İşletmelerin girişimcilik ve yenilikçilik yeteneklerinin işletme performansı üzerinde etkisi ve pazar yöneliminin aracı rolü: Ege İhracatçı Birlikleri üyesi firmalar üzerinde bir araştırma
The effects of firms' entrepreneurship and innovation capabilities on firm performance and the mediator role of market orientation: A research over the members of Aegean Exporters Association
Yazar: NUSRET ERHAN MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. ERKUT ALTINDAĞ
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Kaynak tabanlı maliyetleme = Resource-based costing ; Pazar yönelimi = Market orientation ; Performans = Performance ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Sürdürülebilir rekabet = Sustainable competition ; Yenilikçilik = Innovativeness ; İhracatçı birlikler = Exporter associations ; İşletme yetenekleri = Business capabilities

Özet:
Çalışmanın amacı, Ege İhracatçı Birlikleri (E.İ.B)'nin kayıtlı ve faal üyesi olan ihracatçı işletmelerin Yenilikçilik ve Girişimcilik yeteneklerini ölçerek, bu yeteneklerin işletme performansının iki temel boyutu mali ve büyüme performansları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ayrıca, sahadan elde edilen ampirik bulguları, Kaynak Tabanlı Yaklaşım teorisinde öngörülen sürdürülebilir rekabet üstünlüğüne dair literatür bilgileri ile bir araya getirerek stratejik karar alma sürecinde işletme yöneticilerine rehberlik etmektir.
Araştırma 2019 yılında Ege İhracatçı Birlikleri (E.İ.B)'nin kayıtlı ve faal üyesi olan 669 işletme üzerinde uygulanmıştır. Anketimiz araştırma kapsamındaki firmalara Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından e-posta yoluyla dağıtılmış ve ayrıca bazı firmalara yüz yüze görüşme ile ulaşılmış olup, sonuçta 312 işletmeden geri dönüş sağlanmıştır. Toplanan veriler, SPSS programı kullanarak test edilmiştir. Araştırma sonucunda, yenilikçilik yeteneğinin işletme performansı üzerinde doğrudan ve olumlu bir etkisi olmadığı, girişimcilik yeteneğinin işletmenin hem mali hem de büyüme performansları üzerinde doğrudan ve olumlu bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Pazar yönelimi, mali performans üzerinde doğrudan ve olumlu etki yaratırken, büyüme performansı üzerinde olumlu etkisi tespit edilmemiştir. Ayrıca, yenilikçilik ve girişimcilik yeteneklerinin, pazar yönelimi üzerinden işletme performansı üzerinde doğrudan ve olumlu bir etki yarattığını savunan hipotezimiz ise kısmen desteklenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to measure the entrepreneurship and innovation capabilities of the firms who are the registered and active members of the Aegean Exports Association and to research how and at which level these capabilities effect the financial and growth performance of the firms. Also, the empirical data obtained under our survey is combined with the literatüre information about the Resouce Based View theory which will be a guide to company managers in their strategic decision making process.
The research was conducted in 2019 on 669 registered and active members of Aegean Exporters Association. The questionnaire is distributed to member companies by e-mail under the supervision of the Aegean Exportes Association General Secretary. Also, some companies are visited directly by making face-to-face interviews. As a result 312 returns are collected. The collected data is tested using SPSS statistics program. The results of this survey showed that; innovation capability of firms has no direct and positive effect on firm performance. Entrepreneurship capability has a direct and positive effect on both financial and growth performance of the firm. Market Orientation as an independent variable, has a direct and positive effect over financial performance but does not have any effects over the growth performance. As a mediator variable, our hypothesis which claims that innovation and entrepreneurship capabilities has a direct and positive effect on firm performance over the market orientation is partially accepted.