Anasınıflarında özel gereksinimi olan ve olmayan öğrencilerin öğrenci-öğretmen ilişkisinin incelenmesi
Examining the student-teacher relationships of students with and without special needs  in preschool classrooms
Yazar: PERVİN NAİLE DEMİRKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE BAKKALOĞU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anasınıfları = Nursery classes ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Mann-Whitney Testi = Mann-Whitney Test ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özel eğitim = Special education ; Öğretmen-öğrenci ilişkileri = Teacher-student relations

Özet:
Bu çalışmada, kaynaştırma uygulamalarının yürütüldüğü anasınıflarında özel gereksinimi olan ve olmayan öğrencilerin öğrenci-öğretmen ilişkileri arasında farklılıklar olup olmadığı ve öğrencilerin öğretmenleriyle ilişkilerini öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere ilişkin faktörlerin yordayıpyordamadığı araştırılmıştır.
Araştırmaya kaynaştırma uygulamalarının yürütüldüğü anasınıflarında görev yapan 40 anasınıfı öğretmeni katılmıştır. Öğretmenler aracılığıyla 54 özel gereksinimi olan ve 54 özel gereksinimi olmayan öğrenci ve aileleri hakkında bilgi toplanmıştır. Anasınıfı öğretmenleri kendileri için Öğretmen Bilgi Formu?nu ve sınıflarında bulunan ÖG olan ve olmayan öğrenciler için ise Öğrenci Bilgi Formu, Öğrenci-Öğretmen İlişki Ölçeği ve Anaokulu veAnasınıfı Davranış Ölçeği?ni tamamlamışlardır.
Araştırmanın ilk amacına yönelik olarak özel gereksinimi olan ve olmayan öğrencilerin öğretmenleriyle ilişkleri arasında farklılık olup olmadığını incelemek amacıyla MannWhitney U-Testi kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci amacına yönelik olarak öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere ilişkin değişkenlerin öğrenci-öğretmen ilişkisi yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla ise Aşamalı Regresyon analizi yapılmıştır.
Araştırma sonuçları incelendiğinde; özel gereksinimi olan ve olmayan öğrencilerin öğretmenleri ile ilişkilerinde farklılıklar olduğu görülmektedir. Özel gereksimi olan öğrencilerin, özel gereksinimi olmayan akranlarına göre öğretmenleri ile daha fazla çatışmalı, buna karşın daha az yakın ilişki yaşadıkları bulunmuştur.Araştırmanın ikinci amacına yönelik yapılan Aşamalı Regresyon analiz sonuçları incelendiğinde ise; dışa yönelim ve ben merkezci puanlarının Çatışma alt ölçek puanlarını; sosyal etkileşim ve sosyal kabul ve bağımsızlık puanlarının Yakınlık alt ölçek puanlarını ve deneyim süresi, sınıf mevcudu, ben merkezci puanları ve sosyal etkileşim puanlarının Bağımlılık altölçek puanlarını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to examine whether there was a difference between student-teacher relationships of children with and without special needs in mainstreaming kindergartenclassrooms and whether the factors related to students, teachers and families predicted relationships of students with their teachers.
The study group consisted of 40 teachers from mainstreaming kindergarten classrooms. 54 children with special needs and 54 children with typical development and their families were gathered information by their teachers.Kindergarten teachers completed Teacher Information Form, Student Information Form, Student-Teacher Relationship Scale,and Preschool and Kindergarten Behavior Scale.
To examine whether there was a significant difference between student-teacher relationships of children with and without special needs Mann Whitney U Testwas used. To determine whether variables related to students, teachers and families predicted student-teacher relationships a Stepwise Multiple Regression which is a multi step regression analysis was carried out.
When the results of this study were examined, it was seen that children with and without special needs had differences in their relationships with teachers and students with special needs had more conflict and less closeness with their teachers than students without special needs. Stepwise Multiple Regression analysis which was conducted to determine the variables which predicted teacher-student relationship showed that externalizing and self-centered scores predicted Conflict subscale scored; social interaction, social acceptance and independence scores predicted Closeness subscale scores; and experience period,classroom size, self-centered scores, and social interaction scores predicted Dependency subscale scores.