Akciğer kanserinin tanı ve evrelemesinde F-18 FDG pet/BT'nin katkısının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of F-18 FDG pet / CT effi̇ci̇acy on diagnosis and staging of lung cancer
Yazar: EMİNE TEKİN
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL AKGÜN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri-solunum sistemi = Diagnostic techniques-respiratory system ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Akciğer kanseri, tüm dünyada kansere bağlı gerçekleşen ölümlerin en sık nedenidir. Akciğer kanseri ancak erken dönemde tanınabilirse küratif tedavi olan operasyon şansı olabilmektedir. Erken tanı ve evrelemeye bağlı doğru tedavi seçimi sağkalımı artıran bir faktördür. Akciğer kanserinde sağkalım oranı oldukça düşük olup prognostik faktörlerin belirlenmesi hasta yönetiminde önem taşımaktadır. Çalışmamızda, akciğer kanseri tanı, evreleme ve tedavi yönetiminde FDG PET/BT'nin katkısını değerlendirmek amaçlandı. Ayrıca FDG PET/BT'deki primer lezyonun SUVmax değeri ile sağkalım arasındaki ilişki araştırıldı. 
Çalışma grubumuza Şubat 2012 ile Şubat 2014 tarihleri arasında akciğer kanseri tanı ve evreleme amacıyla E.Ü.T.F. Nükleer Tıp A.D.'na başvuran ve F18 FDG PET/BT görüntüleme yapılan 50 hasta dahil edildi. Bu hastaların FDG PET/BT ve konvansiyonel görüntüleme bulguları retrospektif olarak incelendi. Tüm hastaların konvansiyonel yöntemler ve PET/BT bulguları, yöntemlere göre belirlenen evreleri ve tedavi planları ile histopatolojik bulguları kaydedildi. Ayrıca 50 hastadan ulaşılabilen 30'unun yaşam süreleri tespit edildi. İstatiksel yöntemler kullanılarak değerlendirme yapıldı.
Hastaların 46(%92)'sı erkek ve 4(%8)'ü kadındı. Yaş ortalaması ise 63,0±8,6 idi. Tüm hastalarda histopatolojik tanı elde edildi ve hepsinde akciğer kanseri saptandı. 1 hastada aynı anda iki primer tümör saptanmış olup, 50 hastada toplam 51 tümör mevcuttu. FDG PET/BT'nin primer maligniteyi saptamada duyarlılık ve doğruluğu %94, pozitif prediktif değeri ise %100 olarak hesaplandı. Adenokarsinom ve skuamöz hücreli karsinom tanılı hasta gruplarında ortalama SUVmax değerleri karşılaştırıldı. Ortalama SUVmax değeri adenokarsinomlu hastalarda 16,8±13,5 ve skuamöz hücreli karsinomlu hastalarda 17,9±5,6 olarak saptandı ve aralarında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p:0,2). Tüm tümörler ele alınarak tümör boyutu ile SUVmax değeri arasındaki ilişki değerlendirildi. 51 tümör için tümör boyutu ile SUVmax değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon (r:0,4) mevcuttu (p=0,002). 
Histopatolojik olarak 21 hastada lenf nodu değerlendirilmesi yapıldı. Histopatolojik sonuçlarla birlikte değerlendirildiğinde FDG PET/BT lenf nodları açısından; 9 hastada gerçek negatif, 6 hastada yanlış pozitif, 2 hastada gerçek pozitif ve 4 hastada yanlış negatifti. Tüm hastaların %14(7/50)'ünde uzak metastaz bölgesi sadece FDG PET/BT yöntemi ile saptanabildi. PET/BT, hastaların 17/50(%34)'sinde konvansiyonel yöntemlerle belirlenen tedavi kararında değişikliğe neden oldu.  Çalışmamızda 30 hastada primer kitlenin SUVmax değeri ile sağkalım arasındaki ilişki değerlendirildi. Bu 30 hastada medyan SUVmax değeri (15,6) cut off olarak kabul edildi. SUVmax değeri<15,6 olanlarda ortalama sağkalım 10,3±2,2 ay ve SUVmax değeri≥15,6 olanlarda ise 15,9±1,6 ay olarak saptandı. İki grup arasında sağkalım açısından anlamlı bir fark bulunmadı(p:0,118). 
