Gelibolu (Çanakkale) ilçesi atmosferik polenlerinin belirlenmesi
Determination on atmospheric pollen grains of Gelibolu (Çanakkale) district
Yazar: FATEMEH FAZLİ
Danışman: PROF. DR. AYCAN TOSUNOĞLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Aeropalinoloji = Aeropalinology ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Biyomonitorlama = Biomonitoring ; Polenler = Pollen

Özet:
Polenler, çoğu solunum yolu alerjenleri olarak sınıflandırılan atmosferik biyo-organik aerosollerdir. Polen allerjisi, özellikle gelişmiş ülkelerde ve kentleşmiş bölgelerde yaşayan, allerjen polenlere duyarlı bireylerin artmasıyla birlikte her geçen gün daha kritik hale gelmektedir.

Bu çalışmada, Gelibolu (Çanakkale) atmosferinde Ocak 2018-Aralık 2020 tarihleri arasında üç yıl süreyle havadaki polen miktarları, çeşitliliği ve yıl içi varyasyonu incelenmiştir. Araştırmada gravimetrik yöntem için Durham örnekleyicisi kullanılmıştır. Toplam 43749 polen belirlenmiş olup; bunların 40252'si (%92,01) odunsu (34 takson) ve 3450'si (%7,89) otsu (20 takson) bitkilere aittir. Çalışmada birinci yıla (2018) ait 11303 polen, ikinci yıla (2019) ait 15287 polen ve üçüncü yıla (2020) ait 17159 polen tespit edilmiş ve tayin edilmiştir. Gelibolu atmosferinde en yüksek miktarda bulunan polenler; Cupressaceae/Taxaceae (%51,02), Pinus (%25,09), Olea europea (%4,21), Quercus (%3,67), Platanus (%2,46), Poaceae (%1,88), Fraxinus (%1,68), Ambrosia (%1,51), Amaranthaceae/Chenopodiaceae (%1,32) ve Urticaceae (%1,08)'dir. Ortalama en yüksek polen miktarı mart ayında (3927 polen) kaydedilmiş olup, bu durumun mart ayında genellikle Cupressaceae/Taxaceae familyasına ait polenlerin havada çok fazla miktarlarda bulunmasından kaynakdığı görülmüştür. Gelibolu için mart-mayıs dönemi atmosferik polen çeşitliliği ve yoğunluğu açısından bölgede bulunan veya bölgeye gelen allerjik polenlere duyarlı bireyler için riskli bir dönem olarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına dayanılarak tarihi ve turistik öneme sahip Gelibolu bölgesi için polen takvimi hazırlanmıştır.

Abstract:
Pollen grains are atmospheric bio-organic aerosols, most of which are classified as respiratory allergens. Pollen allergy is a known global plague on human health. With the increase of people with pollen sensitivity, it is becoming more critical day to day, especially in developed countries and urban areas. 

In this study, airborne pollen quantities, diversity, and annual variation were carried out for three years, from January 2018 to December 2020 in Gelibolu (Çanakkale) atmosphere. Durham sampler, which is for the gravimetric method, was used in the research. A total of 43749 pollen were determined; of these, 40252 (92.01%) belong to woody (34 taxa) and 3450 (7.89%) belong to herbaceous (20 taxa) plants. Identified and counted 11303 pollen belonging to the first year (2018), 15287 to the second (2019), and 17159 to the third year (2020). The most abundant pollen types in the atmosphere were; Cupressaceae/Taxaceae (51.02%), Pinus (25.09%), Olea europea (4.21%), Quercus (3.67%), Platanus (2.46%), Poaceae (1.88%), Fraxinus (1.68%), Ambrosia (1.51%), Amaranthaceae/Chenopodiaceae (1.32%), and Urticaceae (1.08%). The highest pollen amounts were recorded in march (3927 pollen) based on a 3-year average, and this is due to the presence of a high number of pollen belonging to the Cupressaceae/Taxaceae in the air. March-May term is an overlap of pollination periods and can be thought of as a risky period for sensitive individuals in the region. The stated pollen calendar for this region can be useful for visitors to this famous tourist center and for allergy sufferers to make a definitive diagnosis.