Sivas İlinde sağlık hizmetlerinin durumu 2012
Situation of health care services in Sivas i̇n 2012
Yazar: MEHMET EMİN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FERİT KOÇOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Hasta takibi = Follow up studies ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sivas = Sivas ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; İstatistik = Statistics

Özet:
Araştırmamızın retrospektif nitelikteki birinci bölümünde, Sivas'taki sağlık kuruluşlarının 2012 faaliyet raporları değerlendirilmiş ve Sağlık Bakanlığı'nın ülke genelini yansıtan 2012 yılı istatistikleriyle karşılaştırılmıştır. Sivas'ın gerek sağlık insan gücü ve sağlık tesisi sayıları, gerekse morbidite ve mortalite verileri Türkiye geneli verilerine benzer bulunmuştur. 2012 yılında gerek Türkiye genelinde, gerekse Sivas'ta ortalama 8 kez hekime başvurulmuştur. Başvuruların %60'tan fazlası 2. ve 3. basamak sağlık kuruluşlarına yapılmıştır. Hastanelerin ayaktan takip edilen hastalarının yarısından fazlasının acil servislere başvurmuş olduğu ve hatta bunların çoğunun acil nitelikte başvurular olmadığı tespit edilmiştir, bu konunun da  ayrıca  araştırılması gerektiği düşünülmüştür. 2012 yılında Sivas sağlık kuruluşlarının kayıtlarında bulunan 117 KKK, 67 Tularemi ve 158 Brucella olgusunun Sağlık Bakanlığı istatistiklerinde verilmemiş olması dikkat çekicidir. Türkiye genelinde de, Sivas'ta da tüm ölümlerin %70'ini kalp hastalıkları, kanserler ve solunum sistemi hastalıkları oluşturmuştur. Doğumlar %97-99 oranında hastanelerde yapılmış olup, bunların ülke genelinde %49,6' sı, Sivas'ta %35,2'si sezaryenle olmuştur. Gerek Türkiye geneli, gerekse Sivas'ta çocuk bağışıklama oranları %90'nın üzerindedir.
Çalışmamızın kesitsel nitelikteki ikinci bölümünde ise Sivas'ta 2008 yılından beri uygulanan Aile Hekimliği modelinden halkın ne ölçüde yararlandığı ve bunu etkileyen faktörler araştırılmıştır. İl merkezi, Yıldızeli İlçesi ve 4 köyde 430 hanede uygulanan anket verilerine göre halkın gerek hastalanınca, gerek kronik hastalık kontrolü, gerekse gebelik kontrolü için büyük ölçüde 2. ve 3. basamak sağlık kuruluşlarını tercih ettiği görülmüştür. Sosyal güvence olup olmaması, eğitim, cinsiyet, yerleşim yeri gibi özelliklerin aile hekimine başvurma oranını etkilemediği görülmüştür. Aile planlaması hizmetlerinden yararlanmada en çok aile hekimlerinin tercih edildiği görülmüştür (%90). Sivas'a bağlı ilçelerin hemen hepsinde su kirliliğinin çok fazla olduğu, Toplum Sağlığı Merkezlerinin bu konuda yetersiz kaldıkları görülmüştür.

Abstract:
In the first and retrospective part of our study, 2012 activity reports of healthcare organizations in Sivas were evaluated and they were compared with the Ministry of Health's country-wide 2012 statistics. It was found that the data about Sivas's health manpower, number of health facilities, morbidity and mortality was similar to country-wide data. In the year of 2012, people seek medical advice 8 times averagely both in Sivas and Turkey. More than 60% of applications to hospitals were made to the secondary and tertiary healthcare organizations. It was found that nearly half of the outpatients applied to emergency services and most of them were in fact not emergency cases. So it was also concluded that this situation should be investigated separately. It was noticed that 117 Crimean–Congo hemorrhagic fever (CCHF) cases, 67 tularemia cases and 158 brucella cases were documented in the records of Sivas healthcare organizations but weren't documented in the ministry of health statistics. Both in Sivas and Turkey 70% of all deaths were resulted from heart diseases, cancers and respiratory diseases. 97-99% of childbirths were occurred at hospitals. C-section ratios were 49,6% and 35,2% in Turkey and Sivas respectively. Child immunization ratios were above 90% in both Turkey and Sivas. 
In the second and cross-sectional part of our study, the utilization rate of Family Practice model -which was started in Sivas at 2008- by people and the factors affect that rate were investigated. It was detected that people mostly apply to secondary and tertiary healthcare organizations for acute diseases, chronic disease controls and pregnancy controls via the survey results which was performed on 430 houses at city center, Yıldızeli Country and 4 villages. It was also detected that the factors like social security situation, educational status, gender, residential area doesn't affect the application rate to family physicians. It was found that people mostly prefer family physicians (90%) for family planning service. It was also found that water pollution was very high at almost all counties of Sivas and community health care centers remain incapable for this situation.