Karaduman çiğneme performansı skalasının oluşturulması
Development of karaduman chewing performance scale
Yazar: SELEN SEREL
Danışman: PROF. DR. AYNUR AYŞE KARADUMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Çiğneme = Mastication ; Çiğneme kasları = Masticatory muscles ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Karaduman Çiğneme Performansı Skala'nın kapsam, yapısal ve ölçüt geçerliliğini, kişiler arası ve test tekrar test güvenilirliğini saptamak ve çiğneme problemi olan çocuklarda fonksiyonel çiğneme eğitiminin etkisini göstermektir. Skalanın kapsam geçerliliği için Delfi metodu ile 7 uzman görüşü alındı. Yapısal geçerliliği çiğneme bozukluğu olan ve olmayan grubun ölçek dağılımına, ölçüt geçerliliği için skala ile çocuk beslenme davranış değerlendirmesi alt başlıkları arasındaki ilişkiye, kişiler arası güvenilirlik iki fizyoterapistin verdiği skala skorları arasındaki ilişkiye ve test tekrar test güvenirlik aynı fizyoterapistin 1 hafta ara ile verdiği skala skorları arasındaki ilişkiye bakılarak belirlendi. Çalışmaya yaş ortalaması 44,9±22,5 ay olan 144 çocuk dahil edildi. Fonksiyonel çiğneme eğitimi etkinliğinin belirlenmesi için çiğneme bozukluğu olan çocuklar iki tedavi grubuna ayrıldı. İlk gruba fonksiyonel çiğneme eğitimi (n: 52 çocuk), ikinci gruba klasik oral motor egzersizler (n: 31 çocuk) verildi. Eğitim 12 hafta boyunca ev programı şeklinde verilerek, haftalık izlemle takip edildi. Eğitim öncesi, eğitim sonrası 1 ve 3. ayda olmak üzere 3 defa değerlendirme yapıldı. Skala çiğneme fonksiyonunu 0-4 arası derecelendiren hali ile kabul edildi. Kapsam geçerlilik indeksi 0,83 bulundu(p<0,05). KÇPS yapısal geçerliliği yüksek (p<0,001), ölçüt geçerliliği orta-çok iyi (1. fizyoterapist r=0,444-0,773; 2. fizyoterapist r=0,400-0,715; p<0,001). kişiler arası ve test tekrar test güvenilirliği mükemmel düzeyde bulundu (r=0,962; r=0,990; p<0,001). Grup I ve II arasında tedavi öncesi ek gıdaya geçiş süresi dışında tüm değerlendirme parametrelerinde fark bulunmadı (p>0,05). Tedavi sonrası 1. ayda beslenmeye ait parametrelerden besin çeşitliliğinde kısıtlanma skoru dışında tüm parametrelerde ve çiğneme fazı, dil fonksiyonu, çiğneme esnasında yutma sayısı ve KÇPS skoru açısından fark bulundu (p<0,05). Tedavi sonrası 3. ayda beslenmeye ait parametrelerden besin çeşitliliğinde kısıtlanma skoru dışında tüm parametrelerde ve çiğneme fonksiyonuna ilişkin tüm değerlendirme parametrelerinde fark bulundu (p<0,001; p<0,05). Grup I'de KÇPS skorlarında tedavi sonrası 3. aya doğru anlamlı bir şekilde iyileşme izlenirken, Grup II'de herhangi bir gelişme izlenmedi. Bu çalışma ile KÇPS'nin kapsam, yapısal ve ölçüt geçerliliği ile kişiler arası ve test tekrar test güvenilirliği olan bir skala olduğu, çiğneme bozukluğu olan çocuklarda fonksiyonel çiğneme eğitiminin çiğneme fonksiyonunu geliştirmede oldukça etkili olduğu sonuçlarına varıldı.

Abstract:
The aim was to determine the content, construct and criterion validity, intra and interrater reliability of the Karaduman Chewing Performance Scale and to show the effect of functional chewing training in children with chewing disorders. The opinion of seven experts was used for content validity by Delphi method. The distribution of the scale in groups with and without chewing disorders for construct validity, relation between scale and the subheadings of Behavioral Pediatrics Feeding Assessment Scale for criterion validity, relation between the scores of two physiotherapists for interrater reliability and relation between the scores of the same physiotherapist for intrarater reliability were calculated. One hundred fourty four children with the mean age of 44,9±22,5 months were included. Children were divided into two treatment groups to determine the effects of functional chewing training. Functional chewing training (n = 52 children) was given to the first group and classic oral motor exercises were given to the second group (n = 31 children). They were applied as home program for 12 weeks and were followed with weekly. There were 3 evaluations including pre-training, 1 and 3 months after training. The scale was adopted as 0-4 scaled version. The content validity index was found 0,83 (p<0,05). It was found that the construct validity was high (p<0,001), the criterion validity was mid-very good (1st physiotherapist r=0,444-0,773; 2nd physiotherapist r=0,400-0,715; p<0,001), intra and interrater reliability was excellent (r=0,962; r=0,990; p<0,001). There was no difference between groups I and II in all evaluation parameters except transition time to additional food in baseline(p>0,05). There was difference in all parameters of Behavioral Pediatrics Feeding Assessment Scale except restricted scores and chewing phase, tongue function and swallowing number during chewing function and KÇPS scores at 1 month after training (p<0,05). There was difference in all parameters of Behavioral Pediatrics Feeding Assessment Scale except restricted scores and all evaluations related to chewing function at 3 months after training (p<0,001; p<0,05). There was a significant improvement in KÇPS scores towards 3 months after training in group I despite no change in group II. It was concluded that KÇPS has content, construct and criterion validity, intra and interrater reliability and functional chewing training is an effective method to develop chewing function.