Üst gömülü yirmi yaş dişlerinin cerrahi olarak çıkartılmaları sırasında ve sonrasında karşılaşılan komplikasyonların dişlerin pozisyonları ve farklı kapama yöntemleri ile ilişkilerinin karşılaştırılması
Comparison of intraoperative and postoperative complications after surgical extraction of upper third molars with different degrees of impaction and different types of wound closure
Yazar: POYZAN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. ERDAL ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Komplikasyonlar = Complications ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; İntraoperatif komplikasyonlar = Intraoperative complications

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı üst gömülü yirmi yaş dişi cerrahisi sırasında farklı gömülülük derecelerinin
intraoperatif komplikasyonlarla ilişkilerinin anlaşılması ve primer ve sekonder kapama yöntemlerinin
postoperatif ağrı, ödem, trismus ve alveoler osteitis gibi klinik bulgulara etkilerinin istatistiksel
analizleri sonucunda birbirleriyle karşılaştırmalı olarak incelenerek sekonder yara iyileşmesinin
muhtemel iyi etkileri hakkında bilgi edinmektir.
Tez çalışmasına, üst çenesinde çift taraflı, simetrik pozisyona sahip gömülü maksiller üçüncü molar
dişleri olan, 18 ile 40 yaş aralığındaki 19 erkek, 41 kadın, toplam 60 hasta dahil edilmiştir. Hastalar
Pell-Gregory sınıflamasına göre A, B ve C olmak üzere 3 gruba ayrılarak standardizasyon sağlamak
amacıyla aynı hekim tarafından opere olmuşlardır. Operasyonlarda hastaların rastgele bir tarafındaki
gömülü dişler çekildikten sonra flep süture edilmiş ve primer iyileşme sağlanmıştır. Diğer tarafta ise
flep sadece yerine yerleştirilmiş, sütur kullanılmamış ve sekonder iyileşme sağlanmıştır.
İşlem sonrası ağrı, Visual Analogue Scale ile postoperatif 6, 12, 24. saat ve 2., 3. günlerde hasta
tarafından, hazırlanan formlara kayıt edilmiş, oluşabilecek diğer şikayetlerin de not edilmesi
istenmiştir. Yüz ödemi ölçümleri yumuşak cetvelle kraniometrik noktalar arası mesafeler ölçülerek
ameliyattan hemen önce ve postoperatif 24. ve 48. saatte ve 7.günde yapılmıştır. Trismus ölçümleri
üst ve alt çenede birinci daimi keserlerin mezial köşeleri referans alınarak maksimum ağız açıklığının
milimetrik kumpasla ölçülmesiyle elde edilmiştir. Ölçümler hasta ameliyata alınmadan hemen önce ve
postoperatif 24., 48. saat ve 7. günde yapılmıştır. Postoperatif alveoler osteitis, enfeksiyon ve kanama
verileri doktor tarafından sol ve sağ taraf için ayrı kaydedilmiştir.
Tez çalışmamızın sonucunda gömülülük derecesi arttıkça, intraoperatif komplikasyon riskinin arttığı,
primer kapamanın sekonder kapamadan anlamlı olarak daha kısa sürdüğü, primer kapama grubunda,
6. saatte Sınıf C dişlerde ağrı düzeyinin Sınıf A ve B'den fazla olduğu, 12., 24. ve 48. saatlerde Sınıf
A dişlerde ağrı düzeyinin Sınıf B ve C dişlerden daha düşük olduğu, 72. saatte gruplar arasında bir
fark olmadığı, sekonder kapama grubunda, 6. saatte Sınıf C dişlerde ağrı düzeyinin Sınıf A ve B'den
fazla olduğu, 12., 24. ve 48. saatlerde Sınıf A dişlerde ağrı düzeyinin Sınıf B ve C dişlerden daha
düşük olduğu, 72. saatte Sınıf A dişlerin ağrı düzeyinin Sınıf C dişlerin ağrı düzeyinden daha düşük
olduğu, ağrı bakımından sadece Sınıf B dişlerde primer kapama tekniği kullanılan dişlerin 6.saat,
12.saat ağrı düzeylerinin, sekonder kapama tekniği kullanılan dişlerin ağrı düzeylerinden daha yüksek
olduğu, Sınıf A ve C dişlerde fark olmadığı, primer ve sekonder kapama tekniği kullanılan gruplarda
ödemin Sınıf A, B ve C dişler arasında farklı olmadığı, primer kapama tekniği kullanılan grupta 1.gün
ve 2.gün ödem düzeyleri anlamlıyken sekonder grupta sadece 1. gün ödem düzeylerinin anlamlı
olduğu, trismusun bütün grupta 1. ve 2. gün anlamlı olduğu, gömülülük derecesi arttıkça trismus
şiddetinin arttığı, postoperatif komplikasyon oranının gömülülük derecesi arttıkça arttığı, Sınıf A ve
B dişlerde primer ve sekonder kapama tekniklerinin postoperatif komplikasyon üzerinde etkili
olmadığı görülmüştür. Sınıf C dişlerde postoperatif komplikasyon sayısı sekonder iyileşme grubunda
fazla olmakla birlikte, anlamlı bir sonuç elde edilememiştir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to correlate different degrees of impaction of upper third molars with
intraoperative complications, and evaluate the effect of primary and secondary wound healing on
clinical findings such as postoperative pain, edema, trismus and alveoler osteitis by statistical analysis
and to obtain information about the possible positive effects of secondary healing.
A total of 60 patients (19 male, 41 female) between the ages of 18-40, who had bilateral impacted
upper third molars with symmetrical positions, were included in the thesis study. Patients were
divided into 3 groups (A, B and C) according to the Pell-Gregory classification and were operated by
the same surgeon in order to obtain standardization. During the operations a random side of the patient
was selected for primary healing and was sutured, the other side was selected for secondary healing
and the flap was only put back to its original position.
Patients were asked to evaluate their own pain level and record it during the postoperative 6th, 12th,
24th hours and 2nd and 3rd days using a Visual Analogue Scale. Other possible postoperative
complications were also noted. Edema was evaluated using a flexible ruler by measuring
craniometrical distances preoperatively and during the 24th, 48th hours and 7th day. Trismus measures
were obtained by measuring the maximal mouth opening with a milimetric compass. Measurements
were made preoperatively and during the 24th, 48th hours and 7th day. During visits, postoperative
alveolar osteitis, infection and bleeding data were recorded separately for both sides, by the surgeon.
As result; intraoperative complication risk increases with impaction level, primary closure lasts
significantly longer than secondary healing, concerning pain in the primary closure group, Class C
was significantly higher then Class A and B in the 6th hour, Class A was significantly lower then Class
B and C in the 12th, 24th and 48th hours, all classes were same in the 72nd hour, concerning pain in the
secondary closure group, Class C was significantly higher then Class A and B in the 6th hour, Class A
was significantly lower then Class B and C in the 12th, 24th and 48th hours, Class A was significantly
lower then Class C in the 72nd hour, pain was only significantly higher in the Class B primary closure
group in the 6th and 12th hours compared to the Class B secondary closure group, there was no
differences found in Class A and C between primary and secondary closure groups, edema was not
significantly different between Class A, B and C, edema was significantly higher in the primary
closure group in the 1st and 2nd days, but was only significantly higher in the 1st day in the secondary
closure group, trismus was significant in the 1st and 2nd day, trismus severity increases with impaction
level, postoperative complication risk increases with impaction level, primary and secondary closure
does not affect postoperative complication risk in Class A and B, but increases risk in Class C.