Isıl işlem sırasında açığa çıkan katranın odun koruma maddesi olarak kullanılabilirliği
Usability of wood tar from heat treatment process as a wood preservative
Yazar: GAYE KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TEMİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında; ısıl işlem sırasında açığa çıkan katranın odun koruma maddesi olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Sarıçam (Pinus sylvestris L.) diri odun örnekleri dolu ve boş hücre yöntemine göre emprenye edilmiştir. Odun katranıyla emprenye edilen örneklerden bu maddenin yıkanarak uzaklaşmasını önlemek amacıyla bezir yağı epoksitlendirilmiş ve oduna emprenye edilmiştir. Örnekler su alma ve boyutsal kararlılık testi (AWPA E4), yıkanma sularında zehirlilik testi, mantar çürüklük testi (EN 113), böcek testi (EN 46), liflere paralel basınç direnci (DIN 185), eğilme direnci (DIN 186) ve termogravimetrik analiz testlerine tabi tutulmuştur. AWPA E4 testinde en düşük su alma ve teğet/radyal genişleme oranlarına epoksitlendirilmiş bezir yağı (EBY) + odun katranı kombinasyonlarında ve sadece EBY ile emprenye edilen örneklerde rastlanmıştır. Yıkanma sularıyla hazırlanan besi ortamları Coniophera puteana mantarı için zehirli özellik göstermiştir. Yıkanmış örnekler EN 113 standardına göre Trametes versicolor ve Coniophera puteana mantarlarına maruz bırakılmışlardır. Test örnekleri için ağırlık kayıpları genelde %5'in altında bulunmuştur. EN 46 standardına göre yapılan böcek testinde hayatta kalan en az larva miktarı %20 odun katranı ile emprenye edilen örneklerde bulunmuştur. Odun katranının odunun mekanik özelliklerinde genel olarak bir düşüş meydana getirdiği tespit edilmiştir. Termogravimetrik analiz sonucu; termal bozunmaya en dayanıklı grup %10 odun katranıyla emprenye edilen örneklerde bulunmuştur.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to determine the efficiency of wood tar released during heat treatment process as a wood preservative. Samples of scots pine sapwood (Pinus sylvestris L.) were impregnated with wood tar (10 and 20% of tar) by using full cell and empty cell methods. Epoxidized linseed oil (ELO) was prepared and impregnated the samples previously treated with wood tar in order to prevent leaching of wood tar. Water absorption and dimensional stability (AWPA E4), toxicity test , decay test (EN 113), insect test (EN 46), compression strength (DIN 185), modulus of elasticity and modulus of rupture (DIN 186) and thermogravimetric analysis were used in order to determine the efficiency of treated wood samples. According to water absorption and anti-swelling efficiency, the lowest water absorption and tangential/radial swelling rate were obtained from the samples impregnated with wood tar + ELO and only ELO. Malt-agar media prepared from leachate was toxic for Coniophera puteana. Treated samples were leached for 2 weeks before decay test. Leached samples were exposed to white (Trametes versicolor) and brown (Coniophora puteana) rot fungi according to the EN 113 standard. Weight losses of treated samples were found less than 5%. According to EN 46; the least amount of surviving larvae obtained from the samples impregnated with 20% of wood tar. Regarding mechanical properties, wood tar decreased the mechanical strength of the samples. According to thermogravimetric analysis results, the most resistant group to thermal degradation was determined the samples impregnated with 10% wood tar.