1960 sonrası modern mimarlık paradigmasının çözülüşü
Post-1960 dissolution of modern architectural paradigm
Yazar: GÖKHAN KODALAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZAFER SAĞDIÇ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Güvenlik = Security ; Hijyen = Hygiene ; Küreselleşme = Globalization

Özet:
Mekâna ilişkin her eylem, öncelikle sosyopolitik bir eylemdir. Mimarlık düzlemi çoğu zaman ticari çıkarlara, teknik verilere, estetik kaygılara veya kültürel arkaplanlara saplanır ve sosyopolitik zemini görmezden gelir. Öncesi ve sonrasıyla birlikte Modern Mimarlık paradigmasına yoğunlaşan bu çalışma, geç modern ve postmodern evredeki mimarlık ortamını bu sosyopolitik düzlem üzerine saplayarak çözümlemenin peşine düşer.Modern tarihi boyunca mimarlık etkinliği, bir taraftan tahakküm güçlerinin en kullanışlı aparatlarından biri olagelmiş ve Halkı hizaya sokmak için toplum mühendisliği kullanımlarıyla sömürülmüş, öte taraftansa direniş düzeneklerinin yeni kaçış çizgileri üretmesine fırsat tanımış ve Çoklukların kendi kendilerini örgütleme yoluyla özgürlük ve heterarşi arzularını kolektif mekânlara enjekte etmelerine olanak sağlamıştır. Bu çalışma, bu çift sarmallı dekonstrüksiyon ve rekonstrüksiyon kurgusunun sorunlarını, ideolojilerini ve potansiyellerini analiz edip, elde ettiği bulguların eğilip bükülmesi yoluyla, günümüz mimarlık ortamı için üretilebilecek yeni kaçış çizgilerinin peşine düşer.Mimarlık düzleminde, İktidar ve Hiyerarşi'nin pastoral, kolonyal, paternal ve benzeri düşey kurguları ile ötekileştirme mekanizmaları incelenerek ?biz? kavramının terkedildiği bir Öteki Oluş önerilir;Güvenlik ve Hijyen'in disipliner ve denetimci düzenekleri incelenerek özne ve beden yerine sözün değiştirildiği bir Zombifikasyon önerilir;Fonksiyon ve Tevhit'in Gesamtkunstwerk ve Gesamtmarktwerk kurguları incelenerek mimar, kullanıcı ve mekânın eş-prodüktörlüğündeki bir Düşünen İmalat önerilir;Ekoloji ve Koruma'nın nostaljik, pazarlamacı ve realist kurguları incelenerek endüstriyel kentselliği ekolojiye, hayatiyetiyse korumaya eklemlemeyi deneyen Yapay Ekoloji ve Mukavim Koruma mefhumları önerilir;Küreselleşme ve Gecekondulaşma'nın anonim ve sefil altyapılarına karşı çaprazlayıcı ve öz-örgütleyici düzenekleri incelenerek bu potansiyelleri kullanacak olan Asimetrik Çokluğun ittifakıyla inşa edilen Asimetrikleşme çizgileri önerilir;Dijital ve Virtüel'in sanal ve sayısal kurgularındaki pürüzlü ve pürüzsüz mekânlar incelenerek müştereğin hack-lenmesi yoluyla virtüelin gerçekliğinin Aktüele takdimi önerilir.

Abstract:
Every spatial action is first and foremost a sociopolitical action. Architectural plateau is usually stuck in commercial interests, technical parameters, aesthetic concerns or cultural backgrounds and ignores the sociopolitical plane. This work which focuses on the Modern Architectural paradigm and its before and after, pursues to analyze the architectural milieu in the late modern and postmodern eras by thrusting it into the sociopolitical plane.In its modern history, the architectural activity on the one hand happens to be one of the most useful apparatuses of the dominant powers and is exploited with social engineering schemes to regulate the People, on the other hand gives a chance for the resistance mechanisms to create new lines of flight and gives an opportunity for the Multitude to inject their desires of liberty and heterarchy into the collective spaces by organizing themselves. This work analyzes this double binded formation of deconstruction and reconstruction?s problems, ideologies and potentials, and by twisting and bending the findings, it pursues new lines of flight that can be created for today?s architectural milieu.On the architectural space, Power and Hierarchy?s pastoral, colonial, paternal and similar vertical formations with othering mechanisms are analyzed, and a Becoming Other in which the ?we? concept is discarded, is proposed;Security and Hygiene?s disciplinary and control mechanisms are analyzed, and a Zombification in which dialect is changed instead of subject and body, is proposed;Function and Unity?s Gesamtkunstwerk and Gesamtmarktwerk constructions are analyzed, and a Producing Product in which architect, user and space are co-producers, is proposed;Ecology and Conservation?s nostalgic, marketing and realistic setups are analyzed, and Artificial Ecology in which urban and industrial conditions are inserted to ecology, and Resistant Conservation in which vitality is affiliated to conservation, are proposed;Globalization and Slumization?s intercrossing and self-organizing apparatuses against generic and miserable bases are analyzed, and Asymmetricization in which asymmetrical multitude?s assembly uses these potentials to build asymmetrical flight lines, is proposed;Digital and Virtual?s smooth and striated spaces in quantitative and imaginary formations are analyzed and, Actual in which reality of the virtual is presented by hacking the common, is proposed.