Üniversite son sınıf öğrencilerinin kadına ilişkin ?Namus? anlayışı ile ilgili tutumları (Ankara örneklemi)
Attitude of senior undergraduate students toward honor perception attributed to women: Case study in Ankara
Yazar: ELİF GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. HEDİYE ARSLAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsellik = Sexuality ; Kadın sağlığı = Women's health ; Namus = Honour ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Dünya'nın birçok ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de ?namus? kavramının bir taraftan ?dürüstlük? diğer taraftan da ?kadın ve kadın cinselliği? ile eş değer tutulması ve ayrıca erkeğe atfedilen namus ile kadına atfedilen namusun farklı yorumlanması toplumun önemli sorunlarından biridir. Bu sorunun temelinde yatan en önemli faktörün toplumsal cinsiyete dayalı ayırımcılığın olduğu söylenebilir. Bu ayırımcılık, kadının yaşam içerisinde kısıtlanmasına, kamusal alandan uzaklaşmasına, sağlığının bozulmasına ve kadına yönelik şiddete neden olabilmektedir. Şiddetin boyutu namus adına işlenen cinayetlere kadar gidebilmektedir. Araştırma, üniversite son sınıf öğrencilerinin kadına ilişkin namus anlayışıyla ilgi tutumlarını ölçmek amacıyla kesitsel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ankara'daki toplam sekiz üniversiteden (Ankara, Gazi, Hacettepe, ODTÜ, Atılım, Başkent, Çankaya ve Ufuk Üniversitesi) seçilen 1167 son sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, bireyin ve ailenin sosyo-demografik özelliklerini içeren veri toplama formu ile araştırmacı tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından geçerlik - güvenirlik çalışması yapılan, Cronbach Alfa Değeri 0.93 bulunan ?Kadına İlişkin Namus Anlayışı Tutum Ölçeği? (KİNATÖ) ile toplanmıştır. Araştırma 1 Aralık 2006- 31 Aralık 2008 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 11.0 (Statistical Package for Social Sciences) bilgisayar programında; ortalama, ortanca ve sıra ortalaması şeklinde değerlendirilmiştir. Öğrencilerin aldıkları puan ortalamaları 5'li likert ölçeği ve alt boyutlardaki madde sayıları dikkate alınarak değerlendirildiğinde; ölçeğin genelinden alınması gereken en yüksek puan 125, öğrencilerin ölçeğin genelinden aldıkları puan ortalaması ise 99.38'dir. Ölçeğin birinci, ikinci ve üçüncü alt boyutuna ilişkin almaları gereken en yüksek sıra ortalamaları sırasıyla; 45, 55 ve 25'dir. Öğrencilerin ölçeğin birinci, ikinci ve üçüncü boyutuna ait aldıkları puan ortalamaları ise sırasıyla; 37.14, 47.06 ve 15.19'dir. Diğer bir değişle öğrencilerin kadına ilişkin namus anlayışı ile ilgili ?ölçeğin geneli?, ?geleneksel namus anlayışı? ve ?cinsiyetler arası eşitlikçi yaklaşım? alt boyutlarına yönelik eşitlikçi bir tutuma, ancak ?evlilik öncesi cinsellik/namus anlayışı? boyutuna ilişkin ise geleneksel bir tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin kadına ilişkin namus anlayışıyla ilgili tutumlarını etkileyen faktörlerin başında öğrencilerin mezun oldukları lisenin, cinsiyetin, anne ve babalarının eğitim düzeylerinin geldiği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Kadın sağlığı, namus, namus cinayetleri, toplumsal cinsiyet, üniversite öğrencisi.

Abstract:
As it is in some other countries also in Turkey, different interpretation of honor attributed to women and men and giving equal meaning to honor concept as ?women and women sexuality? at the same time ?honesty? are one of important problems of society. It could be said that underlying reason for this problem is gender discrimination. This discrimination may cause restriction of women in life, removing women from public sphere, losing health and violence toward women. Severity of violence may reach to honor killing. This research was conducted to assess attitude of senior undergraduate students toward honor concept attributed to women in a descriptive and cross-section manner. One thousand one hundred sixty seven senior undergraduate students from eight universities in Ankara (Ankara, Gazi, Hacettepe, ODTÜ, Atılım, Başkent, Çankaya and Ufuk) constituted material of the study. Data were collected by using data collection sheet that had individual subject?s and it?s family?s socio-demographic properties, and by using ?Honor Concept Perception Toward Women Scale? (KİNATÖ) which was developed, validated and reliability test conducted by researcher and that had Cronbach alpha level of 0.93. Research was conducted during 1 December 2006- 31 December 2008. Data obtained were analyzed with SPSS for Windows 11.0 (Statistical Package for Social Sciences) program as means, median and row means. When average points received by students were evaluated by considering 5-likert scale and item numbers in sub-scales, there should have been total of 125 points and in this research average points of students were 99.38. Total points for first, second and third sub-scales should have been 45, 55 and 25 points, respectively, and average points of students from these scales were 37.14, 47.06 and 15.19, respectively. Another words, students had egalitarian attitude toward ?general scale?, traditional honor concept?, ?egalitarian attitude between genders? and ?egalitarian attitude toward sub-scales? but traditional attitude toward ?premarital sex/honor concept?. In addition it was found that important factors affecting honor concept attributed to women were high school graduated, gender, education level of parents.Keywords: Gender, Honor, Honor killings, University student, Women health