Küresel ısınmaya yönelik araştırmaların incelenmesi: Bir meta-sentez çalışması
Examination of research on global warming: A meta-synthesis study
Yazar: NURAY DOĞANKOLLU
Danışman: PROF. DR. MERYEM SELVİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji = Biology ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Isınma = Warming ; Küresel ısınma = Global warming ; Meta-sentez yöntemi = Meta-synthesis method ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Bu çalışmada küresel ısınmaya yönelik araştırmalara ilişkin mevcut durumun, 2009-2020 yılları arasında yapılan araştırma sonuçlarından yola çıkarak meta-sentez yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır.  Dâhil etme ve hariç tutma kriterleri belirlenerek Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yer alan 10 lisansüstü tez araştırmaya dâhil edilmiştir. Çalışmada, küresel ısınma konusunda ilgili literatür taranmış, meta-sentez yoluyla bulgular detaylı şekilde incelenerek farklı ve benzer yönleri belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmada yer alan çalışmalar yıllara göre incelendiğinde en çok 2018 yılında yapıldığı belirlenmiştir. Araştırmaya dâhil olan çalışmaların 8'i yüksek lisans tezi 2'si doktora tezidir. Çalışmaların veri toplama araçları incelendiğinde en çok açık uçlu anketin, araştırma desenleri incelendiğinde en fazla durum çalışmasının kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışmaların veri analiz yöntemleri incelendiğinde en çok içerik analiz yöntemi kullanıldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte ele alınan araştırmaların bulgularının meta- sentezi sonucunda iki ana ve tema sekiz alt tema oluşturulmuştur. Ana temalar küresel ısınmayla ilgili kavramsal anlama ve kavram kargaşası ile küresel ısınmaya yönelik önlemler, ekonomi ve gelecek kaygısına etkisi olarak belirlenmiştir. Birinci ana tema altında yer alan alt temalardan, küresel ısınmanın tanımı (KIT) temasının 3, küresel ısınmanın öğrenildiği kaynak (KIÖK) temasının 4, küresel ısınmayla ilgisi olmayan konularla ilişkilendirilmesi (KIİO) temasının 7, küresel ısınmanın sera etkisiyle (sera gazlarıyla) ilişkisi (KISE) temasının 3, küresel ısınmanın nedenleri ve sonuçları (KINS) temasının 7 çalışmada ele alındığı belirlenmiştir. İkinci alt tema altında yer alan küresel ısınmanın gelecekteki etkileri (KIGE) teması 5, küresel ısınma için ülke ve dünya bazında alınması gereken önlemler (KIGÖ) teması 6, küresel ısınmanın ekonomi üzerine etkisi (KIEE) teması ise bir tezde incelenmiştir. Oluşturulan temalar her tez için ayrı ayrı incelenmiştir. Çalışmalarda televizyon, okul ve sosyal medyanın küresel ısınmanın öğrenilmesinde etkili olduğu saptanmıştır. Çalışma gruplarının küresel ısınmayla sera etkisi arasında doğru neden sonuç ilişkisi kurulamadığı küresel ısınma, sera etkisi ve sera gazları konularında bilgi eksikliği olduğu belirlenmiştir. İncelenen tezlerde daha somut ve kanıtsal bir şekilde anlatımın öğrencilerin konuya olan ilgilerini artıracağı ve kavramsal anlamalarını kolaylaştıracağı sonucuna varılmıştır. Çalışma gruplarının yanlış bilgilere sahip olsalar da küresel ısınmanın dünya ve ülkemiz için zararlı olduğunun farkında oldukları ve bunun için endişe duydukları ortaya konulmuştur. Tezlerde önlem olarak küresel ısınmaya karşı, hem bireysel hem de ülkeler bazında önlemler alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencileri küresel ısınma konusunda doğru bilgilendirmek için makale, belgesel, dergi, haber, gazete gibi farklı bilgi kaynaklarına yönlendirmek oldukça önem taşımaktadır. Ayrıca çalışmaların sadece birinde küresel ısınmanın ekonomiye etkisi incelenmiştir. Daha sonra yapılacak olan küresel ısınma konulu çalışmalarda, küresel ısınmanın ekonomiye olan etkisinin incelenmesi önerilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the current state of research on global warming by using the meta-synthesis method, based on the results of the research conducted between 2009- 2020. By determining the inclusion and exclusion criteria, 10 postgraduate theses in the National Thesis Center database of the Council of Higher Education were included in the research. In the study, the relevant literature on global warming was scanned, the findings were examined in detail through meta-synthesis, and different and similar aspects were determined and evaluated. When the studies included in the research are examined by years, it has been determined that they were mostly conducted in 2018. 8 of the studies included in the research are master's thesis and 2 are doctoral thesis. When the data collection tools of the studies were examined, it was determined that the most open-ended questionnaire was used, and the most case study was used when the research patterns were examined. When the data analysis methods of the studies were examined, it was determined that the content analysis method was used the most. However, as a result of the meta-synthesis of the findings of the studies discussed, two main themes and eight sub-themes were formed. The main themes were determined as conceptual understanding and confusion about global warming, measures for global warming, its effect on economy and future anxiety. Among the sub- themes under the first main theme, the theme of the definition of global warming (KIT) is 3, the theme of the source from which global warming is learned (CPP) is 4, the theme of associating it with issues unrelated to global warming (KIIO) is 7, the relationship of global warming with the greenhouse effect (greenhouse gases) ( It was determined that the theme of KISE) was discussed in 3 studies and the theme of causes and consequences of global warming (KINS) was discussed in 7 studies. The theme of the future effects of global warming (KIGE) under the second sub-theme 5, the theme of measures to be taken on a country and world basis for global warming (KIGL) 6, and the theme of the effect of global warming on the economy (KIEE) were examined in a thesis. The themes created were analyzed separately for each thesis. Studies have found that television, school and social media are effective in learning about global warming. It was determined that the working groups could not establish a correct cause and effect relationship between global warming and the greenhouse effect, and there was a lack of information on global warming, greenhouse effect and greenhouse gases. In the examined theses, it was concluded that a more concrete and evidential expression would increase students' interest in the subject and facilitate their conceptual understanding. It has been revealed that although the working groups have wrong information, they are aware that global warming is harmful for the world and our country, and they are concerned about it. In the theses, it was concluded that measures should be taken against global warming, both individually and on the basis of countries. It is very important to direct students to different information sources such as articles, documentaries, magazines, news and newspapers in order to inform them correctly about global warming. In addition, the effect of global warming on the economy was examined in only one of the studies. In future studies on global warming, it is suggested to examine the effect of global warming on the economy.