Türkçe öğretiminde beceri temelli sorulara ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of teachers' opinions on skill-based questions in Turkish teaching
Yazar: MELİKE TÜTER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAŞARAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'deki ortaöğretime geçiş sınav sistemlerindeki değişikliklerin, özellikle 2018'den itibaren uygulanmaya başlanan Liselere Geçiş Sınavı (LGS) çerçevesindeki beceri temelli soruların Türkçe öğretmenleri tarafından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırma, nitel bir yaklaşımla planlanmış olup, 26 Türkçe öğretmeninden oluşan bir çalışma grubu, ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Toplanan veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilmiş ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgularda beceri temelli soruların çözümünde problem çözme, analitik düşünme, bilgi okuryazarlığı, eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme gibi üst düzey becerilere ihtiyaç duyulduğu vurgulanmıştır. Öğrencilerin bu soruları uzun, karmaşık ve anlaşılması zor buldukları, soruların seçme ve eleme açısından yeterli olduğu ancak güncel kazanımlarla ilişkisinin yetersiz olduğu görüşlerine ulaşılmıştır. Öğretmenler, öğrencilerin bu tür sorular karşısında önyargılı olduklarını, zorlandıklarını ve hazırbulunuşluk düzeylerinin yetersiz olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca, Türkçe ders kitaplarında beceri temelli sorulara yeterince yer verilmediği ancak Milli Eğitim Bakanlığı'nın yayınladığı soruların öğrencilere destek sağladığı görüşleri dile getirilmiştir. Öğretmenlerin çoğunluğu, Türkçe sorularını çözebilmek için öğrencilerde olması gereken en önemli özelliğin okuma alışkanlığı olduğunu vurgulamıştır. Bu bulgular ışığında Türkçe öğretmenlerinin mesleki gelişimlerine yönelik atılacak adımların önemi üzerinde durulabilir. Ayrıca, öğrencilerin beceri temelli sorularla başa çıkabilmelerini desteklemek için okuma alışkanlığının ve diğer beceri alanlarının, analitik düşünme becerilerinin geliştirilmesine odaklanan pedagojik yaklaşımların benimsenmesi teşvik edilebilir.

Anahtar sözcükler: Beceri temelli yeni nesil sorular, üst düzey düşünme becerileri, ortaöğretime geçiş sınavı

Abstract:
This study aims to evaluate changes in the high school entrance exam systems in Turkey, particularly focusing on the skill-based questions introduced since 2018 under the High School Transition Exam (LGS), by Turkish language teachers. The research was qualitatively designed, with a study group consisting of 26 Turkish language teachers selected through criterion sampling. Data collected through semi-structured interviews were subjected to content analysis. Moreover, it was emphasized that solving skill-based questions requires high-level skills such as problem-solving, analytical thinking, information literacy, critical thinking, and creative thinking. Students were reported to find these questions long, complex, and difficult to understand. While the questions were deemed sufficient for selection and elimination purposes, opinions suggest their inadequacy in relation to current educational objectives. Teachers expressed that students are prejudiced, struggle, and lack sufficient preparedness when facing such questions. Additionally, it was stated that Turkish language textbooks do not adequately cover skill-based questions, although questions provided by the Ministry of National Education support students. The majority of teachers highlighted the importance of reading habits as the most crucial attribute students should possess to solve Turkish language questions. Considering these findings, the significance of initiatives for the professional development of Turkish language teachers can be emphasized. Moreover, pedagogical approaches focusing on the development of reading habits and analytical thinking skills to support students in coping with skill-based questions may be encouraged.

Keywords: Skill-based next generation questions, higher order thinking skills, secondary education transition exam.