İnsülin kullanan diyabetli hastalarda hipoglisemi sıklığı şiddeti etkileyen faktörler
Factors that affect hypoglycemia frequency and severty in diabetic patients using insulin
Yazar: BİRGÜL GENÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KOÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma insülin kullanan diyabetli hastalarda hipoglisemi sıklığı, şiddeti ve
hipoglisemiyi etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Çalışma Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma
Hastalıkları Kliniği'nde yatarak tedavi olan veya Polikliniğe ayaktan başvuran, 18
yaş üzeri insülin kullanan diyabet tanılı 1038 hasta ile yapılmıştır. Çalışmanın
verileri ''Hasta Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu'' ve literatür taranarak
oluşturulan anket formu ile yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS (IBM SPSS
Statistics 24) adlı paket program ile analiz edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre çalışmaya alınan bireylerin yaş ortalamalarının
(53.50±9.44 yıl) yüksek ve çoğunluğunun kadın olduğu tespit edilmiştir. Olguların
çoğunluğunun; ilköğretim mezunu, şehir merkezinde yaşayan, sosyal güvencesi olan,
ev hanımlarından oluşan, sigara ve alkol kullanmayan, tip 2 diyabetli, ek hastalık
olarak da en çok hipertansiyon ve hiperlipidemi görülen bireyler olduğu
belirlenmiştir. Diyabet tanı süresi yüksek olan olguların çoğunluğu diyabet ve insülin
eğitimi almış, diyet ve egzersiz yapmayan, son iki yılda insülin başlanmış, karışım
insülin tedavisi alan bireylerden oluşmaktadır. Hipoglisemi deneyimleme oranı
yüksek olup hipoglisemilerin nadir ve hafif yaşandığı görülmüştür. Olguların
tamamına yakınının glukometresinin bulunduğu, ölçüm yaptığı, insülin
enjeksiyonunu kendisinin uyguladığı, enjeksiyonlarda 8 mm iğne ucu kullandığı ve
bölge değiştirdiği tespit edilmiştir. Metabolik ölçümlerde BKİ, AKŞ ve TKŞ'ler, bel
çevreleri ve HbA1c'lerin yüksek olduğu belirlenmiştir,
Araştırmada yapılan analizlerde meslek, diyabet tipi, insülin tipi, retinopati,
glukoz takibi, diyabet süresi, insülin kullanma süresinin hipoglisemi varlığı açısından;
yaş ve insülin kullanma süresinin hipoglisemi sıklığı açısından;.insülin kullanma
süresinin hipoglisemi şiddeti açısından anlamlı olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Diyabet, hemşirelik, hipoglisemi, insülin

Abstract:
This study was conducted in order to determine the frequency and severity of
hypoglycemia and factors affecting hypoglycemia in diabetic patients.
The study was conducted in Ankara Bilkent City Hospital Endocrinology and
Metabolism department. The patients hospitalized in endocrinology ward or
admitted to outpatient clinics were included. All patients were above 18 years of age
and had diabetes who were receiving insulin treatment. Total of 1038 patients were
enrolled an each individual gave informed consent to participate in the study. Data
was recorded and analyzed with SPSS (IBM SPSS Statistics 24).
According to our findings the patients in the study group were mostly female
and relatively older. Most of the patients had low education level and social status
and they were mostly living in the city suburbs. Most of the female patients in that
group were housewives and most common accompanying comorbidities were
hypertension and hyperlipidemia. The patients had long duration of diabetes history
and had received "diabetes and insulin education" before. Despite education, they
didn't make the appropriate life style changes such as diet and exercise. The mean
insulin usage time was two years and premixed insulins were the most common ones
that were being used. Although hypoglycemia was frequent, rate of severe attacks
was low. Almost all cases had glucometer at home and were making self blood
glucose monitoring. Moreover almost all patients were injecting insulin to
themselves, and most common needle diameter was 8 mm. In our study the enrolled
patients'mean BMI, FPG, PPG were above the target range.
In the analysis made in the research, occupation, diabetes type, insulin type,
retinopathy, glucose follow-up, duration of diabetes, the duration of insulin treatment
were found to be significant in terms of presence of hypoglycemia; age and duration
of insulin treatment were found to be significant in terms of frequency of
hypoglycemia; duration of insulin treatment was significant in terms of severity of
hypoglycemia.
Keywords: Diabetes, hypoglycaemia, insulin, nursing