Nevşehir ilinin eğitim coğrafyası
Education geography of Nevşehir province
Yazar: MELİHA ŞULE AKGÜR
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR UZUNÖZ
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Coğrafya = Geography ; Eğitim = Education ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Nevşehir = Nevşehir ; Nüfus = Population ; Okullar = Schools ; Okullaşma = Structure of schools

Özet:
Eğitim, bireylerin ve toplumların geleceğe yönelik olarak yaptıkları değerli bir yatırımdır. Eğitime ilişkin veriler farklı bilim dalları tarafından kendi yöntemleri doğrultusunda ele alınmaktadır. Eğitim coğrafyası da bu bağlamda, coğrafi bakış açısı ile eğitimi ele almakta, coğrafi koşullarla eğitim arasındaki doğrudan ya da dolaylı etkileşimi ortaya koymaya çalışmaktadır. Öyle ki, eğitim-coğrafya ilişkisi, insan ile doğal çevre etkileşiminin farklı bir boyutunu oluşturmaktadır. 

Bu çalışma, eğitim coğrafyası çerçevesinde Nevşehir ilinin eğitim durumunu ele almayı ve ildeki eğitim faaliyetleri ile fiziki ve beşeri coğrafya koşulları arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Her ilin eğitim yapısı farklıdır ve farklı coğrafi koşullar altında şekillenmektedir. Bu farkların ortaya konulması ve karşılaştırma yapılabilmesi için her bir ilin eğitim coğrafyası açısından ele alınması önemlidir. Bugüne kadar Nevşehir ili için böyle bir çalışma yapılmamıştır. Ayrıca, yapılan bu çalışma, Nevşehir ilinde eğitim ile ilgili planlamalara ışık tutacağı için de önemlidir. 

Çalışmada, Nevşehir ilinde eğitime ilişkin özellikleri tespit etmek için, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan okullaşma oranları, öğretmen, öğrenci, okul ve derslik sayıları kullanılmıştır. Elde edilen ve Nevşehir iline özgü olan veriler tablo ve grafikler halinde sunulmuştur. Yine, Türkiye İstatistik Kurumu'ndan alınan Nevşehir ilinin nüfus özelliklerine ait veriler kullanılmıştır. Coğrafi bilgi sistemlerinin yardımı ile, Nevşehir Belediyesi'nden alınan imar planından elde edilen mahalle ve okul verileri doğrultusunda haritalar hazırlanmıştır. Ayrıca Nevşehir ilindeki okulların fiziki coğrafya koşulları ile ilişkilendirilmesi bağlamında mekânsal analizlere yer verilmiştir. Çalışma sonucunda, Nevşehir ilinin eğitim ile ilgili olarak sahip olduğu özelliklerle Türkiye'deki eğitim faaliyetleri içerisinde, bilhassa öğretmen ve derslik başına düşen öğrenci sayıları açısından oldukça iyi bir konumda olduğu tespit edilmiştir. İlin sahip olduğu fiziki çevre koşullarından ziyade, beşeri özelliklerin eğitim faaliyetlerini şekillendirdiği dikkat çekmiştir. Yapılan mekânsal analizler sonucunda, ildeki iklim koşullarına ve su yetersizliğine bağlı olarak okullardaki yeşil alanların yetersiz olduğu görülmüştür. Ortaöğretimde okullaşmanın şehir merkezinde yoğun olduğu ve bu durumun şehir içi ulaşımında sıkışıklığa neden olduğu tespit edilmiştir. Şehirleşme doğrultusunda nüfusun fazla olduğu ve hızla arttığı mahallelerde ise, ortaöğretim kurumlarının az olduğu görülmüştür.

Abstract:
Education is a valuable investment made by persons and communities for the future. Educational data are evaluated by different disciplines in accordance with their own methods. In this sense, education geography approaches the education from a geographical perspective and tries to exhibit the direct or indirect interaction between geographical conditions and education. So education-geography relation constitutes a different aspect of interaction between human-natural and environment. 

This study aims to search the educational status of Nevşehir province and to reveal he relationship between the educational activities in the province and physical and human geography conditions within the framework of educational geography. The educational structure of each province is different and is shaped under different geographical conditions. It is important to consider each province in terms of education geography, to reveal these differences and to make comparisons. To date, no such research has been made for the province of Nevşehir. In addition, this study is important as it will help the education plans in Nevşehir province.

In this study, the schooling rates, the number of teachers, students, schools and classrooms published by the Ministry of National Education were used to determine the educational characteristics in the province of Nevşehir. The data obtained and specific to the province of Nevşehir are presented in tables and graphics. In addition the data on the population characteristics of the Nevşehir province taken from the Turkish Statistical Institute were used. Maps were prepared in line with the street and school data obtained from the zoning plan taken from Nevşehir Municipality with the help of geographic information systems. Also spatial analysis is included in order to relate schools in Nevşehir to physical geography conditions. In conclusion, especially in terms of number of students and teachers per classroom Nevsehir province were found to have quite a good position in Turkey. It has been observed that shaping education activities are more human characteristics than physical environmental conditions. As a result of the spatial analysis, it was observed that the green areas in the schools were insufficient due to the climatic conditions in the province and water shortage. It has been determined that schooling in secondary education is intense in the city center and this situation causes congestion in urban transportation. Finallay in neighborhoods where the population is high and rapidly increasing, secondary education institutions are low.