Ebeveyn duygu düzenleme becerileri ve tutumları ile çocuk mizacı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between parental emotion regulation skills and attitudes and child temperament
Yazar: NURCAN ALAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SAĞLAM
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı; erken çocukluk dönemindeki çocukların mizaç yapılarını incelemek ve ebeveyn duygu düzenleme becerilerinin ve ebeveyn tutumlarının çocuk mizacı ile olan ilişkisini açıklamaktır.
Materyal ve metot: İlk aşamada çocuk mizacı konusunda yapılan araştırmalar bibliyometrik açıdan incelenmiştir. İkinci aşamada çocuk mizacının demografik verilerle ilişkisi, ebeveyn duygu düzenleme becerisi ve tutumlarının mizaca etkisi incelemiştir. Araştırmada amaçsal örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini okulöncesi çağındaki çocukların anneleri oluşturmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Çocuklarda Mizaç Ölçeği, Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ve Ebeveynler için Duygu Düzenleme Ölçeği (EDDÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde çoklu doğrusal regresyon ve hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Çocuk mizacına ilginin son yıllarda arttığı, en ilgili disiplin alanının gelişimsel psikoloji olduğu, zor mizaç, bozukluk, bebek mizacı konularının popüler olduğu, mizaç ebeveynlik, çocuk mizacı anahtar kelimelerinin birbiriyle ilişkili olduğu görüldü. Demografik açıdan çocuk mizacının cinsiyet, doğum sırası, ebeveyn öğrenim düzeyinden etkilendiği, 40 yaş üstü ebeveynlerin çocuklarında çekingen mizaç özelliklerinin yüksek olduğu, yaş, gelir durumu ve annenin çalışması açısından farklılığın olmadığı görülmüştür. Regresyon analizi sonucunda ebeveyn duygu düzenlemesinin demokratik, otoriter ve aşırı koruyucu tutum üzerinde etkisinin olduğu, ebeveyn tutumlarının çocuk mizacının tepkisellik, olumluluk ve çekingenlik boyutu üzerinde etkisinin olduğu görülmüştür. Ebeveyn duygu düzenlemesi ve tutumlarının çocuk mizacı üzerinde etkili olduğu ve ebeveyn tutumlarının düzenleyici rolü olduğu görülmüştür.
Sonuç: Çocuk mizacının popüler bir konu olduğu, mizacın bazı demografik değişkenlerle ilişkili olduğu, çocuk mizacında ebeveyn duygu düzenlemesi ve tutumlarının etkisinin olduğu görülmüştür.

Abstract:
Aim: The study aims to examine the temperament structures of children in early childhood and explain the relationship between parental emotion regulation skills, parental attitudes and child temperament.
Materials and methods: In the first stage, research on child temperament was examined from a bibliometric perspective. The relationship between child temperament and demographic data and the effect of parental emotion regulation skills and attitudes on temperament was studied in the second stage. Purposive sampling was used in the research. The population of the research consists of mothers of preschool-age children. Data: The Personal Information Form was obtained using the Children's Temperament Scale, the Parental Attitude Scale and the Emotion Regulation Scale for Parents. Multiple linear regression and hierarchical regression analyses were accomplished to analyze the data.
Results: It was observed that the interest in child temperament has increased in recent years. The most appropriate discipline field is developmental psychology; the subjects of complex temperament, disorder, and baby temperament are popular, and the keywords temperament parenting and child temperament are related. Regarding demographics, it was observed that child temperament is affected by gender, birth order, and parental education level. Shy temperament characteristics are high in children of parents over 40, and there is no difference in age, income level, or mother's employment. As a result of the regression analysis, it was seen that parental emotion regulation had an effect on democratic, authoritarian and overprotective attitudes, and parental attitudes had an effect on the reactivity, positivity and shyness dimensions of child temperament. It was observed that parental emotion regulation and attitudes are effective on child temperament and that parental attitudes have a regulatory role.
Conclusion: It was noticed that child temperament is a popular topic, temperament is related to some demographic variables, and parental emotion regulation and attitudes affect child temperament.