Kekemeliği olan ve olmayan yetişkin bireylerin akılcı olmayan inançlarının karşılaştırılması
Comparasion of irrational beliefs of adult individuals with and  without stuttering
Yazar: FATİH UYUMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı Olmayan İnançlar Testi = Irrational Beliefs Test ; Kekemelik = Stuttering ; Yetişkinler = Adults ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Kekeme bireyler hayatları boyunca kekeme olmayan bireylere göre iletişimde ve sosyal hayatta farklı yaşantılar geçirmekte ve farklı tecrübeler edinmektedir. Bu durum onların duygu, düşünce ve davranışlarında etkiler bırakabilmekte ve bu tecrübeler sonucunda insanlar işlevsel olmayan birtakım inançlar geliştirebilmektedir. Albert Ellis'e göre bireylerin davranışlarını etkileyen iki tür inanç vardır: Akılcı olan ve olmayan inançlar. Akılcı inançlar mantıklı ve esnek yapısı olan tutarlı ve kişinin sosyal hayatında işlevselliğine destek veren düşünce yapılarıdır. Akılcı Olmayan İnançlar, sosyal hayatta ve iş yaşamında zorluklar yaşatan tutarsız, değişime kapalı, bireyleri daha olumsuz ruh haline sürükleyen düşünce yapılarıdır. Bu doğrultuda kekeme bireyler ile olmayan bireylerin akılcı olmayan inançlar açısından karşılaştırmak amaçlanmıştır. Nicel araştırma türünde gerçekleştirilen bu çalışmada Prof. Dr. Filiz YURTAL'ın Akılcı Olmayan İnançlar Testi (1999) kullanılmıştır. 45 maddelik 1 ile 5 arasında puanlanan likert tipte hazırlanan ölçme aracının onay ihtiyacı, yüksek beklentiler, suçlama eğilimi, duygusal sorumsuzluk, aşırı kaygı, bağımlı olma, çaresizlik, mükemmeliyetçilik olmak üzere 8 alt ölçeği bulunmaktadır. Araştırmanın katılımcıları 18-30 yaş aralığında gönüllü 35 kekeme birey ile kekeme olmayan 35 bireydir. Çevrimiçi ortamda uygulanan araştırmada elde verilerinin analizinde Bağımsız Örneklem t-testi ve Man Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına baktığımızda kekemeliği olan yetişkin bireyler kekemeliği olmayan yetişkin bireylere göre akılcı olmayan inançların Onay İhtiyacı, Yüksek Beklentiler,  Aşırı Kaygı, Mükemmelliyetçilik alt boyutlarında daha yüksek puanlar aldıkları ve bu farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Toplam Test Puanı ve Suçlama Eğilimi, Duygusal Sorumsuzluk, Bağımlı Olma, Çaresizlik alt boyutlarında ise bu iki grubun puanları arasındaki fark anlamlı değildir.

Abstract:
Individuals who stutter go through different experiences in communication and social life and gain different experiences compared to individuals who do not stutter throughout their lives. This situation can affect their feelings, thoughts and behaviors, and as a result of these experiences, people can develop some dysfunctional beliefs. According to Albert Ellis, there are two types of beliefs that affect the behavior of individuals: rational and irrational beliefs. Rational beliefs are structures of thought that are consistent with a logical and flexible structure and that support the functionality of one's social life. Irrational Beliefs are thought structures that cause difficulties in social and business life, are inconsistent, closed to change, and lead individuals to a more negative mood. In this direction, it is aimed to compare individuals who stutter and those who do not in terms of irrational beliefs. In this study, which was carried out in the type of quantitative research, Prof. Dr. Filiz YURTAL's Irrational Beliefs Test (1999) was used. The 45-item Likert-type measurement tool, scored between 1 and 5, has 8 subscales: need for approval, high expectations, tendency to blame, emotional irresponsibility, excessive anxiety, dependency, helplessness, and perfectionism. The participants of the study are 35 volunteers stuttering and 35 non-stuttering individuals between the ages of 18-30. Independent Sample t-test and Man Whitney U test were used in the analysis of the data obtained in the online study. When we look at the research findings, it has been determined that adults with stuttering have higher scores in the Need for Approval, High Expectations, Extreme Anxiety, and Perfectionism sub-dimensions of irrational beliefs compared to adults who do not stutter, and this difference is significant. In the sub-dimensions of Total Test Score and Blaming Tendency, Emotional Irresponsibility, Addiction, and Helplessness, the difference between the scores of these two groups is not significant.