Otizm spektrum bozukluğu tanısı konmuş çocuklarda fiziksel aktivite müdehalesinin beyin ve bilişsel gelişim üzerindeki etkileri: bir EEG çalışması
Effects of physical activity intervention on brain and cognitive development in children diagnosed with autism spectrum disorder: an eeg study
Yazar: SEVİM AKŞİT
Danışman: PROF. DR. BÜLENT AĞBUĞA
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beyin = Brain ; Beyin aktivasyon deneyleri = Brain activation experiments ; Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklılıkla öğrenme yaklaşım temelli fiziksel aktivite müdahalesinin otizm spektrum bozukluğu belirtilerine,  tekrarlayıcı davranış değişimine ve beyin aktivasyonuna etkisinin belirlenerek incelenmesidir. Bu araştırmanın modeli nicel ve deneysel araştırma desenlerinden kontrol gruplu ön ve son test desendir. Araştırmanın örneklemi, İstanbul Anadolu Yakasında özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine kayıtlı olan OSB tanısı konmuş çocuklardır. Örneklem grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemi yoluyla seçilen 21 OSB'li çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği-2 (GOBDÖ-2-TV), Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği-Revize-Türkçe Versiyonu (TEDÖ-R-TV) ve Elektroensefalografi (EEG) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde Spss 27 ve Fourier dönüşümü ile bağımlı gruplarda t testi ve bağımsız gruplarda t testi analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, deney grubunda kompulsif (zorlantılı) davranışlar, sosyal etkileşim, TEDÖ-R-TV ve GOBDÖ-2-TV'in toplam puanlarında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Bununla birlikte deney grubunda frontal bölgesinin teta ve gama bant gücünde, parietal oksipital bölgesinin düşük alfa bant gücünde ve orta hattın gama bant gücünde anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, otizm belirtileri, fiziksel aktivite, farklılıkla öğrenme yaklaşımı, EEG, beyin gelişimi, bilişsel gelişim

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effects of a learning with difference approach-based physical activity intervention on ASD symptoms, behavioral changes and brain activation in children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). The model of this research is the control group pre- and post-test design, which is one of the quantitative and experimental research designs. The sample of the study is the children diagnosed with ASD who are registered to special education and rehabilitation centers on the Anatolian Side of Istanbul. It consists of 21 children with ASD selected through criterion sampling. The data of the study were collected through Gilliam Autism Rating Scale-2 (TV-GARS-2), Repetitive Behavior Scale-Revised (RBS-R-TV) and Electroencephalography. Spss 27 and Fourier transform, t test in dependent groups and t test analysis in independent groups were used to solve the sub-problems of the research. Considering the results of the study, it was observed that there was a significant difference in the total scores of compulsive (compulsive) behaviors, social interaction, RBS-R-TV and TV-GARS-2 in the experimental group. However, significant differences were found in the theta and gamma band strength of the frontal region, low alpha band power of the parietal occipital region, and gamma band strength of the midline in the experimental group.

Keywords: Autism spectrum disorder, autism symptoms, physical activity, learning with diversity, EEG, brain development, cognitive development