Epilepsi hastalarında bilişsel özelliklerin interiktal EEG bulguları ve nöbet sıklığı ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between cognitive features and interictal EEG findings and seizure frequency in epilepsy patients
Yazar: BATURHAN YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. BENGÜ ALTUNAN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Epilepsi, devamlılık gösteren nöbet geçirme eğilimi ve bunun sonucu olarak meydana gelen nörobiyolojik, bilişsel, psikolojik ve sosyal sonuçlarla karakterize bir beyin hastalığıdır. Epilepsi hastalarında kognisyon ve sosyal kognisyon alanlarında bozulmalar birçok çalışmada saptanmıştır. Bilişsel fonksiyonları etkileyen faktörlerle ilgili farklı sonuçlar elde edilen çalışmalar mevcut olup, bu çalışmada kognisyon ve sosyal kognisyon üzerinde, nöbet sıklığı ve interiktal EEG bulguları başlıca olmak üzere, hastalık ilişkili faktörlerin etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır.
Çalışmamıza Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Nöroloji Kliniği'nde takipli 61 epilepsi tanılı hasta ve 40 sağlıklı kontrol grubu katılımcısı dahil edilmiştir. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, eğitim durumu açısından fark gözlenmemiştir. Beck Depresyon Ölçeği'nde depresif duygudurum saptanan bireyler her iki gruba da dahil edilmemiştir. Katılımcılardan bilgilendirilmiş onam formu alındıktan sonra, öncelikle sosyo-demografik bilgiler ve hastalıkla ilgili bilgiler alınmıştır. Ardından hastalara Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Bataryası Gözden Geçirilmiş Versiyonu (ACE-R), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOCA), Sayı dizileri (Digit span) testi, Stroop Testi, Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi (RAVLT), Benton Yüz Tanıma Testi (BFRT), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği (DEZİKÖ), Kişilerarası Tepkisellik İndeksi (IRI) ve Iowa Kumar Testi (IGT) uygulanmıştır.
Epilepsi hasta grubunda, kognisyonu değerlendiren testlerden MOCA, ACE-R, RAVLT ve Digit span başarıları, sosyal kognisyonu değerlendiren testlerden BFRT, GZOT, DEZİKÖ, IGT başarıları kontrol grubuna kıyasla düşük saptanmıştır. 
Kognisyon ve sosyal kognisyon üzerine nöbet önleyici tedavi rejimi, son 1 ayda geçirilen nöbet varlığı ve EEG'de epileptik bulgu varlığının tek başına etkisi izlenmemiş olup, EEG bulgusu ile nöbet önleyici tedavi rejimi etkileşiminin anlamlı etkisi gözlenmiştir. Kognitif duruma ilişkin hastalık süresinin etkisi saptanmış olup, sosyal kognisyona ilişkin ise hastalık süresi ve MOCA skorunun etkili olduğu gözlenmiştir. 
Çalışmamızda da gözlendiği üzere, epilepsi hastaları kognisyon ve sosyal kognisyon açısından sağlıklı popülasyona kıyasla ciddi sorunlar yaşamaktadır ve bu durum günlük yaşamsal aktivitelerini etkilemektedir. Bu alanda yapılacak ve çözümlere ilişkin öneriler getirecek çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
Epilepsy is a brain disorder characterized by the tendency to have seizures and the neurobiological, cognitive, psychological and social consequences that occur as a result. Impairments in cognition and social cognition have been detected in numerous studies that have been conducted on patients with epilepsy. There are studies that have obtained different results regarding the factors that affect cognitive functions, and this study aims to investigate the effects of disease-related factors, primarily seizure frequency and interictal EEG findings, on cognition and social cognition.
 Our study included 61 patients diagnosed with epilepsy and 40 healthy control group participants who were followed up at Tekirdağ Namık Kemal University Neurology Clinic. No difference was observed between the groups in terms of age, gender, and education status. Individuals exhibiting depressive symptoms as per the Beck Depression Inventory were excluded from both groups. After obtaining the informed consent form from the participants, socio-demographic information and information about their diseases were obtained. Then, the patients were administered the Addenbrooke Cognitive Examination Revised Version, Montreal Cognitive Assessment Scale, Digit Span Test, Stroop Test, Rey Auditory Verbal Learning Test, Benton Face Recognition Test, Reading the Mind in the Eyes Test, Dokuz Eylül Theory of Mind Scale, Interpersonal Reactivity Index (IRI) and Iowa Gambling Task (IGT).
The success rates of cognition tests, including the Montreal Cognitive Assesment Scale, Addenbrooke Cognitive Examination Revised Version , Rey Auditory Verbal Learning Test, Digit Span and the success rates of social cognition tests, including Benton Face Recognition Test, Reading the Mind in the Eyes Test, Dokuz Eylül Theory of Mind Scale and Iowa Gambling Task, were found to be lower in the epilepsy patient group compared to the control group.
The anti-seizure treatment regimen, seizure occurence in the last month and epileptic findings on EEG had no effect on cognition and social cognition alone. However, a significant effect of the interaction between EEG findings and anti-seizure treatment regimen was observed. Our study found that disease duration was a significant factor in cognitive status, while disease duration and MOCA score were significant factors in social cognition.
As evidenced by our findings, individuals diagnosed with epilepsy exhibit notable deficits in cognitive and social cognitive functioning when compared to the healthy population. These impairments have a significant impact on their daily activities. Further research is required to elucidate the underlying mechanisms and develop effective interventions.