Keratoplastide greft başarısını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting the graft success in keratoplasty
Yazar: ZÜLFİYE KÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN YILDIRIM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Cerrahi-göz = Surgery-eye ; Gref reddi = Graft rejection ; Gref yaşaması = Graft survival ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Kornea = Cornea ; Korneal hastalıklar = Corneal diseases ; Korneal transplantasyon = Corneal transplantation

Özet:
Köktaş, Z. Keratoplastide Greft Başarısını Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2018. Bu uzmanlık tezinde, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Kornea Birimi'nde penetran keratoplasti yapılan hastalara ait veriler retrospektif olarak incelenerek, cerrahi endikasyon dağılımları, greft sağkalımı (cerrahi başarı) ve greft sağkalımına etki eden faktörlerin değerlendirmesi amaçlandı. 1993-2017 yılları arasında penetran keratoplasti (PKP) ameliyatı yapılan ve takipleri olan 294 hasta çalışmaya alındı. Hastaya ve donöre ait bilgiler ile PKP cerrahi işlemi ve PKP cerrahisi sonrasına ait bilgiler değerlendirildi. Penetran keratoplasti endikasyonları arasında ilk dört sırada psödofakik/afakik büllöz keratopati (%45,0), enfeksiyonlar (%15,7), mekanik travmalar (%13,6) ve keratokonus (%13,1) sırası ile yer almakta idi. Yıllar içerisinde psödofakik/afakik büllöz keratopati endikasyonu yüzdesinin azaldığı, enfeksiyon endikasyonu yüzdesinin arttığı görüldü. Tüm PKP'lerin 1, 2 ve 5 yıllık sağkalımları sırasıyla %87,1, %72,4 ve %59,2 olarak bulundu. Endikasyonlara göre greft saydamlığı yüzdesi değerlendirildiğinde; keratokonus olgularında %91,8, kornea distrofilerinde %70,3, kronik inflamasyon nedenli cerrahi yapılan olgularda %54,2, psödofakik/afakik büllöz keratopatide %51,2, travma  (mekanik ve kimyasal) tanı grubunda %50 ve enfeksiyon tanı grubunda %43,6 olarak saptandı. Kronik inflamasyon tanı grubunun %33,3'ünde, enfeksiyon tanı grubunun %32,2'sinde ve psödofakik/afakik büllöz keratopati tanı grubunun %31,1'inde ameliyat sonrası glokom geliştiği saptandı. Tek değişkenli lojistik regresyon analizinde, PKP öncesi düşük görme seviyesi varlığının, oküler cerrahi öyküsünün bulunması ve afaki'nin greft başarısızlığı riskini artırdığı görüldü. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise; primer kornea hastalığı (OR aralığı: 4,48-13,32) ve cerrahi sonrası glokom varlığı (OR: 1,68, p=0,04) greft sağkalımına etki eden anlamlı risk faktörleri olarak saptandı. Primer korneal hastalıklar içerisinde greft başarısızlığı riskini en çok artıran faktör birden fazla kornea patolojisi (OR:13,32) bulunmasıydı.  

Anahtar Kelimeler: Penetran Keratoplasti, Keratoplasti Endikasyonları, Greft Sağkalımı, Greft Başarızlığı, Keratoplastide donör etkisi

Abstract:
Koktas, Z. Evaluation of Factors Affecting the Graft Success in keratoplasty, Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine, Department of Ophthalmology, Specialization Thesis in Medicine, Eskişehir, 2018. In this specialist thesis presentation, penetrating keratoplasty operations performed in Eskisehir Osmangazi University Faculty of Medicine Ophthalmology Department Cornea Unit were examined retrospectively and the aims were to evaluate indications of penetrating keratoplasty, graft survival (surgical success) and factors affecting graft survival. Two-hundred-and-ninty-four patients who underwent penetrating keratoplasty (PKP) surgery between 1993-2017, were included in the study. Patient and donor information, intraoperative and the postoperative records were obtained. The first four most common indications were pseudophakic/aphakic bullous keratopathy (45.0%), infection (15.7%), mechanical trauma (13.6%) and keratoconus (13.1%). Over the years, the percentage of indications for pseudophakic/aphakic bullous keratopathy decreased and the percentage of infection indications increased. Overall graft survival rates at the 1st, 2nd and 5th year were 87.1%, 72.4% and 59.2, respectively. The highest graft transparency rate was observed in the keratoconus group (91.8%), followed by the dystrophy group 70.3% in, 54.2% in the chronic inflammation group, 51.2% in pseudophakic/aphakic bullous keratopathy, 50.0% trauma (mechanical and chemical) diagnosis group and in infection diagnosis group was 43.6%. Postoperatively newly developed glaucoma was present in 33.3% of the chronic inflammation group, 32.2% of the infectious group and 31.1% of the pseudophakic/aphakic bullous keratopathy group. According to univariate logistic regression analysis, preoperative low visual acuity, history of ocular surgery and aphakia increased the risk of graft failure. In the multivariable logistic regression analysis; primary corneal disease (OR range: 4,48-13,32) and presence of postoperative glaucoma (OR: 1.68) were significant risk factors for graft failure. In the primary corneal disease group, presence of multiple corneal pathologies had the highest risk for graft failure. (OR: 13,32)

Key Words: Penetrating Keratoplasty, Keratoplasty Indications, Graft Survival Rates, Graft Failure, Donor effect for keratoplasty