Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen travma hastalarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of trauma patients followed in the pediatric intensive care unit
Yazar: BEYZA NUR MERT BAKAL
Danışman: PROF. DR. BENAN BAYRAKCİ ; DOÇ. DR. SELMAN KESİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Mert Bakal, B. Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen travma hastalarının retrospektif olarak değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2023. Tavma çocuklarda önde gelen bir ölüm ve sakatlık nedenidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her sene dünya genelinde 1 milyondan fazla çocuk travmatik yaralanmalar nedeniyle hayatını kaybetmektedir (1, 2). Çocuk yoğun bakıma yatan travma hastalarında mortaliteyi öngörebilmek önemlidir. Bu amaçla pek çok çalışma yapılmıştır. Bu tez çalışmasında, çocuk yoğun bakım ünitesinde travma nedeniyle takip edilen hastaların demografik verilerinin belirlenmesi; bu hastaların mortalite, morbidite, hastanede ve yoğun bakımda yatış süreleri üzerinde anlamlı etkisi olan vital bulgular, laboratuvar parametreleri, görüntüleme bulguları, solunum-dolaşım destek tedavileri ve skorlama sistemlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca taburculuk GOS, 6. ay GOS ve PRISM III üzerinde etkili faktörler ortaya konmuştur. Çalışmaya Haziran 2014-Aralık 2021 tarihleri arasında çocuk yoğun bakım ünitesinde travma nedeniyle takip edilen hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan 425 hastanın; demografik verileri, travma mekanizmaları, travmadan etkilenen sistemler, vital bulguları, laboratuvar ve görüntüleme bulguları, uygulanan tedaviler, geçirdikleri operasyonlar retrospektif olarak kaydedildi. Entübasyon uygulanıp uygulanmadığı, mekanik ventilatörde kaldıkları gün sayıları, hastanede ve yoğun bakımda yatış süreleri kaydedildi. Hastaların GKS, PTS ve PRISM III skorları hesaplanarak kaydedildi. Hastaların hastanemize kaçıncı merkez olarak başvurduğu ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmazken (p=0,141); hastanemize ilk merkez olarak getirilen hastaların taburculukta GOS'a göre iyi sonuçlara sahip olma oranı ikinci veya üçüncü merkez olarak getirilenlere göre anlamlı olarak daha fazlaydı (p=0,001). Laboratuvar bulgularının mortalite ile ile ilişkisi incelendiğinde kan şekeri (p<0,001), WBC (p=0,046), CK (p=0,036), kreatinin (p<0,001), ALT (p<0,001), AST (p<0,001), amilaz (p=0,012), laktat (p<0,001), troponin I (p=0,001), INR (p<0,001) ve aPTT (p<0,001) düzeyleri ölenlerde hayatta kalanlara göre anlamlı olarak daha yüksekti. Fibrinojen (p=0,003), pH (p<0,001) ve PLR (platelet lenfosit ratio) (p=0,006) ölenlerde hayatta kalanlara göre anlamlı olarak daha düşüktü. Hb düzeyi ölenlerde sağ kalanlara göre anlamlı olarak daha düşüktü (kesim noktası < 10,25; AUC: 0,702; duyarlılık %64,5; özgüllük %83). Pediatrik travma skoru olan PTS ölenlerde sağ kalanlara göre anlamlı olarak daha düşükken (p<0,001); mortalite skoru olan PRISM III ölenlerde sağ kalanlara göre anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Kan ürünü ihtiyacı olan hastalarda mortalite oranı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Nöbet geçirme durumuna göre mortaliteleri değerlendirildiğinde yoğun bakım yatışı sırasında nöbet geçiren hastalarda mortalite oranının daha fazla olduğu saptandı (p=0,028). İlk 24 saatte ölçülen en yüksek kan şekeri değeri >200 gr/dl olan hastalarda; mortalite oranları (p<0,001), taburculukta GOS açısından kötü sonuçlara sahip olma oranı (p<0,001), taburculuk sonrası 6. Ayda GOS açısından kötü sonuçlara sahip olma oranı (p=0,04), hastane yatış süreleri (p=0,000) ve yoğun bakım yatış süreleri (p=0,000) kan şekeri 100-200 gr/dl ve <100 gr/dl olanlara göre anlamlı olarak daha fazla bulundu. Lojistik regresyon analizinde inotrop ihtiyacı olması, albümin ihtiyacı olması, beyin ödemi ve GKS eksitusu öngörmede anlamlı bulundu. Bunlar arasında eksitusu öngörmede en güçlü parametre inotrop ihtiyacı olması idi. Yoğun bakıma yatan çocuk travma hastalarının mortalitesi öngörülerek kritik hastaların tedavileri daha dikkatli şekilde yapılmalıdır. Hastane enfeksiyonlarını azaltmak amacıyla tetkik ve tedaviler hızlıca yapılarak hastane ve yoğun bakım yatış süreleri mümkün olduğunca kısaltılmalıdır. Yoğun bakımdan taburculuk sırasında nörolojik defisiti olan, trakeostomi ile taburcu olan hastalar için palyatif bakım ve rehabilitasyon merkezleri kurularak bu hastaların en iyi şekilde bakım almasının ve hastane ve yoğun bakım yataklarının daha kritik hastalar için kullanılmasının sağlanması gerektiğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: pediatrik travma; mortalite; PRISM III; PTS; yaralanma

