Okul öncesi kitaplardaki görsellerin çocuklar üzerindeki etkisi
The effect of visuals in preschool books on children
Yazar: NESLİHAN DİLARA DOĞAN GÜL
Danışman: PROF. GÜLER ERTAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Elektronik görsel iletişim = Electronic visual communication ; Fotoğrafik illüstrasyon yöntemi = Photographic illustration method ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Zıt renkler kuramı = Opposite color theory

Özet:
Çocuk kitabı çocuğun, okuma alışkanlığı edinmesi için görsel dünyasında yer
almasını belirleyen etkili bir araçtır. Çocuğun görsel ve yazılı kültürle iletişimini
sağlayan çocuk kitabı, önemli bir kaynaktır. Kitaplar çocuğa, hayvan, doğa, insan ve
çocuk ilişkisi, gerçekliğini bulma, tanıma, anlama ve keşfetme olanağı yaratır. Çocuğu
hayata ve dünyaya ortak eder. Çocukla hayat arasında ilişki kurar. Bu ortaklık,
çocuğun duygu ve düşüncelerini biçimlendirir, önerilerini ve beğenilerini, değiştirir,
olgunlaştırır. Masal, hikâye gibi anlatılardan oldukça etkilenen çocuklar, İllüstrasyon
çizimler sayesinde hayal güçlerini ve bakış açılarını geliştirir. İllüstrasyonların Etkisi
çocukları sosyal ve zihinsel açıdan tesir eder. Çocukların anlama dinleme ve becerileri,
sözel anlatım gücü ve kendini anlatma özelliği kelime dağarcığı gibi yeteneklerini
geliştiren kitaplar, çocukların hayal dünyasını ve yaşam açısını da bağ kurar.
Çocuklarda Psikolojik alanda renkler ve hareketli çizimler açısından büyük önem taşır.
Renkleri tanıma ve renk seçme,4 yaşından sonra ortaya çıkar ve ruhsal olarak
değerlendirilir. Yalnız çocukların kullandıkları renklerin 4 yaşından sonra bir anlam
ifade ettiği bilinmelidir. Görsellerde çocuklar hangi renklere ağırlık verdiklerine, ilgi
gösterdiklerine dikkat edilmelidir. Görseller ve çizim, kişinin yaşamı, zihinsel
gelişiminin göstergesi ve kendi diliyle ifade ediş biçimini olarak gösterilebilir. Gelişim
kişinin hayatı boyunca geçirdiği uyumlu, düzenli, devamlı ilerlemeyi ve değişmeyi
ifade eden bir kavramdır. Çocukların düşünce biçimlerini yansıtıyor olması
görsellerinin en büyük önemidir. Dil gelişimi tam gelişememiş olsa dahi, görsel ve
çizim çocuklar için en kolay etkileşim ve iletişim aracıdır bu iki araç sayesinde çocuk
dış dünyayla arasındaki iletişimi gerçekleştirir. Çocuk Kitaplarında içerik ve görsel
özellikleriyle çocuğun ilgi duyduğu ve beğeni alanına girerek öncelikle çocukla doğal
bir etkileşim ortamı yaratarak ve eğlenceli etkinlikler yaparak da yeni davranışlar
öğretilebilir. Çocuk kitaplarında görsel ve çizilen karakterler, cinsiyetler arasındaki farkın bir eksiklik ya da üstünlük gibi algılanabileceği şekilde olaylar gelişmiştir.
Cinsiyet ayrımcılığı içeren, çoğunlukla kız olarak çizilmiş özellikle meslekler alanında
bilinçaltına erkeklerin daha üstün olduğuna dair düşünceler rastlanmıştır. Çocukların,
kaynaklarda toplumsal ve sosyal cinsiyet kalıp yargıları ile karşılaşmaları, kız, erkek
ayrımını birçok yönden toplumun istediği gibi geleneksel bir şekilde öğrenmelerine
neden olabilir. Çocuk kitaplardaki gelişim ve eğitim ile ilgili bilimsel ve doğrusal
yaklaşımlar bilgideki hatalar ve sosyal cinsiyet kalıp kavramları öne çıkan
sonuçlardandır. Bu sonuçlarda cinsiyet ayrımı ve kavramı görsel etkisinde, kelime
anlam bütünlüğünde, eğitimde çok önem verilmedir.

Anahtar Kelimeler: Görselli Çocuk Kitaplarının Özellikleri, Çocuk Gelişim
Kitaplarındaki İllüstrasyonların Etkisi, Renklerin Önemi, Görsellerdeki Uygun
Çizimler, Çocuk Kitaplarının Eğitim ve Gelişim Açısından Etkisi

Abstract:
Children's book is an effective article to take place in the visual world in
order to acquire reading habits. The children's book is an important resource for the
child to communicate with written and written culture. The books create applications
for the child, animal, nature, human and child relationship, finding, recognizing,
understanding and discovering their reality. It makes the child a partner to the world
and the world. It establishes a relationship between the child and life. This partnership
shapes their thoughts and thoughts, changes their suggestions and likes, and matures
them. Children who are highly influenced by fairy tales and stories, develop their
imaginations and perspectives thanks to illustration drawings. The Effect of
Illustrations affects children socially and mentally. The books that improve children's
skills such as comprehension, listening and skills, verbal expression power and selfexpression feature vocabulary, also connect children's imagination and life angle. It is
very important in terms of colors and animated drawings in the psychological field in
children. Recognizing and choosing colors occurs after the age of 4 and is considered
spiritual. It should be known that the colors used by children alone mean something
after the age of 4. Attention should be paid to the colors that children concentrate on
and show interest in the visuals. Visuals and drawing can be shown as an indicator of
a person's life, mental development and way of expression in his own language.
Development is a concept that expresses the harmonious, regular, continuous progress
and change that a person goes through throughout his life. It is the most important
thing that visuals reflect the thinking styles of children. Even if language development
is not fully developed, visual and drawing are the easiest means of interaction and
communication for children. Thanks to these two tools, the child communicates with
the outside world. With the content and visual features of the Children's Books, new
behaviors can be taught by creating a natural interaction environment with the child and by doing fun activities by entering the area of interest and appreciation of the child.
The visual and illustrated characters in children's books have developed in such a way
that the difference between the genders can be perceived as a deficiency or superiority.
Gender discrimination, mostly drawn as girls, especially in the field of professions,
subconsciously thought that boys are superior. The fact that children encounter social
and social gender stereotypes in the resources may cause them to learn the distinction
between boys and girls in a traditional way, as the society wishes in many ways.
Scientific and linear approaches to development and education in children's books,
errors in knowledge and social gender pattern concepts are among the prominent
results. In these results, great importance is attached to the visual effect of gender
discrimination and concept, word meaning integrity, and education.

Keywords: Characteristics of Visual Children's Books, The Effect of Illustrations in
Child Development Books, The Importance of Colors, Appropriate Drawings in
Images, The Effects of Children's Books on Education and Development