Karbon tetraklorür (CCL4) ile oluşturulmuş yavru sıçan karaciğer fibrozisi modelinde scolymus hispanicus L. (şevketi bostan)'ın etkisi üzerine prenatal fonksiyonel pinealektomi ve eksojen melatonin uygulamasının etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of prenatal functional pinealectomy and exogenous melatonin administration on the effect of scolymus hispanicus L.  (şevketi bostan)' in carbon tetrachlori̇de (CCL4)  induced siçan li̇ver fibrosis model
Yazar: FATİME NUR GÖGCE
Danışman: PROF. DR. MEHMET TURGUT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Embriyoloji = Embryology ; Histoloji = Histology ; Karaciğer = Liver ; Karbon tetraklorür = Carbon tetrachloride ; Melatonin = Melatonin

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak prenatal dönemde uygulanan fonksiyonel pinealektomi ve eksojen melotonin uygulaması sonucu genç sıçanlarda melatoninin koruyucu etkisinin varlığının gösterilmesi amaçlanmıştır. Postnatal dönem genç sıçanlarda, doğada bulunan ve elde edilmesi kolay olan Scolymus hispanicus L. (Şevketi bostan) bitkisinin antioksidan özelliği ve iyileştirici etkisinin araştırılması hedeflenmektedir. Bu amaçla, karbon tetraklorür (CCl4) kullanılarak genç sıçanlarda deneysel karaciğer fibrozis modeli oluşturulmuş ve Scolymus hispanicus L. bitkisinin karaciğer dokusunun hasarını tamir etmeye yönelik bir yara iyileştirme süreci olarak tanımlanabilecek patolojik durum üzerindeki etkisi incelenmiştir. Scolymus hispanicus L. (Şevketi bostan) bitkisinin karaciğer fibrozisi üzerinde iyileştirici etkiler göstereceği öngörülmektedir. Bu çalışmada kullanılan 24 adet dişi sıçanın gebeliği sağlandıktan sonra sıçanlar kontrol grubu (12 saat aydınlık/ 12 saat karanlık), sürekli aydınlık (24 saat aydınlık) ve sürekli aydınlık (24 saat aydınlık) + melatonin grubu olarak 3 gruba ayrılmıştır. Vajinal smear gözlenen dişi sıçanların kilo tartımları her gün yapılmış, kilolardaki yükselme hamileliklerinin kesin belirtisi olarak kabul edilmiş ve dişi sıçanların hamileliğinin sıfırıncı '0' gün olarak kabul edilmiştir. Çiftleşmeden sonra prenatal dönemde gebe sıçanlara kontrol grubu ve sadece aydınlık grubu yem ve su ile beslenme dışında herhangi bir ham madde almamıştır. Sürekli aydınlık + melatonin grubu gebeliğin 5. günü itibariyle gün aşırı olacak şekilde 40 mg/kg melatonin intraperitoneal (i.p.) yoldan enjekte edilmiştir. Postnatal dönemde anne sıçanlar standart ticari sıçan laboratuvar diyetiyle, yavru sıçanlar ise anne sütüyle beslenmişlerdir. Laktasyon dönemi sonrası genç sıçanlar vücut ağırlıklarına göre hesaplanan doz miktarı ile Scolymus hispanicus L. (Şevketi bostan) ekstraktı gavaj yöntemi kullanılarak gün aşırı verilmiştir. Genç 8 sıçandan oluşan fibrozis oluşturulmuş ve başka özel herhangi bir madde verilmemiş olan grubun karaciğer dokusu üzerinde, karbon tetraklorür (CCl4)'ün karaciğer üzerindeki hasar etkisinin teyidi üstünde çalışılmıştır. Karbon tetraklorür'ün karaciğer üzerindeki etkisi gösterildikten sonra çalışma diğer gruplar üzerinden devam etmiştir. Tüm sıçanların günlük olarak ağırlıkları ölçülmüştür. Karaciğer fibrozis oluşturulacak olan gruplara karbon tetraklorür 0.5 ml CCl4 + 0.5 ml zeytinyağı = 1 ml/kg / 3 günde bir intraperitoneal yoldan uygulanılmış ve işlemden sonra sıçanlar 3 hafta süreyle takip edilmiştir. Çalışmaya alınan tüm denekler, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda bulunan Samsung RS80 cihazın LA2-9A lineer probu ile deneyimli radyoloji uzmanı (Göksel TUZCU) tarafından, daha önce literatürde tanımlandığı şekilde değerlendirilmiştir. Tüm gruplardan rastgele alınan ikişer adet sıçan üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Karaciğer fibrozisi için kantitatif skorlama (yok, hafif, orta ve var) şeklinde yapılarak kaydedilmiştir. Deneysel işlemlerin sonunda, tüm deneklere genel anestezi (xylazine hydrochloride, 20 mg/ml, Ege-Vet®, intraperitoneal 5 mg/kg tek doz ve ketamin hydrochloride, 100 mg/ml, Ege-Vet®, intraperitoneal 100 mg/kg tek doz) uygulanarak deneysel çalışma sonlandırılmıştır. Ardından karaciğer dokuları alınmıştır. Alınan karaciğer örnekleri SOD, CAT, MDA, GSH, IL-6 oksidatif stres parametleri