6. sınıf fen bilimleri dersinde STEM uygulamalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Analyzing the practices of STEM from the point of several variations at the sixth grade
Yazar: ELİF BERRAK GÜNDÜZ BAHADIR
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖZAY KÖSE
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel yaratıcılık = Scientific creativity ; FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Amaç: Bu çalışmada 5E Öğrenme Modeli ile bütünleştirilmiş STEM etkinliklerinin 6. sınıf öğrencilerin bilimsel yaratıcılıkları, problem çözme becerileri, sorgulayıcı öğrenme becerileri, STEM eğitimi ile ilgili algıları ve tutumları ile STEM mesleklerine yönelik ilgilerine etkisini incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deneysel aşamada 5E Öğrenme Modeli ile bütünleştirilmiş STEM etkinlikleri kullanılmıştır. STEM etkinlikleri, alan taraması sonucu belirlenmiş ve araştırmacı tarafından geliştirilerek hazırlanmıştır. 73 öğrenci ile yürütülen çalışmada veriler Bilimsel Yaratıcılık Testi, Problem Çözme Envanteri, Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algı Ölçeği, STEM Alanlarına Yönelik Algı ve Tutum Testi ve STEM Mesleklerine Yönelik İlgi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Deney ve Kontrol Grubu ön ve son test sonuçlarının karşılaştırılması ilişkili ve ilişkisiz örneklemler t-testi; Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, STEM etkinliklerinin öğrencilerin bilimsel yaratıcılıklarını, problem çözme becerilerini, STEM'e yönelik algılarını ve STEM mesleklerine yönelik ilgilerini geliştirdiği ancak öğrencilerin STEM tutumlarına ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algılarına etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç: 5E Öğrenme Modelinin STEM etkinliklerinin etkisini artırdığı söylenebilir. Mühendislik tasarım süreci, etkinliklerde kullanılan bilgisayar teknolojileri, öğrencilerin bilimsel yaratıcılıklarının ve problem çözme becerilerini geliştirmiş ve STEM mesleklerini tanımalarına ve algılarının değişmesine imkân sağlamıştır. Sorgulama becerilerinin değişmesine katkı sağlamaması, hazırlanan etkinliklerin sorgulamaya yönelik olmamasından, konuların soyut olmasından ve öğrencilerin testlerle değerlendirilmesinden kaynaklanmış olabilir. STEM alanlarına yönelik tutumlarının değişmemesi öğrencilerin bu alanlara yönelik tutumlarının çalışma öncesinde iyi düzeyde olması ya da tutumu ölçen ölçme aracının istediğimiz düzeyde ölçmeyi gerçekleştirmemesi sebebiyle olabilir.

Anahtar Kelimeler: STEM eğitimi, bilimsel yaratıcılık, problem çözme becerisi, sorgulayıcı öğrenme becerisi, tutum, algı, STEM meslekleri

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to examine the effects of STEM activities integrated with 5E Learning Model on students' scientific creativity, problem solving skills, questioning learning skills, attitudes and perceptions about STEM education and their interests in STEM professions.
Method: The quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used in the study. In the experimental stage, STEM activities integrated with the 5E Learning Model were used. STEM activities were determined as a result of field scanning and developed and prepared by the researcher. In the study conducted with 73 students, the data were collected using the Scientific Creativity Test, Problem Solving Inventory, Perception Scale for Inquiry Learning Skills, Perception and Attitude Test towards STEM Fields and the Interest Scale for STEM Professions. Comparison of Experimental and Control Group pre and post test results related and unrelated samples t-test; It was analyzed with the Mann-Whitney U test and the Wilcoxon Signed Ranks Test.
Findings: According to the findings, it was determined that STEM activities improve students 'scientific creativity, problem solving skills, perceptions of STEM and their interest in STEM professions, but have no effect on students' STEM attitudes and inquisitive learning skills.
Results: It can be said that the 5E Learning Model increases the effect of STEM activities. The engineering design process, the computer technologies used in the activities, improved the scientific creativity and problem solving skills of the students and enabled them to get to know STEM professions and change their perceptions. The fact that it does not contribute to the change of inquiry skills may be due to the fact that the activities prepared are not directed to inquiry, the subjects are abstract and the students are evaluated with tests. The fact that their attitudes towards STEM fields did not change may be due to the students' attitudes towards these areas at a good level before the study or the measurement tool that measures the attitude did not perform at the level we want.

Keywords: STEM education, scientific creativity, problem solving skills, questioning learning skills, attitude, perception, STEM careers