Mistik dindarlarda benlik kontrolu (self-contol) ve ahlaki güç
Self-control of mystic religious and moral strenght
Yazar: ESRA ERMAN
Danışman: PROF.DR. HAYATİ HÖKELEKLİ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZETFELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALIDİN PSİKOLOJİSİ BİLİM DALIMİSTİK DİNDARLARDA BENLİK KONTROLÜ VE AHLAKİ GÜÇESRA ERMANYÜKSEK LİSANS TEZİBenlik kontrolü kişinin kendi davranışlarına hükmedebilme, dürtüleriniengelleyebilme, çeşitli kötü alışkanlıklarından kurtulabilme gücünü ifade etmektedir.Kişinin benlik kontrolünü kuvvetlendirerek, kendinde istemediği olumsuzdavranışlardan kurtulabileceği ve bu kontrol mekanizmasının çok çeşitli yollar ilegeliştirebileceği ileri sürülmektedir. Benlik kontrolünün geliştirilmesiyle istek vearzularını kontrol altına alan insanlar ahlaken daha olgun hale gelmektedirler. Mistikdindarlar da amaçlarına ulaşma yolunda kötü huylardan kurtularak ahlakenolgunlaşmayı hedeflemektedirler. Tasavvuf yolunu seçen mistik dindarların da enbüyük amaçlarının kötü huylarından kurtulup, nefislerini kontrol altına alarak Allah'aulaşmak olduğu ifade edilmektedir.Bu doğrultuda, Hıristiyan terminolojisinde 7öldürücü günah olarak ifade edilen tembellik, oburluk, açgözlülük, şehvet, kıskançlık,gurur ve öfkeden oluşan ahlaki kusurların kontrolü bağlamında tasavvufun, benlikkontrolünü geliştirmekteki rolü incelenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada Nakşibenditarikatına mensup 36 kadın 4 erkek olmak üzere 40 kişi ile mülakat yapılmıştır. Eldeedilen bilgiler çözümlenmiş, birbirleriyle aynı yada benzer cevaplar birleştirilerek dahaaçık ve kesin sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır. Verilen genel bilgilerin yanı sırasufilerin konu ile ilgili kendi ifadelerine de yer verilmiştir. Buna göre, elde edilensonuçlar, benlik kontrolünün geliştirilmesi söz konusu olduğunda tasavvufun, sahipolduğu temel esasları, kendi has metot, yöntem ve hedefleri ile nefsi kontrol altınaalmaya çalışarak benlik kontrolünü sağlamada olumlu bir etkiye sahip olduğunu ortayakoyar niteliktedir. Tasavvuf psikolojisi ile ilgili daha net açıklamalar ve daha doğruyorumlar yapılması için yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Danışman: Prof. Dr. Hayati Hökelekli Sayfa sayısı:115Anahtar Kelimeler:Benlik KontrolüAhlaki Güç7 Öldürücü GünahMistisizmMistik Dindar

Abstract:
ABSTRACTDEPARTMENT OF STUDY OF RELIGION AND PHILOSOPHYPSYCHOLOGY OF RELIGIONSELF-CONTROL OF MYSTIC RELIGIOUS AND MORAL STRENGHTESRA ERMAN(MA Thesis)Self-control experesses the strength of the person to direct his behaviours andthe strength to get rid of vices and to obstruct his inner drives. It is argued that bystrengtening self-control the person can relieve from negative behaviours and he candevelop this control mechanism in variours ways. The people who take their desiresunder control by developing self-control become morally more mature. Mystic religiousaim to get mature by relieving from negative behaviours in their way to reach theirgoals. It is experessed that the major aim of the mystic religious who choose sufism is toget rid of their negative disposition and to reach Allah by taking their self under control.Sufism has been researched for its role in developing self-control in the respect ofcontrolling moral deficiencies; the seven deadly sins; pride, greed, envy, anger, lust,gluttony, sloth which are defined in Christian terminology. In this research 40 peoplewere interviewed (36 women and 4 men) all of whom are member of the Nakhshibenditariqat. The information taken has been analysed and the same or similar data havebeen united to reach more certain results. The statements of the sufis about the subjectare given besides the general information. In this respect, the results attribute thatsufism having its main bases and the methods, techniques and aims, has a positive affectin trying to control the self. New researchs are needed to make certain explanations andaccurate comments about the psychology of sufism.Advisor:Prof.Dr. Hayati Hökelekli Pages:115Key Words:Self-ControlMoral StrenghtThe Seven Deadly SinsMysctic ReligiousMyscticism