Farklı dozlardaki organik sıvı vermikompost uygulamalarının Bayburt ili ekolojik koşullarda yetiştirilen tarhun (Artemisia spp.) türlerinin verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of different doses of organic liquid vermicompost applications on yield and yield components of tarragon (Artemisia spp.) species cultivated under ecological conditions in Bayburt province
Yazar: MİKAİL ALTUNCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL GIDIK
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Artemisia = Artemisia ; Bayburt = Bayburt ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Verim = Yield ; Vermikompost = Vermicompost

Özet:
Bitkilerin oluşturduğu renkli doğal floranın, insanlara yaşam enerjisi vermenin yanı sıra negatif düşüncelerden uzaklaşmayı sağlayarak günlük hayatta olumlu etkileri bulunmaktadır. Doğada bir renk cümbüşü gibi yer alan bu bitkilerin birçok farklı alanda kullanıldığı bilinmektedir. İlaç sanayi başta olmak üzere, parfümeri, kozmetik, boya ve gıda üretimlerinde de sıklıkla bitkiler kullanılmaktadır. Tıbbi aromatik bitkiler bu üretim alanlarının temel hammaddesini oluşturmaktadır. Günümüzde adını sıkça duyduğumuz tıbbi aromatik bitkiler hem kullanım alanlarının genişliği hem de ekonomik önemi gibi sebeplerle daha yaygın olarak yetiştirilmektedir. Bu tez çalışması farklı dozlardaki sıvı vermikompost uygulamalarının Bayburt ili ekolojik koşullarında yetiştirilen tarhun (Artemisia spp.) türlerinin verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bayburt ili ekolojik koşulları için ilk kez farklı tarhun
türlerine sıvı vermikompost uygulamaları yapılmıştır. Çalışmada verim ve verim unsurlarını belirlemek amacıyla yapılan ölçümlerde elde edilen sonuçlara göre; en uzun bitki boyu (40,67 cm) A. dracunculoides L. türünde kontrol parselinde görülürken, önemli verim değerlerinden olan yeşil herba verimi için en yüksek değer (519,89 kg/da) ise A. dracunculoides L. türünde 1200 mL/da gübre uygulaması yapılan parselde görülmüştür. Ayrıca drog herba oranı için en yüksek değer (%27,48) 3600 mL/da gübre uygulamasında A. dracunculus L. türünde belirlenmiştir. Elde edilen veriler olduğunu göstermiştir. Artemisia dracunculus örneklerinin özellikle yeşil yaprak oranı, yeşil yaprak verimi ve drog herba oranı gibi değerlerde üstün özellik gösterdiği belirlenmiştir. Bayburt ili ekolojik koşullarının Artemisia dracunculus tarhun türünün yetiştirilmesi için daha elverişli olduğu ve özellikle düşük dozlardaki vermikompost uygulamalarının yeterli olduğu
görülmüştür.

Abstract:
The colorful natural flora formed by plants has positive effects in daily life by providing life energy to people as well as getting away from negative thoughts. It is known that these plants, which are like a riot of colors in nature, are used in many different areas. Plants are frequently used in perfumery, cosmetics, paint and food production, especially in the pharmaceutical industry. Medicinal aromatic plants constitute the basic raw material of these production areas. Medicinal aromatic plants, whose names we hear frequently today, are grown more widely due to both the breadth of their usage areas and their economic importance. This thesis study was carried out to determine the effects of different doses of liquid vermicompost applications on yield and yield components of tarragon (Artemisia spp.) species grown in Bayburt province ecological conditions. For the first time, liquid vermicompost applications were made to different tarragon species for the ecological conditions of Bayburt province. According to the results obtained from the measurements and analyzes made in order to determine the yield and yield elements in the study; While the longest plant height (40.67 cm) was seen in the control plot for A. dracunculoides L. species, the highest value for green herb yield (519.89 kg/da), which is one of the important yield values, was 1200 mL/da fertilizer application in A. dracunculoides L. species observed in the plot. In addition, the highest value (27.48%) for drug herb ratio was determined in A. dracunculus L. species at 3600 mL/da
fertilizer application. The data obtained showed that vermicompost applications were supportive of yield and yield elements for tarragon species. It was determined that Artemisia dracunculus L. species showed superior characteristics especially in terms of green leaf ratio, green leaf yield and drug herb ratio. It has been observed that ecological conditions of Bayburt province are more favorable for the cultivation of Artemisia dracunculus L. tarragon and especially low doses of vermicompost applications are sufficient.