Madde kullanım bozukluğu olan bireyin yakınlarının damgalayıcı tutumları, bireyin damgalanma durumu ve öz-anlayışı arasındakı ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between the stigmatizing attitudes of relatives of individuals with substance use disorder, the stigmatization status of the individual, and their self-compassion
Yazar: İLKE ALPASLAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY KESER
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Bağımlılık = Dependency ; Damgalama = Stigmatization ; Hemşirelik = Nursing ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Uyuşturucu maddeler =   ; Öz anlayış = Self-understanding

Özet:
Amaç: Çalışmada madde kullanım bozukluğu olan bireylerin damgalanma düzeyleri, bu bireylerin yakınlarının damgalayıcı tutumları ve bireylerin öz-anlayışları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. 
Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan bu çalışma katma dışlama kriterlerine uyan 181 hasta ve 181 hasta yakını ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyodemografik veri formu, Madde Kullanımı Damgalama Mekanizması Ölçeği (MKDMÖ), Öz Anlayış Ölçeği (ÖAÖ) ve Yedam Madde Bağımlılığı Stismatizasyon Ölçeği (YMBSÖ) kullanılarak Eylül 2023- Mart 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler, SPSS 23.0 programında analiz edilmiştir. Analizlerde farklılıkların belirlenmesi için %95 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır.
Bulgular: Yapılan analizlerin sonucunda madde kullanım bozukluğu olan bireylerin damgalanma durumlarıyla öz anlayışları arasında zayıf ve negatif yönlü bir ilişki olduğu (p<0.05), bireylerin öz anlayışları ve damgalanma durumlarıyla yakınlarının damgalayıcı tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı (p>0.05) tespit edilmiştir. Madde Kullanımı Damgalama Mekanizması Ölçeğinin alt boyutları olan "Onaylanmış Damgalanma" ve "Beklenen Damgalanma" puanları ile bireylerin yakınlarının damgalayıcı tutumları arasında zayıf ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu (p<0.05) saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmanın bulguları, madde kullanım bozukluğu olan bireylerin yakınlarının tutumlarının bireyin damgalanmasında önemli bir etkiye sahip olduğunu, bireylerin öz anlayış düzeyleri azaldıkça damgalanma durumlarınının arttığını ortaya koymaktadır.   Bu bağlamda çalışmanın sonucunda; birey ve ailelerine damgalanmayı önlemeye yönelik eğitim programlarının düzenlenmesi, yapılacak farkındalık çalışmaları ile doğru bilgi ve tutumların yaygınlaştırılarak damgalayıcı tutumların azaltılması ve madde kullanım bozukluğu olan bireylerin öz anlayışlarını geliştirecek psikososyal müdahalelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This study aims to examine the relationship between the levels of stigmatization experienced by individuals with substance use disorders, the stigmatizing attitudes of their relatives, and the self-compassion of the individuals.
Method: This descriptive and correlational study was conducted with 181 patients and 181 relatives who met the inclusion criteria. Data were collected between September 2023 and March 2024 using the Sociodemographic Data Form, Substance Use Stigma Mechanism Scale (SUSMS), Self-Compassion Scale (SCS), and Yedam Substance Addiction Stigmatization Scale (YSASS). The data were analyzed using SPSS 23.0. A 95% confidence level was used to determine the significance of differences in the analyses.
Findings: The analysis results revealed that there is a weak and negative relationship (p<0.05) between the self-compassion of individuals with substance use disorders and their experiences of stigma. No significant relationship (p>0.05) was found between individuals' self-compassion, their experiences of stigma, and the stigmatizing attitudes of their close ones. It was determined that there is a weak and positive relationship (p<0.05) between the scores of the "Perceived Stigma" and "Anticipated Stigma" subscales of the Substance Use Stigma Mechanism Scale and the stigmatizing attitudes of individuals' close ones.
Conclusion: Findings indicate that the attitudes of close ones of individuals with substance use disorders have a significant impact on the stigma. It also shows that as the level of self-compassion of individuals decreases, their experiences of stigma increase. The study suggests organizing educational programs aimed at preventing stigma for individuals and their families, conducting awareness campaigns to spread correct information to reduce stigmatizing behaviors, and implementing psychosocial interventions to enhance the self-compassion of individuals with substance use disorders.