COVİD-19 pnömonisi nedeniyle yatarak tedavi alan hastalarda uzun dönem semptom varlığı ve COVİD-19'a bağlı komplikasyonların değerlendirilmesi
Evaluation of LONG-TERM symptoms and complications of COVİD-19 in patients requiring hospitalization DIE to COVİD-19 pneumonia
Yazar: ATALAY ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. YAVUZ HAVLUCU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
SARS-CoV-2 enfeksiyonu (COVID-19), dünya çapında ciddi anlamda mortalite ve morbiditeye sebep olmuş bir pandemidir. Ağır enfeksiyondan sonra hastalığın bazı semptomları uzun süre devam edebilmekte ve yeni komplikasyonlar gelişebilmektedir. Bu çalışma, orta ve ağır COVID-19 enfeksiyonu tanısı ile hastanede yatmış olan hastaların taburculuktan sonraki altı ay içindeki şikayetlerini, hastalıkları ve bununla risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamaktadır.
	Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi pandemi servisine COVID-19 tanısı ile 01.03.2020 ve 31.08.2022 tarihleri arasında interne edilmiş olan hastalar tarandı. Çalışmaya 5993 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar verileri, vücut kitle indeksleri, yatış döneminde aldıkları tedaviler, oksijen desteği ihtiyaçları, hastanede yatış süreleri, radyolojik olarak akciğer tutulumları, bazı komorbiditeleri kaydedildi. Bu hastalar telefon ile görüşülerek taburculuktan sonraki altı ay içinde var olan semptomları için sorgulandı. Hastaların özellikleri ile semptomları arasındaki risk katsayıları lineer regresyon analizi ile belirlendi. Tüm hastalardan yazılı onam alındı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Etik Kurulu'ndan onay alındı.
	Hastaların yaklaşık dörtte birinde post-COVID semptom mevcuttu. Bu hastalarda en sık görülen semptom halsizlik ve yorgunluktu. En sık gözlenen komorbidite arteriyel hipertansiyondu. Tip II diyabetes mellitus, arteriyel hipertansiyon, intersitisiyel akciğer hastalığı malign hastalık, COVID 19 akciğer tutulumunun, hastalık döneminde yüksek serum C- reaktif proteinin ve sigara içiyor olmanın; yapılan hemen hemen tüm analizlerde ciddi risk faktörleri olduğu gösterilirken normal vücut kitle indeksine sahip olmanın koruyucu bir faktör olduğu görüldü.
	Gelecekte bir benzerinin görülme riski olan bu pandeminin uzun dönem semptomlarının ve bu semptomların risk faktörlerinin araştırılması için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
SARS-CoV-2 has caused a devastating pandemic with significant mortality and morbidity throughout the world. It had been shown that in both subacute and chronic period after severe infection, some symptoms from acute infection may remain and new complications may emerge. Our study aims to determine the risk factors for long term complications and symptoms of hospitalized medium to severe COVID-19 patients in Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital.
Data of the patients who were hospitalized between 01.03.2020 ve 31.08.2022 were scanned. 5993 patients were included in the study. Demographic traits, comorbidities, laboratory data, treatment given during hospitalization, severiy of need for oxygen treatment, radiologic lung involvement, hospitalization duration and body mass indices of the patients have been recorded. These patients were questioned for their sypmtoms for six months after hospital discharge by telephone calls. Regression analyses were applied for most of these data to determine the odds ratio between patient traits and symptoms. All patients have given written consent. Study have been ethically approved by Manisa Celal Bayar University Ethics Commitee.
Almost one fourth of the patients had at least one post COVID symptom. Most common post COVID symptom was fatigue. While type II diabetes mellitus, arterial hypertension, suffering from an interstitial lung disease, malignancy, COVID 19 lung involvement, high CRP during diagnosis period and smoking were found to be statistically significant risk factors for many post COVID symptoms; having a normal body mass index was found as a protective factor.
More studies investigating long term post infectious symptoms of systemic viral infections can be helpful since the risk of a similar scale viral pandemic is present.