Oryantalist gravürlerde Osmanlı kent ve toplum tasvirleri
Depictions of Ottoman city and society in orientalist engravings
Yazar: AHMET FUAT GÖKMEN
Danışman: PROF. DR. SAİME DÖNMEZER
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Gravür = Gravure ; Oryantalizm = Orientalism ; Osmanlı İmparatorluğu =   ; Said, Edward = Said, Edward

Özet:
Oryantalizm, Batı kültüründe uzun bir tarihe sahip olan kompleks bir olgudur. Antik Yunanlıların Pers İmparatorluğu imajıyla başlayan bu süreç, Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselişi ve Avrupalılar için oluşturduğu tehdit ile daha da derinleşir. Edward Said'in Oryantalizm çalışması, Batı'nın Doğulu ötekisini nasıl inşa ettiğini ve ona nasıl kolonileştirdiğini analiz eder. Bu olgu, Doğu ile Batı arasında ontolojik ve epistemolojik bir ayrımın yanı sıra otoriter bir bilgi inşası da içerir.
Osmanlı'nın Avrupa'nın gözünde nasıl bir imaj oluşturduğu ve nasıl algılandığı, 16. ve 17. yüzyıllarda Batı Avrupa'daki söylemlerin bir parçası olmuştur. Osmanlı ordularının Hristiyan topraklarına yaklaşmasıyla beraber Osmanlı İslam halkı, korku ve hayranlık nesnesi haline gelmiştir. Bu dönemde baskı kültürünün yükselişi, Konstantinopolis'in Osmanlıların eline geçmesiyle paralellik göstermiştir. Bu dönemde yaşamış olan sanatçı ve seyyahlar, Osmanlı İmparatorluğu'na dair farklılığı Batı'nın Doğu'ya dair algısını derinleştirerek aktarmışlardır.
18. ve 19. yüzyıllarda, Avrupa'da gelişen baskı teknikleri ve bu dönemde Osmanlı'ya seyahat eden Batılı sanatçıların getirdiği sanatsal üsluplar, Oryantalizmin daha da derinleşmesine ve yayılmasına olanak sağlamıştır. Bu dönemde Osmanlı kültürü ve yaşam tarzı hakkında yapılan betimlemeler, Avrupa'da büyük ilgi görmüş ve Oryantalizmin popülerleşmesine katkı sağlamıştır. Bu süreçte Osmanlı'ya seyahat eden sanatçıların eserleri, Osmanlı hakkında değerli birer kaynak haline gelmiş ve Avrupalılar arasında büyük ilgi uyandırmıştır. Bu dönemdeki seyahatnameler ve rehber kitaplarında yer alan gravürler, Batı toplumlarında Osmanlı kent kültürü ve yaşam tarzı hakkındaki bilgilerin yayılmasında önemli bir rol oynamıştır. Bu gravürler Batı'daki oryantal imajın üretiminde önemli bir yere sahiptir.

Abstract:
Orientalism is a complex phenomenon with a long history in Western culture. It begins with the ancient Greeks' image of the Persian Empire and deepens with the rise of the Ottoman Empire and the threat it posed to Europeans. Edward Said's Orientalism analyzes how the West constructs and colonizes the Eastern other. This phenomenon involves an ontological and epistemological distinction between East and West, as well as an authoritarian construction of knowledge.
The image and perception of the Ottoman Empire in the eyes of Europe was part of the discourse in Western Europe in the 16th and 17th centuries. As Ottoman armies approached Christian lands, the Ottoman Islamic population became an object of fear and admiration. The rise of the print culture during this period paralleled the fall of Constantinople to the Ottomans. Antiquarian travelers who lived during this period conveyed the diversity of the Ottoman Empire by deepening the Western perception of the East. 
In the 18th and 19th centuries, the printing techniques developed in Europe and the artistic styles brought by Western artists traveling to the Ottoman Empire during this period enabled Orientalism to deepen and spread. During this period, descriptions of Ottoman culture and lifestyle attracted great interest in Europe and contributed to the popularization of Orientalism. The works of artists who traveled to the Ottoman Empire during this period became valuable sources about the Ottoman Empire and aroused great interest among Europeans. The engravings in travelogues and guidebooks of this period played an important role in spreading information about Ottoman urban culture and lifestyle in Western societies. These engravings have an important place in the production of the oriental image in the West.