Toplumların kolektif zekası ile kentsel alanların merkeziyetsiz yapıda kavramsal tasarımı: Kripto kentler
The conceptual design in decentralized structure of urban spaces with the collective intelligence of communities: Crypto city
Yazar: BÜŞRA KÖK
Danışman: DOÇ. DR. CANER GÜNEY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Bilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı / Coğrafi Bilgi Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Ülkeler veya kentler her zaman bir problemle karşı karşıya kalmakta ve problemlere karşı farklı aksiyonlar almaktadır. Ekonomik büyümeyi ve istihdamı artırmak, toplumda çeşitliliği ve eşitliği teşvik etmek, kamusal alanlara/hizmetlere erişimi sağlamak, ekonomik eşitsizlikleri azaltmak, küresel ölçekte iklim değişikliğiyle mücadele etmek, demokratik anlamda katılımcılığı artırmak, kamu güvenliğini sağlamak ve tüm bunları yaparken bir yandan da kırdan kente olan yönelim neticesinde ortaya çıkan demografik dönüşümleri yönetmek zorunda olan kentlerin en büyük zorluğu sosyal, siyasal, çevresel ekonomik sürdürülebilirlik sorunsalıdır. Dünyadaki birçok hükümet kentlerde uzun süredir devam eden sorunlara ve kentlilerin temelde yatan ihtiyaçlarına hızlı bir şekilde aksiyon almakta yavaş ve verimsiz kalmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalarda kullanılan yeni kentsel yaklaşımlar yedek kent, WiFi kent, sünger kent, dirençli kent, 15 dakikalık kent, öğrenen kent vb. şeklindedir. Bu yaklaşımların ortak noktası kentsel sürdürülebilirliği ve kentsel dayanıklılığı, kentlerdeki yaşam standartlarını ve kalitesini arttırmaktır. Bununla birlikte hemen hemen her yaklaşımda karşımıza akıllı şehir kavramı çıkmaktadır. 
Kentler içerisinde barındırdıkları nedeniyle dinamik bir yapıya sahiptir. Diğer yandan dinamik bir yapıda olan kentler aynı zamanda çok kültürlülüğüyle de ön plana çıkmaktadır. Bu kültür farklılıklarından dolayı radikal fikir birliğine varan ve kamu yararını tamamen benimseyen bir kent bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra kentsel ekollerin kentliler tarafından benimsenerek gerçekçi bir şekilde gerçekleşebileceği birbirine bağlı ağlara sahiptir. Günümüz kentlerinin ulaşım, çevresel sürdürülebilirlik ve kaynakların verimli kullanılması gibi sorunlarından yola çıkılarak birçok kentte akıllı şehir yaklaşımı benimsenmiştir. Mevcut akıllı şehir yaklaşımı merkezi yönetimlere bağlı olarak gelişmektedir. Fakat akıllı şehir yaklaşımında merkezi yönetim, şeffaflık, veri gizliliği veya kentlilerin kent yönetiminde doğrudan katılımı gibi eksiklikler/endişeler bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında açık, şeffaf ve kentilerin kent yönetiminde doğrudan katılımında blockchain teknolojisi ve Web3 teknolojilerine dayalı yeni bir kent modelinin kavramsal temelleri oluşturulmuştur.
 "Kentlerin geçmiş ve günümüzdeki halinden yola çıkarak kentlerin gelecek planlarını önceden tasarlayıp simüle etmemiz ve bu aşamada kentlilerin de sürece dahil edilmesi mümkün müdür?" sorusuyla yola çıkılan bu çalışmada, planlamaya kentlinin de dahil olduğu bir metaverse yaklaşımıyla kripto kent vizyonu ortaya konulmaya çalışılacaktır. Kripto kent kapsamında blockchain, Decentralized Autonomous Organization (DAO) ve diğer Web3 teknolojileri üzerinde durulmaktadır. Arazi ve kaynakların etkin yönetimde yeni mülkiyet biçimlerinin yanı sıra kentsel yönetime katılımda demokratik yönetişim için blockchain teknolojisi kullanılmaktadır. Blockchain teknolojisi akıllı şehir yaklaşımında eksik kalan açık, şeffaf ve veri gizliliği sorunlarının giderilmesinde kullanılmaktadır. DAO'lar, şehirlerin yönetilmesine de yardımcı olabilecek akıllı sözleşmeler kullanır.Diğer yandan blockchain teknolojisi akıllı sözleşmeler ile kentliler arasında doğruluğu ve güvenliği kesin değiştirilemez otomatik bir kayıt sunmaktadır. 
Çalışma kapsamında geliştirilmekte olan "kripto kent" yaklaşımı fanatik ve popülist kent yaklaşımlarının aksine ana felsefesinde kentliyi merkezine alan ve kentlinin birincil aktör ve söz sahibi olarak ortaya çıkmasının altyapısını oluşturmaktadır. Kripto kentlerde DAO yapısı planlama süreçlerinde ve kentsel sorunların çözümünde toplumun kolektif zekâsı etkin bir şekilde kullanılabilmesini işaret etmektedir. Bu yaklaşım zamanda tekellerin ve merkezi karar vericilerin ortadan kaldırılmasına dayanan bir sistemdir. Bu topluluk altyapısı mülkiyet modellerine veya talep yönlü ekonomik modellere alternatif oluşturmaktadır. Kripto kent yaklaşımı kentlilerin ana aktör olarak varlığını sürdürebileceği bir ekonomi de oluşturmaktadır. Bu ekonomide kripto ekonomisinin araçlarını ve teknolojilerini kullanarak ekonomide de merkeziyetsizliği savunmaktadır. 
Bu çalışma ile çok sayıda karmaşık hizmetlerin geliştirilebileceği ve sunulabileceği geniş ölçekli platform geliştirilmesinin kolaylaştırılarak; kendi kendine yeten ve yarı bağımsız bir ulus devlet/şehir devleti işlevi görebilecek bir kripto kent yaklaşımının kavramsal temellerinin oluşturulması amaçlanmıştır. Kripto kent yaklaşımı ile kentleri daha yaşanabilir, verimli, şeffaf ve merkeziyetsiz hale getirmek için DAO ve Web3 teknolojilerinden yararlanılmıştır. Kentsel planlama süreçlerinin kripto kent yaklaşımına entegrasyonu üzerine temel bir model geliştirilmiştir.

