Mastektomi sonrası web destekli interaktif hemşirelik programının öz düzenleme modeli'ne göre beden değeri, bakım bağımlılığı ve hastalığa psikososyal uyum- özbildirim düzeyleri üzerine etkisi: Karma yöntem çalışması
Effect of web - supported interactive nursing program after mastectomy on body value, care dependence and psychosocial adaptation to disease-self-awareness levels according to self-regulation model: Mixed method study
Yazar: ŞEYDA KAZANÇ
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Açımlayıcı sıralı karma yöntem = Exploratory sequential mixed method desig ; Bakım = Maintenance ; Mastektomi = Mastectomy

Özet:
Bu araştırma Öz Düzenleme Modeli'ne dayalı Web Tabanlı İnteraktif Hemşire Destek programının mastektomi sonrası bireylerin beden değeri, bakım bağımlılığı ve hastalığa psikososyal uyumunu belirlemek amacı ile yapılan karma yöntem araştırmasıdır.
Araştırma evrenini Ekim 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında mastektomi olan hastalar oluşturmuştur. Nitel araştırma bölümü ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen on hasta ile yapılmıştır. Araştırma problemi kapsamında "Meme Kanseri Tanısı Alma, Tedavi Süreci, Hastalıkla Baş etme ve Destek Kaynakları, Meme Kanseri Sonrası Yaşam" olmak üzere dört ana temaya ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel bölümü randomize kontrollü deneysel çalışma bölümünde 67 hastaya dört haftada Öz Düzenleme Modeli'ne dayalı web tabanlı interaktif hemşire destek programı uygulanmıştır. Araştırmaya dahil edilen hastalar, ölçekler uygulandıktan sonra blok randomizasyon yöntemi ile gruplara atanmıştır. Araştırma sürecinde hastalara haftada ikişer kere hatırlatma ve motivasyon mesajları atılmıştır. Kontrol grubundaki hastalara rutin uygulama ve eğitim kitapçığından yararlanmış olup, bir girişim gerçekleştirilmemiştir. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Beden Değeri, Bakım Bağımlılığı ve Hastalığa Psikososyal Uyum-Öz Bildirim Ölçeği ile eğitim öncesi, ameliyatın birinci ve üçüncü haftası olmak üzere üç kez toplanmıştır.
Hastalara uygulanan eğitim sonrası son testte müdahale grubunda yer alan hastaların kontrol grubundaki hastalara göre beden değeri ve hastalığa psikososyal uyum-öz bildirim düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p<0.001) daha yüksek olduğu, bakım bağımlılık düzeylerinin ameliyat öncesi puan ortalamasına yaklaşarak hastaların bu süreçten olumlu etkilendiği ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı (p>0.001) belirlenmiştir. 
Sonuç olarak, Öz Düzenleme Modeli'ne dayalı web tabanlı interaktif hemşire destek programının mastektomi olan hastalara uygulanabilir olduğu, hastaların beden değeri, bakım bağımlılığı ve hastalığa psiskosyal uyumuna olumlu katkı sağladığı söylenebilir.

Abstract:
This study is a mixed-method research conducted to determine the body value, care dependency and psychosocial adjustment to the disease of individuals after mastectomy with the Web-based Interactive Nurse Support program based on the Self-Regulation Model.
The study population consisted of patients who underwent mastectomy between October 2022 and January 2023. The qualitative research part was conducted with ten patients determined by the criterion sampling method. Within the scope of the research problem, four main themes were reached as "Receiving Breast Cancer Diagnosis, Treatment Process, Coping with the Disease and Support Resources, Life after Breast Cancer". In the quantitative part of the randomized controlled experimental study, a web-based interactive nurse support program based on the Self-Regulation Model was applied to 67 patients in four weeks. The patients included in the study were assigned to the groups by block randomization method after the scales were applied. During the research process, reminder and motivational messages were sent to the patients twice a week. Patients in the control group benefited from routine practice and training booklet and no intervention was performed. The research data were collected three times before the training, in the first and third week of the operation, with the Personal Information Form, Body Value, Care Dependency and Psychosocial Adaptation to Illness-Self-Report Scale.
In the post-test after the training applied to the patients, it was determined that the body value and psychosocial adjustment to the disease-self-report levels of the patients in the intervention group were statistically significantly (p<0.001) higher than the patients in the control group, and that the patients were positively affected by this process by approaching the preoperative mean score of care dependency levels, and there was no statistically significant difference between them (p>0.001).
In conclusion, it can be said that the web-based interactive nurse support program based on the Self-Regulation Model is applicable to patients with mastectomy and contributes positively to the individual's body value, care dependency, and psychosocial adjustment to illness.