1 mart 2003 Tezkeresi'nin Türkiye- ABD ilişkilerine ve Türkiye'nin terörle mücadelesine etkisi
Memorandum of March 1st 2003 the Turkey-USA relations and the effect of fighting terrorism in Turkey
Yazar: SERCAN TUNALI
Danışman: DOÇ. DR. EMEL GÜLDEN OKTAY
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 1 Mart 2003 Tezkeresi = 1 March 2003 Note ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; PKK = PKK ; Terör = Terror ; Terörle mücadele = Counterterrorism ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Birinci Körfez Savaşı ile Irak'ı yıpratan ve ağır ekonomik ambargolarla bu ülkeyi iyice zayıflatan ABD, 11 Eylül saldırılarından sonra bu ülkede kitle imha silahları olduğunu iddia ederek baskılarını arttırmıştır. Saddam Hüseyin rejimini devirip Irak'ı demokratikleştirmeye karar veren ABD, 2003 yılında bu ülkeyi işgal etmeden önce Türkiye üzerinden bir cephe açmak istemiştir. Bunun için Türkiye'den yeni üsler istemiş, Türk topraklarında yaklaşık 62.000 Amerikan askerinin konuşlanmasını talep etmiştir. Bunun karşılığında ABD, Türkiye'ye Kuzey Irak'ta aynı sayıda askerle tampon bölge oluşturmasına izin verebilecektir. Dolayısıyla Türkiye olası bir göçü burada karşılayabilecek, Irak'ın şekillenmesinde söz sahibi olabilecek, PKK/KONGRA-GEL terör örgütü mensuplarının Türkiye'ye sızması önlenecek ve örgütün baskı altına tutulması sağlanacaktır.Irak krizi konusunda Hükümet tarafından 1 Mart 2003 tarihinde yapılan gizli oturumla TBMM'ne sunulan 1 Mart Tezkeresi, Meclis tarafından kabul edilmemiştir. 1 Mart Tezkeresi'nin reddedilmesi ile ABD tarafı tam bir hayal kırıklığına uğramıştır. Bu durum Türk-Amerikan ilişkilerinde büyük bir krize yol açmıştır. Kuzeyden kara gücünü Irak'a sokamayan ABD 20 Mart 2003'te Irak'a saldırmış, aynı yılın 1 Mayıs'ında ABD Başkanı George W. Bush, Irak Savaşı'nın bittiğini ilan etmiştir. Bundan sonra Türkiye yeni bir durumla karşı karşıya gelmiştir. Artık güneydeki komşusu Irak değil ABD olmuştur. Dolayısıyla ABD ile anlaşmadan Kuzey Irak'ta kampları bulunan PKK terör örgütüne müdahale etmek mümkün olmayacaktır.1 Mart Tezkeresi'nin kabul edilmeyişi, Türkiye'yi PKK terörü ile mücadelede nasıl etkilenmiştir? Kimilerine göre Türkiye tezkereyi reddetmekle terörü bitirme fırsatını kaçırmış, Kuzey Irak'taki etkinliğini yitirmiştir. Kimilerine göre Türkiye, onurlu bir duruş sergilemiş ve ABD işgalinden kurtulmuştur. 1 Mart Tezkeresi'nin kabul edilmeyişi sonrası Türkiye'de terörün önemli ölçüde arttığı görülmüştür. Bununla birlikte 1 Mart Tezkeresi'nin reddedilmesi uzun vadede Türkiye için daha olumlu olmuştur.

Abstract:
Iraq has been weakened and damaged with First Gulf War and serious economic embargos by USA. After September 11 attack, USA had put more pressure on Iraq and claimed that there are mass destruction weapons. Also USA has decided to bring down the regime of Saddam Hussein and wanted to open new war zones through Turkey, before occupation of Iraq. In order to do this, USA asked from Turkey for new bases and deployment of about 62.000 American soldiers to Turkish lands. As a return of this request, USA offered Turkey to giving permission of build up buffer zone in Northern Iraq. Thus, Turkey would prevent potential immigration, gain authority on restructuring activities on Iraq, prevent PKK/ KONGRA GEL terrorist group?s infiltration, and hold down of terrorist organization.After Iraq crisis, Memorandum of March 1st has been presented to Turkish Grand National Assembly in a secret session and rejected by the Council. By the rejection of Memorandum of March 1st, USA side had complete disappointment. This situation caused such a big crisis for Turkish American relationships. USA, which could not get their land force from North, attacked to Iraq on March 20, 2003. President of US George W. Bush announced that, Iraq War was over same year on May 1st. After that Turkey has confront of new situation. Its neighbor on south became USA not Iraq anymore. Thus, without agreeing with USA, it will not be possible to intervene to PKK terrorist organization, which has camps in Northern Iraq.How did the refusal Memorandum of March 1st affect Turkey for its struggle against PKK terrorism? According to some people, by refusing the memorandum Turkey missed the chance to end terrorism. According to other people, Turkey performed honorable attitude and got rid of USA occupation. Terrorism in Turkey after the refusal Memorandum of March 1st was found to increase significantly. However, refusal Memorandum of March 1st for the long term Turkey has become more positive.