Hemodiyaliz hastalarına uygulanan refleksolojinin yorgunluk, ağrı ve krampa etkisi
The effect of reflexology applied on hemodialysis patients with fatigue, pain and cramp
Yazar: GÜLÜSTAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NİMET OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupunktur = Acupuncture ; Ağrı = Pain ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Hemodiyaliz tedavisi alan hastalar yorgunluk, kramp ve ağrı gibi birçok olumsuz semptomu bir arada yaşayabilirler. Bu semptomlar kontrol altına alınmadığında hastanın günlük yaşamının tüm alanlarını ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerinden biri olan refleksolojinin bu semptomların yönetiminde olumlu etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle araştırma hemodiyaliz hastalarında, yorgunluk, ağrı ve kramp semptomlarının yönetiminde refleksolojinin etkinliğini saptamak amacıyla Gaziantep Avukat Cengiz Gökçek Devlet Hastanesi ve 25 Aralık Devlet Hastanesi Hemodiyaliz Ünitelerinde tedavi gören, araştırmanın sınırlılıklarına uyan ve gönüllü olan 40 deney ve 40 kontrol grubu ile yapıldı. Veri toplamada araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo ? demografik değişkenler ve hastalık ile ilgili soruları içeren anket formu, Piper Yorgunluk Ölçeği, kramp ve ağrının şiddetinin ölçüldüğü Görsel Eşdeğerlik Skalası kullanıldı. Çalışma sonucunda, total yorgunluk puan ortalamasının deney grubunda refleksoloji öncesi 5,35 ± 1,5'den refleksoloji sonrası 3,34 ± 1,4'e düştüğü, kontrol grubunda değişiklik olmadığı ve refleksoloji sonrası deney ile kontrol grubu arasındaki istatistiksel farkın anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Refleksoloji öncesi, deney grubunda ağrı puan artalamasının 4,45 ± 1,1, kramp puan ortalamasının 3,48 ± 2,35 olduğu, refleksoloji sonrası ise ağrı puanının 1,68 ± 1,7'e, kramp puanının 1,13 ±1,88'e düştüğü ve deney ve kontrol grupları arasında anlamlı fark olduğu (p<0,05), refleksolojinin yorgunluk, kramp ve ağrı şiddetinin azalmasında etkili olduğu saptandı. Ayrıca yaş ile total yorgunluk puanı arasında pozitif anlamlı ilişki olduğu (p<0,05), yaş arttıkça yorgunluğun arttığı tespit edildi. Kadınların erkeklerden daha yoğun olarak yorgunluk, ağrı, kramp yaşadığı ve bu durumun istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Araştırma sonucuna göre yorgunluk, ağrı, kramp gibi semptomların azaltılmasında tamamlayıcı yöntemlerden biri olan refleksolojinin farmakolojik yöntemlerle beraber hastalara uygulanması önerilebilir.

Abstract:
The patients that receive hemodialysis treatment can live unfavorable symptoms like fatigue, cramp and pain together. These symptoms if are uncontrolled affect the patients all daily life activities and quality of life negatively. One of the supplementory and alternative treatment metod reflexology is determined to have positive effect on the management of this symptoms. The research aimed to confirm the efficiency of reflexology in hemodialysis patients, has done on 40 experimental and 40 control groups that obey the limitedness of research in the hemodialysis unit of Gaziantep Avukat Cengiz Gökçek State Hospital and 25 December State Hospital. The sociodemographic variables and a questionnaire form includes questions about disease that prepared by researcher, Piper Fatigue Scala, Visual Equivalance Scala that measure the pain severity was used to capture data. In the end of research it is determined that, after reflexology total fatigue point average falls down from 5,35 ± 1,5 to 3,34 ± 1,4 in experimental group but no changes in control group and the difference between experimental and control group is significant (p<0,05). Before reflexology pain point average was found 4,45 ± 1,1, cramp point average was 3,48 ± 2,35 and after reflexology it is determined; the pain point falls down to 1,68 ± 1,7 and cramp point to 1,13 ± 1,88, there is a significant difference between experimental and control groups (p<0,05) and reflexology is efficient to reduce the severity of fatigue, cramp and pain. Also it is determined that there is a positive relation between age and total fatigue point (p<0,05) and when the patient get older the fatigue increases. Fatigue, cramp and pain are more common in woman than man and the difference is significant statistically(p<0,05). According to research result, reflexology is one of the supplementary methods to reduce the symptoms like fatigue, pain and cramp and can be used with pharmacologic methods.