Çanakkale'de evlerde iç ortam havasında formaldehit ve uçucu organik bileşik seviyelerinin araştırılması
Investigation of residential indoor formaldehyde and volatile organic compound levels in Çanakkale
Yazar: MELTEM BOYACI
Danışman: PROF. DR. SİBEL MENTEŞE
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada Çanakkale'deki yeni yapılan evlerde insan kanserojen olarak sınıflandırılan formaldehit (HCHO) ile uçucu organik bileşik (UOB) seviyelerinin iç ortam hava kalitesine etkisinin taşınma süreci baz alınarak belirlenmesi amaçlanmıştır.

 Çalışma kapsamında yeni inşa edilmiş 39 evde taşınma öncesi ve bu evlerden 15'inde taşınma sonrası ölçümler gerçekleştirilmiştir. HCHO örneklemesi ve analizi asetil aseton metoduna göre yapılmıştır. İç ve dış ortam havasındaki UOB seviyeleri US EPA Metot TO17 ile tespit edilmiştir. UOB türleri ve seviyeleri Thermal Desorber - Gaz Kromatografi cihazlarında analiz edilmiştir. Çalışma sırasında sıcaklık, karbondioksit (CO2), bağıl nem ve hava basıncı değerleri ölçülmüş olup anemometre ile dış havanın rüzgâr hızı belirlenmiştir. 

Evlerde HCHO seviyeleri ortalama ± standart sapma olarak taşınma öncesinde 17,18 ± 34,51 μg/m3 ve taşınma sonrasında 39,67 ± 35,43 μg/m3 olarak bulunmuştur. Taşınma öncesi iç ortam havasında da ortalama benzen 7,90 μg/m3, toluen 21,50 μg/m3, etilbenzen 5,95 μg/m3, m,p-ksilen 21,72 μg/m3, o-ksilen 11,09 μg/m3 ve toplam UOB (TUOB) 256,51 μg/m3 olarak bulunmuştur. Dış ortamda ortalama benzen 6,52 μg/m3, toluen 1,69 μg/m3, etilbenzen 1,19 μg/m3, m,p-ksilen 3,37 μg/m3, o-ksilen 1,28 μg/m3 ve TUOB 134,77 μg/m3 olmuştur.

Genel olarak taşınma ile HCHO ve UOB düzeylerinin artış gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Taşınma sonrasında katılımcıların evde koku şikâyeti ile ahşap eşyaların yaşı ile HCHO arasında; havalandırmanın daha az yapıldığı evler ile halı kaplama oranının çok olduğu evler ile ahşap zemin kaplama olan evlerde TUOB düzeylerinin belirgin olarak yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05).

Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Formaldehit, Uçucu organik bileşikler, Hava kirliliği, İç ortam hava kalitesi.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of formaldehyde (HCHO), which was classified as human carcinogen, and volatile organic compound (VOC) levels, on indoor air quality in newly built houses in Çanakkale, based on the moving process.

Within the scope of the study, pre-move measurements were carried out in 39 newly built houses and post-move measurements were carried out in 15 of these houses. HCHO sampling and analysis were performed according to the acetyl acetone method. VOC levels in indoor and outdoor air were determined by US EPA Method TO17. VOC species were analyzed by Thermal Desorber - Gas Chromatography devices. In the study, temperature, carbon dioxide (CO2), relative humidity and air pressure values and wind speed of outdoor air were measured during the sampling.

The mean ± standard deviation of HCHO levels in pre-move homes was 17.18  ± 34.51 μg/m3 and after the move it was 39.67 ± 35.43 μg/m3. Average levels of indoor benzene 7.90 μg/m3, toluene 21.50 μg/m3, ethylbenzene 5.95 μg/m3, m,p-xylene 21.72 μg/m3, o-xylene 11.09 μg/m3 and total VOC (TVOC) 256.51 μg/m3 pre-move. Average outdoor levels were as follows: benzene 6.52 μg/m3, toluene 1.69 μg/m3, ethylbenzene 1.19 μg/m3, m,p-xylene 3.37 μg/m3, o-xylene 1.28 μg/m3 and TVOC 134.77 μg/m3. 
In general, it was determined that HCHO and VOC levels increased with the move (p<0.05). It was determined that the odor complaints of the participants at home after the move and the age of wooden furniture and HCHO; TVOC levels were significantly higher in houses with less ventilation, houses with more carpeting and houses with wooden flooring (p<0.05).

Keywords: Çanakkale, Formaldehyde, Volatile organic compounds, Air pollution, Indoor air quality.