Tip II diyabeti olan kronik periodontitisli hastaların dişeti dokusunda ve dişeti oluğu sıvısındaki nitrik oksit seviyelerinin incelenmesi /
Yazar: ZEYNEP PAN
Danışman: PROF. DR. ŞULE BULUT
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diş hastalıkları = Tooth diseases ; Gingiva = Gingiva ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Histopatoloji = Histopathology ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis

Özet:
Periodontal hastalık, dişin etrafında biriken plak akümülasyonu iledişetinin ve çevresindeki bağ dokunun bakterilere karşı olan inflamatuarcevabını anlatan genel bir tanımlamadır. Periodontitis insanlarda en sık görülen,dişi destekleyen dokuları etkileyen yıkıcı inflamatuar bir hastalıktır. Periodontalhastalık, artmış dişeti inflamasyonu, derin periodontal cepler, klinik ataçman vekemik kaybı ile karekterize olan ve diabetes mellitusun (DM) en sık karşılaşılankomplikasyonlarından biridir. Nitrik oksit (NO) çeşitli biyolojik fonksiyonlarayasahip bir serbest radikaldir. NO, nötrofil adezyonunu inhibe eder, tümörnekrotizan faktör alfa'nın (TNF-?) salımını uyarır. NO, nitrik oksit sentetaz(NOS) tarafından L-arginine'nin oksidatif deaminasyonu yoluyla üretilir. NO'nunindüklenebilir formu olan iNOS, bakteri ve lipopolisakkarit (LPS) gibi bakteriürünlerine karşı inflamatuar hücrelerden cevap olarak, hızlı ve devamlı olaraksalınır. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, kronik periodontitisli tip II diyabetilihastaların dişeti dokusu ve dişeti oluğu sıvısında (DOS) NO miktarınınincelenmesidir. DOS ve doku örnekleri, hem diyabeti hem de kronikperiodontitisi olan hastalardan (Grup I, n=20), yalnız kronik periodontitisi olanhastalardan (Grup II, n=20), yalnız tip II diyabeti olan hastalardan (grup III,n=20) ve sağlıklı bireylerden (Grup IV, n=20) toplanmıştır. Her dişin altıyüzeyinden, tüm ağız periodontal parametreleri kaydedilmiştir. DOS'daki NOtotal miktarı ve NO kosantrasyonunu belirleyebilmek için Griess reaksiyonukullanılmıştır. Dokulardaki inflamasyonun derecesi, iNOS pozitif boyanan hücremiktarı ve boyanmanın yoğunluğunu belirleyebilmek için immünohistokimyasalboyama yapılmıştır. iNOS pozitif boyanan hücre miktarı grup I, II ve III'te kontrolgrubuna göre daha yüksektir ve grup I `de grup II'ye oranla daha yüksek orandaiNOS pozitif boyanan hücre mevcuttur. DOS NO konsantrasyonu grup I, II veIII'te kontrol grubuna göre daha yüksektir. Ancak, DOS NO konsantrasyonugrup II'de grup I'e göre daha yüksektir. Bu çalışma ile görmekteyiz ki diabetesmellitus ve periodontal patogenez süreci, NO üretimi üzerinde sinerjistik etkigösterebilmektedir. Araştırmamızın sonuçlarına dayanarak, NO'in sağlıklıdokularda ve periodontal hastalık gelişimindeki rolünün daha iyi anlaşabilmesiiçin DOS NO düzeyinin, dişeti dokusunda NO düzeylerinin ve NO üretimi içinuyarı oluşturan etmenlerin beraber değerlendirildiği daha ileri düzeydeçalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: Nitrik oksit, diabetes mellitus, periodontitis, dişeti oluğusıvısı, histopatoloji.

Abstract:
Periodontal disease is the general description applied to the inflammatoryresposes of the gingival and surrounding connective tissue to bacteria or plaqueaccumulations on the teeth. Periodontitis is one of the most commondestuructive human inflammatory diseases, affecting the tissues and bonesupporting teeth. Periodontal diseases is often a chronic complication ofdiabetes mellitus (DM), wich evidence of increased gingival inflammation,deeper periodontal pockets, and greather clinical attachment and bone loss.Nitric oxide (NO), a toxic free radical with multiple biological functions, includinginhibition of neutrophil chemotaxis, adhesion to endotelium, and upregulation oftumor necrosis factor alpha (TNF-?), is generated by oxidative deamination ofL-arginine by nitric oxide synthase (NOS). The inducible form of NOS (iNOS) israpidly and durably expressed by inflammatory cells in response to bacteria ortheir products, such as lipopolisaccaride (LPS). Therefore, the aim of this studywas to evaluate expression of NO in gingiva and gingival crevicular fluid (GCF)of type II DM patients presenting with chronic periodontitis. In diabetic patiens,increased NO synthase in inflamed gingiva correlated with NO in GCF. GCFtissue samples were obtained from diabetic patients diagnosed with chronicperiodontitis (Group I), chronic periodontitis without diabetes mellitus (Group II),diabetes mellitus without chronic periodontitits (Group III) and healthy adults(Group IV). All groups has 20 patients. Full mouth periodontal parameters weremeasured at six sites for each tooth. Griess was used to determine the levels ofNO total amount and NO concentration in GCF. Immunohistochemical stainingwas used to determine the cells which were stained iNOS pozitively,inflammatory cells and staining concentration. Levels of iNOS pozitive stainedcells to be higher in group I, II and III than the control group and to be higher ingroup I than group II. No significant differences were seen gingival inflammationbetween group I and II. Levels of GCF NO concentration to be higher in group I,II and III than the control group. Nevertheless, GCF NO concentration to behigher in group II than group I. This study has shown that diabetes mellitus andperiodontal pathogenesis prochess act synergistically to stimulate of NO.Acoording the results, it seems reasonable and necessary to investigate GCFNO levels and tissue NO level with the factors that effect NO production todetermine the exat role of NO in health and periodontai disease.Key words: Nitric oxide, diabetes mellitus, periodontitis, gingival crevicularfluid, histopathology.