Türkiye'de ve Kanada'da ortaöğretim coğrafya eğitim ve öğretimin müfredat, metot ve araç-gereçler açısından değerlendirilmesi
A comparative evaluation of secondary geographic education in Turkey and Canada: Curriculum, methods and technologies
Yazar: SÜLEYMAN İNCEKARA
Danışman: PROF.DR. RAMAZAN ÖZEY
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İçerdiği üst seviyedeki teknolojiler ve bu teknolojilerin dünya kaynaklarınınkullanımı ve yönetimi, yerel ve bölgesel bazda planlama, çevre ve sürdürülebilirkalkınma gibi, fiziki ve beşeri konular üzerindeki sayısız uygulamaları ile coğrafya, birdisiplin olarak adeta yeni bir canlanma ve gençleşme sürecini yaşamaktadır. Bununsonucunda dünyanın bir çok yerinde coğrafya; kendi sınıf ve laboratuarlarında, deneyedayalı, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Küresel Konumlandırma Sistemleri, bilgisayar veİnternet gibi teknolojilerin en üst düzeyde kullanıldığı, uygulamaya yönelik, yerel veküresel problemlere makul çözüm önerileri getiren bir tarzda öğretilmektedir. DurumaTürkiye açısından baktığımızda ise, son yıllarda yaşanan bazı gelişmelere rağmen Türkokullarında; öğretim programları ve uygulamaları, öğretim yöntemleri ve araç-gereçlerbakımından dünya standartlarında bir coğrafya eğitiminin verildiği söylenemez. İkiülkenin karşılaştırılması ve değerlendirilmesine dayanan bu çalışmada; Türkiye iledünya standartları üzerinde bir eğitim sunan, coğrafyanın modern öğretim metot veteknolojileri ile birlikte, CBS'nin de ortaöğretimde, hatta ilköğretimde bile derslere enüst seviyede entegre edilerek öğretildiği Kanada karşılaştırılmıştır. Doğal gözlem,mülakat ve öğretim programlarının içerik analizi gibi bir dizi araştırma tekniğikullanılarak gerçekleştirilen bu ülkeler arası karşılaştırmada, genelde temel eğitimsistemleri özelde coğrafya eğitim ve öğretimi eleştirel bir gözle ele alınmış ve bir takımöneriler getirilmiştir. Sonuç olarak iki ülke, içerik ve yönetim olarak birbirlerinden çokfarklı eğitim sistemlerine sahip olmakla birlikte Türkiye'nin; coğrafyaya olan negatifbakış açısı, coğrafyanın ilk ve ortaöğretim müfredatında güçlü bir şekilde yeralmaması, çağdaş olmayan öğretim metot ve teknolojilerinin kullanımı gibi bir çokkonuda eksikliklerin bulunduğu bir kez daha gün yüzüne çıkmıştır. Araştırmasonucunda elde edilen veriler ve değerlendirmeler ışığında, Türkiye'de genel eğitimsistemi problemleri ve coğrafya eğitim ve öğretimi ile ilgili eksiklerin giderilmesi adınakapsamlı çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
As a discipline, geography as a whole is in the process of being rejuvenated bytechnology and its myriad applications to resource management, urban and regionalplanning, environmental assessment, and sustainable development. As a result of this, inmany places in the world, geography is being taught in schoolsâat all levelsâin itsown classes and laboratories, by using a problem-solving approach for issues whetherlocal or global, and in an experimental, systematic and comprehensive manner thatexploits the best available technologies (e.g., the Internet, computers, GPS, GIS, etc.).Regarding Turkey, in spite of some developments, it cannot be said that Turkish schoolsprovide high-quality geographic education in terms of either teaching programs andapplications or teaching methods and technologies. In this cross-national comparativeevaluation, the Turkish educational system is contrasted and compared with that ofCanadaâa country that demonstrates a high-quality educational system. In Canada,geography is taught with modern teaching methods and technologies, with a fullintegration of GIS in the classroom at the high school and even elementary levels. Thecross-national comparison reviews the two general educational systems and geographycurricula in particularâusing a variety of research techniques such as key-informantinterviews, empirical observation, and content analysis of curriculaâand reveals arange of conclusions. First, the general educational systems of the two countries werewidely divergent in terms of standardized content and direction. Second, a negativeperception of geography as a discipline and its purported limited use and applicabilitywas demonstrated in Turkey. Third, the overall lack of a robust geographic curriculumin the Turkish system was noted at both the primary and secondary levels. Fourth, out-of-date teaching methods and technologies were observed in Turkey. Finally, using theprimary research results of the comparative study, a comprehensive set ofrecommendations is provided regarding general educational system issues as well asfilling-in the gaps in geographic education in Turkey.