Bölgesel eşitsizliklerin giderilmesinde bölgesel politikaların ve bölge kalkınma ajanslarının rolü ve önemi: Avrupa Birliği ve Türkiye örnekleri
The role and importance of regional policies and regional development agencies in reducing regional inequalities: The cases of European Union and Turkey
Yazar: YUNUS EMRE ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM BUDAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bölgesel dengesizlik = Regional imbalance ; Bölgesel farklılıklar = Regional differences ; Bölgesel kalkınma ajansları = Regional development agencies ; Bölgesel politikalar = Regional policies ; Eşitsizlik = Inequality ; Kalkınma = Development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bölgesel politikalar, 1929 Büyük Bunalımı'ndan sonra keşfedilen ve bölgesel eşitsizlikleri gidermeye yönelik olarak uygulanan etkili politika araçlarıdır. Küreselleşme ve yerelleşme, bölgesel politikalarda paradigma değişimine neden olmuş; üretim tekniklerinde, ulaştırmada ve iletişimde yaşanan gelişmeler bu değişimin altyapısını oluşturmuştur. Bölgesel politikalar aşağıdan yukarıya doğru dönüşüm geçirmiş, bölgesel kalkınma ulusal kalkınma karşısında baskın olmuştur.Çalışmada ilk olarak bölge kavramının tanımı yapılmış ardından bölgesel politikalarda yaşanan paradigma değişiminin sebepleri karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Bölgesel politikalarda yaşanan paradigma değişimi AB bölgesel politikalarını da büyük ölçüde etkilemiştir. Yaşanan genişleme süreçlerine paralel olarak AB bölgesel politikalarında reformlar gerçekleşmiştir. AB'ye aday bir ülke olan Türkiye'de bölgesel politikalar içsel ve dışsal birçok faktörden etkilenmiştir. AB üyelik süreci sonrası Birliğin bölgesel politikalarına uyum süreci doğrultusunda Bölge Kalkınma Ajansları kurulmuştur.Çalışma sonucunda bölgesel eşitsizliklerin giderilmesinde ulusal kalkınma politikalarının yerine bölgesel politikaların tercih edilmeye başlandığı görülmektedir. Öte yandan, değişen bölge ve kalkınma anlayışına paralel olarak Bölge Kalkınma Ajansları, esnek personel yapısına sahip, rekabetçi bir anlayışla faaliyet gösteren kurumlara dönüşmüşlerdir.Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, bölgesel politikalar, (bölge) kalkınma ajansları, paradigma değişimi, bölgesel kalkınma

Abstract:
Regional Policies are effective policy instruments that are invented after the Great Depression and applied to overcome regional inequalities. Globalization and decentralization have led to a paradigm shift in regional policies; developments in production techniques, transportation and communications have maintained the infrastructure of this shift. Regional policies have been transformed in to a bottom-up development approach and regional development became dominant to national development.In this study, firstly the term of region has been defined, then the reasons of paradigm shift occurred in the regional policy were analyzed in a comparative manner. Paradigm shift in regional development has significantly effected EU regional policies. Parallel to the development processes, reforms have been made in EU regional policy. In Turkey, as a EU candidate, regional policies have been effected from several factors that are intrinsic and extrinsic. After the EU accession process, in accordance with the process of adaptation to the Union's regional policy, Regional Development Agencies have been established.In conclusion, it is seen that regional policies are preferred to national development policies to overcome regional inequalities. On the other hand, parallel to the change in region and development concepts, Regional Development Agencies are transformed to institutions that have more flexible staff structure and operating in a competitive approach.Key Words: European Union, regional policies, (regional) development agencies, paradigm shift, regional development