Ergenlerin çevrim içi-yüz yüze iletişimde kendini açma düzeylerinin, kişiler arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki gereksinimi açısından incelenmesi
The investigation of adolescents' self-disclosure level in online and face to face communication in terms of interpersonal trust, shyness and need for relatedness
Yazar: EMİNE KAMAK
Danışman: DOÇ. DR. MEŞKÜRE HÜLYA KARAGÜVEN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Güven = Confidence ; Kendini açma = Self disclosure ; Kişiler arası güven = Interpersonal trust ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Utangaçlık = Shyness ; Yüz yüze iletişim = Face to face communication ; Çevrimiçi iletişim = Online communication

Özet:
Bu araştırmada, ergenlerin çevrim içi-yüz yüze iletişimde kendini açma düzeylerinin kişiler
arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki gereksinimleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Ayrıca çalışmada, ergenlerin çevrim içi-yüz yüze kendini açma düzeyleri cinsiyet, kardeş
sayısı, doğum sırası, ebeveynlerin eğitim, birliktelik, çalışma durumları ile internette
geçirilen zaman gibi demografik özellikler açısından da incelenmiştir. Araştırmanın evrenini
2020-2021 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Çekmeköy ilçesindeki Anadolu liselerinde
okumakta olan öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemi ise, İstanbul ili Çekmeköy ilçesindeki
Anadolu liselerinden uygun örnekleme yoluyla seçilen 165'i kız, 141'i erkek olmak üzere
toplam 306 lise son sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara, "Kendini Açma
Ölçeği", "İlişkilerde Güven Ölçeği", "Utangaçlık Ölçeği" "Sosyal İlişki Gereksinimi
Ölçeği" ile "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi
için SPSS 15,00 paket programı kullanılmış olup, Bağımlı Grup t Testi, Bağımsız Grup t
Testi, Kruskal Wallis-H Testi, Mann Whitney-U Testi, Tek Yönlü Çok Değişkenli ANOVA
(MANOVA) Testi, Scheffe Çoklu Karşılaştırma Analizi ile Çoklu Regresyon Analizi
yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ergenlerin kendini açma
düzeylerinin çevrim içi-yüz yüze ortamları tercih etmelerine göre değiştiği bulunmuştur.
Ergenlerin yüz yüze iletişimde kendini açmayı çevrim içi kendini açmaya göre daha fazla
tercih ettiği görülmüştür. Ancak cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, ebeveynlerin eğitim,
birliktelik, çalışma ve internette geçirilen zaman gibi diğer değişkenler farklılığa sebep
olmamaktadır. Ayrıca kişiler arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki gereksinimi düzeylerine
göre çevrim içi-yüz yüz kendini açma düzeylerinde anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur.
Sonuçlara göre kişiler arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki gereksinimi ile çevrim içi
kendini açma orta düzeyde ilişkilidir ve kişiler arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki
gereksinimi, çevrim içi kendini açma puanlarındaki toplam varyansın yaklaşık %8'ini
açıklamaktadır. Kişiler arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki gereksinimi ile yüz yüze
kendini açma arasında orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, kişiler
arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki gereksinimi, yüz yüze kendini açma puanlarındaki
toplam varyansın yaklaşık %13'ünü açıklamaktadır. Başka bir deyişle, güven, utangaçlık ve
sosyal ilişki gereksinimi düzeyleri birlikte ele alındığında çevrim içi-yüz yüz kendini açma
düzeylerini etkilemektedir. Çevrim içi kendini açma üzerinde sadece utangaçlık anlamlı
düzeyde etkili olurken; yüz yüze kendini açma üzerinde utangaçlık ve kişiler arası güvenin
etkili olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, alan yazındaki diğer araştırma
sonuçları kapsamında tartışılmıştır. Uygulayıcılara ve araştırmacılara çeşitli öneriler
sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine adolescents' level of self-disclosure in online and face-
to-face communication in terms of interpersonal trust, shyness and social relationship needs.
In addition, the online and face-to-face self-disclosure levels of adolescents were examined
in terms of demographic characteristics such as gender, number of siblings, birth order,
parents' education, togetherness, working status, and time spent on the Internet. The
population of the study consists of students studying in Anatolian high schools in Çekmeköy
in Istanbul, in the 2020-2021 academic year. Its sample consists of 306 senior high school
students, 165 of whom are girls and 141 are boys, selected through appropriate sampling
from Anatolian high schools in Çekmeköy in Istanbul. "Self-Disclosure Scale", "Trust in
Relationship Scale", "Shyness Scale" "Need for Relatedness Scale" and "Personal
Information Form" were applied to the participants. The SPSS 15.00 package program was
used for the analysis of the data obtained in the study, and the Dependent Group t Test,
Independent Group t Test, Kruskal Wallis-H Test, Mann Whitney-U Test, One Way
Multivariate ANOVA (MANOVA) Test, Scheffe Multiple Comparison Analysis and
Multiple Regression Analysis methods were used. As a result of the analysis, self-disclosure
levels of adolescents vary according to their preference of face to face or online settings. It
is seen that adolescents prefer to disclose themselves in face-to-face communication rather
than online self-disclosure. However, online, and face-to-face self-disclosure levels did not
differ significantly according to the variables of gender, number of siblings, birth order,
parental education, togetherness, work, and time spent on the internet. According to the
results, trust, shyness, and need for relatedness are moderately correlated with online self-
disclosure, and trust, shyness, and need for relatedness explain about 8% of the total variance
in online self-disclosure scores. Trust, shyness and need for relatedness were found to have
a moderate and significant relationship with face-to-face self-disclosure. In addition, trust,
shyness, and need for relatedness explain about 13% of the total variance in face-to-face
self-disclosure scores. In other words, when the levels of trust, shyness and need for
relatedness are taken together, they affect the online-face-to-face self-disclosure levels.
While only shyness had a significant effect on online self-disclosure; shyness and
interpersonal trust were found to have an effect on face-to-face self-disclosure. The results
obtained from the research have been discussed within the extent of other research results in
the literature; various suggestions have been offered to practitioners and researchers.