Ortaokul öğretmenlerinin uzaktan eğitim uygulamalarına ilişkin görüşleri ile teknostres düzeylerinin değerlendirilmesi
Investigation of secondary school teachers' views on distance education practises and their technostress levels
Yazar: ASENA ÖZGE KUTLU
Danışman: PROF. DR. RECEP ÇAKIR
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Teknostres = Technostress ; Uzaktan eğitim = Distance education

Özet:
Bu çalışmada ortaokul öğretmenlerinin uzaktan eğitime ilişkin algıları ve teknostres algı düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Karma araştırma yöntemi ile hazırlanan bu çalışmanın katılımcıları Samsun ili merkez ilçelerindeki devlet okullarında görev yapmakta olan 500 ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır.  "Uzaktan Eğitim Uygulamalarına İlişkin Öğretmen Görüşleri (UEDÖ)" ölçeği ile uzaktan eğitime ilişkin algılarına ait nicel veriler, "Öğretmenlerin Teknostres Düzeylerini Belirleme Ölçeği" ile teknostres algı düzeylerine ait nicel veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında ise 13 katılımcı öğretmenle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. SPSS 22.0 paket programıyla incelenen nicel verilerde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çift yönlü varyans analizi (two-way ANOVA), pearson korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Nitel bulgular ise içerik analizi yöntemi kullanılarak NVIVO 12 paket programıyla incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcıların uzaktan eğitime ilişkin algıları ve teknostres algı seviyelerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin algılarının yaş, branş ve bilgisayar kullanım deneyimi değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı ancak cinsiyet, eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Uzaktan eğitime ilişkin algılarda 31-40 yaş öğretmen grubu, bilişim teknolojileri branşı ve 10 yıl ve üzeri bilgisayar kullanım deneyimine sahip kullanıcılar lehine anlamlı farklılaşan sonuçlar elde edilmiştir. Öğretmenlerin teknostres algı seviyelerinin ise yaş, branş, bilgisayar kullanım deneyimi değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı ancak cinsiyet, eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşmadığı görülmüştür. Teknostres algı düzeylerinde 21-30 yaş öğretmen grubu, beden eğitimi branşı ve "1-5" yıl arası bilgisayar kullanım deneyimi olan katılımcılar lehine anlamlı farklılaşmalar olduğu görülmüştür. Uzaktan eğitime karşı algı ile teknostres algı seviyesi arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu ayrıca teknostres algısının uzaktan eğitime ilişkin algılar üzerindeki rolünün anlamlı düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitel verilerde elde edilen bulgularda; öğretmenlerde uzaktan eğitim sürecinde sözel branşların sayısal branşlara göre daha avantajlı olduğu, yüz yüze eğitime göre verimin düştüğü, öğrenci katılım yetersizliği ve sosyalleşme olanağını sınırlandırdığı için kişisel performanslarının düştüğü sonuçlarına ulaşılmıştır. Teknostres yaratan unsurlarda teknolojiyi yakalayamama ve uyum sağlayamama korkusunun tetikleyici olduğu bu durumun yaş ile doğru bilgisayar tecrübesiyle ise ters orantılı olarak geliştiği öğretmenler tarafından ifade edilmiştir. Elde edilen sonuçlardan öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin algılarının geliştirilmesi ve teknostres algısının düşürülmesine yönelik olarak onlara teknoloji rehberliği ve desteğinin sağlanması, var olan teknolojik altyapının iyileştirilmesi, fırsat eşitsizliğinin ortadan kaldırılması, uygun yöntem tekniklerin geliştirilmesi ve bu konuda hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the relationship between secondary school teachers' attitudes towards distance education and their technostress perception levels. The participants of this study, which was prepared with the mixed research method, consisted of 500 secondary school teachers working in public schools in the central districts of Samsun. Quantitative data on attitudes towards distance education with the scale of "Teachers' Opinions on Distance Education Practices", and quantitative data on technostress perception levels were analyzed using the "Teachers' Technostress Level Determination Scale". In the qualitative part of the study, the data obtained from the semi-structured interviews with 13 participating teachers were analyzed. One-way analysis of variance (ANOVA), two-way analysis of variance (two-way ANOVA), pearson correlation and regression analyzes were applied to the quantitative data analyzed with the SPSS 22.0 package program. Qualitative data obtained using descriptive and content analysis were analyzed with the NVIVO 12 package program. According to the research findings, it was seen that the participants' attitudes towards distance education and their technostress perception levels were moderate. It was concluded that teachers' attitudes towards distance education differed significantly according to the variables of age, branch and computer use experience, but there was no significant difference according to the variables of gender and educational status. Significantly different results were obtained in the attitudes towards distance education in favor of the 31-40 age group of teachers, the information technologies branch and the users with 10 years or more of computer experience. It was observed that the technostress perception levels of the teachers differed significantly according to the variables of age, branch, computer use experience, but there was no significant difference according to the variables of gender and educational status. It was observed that there were significant differences in the technostress perception levels in favor of the 21-30 age group, the physical education branch and the participants with "1-5" years of computer experience. It has been concluded that there is a significant and negative strong relationship between the attitude towards distance education and the level of technostress perception, and the role of technostress perception on attitudes towards distance education is at a significant level.In the findings obtained in qualitative data; it is stated that verbal branches are more advantageous than digital branches in the distance education process, the efficiency decreases compared to face-to-face education, and their personal performance decreases because of the lack of student participation and limiting the possibility of socialization. Participants state that the fear of catching and adapting to technology is a trigger in the factors that create technostress, and it develops inversely with age and the right computer experience. From the results obtained, it is recommended to provide teachers with technology guidance and support, to improve the infrastructure, to eliminate the inequality of opportunity, to develop appropriate methodologies and to organize in-service trainings on this subject in order to improve the attitudes of teachers towards distance education and reduce the perception of technostress.