entegre ettikleri kurumsal
sosyal sorumluluk (KSS) uygulamalarının paydaşlara ulaştırılması noktasında oluşturdukları KSS
iletişim stratejileri de son derece önemlidir. Bu kapsamda tercih edilen iletişim kanallarından biri
olan raporlar şirketlerin KSS politikaları ve uygulamaları ile ilgili paylaşım yapmalarını
sağlarken şirketlere de kendilerini objektif bir şekilde değerlendirme ve ayakları yere basan bir
planlama yapma imkanı sunmaktadır. Bu çalışma, şirketlerin KSS iletişimi kapsamında
yayınladıkları raporların uluslararası KSS standartlarına uygunluğunun yanı sıra bir iletişim
kanalı olarak etkin bir şekilde kullanılıp kullanılmadığının tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır.
Bu kapsamda Türkiye‟nin ilk menkul kıymetler borsası olan Borsa İstanbul (BİST)
Endekslerinde yer alan şirketlerden bir örneklem oluşturulmuş ve söz konusu şirketlerin raporları
nicel analiz yöntemi ile incelenmiştir.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde KSS kavramı ve şirketlerin geleneksel
yönetim modelinden vazgeçerek kurumsal vatandaş kimliğine evrilirken KSS‟nin iş dünyasında
edindiği konum ile ilgili tarihsel sürece yer verilmiştir. İkinci bölümde BİST Endeksleri ile ilgili
bir bilgilendirme yapılmış ve BİST‟in sosyal sorumlu şirket yaklaşımına değinilmiştir. Son
bölümde ise BİST 50 Endeksi, Kurumsal Yönetim Endeksi ve Sürdürülebilirlik Endeksi‟nde
işlem gören toplamda 77 şirket üzerinden gerçekleştirilen araştırma bulguları ve sonuçları
paylaşılmıştır.
Araştırma sonucuna göre bir şekilde Sürdürülebilirlik Endeksi‟nde yer alan yani BİST 50
ve Sürdürülebilirlik, Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Endeksleri ya da her üç endekste de
işlem gören şirketlerin KSS uygulamaları ve KSS iletişimi kanalı olarak şirket raporlarını etkin
kullanma davranışlarının anlamlı düzeyde yüksek orana sahip olduğu tespit edilirken yine bu
endeksler içinde olan şirketlerin rapor başlıklarında KSS ya da sürdürülebilirlik kavramlarını
kullandıkları saptanmıştır. Buna karşın tek başına Kurumsal Yönetim Endeksi‟nde yer alıyor
olmak şirketlerin KSS uygulamalarına uluslararası standartlar düzeyinde ele almalarını
sağlamadığı gibi raporları da etkin bir iletişim kanalı olarak kullanmalarına etki etmediği
sonucuna ulaşılmıştır. Ancak BİST 50 ya da Sürdürülebilirlik Endekslerinden biri ile aynı anda
Kurumsal Yönetim Endeksi‟nde de işlem gören şirketlerin raporlarında, hem KSS algılarının uluslararası standartlara daha uygun olduğu hem de raporları etkin bir iletişim kanalı olarak
kullandıkları tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: KSS İletişimi, KSS Raporlaması BİST Sürdürülebilirlik Endeksi, BİST
Kurumsal Yönetim Endeksi, BİST 50 Endeksi

Abstract:
The communication strategy of Corporate Social Responsibility (CSR) is one of the important subjects of CSR implementations, which is integrating to the management policy in recent years, of the firms. Because, the achievement of the CSR practices is related with high stakeholder perception. In this scope a successful CSR communication supports to reach the target group and influence of them. While there are lots of CSR communication tools according to the target groups, companies prefer to use reports ecpecially for financiers and investors. The stakeholders are informed about the CSR implementations of the companies in the reports, even the details of this implementations are shared with with the target groups by the reports.
This thesis aims to determine if the effectiveness of the reports in the framework CSR communication, also to compare the international CSR standards and this reports. In this concept, there was created a sample, covers companies which are traded in Borsa Istanbul (BIST) which is the first stock exchange in Turkey. Also the reports were investigated by using quantitative analysis methodology.
The paper consists of three chapters. There are included the meaning of CSR, conceptation of CSR communication and the historical background of CSR to cerate a common ground in the first chapter. The second chapter presents information about BIST and social responsible company approach of BIST. The findings and results of the research, which was realized among 77 firms in BIST 50 Index, Corporate Management Index and Sustainability Index, are shared in the last chapter.
According to the results the rate of using reports in the framework of CSR communication which are in Sustainability Index is higher than the other indexes. Also there was determined that companies in the Sustainability Index use word of "CSR" or "Sustainability" as the title of reports. On the other hand, to be in just Corporate Management Index does not effect to have CSR implementations on the level of international and use the reports as a tool for CSR communication. Also there is appeared that companies which are in both Corporate Management Index and BIST 50 Index have higher CSR perception and use the reports as a tool for CSR communication effectively.

Key Words: CSR Communication, CSR Reporting, BIST Sustainability Index, BIST Corporate Management Index, BIST 50 Index