İlkokul öğrencilerinin çevre algılarının öğrenci çizimleri aracılığıyla değerlendirilmesi
Evaluation of primary school students' environmental perceptions through student drawings
Yazar: YONCA ŞİMŞİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÜNAL
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin çevre algılarını fenomenolojik bir yöntemi yapılandırmacı çerçevede kullanarak araştırmaktır. Araştırma, tüm sınıf düzeylerinden 100 ilköğretim öğrencisini kapsamaktadır ve öğrencilerden çevre anlayışlarını çizimler aracılığıyla ifade etmeleri istenmiştir. Niteliksel grafik verilerini nicel değerlere dönüştüren Bir Çevre Çiz Test Rubriği (BÇÇT-R), bu ifadeleri ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek için kullanılmıştır. Dört boyut üzerinden değerlendirilen BÇÇT-R puanları, her biri 0 ile 4 arasında değişen bir skala üzerinden hesaplanmakta ve toplam puan 0 ile 16 arasında değişebilmektedir. BÇÇT-R 'den alınan yüksek puanlar, çocuğun çevre hakkındaki karmaşık ve bilimsel açıdan sağlam zihinsel modellerinin göstergesi olarak yorumlanmaktadır.
Araştırma bulguları, öğrencilerin çizimlerinin %86'sında yer alan biyotik faktörlere ağırlık verdiğini ortaya koymaktadır. Abiyotik faktörler ise daha az ölçüde temsil edilmekte olup çizimlerin %71'inde yer almaktadır. Ayrıca öğrencilerin çoğunluğunun (%35) insanları çevresel temsillerine dahil etmedikleri görülmüştür. Bu durum, çocukların ekosistem içinde insanların oynadığı rol hakkındaki algılarında olası bir kopukluğa işaret etmektedir.
Çalışmanın sonuçları, çevre eğitimi için önemli çıkarımlar içermektedir. Müfredat içeriğinin biyotik ve abiyotik unsurları birbirine bağlayan ve insan kaynaklı etkileri ekolojik sistemler üzerinde açıklayan bir yaklaşımla entegre edilmesi gerekliliğine dikkat çekmektedir. Araştırma, çocukların çevre hakkındaki zihinsel temsillerindeki güncel önyargılara dikkat çekerek, genç öğrenciler arasında daha kapsamlı ve bilimsel açıdan anlamlı bir çevre anlayışını geliştirmek için eğitim stratejilerinin önemini ortaya koymaktadır. Araştırma, çocukların çevre algılarının nüanslarını ortaya çıkararak, öğrencilerin çevreleri hakkındaki farkındalıklarını artırmayı amaçlayan hedefli eğitim yaklaşımlarının önünü açmakta ve insan etkileşimini de içeren daha bütünleşik bir doğal dünya görüşünü teşvik etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate primary school students' environmental perceptions using a phenomenological method within a constructivist framework. The research comprised 100 primary school students across all grade levels who were invited to express their understanding of the environment through drawings. The Draw-an-Environment Test, which quantifies qualitative graphical data, was utilized to translate these expressions into measurable outcomes. The DET scores across four dimensions, each offering a scale from 0 to 4, culminating in a total attainable score between 0 and 16. Higher scores on the DET are interpreted as indicative of a child's intricate and scientifically sound mental models regarding the environment.
Research findings indicated a predominant tendency among students to feature biotic factors, demonstrated through their presence in 86% of drawings, while abiotic factors were represented to a lesser extent, occurring in 71% of the illustrations. It was also observed that a majority of students (35%) chose not to include humans in their environmental representations, suggesting a possible disconnect in the children's perceptions of the role humans play within the ecosystem.
The study's results hold significant implications for environmental education, highlighting an evident need for the integration of curricular content that bridges biotic and abiotic elements and elucidates the anthropogenic impact on ecological systems. It draws attention to the current biases in children's mental representations of the environment and posits the importance of educational strategies in cultivating a more rounded and scientifically resonant environmental understanding among young learners. By revealing the nuances of children's environmental perceptions, the research paves the way for targeted educational approaches that aim to enhance students' awareness of their environments, encouraging a more integrated view of the natural world that includes human interaction.