Kaynaştırma uygulamaları yürütülen okul öncesi sınıflarda işitme yetersizliği olan ve normal işiten öğrencilerin sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi
Examination of social skill levels of hearing impaired and normal children in inclusive preschool classes
Yazar: ZÜLFİYE GÖL
Danışman: DOÇ. DR. HASAN GÜRGÜR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri = Skill ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beğeni düzeyi = Social appreciation level ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Araştırmanın amacı okul öncesi dönemde kaynaştırma uygulamalarında eğitim alan işitme yetersizliği olan ve normal işiten öğrencilerin hem öğretmenleri hem de ebeveynleri tarafından değerlendirilen sosyal beceri düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmanın katılımcıları, Ankara, Adana, Samsun, İzmir, Uşak, Trabzon, İzmit ve Eskişehir illerindeki kaynaştırma uygulamalarında eğitim alan 55 işitme yetersizliği olan ve 99 normal işiten öğrencinin öğretmenleri ve ebeveynleri olmak üzere 308 kişidir. Araştırmada işitme yetersizliği olan ve normal işiten öğrencilerin sosyal beceri düzeylerini belirlemek amacıyla Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (OSBED) Öğretmen ve Anne- Baba Formları kullanılmıştır. Amaç doğrultusunda araştırma nicel araştırma yaklaşımı ile yürütülmüş, araştırma soruları doğrultusunda nedensel karşılaştırmalı ve bağıntısal araştırma modeli benimsenmiştir. Verilerin analizinde istatistiksel yazılım programı olan IBM SPSS 22.0 kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda işitme yetersizliği olan ve normal işiten öğrencilerin sosyal beceri puanları üzerinde işitme durumunun etkili olduğu, öğretmen ve ebeveynlerin puanlamalarının da bu duruma göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. İşitme yetersizliği olan öğrencilerin sosyal beceri puanları cinsiyet, anne ve babanın eğitim düzeyi ve öğretmenin branşına göre farklılaşmaktadır. Ayrıca işitme yetersizliği olan öğrencilerin takvim yaşı, tanı yaşı ve ilk cihaz takma yaşı sosyal beceri puanları arasında ilişki olduğu, takvim yaşı ve cihaz kullanmaya başlama yaşı değişkenlerinin bu puanları açıklamaya farklı derecelerde anlamlı katkısı olduğu bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda kaynaştırma uygulamalarında eğitim alan işitme yetersizliği olan çocukların sosyal becerilerinin gelişimlerini destekleyecek uyarlamaların yapılması gerektiği belirtilmiştir. Son olarak ileri araştırmalara yönelik olarak işitme yetersizliği olan çocukların sosyal becerilerinin nasıl desteklenebileceğine ilişkin ev ve kurum merkezli uygulamalara dayalı araştırmaların gerçekleştirilmesi gerektiği önerilmiştir.


Anahtar Sözcükler: Okul öncesi dönem, Kaynaştırma, İşitme yetersizliği olan 	öğrenciler, İşitme engeli, İşitme kaybı, Sosyal beceri.

Abstract:
This study aims to examine social skill levels of normal and hearing impaired children evaluated by both their teachers and parents. The study had 308 participants who were parents and teachers of 55 hearing impaired and 99 normal children receiving education through inclusive implementations from Ankara, Adana, Samsun, İzmir, Uşak, Trabzon, İzmit and Eskişehir. In order to identify social skill levels of both normal and hearing impaired children, teacher and parent forms of Preschool Social Skills Evaluation Scale (PSSES) were used in the study.  Regarding the aim, the study was designed as a quantitative research, and in accordance with the research questions, causal comparison and relational research models were preferred. Data of the study were analyzed through IBM SPSS 22.0 statistical package program. Findings of the study revealed that hearing condition of the children was effective in social skill scores of normal and hearing impaired children, and the scores of both teachers and parents differed considering this situation.  Social skill scores of hearing impaired children varied considering gender, educational background of parents and the field of the teacher. Moreover, there was a significant relationship between social skill scores of calendar age and diagnosis age, and the starting age of using hearing aid by hearing impaired children, and calendar age and the starting age of using hearing aid variables had significant contributions at various degrees to interpret the scores.    Regarding the findings of the study, it was found out that hearing impaired children who received education through inclusive implementations needed adaptations to support their social skills development. Finally, a further research focusing on home and institution-based implementations to find out how social skills of the hearing impaired children can be supported was suggested in the study. 

 
Key Words: Preschool period, Inclusion, Hearing impaired students, Hearing 	impairment Hearing loss, Social skills