Âvânzâde Mehmed Süleymân'ın Kadın Saçları adlı eseri (inceleme, metin, dizin, tıpkıbasım)
Âvânzâde Mehmed Süleymân's work named Women's Hair (introduction, text, index, facsimile)
Yazar: RUMEYSA ADA
Danışman: PROF. DR. AYLİN KOÇ GIANNOPOULOS
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Avanzade Mehmed Süleyman = Avanzade Mehmed Süleyman ; Kadınlar = Women ; Osmanlıca = Ottoman ; Saç bakımı = Hair care ; Saçlar = Hair ; Tıp metinleri = Medical texts ; Tıp tarihi = History of medicine

Özet:
Bu çalışma 20. yüzyılda yaşamış olan eczacı, yazar ve çevirmen Âvânzâde Mehmed
Süleymân'ın Kadın Saçları isimli eseri üzerinedir. Âvânzâde Mehmed Süleyman'ın Hicri
1335/Miladi 1917 yılında Kader Matbaasında basılmış saç bakımı, sağlığı, uzatılması,
dökülmemesi ve boyanmasından bahseden "Kadın Saçları" başlıklı eseri bu tezin çalışma
konusudur. Eser, 55 sayfadan oluşmaktadır. Eserde yer alan başlıklardan bazıları şunlardır:
Saçları Temizlemek İçin Tertîb, Saçların Ağarması, Sukût-ı Eş'âr, Saç Boyaları ve Bunlardan
Mütevellid Arızalar, Saçkırana Karşı İlaç, Saç ve Sakal Çıkarmak İçin Tertib, Kınadan Nasıl
İstifade edilir?...
Eserde saçlar özellikle tıbbi açıdan ele alındığı için, yapılan çalışmanın tıp terimleri,
bitki isimleri, hastalık isimleri gibi geniş bir yelpazede alana katkı sağlayacağı
öngörülmektedir.
Çalışma; Giriş, İnceleme, Metin, Dizin ve Tıpkıbasım olmak üzere beş bölümden
oluşmaktadır. Giriş bölümünde 20. yüzyıl Osmanlı tıbbının özellikleri, eserin müellifinin
hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra çalışmanın konusu olan Kadın Saçları isimli
tıp metninde geçen terimler sınıflara ayrılarak incelenmiştir.
Metin bölümünde eser çeviri yazıya aktarılmıştır. Kelimelerin imlası noktasında
günümüzde yaygın olarak kullanılmayan kelimeler Kubbealtı Lugatı esas alınarak yazılmıştır.
Günümüzde sıklıkla kullanılan kelimeler içinse Türk Dil Kurumu sözlüğünden
faydalanılmıştır.
Dizin bölümünde çeviri yazıya aktarılmış olan sözcükler alfabetik olarak sıralanıp
metinde kullanıldıkları bağlama göre anlamları verilmiştir. Yabancı kökenli kelimelerin hangi
dile ait oldukları italik olarak belirtilmiştir.
Son olarak Tıpkıbasım bölümünde eserin orijinal nüshasının İ.B.B. Atatürk Kitaplığı
Koleksiyonuna 615.5 AVA arşiv numarasıyla kayıtlı kopyası sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Türkçesi, Tıp Metinleri, Âvânzâde Mehmed Süleymân, Kadın Saçları

Abstract:
This study is based on the work of Avanzade Mehmed Suleyman, a pharmacist,
writer, and translator who lived in the 20th. century, called Women's Hair. Avanzade
Mehmed Süleyman's work titled "Women's Hair", which was published in Kader Printing
House in Hijri 1335/Gregorian 1917, talks about hair care, health, extension, non-shedding,
and dyeing, is the subject of this thesis. The work consists of 55 pages. Some of the titles
included in the work are: Formula for Cleaning Hair, Graying of Hair, Hair Loss, Hair Dyes
and Accidents Caused by Them, Medicine Against Ringworm, Formula for Removing Hair
and Beard, How to Use Henna?...
Since the work deals with hair, especially from a medical point of view, it is
anticipated that the study will contribute to a wide range of fields such as medical terms, plant
names, and disease names.
The study consists of five parts: Introduction, Review, Text, Index, and Facsimile. In
the introduction section, after giving information about the characteristics 20th. century
Ottoman medicine, the life, and works of the author of the work, and the terms mentioned in
the medical text called Women's Hair, which is the subject of the study, were divided into
classes and examined.
In the text section, the translation of the work has been transferred to the manuscript.
At the point of spelling of words, words that are not widely used today are written based on
Kubbealtı Lugati. For the words that are frequently used today, the Turkish Language
Institution dictionary has been used.
In the index section, the words that have been translated into translation are sorted
alphabetically and their meanings are given according to the context in which they are used in
the text. The words of foreign origin are indicated in italics to which language they belong.
Finally, in the facsimile section, a copy of the original copy of the work registered with the
archive number 615.5 AVA was presented to the Collection of the İ.B.B, Ataturk Library.

Keywords: Ottoman Turkish, Medical Texts, Avanzade Mehmed Süleyman, Women's Hair