Çalışmamızda; PET/BT'nin konvansiyonel yöntemlere ek önemli bilgiler sağlayarak akciğer kanseri tanı ve evrelemesinde etkin bir yöntem olduğu sonucuna varıldı. Ayrıca PET/BT'nin evrelemeye katkısıyla hastaların önemli bir kısmında tedavi planında değişikliğe neden olduğu görüldü. Ancak primer kitlenin SUVmax değeri ile hastaların sağkalımı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı.

Abstract:
Lung cancer is the most common cause of cancer deaths all over the world. Chance for the surgery that is curative treatment for lung cancer is only possible if it is detected in early stages. Correct choice of treatment that depends on early diagnosis and staging increases survival. Rate of survival is quite low in the lung cancer. Determining the prognostic factors is also important in management of the patients. The present study aimed at assessing contribution of PET/CT to diagnosis, staging, and therapeutic management of lung cancer. It also investigated effects of SUVmax of the primary lesion in PET/CT scanning on the prognosis and survival. 
The present study included 50 patients who were referred to Department of Nuclear Medicine of Medical School of Ege University between February 2012 and March 2014 and who underwent 18F FDG PET/CT scanning for purpose of diagnosing and staging lung cancer. FDG PET/CT scans of the patients and their findings on conventional imaging were reviewed retrospectively. Stage and therapeutic schedules of all patients based on conventional imaging and PET/CT were recorded. Histopathological findings were recorded. Furthermore, the survival of 30 out 50 patients accessed was identified. Statistical analysis was performed. 
46 (92%) of the patients were men and 4 (8%) were women. Mean age of the patients was 63.0 ± 8.6 years. Histopathological diagnosis was available for all patients and lung cancer was confirmed in all of them. Two primary tumors were detected in one patient with a total of 51 tumors detected in 50 patients. FDG PET/CT has sensitivity and accuracy of 94% and positive predictivity of 100% in detecting the primary malignancy. The present study compared mean SUVmax between the patients with adenocarcinoma and squamous cell carcinoma. Mean SUVmax was 16.8 ± 13.5 in the patients with adenocarcinoma and 17.9 ± 5.6 in those with squamous cell carcinoma. Difference was not significant (P = 0.2). Relationship between SUVmax and tumor size was evaluated by taking all tumors into consideration. Statistically significant positive correlation (r = 0.4) was found for 51 tumors between tumor size and SUVmax (P = 0.002). 
Histopathologically, 21 patients underwent evaluation for lymph nodes. When evaluated with histopathological results, FDG PET/CT was true negative in 9 patients, false-positive in 6, true-positive in 2, and false-negative in 4 patients. Distant metastasis could be detected only by PET/CT scanning in 14% (7/50) patients. PET/CT scanning changed therapeutic decisions detected based on conventional methods in 17/50 (34%) of all patients. In the present study, the relationship between SUVmax of the primary mass and survival was studied in 30 patients. Median SUVmax (15.6) was considered as cutoff value in these 30 patients. Survival was found as 10.3 ± 2.2 months for the patients with SUVmax < 15,6 and 15.9 ± 1.6 months in those with SUVmax ≥ 15,6. No statistically significant difference in survival was found between two groups (P = 0.118). 
The present study concluded that PET/CT was an efficient method in diagnosis and staging of lung cancer by adding useful information to conventional methods. It was also observed that PET/CT scanning changed therapeutic plans in majority of the patients with the contribution it made. However, there was no statistically significant relationship between survival and SUVmax of the primary mass.