Ulus devletin ve insan hakları hukukunun sınırındaki özneler: Mülteciler
Subjects at the border of the nation-state and human rights law: Refugees
Yazar: ÖMER AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Hukuk öznesi = Law subject ; Mülteciler = Refugees ; Sığınmacı = Asylum seeker ; Ulus-devlet = Nation-state ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Ulus Devletin ve İnsan Hakları Hukukunun Sınırındaki Özneler: Mülteciler isimli bu tez, haklı nedenlere dayanan zulüm görme korkusu ile ülkesini terk etmek zorunda kalan mültecilerin, günümüzde ulus devlet ve insan hakları hukuku karşısındaki konumunu izah etmeyi amaçlamaktadır.  Bu amaca, tez konusunun unsurları olan mülteciler, insan hakları ve ulus devlet ile ilgili belirlenen kavramları felsefi boyutlarıyla ele alarak, gelişim süreçlerini betimleyerek, uluslararası kurum ve mahkeme kararlarını inceleyerek ulaşmaya çalışılmaktadır. 
İnsan hakları doktrini bir ideal olarak, herkes için her zaman ve her yerde eşit ve adil şekilde insan haklarının sağlanmasını amaçlamaktadır. Buna karşın ulus devletler insan hakları hukukunda mülteciler lehine atılacak birçok adımı egemenliğe müdahale olarak algılamakta, uluslararası sistemi tıkamaktadır. Bu durumun yansıması olarak; ulus devlet güvenlik, ekonomik refahı paylaşmayı istememe, iktidarı elde etme veya elde tutuma, toplumsal desteği sağlama, homojen ulusu koruma gibi çıkarları için egemenlik iddiasını insan hakları doktrinine karşı ileri sürerek mültecileri kurban etmekte, mültecilere yönelik çoğunlukla olumsuz tutumlar sergilemektedir. Böylece, parçası oldukları "bireyin devlete karşı verdiği hak mücadelesi" sürecini başka bir seviyede ve şekilde yürüten mülteciler, hukuk öznesi kabul edilmeyerek hukukun ve ulus devletin sınırında, eşikte bekletilmekte, yalnız, çaresiz ve savunmasız kılınmaktadır. 
Neticede insan hakları ideali bağlamında insan hakları hukukunun ve onun bir parçası olan mülteci hukukunun güncel hali ve ulus devletlerin mültecilere yönelik tutumları tespit edilmeye çalışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This thesis, titled Subjects at the Border of the Nation-state and Human Rights Law: Refugees, aims to explain the position of refugees forced to leave their country for fear of persecution based on justifiable reasons in the context of the nation-state and human rights law. This goal will be achieved by examining the philosophical dimensions of the established concepts related to refugees, human rights, and the nation-state, describing the development processes of these concepts, and also by examining the decisions of international institutions and courts. 
As an ideal, the human rights doctrine aims to ensure equal and fair human rights for everyone at all times and everywhere. Although Nation-states perceive many steps in human rights law in favor of refugees as interference with sovereignty and block the international system. In this context, the nation-state sacrifices refugees and displays mostly negative attitudes towards refugees by claiming sovereignty against the doctrine of human rights for its interests such as security, protection of the welfare, obtaining or holding power, gaining social support, protecting the homogeneous nation. Thus, the refugees who continue the "struggle of the individual against the state" differently are kept at the threshold of law and the nation-state and not being accepted as the subject of law. Hence, refugees are made alone, helpless, and vulnerable.
As a result, this study examines existing human rights law and international refugee law and the approach equipped by the nation-state in the light of human rights doctrine and makes some proposals for this area.