Güzel sanatlar lisesi müziksel işitme okuma ve yazma dersi öğretmenlerinin özel alan yeterliklerine ilişkin bir tasarı örneği
A draft proposal to assess the proficiency of musical literacy educators in fine arts high schools in terms of their specialties
Yazar: ALPER ER
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN ALBUZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Güzel sanatlar = Fine arts ; Güzel sanatlar liseleri = Fine arts high schools ; Liseler = High schools ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Müziksel işitme = Musical hearing ; Müziksel yazma = Musical writting ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Yeterlilik = Sufficiency

Özet:
Öğretmen yeterliklerinin belirlenmesi ve yeterliğe dayalı öğretmen yetiştirme, eğitim sisteminin en önemli iş göreni olan eğitici personelin niteliklerinde belli bir standardın yakalanmasını amaçlayan, yaklaşık yirmi yıldan beri de ülkemizin eğitim gündeminde olan konulardır. Çeşitli paydaşların da katılımıyla bakanlık nezdinde yapılan çalışmaların yanı sıra farklı alan, düzey, amaç ve kapsamda yapılan akademik çalışmalar da, ilgili alanyazına katkıda bulunmaktadır. Bünyesindeki bölümlere özel yetenek sınavıyla öğrenci alan, ve bu öğrencileri asıl olarak, ilgili yükseköğretim programlarına hazırlayan yapısıyla adeta birer mesleki/teknik ortaöğretim kurumu olan güzel sanatlar liselerinin müzik bölümü ders programlarında yer alan, temel alan dersi konumundaki müziksel işitme okuma ve yazma dersini yürütmekte olan öğretmenlerin sahip olması gereken özel alan yeterliklerinin belirlenmesi ve bu yeterliklerin bir tasarı olarak ortaya konması amacıyla gerçekleştirilen betimsel nitelikteki bu araştırmada tarama modeli esas alınmıştır. Araştırmada veriler kaynak tarama ve Delphi tekniği ile elde edilmiştir. Katılımda gizlilik, grup tepkisinin istatistiksel analizi ve kontrollü geri besleme gibi temel özellikleriyle Delphi tekniğinde amaç, alanda uzman katılımcıların yüz yüze gelmeksizin, belli bir konu üzerinde görüş birliğine varmalarını sağlamaktır. Her biri, bir önceki aşamada elde edilen sonuçlara göre yapılandırılan anketlerin bir biri ardınca uygulanmasına dayanan Delphi tekniği, bu araştırmada üç turda tamamlanmıştır. Çalışma grubunun, güzel sanatlar liselerinin müzik bölümlerinde görevli müziksel işitme okuma ve yazma dersi öğretmenleri ve eğitim fakültelerinin güzel sanatlar eğitimi bölümlerine bağlı müzik eğitimi ana bilim dallarında görevli ilgili öğretim elemanları olarak belirlendiği araştırmada nitel ve nicel veriler elde edilmiştir. Birinci Delphi uygulamasında elde edilen nitel verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizinin bir arada kullanıldığı bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu süreçte, aynı yeterliği işaret ettiği değerlendirilen katılımcı ifadeleri doğrudan alıntılar ile bir araya getirilmiş; bu ifadelerin, aynı yeterlik alanında değerlendirilebilecek diğerleri içerisindeki sıklığı ve toplam yüzdelik ağırlığı belirlenmiş; ifadeler için birinci ve ikinci düzey kodlar tanımlanmış; bu kodlardan hareketle geniş kapsamlı yeterlik maddeleri oluşturulmuş ve bu yeterlik maddeleri ilgili yeterlik alanı başlığı altında listelenmiştir. Katılımcıların, önem ve gerekliliğine ilişkin öznel görüşlerine dayanarak, yeterlik maddelerine sayısal bir değer biçtiği ikinci ve üçüncü Delphi uygulamalarında elde edilen nicel veriler ise betimsel istatistiğe ilişkin ölçüler kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde ulaşılan bulguların, belirlenen uzlaşma ölçütleriyle karşılaştırılması sonucunda da, yeterlik maddeleri üzerindeki uzlaşma durumu hakkında bir değerlendirme yapılmış ve bulgular yorumlanmıştır. Araştırmanın son bölümünde ise, üzerinde uzlaşma sağlanamayan maddelerin çıkarılmasıyla son şeklini alan tasarı ile araştırmacının varılan sonuçlara ilişkin değerlendirme ve önerileri alt problemler göz önünde bulundurularak belli bir sıra ile sunulmuştur.

Abstract:
Assessment of teachers' proficiency and teacher training based on proficiency have remained on the educational agenda for nearly twenty years with a view to achieve a certain standard for the most significant subject of the educational system, that is to say the educators. Alongside studies carried out with the participation of several partners and under the surveillance of the Ministry of Education, academic studies done in different disciplines, on different levels and with different purposes and scopes have also contributed to the related literature. The survey model has been adopted in this study which aims firstly at assessing the proficiency of educators teaching musical literacy, a requisite subject in the curriculum of fine arts high schools which accept students through special talent examination and train them for further education in their specialty fields, akin to vocational high schools, and secondly at creating a draft enlisting the proficiencies deemed as quintessential. The data in this study have been obtained through literature survey and Delphi method. In the Delphi method, with basic features such as confidential participation, statistical analysis of group reaction, and controlled feedback, the purpose is to achieve a consensus on a given topic among the specialists in a certain field without their face-to-face interaction. The Delphi method, which is based on sequential surveys each of which is structured upon the findings of the previous one, has been completed in three turns in this study. Quantitative and qualitative data have been obtained in the study whose working group was chosen from musical literacy teachers serving in the music department of fine arts high schools and academics of the department of Music within the departments of Fine Arts Education in faculties of Education. In the first turn of the Delphi method, an approach which combined the descriptive analysis and content analysis has been adopted in order to analyze the qualitative data. In this stage, participants' statements which were found to point out the same proficiency have been added together in direct quotations; the frequency and percentage of these statements among others were determined; primary and secondary level codes were defined for them and based on these codes, comprehensive proficiency articles were created. These articles were listed under the related proficiency title. The quantitative findings obtained in the second and third stages of the Delphi method, in which the participants put the articles of the list in order by giving a numerical value based on their subjective opinions on their relative importance and necessity, have been analyzed by using measures related to the descriptive statistics. By comparing the findings obtained as a result of the analyses to the determined reconciliatory criterion, the agreement on proficiency articles were studied and the findings were interpreted. In the final chapter of the study, the articles which were not agreed upon were taken out of the list and the researcher's commentary and suggestions were presented in an order, with attention paid to sub-problems.