Trol balıkçılığında ıskartanın yaşama ihtimali
The rate of survival for discards in trawl fishery
Yazar: EMRAH ŞİMŞEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYDIN DEMİRCİ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Iskarta ölümleri çok farklı yönleriyle balıkçılık yönetimi için araştırılması gereken bir konudur. Iskarta edilen deniz canlılarının yaşamına devam etme ihtimali ve oranı bilinmemektedir. Gerek bu bilinmeyen durum gerekse de avcılık operasyonundan kaynaklanan ıskarta ölümlerinin azaltılması için avcılık esnasında ve sonrasında oluşan stresten kaynaklanan ölüm ve davranış bozukluklarının incelenmesi önem arz etmektedir.Bu çalışmada sanal bir trol operasyonu gerçekleştirilerek yasal yakalama boyunun altında olan Çipura (Sparus aurata)' ların davranış bozuklukları ve bunlara bağlı olarak gecikmiş ölümlerin nedenleri çalışılmıştır. Bu amaçla trol çekimi sonrasında balıklardaki davranış bozukluğu, farklı uyarıcılara karşı reflekslerin gözlemi yoluyla iki farklı metotla test edilmiştir. Bu testlerden birincisinde gözlem tankında toplu halde kontrol grupları ile karşılaştırma olarak yapılmıştır. Bu karşılaştırmada tank içerisinde balıkların serbest yüzmesi, sese karşı duyarlılık, yabancı cisimleri gördüğünde ve dokunulduğundaki verdiği tepkiler sayısallaştırılmıştır. İkinci metotta ise balıklar bireysel olarak su dışında refleks ölçümü gerçekleştirilmiştir. Bu ikinci metotta balık bir sünger kıskaç vasıtasıyla sabitlenerek; genel vücut refleksi, bir prob yardımı ile ağız hareketi, solungaç hareketi, gözlerdeki tepki ve gırtlaktaki refleksleri kaydedilmiştir. İki metotta elde edilen refleksler davranış bozukluğu derecesi olarak değerlendirilmiş ve gecikmiş ölümle ilişkilendirilmeye çalışılmıştır.Elde edilen sonuçlara göre denize canlı dönen bireylerdeki ölümlerin önemli bir kısmı yaklaşık 24 saat sonra gerçekleşmekte ve gecikmiş ölüm olarak tanımlanmaktadır. Davranış bozukluğu ile gecikmiş ölüm arasında doğrusal ilişki bulunmuştur fakat davranış bozukluğu ne kadar yüksek olursa olsun ölüm belli bir oranda kalmaktadır. Canlıların önemli bir kısmı laboratuvar ortamındaki kısıtlanan tanklarda canlığını sürdürmüştür.Anahtar Kelimeler: Refleks, Davranış Bozukluğu, Trol, Iskarta, Çipura (Sparus aurata)

Abstract:
The mortality rate of discards is an event which needs to be studied in various aspects. For fishery management the rate and the posibility of survival for the aquatic organism already discarded is unclear. Therefore it is important that the mortality rate and behavioral disorders caused by the stres occuring both during and after the fishing operation should be well investigated.This study aims to bring to light such disorders and the eventual mortality of Sparus aurata below legal catch rate in a simulated trawl operation. To this end, behavioral disorder of fish in the aftermath of trawling operation was tested in two different methods through observing the responds to different stimulants. In the first method of the tests all the fish in the tank was compared with the control groups. During this process, in addition to their free movement in the tank, the responses of fish to noise, to other things and to touch were counted. In the second method with the fish out of water, reflex measurement was carried out individually. The fish positioned with a spongy holder was checked for general body reflex. Furthermore, with the help of a probe, moment of mouth as well as gills and throat reflexes and sight respond were recorded. The reflexes from these two processes were taken as the extent of behavioral disorder and a relation with delayed mortality was established.According to the data, a considerable number of fatalities among those returning to the water come about within approximately 24 hours and such mortality is called delayed mortality. There is a proportional connection between behavioral disorder and delayed mortality. On the other hand, however high the behavioral disorder might be, the mortality rate remains at a certain proportion. A considerable number of fish survived under confined medium in the laboratuary tanks.Keywords: Reflex, Behavioral Disorder, Trawl, Discard, Sparus aurata