Denetimli serbestlik kapsamında tedavideki opiyat kullanım bozukluğu olan hastaların opiyat idame tedavisine uyumu ve etki eden faktörler
The factors affecting compliance to opiate substitution therapy in coerced treatment setting
Yazar: ÖZGE HISIM
Danışman: UZMAN TURAN ÇETİN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Buprenorfin = Buprenorphine ; Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Endorfinler = Endorphins ; Nalokson = Naloxone ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Opioidler = Opioids ; Tedavi = Treatment

Özet:
AMAÇ: Denetimli Serbestlik kapsamında opiyat idame tedavisine uyum hastanın psikososyal özellikleri ile ilişkildir. Bu çalışma, Denetimli Serbestlik kapsamında Buprenorfin/Nalokson idame tedavisi alan bireylerin, Denetimli Serbestlik kapsamında tedavideki popülasyondan ne açıdan farklı olduğunu ve Buprenorfin/Nalokson idame tedavisine uyumlarını etkileyen özellikleri bulmayı amaçlamaktadır.
YÖNTEM: Çalışmamıza, Opiyat Kullanım Bozukluğu tanısı alan ve Denetimli Serbestlik Polikliniği Buprenorfin/Nalokson Programı'na kabul edilen 80 kişi alınmıştır. Program başlangıcından önce, Sosyodemografik ve Klinik Özellikler Veri Formu, Bağımlılık Şiddetini Belirleme Ölçeği, Levenson Psikopati Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Madde Aşerme Ölçeği ve Değişime Hazır Olma ve Tedavi İsteği Ölçeği  uygulanmıştır. 3 aylık takip süresi sonunda hastaların tedavi sonucu kaydedilerek verilerin tedavi sonucu gruplarındaki dağılımı incelenmiştir.
BULGULAR: Cevapsız grupta göç öyküsü olmayanların oranı, diğer gruplardan daha yüksektir (p=0.016, p=0.005). Uyumsuz grubun Bağımlılık Şiddetini Belirleme Ölçeği yasal durum alt ölçeği şiddet puanları, uyumlu gruptan daha yüksektir (p=0.001). Uyumsuz grupta uyuşturucu suçu dışında suç öyküsü olanların oranı diğer gruplara göre daha yüksektir (p=0.018, p=0.005). Cevapsız grubun, Bağımlılık Şiddetini Belirleme Ölçeği madde kullanımı alt ölçeği şiddet puanları, uyumsuz gruptan daha yüksektir  (p=0.005). Cevapsız grubun günlük opiyat dozu (p<0.007) ve Madde Aşerme Ölçeği puanları (p=0.008) uyumlu gruptan daha yüksektir. Uyumsuz grupta damar içi kullanımı olmayanların oranı, cevapsız gruptan (p=0.008) daha yüksektir. Cevapsız grupta, yatarak Buprenorfin/Nalokson tedavisi öyküsü oranı diğer gruplardan daha yüksektir (p<0.05). 
SONUÇ: Denetimli Serbestlik Polikliniği Buprenorfin/Nalokson Programında olanlar, Denteimli Serbestlik Tedbiri ve Tedavi Tedbiri nedeniyle tedaviye başvuranlara göre; daha yaşlı, alkol/madde kullanım bozukluğu, iş hayatı, aile-sosyal destek, yasal durum, psikiyatrik ve tıbbi durum açısından daha sorunlu bireylerdir. Yasal sorun şiddetinin yüksek olması ve uyuşturucu suçu dışında suç varlığı tedavi uyumsuzluğu ile ilişkilidir. Opiyat kullanım bozukluğu şiddetinin yüksek olması, opiyat dozunun yüksek olması, maddeye kısa sürede ulaşabilme, damar içi kullanım öyküsü, göç öyküsü olmaması, yüksek aşerme şiddeti ve yatarak tedavi öyküsü; ayaktan tedaviye uyumsuzluk ve tedavide kalma ile ilişkili saptanmaktadır.

Abstract:
OBJECTIVE: Compliance to opiate substitution therapy is closely related to psychosocial characteristics of the patients. In this study we aim to find the differences between the characteristics of the patients in the coerced treatment setting and the subgroup, the patients receiving opiate substitution therapy in the coerced treatment setting. Our objective is to determine the factors that affect the compliance to opiate substitution therapy in parolees.
METHOD: 80 parolees diagnosed with Opiate Use Disorder with Buprenorphine/ Naloxone indication were enrolled. At the study enrollment participants were administered a sociodemografic form, Addiction Severity Index, Levenson Self-Report Psychopathy Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Penn Alcohol Craving Scale- Revised Version, The Stages of Change Readiness and Treatment Eagerness Scale. After 3 months follow-up the data was assessed according to treatment outcome.
RESULTS: The ratio of no history of immigration was higher in the adherent group (p=0.016, p=0.005). Severity ratings of Addiction Severity Index legal status subscale were higher in the noncompliant group than the compliant group (p=0.001). History of non-drug related crime was higher in the noncompliant group (p=0.018, p=0.005). Severity ratings of Addiction Severity Index drug/alcohol use subscale were higher in the adherent group than the noncompliant group (p=0.005). Daily opiate dosage (p<0.007) and Penn Alcohol Craving Scale- Revised Version scores (p=0.008) were higher in the adherent group than the compliant group. The ratio of non-iv users were higher in the noncompliant group (p=0.008) than the adherent group. The ratio of patients with inpatient treatment history was higher in the adherent group than the noncompliant group (p<0.05).
CONCLUSION: The patients admitted to opiate substitution therapy in coerced treatment setting are, older individuals with more severe, employment, legal, family-social relations, psychiatric, medical and alcohol/drug use problems than patients in the coerced treatment setting. Severe legal problems and history of non-drug related crime is related to noncompliance. More severe alcohol/drug use, higher daily heroin dosage, easy access to heroin, history of iv drug use, high craving scores and history of inpatient treatment are related to noncompliance to outpatient opiate substitution therapy and treatment adherence.