Eşleri alkol bağımlısı olan kadınların tükenmişlik düzeyi ve cinsiyet rollerinin evlilikle ilişkisi
The relationship between women's marital adjustment and gender roles  and burn-out who have alcohol addicted husbands
Yazar: NAZAN KIVANÇ
Danışman: PROF. DR. İNCİ İLHAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kadınlar = Women ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Eşleri Alkol Bağımlısı Olan Kadınların Tükenmişlik Düzeyi ve Cinsiyet Rollerinin Evlilikle İlişkisi
Amaç: Bu araştırma, alkol bağımlısı erkeklerin eşlerinde tükenmişlik düzeyi ve cinsiyet rollerinin evlilik uyumu ile olan ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca evlilik uyumunun yaş, eğitim durumu, gelir düzeyi, evlilik şekli, evlilik süresi, kocası tarafından baskı/şiddet görme ve çocuk sayısına göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. 
Yöntem: Araştırmanın örneklemini 33 alkol bağımlısı erkek hastanın eşleri oluşturmuş. Eşlere araştırmacı tarafından düzenlenmiş sosyodemografik veri formu ve Evlilik Uyum Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Bem Cinsiyet Rolleri Ölçeği Kısa Formu ve Beck Depresyon Envanteri uygulanmıştır. Sonuçlar, korelasyon analizi, Student's t test ve regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın sonucuna göre alkol bağımlısı hastaların eşlerinde çok değişkenli analizde evlilik süresi, Duygusal Tükenmişlik puanı ve Erkeksilik puanının evlilik uyumu ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Duygusal tükenmişlik ve on yıl ve üstü evlilik süresi evlilik uyumunu azaltırken, 'erkeksi' cinsiyet rolü evlilik uyumunu arttıran bir değişkendir. Ayrıca, eşlerin depresyon düzeyi ve çocuk sayısı arttıkça da evlilik uyumu azalmakta olup düşük sosyoekonomik durum ve artmış çocuk sayısı depresyon ile ilişkili bulunmuştur. Tükenmişlik belirtileri gösteren eşlerde depresif belirtiler de daha fazla görülmektedir.
Tartışma: Elde edilen bulgulara göre eşlerde görülen depresyon ve tükenmişlik, eş tedavisini de gündeme getirmektedir. Eşlerde daha tükenmişlik veya depresif belirtiler ortaya çıkmadan ve evlilikleri olumsuz yönde etkilenmeden eşlere yönelik psikososyal müdahaleler profilaktik olarak başlanabilir.
Alkole bağımlı bir kişinin varlığı ile birlikte evlilik içinde beklenen rollerde farklılıklar, değişiklikler ortaya çıkmakta olup evlilik içinde yeniden yapılanma meydana geliyor olabilir. Ailenin korunmasından, çocuklara ilişkin sorumluluk ve ödevlere kadar, kısacası sistemin devamını sağlamaya yönelik birçok ödev alkol bağımlısı eşe devredilmiş olabilir. Yani kadın eş evlilikte erkekten beklenen rolleri üstlenerek evliliğin sürdürümünde belirleyici bir rol oynuyor olabilir.
Genel olarak, alkol kullanım problemi olan bireyin tedavisinde aileyi de tedavi sürecine katmak önemli olup ailelere yönelik uygulanan psikososyal müdahaleler önemli ve etkili olmaktadır. Aile müdahalesi uygulaması sonucu eşlerin yaşadıkları güçlüklerin azaldığı ve stresle olumlu baş edebildikleri, aile işlevlerinde olumlu değişiklikler olduğu, evlilik uyumlarının arttığı, hastaların ilaç tedavisine ve kontrol randevularına uyumlarının arttığı, tekrar hastaneye yatışların azaldığı çalışmalarda saptanmıştır.

Abstract:
The Relationship Between Women's Marital Adjustment and Gender Roles  and Burn-out Who Have Alcohol Addicted Husbands
Objective: The aim of this study is to investigate the relationship between women's marital adjustment and sex roles and burn-out who have alcohol addicted partners.  Besides, the possible link between marital adjustment and age, education, income level, form of marrige, oppression/violence exposure, number of children were investigated.
Method: For this purpose, 33 alcohol addicted men's wives were assessed using sociodemographic questionnaire, Marital Adjustment Scale, Maslach Burn-out Inventory, Bem Sex Role Inventory-Short Form and Beck Depression Inventory. Results were analysed by using correlation analyses, Student's t test and regression analyses.
Results: In our study, by multivariate analyses it was shown that the length of marriage,  emotional exhaustion score and masculinity score were associated with marital adjustment. While emotional exhaustion and ten years and the upper length of marriage reduce marrital adjustment, masculinity role increases marrital adjustment. In addition, low socioeconomic status and increased number of children are associated with depression while the depression score of partner and the increased number of children reduce the marital adjustment. The wives who show burn-out symptoms also show much more depressive symptoms.
Discussion: The wives of alcohol addicted husbands treatments come into question according to the results of this study, the high burn-out and depressive symptoms of the wives of alcohol addicted men. The prophylactic psychosocial interventions may be started before appearing of depression and burn-out symptoms and before marriage negatively affected.
With an alcoholic husband, there may be a change in expected roles and come out a reconstruction in marriage. Protection of family, responsibilities releated to children and all the necessary duties to keep the maintanence of marriage may be transferred to the wives. Namely, wives may take on the duties of the alcoholic husband and have a significant role in maintanence of marriage.
In general, it is effective and important to incorporate partners and families in treatment of alcohol dependent patients. According to the previous studies, it was observed that by family intervention there were improvements in functionality of family, marital adjustment, medical and treatment compliance and decline in rehospitalization.