Pinus brutia gençleştirme alanlarında peyzaj onarım çalışmalarında kullanılabilecek doğal odunsu türlerin incelenmesi: Adana Karaisalı örneği
Investigation of natural woody species that can be used in landscape restoration works in rejuvenation areas of pinus brutia: The case of Adana Karaisalı
Yazar: RAMAZAN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. NURİYE SAY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Doğal ya da kültürel etmenlerle tahrip olan orman alanlarının iyileştirilmesi ve doğaya yeniden kazandırılması amacıyla, biyolojik ya da teknik yöntemlerin kullanıldığı peyzaj onarım çalışmalarının yürütülmesi ve bu çalışmalarda, canlı ve cansız materyalin birlikte kullanımı esastır. Canlı materyal kullanımında en yüksek düzeyde etkinlik sağlanabilmesi amacıyla; bitki seçiminin ekolojik koşullara uyumlu, bakım ihtiyacı gerektirmeyen, doğal ve öncü türler arasından yapılması oldukça önemlidir. Bu çalışma, Adana-Karaisalı ilçesine bağlı Çatalan Baraj Gölü kuzeyinde, temel hedefleri açısından peyzaj onarımı yaklaşımıyla örtüşen Silvikültür tekniği ile gençleştirme çalışması yapılan Pinus brutia orman alanında, maki bitki örtüsüne sahip, toplam 11 örneklem parselinde yürütülmüştür. Çalışmada kuzey, batı ve güney bakılara ait eğim ve teras yüzeylerindeki Cistus salviifolius (Ci.sa.), Calicotome villosa (Ca.vi.), Coronilla emerus (Co.em.), Phillyrea latifolia (Ph.la.), Quercus coccifera (Ph.la.) ve Styrax officinalis (St.of.) türlerinin vejetasyon gelişimi gözlemlenmiştir. Sonuç olarak 6 bitki türünden Ci.sa. ve Ca.vi türlerinin tüm bakı ve şartlarda kendini yenileyebildiği ve gelişim gösterdiği; Co.em ve St.of. türlerinin ise yarı gölge ve gölge alanlarda kendini yenileyebildiği tespit edilmiştir. Kuzey bakı, kendini yenileyebilme ve gelişim potansiyeli yönünden en yüksek, güney bakının ise en az düzeyde olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmada ayrıca, bitki rejenerasyon potansiyellerinin alandaki örtülülüğe, güneş alma yönüne, bakıya ve arazide yapılan işleme bağlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Toprak içerikleri açısından ise, büyüme ve gelişimde organik madde, K, Fe'nin etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
In order to rehabilitate forest areas degraded by natural or cultural causes and to recover them to the nature, it is essential to carry out landscape restoration works using biological or technical methods and to use living and non-living materials in combination in these works. In order to provide the highest level of efficiency in the use of living material, it is very important that plant selection is made from native and primary species that are eco-friendly, maintenance-free and adaptable to ecological conditions. This study was carried out in a total of 11 sample parcels with maquis vegetation in the Pinus brutia forest area in the north of Çatalan Dam Lake in Adana-Karaisalı district, where rejuvenation work was carried out with the Silviculture technique, which coincides with the landscape restoration approach in terms of its main objectives. In the study, vegetation development of Cistus salviifolius (Ci.sa.), Calicotome villosa (Ca.vi.), Coronilla emerus (Co.em.), Phillyrea latifolia (Ph.la.), Quercus coccifera (Ph.la.) and Styrax officinalis (St.of.) species were observed on the slope and terrace surfaces of north, west and south aspects. In the study, vegetation growth of Cistus salviifolius (Ci.sa.), Calicotome villosa (Ca.vi.), Coronilla emerus (Co.em.), Phillyrea latifolia (Ph.la.), Quercus coccifera (Ph.la.) and Styrax officinalis (St.of.) species were observed on slopes and terrace surfaces of north, west and south aspects. As a result, it was determined that Ci.sa. and Ca.vi species can regenerate and growth in all aspects and conditions, in contrast to Co.em and St.of. species which can regenerate in semi-shade and shade areas. It was observed that the north aspect had the highest level of regeneration and growth potential and the south aspect had the lowest level. In the study, it was also concluded that plant regeneration potentials were related to canopy cover, direction of insolation, aspect and land treatment. In terms of soil contents, it was observed that organic matter, K, Fe were effective in growth and development.