Pedodonti kliniğinde koruyucu uygulamalara yönelik hazırlanan elektronik performans destek sisteminin etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the efficiency of the electronic performance support system prepared for protective applications in pedodontic clinic
Yazar: BUĞSE ŞAKI ÇINARCIK
Danışman: PROF. DR. NAZAN ERSİN ; DOÇ. DR. ONUR DÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç : Bu çalışmanın amacı diş hekimliği lisans 4. Sınıf öğrencilerinin Pedodonti uygulamalı klinik eğitimlerinde kullanılan mobil performans destek sisteminin (MPDS) başarısının, öğrencilerin klinik performans ve sisteme yönelik teknoloji kabulleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesidir.
Yöntem : Araştırma Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'nda gerçekleştirildi. MPDS'nin öğrencilerin klinik performanslarına etkisini incelemek amacıyla zaman serili yarı deneysel desen kullanıldı. Katılımcıların sisteme yönelik teknoloji kabullerini incelemek amacıyla ise son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanıldı. Araştırmaya Pedodonti klinik uygulamalı eğitime katılan 95 4. sınıf öğrencisi katıldı. Kontrol grubu, mevcut klinik uygulamalı eğitimde herhangi bir değişken manipüle edilmeden devam ederken, deney grubundaki öğrencilere MPDS aracılığıyla performans desteği sunuldu. Deney süresince tüm öğrencilerin klinik performansları değerlendirmek için araştırmada geliştirilen analitik dereceli puanlama anahtarı (DPA) kullanıldı. Öğrencilerin klinikte uyguladıkları ağız bakım eğitimi, flor jel uygulaması, non-invaziv fissür örtücü uygulaması, invaziv fissür örtücü uygulaması, cam iyonomer fissür örtücü uygulaması ve koruyucu rezin restorasyon uygulaması DPA kullanılarak değerlendirildi.  Klinik eğitim sonunda tüm öğrencilerin MPDS'ye yönelik kabullerini değerlendirmek amacıyla teknoloji kabul ölçeği uygulandı. MPDS'nin kullanıldığı süre boyunca sistem etkileşim kayıtları tutuldu ve toplanan veriler SPSS 25.0 programı ile istatistiksel analizleri yapıldı.
Bulgular : DPA ile yapılan ölçümlerde,  ağız bakım eğitimi (F (3,279)= 11.47, p<.001),  flor jel uygulaması (F (3,279)= 14.30, p<.001), non-invaziv fissür örtücü uygulaması (F (3,279)= 8.42, p<.001), invaziv fissür örtücü uygulaması (F (3,279)= 4.08, p>.001), cam iyonomer fissür örtücü uygulaması (F (2,186)= 17.99, p<.001) ve koruyucu rezin restorasyon uygulamasının (F (4,372)= 6.26, p≤ .001) tekrarlı ölçüm puanları üzerindeki ortak etkilerinin deney grubu lehine anlamlı farklılık gösterdiği bulundu. 
Mobil etkileşim kayıtlarında 493 kayıtta toplam 5141 ekran ziyareti gerçekleştirildi. Ziyaret başına ortalama 10.42 ekran incelendi.  Bu kayıtların toplam ziyaret süresi 26315 saniye (7 saat, 18 dakika, 35 saniye) olarak hesaplandı. Kayıt başına ortalama ziyaret süresi ise 53,38 saniye olarak saptandı. Öğrencilerin MPDS'ye gün içinde en çok 09.00-14.00 saatleri arasında girdiği tespit edildi. Öğrencilerin klinik eğitimlerinin ilk 2 haftasında sisteme girişlerinin yüksek olduğu, klinik sonlarına doğru sistem kullanımının azaldığı gözlendi. En fazla ziyaret edilen uygulamanın cam iyonomer fissür örtücü, en az ziyaret edilen uygulamanın flor vernik olduğu belirlendi. 
Grupların teknoloji kabulleri incelendiğinde; deney grubunun sistem kullanma niyeti (t(93) = 2.51, p < 0.01), algılanan fayda (t(93) = 3.73, p< 0.01),  algılanan kullanım kolaylığı  (t(93) = 2.92, p < 0.01) ve tutum (t(93) = 4.16, p < 0.01) puanlarının kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi.

