Bağımsız denetim kalitesinin finansal performans üzerine etkisi: BİST-100 şirketleri üzerine bir araştırma
Independent audit quality  impact on financial performance: BİST-over 100 companies research
Yazar: İSMAİL ETEM İRKÖRÜCÜ
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE ÖNDER
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Denetim = Control ; Finansal performans = Financial performance ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Performans = Performance

Özet:
Gelişmiş ülkelerde yaşanan şirket muhasebe skandalları hem sosyal hem de ekonomik güven sorununun yaşanmasına neden olmuştur. Yaşanan gelişmeler bağımsız denetçi görüşlerinin manipülasyonlara açık olduğunu ve denetimde kalite faktörünün önemli olduğunu ortaya çıkartmıştır. Kaliteli bir bağımsız denetim ile finansal tabloların önemli hata veya yanlışlıklar içermediğine yönelik güvence oluşturması ile birlikte şirketlerin finansal performansına da olumlu katkılar sağlaması beklenmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul (BİST) 100 Endeksinde yer alan şirketlerin bağımsız denetim kalitesi ile finansal performansları arasında bir ilişki olup olmadığının araştırılmasıdır. Bunun için şirketlerin bağımsız denetim kalitesi literatürde sıklıkla kullanılan bağımsız denetim şirketlerinin büyüklüğü (Big 4) ve denetim görüşleri değişkenleri ile ölçülmüştür. Bağımlı değişken olan finansal performans aktif karlılık oranı, öz sermaye karlılık oranı ve Tobin Q oranı olmak üzere üç farklı değişken ile üç farklı model kurularak hesaplanmıştır. Modellerde ayrıca kontrol değişkeni olarak büyüklük ve kaldıraç oranı değişkenleri de kullanılmıştır. 
Çalışmada, 2012-2016 yılları arasında BİST-100'e kayıtlı, 96 şirkete ait 480 şirket/yıl verisi Panel Veri Analizi ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda bağımsız denetim şirketlerinin büyüklüğü ile aktif karlılık oranı arasında istatistiki olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca şirketlerin aktif karlılık oranı ile şirket büyüklüğü ve kaldıraç oranı arasında da istatistiki açıdan anlamlı ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Corporate accounting scandals experienced in developed countries have led to the problem of social and economic trust. The developments have revealed that the opinions of independent auditors are open to manipulation and that quality factor in auditing is important. It is expected that it will contribute positively to the financial performance of the company along with a quality audit and assurance that the financial statements do not contain significant errors or inaccuracies.
The purpose of this study is to investigate whether there is a relationship between independent audit quality and financial performance of companies included in the stock exchange Istanbul (BIST) 100 index. The audit committee shall review and discuss with management and the independent auditor any significant changes in the company's financial statements, including any significant changes in the company's financial statements, and any significant changes in the company's financial statements. Financial performance, which is dependent variable, is calculated by establishing three different models with three different variables: active profitability ratio, equity capital profitability ratio and Tobin Q Ratio. The models also used the size and leverage ratio variables as control variables.
In this study, 480 business/Year Data panel data from 96 companies, registered to bistro-100, was tested between 2012-2016. As a result of the analyses, it was determined that there was a statistically significant and positive relationship between the size of independent audit firms and the rate of active profitability. In addition, it has been determined that there are statistically significant correlations between the active profitability ratio and the company size and leverage ratio of the companies.