İbrahim b. Muhammed el-Yalvacî ve Risale fî İhbar bi-Ellezi (İsm-i Mevsûl)
İbrahīm b. Muḥammed el-Yalvācī and  Ri̇sāle fî iİḫbār bi-Elleẕī (Relative pronouns-relative adjective)
Yazar: İSMAİL ERKEN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN EGE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dilbilgisi = Grammar ; İbrahim bin Muhammed  el-Yalvacı = İbrahim bin Muhammed  el-Yalvacı ; Risale = Pamphlet ; Risale fi İhbar bi-Ellezi = Risale fi İhbar bi-Ellezi ; İsm-i mevsuller = Ism mawsuls

Özet:
Bu çalışma İbrahīm b. Muḥammed el-Yalvācī (M.1810/M.1876) tarafından 1838'de yazılmış "Risāle fî İḫbār bi-Elleẕī" adlı eserin edisyon kritiğidir. Yalvācī'nin Risalesi'nin konusu; ilk cümledeki bir öğeyi vurgulamak için o cümlenin ism-i mevsûlün ana edatı olan "ellezi" ya da harf-i tarif olan "elif lam" kullanarak yeniden oluşturulmasıdır. 
Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Bunlar bir giriş ve üç ana bölümdür. Giriş bölümünde de çalışmanın konusunu, amacını ve metodunu irdelenmiştir. Yine girişte Yalvācī'nin hayatını işlemeden önce ölümünden önceki yüzyılın özelliklerini sunulmuştur. Son olarak Osmanlı'da Medrese ve medreselerde okutulan Arapça gramer hakkında özet bir bilgi verilmiştir.  
İlk bölümde İbrahīm b. Muḥammed el-Yalvācī'nin hayatı ve eserleri işlendi. Doğumu, eğitimi, hocaları, kariyeri ve ölümü hakkındaki tüm bilgileri sunmaya çalıştık. Eserleri hakkında kısa bilgiler ve bu eserlerin hangi kütüphanelerde bulunduklarının malumâtını da verdik. 
İkinci bölümde Risāle fî İḫbār bi- bi-Elleẕī'yi ele aldık. Bundan sonra yazarın risaledeki metodunu, Risāle fî İḫbār bi-Elleẕī'nin kaynaklarını ve bu risalenin nüshalarının özelliklerini sunduk. Daha sonra ise tahkikdeki izlediğimiz metod hakkında bilgi verdik.
Son bölümde Risāle fî İḫbār bi-Elleẕī'nin tahkikli metnini sunduk. Tahkik esnasında elimizde üç nüsha bulunmakta idi. Ayetler, hadisler, şiirler, kişiler, yerler, kaynaklar vb. hakkında bilgiler dipnot olarak verilmiştir.



Anahtar kelimeler: Yalvacî, İbrahim b. Muhammed, İhbar bi-Ellczi, İsm-i Mevsûl.

Abstract:
This study is a critical version of "Risāle fî İḫbār bi-Elleẕī" which was written by İbrahīm b. Muḥammed el-Yalvācī (1810/1876) in 1838. The topic of the risale is recreation of the sentence for stressing any part of first sentence (non recreated) with Ellezi which is the main preposition of relative pronouns and relative adjective, and Elif Lam which is definite article (Harf-i Tarif). 
Our study has four parts that are an introduction part and three main parts. We scrutinized the topic, the aim and the method of study in introduction part. In addition to that characteristic of century is exhibited which is before the death of Yalvaci. Finally, the knowledge is given about madrasah at Ottoman and Arabic grammar that was thought in madrasahs. 
In first part, the life and the works of Yalvaci was written. We explained his birth, education, teachers, career and death. In addition to that we gave some short knowledge about his works and libraries where his books. 
In second part, we criticised Risāle fî İḫbār bi- bi-Elleẕī. Then, we explained the method of writer in the Risale, resources of Risāle fî İḫbār bi-Elleẕī and features of the Risale's copy. Finally, we gave some knowledge in "criticize and edition". 
In the last part, we introduced the criticized an edited text of Risale. While we was criticising and editing the text, we compared three copies of Risale. Information about ayats, hadiths, poems, persons, places, sources and etc. was given as footnote.



Keywords: Yalvacı, İbrahim B. Muhammed, İhbar bi-EIlezi, İsın-i Mawsul.