İslami finansal okuryazarlık ve yatırım ilişkisinin finansal risk toleransı aracılığında incelenmesi: Gaziantep uygulaması
Examining the relationship between Islamic financial literacy and investment mediated by financial risk tolerance: Gaziantep case
Yazar: MURAT ERSÖZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL EKŞİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration

Özet:
İslam tarafından yasaklanan faiz olgusunu dikkate alarak kurgulanan katılım bankalarında, müşterilere diğer banka türlerinden farklı olarak, faiz içermeyen yatırım ürünleri alternatifleri sunulmaktadır. Temelde kar ortaklığına dayanan ve faizden arındırılmış bu ürünlerdeki çeşitlilik, katılım bankacılığı müşterileri açısından yatırım tercihlerini şekillendiren unsurların belirlenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu noktada müşterilerin sahip olduğu İslami finansal okuryazarlık düzeyinin hem katılım bankacılığı ürünlerini anlama da hem de buna bağlı yatırım tercihlerini şekillendirmede etkili olacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte diğer tüm yatırım türlerinde olduğu gibi katılım bankacılığı müşterilerinin risk toleranslarının da yatırım tercihlerini şekillendiren en önemli unsurlardan olduğu bilinmektedir. Bu noktadan hareketle hazırlanan araştırmada, katılım bankacılığı müşterilerinde İslami finansal okuryazarlığın yatırım tercihlerine etkisinde finansal risk toleransının aracı rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya katılım bankacılığı ürünlerini kullanan ve düzenli yatırım yapan, Gaziantep'te yaşayan 452 müşteri dahil edilmiştir. Hipotezlerin test edilmesi için Smart PLS 4 ile kısmi en küçük kareler yöntemi kullanarak yapısal eşitlik modellemesi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre İslami finansal okuryazarlık düzeyi, finansal risk toleransı ile varlığın geçmiş performansı, sosyal sorumluluk ve getiriye dayalı yatırım tercihini artırmaktadır. Bununla birlikte finansal risk toleransı varlığın geçmiş performansı ve sosyal sorumluluğa dayalı yatırım tercihini artırırken; İslami finansal okuryazarlığın varlığın geçmiş performansı ve sosyal sorumluluğa dayalı yatırım tercihine etkisinde aracı rol üstlenmektedir.

Abstract:
Unlike other types of banks, participation banks, which are designed by taking into account the phenomenon of interest prohibited by Islam, offer interest-free investment product alternatives to their customers. The diversity in these interest-free products, which are basically based on profit sharing, reveals the need to identify the factors that shape investment preferences of participation banking customers. At this point, it is thought that the level of Islamic financial literacy of customers will be effective both in understanding participation banking products and in shaping their investment preferences accordingly. In addition, as in all other investment types, it is known that the risk tolerance of participation banking customers is one of the most important factors shaping their investment preferences. Based on this point, this study aims to determine the mediating role of financial risk tolerance in the effect of Islamic financial literacy on investment preferences of participation banking customers. The study included 452 customers living in Gaziantep who use participation banking products and make regular investments. In order to test the hypotheses, structural equation modeling was performed using partial least squares method with Smart PLS 4. According to the findings of the study, the level of Islamic financial literacy increases financial risk tolerance, asset track record, social responsibility and return-based investment preference. In addition, while financial risk tolerance increases investment preference based on asset track record and social responsibility, it plays a mediating role in the effect of Islamic financial literacy on asset track record and social responsibility-based investment preference.