Abstract:
Mert Bakal, B. Retrospective evaluation of trauma patients followed in the pediatric intensive care unit. Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Thesis in Pediatrics, Ankara, 2023. Trauma is a leading cause of death and disability in children. According to the World Health Organization, more than 1 million children die every year worldwide due to traumatic injuries (1, 2). It is important to predict death in trauma patients hospitalized in pediatric intensive care units. Many studies have been carried out for this purpose. This thesis study aims to determine the demographic data of the patients followed for trauma in the pediatric intensive care unit; vital signs, laboratory parameters, imaging data, respiratorycirculatory support treatments, and scoring characteristics, which have an impact on this patient's mortality, morbidity, length of stay in hospital and intensive care unit. In addition, it revealed factors affecting the discharge GOS, 6th month GOS and PRISM III. Patients followed up in the pediatric intensive care unit due to trauma between June 2014 and December 2021 were included in the study. The demographic data, trauma mechanisms, trauma-affected systems, vital signs, laboratory and imaging findings, applied treatments, and the operations of 425 patients included in the study were recorded retrospectively.Whether intubation was performed, the duration of the days remaining in the mechanical ventilator, and the length of stay in the hospital and intensive care unit are recorded. GCS, PTS and PRISM III scores of the patients are calculated and recorded. While no statistically significant correlation was found between the number of centers that patients applied to our hospital and mortality (p=0.141); The rate of patients who were brought to our hospital as the first center to have good results according to GOS at discharge was significantly higher than those who were brought to our hospital as the second or third center (p=0.001). When the relationship between laboratory findings and mortality was analyzed, blood glucose (p<0.001), WBC (p=0.046), CK (p=0.036), creatinine (p<0.001), ALT (p<0.001), AST (p<0.001), amylase (p=0.012), lactate (p<0.001), troponin I (p=0.001), INR (p<0.001) and aPTT (p<0.001) levels were significantly higher in the deceased than in the survivors. Fibrinogen (p=0.003), pH (p<0.001) and PLR (platelet lymphocyte ratio) (p=0.006) were significantly lower in the deceased than in the survivors. The Hb level was significantly lower in the deceased than in the survivors (cutoff point < 10.25; AUC: 0.702; sensitivity 64.5%; specificity 83%). While PTS with a pediatric trauma score was significantly lower in those who died than in those who survived (p<0.001); PRISM III mortality score was significantly higher in the deceased than in the survivors (p<0.001). The mortality rate was significantly higher in patients who needed blood products (p<0.001). When mortality was evaluated according to seizure status, it was found that the mortality rate was higher in patients who had seizures during intensive care hospitalization (p=0.028). The average of the first 24 measurement measurements with the highest blood glucose value >200 g/dl; death rates (p<0.001), rate of having poor results in GOS at discharge (p<0.001), rate of having poor results in terms of GOS at 6 months after discharge (p=0.04), length of hospital stay (p=0.000) and intensive care unit length of stay (p=0.000) were found to be higher than those with blood glucose of 100-200 g/dl and <100 g/dl. In the logistic regression analysis, the need for inotropes, the need for albumin, brain edema and GCS were found to be significant in predicting exitus. Among them, the strongest parameter in predicting the exitus was the need for inotropes. By predicting the mortality of pediatric trauma patients admitted to intensive care, the treatment of critically ill patients should be carried out more carefully. In order to reduce hospital infections, examinations and treatments should be performed quickly and hospital and intensive care hospitalization periods should be shortened as much as possible. We believe that palliative care and rehabilitation centers should be established for patients with neurological deficits and discharged by tracheostomy during discharge from intensive care, ensuring that these patients receive the best possible care and that hospital and intensive care beds should be used for more critical patients.
Keywords: pediatric trauma; death; PRISM III; PTS; injury