Mecmû'a-i Gazeliyyât ve Eş'âr, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, Numara: NEKTY03296 (1b-38a) İnceleme- karşılaştırmalı Metin
Mecmu'a-ı Gazelıyyat And Eş'ar, Istanbul University Rare Books Library, Number: NEKTY03296 (1b-38a) Examination-comparative text
Yazar: ÖMER FARUK YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN KAPLAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tezin konusu İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NEKTY03296 numarada "Mecmûa'a-
i Gazeliyyât ve Eş'âr" ismiyle kayıtlı şiir mecmuasının 1b-38a arası varakların incelenmesi, 
transkripsiyonu ve tenkitli metninin oluşturulmasıdır.
Çalışmada öncelikle çalışmanın amacı, önemi, yöntemi ve konusu hakkında bilgi verilmiş; 
mecmuanın dış özellikleri, içeriği, dil ve yazım özellikleri maddeler ve tablolar halinde gösterilerek 
eserin tanıtımı yapılmıştır. Kimlikleri tespit edilen şairlerin biyografilerine yer verilmiştir. Mecmuada 
kayıtlı şiirlerin transkripsiyonu yapılmıştır. Tespit edilen şiirlerin karşılaştırmalı metni oluşturularak 
elde edilen bilgiler dipnotta belirtilmiştir. Mecmuada; 12 Farsça ve 182 Türkçe olmak üzere 193 şiir 
bulunmaktadır. Farsça şiirler çalışma konusunun dışında tutulmuş, inceleme kısmına dahil 
edilmemiştir. Türkçe şiirler şairin mahlası, nazım şekli/türü, vezni gibi özellikleri birer birer 
belirtilerek kaydedilmiştir. Mecmuada şiiri tespit edilen 70 tane şair tespit edilmiştir. Bu 70 şairin 26
tanesinin kimliği belirlenmiş ve biyografik bilgileri çalışmaya dâhil edilmiştir. Mecmua yapısı 
bakımından incelenerek ve eserdeki farklı kayıtlar göz önünde bulundurularak eserin farklı 
dönemlerde birden çok tertip edici tarafından kaleme alındığı tespit edilmiştir. 
Amacımız divanı bulunmayan, adları tezkirelerde geçen ancak şiirlerine ulaşılamayan, akademik 
kaynaklarda ulaşamadığımız şairlerin şiirlerinin ortaya çıkmasına olanak sağlamaktır. İlaveten şöhret 
sahibi olup eserlerine ulaşabildiğimiz şairlerin ilinmeyen şiirlerini ortaya çıkartarak onların eserlerinin 
eksik yönlerini gidermekte ve bu aydınlatıcı ve tamamlayıcı çalışma ile araştırmacıların dikkatine 
sunmaktadır.

Abstract:
The objective of this study is to examine, transcribe, and create an edited text of the poetry anthology 
entitled "Mecmûa'a-i Gazeliyyât ve Eş'âr," which is recorded under the number NEKTY03296 in 
the Rare Books Library of Istanbul University, covering the folios 1b-38a. The introduction of the 
study provides an overview of the aim, significance, methodology, and scope of the research. The 
external characteristics, content, language, and writing features of the anthology are then presented 
in the form of items and tables. The transcription of the poems recorded in the anthology is carried 
out, and a comparative text of the identified poems is created, with the resulting information provided 
in footnotes. The anthology contains 194 poems, 12 of which are in Persian and 182 of which are in 
Turkish. The Persian poems have been excluded from the scope of the study and are not analyzed. 
The Turkish poems are recorded with specific characteristics such as the poet's pen name, the 
form/type of the poem, and the verse form indicated. Of the 70 poets whose poems were identified 
in the anthology, the identities of 26 have been determined and their biographical information has 
been included in the study. An analysis of the structure of the anthology and consideration of the 
various records within it reveal that the work was composed by multiple editors at different times. 
The goal of this study is to make the poems of poets who are not included in the divan, whose names 
appear in tezkires but whose poems are not accessible, and whose works are not available in 
academic sources, available to the public. Additionally, by bringing to light the previously unknown 
poems of poets who have gained fame and whose works can be accessed, this research aims to 
complete their oeuvre and contribute to the field of Turkish literatur.