Necati Cumalı'nın şiir kitaplarında kelime grupları
The word groups in Necati Cumalı's poetry books
Yazar: MUSTAFA ALİ ANDAÇ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET YELTEN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumalı, Necati = Cumalı, Necati ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Kelime grupları = Word groups ; Kitaplar = Books ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Dil, insanlar arasında iletişimi sağlayan doğal bir araçtır. İnsanlar duygu ve düşüncelerini birbirlerine aktarmak, herhangi bir durumu anlatmak için dile başvururlar. Kelimeler ise, iletişimin oluşumunda büyük bir öneme sahiptir. Türkçede kelimeler bazen tek bir anlam ifade ederken bazen de tek bir kelime birden çok anlam ifade eder. Bazı durumlarda ise anlatacağımız meramı birden çok kelimeyle anlatmak isteriz. Bu durumda da zaman zaman kelime gruplarına başvururuz.

Sondan eklemeli dillerden olan Türkçe, kelime üretimi ve çekimi sadece sondan ekleme ve ses özelliklerine bağlı eklemelerle yapıldığından dolayı Türkçemizde sözler ve kelimeler büyük ölçüde ses değişimlerine uğrar. Bu bağlamda türetilen ve çekimi yapılan kelimeler bir cümlenin gövdesini oluşturmaları açısından son derece önemlidir. Kelime grubu ise, birden fazla kelimenin birleşmesiyle aralarında biçimsel ve anlamsal bir birliktelik bulunan, cümle içerisinde bir bütün olarak karşılık bulan bir dil birlikteliğidir. Bu gruplar birtakım kurallarla belli bir bütünlük içerisinde yan yana getirilirler. Bu bağlamda birtakım kurallarla oluşturulduğu için kelime grubunun şeklinde de bir bütünsellik bulunmaktadır.

Bu çalışmada Cumhuriyet Dönemi yazar ve şairlerinden Necati Cumalı'nın "Yağmurlu Deniz, Başaklar Gebe, Ceylan Ağıdı, Yarasın Beyler, Güzel Aydınlık ve Bütün Şiirleri I" adlı şiir kitaplarındaki kelime grupları incelenmiştir.

Bu çalışmanın "Kelime Grupları" ile ilgili incelemelere katkıda bulunması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türk Dili, Kelime Grupları, Necati Cumalı, Şiir

Abstract:
Language is natural instrument that provides communication between humans. Humans use language in order to convey their feelings and thought and in order to describe any kind of situation. Words have great importance in constituting communication. In Turkish, words sometimes has single meaning and sometimes more than one. Sometimes we want to express an intention with more than one word. In that case we use word groups.

Turkish is head-final language. As word production and conjugation are done through abjunctions that are defined by head-final and vocal features, words go through pronunciation changes greatly in Turkish. In this sense.words that are conjugated and lexicalised are substantially important in terms of constituting the stem of a sentence unity that have formal and semantic association among themselves and find their meaning as a unity in a sentence. These groups are brought together in a unity according to certain rules. In this context, word groups in Poetry Books of  Necati Cumalı, a Republic era writer and poet, titled as Yağmurlu Deniz, Başaklar Gebe, Ceylan Ağıdı, Yarasın Beyler, Güzel Aydınlık and all poems are studied.

This study has been determined  to contribute the researches of "Group of Words".

Key Words: Turkish Language, Group of Words, Necati Cumali, Poem