2010-2015 yılları arasında primer epstein-barr virüs enfeksiyonu tanısı alan 695 pediyatrik vakanın demografik, klinik, laboratuvar ve ultrasonografik özellikleri
Demographic, clinical, laboratory and ultrasonographic analysis of 695 pediatric pati̇ents with primer epstein-barr virus i̇nfecti̇on in 2010-2015
Yazar: DEMET TEKER DÜZTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE GÖNÜL TANIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Epstein-barr virüs enfeksiyonları = Epstein-barr virus infections ; Epstein-barr virüs enfeksiyonları = Epstein-barr virus infections ; Pediatri = Pediatrics ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Çocuklar = Children ; İmmünoglobülin M = Immunoglobulin M ; İnfeksiyöz mononükleoz = Infectious mononucleosis

Özet:
ÖZET 
Amaç: Klinik bulguları EM ile uyumlu olan ve EBV VCA IgM pozitifliği ile tanısı konulmuş olan hastaların demografik, klinik, laboratuvar ve prognoz özelliklerinin incelenmesidir.
Hastalar ve Metot:  T.C Sağlık Bakanlığı Ankara 2. Bölge Kamu Hastaneleri Kurumu Sağlık Bilimleri Fakültesi Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Poliklinikleri ile Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniği'nde Ocak 2010-Aralık 2015 tarihleri arasında primer EBV enfeksiyonu tanısı alan 695 vakanın başvuru yakınmaları, klinik, laboratuvar ve ultrasonografik bulguları, varsa uygulanan tedavi ve takipleri retrospektif olarak incelendi. Hastalığın klinik seyrinin farklı olup olmadığını anlamak amacıyla hastalar 4 yaş altı ve üstü olmak üzere iki gruba ayrıldı. 
Sonuçlar:  Primer EBV enfeksiyonu tanısı almış 695 hasta çalışmaya dahil edildi. Erkek/kız oranı 1.36 idi. Hastaların ortanca yaşı 45 ay (1-210 ay) idi ve %53.5'i 4 yaş ve altındaydı. Hastaların hastaneye başvurduğu aylar arasında anlamlı fark bulunmadı. En sık hastaneye başvuru yakınmaları ateş  (%60.6), boğaz ağrısı (%43.3), boyunda şişlik (%38.1), burun akıntısı (%31.2), öksürük (%27.8), döküntü (%26.8) idi. Enfeksiyoz mononükleoz triyadı olarak kabul edilen ateş, boğaz ağrısı ve boyunda şişlik ile hastaneye başvurma oranı 4 yaş üstünde istatistiksel olarak yüksek saptandı. Hastalarda en sık saptanan fizik muayene bulguları tonsiller hipertrofi (%66), lenfadenopati (%52.4), tonsillit (%38.8), döküntü (%28.1), ateş (%24.7), hepatomegali ve/veya splenomegali (%19.5) idi. Döküntü (p<0.001) 4 yaş ve altında daha sık iken, hepatosplenomegali (p<0.001) ve lenfadenopati (p<0.001) 4 yaş üstünde daha sıktı. Dört yaş ve altı hastalarda anemi (p=0.00) ve lenfositoz görülme oranı (p=0.00), >4 yaş grubuna göre istatistiksel olarak yüksek saptandı. Eritrosit sedimentasyon hızı, c reaktif protein düzeylerinde her iki yaş grubu arasında anlamlı fark bulunmadı. Aspartat aminotransferaz düzeyi ortalama 79.77±142.64 U/L, alanin aminotransferaz düzeyi ortalama 83.52±170.54 U/L olarak bulundu ve her iki yaş grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (sırasıyla p=0.812, p=0.991). Servikal ultrasonografide en sık submandibular bölgede (%89.7) lenfadenopati saptandı. Abdominal ultrasonografide hastaların %24.1'inde hepatosplenomegali, %22.3'ünde splenomegali ve %6.6'sında hepatomegali saptandı. Hastaların %2.4'ünde EBV'ye bağlı komplikasyon gelişti. Altı hastada immun trombositopenik purpura, üç hastada hepatit, iki hastada akut lenfoblastik lösemi, iki hastada Kawasaki hastalığı, bir hastada akut akalkuloz kolesistit, bir hastada aseptik menenjit, bir hastada nefrotik sendrom ve bir hastada fasiyal paralizi saptandı. Hastaların 446'sına (%64.2) antibiyotik tedavisi başlandı. Hastaların 151'i  (%21.7) yatırılarak, 544'ü (%78.3) ise ayaktan takip edildi. Yatış kararı verilmesinde her iki yaş grubu arasında anlamlı fark bulunmadı. Yatırılarak izlenen hastaların yatış süresi ortanca 5 gün (minimum 1 gün- maksimum 36 gün) idi. Hastaların iyileşme süresi ortanca 13 gün ( minimum 3 gün- maksimum 60 gün) idi. İyileşme süresinde her iki yaş grubu arasında  anlamlı fark bulunmadı.
