Çamaşır makinelerinde ses kalitesi
Sound quality in washing machines
Yazar: BAHADIR EMRE ORHON
Danışman: PROF. DR. H. TEMEL BELEK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Metrik = Metric ; Çamaşır makineleri = Washing machines

Özet:
Ses kalitesi, özellikle beyaz eşya sektöründe, pazar önceliği açısından önemli bir belirleyici nitelik halini almıştır. Bu çalışmanın amacı, farklı model çamaşır makinalarının ses kalitelerini karşılaştırmalı olarak belirlemek, ses kalitesi ile ilgili nesnel ve öznel parametrelerin ilişkilerini ortaya koyarak bu yönde bir matematik model oluşturmak, tasarım parametreleri ile ses kalitesi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaçla farklı model sekiz adet çamaşır makinası seçilmiş ve ses kalitesi yazılımı yardımıyla bunların psiko-akustik metrikleri belirlenmiştir. Elde edilen bu veriler ?ana bileşenlerin analizi? yoluyla ana bileşenlerine ayrılmış, bu sayede sesi nesnel olarak azami düzeyde temsil edebilecek en az sayıda parametre belirlenmiştir. Ayrıca bu makinaların ses kaliteleri, oniki kişilik bir jüri tarafından zorlanmış seçim ve anlamsal fark yöntemleriyle öznel olarak değerlendirilmiştir. Ardından psiko-akustik nesnel metriklerle, jüri testinden elde edilen öznel veriler doğrusal regresyon yardmıyla ilişkilendirilerek bir matematik model kurulmuştur. Makinanın su alma, yıkama ve sıkma aşamalarında sesin hangi özelliklerinin insan algısı açısından beğenilir nitelikte olduğu grafik yöntemlerle irdelenmiştir. Çamaşır makinasının dinamik davranışını önemli ölçüde etkileyen sönüm faktörü ile ilişkili makina parçası olan kazan amortisörü seçiminin ses kalitesine etkilerini araştırmak amacıyla, aynı tip çamaşır makinasına farklı tip amortisörler bağlanarak sıkma aşamasında ses kayıtları alınmış, bu yeni ses örnekleri önceden elde etmiş olduğumuz modele konarak ses kalitesine ait nesnel ve öznel parametrelerin ne şekilde etkilendiği incelenmiştir.

Abstract:
Sound quality has become an important factor in gainig market advantage especially in household appliances. The aim of this study is to determine the sound quality of different washing machines and to obtain a mathematical model by putting forward the relation between the objective and subjective aspects of sound quality and its relation to the design parameters. Eight different model washing machines are selected and psycho-acoustic metrics are determined by the help of the sound quality software. This data is then processed by principal components analysis and reduced to fewer number of variables which still can describe the properties of the sound. Meanwhile, a jury test is conducted with twelve jurors to determine the subjective ratings of the sounds. Then the objective metrics are correlated with the subjective jury tests by linear regression technique to obtain a mathematical model. Graphical methods are used to demonstrate which properties of the sounds that belong to working stages such as ?water filling?, ?washing? and ?spin extraction? are preferred by the human perception. Finally, the effects of the damping factor on the sound quality is investigated by applying dampers that have different damping characteristics on same type of washing machine, and the recorded sound samples are processed by our mathematical model to obtain the influence of the subjective and objective parameters of sound.