Dozy'ye yazılan Türkçe reddiyeler
Turkish polemics against Dozy
Yazar: MUHARREM SAMET BİLGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Dini eserler = Religious objects ; Dozy, Reinhart Pieter Anne = Dozy, Reinhart Pieter Anne ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Oryantalist = Orientalist ; Reddiyeler = Shiism ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Hollandalı oryantalist Reinhart Pieter Anne Dozy, ülkesinde yaşayan insanlara İslam dinini anlatmak için Het Islamisme adlı bir eser yazmıştır. Bu eser, Türkçe?ye, Fransızca tercümesinden çevrilmiş ve Tarih-i İslamiyet ismiyle yayınlanmıştır. Eseri tercüme eden Abdullah Cevdet?in yazdığı önsöz, dipnotlarda yaptığı yorumlar ve Dozy?nin fikirleri kitabı okuyanların tepkisini çekmiştir. Bu tepkiler ve şikâyetler üzerine eser, Osmanlı hükümeti tarafından yasaklanmıştır.
Önce dönemin gazete ve dergilerinde pek çok entelektüel Tarih-i İslamiyet hakkında yazılar yazmış, daha sonra ona yönelik reddiyeler kaleme alınmıştır. Bu reddiyeleri yazanların kimisi ilim adamı veya akademisyenken, kimisi ise farklı meslek gruplarına mensuptur. Bazı yazarlar Dozy?ye cevap vermek maksadıyla İslâm tarihi yazarken, bazıları ise doğrudan reddiye formatında eserler kaleme almışlardır. Yazdıkları kitap ve makalelerde Dozy?yi anan ve onun yazdıklarını eleştirenler de olmuştur.
Bir akademisyen olmasına rağmen Dozy, bu eseri halka hitaben yazdığı için bilimsel ilkelerden ödün vermiştir. İslâm dini ve onun peygamberi Hz. Muhammed hakkında sahip olduğu önyargılar sebebiyle onlarla ilgili yanlış bilgiler vermiştir. Öte yandan reddiye yazarları da duygusal davranmışlar, Tarih-i İslâmiyet?in yazar ve mütercimine hakaret etmişlerdir. Eserlerini savunma psikolojisi içerisinde yazmışlar ve eserlerinde de böyle bir üslubu benimseyip kullanmışlardır. Dozy?yi eleştirdikleri konularda ana kaynaklara müracaat etmemişler, sonraki dönemlerde yazılan eserlerden yararlanmışlardır.

Abstract:
Dutch orientalist Reinhart Pieter Anne Dozy wrote a book whose name was Het Islamisme. He wrote this book to explain to his country?s people Islam. This work was translated to Turkish from its French version and published with the name of Tarih-i İslâmiyet. Readers of this book reacted to translator Abdullah Cevdet?s foreword, his comments in footnotes and Dozy?s ideas. At these reactions and complaints, it was banned by Ottoman Government. 
Firstly, a lot of intellectuals wrote about Tarih-i İslâmiyet in newspapers and magazines of that time and then was written refusals against it. While some of these refusals? writers were academician or scientist as some of them were different professions. While some writers wrote History of Islam to answer Dozy as some writers wrote works that were form of refusal. There were a lot of writers who mentioned Dozy and criticized him in their books or articles.
Although Dozy was an academician, he swerved scientific principles for writing public address. Due to his prejudices about Islam and its prophet Muhammed, he gave wrong information about them. On the other hand, writers of refusals were affected their emotions, they insulted writer and translator of Tarih-i İslâmiyet. They wrote their works in the psychology of self-defense and in their works they adopted such a style/method and used it. They didn?t apply original sources, benefitted from books which were written in the late terms.