Peynir altı suyunun elektrokoagülasyon yöntemi ile arıtımı
Electrocoagulation of cheese whey wastewater
Yazar: AYŞE KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÜMRAN TEZCAN ÜN
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Peynir altı suyu, süt endüstrisinin bir yan ürünüdür. Peynir yapımında, sütteki kazeinin çöktürülüp ayrılmasından sonra kalan, sarı-yeşil renkli sıvı peynir altı suyudur. Başlıca bileşenleri, laktoz(44?52 g/L), protein(6?9 g/L) ve mineral tuzlardır (4?9 g/L). Dünya çapında yılda 145×106tondan daha fazla peynir altı suyu üretilmektedir ve üretilen peynir altı suyunun yarısından fazlası çevreye verilmektedir.Peynir altı suyu özel bileşimi ve yüksek organik yükü nedeniyle bugünlerde tüm peynir üretimi yapan ülkelerde ciddi çevre sorunudur. Son 50 yılı aşkın süredir, peynir altı suyunu değerlendirmek için çeşitli olasılıklar incelenmesine rağmen aşağı yukarı dünyanın yarısı üretilen peynir altı suyunu arıtmadan deşarj etmektedir.Bu çalışmada, peynir altı suyu elektrokoagülasyon yöntemi ile arıtılmıştır. Peynir altı suyunu arıtmak için özgün iki elektrokoagülasyon reaktörü tasarlanmıştır. Peynir altı suyunun arıtımı, iki farklı boyuttaki demir reaktörler kullanılarak, reaktör performansı hem kesikli hem de sürekli işletim sistemlerinde değerlendirilmiştir. Bu çalışmada kesikli elektrokoagülasyon reaktöründe akım yoğunluğu, pH, destek elektrolit tipi, destek elektrolit derişimi, H2O2derişimi, H2O2ekleme şekli, polielektrolit ve zaman'ın etkileri; sürekli elektrokoagülasyon reaktöründe ise deney tasarımı yapılarak akım yoğunluğu, pH, akış hızı ve H2O2etkisinin KOİ giderimi üzerindeki etkileri incelenmiş ve sonuçlar yüzey cevap yöntem modeli çalıştırılarak değerlendirilmiştir. Peynir altı suyu 15500 mg/L başlangıç KOİ derişimden elektrokoagülasyon yöntemi ile arıtılarak kesikli işletim sistemi ile 1408 mg/L'ye; sürekli işletim sistemi ile de 1760mg/L KOİ derişimine düşürülerek sırası ile % 90,92 ve 89,65 giderim sağlanmıştır.Anahtar Kelimeler:KOİ giderimi, Elektrokoagülasyon, Demir Elektrot

Abstract:
Cheesewheywastewater is a by-product of thedairyindustry. Cheesewhey is yellow?gren liquidwhichremainedaftertheprecipitationandremoval of milkcaseinduringcheesemaking.Majorcomponentsarelactose (44?52 g/L), proteins (6?8 g/L) and mineral salts (4?9 g/L) .Wheywastewater is producedmorethan 145×106 tonnesperyear in theworld-wideandmorethanhalfof whey produced is disposed of in the environment.It is a protein andlactoserichby-product of thecheeseindustryanditscost-effectiveutilizationordisposal has becomeincreasinglyimportantduetomorestringentlegislativerequirementsforeffluentquality.Althoughseveralpossibilitiesforcheesewheyexploitationhavebeenexaminedoverthelast 50 years, approximatelyhalf of worldcheesewheyproduction is not treated, but is discharged as effluent.Inthisstudy,cheesewheywastewaterwastreatedwithelectrocoagulation. Twouniqueelectrocoagulationreactorsweredesignedtotreatcheesewheywastewater. Wheywastreatedwithtwodifferenttypes of ironreactors .Reactorsperformancewereestimated in bothbatch EC reactorandcontinuous EC reactor.The effect of current density ,pH, supporting electrolyte type, supporting electrolyte concentration,concentrationof H2O2, addition type of H2O2, polyelectrolyteand time were investigatedforbatch EC reactor. Current density ,pH, flow rate andeffect of H2O2wereexaminedbydesigning of an experimentthe COD removalefficiencyforcontinuous EC reactor.CODvalue of 15 500 mg/Lcheesewheywastewaterwastreatedwithelectrocoagulation .It is decreased 1408 mg/L COD withbatch EC reactor ; 1760 mg/L COD withcontinuous EC reactor. Respectively, COD removalefficienciesare %90,92 and %88,65.Keywords: COD removal, Electrocoagulation, Iron electrodes