XII. ve XIII. yüzyıl languedoc bölgesindeki "Katarlar" ve katolik kilisesi çatışmasına Bourdieu'cu bir yaklaşım
A bourdieusian perspective on the conflict between the Cathars and the catholic church in the 12th and 13th-century languedoc
Yazar: FEYZA UZUNOĞLU SAÇMALI
Danışman: PROF. DR. KEMAL ATAMAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Engizisyon mahkemeleri = Inquisition courts ; Haçlı seferleri = Crusades ; Katarlar = Cathars ; Latin Katolik Kilisesi = Latin Catholic Church

Özet:
Katolik Kilisesi, XII. yüzyılda verimli toprakları, müreffeh toplumu, uluslararası ticaretleri ve ozanlarıyla meşhur Languedoc'ta önemli bir kitleyi etkisi altına alan Katarlar hareketini otoritesine bir tehdit olduğunu düşünerek bertaraf etmek istemiştir. Çalışmanın temel amacı, heretik addedilen Katarlar ile birliğini muhafaza etmeye gayret eden Katolik Kilisesinin çatışmasının temel saiklerini anlamaya çalışmaktır. Bunun için XII. yüzyıl Languedoc'unun sosyo-ekonomik ve kültürel bağlamına Bourdieu'nun oyun teorisi adapte edilerek olaylar analiz edilmeye çalışılmıştır. Bourdieu'nün sermaye çeşitleri, simgesel iktidar, habitus, fail-yapı gibi kavramları bu çatışmanın ayrıştırılmasında aydınlatıcı olmuştur. Çalışmada öncelikle Katarlar historiografisi ve köken problemi ele alınmıştır. Daha sonra Languedoc bölgesine gönderilen vaizlerin toplumun kültürel seviyesine ayak uyduramamasına ve halkın Kilisenin lükse düşkünlüğü ve endüljans ve ibadetlerden gelir elde etmesini eleştirmesine dikkat çekilmiştir. Halkın Katarlara teveccühünü gözlemleyen Kilise, Katarlara "ortodoks" bir alternatif geliştirmek için Dominiken tarikatını kurmuştur. Böylelikle fail kabul edebileceğimiz Katarlar, yapı kabul edebileceğimiz Kiliseyi dönüştürmüştür. Kilise, bir yandan simgesel iktidar aracına dönüştürdüğü, günümüzde medyanın vazifesini üstlenen vaazlarda kullanılan etiket ve benzetmelerle Languedoc toplumunu dönüştürmüş; diğer taraftan konsiller ve papalık mektuplarıyla laik otoriteleri heretiklerin dini olduğu kadar siyasi de bir tehdit oldukları konusunda ikna etmiştir. Bunun neticesinde yüzyıllarca etkili olacak Engizisyon Mahkemeleri kurulmuş, Albililer Haçlı Seferleri düzenlenmiştir. Papa III. Innocent bu uğurda Katarları içeriden bir düşman oldukları gerekçesiyle "Müslümanlardan daha şerli" ilan edip Kudüs'e verdiği endüljanstan daha imtiyazlı bir endüljans vaat etmiştir. Bütün bu şiddetin nasıl temellendirildiği ve kutsallaştırıldığı konusu da çalışmada ele aldığımız konular arasındadır.

Abstract:
The Catholic Church sought in the 12th century to eliminate the Cathar movement which it regarded as a threat to its authority.  The latter had attracted a significant amount of people in Languedoc, a region well-known for its fertile land, prosperous society, international trade and troubadours. The main purpose of this study is to try to understand the underlying motives of the conflict between the Catholic Church -which strived to maintain its unity) and the Cathars -who were considered heretics). The study adopts Bourdieu's game theory to analyze the socio-economic and cultural settings of the 12th-century Languedoc. Bourdieu's conceptual tools such as agency-structure, habitus, symbolic power, and forms of capital, were found to be quite helpful for analyzing the conflict in question. The study begins by a discussion on the historiography of the Cathars and the problem of origin. It goes on to argue that the preachers who were sent to the Languedoc region could not keep up with the cultural level of its people, who criticized the Church's fondness for luxury and the income it gains from indulgences and worship. Seeing the people's preference of Cathars, the Church established the Dominican order to provide an "orthodox" alternative to them. Thus, the Cathars -as agents- transformed the Church -a social structure-. Moreover, the Church transformed the Languedoc society with the labels and parables it used in sermons -which functioned like today's media and were used a symbolic instrument of power). The Church also convinced the secular authorities, through councils and papal letters, that the heretics were a political as well as a religious threat. Inquisition Courts were established as a result and would be effective for centuries, and the Albigensian Crusades were organized. To this end, Pope Innocent III declared the Cathars "more evil than Muslims" on the grounds that they were an enemy from within and promised a more privileged indulgence than the indulgence he gave for the crusades heading to Jerusalem. The study addresses, among other questions, how all this violence was justified and sanctified.