Arnavut Ulusal Hareketi sırasında İstanbul Arnavut toplumunun faaliyetleri (1839-1912)
Activities of the Albanian society in Istanbul during the Albanian National Movement (1839-1912)
Yazar: UĞUR SEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ CAN SANNAV
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arnavut edebiyatı = Albanian literature ; Arnavutlar = Albanians ; Arnavutluk = Albania ; Arnavutça = Albanian ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life ; Türk-Arnavutluk ilişkileri = Turkish-Albanian relations ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Arnavutluk toprakları Osmanlılar tarafından alındıktan sonra Arnavutlar, Osmanlı Devleti içerisinde daima önemli bir kavim olarak yer almışlar ve devletin en önemli kademelerinde görevlendirilmişlerdi. Arnavutluk topraklarının önemli yerleri, Osmanlı Devleti 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul'u fethetmeden önce Osmanlı Devleti tarafından alınmıştı. Kayda değer bir Arnavut nüfusu ise İstanbul'un fethinden sonra İstanbul'a sürgün ve iskân edilmişti. Böylece başkent İstanbul'da Arnavut nüfusun yaşadığı bir bölge oluşmuştu. Bununla beraber, entelektüel derinlikleriyle kendilerini gösteren Arnavut seçkinleri ise kısa sürede dikkat çekmişlerdi. Bu seçkinler Osmanlı Devleti'nin en önemli eğitim kurumlarında eğitim görmüşlerdi. Tanzimat Dönemi'nden (1839) itibaren ise dönemin entelektüel ortamı içerisinde Arnavutlar, kendi kimlik varlıklarını ortaya koymuşlardı. Özellikle Birinci Meşrutiyet döneminde 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından bölgelerinden Meclis-i Mebusan'a seçimle gönderdikleri mebuslar aracılığıyla kendi topraklarını korumak üzere harekete geçmişlerdi. Bu dönemde oluşturdukları organizasyonları, yayınladıkları dergileri, dönemin eğitim kurumlarında okuyan öğrencileri ve siyasî ortamı içerisinde dahil oldukları Genç Osmanlılar hareketi ile Arnavutlar, İstanbul'un sosyo-kültürel yaşamında ön plana çıkmışlardı. Sonrasında İkinci Meşrutiyet döneminde, İstanbul'daki Arnavutların kendi aralarında yaşamış oldukları tartışmalar, birbirlerinin görüşlerine tepki olarak yayınlamış oldukları gazeteler ise İstanbul'un basın tarihinde önemli bir yer bulmuştu. Tüm bunlardan hareketle, bu çalışma önemli tarihî olayları birinci elden kaynaklarla ele alarak İstanbul ve Arnavutların tarihine önemli bir katkı sunmak amacını taşımaktadır.

Abstract:
After the Albanian lands were conquered by the Ottomans, Albanians always took place as an important nation in the Ottoman Empire and were assigned to the most important levels of the state. Important parts of Albanian lands were taken by the Ottoman Empire before the Ottoman Empire conquered Istanbul on May 29, 1453. A significant Albanian population was exiled and settled in Istanbul after the conquest of Istanbul. Thus, a region with an Albanian population was formed in the capital Istanbul. At the same time, the Albanian elite who showed themselves with their intellectual profundity, attracted attention in a little while. These elites were educated in the most important educational institutions of the Ottoman Empire. Starting from the Tanzimat Period (1839), Albanians revealed their own identity within the intellectual environment of the period. Especially during the First Constitutional Period and after the Ottoman-Russian War of 1877-1878, they took action to protect their own lands through the deputies they sent from their region to Chamber of Deputies. Albanians came to the fore in the socio-cultural life of Istanbul with the organizations they created, the journals they published, the Albanian students studying at educational institutions of the period and the Young Ottomans movement, which Albanians were involved in the political environment of the city. Afterwards, during the Second Constitutional period, the debates between Albanians in Istanbul and the newspapers they published in response to each other's views took an important place in Istanbul's press history. Based on all these things told, this study aims to make an important contribution to the history of Istanbul and Albanians by discussing important historical events with first-hand sources.