Trakea dallanma açılarının bilgisayarlı tomografi kullanılarak tespit edilmesi, bu açıların yaş ve cinsiyet ile ilişkisi
Detection of trachea branch angles using computerizedtomography, the relationship of these angles with age and gender
Yazar: ŞEVKET KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. SONAY AYDIN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bronşlar = Bronchi ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Tomografi = Tomography ; Trakea = Trachea ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı non-invaziv yöntem olan çok kesitli BT ile MınIP tekniği
kullanılarak trakeobronşiyal dallanma açılarının pediatrik ve erişkin popülasyonda tespit
edilmesidir.
Trakeobronşiyal sistemin anatomik bilgisine yönelik elde edilen verilerin literatüre
kazandırılıp çeşitli hava yolu araçları(örneğin çift lümenli endobronşiyal tüp) , entübasyon,
hava yollarının rekonstriksiyonu ve trakeobronşiyal tümör rezeksiyonusırasında girişimsel 
fiberoptik bronkoskopi kullanımı sırasında gereklidir. Bundan dolayı anestezi, göğüs 
cerrahi, pulmoner fizyoloji gibi alanlarda teşhis, tedavi ve girişimsel işlemler öncesi, 
kılavuzluk etmesi amaçlandı.
Materyal ve Metot: Çalışma Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Tıp Fakültesi
Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda retrospektif
olarak gerçekleştirilmiştir.
Çalışmamıza trakeobronşiyal sistemin anatomi ve fizyolojisini bozan nedenler, travma
sonucu pnömotoraks ya da pnömomediastinum olan hastalar, mediastende değişikliğe 
neden olabilecek patolojisi olan hastalar (mediastinal kitle, şiddetli kardiyomegali), kasiskelet sistem deformitesi olan hastalar (skoyoz,kifoz) ,diyafragmatik hernisi olan hastalar
çalışmaya dahil edilmemiştir.Dışlama kriterleri hariç tutulduğunda herhangi bir nedenle 
kontrastlı ve kontrastsız BT incelemesi yapılan hastalarda , anatomik ve patofizyolojik 
olarak iyi nitelikte trakeobronşiyal sistem ve akciğer parankiminin görüntüsü elde edilenler 
çalışmaya dahil edilmiştir. Aksiyal ve koronal düzlemler kullanılarak ölçümler ve 
incelemeler yapıldı.
25 mm MinIP tekniği kullanılarak ölçümler akciğer parankim penceresinde koronal 
planda gerçekleştirilmiştir. Koronal planda sağ ana bronş-sol ana bronş açısı, sağ üst lob 
bronş-intermedius bronş açısı, sağ orta lob bronş-sağ alt lob bronşu açısı , sol üst lob bronşsol alt lob bronş açısı ölçümleri yapıldı.
Bulgular: Araştırma popülasyonu 753 pediatrik (%49,5) (ortalama yaş:13,4±4,3; 
aralık:1-18 yıl) ve 758 erişkin (ortalama yaş:54,3±17,3; aralık: 19-94 yıl) olmak üzere 1511
hastadan oluştu. Sağ-sol ana koronal, sağ üst-intermedius koronal ve sol üst-alt
koronal düzeyleri pediatrik ve erişkin hasta gruplarında farklılık göstermedi, sağ orta-alt
koronal düzeyi pediatrik grupta erişkin gruba kıyasla daha düşük saptandı (36,9±12,2 vs
42,4±12,3; p<0,001).
vii
Erişkin grupta atelektazi varlığı (%41,4 vs %9,6; p<0,001), amfizem varlığı (%9 vs
%0,7; p<0,001) vebronşektazi varlığı (%3,4 vs 0,9; p=0,001) yüksek saptandı.
Pediatrik grupta erkeklerde kızlara kıyasla sağ-sol ana koronal düzeyi daha yüksek
saptandı (74,6±12,9 vs 71,2±13,9; p=0,001), sağ üst-intermedius koronal, sol üst-alt koronal
ve sağ orta-alt koronal düzeyleri pediatrik grupta cinsiyete göre anlamlı farklılık
göstermedi.Atelektazi, amfizem ve bronşektazi varlığı olan hastaların oranı pediatrik grupta
cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermedi.
