Juvenil idiopatik artritli hastalarda D vitamini metabolizmasının klinik bulgu ve etyopatogeneze etkisi
Effects of vitamin D metabolism on clinical findings and etiopathogenesis in patients with juvenile idiopathic arthritis
Yazar: ASLI YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. SEMA AKMAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artrit-jüvenil = Arthritis-juvenile ; Etyopatogenez = Etiopathogenesis ; Metabolizma = Metabolism ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Ölçekler = Scales

Özet:
JİA etyopatogenezinde ve JİA'lı çocuklardaki hastalık aktivitesinde D vitamininin de rolü olabileceğini düşündüren çalışmalar bulunmaktadır. JİA'lı hastalarda VDR miktarları ve ekspresyonu ilk kez bu çalışmada araştırılmıştır.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Pediatrik Nefroloji Bilim Dalı, Pediatrik Romatoloji Ünitesinde oligoartiküler ve poliartiküler JİA tanısı ile takip edilen 3-18 yaş aralığındaki 40 hasta araştırmaya dahil edildi. Kontrol grubu olarak, Pediatrik Nefroloji polikliniğinde primer monosemptomatik enürezis noktürna tanısı alan, başka bir hastalık öyküsü bulunmayan, hasta grubu ile benzer yaş ve cinsiyette 16 çocuk hasta çalışmaya alındı.
Çalışma 2013 yılı Haziran-Ağustos ayları arasında yapıldı. Hasta ve kontrol grubunun hemogram, CRP, ESH, kalsiyum, fosfor, PTH, kalsitonin değerleri; 25(OH)D3 vitamini, 1,25(OH)2D3 vitamini düzeyleri; CD4+, CD8+, CD56+ lenfositlerdeki ve CD14+ monositlerdeki D vitamini reseptör miktarları ve VDR ekspresyon yüzdeleri değerlendirildi. 
Çalışmaya alınanlarda hasta grubunda 28 kız (%70), 12 erkek (%30) hasta; kontrol grubunda ise 10 kız (%62.5) 6 erkek (%37.5) vardı. Yaş ortalaması hasta grubunda 10.46±4.63, kontrol grubunda ise 8.59±3.11 idi. JİA hasta grubunda 23 hastada (%57.5) D vitamini eksikliği (≤15 ng/ml), 9 hastada (%22.5) D vitamini yetersizliği (15-20 ng/ml), 8 hastada (%20) ise D vitaminini yeterli olarak tespit ettik. Kontrol grubunda ise 7 hastada (%43.7) D vitamini eksikliği, 4 hastada (%25) D vitamini yetersizliği, 5 hastada (%31.2) ise D vitamini yeterli olarak tespit ettik.
25(OH)D3 vitamini ve 1,25(OH)2D3 vitamini değerlerinin ortalaması kontrol grubunda, hasta grubuna göre daha yüksekti fakat bu istatistiksel olarak anlamlı değildi. Hasta grubunun CD8+ lenfositlerindeki VDR miktarları anlamlı olarak düşük saptandı (p=0,042). Hasta ve kontrol grubunun VDR eksprese eden CD4+, CD8+, CD56+ lenfosit ve CD14+ monosit yüzdesine bakıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Hasta grubunda kortikosteroid kullananların CD4+,CD8+ ve CD56+ lenfositlerindeki VDR miktarları kullanmayanlara göre istatistiksel olarak daha yüksek saptandı (p=0,010) (p=0,017) (p=0,023). Kümülatif steroid dozu ile VDR eksprese eden CD14+ monosit değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif orta derecede bir korelasyon bulundu (r=0,553; p=0,011).
Çalışmamızda hastalık aktivitesi JADAS-27 skorlaması ile hesaplandı. JADAS-27 değeri ile 25(OH)D3 vitamini, 1,25(OH)2D3 vitamini düzeyleri; CD4+, CD8+, CD56+ lenfositlerdeki ve CD14+ monositlerdeki D vitamini reseptör miktarları ve VDR ekspresyon yüzdeleri arasında anlamlı korelasyon saptanmadı.
Araştırma sonuçları D vitamininin ve VDR'nin JİA'da etkisi olabileceğini düşündürmektedir. Bu konuda daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır

Abstract:
There are studies suggesting that vitamin D may play role in the etiopathogenesis of juvenile idiopathic arthritis (JIA) and disease activity in children with JIA. To the best of our knowledge, this is the first study investigating amount and expression of VDR in patients with JIA.
Forty patients aged 3-18 year old who have been followed with the diagnosis of oligoarticular and polyarticular JIA at Pediatric Rheumatology Unit of Pediatric Nephrology Department of Akdeniz University, Medicine School were included in the study. Sixteen age- and sex-matched children who were diagnosed as primary monosymptomatic nocturnal enuresis at Pediatric Nephrology outpatient clinic but had no history of other disease were employed as control group.
The study was conducted between June, 2013 and August, 2013. In the patient and control groups, complete blood count, CRP, ESR, calcium, phosphor, PTH, and calcitonin values, vitamin 25(OH)D3 and 1,25(OH)2D3 levels, amount of vitamin D receptors and VDR expression percentages in CD4+, CD8+, CD56+ lymphocytes and CD14+ monocytes were assessed.
There were 28 girls (70%) and 12 boys (30%) in the patient group while 10 girls (62.5%) and 6 boys (37.5%) in the control group. Mean age was 10.46±4.63 years in the patient group and 8.59±3.11 years in the control group. In the patient group, we detected vitamin D deficiency (≤15 ng/ml) in 23 patients (57.5%), vitamin D insufficiency (15-20 ng/ml) in 9 patients (22.5%) and sufficient vitamin D levels in 8 patients (20.0%). In the control group, we detected vitamin D deficiency in 7 patients (43.7%), vitamin D insufficiency in 4 patients (25.0%) and sufficient vitamin D levels in 5 patients (%31.2). 
Mean vitamin 25(OH)D3 and 1,25(OH)2D3 levels were significantly higher in the control group compared to the patient group, but the difference didn't reach statistical significance. Amount of VDR in CD8+ lymphocytes was found to be significantly lower in the patient group (p=0.042). No significant differences were detected in the percent of CD4+, CD8+, CD56+ lymphocytes and CD14+ monocytes expressing VDR between the patient and control groups. In the patient group, amount of VDR in CD4+, CD8+ and CD56+ lymphocytes was found to be significantly higher in patients receiving corticosteroid compared to those not receiving (p=0.010) (p=0.017) (p=0.023). A significant, moderate, positive correlation was found between cumulative steroid dose and CD14+ monocyte expressing VDR (r=0.553; p=0.011).
In our study, disease activity was calculated by using JADAS-27 scoring system. No significant correlation was detected between JADAS-27 score and vitamin 25(OH)D3 and 1,25(OH)2D3 levels, amount of VDR in CD4+, CD8+, CD56+ lymphocytes and CD14+ monocytes or VDR expression percentage.
Our results suggest that vitamin D and VDR may have influence on JIA. Further studies are needed in this topic.