Çocukluk çağında travmaya maruz kalmış ergenleri güçlendirmeye  yönelik grup müdahale programının etkililiği: psikolojik sağlamlık, benlik saygısı, risk alma ve kendine zarar verme
Investigation of the effectiveness of the psychoeducation group intervention program to improve psychological strength in agents with childhood trauma
Yazar: İLHAN ALPAYDIN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikoloji = Psychology ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Çocukluk dönemi insan hayatında en savunmasız olunan ve başkasına muhtaç olduğumuz bir dönemdir. Bu dönemde yaşanılan travmatik yaşantılar yaşamın ileri dönemlerinde istenmeyen sonuçlar yol açabilmektedir. Ancak yaşanılan travmatik yaşantılara rağmen psikolojik sağlamlık özelliği yüksek olan kişilerde yaşamın ilerleyen dönemlerinde olumsuz sonuçların yaşanma olasılığı daha düşük olduğu görülmektedir. Psikolojik sağlamlık özelliğinin zorlayıcı yaşantılar karşısında kişilerde önleyici bir işlevi olabilmektedir. Araştırmada incelenen çocuk çağı travmatik yaşantılar, benlik saygısı, kendine zarar verme ve riskli davranışlara karşı da psikolojik sağlamlığın önleyici bir kalkan ve iyileştirici bir görev görmesi beklenmektedir. 
Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı  tarafından UNICEF'in finansal desteği ile hazırlanmış Psikolojik Sağlamlık Psikoeğitim Programının (PSPP-Lise Düzeyi) ergen grubu güçlendirmeye yönelik olarak etkisi incelenmiştir.  Araştırma İstanbul'da lise düzeyinde, sosyo-ekonomik açıdan düşük bir bölgede eğitim veren bir devlet okulunda yürütülmüştür. Çocukluk çağı travmalarının mevcut olması ve psikolojik sağlamlıklarının düşük olması bir risk faktörü olarak kabul edilmiştir.  Programın uygulandığı devlet okulunda tüm lise öğrencilerinden (N=466) ölçüm alınarak belirlenen risk faktörüne sahip  ergenlerde grup müdahale programı gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ölçme araçı olarak Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33), Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CD-RISC), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri ve Ergenlerde Risk Alma Ölçeği kullanılmıştır. Deney (n= 11) ve kontrol (n= 12) gruplarının ön test ve son test toplam puanları için Mann- Whitney U testi kullanılarak grupların kendi içlerinde ve gruplar arası fark olup olmadığına sınanmıştır. Analizler sonuçunda çocukluk çağında travmaya maruz kalmış ergenleri güçlendirmeye  yönelik grup müdahale programının, ergenlerde psikolojik sağlamlık ve benlik saygısını arttırmış olduğu bulunurken, ergenlerde kendine zarar verme ve risk alma davranışını azaltığı görülmüştür.

Abstract:
Childhood is a period when we are most undefended and are need of others in human life. Negative experiences that will traumatic effect experienced in this period may lead to negative consequences in later stages of life. However, despite the traumatic experiences, it is seen that the probability of experiencing negative results in the later stages of life is lower in people with high psychological resilience. Psychological resilience may have a preventive function in people in view of challenging experiences. It is expected that psychological resilience will act as a preventive shield and fulfil a curative duty against child traumatic experiences, self-esteem, self-harm and risky behaviors examined in the research.
The aim of this study is to examine the effect of the Psychological Resilience Psychoeducation Program (PRPP-High School Level), which was prepared by the Ministry of National Education with the financial support of UNICEF, on empowering the adolescent group. The research was carried out in a public school in Istanbul, which provides education at the high school level in a low socio-economic region.  Presence of childhood traumas and low psychological resilience were accepted as a risk factor. In the public school where the program was carried out, a group intervention program was executed on adolescents with risk factors determined by measuring (N=466) from all high school students. Childhood Trauma Scale (CTQ-33), Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC), Rosenberg Self-Esteem Scale (RBSS), Self-Harm Behavior Assessment Inventory and Adolescent Risk Taking Scale were used as measurement tools in the study. For the pre-test and post-test total scores of the experimental (n= 11) and control (n= 12) groups, the Mann-Whitney U test was used to test whether there was a difference within the groups and between the groups. As a result of the analyzes, it was observed that the group intervention program aimed at empowering adolescents who were exposed to childhood trauma increased psychological resilience and self-esteem in adolescents, while it decreased self-harming and risk-taking behavior in adolescents. Consequently, it was observed that the group intervention program increased the psychological resilience level of adolescents with childhood trauma.