Radyasyona maruz kalan sıçanlarda aronyanın (Aronia melanocarpa) etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of aronia (Aronia melanocarpa) on rats exposed to radiation
Yazar: ZEYNEP ZÜLAL DİKİCİ
Danışman: PROF. DR. ALİ ERDİNÇ YALIN ; PROF. DR. SERAP YALIN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Modern hayatın içinde, radyasyondan tamamen kaçınmak neredeyse imkansızdır. Hem doğal kaynaklardan hem de insan yapımı kaynaklardan gelen radyasyon, insanlar ve diğer organizmalar üzerinde sürekli olarak olumsuz etkiler yaratmaktadır. Organizmada meydana gelen oksidatif hasarın ardından, gıdalarla alınan antioksidanlar vasıtasıyla serbest radikallerin olumsuz etkileri önlenebilmektedir. Aronyanın, diğer üzümsü meyvelere kıyasla en yüksek antioksidan kapasitesine ve antosiyanin miktarına sahip olduğu çeşitli çalışmalarla kanıtlanmıştır. Bu nedenle, aronyanın hem günlük yaşamda hem de tedavi süreçlerinde maruz kalınan radyasyona bağlı toksisitenin önlenmesinde doğal bir antioksidan olarak destekleyici tedavi seçeneği olarak dikkate alınması önem arz etmektedir. Radyoterapi sonrasında, akut yada kronik dönemde ortaya çıkan karaciğer hasarına bağlı semptomların azalması hastanın yaşam kalitesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada antioksidan etkiye sahip olan aronya bitkisinin, radyasyonun oluşturduğu karaciğer hasarına karşı koruyucu etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla Wistar Albino cinsi, 24 adet erkek sıçan kullanılmıştır. Sıçanlar 4 gruba ayrılmıştır. Aronya ve radyasyon uygulaması yapılan gruplarda, tümör nekröz faktör alfa, interlökin 1 beta, 8-hydroxy-2-deoxyguanosine, malondialdehid düzeyleri, süperoksit dismutaz ve katalaz enzim aktiviteleri ölçülmüştür. Sonuç olarak elde edilen bulgular incelendiğinde aronyanın oksidatif stres parametrelerini azalttığı, antioksidan enzim seviyelerini arttırdığı, inflamasyon belirteçlerini azalttığı ve DNA'nın oksidatif hasarını azalttığı saptanmıştır. Bu sebeple aronyanın, radyoterapinin yan etkilerine karşı koruyucu olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In modern life, it is almost impossible to completely avoid radiation. Radiation from both natural and man-made sources consistently creates adverse effects on humans and other organisms. After oxidative damage in the organism, the negative effects of free radicals can be prevented by means of antioxidants taken with food. It has been proven by various studies that aronia has the highest antioxidant capacity and amount of anthocyanins compared to other berry fruits. For this reason, it is important to consider aronia as a natural antioxidant as a supportive treatment option in the prevention of radiation-induced toxicity both in daily life and in treatment processes. Reduction of symptoms related to liver damage occurring in acute or chronic phase after radiotherapy is very important for the patient's quality of life. In this study, it was aimed to investigate the protective effect of aronia plant, which has an antioxidant effect, against liver damage caused by radiation. For this purpose, 24 male Wistar Albino rats were used. Rats were divided into 4 groups. Tumor necrosis factor alpha, interleukin 1 beta, 8-hydroxy-2-deoxyguanosine, malondialdehyde levels, superoxide dismutase and catalase enzyme activities were measured to determine oxidative stress parameters and antioxidant levels in the groups treated with aronia and radiation. As a result, when the findings were examined, it was determined that aronia reduced oxidative stress parameters, increased antioxidant enzyme levels, reduced inflammation markers and reduced oxidative damage of DNA. For this reason, it is thought that aronia can be used as a protector against the side effects of radiotherapy.