Mega etkinliklerin sosyo-mekansal analizi: İstanbul'da yerinden etme süreçleri üzerinden bir okuma
Socio-spatial analysis of mega events: A reading on displacement processes in Istanbul
Yazar: EMRE CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN PINAR ÖZDEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dünya Kupası = World Cup ; Etkinlik = Efficiency ; Fuarlar = Fairs ; Kentsel değişim = Urban change ; Mutenalaştırma = Gentrification ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Olimpiyatlar = Olympics ; Organizasyon = Organization ; Sosyal yapı = Social structure ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışma 1980'li yıllarla birlikte dünyada hüküm süren neo-liberal politikaların kentsel alanda etkilerini göstermesinin bir aracı olarak mega etkinlikleri ve neden olduğu yerinden edilmeleri konu edinmiştir. Mega etkinlikler; kültür, sanat ve spor organizasyonları olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Dünya Fuarı (EXPO), Dünya Kupası, Formula 1, Olimpiyat Oyunları vb. olarak örneklendirebileceğimiz mega etkinlikler; sanat, spor, kültür amaçlarının yanında kentlerin dönüşümü, rant paylaşımı, prestij kazanma gibi düşüncelere araç edilmeye başlanmışlardır. Amaç-araç çatışması içerisinde kentler ve kentliler bu durumdan etkilenen asıl unsurlar olmaktadırlar. 1970'li yıllarda kavramsallaştırılmaya başlanan mega etkinlikler, genelde akademik çalışmalarda turizm ve ekonomik getiriler içerisinde incelenmeye çalışılmıştır. Sosyal yapı üzerindeki etkilerin incelendiği çalışmalar oldukça yenidir. 2000'li yıllarla birlikte, mega etkinliklerin kente ve kentlilere etkileri irdelenmeye çalışılmaktadır. Bu çalışma ile birlikte bir mega etkinlik türü olan Olimpiyat Oyunlarının neden olduğu yerinden edilmeler incelenerek, Olimpiyat Oyunlarına ev sahipliği yapmak için beş kez adaylık başvurusunda bulunan İstanbul'un adaylık başvuruları ve özellikle 2020 Olimpiyat Oyunları adaylığı için yapılması planlanan tesislerin neden olabileceği yerinden edilmeler üzerine incelemelerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mega Etkinlikler, Olimpiyat Oyunları, Yerinden Edilme, Kentsel Rekabet, Soylulaştırma, İstanbul

Abstract:
This study focuses on mega events as a tool of demonstrating the influences of neo-liberal policies – which have started reigning over the world in 1980's, on urban areas; and the displacement processes they cause. Mega events occur as culture, arts and sports organizations. Mega events, for which we can give examples of World Fair (EXPO), World Cup, Formula 1, Olympics, etc., have started to become a means of ideas like urban transformation, distribution of unearned incomes, gaining prestige, besides their purposes regarding culture, arts and sports. In this conflict between purpose and means, cities and citizens are the main factor that gets affected by this situation. Mega events, started to be conceptualized in 1970's, are mostly regarded as a part of touristic and economic incomes in academic studies. The studies in which the influences on the actual factors, humans, are rather new. In 2000's, the effects of mega events on cities and citizens are started to be examined. In this study, the displacement processes caused by the Olympics – which are a type of mega events, will be analyzed, and the candidature applications of Istanbul – which applied for hosting the Olympics for five times, and particularly the displacement processes that the facilities planned to be constructed for 2020 Olympics may cause, are elaborated.
Key Words: Mega Events, Olympics, Displacement, Urban Competitiveness, Gentrification, Istanbul