Multipl sklerozlu bireylerde 2-hidroksiglutaratın hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: MERVE AKCAKOYUNLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FATİH YETKİN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Aksonlar = Axons ; Demiyelinizan hastalıklar = Demyelinating diseases ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Hidroksiglutarat = Hydroxyglutarate ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Sinovyal sıvı = Sinovial fluid

Özet:
Amaç: Multipl skleroz (MS); enflamasyon ve demiyelinizasyon ile karakterize aksonal kaybın eşlik ettiği merkezi sinir sisteminin kronik bir hastalığıdır. 2-hidroksiglutarat (2-HG) sağlıklı bireylerde de bulunan; lenfositler, dendrositler ve interlökinler üzerinde etkisi olan ve normalden fazla olması durumunda demiyelinizasyon ve dismiyelinizasyona yol açabilen bir immünometabolittir. Bu çalışmada MS'li bireylerde serum ve beyin omurilik sıvısında (BOS) 2-HG düzeylerinin ölçülmesi ve kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2019 yılı Mart ayından Eylül ayına kadar, McDonald kriterleri 2017 revizyonuna göre MS tanısı alan 49 birey vaka grubu olarak ve 27 psödotümör serebri (PTS) tanılı birey kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, bazal genişletilmiş özürlülük durum ölçeği (EDSS) ve tanı anındaki manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları kayıt altına alınmıştır. Çalışmaya alınan tüm hasta ve kontrol grubundaki gönüllü bireylerden alınan BOS ve venöz kan santrifüj edildikten sonra örnekler Erciyes Üniversitesi Genom ve Kök Hücre Merkezi laboratuvarında -80 °C derecede muhafaza edilmiştir. Tüm örneklerde L-2-HG düzeyine ELISA yöntemi ve D-2-HG düzeyine kolorimetrik yöntem ile bakılmıştır. İstatistiksel olarak p<0,05 olan değerler anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Vaka grubu bireylerin yaş ortalaması 35,6±11,1 idi. Vaka ve kontrol grubunda 2-HG düzeyleri değerlendirildiğinde; vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla serum D-2-HG (40,31/36,10), serum L-2-HG (1,66/0,28), BOS L-2-HG (0,23/0,22) düzeylerinin ortalaması yüksek bulunmasına rağmen aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır(p>0.05). Vaka grubunda kan ve BOS'ta ölçülen 2-HG düzeyleri BOS'ta oligoklonal band (OKB) varlığına göre değerlendirildiğinde; OKB pozitif bireylerde OKB negatif bireylere göre serum D-2-HG (40,74/38,38), BOS D-2-HG (24,80/21,64), BOS L-2-HG (0,23/0,22) düzeyleri daha yüksek saptanmıştır. Ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır(p>0.05).
Sonuç: Çalışmamız, MS fizyopatolojisinde 2-HG'nin rolünü araştıran ilk çalışmadır. MS'li bireylerde kontrol grubuna kıyasla genel olarak serum ve BOS 2-HG düzeyleri daha yüksek ölçülmüştür. Ancak bu farklılık istatiksel olarak anlamlı saptanmamıştır. MS fizyopatolojisinde 2-HG'nin rolünü araştıran ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: 2-hidroksiglutarat, demiyelinizan hastalık, multipl skleroz, oligoklonal band

Abstract:
ABSTRACT
Aim: Multiple sclerosis (MS) is a chronic disease of the central nervous system accompanied by axonal loss characterized by inflammation and demyelination. 2-hydroxyglutarate (2-HG) is also found in healthy individuals; It is an immunometabolite that has an effect on lymphocytes, dendrocytes, and interleukins and, if excessive than normal, can lead to demyelination and dysmyelination. In this study, it was aimed to measure 2-HG levels in serum and cerebrospinal fluid (CSF) in individuals with MS and compare them with controls.
Materials and Methods: From March to September 2019, 49 individuals diagnosed with MS according to the 2017 revision of McDonald criteria were included in the study as the case group and 27 individuals with pseudotumor cerebri as the control group. The demographic data of the patients, the basal extended disability status scale (EDSS), and magnetic resonance imaging (MRI) findings at the time of diagnosis were recorded. After the CSF and venous blood obtained from all patients and volunteers in the study group were centrifuged, samples were stored at -80 ° C in the Erciyes University Genome and Stem Cell Center laboratory. In all samples, L-2-HG level was measured by ELISA method and D-2-HG level was measured by colorimetric method. Statistical values of p <0.05 were considered significant.
Results: The mean age of the individuals in the case group was 35,6 ± 11,1. When 2-HG levels were evaluated in case and control groups; Although serum D-2-HG (40,31 / 36,10), serum L-2-HG (1,66 / 0,28), CSF L-2-HG (0,23 / 0,22) levels were higher than the average in the case group compared to the control group, a statistically significant difference was not found between them (p>0,05). When the 2-HG levels measured in the blood and CSF in the case group are evaluated according to the presence of oligoclonal band (OCB) in the CSF; Serum D-2-HG (40,74 / 38,38), BOS D-2-HG (24,80 / 21,64), CSF L-2-HG (0,23 / 0,22) levels were found higher in OCB positive individuals than in OCB negative individuals. However, this difference was not statistically significant (p>0,05).
Conclusion: Our study is the first study investigating the role of 2-HG in MS physiopathology. In general, serum and CSF 2-HG levels were measured higher in individuals with MS compared to the control group. However, this difference was not statistically significant. Further studies are needed to investigate the role of 2-HG in MS physiopathology.
Keywords: 2-hydroxyglutarate, demyelinating disease, multiple sclerosis, oligoclonal band