Yaşlı bireylerde depresyon ve anksiyetenin malnütrisyon ile ilişkisi
Association of depression and anxiety with malnutrition in elderly individuals
Yazar: FURKAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU ; DOÇ. DR. SEVDA BAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Geriatri = Geriatrics ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Yaşlılar = Elderly

Özet:
Amaç: Bu çalışmada malnütrisyonun yaşlı bireylerde depresyon ve anksiyete ile ilişkisini araştırılması hedeflenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı olarak planlanan çalışmamız, Eylül 2023 - Aralık 2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 65 yaş ve üzeri 195 katılımcı ile yapılmıştır. Veriler, hastaların klinik değerlendirmesi yapılıp sosyodemografik veri formu, geriatrik depresyon ölçeği (GDS), geriatrik anksiyete ölçeği (GAS) ve mini nütrisyonel değerlendirme (MNA) testi yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanarak toplanmış olup tüm katılımcılara antropometrik ölçümler yapılmıştır. Çalışmamızda malnütrisyon riski olan ve olmayan grup arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çalışma durumu, gelir düzeyi, yaşama ortamı, sigara, alkol ve madde kullanımı, bilinen tıbbi hastalık öyküsü (hipertansiyon, diabetes mellitus, kardiyovasküler hastalık, nörolojik hastalık, diğer hastalık varlığı), bilinen psikiyatrik hastalık öyküsü (depresyon, anksiyete, obsesif kompulsif bozukluk varlığı), psikiyatrik ilaç kullanım öyküsü, psikiyatrik hastane yatış öyküsü, intihar girişimi öyküsü, son 1 ay içinde uyku problemi varlığı ve tipi (uykuya dalmakta zorluk, uyku bölünmesi), son 1 aydaki hemoglobin, albümin ve total protein değeri, GDS ve GAS verileri karşılaştırılmıştır. Çalışmada kullanılan laboratuvar verileri İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi bilgisayar otomasyon sistemi ve e-nabız sistemi üzerinden incelenmiştir. Analizler SPSS 28.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Tüm analizlerde p<0.05 değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir. 

Bulgular: Katılımcıların %67.7'si (n=132) kadın ve yaş ortalaması 71.5±5.5 yıl (65-91) idi. Total grubun MNA puanı ortalaması 26.0±2.6 bulunurken MNA skoru 24'ün altında olup malnütrisyon riski olan katılımcıların oranı %14.4 (n=28) tespit edildi. Tüm katılımcıların ortalama GDS puanı 7.9±6.7 ve GAS puanı 12.3±8.7 bulunmuş olup %31.8'inde (n=62) depresyon, %36,9'unda (n=72) anksiyete belirtileri tespit edilmiştir. Malnütrisyon riski olan ve olmayan gruplar arasında sosyodemografik veriler, komorbiditeler, uyku bozuklukları ve malnütrisyonun laboratuvar parametreleri açısından benzerdi (p>0.05). Malnütrisyon riski olan grupta geriatrik depresyon skalası puanı ve geriatrik depresyon oranı diğer gruptan anlamlı olarak daha yüksekti (her iki grup için p=0.000). Malnütrisyon riski olan grupta geriatrik anksiyete skalası puanı ve geriatrik anksiyete oranı malnütrisyon riski olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0.001; p=0.000). İntihar girişimi öyküsü olan katılımcı oranı %6.7 (n=13) olarak tespit edilirken malnütrisyon riski olan grupta intihar girişimi malnütrisyon riski olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.024). 
Sonuç: Çalışmamızda yaşlı bireylerde yaygın olarak görülen malnütrisyon, depresyon, anksiyete hastalıklarının bir arada görülme riskinin de yüksek olduğu, malnütrisyonun depresyon, anksiyete ve intihar için bir risk faktörü olabileceği ve tedavi edilmemeleri halinde morbidite ve mortalitede artışa sebep olabileceği sonucuna varılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Geriatrik depresyon, geriatrik anksiyete, malnütrisyon, beslenme

Abstract:
Aim: In this study, the aim is to research the relationship between malnutrition and depression and anxiety in elderly individuals.
Materials and Methods: Our monocentric, cross-sectional, descriptive study was conducted between September 2023 and December 2023 with 195 participants aged 65 and over who consulted to the Family Medicine clinics of Istanbul Education and Research Hospital. Data were collected through face-to-face interviews, including clinical evaluation, sociodemographic data form, Geriatric Depression Scale (GDS), Geriatric Anxiety Scale (GAS), and Mini Nutritional Assessment (MNA) test. Anthropometric measurements were taken for all participants. In our study, comparisons were made between the group at risk of malnutrition and the group not at risk in terms of age, gender, marital status, education level, employment status, income level, living environment, smoking, alcohol and substance use, known medical history (presence of hypertension, diabetes mellitus, cardiovascular disease, neurological disease, other diseases), known psychiatric history (presence of depression, anxiety, obsessive-compulsive disorder), history of psychiatric medication use, history of psychiatric hospitalization, history of suicide attempts, presence of sleep problems in the last month and their type (difficulty falling asleep, sleep fragmentation), hemoglobin, albumin, and total protein values in the last month, and GDS and GAS data. The laboratory data used in the study were examined through the Istanbul Education and Research Hospital computer automation system and the e-nabız system. Analyses were performed using SPSS 28.0 program. In all analyzes, p<0.05 values were accepted as significant.
Results: 67.7% of the participants (n=132) were female, with a mean age of 71.5±5.5 years (ranging from 65 to 91). The average MNA score of the total group was 26.0±2.6, while the MNA score was below 24 and the proportion of participants with a risk of malnutrition was found to be 14.4% (n=28). The average GDS score of all participants was found to be 7.9±6.7 and the GAS score was found to be 12.3±8.7, and depression symptoms were detected in 31.8% (n=62) and anxiety symptoms were detected in 36.9% (n=72). Socio-demographic data, comorbidities, sleep disorders, and laboratory parameters related to malnutrition were similar between groups at risk of malnutrition and those not at risk (p>0.05). In the group at risk of malnutrition, the geriatric depression scale score and the rate of geriatric depression were significantly higher than in the other group (p=0.000 for both groups). In the group at risk of malnutrition, the geriatric anxiety scale score and the rate of geriatric anxiety were significantly higher than in the group without malnutrition risk (p=0.001; p=0.000, respectively). The rate of participants with a history of suicide attempt was determined to be 6.7% (n=13), while in the group at risk of malnutrition, suicide attempts were significantly higher than in the group without malnutrition risk (p=0.024).
Conclusion: In our study, it was concluded that there is a high risk of co-occurrence of malnutrition, depression, and anxiety disorders, which are commonly observed in elderly individuals, malnutrition may serve as a risk factor for depression, anxiety, suicide and in case of untreated it could lead to an increase in morbidity and mortality.
Keywords: Geriatric depression, geriatric anxiety, malnutrition, nutrition