Teknoloji sektöründe faaliyet gösteren girişimcilerin risk alma eğilimleri üzerinde bilişsel yanlılıkların etkisi
The effects of cognitive biases of entrepreneur's risk taking propensity in the technology sector
Yazar: MUHAMMED YASİN SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. YASİN ŞEHİTOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnovasyon, Girişimcilik ve Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişsel yanlılık = Cognitive bias ; Girişimciler = Entrepreneurs ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Risk alma davranışı = Risk taking behavior ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji sektörü = Technology sector

Özet:
Dünyadaki birçok ekonomik çevrede hükümetler, işletmeler ve yatırımcı ağları girişimcileri teşvik etmeye büyük önem vermektedir. Küresel Girişimcilik Monitörü (GEM) 2018 yılı raporunda Türkiye'de teknoloji sektörlerinde (yüksek veya orta düzeyde) faaliyet gösteren yeni girişimcilerin yüzdesi, 2016 yılında % 1,54 iken 2018 yılında % 5'e yükselmiştir. Büyüme ve iş yaratma beklentisinin yüksek olması, Türk girişimcileri diğer GEM ülkelerinden ayıran özelliklerden birisidir. Bununla beraber girişimcilerin muhtemel ve sonuç itibariyle yıkıcı olabilen sistematik hatalarının azaltılması sürdürülebilirlik açısından gerekli faktörlerden biri olarak görülmektedir. Bilhassa belirsizlik ve risk faktörlerinin ön planda olduğu kritik dönemlerde, riskin algılanması ve girişimcilerin rasyonel kararlar alabilmelerine olan etkisi bakımından bilişsel süreçler önemli roller içermektedirler. Bu bağlamda ise bilişsel yanlılıkların sanrılara ve sistematik düşünce hatalarına yol açabildiği yapılan deneysel çalışmalarla ortaya konulmuştur (Tversky, Kahneman, 1974). Literatürde yapılan çalışmalara bakıldığında, bilişsel yanlılıklardan aşırı özgüven, kontrol yanılsaması, küçük sayılar yasasına olan inanç ve planlama yanılsaması ile yeni bir iş kurma, fırsatları değerlendirme, büyüme gibi kavramlar arasındaki ilişkilerde risk algısı aracı değişken tutularak incelenmiştir (Simon, Houghton, Aquino., 2000; Keh, Der Foo, Lim, 2002). Bu çalışmada literatürde farklı disiplinlerde nispi olarak daha az kullanılan ve girişimcilik literatüründe bugüne kadar sıklıkla kullanılan bilişsel yanlılıkların ana nedeni olarak yorumlanabilecek olan farklı iki bilişsel yanlılık kullanılmıştır. Araştırmada, bahsedilen iki farklı bilişsel yanlılık, sonuca atlama yanlılığı (Jumping to Conclusions-JTC), inanç katılığı yanlılığı (Belief Inflexibility Bias) ile girişimcilerin risk alma eğilimleri arasındaki ilişkiler incelenmektedir. Araştırmada kullanılan farklı bilişsel yanlılıkların, risk alma eğilimi üzerindeki etkilerine dair sonuçların literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
Governments, companies and investors in many economic environments around the world are committed to promoting entrepreneurs. According to the 2018 Global Entrepreneurship Monitor (GEM) report, in Turkey, the percentage of new entrepreneurs operating in technology sectors (high or medium level) increased from 1.54% in 2016 to 5% in 2018. The high expectation of growth and job creation is one of the characteristics that distinguish Turkish entrepreneurs from other GEM countries. Moreover, reducing the systematic errors of entrepreneurs which may be potentially and consequently destructive is seen as one of the necessary factors for sustainability. Cognitive processes have important roles on entrepreneurs' risk perceptions and rational decisions, especially in critical periods where uncertainty and risk factors are at the forefront. In this regard, experimental studies have shown that cognitive biases lead to delusions and systematic errors of thought (Tversky, & Kahneman, 1974). In related works, the relations between cognitive biases such as overconfidence, illusion of control, belief in the law of small numbers, planning fallacy and the actions like start a new company, opportunity evaluation were examined by using mediating role of risk perception (Simon, Houghton, Aquino., 2000; Keh, Der Foo, Lim, 2002). In this study, two different cognitive biases have been used, which can be interpreted as the main cause of cognitive bias in the literature, which has been used relatively less in different disciplines and is frequently used in the literature of entrepreneurship. In this study, the relationship between the two different cognitive biases, Jumping to Conclusions (JTC) Bias and Belief Inflexibility Bias are examined one by one with risk taking propensities of entrepreneurs. The results of the effects of different cognitive biases used in the research on risk taking propensity are expected to contribute to the literature.