Özel eğitim öğrencilerinin eğitiminde görsel sanatlar dersine yönelik öğretmen görüşleri
Teachers' views about visual arts lesson in educating students of private education
Yazar: VESİLE ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE OKUR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Günümüzde eğitimin çeşitli tanımları yapılmıştır. En genel ifade ile eğitim; bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı olarak istendik yönde davranış değiştirme, oluşturma sürecidir. Sanat eğitimi, normal gelişim gösteren çocukların bedensel gelişimine katkı sağladığı gibi özel eğitime ihtiyacı olan çocuklarında bedensel, zihinsel ve duygusal gelişimine katkı sağlar. Görsel sanat eğitimi, eğitim ile sanatın değişik konularda, değişik boyutta ve ağırlıkta bir araya geldiği bir alandır.  Çevreyle ilk tanışma, görme ve algılama, adlandırma ve düzenleme ile başlayan sanat eğitimi; daha sonra ürün verme, üründen tat alma olarak gelişir. Bu çalışmanın temel amacı, görsel sanatlar dersi ders müfredatının özel eğitim öğrencilerinin eğitimine katkısı ve ilgili özel eğitim öğrencileri ile çalışan özel eğitim öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Tarama modelinde nitel olan bu çalışma görsel sanatlar öğretmenleriyle yapılan görüşme sonuçlarının analizine dayalıdır. Bu araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Batman İlindeki okullarda görev yapmakta olan özel eğitim öğretmenleri oluşturmaktadır. Görüşmeye 32 özel eğitim öğretmeni gönüllülük esasına dayalı olarak katılmıştır. Çalışmada kullanılan ölçekler için ilk olarak ölçek sahiplerinden izin alınmıştır. Araştırma verileri Öğretmenlerle birebir görüşmeler yapılarak bizzat araştırmacı tarafından toplanmıştır. Görüşme formunu geliştirilmesinde ilgili literatür ve uzman görüşlerinden faydalanılmıştır.  Bu kapsamda toplamda 9 soru özel eğitim öğretmenlerine sorulmuştur. Analiz işleminde öncelikle "Öğretmen Görüşme Formu"ndan elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılmış, ardından verilerin içerik analizine geçilmiştir. Araştırma sonucunda özel eğitim öğretmenlerinin, görsel sanatlar eğitimi ile ilgili olarak öğretmenlerin bazılarının eğitim almadığı, bir kısmının üniversitedeki eğitime ek olarak özel ve devlet kurumları tarafından eğitimler aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca görsel sanatlar dersi özel eğitim öğrencilerinin hangi becerilerini geliştirdiği ile ilgili olarak öğretmenlerin görüşleri incelendiğinde kalem tutma, makas tutma, kesme, yapıştırma, eşleştirme, yaratıcılık, odaklanma, boyama becerilerinin geliştirilmesine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Görsel sanatlar öğretiminin özel eğitimde daha etkili kullanılabilmesi için öğretmenlerin önerilerinin branş öğretmenleriyle birlikte ortak çalışmaların yapılması, uygun atölyelerin yapılması ve gerekli olan materyallerin tasarlanması, derse girecek olan görsel sanatlar öğretmenlerinin özel eğitim bilgilerinin olması şeklinde öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, Görsel Sanatlar, Görsel Sanat Eğitimi, Görsel Sanat Dersi, Özel Eğitim Öğrencileri

Abstract:
Today, various definitions of education are made. Education with the most general expression; it is the process of creating, changing behavior in a deliberate manner in the individual's behavior through his own life. Art education contributes to the physical development of children with normal development and their physical, mental and emotional development in their children who need special education. Visual art education is an area where education and art come together in different subjects and in different sizes and weights. Art education starting with the first acquaintance with the environment, seeing and perception, naming and editing; then the product develops as a taste-inducing product. The main aim of this study is to determine the contribution of visual arts course curriculum to the education of special education students and the opinions of special education teachers working with related special education students. This study, which is qualitative in the screening model, is based on an analysis of the results of interviews with visual arts teachers. The study group of this study consists of special education teachers working in schools in Batman in the 2018-2019 academic year. 32 special education teachers participated in the interview on a voluntary basis. For the scales used in the study, permission was first obtained from the scale owners. The research data were collected by the researcher personally by making one-on-one interviews with the teachers. The relevant literature and expert opinions were used in the development of the interview form. In this context, 9 questions were asked to special education teachers. In the analysis process, the data obtained from the içerik Teacher Interview Form elde were transferred to the computer environment and then the content analysis of the data was started. As a result of the study, it has been concluded that some of the teachers do not receive education in relation to the visual arts education, some of them have received training by private and state institutions in addition to university education. In addition, when the opinions of teachers regarding the skills of special education students in visual arts lesson were examined, it was concluded that they contributed to the development of pencil, scissor, cutting, gluing, matching, creativity, focusing and painting skills. In order to use the visual arts teaching more effectively in special education, suggestions have been made for the suggestions of the teachers to collaborate with the branch teachers, to make the appropriate workshops and to design the necessary materials, and to have the special education information of the visual arts teachers.

Keywords: Special Education, Visual Arts, Visual Art Education, Visual Art Course, Special Education Students