Bağımsız çalışanların sosyal güvenlik hakkı
The right of social security of the self-employed workers
Yazar: SEVDE BULUN TOKKAŞ
Danışman: PROF. DR. HALUK HADİ SÜMER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sosyal güvenlik hakkı, ulusal ve uluslararası düzenlemelere konu olan ve Anayasa'nın 60. maddesi ile güvence altına alınan temel bir insan hakkıdır. Sosyal güvenlik, belirli sosyal risklerle karşılan kişilere ortaya çıkan gelir kaybı ve gider artışına karşı ekonomik bir güvence sağlar. Sosyal güvenlik hakkına ilişkin temel düzenlemeler, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yer alır. Kanun'un kişi bakımından uygulama alanı 4. ve 5. maddede düzenlenmiştir. Bağımsız çalışanlar da 5510 sayılı Kanun m.4/1-b uyarınca sigortalı sayılmışlardır. 
Çalışma hayatının öznesi olan çalışanlar, çeşitli şekilde sınıflandırılabilirler. Bu sınıflandırmalardan biri de, bağımlı ve bağımsız çalışan ayrımıdır. Her iki çalışan grubunu birbirinden ayıran en önemli kriter, işin başkasına bağlı olarak ya da kendi adına ve hesabına yapılmasıdır. En genel tanımıyla bağımsız çalışanlar, bir iş sözleşmesine bağlı olmadan kendi ad ve hesabına çalışan kişilerdir. 
Bağımsız çalışanların sosyal güvenlik hakkına ilişkin düzenlemeler, diğer çalışan gruplarından farklılık gösterir. Çalışmamızın konusunu, bağımsız çalışanların sosyal güvenlik hakkı oluşturmaktadır. Bu kapsamda ilk olarak, sosyal güvenlik ve bağımsız çalışan kavramları tanımlanmıştır. Daha sonra, bağımsız çalışanların sigortalılığının genel esasları incelenmiştir. Son olarak, bağımsız çalışanların tabi olduğu sigorta kolları ele alınmıştır. Bu kapsamda, kısa vadeli sigorta kolları, uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası ve Esnaf Ahilik Sandığı sigortası kapsamında bağımsız çalışanlara sağlanan yardımlar ve bu yardımlardan yararlanma şartları açıklanmıştır.

Abstract:
Social security right is a fundamental human right that is subject to national and international regulations, it also guaranteed by Article 60 of the Constitution. Social security ensures economic assurance for people who experience certain social risks income loss and increase in expenses. The basic regulations about social security right are included in the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510. Application area of the law in terms of individuals is regulated in Articles 4 and 5. Self-employed workers are also insured with Article 4/1-b of Law No. 5510.
The subjects of working life are employees end they can be classified in various ways. One of these classifications is the differentiation between dependent and self-employed workers. The most important criterion that distinguishes the two groups of employees is whether the work is done by someone else or on their own behalf and account. The most general definition of self-employed workers are people who work in their own name and on their own account, without any employment contract.
Regulations regarding the social security rights of self-employed workers are different from other employee groups. The subject of our study is the social security right of self-employed workers. In this context, first, the concepts of social security and self-employed workers were defined. Then, the general principles of insurance for self-employed workers were evaluated. Finally, the insurance branches to which self-employed workers are subject are discussed. In this context, the benefits provided to self-employed workers within the scope of short-term insurance branches, long-term insurance branches, general health insurance and Tradesman Ahi Fund, and the conditions for benefiting from these benefits are explained.