Niğde (Ulukışla-Madenköy) Bolkardağı sülfürlü kurşun-çinko kompleks cevherinin optimum flotasyon şartlarının belirlenmesi
Determination of optimum flotation conditions of Niğde (Ulukışla-Madenköy) Bolkardağı sulfured lead-zinc complex ore
Yazar: NUR BENAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. TEVFİK AĞAÇAYAK
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çalışmada, Niğde-Ulukışla yöresine ait Pb-Zn kompleks cevherinin optimum flotasyon şartları araştırılmıştır. Niğde (Ulukışla-Madenköy) yöresinden alınan sülfürlü Pb-Zn kompleks cevheri numunesinde öğütme+flotasyon deneyleri yapılmıştır. Deneysel çalışmalarda kullanılan cevher numunesinin mineralojik analiz sonucuna göre, cevher bileşiminde kalsit, kuvars, pirit, kalkopirit, hematit, götit, limonit, jips, galen, sfalerit, jarosit, arsenopirit ve markazit minerallerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Au ve Ag tanelerinin hematit, götit ve jarosit mineralleri içeriside kapanım halinde olduğu belirlenmiştir. Deneyler, %30 katı oranında, 10 L/dk hava akım hızında, 1250 dev/dk karıştırma hızında kurşun devresi pH=9 ve çinko devresi pH=12'de gerçekleştirilmiştir. Öğütme, Pb ve Zn kaba flotasyonu devresinde kullanılması gerekli olan reaktifler ve miktarları belirlenmiştir. Flotasyon testlerinde, pH ayarlayıcı olarak kurşun devresinde sodyum karbonat, çinko devresinde sönmemiş kireç,  bastırıcı olarak, çinko sülfat, sodyum silikat, canlandırıcı olarak bakır sülfat, toplayıcı olarak sodyum izobütil dithiofosfin- potasyum amil ksantat ve köpürtücü olarak ise metil izobutil karbinol kullanılmıştır.  Deneylerde, öğütme devresinde 8 dakika, Pb devresinde 4 dakika kondüsyon, Zn devresinde 5 dakika kondisyon süresi uygulanmıştır. Sonuç olarak, %80,63 verim ile %55,13 Pb ve %77,60 verim ile %37,32 Zn kazanılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: : Kaba flotasyon, kurşun-çinko kompleks cevheri, Niğde-Ulukışla, öğütme, sülfürlü cevher

Abstract:
In this study, optimum flotation conditions of Pb-Zn complex ore of Niğde-Ulukışla region were investigated. Grinding + flotation experiments were carried out on the sulphide Pb-Zn complex ore sample taken from Niğde (Ulukışla-Madenköy) region. According to the mineralogical analysis of the ore sample used in the experimental studies, the ore composition contained calcite, quartz, pyrite, chalcopyrite, hematite, goethite, limonite, gypsum, galena, sphalerite, jarosite, arsenopyrite and marcasite minerals. In addition, Au and Ag grains were found to be inclusions in hematite, goethite and jarosite minerals. Experiments were carried out at 30% solids, 10 L / min air flow rate, 1250 rpm stirring speed lead circuit pH = 9 and zinc circuit pH = 12. Reagents and quantities required for grinding, Pb and Zn rough flotation were determined. In flotation tests, sodium carbonate in the lead circuit, quicklime in the zinc circuit are used  as the pH regulator, zinc sulphate, sodium silicate as the depressant, sodium isobutyl dithiophosphine as the collector and methyl isobutyl carbinol as the frother. In the experiments, 8 minutes in the grinding circuit, 4 minutes in the Pb circuit and 5 minutes in the Zn circuit were applied. As a result, The lead grade of lead concentrate for 55.13%,the recovery for 80.63%, and zinc grade of zinc concentrate for 37.32%, the recovery for 77.60% were obtained.

Keywords: Coarse flotation, lead-zinc complex ore, Niğde-Ulukışla, grinding, sulfured ore