Balıkesir devlet hastanesi'nde çalışan sağlık personelinin beslenme takıntısı ile fiziksel aktivite durumunun değerlendirilmesi ve besin seçimi ile yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi
The evaluation of nutritional addiction and physical activity status of healthcare personnel working in balikesir state hospital and the examination of the relationship between nutrition choice and quality of life
Yazar: ŞEYDA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Balıkesir Devlet Hastanesi'nde çalışan sağlık personelinin beslenme takıntısı ile fiziksel aktivite durumunun değerlendirilmesi ve besin seçimi ile yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesidir. Bu çalışmada 400 katılımcıya yüz yüze sosyodemografik özelliklerini ve beslenme durumlarını sorgulayan sorular, Ortoreksiya Nervoza Değerlendirme Testi (ORTO-15 Ölçeği), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ), Yaşam Kalite Ölçeği (WHOQOL-27), Besin Tüketim Sıklığı, 3 Günlük Besin Tüketim Kayıt Formu (2 gün haftaiçi-1 gün hafta sonu) içeren anket uygulanmıştır. Verinin istatiksel analizi SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, IL, USA) istatistik paket programında yapılmıştır. 
       400 sağlık personelinin, yaş ortalaması: 36,30±8,96yıl, Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması: 24,75±3,34kg/m²'dir. Sağlık çalışanlarının ORTO-15 Toplam puan ortalaması: 35,73±5,90 olup, sağlık çalışanlarının ortoreksiya düzeyleri yüksek düzeydedir. Sağlık çalışanlarının içerisinde en fazla ortorektik eğilim gösteren; %81,5 ile diğer sağlık personelidir. Sağlık çalışanlarının IPAQ Toplam puan ortalaması: 1170,73±1018,32,olup minimal aktiftirler. En aktif olan sağlık çalışanı; %22,5 ile diğer sağlık personelidir. IPAQ Toplam puan ile ORTO-15 Toplam puan arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki mevcut değildir (p>0,05). Sağlık çalışanlarının yaşam kaliteleri düşüktür. Yaşam kalitesi en yüksek olan; diğer sağlık personelidir. "WHOQOL-27 ölçeğinin "Genel Sağlık Durumu" alt faktör puanlarında diğer sağlık personellerinin ortancası, hemşirelerin ortancasına ve doktorların ortancasına göre (H=6,658; p<0,05), "Fiziksel Sağlık" alt faktör puanlarında diğer sağlık personellerinin ortancası, doktorların ortancasına ve hemşirelerin ortancasına göre (H=20,283; p<0,001), "Psikolojik" alt faktör puanlarında diğer sağlık personellerinin ortancası, hemşirelerin [58,3 ortancasına ve doktorların ortancasına göre (H=6,671; p<0,05) , "Sosyal İlişkiler" alt faktör puanlarında diğer sağlık personellerinin ortancası, hemşirelerin ortancasına ve doktorların ortancasına göre istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (H=8,254; p<0,05). Sağlık çalışanlarının ORTO-15'in "Sağlıklı Beslenme ile İlgili Endişeler" alt faktör puanları arttıkça ORTO-15'in "Besin Seçimi, Yeme Tutumu ve Davranışları" alt faktör puanlarında %35,5'lik artma (s=0,355; p<0,001), "Besin Seçimi ve Değeri" alt faktör puanlarında %47'lik artma (s=0,470; p<0,001) ve "ORTO-15 Toplam" puanlarında %91,5'lik artma olduğu bulunmuştur(s=0,915; p<0,001). 
       Sağlık çalışanlarının ortorektik eğilimleri yüksektir ve fiziksel olarak inaktiftirler. Besin seçimi ile yaşam kalitesi arasında ilişki mevcuttur.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the nutritional obsession and physical activity status of healthcare personnel working in Balıkesir State Hospital and to examine the relationship between food choice and quality of life. In this study, 400 participants were administered a face-to-face questionnaire including questions about their sociodemographic characteristics and nutritional status, Orthorexia Nervosa Assessment Test (ORTO-15 Scale), International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), Quality of Life Scale (WHOQOL-27), Food Consumption Frequency, 3-Day Food Consumption Record Form (2 days weekday-1 day weekend). Statistical analysis of the data was performed using SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, IL, USA) statistical package program.
       400 health personnel, mean age: 36.30±8.96 years, mean Body Mass Index (BMI): 24.75±3.34kg/m². The mean ORTO-15 Total score of the healthcare professionals was: 35.73±5.90, and healthcare workers had high levels of orthorexia. The most orthorectic tendency among healthcare workers was found in other healthcare personnel with 81.5%. IPAQ Total mean score of healthcare workers: 1170.73±1018.32, and they are minimally active. The most active healthcare worker is other healthcare personnel with 22.5%. There was no statistically significant relationship between IPAQ Total score and ORTO-15 Total score (p>0.05). Healthcare workers have a low quality of life. Other healthcare personnel have the highest quality of life. "In the "General Health Status" sub-factor scores of the WHOQOL-27 scale, the median of other healthcare personnel was higher than the median of nurses and doctors (H=6,658; p<0,05), in the "Physical Health" sub-factor scores, the median of other healthcare personnel was higher than the median of doctors and nurses (H=20,283; p<0.001), in "Psychological" sub-factor scores, the median of other healthcare personnel was statistically higher than the median of nurses and doctors (H=6,671; p<0.05), and in "Social Relationships" sub-factor scores, the median of other healthcare personnel was statistically higher than the median of nurses and doctors (H=8,254; p<0.05). As the "Concerns about Healthy Eating" sub-factor scores of the ORTO-15 increased, there was a 35.5% increase in the "Food Selection, Eating Attitudes and Behaviors" sub-factor scores of the ORTO-15 (s=0.355; p<0.001), 47% increase in "Food Selection and Value" sub-factor scores (s=0.470; p<0.001) and 91.5% increase in "ORTO-15 Total" scores (s=0.915; p<0.001).
       Healthcare workers have high orthorectic tendencies and are physically inactive. There is a relationship between food choice and quality of life.