Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), çipura (Sparus aurata) ve levrek (Dicentrarchus labrax) balıklarının atıklarından jelatin elde edilebilme kapasitelerinin araştırılması
Investigation of the gelatin obtainment capacity by waste products of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss), sea bream (Sparus aurata) and see bass (Dicentrarchus labrax)
Yazar: NAİL ÜÇYOL
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM KIZILKAYA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balıklar = Fishes ; Dicentrarchus labrax = Dicentrarchus labrax ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Jelatin = Gelatin ; Levrek balığı = Sea bass ; Oncorhynchus mykiss = Oncorhynchus mykiss ; Sparus aurata = Sparus aurata ; Çipura balığı = Seabream

Özet:
Bu çalışmada çipura (Sparus aurata), levrek (Dicentrarchus labrax) ve gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) balıklarının deri ve kemiklerinden jelatin ekstraksiyonu için metot çalışması yapılmıştır. En yüksek verim oranı % 14,4 ile alabalık derisi kaynaklı jelatinde bulunmuştur. Elde edilen jelatinler ile ticari sığır jelatininin fiziko-kimyasal analizleri yapılarak birbirleriyle kıyaslanmışlardır. Ekstrakte ettiğimiz jelatinlerin yüksek protein, düşük yağ ve kül içeriğine sahip oldukları belirlenmiştir. Balık atıklarından üretilen jelatinin fiziko-kimyasal özellikleri, ticari sığır jelatininin fiziko-kimyasal içeriğiyle benzerllik göstermekle beraber, jelatin için bir kalite indikatörü olan glisin, hidroksiproline ve prolin miktarları ticari jelatine yakın değerlerdedir. Elde ettiğimiz jelatinlerin viskozite, erime noktası ve FT-IR analizleri sonuçları da ticari sığır jelatinin analiz sonuçlarıyla benzerlik göstermiştir. Çalışma sonucunda balık atık ürünlerinden (çipura, levrek, alabalık) ekstrakte edilen jelatinlerin verimlerinin yüksek, fonksiyonel özelliklerinin ticari sığır jelatinine benzerliği sebebiyle balık deri ve kemiklerinin yüksek ekonomik değere sahip jelatine çevrilerek ekonomik katkı sağlayabilecek bir hammadde olabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, three cultured fish species which are Sea Bream (Sparus aurata), Sea Bass (Dicentrarchus labrax) and Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss) choosen to optimize the method for obtaining gelatin from waste fish products such as bones and skins. It is found that rainbow trout skins gelatin had the highest yield (% 14,4). Physico-chemical analyses of extracted gelatins and commercial bovine gelatin were investigated and compared with each other. The imino acid (hydroxyproline and proline) and glicine values that are quality indicator for gelatin were also similar for extracted gelatins and commercial bovine gelatin while physico-chemical properties of gelatins obtained from waste fish products were similar with commercial bovine gelatins physico-chemical properties. The results of viscosity, melting point and FT-IR analyses were near for extracted gelatins and commercial bovine gelatin. As a result, it is defined that waste products of fish (sea bream, sea bass, rainbow trout) are possible raw materials to obtain gelatine which has high economical value because of their high value of yield similar physico-chemical properties with commercial bovine gelatin.