Elastanlı örme kumaşların kalıcı uzama ve konfor özelliklerinin incelenmesi
Investigation of permanent elongation and comfort characteristics of knitted fabrics containing elastane
Yazar: NESLİHAN CİNGÜ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KAVUŞTURAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Elastan = Elastane ; Termal konfor = Thermal comfort ; Örme kumaşlar = Knitted fabrics ; İplik özellikleri = Yarn properties

Özet:
Spor giysiler artık sadece aktif spor için değil, günlük yaşamda da tercih edilmektedir. Spor kıyafetler, esneklik özelliğinden dolayı daha çok örme kumaşlardan üretilmektedir. Örgü yapısına elastan ilave edilmesi ile yapıya fazladan esneklik kazandırılmakta ve böylece giysinin vücut hareketine daha iyi cevap vermesi sağlanmaktadır. Son yıllarda elastanlı örme kumaşların fiziksel ve konfor özellikleri hakkında pek çok çalışma yapılmasına rağmen, kumaşların kalıcı uzama ve konfor özelliklerinin birlikte incelendiği pek fazla çalışma yer almamaktadır. Bu çalışmada, elastanlı örme kumaşların kalıcı uzama ve konfor özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çift taraflı askı sıraları ile bağlantı yapılmış iki farklı interlok örgü yapısı seçilmiştir. Tekstüre polyester iplikle birlikte 22, 33, 44, 60, 78dtex olmak üzere 5 farklı numarada çıplak elastan iplik kullanılarak, elastan ipliğin kumaş özelliklerine etkisi incelenmiştir. Elastanlı iplik (gipe) kullanımının etkisini görebilmek için iki farklı numara gipe iplikle de kumaşlar üretilmiştir. Aynı ipliklerle aynı örgü yapılarında elastansız olarak örülenlerle birlikte toplam 19 kumaş numunesi üretilmiştir. Üretilen kumaşların sıklık, ağırlık, kalınlık, hava geçirgenliği, su buharı geçirgenliği, ısıl geçirgenlik,  ani uzama ve kalıcı uzama , snagging, eğilme rijitliği ve yüzey pürüzlülük özellikleri gibi parametreleri test edilmiştir. Deneysel sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre; elastan ipliğin numarası, örgünün yapısı, elastanın çıplak halde veya gipe halde kullanılması, elastanın örgü içerisinde besleme konumu parametrelerinin yukarıda bahsedilen kumaş özellikleri üzerinde önemli etkisi olmuştur.

Abstract:
Sportswear is now preferred not only for active sports but also in daily life. Sportswear is mostly produced from knitted fabrics due to its flexibility. By adding elastane to the knit structure, extra flexibility is added to the structure and thus the garment is provided to respond better to body movement. Although many studies have been conducted on the physical and comfort properties of elastane knitted fabrics in recent years, there are not many studies examining the  permanent elongation and comfort properties of fabrics together. It is aimed to examine the permanent elongation and comfort properties of elastane knitted fabrics in this study.
Two different interlock knit structures, which are connected with double-sided fang rows, are selected. The effect of elastane yarn on fabric properties was investigated by using 5 different numbers of bare elastane yarn as 22, 33, 44, 60, 78dtex together with textured polyester yarn. To see the effect of using core spun elastane yarn,  fabrics were also produced with two different numbers of core-spun elastane yarn. A total of 19 fabric samples were produced, including those knitted with the same yarns in the same knitting structures, without elastane. The parameters such as density, weight, thickness, air permeability, water vapor permeability, thermal permeability,  instant elongation, and permanent elongation, snagging, bending rigidity, and surface roughness of the fabrics produced were tested. Experimental results were evaluated statistically.
According to the results obtained; the parameters of the number of elastane yarn, the structure of the knit, the use of elastane as bare or core-spun, and the feeding position of elastane in the knit have a significant impact on the above-mentioned fabric properties.