Mikroskobik hematürili hastalarda sistoskopi gereklilik skalası
Cystoscopy requirement scale in patients with microscopic hematuria
Yazar: ADEM SANCI
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR TÜRKÖLMEZ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Cerrahi-ürolojik = Surgery-urologic ; Hematüri = Hematuria ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sistoskopi = Cystoscopy ; Ölçekler = Scales ; Üriner sistem = Urinary tract ; Ürogenital neoplazmlar = Urogenital neoplasms

Özet:
Amaç: Araştırmamızın amacı asemptomatik mikroskobik hematürili, hastalarda Amerikan Üroloji Derneği (AÜD) klavuzunda yer alan risk faktörleri analizi yapılarak mesane tümörü gelişebilecek hasta grubunun risk faktörlerinin bir skorlama sistemi geliştirerek değerlendirilmesi, ileri inceleme gerektiren hasta grubununun belirlenmesi, sadece bu gruba ileri ürolojik değerlendirme yapılması (sistoskopi,sitoloji ve/veya radyolojik görüntüleme) ile gereksiz sistoskopilerin ve gereksiz radyolojik tetkiklerin yapılmasının önlenmesidir.
Gereç-Yöntem: 2006-2020 yılları arasında Ankara Üniversitesi Üroloji Anabilimdalı Üroloji servisinde ileri ürolojik değerlendirme (sistoskopi,sitoloji ve/veya radyolojik görüntüleme) yapılan hastalar ve bu hastalara ait veriler hastanemiz veri tabanından retrospektif olarak taranmış ve kayıt altına alınmıştır. >18 yaş hastalar ve asemptomatik mikroskobik hematüri tanısı için ileri ürolojik değerlendirme (sistoskopi,sitoloji ve/veya radyolojik görüntüleme) yapılan hastalar belirlenmiştir. Bu kriterlere uygun toplam 1461 hasta bulunmuştur. Bu 1461 asemptomatik mikroskobik hematürili hastanın AÜD klavuzlarında tanımlanmış risk faktörleri cinsiyet, yaş, sigara kullanım hikayesi, mesleki risk, alkilleyici ajan kullanımı, makroskobik hematüri varlığı, mikroskobik hematüri derecesi ve persiste etmesi, irritatif işeme semptomları varlığı, pelvik radyoterapi, kronik üriner enfeksiyon ve yabancı cisim varlığı olarak belirlenmiş ve bu risk faktörlerinin her hasta için olup olmaması kaydedilmiştir. Takipte mesene tümörü risk faktörlerinin incelenmesi amacı ile ki-kare analizi ve bu faktörlerin risk düzeylerinin çoklu şekilde etkisinin tespit edilebilmesi amacı ile lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Lojistik regresyon analizi sonucunda ise elde edilen Odds oranları 10 üzerinden puanlamaya dökülmüştür.
Bulgular: Toplam riskleri 10 puan üzerinde standardize ettiğimizde yaş 1, cinsiyet 2, sigara 4, mesleki risk 1 ve makroskobik hematüri 2 puan alarak hesaplanan ölçek sonuçlarına göre asemptomatik mikroskobik hematüri nedeniyle ileri ürolojik inceleme yapılan hastaların ortalama puanlarının 4,917±3,77 olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada takipte tümör görülen bireylerde ortalama risk skorlarının 7,560±1,64 olduğu görülmüştür (p=0,01). Ayrıca tümör gözlenmeyen hastalarda ise ortalama risk skorunun 3,61±2,98 olduğu tespit edilmiştir (p=0,01). İlk sonuçlara göre risk skorlarının yüksek olmasının mesanede tümör olma konusundaki tanı yeteneğinin yüksek olduğu görülmüştür. Hesaplanan kesim noktası hassaslık ve özgüllük düzeylerine göre en uygun olarak 5 olarak görülmüştür (ölçek sonuçlarına göre hastaların ortalama puanlarının 4,917±3,77 olması nedeniyle). Ölçek puanları 4.9 puan ve altındaki puana sahip olan bireyler düşük risk olarak kabul edilmekte, 5.0 puan ve üzeri yüksek risk olmaktadır.
Sonuç: Çalışmamızda tüm risk faktörlerinin analizi yapılarak bir risk skoru geliştirilmiş ve bu risk skoru 5 ve üzerinde olan grupta 18,25 kat daha fazla tümör gelişmi riski olduğu görülmüştür. Çalışmamızın hastalara doğru bilgi verilmesi konusunda üroloji uzmanlarına katkı sağlayacağı ve gereksiz ileri ürolojik inceleme yapılan hasta sayısını ciddi oranda azaltacağını düşünüyoruz.

Abstract:
Aim: The primary aim of our study is to analyze the risk factors for bladder cancer in patients with asymptomatic microscopic hematuria (AMH) according to American Urological Association (AUA) microhematuria guidelines and to develop a risk scoring system. The secondary purpose is to determine the patients who require further urological evaluation and to avoid unnecessary cystoscopies and radiological examinations by using the scoring system.
Materials-Methods: In Ankara University Urology Department between 2006 and 2020, patients who underwent further urological evaluation were evaluated, retrospectively. Patients aged>18 years who underwent further urological evaluation (underwent cystoscopy, citology and radiological imaging)  for asymptomatic microscopic hematuria were identified. A total of 1461 patients included in the study. The risk factors defined in the AUA guidelines for bladder cancer in patients with AMH are male sex, age, smoking history, occupational exposure, use of alkalinizing agents, presence of macroscopic hematuria, degree and persistence of microscopic hematuria, presence of irritative voiding symptoms, pelvic radiotherapy, chronic urinary infection and foreign body and the presence of these risk factors were recorded. Chi-square analysis was used to determine bladder tumor risk factors and logistic regression analysis was applied to determine the effects of these factors. Odds ratios obtained as a result of logistic regression analysis were scored over 10.
Results: The total risk score was standardized over 10 points. According to the statistical evaluation, age>40 was calculated as 1 point, male gender 2 points, smoking history 4 points, occupational risk factor 1 and macroscopic hematuria 2 points. The mean score of the AMH patients was 4,917 ± 3,77 point. The mean risk score of 50 patients with bladder tumor was 7,560 ± 1.64 point (p = 0.01). In patients without a bladder tumor, the mean risk score was found to be 3.61 ± 2.98 point (p = 0.01). The cut-off point calculated was found to be 5 as the most appropriate according to the sensitivity and specificity levels (due to the mean score of patients with bladder tumors being 4.917 ± 3.77). In summary, patients with risk scores of 4.9 points or less are low risk, and 5.0 points and above are high risks.
Conclusion: In the present study, a risk score system was developed by analyzing all risk factors in AMH patients for bladder cancer. The patients with a risk score of 5 and above had 18.25 times higher risk of bladder tumor development. Our study may significantly reduce the number of patients undergoing unnecessary further urological examination.