Parkinson hastalarının yaşam kalitesinin ve ilaç inançlarının değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life and medication beliefs of  Parkinson's patients
Yazar: VİLDAN ÖZBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. PINAR YALÇIN BALÇIK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İlaçlar = Drugs ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışmada Parkinson hastalarının yaşam kalitesinin ve ilaç inançlarının belirlenmesi, yaşam kalitesi ve ilaç inançları üzerinde fark oluşturan bireysel özelliklerin tespit edilmesi ve ilaç inancı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırmaya, Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesinde Parkinson hastalığı tanısı konmuş ve tedavi alan 160 hasta dâhil edilmiştir. Veriler, Modifiye Hoehn Yahr Skorlaması ölçeği ve sosyodemografik özellikleri içeren sorular, Parkinson hastalığı yaşam kalitesi ölçeği olan PDQ-39 ile ilaçlara yönelik inançları ölçmek için kullanılan Parkinson hastalığı ilaç inançları ölçeği (PD-Rx) kullanılarak oluşturulan anket formunun katılımcılara uygulanması ile toplanmıştır. Çalışmada Parkinson hastalığı yaşam kalitesi ve ilaç inançlarının bireysel özelliklere göre fark gösterip göstermediği ve ilaç inançları ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman korelasyon analizi, ilaç inançlarının yaşam kalitesi üzerindeki etkisini belirlemek için ise doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda yaşam kalitesinin yaşa, eğitime, medeni duruma, hastalık evresi ve yaşama ortamına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği, cinsiyete göre sadece emosyonel durum alt boyutunun; sigara kullanımına göre ise sosyal destek ve bedensel rahatsızlık alt boyutlarının farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca, ilaç inancının sadece hastalık evresine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. İlaç inançları ile yaşam kalitesi arasında ilişki incelendiğinde ise anlamlı bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the quality of life and medication beliefs of Parkinson‟s paients, to identify individual characteristics that make a difference on quality of life and medications, and to reveal the relationship between medication beliefs and quality of life. 160 patients who diagnosed Parkinson Disease and receiving treatment at Hacettepe University Adult Hostpital were included to the study. Data were collected by applying the questionnaire form including Modified Hoehn Yahr Scoring scale, questions about sociodemographic characteristics, Parkinson's disease quality of life scale (PDQ-39) and Parkinson's disease Medication beliefs scale. In this study, it was evaluated whether there was a difference in Parkinson‟s disease quality of life and medication beliefs according to individual characteristics. Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used to analyze the data. Spearman correlation analysis was used to determine the relationship between variables, and linear regression analysis was used to determine the effect of medication beliefs on quality of life. As a result of the research, there is a statistically significant difference in quality of life according to age, education, marital status, disease stage and living environment. According to the gender there is difference only emotional sub-dimention and social support and physical discomfort sub-dimentions differ according to smoking. In addition, it was determined that medication beliefs differ only according to the disease stage. When the relationship between medication beliefs and quality of life was examined, it was found that there was no relationship between quality of life and medication beliefs.