Orak hücre anemili hastalarda yeti yitimi, depresyon, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi değerlendirmesi
Disability, depression, sleep quality and quality of life assessment in patients with sickle cell anemia
Yazar: MUZAFFER AKKAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL İLHAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Depresyon = Depression ; Engellilik = Disability ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş ve Amaç: Orak hücre anemisi (OHA) dünyada en sık görülen hemoglobinopatilerdendir. OHA'da organik komplikasyonların yanında psikososyal komplikasyonlar da kendini gösterebilmektedir. OHA tedavisinde hedef hastalığın fiziksel komplikasyonlarını tedavi etmek ve psikososyal işleyişi arttırmak olmalıdır. Çalışmamızda OHA tanılı hastalarımızın hastalığın psikososyal komplikasyonlarından yeti yitimi, depresyon, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi düzeyini araştırmak ve sağlıklı gruba kıyasla psikososyal durumlarını ölçmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız gözlemsel ve kontrollü bir çalışma olup, çalışmanın örneklemini OHA ile takip edilen 100 hasta ile ek hastalığı olmayan 100 sağlıklı birey oluşturmaktadır. Araştırmada veriler yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmış olup 4 ayrı ölçek kullanılmıştır. Katılımcılara Sheehan Yeti Yitimi Ölçeği (SYYÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Çoklu Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇYKÖ) ve Pitsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) uygulanarak veriler toplanmıştır.
Bulgular: Orak hücre anemililerin işleri, sosyal yaşam, boş zaman uğraşıları, aileye ve eve karşı olan sorumluluklarının kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha çok aksadığı bulundu(p=0,000). Depresyon durumları karşılaştırmasında anlamlı bir farklılık saptanmadı (p=0,457). Hasta grubunun uyku kalitesi kontrol grubuna nazaran daha kötü bulundu (p=0,026)). Hasta grubunun fiziksel sağlık ve fiziksel fonksiyonları kontrol grubuna göre daha kötü bulundu(p=0,000 ve p=0,004).
Sonuç: Orak hücre anemili hastalarımızda sağlıklı kontrollere göre iş ve sosyal yaşam alanında daha fazla yeti yitimi, azalmış uyku kalitesi ve azalmış fiziksel fonksiyon olduğu saptanmıştır. Bu fonksiyon bozukluklarının erken farkedilerek tedavi edilmesi ve hastaların ailelerine hastalığın süreci, oluşabilecek komplikasyonlar ve etkili baş etme yöntemleri hakkında bilgilendirme toplantıları yapılması faydalı olacaktır.
Anahtar kelimeler: Orak Hücre Anemisi, Sheehan Yeti Yitimi Ölçeği (SYYÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Çoklu Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇYKÖ), Pitsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)

Abstract:
Introduction and Objective: Sickle cell anemia (SCA) is one of the most common hemoglobinopathies in the world. In addition to organic complications, psychosocial complications can also occur in SCA. The goal in the treatment of SCD should be to treat the physical complications of the disease and to increase the psychosocial functioning. In our study, it was aimed to investigate the level of disability, depression, quality of life and sleep quality, which are among the psychosocial complications of the disease, and to measure the psychosocial status of our patients with SCA compared to the healthy group.
Material and Method: Our study is an observational and controlled study, and the sample of the study consists of 100 patients followed up with SCA and 100 healthy individuals without any additional disease. In the research, the data were collected by face-to-face interview technique and 4 different scales were used. Data were collected by applying the Sheehan Disability Scale (SDS), Beck Depression Inventory (BDI), Multiple Quality of Life Scale, and Pitsburg Sleep Quality Index (PUKI) to the participants.
Result: It was found that sickle cell anemia patients had significantly more disruptions in their work, social life, leisure activities, and responsibilities to family and home than the control group (p=0.000). No significant difference was found in the comparison of depression states (p=0.457). The sleep quality of the patient group was found to be worse than the control group (p=0.026). The physical health and physical functions of the patient group were worse than the control group (p=0.000 and p=0.004).
Conclusions: It was determined that patients with sickle cell anemia had more disability, decreased sleep quality and decreased physical function in the field of work and social life compared to healthy controls. It would be beneficial to conduct more information meetings in order to detect and treat these dysfunctions early and to inform the families of the patients about the course of the disease, possible complications and effective coping methods.
Key word: Sickle cell anemia, Sheehan Disability Scale(SDS), Beck Depression Inventory (BDI), Pitsburg Sleep Quality Index (PUKI)