İşitme kayıplı çocukların sözel akıcılık performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of verbal fluency performance of children with hearing loss
Yazar: BÜŞRA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İCLAL ŞAN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Konuşma = Speech ; Sözel akıcılık = Verbal fluency ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders

Özet:
Bilişsel gelişim; dil, hafıza ve dikkat gibi üst düzey becerilerin gelişmesi için önemlidir. Bu beceriler çocukların sosyal ve akademik hayatlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle, işitme kaybı olan çocuklar gibi riskli gruplarda bilişsel gelişimin değerlendirilmesi önem içermektedir. Bilişsel gelişimin değerlendirilmesinde kullanılan araçlardan biri de sözel akıcılık testidir. Sözel akıcılık testi dil gelişimiyle ilgili bilgiler sunmaktadır. Çalışmanın amacı; 9-10 yaşlar arasında, standart Türkçe konuşan, işitme kayıplı ve işiten çocukların sözel akıcılık performanslarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Çalışmada, çocuklara semantik, fonemik ve eylem akıcılığı testleri uygulanmıştır. Bulgularda, sözel akıcılık görevlerinin tümünde işitme kayıplı çocuklar işiten akranlarına göre daha düşük performans göstermişlerdir. Her iki gruptaki çocuklar en fazla sözcüğü semantik akıcılık testinde üretmişlerdir. Ortalama olarak en az sözcük üretilen test fonemik akıcılık /a/ testi olmuştur. Testlerde üretilen sözcük sayıları açısından orta düzeyde anlamlı bir korelasyon bulunmaktadır. En yüksek ilişki ise fonemik akıcılık /a/ ve /k/ testleri arasında bulunmuştur. Çalışmada, yaş ve cinsiyet değişkeninin sözel akıcılık testleri için anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. İşitme kayıplı çocukların sözel akıcılık performanslarıyla ilgili yapılan çalışmaların sayısı yetersiz olduğu için çocukların sözel akıcılık becerileri ve bu becerileri etkileyen değişkenlerin belirlenmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Çocukların sözel akıcılık performanslarıyla ilgili çalışmalar eğitim, sosyoekonomik durum gibi faktörler göz önüne alınarak daha fazla ve daha büyük popülasyonla yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Cognitive development; It is important for the development of high-level skills such as language, memory and attention. These skills significantly affect children's social and academic lives. Because; It is important to evaluate cognitive development in risky groups such as children with hearing loss. One of the tools used in the evaluation of cognitive development is the verbal fluency test. Verbal fluency test provides information about language development. Study; It was conducted to evaluate the verbal fluency performance of 9-10 year old Turkish speaking children with hearing loss and their hearing peers. With the study, semantic, phonemic and verb fluency tests were applied to the children. Children with hearing loss performed lower in all verbal fluency tasks than their hearing peers. The children in both groups produced the most words in the semantic fluency test. On average, the test that produced the fewest words was the phonemic fluency /a/ test. There is a moderately significant correlation in terms of the number of words produced in the tests. The highest correlation was found between phonemic fluency /a/ and phonemic fluency /k/ tests. In the study, it was observed that the variables of age and gender did not have a significant effect on verbal fluency tests. The findings obtained in the study show that children with hearing loss perform lower than their peers in verbal fluency tests. Since the number of studies on the verbal fluency performance of children with hearing loss is insufficient, more studies are needed to determine the verbal fluency skills of children and the variables that affect these skills. Studies on children's verbal fluency performance are recommended to be conducted with more and larger populations, taking into account factors such as education and socioeconomic status.