Bağımsız dış denetim kalitesinin kar yönetimi üzerine etkisi: İMKB'de kayıtlı işletmeler üzerine bir uygulama
The effect of audit quality on earnings management: An application for companies listed on ISE
Yazar: ALPASLAN YAŞAR
Danışman: PROF. DR. TURGUT ÇÜRÜK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Bağımsız dış denetim = Independent external auditing ; Denetim = Control ; Denetçiler = Controller ; Dış denetim = Externel audition ; Kar yönetimi = Profit management ; Türkiye = Turkey ; Yönetim = Management ; İhtiyati tedbir = Provisional measures ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Literatürdeki mevcut teorik tartışmalar ve araştırma bulguları, bağımsız denetim kalitesinin kar yönetimini sınırlandırdığı yönündedir. Fakat, araştırmalar çoğunlukla denetçilere yönelik etkili denetim ve gözetim mekanizmasının olduğu ABD gibi ülkelerde gerçekleştirilmiş olup, bağımsız denetim kalitesinin kar yönetimini sınırlandırdığı yönündeki tartışmanın, bağımsız denetçilerin yüksek kalitede denetim sağlama teşviklerinin sınırlı olduğu Türkiye gibi ülkeler için geçerliği sorgulanmaktadır. Literatürdeki anılan tartışmalara Türkiye örneği esas alınarak katkı sağlamayı hedefleyen bu çalışmada, bağımsız dış denetim kalitesinin kar yönetimi üzerine etkisi incelenmiştir.Denetim kalite göstergesi olarak ?denetim firması büyüklüğü?, kar yönetimi göstergesi olarak ise ?ihtiyari tahakkuklar?ın alındığı bu çalışmada, ?denetim firması büyüklüğünün ihtiyari tahakkuklar üzerine etkisinin olmadığı hipotezi?, İMKB'ye kayıtlı imalat sanayi şirketlerinin 2003-2007 yıllarını kapsayan 290 şirket-yıl verisi esas alınarak test edilmiştir. İhtiyari tahakkukların Düzeltilmiş Jones Modeli kullanılarak tahmin edildiği bu çalışmada, hipotez, tek değişkenli parametrik ve non-parametirk testler ve çok değişkenli doğrusal regresyon modeli yardımıyla test edilmiştir. Çok değişkenli analizde ihtiyari tahakkuklar, denetim firması büyüklüğünü gösteren kukla değişken ve kontrol değişkenleri ile regresyona tabi tutulmuştur. Sonuçlar, bağımsız dış denetim kalitesi göstergesi olarak denetim firması büyüklüğünün, ihtiyari tahakkuklar üzerine etkisi olmadığını göstermektedir. Bu sonuçlar, kar yönetiminin sınırlanmasında 4 büyükler ile diğer denetim firmaları arasında Türkiye'de denetim kalitesinin farklı olmadığına işaret etmektedir. Kore örneğinde gerçekleştirilen çalışma sonuçları ile paralellik gösteren bu çalışma sonuçları, ABD ve diğer gelişmiş ülkelerde bağımsız dış denetim kalitesi üzerine yapılan çalışma sonuçları ile farklılık göstermiştir.

Abstract:
Theoretical arguments and research findings suggest that audit quality constrain earnings management. The researches indicating audit quality constrains the earnings management, however, were usually undertaken in such countries (e.g. USA) where there exists effective audit and oversight mechanism for auditors, and such findings has been questioned in an environment (e.g. Turkey) where auditor?s incentives to provide high quality audit is considered to be limited. This study, which intends to contribute the above arguments on the literature by focusing on Turkish case, assesses the effect of audit quality on earnings management.In this study, using ?audit firm size? as proxy for ?audit quality? and ?discretionary accruals? as proxy for ?earnings management?, the hypothesis that ?there is no effect of audit firm size on earnings management?, is tested based on 290 firm-years data comprising manufacturing industry firms listed on the Istanbul Stock Exchange (ISE) for the years 2003-2007. Discretionary accruals are estimated using the Modified Jones Model and the hypothesis is tested by running both non-parametric univariate tests and parametric multivariate regression model. In the multivariate analysis, discretionary accrulas are regressed on a dummy variable indicating audit firm size and some control variables. The results show that audit firm size, as proxy for audit quality, does not have an impact on discretionary accruals. These results indicate that there is no difference in audit quality between Big Four and non-Big Four audit firms for restriction of earnings management in Turkey. These findings are so much in line with the findings of research on Korean case but are different from the findings of researches run in the USA and other developed countries.