Matematiksel modelleme etkinliği uygulama sürecinde öğrenci sorgulamasını destekleyen öğretmen eylemlerinin incelenmesi
An investigation of teacher moves for supporting student reasoning during the implementation of mathematical modeling activities
Yazar: İDİL EREZ
Danışman: PROF. DR. ESRA BUKOVA GÜZEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, matematiksel modelleme sürecinde öğrenci sorgulamasını destekleyen öğretmen eylemleri ele alınmıştır. Bir meslek lisesindeki onuncu sınıftan seçilen altı öğrencinin matematik öğretimini gerçekleştiren araştırmacı-uygulayıcı öğretmenin matematiksel modelleme sürecinde öğrenci sorgulamasını destekleyen eylemleri ve öğrenci söylemlerinin detaylı bir şekilde incelendiği bu çalışma durum çalışması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde iki hazırlık dersi ve dört matematiksel modelleme etkinliğinden yararlanılmıştır. Hazırlık dersleri ve modelleme etkinlikleri uygulamaları boyunca ortaya çıkan öğrenci söylemleri ve öğretmen eylemlerini detaylı inceleyebilmek için video kayıtlarından yararlanılmıştır. Veri kaybı olmaması amacıyla video kayıtları birebir transkript edilmiştir. Toplam 395 dakikalık video kaydı ve bu kayıtların transkripsiyonu sonucu 90 sayfalık doküman elde edilmiştir.  Verilerin analizinde ise betimsel analizden faydalanılmıştır. Veri analizi yapılırken Ellis, Özgür ve Reiten (2019) tarafından geliştirilen Öğrenci Muhakemesini Destekleyen Öğretmen Eylemleri [Teacher Moves For Supporting Student Reasoning, TMSSR] çerçevesinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda modelleme problemlerinde TMSSR çerçevesi kapsamında öğrenci sorgulamasını destekleyen öğretmen eylemlerinin en çok öğrenci muhakemesini açığa çıkarma kategorisinde olduğu tespit edilirken hazırlık derslerinde öğrenci muhakemesini destekleme ve kolaylaştırma kategorisinde olduğu görülmüştür. Modelleme problemlerinde yüksek potansiyelli eylemlerin düşük potansiyelli eylemlerden daha fazla kullanıldığı tespit edilmiştir. Tüm uygulamalara bakıldığında en az eylemin uygulandığı kategorinin ise genişletme/geliştirme kategorisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, matematiksel modelleme problemlerinin öğrencilerin konu hâkimiyetlerine de bağlı olarak yüksek potansiyelli öğretmen eylemlerini desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Gelecekteki çalışmalarda matematiksel modelleme sürecinde ortaya çıkan öğretmen eylemleri, matematiksel modelleme sürecinin basamakları ile ilişkilendirilerek daha detaylı araştırılabilir.

Abstract:
In this study, teacher actions that support student questioning in the mathematical modeling process are discussed. This study, in which the actions of the researcher-practitioner teacher who taught mathematics to six students selected from the tenth grade of a vocational high school and the student discourses that supported student inquiry in the mathematical modeling process were examined in detail, was carried out with the case study method. Two preparatory courses and four mathematical modeling activities were used in the data collection process. Video recordings were used to examine in detail the student discourses and teacher actions that emerged during the preparatory lessons and modeling activities. Video recordings were transcribed verbatim to avoid data loss. A 90-page document was obtained as a result of a total of 395 minutes of video recording and transcription of these recordings. Descriptive analysis was used in the analysis of the data. While conducting data analysis, the Teacher Moves For Supporting Student Reasoning [TMSSR] framework developed by Ellis, Özgür, and Reiten (2019) was used. According to the findings, it was determined that the teacher actions supporting student inquiry within the scope of the TMSSR framework in modeling problems were mostly in the category of revealing student reasoning, while in preparatory courses it was seen that it was in the category of supporting and facilitating student reasoning. It has been determined that high potential actions are used more than low potential actions in modeling problems. When all applications were examined, it was determined that the category in which the least amount of action was applied was the expansion/development category. In addition, it was concluded that mathematical modeling problems support high potential teacher actions depending on the students' mastery of the subject. In future studies, teacher actions that occur during the mathematical modeling process can be investigated in more detail by relating them to the steps of the mathematical modeling process.