Laparoskopik kolesistektomi geçiren hastalarda sevofluran ve desfluranın intrakraniyal basınca etkisinin ultrasonografik optik sinir kılıf çapı ölçümü ile karşılaştırılması
Comparing the effects of sevoflurane versus desflurane on intracranial pressure with ultrasonography guided optic nerve sheath diameter measurement in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy
Yazar: MEHMET ÖZGÜR İNEGÖL
Danışman: DOÇ. DR. SÜHEYLA ABİTAĞAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Desfluran = Desflurane ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Optik sinir = Optic nerve ; Sevofluran = Sevoflurane ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure

Özet:
Amaç: Laparoskopik cerrahiler pnömoperitoneum nedeni ile intrakraniyal basınç artışına neden olabilirler. Anestezik ajanların intrakraniyal basınca farklı etkileri mevcuttur. Yapılan çalışmalar intrakraniyal basınç değerlendirmesinde optik sinir kılıf çapının (OSKÇ) ultrasonografi ile ölçülmesinin güvenilir ve hızlı bir teknik olduğunu göstermiştir. Çalışmamızda sevofluran ve desfluranın laparoskopik kolesistektomi operasyonlarında intrakraniyal basınca etkilerinin ultrasonografik OSKÇ ölçümü ile karşılaştırılması hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntemler:Etik kurul onayı ve hastalardan gönüllü onay formu alındıktan sonra laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olacak toplam 69 hasta Grup S ve Grup D olarak randomize edildi. Hastaların demografik verileri, hemodinamik parametreleri ve ultrasonografi ile ölçülen OSKÇ değerleri kaydedildi. Premedikasyon uygulanmayan hastalara BİS<60 olacak şekilde propofol, fentanil ve rokuronyum ile indüksiyon yapıldı ve hastalar entübe edildi. Anestezi idamesi BİS 40-60 olacak şekilde Grup S'de sevofluran, Grup D'de desfluran ve 0,05-0,5 mcg/kg/dak remifentanil infüzyonu ile sağlandı. End-tidal karbondioksit değerleri 35-40 mmHg arasında olacak şekilde solunum sayısı ayarlandı. İndüksiyondan 5 dakika sonra (T1), pnömoperitoneum oluşturulduktan ve hastaya ters trendelenburg pozisyonu verildikten 3 dakika sonra (T2), pnömoperitoneumun 20. dakikasında (T3) ve pnömoperitoneum sonlandırılıp hasta supin pozisyona getirildikten 5 dakika sonra (T4) OSKÇ ölçümleri, hemodinamik parametreler, end-tidal karbondioksit seviyesi, peak (Ppeak) ve plato (Pplato) havayolu basıncı kayıt edildi. Perioperatif dönemde tüm kayıtlar, hasta gruplarına kör olan bir anestezist tarafından yapıldı.
Bulgular: Hastaların demografik verileri ve operasyon süresince hemodinamik parametreleri, SpO2 ve end-tidal CO2 düzeyleri benzerdi. Gruplar arasında T0, T1, T2, T3, T4 zamanlarında ölçülen optik sinir kılıf çapı değerleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Grup içi karşılaştırmalarda her iki grupta T1, T2, T3, T4 zamanlarında yapılan ölçümlerde OSKÇ'nin T0 ölçümüne göre yüksek olduğu görüldü. Gruplar arasında Pplato düzeylerinde anlamlı fark bulunmazken, Grup S'de T1 tepe hava yolu basınç değeri Grup D'den istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu.
Sonuç: Laparoskopik kolesistektomi operasyonlarında sevofluran ve desfluranın intrakraniyal basınca etkilerinin benzer olduğu ve her iki grupta da operasyon boyunca intrakraniyal basıncın bazal ölçüme göre yüksek seyrettiği görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Desfluran, Laparoskopik kolesistektomi, Optik sinir kılıfı,  Sevofluran.

Abstract:
Aim: Laparoscopic surgeries may cause an increase in intracranial pressure due to pneumoperitoneum. Anesthetic agents have different effects on intracranial pressure.  Studies showed that measurement of optic nerve sheath diameter (ONSD) by ultrasonography is fast and reliable method to monitor intracranial pressure changes. In our study we aimed to compare the effects of sevoflurane versus desflurane on intracranial pressure by ultrasonographically measuring ONSD in patients undergoing laparoscopic surgery.
Material and methods: After ethical committee approval and patient informed constent forms, 69 patients were randomized in Group S and Group D. Patients' demographic data, heamodynamic parameters and ONSD values measured using ultrasound were recorded.  Anesthesia was induced with propofol, fentanyl and rocuronium bromide to be the bispectral index (BIS) value under 60 and patients which were not premedicated were intubated. Maintenance of anesthesia was made with sevoflurane in Group S and desflurane in Group D and remifentanyl (0.05-0.5 mcg/kg/dk) was used in both groups to achieve a BIS value between 40-60. Respiratory rate was set to maintain end-tidal carbon dioxide (CO2) between 35-40 mmHg. Hemodynamics, ETCO2, peak and plateau airway pressures and ONSD was recorded before induction(T0), 5 minutes after induction(T1), 3 minutes after pneumoperitonium and reverse trendelenburg position(T2), in 20th minute of pneumoperitonium(T3) and 5 minutes after termination of pneumoperitonium and revers trendelenburg position (T4).
Results: The patients' demographic data and heamodynamic parameters, SpO2 and ETCO2 values during operation and ONSD values measured at T1, T2, T3, T4 were similar between groups. When comparing within same group; in both groups ONSD measured at T1, T2, T3, T4 were higher than measurement at T0. Pplateau values were similar in both groups. In Group S, Ppeak value at T1 was found statistically lower than Group D.
Conclusions 
The effects of sevoflurane and desflurane on intracranial pressure in laparoscopic cholecystectomies were similar and in both groups, intracranial pressure values during operation were higher than basal values.
Keywords: Desflurane, laparoscopic cholecystectomy, Optik nerve sheath,   Sevoflurane