Alkanna sieheana ve a. orientalis var. Orientalis türlerinin in vitro kültürü, antioksidan aktiviteleri ile bazı sekonder metabolitlerin incelenmesi
In vitro culture, antioxidant activity and determination of some secondery metabolites in alkanna sieheana and a. Orientalis var. orientalis
Yazar: CENNET YAMAN
Danışman: PROF. DR. DİLEK BAŞALMA
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada A. orientalis var. orientalis ve A. sieheana Rech. fil. takson tohumlarının

canlılık ile çimlenme kabiliyetleri araştırılmış, doğal ortamdan elde edilen bitki

eksplantlarının yüzey sterilizasyonu, in vitro şartlarda yaprak, yaprak tabanı, kök, sap

kısımlarından kallus, sürgün ile kök rejenerasyonları incelenmiştir. Tetrazolium Testi

uygulaması ile her iki taksonun tohumlarının canlılık oranı %95 üzerinde bulunmuştur.

Buna rağmen en yüksek çimlenme oranı %8.3 olarak kaydedilmiştir. In vitro şartlarda

tohum kabuğu çıkartılarak farklı büyüme düzenleyici uygulamalarında kültüre alınan

tohumlarda ise en fazla %91.6 sürgün gelişimi, %75 kallus oluşumu ve %40 kök

oluşumu elde edilmiştir. Farklı oksin ile sitokinin büyüme düzenleyicileri ve

kombinasyonlarında sap ile yaprak tabanı eksplantlarında kallus (>%86.6) ve sürgün

(%66.6-%0) oluşum kabiliyetlerinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. In vitro şartlardan

ve doğal ortamdan elde edilen örneklerin farklı konsantrasyonlarda 2,2-difenil- 1-

pikrilhidrazil (DPPH) aktivitesi incelenmiş, 250 µg/ml konsantrasyondaki en yüksek

inhibisyon oranı %45 ile A. orientalis taksonunun kök ekstraktlarından elde edilmiştir.

En yüksek toplam flavonoid içeriği ise A. sieheana taksonunun 0.25 mg/L benzil amino

pürin (BAP), 0.5 mg/L kinetin (KIN), 1.0 mg/L indol butirik asit (IBA) içeren besin

ortamında yaprak tabanı eksplantlarından oluşan kallus ekstraktlarından (139.89 mg

kuarsetin eşdeğer (QE)/g ekstrakt) olarak elde edilmiştir. En yüksek toplam fenolik içeriği

de A. orientalis taksonunun kök ekstraktlarından 172.80 mg gallik asit eşdeğer (GAE)/g

ekstrakt olarak tespit edilmiştir. Ayrıca A. sieheana taksonunun köklerinden elde edilen

alkanin miktarının A. orientalis taksonunun köklerinden elde edilenden 23 kat daha fazla

olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was investigated viability and germination abilities of A. orientalis var.

orientalis and A. sieheana Rech. fil. seeds. Plant explants obtained from natural

environment were reseached surface sterilizations. Leaf, stem, leaf base, root parts were

investigated callus induction, shoot and root regeneration in vitro. With application of

tetrazolium test, survival rate of the seeds was found above 95%. However, the highest

germination rate was calculated as 8.3%. But maximum 91.6% shoot growth, 75%

callus formation and 40% root formation were obtained from seeds removed seed coats

cultured in different growth regulators in vitro conditions. It was observed that stem and

leaf base explants were had higher callus (> 86.6%) and shoot (66.6%-0%) regeneration

abilities on different auxin and cytokine growth regulators and combinations than leaf

and root explants. It was investigated 2,2-diphenyl- 1-picrylhydrazyl (DPPH) activity of

different concentrations of samples obtained from in vitro and natural environment. The

highest inhibition rate (45%) at the concentration of 250 μg / ml was observed root

extracts of A. orientalis. The highest total flavonoid content (139.89 mg of quercetin

equivalent (QE) / g of extract) was obtained from callus extracts of leaf base explants of

the A. sieheana in nutrient medium containing 0.25 mg / l benzyl amino purine (BAP),

0.5 mg / l kinetin (KIN) and 1.0 mg / l indole butyric acid (IBA). The highest total

phenolic content was also determined 172.80 mg gallic acid equivalent (GAE) / g

extract from root extracts of A. orientalis. Moreover, amount of alkannin obtained from

roots of A. sieheana was identified 23 times greater than amount of alkannin obtained

from roots of A. orientalis.