Kontrast maddelerin mutajenik etkisi /
Yazar: HASAN ACAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. AYNUR ACAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1989
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Kardeş kromatid değişimi = Sister chromatid exchange ; Kromozomlar = Chromosomes ; İopromid = Iopromid

Özet:
ÖZET Araştırmamızda, radyolojik tetkiklerde çok sıklıkla kullanı lan Iopromid'in (Ült ravisit -300) Kardeş Kromatid Değişimi üze rine olan in vivo ve in vitro etkileri incelenmiştir. în vivo çalışmalarda, Iopromid kullanılarak serebral anjio grafi uygulanan 15 olgunun anjiografi uygulamasından sonra elde edilen ortalama KKD değeri 12.01+-2.07 olarak bulunmuş ve bu de ğerin anjiografi uygulamasından önce elde edilen değerden (9.72+-2.39) istatistiksel olarak önemli derecede yüksek olduçğu bul un muştur ( P <0. 001 ). Anjiografi uygulamalarında gözlenen KKD artışına X-ışınının katkısını belirleyebilmek amacıyla gerçekleştirilen in vivo ça- lışmalırın ikinci bölümünde, iki yönlü direk kranium grafisi çe kilen 15 olguda X-ışını uygulamasından önce ve sonra gözlenen ortalama KKD değerleri arasında istatistiksel olarak önemli bir farklılık mevcut olmadığı gözlenmiştir (Sırasıyla,ortalam KKD=8. 44±2. 21, 8. 40±1. 50, P>0. 05 ). Çalışmalırımızda, serebral anjiografik tetkiklerde kontrast madde olarak kullanılan Iopromid'in çeşitli konsantrasyonlarınınin vitro lenfosit kül türlerinde KKD oranı üzerine olan etkileri de incelenmiştir. Sonuçta ;0. 05 mg/ml Iopromid uygulanan in vitro lenfosit kültürlerinde gözlenen ortalama KKD değerinin 8.31±1.16 olduğu ve bu değer ile Iopromid ilave edilmeyen kontrol kültür - lerinde gözlenen değişim değerleri (7.49±1.30) arasındaki far - kın istatistiksel olarak önemsiz olduğu bulunmuştur (P > 0.05. Buna karşın, 0.10 mg/ml ve 0.20 mg/ml Iopromid ilave edilen in vitro kültürlerde gözlenen değişimlerin sıra ile58.49±l.43 ve 9.18±1.23 olduğu ve bu değerlerin kontrol grubunun orta lam KKD değeri olan 7.49±1.30 dan farklı anlam seviyelirinde olmakla birlikte istatistiksel olarak önemli derecede yüksek olduğu sap tanmıştır (P0.05 ve P<0.OOl). Bulguların ışınında, kontras/mad- denin muta j enik etkileri ve bu etkilerin muhtemel mekanizmaları tartışılmıştır.

Abstract:
SUMMARY Iopromid (Ul travist-300) is commanly used X-ray contrast me dia. In vivo and in vitro studies have been carried out to find the effect of Iopromid on Sister Chromatid Exchange (SCE) values. In vivo investigations revealed that the mean SCE value (12.01 ± 2.07) after 15 cases found to be statistically significant (P^O.001) than the value (9.72 ± 2.39) obtained before injection of the radiological contrast medium for cerebral angiography,i The significant difference found in the mean SCE values were studied further to elucidate the contribution of X-ray radiation and later it was found that the contribution of X-ray radiation alone on the mean SCE values was insignificant (P/ 0.05) (the mean SCE values found to be 8.44 ± 2.21 and 8.4 0 ±1.50, respectively before and after the X-ray radiation withouth contrast medium). In our study, it is also included the SCE values of in vitro lymphocyte cultures due to varying concentration of Iopromid.38 Low concentration of Iopromid (0.05 mg/ ml) did not enhance the SCE values significantly (8.31 ± 1.16 versus to 7.49 ± 1.30) in in vitro lymphocyte cultures (P ^ 0.05). In contrast to low concentration of Iopromid, higher concentrations 0.10 mg/ ml and 0.20 mg/ ml resulted 8.49 ± 1.43 and 9.80 ± 1.23 SCE values respectively, and this differed significantly than the mean value of 7.49 ± 1.30 (P^O.05 and P<0.001). Additionally, with respect to SCE values obtained above, the possible mechanism for the mutagenicity of radiologic contrast medium is discussed in this study.