Madde bağımlılarında içselleştirilmiş damgalama
Self-stigma in substance addiction
Yazar: ÖZGE SUKUT
Danışman: PROF. DR. SEVİM BUZLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Bağımlılık = Dependency ; Damgalama = Stigmatization ; Eroin bağımlılığı = Heroin dependence ; Kendini damgalama = Self stigmatization ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Araştırma; madde kullanım öyküsü olan bireylerde içselleştirilmiş damgalama düzeyini belirlemeye yönelik bir ölçüm aracını literatüre kazandırarak, madde kullanım öyküsü olan bireylerde içselleştirilmiş damgalamayı değerlendirmek amacı ile metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlandı.
Araştırmanın verileri; İstanbul Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nde 04.04.2015-01.05.2016 tarihleri arasında etik ve kurum izni alındıktan sonra devamlı grup çalışmasına gelen, araştırmayı katılmayı kabul eden 260 kişi ile toplandı. 
Araştırmanın verileri, 20 sorudan oluşan bilgi formu, Madde Kullanımında İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği (MKİDÖ) ve Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği (RHİDÖ) ile toplandı. 
Veriler, MKİDÖ doğrulayıcı faktör analizi, geçerlilik ve güvenirlik analizleri sonrasında, tanımlayıcı, ANOVA, t-testi, Pearson korelasyon testleri ile analiz edildi. Doğrulayıcı faktör analizi sonucu; ki-kare değerinin serbestlik derecesi oranı 1,34 ve RMSEA değeri 0,036 olarak bulundu (p<0,05). MKİDÖ ile RHİDÖ arasında pozitif yönde güçlü bir korelasyon bulundu (r=0,594; p<0,001).
Araştırmaya katılanların çoğunluğunun esrar kullandığı ve %56,9'unun birden fazla madde kullandığı bulundu.  Madde kullananların %39,6'sının 6 aydan fazla, 24 aydan daha az süre boyunca madde kullanmadığı belirlendi.
Gelir durumunun düşük olması, ailede bağımlı bir kişinin var olması, daha önce tedavi görme, alkol-kokain-opioid-uçucu kullanımı olması, daha önce madde bırakma girişimi olanlar, ruhsal bir problemin varlığı, sağlık durumunu düşük olarak tanımlama, tıbbi destek almadan kaçınma, sağlık çalışanlarının ön yargılı yaklaşacağını düşünme, rahatsızlığı ikinci plana atma ile içselleştirilmiş damgalanma arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05).

Anahtar Kelimeler: Madde Bağımlılığı, Madde Kötüye Kullanımı, Damgalama Ayrımcılık, Hemşirelik

Abstract:
The study was carried out descriptively and methodologically to gain a measurement tool to literature determining the level of internalized stigma in individuals with a history of substance abuse.
After obtaining ethic and Ministery of Justice permission, the data was collected with 260 people who accepted the participate of the study, continually participate of the group therapy in İstanbul Anatolia Probation, between April 15th and May 1st 2016. The data was collected with information form (20 item), Self-stigma in Substance Abuse Scale, and Internalized Stigma of Mental Illness Scale. 
After confirmatory factor analysis of Self-Stigma in Substance Abuse, the data was evaluated by ANOVA, t-test, Pearson correlation and descriptive analysis. According to Confirmator factor analysis; the degree of freedom of the chi-square value ratio was found 1.34. RMSEA value was found 0.036 (p <0.05). There was a positive and high correlation between Self-Stigma in Substance Abuse and Internalized Stigma of Mental Illness Scale (r=0.594; p<0.001)
It was found that most of them used cannabis and 56.9% of them used more than one substance use. It was determined that 39.6% of them didn't use the substance between 6 months and 24 month.   
It was found that there was a statistically significant between the substance users, who have low income, have an addict relative, get treatment before about his/her addiction, use alcohol, cocaine, opioid, inhaler, have quit attempt, have a mental disorder as depression, have low health condition, avoid to take treatment, have thoughts that prejudiced approach of health workers, throw his/her disease the second plan and self-stigma (p<0.05).
Keywords: Substance Addiction, Substance Abuse, Stigma, Discrimination, Nursing