Gebe ve gebe olmayan sıçanlarda L-name ve dekzametazon uygulamalarının torasik aorta düz kas yanıtı üzerine etkileri
The effects of L-name and dexamethasone on smooth muscle response of the thoracic aorta in pregnant and non-pregnant rats
Yazar: HALİT FİDAN
Danışman: PROF. DR. FERDA BELGE
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aort-torasik = Aorta-thoracic ; Biyomedikal araştırmalar = Biomedical research ; Deksametazon = Dexamethasone ; Gebelik = Pregnancy ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kas-düz-vasküler = Muscle-smooth-vascular ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Hipertansiyon çok sık görülen bir sağlık problemidir. Kardiyovasküler sistem ve böbrek hasarı için yüksek risk oluşturur. Yaygın bir problem olmasına karşın olguların %95'inin nedeni bugün için bilinmemektedir.
Hipertansiyonun genel olarak insanlardaki ve özel olarak da gebelikteki etkilerini anlamak ve olası tedavi yöntemlerini geliştirebilmek için çeşitli deneysel modeller geliştirilmiştir. Bunlar arasında nitrik oksit sentaz (NOS) inhibisyonu ve glukokortikoidlerle oluşturulan hipertansiyon modelleri önemli yer tutar. Bu çalışma ile Wistar albino dişi sıçanlarda N-nitro L-arjinin metil ester (L-NAME), dekzametazon (DEXA) ve L-NAME+DEXA ile oluşturulan sıçan hipertansiyon modellerinde damar düz kas yanıtlarında oluşan değişikliklerin araştırılması amaçlandı.
Çalışmada eşzamanlı gerçekleştirilen iki deneyde gebe ve gebe olmayan toplam 62 dişi Wistar albino sıçan kullanıldı.  Vajinal sperm kontrolünde sperm saptanan 33 sıçanda sperm saptandığı gün gebeliğin başlangıcı olarak kabul edildi. Gebe 33 sıçan ve gebe olmayan 29 sıçan rastgele 4'er gruba ayrıldı. Gebeliğin 15. gününde kan basıncı ölçümleri yapıldıktan sonra hayvanlara 5 gün süreyle fizyolojik tuzlu su (gebe kontrol), L-NAME (150mg/kg/gün), DEXA (100µg/kg/gün) ve L-NAME+DEXA (150mg/kg+100µg/kg/gün) uygulandı. Örneklerin toplanması ve damar düz kas ölçümlerinin aynı zamanda yapılabilmesi amacıyla gebe olmayan hayvanlarda da bu uygulamalar eşzamanlı olarak gerçekleştirildi. Deneyin 19. gününde kan basıncı değerleri ölçüldü ve 24 saatlik idrar örneklerinin toplanması amacıyla hayvanlar bireysel metabolik kafeslere konuldu ve 20. günde idrar örnekleri alındıktan sonra anestezi altında ötenazi uygulanarak hayvanlarda nekropsi gerçekleştirildi. Damar kasılma ve gevşeme yanıtları için torasik aorta dikkatlice çıkarılarak 4-5 mm boyutlarında damar halkaları oluşturuldu. Ölçümler izole organ banyosu düzeneğinde gerçekleştirildi. Gebe olmayan hayvanlarda da aynı uygulamalar aynı gün ve şekilde gerçekleştirildi. 
Gebe hayvanlarda diyastolik kan basıncında meydana gelen değişiklikler DEXA ve L-NAME + DEXA grupları arasında istatistiksel açıdan önemli bulundu (P<0.05). Araştırmada, 24 saatlik idrar miktarı girişimlerden etkilenmedi. İdrardaki protein değerleri bakımından gebe hayvanlarda DEXA ve L-NAME + DEXA grupları arasındaki fark önemli bulundu (P=0,005). Fenilefrinin 10-5 ve 10-4 M konsantrasyonuna bağlı kasılma yanıtında gebe olmayan sıçanlarda kontrol ile L-NAME + DEXA grupları arasında; gebe sıçanlarda ise kontrol ile DEXA grupları arasındaki farkın önemli (P<0.05) olduğu görüldü. Gebe ve gebe olmayan sıçanlarda, farklı konsantrasyonlardaki asetilkolin (ACh) ve sodyum nitroprussid (SNP) uygulaması sonucu ulaşılan maksimal gevşeme cevapları açısından gruplar arasında fark yoktu.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, organ banyosu, torasik aorta, L-NAME, DEXA.

Abstract:
Hypertension is a common health problem and has a high risk for cardiovascular system disorders and kidney damage. Although it is a common problem, etiology of 95% of the cases is not yet known.
To understand general and special effects of hypertension in humans and in pregnancy, respectively, various experimental models have been developed which include nitric oxide synthase (NOS) inhibition and glucocorticoid-induced hypertension models. With this study, it is aimed to investigate the changes in vascular smooth muscle responses in several hypertension models induced by N-nitro L-arginine methyl ester (L-NAME), dexamethasone (DEXA), and L-NAME + DEXA in Wistar albino female rats. 
In the study, a total of 62 pregnant and non-pregnant female Wistar albino rats were used in two simultaneous experiments. During vaginal sperm control, the day when spermatozoa were detected in vagina of 33 rats, was determined as the beginning of the pregnancy. Thirty-three pregnant rats and 29 non-pregnant rats were randomly divided into 4 groups. After the blood pressures were measured on the 15th day of gestation, the rats were given physiological saline (pregnant control), L-NAME (150 mg/kg/day), DEXA (100 μg/kg/day), and L-NAME + DEXA + 100 μg/kg/day). To collect samples and measure vascular smooth muscle responses at the same time, these procedures were performed simultaneously in non-pregnant rats, as well. Blood pressure were measured on day 19 of the experiment and rats were housed in individual metabolic cages for collection of 24-h urine samples. After urine samples were collected on day 20, rats were sacrificed under anesthesia and necropsy was performed in the rats. To record responses of vessel contraction and relaxation, the thoracic aorta was carefully removed and rings (~ 4-5 mm) from the vessel were sliced. Measurements were performed in organ bath. 
Changes in diastolic blood pressure of pregnant rats were statistically significant between group DEXA and group L-NAME + DEXA (P <0.05). In the study, 24-h urine volume was not affected by interventions. For the amount of protein in urine, the difference between group DEXA and group L-NAME + DEXA was found to be significant in pregnant rats (P=0,005). In the contraction responses induced by different phenylephrine concentrations (10-5 and 10-4 M), it was determined that the differences between the controls and group L-NAME + DEXA in the non-pregnant rats and between the controls and group DEXA in pregnant rats were significant (P<0.05). For maximal relaxation responses achieved after administration of different concentrations of acetylcholine (Ach) and sodium nitroprusside (SNP), there was no difference between groups in pregnant and non-pregnant rats.

Key words: Hypertension, organ bath, thoracic aorta, L-NAME, DEXA.