Kentsel turizmin sürdürülebilir gelişimi için yerel halkın bakış açısının belirlenmesi: Eskişehir ili örneği
Examing the perspective of local people for sustanaibilty of urban tourism: The case of Eskişehir province
Yazar: ONURCAN DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER BEZİRGAN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Konaklama İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Eskişehir = Eskişehir ; Sosyal gelişme = Social development ; Sosyal sürdürülebilirlik = Social sustainability ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Turizm = Tourism ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yerel halk = Local people ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Turizm, ülkesel ve bölgesel düzeyde önemli ekonomik ve sosyal getirileri olan
bir sektördür. Turizm sektörünün ekonomik getirilerinin yanında sosyal ve kültürel
anlamda bazı olumsuz sonuçları da olabilmektedir. Turizmin bu olumsuz etkilerinin
azaltılması ve turizmin gelişiminin sürekliliğinin sağlanması için sürdürülebilir turizm
modelleri ortaya atılmıştır. Sürdürülebilir turizm modellerinin birçoğunun başarıya
ulaşılabilmesi için bölge halkının desteğinin alınması önemli bir koşuldur.
Sürdürülebilir turizm modellerinde yerel halk- turist ilişkileri açıklanmakta ve bu ilişki
içerisinde fayda ve maliyetlerden söz edilmektedir. Yerel halkın turistlere ilişkin algı
ve tutumlarını oluşturmakta etkili olan faktörler, ekonomik faydalar ve maliyetler,
sosyal fayda ve maliyetler, çevresel fayda ve maliyetler ve yaşam kalitesindeki
gelişmeler olarak açıklanmaktadır. Yerel halkın turizme ilişkin olumlu tutum
sağlamasında bu faktörlerin her biri önem taşımaktadır. Bu çalışmada yerel halkın
turizmin gelişmesine verdikleri destek ve ziyaretçilere ilişkin olumlu tutum
sergilemesinde ekonomik, sosyal, çevresel gelişmelerin ve yaşam kalitesinde ki
gelişmelerin etkilerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Eskişehir ilinde turizmin
yoğun yaşandığı Odunpazarı ve Tepebaşı bölgelerinde anket çalışması yapılmıştır.
Çalışma kapsamında 500 anket yerel halka uygulanmıştır. Veriler SPSS 20.0 paket
programı kullanarak çözümlenmiştir.
Çalışmada sürdürülebilir turizmin boyutları olan ekonomik gelişme, sosyal
gelişme, çevresel gelişme ve yaşam kalitesi değişkenlerinin yerel halkın turizm
gelişimine verdikleri destek ve ziyaretçilere ilişkin olumlu algı ve tutum oluşturmaları
üzerinde ki etkileri incelenmiştir. Çalışmada ulaşılan bulgular alanyazın da yer alan
diğer çalışmalar ile benzer sonuçlar vermektedir.
Araştırma sonucunda yerel halkın, turizmin sürdürülebilir olarak gelişimini
desteklemesi üzerinde ekonomik gelişimin olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Yaşam kalitesi ve memnuniyetin, yerel halk üzerindeki etkisinin de olumlu olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Yerel halkın turizmin sürdürülebilir gelişimini desteklemesi
üzerindeki diğer değişkenler sosyal gelişme ve çevresel gelişmelerin ise olumsuz
etkilere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yerel halkın ziyaretçileri hoş karşılaması
üzerinde turizmin sürdürülebilir gelişiminin etkileri incelendiğinde, ekonomik
gelişmelerin ve yaşam kalitesinin artmasının olumlu yönde etkisinin olduğu sonucuna
ulaşılmıştır. Sosyal ve çevresel gelişme değişkenlerinin ise olumsuz etkileri olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Yerel halkın ziyaretçilere sempati duyması üzerinde turizmin
sürdürülebilir gelişmesinin etkileri incelendiğinde, ekonomik, sosyal ve çevresel
gelişmelerin olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaşam kalitesinin artması
değişkeninin de olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: sürdürülebilir turizm, gelişim, ekonomik gelişme, çevresel gelişme, sosyal gelişme, yaşam kalitesi.

Abstract:
Tourism is a sector with significant economic and social benefits at the national
and regional level. In addition to the economic returns of the tourism sector, there may
also be some negative consequences in social and cultural terms. Sustainable tourism
models have been put forward in order to reduce these negative effects of tourism and
to ensure the continuity of tourism development. In order for many sustainable tourism
models to be successful, it is an important condition to get the support of the people of
the region. In sustainable tourism models, local people-tourist relations are explained
and benefits and costs are treated of in this relationship. The factors that affect the
perception and attitudes of local people towards tourists are explained as economic
benefits and costs, social benefits and costs, environmental benefits and costs and
improvements in quality of life. Each of these factors is important for the local people
to have a positive attitude towards tourism. In this study, it is aimed to measure the
effects of economic, social, environmental developments and developments in the
quality of life on the support given by the local people to the development of tourism
and their positive attitude towards the visitors. For this purpose, a survey was
conducted in the Odunpazarı and Tepebaşı regions of Eskişehir, where tourism is
intense. Within the scope of the studies, 500 questionnaires were applied to the local
people. The data were analyzed using the SPSS 20.0 windows package program. In
the study, the effects of the variables of economic development, social development,
environmental development and quality of life, which are the dimensions of
sustainable tourism, on the support given by the local people to tourism development and their positive perception and attitude towards visitors were examined. The findings
obtained in the study give similar results with other studies in the literature.
As a result of the research, it has been concluded that economic development
has a positive effect on the local people's support of the sustainable development of
tourism. The quality of life and being content with it also have a positive effect on the
local people. On the other hand, the research shows that social and environmental
developments, which are the other variables on the local people's support for the
sustainable development of tourism, have negative effects. When the effects of the
sustainable development of tourism are examined according to the welcoming local
people, it has been concluded that the economic developments and the increase in the
quality of life have a positive effect. It has been concluded that social and
environmental development variables have negative effects. When the effects of the
sustainable development of tourism on the sympathy of the local people for the visitors
are examined, it has been concluded that the economic, social and environmental
developments have a positive effect. It was concluded that the variable of increasing
the quality of life also had a positive effect.

Keywords: sustainable tourism, economic development, environmental development, social development, life quality.