Yasal boşanma sürecindeki yetişkinlerin uyum kaynaklarının ve krize yönelik algılarının incelenmesi
Investigation the adaptation resources and crisis perceptions of adults in the process of legal divorce
Yazar: FURKAN EMRE KARAGÖL
Danışman: PROF. DR. SERAP NAZLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı yasal boşanma süreci devam eden yetişkinlerin sahip oldukları uyum kaynaklarının ve krize yönelik algılarının incelenmesidir. Aynı zamanda çalışma boşanma sürecini açıklamada kullanılan yaklaşımlardan biri olan Çift ABCX Modeli'ne dayandırılmıştır. Araştırma fenomenoloji deseni kullanılarak yapılmıştır.  Veri toplama süreci aile mahkemelerinde boşanma davası devam eden 10 katılımcı ile yapılan görüşmeler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanırken literatürden ve boşanma, nitel araştırma konularında tecrübeli uzmanlardan destek alınmıştır.
	Görüşmelerin ardından toplanan veriler içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmacıların ifadelerinden kodlar oluşturulmuştur. Kodlar aralarındaki bağlantılara ve modelin sunduğu teorik temele göre kategorilendirilmiştir. Çözümleme sonucunda 6 kategori, 3 alt kategori, 2 tema elde edilmiştir. Bu kategoriler "uyum kaynakları" teması altında bireysel uyum kaynakları, sosyal/kurumsal uyum kaynakları ve aile uyum kaynakları; "algı ve yorumlamalar" teması altında sürece ve kendine yönelik algılar, geleceğe yönelik algılar ve uyum kaynaklarına yönelik algılar olarak belirlenmiştir. Ayrıca bireysel uyum kaynakları kategorisi de kendi içinde dine yönelme, kişisel özellikler ve başa çıkma yöntemleri alt kategorilerine ayrılmıştır.
	Elde edilen bulgularda katılımcıların boşanma sürecini belirsizliklerle dolu bir süreç olarak yorumladığı görülmüştür. Bununla beraber kendilerini yeniden tanımaya başladıkları özgürleştirici bir süreç olarak da görmektedirler. Geleceğe yönelik umutlu olmakla birlikte insanlara ve kurumlara olan güvenlerinin sarsıldığı da söylenebilmektedir. Katılımcıların bireysel uyum kaynaklarında kullandıkları akıl yürütmeye dayalı problem çözme yöntemleri ve dini davranışlara yönelmenin önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Sosyal çevreden alınan destek katılımcıların kendilerini güvende hissetmelerine yardımcı olmaktadır. Katılımcıların çoğunluğu yasal boşanma sürecinde herhangi bir kurum veya kuruluştan psikolojik bir destek almamaktadır. 
	Elde edilen bulgular neticesinde araştırmacılara, uygulayıcılara ve kanun koyuculara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the adaptation resources of adults going through a legal divorce process and their perceptions towards the crisis. At the same time, the study was based on the Couple ABCX Model, one of the approaches used to explain the divorce process. The research was conducted using phenomenology design.  The data collection process was carried out through interviews with 10 participants whose divorce cases were ongoing in family courts. While preparing the semi-structured interview form, support was obtained from the literature and experts experienced in divorce and qualitative research.
	The data collected after the interviews were analyzed using content analysis. Codes were created from the statements of the researchers. The codes were categorized according to the connections between them and the theoretical basis provided by the model. As a result of the analysis, 6 categories, 3 subcategories and 2 themes were obtained. These categories were identified as individual adaptation resources, social/institutional adaptation resources and family adaptation resources under the theme of "adaptation resources"; perceptions towards the process and self, perceptions towards the future and perceptions towards adaptation resources under the theme of "perceptions and interpretations". In addition, the category of individual adaptation resources was divided into the subcategories of religious orientation, personal characteristics and coping methods.
The findings revealed that the participants interpreted the divorce process as a process full of uncertainties. However, they also see it as a liberating process in which they started to get to know themselves again. Although they are hopeful for the future, it can also be said that their trust in people and institutions has been shaken. It was observed that problem solving methods based on reasoning and religious behaviors played an important role in the participants' individual adaptation resources. The support received from the social environment helps the participants to feel safe. The majority of the participants did not receive psychological support from any institution or organization during the legal divorce process. 
As a result of the findings, various suggestions were made to researchers, practitioners and legislators.