Buerger hastalığında (tromboanjitis obliterans)intravenöz iloprost tedavisinin distal kan akımınaetkisi: Perfüzyon bilgisayarlı tomografi ile klinikyararlanım korelasyonunun araştırılması
In buerger's disease (thromboangiitis obliterans)intravenous iloprost therapy on diastolic blood flowimpact: Clinical studies with perfusion computed tomographyinvestigation of utilization correlation
Yazar: NİLGÜN YAZIKSIZ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN BOZBUĞA
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Buerger Hastalığı (Tromboanjitis Obliterans), çoğunlukla ekstremitelerin
küçük ve orta büyüklükteki arter ve venleri etkileyen, segmental, tıkayıcı karakterde,
aterosklerotik olmayan, enflamatuvar bir damar hastalığıdır. Dünya genelinde
görülmekle birlikte, bölgesel olarak değişik oranda dağılıma sahiptir.
Tromboanjitis Obliterans'ın (TAO) baskın klinik belirtisi ekstremitelerde,
genellikle alt ve üst ekstremitelerin orta ila küçük boyutlu damarlarında görülür ve
bu durum uzuv kaybına yol açabilir. TAO yüzyılı aşkın bir süredir bilinmesine
rağmen etyolojisi henüz aydınlatılamamıştır. Tütün ürünleri kullanımı ile güçlü bir
ilişki mevcuttur. Hastalığın etiyolojisinin bilinmemesi nedeniyle, TAO için net bir
tanı, tedavi ve profilaksi protokolü mevcut değildir ve hastalığın yönetimi tıbbi bir
zorluk olmaya devam etmektedir. Tütün ürünlerinin kullanımı TAO'nun başlaması
ve ilerlemesinde en önemli risk faktörü olarak kabul edilse de kesin patogenezi
belirsiz olduğundan tedavi stratejilerine yönelik ilerlemeler sınırlı kalmıştır.
Distal damarların çapının küçük olması ve damardaki kan akışının zayıf olması
nedeniyle arteriyel revaskülarizasyon zordur. Küratif tedavisi henüz mevcut olmayan
bu hastalık için çeşitli girişimsel ve medikal tedavi yöntemleri mevcuttur. TAO'lu
olgularda medikal tedavi, kök hücre, endovasküler girişimler, cerrahi
rekonstrüksiyon, sempatektomi, medulla spinalis stimülasyonu gibi tedavi
yöntemleri uygulanabilir. Çalışmamızda intravenöz iloprost (İVİ) tedavisinin distal
kan akımına etkisinin perfüzyon bilgisayarlı tomografi yöntemi ile değerlendirilmesi
ve klinik ile korelasyonu inceledik.
METOD:
Çalışmaya TAO kesin tanısı olan ve bu sebeple daha önce kliniğimizde İVİ
tedavisi almış olan 1'i kadın 32'si erkek toplamda 33 hasta dahil edilmiştir. Çalışma
retrospektif olarak kurgulanmış, hastaların bilgileri poliklinik kayıtları üzerinden
taranmıştır.
İntravenöz iloprost tedavi öncesi ve sonrası BT perfüzyon yöntemi ile daha
önce distal ekstremite perfüzyonu değerlendirilen hastaların perfüzyon BT üzerinden
arteriyel akım değerleri alınmış, ayak bileği kol indeksi, yürüme mesafesi bilgileri
kaydedilmiş, hastaların anamnezleri üzerinden ek bilgileri toplanmıştır. İntravenöz
iloprost tedavisi alan hastalar tedavi gün sayısına göre 0, 7, 14, 21 günlük tedavi
periyodlarına göre Grup 1 (8 kişi), Grup 2 (7 kişi), Grup 3 (10 kişi), Grup 4 (8kişi)
olarak ayrılmıştır.
Perfüzyon BT arteriyel akım (AA) ölçümleri hesaplanarak AKİ ve kladikasyo
verileri (metre cinsinden) ile karşılaştırılırken verileri taranan hastalardan 32'si
çalışmaya dahil edilmiş, 1 hasta çalışmaya dışı bırakılmıştır.
BULGULAR:
Çalışma İVİ tedavisi alan 4 gruba ayrılmış, toplamda 33 hastanın retrospektif
analizinden oluşmaktadır. Hastaların yaşları 31 ile 57 arasında değişmekte ve tanı
yılı en kısa 2 yıl en uzun 26 yıl olarak kaydedilmiştir.
Gruplar kendi içlerinde iloprost öncesi ve iloprost sonrası ayak bileği kol
(AKİ) indeksleri karşılaştırıldığında Grup 3 ve Grup 4'te istatistiksel olarak anlamlı
bir artış saptanmıştır.
Gruplar kendi içlerinde iloprost öncesi ve sonrası kladikasyo mesafeleri
karşılaştırıldığında Grup 4'te iloprost öncesi ve iloprost sonrası kladikasyo
mesafesinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır.

