Stres yönetimi ve hava trafik kontrolörlerinin stres yükü üzerine bir araştrıma
Stress management and research of air traffic controllers stress load.
Yazar: ATİLLA KÜÇÜK
Danışman: Y.DOÇ. MURAT TÜRK
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Günümüzde yasanan hızlı degisim çalısanların is ve yasama ortamlarının gelecektekidurumuyla ilgili belirsizligi artırmakta ve onları strese sokmaktadır. Degisen is ve çevrekosulları, modern çagın hastalıgı olarak ifade edilen stres ve strese baglı pek çok sorununortaya çıkmasına neden olmaktadır. Birey, yasamını sürdürürken yasadıgı sorunlar karsısındaçesitli psikolojik, fizyolojik ve davranıssal tepkiler vermektedir. Bu tepkilerin hepsi, ortayaçıkan yeni kosullara karsı uyuma yönelik olmaktadır. Çevresel, örgütsel, grupla ve bireyleilgili stres kaynakları, birey üzerinde önemli ölçüde strese neden olabilmektedir. Özellikleçalısan bireyler, isin gereklerinden, örgüt yapısından, örgüt içi iliskilerden, fizikselkosullardan ve kariyer gelisimi ile ilgili stres kaynaklarından oldukça fazla etkilenmektedirler.Bununla beraber, performans düsüklügü, is doyumsuzlugu, ise devamsızlık ve is kazaları gibiörgütsel sonuçlara da yol açmaktadır. Bununla ilgili olarak da, örgütsel stresi yönetmek içinbireysel ve örgütsel düzeyde stratejiler gelistirilmistir. Çalısanların yasadıkları stresle basedebilmeleri ve degisimin olumsuz etkilerine karsı güçlenebilmeleri için, is yerinde sosyaldestek çalısmalarına agırlık verilmelidir.Kısaca bu çalısmada, stres, bireysel ve örgütsel stres kavramı, örgütsel stresin kaynakları,bireyler ve örgütler üzerindeki sonuçları ve örgütsel stresin yönetimi ile ilgili önerilerüzerinde durulmustur. Arastırmanın teorik altyapısını olusturan stres yönetimi kapsamında,bireysel ve örgütsel yaklasımlar ile programlar açıklanmıstır. Hava trafik kontrolörlerineuygulanan bir arastırma ile bu alanda çalısanların stres kaynakları ve çalısanlarda görülenstres belirtileri incelenmistir. Çalısanlara uygulanan ankette yer alan önermeler, literatürtaramasıyla elde edilmis, ise özel durumların tespiti ile olusturulmustur. Toplanan veriler,önce genel, ardından da çalısanların demografik özelliklerine göre gruplandırılmıstır.Arastırma sonucunda, hava trafik kontrolörlerinin stres kaynaklarına maruz kaldıkları tespitedilmis. Hava trafik kontrolörlerinin stresle basa çıkabilmesi için önerilere yer verilmistir.Anahtar Kelimeler: Stres, Bireysel ve Örgütsel Stres, Stres Kaynakları, StresYönetimi.

Abstract:
Today, rapid changes increase the uncertainty of future for employees in their business andpersonal lives, and thus put them in a stress. Lots of problems comes out by changing workand environmental conditions, which causes stress and many problems that effected by stresscalled disease of century. People can react psychologly and individually for the problems intheir lives. All these reactions are concinnity for new situations. Stress sources ofenvironmental, organizational and individually or as a group has direct affect for personalstress. Especially for workers, large amount of stress affects caused by work, organizationand social movements in the organization with physical appearance and growing up careers.As organizational results; decreases on performance, absenties on work with unsatisfaction,job disasters can be seen at the same time. To cope with organizational stress management,individual and organizational strategies has been made. In order to cope with stress and getstrength against negative impact of changes, social support programmes should be increasedfor employees.This research focused on stress, individual and organizational stress and results, sources oforganizational stress and organizational stress management. In the theoritical research forstress management, individual and organizational programmes has been declerated. The stresslevels of qualified people whom are working for aviation, Air Traffic Controllers has beenresearched. Suggestions that applicated to air traffic controllers, have been hatced fromliterature. The databases are groupped from general to demographic list of controllers. As aresult, air traffic controllers are exposed for stress sources, and recommendations impressed tocope with stress.Keyword: Stress, Individual and Organizational Stress, Stress Sources, StressManagement.