Fazla kilolu ve obez olan ve olmayan erişkin kadınların beslenme okuryazarlığı ve etkileyen faktörler
Nutritional literacy and affecting factors in overweight and obese and normal weight adult women
Yazar: EZGİ HASRET KOZAN
Danışman: PROF. DR. MELEK NİHAL ESİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışma fazla kilolu/obez olan ve olmayan kadınlarda beslenme okuryazarlığı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla karşılaştırılmalı tanımlayıcı tipte tasarlanmıştır.
Çalışmanın örneklemi İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki iki Gönüllü Evi'ndeki kurslara katılım gösteren kadınlar arasından basit rastgele örnekleme ile seçilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 239 kadından oluşmuştur. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği ve Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı ile toplanmıştır.
Çalışma sonucuna göre fazla kilolu ve obez olmayan grupta yaş ortancası 30,5'dir ve çoğunlukla kadınlar üniversite mezunu, evli ve çalışmamaktadır. Fazla kilolu ve obez olan grupta ise yaş ortancası 47,5'tur ve kadınlar çoğunlukla lise mezunu, evli ve çalışmamaktadır. Her iki grupta da yeterli düzeyde beslenme okuryazarlığına sahip olanların oranı yüksektir. Çalışmada fazla kilolu/obez olmayan kadınlarda toplam beslenme okuryazarlığı puanının kilo, bel çevresi, astım olma durumu, ana öğün sayısı ve beslenme bilgi düzeyi algısından etkilendiği bulunmuştur. Grupta beslenme okuryazarlığını ana öğün sayısındaki artışın 2,628 kat arttırmakta olduğu bulunmuştur. 
Fazla kilolu/obez olan kadınlarda ise toplam beslenme okuryazarlığı puanının sigara içilen yıl ve günde içilen sigara sayısından, yemekleri evde pişiren kişinin kadının kendisi olmasından ve Youtube kullanımından etkilendiği bulunmuştur. Grupta beslenme okuryazarlığını çocuk sayısındaki artışın 0,335 kat, bel çevresindeki artışın 0,369 kat, ara öğün sayısındaki artışın 0,626 kat ve Youtube kullanımın 91,166 kat arttırmakta olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The study was designed as a comparative descriptive type to determine nutritional literacy and affecting factors in overweight/obese and normal-weight women.
The sample of the study consisted of 239 women who were selected by simple random sampling and participated in the courses in two Gonullu Evi centers in Kadıköy, Istanbul. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, Healthy Lifestyle Behaviors Scale and Nutrition Literacy Assessment Tool.
According to the results of the study, the median age of the normal-weight group is 30.5 years and mostly women are university graduates, married and unemployed. In the overweight and obese group, the median age was 47.5 and women were mostly high school graduates, married and unemployed. In both groups, the proportion of people with adequate nutritional literacy was high. In the study, it was found that in the normal-weight women total nutritional literacy score was affected by weight, waist circumference, asthma status, number of main meals and nutritional knowledge level. It was found that the number of main meals increases the nutritional literacy status 2.628 times.
In overweight/obese women, it was found that the total nutritional literacy score was affected by the number of cigarettes smoked in the day, and the number of years of smoking, the person who cooks the food at home, and the use of Youtube. It was found that the nutritional literacy increased 0.333 times by the number of children, 0.369 times by the waist circumference, 0.626 times by the snack amount and 91.166 times by Youtube usage.