Principatus dönemi Asia eyaleti festivallerinde "Agones Mousikoi"
"Agones Mousikoi" in the festivals of provincia Asia under the Principate
Yazar: ÖZGE ACAR
Danışman: PROF. DR. GÜLER ÇELGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures

Özet:
Dilimize yarışma şeklinde çevrilebilecek agōn'lar, Eski Yunan kültüründe kentsel, dini ve sosyo-politik anlamda hayatın her alanında izleri görülen önemli bir olgudur. Bu yarışmalar esasen kutlama kültürü ile yakından ilişkilidir. Bu bakımdan zamanla festivallerin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş ve gerek bireyler gerekse kentler bazında insanların kendini ifade biçiminde önemli bir araç fonksiyonunu kazanmıştır. Gymnasion'larda verilen spor eğitimine dayanan bedensel becerinin ön plana çıktığı atletizm yarışmaları ile atlı araba yarışlarının yanında tiyatro, müzik ve edebiyat gibi sanat dallarındaki yarışmalar agōn türlerinin önemli bir bölümünü oluşturur. Agōnes mousikoi'a; başka bir deyişle, şiir, müzik, tiyatro performanslarının bir rekabet unsuru olarak çeşitli yarışma programlarına dahil edildiğine dair ilk kanıtlar Homeros destanlarında karşımıza çıkar ve Roma Dönemi sonlarına kadar bu bulgular artarak devam eder. Özellikle Principatus Dönemi ile birlikte agōn kültürünün kentlerin yaşam tarzını derinden etkilemesi ve yarışmalarla ilgili her türlü bilginin taşlara kazınarak epigrafi konusundaki alışkanlıkların yerleşmesiyle günümüze ulaşan sayısız agonistik yazıt bu kadim Yunan geleneğinin Roma hakimiyeti altında nasıl evrildiğini ortaya koymuştur. Principatus Dönemi'nde Asia Eyaleti festivallerindeki agōn mousikos'larda yarışmış olan ve Asia Eyaleti kökenli olup eyalet dışında yarıştıkları tespit edilen sanatçıların geride bıraktıkları zafer listelerini temel alan bu çalışma, söz konusu dönemde eyaletin, kökleri Yunan anakarasına dayanan tiyatro, müzik, sahne sanatlarına; başka bir deyişle Yunan mousikē'sine nasıl ev sahipliği yaptığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Agōnes, which can be understood as competitions, are an important phenomenon in ancient Greek culture, which can be traced in all areas of life in urban, religious and socio-political terms. These competitions are closely linked to the culture of celebration. In this respect, they have become an integral part of festivals over time and have gained the function of an important tool in the self-expression of people both on the basis of individuals and cities. In addition to athletic competitions and chariot races, which are based on gymnastic training in gymnasiums, competitions in art branches such as theatre, music and literature constitute an important part of the agōn types. The first evidence of agōnes mousikoi, in other words, the inclusion of poetry, music and theatre performances as an element of competition in various competition programmes is found in the Homeric epics, and these findings continue to increase until the end of the Roman period. Especially with the Principate, the agōn culture deeply influenced the lifestyle of the cities and all kinds of information about the competitions were engraved on the stones and the habits of epigraphy were established, and the numerous agonistic inscriptions that have survived to the present day have revealed how this ancient Greek tradition evolved under Roman rule. Based on the lists of victories left behind by artists who competed in the agōnes mousikoi at the festivals of the Province of Asia during the Principate, and who originated from the Province of Asia and were found to have competed outside the province, this study aims to reveal how the province hosted theater, music, and performing arts with roots in the Greek mainland, in other words, Greek mousikē.