Süleyman Askerî Bey'in Irak ve Havalisi Umum Kumandanlığı Dönemi faaliyetleri
Süleyman Askerî and the period of his Iraq and its surroundingsGeneral Commander
Yazar: MUHARREM ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN ATABEY
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Dünya Savaşı I = World War I ; Irak = Iraq ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Süleyman Askeri Bey = Süleyman Askeri Bey

Özet:
İngilizlerin "Mezopotamya Seferi" diye adlandırdıkları Irak Cephesi, İngilizlerle Türklerin Çanakkale'den sonra bir defa daha karşı karşıya geldikleri önemli muharebeleri içermektedir. İngiltere, Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ile birlikte Hint denizinin güvenliğini sağlamak ve Basra Körfezi'nde Şattül-Arap ağzındaki Abadan petrol tesislerini korumak ve bölgede İngiliz etkinliğini sağlamak amacıyla Irak seferini başlatmıştır. İngiliz kuvvetleri, 22 Kasım 1914 tarihinde Basra'yı işgal ettikten sonra ileri harekete geçerek, 9 Aralık 1914 yılında Fırat ve Dicle nehirlerinin birleştiği yer olan Kurna kasabasını ele geçirmişlerdir. Kurna'da 38. Tümenin komutanı Albay Suphi Bey ile 45 subay ve 989 er, İngilizlere esir düşmüştür. Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa tarafından esir düşen Albay Suphi Bey'in yerine Dahiliye Nazırlığında Aşiret ve Muhacir işlerinden sorumlu bulunan Kurmay Binbaşı Süleyman Askerî Bey ve beraberinde Teşkilat-ı Mahsusa'dan gönüllü 40-50 Türk subayın katılımıyla oluşturulan "Osmancık Taburu" adı verilen tabur 17 Aralık 1914 tarihinde bölgeye gönderilmiştir. Süleyman Askerî Bey, Enver Paşa tarafından oluşturulan Teşkilat-ı Mahsusa'nın ilk reisidir. Trablusgarp Savaşı'nda, Bingazi'de Enver Paşa ile beraber bulunarak, cesaret ve fedakârlığıyla tanınan bir kişi olarak ün kazanmıştır. Süleyman Askerî Bey, düzenli İngiliz kuvvetlerine karşılık aşiretlerden ve mücahitlerden yararlanmak suretiyle Irak'ın müdafaasını sağlayacağı kanaatini taşımıştır. Başlangıçta Basra vali vekili ve kumandanı sıfatıyla Basra'yı İngilizlerden geri almak için gönderilen ve Yarbay rütbesine terfi ettirilen Süleyman Askerî Bey, Ocak 1915 yılı başında Bağdat Valisi ile Irak ve Havalisi Genel Komutanlığı görevine getirilmiştir. Basra'yı ve Kurna'yı İngilizlerden geri almak isteyen Süleyman Askerî Bey, düzensiz birliklerden oluşan kuvveti ile Şuayyibe istikâmetinde ileri harekete geçmiştir. Süleyman Askerî Bey ve birlikleri 11 Nisan 1915 tarihinde Bercisiyye ve Şuayyibe'deki müstahkem İngiliz mevzilerine taarruza başlamış; Bercisiyye ve Şuayyibe ormanları içinde üç gün süren muharebede başarılı olmamıştır. Muharebenin ikinci günü Yarbay Süleyman Askerî Bey aşiretlerden topladığı gönüllü askerlerin çoğu ortadan kaybolduğundan ordu kuvveti yarı yarıya eksilince ağır kayıplar vererek, 14 Nisan 1915 gecesi elinde kalan az sayıdaki kuvvetini geri çekmek zorunda kalmıştır. Geri çekilme esnasında ümitsizliğe düşen Süleyman Askerî Bey, bu yenilgiyi gurur meselesi yaparak, Bercisiyye koruluğunda intihar etmiştir. Yarbay Süleyman Askerî Bey'in intihar olayı ve Şuayyibe muharebesi Birinci Dünya Savaşında Irak cephesinde yaşanan önemli olaylardan biri olarak büyük önem arz etmektir.  

Anahtar Kelimeler: Süleyman Askerî Bey,  Irak Cephesi, Irak ve Havalisi Umum Kumandanlığı, Rota Muharebesi, Şuayyibe Muharebesi.

Abstract:
The Mesepotamian Front, which the British called "Mesopotamia Campaign", contains important battles with the British and the Turkish forces once again after Gallipoli Battles. With the beginning of the First World War, Britain launched the Iraqi campaign to ensure the security of the Indian Sea and to protected the Abadan oil installations in then Shatt Al-Arab neighborhood in the Basra Gulf and to provided British influence in the region. After occupying Basra on 22 November 1914, British forces moved forward and captured the town of Kurna where the Euphrates and Dicle rivers merged on 9 December 1914. In Kurna, 38th Division commander Colonel Suphi Bey and 45 officers sand 989 soldiers were captured by the British forces. The name of "Osmancık Taburu", which was formed with the participation of Army Major Süleyman Askerî Bey, who is responsible for the Tribal and the Muhajer Affairs at the Ministry of Internal Affairs instead of Colonel Suphi Bey, who was taken captive by Harbiye Minister and Deputy Commander-in-Chief Enver Pasha, and 40-50 Turkish officers voluntarily from Teşkilat-ı Mahsusa the battalion was sent to the region on December 17, 1914. Süleyman Askerî Bey was the first head of the Teşkilat-ı Mahsusa, created by Enver Pasha. He became famous in the Battle of Trablusgarp with Enver Pasha in Benghazi as a person known with courage and sacrifice. Süleyman Askerî Bey thought that he would provide Iraq's defense by using tribes and mujaheds against regular British forces. Süleyman Askeri Bey, who was originally promoted to the rank of Lieutenant Colonel in order to withdraw Basra from the British forces, was appointed to the position of the Governor of Baghdad and the General Command of Iraq and its surrroundings in early January 1915. Süleyman Askerî Bey, who wanted to withdraw Basra and Kurna from the British, moved forward with his force formed by irregular troops in the direction of Suayyibe. Süleyman Askerî Bey and his troops began an attack to the  fortified British positions in Bercisiyye and Suayyibe on 11 April 1915; he has not been successful in combat for three days in the forests of Bercisiyye and Suayyibe. On the second day of the battle, Lieutenant Colonel Süleyman Askerî  Bey, since most of the volunteer troops  which had  gathered from the tribes, disappeared in the middle of the army, army forces  by giving heavy losses in half was forced to withdraw the few remaining forces in the night  14 April 1915. Süleyman Askerî Bey, who fell into despair during his withdrawal, committed suicide in the forestry of Bercisiyye by take  this defeat as a matter of pride. Lieutenant Colonel Süleyman Askerî Bey's suicide and  Suayyibe War are great importance  have importance  that lived on the Iraq Battle Front in the First World War.as one of the most important events on the Iraqi front during the First World War.
Key words: Süleyman Askerî, Iraq  Battle Front, Rota Battle,  Suayyibe  Defeat