1990'dan günümüze Türkiye'de teknolojik değişmenin istihdama etkisi
The effect of technological change on employment in Turkey from 1990 till today
Yazar: FERHAN SAYIN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KARAKAYALI
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Ekonomi = Economics
Dizin: Cobb-Douglas üretim fonksiyonu = Cobb-Douglas production function ; Ekonomi = Economy ; Solow Büyüme Modeli = Solow Growth Model ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Türkiye = Turkey ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; İstihdam = Employment

Özet:
Günümüzde, bilim ve teknolojideki hızlı ilerlemeler ve teknolojinin oldukça önemli bir üretim faktörü haline gelmesiyle ülkeler, artan ölçüde teknolojinin üretimine, kullanımına ve yayılımına önem vermektedirler. Teknolojik gelişmenin sürdürülebilir ekonomik büyümenin anahtarlarından biri olduğu anlayışı, teknolojik değişmenin istihdam üzerindeki etkilerinin belirlenmesine yoğunlaşan geniş bir deneysel (ampirik) literatürün oluşmasına neden olmuştur.Çalışmanın amacı, ?Teknoloji istihdamı arttırır mı, yoksa azaltır mı?? sorusuna cevap bulmaktır. Bu amaçla, teknolojinin istihdam üzerindeki etkileri incelenmektedir.Dünyada ve Türkiye'de yapılmış ampirik çalışmalar olanaklar ölçüsünde incelendikten sonra, son yıllarda gerçekleştirilen içsel büyüme uygulamalarına koşut olarak Cobb-Douglas üretim fonksiyonu kullanılarak Solow Artığı hesaplanmak suretiyle elde edilen teknolojik değişme hızının Türkiye'de tarım, sanayi ve hizmet kesiminde istihdam edilenlere etkisi 1990-2008 döneminde araştırılmaya çalışılmıştır.Bulgular, uzun dönemde teknoloji değişim hızından ve Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) harcamalarının GSYİH içerisindeki payından en çok etkilenen istihdam değişkeninin tarım kesimi olduğu yönündedir. Elde edilen sonuçlara göre, uzun dönemde teknolojik gelişmelerin, Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) harcamalarının GSYİH içerisindeki payındaki artışla kendisini gösterebileceğini, böylece sanayi kesiminde istihdam edilenlerin verimlilik artışına neden olabileceğini ve söz konusu verimlilik artışlarıyla oluşan istihdam kayıplarının hizmet kesimine yöneldiğini ifade edebiliriz. Sanayi kesimini geliştirici politikaların da tarım kesiminden ayrılan istihdamın önemli bir nedeni olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır.

Abstract:
Currently, due to fast improvements in science and technology and due to technology becoming an important production factor; countries incrementally give importance in production, usage and propagation of technology. The concept that technology is one of the important parameters of sustainable economical growth caused an empirical literature focusing on determining of effects of technological developments on employment to form.The aim of this study is to find out ?whether technology increases or decreases employment?. For this purpose, the effects of technology on employment have been investigated.The effects of technological change speed to employees in agriculture, industry and service sectors in Turkey obtained after examining the empirical researches made both in Turkey and the World within of possibilities, effects of technological development rate determined by Solow Residual calculated by using Cobb-Douglas production function parallel with inner growth applications in recent years were examined in 1990-2008 period.Results indicate that the most affected parameter affected by technological change speed and the share of Research-Development Costs in GDP is agriculture sector in long term. According to obtained results, long-term technological developments can be seen in GDP, so it can be said that employees working in industrial sector causes an increase in productivity and employment lost by this productivity increase heads towards to service sector. It is not wrong to represent those policies for improving industrial sector is one of the important reasons for employment lost in agriculture sector.