Zamanın gösterim biçimi olarak takvim
Calendar as a format of time representation
Yazar: ZÜLAL POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA SAVAŞ ÇEVİK
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Takvim = Calender ; Tasarım = Design ; Zaman = Time ; Zaman ölçümleri = Time measurements ; Öz-biçimlendirme = Self-fashioning

Özet:
Zaman kavramı, tarihsel süreçte bütün uygarlıkların ilgi alanında olmuştur. Zamanın birimlere bölünerek cetvel şeklinde üzerine işlenen takvimler süreç içinde değişim geçirmiştir. Bu çalışma, zaman kavramını, zamanın algılanış biçimi doğrultusunda farklı kültürlerde bir zaman cetveli olarak takvimlerin nasıl ortaya çıktığını, bütün yönleriyle takvimin tarihsel sürecini ve  takvimin öz ve biçim bağıntısını ortaya koymayı hedeflemektedir. Zamanın grafiksel olarak takvimler üzerinde nasıl temsil edildiğinin tespiti bu çalışmada çeşitli takvim örnekleri üzerinden yapılan okumalarla gerçekleştirilmiştir. Takvimin günümüze gelene kadar geçirdiği bütün süreçler değerlendirilmekle birlikte, grafik tasarım bağlamı ayrıntılı bir biçimde 19. yüzyıl  sonrası takvimleri üzerinden incelenmiştir. 

Araştırmanın ilk bölümünde, takvim tasarımının zamanın algılanış biçimi ve kültürlere göre ne tür farklılıklar gösterdiğinin araştırılması amaç olarak belirlenmiş, araştırmanın kapsamı ve yöntemi belirtilmiştir.  Çalışmanın ikinci bölümünde zaman kavramı, farklı kültürlerdeki karşılığı ile birlikte ele alınmış, takvimlerin literatürdeki sınıflandırma çeşitleri incelenmiştir. Üçüncü bölüm ise, grafik sanatı bağlamında takvim tasarımını ele almaktadır. 19. yüzyıl sonrası döneme ait takvimler grafik sanatınındaki gelişmelere paralel olarak ayrıntılı bir biçimde örneklenmiştir.  Çalışmanın dördüncü bölümünde öz-biçim ilişkisini kavrayabilmek amacıyla, takvimin bilimsel gelişme, ekonomik yapı ve inanç sistemleri ile ilişkisi ortaya konmuş ve belirlenen takvim örnekleri üzerinden okuma denemeleri gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
The concept of time has been of interest to all civilizations in the historical process. Within this time period the calendars on the form of a ruler divided by the units of time have changed. This study aims to reveal the concept of time, how the calendars appear as a timeline in different cultures in accordance with the perception of time, the historical process of the calendar in all its aspects and the relationship between form and content of the calendar. In this study, the determination of how the time is graphically represented on the calendars has been carried out through analyzing various calendar examples. Although all processes of the calendar from past to present has been interpreted, the context of the graphic design has been examined in detail in post-19th century calendars.

In the first part of the study, the purpose, research method and scope of has been determined. In the second part of the study, the concept of time is discussed together with its meanings in different cultures, and the classification types of the calendars in the literature are examined. The third part deals with the design of the calendar in the context of graphic arts. The calendars of the post-19th century period have been detailed in parallel with the developments in graphic arts. In order to understand the relationship between content and form relations, in the fourth section, the connection between the calendar and the scientific development, economic structure and belief systems has been revealed and some reading and analyzing experiments were carried out on predetermined calendar samples.