Kişilik özellikleri ile tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkiler: TRA2 bölgesindeki otel işletmeleri çalışanları üzerine bir uygulama
The relationships between characteristics , jop satisfaction and burnout :An application on hotel management employees in the TRA2 region
Yazar: GÜLŞEN BAYAT
Danışman: DOÇ. DR. GÖKALP NURİ SELÇUK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; TRA2 Bölgesi = TRA2 Region ; Tükenmişlik = Burnout ; Çalışanlar = Workers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada, işletmeler tarafından pek önemsenmeyen kişilik kavramının öneminin anlaşılması hedeflenmiş, çalışanların kişilik özelliğine uygun ve doğru işte çalıştırılmasının ön plana çıkarılması ile birlikte, çalışanların kişilik yapıları ile iş doyumu ve tükenmişlik çeşitli yönleriyle incelenmiştir. TRA2 bölgesinde yer alan konaklama işletmeleri çalışanlarının kişilik yapılarını belirlemek ve kişilik ile iş doyumu ve tükenmişlik arasında ilişki olup olmadığını tespit etmeye yönelik bu araştırma dört bölümden oluşmaktadır.
       Araştırmanın ilk bölümünde kişilik kavramına, ikinci bölümünde tükenmişlik, üçüncü bölümünde iş doyumu kavramına ilişkin açıklamalar üzerinde durularak ayrıntılı incelenmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise kişilik ile iş doyumu ve tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla, geçerliliği ve güvenirliği araştırmacı tarafından test edilen "Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği", "İş Doyumu Ölçeği" ve "Tükenmişlik Ölçeği" nin uygulanması ile elde edilen araştırmanın bulguları yer almaktadır. 
        Araştırma sonucunda konaklama işletmelerinde çalışanların beş faktörlü kişilik özelliği ölçeğindeki gelişime açıklık boyutunun iş doyumu üzerinde pozitif ve anlamlı, nevrotiklik boyutunun iş doyumu üzerinde negatif ve anlamlı etkileri vardır. Beş faktörlü kişilik özellikler ölçeğindeki gelişime açıklık ve uyumluluk boyutunun tükenmişlik üzerinde negatif ve anlamlı etkileri vardır. TRA2 otel çalışanlarının baskın kişilik tipinin uyumluluk boyutu olduğu ve genel iş doyumu ile içsel ve dışsal doyum boyutlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Tükenmişlik boyutlarından duygusal tükenme ve kişisel başarıda azalma alt boyutlarının orta düzeyde, duyarsızlaşma alt boyutunun düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to understand the importance of personality concept which is generally disregarded by the organizations and in that way the employees' personality, job satisfaction, burnout and relations of these concepts have been examined from different aspects by featuring the importance of harmony between the personality of the employee and the job. This research which is oriented to determine the characteristics of employees of hotel business in TRA2 region and the relationship between personality, job satisfaction and burnout consists of four parts.
In the first part of the research; personality concept, in the second part the burnout concept and in the third the job satisfaction concept have been handled in detail. The last part of the study consists of findings gathered from "Five Factor Personality Scale", "Job Satisfaction Scale" and "Burnout Scale" tests whose credibility and validity have been tested by the researcher in order to scrutinize the relationship between personality, job satisfaction and burnout.
The results of the research indicate that the openness of improvement dimension of five factor personality scale has positive effect and neuroticism dimension of five factor personality scale has negative and significant effect on job satisfaction. In addition, openness of improvement and agreeableness dimensions have negative and significant effect on burnout. It has been found out that agreeableness dimension is the dominant personality type of TRA2 hotel employees and general job satisfaction with internal and external satisfaction dimensions are high, emotional exhaustion from burnout dimensions and decrease in personal achievement are moderate and the depersonalization sub-dimension is low.