Glokom hastalığı tanı ve izlemede görüntü işleme ve bilgi teknolojileri
Image processing and information technologies for diagnosis and tracing glaucoma illness
Yazar: İBRAHİM CANER TOSUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜLYA YILDIRIM
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Görüntü işleme algoritmaları = Image processing algorithms ; Sınıflandırma = Classification

Özet:
Hasta ve hastalık takibi konusunda bilgi teknolojileri kullanımı diğer alanlarda olduğu gibi tıp biliminde de getirdiği yeni uygulamalarla artarak yaygınlaşmaktadır. Bilişim sistemlerinde oldukça gelişkin bir alan olan ?görüntü işleme? yöntemlerinin tıbbi görüntülere uygulanmasını hedefleyen `Tıbbi Görüntü ?İşleme' sistemlerinin, ?Mekansal Bilgi Sistemleri? demek olan `Coğrafi Bilgi Sistemleri, CBS' ile entegre şekilde hastaların ve hastalıkların teşhis, tedavi ve takibi amaçlı mekansal analizlerinin yapılması tekniklerinin `tümleşik olarak' uygulanması, bu tez çalışmasının ana hedefidir.Çalışmada, konunun bilişim teknolojileri ile ilgili alt yapısının özetlenmesi, görüntü işleme teknikleri ile göz retina görüntülerinden glokom hastalığı teşhisinde doktora yardımcı olan uygulamalar, hasta ve hastalıkların mekansal analiz ve takibi çalışmaları detaylı olarak verilmektedir. Tez çalışmaları çerçevesinde geliştirilen program ve yazılımlar, Kocaeli Tıp Fakültesi Göz Bölümü, poliklinik ortamında deneme uygulamaları gerçekleştirilmiştir.Tez çalışmasında ilk olarak, göz retina görüntülerinde glokom hastalığı belirlenmesinde, retina görüntülerinden optik sinir ucunda bulunan çukur (cap) ve çevre (disc) bölgelerinin birbirinden ayırt edilmesini sağlayacak görüntü işleme yöntemleri araştırılmış ve `Bulanık C-Ortalama Algoritması' ile sınıflandırma yapılarak geliştirilen yazılım içerisinde kullanılmıştır. Daha sonra göz hastalarının ve bu hastaların hastalıklarına ilişkin kayıtların tutulduğu bir ?Hasta Takip Sistemi? yazılımı geliştirilmiş ve bu yazılımın içerisine retina görüntü analizi yapan yazılım da yerleştirilerek, birlikte kullanılır hale getirilmiştir. Son olarak kaydedilen hastaların (adı, soyadı, doğduğu yer, yıl, yaşı, yaşadığı yer-kent, adres?- bilgileri) ve hastalıkların mekansal analizlerinin ve takibinin yapılabilecek yazılımları da içerecek bir coğrafi bilgi sistemi altyapısı (?Coğrafi Bilgi Sistemleri için Veri Bütünleme Altyapısı CBS-VBA?) ve bu altyapıyı kullanan bir görüntüleyici yazılım geliştirilmiştir.Çalışma sonucunda geliştirilen bu yazılımlar ve hasta takip sistemi sayesinde hastaların kayıtlarının yapılabilmesi, kaydedilen hastaların retina görüntülerinin analiz edilebilmesi ve bu verilerin mekansal olarak analizleri ve veri tabanında tutularak daha sonraki kullanımlarda yararlanılmasının sağlanması hedeflenmiştir.

Abstract:
Use of IT (Information Technologies) in medical area provides us systems aiming to automatically follow patients and evaluate diseases. In this study, a geographic information system (GIS) to follow and monitor patients and supplemented with a special image processing system to provide a semi-automatic diagnosis and medical treatment for a specific illness (for the eye retina disease `glaucoma?) have been developed and resultant integrated system has been tested and eventually applied at the Hospital of Medical Faculty of Kocaeli University.The system developed includes an assistant subsystem to separate the ?Cap? and ?Disc? area in optic nerve head which is necessary for determining glaucoma illness from retinal images and develop an information system that can record, classify and follow patients and their retinal images. Social and geographical status of patients and disease are also followed and monitored by the GIS integrated to the total system.For assisting to find out a patient?s glaucoma illness status, we developed a software uses image processing techniques and developed a ?Patient Information System?. The GIS framework integrated to the system serves to follow and monitor patients and diseases making also the internet and to visualize the output of further analysis.For more details, the study covers the following steps:Using `the end-product? system, it was possible to store patients? information, analyze their retinal images with a diagnoses and monitoring, together with a detailed geographical analyses about patients and distribution of the disease. The software developed in this study has been tested during the thesis phase and presently being ın test used at the Hospital of Medical Faculty of Kocaeli University, Dept of Eye Diseases.