Annelerin bağlanma stilleri ve çocukların algıladıkları kabul ve reddin çocuk ruh sağlığı ile ilişkileri
Relationships between mothers attachment styles children's perceptions of acceptance and rejection and children's mental health
Yazar: AYŞEN KAYAHAN
Danışman: PROF. DR. SEZEN ZEYTİNOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile kabul-red kuramı = Family acceptance and rejection theory ; Ana-çocuk iletişimi = Mother-child communication ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Ruh sağlığı = Mental health ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada, annelerin bağlanma stilleri ve çocukların algıladıkları kabul ve reddin çocuk ruh sağlığı ile ilişkileri incelenmiştir. Araştırmamızın örneklemi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Kliniğine başvuran çocuklar (n=96) ve anneleri (n=90) ile okullardan seçilen çocuklar (n=108) ve annelerinden (n=108) oluşturulmuştur. "Sorunlu Grup" olarak adlandırılan psikiyatri kliniğine başvuran çocuklar ve "Kontrol Grubu" olarak adlandırılan okullardan seçilen çocuklara, Rohner (1990) tarafından geliştirilen Ebeveyn Kabul-Red/ Kontrol Ölçeği Çocuk Formu ve Kişilik Değerlendirme Ölçeği Çocuk Formu; annelere de, İlişki Ölçekleri Anketi, Ebeveyn Kabul-Red/ Kontrol Ölçeği Yetişkin Formu, Kişilik Değerlendirme Ölçeği Yetişkin Formu ve Bilgi Formu verilmiştir. Annelerin bağlanma stillerini ölçmek için kullanılan (ülkemizde standardizasyon çalışmaları yapılmış olan) "İlişki Ölçekleri Anketi"nin çalışmamıza katılan annelerin bağlanma stillerini geçerli bir şekilde değerlendiremediği belirlenmiştir. Bu nedenle annelerinin bağlanma stilleri saptanamamıştır. Sorunlu grup ve Kontrol grubu çocukları, hem ebeveyn kabul-red açısından hem de psikolojik uyum açısından farklılaşmışlardır. Sorunlu grup çocukların daha fazla anne reddi algıladığı ve psikolojik uyumlarının da daha kötü olduğu belirlenmiştir. Artan anne red algısı ile birlikte çocukların uyumsuzluk puanlarının da arttığı saptanmıştır. Sorunlu grup annelerinin de Kontrol grubu annelerine göre, kendi annelerinden daha fazla reddedilme algıladıkları ve öz saygılarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Böylece, Ebeveyn Kabul/ Red Kuramına paralel sonuçlar elde edilmiştir. Hem çocuk grupları arasında hem de anne grupları arasında, algılanan ebeveyn kontrolü ve bağımlılık açısından fark bulunmaması kültürel özellikler çerçevesinde açıklanmıştır. Sorunlu ve Kontrol gruplarının, uygulanan ceza yöntemleri, çocukların arkadaş ilişkileri, çocukların okul başarısı, annelerin çocuğun bebekliği sırasında yaşadığı fiziksel ya da ruhsal rahatsızlıklar ve yaşam olayları açısından da farklılaştığı bulunmuştur. 135

Abstract:
This study was designed to investigate the relationships between mothers' attachment styles and children's perceptions of acceptance /rejection and children's mental health. The "Problem Group" consisted of children (n=96) who were brought to the Child and Adolescent Psychiatry Clinic and their mothers (n=96), the "Control Group" of children (n=108) selected from schools and their mothers (n=108). All children were given the Children's Version of the Parental Acceptance- Rejection/ Control Questionnaire developed by Rohner (1990) and the Children's Version of the Personality Assesment Questionnaire. The mother's were given Relationship Scales Questionnaire, Adult Version of the Parental Acceptance- Rejection /Control Questionnaire, Adult Version of the Personality Assesment Questionnaire and an Information Form. It was found that the "Relationship Scales Questionnaire" (standardizing study done in Turkey) which was given to evaluate the attachment styles of mothers was not a valid measurement for the mothers who participated in our study. Therefore, the attachment styles of mothers could not be defined. There was a significant difference in parental acceptance- rejection and psychological adjustment for Problem and Control Group children. The Problem Group was found to perceive their mothers more rejecting and had more difficulty in psychological adjustment. There was an increase in children's maladjustment points as the perceived rejection of mothers increased. Problem Group mothers were also found to perceive more rejection from their own mothers and had lower self-esteem. Thus, the results obtained in this study were parallel to the parent acceptance-rejection theory. There was no significant difference in parental control and dependency as perceived by the children or their mothers, which was explained by cultural factors. The Problem and Control Groups were also found to differ in other matters like mother's punishment methods, physical or mental illness experienced during their children's infanthood, their life events, children's peer relations and school performance. ffl««m!î!?W-nı 136