3

Gruplar kendi içlerinde iloprost öncesi ve iloprost sonrası BT perfüzyon
arteriyel akım ölçümleri hesaplanıp karşılaştırıldığında Grup 3' ve Grup4'te doku
perfüzyonunda istatistiksel olarak anlamlı artış tespit edilmiştir.
Tedavi grupları kendi aralarında karşılaştırıldığında 7 gün tedavi alan grup ile
İVİ tedavisi almayan grup arasında herhangi bir fark saptanmamıştır. 14 gün tedavi
alan grup ile hiç tedavi almayan grup arasında AKİ ve kladikasyo açısından anlamlı
fark olmamasına rağmen BT perfüzyon ölçümleri açısından istatistiksel anlamlı
fark saptanmıştır (p= 0,034). 21 gün tedavi alan grup ile hiç tedavi almayan grup
arasında AKİ, kladikasyo ve BT perfüzyon ölçümleri karşılaştırıldığında her üç
parametrede de istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. 21 gün tedavi alan
grup ile 7 gün tedavi alan grup arasında BT perfüzyon ölçümlerinde anlamlı fark
saptanmazken, AKİ ve kladikasyo mesafesi değişimi açısından istatistiksel anlamlı
fark saptanmıştır. 21 gün tedavi alan grup ile 14 gün tedavi alan grup arasında her
3 parametre açısından da anlamlı fark saptanmamıştır.
Bu karşılaştırmada 14 gün ve 21 günlük gruplarda grup içerisinde diğer
gruplara göre iloprost tedavisinin pozitif etkisi istatistiksel olarak anlamlı
gözlenmişken, 14 - 21 günlük gruplar kendi aralarında karşılaştırıldığında
aralarında anlamlı fark gözlenmemiştir.
Bütün hasta popülasyonu incelendiğinde İVİ'nin pozitif yöndeki etkisi
istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır ve bu pozitif etkinin aktif sigara kullanımı
ile ilişkili olmadığı gözlenmiştir.
AKİ değeri >0,8 olan hastaların İVİ tedavisinden <0,8 olan hastalara göre
daha fazla yarar gördüğü istatistiksel olarak tespit edilmiştir.
Çalışma grubu içerisindeki tüm hastaların migratuvar tromboflebit öyküsü
olanlar ile kan tablosunda faktör bozukluğu olanlar değerlendirildiğinde aralarında
istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunamamıştır.

4

SONUÇ:
Çalışmamız sonucunda hastalara uygulanan İVİ tedavisi ile tüm ilaç alan
gruplarda pozitif yönde etkiler saptanmış, 14 ve 21 gün tedavi alan gruplarda AKİ,
Kİ ve BT perfüzyon değerleri açısından anlamlı fark saptanmıştır. İVİ tedavisinin
erken dönem sonuçlarının perfüzyon BT arteriyel akım ölçümlerinde 14 günlük ve
21 günlük tedaviler ile anlamlı etkinliği saptanması rutin tedavi uygulamalarında
bir kriter olarak göz önüne alınabilir. Perfüzyon BT arteriyel akım ölçümleri ile
karşılaştırıldığında AKİ ve Kİ mesafe ölçümleri korele sonuçlar vermiştir ve
arteriyel akım hastalığın ekstremite üzerine etkilerinin iyi bir göstergesi kabul
edilebilir.
Anahtar Kelimeler: Buerger hastalığı, Tromboanjitis Obliterans, Perfüzyon
Bilgisayarlı Tomografi, İntravenöz İloprost

