Depresyon hastalarında olumlu ve olumsuz geri bildirimin benlik saygısı üzerine etkisi
The effect of positive and negative feedback on self-esteem in depression patients
Yazar: NİLAY BİLGİN
Danışman: PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
GİRİŞ: Major depresif bozukluk bilişsel, emosyonel, davranışsal semptomlar ve bedensel
belirtilerle karakterize olan yaygın bir psikiyatrik hastalıktır. Depresyonun kişilere ve topluma
olan yükünü hafifletmek için depresyonun gelişimi ve tekrarında rol oynayan nedenler
araştırılmaya devam etmektedir. Depresyonun bilişsel modelinde, düşük benlik saygısı önemli
bir risk faktörü olarak kabul edilmekte olup tedavide benlik saygısının güçlendirilmesine
önem verilmektedir. Ancak bugüne kadar, benlik saygısını etkili bir şekilde nasıl
geliştirebileceğimiz ve terapötik müdahalelerimizin benlik saygısı üzerindeki etkisinin nasıl
değerlendirilebileceği konusunda çok az şey bilinmektedir. Kişinin çevreden aldığı olumlu ve
olumsuz performans geribildirimin benlik saygısı üzerine etkisi daha önce yapılan
çalışmalarda ortaya konmuştur. Fakat bu performans geribildirimlerin benlik saygısına olan
etkisini depresyon hastalarında sağlıklı kişilere göre olan farkını araştıran bir çalışma
bulunmamaktadır. Bu çalışmada olumlu ve olumsuz performans geribildiriminin, depresyon
hastalarının durum benlik saygısı üzerindeki etkisini araştırılması amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Çalışmamıza 18 ile 60 yaşları arasında MDB tanılı 30 hasta ile bu hastalarla yaş,
cinsiyet ve eğitim durumu açısından benzer özellikler gösteren 30 sağlıklı kontrol grubu dahil
edilmiştir. Tüm katılımcılara bilgilendirilmiş onam formu imzalatılarak ayrıntılı psikiyatrik
muayene yapıldıktan sonra SCID-5 (DSM-5 için yapılandırılmış klinik görüşme) ve
Rosenberg Benlik Saygısı ölçeği uygulanmıştır. MDB grubuna ayrıca Hamilton Depresyon
Derecelendirme Ölçegĭ ve Beck Depresyon Envanteri uygulanmıştır. Benlik saygısını
performans geri bildirimleri vererek manipüle etmeyi amaçladığımız görev oyunu
katılımcılara anlatıldıktan sonra katılımcılardan tahmini performans sıralamalarını
belirlemeleri istenmiştir. Oyun 114 soru, 24 blok ve her blok sonrası olumlu veya olumsuz
performans geri bildirimlerinden oluşmakta olup geri bildirim verildikten sonra bir sonraki
bloğa geçmeden katılımcılardan kendi performans tahminlerini diğer kişileri dikkate alarak
bildirmeleri istenmiştir. Görev oyununda katılımcının her blok öncesinde vermiş olduğu
performans beklentisinin bir önceki performans geri bildirimine göre değişip değişmediği;
değişti ise ne yönde ve ne kadar değiştiği analiz edilmiştir.
BULGULAR: MDB grubununun RBSÖ ile ölçülen benlik saygısı kontrol grubuna göre
düşük bulunmuştur (t= -10,45; p<0,001). Katılımcılardan istenen ilk performans tahminleri
depresyon grubunda kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur (t= -7,53; p<0,001). Her iki
grubun doğru cevap sayıları ve reaksiyon süreleri arasında fark olmadığı saptanmıştır.
Depresyon grubunun olumlu geri bildirime karşılık performans tahminlerinin korelasyon
değeri 𝑟𝑝𝑎𝑡𝑖𝑒𝑛𝑡 = 0.2374 (p=0.20658) olarak hesaplanmış olup, bu bulgu hasta grubun verilen
olumlu geri bildirime göre kendilerini sıralamada daha üst bir sıralamaya taşıdığını ancak
istatistiksel açıdan anlam ifade edebilecek büyüklükte bir değişim olmadığını işaret
etmektedir. Kontrol grubunun olumlu geri bildirime karşılık performans tahminlerinin
korelasyon değeri 𝑟𝑐𝑜𝑛𝑡𝑟𝑜𝑙 = −0.0105 (p=0.956) olarak hesaplanmış olup, bu bulgu kontrol
grubun verilen olumlu geri bildirime göre kendi sıralarını koruduklarına işaret etmektedir.
Depresyon grubunun olumsuz geri bildirime karşılık performans tahminlerinin korelasyon
değeri 𝑟𝑝𝑎𝑡𝑖𝑒𝑛𝑡 = −0.0034 (p=0.98557) olarak hesaplanmış olup, bu bulgu depresyon
grubunun verilen olumsuz geri bildirime göre kendi sıralarını koruduklarına işaret etmektedir.
