Madde kullanım bozukluğu olan bireylere öz-yeterlilik kuramına göre verilen farkındalık temelli eğitimin öz-yeterlilik algısına etkisi
The effect of mindfulness-based training on self-competence perception of individuals that have been disabled by the substance competence
Yazar: BERNA BAYIR
Danışman: PROF. DR. RUKUYE AYLAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Farkındalık = Awareness ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Amaç: Madde kullanım bozukluğu olan bireylere öz-yeterlilik kuramına göre verilen farkındalık temelli eğitimin öz-yeterlilik algısına etkisini belirlemektir.
Materyal Metot: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini Turgut Özal Tıp Merkezi madde bağımlılığı polikliniğinde ve Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi Ahmet Şireci Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezinde madde bağımlılığı tanısı almış bireyler oluşturdu. Araştırma Ocak 2018-Mayıs 2019 tarihleri arasında yapıldı. Çalışmaya 56'sı deney, 56'sı kontrol grubu olmak üzere toplam 112 hasta katıldı. Etik onay alındıktan sonra çalışmaya başlandı. Deney grubu hastalarına bilinçli farkındalık terapisi uygulandı. Verilerin toplanmasında, Sosyo-demografik Özellikler Soru Formu ile Öz-Etkililik-Yeterlilik ölçeği kullanıldı.  
Bulgular: Deney grubundaki hastaların öz-yeterlilik toplam puan ortalamasının girişim öncesi 76.50±12.62 iken, girişim sonrası 85.50±14.95'e yükseldiği görüldü. Puan ortalamaları arasında önemli bir fark vardır. Deney ve kontrol grupları kendi aralarında karşılaştırıldığında da yine gruplar arasında önemli bir fark olduğu saptandı.
Sonuç: Deney grubuna yapılan girişim sonrası öz-yeterlilik basamaklarından birinde gruplar arasında önemli bir fark olmadığı, ancak diğer üç faktör ve toplam puan ortalamaları arasında önemli fark olduğu saptandı.

Anahtar kelimeler: Farkındalık, hemşire, kuram, madde kullanım bozukluğu,
öz-yeterlilik

Abstract:
Objective: The aim is to identify the effect of mindfulness-based education, which is in accordance with self-efficacy theory, given to individuals who have substance abuse disorders.
Material and method: The research was done as a test model with pretest-posttest control groups. Individuals who have been diagnosed with substance abuse in the substance abuse clinic of Turgut Özal Medical Center, and at the Substance Abuse Treatment and Education Centre of Gaziantep 25 Aralık State Hospital formed the core of this study. The research was conducted between January 2018-May 2019. 112 patients, 56 in the treatment and 56 in the control group, participated in the study. Scientific research started after ethical approval.  Mindfulness therapy was applied to experimental group patients. For the data collection, the Socio-Demographic Caracteristics Questionnaire and Self-Effecacy scale were used.
Results: It was seen that the average total self-efficacy score of the patients in the treatment group was 76.50±12.62 before the intervention, and increased to 85.50±14.95 after the intervention. There is a significant difference between the average scores. Even when the treatment and control groups are compared, a significant difference was still detected between the groups.
Conclusion: There was no significant difference between the groups in one of the self-efficacy steps after the intervention in the experimental group, but there were significant differences between the other three factors and total score averages.

Keywords: Mindfulness, nurse, theory, substance abuse disorder, self-efficacy,