Kullanıcı beklentileri doğrultusunda genç odası tasarım kriterlerinin belirlenmesi
Determination of teenage bedroom design criteria in the direction of user expectations
Yazar: GÖZDE ZENGİN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN ÖNÜR
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mobilya ve Dekorasyon Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products ; Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Tasarımcı çoğu zaman tasarladığı ürünün potansiyel kullanıcısının ne tür beklenti ve ihtiyaçlara sahip olduğunu bilememektedir. Son dönemde, kullanıcılar beklenti ve ihtiyaçların tespitinde tasarım sürecine dahil edilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada kullanıcı odaklı tasarım açısından genç odası mobilya tasarımı ele alınmış ve kullanıcı beklenti ve ihtiyaçları anlaşılarak tasarım kriterleri belirlenmeye çalışılmıştır. Diğer mobilyalar yerine genç odası mobilyaları seçilmesinin nedeni; ergenlik dönemindeki gençlerin odalarından beklentileri ile ilgili çalışma sayısının yetersiz olmasıdır. Kullanıcıların genel beklentilerinin belirlenmesi, cinsiyet ve yaş farklılığının genç odası kullanıcı beklentilerine etkisi bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Nitel yöntemle gerçekleştirilen bu çalışmada, veriler derinlemesine görüşme tekniği ve araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla kullanıcılarla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Katılımcılar odasını paylaşmayan, erken ergenlik döneminde olan 15 kız ve 15 erkek ile geç ergenlik döneminde olan 15 kız ve 15 erkek olmak üzere toplam 60 kullanıcıdan oluşmaktadır. Görüşmeler esnasında gençlerin genç odası ürünlerini ne şekilde kullandıklarını anlamak için gençlerden genç odası ürünleri ile günlük yaşamlarını birlikte hayal etmeleri ve bu ürünlerle "gündüz hayali" etkileşimine girmeleri istenmiştir. Bu doğrultuda elde edilen benzer cevaplar aynı grupta yer alacak şekilde kümeleştirilmiş ve bu kümelerin frekansları hesaplanmıştır. Yapılan analizler, gençlerin kullanıcıya farklı kullanım alternatiflerine izin veren, teknoloji ile uyumlu, kolay erişilebilir ve dar hacimlere çözüm getiren beklentilere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Cinsiyet faktörüne göre; kızların erkeklere göre odalarında daha fazla zaman geçirmelerine paralel olarak daha fazla beklentiye sahip oldukları tespit edilmiştir. Ürün grubunun renklerinin değişebilmesi, dağınıklığı gizlemeye yardımcı olması, form olarak farklılaşması, ihtiyaç duyulduğunda depolama alanının artırılabilmesi ve dar hacimlere uygun tasarlanması kız kullanıcıların öncelikli beklentileriyken, erkek kullanıcıların öncelikli beklentileri teknoloji ile uyumlu tasarlanmış ürünlerdir. Yaş faktörüne göre ise 15 yaş altı kullanıcıların daha kolay erişim özellikleri aradığı bulunmuştur.

Abstract:
The designer often does not know what kind of expectations and needs the potential user of the product he/she designs has. In the last period, users have begun to be included in the design process in determining expectations and needs. In this study, the teenage bedroom furniture design was dealt with in terms of user centered design and the design criteria were tried to be determined by understanding user expectations and needs. The reason for choosing teenage bedroom furniture instead of other furniture; is that the number of studies on the expectations of adolescents from their rooms is inadequate. The determination of general user expectations and the effect of gender and age differences on user expectations of the teenage bedroom are the basis of this study. In this study conducted by qualitative method, the data were gathered face-to-face interviews with the users through an in-depth interview technique and a semi-structured interview form developed by the researcher. Participants consist of 15 girls and 15 boys in early adolescence period and 15 girls and 15 boys in late adolescence period who do not share their room. During the interviews, adolescents were asked to imagine their daily life together with their teenage bedroom products and to enter into the "day dream" interaction with them in order to understand how adolescents use their room products. Similar responses obtained in this direction were clustered in the same group and frequencies of these clusters were calculated. Analyzes made reveal that adolescents have expectations that allow diffirent use alternatives, compatible with technology, easily accessible and that bring solutions to narrow volumes. According to gender factor; it has been found that girls have more expectations in parallel with the more time spent in their rooms than in boys. The expectations of the female users' are that the color of the product group should be changeable, the product group should help hide clutter, it should be changeable as a form, its storage space should be increased when needed, and its design should be suitable for the tight volumes while the priority expectations of boys are products should be design in harmony with technology. According to the age factor, it has been found that users who are under the age of 15 are looking for easier accessibility.