Diosfenollerde yeni reaksiyonlar: a) Diosfenol tiyo karbamatların Cı, Br, I dışındaki nükleofillerle yer değiştirme reaksiyonları b) Dallanmış diosfenol w-haloalkil eterlerde radikalik halka kapanma
New reactions in diosphenols: a) Reactions of diosphenol thio carbamates with nucleophiles excluding Cl, Br, I b) Intramolecular radical cyclization reactions in branched diosphenol w-
Yazar: MESUT BOZ
Danışman: PROF.DR. ÖMER ZAİM
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Bölümü
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Doktora TeziDiosfenollerde Yeni Reaksiyonlar: a) Diosfenol Tiyo Karbamatların -Cl, -Br, -IDışındaki Nükleofillerle Yer Değiştirme Reaksiyonları. b) Dallanmış DiosfenolÏâHaloalkil Eterlerde Radikalik Halka Kapanma Reaksiyonları ve Bölge Seçiciliğinncelenmesi.Trakya ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüKimya Anabilim DalıÖZETAktive edici grup olarak dimetil tiyo karbomoil grubu kullanılarak,diosfenollerin enolik hidroksilinin -Cl ve -Br nükleofilleriyle yer değiştirmereaksiyonları bilinmektedir. Dimetil tiyo karbomoil oksi grubu asidik ortamda birmoleküliçi halka oluşumu ile nükleofilik yerdeğiştirmeye uygun bir yapı oluşturur. Buyöntem kullanılarak Î±-kloro ve Î±-bromo-Î±,Î²-doymamış ketonlar'ın sentezi daha önceyapılmıştır. Çalışmanın birinci kısmında üç farklı diosfenol ve dört farklı diosfenoldimetil tiyo karbamat'ın sentezi gerçekleştirilmiş, diosfenol dimetil tiyo karbamatlarındört farklı nükleofille (-N3, -SCN, -OCN, -CN) yer değiştirme reaksiyonlarıincelenmiştir. Bu nükleofillerle yapılan reaksiyonlar sonucunda Î±-azido ve Î±-tiyosiyanato-Î±,Î²-doymamış ketonların sentezi gerçekleştirilmiş, -CN ve -OCNnükleofilleriyle yerdeğiştirme gerçekleşmemiştir.Çalışmanın ikinci kısmında ise dallanmış diosfenol Ï-haloalkil eterlerinradikalik halka kapanması ve reaksiyonun bölge seçiciliği incelenmiştir. Bu amaçlaöncelikle üç farklı dallanmış diosfenol Ï-haloalkil eterin sentezi planlanmış, fakatbunlardan sadece ikisinin sentezi yapılabilmiştir. Daha sonra ise bu eterlerin halkakapanma reaksiyonları gerçekleştirilmiştir. Halka kapanma reaksiyonlarından spiroyapılı bileşikler ve bir indirgenme ürünü elde edilmiş, altı üyeli halka oluşumugözlenmemiştir.Anahtar Sözcükler: Diosfenol, diosfenol tiyo karbamat, nükleofilik yer değiştirme,diosfenol Ï-haloalkil eter, moleküliçi radikalik halka kapanma, bölge seçicilik,heterosiklik bileşikler2005141 sayfa

Abstract:
Ph.D. ThesisNew Reactions in Diosphenols: a) Reaction of Diosphenol Thio Carbamates withNucleophiles Excluding -Cl, -Br, -I b) Intramolecular Radical Cyclization Reactions inBranched Diosphenol Ï-Haloalkyl Ethers and Investigation of Regio Selectivity.Trakya UniversityGraduate School of Natural and Applied ScienceDepartment of ChemistrySUMMARYSubstitution reactions of enolic hydroxyl of diosphenols with chloride andbromide by using dimethyl thio carbomoyl group as an activating group is known.Î±âchloro and Î±âbromo-Î±,Î²-unsaturated ketones were synthesized by this method.Dimethyl thio carbomoyloxy group forms a suitable structure for nucleophilicsubstitution with intramolecular ring formation in acidic conditions. In the first part ofthe study, synthesis of three different diosphenols and four different diosphenol thiocarbamates have been realized, and then substitution reactions of diosphenol thiocarbamates with four different nucleophiles(-N3, -SCN, -CN, -OCN) have beeninvestigated. Consequently, Î±-azido and Î±-thiocyanato -Î±,Î²-unsaturated ketones havebeen synthesized. Replacement have not been occured with -CN and -OCNnucleophiles.In the second part of the study, intramolecular radical cyclization reactions ofbranched diosphenol Ï-haloalkyl ethers and the regioselectivity of these reactions havebeen examined. At first, synthesis of three different branched diosphenol Ï-haloalkylethers have been planned, but only synthesis of two branched diosphenol Ï-haloalkylethers could have been synthesized. Then, intramolecular radical ring formationreactions of these ethers have been realized. Spiro oxabicyclo alkanones and a reductionproduct have been obtained, formation of fused oxabicyclo alkanones have not beenobserved.Keywords: Diosphenol, diosphenol thio carbamates, nucleophilic substitution,diosphenol Ï-haloalkyl ethers, intramolecular radical cyclization, regioselectivity,heterocyclic compounds.2005141 pages