Palyatif bakım spiritüel bakım yetkinlik ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Palliative care spiritual care competency scale: Turkish validity and reliability study
Yazar: TUĞBA KAVALALI ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta bakımı = Patient care ; Manevi bakım = Spiritual care ; Palyatif bakım = Palliative care ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yetkinlik = Competence ; Yetkinlik ölçümü = Competency measurement ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmada, Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği'nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik çalışmasını yapmak ve hemşirelerin palyatif bakım spiritüel bakım yetkinliklerini belirlemek amaçlandı. Materyal ve Metod: Araştırma 10.03.2021-04.01.2023 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesinde yürütüldü. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Araştırmanın nicel araştırma örneklemini 354, nitel araştırma örneklemini 17 hemşire oluşturdu. Nicel veriler Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu ve Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Nitel araştırma verilerinin raporlanmasında Kalitatif Araştırma Raporlama Konsolide Kriterleri (COREQ) kullanıldı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28 ve IBM SPSS Amos 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği'nin uzman görüşü sonrasında Kapsam Geçerlik İndeksi 0,98 olarak saptandı. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda bazı maddeler ölçekten çıkarılarak ölçek 14 madde ve 3 alt boyuttan oluşan son halini aldı. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 3,125; GFI: 0,915; AGFI: 0,875; IFI:0,926; TLI:0,905; CFI: 0,925; RMSEA:0,078; SRMR:0,054 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirilerek yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,981; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,894 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,783 ile 0,850 arasında değiştiği belirlendi. Nitel verilerin analizi sonucunda palyatif bakım ve spiritüel bakım olmak üzere iki tema bulundu. Palyatif bakım teması, hemşirenin rolü, profesyonel yetkinlik, bakıma ilişkin zorluklar, bakımın sonuçları olmak üzere 4 alt temadan; spiritüel bakım teması ise bireyin bakım gereksinimleri, bakımın kolaylaştırıcıları, bakımın engelleri, bakımın çıktıları olmak üzere 4 alt temadan oluşmaktadır. Sonuç: Bu çalışmada Palyatif Bakım Spiritüel Bakım Yetkinliği Ölçeği'nin Türk toplumunda geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.

Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, Palyatif bakım, Spiritüel Bakım, Yetkinlik

Abstract:
Purpose: The purpose of this methodological and descriptive study was to conduct a Turkish validity and reliability study of the Palliative Care Spiritual Care Competency Scale and to determine the palliative care spiritual care competencies of nurses. Materials and Methods: The study was conducted between 10/03/2021-04/01/2023 in Ondokuz Mayıs University Health Application and Research Centre Hospital. In this study, a nested mixed design was used in which quantitative and qualitative research methods were used together. The quantitative research sample consisted of 354 nurses and the qualitative research sample consisted of 17 nurses. Quantitative data were collected using the Nurse Descriptive Information Form and the Spiritual Competence in Palliative Care Scale, and qualitative data were collected using a semi-structured interview form. The Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research (COREQ) were used to report qualitative research data. SPSS 28 and IBM SPSS Amos 21.0 programs were used to analyze quantitative data, and MAXQDA 22 was used to analyze qualitative data. Findings: The content validity index of the Spiritual Care Palliative Care Scale was reported to be 0.98 according to expert opinion. As a result of the confirmatory factor analysis, some items were removed from the scale, and the scale was finalized with 14 items and 3 subdimensions. In the confirmatory factor analysis, the following values were obtained for the goodness of fit of the scale: χ²/sd: 3.125; GFI: 0.915; AGFI: 0.875; IFI: 0.926; TLI: 0.905; CFI: 0.925; RMSEA: 0.078; SRMR: 0.054. The reliability of the scale over time was assessed using the test-retest method, and it was found that the agreement between responses was very good (ICC: 0.981; p<0.001). The Cronbach's alpha reliability coefficient of the scale was 0.894, and the Cronbach's alpha reliability coefficients of the scale sub-dimensions ranged from 0.783 to 0.850. Two themes emerged from the analysis of the qualitative data: Palliative care and spiritual care. The palliative care theme consisted of four subthemes: Role of the caregiver, professional competence, difficulties related to care, and outcomes of care; the theme of spiritual care consisted of four subthemes: Individual's care needs, facilitators of care, barriers to care, and outcomes of care.
Conclusion: This study demonstrated the Palliative Care Spiritual Care Competence Scale to be a valid and reliable scale in Turkish society.

Keywords: Nursing, Palliative Care, Spiritual Care, Competence