Aşağı Kelkit havzası gündüz kelebekleri (Lepıdoptera: Papılıonoıdea, Hesperıoıdea) faunası
Fauna of diurnal butterflies (Lepidoptera: Papilionoidea, Hesperioidea) of the Lower Kelkit basin
Yazar: LOKMAN BAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET DURSUN
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Aşağı Kelkit Havzası gündüz kelebekleri (Lepidoptera: Papilionoidea, Hesperioidea) faunasının taksonomik ve faunistik açıdan belirlenmesine yönelik 2022-2024 yılları arasında yapılan bu çalışmada, araştırma bölgesinde 78 farklı lokaliteden materyaller toplanmıştır. Materyallerin incelenmesi sonucu 7 familyadan (Papilionidae, Nymphalidae, Lycaenidae, Libytheidae, Satyridae, Pieridae, Hesperiidae) 121 tür tespit edilmiştir. Tespiti yapılan taksonlardan Polyommatus turcicus (Koçak, 1977) ve Tomares dobrogensis (Caradja, 1895) Orta Karadeniz Bölgesi Lepidoptera faunası için ilk kez kaydedilmiştir. Araştırma alanı içinde sadece bir ilçesi yer alan Amasya ili faunasına katkı sağlanamamıştır. Tokat ili Papilionoidea faunası için 10 tür ve Hesperioidea faunası için 1 tür olmak üzere toplam 11 tür ilk kez kaydedilmiştir. Tespit edilen türlerden 45'i araştırma alanı olan Aşağı Kelkit Havzası için yeni kayıttır. Tespit edilen taksonlardan Plebejus carmon (Gerhard, [1851]) ve Polyommatus cornelius (Freyer, [1850]) endemiktir. Euphydryas orientalis (Herrich-Schäffer, [1851]) tehlikede ve Zegris eupheme (Esper, [1804]) tehdite yakın tehlike kategorisinde değerlendirilmiş taksonlardır. Polyommatus icarus (Rottemburg, 1775) araştırma alanlarının tamamında, Melitaea didyma (Esper, 1778), Colias crocea (Fourcroy, 1785), Pieris rapae (Linnaeus, 1758) ve Maniola jurtina (Linnaeus, 1758) taksonları ise büyük kısmında kaydedilmiş olup bu türlerin farklı habitatlara ve yükseltilere en çok uyum sağlamış türler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study carried out between the years 2022-2024 materials were gathered from 78 different locations; the aim was to determine the Lower Kelkit Basin butterflies (Lepidoptera: Papilionoidea, Hesperioidea) fauna in terms of taxonomically and faunistically. As a result of examining the materials, 121 species have been detected from 7 family (Papilionidae, Nymphalidae, Lycaenidae, Libytheidae, Satyridae, Pieridae, Hesperiidae). Identified taxa Polyommatus turcicus (Koçak, 1977) and Tomares dobrogensis (Caradja, 1895) have firstly been recorded for the Central Black Sea Region. No contribution has been made to the Amasya province that has only one district for the research area. 11 species have firstly been recorded for the Tokat province totaly; 10 species for Papilionoidea fauna and one species for Hesperioidea fauna. 45 of the identified species are the new records for the Lower Kelkit Basin, which is the research area. Plebejus carmon (Gerhard, [1851]) and Polyommatus cornelius (Freyer, [1850]) are endemic among the identified taxa. Euphydryas orientalis (Herrich-Schäffer, [1851]) is considered endangered, and Zegris eupheme (Esper, [1804]) is evaluated as near threatened. Polyommatus icarus (Rottemburg, 1775) in all research areas, Melitaea didyma (Esper, 1778), Colias crocea (Fourcroy, 1785), Pieris rapae (Linnaeus, 1758) and Maniola jurtina (Linnaeus, 1758) taxa have been recorded in most of the research areas and also those species have been detected as the most adapted ones to different habitats and high altitude environments.