Ceza yargılamasında tanıklık
Witness in criminal proceedings
Yazar: DERYA KURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSA SAĞLAM
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Delil = Evidence ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Tanıklık = Testimony ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Ceza muhakemesi, bir suçun işlenip işlenmediği; işlenmiş ise kim tarafından ve nasıl işlendiği ile bu suçun yaptırımının ne olacağı hususlarına ilişkin iddia, savunma ve yargılama şeklinde yapılan faaliyetler bütünüdür. Ceza muhakemesinin amacı maddi gerçeğin ortaya çıkartılmasıdır. Amaç maddi gerçeğin ortaya çıkarılması olduğundan, bir yandan suç işleyenin cezalandırılması hedeflenirken diğer yandan suç işlemeyenin cezalandırılmasının önlenmesi amaçlanmaktadır.
Yargılama konusu olayın gerçekleştiğini ispat etmek için, yani olayı sübuta erdirmek için kullanılan vasıtalara delil denilmektedir. Suçun çoğu defa ani bir olay şeklinde ortaya çıkması ve tarafların ispat vasıtalarını daha önceden ayarlayamamaları nedeniyle "tanık" caza muhakemesinde maddi gerçeğe ulaşmada bir vasıta yani delil kaynağı olarak kabul edilmiştir. 
Kanun, tanığa yargılamanın adil ve hızlı yapılması amacıyla, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında ise mahkeme tarafından çağırıldığında gelmek; tanıklık edeceği olaya ilişkin bildiklerini doğru söyleyeceğine dair yemin etmek ve bildiklerini doğru şekilde anlatmak; duruşmada hâkimin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk etmemek şeklinde bir kısım yükümlülükler yüklemiştir.
Tanığın yükümlülüklerinin yanında tanıklıktan çekinme, kaybettiği zaman, yol ve konaklama masraflarına karşılık tazminat alma, kendisinin ve yakınlarının can ve mal güvenliğinin sağlanmasını istemek gibi hakları bulunmaktadır.
Organize suç ve terör örgütleri ile mücadelenin ceza muhakemesi hukukunun klasik, daha ziyade bireysel suçlarla mücadele için düzenlenen ilkeleri ile gerçekleştirilmesi oldukça zor olmaktadır. Toplum menfaatleri gözetilerek organize suçlarla mücadelede klasik delil toplama yöntemlerinden belirli ölçüde uzaklaşılarak ispat hukuku bakımından organize suçlarla mücadelede önemli bir silah olan tanıktan yararlanmak amacıyla tanıkların baskı ve sindirmeden korunmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiştir.5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu'nda ve ilgili yönetmelikte bu koruma tedbirlerinin nasıl ve kimler tarafından uygulanacağı düzenlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Ceza Muhakemesinde delil, tanık ve koruma tedbirleri.

Abstract:
Code of criminal procedure is the entity of the activities conducted as defense and trials concerning the matters on whether a crime was committed; if committed, by whom and how it was committed, and what kind of sanctions to be applied. Code of criminal procedure aims to reveal the physical truth. As it is aimed to reveal the physical truth, not only is it aimed to punish those who committed the crime, but also to prevent those who did not commit the crime from being punished.
Evidence is the elements used to prove that the incident actually happened, which leads its finalization. Due to the fact that the crime often occurs instantly and that the parties cannot arrange the ways of proof beforehand, "the witness" is considered as the source to reach the physical truth in code of criminal procedure.
In order to ensure the just and fast trial, the law assigns the witness some responsibilities, such as being present upon the summon by the Public prosecutor during the phase of investigation and by the court during prosecution; testifying under oath to speak the truth regarding the events she/he witnessed; remaining in the courtroom throughout the hearing unless otherwise permitted by the judge.
Besides these responsibilities, the witness has the right to withdraw, the right to demand compensation for the time loss, the expenses of accommodation and transportation, and the right to demand protection for herself/himself and her/his family and relatives.
With the classical principles of code of criminal procedures which are for fighting against individual crimes, it is quite difficult to fight against organized crimes and terrorist organizations. Reserving the social interest and taking a few steps away from the classical methods of collecting evidence in fight against organized crimes, there have been issued regulations regarding the protection of the witnesses from oppression and suppression in order to benefit the witness, who is, in terms of evidence law, a vital weapon for fighting against organized crimes. Law 5726 on Witness Protection and by-laws regulate how and by whom these measures will be implemented. 

Keywords: Evidence, witness and protection measures in Code of Criminal Procedure.