İran'ın geleneksel mimarisi sürdürülebilir mimaride bir imge
Sustainability image in Iran's traditional architecture
Yazar: SARA KHOOSHROO
Danışman: PROF. DR. AYŞE BİLGE IŞIK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sanayi devrimi ve teknoloji sayesinde, modern dünya hızla değişmektedir. Bu değişim, kültürel, siyasal, sosyal, ekonomik ve birçok kavramı da değiştirmektedir. Bu değişiklikler, mimarlık dünyasında etkilemektedir. Yenilenebilen enerjinin fazla kullanması ve bu enerjinin bitmesinden dolay yenilenebilen enerjinin kullanma çabası artmıştır.  Enerjiye duyulan ihtiyacın yüksek oranda artması, fosil enerji kaynak rezervlerinin gün geçtikçe azalmasıyla yenilenebilir enerji kaynakları günümüzde daha önemli hale gelmiştir. 
Bina tasarımıyla iklimsel veriler ve doğal çevre uyumunu uzun zamandır bilmekteyiz. Günümüze kadar ulaşmış geleneksel mimari örneklerimiz, insanların uzun seneler boyunca tarihi, kültürel ve sosyal etkenlerle aynı zamanda bulundukları yerin iklim ve doğa şartlarına makul çözümler üretmeleriyle meydana çıkmıştır. Geleneksel mimarlık, çevreci bir yaklaşım için iyi bir örnektir.
İran mimarisi yüzyıllar boyunca gelenek, görenek ve kültürel öğelerden etkilenip zamanla değişmiştir. Hem yapısal hem de estetik açıdan büyük bir çeşitlilik göstermektedir. İran, geleneksel mimarisi tarih boyunca dünya çapında kültür, sanat ve mimari ışığı olmuştur. İnsanlığa ve medeniyete yol göstermiştir.
Çağdaş devirde ve yapı modernleşmesinde İran'ın geleneksel mimarisini önemsememesi ve birçok kuralı göz ardı etmesinden dolayı kentlerin dokusu zarar görmüştür. Teknolojinin gelişmesi insanlık için ne kadar faydalı olsa da diğer taraftan çevreye verdiği zarar da o derece yüksektir.
Bu çalışmada sürdürülebilir kriterlerini geleneksel bina ve yapılarda incelenecektir. Araştırmada geleneksel yapıların çoğunluğunda kültürel, iklimsel, özgünlük, malzeme koşulları uyum sağlamaktalardır ve bu uyumalardan dolay eski ve tarihi binalar hiçbir zaman çevrelerine ve insanların yaşama tarzına zarar vermediği görülmüştür. Tam tersine her zaman hayatı korur ve sağlıklı bir dünya ve yaşamı sağlar. Çalışma, İran'ın geleneksel mimarisinin özellikleriyle aynı zamanda geleneksel binaların sürdürülebilir tasarım kriterleri bağlamında değerlendirilmesini kapsamaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Yenilenebilen enerji, çevre, İran'ın geleneksel mimarisi, sürdürülebilir mimari.

Abstract:
By means of the industrial revolution and technology, the modern world is changing rapidly. This change is altering cultural, political, social, and economic and many other concepts. These changes also affect the architecture world. The effort to use renewable energy has increased due to the fact that the renewable energy has been overused and this energy resource has been coming to an end. The decrease in the fossil energy reserves day by day and the serious increase in the need for energy, have also increased the importance of renewable energy sources.
Compatibility of the building design with the natural environment and climate data is known for a long time. The traditional architectural examples still existing today, emerged with solutions, which are suitable for climate and nature conditions, found by people under the influence of historical, social and cultural factors for long years. The traditional architecture represents an example of the ecological approach.
Iranian architecture, which has been transformed in time being affected by the drained traditions and cultural items for centuries, displays a great variety both structurally and aesthetically. Iranian traditional architecture has been a worldwide cultural, artistic and architectural light throughout the history and led humanity and civilization.
The texture of the cities was damaged due to the fact that Iran did not care about traditional architecture and ignored many rules in the modern age and building modernization. Although the development of technology is beneficial for humanity, the damage caused to the environment is too much.
In this study, we examine the sustainability criteria in traditional buildings and structures. According to our research, cultural, climatic, originality, material conditions are compatible in the majority of traditional structures and due to this compatibility old and historical buildings do not give any damage to their environment and the lives of the people. On the contrary, they always protect lives as well as providing a healthy world and life. The study covers the characteristics of traditional architecture and the evaluation of traditional buildings in the context of sustainable design criteria. 

Key Words: Renewable energy, Environment, Traditional Architecture of Iran, Sustainable Architecture.