İskeletsel sınıf II maloklüzyonlu hastalarda kullanılan aktivatör apareyinin kas aktivitesine olan etkilerinin emg ile incelenmesi
The use of emg for the investigation of the effects of activator appliance on muscle activity of individuals with skeletal class II malocclusion
Yazar: AHMET ERTAN SOĞANCI
Danışman: PROF.DR. YAŞAR BEDİİ GÖYENÇ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Elektromiyografi = Electromyography ; Maloklüzyon-angle sınıf II = Malocclusion-angle class II ; Ortodontik aygıtlar = Orthodontic appliances

Özet:
Çalışmamızın amacı, İskeletsel Sınıf II maloklüzyonlu hastaların tedavisindekullanılan bir fonksiyonel aparey olan Aktivatör apareyinin, dentofasiyal yapılara olanetkilerini değerlendirmek ve bu apareyin çiğneme kasları ile yutkunmaya olanetkilerini EMG cihazı ile elektromiyografik olarak araştırarak, tedavi esnasındagörülen değişimler ile normal oklüzyonlu bireylerin göstermiş oldukları,elektromiyografik yapıları karşılaştırmaktır.Bu amaçla Sınıf II, Bölüm 1 maloklüzyona sahip pubertal atılım dönemindekiyaş ortalamaları 12.1 olan 16 kız ve 10 erkekten oluşan toplam 26 birey, tedavi grubuolarak seçilip, aktivatör apareyi ile fonksiyonel tedavi uygulanmıştır.Elektromiyografik değerlendirmelerdeki kontrol grubu için normal oklüzyon gösteren14 kız ve 7 erkekten oluşan toplam 21 birey, sefalometrik değerlendirmelerdekikontrol grubu için ise Sınıf II, Bölüm 1 maloklüzyonlu 11 erkek, 9 kız toplam 20 bireyseçilmiştir. Araştırmamız için tedavinin ilk 6 aylık dönemi değerlendirilmiştir.Sefalometrik ölçümlerde tedavi ve kontrol grubundaki bireylerin lateralsefalogramlarında 14 ölçüm yapılmıştır. EMG değerlendirmesinde, tedavi grubundakibireylerin, anterior temporal, masseter ve anterior digastrik kaslarında görülenelektromiyografik değişiklikler ile normal oklüzyonlu bireylerin aynı kaslarındakielektromiyografik yapı, istirahat, maksimum ısırma ve yutkunma konumlarında, EMGcihazı ile yüzey elektrot yöntemi kullanılarak bilateral olarak incelenmiştir.Tedavi grubu bireylerinden, her seans için 3 apareysiz 3 de apareyli olmak üzeretoplam 6 kere, kontrol grubu bireylerinden ise 3 kere olacak şekilde EMG ölçümleriyapılmıştır. Tedavi gören bireylerden, aparey takıldığı gün ve takiben 1 hafta, 1, 3 ve 6ay sonra EMG ölçümleri yapılmıştır. Sefalometrik ve elektromiyografik ölçümlerdekiverilerin değerlendirilmesinde, grup içi karşılaştırmalarda Wilcoxon Signed Rankstesti, gruplar arası karşılaştırmalarda ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.Araştırmadaki EMG yönteminin kullanılmasıyla, tedavi için uygulanan aktivatörapareyin nöromusküler sisteme olan etkilerinin ayrınıtılı bir şekilde tespit edilmesi veapareyin çalışma mekanizması ile etkinliğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Normaloklüzyonlu bireyler, çalışmaya dahil edilerek onların da kas yapısının incelenmesisağlanmıştır. Araştırmanın sonunda, aktivatör apareyi, istenilen etkiyi mandibuladaiskeletsel ve dişsel değişiklik sağlayarak göstermiştir. Apareysiz maksimum ısırmakonumu ölçümlerinde, 1. hafta ve 1. ay ölçümlerinde anterior temporal ve masseterkasların aktivitelerinde görülen düşüş, 3. ay ve 6. ay ölçümlerinde artarak, başlangıçdeğerleri ile benzer değerler göstermiştir. Bu durum mandibulanın yeni konumu ilebirlikte nöromusküler adaptasyon gerçekleştiğini ve aktivatör apareyinin, kaslarınviskoelastik özellikleri sonucu oluşan pasif gerginlik ile değil aktif refleksle kaskasılmaları sonucu etki gösterdiğini ortaya çıkarmıştır. Son ölçümlerde apareyli veapareysiz maksimum ısırma konumu ölçümleri arasında fark bulunmaması, apareyiniskeletsel etki gösterdiğinin belirtisi olarak değerlendirilmiştir. Apareyli ve apareysizyutkunma ölçümlerinde başlangıçta yüksek olan anterior digastrik kas