Zeytinde meyve çürüklüğü'ne neden olan Botryosphaeria dothidea'e karşı fungisitlerin etkinliğinin belirlenmesi
Determination of the activity of fungicides against Botryosphaeria dothidea causing fruit rot of olives
Yazar: AYLA AVCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. HATİCE SEHER BENLİOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki patojenleri = Plant pathogens ; Fungusitler = Fungicides ; Meyve çürümesi = Fruit decay ; Zeytin = Olive

Özet:
Amaç: Çalışma, Botryosphaeria dothidea'nın neden olduğu zeytin meyve çürüklüğüne karşı bazı fungisitlerin etkinliğinin belirlenmesi amacıyla ele alınmıştır. 
Materyal ve Yöntem: 9 Botryosphaeria dothidea izolatının Domat, Memecik ve Manzanilla çeşidi meyvelerine yara açarak ve yara açmaksızın misel diski (7 mm) ve spor süspansiyonu (1, 2x106 spor/ml, 10 µl) ile inokulasyonu yapılmıştır. İnokule edilen meyveler inokulasyondan 7 gün sonra değerlendirilmiştir. Ayrıca 15 fungisitin farklı doz serilerinin, virülensi yüksek 6 B. dothidea izolatının miseliyal gelişimine ve spor çimlenmesine etkisi in-vitro koşullarda belirlenmiştir. Bu fungisitlerin in-vivo koşullarda virülensi yüksek 1 B. dothidea izolatına karşı etkisini belirlemek amacıyla Domat çeşidine ait sağlıklı yeşil meyveler kullanılmıştır. Meyveler önce fungisit süspansiyonuna daldırılmış, kurumaya bırakılmış ve daha sonra izolatın spor süspansiyonu 105 spor/ml olacak şekilde yarasız meyvelere püskürtülmüştür. İnokulasyondan 14 gün sonra değerlendirmeler yapılmıştır.
Bulgular: Meyvelere yara açılarak yapılan uygulamalarda, misel diski ile inokulasyonlarda çeşitlerin hepsinde hastalık görülmüş ve en duyarlı çeşitlerin Domat ve Memecik olduğu saptanmıştır. Yara açılmadan miseliyal disk ile yapılan inokulasyonlarda, Domat ve Manzanilla çeşitlerinde hastalık görülmüş ancak Memecik çeşidinde görülmemiştir. Boz 2M ve Naz 5M izolatlarının her iki denemede de virülensi en yüksek izolatlar olduğu belirlenmiştir. Her üç çeşide yara açılıp, spor süspansiyonu ile inokule edildiğinde, B. dothidea izolatlarının virülensinin çeşitlere göre değiştiği ve her üç çeşitte de hastalık görüldüğü belirlenmiştir. Meyvelere yara açılmadan spor süspansiyonu uygulandığında sadece Domat çeşidinde hastalık görülmüş, Memecik ve Manzanilla çeşitlerinde görülmemiştir. Bu uygulamada virülensi en yüksek izolatın Naz 5M olduğu belirlenmiştir. Çalışmada 6 B. dothidea izolatının 15 fungisite ait ED50 değerleri ve fungisitlerin spor çimlenmesine etkileri saptanmıştır. Fungisitlerin in-vivo'daki etkisinin belirlendiği denemelerde en etkili fungisitlerin sırasıyla azoxystrobin+difenoconazole, kükürt ve azoxystrobin olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada elde edilen verilerin pratikte uygulanabilmesi için denemelerin doğa koşullarında tekrarlanması ve etkili bulunan fungisitlerin kalıntı analizleri yapılarak sonuçların değerlendirilmesi daha uygun olacaktır.

Anahtar Kelimeler: B. dothidea, Fungisit, Zeytin çeşitleri, Miseliyal disk, Spor süspansiyonu

Abstract:
Objective: The study was undertaken to determine the efficacy of some fungicides against fruit rot of olive caused by Botryosphaeria dothidea.
Materials and Methods: Detached fruits of Domat, Memecik and Manzanilla varieties were inoculated with the mycelial disc (7 mm) and spore suspension (1, 2x106 spor/ml, 10 μl) of 9 Botryosphaeria dothidea isolates by wounding and non-wounding. The inoculated fruits were evaluated seven days after inoculation. In addition, the effect of different dosage series of 15 fungicides on mycelial development and spore germination of 6 B. dothidea isolates with high virulence was determined in -vitro. Healthy green fruits of the Domat variety were used to assess the effect of these fungicides on against one highly virulent B. dothidea isolate in-vivo conditions. The fruits were first immersed in the fungicide suspension, left to dry, and then whole fruits were sprayed with the spore suspension at 105 spor/ml concentration. Evaluations were made 14 days after inoculation.
Results: The disease was observed in all cultivars in the applications made with wounds on the fruits and inoculations with the mycelial disc. It was determined that the most susceptible cultivars were Domat and Memecik. In the applications made with mycelial discs without opening the wound, the disease was seen in Domat and Manzanilla cultivars but not in the Memecik cultivar. It was determined that Boz 2M and Naz 5M isolates had the highest virulence in both trials. When wounds were opened and inoculated with spore suspension in all three cultivars, the virulence of B. dothidea isolates varied according to cultivars, and disease was observed in all three cultivars. When spore suspension was applied to fruits without wounding, the disease was observed only in the Domat cultivar but not in Memecik and Manzanilla cultivars. In this application, it was determined that the highest virulent isolate was Naz 5M. In the study, ED50 values of 15 fungicides and their effects on the spore germination of 5 B. dothidea isolates were determined. In the trials in which the impact of fungicides in-vivo was determined, the most effective fungicides were azoxystrobin + difenoconazole, sulfur, and azoxystrobin, respectively.
Conclusion: For the data obtained in this study to be applied in practice, it would be more appropriate to repeat the experiments in field conditions and evaluate the results by conducting residual analyzes of fungicides.

Keywords: B. dothidea, Fungicide, Olive cultivars, Mycelial disc, Spore suspension