Kontrol grubunun olumsuz geri bildirime karşılık performans tahminlerinin korelasyon değeri
𝑟𝑐𝑜𝑛𝑡𝑟𝑜𝑙 = −0.2445 (p=0.19278) olarak hesaplanmış olup, bu bulgu kontrol grubunun verilen
olumsuz geri bildirime göre, kendilerini sıralamada daha üst bir sıralamaya taşıdığını ancak
istatistiksel açıdan anlam ifade edebilecek büyüklükte bir değişim olmadığını işaret
etmektedir.
TARTIŞMA VE SONUÇ: Çalışmamız MDB grubunun durum benlik saygılarının, olumlu
performans geri bildirimleri sonrasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmasa da
yükselme eğiliminde olduğunu göstermektedir. MDB hastalarının durum benlik
saygılarındaki olumlu performans geri bildirimlerine karşı olabilecek olan bu duyarlılık
kendileri ile ilgili olan olumsuz bilişlerinin çevreden gelen olumlu geri bildirimler ile
zayıflatılabileceği, düşük olan benlik saygılarının destekleyici müdahaleler ile
güçlendirilebileceğini göstermektedir. Daha kesin bilgilere ulaşabilmek için bu konuda daha
büyük örneklemli ve uzunlamasına izlem çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
ANAHTAR KELİMELER: Major Depresif Bozukluk; Benlik; Benlik Saygısı; Olumlu Geri
Bildirim; Olumsuz Geribildirim; Performans Geri Bildirimi

Abstract:
INTRODUCTION: Major depressive disorder is a common psychiatric disease characterized
by cognitive, emotional, behavioural and somatic symptoms. These reasons play a role in the
development and recurrence of depression continued to be investigated in order to lower the
burden of depression on individuals and society. In cognitive model of depression, low self-
esteem is accepted as a major risk factor. Therefore, supporting self-esteem is prioritized in
treatment but as of today, there is not much information about how we can improve self-
esteem and how we can evaluate our therapotic interventions on self-esteem. The effect of
positive and negative performance feedback that an individual receives from the environment
on self-esteem has been shown in previous studies. However, there is not any study
investigating the difference of the effect of performance feedback on self-esteem in
depression patients compared to healthy individuals. In this study, we aimed to investigate the
effect of positive and negative performance feedback on the state self-esteem of patients
diagnosed with major depressive disorder.
METHOD: Our study has 30 patients diagnosed with major depressive disorder between the
ages of 18 -60 and 30 healthy control group with similar features to these patients in terms of
gender, age and educational status. SCID-5(structured clinical interview for DSM-5) and
Rosenberg Self-Esteem Scale are applied after all participants signed an informed consent
form and undergo a detailed psychiatric examination. Hamilton Depression Rating Scale and
Beck Depression Inventory are also applied only patients with major depressive disorder.
After the task was explained to the participants, we asked the participants to determine their
estimated performance rankings. The task included 114 questions, 24 blocks and positive or
negative performance feedback after each block. After the feedback is given, the participants
are asked to estimate their own performance before moving onto the next block. In task, effect
on the participant before each block according to the previous performance feedback
measured.
RESULTS: The self-esteem of the major depressive disorder group measured by the RSES
was found to be lower than the healthy control group (t= -10,45; p<0,001). The first
performance estimates requested from the participants were found to be higher in the major
depressive disorder group than in the healthy control group (t= -7,53; p<0,001). It was found
that there was no difference between the number of correct answers and reaction times of both
groups. The correlation value of the major depressive disorder group's performance
expectations in response to positive feedback was calculated as 𝑟𝑝𝑎𝑡𝑖𝑒𝑛𝑡=0.2374 (p=0.20658)
and this finding shows that the patient group moved themselves to higher position in the
rankings according to given positive feedback. However, it indicates that there is not enough
change to be statistically significant. The correlation value of the healthy control group's
performance expectations in response to positive feedback was calculated as 𝑟𝑐𝑜𝑛𝑡𝑟𝑜𝑙=-0.0105
(p=0.956) and this finding shows that the healthy control group maintained their rank
according to given positive feedback. The correlation value of the major depressive disorder
group's performance expectation to negative feedback was calculated as 𝑟𝑝𝑎𝑡𝑖𝑒𝑛𝑡=-0.0034
(p=0.98557) and this finding shows that the major depressive disorder group maintained their
rank according to given positive feedback. The correlation value of the healthy control
group's performance expectations in response to negative feedback was calculated as
𝑟𝑐𝑜𝑛𝑡𝑟𝑜𝑙=-0.2445 (p=0.19278) and this finding shows that the healthy control group moved
themselves to a higher position in the rankings according to the given negative feedback.
However, it shows that there is no change large enough to be statistically significant.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Our study shows that the self-esteem of the major
depressive disorder group's sensitivitiy to positive performance feedback is trending upward
but it is not compensating with statistically. This sensitivity shows that the negative
cognitions of the MDD patients about themselves can be weakened by the positive feedback
from the environment, and their low self-esteem can be strengthened with supportive
interventions. This sensitivity to positive performance feedback in the state self-esteem of the
MDD patients may help us during the treatment phase. In order to deepen our understanding,
future studies with larger samples and longitudinal follow-ups are needed.
KEY WORDS: Major Depressive Disorder; Self; Self-Esteem; Positive Feedback; Negative
Feedback; Performance feedback