Tütün kullanım durumu ile non-dipper hipertansiyon arasındaki ilişki
The relationship between tobacco use and non-dipper hypertension
Yazar: MUHAMMED ÖMER ARSLAN
Danışman: PROF. DR. TİJEN ACAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipertansiyon dünya genelinde bireylerde erken ölüme yol açan önemli bir sağlık sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre 30-79 yaş arasındaki 1,28 milyar bireyde hipertansiyon olduğu tahmin edilmektedir. Hipertansiyonun yılda 10,4 milyon ölüme yol açtığı düşünülmektedir. Normalde fizyolojik olarak kan basıncı geceleri uykuda %10 ila %20 arasında düşmektedir. Bu olaya gece fizyolojik kan basıncı dippingi denilmektedir. Bu normal fizyolojik düşüşün olmaması ise bozulmuş-dipping patterni olarak adlandırılır. Bunlar non-dipper, revrese-dipper ve ekstrem-dipper kan basıncı patternleridir. Non-dipper kan basıncı patternli hipertansiyon, dipper patterne göre daha yüksek mortalite ile ilişkilendirilmiştir. Tütün, dünya genelinde yaygın ciddi sağlık sorunlarına yol açan bir diğer etmendir. Tütün kullanımı ile non-dipper hipertansiyon arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız multidisipliner, analitik, olgu kontrollü, prospektif bir çalışmadır.  SBÜ Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Holter Birimine herhangi bir endikasyon ile ilgili bölümlerden ambulatuar kan basıncı (holter) tedkiki için yönlendirilmiş olan ve bu tedkiklerinin yapılması için Holter Birimine müracaat edip kan basıncı holter tedkikleri tamamlanmış olan 30 yaş ve üstü, hipertansiyon tanısı alan, sekonder hipertansiyon nedeni olmayan, sebat eden gece uyku bozukluğu durumu olmayan hastalardan çalışmaya gönüllü olarak katılmak isteyen hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların aydınlatılmış onamları alınarak hasta veri toplama anketi ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) uygulanmış olup hastaların holter verileri ile bu anket sonuçları birlikte istatistiksel testlerle analiz edilmiştir. Tüm istatistiksel testlerin analizinde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiş ve bu analizler SPSS 25.0 programı kullanılarak yapılmıştır. 
	Bulgular: Çalışma toplam 178 esansiyel hipertansiyon tanılı katılımcıyla yapılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 54,63±11,36 yıldır ve 84 (%47,2)'ü erkek; 94 (%52,8)'ü kadındır. 78 (%43,8) kişi hiç tütün kullanmamış; 37 (%20,8) kişi tütün kullanıp bırakmış; 63 (%35,4) kişi halen tütün kullanmaktadır. Tütün kullanım öyküsü olmayan grupta dipper patterni oranı (%52,6); tütün kullanıp bırakmış gruba (%24,3) ve halen tütün kullanmakta olan gruba (%25,4) göre daha yüksek bulunmuştur. Tütün kullanma öyküsü olan gruplarda (bırakmış veya aktif kullanan) non-dipper ve reverse-dipper patternler daha fazla oranlarda görülmüştür. Genel olarak bozulmuş-dipping patterni de tütün kullanma öyküsü olan gruplarda daha fazla oranda görülmüştür ve aradaki fark anlamlı bulunmuştur. 
Sonuç: Tütün kullanımı olmayan hipertansiyon hastalarında normal fizyolojik kan basıncı dipping patterni daha yüksek oranda görülmektedir. Tütün kullanımı olan hipertansiyon hastalarında non-dipper ve reverse-dipper hipertansiyon görülme oranları daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda ekstrem-dipper patterninde hipertansiyon hastalarının sayıca azlığı nedeniyle bu grupla ilişkili sonuçlar çıkarmaya uygun veri elde edemedik. Bu konuda ek çalışmalara ihtiyaç duyulduğu düşünülmüştür. Çalışma grubumuzda dipper patternli hipertansiyon grubu bütün bozulmuş-dipper patternli (non-dipper, reverse-dipper, ekstrem-dipper birlikte) hipertansiyon gruplarıyla birlikte karşılaştırdığımızda da tütün kullanımının bozulmuş-dipper grubunda daha fazla olduğu saptanmıştır. Tütün kullanan hastalarda genel olarak bozulmuş dipping patternlerinin (gece kan basıncında yüksek seyir ya da gece beklenmedik düşük kan basıncı seyirleri) daha fazla olabileceği ve hastaların tedavilerinin buna göre takip edilmesi gerektiği sonucu çıkarılabilir. Tütün kullanma öyküsü olan hastalarda tedavi planı yapılırken temkinli olmakta ve öncesinde 24 saatlik bir kan basıncı izlemi yapmakta fayda olduğunu düşünüyoruz. Tütün kullanımı ve hipertansiyon  kardiyovasküler hastalıklar için çok önemli iki risk faktörüdür. Teknolojinin gelişmesi ile kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde önemli yollar kat edilmesine rağmen, mortalite ve morbiditenin hala yüksek seyretmesi kardiyovasküler hastalıklardan korunmanın önemini ortaya koymuştur. Sigaranın hiç başlanmaması ve sigarayı bırakmanın sağlanması aile hekimleri başta olmak üzere tüm hekimlerin sorumluluğudur.
	Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, Ambulatuar Kan Basıncı Tedkiki, Tütün, Sigara, Non-dipper hipertansiyon, bozulmuş-dipping patternli hipertansiyon

Abstract:
Introduction and Purpose: Hypertension is a worldwide health problem causing premature deaths among individuals. World Health Organization (WHO) estimates that 1,28 billion people around globe have hypertension. Worldwide, hypertension is the cause of death for 10,4 million people annually. Normally blood pressure declines between 10% to 20% during night when the individual is sleeping. It is called as normal physiological blood pressure dipping phenomen. When this normal phenomen does not occur, then there is a disorder of blood pressure dipping. Disorders of blood pressure dipping are extreme-dipper, non-dipper and reverse-dipper blood pressure patterns. Hypertension with a non-dipper pattern of blood pressure is associated with an increased mortality. Tobacco is another serious issue of public health al around the globe. So we have aimed at determining the relationship between tobacco use and non-dipper hypertension.
Material and Methods: Our research is a multidisciplinary, analytical, prospective case control study. We included the patients who are referred to the ambulatory blood pressure measurement unit of SBÜ Ankara Atatürk Sanatoryum Education and Research Hospital and who are willing to participate in our research and also meeting our inclusion criteria namely being at or above the age of 30, not having any cause of secondary hypertension, and not having any persistent sleep disturbance. All the patients have given informed consent and completed the questionnaires of Fagerström Nicotine Dependence Test and Patient Data Collection Test. Eventually we analysed the data collected together with the data of blood pressure measurements. p<0,005 is accepted as statistically significant for all of the statistical tests applied and statistical tests are done with the SPSS 25.0.
	Results: Our study is exercised with 178 essential hypertension patients of them 84 (%47,2) male and 94 (%52,8) female. Mean age of study participants is 54,63±11,36 years. 78 (%43,8) of participants had never smoked; 37 (%20,8) had quitted; and 63 (%35,4) was actively smoking. Proportion of patients with a normal dipping pattern among those never smoked was (%52,6); whereas (%24,3) among those quitted and (%25,4) among those actively smoking. Proportions of non-dipper and reverse-dipper pattern patients among patients with a history of smoking were higher. And also generally speaking all the patterns of abnormal blood pressure dipping were more frequent among the patients with a history of tobacco use. And difference btween those groups was statistically significant (p<0,05).
Conclusion: Proportion of patients with a normal dipping pattern among those never smoked was higher. Proportions of non-dipper and reverse-dipper pattern patients among patients with a history of smoking were higher. We couldn't derive statistically significant results about extreme-dipper patients. Because our research didn't have enough patients of extreme dipper hypertension pattern. It is a limitation for our current research; but we can reach some conclusions anyway. Patients with a history of tobacco use (active or quitted) have a higher proportions of hypertension with abnormal blood pressure patterns (extreme-dipper, non-dipper or reverse-dipper). We can conclude that tobacco use may cause abnormal blood pressure dipping patterns (higher blood pressure values at night or unexpected low blood pressure levels at night) so we should consider these probabilities when we are planning a treatment. It would be wiser to exercise an ambulatory blood pressure monitoring before making any changes in a treatment of patient with a history of tobacco use. Tobacco use and hypertension are both very important risk factors for cardiovascular morbidity and mortality. The fact that cardiovascular morbidity and mortality are still high and threatening, despite many technological developments and new accomplishments in the means of treatments, proves the importance of preventive approach to the cardiovascular problems. It is the responsibility of all physicians, especially family physicians, to ensure that smoking is never started and that smoking cessation is implemented.
	Keywords: Hypertension, Ambulatory Blood Pressure Measurement, Tobacco, Cigarette, Non-dipper hypertension, hypertension with abnormal dipping pattern