Klinik dışı kadın örneklemde çocukluk çağı ruhsal travmaları ile dissosiyatif yaşantı düzeyleri ve afektif sinirbilim kişilik ölçeği sonuçlarının değerlendirilmesi
The evaluation of childhood psychological traumas with dissociative experiences level and the affective neuroscience personality scale's result in non-clinical women sample
Yazar: DERYA OKTAY
Danışman: PROF. DR. ENGİN DUDU TURAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Sosyal Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Dissosiyatif bozukluklar = Dissociative disorders ; Kadınlar = Women ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma çocukluk çağı ruhsal travmalarının dissosiyatif yaşantı düzeyi ve afektif stiller üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın örneklem grubunu; İstanbul ilinin Anadolu yakasında bulunan tesadüfi örneklem yoluyla seçilmiş 5 ilçeden 2'şer lisede çalışan  222 kadın öğretmen oluşturmaktadır. Verileri elde etmek amacıyla katılımcılara Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DYÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) ve Afektif Sinirbilim Kişilik Ölçeği (ASKÖ) uygulanmıştır.
Çocukluk çağı ruhsal travma bildirimi ile dissosiyatif yaşantı düzeyleri arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. ÇÇTÖ sonuçları ile ASKÖ alt boyutlarından KORKU, ÖFKE/HİDDET, ÜZÜNTÜ ve RUHSALLIK alt boyutlarında travma bildirmiş katılımcıların, bildirmeyenlere göre daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. Çocukluk çağı ruhsal  travma bildiriminde bulunmuş ve dissosiyasyon düzeyi yüksek çıkmış kişilerin Afektif Sinirbilim Kişilik Ölçeğinin KORKU ve ÜZÜNTÜ alt boyutları arasında travma bildirmeyenlere göre anlamlı düzeyde pozitif korelasyon bulunmuştur.
Bu sonuçlar; ruhsal travma literatüründe genel kabul gören, travmanın dissosiyatif yaşantılarla ilişkisi ile uyumludur. Araştırma sonuçları ruhsal travmanın temel duygulanımlar, afektif stiller ve bunların üzerine inşa edildiği düşünülen bilişsel süreçler üzerinde kalıcı etkileri olduğu, buna ek olarak travmatik hafızanın özel bir hafıza türü olduğu şeklinde yorumlanabilir.

Abstract:
This study was conducted to examine the effects of childhood psychological traumas on levels of dissociative experience and affective styles. The study group which consisted of 222 female teachers was randomly chosen from ten high schools in five counties (two schools from each) in Anatolian Side of Istanbul.  To obtain the required data, Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Dissociative Experiences Scale (DES) and The Affective Neuroscience Personality Scale (ANPS) were applied to participants.
A positive correlation was found between the reported childhood psychological trauma and dissociative experience levels.  It was found that women who reported childhood psychological trauma, scored higher on sub scales of ANPS' fear, anger/rage, sadness and spirituality than the women who did not report childhood psychological trauma.  Moreover, the results showed that women who reported childhood psychological trauma with high level dissociation had much more significant positive correlation with sub scales of ANPS' fear and sadness than the women who did not report childhood psychological trauma. 
These results are consistent with the generally accepted psychological trauma literature related to the relationship between the psychological trauma and dissociation. The research results can be interpreted as psychological trauma has long-lasting effects on basic human emotions, affective styles and cognitive processes that which they believed to have been built on and in addition to this, it can be concluded that traumatic memory is a special type of memory.