Olası İstanbul depreminde mevcut yapı stokunun 6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the current building stock during the possible İstanbul earthquake in terms of the 6 february 2023 Kahramanmaraş earthquake
Yazar: HAKAN CENK GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN CANSIZ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünyada meydana gelen depremler sonucunda her yıl sayısız insan hayatını kaybetmekte ve ciddi maddi-manevi kayıplara sebep olmaktadır. Türkiye nüfusunun büyük bir kısmı ciddi deprem riski altında yaşamaktadır. Yakın tarihe bakıldığında Erzincan-1939, Gölcük-1999 ve Kahramanmaraş-2023 depremleri çok sayıda can kaybına sebep olmuştur. Türkiye'nin ekonomisinin büyük bir kısmının Marmara Bölgesi'nde bulunan kuruluşlar tarafından yönetildiği ve ülke nüfusunun yaklaşık %35'inin bu bölgede yaşadığı düşünülürse ciddi bir risk taşıdığı gözükmektedir. Özellikle 1999 yılındaki Gölcük depreminden sonra ciddi olarak konut stokunda iyileştirmeler yapılmış ve daha güvenli yapılar inşa edilmiştir. 2011 yılında ülke genelinde zorunlu hale gelen yapı denetim uygulamasıyla birlikte şehir merkezlerinde bulunan tüm binaların denetimli olarak inşa edildiği görülmektedir. Kahramanmaraş depreminden sonra bölgedeki konut stokunun nasıl etkilendiği bilinmekte ve ülke ekonomisine yaklaşık 100 milyar dolar zarar verdiği tahmin edilmektedir. Tarihsel olarak İstanbul'da 250 yılda bir meydana gelen büyük depremler neticesinde şehir ciddi kayıplar yaşamış ve tarihsel olaylara sebep olmuştur. Olası İstanbul depreminin mevcut konut stoku üzerinde etkisini incelemek için Kahramanmaraş depremi önemli bir örnek teşkil etmektedir. Kahramanmaraş depreminin bıraktığı hasar durumları İstanbul için uyarlandığında konut stokunun %25'inin kullanılamaz duruma geleceği ve yaklaşık 5 milyon kişinin evini yenilemek zorunda kalacağı tahmin edilmektedir. Bu tez çalışması kapsamında olası İstanbul depreminde mevcut konut stokunun Kahramanmaraş depremi bilgilerine göre oluşabilecek hasar durumları ve can kayıplarının tahmini araştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Deprem, Yapı Stoku, Yapı denetim.

Abstract:
As a result of earthquakes that occur in the world, countless people lose their lives every year and cause serious material and moral losses. A large part of Türkiye's population lives under serious earthquake risk. Looking at recent history, the Erzincan-1939, Gölcük-1999 and Kahramanmaraş-2023 earthquakes caused many deaths. Considering that a large part of Turkey's economy is managed by organizations located in the Marmara region and approximately 35% of the country's population lives in this region, it seems to pose a serious risk. Especially after the Gölcük earthquake in 1999, serious improvements were made in the housing stock and safer buildings were built. With the building inspection practice that became mandatory throughout the country in 2011, it is seen that all buildings in city centers were built under inspection. It is known how the housing stock in the region was affected after the Kahramanmaraş earthquake and it is estimated that it caused approximately 100 billion dollars of damage to the country's economy. Historically, as a result of major earthquakes that occurred every 250 years in Istanbul, the city suffered serious losses and caused historical events. The Kahramanmaraş earthquake constitutes an important example to examine the impact of a possible Istanbul earthquake on the existing housing stock. When the damage caused by the Kahramanmaraş earthquake is adapted for Istanbul, it is estimated that 25% of the housing stock will become unusable and approximately 5 million people will have to renew their homes. With in the scope of this thesis study, the damage situations and casualties that may occur in the existing housing stock in a possible Istanbul earthquake, based on Kahramanmaraş earthquake information, were investigated.
Key Words: Earthquake, Building Stock, Building inspection.