Akciğer kanserli hastalarda kognitif durum, ağrı, fonksyonel durum, solunum kas kuvveti ve enduransının değerlendirilmesi
An evaluation of cognitive status, pain, functional status, respiratory muscle strength, and endurance in lung cancer patients
Yazar: KÜBRA KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Ağrı = Pain ; Biliş = Cognition ; Egzersiz testi = Exercise test ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Solunum kasları = Respiratory muscles

Özet:
Akciğer kanserinde sağkalımlarda hastalık ve/veya tedavilerle ilişkili olarak, ciddi yan etkiler ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle akciğer kanserinde fonksiyonel kapasite, kognitif durum, ağrı algılaması ve pulmoner fonksiyonlar etkilenebilir. Çalışmanın amacı akciğer kanserli bireylerde, solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti ve enduransı, fonksiyonel kapasite, ağrı, kognitif durum düzeyi ve fiziksel aktiviteyi değerlendirmek ve sağlıklı bireylerle karşılaştırmaktı. Çalışmaya 30 akciğer kanseri tanısı ile izlenen birey ile aynı cinsiyet ve yaş ile uyumlu 30 sağlıklı birey dahil edildi. Bireylerin fiziksel ve demografik özellikleri kaydedildi. Bireylerin değerlendirilmesinde solunum fonksiyon testi (SFT), ağız içi basınç ölçümü (maksimal inspiratuar basınç-MIP ve maksimal ekspiratuar basınç-MEP), solunum kas enduransı testi, altı dakika yürüme testi (6DYT) ve algometre ile ağrı eşiği ve toleransı testi kullanıldı. Fizyolojik ölçümlerin yanı sıra, kognitif durum düzeyinin değerlendirilmesinde Montreal Bilişsel Değerlendirme (MOBİD) ölçeği, ağrı durumunun değerlendirilmesinde McGill Ağrı Anketi ve fiziksel aktivite seviyesinin belirlenmesinde Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) kullanıldı. Çalışma sonucunda, akciğer kanserli bireylerin SFT, MIP, MEP ve MIP (%), solunum kas enduransı, 6DYT mesafesi, biceps, triceps, trapezius ile quadriceps kaslarının ağrı eşiği ve toleransı değerleri sağlıklı bireylerden anlamlı olacak şekilde daha düşük bulundu (p<0,05). Akciğer kanserli bireyler ile sağlıklı bireyler arasında MEP (%), gastroknemius kasının ağrı eşiği ile toleransı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). İki grup arasında Mc Gill Ağrı Anketi ve IPAQ puanları açısından anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). MOBİD puanları açısından akciğer kanserli bireyler ile sağlıklı bireyler arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), sınıflandırmaya göre MOBİD kognitif durum düzeyleri açısından bir fark saptandı (p<0,05). Sonuç olarak, akciğer kanserli bireylerde solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti ve enduransı, fonksiyonel kapasite, fiziksel aktivite ve kognitif durum düzeyi sağlıklı bireylere göre ciddi düzeyde etkilenmektedir. Akciğer kanseri bireylerde ağrı hassasiyetleri de sağlıklı bireylere göre daha yüksektir. Akciğer kanserinin uzun dönemde çok çeşitli etkilenimlerinin olması, fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarının belirlenmesinde hastaların çok kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Akciğer neoplazmı, ağrı, solunum kasları, egzersiz testi, fiziksel aktivite

Abstract:
Serious side effects occurs with disease and treatments in survival after lung cancer. For this reason, functional capacity, cognitive status, pain perception and pulmonary functions may be affected in lung cancer. The purpose of this study was to evaluate respiratory function, respiratory muscle strength and endurance, functional capacity, pain, cognitive status level, and physical activity in lung cancer patients and compare with the findings of healthy subjects. Thirty individuals with lung cancer diagnoses and age and sex-matched healthy subjects were included in the study. Subjects' physical and demographic characteristics were recorded. Pulmonary function testing (PFT), mouth pressure measurement (MIP- maximal inspiratory pressure and MEP- maximal expiratory pressure), respiratory muscle endurance test, six minute walk test (6MWT) and pain threshold and tolerance test were used. In addition to physiological measurements, the Montreal Cognitive Assessment (MoCA) scale was used to evaluate cognitive status, The Mc Gill Pain Questionnaire was used to evaluate pain status, and the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) was used to determine the level of physical activity. The results showed that PFT, MIP, MEP and %MIP, respiratory muscle endurance, 6MWT distance, pain threshold and tolerance values of biceps, triceps, trapezius, quadriceps muscles of lung cancer patients were significantly lower than healthy subjects (p<0,05). There was no found statistically significant difference in MEP (%) and pain threshold and tolerance values of gastrocnemius muscles between lung cancer patients and healthy subjects (p>0,05). There was found statistically significant difference between the two groups in terms of Mc Gill Pain Questionnaire and IPAQ scores (p<0,05). There was no found statistically significant difference in terms of MoCA scores (p>0,05), but there was a statistically significant difference in terms of MoCA cognitive status levels according to classification (p<0,05). The results showed that pulmonary function, respiratory muscle strength and endurance, functional capacity, physical activity and cognitive status are significantly affected in lung cancer patients in comparison with healthy subjects'. Lung cancer patients have higher pain sensitivity than healthy subjects. A wide variety of long-term effects of lung cancer indicate that lung cancer patients need to be evaluated extensively in a comprehensive manner for planning physiotherapy and rehabilitation programs.

Key Words: Lung neoplasms, pain, respiratory muscles, exercise test, physical activity