Ergenlerde dini başaçıkma yöntemi olarak dua
Coping strategies of praying in adoloscences
Yazar: ASUDE ARICI
Danışman: PROF. DR. HAYATİ HÖKELEKLİ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Dua = Prayer ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; İnançlar = Beliefs

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın konusu; "Ergenlerde Dini Başaçıkma Yöntemi Olarak Dua" dır. Ergenlerin yaşadıkları sorunlarla; başaçıkmak için duayı kullanıp kullanmadıkları ile bu süreçte duanın olumlu ve olumsuz fonksiyonlarını araştırmaya çalıştık. Araştırma anketinde, üç farklı ölçek ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Bölüm 1-A'da "Structure Of Prayer Scale" (Luckow, Spilka, Mclnttosh, Parks,Laforett) uygulanmıştır. Böüm 1-B'de Pargament'in "Religious Coping Scale" Halil Ekşi tarafından Türkiye şartlarına uyarlanmış "Dini Başaçıkma Tutumları Ölçeği" uygulanmıştır. Bölüm 2 'de ilgili literatür göz önünde bulundurularak ve "Dini Başaçıkma Tutumları" ölçeği temel alınarak bir "Dua Başaçıkma Ölçeği" oluşturulmaya çalışılmıştır. Yukarıda bahsedilen ölçekler, Bursa'da 205'i kız, 195'i erkek toplam 400 ergene uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen bulgular bilgisayar ortamına aktarılmış, SPSS 1 1.0 istatistik programında analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre;. Dua etme sıklık düzeyi: Dua etme sıklığı ile ergenin yaşadığı sorunla ilgili stres ve kaygısının azalması, sorun üzerinde düşünmesi, mücadele azminin artması, kendini güvende hissetmesi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki vardır. Özellikle dua etme sıklığı ile olumlu başaçıkma yöntemi olarak dua arasında anlamlı bir ilişki vardır.. Duada yoğunlaşma düzeyi: Duada yoğunlaşma düzeyi ile ergenin yaşadığı problemle ilgili stres ve kaygısının azalması, sorun üzerinde düşünmesi, mücadele azminin artması, kendini güvende hissetmesi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki vardır. Duada yoğunlaşma düzeyi ile başaçıkma yöntemi olarak dua arasında anlamlı bir ilişki vardır.. Dini inanç düzeyi: Dini inanç düzeyi ile başaçıkma yöntemi olarak dua arasında anlamlı bir ilişki vardır. Dini inanç düzeyi ile ergenin yaşadığı sorunla ilgili stres ve kaygısının azalması, sorun üzerinde düşünmesi, mücadele azminin artması, kendini güvende hissetmesi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki vardır. Dini inanç düzeyi arttıkça, ergenlerin duayı olumlu başaçıkma yöntemi olarak kullanması artmaktadır. Dini inanç düzeyi ile duaları kabul edilmediğinde ümitsizliğe kapılma, Allah'ın sevgisinden şüphelenme, Allah'ın varlığından şüphelenme arasında negatif anlamlı bir ilişki IIIvardır. Dini inanç düzeyi düştükçe, olumsuz başaçıkma yöntemi olarak duayı kullanma artmaktadır. Okul türü: Okul türü ile duanın sorun üzerinde düşünmeyi sağlaması arasında anlamlı bir ilişki vardır. İmam hatip lisesi öğrencileri diğer liselere göre daha yüksek oranda (%83.3) duanın sorun üzerinde düşünmeyi sağlamasına katılmaktadır. Okul türü değişkeni ile ergenlerin yaşadıkları sorunlarla ilgili duaları kabul edilmediğinde, ümitsizliğe kapılmaları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Mesleki ve teknik lise öğrencileri diğer liselere göre daha yüksek oranda duaları kabul edilmediğinde ümitsizliğe düşmektedir. Ümitsizliğe düşmede en düşük orana sahip okul, İmam hatip lisesi öğrencileridir. Okul türü ile duaları kabul edilmediğinde Allah'ın sevgisinden şüphelenme arasında anlamlı bir ilişki vardır. Anadolu lisesi öğrencilerinin diğer liselere göre daha yüksek oranda duaları kabul edilmediğinde Allah'ın sevgisinden şüphelendikleri bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni: Cinsiyet değişkeni ile duanın stres ve kaygıyı azaltması, duanın sorun üzerinde düşünmeyi sağlaması, mücadele azamini arttırması arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Ayrıca cinsiyet ile duaları kabul edilmediğinde Allah tarafından cezalandırıldığını hissetme arasında da anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni ile duaları kabul edilmediğinde ümitsizliğe kapılma ve Allah'ın sevgisinden şüphelenme arasında anlamlı bir ilişki vardır. Kız ergenler, erkeklere göre daha fazla oranda duaları kabul edilmediğinde ümitsizliğe kapılmakta, Allah'ın sevgisinden şüpheye düşmektedir. Stresli Olaydan Etkilenme Düzeyi: Stresli olaydan etkilenme düzeyi ile duanın stres ve kaygıyı azaltması arasında anlamlı bir ilişki vardır. Ayrıca stresli olaydan etkilenme düzeyi ile duanın mücadele azmini arttırması arasında anlamlı bir ilişki vardır. Yaşadıkları olaydan oldukça olumsuz etkilenen ergenler daha çok olumsuz başaçıkma yöntemi olarak duayı kullanmaktadır. IV

