Serotonin ve noradrenalin geri alım inhibitörleri ile tedavi edilen majör depresyon hastalarında metabolik parametrelerdeki değişikliklerin araştırılması
Evaluation of the alteration of metabolic parameters in patients with major depression treated with serotonin and noradrenaline reuptake inhibitors
Yazar: DENİZ ÇUBUKÇU
Danışman: DOÇ. DR. NURHAN FISTIKÇI ; DOÇ. DR. EVRİM ERTEN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Norepinefrin = Norepinephrine ; Serotonin = Serotonin ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
AMAÇ: Depresyon günümüzde en sık görülen psikiyatrik hastalıklardan olup yaşam boyu prevelansı %16.2'ye yakındır. Psikiyatrik bozuklukların hem seyri hem de psikofarmakolojik tedavisi sırasında vücut ağırlığı değişikliklerine sıklıkla rastlanır. Vücut ağırlığı artışı ve obezite günümüzde sağlık sorunları açısından önemli ölçüde morbidite ve mortalite yaratan klinik durumlardır. Bu çalışmada, Prof. Dr. Mazhar Osman Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi ayaktan tedavi ünitesinde takip edilmiş olan hastaların dosyaları geriye dönük olarak taranıp Majör Depresyon tanısı koyulmuş ve herhangi bir SNRI başlanmış hastalarda; SNRI kullanımının metabolik sendrom parametreleri, tedaviye yanıt, beden imajı gibi değişkenlere olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Bu çalışmada; Eylül 2014 ile Eylül 2015 tarihleri arasında, hastanemiz ayaktan tedavi ünitesinde; deneyimli klinisyenler tarafından herhangi bir SNRI kullanması gerektiğine karar verilmiş olan 42 major depresyon hastasının dosyası geriye dönük olarak incelenmiş ve metabolik sendrom parametreleri açısından araştırılmıştır. Bu amaçla; tedavinin 1.ayında ve 4.ayındaki kontrollerde, tedavi öncesi vücut ağırlıkları, sistemik tansiyon değerleri,  beden kitle endeksleri, bel/kalça oranları ile rutin olarak istenmiş olan TSH, fT3, fT4, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserit ve açlık kan şekeri değerleri ve HMA-D ve BİÖ puanları değerlendirmeye alınmış ve ayrıca tedaviye iyi yanıt veren ve vermeyen gruplar ile ilaç dozu arttırılan ve arttırılmayan gruplar metabolik sendrom kriterleri açısından karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalamaları 33.36±10.50 idi. Hastaların 30'u (%71.4) kadın, 12'si (%28.6) erkekti. Klinik özellikleri bakımından incelediğimizde hastalığın ortalama ilk başlangıç yaşı 29.35±9.33 olarak bulunmuştur. Kullandıkları günlük SNRI dozlarına bakıldığında 5'inin (%11.9) Duloksetin 30mg, 22'sinin (%52.4) Duloksetin 60mg, 15'inin (%35.7) Venlafaksin 150mg kullandıkları görülmüştür. Major depresyon tanılı hastalarda, 4 aylık SNRI kullanımı sonunda hastaların kilo ve VKİ değişkenlerinin zaman içerisinde istatistiksel olarak anlamlı biçimde azaldığı görülmüştür. Kilo ölçümlerinde özellikle ilk 1 ay sonunda 0.97±2.52kg düşme görülmüş, bu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur, kullandıkları SNRI türü açısından anlamlı fark bulunmamıştır. 4 aylık SNRI tedavisi sonunda sistolik kan basıncında 0.47±14.89mmHg artış, diastolik kan basıncında 1.07±11.39mmHg düşme ve AKŞ değerinde 0.97±9.27mg/dL düşme saptanmış, ancak bu değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Total kolesterol değerinde 1.546±29.05 mg/dL artış, LDL değerinde 0.54±25.71mg/dL artış, HDL değerinde 0.40±9.87 mg/dL artış, trigliserid değerinde 1.28±40.55 mg/dL düşme ve TSH değerinde 0.14±0.86uIU/ml düşme saptanmış ve bu değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Beden algısının olumlu yönde etkilendiği saptanmıştır.
