Kahramanmaraş depremlerinde hastane öncesiacil sağlık hizmetleri çalışanlarının deneyimleri
Pre-hospital during Kahramanmaraş earthquakesexperiences of emergency health services workers
Yazar: MUSA OYUKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SÜREYYA GÜMÜŞSOY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Tıbbı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, 6 Şubat 2023'te, Kahramanmaraş'ta gerçekleşen afette görev alan paramediklerin, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri (HÖASH) konusunda ki deneyimlerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma konusuna; derinlemesine ve detaylı bir bakış elde etmek amacıyla, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Çalışma grubunun evrenini; 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen afette, acil tıbbi müdahale organizasyonunda görev yapan, Acil Tip Teknisyenleri ve Teknikerleri Derneği (ATTDER)'ne üye olan paramedikler oluşturmaktadır. Araştırma konusuyla uygunluk gözetilerek, amaçlı örnekleme stratejilerinden biri olan kartopu örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Katılımcılarla "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu"(EK-2) aracılığı ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler kayıt altına alınmış, her görüşmeden sonra yazılı doküman haline getirilip, içerikleri iki kez deşifre edilmiştir. Maxqda.24.1.0 programında kodlar çıkarılmıştır. Kodların hiçbiri dışarıda bırakılmayacak şekilde kategoriler oluşturulmuş ve analizi gerçekleştirilmiştir. Tümevarımsal olarak oluşturulan kategoriler, yeniden düzenlenerek temalar oluşturulmuştur. Veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. 
İşlemler tamamlandıktan sonra, elde edilen temalar, kategoriler ve kodlar, ham verilerle birlikte değerlendirilmiş ve içerik analizi konusunda uzman araştırmacıların incelemesine sunulmuştur. Uzman araştırmacılar, kodlar, kategoriler ve temaların doğruluğunu onayladıktan sonra, araştırmanın geçerlik ve güvenirlik kontrolleri başarıyla tamamlanmıştır.

Bulgular: Veri analiz süreçlerinin sonunda tüm bulgular 4 ana temanın etrafında toplanmıştır. Hazırlıklar, Koordinasyon, Temel İhtiyaçlar ve Hasta/yaralılar. 
Temel İhtiyaçlar temasının yedi alt kategorisi vardır: Barınma, Gıda ve Su, Tuvalet ve Duş, Hava Şartları, İletişim, Güvenlik, Motivasyon faktörleri.
Hasta/yaralılar temasının 4 alt kategorisi vardır: Travma Vakaları, Diğer Hastalıklar ve Aciller, Kullanılan Malzemeler, Tıbbi Malzeme Eksiklikleri.
Çalışma ile afetin ilk günlerinde, HÖASH'de çalışan paramediklerin yanlarına aldıkları ve kullandıkları malzemeler listesi çıkarılmıştır. En çok ihtiyaç duydukları kişisel malzemeler ve tıbbi malzemeler listesi çıkarılmıştır. Temel ihtiyaçlarıyla ilgili yaşadıkları sorunlar aktarılmıştır. Karşılaşılan hasta/yaralı çeşitliliği incelenmiştir. 
Sonuç: Afette HÖASH çalışanlarının, görev yerine giderken yanlarına aldıkları ve görev yaparken kullandıkları veya ihtiyaç duydukları malzemeler belirlenmiştir. Barınma, gıda ve su, tuvalet ve duş, hava şartları, iletişim, güvenlik konularında yaşadıkları sorunlar tespit edilmiştir. Yaptıkları hasta/yaralı müdahaleleri değerlendirilmiş, hasta/yaralı çeşitliliği ve yapılanlar hakkında bilgi alınmıştır. Süreç boyunca kullandıkları tıbbi malzemeler ve ihtiyaç duydukları tıbbi malzemeler belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Afet, Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, Deprem

Abstract:
Aim: "Experiences of Pre-Hospital Emergency Healthcare Services in the Kahramanmaraş Earthquakes: A Phenomenological Study"
Objective: This study aims to evaluate the experiences of healthcare professionals involved in pre-hospital emergency healthcare services during the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023.
Materials and Methods: In order to obtain an in-depth and detailed understanding of the research topic, a phenomenological design, a qualitative research method, was preferred. The population of the study consists of paramedics who are members of ATTDER and participated in emergency medical intervention organization during the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023. To ensure relevance to the research topic, a purposive sampling strategy, specifically the snowball sampling method, was employed.
In-depth interviews were conducted with participants using a "Semi-Structured Interview Form." The interviews were recorded, transcribed into written documents after each session, and the contents were transcribed twice. Codes were extracted using the Maxqda 24.1.0 program. Categories were created to encompass all codes, and the analysis was performed. The categories, initially created inductive, were rearranged to form themes. The data were examined using content analysis.
After completing the procedures, the obtained themes, categories, and codes were evaluated alongside raw data and presented for examination by expert researchers in content analysis. Following the approval of the codes and themes by expert researchers, validity and reliability checks of the study were successfully completed.
Findings: At the conclusion of the data analysis processes, all findings have been organized around four main themes: Preparedness, Coordination, Basic Needs, and Patients/Injuries. The theme of Basic Needs consists of seven sub-categories: Shelter, Food and Water, Toilet and Shower, Weather Conditions, Communication, Security, and Motivational Factors.
The theme of Patients/Injuries has four sub-categories: Trauma Cases, Other Illnesses and Emergencies, Used Materials, and Medical Material Shortages. The study involved extracting a list of materials carried and used by paramedics working in pre-hospital emergency health services in the early days of the disaster.
Lists of the most needed personal and medical materials were compiled. Challenges related to their basic needs were documented, and the diversity of encountered patients/injuries was examined.
Conclusion: The study aimed to identify the materials carried by pre-hospital emergency health services personnel on their way to duty and the materials they used or needed during their tasks in disaster situations. Issues related to shelter, food and water, sanitation, shower facilities, weather conditions, communication, and security were determined. The challenges encountered in terms of these aspects were assessed. Interventions for patients/injuries were evaluated, and information was gathered regarding the diversity of patients/injuries and the actions taken. Medical equipment used throughout the process and the required medical supplies were identified.
Keywords: Disaster, Pre-hospital Emergency Health Services, Earthquake