Aksaray bölgesi su kaynaklarının WEAP programı ile geleceğe dönük planlanması
Future planning of water resources of Aksaray region with the WEAP program
Yazar: ERDOĞAN BÜYÜKASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER KÖSE
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Suyun varlığı ve miktarı yaşamın her yönünü doğrudan etkilemekte ve günümüzde yeni su kaynakları bulmanın yanında eldeki su varlığını en etkin şekilde korumayı ve kullanmayı önemli hale getirmektedir. Artan nüfus ve tarım alanları, iklim değişiklikleri, kuraklık, aşırı kirlilik, kaynaklardaki çevresel bozulmalar, sosyoekonomik etkiler, sektörel ve sanayi bazında yoğunlaşan talep suya duyulan ihtiyacı her geçen gün arttırmaktadır. Tatlı su miktarının ne kadar az ve gerek duyulduğu anda erişiminin ne kadar zor olacağı ve ülkemizin su fakirliğine daha yatkın oluşu nedeniyle il bazında bir su yönetim çalışması yürütülmüştür. Bu çalışmada WEAP (Water Evaluation And Planning System) programı kullanılarak Aksaray ilinin su kaynaklarını teşkil eden Mamasın Barajı, Melendiz ve Karasu Çayı'nın hidrolojik modeli ve verileri WEAP programına entegre edilip gelecek yıllarda olması muhtemel değişiklikler hesaba katılarak farklı senaryolar yardımıyla havzanın su bilançosu 2075 yılına kadar analizle tahmin edilmiştir. Başlıca en olumlu gelişmeler ve en olumsuz gelişmeler olarak iki ana senaryo ve bunlara ilaveten birkaç senaryo daha oluşturulmuştur. En olumlu senaryo en yüksek yağış, en yüksek debi, en az buharlaşma değerleri, tarım alanlarındaki azalma, halkın bilinçlendirilerek kişi başı su tüketiminin azalması gibi ve buna benzer etmenlerden oluşmaktadır. En olumsuz senaryo ise bu durumların tam aksi varsayılarak oluşturulmuştur. Bu çalışmanın amacı sahip olunan su hacminden en etkin şekilde nasıl yararlanılabileceği ve gelecek yıllar için bu miktarın nasıl değişiklik gösterebileceği konusunda geniş bir bakış açısı kazanmaktır.

Abstract:
The presence of water directly affects every aspect of our lives. Thus, it signifies the importance of finding new water sources as well as preserving and sustaining existent ones. Increasing population and agricultural areas, climate changes, drought, excessive pollution, environmental degradation in sources, socio-economic impacts, demand on sectoral and industry basis increase the need for water day by day. Limited fresh water sources, its lack of obtainability, and our country's tendency to water poverty led to a study that is based on provincial basis. In this study, Water Evaluation And Planning System (WEAP) program is used to analyze hydrological models of Aksaray province's water sources such as Mamasın dam, Melendiz and Karasu creeks. Data of this analysis then integrated into the program to forecast possible changes on water levels in the upcoming years with the help of different scenarios by 2075. The most favorable developments and the most unfavorable development are two essential scenarios. Additionally, there are several more scenarios used in this study. The most favorable scenario includes the highest rainfall, the highest flow rate, the least evaporation values, the decrease in agricultural areas, reduced water consumption per capita with the raise of public awareness, etc. On the other hand, the most unfavorable scenario is assumed to be the exact opposite of the most favorable one. The aim of this study is to gain a broad perspective on how to make the most effective use of water volume and how this amount may change for the coming years.