Yorum: Primer EBV enfeksiyonunun ülkemizde erken çocuklukta da semptomatik olabileceği, 4 yaş ve altındaki hastaların atipik klinik yakınmalarla başvurabileceği, fizik muayenede en sık bulguların; tonsiller hipertrofi, servikal lenfadenopati, tonsillit, döküntü ve ateş olduğu, en sık hematolojik bulgunun lenfositoz olduğu, ayrıca anemi, lenfopeni, nötropeni ve trombositopeni olabileceği, karaciğer enzim düzeylerinde hafif ve geçici bir yükseklik olduğu ve bu bulgunun hastanın yaşı ile değişmediği ve bu hastalığın çocuklarda çok ciddi komplikasyonlara yol açabileceği sonuçlarına varıldı. Çocuklarda primer EBV enfeksiyonunun özelliklerinin daha kapsamlı olarak ortaya konulabilmesi için prospektif çalışmalara gereksinim olduğu düşünüldü.

Abstract:
ABSTRACT 
Objective: To investigate Demographic, clinical, laboratory and prognostic features of patients with clinical findings consistent with EM and diagnosed with EBV VCA IgM positivity.
Patients and Methods: Clinical, laboratory and ultrasonographic findings of 695 cases diagnosed with primary EBV infection between January 2010 and December 2015 at Sami Ulus Maternity, Children Health and Diseases Training and Research Hospital were investigated retrospectively. Patients were grouped by age ≤ 4 years of age and > 4 years of age to consider different clinical features. 
Results: This study included 695 patients with primary EBV infection. Median age was 45 months (1-210 months) and 53.5% were under 4 years of age. Male / female ratio was 1.61.  No statistical significant seasonal variation in the frequency of IM was detected (p=0.444). The most common onset symptoms were fever (60.6%), sore throat (43.3%), swelling (38.1%), nasal discharge (31.2%), cough (27.8%) and rash (26.8%). The rate of admission to the hospital with fever, sore throat and neck swelling which were accepted as IM triad was statistically high in children older than 4 years. Tonsil hypertrophy (66%), lymphadenopathy (52.4%), tonsillitis (38.8%), rash (28.1%), fever (24.7%), hepatomegaly and / or splenomegaly (19.5%) were the most common physical examination findings. We found that hepatosplenomegaly (p =0.002), lymphadenopathy (p <0.001)  were more frequent in children over 4 years, while rash (<0.001) was more frequent in children aged 4 years or less. Compared with older 4 years group anemia (p = 0.00) and lymphocytosis rate (p = 0.00) were statistically higher in group of 4 years old and below. We did not observe significant differences in erythrocyte sedimentation rate, c reactive protein levels in both group. The average value of  aspartate aminotransferase was 79.77 ± 142.64 U / L, alanine aminotransferase was  83.52±170.54 U/L and no statistically significant difference between the two age groups (p = 0.812, p = 0.991, respectively). Cervical ultrasonography showed lymphadenopathy most frequently in the submandibular region (89.7%). Abdominal ultrasonography revealed hepatosplenomegaly in 24.1%, splenomegaly in 22.3% and hepatomegaly in 6.6% of the patients. EBV-related complication developed in 2.4% of the patients. Six patients had immun trombocytopenic purpura, three patients had hepatitis, two patients had acute lymphoblastic leukemia, two patients had Kawasaki disease, one patient had acute acalculous cholecystitis, one patient with aseptic meningitis, one patient with nephrotic syndrome and one patient with facial paralysis. Antibiotic therapy was initiated in 446 patients (64.2%). 151 (21.7%) of the patients were hospitalizated. The median duration of hospitalization was 5 days (minimum 1 day - maximum 36 days). The recovery period of the patients was median 13 days (minimum 3 days - maximum 60 days). There was no significant difference between the two age groups at the time of recovery (p=0.275) and decision of the hospitalization (p=923).
Conclusion: Primer EBV infection may be symptomatic in early childhood in our country, 4 years old and younger patients may present with atypical symptoms. The most common findings at physical examination were tonsillar hypertrophy, cervical lymphadenopathy, tonsillitis, rash and fever. The most common hematologic findings was lymphocytosis, as well as anemia, lymphopenia, neutropenia and thrombocytopenia could be observed. There was a slight and transient elevation in hepatic enzyme levels and it did not denpend on the age of the patient. It was concluded that this disease could lead to very serious complications in children. Prospective studies were considered necessary to elucidate the characteristics of primary EBV infection in children more extensively.