Probleme dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin analitik düşünme becerileri, kavramsal anlamaları ve fene yönelik tutumları üzerine etkileri
The effects of problem based learning method on students' analytical thinking skills, conceptual understandings and attitudes toward science
Yazar: MERVE OLÇA
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜNAY BALIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Analitik düşünme becerileri = Analytical thinking skills ; Düşünme stilleri = Thinking styles ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişin yaşandığı yirmi birinci yüzyıl, bilginin, ülkelerin varlıklarını devam ettirmeleri için olmazsa olmaz haline geldiği bir dönem olduğu söylenebilir. Günümüz bilgi çağında, fen bilimleri öğretimi ile öğrencileri günlük hayatta karşılaştıkları problemlere etkili ve pratik çözümler üretebilen, düşünme yeteneğini geliştiren, başarıyı üst seviyeye çıkartabilen, ezbercilikten uzak, fen bilimleri dersine karşı olumlu tutum geliştiren fen okuryazarı bireyler olarak yetiştirilmek istenmektedir. Bu amaçla son olarak 2013 yılında güncellenen fen bilimleri öğretim programında öğrencinin aktif, öğretmenin rehber olacağı öğrenme ortamları temel alınmıştır. Bu öğrenme ortamlarından biri de probleme dayalı öğrenme yönteminin uygulandığı ortamlardır.
       Araştırmanın amacı, probleme dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin analitik düşünme becerileri, kavramsal anlamaları ve fen bilgisi dersine yönelik tutumları üzerine etkisini belirlemektir. 
       Araştırmada fen bilimleri dersinde probleme dayalı öğrenme yönteminin etkililiğini belirlemek amacıyla, eşitlenmemiş ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır (Cohen, Manion ve Morrison, 2007). Araştırma, yarı deneysel olduğu için evren örneklem seçimine gidilmeyerek çalışma grubu üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 öğretim yılında İzmir ili Buca ilçesine bağlı bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 48 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubunda 24 kontrol grubunda 24 öğrenci yer almaktadır.
       Araştırmada veri toplamak amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen "Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme Ünitesine İlişkin Kavramsal Anlama ve Analitik Düşünme Testi" ve Evrekli (2015) tarafından geliştirilen "Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise, araştırmacı tarafından probleme dayalı öğrenme sürecine katılan öğrencilere yönelik hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır.
       Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin analitik düşünme becerileri ve kavramsal anlama düzeylerinde deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumları arasında ise deney ve kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ayrıca, yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda, öğrencilerin problemle dayalı öğrenme sürecine ve öğrenmelerine olan etkilerine ilişkin olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. 
       Sonuç olarak yapılan bu araştırmanın; fen öğretime, probleme dayalı öğrenme yöntemi kullanan eğitimcilere, bu konuda yapılacak yeni çalışmalara ve alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.



Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Probleme Dayalı Öğrenme, Analitik Düşünme Becerileri, Kavramsal Anlama ve Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum

Abstract:
Twenty first century in which  transition of industrial society to information society is lived , is a term in which information is necessary  to go on their existings. In today's information age, it is expected with the science education to grow up students as a scientific literated who can produce effective and pratical solutions to problems which is encountered in daily lifes, improve ability to thinking, increase the success, stay away from rote, have positive attitudes toward science courses. For this aim, creating the learning environments in which  student is active and teacher is guide is the main focus in science curriculum which is updated in 2013. One of these learning environments is the environment in which it is used problem based learning method.
       The aim of the research is identifying the effect of problem based learning method on students'analytical thinking skills, conceptual understandings and attitudes toward science courses.
       For the purpose of explaing the effect of problem based learning method in science courses, unequal pretest-posttest control grouped quasi-experimental design has been used in this research (Cohen Monion and Morrison, 2007). Because the research was quasi-experimental, it was conducted on the group of study without using universe and sample choice. There are 48 6th grade students who have education in a secondary school affiliated to İzmir Buca National Educational Institution. There are 24 students in experimental group and 24 students in control group.    
       By the aim of collecting data, the conceptual understanding and analytical thinking test toward  "Reproduction, Growth and Development in Plants and Animals" which was improved by researcher and "Attitude Scale Toward Science Course" which was developed by Evrekli (2015) were used in the research.  The qualitative data of the research has been gathered with semi-structured interviews which was developed by the researcher for the students who attended the period of problem based learning process
       The result of quantitative data analysis, there is a significant difference between experimental and control groups'analytical thinking skills and conceptual understanding levels in favor of experimental group. There is not a significant difference between experimental and control groups'scores taken from attitudes towards science courses. Besides, the result of semi structured interview made with experimental groups, it is found that students have positive opinions about  effects of problem based learning process and learnings.
       Consequently it is thought that this research will contribute to science education, educators who use problem based learning method, new researches in this field and the literature.





Keywords: Science Education, Problem Based Learning, Analytical Thinking Skills, Conceptual Understanding and Attitudes toward Science Course.