İnsan haklarının yerelleştirilmesi: İnsan hakları kentlerinin yapabilirlikler yaklaşımıyla değerlendirilmesi
Localisation of human rights: An assessment of the human rights cities from the capabilities approach
Yazar: ERDAL BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. GÜLAY GÜNLÜK ŞENESEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
İnsan Hakları Kentleri (İHK) hareketi, yerel aktörlerin katılımıyla son yirmi yıldan bu yana gelişmektedir. 1997 yılında Arjantin'in Rosario kentindeki İHK beyanıyla başlayan bu hareket, dünyadaki farklı kentlerin katılımıyla büyümektedir. İHK beyanıyla insan haklarının geliştirilmesi, politika uygulayıcıların katılımcı mekanizmaları desteklemesi ve kırılgan grupların katılımcı süreçlerle güçlendirilmesi taahhüt edilmektedir. Kentlerde insan haklarının geliştirilmesi için bütün politika süreçleri hak temelli bir perspektifle gerçekleştirilmelidir. Yapabilirlikler yaklaşımı, bu perspektife dayalı politika süreçleri ve insan haklarının işlevselleştirilmesi için uygun bir çerçeve sunar.
Bir insan hakkı olan katılım yapabilirliği, politika süreçlerine etki edebilme ve kamusal müzakerelerde yer alabilme özgürlüğüdür. Yerel düzeyde demokratik bir ortamın sağlanmasında politika uygulayıcılarının tutum ve davranışları belirleyicidir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, İHK beyanının politika uygulayıcıların katılım yapabilirliğine yönelik yaklaşımlarında bir iyileşmeye yol açıp açmadığını değerlendirmektir. 
Çalışmada Türkiye İHK Projesi'ne katılan ve katılmayan belediyelerdeki politika uygulayıcıları katılım yapabilirliğine yaklaşımları bağlamında karşılaştırılmıştır. Çalışma karma yöntemle tasarlanmış, 25 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve 215 kişiye online anket uygulanmıştır. Projeye katılmayan belediyelerdeki politika uygulayıcılarıyla karşılaştırıldığında, projeye katılan belediyelerdeki politika uygulayıcılarının kent sakinleriyle iletişim kurma (p<0.0001), kolektif eylemliliği ve eylem taahhüdünü destekleme (p<0.0001) ve kurum içinde inisiyatif alma (p<0.0001) olasılıkları istatistiksel olarak daha yüksektir.

Abstract:
The Human Rights Cities (HRCities) movement has been evolving over the past twenty years with the participation of local actors. Beginning with the HRCities declaration in Rosario, Argentina, in 1997, the movement has grown with the involvement of various cities worldwide. The HRCities declaration suggests a commitment to advancing human rights by supporting participatory mechanisms for policy practitioners' and empowering vulnerable groups through inclusive processes. All policy processes should be conducted from a rights-based perspective to promote human rights in cities. In accordance with on this perspective, the Capabilities Approach provides an appropriate framework for policy processes and functionalization of human rights.
Participation capability, as a human right, is the freedom to influence policy processes and engage in public deliberations. Policy practitioners' attitudes and behaviours are crucial in establishing a democratic environment at the local level. In this regard, the aim of this study is to evaluate whether the HRCities declaration improves policy practitioners' approaches towards participation capability.
In this study, policy practitioners' approaches to participation capabilities in participated and non-participated municipalities of the HRCities Project of Turkiye are compared. The study is designed adopting a mixed-method approach, involving semi-structured interviews with 25 individuals and an online survey filled by 215 respondents. Compared to policy practitioners in non-participating municipalities, policy practitioners in participating municipalities were statistically more likely to communicate with residents (p<0.0001), support collective action and commitment to action (p<0.0001), and take initiative within the institution (p<0.0001).