Orta öğretim resim derslerinde kavram kazandırmaya öncelik verilmesinin gerekliliği /
Yazar: MAHMUT AYHAN
Danışman: PROF.DR. NÜZHET KUTUĞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Kavram gelişimi = Concept development ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Resimler = Pictures

Özet:
ÖZET optiğimiz araştırma, "orta öğretin resim derslerinde kav ram kazandırmak en önemli amaç olarak ele alınmalıdır" tezine dayanmaktadır. Resim yapmanın öğrenci üzerindeki olumlu katkıları "bilinmekle "birlikte, pekçok öğrencinin ya derse katılmamak, ya da seçmemek suretiyle "bu dersin sağlayacağı geliştirici faydalar dan uzak kaldıkları gözlenmektedir. Sınıf içi uygulamalarda da dersin işlenişi; uygun metotların seçilememesi sebebiyle hem öğrenciler, hem de öğretmen için sıkıntı verici bir durum almakta dır. Resim; görülen, bilinen ve düşünülen bir konunun zihinde bütünleştirilerek, duygulanım gücünün etkisiyle bir yüzey üzerin de el becerisine dönüşmüş bir ifade olgusu olduğuna göre, bu durumu bilim eğitimi ile nasıl bağdaştırabiliriz? Resim dersleri, öğrenci üzerindeki çekiciliğini nasıl kazanabilir veya ne derece sürdürebilir? öğrencinin eğitim ve öğretiminde her ders için nitelik ve nicelik açısından verimliliğini sağlamada resim derslerinden nasıl yararlanabiliriz? Yukarıda ifade edilen tezin gerekçesi ve bu soruların cevapları; resim derslerinin işleniş tarzına, dolayısıyla resim eğitimi teknolojisine dayalı görülmektedir. Bu bakımdan resim derslerinde "güzel resim yaptırmaktan önce "resim yaparak/yaptırarak kavram kazanma derecesi elde etmeye önem verilmelidir. Şenel eğitim veren orta öğretim okullarımızda sınıf eğitimi kalabalık sayıda öğrenciyle sürdürülmektedir. Araştırma sonuçları öğrencilerin geldikleri ortam, beden, takvim yaşı, zekâ, ilgi ve yetenek... bakımlarından seviye farklılıkları gösterdiklerini açıklamaktadır. Lise son sınıflarda dahi daha alt sınıfların özelliklerini gösteren resimlere rastlanmaktadır. Bu seviye farklılığına rağmen resim yapma faaliyetine katılan öğrencilerin değişik anlatımlarla olsa da, istenen kavramı kazandıkları yapılan uygulamaların değerlendirilmesinden anlaşılmaktadır. Her öğrencinin farklı bir kapasiteye sahip olması, yetenek geliştirme çabalarını olumsuz etkilemektedir. Sınıfı meydana getiren her öğrenciyi aynı seviyede yetiştirmek mümkün görülmemektedir. Bu bakımdan sınıfça faaliyete katılma ve resim yapma sürekliliğinin sağlanması için öğrencilerin birbirleriyle kıyaslanarak değil, her öğrencinin kendi kapasitesini kullanma ve bunun neticesinde elde ettiği derecesi esas alınarak bir değerlendirmeye gidilmesin uygun olacağı ağırlık kazanmaktadır. Resim derslerinde yer verilen diğer sanat dallarıyla da ilgili olmak üzere öğrencinin kazanacağı bilgi, kültür ve beceriler ancak faaliyete katılma ve bu faaliyetleri sürdürme ile bir öğrenme derecesi göstereceğinden öğretmenin Öğrenci ürünlerini değerlendirmedeki tavrı önemlidir. Bu sebeple kavram kazandır maya yönelik değerlendirme yapılmalıdır. Bitirilmiş her resmin eğitim, öğretim ve' öğrenimle ilgili kavramlar taşıdığı bilinmeli- öğrencinin yaptığı resim "ne?" sorusuna cevap veriyorsa amaca ulaşılmış sayılmalıdır. Böyle bir değerlendirme, diğer amaçlarla varılmak istenen sonuçlara da önemli bir zemin hazırlamaktadır. Amaçların ele alınmasında öncelik, sınıfta uygulanabilirlik olmalıdır. Öğrenci resimlerini kazanılmış kavramlar olarak değerlendirmenin gerekçesi de budur.

Abstract: