Türkiye'de bürokrasi ve siyaset ilişkileri: Siyasi partilerin seçim beyannameleri üzerinden bir inceleme
Bureaucracy and political relations in Turkey: A study of political parties over election leaflets
Yazar: SAMİ ÖZORAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA OKUR ÇAKICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Beyanname = Written statement ; Bürokrasi = Bureaucracy ; Kamu bürokrasisi = Public bureaucracy ; Seçimler = Elections ; Siyaset = Politics ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi seçimler = Political elections

Özet:
Bürokrasi ve siyasal iktidar ilişkisi aynı değerler ve aynı araçlarla, aynı hedefler doğrultusunda uyum içerisinde çalışmaları esasına göre kurulmuştur. Bu anlamda siyasal iktidarlar topluma hizmet noktasında ve ülke yönetimine dair karalar almaktadır. Bürokrasi ise siyasal iktidarın almış olduğu bu kararları uygulamaktadır. Bürokrasi ve siyaset ayrımı teorik olarak bu şekilde ifade edilmektedir. Ancak, günümüz gerekçeleri anlamında ve yönetsel uygulama da durum teorideki gibi gerçekleşmemektedir. Bu bağlamda Tanzimat döneminden Osmanlı imparatorluğunun yıkılışına kadar olan dönemde siyaset ve bürokrasi ilişkisine bakıldığında bürokrasinin zaferle ayrıldığı görülmektedir. Özellikle tek parti döneminde bürokrasinin daha da güçlendiğini ve bu dönemde devrimleri uygulama ve topluma benimsetme anlamında büyük rol üstlendiği görülmektedir. Çok partili hayatla beraber siyasal iktidarlar bürokrasiyi, sadece kendilerinin aldığı kararların uygulayıcısı konumuna getirmeye çalışmışlardır. Fakat bürokrasi bu dönemde yine galip gelen taraf olmuştur. 1980'lerden sonra ise kurulan Üst Kurullar sayesinde bürokrasi siyasal iktidarlar karşısında önemli güç haline gelmiştir. 2000 yılında sonrasına baktığımızda ise, AK Parti döneminde gerçekleşen AB uyum süreci, teknolojiyle beraber gelişen elektronik alanlar ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle bürokraside dönmüşüme gidildiği görülmektedir. Bu dönüşümle beraber bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunları ve bu sorumların çözümlerine yönelik çalışmalar söz konusu olmuştur. 
Bu çalışmada önce bürokrasinin kavramsal ve kuramsal çerçevesi üzerinde durularak bürokratik sorunlara yer verilmektedir. Sonra Osmanlı İmparatorluğu'ndan başlayarak, Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar geçen süreçte bürokrasi ve siyasetin birbirlerini nasıl etkiledikleri, birbirleriyle nasıl bir ilişki içerisinde oldukları, uyum içerisinde yapmış oldukları çalışmalar ve çatışmalar detaylı bir şekilde incelenmektedir. Bu bağlamda dönemin şartlarına ve siyasi iktidarların izlemiş olduğu politikalara göre bürokrasinin gelişmesinden ve kendini yenilemesinden bahsedilmektedir. 2018 seçim beyannamelerinden hareketle bürokrasiye, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarına ve bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarının çözümlerine yönelik görüşler ve vaatler bağlamında gerekli incelemeler yapılmıştır. Daha sonra beyannamelerde bürokrasiye ilişkin kullanılan temel kavramların, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarına yönelik temel kavramların ve bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarının çözümlerine yönelik temel kavramların neler olduğu tespit edilmiş; bu kavramların seçim beyannamelerinde tekrar edilme sayıları ve oranları, bu tekrar edilme sayılarının ve oranlarının farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir.
