Dijital çağda bir hafıza mekanı olarak sosyal medya
Social media as a memory place in the digital era
Yazar: ÇAĞAN BİÇEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR MELİS YELSALI PARMAKSIZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Medya = Media ; Mekansal algı = Spatial perception ; Modern toplum = Modern society ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Sosyal medya = Social media ; Toplumsal bellek = Social memory ; İnternet = Internet

Özet:
Zaman ve mekan algısına bağlı öznel deneyimin dönüşümü modernlikle 
beraber geçmişin değerlendirilmesine verilen önemin artmasıyla ilgilidir. Bu anlayış 
aynı zamanda bireysel ve toplumsal bellek üzerine yapılan çalışmaların artan 
kurumsallaşan yapısına dayanmaktadır. Modern bir deneyim olarak zamanın 
mekânsal tahayyülü ve mekanın yerel bağlamı olmadan algılanması sonucunda
bireysel ve kolektif hatırlama pratikleri bir dönüşüm sürecine girmiştir. Şimdiki 
zamanı kontrol edebilme amacıyla gelişen toplumsal hatırlama ve unutma edimi 
üzerindeki teknolojik tahakküm, bireysel ve kolektif anlamda belleği güçlendiren 
yeni hatırlama pratiklerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Buna ek olarak 
belleğin kurulum ve aktarım sürecini etkileyen modern zamanın niteliği olarak hız ve 
dijitalleşme olgusu da medya ve bellek üzerine düşünmeyi değerli kılmaktadır.
Modern çağın rasyonel yapısı gereği dönüşen zaman ve mekan algısı 
sonucunda mekana bağlı hatırlama ediminin yeni medya platformlarıyla ikame 
edilmesi dijital bir bellek rejiminden söz etme imkanını doğurmaktadır. Mekansal 
olarak kodlanan bireysel ve toplumsal hatıraların sosyal medya platformlarının siber 
uzamlarında arşivlenmeye başlanması geçmişi düşünme üzerine yeni imkanlar 
sunmaktadır. Buna ek olarak zamana duraklar koymayı başaran sosyal medya 
platformlarının mekanında geçmişin yeniden yazılabilirliği yeni bir hatırlama 
kültürünün doğuşuna işaret etmektedir. Şunu da belirtmek önemlidir; eş zamanlı 
iletişimi geliştiren ve hızlı bilgi aktarımını kuran sosyal medyanın başarısı, zamanın 
kategorik boyutlarının ötesinde arşivlenen bireysel ve toplumsal hatıralara
dayanmaktadır. Bu açıdan geçmiş imgesi, sosyal medyanın sunduğu demokratik 
olanakların dışa vurumudur. 
Sonuçta bu çalışma dijital çağda bellek ve sosyal medya bağlamındaki 
tartışmalara, sosyal medya platformlarının modern toplumun hafıza mekanları olarak 
işlevselleştiğini gösteren farklı bir bakış açısıyla yaklaşmayı hedeflemektedir. Bellek 
ve medya çalışmaları arasındaki karşılıklı ilişkiyi ortaya koyabildiği ve bu ilişkinin
modern çağın dijital yapılanmasına bağlı zaman/mekan deneyimindeki dönüşümle 
bağlantılı olduğunu gösterebildiği ölçüde de amacına ulaşmış olacaktır.

Abstract:
Changes in the nominative experience of time and place perception is related to the 
rising value of the elaboration of modernity and past together. Such apprehension is 
also affected by the growing institutionalized practices that are conducted on 
individual and communal memory. As a result of the spatial interpretation of time as 
a modern experience and the perception of place without its local context, individual 
and collective practices of remembering enters into a transformation process. 
Technological domination on social remembering and forgetting act that is enhanced 
in order to control present time, caused to the emergence of remembering practices 
that empowers memory in individual and collective sense. Furthermore the speed and 
digitization phenomenon as a quality of timethat affects installation and 
transportation of memory process make it valuable to think on media and memory.
As a result of the perception of time and place that is transformed due to the 
rational structure of modern era, remembrance act that is substituted with new media 
creates the possibility of talking about digital memory regime. Spatially encoded 
individual and collective memories that are created and archived on cyber spaces, 
offers new possibilities about thinking on past. Moreover the rewritable past at the 
place of social media that manages to put pauses on time, indicates the emergence of 
new remembrance culture. It is worth pondering that the success of social media as a 
way of improving simultaneous communication and setting up a fast transfer of 
information is based on individual and communal memories that are archived beyond
the categorical dimensions of time. In this sense, the image of past is an expression 
of the democratic possibilities offered by social media. 
All in all, this piece of work aims to approach to the discussions about social 
media and memory in the digital era from a different perpsective on which it 
demonstrates social media platforms' fuctioning as a modern society's memory 
place. Its ultimate goal is to put forth the interrelation between media and memory 
studies and to demonstrate that this relation is linked to the transformation of 
perception of time and place related to digital restructuring of modern era