8. sınıf Türkçe ders kitabındaki dil bilgisi etkinliklerinin sezdirme yöntemine uygunluğu bakımından incelenmesi
Evaluation of grammar activities in the 8th grade Turkish course book in terms of suitability for intuitively learning method
Yazar: KÜBRA ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. PERİHAN GÜLCE ÖZKAYA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunca ortaokullarda ders kitabı olarak kabul edilen 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki dil bilgisi etkinliklerinin sezdirme yöntemine uygunluğu bakımından incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda MEB yayınlarına ait 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki dil bilgisi etkinlikleri, sezdirme yöntemine uygunluğu bakımından incelenmiştir. Araştırmanın modelini nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması oluşturmaktadır. Araştırma nesnesi olarak ortaokullarda kullanılan MEB yayınlarına ait 8. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan dil bilgisi etkinlikleri incelenmiştir. Araştırma kapsamında veriler, doküman analizi tekniğiyle elde edilmiştir. Dil bilgisi öğretiminde sezdirme yönteminin etkili bir şekilde kullanılması, öğrencilerin dil bilgisi konularını daha kalıcı bir şekilde öğrenmelerine katkı sağlamaktadır. Araştırma sonucunda, 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki toplam 28 dil bilgisi etkinliğinden 22'sinin, sezdirme yönteminin alıştırma yapma aşamasına yönelik dil bilgisi olaylarını yeniden tanıma işlemleriyle hazırlandığı, 3 etkinlikte incelenen olayın işlevini göstermeye ve değiştirmeye yönelik cümle oluşturma alıştırmaları yapıldığı, 2 etkinliğin ise cümle veya kısa metinlerde düzeltme işlemine yönelik olarak hazırlandığı tespit edilmiştir. 8. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan dil bilgisi etkinliklerinin çoğunun sezdirme yönteminin alıştırma yapma aşamasındaki belirli işlem türlerine uygun olduğu ancak basitten karmaşığa işlem sürecine uygun olarak hazırlanmadığı için genel olarak söz konusu yöntemin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. 
Anahtar kelimeler: Dil bilgisi etkinlikleri, sezdirme, 8. sınıf Türkçe ders kitabı

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the grammar activities in the 8th grade Turkish textbook, which is accepted as a textbook in secondary schools by the Ministry of National Education Board of Education and Discipline, in terms of their suitability for the sensemaking method. In this direction, the grammar activities in the 8th grade Turkish textbook belonging to the MEB publications were examined in terms of their suitability for the intuition method. The model of the research is a case study from qualitative research methods. As the research object, the grammar activities in the 8th grade Turkish textbook of MEB publications used in secondary schools were examined. Within the scope of the research, data were obtained through document analysis technique. The effective use of the intuition method in grammar teaching contributes to students' learning grammar topics in a more permanent way. As a result of the research, it was determined that 22 of the 28 grammar activities in the 8th grade Turkish textbook were prepared with the processes of re-recognizing grammar events for the practice stage of the intuition method, 3 activities were sentence formation exercises to show and change the function of the event examined, and 2 activities were prepared for correction in sentences or short texts. In the 8th grade Turkish textbook, it was determined that most of the grammar activities in the 8th grade Turkish textbook were suitable for certain types of operations in the practice stage of the intuition method, but the method in question was generally not taken into consideration because it was not prepared in accordance with the simple-to-complex process.
Keywords: Grammar activities, intuition, 8th grade Turkish textbook