Multipl skleroz hastalarında tıbbi beslenme tedavisi ve probiyotik takviyesinin metabolik, fonksiyonel ve psikolojik duruma etkisi
Metabolic, functional and psychological effects of medical nutrition therapy and probiotic supplementation in patients with multiple sclerosis
Yazar: SEDA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Metabolizma = Metabolism ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Probiyotikler = Probiotics ; Psikoloji = Psychology ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Amaç: Multipl Skleroz (MS) hastalarına verilen tıbbi beslenme tedavisinin ve probiyotik takviyesinin metabolik, fonksiyonel ve psikolojik durum üzerine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metot: Bu klinik çalışma 50 MS hastası ile gerçekleştirilmiştir. Hastalar Grup 1 (n=25) ve Grup 2 (n=25) olmak üzere ikiye ayrılarak iki ay boyunca Grup 1'e tıbbi beslenme tedavisi, Grup 2'ye tıbbi beslenme tedavisi ile birlikte probiyotik takviyesi verilmiştir. Biyokimyasal bulgular, antropometrik ölçümler müdahaleden önce ve sonra değerlendirilmiştir. Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Yeme Tutum Testi-40 (YTT-40), Yaşam Kalitesi Formu (SF-36), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) hastalara hem müdahale öncesi hem de müdahale sonrası uygulanmıştır. 
Bulgular: Müdahale sonrası Grup 1'de glukoz (p=0,048), total kolesterol (p<0,001) ve trigliserid (p=0,013) seviyelerinde; Grup 2'de total kolesterol (p=0,002) ve trigliserid (p=0,005) seviyelerinde anlamlı farklılık gözlemlenmiştir. Birinci grubun vücut ağırlığı (p=0,001), BKİ (p<0,001), bel çevresi (p=0,002), kalça çevresi (p=0,004), triceps deri kıvrım kalınlığı (TDKK) (p=0,004) ve üst orta kol çevresi (ÜOKÇ) (p=0,001) değerlerinde; ikinci grubun ise bel çevresi (p=0,015), TDKK (p<0,001) ve ÜOKÇ (p=0,005) değerlerinde anlamlı azalma görülmüştür. İkinci grupta EDSS skoru anlamlı farklılık göstermiştir (p=0,014). Gruplar arasında PUKİ toplam puanı (p=0,003) ve YTT-40 toplam puanı (p=0,038) anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Birinci grupta (p=0,001) ve ikinci grupta (p=0,009) BDE toplam puanı anlamlı olarak azalmıştır. 
Sonuç: Çalışma, MS hastalarında hem tıbbi besleme tedavisinin hem de probiyotik takviyesinin total kolesterol, trigliserid, EDSS, yeme tutumu, uyku kalitesi ve antropometrik ölçümler üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.
Anahtar kelimeler: Beslenme; Multipl skleroz; Probiyotik; Uyku kalitesi; Yeme tutumu

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the effect of medical nutrition therapy and probiotic supplementation on metabolic, functional and psychological status in patients with multiple sclerosis (MS).
Material and Method: This clinical study was conducted among 50 MS patients. Patients were divided into two groups as Group 1 (n=25) and Group 2 (n=25). Group 1 received medical nutritional therapy Group 2 received medical nutritional therapy and probiotic supplementation for two months. Biochemical markers, anthropometric measurements were evaluated before and after the intervention. Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI), Eating Attitude Test-40 (EAT-40), Quality of Life Form (SF-36), Beck Depression Inventory (BDI), Extended Disability Status Scale (EDSS) were applied to patients at the baseline and two months after the intervention.
Results: After the intervention, a significant difference was observed in the levels of glucose (p=0.048), total cholesterol (p<0.001) and triglyceride (p=0.013) in the first group and in the second group total cholesterol (p=0.002) and triglyceride (p=0.005) levels. In addition, after the intervention, a significant difference was observed in weight (p=0.001), body mass indeks (p<0.001), waist circumference (WC) (p=0.002), hip circumference (HC) (p=0.004), triceps skinfold thickness (TST) (p=0.004) and mid-upper arm circumference (MUAC) (p=0.001) in the first group and in the second group HC (p=0.015), TST (p<0.001) and MUAC (p=0.005) levels. Compared with the group 1, Group 2 intake improved EDSS (p=0.014), PSQI (p=0.003) and  EAT-40 (p=0.038). Additionally, BDI decreased significantly in both groups (p=0.001 and p=0.009).
Conclusion: The study showed that both medical nutrition therapy and probiotic supplementation were effective on total cholesterol, triglyceride, EDSS, eating attitude, sleep quality and anthropometric measurements in patients with MS.
Keywords: Eating attitude; Multiple sclerosis; Nutrition; Probiotics; Sleep quality