Duygu düzenleme güçlüğü, yeme stilleri ve mükemmeliyetçilik özelliklerinin yeme bozukluğu belirtileri ile ilişkisinin incelenmesi
An analysis of the relationship of difficulties in emotion regulation, eating styles and perfectionism attributes with the symptoms of eating disorders
Yazar: NİLGÜN KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUNTAY ARCAN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Yemek yemek = Eating ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmada, yeme bozukluğu belirtileri gösteren ve göstermeyen yetişkin katılımcıların mükemmeliyetçilik özellikleri, duygu düzenleme güçlükleri ve yeme stilleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amaçlanmıştır. Bununla birlikte mükemmeliyetçilik özellikleri, duygu düzenleme güçlüğü ve yeme stilleri ile yeme bozukluğu belirtileri arasındaki ilişkilerin araştırılması hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye genelinde 18-65 yaş arası kilo problemi yaşayan toplam 275 yetişkin katılımcı oluşturmaktadır. Bu çalışma kapsamında veri toplamak amacıyla katılımcıların yeme stillerini belirlemek için Hollanda Yeme Davranışları Anketi, duygu düzenlemede yaşanan güçlük düzeyini belirlemek için Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, mükemmeliyetçi özelliklerini belirlemek için APS-R Mükemmeliyetçilik Ölçeğinin Kısa Formu, yeme bozukluklarını belirlemek için REZZY Yeme Bozuklukları Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 16.0 paket programı ile çözümlenmiş; analizlerde bağımsız gruplar için t-Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda yeme bozukluğu açısından riskli olan ve olmayan katılımcıların mükemmeliyetçilik özellikleri, duygu düzenleme güçlüğü düzeyleri ve yeme stilleri açısından farklılık gösterdiği bulunmuştur. Diğer yandan yeme bozukluğu belirtileri ile vücut kitle indeksi, yeme stilleri, mükemmeliyetçi özellik değişkeni olan çelişki duygu düzenleme güçlüğü toplam puanı ve farkındalık hariç alt boyutlarının ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca, yapılan regresyon analizi sonucunda vücut kitle indeksi, uyumsuz mükemmeliyetçi özellik değişkeni olan çelişki, duygu düzenleme güçlüğü alt boyutlarından kabul etmeme, dışsal yeme ve duygusal yeme stillerinin yeme bozukluğu belirtileri ile anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili literatür kapsamında tartışılmış, çalışmanın klinik sonuçları, araştırmanın sınırlılıkları ve daha sonra yapılacak araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of the present study was to compare the participants who have and do not have eating disorder symptoms on perfectionist traits, emotion regulation difficulties and eating styles. Additionally, it was aimed to investigate the relationships of eating disorder symptoms with perfectionist traits, emotion regulation difficulties, and the eating styles. The sample of the study was composed of 275 adult participants in Turkey who had weight problem and aged between 18 and 65. The Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) was used to assess the participants' eating styles, Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) was used to assess the participants' emotion regulation difficulties, Short Form of the Revised Almost Perfect Scale (APS-R) was used to assess the participants' perfectionist traits, and REZZY Eating Disorders Scale was used to assess the participants' eating disorder symptoms. The data was analyzed by SPSS 16.0 and independent group t-tests, Pearson Correlation and Hierarchical Regression analyses were conducted. The results of the study showed that there were significant differences between participants who had eating disorder symptoms and others who did not, in terms of perfectionist characteristics, level of emotion regulation difficulties and eating styles. On the other hand, it was found that eating disorder symptoms were correlated with body mass index, eating styles, contradiction factor of the perfectionism construct, total score of emotion regulation difficulties and other emotion regulation factors except awareness. Furthermore, the regression analysis has yielded that the symptoms of eating disorders were associated with body mass index, contradiction factor of the maladaptive perfectionism, non- acceptance dimension of emotion regulation difficulties, and external and emotional eating styles. The findings have been discussed in the light of the relevant literature, and the clinical results, limitations of the study as well as suggestions for future studies have also been provided.