Parenkimal nöro-behçet hastalarında serebral kortikal kalınlık, retinal kalınlık, kognitif tutulum ve klinik özelliklerin korelasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of correlations between cerebral cortical thickness, retinal thickness, cognitive involvement and clinical features in parenchymal neuro-behçet patients
Yazar: TUNCAY GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT ; PROF. DR. Gülsen Akman Demir
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Biliş = Cognition ; Retina = Retina ; Serebral korteks = Cerebral cortex

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, parenkimal tutulumu olan nöro-Behçet hastalarının (NBH) kontrol gruplarına göre kognitif tutulum, görsel iletim fonksiyonu, retina kalınlığı ve çeşitli serebral volümler bağlamında farklılık gösterip göstermediği, varsa bu farklılıkların hangi bölümlerde olduğu, ve nöro-Behçet grubunda, ölçülen bu parametreler arasında bir korelasyon olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır.
Araç-yöntem: Uveit geçirmemiş Nöro-Behçet, nörolojik tutulumu olmayan Behçet, romatoid artrit ve sağlıklı kontrollerden oluşan 4 gruba, nörolojik muayene, Addenbrooke kognitif muayenesi, Wechsler ikili benzerlik testi, Stroop testi, hastane anksiyete depresyon ölçeği, VEP, optik koherans tomografi (OCT), ve kranyum MRG yapıldı. Kranyum MRG sekansları FreeSurfer 4.05 yazılımı ile analiz edilerek serebral volümler belirlendi. 
Bulgular: 35 kadın 33 erkek olmak üzere toplam 68 kişi incelendi. Yaş ortalamaları 40,9 idi ve gruplar arasında anlamlı fark yoktu; eğitim düzeyleri de benzerdi. NBH grubunun ortalama özürlük skoru (NBÖS) 1.2±1,64 idi (hafif özürlülük düzeyi).Addenbrooke kognitif muayene skorları NBH grubunda 80 idi, diğer gruplarda sırası ile 87, 88,4 ve 93 bulundu; NBH grubunda anlamlı olarak düşüktü (p=0,002). Alt analizde en fazla etkilenen sürecin bellek olduğu görüldü. Gruplar arasında Stroop, Wechsler ikili benzerlik testi ve hastane anksiyete depresyon ölçeğinde anlamlı farklılık bulunmadı. VEP ölçümlerinde sağlıklı gruba göre belirlenen sınır değerlere göre patolojik bulunanlar açısından gruplar arasında fark görülmedi. VEP amplitüd ve latans değerlerinin hemisferik ak madde volümü ile sırası ile pozitif ve negatif korelasyon gösterdiği belirlendi. Retina sinir lifi tabakası kalınlığı NBH grubunda 108 µm idi, diğer gruplarda sırası ile 114, 115 ve 117,1µmbulundu; NBH grubunda anlamlı olarak daha ince idi. NBH grubunda MR incelemesinde beyinsapı, serebellum, hipokampus ve talamus volümlerinin istatistiksel anlamlılığa ulaşmasa da daha az olduğu görüldü; anksiyete ve depresyon ile beyin sapı volümü arasında pozitif korelasyon olduğu gösterildi. Ancak kognitif test sonuçları ile MRG veya OCT sonuçları arasında bir korelasyon saptanmadı. 
Sonuçlar: Ilımlı özürlülüğe sahip olmasına rağmen NBH grubunun kognitif durumu diğer gruplardan bozuktu ve başlıca bellek süreçleri etkilenmişti; VEP latansı ve amplitüdü hemisferik ak madde volüm kaybı ile ilişkili idi. Yine NBH grubunda ılımlı özürlülüğe rağmen önceki bilgileri destekler nitelikte beyinsapı ve diensefalon hacim azalması saptandı. Ancak, muhtemelen olgu sayısının azlığına bağlı olarak MRG, VEP, OCT parametreleri ile kognitif bulgular arasında bir ilişki saptanamadı. Bu olası ilişkilerin daha geniş serilerde incelenmesi uygun olacaktır.

Abstract:
Purpose:The purpose of this study is to reveal whether there is a difference between cognitive performance, visual conduction, retinal thickness and various cerebral volumes of  parenchymal neuro-Behçet patients (NBP) and control groups; to reveal in which domains it exists; and to reveal whether there is a correlation between these parameters in the neuro-Behçet group.
Methods: Neurological examination, Addenbrooke cognitive examination, Wechsler binary similarities test, Stroop test, hospital anxiety-depression scale, VEP, optical coherence tomography (OCT) and cranium MRI were performed to four groups including neuro-Behçet patients without history of uveitis, Behçet?s patients without neurological involvement, romatoid artritis patients and healthy controls. Cranium MRI sequences were analysed and cerebral volumes were obtained by FreeSurfer 4.05 software.  
Results: 35 females and 33 males were evaluated (total of 68). Mean age was 40,9 and there is no difference between groups; as their level of education. Mean disability score of NBP (NBDS) was 1.2±1,64 (mild disability). Addenbrooke cognitive examination score of NBP was 80; in other groups were 87, 88,4 and 93 respectively. The score was significantly lower in NBP group (p=0,002). Subanalysis showed that memory was most affected domain.
There was no significant difference between groups in regard to Stroop test, Wechsler binary similarities test and hospital anxiety-depression scale. There was no difference between groups in pathological VEP measurements which are determined by cut-off limits according to the healthy groups values. VEP amplitude and latency values showed positive and negative correlation with hemispheric white matter volumerespectively. Retinal nerve fiber layer thickness was 108 µm in NBP group;  and 114, 115 and 117,1 in the other groups in turn. It was significantly thinner in NBP group. Brainstem, cerebellum, hipocampus and thalamus MRI volumes were lower in NBP group even though it did not reach statistical significance; and there was a positive correlation between anxiety/depression scores and brain stem volumes of NBP group. However a correlation between cognitive performance and MRI or OCT result could not be showed.
Conclusion:Cognitive performance NBP group was worse than the other groups in spite of mild disability scores; mainly memory processes were affected; VEP latency  and amplitude values were correlated with hemispheric white matter volume loss. Again in spite of mild disability in NBP group, decrease in brainstem and diencephalon volumes were detected in accordance with previous reports. However, probably due to low number of patients there was no relationship between cognitive findings and MRI, VEP and OCT parameters. It will be appropriate to evaluate these probable relations in larger patient series.