Hastaneye başvuran ve yatırılan hiponatremik hastalarda etiyolojik nedenlerin ve prognozu etkileyen değişkenlerin belirlenmesi
Determination of etiological causes and prognostic factors in hospitalised patients with hyponatraemia
Yazar: ALİ İHSAN EFE
Danışman: PROF. DR. SAMİM ÖZEN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Hiponatremi en sık karşılaşılan ve mortalite-morbiditeye neden olabilen serum elektrolit bozukluğudur. 
Amaç: Bu çalışmada hiponatremi saptanan çocuk hastalarda etiyolojik nedenlerin ve prognozu etkileyen faktörlerin belirlenmesi hedeflendi.
Gereç ve Yöntem: Ege Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda 2022 yılında serum sodyum düzeyi 135 mEq/litrenin altında saptanan ve hiponatremi olarak değerlendirilen hastalar çalışmaya alındı. Hastalar, serum sodyum değerlerine göre hafif (135-130 mEq/L), orta (130-125 mEq/L), ağır (<125 mEq/L) hiponatremi olarak sınıflandırıldı. Hastaların etiyolojik nedenleri, uygulanan tedavi ile prognozalar, hastanede ve yoğun bakımda yatış süreleri ve eşlik eden morbidite-mortaliteleri arasındaki ilişkiler değerlendirildi. 
Bulgular: Hastaneye başvuran 91733 hastanın biyokimya tetkikleri geriye yönelik tarandı. Hastaların 3856'sında hiponatremi saptandı. Hastaların orta/ağır hiponatremi olan 168'sinden 11'i (%6,5) psödohiponatremi tanısıyla dışlandı ve 157 hasta çalışmaya dahil edildi. 2022 yılı için hiponatremi sıklığı %4,2 bulundu.  
Hiponatremi saptanan hastaların başvuru yakınmalarına bakıldığında bulantı ile başvuran hastaların bulantısı olmayanlara göre 2,8 kat daha fazla ağır hiponatremi saptandığı görüldü (p:0,011).
Hiponatremi saptanan hastaların fizik muayenede bulgularında asit saptanması durumunda hiponatreminin ağır olma ihtimali hafif-orta hiponatremi olanlara göre 3 kat yüksek olduğu saptandı (p:0,004).
Hastalarda predispozan faktör olarak siroz (p:0,031) varlığında ağır hiponatremi saptanma olasılığı hafif-orta hiponatreminin 2 katı bulundu. Böbrek dışı kayıp (ishal, aşırı terleme vs.) varlığında ağır hiponatremi saptanma olasılığı hafif-orta hiponatreminin 2,3 katı idi (p:0,037).
Hastalarda bakılan laboratuvar değerlerinde NT-proBNP hafif-orta hiponatremide ortanca 237 ng/L saptanmışken ağır hiponatremide ortanca 1245 ng/L saptanmış olup ağır hiponatremide daha fazla arttığı görüldü (p:0,043).
Hastaneye yatanların %87 si hafif-orta hiponatremi iken ağır hiponatremilerin %82'sinin hastaneye yattığı görüldü. Benzer şekilde yoğun bakıma yatan hastaların %53,8'i hafif-orta hiponatremi, ağır hiponatremisi olanların %35'i yoğun bakıma yatmış idi (p:0,001). Mortalite değerlendirildiğinde hafif-orta hiponatremisi olan hastaların %1,4'ü, ağır hiponatremisi olanların %11,7'sinin kaybedildiği bulundu (p:0,058).
Hastane yatış süresi hafif-orta hiponatremilerde ortanca 5,5 gün, ağır hiponatremide ise 11,5 gün saptandı (p:0,005).
Sonuç: Hiponatremi sıklığı acil servise başvuran hastalarda 1 yılda %4,2 gibi yüksek oranda olduğu akılda tutulmalıdır. Siroz gibi predispozan faktörü olan hastalarda ağır hiponatremi daha sık görülür. Laboratuvar parametrelerinden NT-proBNP yüksekliğinin hiponatreminin bir göstergesi olabilir. Hafif-orta yerine ağır hiponatremi saptandığında hastane yatış ve özellikle yoğun bakıma yatış risklerinin ve sürelerinin daha fazla olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Hyponatremia is the most encountered serum electrolyte disorder that is also the most frequently related to mortality and morbidity. 
OBJECTIVE: In this study, it was aimed to determine the etiological causes and factors affecting the prognosis in paediatric patients with hyponatremia.
MATERIAL and METHOD: In 2022, at Ege University Children's Hospital, patients with serum sodium levels below 135 mEq/litre, considered as hyponatremia, are included in the study. Patients are classified as mild (135-130 mEq/L), moderate (130-125 mEq/L) and severe (<125 mEq/L) hyponatremia according to serum sodium values. The relationships between the etiological causes, treatment, prognosis, hospital and intensive care unit stays, accompanying morbidity and mortality rates are evaluated.
FINDINGS: Biochemistry tests of 91733 patients admitted to the hospital are retrospectively examined, in 3856 patients hyponatremia is detected, 11 of 168 patients with moderate/severe hyponatremia are excluded with the diagnosis of pseudohyponatremia and 157 patients are included in the study. For the year 2022, the incidence of hyponatremia was found to be 4.2%.  
When the complaints of the admitted patients with hyponatremia are analysed, it is observed that patients with nausea complaints are 2.8 times more likely to have severe hyponatremia than those without nausea (p:0.011).
If ascites was detected in the physical examination findings of patients with hyponatremia, the probability of hyponatremia being severe was 3 times higher than the probability of mild to moderate hyponatremia (p:0,004).
In the presence of cirrhosis as a predisposing factor (p:0,031), the probability of severe hyponatremia is 2 times that of mild-moderate hyponatremia. In the presence of non-renal loss (diarrhoea, excessive sweating, etc.), the probability of severe hyponatremia is 2.3 times that of mild-moderate hyponatremia (p:0.037).
NT-proBNP is detected to have a median value of 237 in mild-moderate hyponatremia and a median value of 1245 in severe hyponatremia, which shows that the increase in the NT-proBNP value is way higher in severe hyponatremia.
Although 87% of hospitalised hyponatremia patients had mild-moderate hyponatremia, 82% of severe hyponatremia patients were hospitalised. Similarly, 53.8% of the patients hospitalised in intensive care unit had mild-moderate hyponatremia, whereas 35% of severe hyponatremia patients were hospitalised in intensive care unit (p:0.001). Regarding mortality, 1.4% of patients with mild-moderate hyponatremia and 11.7% of patients with severe hyponatremia died, (p:0.058).
The median duration of hospitalisation was 5.5 days in mild-moderate hyponatremia and 11.5 days in severe hyponatremia, which is 2 times higher (p:0.005).
CONCLUSION: It should be kept in mind that the prevalence of hyponatremia is as high as 4.2% in patients admitting to the emergency department. Hyponatremia should be considered in patients admitting with nausea. It should be kept in mind that severe hyponatremia is more common in patients with predisposing factors such as cirrhosis. It should be known that elevated NT-proBNP, one of the laboratory parameters, may be an indicator of hyponatremia. When severe hyponatremia is detected instead of mild-moderate hyponatremia, it should be taken into consideration that the risk and duration of hospitalisation, especially intensive care unit admission, are higher. It should be known that the need for treatment prolongs the duration of hospitalisation and recovery time of hyponatremia, regardless of the degree of hyponatremia.