COVID-19 yoğun bakım hastalarının CPAP'a uyumları, bazı hemodinamik ve ventilasyon parametreleri üzerine CPAP sırasında dinletilen müziğin etkisi
The effect of music during CPAP on adaptation to CPAP, some hemodynamic and ventilation parameters of COVID-19 intensive care patients
Yazar: SÜMEYYE BİLGİLİ
Danışman: PROF. DR. REVA BALCI AKPINAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ajitasyon = Agitation ; COVID 19 = COVID 19 ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu araştırma yoğun bakım ünitesinde yatan COVID-19 hastalarının CPAP'a uyumları, hemodinamik ve ventilasyon parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Randomize kontrol gruplu olan ve deneysel türde yapılan bu araştırmaya Elazığ'da bir hastanenin yoğun bakım ünitelerinde yatarak tedavi gören toplam 70 COVID-19 hastası alınmıştır. Deney grubundaki hastalara CPAP uygulaması boyunca müzik dinletilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, nabız hızı, solunum hızı, oksijen satürasyonu, maske hava sızıntı miktarı, RASS puanı ve hastaların CPAP süresince yaşadıkları durumlardır. Ölçümler deney ve kontrol grubunda uygulama başlamadan önce, uygulamanın 1.dk, 15.dk ve 30.dk.sında yapılmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi,  tek yönlü varyans analizi ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların RASS puan ortalaması deney grubunda uygulamaya başlamadan önce 2.14±0.69, uygulamanın 30.dakikasında 0.74±0.61'dir. Kontrol grubunda RASS puan ortalaması uygulama öncesinde 2.06±0.53, uygulamanın 30.dakikasında 1.46±0.61'dir. Deney ve kontrol grubunun RASS puan ortalamaları arasındaki fark grup içinde ölçüm zamanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). RASS puan ortalamaları gruplar arasında karşılaştırıldığında uygulamanın 15. ve 30. dakikalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Deney grubunun uygulama başlamadan önce SKB ortalaması 134.40±23.26 mmHg, solunum sayısı ortalaması 32.80±6.17, SpO2 ortalaması 77.86±6.97 olarak bulunmuştur. Kontrol grubunda ise uygulama başlamadan önce SKB ortalaması 127.26±23.80 mmHg, solunum sayısı ortalaması 31.37±4.71, SpO2 ortalaması 78.20±6.43 olarak belirlenmiştir. Uygulamanın 30. dakikasında deney grubunda SKB ortalaması 127.71±18.51 mmHg, solunum sayısı ortalaması 23.60±5.26, SpO2 ortalaması 94.46±2.97,  kontrol grubunda uygulamanın 30. dakikasında SKB ortalaması 130.00±18.08 mmHg, solunum sayısı ortalaması 27,94 ±6.14, SpO2 ortalaması 91.60±3.86 olarak bulunmuştur. Uygulamanın 30. Dakikasında hava sızıntı miktarı deney grubunda 9.00±8.67 iken kontrol grubunda 20.03±14.14'tür. Ölçüm zamanlarına göre deney ve kontrol grupları grup içinde karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Solunum sayısı, SpO2 ortalaması ve hava sızıntı miktarı gruplar arasında 15. ve 30. dakikalarda istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Hastaların uygulama boyunca maskeye dokunma sayısı ortalaması deney grubunda 1.23±2.15, kontrol grubunda 5.31±3.36'dır. Deney grubundaki hastaların %7.4'ü, kontrol grubundaki hastaların %92.6'sı korku ve endişe bildirmişlerdir. Gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05).
Sonuç: Araştırmada,  CPAP sırasında müzik dinletilen hastaların ajitasyon düzeyinlerinde, hemodinamik ve ventilasyon parametrelerinde olumlu değişiklikler oluşmuştur.  Müzik hastaların korku, endişe ve ağrı yaşama durumlarını azaltmış, uygulama sırasında uykuya eğilimlerini arttırmıştır. Uygulama sırasında müzik dinletilen hastaların CPAP'a uyumlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ajitasyon, COVID-19, CPAP, hemşirelik, müzik, uyum, yoğun bakım

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of music during CPAP on patients' adaptation to CPAP, hemodynamic and ventilation parameters of COVID-19 patients hospitalized in the intensive care unit.
Materials and Methods: A total of 70 COVID-19 patients who were hospitalized in the intensive care units of a hospital in Elazig were included in this experimental study with a randomized control group. The patients in the experimental group were listened to music during the CPAP application. The dependent variables of the study are systolic blood pressure, diastolic blood pressure, pulse rate, respiratory rate, oxygen saturation, amount of mask air leakage, RASS score and the conditions experienced by the patients during CPAP. Measurements were made in the experimental and control groups before the application started, at the 1st, 15th and 30th minutes of the application. Chi-square test, t test for independent groups, one-way analysis of variance, and t test for independent groups were used in the analysis of data.
Results: The mean RASS score in the experimental group was 2.14±0.69, before the application 0.74±0.61 at the 30th minute of the application. In the control group, the mean RASS score was 2.06±0.53 before the application and 1.46±0.61 at the 30th minute of the application. The difference between the RASS mean scores of the experimental and control groups was found to be statistically significant within the group according to the measurement times (p<0.05). When the RASS mean scores were compared between the groups, there was a statistically significant difference at the 15th and 30th minutes of the application (p<0.05). Before the application, the mean SBP of the experimental group was 134.40±23.26 mmHg, the mean respiratory rate was 32.80±6.17, and the mean SpO2 was 77.86±6.97. In the control group, mean SBP was 127.26±23.80 mmHg, respiratory rate average was 31.37±4.71, SpO2 average was 78.20±6.43 before the application started. At the 30th minute of the application, the mean SBP in the experimental group was 127.71±18.51 mmHg, the mean respiratory rate was 23.60±5.26, the mean SpO2 was 94.46±2.97. The mean SBP in the control group at the 30th minute of the application was 130.00±18.08 mmHg. It was found to be 10.40 mmHg, mean respiratory rate 27.94 ±6.14, SpO2 mean 91.60±3.86. While the amount of air leakage at the 30th minute of the application was 9.00±8.67 in the experimental group, it was 20.03±14.14 in the control group. When the experimental and control groups were compared within the group according to the measurement times, the difference was statistically significant (p<0.05). Respiratory rate, SpO2 mean and air leakage amount showed statistically significant differences between the groups at the 15th and 30th minutes (p<0.05). The average number of times the patients touched the mask during the application was 1.23±2.15 in the experimental group and 5.31±3.36 in the control group. 7.4% of the patients in the experimental group and 92.6% of the patients in the control group reported fear and anxiety. The difference between the groups was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: In the study, positive changes occurred in the agitation levels, hemodynamic and ventilation parameters of the patients who listened to music during CPAP. Music reduced the patients' fear, anxiety and pain, and increased their tendency to sleep during the application. It was concluded that patients who listened to music during the application had higher compliance with CPAP.
Key Words: Adaptation, agitation, COVID-19, CPAP, intensive care, music, nursing,