Kamu açıklarının makro ekonomik etkileri: Türkiye çalışması
Macro economic impact of public deficits: The case for Turkey
Yazar: TUBA DİREKÇİ
Danışman: DOÇ.DR. MURAT DOĞANLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kamu kesimi mali politikalarının geleneksel amaçlarından biri de ekonomide uzundönemde dengeli bir büyüme sağlamaktır. Gözlenen gelişmeler, dünya ekonomisindekamu kesimi açıklarının, bu ülkelerin kararlı makro denge içinde büyümelerine engelolacak bir yapı meydana getirdiğini sergilemektedir.Geçen son on yılda, ekonomi politikasında hiçbir konu kamunun bütçe açıklarınınetkileri kadar tartışılmamıştır. Farklı ideolojilerden politikacılar, açığı azaltmanın tümekonomilerin geleceği açısından önemini tartıştılar. Her ne kadar ekonomistler konuylailgili olarak farklı yönlere ayrılsalar da, bir çok iktisatçı açıkların zararlı görüşünüpaylaşmaktadır. Bu çalışmada da Türkiye Ekonomisi'nin 1990-2003 yılları arasıdönemde kamu borçlarının temel ekonomik değişkenler üzerinde oluşturduğu makroekonomik etkiler incelenecektir. Çalışmanın ilk bölümünde konuya teorik bazdayaklaşılacak, ikinci bölümünde ise adı geçen yıllar için istatistiksel uygulamayapılacaktır. Uygulama çalışmasında Johansen Kointegrasyon (Eşbütünleşim) Analizive Vektör Otoregresif Analiz yapılacaktır. Çalışmanın amacı 1990-2003 yıllarıarasındaki dönemde kamu bütçe açığı değişkeninin ekonominin temel değişkenleriüzerindeki etkisini tespit etmektir.Bu çalışmada yapılan analizler sonucunda bütçe açıklarının milli geliri arttırdığınım2'deki artışın milli geliri azalttığını, faiz hadlerindeki artışın, döviz kurundaki artışınve son olarak da cari işlemler açığındaki bir artışın milli geliri arttırıcı yönde etkilediğibulunmuştur. Konu ile ilgili yapılan bir çok çalışmada farklı ülkelerden farklı sonuçlarelde edilmiştir. Ancak genel bir değerlendirme yapıldığında bütçe açıklarının ekonomikdengeleri bozucu sonuçları kaçınılmazdır.Anahtar Kelimeler: Bütçe Açığı, Türkiye, Makro Ekonomik Etki.

Abstract:
One of the traditional role of public sector financial policy is to attain long termsustainable economic growth. Observed developments show that, public sector deficitsin the world economy displays an infrastructure which hinders economic growth undermacroeconomic stability.For the last decade no other topic has been rigorously discussed under economic policyas much as public sector deficits. Politicians with different schools of thought discussedthe role of reducing public deficits for the future of all economies. Although there aresplit views on the topic, majority of economists shared the common view on the hazardof public deficits. This study focuses on the macroeconomic impact of public debt onTurkish economy as reflected on leading economic variables for the 1990-2003 period.First part of the study focuses on the theoretical aspects of the issue, followed bystatistical implications for the asseesed time priod. Statistical technics used areJohansen?s Cointegration analysis and VER (Vector Autoregressive Regression). Aim ofthe study is assesment of the impact of public debt on major economic indicators for the1990-2003 period.Analysis conducted show that, budget deficits upper national income, while increase inM2 decreases it. Moreover, increase in interest levels, appreciation of national exchangerate and current account deficits sewems to increase to national income. However, thereare diversified findings on similar researches in other country experiences. But we canconclude by stating that, budget deficits distorts economic stability.Key Words: Public Deficit, Turkey, Macro Economic Impact.