Kent bilgi sistemi tasarımı ve uygulaması: Pelitli Belediyesi örneği
Urban information system design and implementation: An example of Trabzon-Pelitli Municipality
Yazar: MEHMET ÇETE
Danışman: PROF. DR. TAHSİN YOMRALIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kent bilgi sistemleri = Urban information systems

Özet:
ÖZET Yerel yönetimlerin etkin veri yönetim araçlarından Kent Bilgi Sistemlerine (KB S) olan talep ülkemizde her geçen gün hızla artmaktadır. Buna karşılık, günümüz kent idarecilerinin, KB S uygulamalarına nasıl başlanması ve uygulama esnasında nelere dikkat edilmesi gerektiği gibi konularda yetersiz oldukları gözlenmektedir. Dolayısıyla kent idarecileri, KB S oluşturma düşüncesiyle yaptıkları girişimlerde bir takım sorunlarla karşılaşabilmektedirler. Bu sorunlar çoğu zaman sistemin başarılı bir şekilde kurulup işletilmesine engel teşkil ettiklerinden, KBS'lerin ülkemizde uygulanabilirliği konusunda yöneticiler ümitsizliğe düşebilmektedirler. KB S oluşum taleplerinin sorunsuz bir şekilde karşılanabilmesi, öncelikle orta ölçekli belediyelerde yapılacak örnek uygulamalarla, muhtemel sorunları giderilmiş modellerin kurulmasına bağlıdır. Bu sebeple, yapılan çalışmada, pilot bölge olarak seçilen orta ölçekli bir belediyede KB S tasarım ve uygulama çalışması yapılarak, ülkemizde gerçekleştirilecek bu türden uygulamalara model oluşturulması amaçlanmıştır. Ayrıca, tesis edilecek bir KB S iş akış şeması ve proje planlamasıyla, gerek kent idarecilerinin gerekse uygulayıcıların, uygulama süreçleri hususunda bilinçlendirilmesi hedeflenmiştir. Bunun yanında belediyelerde yürütülen bazı hizmetlerde otomasyonu sağlamak amacıyla, çeşitli arayüz çalışmalarının gerçekleştirilmesi de düşünülmüştür. Bu çalışmada öncelikle, bir KB S uygulaması için gerekli işlem adımlan belirlenmiştir. Ardından orta ölçekli belediyeler için KB S uygulaması tasannu yapılarak, oluşturulan iş akışı ve tasarım çalışmaları pilot bölge olarak seçilen Trabzon İli Pelitli Belediyesi'nde uygulanarak test edilmiştir. Değişik kaynaklı haritalar yanında arazi ve anket çalışmalarıyla toplanan veriler, Arc/Info ve ArcView yazılımlarıyla kullanılabilir hale getirilmiştir. Aynca, MapObjects ve Visual Basic ortamlannda geliştirilen yazılımlarla, belediye bünyesinde KBS kapsamında kullanılmak üzere arayüz uygulamala rı oluşturulmuştur. Sonuç olarak, ülkemizde gerçekleştirilecek KBS çalışmalan için model olabilecek bir KBS tasannu ve uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemi, Kent Bilgi Sistemi, Belediyeler, MapObjects, Arc/Info, ArcView, Veritabanı. VI

Abstract:
SUMMARY Urban Information System Design and Implementation: An example of Trabzon-Pelitli Municipality Urban Information System (UIS), which is one of the most effective data management tools, demands are increasing rapidly. On the other hand, urban administrators have not comprehensive information about the UIS applications. Therefore, urban administrators have some difficulties in UIS construction enteprises. Because these issues produce obstacles to constitue succesfull applications, admnistrators fall into desperation about the applicable of UIS. The meeting of UIS demands as optimum is firstly depending on construction of succesfull models whose likely problems were eliminated in small municipalities. For this reason, in this study, it was aimed to constitute a UIS model for Turkey realizing UIS design and application studies in the small municipality selected as a pilot area. In addition, it was aimed administrators and applicators to be informed about the processes of UIS by flow chart and project planning constructed in application. Besides, it was thought realizing interface studies to automate some operations of municipalities. In this study, firstly, needed process steps for UIS applications were specified. After that, UIS application design was made for small municipalities and then the flow chart and designs were applied and tested in Trabzon Pelitli Municipality selected as a pilot area. Various maps and the data compiled with questionnaire were processed in Arc/Info and ArcView to make them spatially useful. Besides, interface applications were developed in Visual Basic and MapObjects environments to use in UIS of the Municipality. Consequently, UIS design and applying studies were realized to constitute a model for the UIS applications in Turkey. Keywords: Geographical Information System (GIS), Urban Information Systems (UIS), Municipalities, MapObjects, Arc/Info, ArcView, Database. VII