Obsesif kompulsif bozukluğa sahip olan çocuklar ve sağlıklı kontroller arasında β-katenin, GSK-3β ve BDNF düzeylerinin incelenmesi
Examination of β-catenin, GSK-3β and BDNF levels between children with obsessive compulsive disorder and healthy controls
Yazar: HATİCE ALARSLAN KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN YILDIRIM DEMİRDÖĞEN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beta katenin = Beta catenin ; Nöroinflamatuar hastalıklar = Neuroinflammatory diseases ; Psikonörobiyokimya = Psychoneurobiochemistry ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry

Özet:
Amaç: Obsesif-kompulsif bozukluk (OKB); obsesyon ve kompulsiyonlar ile seyreden, kişinin akademik, mesleki ve sosyal alanlardaki işlevselliğinde azalmaya neden olan, çoğunlukla kronik seyirli bir bozukluktur. OKB'nin oluşumunda pek çok etmen sorumlu tutulmaktadır ve bunlar arasında inflamasyonun rolünün büyük olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmamızda obsesif-kompulsif bozukluğa sahip olan çocukların ve sağlıklı kontrollerin serum β-katenin, GSK-3β ve BDNF düzeylerini inceleyerek aralarındaki farklılıkları karşılaştırmayı ve bunların hs-CRP ve IL-6 gibi inflamasyon belirteçleri ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmaya Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran araştırmacının yaptığı yarı yapılandırılmış psikiyatrik görüşme sonucunda Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı, 5. Basım: (DSM-5)'e göre OKB tanısı konulan bununla birlikte OKB dışında herhangi bir psikiyatrik bozukluğun tanı kriterlerini karşılamayan, nörolojik ve kronik tıbbi bir rahatsızlığı olmayan 9-18 yaş arası 51 hasta ile yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş 51 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hasta ve sağlıklı kontrol grubunun hemogram düzeyleri, taze kanda çalışılması gerektiği için EDTA'lı tüpe alınan kan örneklerinden aynı gün hizmet alımı ile çalışıldı. BDNF, Gsk-3β, β-katenin, IL-6, hs-CRP düzeyleri ise antikoagülan içermeyen tüpe alınarak santrifüj edilen serum örneklerinde ticari olarak satın alınan human-specific sandwich enzim linked immunosorbent assay (ELİSA) yöntemiyle kit prospektüsüne göre analiz edildi. Bütün çocuklar ve ebeveynlerine bilgilendirilmiş yazılı onam belgesi, bütün çocuklara sosyodemografik ve klinik veri formu, Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi -Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu- Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞYT) ile Yenilenmiş Çocuk Ergen Anksiyete Depresyon Ölçeği (ÇADÖ-Y) ve OKB'li çocuklara Çocuklar İçin Yale-Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği (ÇY-BOKÖ) uygulandı. Bulgular: Çalışmamızda serum BDNF ve Gsk-3β düzeyi OKB grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Serum IL-6, hs-CRP ve β-katenin açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılık tespit edilmedi. Yapılan korelasyon analizinde; BDNF ile hs-CRP arasında orta düzeyde, β-katenin ile Gsk-3β arasında zayıf ve Gsk-3β ile hs-CRP arasında zayıf pozitif korelasyonlar izlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda yer alan OKB'li çocukların BDNF, Gsk-3β, β-katenin, IL-6, hs-CRP düzeyleri ve tam kan parametreleri ile ÇY-BOKÖ alt ölçek ve toplam puanları arasındaki korelasyon ilişkisi incelenmiş ve bunlar arasında anlamlı bir korelasyon ilişkisi saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamız bildiğimiz kadarıyla hem erişkin hem pediatrik OKB hastalarında serum Gsk-3β ve serum β-katenin düzeylerinin incelendiği ilk çalışmadır. Çalışmamızda serum BDNF ve Gsk-3β düzeyi OKB grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. BDNF ve Gsk-3β çocukluk çağı OKB'sinde etiyolojinin aydınlatılmasına yardımcı olabilir ve nöroinflamatuar bir belirteç özelliği görebilir. Anahtar Kelimeler: Obsesif-kompulsif bozukluk, nöroinflamasyon, BDNF, Gsk-3β, β-katenin

Abstract:
Objective: Obsessive-compulsive disorder (OCD); It is a disorder with a mostly chronic course that progresses with obsessions and compulsions and causes a decrease in the person's functionality in academic, professional and social areas. Many factors are held responsible for the formation of OCD, and inflammation is thought to play a major role among them. In this study, we aimed to examine the serum β-catenin, GSK-3β and BDNF levels of children with obsessive-compulsive disorder and healthy controls, compare the differences between them, and examine their relationship with inflammation markers such as hs-CRP and IL-6. Methods: As a result of the semi-structured psychiatric interview conducted by the researcher who applied to the Child Psychiatry Polyclinic of Atatürk University Faculty of Medicine, a diagnosis of OCD was made according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition: (DSM-5), and no psychiatric disorder other than OCD was diagnosed. 51 patients aged 9-18 years who did not meet the criteria and did not have a neurological or chronic medical disorder, and 51 healthy controls matched in terms of age, gender and education level were included. Hemogram levels of the patient and healthy control group were studied on the same day from blood samples taken into EDTA tubes, as it was necessary to study fresh blood. BDNF, Gsk-3β, β-catenin, IL-6, hs-CRP levels were analyzed in serum samples centrifuged in tubes containing no anticoagulant, using the commercially purchased human-specific sandwich enzyme linked immunosorbent assay (ELISA) method, according to the kit package insert. Informed written consent was provided to all children and their parents, sociodemographic and clinical data forms were provided to all children, Interview Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children - Present and Lifetime Version - Turkish Adaptation (K-SADS-PL) and Revised Child Adolescent Anxiety Depression Scale (RCADS) and Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale for Children (CY-BOCS) were administered to children with OCD. Results: In our study, serum BDNF and Gsk-3β levels were found to be statistically significantly higher in the OCD group than in the control group. No significant difference was detected between the patient and control groups in terms of serum IL-6, hs-CRP and β-catenin. In the correlation analysis; moderate positive correlations were observed between BDNF and hs-CRP, weak correlations between β-catenin and Gsk-3β, and weak positive correlations between Gsk-3β and hs-CRP. In addition, the correlation between the BDNF, Gsk-3β, β-catenin, IL-6, hs-CRP levels and whole blood parameters of the children with OCD in our study and the CY-BOCS subscale and total scores were examined and a significant correlation was found between them. No relationship has been detected. Conclusion: To our knowledge, our study is the first to examine serum Gsk-3β and serum β-catenin levels in both adult and pediatric OCD patients. In our study, serum BDNF and Gsk-3β levels were found to be statistically significantly higher in the OCD group than in the control group. BDNF and Gsk-3β may help elucidate the etiology of childhood OCD and may serve as a neuroinflammatory marker. Keywords: Obsessive-compulsive disorder, neuroinflammation, BDNF, Gsk-3β, β-catenin