Kitlesel konjuge pnömokok aşılamasının bir tersiyer çocuk hastanesinin hastalık yükü üzerine etkisi
Effect of community-wide conjugated pneumoccal vaccine administration on the disease burden of a tertiary children's hospital
Yazar: SARKHAN ELBAYIYEV
Danışman: PROF. DR. MEHMET CEYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bakteriyemi = Bacteremia ; Menenjitler = Meningitis ; Otitis media = Otitis media ; Pnömokok aşıları = Pneumococcal vaccines ; Pnömokok enfeksiyonları = Pneumococcal infections ; Sinüzit = Sinusitis

Özet:
Pnömokok, tüm dünyada çocukluk çağındaki ölümlerin %11'ine sebep olur.
Bakteriyemik pnömoni, bakteriyemi ve menenjit gibi ağır seyirli invazif
enfeksiyonların tüm dünya genelinde en sık sebebidir. Hastaneye sık başvuru
sebeplerinden sinüzit, otit ve toplum kökenli pnömoni gibi hastalıkların da birinci
nedeni pnömokoktur. Bu önemli patojenin sebep olduğu hastalıkları önlemek
öncelikli halk sağlığı hedeflerindendir ve pnömokoka karşı yüksek etkinliğe sahip
aşıların varlığı bu hedef doğrultusunda önemli bir araç olabilir. Konjuge pnömokok
aşısı ülkemizde 2008'den beri uygulanmaktadır.
Bu çalışmada, aşının, ulusal bağışıklama takvimine girişiyle, hastanemizdeki
pnömoni, otit, sinüzit, sepsis ve menenjit hastalık yükleri üzerinde, bir etki oluşturup
oluşturmadığı değerlendirilmiştir.
Çalışmamızda, pnömokok aşılama uygulaması sonrasında, pnömoni, otit ve sinüzit
sayılarında bir azalma gözlenmemiştir. Literatürde, invazif olmayan pnömokokkal
hastalıklarda azalma bildirmeyen çalışmalar da vardır ve aşının oluşturduğu antikor
yanıtı, bu hastalıkların gelişimini engellemede en kritik basamak olmadığından bu
durumu doğal bulan merkez sayısı çoktur. Hastanemize yapılan tüm başvuru
sayılarındaki artış göz önüne alındığında, çalışma verimizin bu savı destekleyecek
nitelikte olduğu ileri sürülemez.
Çalışmamızda, pnömokok aşılama uygulaması sonrasında, hastanemize yapılan tüm
başvuru sayılarındaki artışa rağmen pnömokokkal sepsis ve tüm menenjit vakalarında
istatistiki olarak anlamlı azalma gösterilmiştir. Pnömokokkal menenjit vakaları tüm
dönemler boyunca az olarak kaydedilmiştir, bu durum muhtemelen, bize gelmeden
önce birkaç doz antibiyotik almış bulunan hastaları üçüncü basamak hastane olarak
sevk sonrasında değerlendirmemiz nedeniyle etkenin fazla sayıda üretilememesine
bağlıdır. Pnömokok aşılama uygulaması sonrasında, aşının kapsamadığı serotiplere
bağlı sepsis ve menenjit olgularının sayıca artışı dikkat çekmektedir.

Abstract:
Pneumococcus is the reason of 11% of childhood mortality
worldwide. It is the most common agent responsible for several bacterial invasive
diseases, namely bacteremia, bacteremic pneumonia and meningitis. Pneumococcus
is also the leading cause of community acquired pneumonia, otitis and sinusitis, three
of most frequently encountered problems at admission to hospitals. Preventing
diseases due to this particularly important pathogen is definitely among primary
health care concerns with high priority. Vaccines against pneumococcus with high
efficacy can possess major role in reaching such an aim. Conjugated pneumococcal
vaccine has been administered in Turkey since 2008.
In this study, it is evaluated whether the conjugated pneumococcal vaccine generated
a positive effect in our hospital on disease burdens of pneumonia, otitis, sinusitis,
sepsis and bacteremia after introduction into routine national immunization program.
In this study, no decrease is observed in numbers of pneumonia, otitis or sinusitis
after introduction of pneumococcal vaccine. There are many reports telling no
decreament in disease burdens of non-invasive pneumococcal diseases. There are
many centers considering those data consistent with the fact as production of
antibodies against pneumococcus, which is stimulated after vaccine administration,
is not the most crucial step in preventing non-invasive diseases. However, data from
our study cannot be interpreted as a supportive feature for this argument when
massive increase in total admission numbers to our hospital taken into account.
Despite the increase of total admission numbers to our hospital, we demonstrated a
statistically significant decrease in numbers of pneumococcal sepsis and meningitis
of all causes in our hospital. Pneumococcal menengitis are recorded in low numbers
throughout all periods within study, possibly due to low obtainment rates from
clinical specimens as we evaluated many children after referral to our tertiary
hospital, most of whom were probably given some doses of antibiotics with a
suspicion of meningitis before arrival to our center. It is noteworthy that a dramatic
increase in sepsis and menengitis due to serotypes not included in conjugated
pneumococcal vaccine is present after introduction of routine administration of
conjugated vaccine.