1990-2000 yılları arası üretilen Türkçe pop müziklerin yapısal olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi
Structural analysis and evaluation of Turkish pop music production between 1990-2000
Yazar: YAĞMUR EYLÜL DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ÜNAL İMİK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı / Müzik Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Müzik = Music
Dizin: Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzikal analiz = Musical analysis ; Popüler müzik = Populer music ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Sosyokültürel inceleme = Socio-cultural investigation

Özet:
Bu araştırma '1990-2000 Yılları Arası Üretilen Pop Müziklerin 'sosyo-kültürel', 'psiko-sosyal' açılardan incelenmesi' amacıyla hazırlanmıştır. 
Araştırmanın ilk aşamasında, literatür taraması yapılarak, 1990-2000 yılları üretilmiş pop müzikler ve Türk popüler müzik tarihi ile ilgili mevcut kaynaklar incelenmiş, araştırma sınırlılıkları (1990-2000) içerisinde bulunan pop şarkıları günümüzde popüler olan sosyal medya uygulamalarındaki (instagram – youtube vs.)  22 hesap ile kişisel görüşme ve top listeleri baz alınarak örneklem için en çok dinlenen 100 şarkı belirlenmiştir. 
Araştırmanın ikinci aşamasında, örneklem grubunu oluşturan 1990-2000 yılları arası üretilmiş pop şarkılarının objektif değerlendirilebilmesi amacıyla "değerlendirme ölçeği" hazırlanmıştır. Alan uzmanlarının görüşleri dikkate alınarak değerlendirme ölçeği hazırlanmıştır. Ayrıca, seçilmiş olan "100" pop müzik şarkı notası ve özelliklerini içeren bir tanıtım kartı oluşturulmuştur.
Araştırmanın son aşamasında 1990-2000 yılları arası üretilmiş "100"  pop şarkı, alanında uzman kişiler eşliğinde ses kayıtları ve video örnekleri incelenerek değerlendirme ölçeğine tabi tutulmuş, elde edilen veriler istatistik programlar vasıtasıyla sayısal verilere ve  görsel grafiklere dönüştürülmüştür.
Yapılan araştırmada; 1990-2000 yılları arasında yaşanmış olan toplumsal gelişmelerin sadece ekonomik, siyasal, sosyolojik, psikolojik alanlar haricinde dönemin müzik yapısının şekillenmesinde de etkin bir rol üstlenmiş olduğu, üretilen çalışmalarda Batı müziği, elektronik müzik alt yapı çalışmalarının ve Türk müziği makamsal izlerin harmanından oluşan bir yaklaşım sergilenmekte olduğu, yaklaşımın ise 1990-2000 yılları arası ve sonraki yıllar için pop müzik kavramının da standart kimliğine bürünmesine zemin hazırlamış olabileceği, dönemi diğer popüler müzik akımlarından ayıran farklardan biri olarak bir önceki kuşak müzisyenlerin dönemdeki genç müzisyenlere destek vermesi ve beraber üretim anlayışının benimsenmiş olması,  90'lı yıllar boyunca birçok yorumcu, beste ve söz yazarı çeşitliliği olduğu, bu durumun ise müzikal çeşitliliği arttırmış olabileceği,  dönemde özel ve sürekli müzik yayını yapan TV kanallarının, özel radyo ve haftalık veya aylık yayınlanmış müzik-magazin dergilerinin pop müziğin tanıtımı, gelişimi ve yönelimi üzerinde etkili olabildiği, günümüzde doksanlar Türkçe pop müziğin tanıtımında ve hatırlanmasında sosyal medyanın aktif bir olgu olduğu, kitlelerin sosyal medya aracılığı ile müziklere ulaşabilmenin yanı sıra sosyal medya sayfaları aracılığıyla bir yığın oluşturabildikleri; örneklem grubu çerisinde yer alan Türkçe pop müziklerin genel olarak minör tonaliteye sahip olduğu, 1-1,5 oktav ses sınırı içerisinde ve dört zamanlı ritmik kalıpla ölçülmüş olduğu,  metronom ve müzik süresi olarak yakın oranlara sahip olduğu elde edilen sonuçlardan bazıları olarak yer almaktadır.

Abstract:
This research has been prepared for the purpose of "Examining the Popular Music Produced Between 1990-2000 in terms of" socio-cultural "and" psycho-social ".
In the first phase of the research, the literature was searched and the available sources related to the popular music produced in 1990-2000 and the history of Turkish popular music were examined, pop songs, which were within the research limitations (1990-2000), were found in today's popular social media applications (instagram - youtube, etc.) The 100 most listened songs were determined for the sampling based on the top lists.
In the second stage of the study, an "evaluation scale" was prepared in order to objectively evaluate pop songs produced between 1990 and 2000, which constitute the sample group. Considering the opinions of field experts, 10 questions were prepared for the assessment scale. In addition, an introductory card containing the selected "100" pop music song scores and features was created.
At the last stage of the research, "100" pop songs produced between 1990 and 2000 were subjected to evaluation scale by examining sound recordings and video samples accompanied by experts in the field, and the data obtained were transformed into numerical data and visual graphics through statistical programs.
In the research conducted; In the works produced, an approach consisting of a blend of Western music, electronic music infrastructure studies and Turkish music modal traces is exhibited, in which the social developments that took place between 1990-2000 played an active role in shaping the musical structure of the period, not only in the fields of economic, political, sociological and psychology. One of the differences that distinguishes the period from other popular music movements is the fact that the previous generation musicians supported the young musicians of the period and the understanding of production together was adopted, 90 The promotion of pop music by TV channels, private radios and weekly or monthly published music-magazines, which may have increased the musical diversity, as there was a diversity of commentators, compositions and songwriters throughout the 's, that social media has been an active factor in the promotion and remembrance of Turkish pop music in the nineties today, that the masses can reach music through social media as well as create a crowd through social media pages; Some of the results obtained are that Turkish pop music included in the sample group generally has minor tonality, is measured within the 1-1.5 octave sound limit, with a four-beat rhythmic pattern, and has close ratios in terms of metronome and music duration.