Yetişkin bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme güçlüğü ile duygusal yeme ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler
The relationships between early maladaptive schemas and emotion regulation difficulty with emotional eating and psychological symptoms in adults
Yazar: ESRANUR ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ile duygu düzenleme güçlüğü, duygusal yeme ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın örneklemi 18-65 yaşları arasında olan, İzmir'de yaşayan, 212 kadın (% 54,4) ve 178 erkek (% 45,6) 390 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği- Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Hollanda Yeme Davranışları Anketi (HYDA) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) uygulanmıştır. Erken dönem uyumsuz şemalar, duygu düzenleme güçlüğü, duygusal yeme ve psikolojik belirtiler değişkenlerinin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler, Pearson korelasyon analizi ile test edilmiştir. Psikolojik belirtiler ve duygusal yemeyi yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla hiyerarş̧ik regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları erken dönem uyumsuz şemalar, duygu düzenleme güçlüğü, duygusal yeme ve psikolojik belirtiler değişkenlerinin ilişkili olduğunu göstermiştir. Cinsiyet açısından kopukluk, yüksek standartlar ve diğeri yönelimlilik şema alt boyutlarında, farkındalık ve hedefler duygu düzenleme güçlüğü alt boyutlarında, duygusal yeme puan ortalamalarında ve psikolojik belirtiler anksiyete alt boyutu puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda; zedelenmiş otonomi, kopukluk, zedelenmiş sınırlar, diğeri yönemlilik ve yüksek standartlar ve açıklık, stratejiler ve dürtü alt boyutlarının psikolojik belirtileri anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Yapılan diğer bir hiyerarşik regresyon analizinde; zedelenmiş otonomi, zedelenmiş sınırlar, yüksek standartlar ve kabul etmeme ve hedefler dürtü alt boyutlarının duygusal yeme davranışının anlamlı yordayıcıları oldukları görülmüştür. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın bağlamında tartışılmış, sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.
Anahtar Sözcükler	
 Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Duygusal Yeme, Dışsal Yeme, Kısıtlayıcı Yeme, Psikolojik Belirtiler

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationships between early maladaptive schemas, emotion regulation difficulty, emotional eating and psychological symptoms in adults. The research was carried out on a total of 390 participants resident in İzmir, 212 (54,4 %) of whom were women and 178 (45,6 %)  were men. The ages of the participants were between 18 and 65. In this study Demographic Information Form, Young Schema Questionnaire- Short Form 3 (YSQ-SF3), Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS), The Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) and The Brief Symptom Inventory (BSI) were applied to the participants. In this study independent sample t test and ANOVA analyzes were used to examine whether early maladaptive schemas, difficulties in emotion regulation, emotional eating and psychological symptoms differ according to demographic characteristics. Relationships between variables were tested with Pearson correlation analysis. Hierarchical regression analysis was performed to determine the variables predicting the psychological symptoms. The results of the study revealed that early maladaptive schemas, difficulties in emotion regulation, emotional eating and psychological symptoms were correlated with each other. It was observed that there was a significant difference between gender in terms of mean scores of disconnection, unrelenting standards and other directedness schema domains, awareness and goals sub-dimensions of difficulties in emotion regulation, emotional eating, and anxiety sub-dimension of psychological symptoms. As a result of the hierarchical regression analysis; impaired autonomy, disconnection, impaired limits, other directedness and unrelenting standards and clarity, strategies, and impulse sub-dimensions were found to significantly predicted psychological symptoms. In another analysis; impaired autonomy, impaired limits, unrelenting standards and non-acceptance and goals, impulse sub-dimensions were found to be significantly predicted emotional eating behavior. The findings were discussed in the context of relevant literature and, the results and recommendations were presented.
Keywords 
Early Maladaptive Schemas, Difficulties in Emotion Regulation, Emotional Eating, External Eating, Restrictive Eating, Psychological Symptoms.