Anadolu Türk Aleviliği bağlamında Irak Türklerinde Alevilik
Alevism in Iraqi Turks in the context of Anatolian Turk Alevism
Yazar: SARMAD ALI MAHDI MAHDI
Danışman: PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Bektaşilik = Bektashism ; Halk bilimi = Folklore ; Irak Türkleri = Iraq Turkish ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türkmenler = Turkomans ; Zikir = Mention ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Anadolu Türk Aleviliği Bağlamında Irak Türklerinde Alevilik" adlı bu çalışma, giriş, dört bölüm, sonuç, örnek metinler ve eklerden oluşmaktadır.
Girişte tez konusu hakkında kısa bir bilgi verilecek, tezin öneminden de söz edilerek çalışmanın metodu çizilmiştir.
Birinci bölümde Alevi, Bektaşi, Safevî (Kızılbaş) kavramları incelenmiştir. Anadolu Aleviliğinin inanç esasları ele alınarak Anadolu Aleviliğinin diğer inançlarla karşılaştırması yapılmıştır.
İkinci bölümde Irak Türkmen Alevilerinin inanç ve ibadetleri ele alınarak İslam dininde bulunan beş erkânın Irak Türkmen Alevilerinde uygulanmasından, Irak Türkmen Alevilerinin tarikat anlayışından ve tarikattaki din önderlerinden, zikrin (cemin) çeşitlerinden ve icrasından, Irak Türkmen Alevilerde tarikat erkânından söz edilmektedir.
Üçüncü bölümde Irak Türkmen Alevilerde gelenek, görenek ve halk inançları ele alınarak tören ve merasimler, kutsal günler, aylar, bayramlar ve sayılar ele alınmıştır.
Dördüncü bölümde Irak Türkmen Alevilerinde kutsal mekânların tarihçesi hakkında bilgi verilecek ve bu mekânlarda yapılan ritüellerden bahsedilmektedir.
Çalışma sonucunda ulaşılan tespitler, sonuç bölümünde verilmiştir. Irak Türkmen Alevilerinde icra edilen deyiş ve nefes örneklerinden de metinler kısmında bahsedilmektedir. Çalışmayı içeren fotoğraflar ve görüşme fotoğrafları ek bölümünde verilmektedir. 



Anahtar Sözcükler: Anadolu Aleviliği, Bektaşi, Cem, Dede, Derviş, Deyiş, Ehl-i Beyt, Hacı Bektaş Veli, Hak Âşığı, Hz. Ali, Irak Türkmen Alevileri, On İki İmam, Ritüel, Safavî - Kızılbaş, Şamanizm, Şiilik - Caferilik, Tarikat, Tasavvuf, Tekke, Zikir

Abstract:
This study named "in Iraqi Turks in the context of Anatolian Turk Alevism" comprises introduction, four sections, conclusion, sample texts and appendices. 
In the introduction a brief information is presented, process of the study is set whilst mentioning the significance of the dissertation.
In the first section the concepts Alevi, Bektashi, Safavid (Kızılbash) are inspected. The comparison is made with other beliefs of Anatolian Alevism within the consideration of the principles of faith of Anatolian Alevism.
In the second section the implementation of five notables in Islam with the consideration of beliefs and religious services to Iraqi Turkmen Alevis, understanding of tariqa and the religious leaders in the tariqa,  the types and the execution of invocation (jem-djem), tariqa notables in Iraqi Turkmen Alevis are mentioned.
In the third section ceremonies and celebrations, holy days, months, feasts and numbers are mentioned with the consideration of traditions, customs and public beliefs in Iraqi Turkmen Alevis. 
In the forth section the history of the holy places for Iraqi Turkmen Alevis and the rituals effectuated in these places are indicated.
The findings reached in the study are stated in the conclusion section. Examples of folk songs and poems professed in Iraqi Turkmen Alevis are stated in the sample texts section. Pictures indicating the study and meeting pictures are presented in the appendices section.




Key Words: Anatolian Alevism, Bektashi, cem (jem-djem), dede (leader of a ceremony), dervish, deyiş (folk poem), Ahl al-Bayt, Haji Bektash Veli, Hz. Ali, Iraqi Turkmen Alevis, the Twelve Imams, ritual, Safavid-Kızılbash, Shi'ism-Jaafari, shamanism, tariqa, Tasawwuf, tekke (dervish lodge), invocation.