Geçiş ekonomilerinde ticari serbestleşmenin rekabet gücüne etkisi
Impact of competitive trade liberalization in transition economies
Yazar: NURAN AKDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT EKİNCİ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Finansal serbestleşme = Financial liberalization ; Geçiş ekonomisi = Transition economies ; Liberalleşme = Liberalization ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Serbestleşme = Liberalization

Özet:
Küreselleşme ile beraber liberal anlayışa sahip Batı Bloğunu, Doğu Bloğuna göre ekonomik ve siyasi anlamda birçok üstünlüğe sahip olmuştur. Bu durum Doğu Bloğunun mevcut yapıyı ıslah etme çabalarıyla kendini gösteren değişim anlayışı olarak kendini göstermiştir. 1989?da Polonya?da başlayan ve yine aynı yıl Berlin Duvarının yıkılmasıyla devam eden arayışların sonucu olarak 1991?de eski Sovyetlerin çöküşüyle zirveye çıkan yeni gelişmelerin yaşandığı bir dönem başlamıştır. Bu yönüyle dünyadaki ekonomik dengelerin yeniden değiştiği bir dönemin kapısı açılmıştır. Bu süreçle beraber merkezi planlı ekonomiyi terk edip piyasa ekonomisine geçen ülkeler "Geçiş Ekonomisi? (Transition economies) olarak adlandırılmıştır. Merkezi planlamadan piyasa ekonomisine geçişte serbestleşme, makro ekonomik istikrar, yeniden yapılanma ve özelleştirme son olarakta yasal ve kurumsal reformlarla geçiş sürecinin ana hatları belirlenmiştir. Piyasa ekonomisine geçişle Sovyetler Birliği ülkeleri kendi aralarında çeşitli gruplara ayrılmıştır. Eski Sovyetler Birliği?nin bir koluda Bağımsız Devletler Topluluğu?dur. Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri kendi aralarında aynı zamanda reformları uygulamada sınırlı ve ılımlı olarak ayrılmışlardır. Bu çalışmanın amacı Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinin 1995-2011 yılları arasında ekonomi politikarından serbestleşmenin ticari anlamda rekabet gücüne olan etkisini incelemektir. Bu doğrultuda 1995-2011 yılları arasında ticari serbestleşme ve rekabet gücü verileri kullanarak panel veri analizi yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda ticari serbestleşme arttıkça o ülkenin rekabet gücünü arttırmada belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Reformları uygulamada ise ılımlı olan ülkelerin sınırlı ülkelere oranla uluslararası düzeyde rekabet gücünü arttırıcı ürünlerde rekabet gücünün arttığı görülmüşken, sınırlı reform uygulayan ülkelerde ise rekabet gücünü sınırlayıcı ürünlerde arttığı görülmüştür. 


Anahtar Sözcükler: Geçiş Ekonomileri, Ticari Serbestleşme, Rekabet Gücü, Panel Veri Analizi

Abstract:
Western Bloc together with  the globalization of having liberal understanding had many advantages in economic and political sense according to the Eastern Bloc. This change manifests itself in the efforts to reform the existing structure of the Eastern Bolc showing itself  being the change of understanding. Begining İn Poland in 1989 and the same year collapsing of the Berlin Wall in 1991 as a result of the ongoing quest of new developments began a period of. which culminated in the collapse of the former Soviet Union.  In this respect, a gate of a period was opnened that rechanged the world's economic balance of power. With this process, abandoning the centrally planned economy; changed to market economy being as named the countries ?Transition Economics? (Transition economies) model. Transition from central planning to market economy liberalization, macroeconomic stabilization, restructuring and privatization finally to the legal and institutional reforms were outlined in the transition process. The Soviet Union, the countries of transition to market economy is divided into several groups with each other. An arm of Former Soviet Union also is Independent States Society. Implementation of reforms in the CIS countries is limited and modest at the same time as each other are separated. Purpose of this study was the CIS countries the competitiveness of the economy between 1995-2011 years from politics investigate the effects of liberalization in the commercial sense. Accordingly, trade liberalization and competitiveness between 1995-2011 years panel data analysis was conducted using data. increased trade liberalization as a result of this research, it was seen that  played  a decisive role in increasing the country's competitiveness. Reforms limited to countries that practice a moderate increase competitiveness at the international level in countries observed, increasing the competitiveness of the products, while countries with limited reforms limiting the competitiveness of products is increased.


Keywords: Transition Economies, Trade Liberalization, Panel Data Of Analysis, Competitiveness