Multitravma hastalarında bilgisayarlı tomografi ile vena kava inferior düzleşme indeksi ölçümünün klinik sonlanıma etkisi ve şok parametreleri ile karşılaştırılması
The effect of inferior vena cava flatness index measurement on computed tomography on clinical outcome and comparison with shock parameters in multi-trauma patients
Yazar: NAZLI ÖZCAN YAZLAMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ÖZAKIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Vena cava inferior = Vena cava inferior ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çoklu travma = Multiple trauma ; Şok = Shock ; Şok-hemorajik = Shock-hemorrhagic

Özet:
Bu çalışmada erişkin acil servise multitravma nedeni ile başvuran hastalarda intravasküler hacim durumunun belirlenmesinde BT ile IVC düzleşme indeksinin ölçülmesi ve ilişkili olduğu düşünülen bazı değişkenlerin incelenmesi amaçlandı. Bu çalışma bir üniversite hastanesi erişkin acil servisine 01.12.2017-05.09.2018 tarihleri arasında multitravma nedeni ile başvuran torakoabdominal BT çekilebilen hastalar üzerinde yürütülen ileriye dönük kesitsel tipte bir çalışmadır.  Çalışmamızda hastaların demografik özellikleri, travma türü-mekanizması, klinik sonlanım, laboratuvar sonuçları, IVC'nin transvers ve anteroposterior çap ölçümleri ile IVC düzleşme indeksi bilgileri prospektif olarak kaydedildi. IVC düzleşme indeksi ile ilişkili faktörlerin belirlenmesinde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanıldı. Çalışma süresince dahil edilme kriterlerini karşılayan 327 (%89,6) hasta alındı. Hastaların 229'u (%70,0) erkek, 98'i (%30,0) kadındı. Hastaların yaş ortalamaları 40,90±17,93 (aralık: 18-95) idi. IVC tranvers ve anteroposterior çap ortalamaları sırasıyla 30,0±4,8 mm (aralık: 15,7-46,7 mm) ve 16,7±5,7 mm (aralık: 3,3-33,0 mm) olarak bulunmuştur. Hastaların IVC düzleşme indeksi ortalaması 2,1±1,1 (aralık: 0,79,7) olarak saptandı. Ortanca değeri 1,8 idi. Çalışma grubunda IVC düzleşme indeksi ile cinsiyet ve travma tipi arasında anlamlı fark bulunamadı (her biri için p>0,05). IVC düzleşme indeksi takip eden 24 saat içinde; ameliyat, kan/sıvı desteği ve entübasyon ihtiyacı olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksekti. Multitravma hastalarının intravasküler hacim durumunun belirlenmesinde BT ile ölçülen IVC düzleşme indeksi faydalı bir yöntemdir.


Anahtar Kelimeler: Multitravma, hipovolemik şok, vena kava inferior düzleşme
 indeksi, bilgisayarlı tomografi

Abstract:
This study aimed to determine the flatness index of IVC on computed tomography and to investigate some variables associated with this index that were thought to be related to the diagnosis of intravascular volume depletion in multi-trauma patients. This is a prospective cross-sectional study. This study included adult multi-trauma patients who were admitted to the Emergency Department of Eskişehir Osmangazi University Educational Health Practice and Research Hospital Adult Emergency Service between December 1, 2017 and September 5, 2018 and underwent a thoracoabdominal computed tomography. The demographic features of the patients, trauma mechanisms, clinical outcome, laboratory results, the transverse and anteroposterior diameters of IVC and the flatness index of IVC were recorded prospectively, in our study. The variables related with the flatness index of IVC were compared using the Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis test. During the study period 327 patients (89.6%) met the inclusion criteria. 229 (70.0%) were male and 98 (30.0%) were female. The mean age of the cases included in the study was 40.90±17.93 (range, 18-95). The mean transverse and anteroposterior diameters of the IVC were 30.0±4.8 mm (range, 15.7-46.7 mm) and 16.7±5.7 (range, 3.3-33.0 mm) respectively. The mean flatness index of IVC was 2.1±1.1, ranged between 0.7-9.7. The median value was 1.8. In the study group there were no significant differences between the flatness index of IVC and gender and trauma mechanism (p>0.05). The flatness index of IVC was significantly higher in patients who needed surgery, blood/fluid replacement and intubation within the first 24 hours. The flatness index of IVC on CT is a helpful method in multi-trauma patients to predict the intravascular volume.

Key Words: Multi-trauma, hypovolemic shock, flatness index of inferior vena cava,
 computed tomography