Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve siyasi istikrar arasındaki ilişki: Türkiye örneği
The relationship between foreign direct investment and political stability: The case of Turkey
Yazar: RAHİME MİRAY AÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BULUŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: 15 Temmuz 2016  müdahalesi = 15 July 2016 intervention ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Gezi Parkı = Gezi Park ; Koalisyon hükümetleri = Coalition government ; Siyasal istikrar = Political stability ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Siyasi İstikrar Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği
Uluslararası sermaye hareketlerinden biri olan DYSY fiziksel üretimi temsil eden ve gelişmekte olan ülkelerin en çok arzu ettiği yabancı sermaye türüdür. DYSY diğer yabancı sermaye türlerinden farklı olarak riskli yatırımlar olarak ifade edilmektedir. Yüksek kar beklentisi içinde hareket eden DYSY, risklerini en aza indirmek için yatırım yapmayı planladıkları ülkelerde istikrarlı güven ortamı ararken, yatırımlarını belirsiz bir ortamda yapmayı tercih etmemektedir. Bu noktada DYSY'yi üstlenen çok uluslu şirketler, yatırım yapacakları ülkelerin siyasi istikrar unsurunu değerlendirmeye almaktadır. Siyasi istikrarın sağlanması siyasi risk unsurlarının en alt düzeye indirilmesi demektir. Siyasi istikrarın sağlandığı bir ülkede sosyal ve politik riskler azalma eğilimi içine girerken, sosyal ve politik huzursuzlukların azalması DYSY için tercih edilir bir yatırım ortamı sağlamaktadır.
Gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye, siyasi istikrar konusunda oldukça ilginç bir geçmişe sahiptir. Türkiye siyasi geçmişinin her döneminde DYSY'ye büyük önem verdiğini belirterek ülke için gerekliliğinin üzerinde durmuştur. Ancak ülkede DYSY'nin öneminin vurgulanmasına rağmen bazı dönemlerde siyasi yönetimin aldığı kararlar ve sergiledği tutum DYSY için dışlayıcı olmuştur. Türkiye'de DYSY ile siyasi istikrar arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu, ülkedeki DYSY artışlarının sağlanan yönetim istikrarına paralel olarak gelişim gösterdiği görülmektedir. Bu durum siyasi istikrarın sağlandığı 2002 sonrası dönem ile siyasi istikrarın sağlanamadığı 2002 öncesi dönem ayrımı yapıldığında net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Türkiye 2002 sonrasında DYSY hususunda patlama yaşamış ve büyük başarılara imza atmıştır.  Ancak 2002 öncesi her dönemde DYSY'ye yönelik alınan kararlarda ya arzu edilen başarı yakalanamamış, ya da bir takım olumlu gelişmelerde süreklilik sağlanamamıştır. Bunun nedeni yasal sistemde bir düzen yakalanamaması, yönetim istikrarsızlığı ve beraberindeki toplum hoşnutsuzluklardır.
Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Siyasi İstikrar, Koalisyon Hükümetleri, 15 Temmuz Darbe Girişimi, Gezi Parkı Olayları

Abstract:
The Relationship Between Foreign Direct Investment and Political Stability: The Case of Turkey
FDI, which is one of the international capital movements, represents the physical production and is the most desired foreign capital type of developing countries. FDI are expressed as risky investments unlike other types of foreign capital. While seeking a stable environment of trust in countries where they plan to invest in order to minimize the risks of FDI acting with high profit expectations, they do not prefer to make their investments in an uncertain environment. At this point, multinational companies that undertake FDI evaluate the political stability factor of the countries they will invest in. Ensuring political stability means minimizing political risk factors. In a country with political stability, social and political risks tend to decrease, while the reduction of social and political unrest provides a preferred investment environment for FDI. 
Turkey, which is one of the developing countries, has a very interesting history of political stability. Turkey has emphasized its necessity for the country by stating that it attaches great importance to FDI in every period of its political history. However, despite the emphasis on the importance of FDI in the country, the decisions taken by the political administration and the attitude displayed in some periods have been exclusionary for FDI. It is seen that there is a positive relationship between DYSY and political stability in Turkey, and that DYSY increases in the country are improving in parallel with the stability of the administration provided. This is clear when the distinction is made between the post-2002 period in which political stability was achieved and the pre-2002 period in which political stability was not achieved. Turkey experienced a boom in DYSY after 2002 and achieved great success. However, in every period before 2002, the desired success was not achieved in the decisions taken for Dysy, or a number of positive developments were not maintained. This is due to the inability to capture order in the legal system, management instability and accompanying community discontent.
Keywords: Foreign Direct Investments, 
Political Stability, 
Coalition Governments, July 15 Coup Attempt, Gezi Park Events