Göçle dönüşen yeni erkeklik inşası: Ankara'da yaşayan evli Suriyeli erkekler
Construction of new masculinities transformed by migration: Married Syrian men living in Ankara
Yazar: SAEİD MOZAFARİ
Danışman: PROF. DR. HALİME ÜNAL REŞİTOĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Sosyal inşaa = Social construction ; Suriyeliler = Syrians

Özet:
Günümüz dünyasının temel karakteristiklerinden birinin 'krizler ve göçler çağı' olduğu sebebiyle bir ihtiyaç olarak göç çalışmalarının giderek artan bir biçimde kapsamı genişlemektedir. Bu doğrultuda, son dönem içerisinde gerçekleşen göç çalışmalarının toplumsal cinsiyet ilişkileri bağlamında zorunlu göç ve mültecilik/göçmenlik süreçlerinin erkeklik yapısında şekillendirdiği dönüşüm ve kırılmalara odaklandığı görülmektedir. Fakat, bu gelişime rağmen yerlerinden edilerek sert yaşam koşullarına maruz bırakılan erkekliklerin dönüşüm dinamikleri ve krizli hallerinin derinlikli olarak anlaşılması ve irdelenebilmesi için halen ciddi bir ihtiyacın olduğu anlaşılmaktadır. Buna istinaden, halihazırdaki araştırma Ankara'da yaşayan kent yoksulu Suriyeli erkeklere odaklanarak savaş, zorunlu göç, göçmenlik ve yoksulluk olgularının erkeklik deneyimi üzerindeki etkisini anlamayı hedeflemektedir. Bu amaç doğrultusunda, Altındağ'ın Önder, Ulubey, Hüseyingazi ve Battalgazi mahallelerinde yaşayan 17 Suriyeli evli erkek ile kendi evlerinde yüz yüze derinlemesine mülakatlar gerçekleştirerek veri toplanmıştır. Buna ek olarak, araştırmanın odaklandığı sorunsalın kapsamlı bir biçimde anlaşılması için savaş, zorunlu göç ve yoksulluğu deneyimleyen 2 Suriyeli genç kadın ve 3 Suriyeli genç erkek ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirerek veri toplanmıştır. Ayrıca hem mahallelerde ve hem de katılımcıların özel alanında gerçekleşen saha gözlemleri ve notları, bu çalışmanın önemli bir veri kaynağı olmuştur. Bu bağlamda elde edilen veriler, ilk olarak savaş koşullarının Suriyeli erkeklerde derin bir 'korku' ve 'çaresizlik' hissine yol açarak kendini yeniden üretemeyen 'aciz erkeklik' deneyimine neden olduğunu göstermektedir. Bir erkeklik krizine işaret eden bu erkeklik deneyiminin zorunlu göç ve özellikle yeni ekonomik, toplumsal, kültürel ve hukuksal karşılaşmaları içeren göçmenlik yaşam şartları ile pekiştiği ve derinleştiği gözlemlenmiştir. Katılımcılar, geleneksel erkeklik ilişkilerinde deneyimledikleri kayıplara karşı, ait oldukları nesil ve bununla ilişkili olarak dindar muhafazakâr değerlere bağlılıklarına göre farklı erkeklik inşası ve yeniden üretim mekanizmalarına başvurmaktadır. Bu anlamda, orta yaş ve üstü olan katılımcılar dini değerler üzerinde inşa edilmiş geleneksel toplumsal cinsiyet ilişkilerini referans göstererek eril iktidarlarını yeniden üretme çabasında oldukları görülmüştür. Öte yandan, orta yaş ve altı olan katılımcılar ise deneyimledikleri erkeklik kayıpları ve içinde bulundukları zor koşullar sonucu geleneksel yapıdan uzaklaşmış daha eşitlikçi bir 'alternatif' erkeklik temsili oluşturdukları saptanmıştır.

Abstract:
Migration studies due to one of the characteristics of our world i.e. 'the era of crises and migrations', has gradually been extended and developed. Accordingly, over the recent years the focus of migration studies in terms of gender relations has dealt with the effects of forced migration on the process of transformative changes in masculinities. In spite of this development in migration studies there is still a need to do researches about the transformative dynamics and crisis-ridden forms of refugees' masculinities. Based on this, this study by focusing on urban poor Syrian refugee men living in Ankara seeks to understand the effects of war, forced migration and poverty on the experiences of Syrian men. In this way, we interviewed with 17 Syrian men living in such neighborhoods as Önder, Ulubey, Hüseyingazi ve Battalgazi in Altındağ district. We conducted face to face in-depth interviews with married Syrian men in their homes. In addition, in order to further our understanding of research problematic we also conducted some interviews with 5 more interviewees including young men and women. In addition, field observations and notes, both in the neighborhoods and in the participants' homes, have been an important source of data for this study. Our data firstly show that the war conditions cause a deep sense of 'fear' and 'desperation' in Syrian men, resulting in the experience of 'helpless masculinity' that cannot reproduce itself. It has been observed that this experience of masculinity has been consolidated and severed by forced migration and especially the life conditions of refugees consisting of new economic, social, cultural and legal encounters. Accordingly, the crisis of masculinity which contradicts with the traditional masculinity differs with regard to the factors such as generation and the degree of religiousness. In this sense, we observed that the middle-aged and older participants have tried to reproduce their masculinity by referring to traditional gender relations based on religious values. On the other hand, another observation shows that middle-aged and younger participants indicated a more egalitarian 'alternative' representation of masculinity as they distanced from the traditional gender roles as a result of the loss of masculinity they experienced during the forced migration.