Sosyal bilgiler öğretiminde müze kullanımı
Use of museum in social studies teaching
Yazar: NİLÜFER FİLİZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YILMAZ ; DOÇ. DR. KAYA YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Eğitim ortamı = Educational environment ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Müze eğitimi = Museum education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Günümüzde bilgi edinme ve onu etkin bir biçimde kullanma anlayışında yaşanan değişim, eğitim sistemimizde köklü bir dönüşümü beraberinde getirmiştir. Eğitim sistemimizde uygulanmaya başlayan yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının etkinliğinin arttırılması, öğrenme sürecinin öğrencileri aktif kılacak, onların bilgilerini yapılandırmalarına imkân verecek yöntem, teknik ve stratejilerle desteklenmesiyle mümkündür. Yapılandırmacı öğretim sürecinde öğrenmeyi destekleyecek alanlardan biri de okul dışı öğrenme ortamlarından biri olan müzelerdir. Müzelerin sahip oldukları eğitici potansiyellerinden yararlanılması ve alışkanlıkların ötesinde eğitim süreci içerisinde aktif bir şekilde kullanılması, öğrencilerin bilgi edinme yolunda etkin katılımcılar olmalarına yardımcı olacaktır.Müzeleri alternatif bir eğitim ortamı olarak, etkin bir biçimde kullanabilecek başlıca öğretim alanları arasında sosyal bilgiler de bulunmaktadır. Sosyal bilgiler alanı içerisinde müzeler ile eğitim, etkili bir tarih öğretimi gerçekleştirme, öğrencilerin zaman içinde yaşanan değişimi ve sürekliliği kavramasını sağlama, geçmişte yaşamış kültürlerle ve farklı toplumlarla empati kurmasını sağlama konusunda eğitimcilere katkıda bulunacaktır. Bunun yanında eğlenceli bir öğretim imkânı sunan bu ortamlar öğrencilerin sosyal bilgiler öğrenme konusunda motive olmasını sağlayacaktır. Bu nedenle öğrencilerin müze etkinlikleri ile sosyal bilgiler öğrenme süreçlerinin ortaya çıkarılması, eğitimcilere anlamlı geziler planlama konusunda yardımcı olacaktır.Bu araştırmanın amacı, müze eğitimi ile yapılan sosyal bilgiler eğitiminin öğrenciler için ifade ettiği anlamın ortaya konulmasıdır. Bu amaçla 6. Sınıf sosyal bilgiler öğretiminde Talim Terbiye Kurulu'nun tavsiye ettiği ünitelerle ilgili müze etkinlikleri geliştirilmiştir. Araştırmada betimleyici fenomenoloji deseni uygulanmıştır. Araştırma sürecinde dört farklı müze etkinliği geliştirilerek geziler düzenlenmiş ve etkinliğe katılan öğrencilerin düşünceleri yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Araştırma grubu İstanbul ilinde 2007-2008 eğitim-öğretim yılı içerisinde etkinliğe katılan on öğrenciden oluşmaktadır.Araştırma kapsamında yürütülen görüşmelerin fenomenolojik analizi, öğrencilerin müze eğitimi ile sosyal bilgiler öğrenme sürecinin kendileri için ifade ettiği anlamı şu şekilde betimlediklerini ortaya koymaktadır:1.Müze ortamı öğrencilerde şaşkınlık ve heyecan yaratarak geçmişi öğrenme konusunda merak duygusunu harekete geçirmiş ve bu durum tarihi öğrenme konusunda motive edici olmuştur.2.Öğrenme konusunda güdülenmiş olan öğrenciler bilişsel becerilerini etkin bir biçimde kullanmaya başlamışlar, derinlemesine incelemeler yürütmüşler, nesnelerle çalışma deneyimi elde etmişler ve kendi araştırma süreçleri içerisinde aktif bir rol edinmişlerdir.3.Öğrenciler, tarihsel bilginin yapılandırılması ile ilgili süreçler üzerinde durarak bilişsel, duyuşsal ve sosyal alanda kazanımlar elde ettiklerini ifade etmişlerdir.4.Öğrenciler, müze etkinlikleri ile sosyal bilgiler öğrenmenin eğlendirici olduğunu ve keyif alarak öğrendiklerini vurgulamışlardır.5.Öğrenciler, müze etkinliklerinin sosyal bilgilere verdikleri değerin artmasına yardımcı olduğunu ve etkinlik sonrası derse karşı olumlu tutum geliştirdiklerini ifade etmişlerdir.

Abstract:
The change in the way we obtain the information and try to use it efficiently made it necessary for a basic transformation in our education system. It?s only possible to improve the efficiency of the constructivist learning model which is being applied in our education system, if we support it with methods, techniques and strategies to enable the learning process to make students active, and let them build their own knowledge. One of the environments to help learning in structural constructivist teaching process is museums, which is one of the out of school learning environments. Making good use of the educational potential of museums and using them actively during the learning process beyond the classical use will turn the students into active participants in their learning.Among the departments which make a good use of museums, social studies department is the one that can use them in a very effective way. Learning with museums in social studies lessons will contribute in various ways such as; achieving useful history learning, making students understand the transformation and continuity in course of time, making them develop an empathy with past cultures and different communities. Besides, museums; being an entertaining learning environment will help the students to motivate in social studies. Therefore, uncovering social studies learning processes of students will help educators in planning significant field trips.The aim of this study is to put forward what social studies education with museum education means for the students. For this purpose, museum activities have been developed for the units taught in 6th grade which are advised by Board of Education and Discipline. In the study, descriptive phenomenological research is used. In the research process, by developing four different museum activities, field trips were organized and opinions of the participant students were recorded via semi-structural interviews. The study was carried out during the 2007-2008 school year, in Istanbul, with participation of 10 elementary school students.The phenomenological analysis of the interviews implemented within the research process shows that students describe their experiences in the learning process in these following ways:1. The museum environment has created feelings of surprise and excitement in students which triggered the sense of wonder and this situation has been motivating in the subject of history learning.2. Students who have been motivated in the matter of learning, began to use their cognitive skills actively, performed in-depth researches, acquired the experience in working with objects and played an active part in their own study processes3. By making a point of the processes concerning the construction of historical information; students expressed that they obtained acquisitions in cognitive, affective and social areas.4. Students have highlighted the fact that learning social studies with museum activities is quite entertaining and that they have enjoyed learning.5. Students told that museum activities made them become more interested in Social Studies and they have a more positive approach for the lesson after the activities.