Gösteri sanatlarında alınan rolün oyuncunun (İranlı erkek aktörler) kendi kimliği üzerindeki olası etkileri: Bir nitel fenomenolojik çalışma
The possible impact of a role upon the metamorphosis of an actor's identity (Iranian male actors): A qualitative phenomenological study
Yazar: MOHAMMAD KHEZELİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEBNEM SOYGÜDER BATURLAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Oyunculuk, bir oyuncunun karakterin zihinsel dünyasını ve karakterin duygularını deneyimlemesini gerektirir. Geçici bir maske takma ve başka bir karakterin hayatını, düşüncelerini ve değerlerini tasvir etme sanatıdır. Ancak dikkatli olunmazsa bu maske kalıcı hale gelebilir. Bu çalışma, oyunculuk ve psikoloji arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamıştır. Daha spesifik olarak, karakter rollerinin oyuncunun kimliğini nasıl etkileyebileceğinin algılanan etkilerine odaklanır.
Bir rolün bir filmin veya oyun prodüksiyonunun öncesinde, sırasında ve sonrasında bir oyuncunun hayatını nasıl etkilediğine dair bir literatür eksikliği vardır ve bir rolün bir oyuncu üzerindeki olası olumlu etkileri hakkında araştırma yoktur. Bu çalışma, bir rolün bir film, dizi veya oyun projesi sırasında bir oyuncuyu ve proje yapıldıktan sonraki kişisel yaşamını nasıl olumlu yönde etkileyebileceğini incelemiştir.
Fırsat ve kartopu örnekleme yöntemleriyle toplam altı İranlı erkek deneyimli oyuncu seçilmiş ve her katılımcı, araştırmacı tarafından yürütülen yarı yapılandırılmış bir görüşmeye katılmayı kabul etmişlerdir. Bulgular, aktörlerin kimlik karmaşası yaşama ihtimalinin düşük olduğunu, ancak hepsinin üzerlerinde geçici etkiler bırakan roller üzerinde çalıştıklarını göstermektedir. İran'da hareket etmenin mevcut durumu da tartışıldı. Bu çalışmada sunulan veriler, İran'da henüz gelişmemiş olduğu için oyunculuk yapmanın psikolojik etkileri için değerli bilgiler olabilir.
Anahtar Kelimeler: Oyunculuk, Oyunculuğun Psikolojik Etkileri, Fenomenoloji, Oyunculuk Fenomenolojisi, Metot Oyunculuğu, Kimlik, Duygu ve Benlik

Abstract:
Acting requires the actor to comprehend the character's mental world and to experience the character's emotions. It is the art of wearing a temporary mask to depict another character's life, thoughts, and values . However, if care is not taken, this mask can become permanent. This study aimed to examine the relationship between acting and psychology. In particular, it focuses on the perceived impact of how a character's role affects an actor's personal identity.
There is a lack of literature regarding how a role influences an actor's life before, during, and after a film or play production and there is an absence of research about the possible positive impacts of a role on an actor. This study examined how a role might positively influence an actor during a film, Tv series, or play project as well as their personal life after the project is done. 
A total of six Iranian male experienced actors were chosen through opportunity and snowball sampling methods and each respondent agreed to attend a semi-structured interview conducted by the researcher. The findings suggest that the actors are unlikely to experience identity confusion, however, they have all worked on roles that left temporary effects on them. The present situation of acting in Iran has also been discussed. The data presented in this study might be useful information for psychology and acting in Iran as it is still undeveloped. 
Keywords: Acting, Psychological Effects of Acting, Phenomenology, The Phenomenology of Acting, Method acting, Identity, Emotion, and Personality