Türkiye'de İslamcılık düşüncesinin postkolonyal teori çerçevesinde incelenmesi: Nurettin Topçu ve Sezai Karakoç'un dergi yazıları örneği
The reconstruction of Islamist thought in Turkey in the framework of postcolonial theory: Samples of journal articles by Nurettin Topçu and Sezai Karakoç
Yazar: SERDAR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ALİM YILMAZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dergiler = Magazines ; Diriliş dergisi = Diriliş journal ; Hareket dergisi = Hareket magazine ; Karakoç, Sezai = Karakoç, Sezai ; Postkolonyal eleştiri kuramı = Postcolonial criticism theory ; Postkolonyalizm = Postcolonialism ; Topçu, Nurettin = Topçu, Nurettin ; İslamcı akımlar = Islamist currents ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Türkiye'de İslamcılık düşüncesi yüz elli yılı ulaşan tarihi, ele aldığı meseleler ve temsilcileriyle hem akademik hem de entelektüel çalışmalarda incelenmeye devam etmektedir. Bununla birlikte söz konusu düşüncenin önemli mecralarından biri olarak kabul edilebilecek dergiler ve özel olarak Hareket Dergisi ile Diriliş Dergisi'ne ilişkin yeterli sayı ve nitelikte çalışma yapılmamıştır. Hareket ve Diriliş Dergileri yüz yılı aşkın bir süre içerisinde yayımlanan İslamcı olarak isimlendirilebilecek dergiler içerisinde entelektüel seviye ve fikri kapasitesi ile öne çıkan sınırlı sayıdaki örnek arasından seçilen iki örnektir. On yıllar boyunca devam eden yayın hayatları ve ekol oluşturabilmiş olmaları ile de öne çıkmaktadırlar.Bu çalışmada iki derginin başyazarlarının ortaya koydukları düşünceler İslamcılık düşüncesinin genel seyri ve postkolonyal teori bağlamında ele alınmaya çalışılmıştır. Postkolonyal teori sadece sömürge sonrası toplumları değil Türkiye gibi modernleşme toplumlarını incelemek için de açıklayıcı bir çerçeve sunmaktadır.  Bu çalışmada postkolonyal teorinin temelleri ve eleştirisi, Türkiye'de İslamcılık düşüncesinin tarihsel gelişimi, mecraları ve ana temaları ilişkisellikleri ortaya konulmak suretiyle ele alınmıştır. Nurettin Topçu'nun Hareket Dergisi ve Sezai Karakoç'un Diriliş Dergisi'ndeki yazılarının karşılaştırmalı olarak ele alınmasıyla İslamcılık düşüncesinin yeni bir bağlam ve teorik çerçeve içerisinde incelenmesine çalışılmıştır. Türk modernleşmesinin erken Cumhuriyet dönemi sonrasında bir eleştirisini  yapmaya çalışan ve muhalif bir söyleme sahip olan bu isimlerin, sadece Batılılaşmaya ve Avrupamerkezci anlatılara yönelik değil cari din tasavvurları ve İslamcı söyleme yönelik eleştiri ile de farklı bir söylem ve üslup ortaya koydukları sonucuna ulaşılmıştır.
Bununla birlikte birbirinden oldukça farklı siyasal tasavvurlara sahip olan Topçu ve Karakoç'un yer yer oksidentalizme varan ve dergilerin yayımlandığı dönemin ruhu ile sosyo-politik ortamdan da etkilenen yerlici bir İslamcılık anlayışı ortaya koydukları ve ihyacı aydınlar olarak nitelenebilecek yeni bir entelektüel tipinin temsilcileri oldukları neticesine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İslamcılık Düşüncesi, Postkolonyal Teori, yerlicilik, Nurettin Topçu, Sezai Karakoç, Hareket Dergisi, Diriliş Dergisi, İslamcı Dergiler Projesi (İDP)

Abstract:
In Turkey, researches into Islamist thought date back over 150 years and are ongoing in both scholarly and intellectual circles. However, there haven't been enough high-quality studies on journals that are considered to be one of the most significant sources of Islamist thought, especially the Hareket and Diriliş publications. These two journals were chosen from a small number of examples that stand out for their intellectual level and capacity for thinking among the Islamist articles published in the previous century. Hareket and Diriliş Journals stand out for their long history of publication and ability to create a school of thought. The focus of this thesis is to look at the editors' ideas in the light of postcolonial theory and the advancement of Islamist thought. Postcolonial theory offers an interpretive context for looking at not only post-colonial cultures, but also modernizing societies like Turkey. Fundamentals and criticism of postcolonial theory are explored in this review, as well as the historical growth, media, themes, and relatedness of the concept of Islamism in Turkey. Nurettin Topçu's articles in Hareket Journal and Sezai Karakoç's articles in Diriliş Journal were compared in order to explore Islamic thought in a new sense and theoretical framework. Its aim is to examine Islamist thought within a new theoretical and contextual framework, based on a comparison of Nurettin Topçu's and Sezai Karakoç's articles in the Hareket and Diriliş journals, respectively. The writers who attempted to criticize Turkish Modernism after the early republican era by using an alternative discourse towards not only Westernization and Eurocentrism, but also the current religious paradigm and Islamic discourse, exhibited a distinct discourse and phraseology, it was discovered. Topçu and Karakoç, on the other hand, despite having somewhat different political visions, proposed a definition of "nativist Islamism" that entered occidentalism in some places and was affected by the socio-political conditions of the time, while defining a new intellectual form known as revivalist intellectuals.

Keywords: Islamist Thought, Postcolonial Theory, Nativism, Nurettin Topçu, Sezai Karakoç, Hareket, Diriliş, Islamist Journals Project