aktivitedeğerlerinin, fonksiyonel tedavi sonucu aşamalı olarak azalmasıyla anormalelektromiyografik yapının normale döndüğü görülmüştür. Kontrol grubu ile tedavigrubunun elektromiyografik yapıları arasında fark bulunmamıştır. Bu çalışmanınsonuçları, nöromusküler adaptasyon yoluyla, maksimum tedavi etkisinin ortayaçıkması için fonksiyonel apareylerin mümkün olduğunca tam gün taşınmasınınönemini göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of activator appliance ondentofacial structures and the electromyographic effects of appliance on chewingmuscles and swallowing by using EMG device which is used in the therapy ofindividuals with Skeletal Class II malocclusion.For this purpose a total of 26 subjects (16 girls and 10 boys, mean age; 12.1) withClass II, division 1 malocclusion at the pubertal peak period were selected andactivator appliance therapy was applied. 21 subjects (14 girls, 7 boys) with normalocclusion were selected as the electromyographic control group and 20 subjects (11boys, 9 girls) with Class II, division 1 malocclusion were selected as the cephalometriccontrol group. Study was evaluated during the 6 month period of the treatment.On the lateral cephalograms 14 measurements were performed. Bilateral EMGstudy was applied with bipolar surface electrodes to determine the electromyographicchanges of anterior temporal, masseter and anterior digastric muscles of the treatmentgroup during treatment period and the electromyographic structure of the samemuscles of the individuals with normal occlusion in rest, maximal clenching andswallowing positions. The EMG measurements were performed 6 times (3 withoutappliance, 3 with appliance) in treatment group and 3 times in control group persession. The changes were noted at the start of the treatment, 1 week and 1 month ofactivator insertion, at the end of 3 months and at the end of 6 months. In the evaluationof the cephalometric and electromyographic measurements, the group comparisonswere made using the Wilcoxon Signed Ranks Test and the inter group comparisonswere made using Mann-Whitney U test.At the end of the study, the treatment response of activator appliance wasachieved by skeletal and dental movements in mandible. The electromyographicresults revealed a significant decrease in the activity values of anterior temporal andmasseter muscles in 1. week and 1. month maximal clenching measurements withoutappliance, then the activity values showed a significant increase in 3. month and 6.month maximal clenching measurements without appliance. The increasedelectromyographic activity can be attributed to occure of neuromuscular adaptation,because of the new position of the mandible. The main force for activator appliancetreatment appears to be provided through increased active tension in the stretchedmuscles and not through passive tension of jaw muscles. No significant difference wasobserved between the activity values of the last maximal clenching measurementswithout appliance and the activity values of the last maximal clenching measurementswith appliance. This condition was estimated as a result of the skeletal response of theactivator appliance. As the high swallow activity values of anterior digastric muscle atthe begining of the treatment, showed progressive and significant decrease at the endof treatment, abnormal electromyographic swallow structure, turns into normal. Nosignificant difference was observed between the electromyographic structure of theindividuals with normal occlusion and the electromyographic structure of theindividuals with Class II, division 1 malocclusion. The results of this study reaffirmthe importance of full-time wear for functional appliances to exert their maximumtherapeutic effect by way of neuromuscular adaptation.