1-4 yaş arası çocuk sahibi annelerin ev kazalarını önlemeye yönelik uygulamalarının belirlenmesi
To identify safety measures of mothers of children aged between 1 and 4 against home accidents
Yazar: CAHİT YUSUF DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anneler = Mothers ; Ev kazaları = Home accidents ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Kazalar = Accidents ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde çocuk ölümlerinin arasında kazalar giderek önemli bir sorun olmaya başlamıştır. Bu çalışmada 1 – 4 yaş arası çocukların ev kazası geçirme sıklığını, ilişkili faktörleri ve ebeveynlerin ev kazalarını önlemeye yönelik bilgi ve davranışlarını belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Prospektif, tek merkezli, tanımlayıcı-analitik olarak yapılan çalışmamıza SBÜ Haseki SUAM Bağcılar Eğitim ASM'mize kayıtlı 495 çocuk arasından Aralık 2017 – Şubat 2018 tarihleri arasında merkezimize başvuran 223 çocuğun anneleri dâhil edilmiştir. Tarafımızdan hazırlanan anket formu yüz yüze görüşülerek dolduruldu. Kişilerin sosyodemografik özellikleri, çocuğun ve ebeveynin ev kazası geçirme durumları ile ev kazalarını önlemeye yönelik uygulamaların bulunduğu anket uygulanmıştır. Veriler SPSS 15.0 programında tanımlayıcı istatistiksel metotlar ile Mann Whitney U testi Ki Kare testleriyle analiz edildi.  İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan annelerin yaş ortalamaları 30,4±5,1 (min: 21, maks: 44) idi. Annelerin %57,8'i düşük öğrenim düzeyine sahip iken, %42,2'si yüksek öğrenim düzeyine sahipti. Çocuğun daha önce ev kazası geçirme durumunun; anne-baba eğitim durumu ve gelir seviyesi düştükçe yüksek görülmesi istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,001 p<0,001 p=0,004). Ev kazası geçiren çocuklar içerisinde en sık görülen kaza şekli %58,9 ile düşmeler olarak saptanmıştır. Annesi ev kazası geçiren çocukların ev kazası geçirme oranı istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,001). Daha önce annesi ev kazası geçiren çocukların ev kazası geçirme riski 4,34 kat artmıştır (%95 CI 2,45 – 7,69).
Sonuç: Ev kazalarına bağlı yaralanma ve ölümler giderek artmaktadır. Bu sebeple ev kazalarının önlenmeye yönelik toplumsal farkındalığın ve eğitimin artırılması gerekmektedir. Özellikle çocukların birincil bakımını üstlenen annelerin kazalardan korunma konusunda bilgi sahibi olması ve çocuklarına verecekleri eğitim kazalardan korunma konusunda en önemli adımdır.

Anahtar Kelimeler: Ev kazaları, çocuk, güvenlik önlemleri

Abstract:
Introduction: Accidents among child deaths have become an increasingly important issue in developed and developing countries. In this study, we have aimed to identify the frequency of home accidents in children between 1 and 4 years of age, the related factors and the parents' knowledge and attitudes towards home accidents.
Material and Method: In the study conducted in a prospective, single-center, descriptive-analytical way, out of 495 children registered in SBÜ Haseki SUAM Bağcılar Training ASM, the mothers of 223 children, who applied to our center between December 2017 and February 2018, have been included. The questionnaire prepared by us was filled out by talking face to face. A survey in which there are sociodemographic characteristics of people, home accident situations of child and parent as well as practices aimed at preventing home accidents. Data were analyzed by Mann Whitney U Test Chi Square Test with descriptive statistical methods in SPSS 15.0 program.  The statistical significance level alpha was accepted as p<0,05.
Findings: The Average age of mothers participating in the study was 30,4±5,1 (min: 21, max: 44). While 57.8% of the mothers had low education level,42.2% had higher education level. The child's previous home accident state increases as parental education and income levels fall and this has been determined statistically significant (p=0,001 p<0,001 p=0,004). The most common type of accidents among the children, who have had home accidents, has been determined as falls with 58.9%. The rate of having a home accident has been significantly higher in children whose mother had a home accident (p <0.001). The risk of having a home accident children whose mother previously had home accident has increased by 4.34 times (%95 CI 2,45 – 7,69).
Result: Injuries and deaths due to home accidents are increasing day by day. For this reason, social awareness and education for the prevention of home accidents must be increased. In particular, parents who have undertaken primary care of children have knowledge of protection from accidents and the education they will give their children are the most important steps in protection from accidents.

Keywords: Home accidents, child, safety precautions