Mecmû'a Milli Kütüphane 2727 [sübha-i sıbyân, tuhfe-i şâhidî, tuhfe-i vehbî, aruz risalesi vs.] (inceleme-metin-sözlük-tıpkıbasım)
Mecmû'a National Library 2727 Sübha-i Sibyân ? tuhfe-i şâhidî ? tuhfe-i vehbî ? aruz pamphlet etc. (searching ? text ? dictionary ? facsimile)
Yazar: MUSTAFA ALKAN
Danışman: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk edebiyatının keşfedilmeyi bekleyen gizli hazineleri olarak nitelendirilebilecek olan mecmualar, içerdikleri metinler itibariyle bugün pek çok konuya ışık tutabilecek değerli eserlerdir. Ancak bu nispette değerli olan bu eserler, maalesef yeterince incelenememiş ve ilim dünyasının istifâdesine sunulamamıştır. Günümüzde mecmualar üzerine yapılan çalışmalar giderek artmakta ve bu çalışmalarda daha çok mecmua metinleri ortaya konmaya çalışılmaktadır.Milli Kütüphane 2727'de kayıtlı eser de bir mecmua özelliği göstermektedir. Bu mecmua, içerisinde manzum sözlüklerimizden Sübha-i Sıbyân, Tuhfe-i Şâhidî ve Tuhfe-i Vehbî'yi barındıran, bununla beraber Aruz Risâlesi, manzum melheme metni, Kasîde-i Tayyâre Li-Vehbî ve Farsça dilbilgisi kuralları hakkında bilgi veren Arapça mensur bir metni de içine alan bir eserdir. Ancak eserin büyük bir bölümünü adı geçen manzum sözlükler oluşturmaktadır. Bu nedenle de bu mecmua bir manzum sözlük mecmuası olarak nitelendirilebilir.Manzum sözlükler ilmî olmaktan çok sıbyân mekteplerine giden çocukların hem aruz üzerine bilgi sahibi olmaları hem de Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçe karşılıklarını ezberlemeleri maksadıyla dar hacimli olarak kaleme alınmış eserlerdir. Türk edebiyatında 60 civarında olan bu eserlerden ancak dokuzunun metni yayınlanabilmiştir. Bu nedenle de manzum sözlük metinlerinin neşri ayrı bir önem taşımaktadır.İşte bizim bu çalışmamızda Milli Kütüphane 2727'de kayıtlı mecmuanın metni ortaya konmaya çalışılmıştır. Bununla beraber çalışmanın girişinde eser üzerine inceleme yapılmış, çalışmanın sonuna ise sözlük ve mecmuanın tıpkıbasımı eklenerek böylece Milli Kütüphane 2727'de kayıtlı mecmuanın ilim dünyasının istifâdesine sunulması amaçlanmıştır.

Abstract:
Mecmuas are appraised to be very important and valueable works and trasures waiting to be discovered and examined in Turkish Literature. With texts in these mecmuas, we may illuminate many subjects at the same time. However, we haven?t searched and presented such important metarials so far. But today more and more studies are done and presented in different books or new studies.The book registered in National Library on number 2727 shows some features of a mecmua too. This mecmua includes some of our verse dictionaries Sübha-i Sıbyân , Tuhfe-i Şâhidî, Tuhfe-i Vehbî in addition to these, there is a Aruz Pamphlet, a text about verse melheme, Kasîde-i Tayyâre Li-Vehbî and a text about Persian Grammar rules written in Arabic. However this mecmua was formed mostly with these verse dictionaries. So we may call this mecmua a verse dictionary mecmua.Verse dictionaries were written for children in primary schools to teach Arabic and Persian words with their Turkish meanings and also to teach aruz but they are not in detail so they are not scientific books. Although there are about 60 verse dictionaries in Turkish Literature, of them only nine were presented. Cause of this today it is very important to publish these verse dictionaries.We aim to make trancription of the Mecmua registered on number 2727 in National Library in our study. In our study at the beginning we have a research about the mecmua; at the end we add a dictionary and a facsimile of the Mecmua thus we intend researchers to make use of the Mecmua registered on number 2727 in National Library.