2018-2022 yılları Liselere Giriş Sınavı matematik sorularının matematik öğretimine yansımalarının incelenmesi
Investigating the reflection of 2018-2022 high school entrance exam mathematics questions on mathematics teaching
Yazar: SONGÜL YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE GÖZDE DİDİŞ KABAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı 2018-2022 yılı Liselere Giriş Sınavı'nın (LGS) matematik sınav
sorularına yönelik öğretmen görüşlerini ve değişen soru yapılarının matematik öğretimine ne
düzeye kadar yansıdığını incelemektir. Araştırmanın verileri 2022-2023 eğitim öğretim yılının
bahar döneminde toplanmıştır. Bu araştırma Tokat ilinde devlet okullarında görev yapan 8.
sınıf matematik dersine giren 10 ortaokul matematik öğretmeni ile yapılmıştır. Bu araştırma
nitel bir araştırma olup, araştırmanın veri kaynaklarını öğretmenlerle yapılmış yarı
yapılandırılmış birebir görüşmeler, 8. sınıfın güz dönemine ait matematik yazılı soruları,
öğretmenlerin ders anlatımlarını içeren öğrenci matematik ders defterleri ve öğretmenlerin Z-
kitaptan çözdükleri beceri temelli sorulara ait dokümanlar oluşturmaktadır. Birebir
görüşmelerden ve dokümanlardan elde edilen veriler tek tek incelenmiş ortak verilerden
kodlar ve kategoriler oluşturulmuştur. Daha sonra kodların kaç öğretmen tarafından
tekrarlandığını gösteren sıklık düzeyleri frekans olarak belirlenmiştir. Elde edilen kodlar ve
frekanslar tablo şeklinde gösterilmiş ve bu tablolar bulgular kısmında yorumlanmıştır.
Araştırmanın bulguları öğretmenlerin LGS matematik sorularını zor ve ayırt edici
sorular olarak gördüklerini göstermiştir. Öğretmenlerin bir kısmının beceri temelli soruların
öğrencilerin üst düzey becerilerini geliştirdiği, ancak bir kısmının bu tarz soruları
anlayamayan öğrencileri dersten kopardığı düşüncesinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin
beceri temelli soruların ise kendileri geliştirip güncellediğini ancak motivasyonunu
düşürdüğü, üzerindeki baskı ve iş yükünü arttırdığı fikrinde olduğunu ortaya çıkmıştır. Sınav
sistemindeki değişiklikle birlikte öğretmenlerin öğretimlerinin özellikle 8. sınıf düzeyinde
matematik öğretiminde değişikliğe gittikleri görülmüştür. Öğretmenlerin 8. sınıf düzeyi matematik öğretiminde konu ve kazanımları temel olarak verip, beceri temelli soru
çözümlerine ağırlık verdikleri görülmüştür. Öğretmenlerin derslerinde tutturduğu notlarda
daha çok alıştırma ve beceri temelli soru özelliklerine uygun soru/problem çözdüğü, beceri
temelli soruları öğrencilerine not tutturmadığı bu tarz soruları Z-Kitaplardan çözdüğü tespit
edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bir başka bulgu ise öğretmenlerin yazılı sınavlarında
alıştırma ve beceri temelli soru özelliklerine uygun bazı sorulara yer verseler bile, çoğunlukla
beceri temelli soruları sınavlarında sormadığı olmuştur.

Abstract:
This study aims to examine teachers' opinions about the mathematics exam questions
of the 2018-2022 High School Entrance Examination and to what extent the changing
question structures are reflected in mathematics teaching. The data of the research was
collected in the spring semester of the 2022-2023 academic year.
This research was conducted with 10 middle school mathematics teachers, who taught
8th grade mathematics in public schools in Tokat. As a qualitative research, the data sources
of the research were semi-structured one-on-one interviews, 8 th -grade fall semester
mathematics exam questions, students' course notebooks of 8 th -grade fall semester, and the
skill-based questions which teachers preferred to solve from the Z-books. The data obtained
from one-on-one interviews and documents were examined one by one and codes and
categories were created from common data. Then, the frequency levels showing how many
teachers repeated the codes were determined as frequencies. The obtained codes and
frequencies were shown in tables and these tables were interpreted in the findings section.
The findings of the research showed that teachers thought LGS mathematics questions
as difficult and distinctive questions. Furthermore, some of the teachers thought that skill-
based questions develop students' high-level skills, but some of them thought that students
who could not understand such questions were distracted from the course. The findings also
displayed those teachers developed and updated themselves through skill-based questions, but
they thought that these questions reduced their motivation and increased the pressure and
workload on them. Furthermore, with the change in the examination system, teachers'
teaching has changed, especially in teaching mathematics at the 8th grade level. Teachers gave the subjects and objectives as the basis for teaching 8 th -grade mathematics and focus on
skill-based question solutions. It has been determined that teachers mostly were solving
questions/problems by the characteristics of exercises and skill-based questions in the notes
they take in their lessons and that they did not have their students take notes on skill-based
questions and solve such questions from Z-books. Another finding obtained from the research
was that although teachers included some questions that fit the characteristics of practice and
skill-based questions in their written exams, they mostly did not ask skill-based questions in
their exams.