Maliye politikalarının ekonomik büyümedeki rolü ve 1990-2007 arasındaki Türkiye uygulaması
The role of fiscal policies on economic growth and its application in Turkey between years 1990-2007
Yazar: SERKAN ÖZGÜCÜ
Danışman: PROF. DR. MERİH PAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Finans = Finance ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey

Özet:
Ulus-devlet modelinde devletin ülke ekonomisinde amaçladığı büyümeyi gerçekleştirebilmesi için kullandığı iktisat politikalarının en önemlilerinden biri maliye politikasıdır. Klasik akımın ortaya çıkışından beri, maliye politikasının ekonomik büyümeyi sağlayıp sağlamadığıyla ilgili birçok tartışma yaşanmıştır. Bu bakımdan, maliye politikasını oluşturan araçlardan hangilerinin ekonomik büyümeyi ne yönde ve ne kadar etkilediğinin teorik ve uygulamalı incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada, ilk iki bölümde maliye politikası araçlarının ekonomik büyümede hangi yönden ve ne kadar etkili olabileceği çeşitli iktisat akımlarına ve kamu ekonomisi teorilerine dayalı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de 1990-2007 yılları arasında maliye politikası araçlarının ne kadar kullanıldığı ve bunların büyümeye etkisi niceliksel verilere dayalı olarak incelenmiştir. Türkiye uygulaması incelemesinde, maliye politikası araçları ile ekonomik büyüme arasındaki sebep-sonuç ilişkisinin açığa çıkarılması amaçlandığından, nedensellik analizi niteliğindeki çoklu lineer regresyon yöntemi kullanılarak modeller oluşturulmuştur. Modellerin hepsinde bağımlı değişken, nominal GSYİH artış oranı ya da parasal miktarıdır. Bağımsız değişkenler ise modeller arasında farklılık göstermektedir. Bazılarında ekonomik sınıflandırmaya göre gruplanmış konsolide bütçe giderleri ve gelirleri modellere artış oranı ya da parasal miktar şeklinde ayrı ayrı girerken, bazı modellere ise gider ve gelir kalemleri birlikte dahil edilmiştir. Regresyon modelleri ?SPSS 15? adlı programla oluşturulmuştur. Kurulan modellere göre, on sekiz yıllık Türkiye uygulamasında kamu cari harcamaları, vergi geliri, gelir, harcama ve dış ticaret vergileri ekonomik büyümeyi pozitif doğrusallıkta etkilemiştir. Kamu yatırımlarının ekonomik büyüme üzerinde olumlu ya da olumsuz doğrusal bir etkisi bulunamamıştır. Faiz hariç harcamalar, transfer harcamaları, servet vergileri ise ekonomik büyümeyi negatif doğrusallıkta etkilemiştir.

Abstract:
In nation-state model, fiscal policy is one of the most important economic policies that is performed by the government in order to achieve aimed economic growth. Since classical view, there is an ongoing debate whether the fiscal policy contributes to economic growth or not. In this context, its important to survey theorically and practically the policies which establishes the fiscal policy and their effects to economic growth. In this study, in first two chapters, it is investigated that what direction and which extent the fiscal policy instruments affect economic growth on the basis of mainly economic views and theories of public economics. In the third chapter it is examined that, to which extent the fiscal policy applications were performed and what are their impacts on economic growth in Turkey between the years of 1990-2007 on the basis of quantitative data. In the examination of Turkey, in order to reveal the causal relationship between fiscal policy instruments and economic growth, causal analysis models are created by using multiple linear regression method. In all models, the dependent variable is the nominal GDP growth rate or its monetary amount. But predictors differ between the models. In some models consolidated budget expenditures and revenues which is categorized according to the economical classification and accounted as growth rate or monetary amount are seperately enrolles in the models, while some models include both of them. Regression models are created by the program called ?SPSS 15?. According to the established models, eighteen years Turkish study shows that current public expenditures, tax revenue, income, expenditure and foreign trade taxes have linear positive impact on economic growth. Any linear relation between public investment and economic growth can not be calculated. Non-interest expenditures, transfer payments and property taxes have negative linear impact on economic growth.