Coğrafi bilgi sistemleri ile Covid-19 pandemisinin yönetimi ve bir salgın olayının yarattığı mekansal kırılganlığın CBS kullanılarak tespit edilmesi: Beşiktaş ve Sarıyer
Management of the covid-19 pandemic by geographical information systems and detecting the spatial vulnerability created by an epidemic using GİS: Beşiktaş and Sarıyer
Yazar: GÜLNUR DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET İSKENDER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kırılganlık = Vulnerability ; Mekansal değerlendirme = Spatial evaluation ; Mekansal süreçler = Spatial processes ; Pandemiler = Pandemics ; Sosyal kırılganlık = Social vulnerability ; İstanbul-Beşiktaş = İstanbul-Beşiktaş ; İstanbul-Sarıyer = İstanbul-Sarıyer

Özet:
Günümüzde teknoloji hızla gelişip bir çok soruna çare olsa da, yetersiz kaldığı alanlar olabiliyor. Dünyamız 2019 senesinin aralık ayından beri görünmeyen bir düşmanla yani bir virüsle savaşmaktadır. Dünyamız, ortaya çıkan koronavirüs ile savaşırken bir çok sorunla karşı karşıya kalmıştır ve gerekli tepkiyi gelişen teknoloji ve tıbbi yöntemlere rağmen çok hızlı bir şekilde verememiştir. Bu durum yeni nesil bir salgının teknoloji ile nasıl yönetilebilir sorusunu daha çok akıllara getirmiştir.
Yaşadığımız çağda nüfusun hızla artması ve kaynaklarımızın kısıtlı olmasından dolayı yaşamımızı sürdürülebilir hale getirebilmek için kaynak planlamasıNA ve yönetimine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeple son dönemlerde veri ve veri biliminin önemi ön plana çıkmaktadır.
Coğrafi bilgi teknolojileri farklı disiplinlere veri sağlayan, verilerin analiz edilmesine ve farklı veri tabanlarının entegre bir şekilde çalışmasına olanak sağlayan bir sistemdir. Bir nevi veri havuzu niteliğindedir. Aynı zamanda konumsal verilerle çalışabilen ve bu sebepten zamandan ve ekonomiden tasarruf ederek, hızlı karar üretebilmemizi sağlayan bir sistem olarak ön plana çıkmaktadır.
Dünyamızın son üç yıldır mücadele ettiği virüs artık bir salgın haline gelmiştir. Pandemi süreci aslında bir afetin içerisinde olduğumuzu bize göstermiştir. Bu sebeple pandemi döneminde en iyi şekilde korunabilmek ve kaynakları en iyi şekilde yönetebilmek için bütünleşik bir afet yönetimi uygulanmalı, bu uygulamalar da veri biliminin ışığında yapılmalıdır. Dolayısıyla pandemiyi etkin bir şekilde yönetebilmek için afet yönetimi uygulamaları coğrafi bilgi teknolojileri ile entegre edilerek planlamalar yapılmalıdır.
Bu çalışmada, Türkiye'nin en büyük metropolü İstanbul ilinin komşu olan Beşiktaş ve Sarıyer ilçelerinde koronavirüsün meydana getirdiği mekânsal kırılganlığın ne derecede olduğu ve afet yönetimi kapsamında ilk olarak hangi alanlara müdahale edilmesi gerektiği, coğrafi bilgi sistemleri ile incelenerek ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmalar sonrasında sonuç kısmı oluşturularak değerlendirmeler ve öneriler paylaşılmıştır.

Abstract:
Today, although technology develops rapidly and solves many problems, there are areas where it is insufficient. Our world has been fighting an invisible enemy, a virus, since December 2019. Our world has faced many problems while fighting the emerging coronavirus and has not been able to give the necessary response very quickly despite developing technology and medical methods. This situation has brought to mind the question of how a new generation epidemic can be managed with technology.
Due to the rapid increase in population and limited resources in the age we live in, resource planning and management are needed to make our lives sustainable. For this reason, the importance of data and data science has come to the fore in recent years. In every phase of our lives, the necessity of progress has arisen in the light of data science.
Geographical information technologies is a system that provides data to different disciplines, allows the analysis of data and the integrated operation of different databases. It is a kind of data repository. At the same time, it stands out as a system that can work with spatial data and therefore allows us to make quick decisions by saving time and economy. Even if it is difficult to physically go to the region where there is a problem, the area can be examined and digitized, necessary analyzes can be made and various scenarios can be created with geographic information technologies. With this and many other features, planning can be made, disaster and crisis management can be taken under control, thanks to geographic information technologies.
The virus that our world has been fighting for the last three years has now become an epidemic. The pandemic process has shown us that we are actually in a disaster. For this reason, an integrated disaster management should be applied in order to be protected in the best way and to manage resources in the best way during the pandemic period, and these applications should be made in the light of data science. Therefore, in order to effectively manage the pandemic, disaster management practices should be integrated with geographic information technologies.
In this study, the extent of the spatial vulnerability caused by the coronavirus in Beşiktaş and Sarıyer districts, which are neighbors of Istanbul, Turkey's largest metropolis, and which areas should be intervened first within the scope of disaster management, were examined by geographic information systems. After the studies, the conclusion part was formed and the evaluations and suggestions were shared.