Sosyoekonomik durumun çevre bilincinin gelişimine etkisi
Effect of socio-economic status on the development of environmental awareness
Yazar: IŞIL EVREN
Danışman: PROF. DR. SEVİL ÜNAL
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Çevre eğitimi = Environmental education

Özet:
Çevre eğitiminin amaçlarına ulaşmasında birçok faktör etkendir. Çevre eğitiminin amaçlarından biri olan çevre bilincinin geliştirilmesinde, sosyoekonomik faktörlerin de etkili olduğu düşünülmektedir. Sunulan çalışmada, sosyoekonomik durumun çevre bilincinin gelişimine etkisi araştırılmıştır.Bir içme suyu kaynağı olan, plansız sanayileşme ve yapılaşma nedeniyle kirlenen Küçükçekmece Gölü'nü kurtarma çalışmaları, Türkiye - Yunanistan ortaklı, TÜBİTAK destekli Çevre Yönetim Modeli projesi çerçevesinde sürdürülmektedir. Havzadaki genç nüfusun sosyoekonomik durumlarıyla çevre bilinçleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi bu çalışmaya yüklenmiş görevlerden birisidir.Bu amaçlarla bölgedeki okullarda okuyan ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencilerinin sosyoekonomik durumları anket yöntemiyle belirlenmiş, her bir öğretim kademesindeki öğrenciler kendi içlerinde düşük, orta ve yüksek sosyoekonomik seviye gruplarına ayrılmıştır. Sosyoekonomik grupların çevre bilinçleri anket yöntemiyle belirlenmiştir.Her bir öğretim kademesinde farklı sosyoekonomik grupların çevre bilinçlerinin birbiriyle karşılaştırılmasında, İlk ve orta öğretim kademelerinde orta sosyoekonomik seviyedeki öğrencilerin, %95 güvenirlik seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde, en yüksek çevre bilincine sahip oldukları; yükseköğretim kademesinde ise düşük, orta ve yüksek sosyoekonomik seviyelerdeki öğrencilerin çevre bilinçleri arasında, %95 güvenirlik derecesinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.Öğretim kademesi yükseldikçe sosyoekonomik grupların çevre bilinçlerinde meydana gelen değişimlerin incelenmesi sonucunda, düşük ve orta sosyoekonomik seviyedeki öğrencilerin ilk, orta ve yüksek öğretim kademelerindeki çevre bilinçleri arasında %95 güvenirlik derecesinde istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu, yüksek sosyoekonomik seviyedeki öğrencilerin ilk ve orta öğretim kademelerindeki çevre bilinçleri arasında %95 güvenirlik derecesinde istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı, orta ve yüksek öğretim kademelerindeki çevre bilinçleri arasında %95 güvenirlik derecesinde istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür.

Abstract:
Many factors influence the effectiveness of environmental education in reaching its goals. Socioeconomic factors are also considered to be influential in the development of environmental consciousness which is a goal of environmental education. In this study, the effect of socioeconomic status on the development of environmental consciousness is investigated.Küçükçekmece Lake has been a source of drinking water for centuries; but in the last 50 years it has been polluted because of unplanned industrialization and urbanization in the area. Work for saving the Küçükçekmece Lake is continuing within the framework of the Environmental Management Model project which is a Turkish-Greek collaboration and supported by TÜBİTAK. One of the tasks of this work is to analyze the relationship between the socioeconomic status and the environmental awareness of the young population living in the basin.With these objectives, a two-part questionnaire has been developed to determine the i) socioeconomic and ii) environmental awareness levels of the primary, secondary and tertiary students attending schools located in the area. Using the results of the questionnaire, students at each education level are divided into three groups: low, middle and high socioeconomic level.When the environmental awareness of different socioeconomic groups in each education level are compared, it is statistically proved with 95% confidence that in primary and secondary levels, students from the middle socioeconomic group has the highest level of environmental awareness. However in the tertiary level, no statistically significant -with 95% confidence - variation of environmental awareness with economic status has been observed.The analysis of the changes in the environmental awareness of each socioeconomic group with education level shows that there is a statistically significant improvement -with 95% confidence- in the environmental awareness of low and middle socioeconomic groups with education level. No statistically significant improvement is observed in the environmental awareness of high socioeconomic group between the primary and secondary education levels. However, statistically significant - with 95% confidence- improvement is observed in the environmental awareness of the high socioeconomic group between secondary and tertiary education levels.