Protrombin kompleksinin nonenzimatik glikozilasyonunun diyabetik ve sağlıklı kişilerde incelenmesi /
Yazar: SENCAN ÖZKAN (NOKAY)
Danışman: PROF. DR. NESRİN EMEKLİ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Faktör VII = Factor VII ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Kan pıhtılaşma faktörleri = Blood coagulation factors ; Protein C = Protein C ; Protein S = Protein S ; Protrombin = Prothrombin

Özet:
-75- VL ÖZET Bu çalışmada 43'ü tip II diyabet ve 38'i tamamiyle sağlıklı olmak üzere toplam 81 kişinin kanından elde edilen protrombin kompleksi incelendi. Bu amaçla kontrol ve diyabet grubunu oluşturan bireyler yaşlarına göre 40-50, 50-60, 60-70 ve 70-80 yaş arasında olmak üzere 4 ayrı alt gruba ayrıldı. Her yaş grubunu meydana getiren bireylerden elde edilen plazma örnekleri birleş¬ tirilerek bir örnek olarak çalışıldı. Her alt grubun plazmasından protrombin kompleksi Seegers'in metoduna göre izole edilerek bu kompleksin two stage aktivitesi, nonenzimatik glikozilasyonu ölçüldü. Ayrıca kompleks elektrofore- tik olarak incelendi. Tüm bireylerin ise serumlarında açlık kan şekeri glikoz oksidaz yöntemi ile tayin edildi (Boehringer-Kat. No: 676543). Kontrol grubunu oluşturan bireylerin açlık kan şekeri 89.45±14.77 mg/dl iken diyabet grubunda bu değer 124.05±35.50 mg/dl'ye yükselmişti. Aradaki fark istatistiki açıdan anlamlıydı (p=0.00001). Protrombin kompleksinin total aktivitesi kontrol grubunda 17063 ± 728.44 ünite, spesifik aktivitesi ise 74.25± 22.78 ünite/mg'dı. Total aktivite di¬ yabet grubunda 18075 ± 512.35 üniteye yükselmişti. Bu artış istatistiki açı¬ dan anlamlıydı (p=0.042). Diyabet grubu protrombin kompleksinin spesifik aktivitesi 73.73±23.06 ünite/mg di ve kontrol grubu değeri ile aralarında an¬ lamlı bir fark yoktu (p=0.978). Protrombin kompleksinin nonenzimatik glikozilasyonu kontrol grubunda 7.78±1.09 nmol fruktoz/1 mg protein iken diyabet grubunda bu değer 2 kat artmıştı (13.60±0.76 nmol fruktoz/1 mg protein). Aradaki fark çok anlamlı idi (p=0.0001).-76- Protrombin kompleksinin SDS-poliakrilamid jel elektroforezi sonucunda 14 farklı protein bandı elde edildi. Molekül ağırlıkları 66171 dalton ve 12088 dalton arasında değişmekteydi. Diyabet grubunda kontrol grubuna göre 2, 9, 10 ve 12 nolu protein bandlarında artma, 4, 6, 8, 11 ve 14 nolu protein bandla- nnda azalma vardı, l, 3, 5, 7 ve 13 nolu protein bandlarında ise fark yoktu. Sonuç olarak, diyabetlilerdeki hiperglisemiden protrombin kompleksi de etkilenmekte ve nonenzimatik glikozilasyonu da artmaktadır. Bunun sonu¬ cunda pıhtılaşma sisteminin önemli bir kısmını oluşturan protrombin komp¬ leksinde meydana gelen bu değişimlerin diyabetde görülen hematolojik komp- likasyonlann sekonder nedeni olabileceği düşünülebilir.

Abstract:
-77- VII- SUMMARY In this study, the properties of the prothrombin complex obtained from blood samples of 43 type II diabetic patients and 38 healthy control (a total of 81 subjects) were investigated. For this purpose the control and diabetic gro ups were divided into the following age subgroups: 40-50, 50-60, 60-70, 70-80 years. The plasma samples from each of the subgroups were pooled (one sample representing each age group). From these the prothrombin complexes were isolated according to the method of Seegers and their two-stage activity and nonenzymatic glycosylation measured. The complexes were further exa mined by SDS polyacrylamide gel electrophoresis. The serum glucose concent ration of each subject was determined using a glucose oxidase kit (Boehringer- Cat. No: 676543). Serum glucose levels were found to be 8945± 14.77 mg/dl in the control group and 124.05±35.50 mg/dl in the diabetic group, the difference between groups being significant (p=0.0001). In the control group the total and specific activities of the prothrombin complex were 17063±728.44 units and 74.25+22.78 units/mg respectively. In the diabetic group the total activity of this complex increased significantly to 18075±5 12.35 units (p=0.042) but the specific activity did not change signifi cantly being 73.73±23.06 units/mg. (p=0.978). The NEG (Nonenzymatic glycosylation) of the prothrombin complex was found to be 7.78±1.09 nmol fructose/1 mg protein for the control group and 13.60 ± 0.76 nmol fructose/1 mg protein for the diabetic group. This two-fold-78- increase was very significant (p=0.0001). In the SDS-polyacrylamide gel electrophoresis of the prothrombin comp lex 14 different protein bands were obtained, the position of all bands in each sample being identical. Molecular weights were between 12088 dalton and 66171 dalton. In the diabetic group there was a significant increase in protein bands 2, 9, 10 and 12, a significant decrease in protein bands 4, 6, 8, 11 and 14, with respect to controls and no significant differences in protein bands 1, 3, 5, 7 and 13. In conclusion, this study found the diabetic prothrombin complex to be affected by hyperglycemia and NEG to increase. These changes in this comp lex, which is an important component of the coagulation system are therefore postulated as secondary causes of the hematological complications observed in diabetes mellitus.