Sorgulayıcı öğrenme yönteminin öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerine, başarılarına, akademik ve öğretmen özyeterliklerine etkisi
The impact of inquiry learning strategy on scientific process skills, achievements, academic and teacher self-efficacy of pre-service teachers
Yazar: ŞEYMA AKSAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER YILAYAZ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmada Fen Öğretimi Laboratuvar Uygulamaları II dersinde, sorgulayıcı öğrenmenin; öğretmen adaylarının başarılarına (BT), bilimsel süreç becerilerine (BSB), akademik öz yeterliklerine (AÖÖ) ve öğretmen öz yeterliklerine (ÖÖÖ)  etkisi araştırılmak istenmiştir. Bu çalışma 2016-2017 akademik yılının bahar döneminde Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 3. Sınıf Fen Öğretimi Laboratuvar Uygulamaları II dersinde 3. Sınıf 63 fen bilgisi öğretmen adayıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada karma araştırma desenlerinden biri olan "Açımlayıcı Sıralı Karma Desen" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında, nicel araştırma yöntemlerinden olan deneysel desen ön-test son-test kontrol gruplu deney modeli kullanımı uygun görülmüştür. Araştırmanın nitel kısmında sorgulayıcı öğretimle işlenen dersin ve bu uygulamanın olumlu-olumsuz yönleri öğrencilere yarı yapılandırılmış görüşme formuyla sorulmuştur. Rastgele atama şeklinde deney ve kontrol gruplarına atanan öğretmen adaylarından 4 ya da 5'er kişilik gruplar oluşturulmuştur. Deney grubunda bulunan öğretmen adaylarına sorgulayıcı öğretim uygulamaları doğrultusunda ders işlenmiş, kontrol grubunda olan öğretmen adaylarına ise geleneksel laboratuvar etkinlikleri uygulanmıştır. Uygulama 9 hafta sürmüştür.

Öğretmen adaylarına çalışmadan önce ve sonra "Başarı Testi (BT)", "Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği (BSBÖ)" ve "Akademik Özyeterlik Ölçeği (AÖÖ)" ve "Öğretmen Özyeterlik Ölçeği (ÖÖÖ)" uygulanmıştır. Ölçekler öğretmen adaylarına ön test ve son test şeklinde uygulanmıştır. Verilerin nicel analizinde repeated measure MANOVA (tekrarlı ölçüm MANOVA) ve t testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre grupların BT son test puanları arasında istatistiksel olarak deney grubu lehine, pozitif yönde bir fark bulunmuştur (p=.00).Grupların BSBÖ son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak olmasa da ve orta etki büyüklüğüne sahip, pratik anlamda bir fark bulunmuştur (p=.11). Deney ve kontrol gruplarının Akademik Özyeterlikleri (AÖÖ) son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında iki grup arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (p=.40). Grupların Öğretmen Özyeterlikleri (ÖÖÖ) son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında iki grup arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (p=.10). Çalışmanın nitel veri analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Nitel veriler analiz edildiğinde öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun, sorgulayıcı öğrenmenin genellikle olumlu yönlerinden bahsettiği, akademik başarılarının arttığını, bilimsel süreç becerilerinin geliştiğini, meslek hayatlarında da uygulayacakları fakat ön bilgi edinilmemiş konularda uygulama güçlüğü çekilebileceğini ifade ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sorgulayıcı Öğretim, Başarı, Bilimsel Süreç Becerileri, Akademik Özyeterlik, Öğretmen Özyeterlik

Abstract:
The present study aimed to investigate the impact of inquiry learning strategies adopted in  Science Instruction Applied Laboratory II course on It was aimed to investigate the effects on the achievements (AC), scientific process skills (SPS), academic self-efficacy (ASE) and teacher self-efficacy (TSE) of pre-service teachers. The study conducted with 51 junior pre-service science teachers attending Fırat University, Faculty of Education, Science Instruction, 3rd year Science Instruction Applied Laboratory II course during the 2016-2017 academic year spring semester. In the present study, "Explanatory Sequential Mixed Pattern", a mixed research design, was adopted. In the quantitative section of the study, empirical pretest-posttest model with control group, a quantitative research method, was used. In the qualitative section of the study, the advantages and disadvantages of the course instructed with inquiry learning strategy and the strategy were determined by the students using a semi-structured interview form. Experimental and control groups of 4 or 5 pre-service teachers were formed by random sampling. The course was instructed with inquiry learning approach to the pre-service teachers in the experimental group, and conventional laboratory activities were conducted with the pre-service teachers in the control group. The application lasted for 9 weeks.

"Achievement Test (AT)", "Scientific Process Skills Scale (SPSS)," "Academic Self-Efficacy Scale (ASES)" and "Teacher Self-Efficacy Scale (TSES)" were applied to pre-service teachers before and after the study as pre-test and post-test. In the quantitative analysis of the data, repeated measure MANOVA and t-test were employed. The study findings revealed that there was a positive difference between the AT posttest group scores favoring the experimental group (p = .00). There was a practical difference between the group post-test scores with a medium effect size, albeit not statistically significant (p = .11). It was concluded that there was no statistically significant difference between the experimental and control groups groups based on the mean Academic Self-Efficacy (ASES) post-test scores (p = .40). The comparison of the mean Teacher Self-Efficacy (TSES) posttest scores of the groups revealed that there was no statistically significant difference between the two groups (p = .10). Content analysis was employed for the qualitative data analysis in the study. The analysis of the qualitative study demonstrated that the vast majority of the pre-service teachers mentioned advantages of inquiry learning, and stated that it improved academic achievement, scientific process skills, they will implement the same technique in their future practice; however, they could experience problems in practice on topics that they have no prior knowledge.

Keywords: Inquiry learning-based instruction, achievement, scientific process skills, academic self-efficacy, teacher self-efficacy