Nijerya'da yoruba kabilesi'nin aile yapısı
The yoruba family structure in nigeria
Yazar: JELEEL ODEKUNLE
Danışman: Y.DOÇ.DR. VEJDİ BİLGİN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Yoruba Kabilesi; Afrika'nın tarihi çok eskilere dayanan ve zengin bir kültürüolan kabilesi olup aynı zamanda diger Afrika kabileleri içinde önemli bir yere sahiptir.Yoruba Kabilesi; geleneksel Yoruba Kabilesi ve Batı egitimi, sanayilesme ve gelisenteknolojiyle birlikte ortaya çıkan modern Yoruba Kabilesi olarak iki ana gruptadegerlendirilebilir.Geleneksel Yoruba Kabilesi'nin halkları arasında geleneksel dini anlayıs yeralmaktadır. Genelde çok tanrı inancına sahiptirler ama bütün bu tanrılar arasında enbüyük olarak kabul edilen yüce bir tanrı (olorun) vardır. nançlarına göre diger küçüktanrılar kendilerini bu yüce Tanrı'ya götürecek ya da baska bir ifadeyle kendilerini buyüce Tanrı'nın önünde temsil edecektir. Bundan baska çesitli halk inançları ve tabularbulunur ki, bunlar aileden aileye göre degismektedir. Bu inançlar her ailenin üyelerininkültürleri, davranısları, düsünceleri ve yasam tarzlarını derin bir sekilde etkilemektedir.Ayrıca geleneksel Yoruba Kabilesi'nde aile kelimesi son derece önemlidir ve aile sözkonusu olunca çok hassas olmaktadırlar. Ailenin temeli evlilik oldugu için, evlilige debüyük önem vermektedirler. Geleneksel Yoruba Kabilesi'nde birden fazla esli evlilikyaygın oldugundan genis aile yapısı daha çok yer almaktadır.Modern Yoruba Kabilesi ise geleneksel dini reddedip artık slam ve Hıristiyanlıkdinini benimsemektedir. Bu yeni benimsenen iki din, modern Yoruba halklarınınkültürleri, düsünceleri ve yasam tarzlarını tamamen etkilemektedir. Eskisi gibihayatlarında aile çok önemli yeri tutmaktadır. Ancak modern Yoruba Kabilesi'nde tekesli evlilik bulunabildigi gibi, çok esli evlilik de bulunmaktadır. Yani modern YorubaKabilesi'nde hem çekirdek hem de genis aile yapısı bulunmaktadır. Çekirdek aileyapısına daha çok Yoruba Hıristiyanları arasında, genis aile yapısına YorubaMüslümanları arasında daha çok rastlanmaktadır.Geleneksel Yoruba Kabilesi'nden modern Yoruba Kabilesi'ne geldikçe önemlifarklılıklar görülmektedir. Bunun en büyük sebebi, geleneksel inançların, kültürIIIkalıplarının günümüzde etkisini kaybetmesidir. Baska bir ifadeyle, bunların günümüzekadar zamanla degismesi ya da tamamen yok olmasıdır. Baska bir sebep olarak da yenibenimsenen dinlerin (slam ve Hıristiyanlık) halkların üzerindeki etkileri söylenebilir.Batı egitimi, sanayilesme ve teknolojinin ortaya çıkması, halklar arasında çok önemlibir yer tutarak onları ciddi bir sekilde etkilemesi bu degisimin önemli nedenlerindendir.Son olarak geleneksel Yoruba Kabilesine göre modern Yoruba Kabilesi'ndebosanmalara daha çok rastlandıgını söylemek gerekecektir. Ancak yine de modernYoruba kabilesinde aile merkezi kurum olma özelligini sürdürmektedir.Tez Danısmanı: Yard. Doç. Dr. Vejdi BLGNJüri Üyeleri: Yard. Doç. Dr. Vejdi BLGNDoç. Dr. Abdurrahman KURTDoç. Dr. smail GÜLER

Abstract:
The Yoruba tribe has a very old and rich history. Also all African tribes are veryrich in culture but Yoruba Tribe owns the most important culture among them all.Yoruba Tribe can be treated in two forms; The Traditional Yoruba Tribe and TheModern Yoruba Tribe that is formed from the existence of western education,industrialization and advance technology.The traditional religion is the religion being practised by the traditional Yorubapeople. They have believe in many gods but there is one among these other gods that isbelieved as the greatest (olorun). According to Yoruba believes, the other small godswill take them to and represent them in front of that greatest God. These small gods are;Sango, Obatala, Orunmila, Ogun, e.t.c. Apart from this, they believe in somesuperstitions and forbiddens acts but all these believes change from one family toanother. These believes really affect their cultures, deeds, thoughts and even their lifestyle. Also the word family is very important among the Traditional Yoruba Tribe. Sofar marriage is the basic root of the family, marriage too is very important among them.Polygamous family structure is the most common type of family structure as far aspolygamous marriage is the most common type of marriage among them.The Modern Yoruba Tribe has accepted two new religions (Islam andChristianity) and no more interested in the traditional religion. These two new acceptedreligions really affect the cultures, thought, deeds and even the life style of the modernYoruba people. Just like the monogamous marriage can be found among the modernYouba tribe, polygamous marriage too can be found. That is, the nuclear familystructure can be found among Modern Yoruba Tribe as well as extended familystructure. The nuclear family structure is common among the Yoruba christians whilethe extended family structure is common among the Yoruba muslims.There are many changes that has occured between The Traditional YorubaTribe?s era and The Modern Yoruba Tribe?s era. One reason for this is that theVtraditional believes, cultures and deeds has lost their effects on Yoruba people withtime. In another word, it is either they have changed or no more existing. Anotherreason is that the two new accepted religions (Islam and Christianity) has big effects onYoruba people of nowadays. The other reason is the existence of western education,industrialization and technology and their effects on Yoruba people.Finally, compare to Traditional Yoruba Tribe, divorce is much more commonamong The Modern Yoruba Tribe so far the factors for divorce are much more commonamong The Modern Yoruba People.Advisor: Vejdi BLGN, Ph. D., Assistant Professor of Sociology of ReligionJurors: Vejdi BLGN, Ph. D., Assistant Professor of Sociology of ReligionAbdurrahman KURT, Ph. D., Associate Professor of Sociology of Religionsmail Güler, Ph. D., Associate Professor of Classic Islamic Sciences