Bankalarda piyasa riski yönetimi ve içsel model uygulamaları
Market risk management in banks and internal model applications
Yazar: ÖZKAN ERDAL
Danışman: PROF. DR. METİN KAMİL ERCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Finansal risk = Financial risk ; Monte Carlo Yöntemi = Monte Carlo Method ; Risk = Risk ; Risk yönetimi = Risk management ; Riske maruz değer = Value at risk

Özet:
Ülke ekonomileri için bankalar en önemli kurumlardan birisi olup, bu sistem içerisinde yaşanacak olumsuz bir gelişme ülke ekonomisini topyekun etkilemektedir. Bankalar faaliyetlerini sürdürdükleri müddetçe birçok risk ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Özellikle son yıllarda yaşanan gelişmeler işlemlerin daha da karmaşık hale gelmesine ve karşılaşılan risklerin farklılaşmasına yol açmıştır. Bu risklerin yönetilmesi de bir o kadar zorlaşmıştır ve iyi yönetilemeyen riskler nedeniyle telafisi mümkün olmayan ekonomik ve sosyal kayıplar meydana gelebilmektedir.Bankacılık açısından değerlendirildiğinde risk yönetim sürecinin iki temel amacı bulunmaktadır. Birincisi finansal performansı artırmak, ikincisi ise telafisi mümkün olmayan zararlara karşılaşmasını önlemektir. Dolayısı ile bu amaçlardan birini gerçekleştirirken diğerinden ödün vermemek gerekir.Bankaların karşılaştığı temel riskler arasında piyasa riski de bulunmaktadır. Piyasa riski, bankanın alım-satım hesaplarında tuttuğu portföyden, kıymetlerin fiyatlarında yaşanacak değişim nedeniyle kaybetme olasılığı olarak tanımlanabilir ve bu riskin ölçülmesine yönelik literatürde birçok metot bulunmaktadır.Türkiye'de 2000 ve 2001 yıllarında yaşanan ekonomik krizler sonrasında daha önceden bilinen ama uygulanmayan Basel-I kirterlerini uygulama konusunda daha istekli olmuşlardır. Bankacılık sektörü denetleme otoritesi olarak kurulan BDDK'nın 2001 yılında çıkarttığı yönetmelik çerçevesinde bankalar, piyasa riskini standart metot ile ölçmeye başlamışlardır. Bu bir geçiş yöntemi olarak düşünülmüş ve bankalar kendi içsel yöntemlerini oluşturana kadar bu yöntemi kullanabilecekleri belirtilmiştir.Bankaların içsel model çalışmaları o tarihten itibaren başlamış ve günümüze kadar gelmiştir. Ülkemizde yasal sermaye yükümlülüğü hesaplamasında içsel model kullanarak raporlama yapan banka henüz bulunmamaktadır.Bu içsel modellerin kullanılması ile daha hassas ölçümler yapılabilecek ve üst yönetime daha doğru bilgiler ulaştırılabilecektir. Ayrıca bankalar içsel modeli kullanma yolunu seçerler ise, piyasa riski karşılığında tutması gereken yasal sermaye yükümlülüğü bu model çıktısı üzerinden hesaplamaları gerekmektedir. Dolayısı ile burada bankaların risk yöneticileri açısından piyasa riskini ölçmek için kullanılacak model ve parametrelerin seçimi büyük önem taşımaktadır.Anahtar Sözcükler1.Piyasa Riski Yönetimi2.Riske Maruz Değer3.Varyans-Kovaryans Yöntemi4.Tarihsel Simülasyon5.Monte Carlo Simülasyonu

Abstract:
The banks are one of the most important instutitions for a country economy and any negative progress in this system can effect the whole economical structure of the country. As far as the banks keep on doing their activities, they face with lots of risks. Especially the cases which have been emerging last years make the operations more complicated and differantiate the risks that the banks faced with. The management of those risks become more hard and because of the bad management of this risks, the social and economical losts which can not be compensated are appeared.When it is evaluated from the point of banking, there are two main aims of risk management process. The first one is to increase the financial performance, whereas the second one is to avoid and prevent the risks which cause irrevocable losts. So, it is very important not to make a concession from one aim when to reach the other one.The market risk is one of the basic risks that the banks have to deal with. Market risk can be defined as the probability of loses which is caused by the price variations of the assets in bank?s trading portfolio and there are various methods to measure this risks.After the financial crisis in 2000 and 2001, authority in Turkey is more willing to apply Basel-I criterias which was known but not used up to that time. Banks began to use Standart Approach to calculate market risk according to the arrangements by BDDK in 2001 who is the authority mechanism for the banking sector. This method was thought as a temporary one and mentioned that banks will use this method until they have an internal model for market risk management.Banks started to work on developing internal models for market risk management and it goes on also nowadays. In our country, up to now no bank uses internal model for calculating minimum capital requirement for market risk.By using this internal models, measuring will be more accurate and more exact ifnormation will be given to top management. And also regulatory capital requirement for market risk must be calculated according to the outputs of the internal model. Therefore, for the risk managers of banks determining the model and the parameters which will be used to calculate market risk becomes a very important task.Key Words1.Market Risk Management2.Value At Risk3.Variance-Covariance Method4.Historical Simulation5.Monte Carlo Simulation