OECD ülkelerinin sağlık sistemlerine ilişkin etkinlik analizleri
Efficiency analysis on health systems of OECD countries
Yazar: EDA KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. FAZIL GÖKGÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Sağlık = Health ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
OECD üye ülkeleri için Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarının (GSYİH) önemli bir kısmını harcadıkları sağlık sistemlerinin yönetiminde, kaynakların etkin kullanımı kilit rol oynamaktadır. Her ülke kendi jeopolitik, sosyal ve ekonomik yapısıyla ilişkili yürüttüğü sağlık sistemi politikaları gereği bir taraftan ulusal sağlık hizmetlerini etkin, verimli bir şekilde yürütmek isterken diğer taraftan küreselleşmenin etkisiyle rekabetin giderek artmakta olduğu sağlık sektöründe uluslararası ve ya ulus üstü pazarlarda iyi bir yer edinmeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda çalışmamızda öncelikle sağlık kavramı, sağlık hizmetleri piyasası ve genel sağlık sistemlerinin özellikleri üzerinde durulmuştur. Ardından OECD üye ülkelerinin sağlık sistemleri hakkında bilgiler verilmiş ve alan çalışmasında kullanılacak girdi ve çıktı değişkenleri belirlendikten sonra Veri Zarflama Analizi (VZA) ile OECD üyesi 34 ülkenin sağlık alanındaki etkinlikleri değerlendirilmiştir. Analizde OECD ülkeleri, ortalama kişibaşı toplam sağlık harcamaları hasılasının üstünde ve altında kalan ülkeler olmak üzere iki gruba ayrılarak etkinlik ölçümleri yapılmıştır. Etkinlik analizleri 2011 ve 2012 yılı verileri kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, yıllar arası etkinlik skorlarının farklarına bakılarak yorumlara yer verilmiştir. Ayrıca ülkelerin ölçek etkinliklerine ve etkin olmayan ülkelerin etkinlik seviyelerinin iyileştirilmesine yönelik girdi unsurlarda yapılabilecek değişimler için bulunan gelişme oranlarına bakılmıştır. Son olarak ise etkin olmayan ülkeler için ileriye dönük olarak yapılabilecek iyileştirmeler tartışılmıştır.

Abstract:
For member countries of the OECD, effective use of resources in the administration of their health systems for which they spend an important part of their Gross Domestic Products (GDP) plays a key role. Every country, by force of its health system policies that it carries out in relation to its own geopolitical, social and economic structure; would like to conduct its national health services in an efficient and effective manner on the one hand; and would also target getting a foothold on the international and supra-national markets in the health sector where competition ever mounting with the affects of globalisation on the other hand. Within this framework, our study focuses primarily on the context of health, the market of health services and the characteristics of general health services. Then, information has been provided on the health services of the member countries of the OECD and after the input and output parameters to be used for the field work have been established, the activities of 34 countries who are members of the OECD have been assessed in the field of health, using Data Envelopment Analysis. In the analysis, the countries have been divided into two groups as the ones falling below and above the OECD mean per capita total health expenditures and then their efficiency measures have been made. The efficiency analyses have been examined using the data of the years 2011 and 2012 and interpretations have been provided by reviewing the differences in the efficiency scores between the years. In addition, the scale efficiencies of the countries and the development rates that have been found for the changes that could be conducted on the input factors for the improvement of the efficiency levels of the inefficiency countries have been reviewed. Finally the future improvements that could be made for the inefficiency countries have been discussed.