İlkokul müfredat programının çokkültürlü eğitim açısından değerlendirilmesi ve sınıf öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim algıları
Assessment of the primary school curriculum program in terms of multicultural education and perceptions of primary school teachers regarding multicultural education
Yazar: OKAN TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÜNAL
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu günden itibaren çok çeşitli etnik unsurların bir arada yaşamış olduğu bir demografik yapıya sahiptir. Otuzun üzerinde etnik unsurun bir arada yaşadığı ülkemiz çok farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir toplumdur. Bu kadar farklı unsurun bir arada yaşıyor oluşu toplumumuzda çokkültürlü bir yapının olduğunu göstermektedir. Bu çokkültürlü yapı ülkemizin birçok noktasında kendini apaçık göstermektedir. Her bir kültürün farklı yaşayış biçimleri, dilleri, örfleri, gelenekleri ve bunun gibi birçok kendine has özelliği bulunmaktadır. İşte bu farklılıkların var oluyor oluşu çeşitli kültürlere saygıyı, empati göstermeyi ve karşılıklı olarak birbirini anlamanın bir gereklilik olduğunu karşımıza çıkarmaktadır. Ülkemiz zaten hali hazırda çokkültürlü bir yapıya sahipken kuruluş sonrası gerçekleşen olaylar ve göçlerle birlikte bu durum çok daha çeşitli bir toplum yapısını karşımıza çıkarmıştır. Çokkültürlü bir toplum yapısına sahip olmamız, doğu ile batı arasında bir geçiş noktasında olmamız, Batı Trakya, Balkanlar, Kıbrıs ve komşu ülkelerde bulunan Osmanlı İmparatorluğu mirası, ülkeler arası yapılan işçi göçleri, son yıllarda Türki Cumhuriyetlerle daha çok gelişen ilişkiler gibi sebeplerden dolayı ülkemiz için artık çokkültürlü yapıyı benimseyerek bunu eğitim sistemimize entegre etmek bir zaruret halini almıştır. İşte bu durumlardan yola çıkarak böyle bir araştırmanın yapılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Ayrıca küreselleşme ile birlikte farklı ülkelerden gelen göçmenlerin uyum süreci ve eğitimi, toplumların uyumlu bir şekilde bir arada yaşaması açısından kritik bir unsurdur. Eğitim ortamı, kültürlerarası iletişimin en etkili şekilde sağlanabileceği bir platform olarak önem taşımaktadır ve öğretmenler bu sürecin en önemli yapı taşıdır. Bu araştırma öncelikli olarak nitel bir araştırmadır. Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde ilkokul düzeyinde yer alan bütün dersler çokkültürlü eğitim açısından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme yapılırken Castagno (2009)'nun oluşturmuş olduğu kuramsal çerçeve ve aynı zamanda Seban ve Uyanık(2016)'ın yine bu çerçeveden yola çıkarak oluşturmuş olduğu sorular kullanılarak bu çerçevede analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ilkokul düzeyinde sınıf öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim algıları değerlendirilmiştir. Bunun için literatür taraması yapılarak araştırmaya uygun olan 8 soru hazırlanmış ve kapsam geçerliliğin sağlanması için uzman görüşü alınmıştır. Araştırma grubunu, 2022-2023 Kastamonu ilinde ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmaya 21-55 yaş aralığında olan 7 erkek ve 11 kadın olmak üzere toplam 18 kişi katılmıştır. Araştırmanın ilk bölümünün verileri betimsel analiz ile ikinci bölümün verileri ise içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Bu tespitlerle birlikte ülkemizde yaşayan çeşitli kültürler ve daha sonradan çeşitli sebeplerle ülkemize gelen geçici koruma statüsünde yer alan göçmenlerin yaşadığı zorlukların kökenlerine inilmesi gerektiği önemli noktalardan biridir. Eğitim sisteminin bu değişen demografik ve sosyal dinamiklere uyum sağlamasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Çokkültürlülük ve beraberinde gelen sorunları ele almak ve eğitim sisteminin bu değişen ihtiyaçlara adapte olmasını sağlamak için dikkate alınması gereken önceliklerin olduğu görülmektedir.

Abstract:
The Demographic Structure of Turkey has been characterized by a diverse mix of ethnic elements since the establishment of the Republic. Our country, where over thirty ethnic groups coexist, is a society of diverse cultures. The coexistence of such diverse elements in our society signifies a multicultural structure. This multicultural structure is evident throughout various parts of our country, showcasing different lifestyles, languages, customs, traditions, and many other distinctive features of each culture. The existence of these differences highlights the importance of respecting various cultures, showing empathy, and emphasizing the necessity of mutual understanding.
As our country inherently possesses a multicultural structure, events and migrations occurring after its establishment have further diversified our societal fabric. The multicultural structure of our country, positioned as a crossroads between the East and the West, the Ottoman Empire's legacy in Western Thrace, the Balkans, Cyprus, and neighboring countries, international labor migrations, and recent developments in relations with Turkish Republics, have made it imperative for our country to embrace multiculturalism and integrate it into our education system.
In light of these circumstances, the need for conducting research on this topic has arisen. Additionally, with globalization, the adaptation process and education of immigrants from different countries are crucial factors for communities to coexist harmoniously. The educational environment plays a vital role as a platform for effective intercultural communication, and teachers are the cornerstone of this process.
This research is primarily qualitative and consists of two parts. In the first part, all primary school subjects are evaluated in terms of multicultural education, using the theoretical framework developed by Castagno (2009) and the questions formulated by Seban and Uyanık (2016) based on this framework. The second part of the research assesses the perceptions of primary school teachers regarding multicultural education. For this purpose, eight questions suitable for the research were prepared after a literature review, and expert opinions were obtained to ensure content validity.
The research group consists of primary school teachers working in Kastamonu province during the 2022-2023 academic year. A total of 18 participants, 7 males and 11 females aged between 21-55, took part in the study. The data from the first part of the research were analysed through descriptive analysis, while the data from the second part were analysed through content analysis.
With these findings, it becomes essential to delve into the origins of the difficulties faced by various cultures living in our country and temporary protection status migrants who have come to our country for various reasons. The necessity for the education system to adapt to these changing demographic and social dynamics becomes evident. It is crucial to address multiculturalism and the accompanying challenges, considering the priorities to ensure that the education system adapts to these changing needs.