Yaşlı populasyonda kognitif disfonksiyon, vücut depo demiri ve oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması
The correlation between body iron stores, oxidative stress and cognitive dysfunction in elder population
Yazar: ELÇİN ERKUVAN UMUR
Danışman: PROF. DR. ÇAĞATAY ÖKTENLİ
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Ferritin = Ferritin ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Transferrin = Transferrin ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışmanın amacı; 65 yaş üzeri yaşlı popülasyonda kognitif disfonksiyon, vücut depo demiri ve oksidatif stres arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.Çalışmaya Nisan 2009 - Ekim 2009 tarihleri arasında özel bakım merkezlerinde bulunan 65 yaş üzeri 87 olgu dahil edildi. Dahil edilen her hastaya Standardize Mini Mental Test (MMT) uygulandı. Test skoru 7-24 arasında olan 46 kognitif disfonksiyonlu hasta (28 bayan, 18 erkek) çalışma grubunu oluşturdu. Hasta grubu ile benzer yaş ve cinsiyet özelliklerine sahip, test skoru 24 ve üzeri olan 41 gönüllüden ( 25 bayan, 16 erkek ) kontrol grubu oluşturuldu. MMT uygulamasını müteakiben tam kan, rutin biyokimya, serum demiri, serum demir bağlama kapasitesi (SDBK), transferrin satürasyon indeksi (TSI), ferritin, malondialdehit (MDA) ve glutatyon peroksidaz (GPx) düzeyleri ölçüldü.Çalışma sonucunda; Serum demir, TSI, ferritin ve MDA düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna oranla istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). Öte yandan GPx ve serum sodyumu hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşüktü (p<0,05). Korelasyon analizi (Pearson) sonuçlarına göre; serum demir (r = -0,584; p< 0,001), TSI (r = -0,627; p< 0,001) ve ferritin (r = -0,381; p< 0,001) ile MMT skoru arasında negatif yönde anlamlı bir korelasyon tespit edildi. MMT skoru ile MDA arasında negatif bir korelasyon mevcut iken (r = -0,305; p=0,004), MMT skoru ile GPx arasında pozitif anlamlı bir korelasyon tespit edildi (r = 0,557; p< 0,001). MMT skoru bağımsız değişken olarak alındığında tüm faktörlerin buna katkısına yönelik yapılan Adımsal Doğrusal Regresyon analizinde GPx, serum sodyum, TSI ve MDA faktörlerinin MMT Skoruna katkısı istatistiksel olarak anlamlı bir model teşkil etmiştir (F = 524,193 ; p<0,001; Adj.R2 = 0,960)Sonuçlar kognitif disfonksiyonu olan hastalarda serum demiri, TSI ve ferritin düzeylerinin, kognitif fonksiyonları normal sınırlar içerisinde olan kontrol grubuna oranla istatiksel olarak anlamlı derecede yüksekliğine ve kognitif disfonksiyon ile oksidatif stres arasında anlamlı bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the correlation between body iron stores, oxidative stress and cognitive dysfunction in elder population over the age of 65.The study took place between April-October 2009 and 87 retirement home residents over the age of 65 were involved. All the patients were evaluated with Standardized Mini Mental Test (MMT). 46 patients (28 female-18 male; aged 77.2±7.64) with test scores between 7-24 considered as individuals with cognitive dysfunction and formed the study group. Control group consisted of 41 volunteers (25 female-16 male; aged 76.39±5.97) with MMT scores over 24 and similar age, sex distribution charecteristics to study group. After the MMT evaluation complete blood count, routine biochemical analysis, serum iron, total iron binding capacity, transferrin saturation index (TSI), ferritin, malondialdehyde (MDA) and glutathione peroxidase (GPx) were measured.In our study; there were statistically significant increase in serum iron, TSI, ferritin and MDA levels in study group compared with the control group (p<0.05). Consecutively there were statistically significant decrease in GPx and serum sodium levels in study group (p<0.05). According to correlation analysis (Pearson) there was a statistically significant negative correlation between serum iron (r= -0.584; p<0.001), TSI (r= -0.627; p<0.001) and ferritin (r= -0.305; p<0.001) with MMT. While there was a negative correlation between MDA and MMT (r = -0.305; p=0.004) and there was a significant positive correlation between GPx and MMT (r= 0.557; p<0.001). In linear regression analysis, when MMT scores were taken as independent varibles to determine the contribution of all the other variables; GPx, serum sodium, TSI, and MDA levels formed a statistically significant model for the contribution to MMT score (F = 524,193 ; p<0,001; Adj.R2 = 0,960).The results suggests that serum iron, TSI, ferritin levels are higher in patients with cognitive dysfunction in comparison with population with normal cognitive functions and there is a significant relation between cognitive dysfunction and oxidative stress.