Meme kanserine yönelik doğrudan uygulamayla hedeflenen nanopartiküler kargo taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi
Development of cargo carrier systems targeted for direct application in breast cancer treatment
Yazar: SÜHEYL FURKAN KONCA
Danışman: PROF. DR. ASUMAN BOZKIR
Ankara Üniversitesi / Biyoteknoloji Enstitüsü / Temel Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Meme kanseri, dünya çapında kadınlar arasında en yaygın görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Meme kanseri tedavisinde cerrahi sonrası adjuvan tedavi kaynaklı yara iyileşmesinin bozulması ve rezidüel kanser hücreleri kaynaklı kanserin nüks etmesi durumu hastanın yaşam kalitesini ciddi biçimde olumsuz etkilemektedir. Kanser tedavisinde nanopartiküler ilaç taşıyıcı sistemler birçok avantajına rağmen sistemik kullanımdan kaynaklanan kısıtlayıcı faktörler çeşitli antikanser uygulamalarda ilaç etkinliğini sınırlandırabilmektedir. Özellikle lokal antikanser tedavilerde hedef bölgeden hızlı bir biçimde elimine olmaları hedef bölgede istenen uzatılmış salım özelliklerinin elde edilmesini zorlaştırmaktadır. Bu aşamada hidrojel temelli ilaç taşıyıcı sistemler, yüksek tedavi etkinliğine sahip lokal terapinin sağlanabilmesi için hedef bölgede etkin maddenin kalma süresini uzatması, sistemik yan etkiyi azaltması ve çok yönlü bir tedavi planına olanak sağlaması özellikleriyle ön plana çıkmaktadır. Bu doğrultuda nanopartikül ve hidrojel formülasyonları birlikte kullanılarak elde edilen nanopartiküler kargo taşıyıcı sistemler ile tedavi verimliliği arttırılmaktadır. Bu çalışmada rezidüel üçlü negatif meme kanserine yönelik lokal tedavi sağlanmak amacıyla kemoterapötik ajan doksorubisin yüklü Polietilenglikol-blok-polikaprolakton (PEG-b-PCL) nanopartikülleri geliştirilmiş, yüklü nanopartiküller karboksi metil selüloz (CMC), polietilenoksit (PEO) ve hyalüronik asit (HA) içeriğiyle bilgisayar destekli tasarlanan hidrojel formülasyonu içerisinde disperse edilerek formülasyonların in vitro ve in vivo etkinlikleri araştırılmıştır. Sonuç olarak uzatılmış kontrollü salım ile antikanser etkinliğinin yanı sıra

Abstract:
Breast cancer ranks among the most common types of cancer worldwide in women. Notably, the impairment of wound healing due to post-surgical adjuvant therapy, and the recurrence of cancer owing to the presence of residual cancer cells, substantially compromise patient quality of life. Nanoparticular drug delivery systems are pivotal in surmounting the limitations inherent in conventional chemotherapy, substantially enhancing therapeutic effectiveness. Despite their numerous advantages, the limitations posed by systemic administration can curtail the efficacy of anticancer agents in various applications. Specifically, in local anticancer treatments, the rapid elimination of therapeutic agents from the target site complicates the achievement of desired sustained release profiles. In this context, hydrogel-based drug delivery systems emerge as a prominent solution, prolonging the residence time of the active agent at the target site, diminishing systemic side effects, and enabling a multifaceted treatment approach. This study thus leverages the synergistic combination of nanoparticle and hydrogel formulations to amplify drug efficacy and improve the efficiency of local treatment modalities. Polyethylene glycol-block-polycaprolactone (PEG-b-PCL) nanoparticles, encapsulating the chemotherapeutic agent doxorubicin, were developed for targeted treatment of residual triple-negative breast cancer. These nanoparticles were dispersed within a hydrogel formulation, computationally designed to incorporate carboxymethyl cellulose (CMC), polyethylene oxide (PEO), and hyaluronic acid (HA), with the aim of investigating the in vitro and in vivo efficacies of these formulations. Consequently, a formulation has been developed that not only exhibits high anticancer efficacy but also possesses wound-healing properties, making it well-suited for local application post-surgery.