Arıtma çamuru uygulamalarının kumlu kil bünyeli toprağın özellikleri ve mısır verimi üzerine etkisi
Effects of treated sewage sludge applications on sandy clay soil properties and corn yield
Yazar: BURAK AŞIR
Danışman: DOÇ. DR. SEZAİ DELİBACAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu denemede, kentsel arıtma çamurunun mısır verimi ve toprağın bazı özellikleri üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Stabilize arıtma çamuru belediyelerin atık su arıtma tesislerinden çıkan son üründür. Bu ürün arazide depolanarak, denize boşaltılarak, toprak altına gömülerek ya da yakılarak bertaraf edilmektedir. Bunlara ek olarak, stabilize arıtma çamuru toprak düzenleyici ve gübre olarak tarım alanlarında da kullanılmaktadır. Bu deneme İzmir Menemen?de bulunan Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü deneme tarlalarında kurulmuştur. Çalışma alanı Türkiye?nin Batı Anadolu bölgesidir. Arazi çalışmasında tesadüf blokları deneme desenine göre 20 parsel oluşturulmuştur. Deneme parsellerinin genişliği ve uzunluğu 3?er metredir. Denemenin kurulduğu toprağın bünyesi kumlu kildir. Deneme 5 farklı uygulama ve 4 paralelli olarak yürütülmüştür. Bu beş farklı uygulama: kontrol, gübreli tanık (mineral gübre), nemli olarak 5 ton/da, 10 ton/da ve 15 ton/da (kuru ağırlık olarak 1,25t/da; 2,5 t/da; 3,75 t/da) arıtma çamuru uygulamasıdır. Denemede uygulanan artan dozlardaki arıtma çamuru toprağın organik maddesini, tuzunu, pH?sını, katyon değişim kapasitesini (KDK) ve kireç içeriğini tanığa göre istatistiksel olarak artırmıştır. Arıtma çamuru uygulamaları deneme toprağının toplam N içeriğini de artırmıştır. Hasat sonrası alınan toprak örneklerinde toplam N miktarında azalma görülmüştür. Bunun nedeni ürün ile birlikte azotun önemli bölümünün topraktan kaldırılmasıdır.  Toplam N?da olduğu gibi, topraktaki alınabilir P ve K? da da arıtma çamuru uygulamalarına koşut olarak tanığa göre artış görülmüştür. Bunun nedeni arıtma çamurunun içeriğinde ki yüksek fosfor ve potasyumdur. Arıtma çamuru uygulamaları ile topraktaki toplam Ni, Pb, ve Cd içeriğinde tanığa göre istatistiksel olarak değişim olmazken, toplam Cu, Cr ve Zn elementleri istatistiksel olarak tanığa göre artış göstermiştir. Bu artışa rağmen, topraktaki toplam Cu, Cr ve Zn miktarı yönetmelikte izin verilen sınır değerlerin oldukça altında kalmıştır. Arıtma çamuru uygulamaları ile alınabilir Cu, Cr, Ni, ve Zn elementlerinde kontrole göre istatistiksel olarak artış görülürken, alınabilir Cd ve Pb miktarında kontrole göre istatistiksel olarak değişim belirlenmemiştir. Artan dozdaki arıtma çamuru uygulamaları mısır verimini tanığa göre istatistiksel olarak önemli düzeyde artırmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine effects of treated sewage sludge applications on some soil properties and corn yield. Treated sewage sludge (TSS) is an ultimate product of municipal wastewater treatment. It may be deposited in landfills, in the sea (ocean disposal), under the ground, or (to a certain extent) in the air as a consequence of incineration. In addition TSS can be recycled in various ways, including its use as fertilizer, as a soil conditioner in farmland. The experiment was conducted in the experimental fields of Ege Agricultural Research Institute in Menemen-İzmir. Study area is in the Western Anatolia region of Turkey. The  field study was conducted in 20 plots in a randomized-block desing. The plots dimensions were 3 m width and 3 m length. Soil texture of experimental field is sandy clay. The experiment was conducted with four replications and five different applications. These applications are control, mineral fertilizer, moist sewage sludge 5 ton/da, 10 t/da and 15 t/da (as dry sewage sludge 1,25 t/da; 2,5 t/da; 3,75 t/da). Organic matter,  total salt, pH, cation exchange capacity (CEC) and lime content of soil were significantly increased by increasing treated sewage sludge levels when compared with the control. Also, Total N content of soil was increased by increasing sewage sludge levels. But N content in the soil decreased in the 2nd sampling period because of the plant uptake of N in soil. As like as total N, addition of increasing treated sewage sludge rates significantly increased available P and K in soil when compared with the control because of high P and K content of sewage sludge. There was no relationship between treated sewage sludge levels and total Ni, Pb and Cd concentration in soil when compared with control. However, total Cu, Cr and Zn concentrations in soil were significantly increased by increasing treated sewage sludge aplications. But heavy metals concentrations in soil were lower than the toxic threshold values according to the offical limits. Increasing treated sewage sludge aplications were significiantly increased available Cu, Cr, Ni and Zn concentrations in soil when compared with control. However, available Cd and Pb concentrations in soil did not change significantly. Applications of increasing treated sewage sludge levels were significantly increased corn yields when compared with control as statistically.