Obstrüktif uyku apne sendromu ve tedavisinin lipid ve glukoz metabolizmasına etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of obstructive sleep apnea syndrome and its treatment on lipid and glucose metabolism
Yazar: VASFİYE KABELOĞLU
Danışman: PROF. DR. DERYA KARADENİZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Obstrüktif Uyku Apne Sendromu(OUAS) uykunun bölünmesine ve oksijen desatürasyonlarına neden olan uyku sırasında tekrarlayıcı apne ya da hipopne dönemleri ile karakterize bir sendromdur. Son yapılan epidemiyolojik çalışmalarda OUAS' nun prevalansının arttığı görülmüştür. Franklin ve arkadaşı OUAS prevalansını erkeklerde %22, kadınlarda % 17 bulmuş, AHİ yanında gündüz aşırı uyku hali eşlik ettiğinde ise erkeklerde % 6, kadınlarda % 4 bulmuşlardır. OUAS akut ve kronik kardiyovasküler olaylarla ilişkilidir. Son yapılan çalışmalarda, bazı çelişkili sonuçlara rağmen OUAS ile insülin direnci arasında ilişki olduğu belirtilmektedir. Devamlı pozitif hava yolu basıncı, Continuous Positive Airway Pressure(CPAP) tedavisinin insülin direncine etkisinin araştırıldığı plasebo kontrollü çalışmalarda farklı sonuçlar mevcuttur.
Bu çalışmada ilk kez OUAS tanısı alan 27 obez, 24 normal kilolu ve 16 tip-2 diyabet olan üç farklı hasta grubunda 3 aylık CPAP tedavisinin glukoz, lipid metabolizmasına ve leptin düzeylerine etkisini araştırdık. Tedavi sonrasında Epworth uykululuk ölçeği(EUÖ) ile değerlendirilen gündüz uykululuk halinde tüm gruplarda anlamlı iyileşme görülmüştür. Obez, normal kilolu ve tip-2 diyabet hasta gruplarında tedavi sonrasında Vücut kitle indeksi(VKİ), boyun çevresi, bel çevresi ve kalça çevresi ölçümlerinde anlamlı değişiklik izlenmemiş, çalışmaya katılan hastaların tamamında ise tedavi sonrasında boyun çevresi ölçümlerinde anlamlı azalma görülmüştür. HbA1c düzeylerinde CPAP tedavisi sonrasında tüm gruplarda anlamlı iyileşme saptanırken, HOMA, leptin ve lipid değerlerinde anlamlı farklılık görülmemiştir. CPAP tedavisinin insülin direncine etkisinin araştırıldığı çalışmaların sadece bir kısmında insülin direncinde iyileşme bulunmuştur. Bu nedenle CPAP tedavisinin daha uzun süre uygulandığı, kompliansın iyi olduğu çalışmalara ihtiyaç vardır.
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 31684

Abstract:
Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is characterized by repetitive apnea or hypopneas, hypoxia, and sleep disruption. An increase in OSAS prevalence has been demonstrated in epidemiological studies. Franklin et al. assessed the prevalence of OSAS as 22% in men and 17% in women, reported the prevalence of OSAS with excessive daytime sleepiness as 6% and 4% respectively for men and women. OSAS is commonly associated with acute and chronic cardiovascular complications. Despite conflicting results, an association between OSAS and insulin resistance was also suggested. Different resulsts were also reported in placebo-controlled studies on the impact of positive airway pressure (PAP) treatment on insulin resistance in patients with OSAS.
This study investigates the effects of 3-month-PAP treatment on glucose and lipid metabolism, leptin levels in three groups of newly-diagnosed OSAS patients; 27 obese, 24 normal weighted and 16 type-2 diabetic patients. A significant recovery was demonstrated in all groups in daytime sleepiness evaluated by Epworth sleepiness scale after the treatment. Body mass index , waist circumference, hip circumference were similar before and after treatment, but significant decrease was observed in neck circumference in all groups. A significant improvement was demonstrated in post-treatment HbA1c levels in all groups, while a significant difference was not observed in HOMA, leptin and lipid values. Although an improvement in insulin resistance following PAP treatment was shown before, our results failed to show such effect. In conclusion, long-term longitudinal studies are needed in demonstrating the effects of PAP treatment with high compliance on metabolism in OSAS patients.
This study is supported by Istanbul University Scientific Research Projects Unit. Project No: 31684