Gelir ve kurumlar vergisi kanunlarında düzenlenen muafiyet ve istisnaların vergi adaleti açısından değerlendirilmesi
Evaluation of exemptions and exceptions in income and corporate tax laws in terms of tax justice
Yazar: MUSA EKER
Danışman: PROF. DR. ÜMİT SÜLEYMAN ÜSTÜN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Adalet = Justice ; Gelir vergisi = Income tax ; Kamu hukuku = Public law ; Kanunlar = Laws ; Kurumlar Vergisi Kanunu = Corporate Tax Law ; Kurumlar vergisi = Corporate tax ; Muafiyet = Exemtion ; Vergi adaleti = Tax equity ; Vergi istisnası = Tax exclusion ; Yasal düzenlemeler = Legal regulations

Özet:
Vergi; devletlerin kamusal harcamaları yapabilmek, ekonomik ve sosyal hedefleri gerçekleştirebilmek ve aynı zamanda iktisadi hayata yön verebilmek için mükelleflerden zorunlu ve karşılıksız bir şekilde aldıkları parasal yükümlülüklerdir. Ülkemizde vergilendirmenin mali ve mali olmayan amaçlarını gerçekleştirebilmek bakımından Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında bir takım muafiyet ve istisna düzenlemelerine yer verilmiştir.
Mükelleflerin kamu idaresi tarafından kendilerinden talep edilen vergilere karşı verdikleri olumlu veya olumsuz tepkilerin temelinde yatan en önemli nedenlerden birisi de vergilendirmenin adil olup olmadığı düşüncesidir. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında yer alan muafiyet ve istisna düzenlemelerinin vergilemede adalet algısına menfi etkilerinin araştırılarak ortaya çıkarılması; vergi politikalarının tespit edilen menfi etkilerden arındırılması yönünde çalışmalar yapılması ve vergi sisteminin sağlıklı bir şekilde yapılandırılması açısından oldukça önemlidir.
	Bu çalışmamızda, muafiyet ve istisna kavramları, vergi adaletini sağlamaya yönelik ilkeler, vergi adaletini olumsuz yönde etkileyen faktörler ile Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında düzenlenen muafiyet ve istisnalar ayrıntılı şekilde açıklanarak muafiyet ve istisna düzenlemelerinin vergi adaletine uygun olup olmadıkları yönünde değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Tax; These are the monetary obligations that the states receive from taxpayers in an obligatory and unrequited way in order to make public expenditures, to realize economic and social goals, and to direct economic life at the same time. In order to realize the financial and non-financial purposes of taxation in our country, some exemption and exception regulations are included in the Income and Corporate Tax Laws.
	One of the most important reasons underlying the positive or negative reactions of the taxpayers to the taxes demanded from them by the public administration is the idea of whether the taxation is fair or not. Researching and revealing the negative effects of exemption and exception regulations in Income and Corporate Tax Laws on the perception of justice in taxation; It is very important to carry out studies to eliminate the negative effects of tax policies and to structure the tax system in a healthy way.
	In this our study, the concepts of exemption and exception, principles for ensuring tax justice, the factors that negatively affect tax justice, and the exemptions and exceptions regulated in the Income and Corporate Tax Laws are explained in detail and evaluations are made about whether the exemption and exception regulations are in accordance with tax justice.