Çankırı-Kenbağ orman fidanlığında üretimi yapılan bazı türlerin vejetasyon süresince periyodik morfolojik ve fizyolojik fidan karakterleri değişimi
Periodical changing of morphological and physiological seedling characters during the vegetation period of some forest tree seedlings in Cankiri Kenbağ nursery
Yazar: FATMA ÇELEN
Danışman: PROF. DR. SEZGİN AYAN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Fidanlar = Saplings ; Karaçam = Black pine ; Sarıçam = Scoth pine ; Sedir = Lebanon cedar ; Su potansiyeli = Water potential

Özet:
Bu çalışma, Çankırı-Kenbağ Orman fidanlığı ekolojik koşullarında kitlesel fidan üretimi yapılan ve ağaçlandırma çalışmalarında en çok kullanılan asli orman ağacı olan Anadolu karaçamı(Pinus nigra) Sarıçam(Pinus sylvestris L.) ve Toros sediri(Cedrus libani) türleri üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada, 1+0 yaşlı polietilen tüplü (11 x 25 cm) fidanların morfolojik [fidan boyu (FB), kök boğazı çapı (KBÇ), gövde taze ağırlığı (GTA), kök taze ağırlığı (KTA), fidan taze ağırlığı (FTA), kök uzunluğu, kuru kök yüzdesi (%KKök), katlılık indisi (Kİ), gürbüzlük indisi (Gİ) ve Dickson kalite indeksi (DKİ)] ve fizyolojik fidan karakterleri [şafak öncesi (Ψpd) ve gün ortası (Ψmd) su potansiyeli ile klorofil floresans (FV/FM) değerleri] belirlenmeye çalışılmıştır. Yetiştirilen fidanların morfolojik özelliklerinin TSE standartlarına göre kalite sınıfları değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışma sonucuna göre üç fidan türünün de Ι. sınıfta yer aldıkları görülmektedir. Ayrıca 'Kuru madde değişimi' yöntemi ile 'fidan gelişim dönemleri' belirlenmiştir. Fidanların, farklı bir işleme tabi tutulmadan yetişme koşulları atında; durgunluktan çıkış, ilk gelişme, hızlı gelişme, yavaşlama ve odunlaşma dönemlerinin yıl içinde zamanı tespit edilmiştir. Her bir türe özgü gelişim evrelerinin tespiti sonucunda, gübreleme, sulama rejimleri, seyreltme, ot alma gibi işlemler için en uygun zamanın belirlenmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
This study was carried out on Anatolian black pine, Scootch pine, and Taurus cedar species, which are the main forest trees most commonly used in afforestation studies, and mass saplings are produced under the ecological conditions of Cankiri-Kenbag Forest Nursery. In this study, morphological [seedling height(FB), root collar diameter(KBC), stem fresh weight(GTA), root fresh weight(KTA), seedling fresh weight (FTA), root length, dry root percentage (%Kroot), thickness index(GI), and Dickson quality index(DKI)] and physiological seedling characters [pre-dawn(Ψpd)  and post-dawn(Ψmd) water potential and chlorophyll fluorescence (FV/FM) values ] of 1+0 aged seedlings with a polyethylene tube (11x25 cm) were tried to be determined. The quality classes of the grown seedlings were evaluated according to TSE standards. According to the results of the study, it is seen that all three sapling species are in the first class. Also, the periods of growth stage were determined by dry- the weight matter changes method. Without using any different treatment on the seedlings, under normal growth conditions, exit from stagnation, initial growth, fast growth, retardation, and lignification periods was determined during the year. As a result of the determination of the developmental stages specific, it is aimed to determine the most appropriate time for process such as fertilization, irrigation regimes, thinning and etc.