Covid 19 pandemi sürecinde çalışan bireylerin stresle başa çıkma tarzlarının somatizasyon düzeyleri ile ilişkisi
The examination of the relationship between stress coping styles and somatization levels of employees during covid 19 outbreak
Yazar: ELİF BAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ŞÜKRÜ GÜRBÜZ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Bedenselleştirme = Somatization ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Çalışanlar = Workers

Özet:
COVID 19 pandemisi, tüm dünyayı etkisi altına alan önemli bir halk sağlığı sorunu olarak ülkemizde de etkisini sürdürmektedir. Salgınla değişen yaşam koşullarının bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde etkileri olduğu gözlenmektedir. Bu doğrultuda, toplumun değişen psikososyal süreçlerinin incelenmesinin önleyici ve koruyucu çalışmaların yapılandırılması açısından önem arz ettiği düşünülmektedir. Yapılan bu araştırmada, COVID 19 pandemi sürecinde çalışan bireylerde somatizasyon belirtileri ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma kapsamında, araştırmacı tarafından oluşturulan çevrimiçi soru formlarına yanıt veren 423 katılımcının verileri değerlendirilmiştir. Katılımcılara, Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Somatizasyon Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada, somatizasyon ve stresle başa çıkma tarzları alt boyutları cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi ve gelir düzeyi bakımından karşılaştırılmıştır. Ayrıca, somatizasyon ve stresle başa çıkma tarzları alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiştir. 
Araştırma bulgularına göre, kadınlarda somatizasyon puanları erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Ayrıca, kadınlarda çaresiz ve boyun eğici yaklaşım alt boyutu erkeklere kıyasla daha yüksektir. Yaş değişkenine göre, 26-35 yaş arası katılımcılarda kendine güvenli yaklaşım ve çaresiz yaklaşım puanları en yüksek bulunmuştur. Gelir düzeyine göre, düşük gelir düzeyindeki katılımcıların somatizasyon puanları daha yüksek bulunmuştur. Yüksek gelir düzeyindeki katılımcılarda ise kendine güvenli yaklaşım puanları daha yüksektir. Somatizasyon ve stresle başa çıkma tarzları alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde, kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım negatif yönlü; çaresiz yaklaşım ile pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. Somatizasyonu yordayan değişkenler incelendiğinde, kadın olmak, çaresiz yaklaşım puanlarının yüksek oluşu ve iyimser yaklaşım puanlarının düşük oluşu somatizasyon puanlarının yüksek oluşunu anlamlı düzeyde etkilemektedir. Araştırma bulguları, çalışan bireylerin hem iş hem de COVID 19 pandemi sürecinin stresi sebebiyle somatizasyon belirtileri geliştirme açısından riskli bir grup olduğu ve buna yönelik çalışılan kurumda veya farklı kuruluşlarda önleyici ve koruyucu çalışmaların yürütülebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The COVID 19 pandemic continues to affect our country as an important public health problem that also affects the whole world. It is observed that the changing living conditions with the epidemic have effects on the physical and mental health of individuals. In this direction, it is thought that examining the changing psychosocial processes of the society is important in terms of structuring preventive and protective services. In this study, the relationship between somatization symptoms and stress coping styles in individuals working during the COVID 19 pandemic was examined. Within the scope of the study, the data of 423 participants who responded to the online questionnaires created by the researcher were evaluated. The socio-demographic information form, the Somatization Scale and the Styles of Coping with Stress Scale were administered to the participants. In the study, somatization and sub-scales of coping styles were compared in terms of gender, age group, education level and income level. In addition, the relationship between the sub-dimensions of somatization and coping styles was examined.
Based on the findings, somatization scores in women are significantly higher than in men. In addition, the helpless and submissive approach sub-scales were found as higher in women compared to men. According to the age variable, the participants aged 26-35 had the highest self-confident approach and helpless approach scores. According to the income level, the somatization scores of the low-income participants were significantly higher. High-income participants, on the other hand, have higher self-confident approach scores. When the relationship between of somatization and coping styles subscales is examined, It was found that the self-confident approach and the optimistic approach are negative; helpless approach are positively and significantly correlated with somatization. When the variables predicting somatization are examined, being a woman, higher helpless approach scores and lower optimistic approach scores significantly affect somatization scores. Research findings suggest that employees during the outbreak are at-risk group in terms of developing somatization symptoms due to both work-related stress and the stress of the COVID 19 pandemic process,. Thus, preventive and protective studies can be carried out for these individuals with further studies.