Orbital komplikasyon gelişen pediatrik akut rinosinüzit  olgularında anatomik predispozan faktörlerin  radyolojik açıdan değerlendirilmesi
Radiological assessment of the anatomic predisposed  factors in pediatric patients with orbital complications  related to the acute rhinosinusitis
Yazar: MUSTAFA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL HAKAN KAYA ; PROF. DR. FATMA TÜLİN KAYHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Burun = Nose ; Orbita = Orbita ; Orbita hastalıkları = Orbital diseases ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Radyografi = Radiography ; Sinüzit = Sinusitis ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Orbital Komplikasyon gelişen pediatrik akut rinosinüzit olgularında akut rinosinüzit (ARS) şiddeti ile anatomik varyasyonlar arasındaki ilişkinin  değerlendirilmesi.
Yöntemler: Bu çalışmaya ARS 'e bağlı orbital komplikasyon gelişen toplam 134 pediatrik olgu( 47 kadın ve 87 erkek; ortalama yaş : 8.4±7.8 , yaş aralığı : 7 ay-18 yaş) dahil edildi.  Olguların demografik özellikleri, gelişen komplikasyon türleri ve komplikasyon gelişen ve gelişmeyen tarafların radyolojik anatomik özellikleri kayıt edildi.  Komplikasyon gelişen ve gelişmeyen tarafların Lund-Mackay skorları (LMS), osteomeatal kompleks(OMK) obstrüksiyonları, Keros sınıflamaları, Agger Nazi Hücresi(ANH) , konka büllosa, Haller hücresi, Onodi Hücresi, nasal septum deviyasyonu ve alt konka hipertrofisi varlığı karşılaştırıldı.
Bulgular: Altmış-yedi (%50.0) olguda, komplikasyon sol nasal tarafta gelişirken, kalan 67 olguda (%50.0) sağ tarafta gelişmişti . Komplikasyonlar görülme sıklığına göre; preseptal sellülit (112 olgu, %83.6),  orbital selülit (6 olgu, %4.4), subperiostal abse (15 olgu, %11.3) ve  orbital abseden (1 olgu, %0.7) oluşuyordu. Kavernöz sinüs trombozu hiç bir olguda saptanmadı. LMS sonuçları karşılaştırıldığında , komplikasyon görülen ve görülmeyen taraflar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (8.37± 2.44 ve 5.62± 2.71, p< 0.0001). OMK obstrüksiyonu değerlendirildiğinde , komplike ve komplike olmayan nasal taraflar arasında anlamlı farklılık saptandı ( p<0.0001). Alt konka hipertrofisi ve ANH varlığı, komplikasyon görülen tarafta, komplikasyon görülmeyen tarafa göre istatistiksel anlamlı olarak daha fazla olduğu saptandı (p=0.021, p<0.0000). Diğer anatomik varyasyonlar açısından taraflar arasında anlamlı farklılık saptanmadı (tüm p değerleri >0.05).        
Sonuç: Bu çalışma, ARS' e bağlı orbital komplikasyon gelişen pediatrik olgularda nasal taraflar arasındaki paranazal sinüs anatomik varyasyonlarının komplikasyon gelişmesine etkisini değerlendiren ilk çalışmadır. Bu çalışmada, komplikasyon gelişen nazal tarafta görülen anatomik varyasyonların orbital komplikasyon gelişmesine etkisi olabileceği gözlendi. Komplikasyon gelişen taraf LMS sonuçlarının, komplikasyon görülmeyen taraftaki LMS sonuçlarından  daha yüksek olduğu saptandı.

Abstract:
Objective: To evaluate the relationship between the severity of acute rhinosinusitis (ARS) and anatomical nasal variations in pediatric patients with orbital complications related to the ARS.
Methods: In total, 134 pediatric patients(47 females and 87 males; average age, 8.4±7.8 years; age range: 7 months-18 years) with  orbital complications related to ARS were included in the study. Demographic data of patients, type of complications, and complicated side were evaluated. Nasal Sides were also compared according to Lund-Mackay scoring (LMS), osteomeatal complex (OMC) obstruction, Keros classification, the presence of agger nasi cells (AGC), the concha bullosa, Haller cells, Onodi cells, septal deviation, and lower turbinate hypertrophy.
Results:  Sixty-seven (50.0%) of 134 complications occurred on the left side, with the remaining 67 (50.0%) complications occurred  on the right side. The complications consisted of preseptal cellulitis (112, 83.6%), orbital cellulitis (6, 4.4%), subperiosteal abscess (15, 11.3%) and orbital abscess(1, 0.7%). Cavernous sinus thrombosis was not determined any patients. Comparison of the Lund–Mackay scores (LMS)  indicated statistically significant differences between the complicated and uncomplicated sides (8.37± 2.44 vs. 5.62± 2.71, respectively (p < 0.0001).  Evaluation of  OMC obstrcution indicated statistically significant differences in the OMC scores between complicated and uncomplicated sides ( p<0.0001). Lower turbinate hypertrophy and AGC in complicated side were higher than in opposide side (p=0.021, p<0.0000;respectively). There were no statistically significant differences in the other anatomic variations ( all p values >0.05).
 Conclusion: This is the first anatomical CT study to compare the complicated and uncomplicated sides of pediatric patients with orbital complications related to ARS in terms of paranasal sinus anatomical variations. We found that LMS was higher on the complicated side compared with the opposite side. Further studies in larger numbers of patients are needed to confirm these initial findings