Süleyman Ateş'in yüce Kur'ân'ın çağdaş tefsiri bağlamında kadın-erkek eşitliği meselesi
The topic of gender eguality in the context of Süleyman Ateş's the contemporary interpretation of the holy Qur'an
Yazar: ZEYNEB AZKAÇ
Danışman: DOÇ. DR. EMRULLAH ÜLGEN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
İnsanların çeşitli roller taşımaları hayatlarını devam etmeleri için gereklidir.  Ancak kadın ve erkekten birinin üstün yaratılışlı olarak kabulü söz konusu olduğunda  bazı problemler ortaya çıkacaktır. Ayrıcalıklı anlayışın yol açtığı problemlerden biri İslam'a bu konuda gelen önyargılı eleştirilerdir. Bu anlayışta erkek üstünlüğü İslam ile ilişkilendirilir. Oysa kadını ikincil varlık konumuna düşüren anlayışı, Kur'an ayetleriyle delillendirmek mümkün değildir. Haklar noktasında bazı farklılıkların yer alması ise kimi zaman sorumluluklar, kimi zaman da ayetlerin indiği dönem koşullarında açıklanmaktadır. Kur'an'da üstünlük meselesi bir cins anlayışından öte dini sorumluluklar nispetinde derecelendirilmiştir. Giriş ve iki bölümden oluşan araştırmanın birinci bölümünde, kadın ve erkeğin ilk yaratılışının mahiyeti ve fıtrat özellikleri üzerinde durulmaktadır. Aynı bölümde; her iki cinsin yaratılış özellikleri, insanların bir kısmının üstün olması ve aklî üstünlük gibi meseleler incelenmektedir. İkinci bölümde ise Kur'ân'da kadın-erkek haklarına değinilmiştir. Bu haklar hukuki, iktisadi, sosyal ve siyasi haklar şeklinde başlıklara ayrılıp incelenmektedir. Aynı zamanda kulluk ve uhrevi yönüyle kadın ve erkeğin ayrıcalıklı özelliklere sahip olup olmadıkları gibi sorulara da bu bölümde cevap aranmaktadır. Tüm bu konular, Süleyman Ateş tefsiri merkezli olarak işlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda klasik ve modern dönem Kur'an yorumlarına, konuya geniş bir açıdan bakılması ve anlaşılması için yer verilmektedir.

Abstract:
It is necessary for people to carry on various roles in order to continue their lives. However, when it comes to the acceptance of either man or woman as superior, some problems will arise. One of the problems caused by the privileged understanding is the prejudiced criticism of Islam on this issue. In this understanding, male supremacy is associated with Islam. However, it is not possible to prove the understanding that puts women in the position of secondary existence with the verses of the Qur'an. The fact that there are some differences in terms of rights is sometimes explained in terms of responsibilities and sometimes in the conditions of the period when the verses were revealed. In the Qur'an, the topic of superiority has been graded in terms of religious responsibilities rather than a gender understanding. The first part of the research, which consists of two parts, focuses on essence and nature of the first creation of men and women. In the same section; Issues such as the creation characteristics of both genders, the superiority of some people, and mental superiority are examined. In the second part, the rights of women and men in the Qur'an are mentioned. These rights are analyzed by categorizing as legal, economic, social and political rights. At the same time, answers are sought for questions such as whether men and women have privileged features in terms of worship and otherworldly aspects. All these issues have been tried to be handled in the center of Süleyman Ateş's commentary. At the same time, classical and modern period Qur'an interpretations are included in order to look and understand the subject from a broad perspective.