Öğrenen örgüt oluşturulmasında dönüşümcü liderliğin ve kişisel kültürel değerlerin etkisi: Beden eğitimi ve spor alanındaki yükseköğretim kurumlarında bir araştırma
The effect of transformational leadership and personal cultural values on creating a learning organization: A research in higher education institutions in the field of physical education and sports
Yazar: NURŞEN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. F. PERVİN BİLİR
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada, beden eğitimi ve spor alanındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenen örgüt oluşturulmasında dönüşümcü liderliğin ve kişisel kültürel değerlerin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda beden eğitimi ve spor alanındaki yükseköğretim kurumlarında çalışan akademik personelden uygun örnekleme yolu ile seçilen ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan (81'i kadın, 247'si erkek,  253'ü spor bilimleri fakültesinden, 75'i beden eğitimi ve spor yüksekokulundan) 328 akademik personel, örneklemi oluşturmuştur.
Araştırmanın verileri, Ocak-Şubat 2021 tarihleri arasında, öğrenen örgütlere yönelik olarak Watkins ve Marsick (1997) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlama çalışması Basım ve ark. (2007) tarafından yapılan "Öğrenen Örgüt Boyutları Ölçeği", dönüşümcü liderliğe yönelik olarak Podsakoff ve ark.'nın (1990) geliştirdiği ve Türkçe'ye uyarlama çalışmasının İşcan (2002) tarafından yapıldığı "Dönüşümcü Liderlik Ölçeği" ile kişisel kültürel değerlere yönelik olarak da Yoo ve ark. (2011) tarafından geliştirilmiş olan ve Türkçe'ye araştırmacı tarafından uyarlama çalışması yapılan "Kişisel Kültürel Değerler Ölçeği (KKDÖ)" aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde, normallik dağılımının belirlenmesi için Scatter Plot Matrix dağılımları ile çok değişkenli Mardia normallik testi, tanımlayıcı istatistikler (f,   , %), çoklu varyans analizi (MANOVA), farklılığın kaynağını belirlemeye yönelik olarak Post Hoc testleri  yapılmıştır. Ayrıca yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda öğrenen örgüt oluşturulmasında; dönüşümcü liderliğin vizyon-ilham sağlama ve uygun rol modeli olma, grup amaçlarının kabulünü sağlama, entelektüel teşvikte bulunma, bireysel ilgi gösterme ve yüksek başarı beklentisine sahip olma alt boyutları ile kişisel kültürel değerlerin güç mesafesi ve ortaklaşacılık alt boyutlarının doğrudan etkisi olduğu görülmüştür. 
Sonuç olarak; öğrenen örgüt oluşturulmasında dönüşümcü liderlik ve kişisel kültürel değerler önem taşımaktadır.

Anahtar Sözcükler: Beden eğitimi ve spor, dönüşümcü liderlik, kişisel kültürel değerler, öğrenen örgüt, yükseköğretim kurumu.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the effect of transformational leadership and personal cultural values on creation of learning organization in higher education instutions in the field of physical education and sports.
For this purpose, the sample of the study consisted of 328 academic staff who were selected through convinience sampling and volunteered to participate in the research and work in higher education instutions in the field of physical edycation and sports ( 81 women and 247 men; 253 of them are in sports sciences faculty, 81 of them are in physical education and sports collage).
The data of the study were collected, between january-february 2021, through "The Learning Organization dimensions Scale" which was developed by Watkins and Marsick (1997) for learning organizations and adapted into Turkish by Basım et al. (2007), "The Transformational Leadership Scale" for transformational leadership which was developed by Podsakoff et al. (1990) and adapted to Turkish by İşcan (2002), and "The Personal Cultural Values Scale" developed by Yoo et al. (2011) for personal cultural values and adapted to Turkish by the researcher. In the analysis of the data, to determine the normality distribution; ScatterPlotMatrix distributions and multivariate Mardia normality test were used; descriptive statistics (f,   , %), multiple variance analysis (MANOVA), and in order to determine the source of the difference Post Hoc tests was used. In addition, structural equation modeling was used. 
As a result of analyzes; providing vision-inspiration and being an appropriate role model, ensuring the acceptance of group goals, providing intellectual encouragement, showing individual attention and having a high expectation of success sub-dimensions of transformational leadership and the power distance and collectivity sub-dimensions of personal cultural values have a direct effect on the creation of  learning organization. 
As a result; transformational leadership and personal cultural values are important in creating a learning organization.

Keywords: Physical education and sports, transformational leadership, personal cultural values, learning organization, higher education institution.