Postoperatif ağrıda kontralateral transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonunun (TENS) etkinliği
Contralateral analgesic effect of transcutaneous electric nerve stimulation (TENS) in postoperatif pain
Yazar: HÜLYA YAVUZ
Danışman: PROF. ALP ÇETİN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation

Özet:
Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS) ağrılı durumlarda analjezik ilaçlara ek olarak kullanılabilecek invaziv olmayan, kolay uygulanabilen, güvenli ve ucuz tedavi yöntemlerinden biridir. Kontralateral TENS uygulamalarının ampüte hastalarda fantom ağrısında etkili olabileceğini gösteren çalışmalar vardır. Bu çalışmanın amacı üst ekstremite cerrahisinden sonra, TENS‟in ağrılı bölgeye bağlanmasını engelleyecek durumlarda (alçı, splint, sargı), kontrlateral kullanımının postoperatif ağrıda etkili olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla dirsek altı unilateral üst ekstremite yumuşak doku cerrahisi geçiren 18-65 yaş arası 29 hasta çalışmaya alınarak iki gruba randomize edildi. Çalışma grubuna postoperatif dönemde 3 kez günde 20 dakika olacak şekilde konvansiyonel TENS, kontrol grubuna ise benzer şekilde sham-TENS uygulandı. Uygulamadan önce ve sonra hastaların ağrıları VAS skalası kullanılarak karşılaştırıldı. Aynı zamanda postoperatif 2 gün boyunca hastaların kullandığı analjezikler değerlendirildi. Çalışma postoperatif ağrının özellikle en yoğun olduğu ilk iki günde yapıldı. Çalışmaya katılan kişilerin yaş, cinsiyet, meslek, eğitim durumu gibi tanımlayıcı bilgileri hasta değerlendirme formu ile kayıt edildi. Hastaların geçirdiği cerrahi türü ve anestezi tipi not edildi. Özgeçmiş – soygeçmiş değerlendirmesinde ek sistemik hastalık, ilaç kullanımı sorgulandı. İki grup arasında sosyodemografik veriler açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktu. Benzer şekilde medeni durum, eğitim durumu, anestezi tipi gibi parametreler açısından da iki grup arasında anlamlı fark gözlenmedi. Ayrıca hastaların geçirdiği operasyon türleri de iki grupta benzerdi. Operasyon sonrasında kullanılan analjezi çeşidi ve dozları açısından da istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi.
Sonuç olarak her iki grupta da post operatif ağrıda iki günün sonunda belirgin azalma tesbit edildi. TENS grubundaki ağrı azalması daha fazla gözükmekle birlikte çalışmanın sonunda her iki gruptaki ağrı azalması arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunamadı.
Bu sonuçlar TENS‟in ağrılı tarafa bağlanmasına engel olan durumlarda kontralateral olarak kullanılmasının alternatif bir analjezi yöntemi olarak uygulanabileceğini göstermektedir. TENS‟in postoperatif analjezide kontrlateral kullanımının etkisini ve etki mekanizmalarını gösterecek ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) is used to provide relief of acute and chronic pain and it is popular because there are a few side effects, no potential for toxicity, non-invazive, being easy and inexpensive. In this study we want to evaluate especially if it has contralateral effect as ipsilateral side in postoperative pain. So we can use this application strategy in the treatment by physical therapy of patients with unilateral pain syndromes particularly if there is a handicap to placed TENS to the painful region such as plaster, splint or bandage. The present study 29 patient was examined that at 18-65 years, operated ambulatuar unilateral upper extremity soft-tissue surgery, participant divide to groups as named Normal-TENS was enrolled 15 subjects and sham-TENS was enrolled 14 subjects. Both of groups TENS (sham group there is no stimulation) was delivered three times during 20 minute at postoperative period. Initial assessment of pain using visual analogue scale (VAS) was performed then the last pain score was re-assessment at the 48.hour. At the same time the systemic oral analgesic drugs of patient used were evaluated for during two postoperative days. Pre and post value compared with each other. Demographical data, presence of any additional systemic diseases, medications especially prior use of opioids, anticonvulzans, antidepresans, NSAII or other analgezic drugs. Also anesthesia and surgery type was recorded. Demographical properties, were statistically similar in both groups. As the same not only no difference was observed in marital and educational status, but also anesthesia types between two groups. There was variety of jobs and operation kinds. Two groups were the same for pharmaceutical use included drugs variety and doses. Both of groups the pain alleviated.
vii
In Normal-TENS grup showed more reduction than in sham-group was found but it didn‟t reach istatistical significant value (p>0,05) because of limited small sample size and heterogenous operation type.
In conclusion, we consider that TENS may provide analgesic effect at acute or chronic painful syndromes not only in the ipsilateral but also support contralateral approach to the application of TENS.