Sağkalım analizi ve zootekni alanında kullanımı
Survival analysis and its usage in animal science
Yazar: MUSTAFA ENGİN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ESER KEMAL GÜRCAN
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmada sağkalım analizinin tanıtılması ve hayvanlar üzerinde yapılmış çalışmaların toplanması amaçlanmıştır. Bunun yanında hayvancılıkta kullanımına ilişkin bir örnek sunulmuştur. Sağkalım analiziyle birlikte medyan ortalama yaşam süresi ve faktörlerin etkileri, üç farklı tedavi yöntemine göre karşılaştırılmıştır. Bu yüzden veri setleri simülasyona göre üç farklı kuzu ırkından 1000 hayvan üzerinden yapılmış ve bu veriler sağkalım analizinin Yaşam Tabloları, Kaplan-Meier ve Cox Regresyon metoduyla analiz edilmiştir. Bu hayvanların ölümcül bir hastalığa yakalandığı göz önünde bulundurulmuş ve üç farklı tedavi yöntemi uygulanmıştır. Hayvanlar 240 gün boyunca izlenmiştir. Bütün veriler %75 tamamlanmış ve %25 tamamlanmamış verilerdir. Analiz sonuçlarına göre, doğum ağırlığınca herhangi önemli bir fark bulunmazken yaşam süresi bakımından farklılıklar mevcuttur (P<0.01). Sağkalım analizinin üç metoduna göre gerçekleştirilen analizde, yaşam süresi bakımından tedavi yöntemleri farklılıklar ortaya çıkarmıştır (P<0,01).Kaplan-Meier yöntemine göre tedavi yöntemine göre yaşam süreleri önemli bulunmuştur (P<0,01). Tedavi olmayan, ilaç ve aşı + ilaç ile tedavi gören hayvanların ortalama yaşam süreleri sırasıyla 115,77 gün, 179,96 gün ve 221,47 gün olarak bulunmuştur. Tedavi olmayan, ilaç ve aşı + ilaç ile tedavi gören hayvanların medyan yaşam süreleri sırasıyla 114 gün, 187 gün ve 235 gün olarak bulunmuştur. Sağkalım analizlerinden biri olan Cox Regresyon analizine göre doğum ağırlığının yaşam süresi üzerine etkisi önemli bulunmamıştır (P>0,05). Tedavi yöntemleri ise yaşam süresi üzerine etkisi önemli bulunmuştur (P<0,01). Bu yönü ile bu analiz tekniği kullanılarak yapılan çalışmaların derlenmesi ve analizin tanıtımına ilişkin somut bir örnek üzerinden analizin uygulanması, analizin daha geniş ve farklı alanlarda kullanılmasına fayda sağlayacaktır.

Abstract:
The study was aimed to introduce how survival analysis done and to reviev researches done on animals. Beside, an example was given related to its usage in Animal Science. With the survival analysis, median, average lifespan and factors' effects were compared as to three different treatment methods. Therefore, data sets were created from 1000 lambs from three different sheep breeds as simulation and data were analyzed with Life Tables, Kaplan-Meier and Cox Regression method of survival analysis. These animals were considered to be diseased and three different treatment methods were applied. Animals were observed for 240 days for this disease. Whole data were obtained from as completed (75%) and uncompleted data (25%). According to analysis result, while there is not any significant difference from the point of three treatment methods for birth weight, there are significant differences on lifespan (P<0.01). When the analysis was done according to all of three methods of survival analysis, the difference appeared as to treatment methods from the point of animal lifespan were found significant (P<0.01). According to Kaplan-Meier Treatment method, the lifespans were found significant (P<0.01). Non-treated, medicine and vaccine + medicine treated animals' average lifespans were respectively found 115.77 days, 179.96 days and 221.47 days. Non-treated, medicine and vaccine + medicine treated animals' median lifespan were respectively found as 114 days, 187 days and 235 days.According to Cox Regression analysis which is one of survival analysis, there is no effect of birth weight on life span (P>0.05). But treatment methods have significant effect on lifespan (P>0.01). Via this, by using this analysis method, compilation of the on-going researches and application of analysis through a concrete sample related to introduction of analysis will be beneficial on usage of analysis much more wide-spread and different areas.