Birinci kademe otizmli çocukların psikomotor ve zihinsel gelişimlerinde görsel sanatlar eğitiminin etkisi ve önemi üzerine öğretmen görüşleri
The effect and importance of visual arts education on thepsychomotor and mental development of children with autism at the first level
Yazar: SEVDENUR TANRIVERDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA AYSUN CANCAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bütün bireylerin yaşamları boyunca süren formal ve informal eğitim; kişilerin davranış, tutum ve yeteneklerinin ilerlemesine ve değişmesine katkıda bulunmaktadır ve bireyi içinde bulunduğu topluma hazırlar, bireyin birliktelik bilincine ermesine hizmet eder. Eğitim, aynı zamanda bireyler arası farklılık kavramının öğrenilmesine de yardımcı olur ve bireylerin çok yönlü gelişimini sağlayan süreçtir. Bu süreç içinde eğitimini aldıkları görsel sanatlar dersi, zihinsel ve bedensel herhangi bir problemi olmayan normal gelişim gösteren çocuklarda veya zihinsel engel gibi özel gereksinimli çocuklarda, kendi iç dünyalarını özgür biçimde dışa vurmalarına, yapılan grup etkinlikleri sayesinde akranlarıyla sosyalleşmelerine ve motor beceri durumlarının daha sağlıklı gelişmesine yardımcı olacak bir aktivitedir. Bu nedenle tüm bireylerin faydalanması gereken bir alandır. Araştırmanın amacı ise, otizm spektrum bozukluğu olan birinci kademedeki otizmli bireylerin tedavi sürecinde ya da rehabilite döneminde rol oynayacağı düşünülen görsel sanatlar uygulamalarının önemini açığa çıkararak görsel sanatlar eğitiminin bir gelişim aracı olarak kullanımını sağlamaktır. 
Bu çalışma 2022-2023 eğitim öğretim döneminde Sivas Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Sivas merkezde yer alan Sivas Özel Eğitim Uygulama Okulu (I-II. Kademe), Şefik Güngör Eğitim Uygulama Okulu ve Eğitim Merkezi, Tekin Çelik Bilek Özel Eğitim Anaokulunda görev yapan öğretmenler ile sınırlandırılmıştır. Öğretmenlerin demografik özellikleri ve Görsel Sanatlar Dersinin otizmli çocukların psikomotor ve zihinsel gelişimlerine katkısı hakkındaki görüşleri, ders esnasında yaşanan problemlerin neler olduğu incelenmiştir. Çalışmada aynı zamanda belirlenen yedi Görsel Sanatlar Öğretmeniyle yapılan yarı-yapılandırılmış görüşme formunda yer alan sorularla çalışmanın alt problemleri desteklenmiştir. Araştırmanın modeli karma yöntem olup, Nitel ve Nicel yöntemlerden yararlanılmıştır. Örneklem grubuna uygulanan ve araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama araçları ve gönüllü öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular doğrultusunda Görsel Sanatlar dersinin otizmli çocukların psikomotor ve zihinsel becerilerini geliştirmek için faydalı olabileceği konusunda birçok olumlu görüş bulunmaktadır. Görsel sanatlar dersinin çocukların ayırt etme, eşleştirme, akıl yürütme ve soyutlama gibi düşünme becerilerini geliştirmelerine katkı sağladığı örneğin, çeşitli sanat malzemelerini kullanarak ayırt etme ve eşleştirme becerisini geliştirmeyi mümkün kılmaya yardımcı olduğu; aynı zamanda, erken dönemlerde uygulanan görsel sanatlar eğitiminin, otizmli öğrenciler için daha da faydalı olabileceğine, bu dönemde beyin hala gelişmek de olduğu için görsel sanatların dersi çocukların zihinsel yeteneklerini olumlu yönde etkiyeceğine, bu dönemde görsel sanatlar yoluyla iletişim becerileri ve duygusal ifade gelişimlerine katkı sunduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Formal and informal education, which continues throughout the lives of all individuals, contributes to the progress and change of behaviors, attitudes and abilities of individuals, prepares the individual for the society in which he/she lives, and serves the individual's awareness of unity. Education also helps to learn the concept of difference between individuals and is a process that ensures the multidimensional development of individuals. In this process, the visual arts course is an activity that will help children with normal development without any mental or physical problems or children with special needs such as mental disabilities to express their inner world freely, socialize with their peers through group activities and develop their motor skills in a healthier way. Therefore, it is an area that all individuals should benefit from. The aim of the research is to reveal the importance of visual arts practices, which are thought to play a role in the treatment process or rehabilitation period of individuals with autism spectrum disorder at the first level, and to ensure the use of visual arts education as a development tool.
This study was limited to the teachers working in Sivas Special Education Practice School (I-II. Level), Şefik Güngör Education Practice School and Training Center, Tekin Çelik Bilek Special Education Kindergarten in the center of Sivas under the Ministry of National Education in the 2022-2023 academic year. The demographic characteristics of the teachers, their views on the contribution of the Visual Arts Course to the psychomotor and mental development of children with autism, and the problems experienced during the course were examined. In the study, the sub-problems of the study were supported with the questions in the semi-structured interview form conducted with the seven Visual Arts Teachers determined at the same time. The model of the research is mixed method and qualitative and quantitative methods were used. In line with the data collection tools applied to the sample group and developed by the researcher, and the findings obtained from the interviews with the volunteer teachers, there are many positive opinions that the Visual Arts course can be beneficial for improving the psychomotor and mental skills of children with autism. The visual arts course contributes to the development of children's thinking skills such as distinguishing, matching, reasoning and abstraction, for example, it helps to develop the ability to distinguish and match by using various art materials; At the same time, it has been concluded that visual arts education applied in early periods may be more beneficial for students with autism, that the brain is still to develop in this period, that learning visual arts will positively affect children's mental abilities, and that visual arts contribute to their development of communication skills and emotional expression in this period.