Adli kontrol
Judicial control
Yazar: MURAT SÖZEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUHOĞLU AYKUT
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Adli kontrol = Judicial control ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure

Özet:
Meydana gelen suçların aydınlatılması ve verilecek hükmün yerine getirilmesi safhasında, ceza muhakemesi hukuku kapsamında bir takım tedbirler öngörülmüştür. Kişi özgürlüğüne kısıtlama niteliğinde olan bu "Koruma Tedbirleri" içerisinde en ağır olanı tutuklamadır. Henüz suçluluğu yönünde hüküm verilmeden uygulanan tutuklama tedbiri, masumiyetin ortaya çıkmasıyla bir takım zararları da beraberinde getirmektedir. Böylece, en ağır koruma tedbiri olan tutuklama yerine, ceza muhakemesinin yapılabilmesine imkan sağlayan adli kontrol tedbiri 2005 yılından itibaren hukukumuzda yerini almıştır. 

Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu'ndan esinlenilerek düzenlenen adli kontrol müessesesi, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren Ceza Muhakemesi Kanunu ile uygulanmaya başlanmıştır. Şüpheli ya da sanıkların, tutuklama yerine adli kontrol içerisinde düzenlenen yükümlülüklere tabi tutulmasıyla denetim ve kontrolün sağlanması amaçlanmıştır. 

Zaman içerisinde bir takım değişikliklerle kendisine getirilen eleştirileri bir nebze de olsa ortadan kaldırma zemininde olan müessese, uygulayıcıların tam olarak benimseyememesi, uygun yükümlüklerin ya da yeterli denetimin yapılaması gibi nedenlerle hak ettiği yerde bulunmamaktadır. Çalışmamızda, yapılan bir takım yasal düzenlemeler sonunda adli kontrolün hukuki niteliği, amacı, şartları, yükümlülük çeşitleri ve infazı gibi konular ile karşılaşılan sorunlar ve eleştiriler üzerinde durulmuştur.    

Çalışmamızın sonunda, adli kontrol tedbirine yapılan yasal değişikliklerin oldukça yerinde olduğu, daha etkin yükümlülükler ve bunların denetimi için yeterli personel ve teknik altyapı gibi birkaç başlıkta daha sürmesi gerektiği belirtilmiştir.

Abstract:
A number of measures have been envisaged within the scope of criminal procedure law at the stage of elucidating crimes that occurred and fulfilling the given verdict. Arresting is the most severe one in the "Protection Measures", restricting the freedom of people. Yet the arrest measures applying without adjudication of guilt are to bring harm with the emergence of innocence. Thus, the judicial control measure which allows criminal proceeding to be made has been taken place instead of arresting, the most severe protection measure. 

The organized institution of judicial control inspired by the French Law of Criminal Procedure has been implemented with the criminal procedure law, entered into force on 06.01.2005. So it is intended to ensure supervision and control the suspects and defendants by subjecting obligations held in judicial control instead of arresting. 

The institution which is on the ground of eliminating a modicum of criticism to itself over time is not in the right place it deserves with reasons such as its practitioners cannot fully embraced it and not to have appropriate obligations or adequate supervision. In this study it is focused on problems, criticism also issues like the legal nature of judicial control, its purpose, its conditions, the kinds of obligations and their enforcement after some legal regulations. 

At the end of the study it is stated that legislative changes in judicial control measures which are considered to be quite appropriate should proceed with several titles such as more efficient obligations, adequate staff to supervise them and technical infrastructure.