Çalışmada, 2018'de gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimi ve genel seçimlere katılarak barajı geçen Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Halkların Demokratik Partisi (HDP), İYİ Parti ve Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) seçim beyannamelerinden hareketle bürokrasiye, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarına ve bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarının çözümlerine yönelik görüşlerinin ve vaatlerinin analizi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda ise, beyannamelerde geçen bürokrasiye ilişkin kavramların, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarına yönelik kavramların, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarının çözümlerine yönelik kavramların neler olduğunu, bu kavramların tekrar edilme sayıları ve oranları, bu tekrar edilme sayılarının ve oranlarının farklılık gösterip göstermediğinin tespiti amaçlanmaktadır. Bu çalışma sonucunda partilerin 2018 seçim beyannamelerinde; bürokrasiye, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarına ve çözümlerine yönelik görüşleri; bürokrasiye ilişkin kavramların, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarına yönelik kavramların, bürokrasinin yapısal ve işlevsel sorunlarının çözümlerine yönelik kavramların neler olduğu, bu kavramların tekrar edilme sayıları ve oranları, bu tekrar edilme sayılarının ve oranlarının farklılık gösterip göstermediği tespit edilmiş olunacaktır.

Abstract:
The relationship between bureaucracy and political power has been established on the basis of working in harmony with the same values and tools, in line with the same goals. In this sense, political powers take decisions regarding the service to the society and the administration of the country. Bureaucracy, on the other hand, implements these decisions taken by the political power. The distinction between bureaucracy and politics is theoretically expressed in this way. However, in the sense of today's justifications and managerial practice, the situation is not realized as in the theory. In this context, when we look at the relationship between politics and bureaucracy in the period from the Tanzimat period to the collapse of the Ottoman Empire, it is seen that the bureaucracy left with victory. It is observed that the bureaucracy got stronger especially during the single party period and played a major role in implementing the revolutions and adopting them to the society. Along with the multi-party life, the political powers tried to make the bureaucracy the executor of the decisions they made only. However, the bureaucracy was again the winner in this period. After the 1980s, thanks to the Supreme Councils established, bureaucracy has become an important force against political powers. When we look after the year 2000, it is seen that bureaucracy has been transformed with the EU harmonization process during the AK Party period, electronic fields that developed with technology and the transition to the Presidential Government System. With this transformation, the structural and functional problems of the bureaucracy and studies on the solutions of these problems have come into question.
In this study, bureaucratic problems are discussed by emphasizing the conceptual and theoretical framework of bureaucracy. Then, starting from the Ottoman Empire and from the proclamation of the Republic to the present, how bureaucracy and politics influenced each other, how they are in relation with each other, their studies and conflicts in harmony are examined in detail. In this context, it is mentioned that bureaucracy developed and renewed itself according to the conditions of the period and the policies followed by the political powers. Based on the 2018 election declarations, necessary investigations were made in the context of the bureaucracy, the structural and functional problems of the bureaucracy, and the opinions and promises for the solutions of the structural and functional problems of the bureaucracy. Then, the basic concepts of bureaucracy used in the declarations, the basic concepts for the structural and functional problems of bureaucracy and the basic concepts for the solution of the structural and functional problems of bureaucracy were determined; The number of repetitions of these concepts in the election declarations and whether these repetitions differ was analyzed.
In this study, the presidential elections and general elections held in 2018 and the elections of the Justice and Development Party (AK Party), the Republican People's Party (CHP), the People's Democratic Party (HDP), the IYI Party and the Nationalist Movement Party (MHP) Based on the declarations, it is aimed to analyze the opinions and promises of the bureaucracy, the structural and functional problems of the bureaucracy and the solutions of the structural and functional problems of the bureaucracy. In this context, it is aimed to determine what are the concepts of bureaucracy in the declarations, the concepts for the structural and functional problems of bureaucracy, the concepts for the solution of the structural and functional problems of bureaucracy, the number of repetitions of these concepts and whether these repetitions differ. As a result of this study, in the 2018 election statements of the parties; Views on bureaucracy, bureaucracy's structural and functional problems and solutions; It will be determined what the concepts related to bureaucracy are, the concepts for the structural and functional problems of bureaucracy, the concepts for the solution of the structural and functional problems of the bureaucracy, the number of repetitions of these concepts and whether the number of repetitions differ.