2008 finansal krizinin Türkiye enerji politikalarına doğrudan ve dolaylı etkileri
Direct and indirect effects of 2008 financial crisis on Turkey's energy policies
Yazar: ALİ EMRE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ARZU AL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası Politik Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Küreselleşme kavramı, günümüzde sıkça söz edilen bir fenomen haline gelmiştir. Küreselleşme ile birlikte sınır kavramının yıkılacağı düşünülmesine karşın finans sektöründe sınırlar büyük ölçüde ortadan kalkmıştır. Para ve sermayenin uluslararası alandaki serbest dolaşımı hızlanmış ve global bir entegrasyon sağlanmıştır. Bu dönüşüm, kapitalizmin içsel çelişkisi olan kriz mefhumunu da beraberinde getirmiştir. Günümüzde krizler, iç içe geçmiş piyasaların varlığı nedeniyle yerel ya da sektörel olma özelliklerini büyük ölçüde kaybetmiştir. 2008 finansal krizi buna en büyük örneklerden biridir. ABD'de başlayan bu kriz, dünyanın hemen her ülkesinde ve farklı sektörlerde etkisini göstermiştir. Bu sektörlerden biri de enerji sektörüdür. Finansal bir krizin enerji sektöründe krize neden olması, yukarıda bahsedilen entegrasyonun bir sonucudur.
Tez çalışmasında araştırılacak olan sorunsal, 2008 krizinin de 1973 ve 1979 yılında yaşanan petrol krizleri gibi enerji arz güvenliğini sağlamak adına enerji politikalarını dönüştüren bir etkisinin olup olmadığıdır. Bu bağlamda incelenecek ülke Türkiye'dir. Türkiye'nin seçilmesinin başlıca nedenleri; jeostratejik konumu gereği enerji ile derin bir ilişkisinin olması, enerjide merkez ülke olma söyleminin alt yapısının araştırılması ve Türkiye'de birincil ve ikincil enerji kaynaklarına yapılan yatırımların artış sebeplerinin incelenmesidir.
Çalışmanın özgün değeri ise daha önce 2008 finansal krizi ile enerji politikaları arasındaki ilişkiyi inceleyen bir çalışmanın bulunmamış olmasında yatmaktadır. Nitel çalışma yöntemleri ile oluşturulması planlanan çalışmada literatür taraması metodu kullanılmıştır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın stratejik planları, yıllık faaliyet raporları, Cumhurbaşkanlığı yıllık programları ve orta vadeli programlar gibi çeşitli devlet kurumlarının enerji alanındaki rapor ve planlamaları incelenerek 2008 finansal krizi ile arasındaki korelasyonun incelenmesi hedeflenmektedir. Bu çalışmadan beklenen hedef, ilgili konudaki literatür eksikliğine olumlu yönde katkıda bulunmaktır.

Abstract:
Globalization is a widely discussed phenomenon in contemporary times, and while it was originally believed that globalization would dissolve borders, this has primarily been realized within the financial sector. Internationally, the free flow of money and capital has intensified, leading to significant global integration. This shift has introduced the concept of crises, rooted in the inherent contradictions of capitalism. Nowadays, due to the interplay of global markets, crises have transitioned from being predominantly local or sectoral to having more widespread effects. A notable example is the 2008 financial crisis, which, despite originating in the USA, had far-reaching implications across various countries and sectors worldwide. One such sector affected was the energy sector. The connection between a financial crisis and a corresponding crisis in the energy sector is a consequence of the aforementioned global integration.
This study seeks to explore whether the 2008 financial crisis induced transformative changes in energy policies aimed at ensuring energy supply security, similar to the impacts observed in the oil crises of 1973 and 1979. The focus of this investigation will be Turkey, chosen due to its strategic geographic relevance to energy politics, the infrastructure supporting its ambition to be a central energy hub, and the noted increase in investments in its primary and secondary energy resources.
The significance of this study is rooted in the fact that no prior research has delved into the relationship between the 2008 financial crisis and energy policies. The study will employ a literature review method, framed within qualitative research methodologies. The goal is to analyze the correlation between the 2008 financial crisis and the energy-related reports and strategic documents of various government bodies. This includes the strategic plans of the Ministry of Energy and Natural Resources, annual activity reports, the annual programs of the Presidency, and medium-term programs. The study aims to fill the existing gap in the literature on this pertinent topic.