Sosyal karşılaştırma bilgisi ve görev güçlüğü bilgisinin beyin yazımı tekniğinde düşünce üretimine etkileri
The effects of social comparison information and perceived task difficulty on idea generation in brainwriting groups
Yazar: EKİN TOLUNAY
Danışman: PROF. DR. ORHAN AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Sosyal karşılaştırma = Social comparison ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, karşılaştırma bilgisi ve görev güçlüğü bilgisinin beyin fırtınası gruplarında düşünce üretim performansı üzerinde etkisi olup olmadığını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Buna ek olarak katılımcıların beyin fırtınası sürecinin değişik yönlerine ilişkin algılarının verilen karşılaştırma ve görev güçlüğü bilgilerinin türüne bağlı olarak değişip değişmediği ve düşünme ihtiyacı ile performans arasında bir ilişki bulunup bulunmadığı incelenmiştir.Araştırma 96 katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcılar araştırmanın amacına uygun olarak önce seçkisiz olarak yukarı doğru karşılaştırma/zor görev, yukarı doğru karşılaştırma/kolay görev, aşağı doğru karşılaştırma/zor görev ve aşağı doğru karşılaştırma/kolay görev olmak üzere 4 farklı koşuldan birine atanmışlardır. Daha sonra her koşula atanan katılımcılardan seçkisiz olarak üçer kişilik gruplar oluşturulmuştur. Böylelikle, araştırma her bir koşulda 8 olmak üzere toplam 32 beyin fırtınası grubuyla yürütülmüştür.Grupla iki beyin fırtınası oturumu gerçekleştirilmiştir. İlk oturum tamamlandıktan sonra grup üyelerine, düşünce üretimi ile düşünme ihtiyacı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kullanılan ?Düşünme İhtiyacı Ölçeği? uygulanmış, daha sonra kendilerine bulundukları koşula uygun karşılaştırma ve görev güçlüğü bilgisi verilerek ikinci oturuma geçilmiştir. İkinci oturumun ardından katılımcıların beyin fırtınası sürecinin değişik yönlerine ilişkin değerlendirmeleri amacıyla kullanılan ?Algısal Ölçümler Soru Kağıdı?nı doldurmaları sağlanmıştır.Karşılaştırma ve görev güçlüğü bilgilerinin beyin fırtınası performansı ve beyin fırtınası sürecinin değişik yönlerine ilişkin algıları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla ikinci oturumda üretilen özgün düşünce sayılarına ve algısal ölçümler soru kağıdı yoluyla toplanan verilere 2 (karşılaştırma bilgisi: yukarı-aşağı) x 2 (görev güçlüğü bilgisi: zor-kolay) faktörlü araştırma desenine uygun varyans analizi uygulanmıştır.Elde edilen bulgular sadece görev güçlüğü bilgisinin performans üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Kendilerine verilen görevin kolay olduğu bilgisini alan katılımcılar, zor olduğu bilgisini alan katılımcılara kıyasla ikinci oturumda daha fazla düşünce üretmiştir. Beyin fırtınasının değişik yönlerine ilişkin değerlendirmelere ilişkin bulgular ise, karşılaştırma ve görev güçlüğü bilgilerinin katılımcıların ikinci oturumda grup olarak gösterdikleri performansa, grup performansına yaptıkları bireysel katkıların önemine, bireysel duygu durumlarına ve grup üyelerinin niteliklerine ilişkin değerlendirmeleri üzerinde anlamlı temel ve ortak etkilerinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Düşünme ihtiyacı ile özgün düşünce üretimi arasında bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek amacıyla katılımcıların Düşünme İhtiyacı Ölçeği'nden aldıkları puanlarla bireysel olarak ürettikleri özgün düşünce sayısı arasındaki korelasyon hesaplaması sonucunda, iki değişken arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Bulgular mevcut literatürdeki kavram ve görüşler çerçevesinde tartışılmıştır.Anahtar Sözcükler:Sosyal karşılaştırma bilgisi, görev güçlüğü bilgisi, beyin yazımı, düşünme ihtiyacı

Abstract:
The present study was carried out to investigate the effects of social comparison information and perceived task difficulty on idea generation performance in brainstorming groups. In addition, the effects of these variables on perceptions and feelings related to task performance were investigated and the relationship between the need for cognition and idea generation was also examined. All participants (N= 96) were randomly assigned either to a upward (performed worse than a out-group) or downward (performed better than a out-group) comparison and to a difficult or easy task information condition. The total number of groups were 32 and in each condition groups of three were asked to generate ideas by using brainwriting technique in two session. The performance data were obtained by the cards on which participants wrote the ideas they generated. A ?Perceptual Measurement Form? designed to obtained perceptual data and ?Need for Cognition Scale? was administered.The effects of social comparison information and perceived task difficulty on idea generation performance were examined by conducting 2 x 2 ANOVA. The results showed that social comparison information had no significant main effect on performance. Furthermore, no significant interaction effect of social comparison information and perceived task difficulty was observed. In contrast, there was a significant main effect of perceived task difficulty on performance. The effects of social comparison information and perceived task difficulty on perceptions were examined by conducting 2 x 2 ANOVA. The results revealed that there were significant main and interaction effects on perceptions about group performance, importance of individual contribution, feelings and other members. The correlational analysis indicated that there was no relationship between need for cognition and idea generation performance.The findings of the present study revealed that upward comparison information did not led to better idea generation performance than the downward comparison information but the increased performance in the second session indicated that being evaluated or the presence an out-group had an overall effect on performance. Furthermore, performance was higher when the participants informed that the task was easy than difficult.Keywords:Social comparison information, perceived task difficulty, brainwriting, need for cognition