Çek basınına göre 20. yüzyıl başında Osmanlı Devleti
Ottoman State at the beginning of the 20th century according to the Czech press
Yazar: SABİNA CENGİZ
Danışman: PROF. DR. OKTAY BOZAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Yabancı basın = Foreign press

Özet:
19. yüzyılda ortaya çıkan liberal hareketler, Osmanlı'nın yüzyıllardır süren yapısını zorlamaya başlamış ve Osmanlı Devleti, iç siyasi çekişmeler ve dış baskılarla karşı karşıya kalmıştır. 20. yüzyılın başları ise, Osmanlı Devleti'nin son yılları ve modern Türkiye Cumhuriyeti'nin ideolojik temellerinin atıldığı bir dönem olmuştur. Osmanlı anayasasının yeniden yürürlüğe girmesi ve daha çoğulcu bir siyasi sistemin kurulması gibi Osmanlı tarihinde önemli siyasi, sosyal ve kültürel dönüşümlerin yaşandığı bu dönem, sadece Osmanlı Devleti'nin iç dinamiklerini yeniden şekillendirmekle kalmamış, aynı zamanda uluslararası ilgi ve incelemeyi beraberinde getirmiştir. Bu dönüşümlerin küresel olarak algılandığı ve yorumlandığı çeşitli mecralar arasında basın, bilginin yayılmasında, kamuoyunun şekillenmesinde ve diplomatik ilişkilerin etkilenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Basının bu rolüne rağmen, bu konudaki literatür incelendiğinde, bu dönemde meydana gelen gelişmelerin uluslararası basına yansıması ile ilgili sınırlı sayıda çalışma olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, bu çalışmada, 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nde yaşanan olayların Çek basınındaki yansımaları incelenmiştir. Bu çerçevede, bu çalışmanın amacı ve ortaya çıkarmaya çalıştığı, bu tarih diliminde Çek basını ve kamuoyu açısından hangi olaylara önem verildiği ve bu olayların nasıl algılandığını ortaya koymaktır. Bu dönemde Osmanlı Devleti'nde yaşanan bu önemli gelişme ve olayların Çek basınındaki yansımaları, dönemin tarihsel ve toplumsal dinamiklerini anlamak açısından önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Çek basınının Osmanlı Devleti'ndeki gelişmelere yönelik ilgisi ve bu gelişmeleri ele alış biçimi, hem Osmanlı Devleti'nin modernleşme çabalarının Avrupa'daki yansımalarını hem de Çek toplumunun kendi iç dinamiklerini ve politik arayışlarını anlamak açısından değerli bir perspektif sunmaktadır. Bu çalışmanın bulguları, Osmanlı Devleti'nin meşrutiyet hareketlerinin sadece iç politikada değil, aynı zamanda uluslararası arenada da önemli yansımaları olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, bu çalışma, bu dönemde Osmanlı Devleti'nde yaşanan gelişmelerin ve modernleşme çabalarının Avrupa basınındaki yansımalarının, daha geniş bir tarihsel ve sosyopolitik bağlamda incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The emergence of liberal movements in the 19th century began to challenge the centuries-old structure of the Ottoman State, and the Ottoman State faced internal political strife and external pressures. The early 20th century marked the final years of the Ottoman State and a period in which the ideological foundations of the modern Turkish Republic were laid. As a period of significant political, social and cultural transformations in Ottoman history, such as the reinstatement of the Ottoman constitution and the establishment of a more pluralistic political system, this period not only reshaped the internal dynamics of the Ottoman State, but also attracted international attention and scrutiny. Among the various mediums through which these transformations are perceived and interpreted globally, the press plays an important role in disseminating information, shaping public opinion and influencing diplomatic relations. Despite this role of the press, a review of the literature on this subject reveals that there is a limited number of studies on the reflection of the developments of the period in the international press. Therefore, this study examines the reflections of the early-20th-century events and developments in the Ottoman State in the Czech press. In this framework, this study aims to reveal which events attracted more importance and how they were perceived by the Czech press and public opinion during this period. The reflections of these significant developments and events in the Ottoman State in the Czech press constitute an important source for understanding the historical and social dynamics of the period. The Czech press's interest in and coverage of these developments in the Ottoman State provide a valuable perspective for understanding both the reflections of the modernization efforts of the Ottoman State in Europe and the internal dynamics and political pursuits of Czech society. The findings of this study show that the constitutional movements of the Ottoman State had important repercussions not only in domestic politics but also in the international arena. Thus, this study reveals that the reflections of the developments and modernization efforts of the Ottoman State during this period in the European press should be examined in a broader historical and sociopolitical context.