Marulda nano silisyum dozları ve uygulama yöntemlerinin tuza toleransın sağlanması üzerindeki etkisi
Effect of nano silicium doses and application methods on maintaningsal tolerance in lettuca
Yazar: GÜLAY TORUN
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM KUŞVURAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım ve Yaşam Bilimleri Anablim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Marulda tuza toleransın artırılmasına yönelik olarak Nano-Si uygulamalarının etkinliğinin araştırıldığı çalışmada, materyal olarak Caipira (Şakira) kıvırcık marul çeşidi (Batavia tipi) kullanılmıştır. Stres bitkileri için, fide dikiminden 20 gün sonra 100 mM NaCl (tuz) dozu uygulanmış, Nano-Si uygulamalarında ise tuz stresi ile birlikte 0, 0.5, 1, 2 ve 3 mM Nano-Si dozları, haftada bir kez olmak üzere yapraktan spreyleme ve kökten sulama olmak üzere iki farklı yöntemle uygulanmıştır. Stres sonunda hasat edilen bitkiler, yeşil aksam, yaş ve kuru ağırlıkları, bitki boyu, çevre ve taç genişliği, kök boğazı çapı, yaprak alanı, toplam verim, yaprak su oransal içeriği (YOSİ), yeşil aksam Na+, Cl¬¬-, K+ ve Ca+2 içeriği, malondialdehit (MDA), toplam klorofil ve karotenoid içeriği bakımından incelenmiştir. Tuz stresi bitki büyüme parametreleri, toplam verim ile YOSİ, K+, Ca+2, toplam klorofil ve karotenoid içeriğinde azalmaya neden olmuş; Na ve Cl-1 iyon konsantrasyonu ile MDA içeriğinde ise artış meydana gelmiştir. Buna karşın, tuz stresi ile birlikte Nano-Si uygulamalarında tuz stresine oranla ortalama olarak yaş ve kuru ağırlıkta %37-286; bitki boyu ve kök çapında %5-46; bitki çevre ve taç genişliğinde %6-91; yaprak alanında %100-271, toplam verimde %74-219; YOSİ değerlerinde %16-56; K içeriğinde %24-57; Ca+2 içeriğinde %56-164; fotosentetik pigmentlerde %15-126 iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca Na+ iyon alımı %13-47, Cl- iyon alımı %1-40 düzeyinde sınırlandırılırken; MDA içeriğindeki artış %5-55 düzeyinde sınırlanmıştır. Çalışma sonucunda, Nano-Si uygulamalarının tuz stresi ile ortaya çıkan zararlanmayı değişen oranlarda iyileştirdiği ve toleransı artırmada etkili olduğu, uygulamalar arasında bu olumlu etki açısından 0,50 mM ve 1,00 mM Nano-Si yaprak uygulamalarının ön plana çıktığı belirlenmiştir.





2023, 49 sayfa

Anahtar Kelimeler: Lactuca sativa, MDA, Silisyum, Sodyum klorür, Tuz stresi

Abstract:
In the study investigating the effectiveness of Nano-Si applications to increase salt tolerance in lettuce, Caipira (Shakira) lettuce cultivar (Batavia type) was used as material. For stress plants, 100 mM NaCl salt dose was applied one day after transplanting, and for Nano-Si applications, 0, 0.5, 1, 2 and 3 mM doses were applied once a week with foliar spraying and root irrigation with two different methods. Plants harvested at the end of the stress were analyzed for green parts fresh and dry weights, plant height, circumference and crown width, root collar diameter, leaf area, total yield, leaf water content (RWC), green parts Na+ Cl- K+, and Ca+2 content, malondialdehyde (MDA), total chlorophyll and carotenoid content. Salt stress caused a decrease in plant growth parameters, total yield and WOSI, K+1, Ca+2, total chlorophyll and carotenoid content, while Na+ and Cl- ion concentration and MDA content increased. On the other hand, Nano-Si treatments together with salt stress improved 37-286% in wet and dry weight; 5-46% in plant height and root diameter; 6-91% in plant circumference and crown width; 100%-271% in leaf area; 74-219% in total yield; 16-56% in RWC values; 24-57% in K+ content; 56-164% in Ca+2 content; and 15-126% in photosynthetic pigments compared to salt stress. In addition, Na ion uptake was limited by 13-47% and Cl- ion uptake by 1-40%, while the increase in MDA content was limited by 5-55%. As a result of the study, it was determined that Nano-Si applications ameliorated the damage caused by salt stress at varying rates and were effective in increasing tolerance, and 0,50 mM and 1,00 mM Nano-Si foliar applications stood out among the treatments in terms of this positive effect.







2023, 49 pages

Keywords: Lactuca sativa, MDA, Silicon, Sodium chloride, Salt stress