Türk toplumunda  anne-baba boyunun çocuğun final boyuna etkisi ve mid-parental boy formülünün validasyonu
Effect of mother and father's height on child's final height and validation of mid-parental height formula
Yazar: İBRAHİM SİNAN BUĞUR
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH BEREKET
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Boy = Body height ; Boy hesaplama formülleri = Height calculation formulas ; Türk toplumu = Turkish society ; Çocuklar = Children

Özet:
Boy kısalığı olan olguların değerlendirilmesinde, özellikle de etiyolojinin önemli bir bölümünü oluşturan ailesel boy kısalıklarının değerlendirilmesinde genetik boy potansiyelinin saptanması çok önemlidir. Bu amaçla kullanılan midparental boy (MPH) anne ve babasına göre çocuğun ulaşması gereken boyu temsil eder.
Ülkemizde midparental boy ile ilgili herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızdaki temel amaç klasik midparental boyun  bireylerin boyunu öngörmedeki geçerliliğini irdelemek ve geniş sayıdaki deneklerde anne ve baba boyu ölçülerek popülasyonumuz için midparental boy kullanılarak bireyin boyunu öngörmede kullanılabilecek en uygun matematiksel modeli araştırmaktır. 
Bu amaçla erişkin boya ulaşmış Tıp fakültesi öğrencileri ve ebeveynlerinin antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Çalışmada yer alan deneklerin 304'ünün (ve ebeveynlerinin) boyları, ölçüm konusunda eğitimli ve tecrübeli çalışma ekibi tarafından bizzat ölçülerek toplanırken 694  veri ise deneklerden yöntem tarif edilerek kendilerini ve anne-babalarını bir sağlık kuruluşunda veya eczanede ölçmeleri istenerek toplandı. Ölçülen ve bildirilen grupların verileri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı için veriler birleştirilerek istatistiksel analize devam edildi. 
Kız çocukların boy ortalaması  164,46±6,2 cm idi (aralık 146-191 cm), MPH'ları 160,6±5,5 cm idi. Erkek çocukların boy ortalaması ise 177,1±6,8 cm (aralık 142-197 cm), MPH'ları ise 174,4±5,5 cm idi. Kız deneklerin ortalama boylarının annelerinden 3.1 cm, MPH'larından ise 3,8 cm uzun olduğu, erkek deneklerin boylarının babalarından 3.4 cm, MPH'larından ise 2,7 cm uzun olduğu görüldü. Bu durum yeni nesilde boyların uzadığı (yüzyılın trendinin devam ettiği) şeklinde yorumlanabileceği gibi, anne ve babada yaşla birlikte olan kısalmanın da etkisi olabilir.
Çalışmamızda yeni nesilde erkek ile dişi boyları arasındaki fark 12.8 cm idi, bu durum anne ve babalarda ise 12.0 cm idi.  Bu rakamlar klasik midparental boy hesabında kullanılan 13 cm rakamına yakın bulundu.
Bizim çalışmamızda deneklerin midparental boyları ile gerçek boyları karşılaştırıldığında gerçek boy midparental boydan  kızlarda ortalama 3.8±5.7 cm, erkeklerde ise 2.69±6.4 cm daha uzun idi. Bu durum klasik midparental boy hesaplamasının çocuğun boyunu tahmin etmede yetersiz kaldığını düşündürmektedir.
Midparental boy ile denek boyu ve anne, baba boyları arasındaki korelasyonlara bakıldığında kızlarda denek boyu MPH ile korelasyonunun erkeklerden daha iyi olduğu (r: 0.537 ve 0.487) görüldü. Ayrıca  kız deneklerde boy ile anne boyunun daha kuvvetli korelasyon gösterdiği ancak erkeklerde ise anne ve baba boyu ile korelasyonun yaklaşık aynı kuvvette olduğu görüldü. Kısa boylu kızlarda boy anne boyu ile daha kuvvetli ilişki gösterirken uzun boylu erkeklerde boy baba boyu ile daha kuvvetli ilişki göstermektedir. 
Çalışma popülasyonumuzun verilerine dayanarak anne-baba boyundan çocuğun final boyunu tahmin edebilecek matematiksel modellere bakıldığında aşağıdaki formülün en yakın tahminleri yapmamızı sağladığı görüldü.
MODEL 4
Boy  SDS: A x Anne SDS + B x baba SDS+ C
A: Annenin katsayısı (Bu modelde: 0.364)
B: Babanın katsayısı (Bu modelde: 0.247) 
C: Intercept (Bu modelde 0.421)

Abstract:
Detection of the genetic height potential (GHP) is very important in the evaluation of short stature particularly familial short stature which constitutes a major part of etiology. 'Midparental height' that is used to evaluate the short stature, represents the child's expected height according to his/her parents.
In our country, any studies related to midparental height have not been reported. The two main aims of this study are to validate the classical midparental height calculations for our populations and to explore the optimal midparental height model in our country by measuring parental height in a large cohort. In order to achieve this goal, the anthropometric measurements of medical students who have already reached to their adult height and their parents were taken. While 308 measurements in this study were carried out by educated and experienced study crew, 694 of that were collected from the people were involved in the study after getting their and their parents the height measured in a health center or a pharmacy according to given instructions. Since there wasn't any significant statistical difference between the data from measured and collected groups, statistical analysis were done by combining all data.
The average heights were 164.46±6.2 cm (range 146-191 cm) and MPH's were 160,6±5,5 cm in girls and 177.1±6.8 (range 142-197 cm) and MPH's were 174,4±5,5 cm in boys. It has been noted that girls were 3.1 cm taller than their mothers and and 3,8 cm taller than their mothers MPH. Boys were 3.4 cm taller than their fathers and 2,7 cm taller than their fathers MPH. It can be explained by either the height is increasing in the new generation (the century's trend continues) or the parents' height is decreasing by the effect of age.   
In our study, the height difference between girls and boys were 12.8 cm whereas it was 12.0 cm between mother and father. These numbers are close to the one used in classical midparental height calculations.
The real height was 3.8±5.7 cm more in boys and 2.69±6.4 more in girls when compared to the midparental height. These results showed that the midparental height calculations were inaccurate to estimate the children's real height. 
The girls showed better correlation than boys (r: 0.537 and 0.487) regarding the correlations between midparental height and heights of child, mother, father. The girls' height showed stronger correlation with mother's height, but boys showed the correlation in equal strength with their mother and father. While the height of short stature girls showed stronger correlation with mother's height, height of long stature boys showed stronger correlation with father's height.
Based on data of our population, some experimental models were tested to find the best model to estimate the real height using the parents' height. 
The model with the formula below was identified as the best model to make the closest estimations.
Model 4
Height SDS: A x Mother' SDS + B x Father SDS + C
A: Mother's coefficient (0.364 in this model)
B: Father's coefficient (0.247 in this model)
C: Intercept (0.421 in this model)