Gençlerı̇n sosyal medya kullanımı ve hafıza ı̇lı̇şkı̇sı̇nı̇netnografı̇k ı̇ncelenmesı̇
Ethnographic study of young people's use of social media and its relationship with memory
Yazar: KIVILCIM ZAFER TEOMAN
Danışman: PROF. DR. HAMDİ SERHAT GÜNEY
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Sosyal medya platformları, gençlerin kendilerini ifade ettiği, sosyal ilişkiler kurduğu ve sürdürdüğü çevrim içi alanlardır. Sosyal medya, bireylerin ortak ilgi alanları etrafında bir araya gelmelerini sağlar, ve bu durum günlük yaşantıda karşılaşılan olaylar, inançlar, değerler ve normlarla şekillenen toplumsal hafızanın anlam çıpalarının bu mecralara taşınmasına neden olur. Bu çalışma, gençlerin günlük yaşamlarında buluşma, paylaşma ve etkileşim için kullandıkları sosyal medya kullanım alışkanlıklarının çevrim içi ve çevrim dışı bağlantılarına odaklanarak, toplumsal hafızanın biçimlenmesi ile ilgili bağlamlarda nasıl bir rol üstlendiğini incelemektir. Sosyal medyanın yeni kamusal alanlar olarak kabul edilip edilemeyeceği tartışılırken, kamusal alanın tarihsel değişimi ele alınarak incelenmekte; yeni medyanın tarihsel gelişimi üzerinde durulmakta ve günlük yaşamlarındaki rolüne odaklanılmaktadır. Bu çerçevede çalışma, 40 üniversite öğrencisi katılımcı ile uzun süreli katılımcı etnografik yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Katılımcılardan istenilen görsel ve işitsel materyaller aracılığıyla kendilerini anlatmaları sağlanarak, bu paylaşımlar haritalanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, sosyal medya platformları, gençlerin kendilerini ifade etmeleri ve toplumsal bağlarını sürdürmeleri için önemli bir araçtır ve toplumsal hafızanın şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Gençler, sosyal medyada paylaşım yaparken aile ve arkadaşlarla çatışmak, eleştirilmek, beğenilmemek ya da hukuki yaptırıma uğramak gibi geniş bir yelpazede risklerle başa çıkmak zorunda kalmaktadır. Sosyal medyadaki yoğun enformasyon akışı, gençlerde umutsuzluk ve çaresizlik duygularını artırmakta, toplumsal birlik duygularını zayıflatmakta ve bu bilgilerin hafızada bıraktığı izler sürekli bir güvensizlik, belirsizlik duygusuna, yorgunluk ve umutsuzluk hissinin yanı sıra, ülkeden ayrılma isteği gibi etkilere de yol açabilmektedir. Bu durum, sürdürülebilir bir toplumsal hafıza oluşumunu zorlaştırır. Buna karşın, gençler için sosyal medyada toplumsal meselelere katılım ve direniş temaları, hafızanın sürdürülmesi ile yakından ilişkilidir. Bu çalışma, gençlerin sosyal medya kullanımları ve toplumsal hafıza arasındaki ilişkiye dair literatürdeki eksikliğin giderilmesini amaçlamaktadır.

Abstract:
Social media platforms are online spaces where young people express themselves, establish, and maintain social relationships. Social media allows individuals to come together around common interests, and this leads to the transfer of social memories, shaped by daily events, beliefs, values, and norms, to these platforms. This study aims to explore the role of young people's social media usage habits in their daily lives, focusing on online and offline connections, in the context of the shaping of social memory. While discussing whether social media can be accepted as new public spaces, the historical change of the public sphere is reviewed, with a focus on the historical development of new media and its role in daily life. In this context, the study was conducted using a long-term participant ethnographic method with 40 university student participants. Participants were asked to describe themselves through requested visual and auditory materials; these shares were mapped. According to the results of the study, social media platforms are an essential tool for young people to express themselves and maintain their social ties and play a significant role in shaping social memory. When young people share on social media, they face a wide range of risks, such as conflicts with family and friends, being criticized, not being liked, or facing legal sanctions. The intense flow of information on social media increases feelings of despair and hopelessness among young people, weakens feelings of social unity, and the traces of this information in memory can lead to constant feelings of insecurity, uncertainty, fatigue, and despair, as well as a desire to leave the country. This situation complicates the establishment of a sustainable social memory. On the other hand, for young people, participation in social issues and resistance themes on social media are closely related to the continuation of memory. This study aims to address the gap in the literature regarding the relationship between young people's social media usage and social memory.