Myrtus communis L. üzerinde farmasötik botanik araştırmalar
Pharmaceutical botanical studies on the myrtus communis L.
Yazar: ZELİHA PARLAR
Danışman: PROF. DR. İFFET İREM ÇANKAYA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı / Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Myrtaceae familyasının bir üyesi olan Myrtus communis L. ülkemizde doğal olarak yetişen, herdem yeşil bir bitkidir. Halk arasında dahilen stres yönetiminde, yara iyileştirici ve kolesterol düşürücü olarak, diyabet, diyare ve kabızlık tedavisinde kullanımı mevcuttur. Bu tez çalışmasında M. communis yaprak ekstreleri, fraksiyonları ve kromatografik yöntemlerle izole edilmiş saf bileşiklerin Parkinson patolojisinde önemli yeri bulunan oksidatif stres, enflamasyon ve α-sinüklein fibril proteini üzerine etkileri in vitro testler ile  araştırılmıştır. Bu kapsamında M. communis, anatomik ve morfolojik olarak incelenmiş ve farmakope analizleri yapılarak bitkinin farmakope monografı için referans kaynak oluşturulmuştur. Bitki içeriğindeki sekonder metabolit grupları, genel teşhis reaksiyonları ile kalitatif olarak belirlenmiş ve kantitatif olarak madde miktar tayinleri yapılmıştır. Bitki yapraklarının %80'lik EtOH ekstraksiyonundan çeşitli kromatografik yöntemlerle izole edilmiş altı adet saf bileşik 1D NMR ve HR-ESI-MS yöntemleriyle tayin edilmiştir. Mirsitrin (MC-02), kersitrin (MC-05) olmak üzere iki flavonoit, ursolik asit (MC-09), korosolik asit (MC-11) ve asiatik asit (MC-18) olmak üzere üç triterpen ve floroglusinol yapısında gallomirtukommulon C (MC-04) saf bileşikleri izole edilmiştir. Bitkinin %80'lik EtOH ve sulu ekstresi, %80'lik EtOH'tan kromatografik yöntemlerle elde edilmiş alt fraksiyonları üzerinde in vitro ABTS, CUPRAC, DPPH, FRAP ve NO olmak üzere beş farklı antioksidan aktivite testi; in vitro elastaz, kolajenaz ve tirozinaz olmak üzere üç farklı enzim inhibisyon testi uygulanmıştır. Bütün numuneler antioksidan özellik göstermekle beraber en yüksek antioksidan aktivitenin ekstreler düzeyinde olduğu anlaşılmıştır. Numunelerin elastaz enzimini inhibe etmediği anlaşılmıştır. Kolajenaz enzim inhibisyonu testi sonuçlarına bakıldığından en yüksek aktiviteyi bitkinin sulu ekstresi göstermiştir. Tirozinaz enzim inhibisyon testinin sonuçlarında en yüksek aktivite  bitkinin %80'lik EtOH ekstresinde görülmüştür. Bitkiden izole edilmiş saf bileşiklerin, bitki ekstreleri ve kromatografik yöntemlerle elde edilmiş alt fraksiyonlarda bulunan yüzde içerikleri metabolomiks yöntemlerle analiz edilmiştir. Metabolomiks analizi sonucunda kromatografik yöntemler ve izolasyonun devamı için uygun en uygun ekstre ve alt fraksiyonların seçildiği desteklenmiştir. Western blot yöntemiyle ekstre ve alt fraksiyonların düşük ve yüksek moleküler ağırlıklı α-sinüklein fibrilleri üzerine etkileri analiz edilmiştir. MCE-Fr.E kodlu fraksiyonun  düşük moleküler ağırlıklı α-sinüklein fibrillerinin azalmasında en etkili numune olduğu tespit edilmiştir. İzole edilmiş saf bileşiklerin in silico moleküler kenetleme metoduyla Parkinson patolojisinde bulunan α-sinüklein üzerinde etkisi analiz edilmiştir. Bunun sonucunda α-sinüklein üzerinde en etkili bileşiğin korosolik asit olduğu görülmüştür (MC-11). Son olarak bitkinin %80'lik EtOH ve sulu ekstresinin, etanol ekstresinden kromatografik yöntemlerle elde edilmiş alt fraksiyonlarının ve saf bileşiklerin, SH-SY5Y hücre hattında hücre canlılığı üzerine etkileri araştırılmıştır. Gallomirtukommulon C'nin (MC-04) IC50 değerinin en yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
Myrtus communis L., a member of the Myrtaceae family, is a naturally growing, evergreen  plant in our country. It is used internally in stress management, diabetes treatment, wound healing, cholesterol lowering, diarrhea and constipation treatment. In this thesis study, the effects of M. communis leaf extracts, fractions and pure compounds isolated by chromatographic methods on oxidative stress, inflammation and α-synuclein fibrils linked to Parkinson's pathology were investigated with in vitro tests. Within this scope, M. communis was examined anatomically and morphologically and pharmacopoeial analyses were performed to create a reference source for the plant's pharmacopoeial monograph. The secondary metabolite groups in the plant content were determined qualitatively by general diagnostic reactions and quantitative substance amount determinations were made. Six pure compounds isolated from the 80% EtOH extraction of the plant leaves by various chromatographic methods were determined by 1D NMR and HE-ESI-MS methods. Two flavonoids, myrcitrin (MC-02), quercitrin (MC-05); three triterpenes, ursolic acid (MC-09), corosolic acid (MC-11) and asiatic acid (MC-18), and gallomirtukommulon C (MC-04) in phloroglucinol structure were isolated as pure compound. 5 different antioxidant activity tests, namely ABTS, CUPRAC, DPPH, FRAP and NO in vitro; 3 different enzyme inhibition tests, namely elastase, collagenase and tyrosinase in vitro were applied on 80% EtOH and water extract of the plant, and subfractions obtained from 80% EtOH by chromatographic methods. Although all samples showed antioxidant properties, it was understood that the highest antioxidant activity was at the level of the extracts. It was understood that the samples did not inhibit the elastase enzyme. When the collagenase enzyme inhibition test results were examined, the highest activity was shown by the water extract of the plant. In the results of tyrosinase enzyme inhibition test, the highest activity was seen in 80% EtOH extract of the plant. The percent contents of pure compounds isolated from the plant, plant extracts and subfractions obtained by chromatographic methods were analyzed by metabolomics methods. As a result of metabolomics analysis, it was supported that the most appropriate extracts and subfractions were selected for chromatographic methods and continuation of isolation. The effects of extracts and subfractions on low and high molecular weight α-synuclein fibrils were analyzed by Western blot method and it was determined that the MCE-Fr.E was the most effective sample in reducing α-synuclein fibrils. The effect of isolated pure compounds on α-synuclein found in Parkinson's pathology was analyzed by in silico molecular docking method. As a result, it was seen that the most effective compound on α-synuclein was corosolic acid (MC-11). Finally, the effects of 80% EtOH and water extract of the plant, subfractions obtained from 80% EtOH by chromatographic methods and isolated pure compounds on cell viability in SH-SY5Y cell line were investigated. It was observed that gallomirtukommulon C (MC-04) had the highest IC50 value.