testleri ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) yöntemi ile biyokimyasal analizleri çalışmış ve okumaları yapılmıştır. Histolojik analizler için elde edilen karaciğer dokularının fiksasyonu %10'luk formaldehit kullanılarak yapılmıştır. Rutin doku takip protokolü uygulanmıştır. Hematoksilen-Eozin Boyaması, Masson Trikrom Boyaması protokolü uygulanmış ve mikroskobik olarak incelenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to show the protective effect of melatonin in young rats as a result of functional pinealectomy and exogenous melotonin application applied in the prenatal period. It is aimed to investigate the antioxidant properties and healing effects of Scolymus hispanicus L. (Şevketi bostan), which is naturally available and easy to obtain, in young rats in the postnatal period. For this purpose, an experimental liver fibrosis model was created in young rats using carbon tetrachloride (CCl4) and the effect of Scolymus hispanicus L. on the pathological condition that can be defined as a wound healing process aimed at repairing liver tissue damage was investigated. It is predicted that Scolymus hispanicus L. (Şevketi bostan) will have healing effects on liver fibrosis. After pregnancy of 24 female rats used in this study, rats were divided into 3 groups as control group (12 hours of light/12 hours of darkness), continuous light (24 hours of light) and continuous light (24 hours of light) + melatonin group. Weights of female rats with vaginal smears were weighed every day, the increase in weight was accepted as a definite sign of pregnancy and was accepted as the zeroth '0' day of pregnancy of female rats. After mating, pregnant rats in the control group and only the light group did not receive any raw material other than feed and water during the prenatal period. Continuous light + melatonin group received intraperitoneal (i.p.) injection of 40 mg/kg melatonin every other day starting from the 5th day of pregnancy. In the postnatal period, mother rats were fed with standard commercial rat labo rat diet and baby rats were fed with breast milk. After the lactation period, young rats were given Scolymus hispanicus L. (Şevketi bostan) extract every other day using the gavage method with a dose calculated according to their body weight. The liver tissue of the group consisting of 8 young rats in which fibrosis was induced and no other special substance was administered was studied to confirm the damaging effect of carbon tetrachloride (CCl4) on the liver. After the effect of carbon tetrachloride on the liver was demonstrated, the study continued with the other groups. The weights of all rats were measured daily. Carbon tetrachloride 0.5 ml CCl4 + 0.5 ml olive oil = 1 ml/kg / was administered intraperitoneally every 3 days to the groups in which liver fibrosis would be induced and the rats were followed for 3 weeks after the procedure. All subjects included in the study were evaluated by an experienced radiologist (Göksel TUZCU) using the LA2-9A linear probe of the Samsung RS80 device in the Radiology Department of Aydın Adnan Menderes University Application and Research Hospital, as previously described in the literature. Evaluations were made on two rats randomly selected from each group. Quantitative scoring for liver fibrosis (absent, mild, moderate and present) was performed and recorded. At the end of the experimental procedures, general anesthesia (xylazine hydrochloride, 20 mg/ml, Ege-Vet®, intraperitoneally 5 mg/kg single dose and ketamine hydrochloride, 100 mg/ml, Ege-Vet®, intraperitoneally 100 mg/kg single dose) was applied to all subjects and the experimental study was terminated. Then, liver tissues were taken. The liver samples taken were studied for biochemical analysis and readings were made using the ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) method for oxidative stress parameters such as SOD, CAT, MDA, GSH, IL-6 liver tissues obtained for histological analysis were fixed using 10% formaldehyde. Routine tissue follow-up protocol was applied. Hematoxylin-Eosin Staining, Masson Trichrome Staining protocol was applied and examined microscopically.