Kibyra kandilleri
Cibyra lamps
Yazar: HÜSEYİN METİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARAOSMANOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Aydınlatma ekipmanları = Lighting equipments ; Kandiller = Lamps ; Kibyra = Kibyra

Özet:
Bu çalışmanın konusunu Kibyra kazılarında gün yüzüne çıkarılan Helenistik Dönemden Erken Doğu Roma Dönemine kadar yayılım gösteren zengin form çeşitliliğine sahip kandiller oluşturmaktadır. Çalışma kapsamındaki bu kandiller form özelliklerine göre yirmi altı ayrı tipte sınıflandırmaya ayrılmıştır. Tipolojide daha çok kandillerin burun formları dikkate alınmıştır. Ancak bozuk üretimli bazı örnekler omuz, kulp ve diskus işlenişlerine göre en yakın tipe dahil edilmiştir. Kandillerin büyük bir bölümü Ephesos, Miletos, Pergamon, Sardes, Tralleis, Kyzikos, Aphrodisias, Atina Agorası, Korinth İsthmia, Argos, Samos, Mısır İskenderiye, Kıbrıs Salamis gibi geniş bir alana yayılan buluntularla benzerlik göstermektedir. Bunun yanı sıra benzer örneği bulunamayan yeni formlar da tespit edilmiştir.Kandil buluntularının Kibyra'da üretildiği ya da başka kentlerden ithal edildiği hususunda kesin çizgilerimizi Odeon/Bouleuterion seramik çöplüğü atıkları oluşturmuştur. Buradaki tabakadan hareketle söz konusu yere yakın bir yerde kandil atölyelerin konumlamış olabileceği yorumu yapılmıştır. Tabakada bulunan kandil kalıpları da bu görüşümüzü doğrulamıştır. Diğer çıkış noktalarımız ise değerlendirilen eserlerin % 18'lik oranda bozuk formlu olmalarıdır. Bilindiği gibi hatalı ürünlerin ithal olma olasılıkları çok düşüktür ve bu doğrudan yerel üretime işaret eder.Bu çalışmayla Kibyra antik kentinin kandil repertuarı çıkarılmış ve kandil üretiminde en az çağdaşları kadar yaratıcı oldukları sonucuna varılmıştır

Abstract:
This study deals with the lamps unearthed in the excavations of Cibyra. These lamps are of Hellenistic, Roman and Early East Roman periods and vary in form richly. The lamps handled in this study are categorised into twenty six typological classes in terms of their forms. Nose forms of the lamps are particularly focused on in this categorisation. However, some defective samples were included within the nearest class according to the process on shoulder, handle or discus. Most of the lamps are similar to those found in such a wide region including Ephesos, Miletos, Pergamon, Sardes, Tralleis, Kyzikos, Aphrodisias, Athens Agora, Corinth Isthmia, Argos, Samos, Egypt Alexandria and Cyprus Salamis. Nevertheless, lamps which do not resemble the previously-found ones were also found.Odeion/Bouleuterion ceramic dump waste materials helped us determine whether the lamps were produced in Cibyra or imported from other cities at the time. It is estimated that lamps workshops could have existed somewhere near this dumpsite. The lamp moulds found also justify this argument by us. Another reason why we believe that the lamps were produced in Cibyra is that 18 per cent of the lamps had defective forms. Import of the defective lamps is a low probability, which is a direct sign of local production at the time.This study provides a repertoire of the lamps in Cibyra antique city and it is concluded in the study that the people in Cibyra were as creative as the other contemporary lamp producers in the region.