Televizyonda görsel okur-yazarlık ve anlamlandırma: TV reklamlarının anlamlandırılmasında görüntünün rolü ve göstergebilimsel çözümlemesi
Visual literacy and signification of TV advertising and semiotic analysis
Yazar: ALEV FATOŞ PARSA
Danışman: PROF. DR. KONCA YUMLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Reklamcılık = Advertising
Dizin: Anlamlandırma = Explanation ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Gösterge bilim = Semiotics ; Medya = Media ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Televizyon = Television ; Televizyon reklamları = Television advertisements

Özet:
Görüntüler ve taşıdıkları anlamlar tarih öncesi çağdaki mağara resimlerinden bu yana insan deneyiminin bir parçası olmuştur. Görsel görüntüler izleyenler tarafından çözümlenmekte ve yorumlanmaktadır. Bu çalışmada, televizyon okuryazarlığı ve televizyon reklamlarının anlamlandırılmasında görüntünün katkısı (rolü) konusuna değinilmektedir. İnsanoğlu konuşur, işitir ve yüzyıllardır sözcüklerini muhafaza eder, ancak görme etkinliğini paylaşamaz. Anlam yüklü görüntüler görsel iletişimde önemli rol oynamaktadır. Görsel algılama görsel iletişimin ilk adımıdır. Görsel okuryazarlık üç aşamadan oluşmaktadır; bunlar sırasıyla, görsel algılama, görsel düşünme ve görsel iletişimdir. Televizyon okuryazarlığı, temelde görsel okuryazarlıkla pek çok ortak elemanı kullansa da ayrı bir konuma sahiptir. Stuart Hall'un 'Kodlama / Kod çözme' yaklaşımına göre, telegörsel gösterge, karmaşık bir yapıdadır ve görsel işitsel söylemi bulunmaktadır. Televizyon söylemlerinde mesajların yapılandırılması, anlamlarının yüklenmesi süreci izleyiciler tarafından alımlanması sürecinden farklı bir yapı göstermektedir. Bu çalışmada anlam çözümleme yöntemleri olarak; 1) mesajların kodlanması sürecini anlayabilmek ve çözümleyebilmek için. Greimas'ın 'Anlamlandırma Göstergebilimi' yöntemi, 2) mesajların anlamının çözümlemesini, izleyici tarafından alımlanmasına ulaşmak için ise Eco'nun 'Alımlama Göstergebilimi' kullanılmaktadır.

Abstract:
Messages carried by visual images have been part of the human experience since cave paintings of prehistoric life. Visual images are analyzed and interpreted by viewers. We have taken an introductory look at teleliteracy and the role of images in signification of TV advertising. Humanbeing speaks and hears and hundreds of years has preserved his words but he can not share vision. Images with messages play important role in visual communication. Visual perception is the first step in visual communication. Visual literacy includes three operational constructs: visual perception, visual thinking and visual communication. Teleliteracy differs from visual literacy though there are shared elements in the basic function of each field. According to the Encoding/Decoding approach of Stuart Hall the televisual sign is a complex one. It has the combination of visual and aural types of discourse. Meaning of the messages in encoding process is different from the meaning of messages in decoding process in television discourse. We have already used signification semiotics of A. J. Greimas for analyzing encoding of messages and reception semiotics of U. Eco for decoding of messages as meaning analysis methods.