COVİD-19 pandemisinde 6 yaş altı astımlı çocuklarda hastalık kontrolü ve tedaviye uyum
Management of disease and treatment adherence in children under 6 with asthma during the COVİD-19 pandemic
Yazar: GAMZE YALÇIN
Danışman: PROF. DR. ARZU BAKIRTAŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pandemisinde okul öncesi persistan astımlı çocuklarda uzun dönem astım tedavisine uyum ve bunu etkileyen faktörleri araştırmak amacıyla pandemi öncesi yıl, pandeminin ilk yılıyla karşılaştırılmıştır.
Yöntem: Pandemiden önce en az bir yıldır düzenli inhaler kortikosteroid (IKS) kullanan okul öncesi olguların pandemiyle geçirdiğimiz bir yıl boyunca astım tedavilerine uyum, nedenleri ve bunu etkileyebilecek solunum yolu enfeksiyonları, kreşe devam durumları gibi faktörler anketle değerlendirilmiştir. Astım alevlenmeleri ve kontrolü dosya bilgilerinden belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışma için 229 olgu taranmış, 62 olgu dahil edilmiştir. Pandeminin ilk yılında olguların %51,6'sı düzenli kullandıkları inhaler tedaviyi kesmiş, ilaç kesimi en sık ilk üç ayda gerçekleşmiştir. En sık ilaç kesme nedeni astım yakınmalarının olmaması olarak bulunmuştur (%90,6). Pandeminin ilk yılında uzun süreli astım tedavisine uyum açısından pandemi öncesi yılda, kullanılan IKS dozu dışında (p=0,013), astım alevlenmeleri ve astım kontrolü fark yaratmamıştır. Pandeminin ilk yılında ise ÜSYE, COVID-19, kreşe devam durumu, okula/kreşe giden kardeş varlığı, ev dışında çalışan aile üyesi, sigara içimi uzun süreli astım tedavisine uyumu etkilememiştir (p>0,05).
Sonuç: Okul öncesi persistan astımlı çocuklarda, pandemi döneminde bir yıl boyunca IKS tedavisine uyum yarı yarıya azalmış ve bu durum pandemi öncesi yüksek doz IKS kullanan olgular arasında daha sık görülmüştür. Tedavi dozu dışında normal şartlarda tedavi uyumunu etkileyen faktörler, muhtemelen pandemide olağanüstü koşullardan kaynaklanan nedenlerden dolayı ilacı kesenler ile devam edenler arasında astım tedavisine uyumu etkilememiştir.
Anahtar kelimeler: astım, COVID-19, çocuk, tedavi, uyum

Abstract:
Aim: Investigating long-term asthma treatment adherence and influencing factors in preschool children with persistent asthma during the COVID-19 pandemic, this study compared the year before and the first year of the pandemic.
Methods: Preschoolers, on daily inhaler corticosteroids (ICS) for at least a year before the pandemic due to persistent asthma, were surveyed to assess treatment adherence, its causes, and factors like respiratory infections, preschool attendance. Medical records were used to determine asthma exacerbations and control.
Results: Out of 229 screened cases, 62 were included. During the first pandemic year, 51.6% discontinued daily inhaler treatment, with most discontinuations occurring in the first three months. The most common reason cited is the absence of asthma symptoms (90.6%). In the year before the pandemic, except for the ICS dose (p: 0.013), there were no significant differences in adherence to long-term asthma treatment concerning asthma control and exacerbations. During the first pandemic year, upper respiratory tract infections (URTIs), COVID-19, preschool attendance, siblings attending school/preschool, family members working outside the home, and smoking did not significantly differ in terms of adherence to long-term asthma treatment (p > 0.05).
Conclusion: In preschool children with persistent asthma, adherence to ICS treatment decreased by half during the first pandemic year, especially among those using a high dose of ICS before the pandemic. Traditionally influential factors on treatment adherence did not show significant differences between those who discontinued and those who continued treatment, likely due to the exceptional circumstances resulting from the pandemic.
Key words: adherence, asthma, children, COVID-19, treatment