Erken başlangıçlı multiple skleroz hastalarının fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme ile kortikal fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of cortical functions with functional magnetic resonance imaging of early-onset multiple sclerosis patients
Yazar: ONUR AKÇA
Danışman: DOÇ. DR. KADER KARLI OĞUZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Beyin aktivasyon deneyleri = Brain activation experiments ; Beyin fonksiyonları = Brain functions ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda erken başlangıçlı multiple skleroz (MS) tanısı ile izlenen 11 hasta ve radyoloji polikliniğinden seçilen 11 sağlıklı bireye görme ve sağ el motor aktivite ile ilgili fonksiyonel manyetik reonans görüntülme (f MRG) yapıldı. Hasta grubunda sağ üst ekstremitede motor kayıp yoktu. Hastaların 8'inde optik nörit hikayesi vardı. Genişletilmiş Disabilite Statü Skala(EDSS)sı 0-4.5 arasında ve yaşları 18-30 (ort: 21±4) arasında değişmekteydi. Hasta grubunda 5 kadın, 6 erkek; kontrol grubunda 4 kadın, 7 erkek vardı. Hasta ve kontrol grubuna sarmala monte edilmiş bir gözlükle hareketli dama tahtası gösterilerek görme alanı için, 1/sn hızda sağ yumruğunu açıp kapaması istenerek motor alanı için fonksiyonel beyin Manyetik Rezonans Görüntüleme (f MRG) elde edildi. Hasta ve kontrol grubunda görme deneyi ile bu fonksiyon ile ilişkili olduğu bilinen 17, 18 ve 19 no'lu Broadmann sahalarındaki, motor deney ile yine bu fonksiyon ile ilişkili 312, 4, 5, 6, 40 no'lu Broadmann alanlarındaki (BA) istatiksel anlamlı eşik değeri geçen aktive voksel sayıları hesaplandı. Görme deneyinde hasta grupta 17 ve 18 no'lu BA'larda istatistiksel olarak anlamlı daha fazla aktive voksel izlendi. Motor deneyde ise sol 312, 4, 5, 6, 40 no'lu BA'larında istatistiksel olarak anlamlı daha fazla aktive voksel izlendi. Her iki denyde de aktive voksel sayıları ile EDSS arasında pozitif ilişki olduğu görüldü. Görme deneyinde aktive voksel sayısı ile hastalık süresi arasında pozitif ilişki izlendi. Literatürde daha farklı popülasyonlarda yapılmış çalışmalar ile beraber değerlendirildiğinde, erken başlangıçlı MS hastalarında etkin beklenen primer ve yardımcı kortikal alanlarda artmış aktivite şeklinde ortaya çıkan plastisite/ reorganizasyon lehine bulgular görüldü.

Abstract:
We evaluated 11 early-onset MS patients and 11 healthy object with visual and simple motor functional magnetic resonance imaging (FMRI). None of the patients had neurologic deficit at right upper extremity. 8 of the patients had history of optic neuritis. Patients? Expanded Disability Status Scale (EDSS) score was changing between 0-4.5 and age was varying between 18-30 (average: 21±4). In the patient group there was 5 women,6 men and in control group there was 4 women and 7 men. For visual task, a checker board was presented to the patients with googles and for motor task individuals were asked to make repetitive flexion and extension with their right hands (1/sec). For visual task activated voxel number is calculated for the Broadmann areas (BA) 17,18 and 19 and for the motor task activated voxel numbers for Broadmann Areas 312,4,5,6,40 are calculated. In visual task we observed more activated voxel numbers in BA17 and 18 in patient group and in motor task there was more activated voxel numbers in left BA 312,4,5,6,40 compared to control group. A positive correlation between EDSS and activated voxel number was observed in both visual and motor task. In visual task the disease duration and activated voxel number showed positive correlation. With these results increased activated voxels suggest that cortical plasticity/reorganization occurs in early-onset MS patients.