Aktif voleybol ve basketbol sporcularında dikey sıçrama mesafesi ile izokinetik hamstrings zirve tork, quadriceps zirve tork ve H/Q zirve tork oranı arasındaki ilişki
The relationship between the hamstrings isoknetic peak torque, the quadriceps peak torque and H/Q peak torque ratio with the vertical jump from active volleyball and basketball athletes
Yazar: FULYA DEMİRHAN
Danışman: PROF. NURETTİN TAŞTEKİN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Basketbol = Basketball ; Dikey sıçrama = Vertical jumping ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Sıçrama = Jump ; Voleybol = Volleyball ; Voleybolcular = Volleyball players

Özet:
Bu çalışmanın amacı; aktif voleybol ve basketbol sporcularında dikey sıçrama performansı ile izokinetik hamstrings zirve tork, quadriceps zirve tork ve H/Q zirve tork oranı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Ayrıca bu ilişkinin spor türü, cinsiyet, kilo, boy, vücut-kitle indeksi, izokinetik testin açısal hızı gibi faktörler ile bağlantısının olup olmadığı araştırılmıştır.
Çalışmaya; sağlıklı 13 erkek, 9 kadın basketbolcu ve 13 erkek, 7 kadın voleybolcu  gönüllü oldu. Katılımcıların demografik ve antropometrik verileri edinilmiş; katılımcılara kısalık esneklik, eklem hareket açıklığı, izokinetik kuvvet, dikey sıçrama ve üç adım sıçrama testleri uygulanmıştır. Dikey sıçrama yükseklikleri(Takei, Japonya) jumpmetre ile, izokinetik zirve tork kuvvetleri ise İzokinetik dinamometre(Cybex Norm®, USA) kullanılarak ölçüldü. Dominant ve nondominant ekstremitelerin izokinetik zirve tork değerleri arasındaki farklar Wilcoxon testi, değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman Korelasyon Analizi ile belirlendi.
Analiz sonucunda, açısal hız arttıkça dominant ve nondominant ekstremitede quadriceps ve hamstring izokinetik zirve tork kuvvetinin arttığı, Hamstring/Quadriceps oranının ise azaldığı tespit edildi (p<0.05). Dominant ekstremite Hamstring/Quadriceps oranlarının, nondominant ekstremiteden düşük olduğu görüldü (p<0.05).
Basketbolcuların 180°/sn'de dominant Quadriceps, 300°/sn'de dominant ve nondominant Quadriceps,  60°/sn ve 180°/sn'de dominant ve nondominant Hamstring, 300°/sn'de nondominant Hamstring izokinetik zirve tork değerinin, 60°/sn'de ve 180°/sn'de nondominant Hamstring/Quadriceps oranlarının voleybolculardan daha yüksek olduğu görüldü(p<0.05). Squat sıçramada, basketbolcuların dikey sıçrama yüksekliği ve ölçüm formül değerleri voleybolcularınkinden yüksekti (p<0.05). Aktif sıçramada, basketbolcuların sıçrama mesafeleri anlamlı ölçüde düşüktü (p<0.05). Fakat ölçüm formülleri yüksekti (p<0.05).
Maksimal kuvvetin göstergesi düşük açısal hızlardan, dayanıklılığın göstergesi yüksek açısal hızlara gittikçe quadriceps ve hamstring izokinetik zirve tork değerinin azalması, Hamstring/Quadriceps oranının ise artması basketbol ve voleybolda kas kuvvetinin önemli bir özellik olduğunu göstermiştir.

Anahtar kelimeler: İzokinetik, Voleybol, Basketbol, Dikey Sıçrama, Hamstring/Quadriceps

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the relation between vertical jumping performance and isokinetic hamstring peak torque, quadriceps peak torque and hamstring/quadriceps peak torque ratio in active volleyball and basketball players. Moreover, it was investigated whether there is a connection between this relation and the factors such as kind of sport, sex, weight, height, body mass index, angular velocity of isokinetic test.
Healthy 13 male, 9 female basketball players and 13 male, 7 female volleyball players volunteered for this study. Participants' demographic and anthropometric data was obtained and shortness/flexibility test, range of motion test,  isokinetic test, vertical jump and triple hop test was implemented to the participants. Vertical jumping height and isokinetic peak torque forces were measured by jumpmeter( Takei, Japan) and isokinetic dynamometer, respectively. The differences between isokinetic peak torque values of dominant and non-dominant extremities and the connections between the variables were determined by paired t test and Pearson correlation analysis, respectively. 
As a result of the analysis it was determined that quadriceps and hamstring isokinetic peak torque force increased in dominant and nondominant extremity as angular velocity increased whereas the ratio of Hamstring/Quadriceps decrease. It was observed that Hamstring/Quadriceps ratio dominant extremity was lower than nondominant extremity (p<0.05).  It was observed that dominant quadriceps in 180/sec, dominant and nondominant Quadriceps in 300/sec, dominant and nondominant Hamstring in 60/sec  and 180/sec, nondominant Hamstring in 300/sec isokinetic peak torque value and nondominant Hamstring/Quadriceps in 60/sec and 180/sec isokinetic peak torque ratio was higher than volleyball players. The values of vertical jumping height and measurement formula of basketball players in squad jumping was higher than volleyball players. The fact that jumping heights of basketball players is lower than volleyball players in counter movement jump was significantly. However, measurement formula was high.
Ultimately it is concluded that muscle strength is a significant factor in both basketball and volleyball due to the fact that quadriceps and hamstring isokinetic peak torque value decreases and H/Q isokinetic peak torque ratio increases gradually from lower angular velocity which is the indicator of maximal force to high angular velocity which is the indicator of endurance.

	Key words: Isokinetic, Volleyball, Basketball, Vertical Jumping, Hamstring/Quadriceps
ulacaktır