Bademin (Prunus amygdalus Batsch) in vitro vegetatif çoğaltımında besin ortam içeriğinin sürgün verimine etkileri
The effects of nutrient medium composition on shoot production in in vitro vegetative propagation of almond (Prunus amygdalus Batsch)
Yazar: SONGÜL KARVAR
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL GÜLŞEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Badem = Almond tree ; Bahçe bitkileri = Horticultural crops ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Prunus dulcis = Prunus dulcis ; Sürgün = Shoots ; İn vitro = In vitro

Özet:
Bu araştırmada Texas ve Nonpareil badem çeşitlerinin sürgün ucu kültürü ile in vitro vegetatif çoğaltım olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla farklı sakkaroz, agar ve pH düzeyleri ile IBA ve BAP'nin fark lı kombinasyonlarını içeren dört deneme kurulmuştur. Bu denemelerde proliferasyon, sürgün verimi ve sürgün gelişmesi üç kültür aşamasında ayrı ayrı incelenmiştir. İlk dikim aşamasında sadece sakkaroz denemesinde, % 5-6' lık sakkaroz proliferasyonu uyarmıştır. Bu aşamada % 0.5 agar, 5.5 pH ve 0.0-0.1 mg/1 IBA + 0.0 mg/1 BAP kombinasyonlarında en iyi explant geliş mesi sağlanmıştır. Şaşırtma aşamasında % 5-6 sakkaroz, 5.5 pH ile 0.1 mg/1 IBA + 1.0 mg/1 BAP kombinasyonları sürgün verimi ve gelişmesinde en iyi sonuç ları vermiştir. Bu aşamada düşük agar dozlarında sürgün verimi ve geliş mesinin en iyi olduğu görülmüş, ancak bu dozlarda sürgünlerde camlaşma meydana geldiğinden, % 0.7' lik agar dozunun en uygun olduğu saptanmış tır.IV Çoğaltma aşamasında en yüksek sürgün verimi % 3-4 sakkaroz, % 0.7 agar ve 5.5 pH'dan ve 0.1 mg/1 IBA + 1.0 mg/1 BAP kombinasyonun dan sağlanmıştır. Tüm IBA dozlarında, BAP'nin yüksek konsantrasyonları (2.0 ve 3.0 mg/1) erken proliferasyon sağlamış, ancak sürgünlerde cam laşma, birleşik yassı gövde, yaprak deformasyonları ve kallus oluşu muna neden olmuştur. Ayrıca şaşırtma ve çoğaltma aşamalarında sürgün proliferasyonu için BAP'nin mutlak gerekli olduğu saptanmıştır.ANAHTAR KELİMELER : In Vitro, sürgün ucu kültürü, Prunus amygdalus Batsch, badem, mikroçoğaltım.

Abstract:
In this research the possibilities of in vitro vegetative propagation of almond cv. Texas and Nonpareil by shoot tip culture were investigated. For this purpose four experiments were established with different sucrose, agar and pH levels and IBA+BAP combinations. In these experiments proliferation, shoot production and development were tested in all three stages culture. In initiation stage proliferation was only achieved in sucrose experiment with 5-6 % sucrose. In this stage the best explant development was obtained from 0.5 % agar, 5.5 pH and 0.0-0.1 mg/1 IBA+0.0 mg/1 BAP combinations. In transplantation stage, 5-6 % sucrose, 5.5 pH levels and 0.1 mg/1 IBA and 1.0 mg/1 BAP concentration gave the best results with respect to shoot production and development. The medium with low agar concentrations was favourable for shoot formation and development however, since these levels caused vitrification 0.7 % agar dose was determined to be most appropriate.vx In multiplication stage, we obtained a good rate of shoot multiplication from 3-4 % sucrose, 0,7 % agar, 5.5 pH and 0.1 mg/1 IBA+1.0 mg/1 BAP combination. In all IBA doses, high BAP (2.0-3.0 mg/1) concentrations induced early proliferation, but they gave rise to vitrification, fasciation, leaf deformation and callus formation as well. In addition, cytokinin (BAP) is definitely essential for shoot proliferation in transplantation and multiplication stages.KEY WORDS : In vitro, shoot tip culture, Prunus amygdalus Batsch, almond, micropropagation.