Özel eğitim kurumlarında çalışan personellerin ve özel eğitime gereksinimi olan çocukların ebeveynlerinin çocuk ihmal ve istismarı farkındalık düzeyleri
The child neglect and abuse awareness levels of personnel working in special education institutions and parents of children with special education needs
Yazar: İREM DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. AVŞAR ARDIÇ
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma özel gereksinimi olan çocukların ebeveynlerinin ve özel eğitim personelinin çocuk ihmal ve istismarına yönelik farkındalıklarını belirlemek ve özel eğitim alanında yürütülecek ihmal ve istismar konulu çalışmalara katkı sağlamak amacı ile yapılmıştır.
Araştırmada, öğretmen adaylarının çocuk istismarı ve ihmali konusundaki farkındalıklarını ölçmek için farklı alt boyutlardan oluşan "Çocuk İhmali Farkındalık Ölçeği (ÇİHFÖ)" ve "Çocuk İstismarı Farkındalık Ölçeği (ÇİFÖ)" olmak üzere 2 ayrı ölçek kullanılmıştır. İzmir ilinde bulunan özel eğitim ve rehabilitasyon kurumuyla iletişime geçilmiş ve bu kurumlarda özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti alan özel gereksinimi olan çocukların ailelerine ve bu çocuklara hizmet veren özel eğitim ve rehabilitasyon personeline toplam 239 ÇİHFÖ ve ÇİFÖ formu verilmiştir. Bu formlardan 84 tanesi özel eğitim personeli, 83 tanesi özel gereksinimi olan çocukların ebeveynleri ait ve 72 tanesi ise boş şekilde geri dönmüştür.
Araştırmada elde edilen veriler analiz edildiğinde; özel eğitim kurumlarında çalışan personellerin ve ebeveynlerin özel gereksinimi olan çocukların ihmal ve istismara yönelik farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Özel eğitim kurumlarında çalışan personellerin deneyim süresinin ve cinsiyetinin çocuk ihmal ve istismarına yönelik farkındalık düzeyleri arasında fark olmadığı görülmüştür. Ayrıca ebeveynlerin eğitim düzeyleri arttıkça istismara yönelik farkındalık düzeylerinin de arttığı bulunmuştur. Son olarak, annelerin babalara göre çocuk ihmal ve istismarına yönelik farkındalık düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This study was conducted to determine the awareness of parents of children with special needs and special education personnel about child neglect and abuse and also ontribute to the studies on neglect and abuse to be carried out in the field of special education.
In the study, two different scales, namely "Child Neglect Awareness Scale (CNAS)" and "Child Abuse Awareness Scale (CAAS)", were used to measure the awareness of pre-service teachers about child abuse and neglect. Special education and rehabilitation institutions in Izmir province were contacted and a total of 310 CNAS and CAAS forms were given to the families and staff of children with special needs receiving special education and rehabilitation services in these institutions. A total of 239 of these forms were returned.
When the data obtained in the study were analysed; it was found that the awareness levels of the staff and parents working in special education institutions towards neglect and abuse of children with special needs were high, the duration of experience and gender of the staff working in special education institutions did not differ between the awareness levels of the parents of children with special needs and special education staff towards child neglect and abuse, the awareness levels of the parents towards abuse increased as their education levels increased, and the awareness levels of mothers towards child neglect and abuse were higher than fathers.