Hipertansiyon hastalarında uyku hijyen eğitimi ve progresif gevşeme egzersizlerinin kan basıncı, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of sleep hygiene training and progressive relaxation exercises on blood pressure, sleep and quality of life in hypertensive patients
Yazar: SÜMEYYE YAVAŞİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLA ÖZDEMİR
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Hipertansiyon Hastalarında Uyku Hijyen Eğitimi Ve Progresif Gevşeme Egzersizlerinin Kan Basıncı, Uyku ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi
Amaç: Çalışmanın amacı hipertansiyon hastalarına verilen uyku hijyen eğitimi ve progresif gevşeme egzersizlerinin kan basıncı, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. 
Yöntem: Bu çalışma 01.10.2022-01.12.2022 tarihleri arasında Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'nde gerçekleştirildi. Hipertansiyon tanısı olan Pittsburgh uyku kalitesi indexi ile kötü uyku kalitesi saptanan 168 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar müdahale (n=78) ve kontrol (n=90) gruplarına randomize edildi. Müdahale grubuna konvansiyonel tedavilerine ek olarak progresif gevşeme eğitimi ve uyku hijyen eğitimi verilerek dört hafta süresince her gün uygulamaları istendi. Hastalara çalışma öncesinde sosyo-demografik form, pittsburgh uyku kalitesi indexi, SF-36 yaşam kalitesi ölçeği yöneltildi, sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı ölçüldü. Müdahale sonrası 1. ayda pittsburgh uyku kalitesi indexi, SF-36, sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı ölçümleri tekrarlandı. Müdahale grubunun progresif gevşeme egzersizleri ve uyku hijyen eğitimine uyumları değerlendirildi. Hastaların uyumlarına göre müdahale grubu progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi (n=40) ve uyku hijyen eğitimi (n=38) gruplarına ayrıldı. Progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi, uyku hijyen eğitimi ve kontrol grupları arasında tedavi sonrası pittsburgh uyku kalitesi indexi, SF-36 skorları, sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı seviyeleri karşılaştırıldı.  
Bulgular: Hastaların median yaşı progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi grubunda 67,5 (35-77 yıl), uyku hijyen eğitimi grubunda 58,5 (37-73 yıl), kontrol grubunda 65 (32-78) yıl idi. Kadın/erkek oranı progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi grubunda 1,5/1, uyku hijyen eğitimi grubunda 2,8/1, kontrol grubunda 1,5/1 idi. Progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi, uyku hijyen eğitimi ve kontrol grupları arasında cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum ve gelir düzeyi açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Müdahale öncesinde gruplar arasında pittsburgh uyku kalitesi indexi, SF-36, sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı seviyeleri açısından farklılık izlenmedi. Müdahale sonrasında, kontrol grubu pittsburgh uyku kalitesi indexi total skoru progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi (p=0,009) ve uyku hijyen eğitimi (p=0,002) grubundan daha yüksekti. SF-36 alt skorlarından "ağrı" skoru haricindeki tüm skorlar gruplar arasında benzerdi. Progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi grubunun sistolik kan basıncı seviyesi kontrol grubundan daha düşüktü (p=0,010). Progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi (p<0,001) ve uyku hijyen eğitimi grubunun (p=0,028) diyastolik kan basıncı seviyesi kontrol grubundan daha düşüktü. Progresif gevşeme egzersizi + uyku hijyen eğitimi ve uyku hijyen eğitimi grupları arasında kan basınçları açısından farklılık yoktu. 
Sonuç: Egzersiz ve uyku hijyen eğitimi hipertansiyon olgularında kan basınçlarının kontrolünde etkilidir. Kan basınçları üzerindeki etkilerine ek olarak, uyku kalitesi üzerinde de olumlu etkileri vardır.

Abstract:
The Effect of Sleep Hygiene Training and Progressive Relaxation Exercises on Blood Pressure, Sleep and Quality of Life in Hypertensive Patients
Objective: The aim of the study was to evaluate the effect of sleep hygiene training and progressive relaxation exercises on blood pressure, sleep and quality of life in hypertension patients. 
Method: This study was conducted between 01.10.2022-01.12.2022 in the Family Medicine Outpatient Clinic of Kütahya Health Sciences University Evliya Çelebi Training and Research Hospital. A total of 168 patients with hypertension diagnosed with poor sleep quality by pittsburgh sleep quality index were included in the study. Patients were randomised into intervention (n=78) and control (n=90) groups. The intervention group was given progressive relaxation training and sleep hygiene training in addition to their conventional treatment and were asked to apply them every day for four weeks. Socio-demographic form, pittsburgh sleep quality index, SF-36 quality of life scale, systolic blood pressure and diastolic blood pressure were measured before the study. Pittsburgh sleep quality index, SF-36, systolic blood pressure and diastolic blood pressure measurements were repeated at 1 month after the intervention. The compliance of the intervention group to progressive relaxation training and sleep hygiene training was evaluated. According to the compliance of the patients, the intervention group was divided into progressive relaxation training + sleep hygiene training in addition (n=40) and sleep hygiene training in addition (n=38) groups. Post-treatment pittsburgh sleep quality index, SF-36 scores, systolic blood pressure and diastolic blood pressure levels were compared between progressive relaxation training and sleep hygiene training, sleep hygiene training and control groups.
Results: The median age of the patients was 67.5 (35-77 years) in the progressive relaxation training + sleep hygiene training group, 58.5 (37-73 years) in the sleep hygiene training group and 65 (32-78) years in the control group. Female/male ratio was 1.5/1 in the progressive relaxation training + sleep hygiene training group, 2.8/1 in the sleep hygiene training group and 1.5/1 in the control group. No significant difference was found between the progressive relaxation training + sleep hygiene training, sleep hygiene training and control groups in terms of gender, educational level, marital status and income level. Before the intervention, there was no difference between the groups in terms pittsburgh uyku kalitesi indexi, SF-36, systolic blood pressure and diastolic blood pressure levels. After the intervention, the pittsburgh sleep quality index, total score of the control group was higher than that of the progressive relaxation training + sleep hygiene training, (p=0.009) and sleep hygiene training, (p=0.002) groups. All scores except the "pain" score among SF-36 sub-scores were similar between the groups. The systolic blood pressure level of the progressive relaxation training + sleep hygiene training group was lower than the control group (p=0.010). Diastolic blood pressure level of progressive relaxation training + sleep hygiene training, (p<0.001) and sleep hygiene training group (p=0.028) was lower than the control group. There was no difference in blood pressures between progressive relaxation training + sleep hygiene training, and sleep hygiene training groups. 
Conclusion: Exercise and sleep hygiene training are effective in the control of blood pressures in hypertension patients. In addition to their effects on blood pressures, they also have positive effects on sleep quality.