Abstract:
Countries or cities always face a problem and take different actions against problems. Increasing economic growth and employment, promoting diversity and equality in society, providing access to public spaces/services, reducing economic inequalities, combating climate change on a global scale, increasing democratic participation, ensuring public safety, and while doing all these, the orientation from rural to urban The biggest challenge of the cities, which have to manage the demographic transformations that arise as a result of this, is the issue of social, political, environmental and economic sustainability. Many governments around the world have been slow and inefficient in responding quickly to long-standing problems in cities and the underlying needs of their citizens. The new urban approaches used in studies on this subject are spare city, WiFi city, sponge city, resilient city, 15-minute city, learning city, etc. is in the form. The common point of these approaches is to increase urban sustainability and urban resilience, living standards and quality in cities. However, the concept of smart city appears in almost every approach.

Cities have a dynamic structure because of what they contain. On the other hand, cities with a dynamic structure also come to the fore with their multiculturalism. Due to these cultural differences, there is no city that has reached a radical consensus and fully embraced the public interest. In addition, it has interconnected networks in which urban schools can be adopted and realistically realized by the citizens. Based on the problems of today's cities such as transportation, environmental sustainability and efficient use of resources, the smart city approach has been adopted in many cities. The current smart city approach develops depending on central governments. However, there are deficiencies/concerns in the smart city approach such as centralized management, transparency, data privacy or direct participation of the citizens in the city administration. Within the scope of this study, the conceptual foundations of a new city model based on blockchain technology and Web3 technologies have been established in an open, transparent and direct participation of cities in city management.

"Is it possible to design and simulate the future plans of cities based on the past and present state of cities and to involve the citizens in the process at this stage?" In this study, which is set out with the question of, the crypto city vision will be tried to be revealed with a metaverse approach in which the citizen is included in the planning.The crypto city focuses on blockchain, DAO and other Web3 technologies. Blockchain technology is used for democratic governance in participation in urban management, as well as new forms of ownership in the effective management of land and resources. Blockchain technology is used to solve the open, transparent and data privacy problems that are missing in the smart city approach. DAOs use smart contracts that can also help manage cities. On the other hand, blockchain technology provides an automatic record between smart contracts and urban residents whose accuracy and security cannot be changed. The crypto city is envisioned to function as a self-contained and semi-independent nation-state or city-state, facilitating large-scale platform development on which numerous and complex services can be developed and delivered. In the crypto city approach, it is possible to move the "crypto city" in the physical world to the virtual world by going to a metaverse-based urban-supported planning process in the solution of urban problems.

Contrary to the fanatical and populist city approaches, the "Crypto-city" approach, which is being developed within the scope of the study, emerges as the primary actor and voice of the citizen, which puts the citizen in the center in its main philosophy. The DAO structure in crypto cities indicates that the collective intelligence of the society can be used effectively in planning processes and in solving urban problems. This approach is based on the elimination of monopolies and central decision makers at the time. This community infrastructure provides an alternative to ownership models or demand-side economic models. The crypto city approach also creates an economy in which the citizens of the city can continue to exist as the main actor. In this economy, it also advocates decentralization in the economy by using the tools and technologies of the crypto economy. In other words, the crypto city, which supports collective intelligence and has a decentralized structure, also means liberation from the hegemony of existing administrative institutions and organizations.

Unlike classical urban planning and smart city planning, urban planning and decision-making processes in the crypto city approach are decentralized. Compared to other urban planning or development models, the collective intelligence of the urban dweller comes to the fore. Collective intelligence is a social network formed by groups coming from different political, cultural and professional fields and engaged in different activities. The collective intelligence and cooperation of societies come to the fore in the decentralized design of urban areas. Since there are no hierarchical structures such as local governments or government in this decentralized structure, there is a consensus on issues such as the design of urban areas, the creation of the urban economy, and the vision of the city. In the creation of short or long-term plans, it is foreseen to reveal the future simulations of the city and to implement urban plans in which social gain comes to the fore in a system where experts are only guiding the citizens of the city.

With this study, by facilitating the development of large-scale platforms where many complex services can be developed and offered; It is aimed to establish the conceptual foundations of a crypto-city approach that can function as a self-contained and semi-independent nation-state/city-state. With the crypto city approach, DAO and Web3 technologies were used to make cities more livable, efficient, transparent and decentralized. A basic model has been developed on the integration of urban planning processes into the crypto city approach.