Ekolojik düşünce üzerinden Whitehead'in süreç kavramının sanatsal pratiklerle ilişkilendirilmesi
Association of Whitehead's process concept with artistic practices on the basis of ecological thought
Yazar: NİYAZİ DEĞİRMENCİ
Danışman: PROF. TUĞRUL EMRE FEYZOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ekoloji = Ecology ; Ekolojik özellikler = Ecological properties ; Felsefe = Philosophy ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Whitehead, Alfred North = Whitehead, Alfred North

Özet:
Tarihte ekolojik düşünce, tıpkı doğrudan sanat yapma eyleminde bulunmayan  fakat onun nüvesini oluşturan primitif komün topluluklarının, doğayla birlikte  uyumlu biçimde yaşamasından gelmektedir. Ancak doğaya yapılan yıkıcı  müdahaleler, Sanayi Devrimi'nin gerçekleşmesi ve endüstri çağıyla birlikte bu  düşünce tekrar gün yüzüne çıkmıştır. Yine bu dönemlerde evrenin mekaniktistik  görüş şekliyle algılanması ve doğaya olan yıkım boyutunun artmasından ötürü  ekoloji biyolojiden bağımsız bir bilim olarak adlandırılmıştır. Bilim alanında  gerçekleşen bu farkındalık, kendisini farklı alanlarda da göstermiştir. Plastik sanat alanının da etkilendiği bu hareket sonrası bir grup Amerikalı sanatçının Land Art hareketiyle doğa, teknik malzeme olarak tekrar kullanılmış ve ekolojik sanat  hareketiyle de doğaya tekrar bir geri dönüş yaşanmıştır. 
Çalışmanın amacı, Whitehead'in süreç kavramıyla ekolojik düşünce  kavramlarının tek bir kesişim noktası altında sanatsal çalışmalara uygulanmasıdır. Yaşamın bizzat kendisinde olan, doğadaki evrilen süreç anlayışı, Whitehead  tarafından sistematik bir biçimde tekrar ele alınmıştır. Onun kurucularından biri  olduğu süreç felsefesi, birçok disipline ışık tutmuş ve bu felsefeyle farklı bakış açıları  geliştirilmiştir. Bu çalışmada Whitehead'in teolojik olarak geliştirdiği süreç  kavramının sanat alanında araştırılacak ve uygulanacak olması nedeniyle,  çalışmaya özgünlük kazandırması hedeflenmiştir. Çalışmada yararlanılacak teknik ve tematik çözümlemeler ile neticelenen sanat uygulamaları, diğer canlıların da katılımlarıyla süreç üzerinden ekololojik bir yaşam ortamı sunması hedeflenmiştir.  

Anahtar Sözcükler: Whitehead süreç, ekoloji, kaos, iki kültür, küf, toprak altında 300 gün, eko mankenler.

Abstract:
Ecological thought in history exactly stems from living of primitive commune communities, who do not directly perform art but create its soul, in harmony with the nature. However, this thought has come to light again with destructive interferences against the nature, Industrial Revolution and industry age. Ecology is named as a science independent from biology as the universe is perceived with a mechanical aspect, and the size of destruction against the nature is increased at these times. This awareness in scientific area has shown itself in different areas, as well. The nature is used again as a technical material with the Land Art action of a group of American artists after this action which has affected the field of plastic arts, and a return to the nature has been experienced with ecological art action.  
This study aims to apply the concept of ecological thought and Whitehead's process concept to artistic studies under a single junction point. The sense of process which is inside of the life and evolved in the nature has been systematically discussed again by Whitehead. Philosophy of process, one of its founders is Whitehead, has provided an insight to many disciplines, and different perspectives have been developed by this philosophy. As the process concept developed by Whitehead in terms of theology will be searched and applied in the field of arts in this study, it is intended that it will bring an individuality to the study. It is intended that artistic applications resulted in technical and thematic resolutions to be used in the study will provide an ecological habitat by the participation of other living creatures by way of the process.  

Keywords: Whitehead process, ecology, chaos, two cultures, mold, 300 days under ground, eco-models.