Ebeveynlerin kronik hastalığı olan çocukların ağrılarını gidermede tamamlayıcı alternatif tedavi yöntemlerini kullanma durumları ve kullanılan yöntemlerin belirlenmesi
Determination of parents' use of complementary alternative treatment methods in relieving the pain of their children with chronic diseases and the methods used
Yazar: MİNE ERSAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Giriş-Amaç: Bu araştırma, ebeveynlerin kronik hastalığı olan çocukların ağrılarını gidermede tamamlayıcı alternatif tedavi (TAT) yöntemlerini kullanma durumlarının ve kullanılan yöntemlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında, kronik hastalığı olan çocukların ağrı yönetiminde ebeveynlerin tercih ettiği TAT yöntemlerinin çeşitliliği, bu yöntemlerin uygulanma şekilleri ve etkinlikleri incelenmiştir.
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu çalışma, Mart 2024-Haziran 2024 tarihleri arasında Bandırma Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kliniği'nde kronik hastalığa sahip ve ağrı şikayeti olan çocuk hastaların 100 ebeveyni ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu ve Ailelerin Çocuklarında Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavileri Kullanma Durumlarını Belirleme Formu kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS for Windows Version 25.00 bilgisayar programı ile işlenmiş ve analiz edilmiştir. Çalışma için etik kurul izni ve hastane kurum izinleri alınmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların yaş dağılımı minimum 4,00 ve maksimum 16,00 arasında olup, yaş ortalaması 10,13±2,92'dir. Katılımcıların %61'i erkek, %39'u kızdır. Annelerin %47'si, babaların %46'sı ilkokul mezunudur. Katılımcıların %67'si çekirdek aile yapısında olup, %58'i şehirde yaşamaktadır. Katılımcıların %86'sı TAT yöntemlerini kullanmıştır, en sık kullanılan TAT yöntemleri arasında %74,4 dua etme, %65,1 bitkisel terapi, %56,9 pozisyon verme/değişimi yer almaktadır.
Araştırma bulgularına göre, katılımcıların %62'si ağrı yönetimi hakkında eğitim almış olup, eğitim almış bireylerin sıcak-soğuk uygulamalar,
ix
pozisyon verme/değişimi, lavanta yağı koklatma, gül yağı koklatma, kekik yağı koklatma, masaj, sarı kantaron yağı ile masaj, egzersiz ve dua etme gibi yöntemleri daha sık kullandıkları belirlenmiştir. Ayrıca, kentte yaşayanların kırsal bölgelere göre lavanta yağı koklatma, sarı kantaron yağı ile masaj, müzik dinletme, meditasyon/yoga, egzersiz ve dua etme yöntemlerini daha sık kullandıkları saptanmıştır.
TAT yöntemleri kullanılan çocukların %72'sinin astım hastası olduğu %15,1'inin epilepsi hastası olduğu, %8,1'inin Tip 1 DM hastası olduğu saptanmıştır. Katılımcıların astım hastası olan çocuklarda %79,4'ünde dua etme yöntemini, %63,5'inde bitkisel terapi yöntemini; epilepsi hastası olan çocuklarda %46,2 gül yağı koklatma ve dua etme yöntemlerini, %38,5'inde biberiye yağı ile masaj yöntemini; tip 1 DM hastası olan çocuklarda %71,4'ünde dua etme yöntemini, %57,1'inde bitkisel terapi yöntemini kullandığı saptanmıştır.
Sonuç: TAT yöntemlerinin ebeveynler tarafından yaygın olarak kullanıldığı ve bu yöntemlerin çocukların ağrı yönetiminde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynlerin bu yöntemleri kullanma sıklığı, aldıkları eğitim ve yaşadıkları yer gibi faktörlere göre değişiklik göstermektedir. Sağlık personelinin, ağrı yönetimi konusunda daha fazla bilgi sahibi olması ve bu bilgiyi ebeveynlere aktarması, TAT yöntemlerinin etkinliğini artırabilir. Eğitim ve bilgilendirme programlarının yaygınlaştırılması, ebeveynlerin ağrı yönetiminde daha bilinçli ve etkili yöntemler kullanmalarını sağlayabilir.

Abstract:
Introduction-Purpose: This study was conducted to determine the use of complementary and alternative treatment methods and the methods used by parents in relieving the pain of their children with chronic diseases. Within the scope of the study, the variety of complementary and alternative treatment methods preferred by parents in the pain management of children with chronic diseases, the ways of application of these methods and their effectiveness were examined.
Method: This quantitatively designed, descriptive and cross-sectional study was conducted with 100 parents of pediatric patients with chronic diseases and pain complaints in the Pediatric Clinic of Bandırma Training and Research Hospital between March 2024 and June 2024. Personal Information Form and Information Form on Traditional and Complementary Therapy Practices Practiced by Families were used to collect the data. The data were processed and analyzed with SPSS for Windows Version 26.00 computer program. Ethics committee permission and hospital institutional permissions were obtained for the study.
Findings: The age distribution of the children participating in the study ranged between a minimum of 4.00 and a maximum of 16.00, with a mean age of 10.13±2.922. 61% of the participants were boys and 39% were girls. 47% of mothers and 46% of fathers are primary school graduates. 67% of participants have a nuclear family structure and 58% live in the city. 86% of participants used TAT methods, the most frequently used TAT methods include 74.4% prayer, 65.1% herbal therapy, and 56.9%positioning/changing.
xi
According to the findings of the study, 62% of the participants stated that they had received training on pain management. It was found that trained individuals used methods such as Hot-Cold Applications, Positioning/Changing, Lavender Oil Diffusion, Rose Oil Diffusion, Thyme Oil Diffusion, Massage, Massage with St. John's Wort Oil, Exercise and Prayer more frequently. In addition, it was determined that those living in urban areas used Lavender Oil Diffusion, Massage with St. John's Wort Oil, Music Therapy, Meditation/Yoga and Prayer more frequently than those living in rural areas.
It was determined that 72% of the children who used TAT methods had asthma, 15.1% had epilepsy, and 8.1% had type 1 diabetes mellitus. It was determined that 79.4% of the children with asthma used the prayer method, 63.5% used herbal therapy; 46.2% of the children with epilepsy used the rose oil and prayer method, 38.5% used the rosemary oil massage method; and 71.4% of the children with type 1 diabetes mellitus used the prayer method, and 57.1% used herbal therapy.
Conclusion: It was found that complementary and alternative treatment methods are widely used by parents and these methods are effective in pain management of children. The frequency of parents' use of these methods varies according to factors such as the education they receive and where they live. Healthcare personnel having more knowledge about pain management and transferring this knowledge to parents may increase the effectiveness of CAM methods. The dissemination of education and information programs may enable parents to use more conscious and effective methods in pain management.