Sonuç :  DPA kullanılarak yapılan performans ölçümleri sonucunda deney grubundaki öğrencilerin performansları, kontrol grubundakilere kıyasla daha yüksek bulundu. Mobil sistem etkileşim kayıtlarına göre öğrencilerin sistemi en fazla klinik eğitim saatlerinde kullandığı, zor ve aşamalı uygulamalarda ise sisteme olan ihtiyaçlarının daha yüksek olduğu tespit edildi. Her iki grupta da teknoloji kabulleri yüksek olmakla birlikte, sistemi deneyimleyen deney grubunun daha yüksek teknoloji kabulü sergilediği gözlendi. MPDS'nin öğrencilerin klinik uygulamalı eğitimlerde ihtiyaç duydukları desteği sağladığı ve performanslarını arttırıcı bir etki gösterdiği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim : The aim of this study is to evaluate the effects of the success of the mobile performance support system (MPDS), which is used in the pedodontics applied clinical training of 4th year dentistry undergraduate students, on the clinical performance and technology acceptance of the system.
Method : The research was carried out at Ege University Faculty of Dentistry, Department of Pedodontics. A time-series quasi-experimental design was used to examine the effect of MPDS on students' clinical performance. In order to examine the technology acceptance of the participants towards the system, a quasi-experimental design with a post-test control group was used. 95 4th grade students who participated in Pedodontics clinical practical training participated in the study. While the control group continued without manipulating any variable in the current clinical practical training, the students in the experimental group were provided with performance support through MPDS. An analytical rubric (DPA) developed in the research was used to evaluate the clinical performance of all students during the experiment. Oral care education, fluorine gel application, non-invasive fissure sealant application, invasive fissure sealant application, glass ionomer fissure sealant application and protective resin restoration application applied by the students in the clinic were evaluated using DPA. The technology acceptance scale was applied to evaluate the acceptance of all students towards MPDS at the end of the clinical training. System interaction records were kept while MPDS was used, and statistical analysis of the collected data was performed with the SPSS 25.0 program.

Results : In the measurements made with DPA, oral care education (F (3,279) = 11.47, p<.001), fluoride gel application (F (3,279) = 14.30, p<.001), non-invasive fissure sealant application (F (3,279) = 8.42, p<.001), invasive fissure sealant application (F (3,279)= 4.08, p>.001), glass ionomer fissure sealant application (F (2,186)= 17.99, p<.001) and protective resin restoration application (F (4,372)= 6.26, p≤ .001) common effects on repeated measurement scores were found to differ significantly in favor of the experimental group.
In mobile interaction records, a total of 5141 screen visits were made in 493 records. An average of 10.42 screens viewed per visit. The total visit time of these records was calculated as 26315 seconds (7 hours, 18 minutes, 35 seconds). The average visit time per record was 53.38 seconds. It was determined that students took the MPDS between 09.00-14.00 the most during the day. It was observed that students' entrance to the system was high in the first 2 weeks of their clinical training, and the use of the system decreased towards the end of the clinic. It was determined that the most visited application was glass ionomer fissure sealant, and the least visited application was fluorine varnish.
When the technology acceptance of the groups is examined; The experimental group's intention to use the system (t(93) = 2.51, p < 0.01), perceived usefulness (t(93) = 3.73, p< 0.01), perceived ease of use (t(93) = 2.92, p < 0.01), and attitude (t(93) = 4.16, p < 0.01) scores were found to be significantly higher than the control group.

Conclusion : As a result of performance measurements using DPA, the performance of the students in the experimental group was found to be higher than those in the control group. According to the mobile system interaction records, it was determined that the students used the system most during clinical training hours, and their need for the system was higher in difficult and progressive applications. Although technology acceptance was high in both groups, it was observed that the experimental group that experienced the system exhibited higher technology acceptance. It is thought that MPDS provides the support students need in clinical practical training and has an effect that increases their performance.