Hava yollarında dış kaynak kullanımı
Airline outsourcing
Yazar: MEHMET FATİH KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU GÜL YILMAZ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Dış kaynak kullanımı, ana işlerine geri dönmenin ve maliyetleri düşürmenin bir
yolu olarak dünya havayolları için popüler bir seçenek haline gelmiştir. İşletmelerin
dış kaynak seçerken bazı unsurlara dikkat etmeleri gerekmektedir. Öncelikle hangi
alanlarda dış kaynak kullanımına gidileceği belirlenmelidir. Daha sonra hizmetin
alınacağı doğru işletme seçilmelidir. Teknik kapasitesi, referansları, maliyeti,
güvenilirliği ve çalışma şartları dikkate alınarak tercih yapılmalıdır. Dış kaynak
kullanımının maliyet-kar hesaplaması yapılmalı, kar noktasına geçiş sağlanıyorsa
kullanıma gidilmelidir. Bu sayede dış kaynak kullanan işletmelerin operasyonel
etkinlikleri artacaktır.
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de bulunan havayollarından oluşan bir
örneklemdeki bir dizi kilit kaynağın ve işlevin gerçekte ne ölçüde dışarıdan temin
edildiğini, işlem maliyeti ekonomisi çerçevesine dayalı teorik bir değerlendirmeyle
dış kaynak olarak kullanılacak işletmelerin hangi kriterler üzerinden seçime tabi
tutulacağı ve bu kriterlerin önem derecesinin belirlenerek havayolu firmalarının
kaynak kullanacağı işletmenin seçimine katkı sağlamaktır. Sadece Türkiye'de
bulunan havayolu işletmeleri dikkate alınmış olup, havayolu işletmelerinin dış
kaynak kullanarak sağladığı hizmetler; yer hizmetleri, ikram hizmeti, sosyal
sorumluluk projeleri, reklamlar, kargo tesisleri ve depolama, yakıt, banka ve teknik
hizmetler olarak kısıtlandırılmış, birinci ve ikinci bölümde açıklanmıştır. Bu
hizmetlerin sağlayıcılarının seçimine ilişkin değerlendirme indeks sistemi 4 ana
kriter 10 alt kriter olarak belirlenmiş, anket uygulaması bu 10 kriter üzerinden
yapılmıştır. Havayollarında dış kaynak kullanımı yapılırken tedarikçilerin
kriterlerinin önem derecelerine göre ağırlıklandırılması 9 uzman ile yapılan anket
görüşlerinde analiz edilmiştir. Tutarlılık analizi 0.10'un altında kalan 4 uzman anketi
çalışmaya dahi edilememiş, tutarlılığı sağlayan 5 uzman anketi üzerinden analizler
yapılmıştır.

Abstract:
Outsourcing has become a popular option for airlines around the world as a
way to get back to their core business and cut costs. Businesses need to pay attention
to some factors when choosing outsourcing. First of all, it should be determined in
which areas outsourcing will be used. Then the right business should be selected
where the service will be received. The choice should be made considering its
technical capacity, references, cost, reliability and working conditions. Cost-profit
calculation of outsourcing should be made, and if a transition to the profit point is
achieved, it should be used. In this way, the operational efficiency of enterprises
using outsourcing will increase.
The aim of this study is to determine the extent to which a number of key
resources and functions in a sample of airlines in Turkey are actually outsourced, by
a theoretical evaluation based on the transaction cost economy framework, on which
criteria the companies to be used as outsource will be selected and by determining
the significance of these criteria. To contribute to the selection of the company that
the companies will use resources. Only the airline companies in Turkey have been
taken into account, and the services provided by the airline companies by
outsourcing; ground services, catering services, social responsibility projects,
advertisements, cargo facilities and storage, fuel, banking and technical services. The
evaluation index system for the selection of the providers of these services has been
determined as 4 main criteria and 10 sub-criteria, and the survey application has been
made on these 10 criteria. While outsourcing the airlines, the weighting of the criteria
of the suppliers according to their importance was analyzed in the survey opinions
made with 9 experts. Consistency analysis 4 expert questionnaires below 0.10 could
not be included in the study, analyzes were made on 5 expert questionnaires that
provided consistency.