Liselerde görev yapan öğretmenlerin problem çözme becerileri ile öğrenci kaynaklı sosyal stresleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between problem solving skills and student-related social stress of teachers working in high schools
Yazar: VEYSİ ERZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL KİNAY
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Mesleki stres = Vocational stress ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Stres = Stress ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, liselerde görev yapan öğretmenlerin problem çözme becerileri ile öğrenci kaynaklı sosyal stresleri arasındaki ilişkiyi değişkenlere göre incelemektir. Araştırma tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Batman il merkezindeki liselerde çalışan öğretmenlerden basit seçkisiz yoluyla seçilen 621 öğretmen oluşturmaktadır. Veri analiz sürecinde betimsel istatistiklerle veri setinin doğruluğu kontrol edilmiş ve altı bireyin uç değer olduğu gözlenmiş. Böylelikle veri seti 615 olarak düzenlenmiştir ve veri setinde yer alan bireylerin toplam puanlarına ilişkin minimum, maksimum, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri elde edilerek betimsel düzeyde incelemeler yapılmıştır. Betimsel düzeydeki incelemelerden sonra grupların ortalama puanlarının karşılaştırılmasına yönelik alt problemlere cevap vermek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız örneklemler t- testinin kullanılması amaçlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Heppner ve Petersen (1982) tarafından geliştirilen Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Problem Çözme Envanteri (PÇE) ile Taddei, Contena, ve Venturini (2017) tarafından geliştirilen, İlhan ve Kinay (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Öğrenci Kaynaklı Sosyal Stres Ölçeği (ÖKSSÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin problem çözme becerileri ile öğrenci kaynaklı sosyal stresleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Öte yandan, öğretmenlerin problem çözme beceri algıları cinsiyet, mesleki kıdem, okul türü ve medeni durum değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmamışken yaş ve eğitim durumu değişkenleri açısından ise farklılaşmaktadır.  Öğretmenlerin öğrenci kaynaklı sosyal stresleri  cinsiyet, yaş, okul türü, eğitim durumu ve medeni durum değişkenleri açısından anlamlı bir fark tespit edilmemişken kıdem değişkenine göre anlamlı bir fark bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between problem solving skills and student-related social stress of teachers working in high schools according to variables. The descriptive survey research design is used in this research. The sample of the study consists of 621 teachers working in high schools in Batman city center  they are selected by simple random sampling. In the data analysis process, the accuracy of the data set is checked with descriptive statistics and it is observed that six individuals are extreme values.  Thus, the data set is arranged as 615 and minimum, maximum, arithmetic mean and standard deviation values of the total scores of the individuals included in the data set are obtained and descriptive analyzes are conducted. After descriptive analysis, one-way analysis of variance (ANOVA) and independent samples t-test are used to respond to sub-problems in order to compare the mean scores of the groups. As data collection tools Problem Solving Inventory (PSI) which was used by Heppner and Petersen (1982) and adapted to Turkish by Şahin, Şahin and Heppner and the Teacher Social Stress Scale-Student Related (TSS-Sr) which was developed by Taddei, Contena and Venturi (2017) and adapted to Turkish by İlhan and Kinay (2018) are used. As a result of the research, no statistically significant difference is found between problem solving skills and student-related social stress of teachers. On the other hand, while teachers' perception of problem solving skills do not differ significantly in terms of gender, professional seniority, types of school and maritial status, they differ in terms of age and educational status. While no significant difference is found in terms of gender, age, types of school, educational status and martial status, a significant difference is found in terms of professional seniorty variable.