Bilateral maksiller sinüs hacminin çevre anatomik yapılar, gömülü dişler ve diş eksikliği ile ilişkisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
The investigation of maxillary sinus volume relations with adjacent anatomic structures, impacted and missing teeth using cone beam computed tomography
Yazar: FAHRETTİN KALABALIK
Danışman: DOÇ. DR. ELİF TARIM ERTAŞ ; YRD. DOÇ. DR. OSMAN SAMİ AĞLARCI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş dökülmesi = Tooth exfoliation ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Diş-sürmemiş = Tooth-unerupted ; Dişler = Teeth ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bu çalışmanın amacı; nazal septum deviasyonu, konka bülloza, sinüs içerisinde veya sinüse komşu gömülü dişler ve maksiller posterior bölgede diş eksikliği varlığında maksiller sinüs hacimlerindeki değişimlerin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak incelenmesidir.
Çalışma grubu, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi arşivinin retrospektif olarak incelenmesi sonucu elde edilen, 156'sı kadın, 96'sı erkek toplam 252 hastanın konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinden oluşmaktadır. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri üç boyutlu modelleme programına aktarılarak, sağ ve sol maksiller sinüslerin hacimleri ölçüldü. Ayrıca nazal septum deviasyonu, konka bülloza, gömük ve eksik posterior maksiller dişler belirlendi. Unilateral septum deviasyonu, konka bülloza, premolar diş eksikliği, molar diş eksikliği ve gömük diş olan her bir hasta grubunda bilateral maksiller sinüs hacimleri karşılaştırılarak maksiller sinüs hacim değişiklikleri incelendi.
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre; erkeklerin maksiller sinüs hacminin kadınlardan daha büyük olduğu ve sinüs hacminin yaş ile birlikte azaldığı belirlendi. Nazal septum deviasyonu tarafındaki maksiller sinüs hacminin karşı taraftan daha küçük olduğu, konka büllozanın maksiller sinüs hacmi üzerine belirgin bir etkisinin olmadığı görüldü. Gömük diş olan tarafta sinüs hacminin azaldığı, diş eksikliğinin erken yaşlarda sinüs hacmi üzerinde negatif etki gösterdiği ve ileri yaşlarda pozitif etki gösterdiği belirlendi. 
Sonuç olarak; septum deviasyonu, gömülü dişler ve diş eksikliği maksiller sinüs hacmini etkilemektedir. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi maksiller sinüs hacim ölçümlerinde ve nazal kavite varyasyonlarının tespitinde pratik ve etkili bir yöntemdir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate maxillary sinus volume changes in presence of nasal septal deviation, concha bullosa, impacted teeth in sinus or adjacent bone and missing teeth in maxillary posterior region using cone beam computed tomography images retrospectively.
The study group consisted of CBCT images of 252 patients (156 females, 96 males) which were chosen by analyzing the records of İzmir Kâtip Çelebi University, Faculty of Dentistry, Department of Oral and Maxillofacial Radiology retrospectively. All the CBCT images were exported to 3D modeling software then bilateral maxillary sinus volumes were calculated. Nasal septal deviation, concha bullosa, impacted maxillary posterior teeth and missing teeth were determined. Maxillary sinus volume changes were evaluated by comparing bilateral sinus volumes for each case.
According to our findings; males had a higher mean volume than females and the size of the sinuses tended to decrease with age. Maxillary sinus volumes were significantly smaller on the septal deviation side compared with the contralateral side. There was no correlation between maxillary sinus volume and concha bullosa. On the impacted teeth side lower maxillary sinus volumes were found compared with contralateral side. Missing teeth showed a negative effect on sinus volume at 20 and early ages but it showed a positive effect at 21 and older ages. 
In conclusion; nasal septal deviation, impacted teeth and missing teeth affect maxillary sinus volume. CBCT is a practical and effective method for the measurement of maxillary sinus volume and the detection of nasal cavity variations.