Hidrofil pamuk üretiminde alternatif yöntemlerin araştırılması
Investigation of alternative processes in production of absorbent cotton
Yazar: AYŞEGÜL ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED İBRAHİM BAHTİYARİ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Dünya nüfusundaki yaşlanma ve yaşam kalitesine paralel olarak, sağlık ve hijyen sektörlerinde kullanılan, tıbbi ve kozmetik tekstillere olan talep hızla artmaktadır. Bugün tıbbi ve kozmetik tekstiller tekstil endüstrisi için önemli bir pazar oluşturmaktadır. Bu açıdan alternatif uygulamalar geliştirmek, talebi karşılamak konusunda hem üretici hem de tüketici için önemli olacaktır.
Bu çalışmanın amacı hem tıbbi hem de  kozmetik amaçla kullanılan hidrofil pamuk üretimi için alternatif yöntemler araştırmaktır. Bu amaçla,  başta ozon gazı olmak üzere enzimler, ultrasonik enerji ve doğal boyalar kullanılmıştır. Bu çalışma sayesinde renkli, beyaz, kokulu, antibakteriyel gibi farklı özelliklere sahip hidrofil pamuk üretimi hedeflenmiştir. 
Çalışmada; penye hattına ait pamuklu cerler konvansiyonel ve enzimatik yöntemlerle ultrasonik yıkama banyosunda ultrasonik enerji kullanılarak ve kullanılmadan ağartılmış ve hidrofilleştirilmiştir. Optimize edilen enzim/ultrason kombinasyon işlemleri sonrasında hidrofil cerler  üretilmiştir.  Daha sonra ağartılmış pamuk cerleri elde edebilmek için hidrofil cerlere ozon gazı uygulanmış ve bu esnada ozonlamadaki pH ve sürenin etkisi incelenmiştir. Ayrıca hidrofil cerler  lavanta, okaliptüs,  nar kabuğu ve yeşil çay doğal boya kaynakları ile, mordanlı ve mordan kullanılmadan renklendirilmişlerdir. Sonuç olarak; başta ozon teknolojisi olmak üzere ultrason ve enzim teknolojisi kullanılarak hidrofil pamuğun elde edilebileceği ve renklendirilerek hidrofil pamuğa koku, antibakteriyellik gibi farklı özelliklerin kazandırılabileceği görülmüştür.

Abstract:
The demands for medical and cosmetic textiles, which are used for health and hygiene sector, have  rapidly increased in parallel with the aging in the world's population and quality of life. Today medical and cosmetic textiles ensure an important market for the textile industry. In this respect, developing alternative processes to satisfy the demands will be important for both producers and consumers.
The aim of this study is to investigate an alternative processes for production of absorbent cotton which is used in both medical and cosmetic purposes. For this aim, notably ozone gas, enzymes, ultrasonic energy, and natural dyes were used. By this study it was aimed to produce absorbent cotton with different properties such as colored, white, fragrant and antibacterial.
In this study; cotton slivers, which are drawn of combed line, were bleached and scoured by using conventional and enzymatic methods in ultrasound cleaning bath with and without ultrasonic energy. By the optimized enzyme/ultrasound combination, absorbent sliver were produced.  Then to obtain bleached cotton sliver, ozone gas application has been applied to absorbent cotton sliver and meanwhile the effect of pH and duration has been tested during ozonation. The absorbent slivers were also colored using lavender, eucalyptus leaf, pomegranate peel and green tea natural dye sources with and without mordant. Finally, it was found that absorbent cotton can be obtained by using notably ozone technology; ultrasound and enzyme technology and absorbent cotton with different functions such as fragrant and antibacterial can be produced by dyeing.