Endodontik tedavi sonrası aşırı harabiyete uğramış dişlerde kök kısımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of root fractures in teeth that have suffered extreme damage after endodontic treatment
Yazar: HALUK KURTULMUŞ
Danışman: PROF. İBRAHİM BÜLENT ŞERMET
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çalışmamızda, ileri derecede kuron ve kök harabiyetine uğramış dişlerde endodontik tedavi sonrası zayıflayan kanal duvarlarının protetik restorasyon öncesi güçlendirme yöntemleri değerlendirilmiştir. Çalışmamızda 60 adet üst çene santral diş kullanılmıştır. Dişler mine sement sınırının 2mm üzerinden kesilerek dişlere kök-kanal tedavisi uygulanmıştır. Çalışmamız dört çalışma gurubu ve iki kontrol gurubu olmak üzere altı gruptan meydana gelmektedir. Çalışma ve kontrol grubuna ait dişler standardize edilmesi için, köklerin mezio-distal ve labio-lingual genişlikleri dijital bir mikro metre (FORMAT) ile ölçülmüş, standart dışında kalan dişler çalışmanın dışında bırakılmıştır. Dişler içinde tymol kristali olan destle suyun içinde oda sıcaklığında saklanmıştır. Kontrol grubuna ait dişler 1.35 mm çapında bir post frezi ile çalışma grubuna ait dişler ise 4,5 mm çapında (Mega-Gen Kore) kemik frezleri ile genişletilmiş, çalışma gubuna ait 20'lik grupta dişlerin iç yüzeyi(ivoclar, vivadent) self-etchetchlendi daha sonra luminex sisteme uygun destek akışkan kompozit ile yine luminex sisteme ait ışık geçiren plastik post yardımı ile kök ucuna kadar sertleştirilmiştir. Sertleşmeden sonra bu post plastik çıkarılarak yerine 20'lik gruptan 10 tanesine fiber post reçine siman ile yapıştırılmış diğer 10'luk gruba ise prefabrik metal post yine reçine siman ile yapıştırılmıştır. Diğer 20'li grupta ise destek malzeme (PANAVİA) kullanılmış yine aynı şekilde 10 santral diş köküne fiber post direkt uygulanmış diğer 10 santral diş köküne ise metal post direkt olarak uygulanmıştır. Kontrol gruplarında ise 10'luya fiber post reçine siman ile yapıştırılmış aynı şekilde diğer 10'luya ise metal post reçine siman ile yapıştırılmıştır. Daha sonra bütün dişlerin üzerine core kısımları yapılmış bundan sonra bütün dişlerin üzerine metal kuron (FERULLÜ)  hazırlanmıştır. Daha sonra dişler 0,3-0,2 periodontal ligament kalınlığı kalacak şekilde muma daldırılıp mine-sement sınırının 2mm altında kalacak şekilde akril bloklara gömüldükten sonra polimerizasyon olmadan dişler akril bloklardan çıkarılarak mumları temizlenmiş ve dişler akril bloklara koyulmadan evvel dişlerin yerlerine enjeksiyon tipi polivinil slikosan sıkılarak dişler akril bloklara tekrar gömülmüştür. Dişler üniversal kırılma cihazı instronda 0,5 mm\dakika kuvvet, dişler kırılana kadar uygulanmış ve kırılma işleminden sonra varyans analizinde gruplar arasında anlamlı farklar tespit edilmiştir. İkili karşılaştırmada (tukey) kontrol grubu luminex ve panaviadan anlamlı olarak daha farklı (daha güçlü) bulunmuş luminex ise panaviadan anlamlı olarak farklı (daha güçlü) bulunmuştur Bu bulgular fiber ve metal postlar için de aynıdır. Hipotezimize uygun olarak luminex sistemi ince duvarlı kökleri anlamlı olarak güçlendirmektedir. 
Luminex (FİBER, METAL )> panavia (FİBER, METAL) p<0,001dir.

Abstract:
In the study, the methods to strengthen the weakened dental canaliculi after endodontic treatment in teeth with advanced krone and root destruction before prosthetic restoration have been analyzed. In the study, 60 upper central teeth have been used. The teeth have been cut 2mm above the enamel cement border and root canal treatment has been applied.  Our study is comprised of 6 groups, 4 of which being the study groups and 2 of which being control groups. In order to standardize the teeth belonging to study and control groups, a digital micro meter (FORMAT) has been used in order to measure the mezio-distal and labio-lingual width of the roots and the teeth not in compliance with the standard have been excluded from the study. The teeth have been kept at room temperature in distilled water including tymol crystal. The teeth belonging to the control group have been expanded by means of a post drill 1.35 mm in diameter whereas those belonging to the study group have been expanded by means of (Mega-Gen-Kore) bone drills 4.5 mm in diameter. The inner surfaces of the teeth (ivoclar, vivadent) belonging to the twenty each groups of the study group have been self-attached and then hardened till the root apex with the help of an assistive fluid composite suitable for luminex system and transparent post plastic belonging to, again, luminex system. After the hardening process, the above-mentioned post plastic has been removed and fiber post resin cement has been applied to the half of this twenty each group. Prefabric metal post with resin cement has been applied to the other half of the group. Assistive material (PANAVIA) has been used in another twenty each group. The same method has been made use of and fiber post has been directly applied to 10 the central roots, whereas metal post has been directly applied to the other 10 central roots. As far as the control groups are concerned, fiber post resin cement has been attached to 10 roots. Similarly, metal post resin cement has been attached to the other 10 roots. Later, the core has been made on the outer surface of all teeth, followed by a preparation of metal krone (FERULLÜ) on all teeth. The following procedure includes submerging all teeth into wax with a residue of 0,3-0,2 periodontal ligament and embedding them into acrylic blocks 2 mm below the enamel-cement border. The teeth have been then taken out of acrylic blocks without polymerization, the wax has been cleaned and injection type polyvinyl slikosan has been squeezed in the place of teeth before they have been put into acrylic blocks. Force has been applied to teeth in the universal fracturing device instron for 0.5 mm/min until teeth fractures, and after the fracturing process, meaningful differences have been determined among groups in variance analysis. In dichotomous comparison (turkey), the control group has turned out to be meaningfully more different (stronger) than luminex and panavia. Besides, luminex has turned out to be meaningfully more different (stronger) than panavia. These findings are the same for fiber and metal posts. In accordance with our hypothesis, luminex system meaningfully strengthens roots with sensitive surfaces. Luminex (FİBER,METAL) > panavia (FİBER,METAL) p<0,001.