İlköğretim fen bilgisi ve matematik öğretmenliği lisans öğrencilerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin geliştirilmesi
Improving science and mathematics pre-service teachers' conseptions of nature of science
Yazar: SEDA ÇAVUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL DOĞAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilimin doğası = Nature of science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite öğrencileri = University students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Eğitim programları, nitelikli bir birey yetiştirmede bilimin doğasını bilen dolayısıyla bilim okuryazarı bireylerin yetiştirilmesini önemli bir kriter olarak ortaya koymaktadır. Bilimle ilişkili her disiplininde bireylerin bu özellikle donatılmasında katkısı oldukça fazladır. Ancak bireylerin farklı alanlardaki öğrenmelerinin, öğrenmenin kalıcılığı açısından da eğitimde önemli bir yeri vardır. Bu nedenle bilim öğretiminin sadece belirli bir alana özgü olmaksızın, diğer disiplinlerle etkileşimli öğretilmesi gerekir. ?Fen ve Teknoloji? ve ?Matematik? dersleri de bu görevi üstlenen iki önemli derstir. Ancak pek çok kişi, matematiğin bilimin gelişmesi için çok önemli bir basamak olduğunu bildikleri halde, zihinlerinde bilimin doğası içinde matematiği düşünmeksizin bir yapı oluştururlar. Bu durum bilim okuryazarı bireylerin yetiştirilmesi için anahtar rol oynayan öğretmenlerin, bu gerçeğin bilincinde ve bilimin doğası hakkında post pozitivist bakış açısına sahip olmasının önemini göstermektedir.Bu çalışmanın amacı da, ?fen bilgisi? ve ?matematik? öğretmen adaylarının bilimin doğasına bakış açılarının geliştirilmesidir. Ayrıca; her iki öğretmen adayı grubunun görüşleri arasındaki benzer ve farklı noktaları ortaya çıkararak kullanılan yöntemin etkisini tespit etmektir. Bu doğrultuda; araştırmaya 32 fen bilgisi ve 43 matematik olmak üzere toplam 75 öğretmen adayı katılmıştır. Her iki grubun görüşlerinin geliştirilmesi için bir sömestr boyunca doğrudan yansıtıcı yaklaşıma uygun çeşitli etkinlikler uygulanmıştır. Çalışma süresince katılımcıların bilimin doğasına yönelik görüşlerini tespit etmek amacıyla Bilimin Doğası Hakkında Görüşler Anketi (VNOS, Form-C - Lederman, Scharwartz, Abd-El-Khalick, and Bell, 2001) ön ve son test olarak uygulanmış, araştırma sonunda 8 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme yapılarak nitel veriler elde edilmiştir. Veriler sürekli karşılaştırmalı yöntemle araştırmacı ve beraberinde iki uzman tarafından analiz edilmiştir. Anketlere verilen cevaplar ?yetersiz?, ?kabul edilebilir? ve ?bilgili?, olmak üzere üç kategoride sınıflandırılmıştır.Analiz sonuçları; ölçülen bilimin doğası özellikleriyle ilgili öğretmen adaylarının görüşlerinde genel olarak olumlu bir değişme olduğunu göstermiştir. Bilim, bilimsel bilginin değişebilir doğası, bilimsel bilginin sübjektif, sosyal ve kültürel yapısı ve bilimsel bilginin yaratıcı doğası hakkında fen bilgisi ve matematik öğretmen adaylarının uygulama öncesine göre daha çağdaş görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Teori ve kanunların epistemolojik yapısı ve bilimsel yöntem konusunda ise fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri matematik öğretmen adaylarına göre daha fazla gelişmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda; doğrudan yansıtıcı yaklaşım yöntemiyle uygulanan etkinliklerin, farklı branşlardan öğretmen adaylarının bilimin doğası hakkındaki kavram(a)larının geliştirilmesinde olumlu etkisinin olduğu tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Bilimin Doğası, Fen Bilgisi öğretmen adayları, Matematik öğretmen adayları

Abstract:
Educational programs are put criteria for grow up well-qualified people who knows Nature of Science and who are good scientific-literated people. Accordingly, in every discipline related with science has contributions to people who has these specialities. On the other hand, people?s learnings at different areas has an important role in permanency of their learning in education. For that reason, science education should not be teached only for a specific discipline, it should be teached interacted with other disciplines. Science and math lessons are two important lessons that are taken this mission. However, lots of people knows that mathematics has a crucial step in development of science; they constitute a structure in their minds about Nature of Science without thinking mathematics. This situation shows the importance of teachers? consciousness of this reality and their post-positivist views of Nature of Science that these teachers play an important role to grow up scientific-literated people.In this study, it is aimed to explore whether differences exist between science and mathematics teachers? views about NOS or not. Beside this, it is tried to find out similar and different point of views to see the effect of used method. A total of seventy-five pre-service elementary teachers (32science-43math) participated in this study. Participants from both two groups were engaged in different NOS activities that explicit reflective approach to improve their views through one school semester. According to this, Views of Nature of Science (VNOS-C) questionnaire (Lederman, Scharwartz, Abd-El-Khalick, and Bell, 2002) was used as a pre-test to determine participants? initial views of NOS, and it was also administered at the end of the semester as a post test to determine changes in participants? views. Semi-structured interview was undertaken with 8 participants as post tests in order to help uncover the participants? views. Each of the participants? pre and post survey? responses were analyzed by a coding system which has three-category coding scheme ?naïve?, ?have merit? and ?informed?.The results indicate that, there is a positive change at the pre-service teachers? views about the inspected aspects of NOS. According to most of the aspects of NOS which are science, tentativeness, subjectivity, social and cultural embeddedness and creativity; science and math pre-service teachers are more informed after the instruction than before it. The pre-service science teachers are more informed about the NOS aspects that are epistemology of theories and laws and scientific method than pre-service mathematics teachers. The results of the study clearly revealed that the activities that are instructed with explicit reflective approach play a positive role to improve the teachers? learning of concepts about NOS from different disciplines.Keywords: Nature of science, Pre-service Science Teachers, Pre-service Mathematics Teachers