Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde farkındalık temelli psikoeğitimin içselleştirilmiş damgalanma ve madde kullanma eğilimine etkisi
The effect of mindfulness-based psychoeducation on internalized stigma and substance use tendency in individuals with substance use disorder
Yazar: SEVDA PINAR MEHEL TUTUK
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Farkındalık = Awareness ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program

Özet:
Amaç: Bu araştırma, madde kullanım bozukluğu olan bireylerde farkındalık temelli psikoeğitimin içselleştirilmiş damgalanma ve madde kullanma eğilimine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal Metot: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini yapılan power analizi ile %80 güç, %95 güven aralığında 0.05 hata payı ve %0.7 evreni temsil etme gücü ile 100 birey (50 kontrol, 50 deney) oluşturdu. Etik onay alındıktan sonra araştırmaya başlandı. Araştırma Ekim 2020-Mayıs 2021 tarihleri arasında yapıldı. Verilerin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu ile Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDO) ve Madde Kullanma Eğilimi Ölçeği (MKEÖ) kullanıldı. Deney grubuna 8 oturumluk farkındalık temelli psikoeğitim programı uygulandı. Kontrol grubuna ise herhangi bir girişim uygulanmadı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, ki kare, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi uygulanmıştır.
Bulgular: Deney grubundaki hastaların RHİDO toplam puan ortalamasının girişim öncesi 86.56±14.87 iken, girişim sonrası 66.72±10.27 olduğu, madde kullanma eğilimi ölçek toplam puanının girişim öncesi 16.38±3.25 iken girişim sonrası 13.42±4.08 'e inerek azalma görüldü. Deney grubundaki hastaların son test MKEÖ toplam puan ortalaması ile RHİDÖ alt boyut ve toplam puan ortalaması hafif düzeye inerek ön teste oranla azalma olduğu belirlendi. Kontrol ve deney grubunun son test RHİDO ve madde kullanma eğilimi arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).
Sonuç: FT psikoeğitimin madde kullanım bozukluğu olan hastalarda içselleştirilmiş damgalanma ve madde kıllanma eğilimini azaltmada etkili olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Farkındalık temelli psikoeğitim, İçselleştirilmiş damgalanma,  madde kullanım bozukluğu, madde kullanma eğilimi.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of mindfulness-based psychoeducation on internalized stigma and substance use tendency in individuals with substance use disorder.
Material and Method: The study was conducted as a pretest-posttest control group experimental model. The sample of the study consisted of 100 individuals (50 control, 50 experiment) with 80% power, 0.05 margin of error in 95% confidence interval and 0.7% power to represent the universe with power analysis. After ethical approval was obtained, the study was started. The study was conducted between September 2020 and June 2021. The Patient Identification Form, the Internalized Stigma in Mental Illness Scale (RHIDO) and the Substance Use Tendency Scale (BSES) were used to collect data. An 8-session awareness-based psychoeducation program was applied to the experimental group. No intervention was applied to the control group. Number, percentage, mean, standard deviation, chi-square, dependent and independent groups t-test was used to evaluate the data.
Results: While the mean RHIDO total score of the patients in the experimental group was 86.56±14.87 before the intervention, it was 66.72±10.27 after the intervention. It was determined that the post-test BCI total score average and ISMI sub-dimension and total score average of the patients in the experimental group decreased to a mild level and decreased compared to the pre-test. The difference between the control and experimental group's post-test RHIDO and substance use tendency was found to be statistically significant (p<0.05)
Conclusion: PT psychoeducation was found to be effective in reducing internalized stigma and substance use disorder tendency in patients with substance use disorder.
Keywords: Mindfulness-based psychoeducation, Internalized stigma, substance use disorder, tendency to use substances.