Abstract:
INTRODUCTION:
Thromboangiitis Obliterans (TAO) is a segmental, obstructive, non-
atherosclerotic, inflammatory vascular disease predominantly affecting small to
medium-sized arteries and veins of the extremities. While globally prevalent, its
distribution varies regionally. TAO's primary clinical manifestation is observed in
the limbs, generally in the middle to small-sized vessels of both the upper and lower
extremities, potentially leading to limb loss. Despite being known for over a
century, the etiology of TAO remains elusive. There is a strong association with
tobacco product usage. The unknown etiology prevents the establishment of
definitive diagnostic, treatment, and prophylaxis protocols, continuing to make the
management of TAO a medical challenge. Although tobacco use is considered the
most significant risk factor for the onset and progression of TAO, its precise
pathogenesis is unclear, and advancements in treatment strategies have been
limited. Merely quitting smoking does not prevent exacerbations, amputation, or
limb loss.
Arterial revascularization is difficult due to the small diameter of the distal
vessels and poor blood flow in the vessels. There are various interventional and
medical treatment methods for this disease, which does not yet have a curative
treatment. Our study evaluated the effect of intravenous iloprost treatment on distal
blood flow using perfusion computed tomography in patients with TAO, examining
the correlation with clinical outcomes.
METHOD:
The study included 33 patients, 1 female and 32 males, diagnosed with TAO
and previously treated with intravenous iloprost in our service. The study was
designed retrospectively, with patient data extracted from clinic records. Before and
after intravenous iloprost treatment, perfusion computed tomography assessed
distal extremity perfusion, and data on ankle-brachial index, walking distance, and
additional anamnesis were collected. Patients receiving intravenous iloprost
treatment were divided into Group 1, Group 2, Group 3, and Group 4 according to
the number of days of treatment and treatment periods of 0, 7, 14, and 21 days.
Perfusion CT arterial flow measurements were compared with ABI and
claudication distance (in meters), including 32 patients in the study, with one patient
excluded.
RESULTS:
This study consists of a retrospective analysis of a total of 33 patients who
received IV treatment, divided into 4 groups. The ages of the patients ranged from
31 to 57, and the year of diagnosis was recorded as the shortest 2 years and the
longest 26 years.
When the ankle-brachial index (ABI) was compared before and after iloprost
between the groups, a statistically significant increase was found in Group 3 and
Group 4.
When the claudication distances before and after iloprost were compared
within the groups, a statistically significant increase was found in the claudication
distance before and after iloprost in Group 4.
When CT perfusion arterial flow measurements before and after iloprost were
compared within the groups, a statistically significant increase in tissue perfusion
was found in Group 3.
Treatment groups were compared among themselves, although there was no
significant difference between the group receiving treatment for 14 days and the
group receiving no treatment in terms of ABI and claudication, a statistically

7

significant difference was found in terms of CT perfusion measurements (p= 0.034).
There was no significant difference between the group receiving 21 days of
treatment and the group receiving 14 days of treatment in terms of all 3 parameters.
There was no significant difference between the group treated for 21 days and the
group treated for 7 days in terms of CT perfusion measurements, but a statistically
significant difference was found in terms of ABI and claudication distance change.
When the 21-day treatment group was compared with the group that received no
treatment, a statistically significant difference was found in all three parameters of
ABI, claudication and CT perfusion measurements. In this comparison, while the
positive effect of iloprost treatment was statistically significant in the 14-day and
21-day groups compared to the other groups, no significant difference was observed
between the 14- and 21-day groups when compared among themselves.
Statistically significant positive effects of intravenous iloprost were observed
in all patient groups, and its efficacy was not affected by active smoking.
Patients with ABI values >0.8 benefitted more from intravenous iloprost than
those with values <0.8.
No significant association was found between patients with a history of
migratory thrombophlebitis or blood factor disorders.
CONCLUSION:
As a result of our study, positive effects were detected in all drug groups with
IV treatment applied to the patients. No significant difference was detected in terms
of ABI, CI and CT perfusion values in the groups receiving 14 and 21 days of
treatment. The significant effectiveness of early results of IV treatment in perfusion
CT arterial flow measurements with 14 and 21 days of treatment can be evaluated
as a criterion in routine treatment practices. When compared with perfusion CT
arterial flow measurements, ABI and CI distance measurements gave correlated
results and arterial flow measured in Perfusion CT can be evaluated as a good
indicator of the effects of the disease on the extremity.
Keywords: Buerger's Disease, Thromboangitis Obliterans, Perfusion
Computed Tomography, Intravenous Iloprost