Parasetamol aşırı alımı nedeni ile acil servise başvuran hastalarda serum parasetamol düzeyi belirlenmesinin hasta yönetimi ve maliyet ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between patient management, cost and determination of the serum level of paracetamol in patients admitted to emergency service due to massive ingestion of paracetamol
Yazar: FATİH ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. HIZIR UFUK AKDEMİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Asetaminofen = Acetaminophen ; Komplikasyonlar = Complications ; Maliyet = Cost ; Toksisite = Toxicity ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Amaç: Acil servise parasetamol aşırı alımı nedeni ile başvuran hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları ve laboratuvar sonuçlarının tespit edilerek incelendiği bu çalışmada, serum parasetamol düzeyi belirlenmesinin hasta yönetimi ve maliyet ile ilişkisinin araştırılması ve güncel literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Yöntem ve Gereç: Bu çalışma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi yetişkin acil servisine 01.01.2006 - 31.12.2012 tarihleri arasında parasetamol aşırı alımı sonrası başvuran on sekiz yaş ve üzeri hastaların kayıtlarının geriye dönük olarak incelenmesi ile yapıldı. Çalışmaya 175 hasta dahil edildi. Hastalar parasetamol alım miktarı, serum parasetamol düzeyi, antidot tedavisi ve yatış durumuna göre 10 gruba ayrıldı. 
Bulgular: Olguların yaş ortalaması 25.9 ± 7.7 yıl olup, 112 (%64)'si kadın idi. Hastaların 170 (%97.1)'inde özkıyım amaçlı alım tespit edildi. Hastaların 106 (%60.6)'sında çoklu ilaç alımı mevcuttu. İlaç alımından acil servis başvurusuna kadar geçen sürenin ortanca değeri 4 (0.5 - 12) saat idi. Çalışma grubumuzda yer alan 172 (%98.3) hastanın başvuru anında asemptomatik parasetamol zehirlenmesi Evre I olduğu tespit edildi. Alım miktarına göre 97 (%55.4) hastanın toksik, 68 (%39.8) hastanın ise nontoksik miktarda parasetamol aldığı tespit edildi. Tıbbi öyküsünde aldığı parasetamol miktarı öğrenilemeyen hasta sayısı 10 (%5.7) idi. Sekiz (%4.5) hastada başvuru anında ve / veya takibinde karaciğer fonksiyon testlerinde yükselme tespit edildi. Çalışma grubumuzda yer alan 149 (%85.1) hastanın şifa ile taburcu edildiği, 26 (%14.9) hastanın ise tedavi red formu imzalayarak acil servisten ayrıldığı tespit edildi. Hasta başı maliyet ortanca değeri 240 (100- 578) ₺ idi.  En yüksek maliyet ortanca değeri Grup 4'te ve 496 (495; 500) ₺ idi. En düşük maliyet ortanca değeri Grup 3'te ve 146 (100- 146) ₺ idi. Gruplar arası hasta başı maliyete göre değerlendirildiğinde istatistiksel açıdan anlamlı fark saptandı (p<0.01). Regresyon analizinde maliyete etki eden bağımsız değişkenlerin antidot verilmesi, yatış ve tedavi süresi olduğu belirlendi.
Sonuç: Akut karaciğer yetmezliğine yol açan etiyolojik faktörler arasında önemli bir yer tutan parasetamol aşırı alımlarında serum parasetamol düzeyi belirlenmesi hasta yönetimine önemli oranda katkı sağlamakta ve bazı hasta gruplarında maliyeti azaltmaktadır.

Abstract:
Objective: This study analyzes the demographic characteristics, clinical findings and laboratory results of patients admitted to emergency service due to the excessive intake of paracetamol. The study aims to investigate the relationship between patient management, cost and the determination of serum levels of paracetamol, thereby contributing to the current literature.
Materials And Methods: This study was performed by retrospectively investigating the data of patients aged 18 years and above who were admitted to the adult emergency service of Ondokuz Mayıs University Medicine Faculty between January 1, 2006 and December 31, 2012 after the ingestion of a paracetamol-containing drug. 175 patients were included into this study. Patients were divided into 10 groups according to the amount of ingested paracetamol, serum level of paracetamol, presence of antidote treatment and hospitalization. 
Results: The average patient age was 25.9 ± 7.7 years, and 112 (64%) of the patients were female. Of the 175 patients in the study, 170 (97.1%) were cases of suicidal poisoning. Multiple drug ingestion was present in 106 (60.6%) patients. The mean time between drug ingestion and arrival at the emergency room was 4 (0.5- 12) hours. In the study group, 172 (98.3%) patients were at asymptomatic paracetamol poisoning level I. According to the amounts of ingested paracetamol, 97 (55.4%) patients were identified as toxic and 68 (39.8%) patients as nontoxic, respectively. The ingested amount was not learned from medical history for 10 (5,7%) of the patients. In 8 (4.5%) patients, there was an increase in liver function test on admission and/or follow-up. In the study group, 149 (85.1%) patients were discharged with full recovery, and 26 (14.9%) patients left the emergency service by signing the treatment refusal form. The mean cost per patient was 240 (100-578) ₺. The highest cost per patient was in Group 4, at 496 (495- 500) ₺. The lowest cost per patient was in Group 3, at 146 (100- 146) ₺. Significant statistical difference (p<0.01) was found between groups when evaluated according to the cost per patient. In the regression analysis, the independent variables affecting the cost per patient were antidote administration, hospitalization and length of treatment period.
Conclusion: In the presence of excessive intake of paracetamol, which holds an important place among etiological factors that lead to acute liver failure, the determination of the serum level of paracetamol contributed significantly to patient management and reduced the per-patient cost in specific patient groups.