SONUÇ: SNRI grubu ilaçlardan duloksetin ve venlafaksinin majör depresyon hastalarında metabolik paramatreler bakımından kısa dönemde kilo kaybına neden olabileceği ve beden algısının olumlu etkilendiği söylenebilir. Bu konuda yapılacak daha uzun süreli, prospektif ve fazla hasta sayılı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Majör Depresyon, Metabolik Sendrom, Serotonin ve Noradrenalin Geri-alım İnhibitörleri
İletişim Adresi: dr.denizcubukcu@hotmail.com

Abstract:
OBJECTIVE: Depression is one of the most common psychiatric illness with an approximate prevalence of 16.2%. Abnormal weight gain is often observed in drug naive patients during the progression of the disease as well might be secondary to the psychopharmacologic treatment of psychiatric disorder. Weight gain and obesity are significant clinical factors to contribute morbidity and mortality in psychiatric patients. In the present study, retrospective file investigation of patients applying to the outpatient clinic of Prof. Dr. Mazhar Osman Bakirkoy Education  and Research  Hospital for  Mental Health and Neurological Disorders was conducted. Patients diagnosed with major depression and started on any type of SNRI were assessed to examine whether SNRI treatment has any effect on the variables of metabolic syndrome parameters, response to treatment and body image.  
METHOD: In this study, records of 42 patients with major depression of which were clinically indicated to require SNRI treatment by exprerienced clinicians were retrogrately examined for metabolic syndrome parameters. Patients were grouped according to the dosage and type of SNRI treatment and the variables of weight before the treatment, blood pressure values, body mass index, waist-hip ratio, routinely requested laboratory examinations of TSH, fT2, fT4, total cholesterol, LDL, HDL, triglyceride and fasting blood glucose, HMA-D and Body Image Scale scores measured in the 1st and 4th month of the treatment were evaluated. In addition, patients were grouped according to level of treatment response and dosage escalation, afterwards metabolic syndrome criteria were compared between those groups.
RESULTS: Mean age of the patients was 33.36±10.50. Number of female patients was 30 (71.4%) whereas number of male patients was 12 (28.6%). As for the clinical characteristics, 29.25±9.33 was the mean age of onset of major depression. It was observed that 5 of the total population (11.9%) were on Duloxetine 30 mg/d, 22 of total patients (52.4%) were on Duloxetine 60mg/d, 15 of total patients (35.7%) were on Venlafaxine 150mg/d. Among the patients with major depression, after 4-month period of using SNRI, variables of weight and Body Mass Index were found to statistically significantly decrease. Especially at the end of 1st month of treatment, 0.97±2.52 kg weight loss was observed. However, this decrease did not differ among the SNRI types or doses and no significant change was observed based on the type of SNRI. After 4-months SNRI treatment, systolic blood pressure is observed to increase by 0.47±14.89 mmHg, diastolic blood pressure increased by 1.07±11.39mmHG and the fasting blood glucose value decreased by 0.97±9.27mm/dL, but those changes were not found to be statistically significant. Total cholesterol value was observed to increase by 1.546±29.05mg/dL, LDL value increased by 0.54±25.71mm/dL, HDL value increased by 0.40±9.87 mg/dL, triglyceride value decreased by 1.28±40.55 mg/dL and TSH was found to decrease by 0.14±86uIU/ml, but these changes are not found to be statistically significant as well. Finally, it was revealed that body perception has been affected in a positive manner. 
CONCLUSION: Among the types of SNRI drugs, duloxetine and venlafaxine might result in weight loss and affect body image positively in patients with major depression in short term. Further studies on this subject requires prospective approach with longer period of time and a greater population.
Keywords: Major Depression, Metabolic Syndrome, Serotonin and Noradrenaline Reuptake Inhibitor 
Contact adress: dr.denizcubukcu@hotmail.com