Yahya Nazîm Dîvânı III (inceleme-metin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Dîvân of Yahya Nazîm III  [review- contextual index and functional dictionary]
Yazar: ESRA ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN METE
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk  Edebiyatı  Tarihi'nin  XIII.  yüzyıldan  XIX.  yüzyılın  ilk  çeyreğine  kadar  süren  yaklaşık  altı  asırlık  dönemi  "Klasik  Türk  Edebiyatı"  olarak  adlandırılmaktadır.  Bu  kadim  dönem   eserlerimizi   anlamak   adına   farklı   usullerle   hazırlanmış   sözlük   çalışmaları   ile   karşılaşmaktayız.  Bu  çalışmada  da  söz  varlığımızın  elektronik  ortama  taşınması  amacıyla Prof.  Dr.  İsmail  Hakkı  AKSOYAK  yönetiminde  geliştirilmiş  bir  sözlük  çalışması  proje  uygulaması yapılmıştır. Kelimelerin anlamı yanında derininde yatan mana ve hayal dünyasına girmek  için  geliştirilmiş  olan  TEBDİZ  (Tarih  ve  Edebiyat  Metinleri  Bağlamlı  Dizin  ve  İşlevsel   Sözlüğü)   Projesi,   metinleri   anlama   ve   anlamlandırma   amacıyla   kurulmuş   bir   elektronik  sistemdir.  Klasik  Türk  şiirinin  XVII.  ve  XVIII.  yüzyılları  arasında  yaşamış  olan  Yahya   Nazîm'in,      beş   divandan   oluşan   külliyatının   üçüncü   divanı   bu   platformda   incelenmiştir.    XVII.-  XVIII.  yüzyıl  eserlerinden  olan  Yahya  Nazîm  Dîvânı  III  (Metin  Bağlamlı Dizin ve İşlevsel sözlük) sisteme aktarılırken şairin dünya görüşü, dönem özellikleri gibi hususlar dikkate alınmıştır. Bu çalışma ile Yahya Nazîm Dîvânı III'ün yazıldığı döneme ait  dil  ve  anlam  özelliklerinin  ve  farklılıklarının  tespit  edilmesi,  böylece  anlaşılır  olmasınısağlamak hedeflenmiştir.
Anahtar kelime: Yahya Nazîm, Divan, TEBDİZ, Bağlamsal Sözcük

Abstract:
The period of approximately six centuries in the History of Turkish Literature, which lasted  from  the  13th  century  to  the  first  quarter  of  the  19th  century,  is  called  "Classical  Turkish  Literature".In  order  to  understand  our  works  of  this  ancient  period,  we  encounter  dictionary  works  prepared  in  different  methods.  In  this  study,    with  the  purpose  of  our  existence to the electronic environment ,the  dictionary study project which developed under the management of Prof. Dr. Ismail Hakkı AKSOYAK, has been implemented . The TEBDIZ (Contextual Index and Functional Dictionary of Historical and Literary Texts) Project, which was  developed  to  enter  the  world  of  meaning  and  imagination  that  lies  deep  next  to  the  meaning  of  words,  is  an  electronic  system  established  for  the  purpose  of  understanding  and  making sense of texts. The third court of Yahya Nazim's ,who lived  between XVII and XVIII centuries  of  classical  Turkish  poetry  ,  complex  which  consisting  of  five  divans,  has  been  examined on this platform. While transferring Yahya Nazim Divan III (Text Contextual Index and Functional dictionary), which is one of the work of  XVII and XVIII  centuries, into the system,  aspects    such  as  the  poet's  worldview,  the    characteristics  of  the  period    were  taken  into   account.   With   this   study,   it   is   aimed   to   determine   the   language   and   meaning   characteristics  and  differences  of  the  period  in  which  Yahya  Nazim  Divan  III  was  written,  thus ensuring that it can be comprehended.
Keywords: Yahya Nazîm, Divan, TEBDİZ, Contextual Word