Çoklu ilaç direnci gösteren ve efflux pompa sistemi çalışan Escherichia coli suşlarının efflux  pompası inhibitörlerine karşı cevaplarının gözlenmesi
Observation the responses of Escherichia coli strains with multiple drup resistance and working  efflux pump systems against efflux pump inhibitor
Yazar: EDA ALTINÖZ
Danışman: PROF. DR. ERGİN MURAT ALTUNER
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Gram negatif bakteriler = Gram negative bacteria ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; İlaçlara direnç-bakteriyel = Drug resistance-bacterial

Özet:
Antibiyotik kelimesi Yunanca'da anti ve bios kelimelerinden türetilmiş olup,
antibiyotik maddesi olarak küf mantarı, bitkiler gibi natürel kaynaklarda
bulunanlardan veya yapay ortamlardan üretilerek elde edilebilmektedir ve bu madde
sayesinde mikroorganizmaların canlılıkları durdurulabilmekte ya da
öldürülebilmektedir. Fakat bir takım sebeplerden dolayı antibiyotiklere karşı direnç
gelişimi gözlemlenmiş ve antibiyotiklerin etkisinde değişim ortaya çıkmıştır.
Antibiyotiklerin çeşitli etki mekanizmaları vardır ve etki ettikleri bir takım hedefler
bulunmaktadır. Karşımıza çıkan bu antibiyotiğe karşı gelişen direnç yolları, doğal
veya kazanılmış olabilmektedir. Antibiyotik direncine karşı etki gösteren
nedenlerden biri de efflux (dışa atım) pompalarıdır. Bu pompalar vasıtasıyla
antibiyotik ya da kimyasal maddelerin bakteri içerisinden dış ortama salınması
sebebiyle antibiyotik, bakteri içerisinde işlevini yerine getirememektedir. Pompa
tipleri 5 süper aile olarak bilinen MDR, SMR, MATE, ABC ve MATE türleridir.
Bugüne kadar PAβN, INF55, CCCP ve buna benzer birkaç efflux pompa inhibitörü
keşfedilmiş olup, bu konu ile ilgili bilimsel çalışmaların tüm hızıyla devam ettiği
bilinmektedir. Bu tez çalışmasında farklı kültürlerden izole edilmiş çoklu ilaç
direncine sahip Escherichia coli suşlarında, efflux pompa inhibitörleri olarak bilinen
verapamil, tiyoridazin HCl ve PAβN bileşikleri antibiyotikler ile kombine
kullanılarak, suşlardaki efflux pompaları inhibe edilmeye çalışılmış ve olumlu
sonuçlar alınmıştır. Sonuç olarak; verapamil için inhibisyon etkisi %98,41;
tiyoridazin HCl için %96,82 ve PAβN için ise %38,09 olup, en fazla etki verapamil
ve tiyoridazin HCl'de gözlemlenmiştir.

Abstract:
The word antibiotic is derived from the Greek word anti and bios, and can be
obtained from natural sources such as molds and plants or produced artificially
media as antibiotic substances and the viability of microorganisms can be supressed
or killed. However, resistance to antibiotics was observed for a number of reasons
and the activity of antibiotics has changed. Antibiotics have various mechanisms of
action and have a number of targets to which they affect. These antibacterial
resistance pathways may be natural or acquired. One of the reasons that are effective
against antibiotic resistance is efflux pumps. By means of these pumps antibiotics or
chemical substances are released from the bacteria to the external environment and
the antibiotic cannot function in the bacteria. The pump types are MDR, SMR,
MATE, ABC and MATE. A few inhibitors such as PAβN, INF55, CCCP and so on
are now available and it is known that scientific studies are still in progress. In this
study, verapamil, thioridazine HCl and PAβN as efflux pump inhibitors, were used in
combination with antibiotics to inhibit efflux pumps in multi drug resistant
Escherichia coli strains, which were isolated from different sources, and positive
results were obtained. As a result; the effect of verapamil was 98.41%; thioridazine
HCl 96.82% and 38.09% for PAβN, with the highest effect observed in verapamil
and thioridazine HCl.