Kalp yetersizliği hastalarında sağlık okuryazarlığının öz bakıma etkisi
Effect of health literacy on self care in heart failure patients
Yazar: MERVE ERÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE MERT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kalp yetersizliği hastalarında sağlık okuryazarlığının öz bakım üzerine etkisini incelemektir.
Gereç ve yöntem: Çalışma Eylül 2016 – Nisan 2017 tarihleri arasında, Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Kardiyoloji kliniği ve polikliniğine başvuran, dâhil edilme kriterlerine uyan 110 kalp yetersizliği hastası ile yürütülmüştür. Çalışma verileri bireylerin tanıtıcı özelliklerini içeren form, Sağlık Okuryazarlığı Anketi - Avrupa Birliği ve Kalp Yetersizliği Öz Bakım İndeksi ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamalar ve ortalama, korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan kalp yetersizliği hastalarının sağlık okuryazarlığı ve öz bakım düzeylerinin yetersiz olduğu saptanmıştır. Çalışmaya alınan hastaların %91.8'inin yetersiz ve %8.2'sinin sorunlu sağlık okuryazarlığına sahip olduğu, yeterli ve mükemmel sağlık okuryazarlığına sahip olan katılımcı olmadığı bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı anketinde en yüksek ortalama puanların sağlık hizmeti sağlık okuryazarlığı ve bilgiyi anlama sağlık okuryazarlığına ait olduğu saptanmıştır. Genel sağlık okuryazarlığının kalp yetersizliği öz bakım indeksinin tüm alt boyutları üzerine anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur (β=.63, β=.53, β=.67; p=.000). Ayrıca genel sağlık okuryazarlığının öz bakımı sürdürme alt boyutunun %40'ını, öz bakımı yönetme alt boyutunun %29'unu ve öz bakımı sağlamada kendine güven alt boyutunun %45'ini açıkladığı bulunmuştur.
Sonuç: Kalp yetersizliği hastalarında sağlık okuryazarlığının öz bakımı etkilediği bulunmuştur. Bireylerin sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik girişimler uygulanması ve hastalara verilen eğitimde eğitim materyallerinin sağlık okuryazarlığı düzeyine göre hazırlanması önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Kalp Yetersizliği, Sağlık Okuryazarlığı, Öz Bakım.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to examine effect of health literacy on self care in patients with heart failure.
Method: The study was conducted with 110 patients with heart failure who aply to Cardiology clinic and outpatient clinic in Dokuz Eylul University Hospital, meet the including criteria in September 2016 – April 2017. Data were collected via the form incluiding questions about introductory information of individuals, Health Literacy Survey Europe and Self Care Heart Failure Index. Percentages, mean values, correlation, multipleregression analysis were used in order to analyze the data of the study. 
Results: It was determined that health literacy and self care levels of patients with heart failure are inadequate. It was found that 91.8% of participants had inadequate health literacy, 8.2% problematic health literacy and none of participants had sufficient and excellent health literacy. It was found that in the health literacy survey; health care health literacy and understanding health information have the highest score in sub-dimensions of survey. It was found that general health literacy significantly effected all subscales of heart failure self care index (β=.63, β=.53, β=.67; p=.000). In addition, it was found that general health literacy explained 40% of self care maintenance, 29% of self care management and 45% of self confident.  
Conclusion: It was found health literacy effected self care in patients with heart failure. It's recommended that implementation of interventions to increase the health literacy and preparation of educational material according to the level of health literacy of individuals. 
Key words: Heart Failure, Health Literacy, Self Care.