Medrese öğrencilerinin eğitimsel tercihlerine ilişkin bir araştırma -Batman İli örneği-
A research concerning educational selection of madrasah students 
(example of Batman Province)
Yazar: ABDURRAHMAN KARDAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURETTİN BELTEKİN
Zirve Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Din eğitimi = Religious education ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim tarihi = Educational history ; Geleneksel eğitim = Traditional education ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Medreseler = Madrasahs ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Öğrenme tercihi = Learnering preference

Özet:
Bu araştırma Doğu-Güneydoğu Anadolu bölgelerinde varlıklarını sürdüren ve Şark/Kürt Medreseleri olarak adlandırılan geleneksel eğitim kurumları olan medreselerde öğrenim gören öğrencilerin eğitimsel tercihleri üzerine yapılan bir çalışmadır. Araştırma evrenini Batman ilinde 30 medresede öğrenim gören 2000 öğrenci oluşturmaktadır. 

Araştırmada medreseler ve medreselerde öğrenim gören öğrencilerin eğitimsel tercihlerinin yanında demografik özellikleri, medreseyi tercih etmelerinde etkili olan faktörler, öğrencilerin medreselerde verilen eğitime ilişkin görüşleri, öğrencilerin aynı zamanda Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullara devam etmelerinde etkili olan faktörler ve öğrencilerin geleceğe ilişkin planları ile ilgili bir ölçek uygulanmıştır. Ölçek verilerinin çözümlenmesinde SPSS programı ile analizler yapılmıştır.

Araştırma sonucunda tarihi süreç içerisinde varlıklarını devam ettiren ve resmi bir kuruma bağlı olmamalarına rağmen bölgemizde dini, sosyal ve kültürel alanda etkinliği olan medreselere öğrencilerinin görüşlerine göre medreseyi tercih etmelerinde etkili olan faktörlerin başında İslami ilimleri öğrenmek gelmektedir. İlim öğrenmenin erkek ve kadın için ayrım yapımamasına rağmen kadınların ilimde ilerlemelerine fazla bir olanak sağlanmamıştır. Bu araştırmamızda ilk defa medreselerde öğrenim gören kadınlara anket uygulanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Geleneksel Eğitim Kurumları, Eğitim, Medrese, Şark, Doğu/Güneydoğu, Nakşibendilik, Mirlik.

Abstract:
This research is a study made regarding the educational choices of students who receive education in madrasahs, which are traditional education organizations named as Oriental/Kurdish Madrasahs that still exist in East Anatolian and South-East Anatolian regions. Research universe consists of 2000 students studying in 30 madrassas of Batman province.

In our research, a scale was used about madrasas, demographic specifications of the students educated in madrasahs, factors affecting them to choose madrasah, their views on education given in madrasah, the reason why the students attend the schools connected to the Ministry of National Education as well and plans of the students about the future. SPSS program and analysis were made in resolution of the scale data.

Research results show that although not connected to a government agency, in madrassas which is strong in religion, social and cultural areas in our region, maintained their presence in the historical process and learning Islamic sciences is the most effective factor for choosing the madrassas by students. Although there is no distinction between men and women about science learning, less opportunity has been provided to women's advancement in science. With this research a survey was administered to women studying in madrassas for the first time.
Key words: Traditional Education Institutions, Education, Madrasah, Orient, East/South-East, Naqshbandi Tariqa, Squirearchy