Abstract:
ABSTRACT The study whose topic "coping strategies of praying in adolescences" is to investigate whether adolescent use praying to cope in their difficult experiences of life. The study is to examine positive and negative factors of coping in the difficult experiences of life. In the study three different scale of survey and a demographic questionnaire were used. Part 1-A is the "Structure Of Prayer Scale" (Luckow, Spilka, Mclnttosh Parks,Laforett) Part 1-B "Religious Coping Scale" which developed by Pargament and adopted in Turkish form as Dini Başaçıkma Tutumları Ölçeği by Halil Ekşi. Part 2 "Dua Başaçıkma Ölçeği" is developed by taking consideration literature and "Dini Başaçıkma Tutumları Ölçeği". All mentioned above scales are administered in the sample of 400 ( 205 girl, 195 boy ) adolescent /students in Bursa. The output of data from application are transformed into computer format and analyzed in SPSS 1 1.0 and the results of the analysis are as follows: The level of frequency of praying: There is a significant relationship between the frequency of praying and using praying as coping strategies. There is a positive and significant relationship among the frequency of praying, the decrease stress and anxiety, the thinking on difficult experiences of live, increasing struggle and the feeling of self-confidence. Especially there is a significant relationship between the using praying as a positive coping strategy and the frequency of praying. The level of intensity in praying: There is a significant relationship between the level of intensity in praying and using praying as a coping strategy. There is a positive and significant relationship among the level of intensity in praying, the decrease stress and anxiety, the thinking on difficult experiences of live, increasing struggle and the feeling of self-confidence. The level of belief: There is a significant relationship between the level of belief and using praying as coping strategies. The increase the level of belief increases the using praying as a positive coping strategy for adolescence. There is a positive and significant relationship among the level of belief, the decrease stress and anxiety, the thinking on difficult experiences of live, increasing struggle and the feeling of self- confidence. There is negative and significant relationship between the level of belief and using praying as a negative coping strategy. There is negative and significant relationship among the level of belief, using praying as a negative coping strategy hopelessness, suspect of the love of God and suspect of the existence of God. The decrease the level of belief is the increase the using praying as a negative coping strategy for adolescence. VType of school : There is a significant relationship between type of school and the thinking on difficult experiences of live. The students from îmam hatip high school have higher rates of agreement (83.3 %) that praying provides thinking on difficult experiences of live than the students from other type of school. There is a significant relationship between type of school and giving up hope when adolescent praying about the difficult experiences of adolescent life not accepted. The students from Vocational high school have higher rates in giving up hope when adolescent praying not accepted. The lowest rate of school whose students give up hope is İmam hatip high school. The gender: There is not significant relationship among praying decrease in stress an anxiets, thinking about difficult life experiences, the increasing struggle. And there is also no relationship between gender and feeling punishment when praying is not accepted. However there is a significant relationship among gender, hopeless and suspect of God's loving when praying is not accepted. That is, girls are more hopeless and suspect of God's loving when their prayings are not accepted. The level of influence effected of stressful event: There is a significant relationship between the level of influence and praying as a decrease anxiety and stress And there is also significant relationship between the level of influence and praying as a struggling. Adolescences who were affected experiences of stressful event used more negative praying as coping strategy. VI