Erişkin grupta erkeklerde kadınlara kıyasla sağ-sol ana koronal düzeyi daha düşük
saptandı (71,9±12,9 vs 75,8±14,7; p<0,001), sağ üst-intermedius koronal, sol üst-alt koronal
ve sağ orta-alt koronal düzeyleri erişkin grupta cinsiyete göre anlamlı farklılık
göstermedi.Atelektazi varlığı erişkin grupta cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermedi.
Erkeklerde kadınlara kıyasla amfizem varlığı (%13,3 vs %4,5; p<0,001) ve bronşektazi 
varlığı(%4,9 vs %1,9; p=0,027) yüksek saptandı.
Sonuç: Çalışmamız 1511 hasta sayısı ile çok kesitli BT ile MinIP tekniği kullanarak,
trakeobronşiyal sistemin açı değerlerini ölçen, pediatrik ve erişkin demografik verilerini
içerenen geniş sayıda hasta popülasyonuna sahip litaretüdeki ilk çalışmadır.
Çalışmamız fibroatelektazi, amfizem ve bronşektazi gibi bulgularla trakeobronşiyal
sistemin açı değerleri arasındaki ilişkiyi değerlendiren litaretüdeki ilk çalışmadır.
Çalışma verileri invaziv işlemler sırasında yol gösterici olacağı gibi, ileride kadavra
üzerinde ya da görüntüleme yöntemleri ile yapılacak çalışmalara da kılavuzluk edebilir.

Abstract:
Objective: The aim of our study is to determine the tracheobronchial branching angles
inpediatric and adult populations by using multislice CT and MinIP technique, which is a 
non- invasive method.
It is necessary to bring the data obtained for the anatomical knowledge of the
tracheobronchial system to the literature and to use interventional fiberoptic bronchoscopy
during various airway devices, intubation, airway reconstruction and tracheobronchial 
tumor resection. Therefore, it was aimed to guide before diagnosis, treatmentand invasive
procedures in areas such as anesthesia, thoracic surgery and pulmonary physiology.
Material and Method: Our study included reasons that disrupt the anatomy and
physiology of the tracheobronchial system, patients with pneumothorax or
pneumomediastinum as a result of trauma, patients with pathology that may cause changes 
in the mediastinum, patients with musculoskeletal deformity, diaphragmatic cases with 
hernia weren't included in the study. 
Evaluations were made in the axial plane.The measurements in the lung parenchyma 
window in the coronal plane. In the coronal plane, the right main bronchus-left main 
bronchus angle, the right upper lobe bronchus-intermedius bronchus angle, the right middle 
lobe bronchus-right lower lobe bronchus angle, and the left upper lobe bronchus. The left 
lower lobe bronchial angle was measured.
Results: The study population was 753 pediatrics (49.5%) (mean age: 13.4±4.3 years;
range: 1-18 years) and 758 adults (mean age: 54.3±17.3; range: 19-94 years) patients. 
Right- left main coronal, right upper-intermedius coronal and left upper-lower coronal 
levels did not differ in pediatric and adult patient groups, right middle-lower coronal levels 
were found to belower in the pediatric group compared to the adult group (36.9±12.2 vs. 42
.4±12.3; p<0.001).
ix
Presence of atelectasis, presence of emphysema and bronchiectasis in the adult group was
foundto be higher.
In the pediatric group, the right-left main coronal level was found to be higher in boys
compared to girls, right upper-intermedius coronal, left upper-lower coronal, and right 
middle coronal -lower coronal levels did not differ significantly by gender in the pediatric 
group. The proportion of patients with the presence of atelectasis, emphysema and 
bronchiectasis did not differ significantly in the pediatric group by gender.
In the adult group, the right-left main coronal level was found to be lower in males
compared to females (71.9±12.9 vs 75.8±14.7; p<0.001), right upper-intermedius coronal, 
leftupper-lower coronal and right middle coronal levels, lower coronal levels did not differ
significantly according to gender in the adult group. Presence of atelectasis did not differ
significantly in the adult group according to gender. Men were found to have more 
emphysema (13.3% vs. 4.5%; p<0.001) and bronchiectasis (4.9% vs. 1.9%; p=0.027) than 
women.
Conclusion: Our study is the first study in the literature to measure the angle values of
the tracheobronchial system using the multislice CT and to have the largest patient 
population including both pediatric and adult demographic data.
The study data will not only be a guide during invasive procedures, but may also guide
future studies on cadavers or with imaging methods.