Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda sarkopeninin rektus femoris ve anterior tibialis kasları ekointensite bulguları ile değerlendirilmesi
Measurement and evaluation of echointensity in rectus femoris and anterior tibialis muscles as a marker of sarcopenia in patients with chronic renal failure
Yazar: MEHMET İCİN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE DAĞISTAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kaslar = Muscles ; Radyoloji = Radiology

Özet:
İskelet kası, proteinlerin yanı sıra, yağ hücreleri ve fibröz doku gibi kasılmayan
elementlerden oluşur. B-mod ultrasonografi görüntüleri, değişen seviyelerde
ekojenite sağlar; iskelet kası hipoekoik, kas içi yağ ve fibröz doku hiperekoik
olarak görünür. Ekointensite (Eİ) olabildiğince subkutan ve fibröz dokuyu
dışlamaya çalışılarak, kas dokusunun etrafına bir kutu veya çokgen çizilerek
manuel olarak belirlenen, belirli bir alanındaki (region of interest; ROİ) ortalama
piksel yoğunluğunu, Image-J gibi bazı bilgisayar programları yardımı ile
belirlenmesidir. Önemli bir halk sağlığı sorunu olan Kronik böbrek hastalığı
(KBH) tanılı hastalar, diyet kısıtlamaları ve azalmış fiziksel aktivite gibi çeşitli
sebeplerle artmış sarkopeni riski altındadır. Sarkopeni, yaşla ilişkili olarak
progresif kas ve beraberinde kas hacim kaybı sonucunda performans kaybı ile
tanımlanır. Çalışmamızda hemodiyaliz programı ile takip edilen KBH tanılı
hastalarda sarkopeninin Eİ ile ilişkisini araştırması amaçlanmıştır. Vaka grubu
olarak hemodiyaliz ünitesinde takipli 38 hasta, kontrol grubu olarak hemodiyaliz
ihtiyacı olmayan 37 hasta belirlendi. Ciddi nöropati, inme sekeli, ampütasyon
öyküsü, ciddi kronik obstrüktif akciğer hastalığı, Parkinson, aktif malignite
öyküsü, ciddi iskelet deformitesi, genetik/edinsel kas ve konnektif bağ dokusu
hastalığına bağlı son dönem böbrek yetmezliği olan hastalar ve AIDS tanılı
hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Vaka grubundaki Eİ değerleri kontrol grubuna
göre yüksek bulundu. Eİ değerleri ile düzeltilmiş Eİ ölçümleri arasında pozitif; el
kavrama testi sonuçları ile negatif korelasyon olduğunu saptandı. El kavrama testi
cut-off değerlerine göre sarkopenik kabul edilen hastalarda Eİ değerlerinin
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğunu belirlendi. Yaş, cinsiyet,VKİ
ve GFR'nin Eİ değerini belirleyen bağımsız faktörler olduğu belirlendi. Sarkopeni
değerlendirimesinde rektus femoris (RF) kasının Eİ değerinin anterior tibialis
kasına göre daha iyi belirteç olduğu belirlendi. Sağ RF kası Eİ değerinin,
sarkopeni tanısını tahmini için yapılan ROC eğrisi analizinin genel doğruluk oranı
(AUC: Accuracy) 0,794 (%95 G.A.: 0,695- 0,894 p<0,001) , optimum cut-off
değeri 83,7 a.u olarak belirlendi (duyarlılık= %73,7 özgüllük= %73) Çalışmada
artan yaşlı nüfus ve kronik hastalıkların sonucu gelişen sarkopeninin Eİ değerleri
ile ilişkisine dikkat çekmekte, bu konuda geniş kapsamlı daha fazla prospektif
çalışma ihtiyacını ortaya koymaktadır.

Abstract:
Besides proteins, skeletal muscle consists of non-contractile elements such as fat
cells and fibrous tissue. B-mode ultrasonography images provide varying levels of
echogenicity (EI); Skeletal muscle appears hypoechoic, while intramuscular fat
and fibrous tissue appear hyperechoic. EI is the determination of the average pixel
density in a certain area (ROI), which is determined manually by drawing a box or
polygon around the muscle tissue, by trying to exclude subcutaneous and fibrous
tissue as much as possible, with the help of some computer programs such as
Image-J. Patients diagnosed with Chronic Kidney Disease (CKD), which is an
important public problem, are at increased risk of sarcopenia due to various
reasons such as dietary restrictions and decreased physical activity. Sarcopenia is
defined by progressive loss of muscle and performance because of loss of muscle
volume associated with age. In this study, it was aimed to investigate the
relationship between sarcopenia and EI in patients followed up with hemodialysis
program for CKD. 38 patients who were followed up in hemodialysis unit were
determined as case group, 37 patients who did not need hemodialysis as control
group. Patients with severe neuropathy, stroke sequelae, history of amputation,
severe chronic obstructive pulmonary disease, Parkinson's disease, history of
active malignancy, severe skeletal deformity, end-stage renal disease due to
genetic/acquired muscle and connective tissue disease, and AIDS patients were
not included in the study. EI values ​​in the case group were higher than control
group. Positive between measured EI values ​​and corrected EI values; it was
determined that there was a negative correlation with hand grip test results. It was
determined that EI values ​​were statistically significantly higher. It was determined
that age, gender, BMI and GFR were independent factors that determined the
value of EI. In the evaluation of sarcopenia, it was determined that the EI values
​​of the rectus femoris (RF) muscle were a better predictor than the anterior tibialis
muscle. The overall accuracy of the ROC curve analysis for estimating the
diagnosis of sarcopenia of the right RF muscle EI value was (AUC: Accuracy) =
0.794 (95% G.A.: 0.695-0.894 p<0.001), the optimum cut-off value was 83.7 a.u
(sensitivity = 73.7% specificity = 73%). The study draws attention to the
relationship between sarcopenia, which develops because of the increasing elderly
population and chronic diseases, and EC values, and reveals the need for more
comprehensive prospective studies on this subject.