Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi
The investigation of Serpil Ural's children's books for the education of values
Yazar: GÖZDE TURSUN
Danışman: DOÇ. DR. MESUT BULUT
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Eğitim programları = Education programs ; Kitaplar = Books ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Ural, Serpil = Ural, Serpil ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ülkemizde de hızla önem kazanmaya başlayan çocuk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Serpil Ural'ın çocuk kitaplarını, değerler eğitimi ve bu değerlerin eserlerinde işleniş biçimi açısından incelemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi bağlamında doküman incelemesi ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu alanda yazarın 21 çocuk kitabı incelenmiştir. Araştırmada öncelikle 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki (1-8. Sınıf) kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) ve bu kök değerlere bağlı olarak kazandırılması istenen alt değerler baz alınarak 31 değerin yer aldığı bir liste oluşturulmuştur. 21 çocuk kitabı okunarak olay örgüsü, kahramanlar, dil ve anlatım, kitabın önemi adlı başlıklarda incelemeler yapılmış ve kitabın içeriği listede yer alan değerler bakımından analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda elde edilen veriler not edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Her değer için ayrı bir başlık açılarak ilgili değer tanımlanmış değerlerin kitaplarda işleniş şekli kitaplardan alıntılarla örneklendirilmiş ve değerlerle ilgili sonuçlara ulaşılmıştır.
Araştırma sonucunda, Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının temel eğitim düzeyinde okutulabilecek nitelikte olduğu, bireysel ve toplumsal değerlerin aktarımında faydalı bir eğitim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Eserlerde en çok işlenen değerin " barış" değeri olduğu, en az işlenen değerler ise "merak/araştırma", "bilimi ve bilgiyi sevmek", "mektuplaşmak", "çalışkanlık", "sözünde durmak" değerleri olmuştur.  Kitaplarda kullanılan dilin yalın, sade, anlaşılır, olması eserlerin hem okunmasını kolaylaştırmış hem de ana dilimizin çocuklara en güzel şekilde aktarımı konusunda örnek oluşturmuştur. Çocuklara tarih bilinci/millî şuur ve vatan sevgisi örnek kişilikler üzerinden verilerek rol model sunulmuştur. Yazar, savaş sahnelerini bile büyük bir ustalıkla şiddetten arındırarak aktarmıştır. Çocuklara kötü örnek olacak kötü bir söz ve argo kelimeleri kullanmamaya özen göstermiştir. Eserlerinde kötü olan karakterler mutlaka cezalandırılmış ve yerilmiştir. Bu yönleriyle yazarın eserlerinin pedagojik olarak özellikle çocukların temel eğitiminde değerler eğitiminin aktarımında önemli öğretim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
August 2019, 171 page
The aim of this study is to examine the children's books of Serpil Ural, one of the important authors of children's literature which are rapidly gaining importance in our country in terms of values education and the way these values are argued in her works. In the study, document analysis and content analysis techniques were used in the context of qualitative research method. In this field, the author's 21 children's books were examined. In the research, a list of 31 values has been created based on the basic values, primarily the values (justice,friendship, honesty, self-control, patience, respect, responsibility, patriotism, helpfulness) in 2018 Turkish language curriculum (1-8. Grade) and the lower values that are required to be acquired related to those basic values. The 21 children's book was read and examined in the titles of story line, characters, language and expression, importance of the book, and the content of the book was analyzed in terms of the values included in the list. The data obtained as a result of the anlaysis were noted and tabulated. For each value, a separate title is opened, and the way the values defined in the corresponding value argued in the books is sampled with quotations from the books and the results of the values are reached.
As a result of the research, it was concluded that Serpil Ural's children's books can be taught at preschool and basic education level and can be used as a useful educational material in the transfer of individual and social values. The most argued values in the works were " peace" values, and the least argued values were "curiosity/research", "love science and knowledge", "letters", "diligence", "stand at your word" values.  The simple, plain, comprehensible language used in the books both made it easy to read and set a good example of transferring of our mother tongue to children in the best way. The role model is presented to the children by giving them historical awareness/national consciousness and love of Homeland through exemplary personalities. The author conveyed even the battle scenes with great ingenuity, purging them of violence. It is noticed that any bad words and slang that would be a bad example to children were not used. In her works, evil characters are surely penalised and contained. In these aspects, it is concluded that the author's works can be used pedagogically as an important teaching material in the transmission of values education, especially in the basic education of children.