4-5 yaş çocukların sosyal davranışlarının anne çocuk ilişkisi yönünden incelenmesi
Examining the social behaviors of 4-5 year old children in terms of mother-child relationship
Yazar: GÜLŞEN DAĞLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY TEMİZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal davranış = Social behavior

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 4-5 yaşındaki çocukların sosyal davranışlarının anne çocuk ilişkisi yönünden incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Şırnak ilinin Silopi ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı 7 anaokulu ve 3 ilkokulda 2022-2023 eğitim öğretim yılında anasınıfına devam eden 406 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada çocukların sosyal davranışları için '4-6 Yaş Sosyal Davranış Ölçeği', anne çocuk ilişkisini belirlemede 'Ebeveyn Çocuk İlişkisi Ölçeği' ve çalışma grubu hakkında kişisel bilgilerin edinilmesi amacıyla da 'Demografik Bilgi Formu' kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Science) programı kullanılarak analiz edilmiş olup en düşük, en yüksek değerler, ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık değerleri, T testi analizi, ANOVA, Tukey çoklu karşılaştırma analizleri,  Kruskal- wallis H analizi, Mann-Whitney U, Pearson korelasyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda olumlu ebeveyn çocuk ilişkisi, saldırganlık, liderlik ve çekingenlik ile negatif yönde; destek, işbirliği ve uyum ile pozitif yönde, olumsuz ebeveyn çocuk ilişkisi işbirliği ve uyum ile negatif yönde; saldırganlık, destek, liderlik ve çekingenlik ile pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmüştür. Sonuç olarak olumlu anne çocuk ilişkisi kuran çocuklar işbirliği, uyum ve destek gibi prososyal davranışları gösterirken olumsuz anne çocuk ilişkisi kuran çocuklar ise çekingenlik, saldırganlık gibi olumsuz sosyal davranışları göstermektedir. Ailelere, olumlu anne çocuk ilişkilerini güçlendirmek, olumsuz ilişkileri düzeltmeye yardımcı olabilmesi için çocukların sosyal ve duygusal gelişimlerini destekleyecek destekleyici ortamlar, psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetleri sunulması önerilmektedir. Araştırmacılara sosyal davranış ve baba çocuk ilişkisinin de incelenmesi ve çocuğun diğer gelişim alanları arasında anne çocuk ilişkisini incelemeleri önerilmektedir. Konu ile ilgili benzer araştırmalar farklı kültüre ve gelişmişlik düzeyine sahip bölgelerde yapılması önerilmektedir. Araştırmada 4-6 Yaş Sosyal Davranış Ölçeği ve Ebeveyn Çocuk İlişkisi Ölçeği kullanılmıştır. Sosyal davranış ve anne çocuk ilişkisini ölçmede farklı ölçeklerin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the social behavior of 4-5 year old children attending pre-school education institutions in terms of mother-child relationship. The sample of the research consists of 406 children attending kindergarten in 7 kindergartens and 3 primary schools affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in the Silopi district of Şırnak province in the 2022-2023 academic year. In the study, '4-6 Age Social Behavior Scale' was used to measure children's social behaviour, 'Parent Child Relationship Scale' was used to determine the mother-child relationship and 'Demographic Information Form' was used to obtain personal information about the study group. The data were analyzed using the SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Science) program and included the lowest, highest values, mean, standard deviation, skewness and kurtosis values, T test analysis, ANOVA, Tukey multiple comparison analyses, Kruskal-wallis H analysis, Mann -Whitney U, Pearson correlation analyzes were performed. As a result of the analyses, positive parent-child relationships were negatively related to aggression, leadership and shyness; positive with support, cooperation and harmony, negative parent-child relationship with cooperation and harmony; It was observed that there was a positive relationship with aggression, support, leadership and shyness. As a result, children who have a positive mother-child relationship show prosocial behaviors such as cooperation, harmony and support, while children who have a negative mother-child relationship show negative social behaviors such as shyness and aggression. It is recommended that families be provided with supportive environments, psychological counseling and guidance services that will support children's social and emotional development in order to strengthen positive mother-child relationships and help correct negative relationships. It is recommended that researchers also examine social behavior and the father-child relationship, and examine the mother-child relationship among other areas of child development. It is recommended that similar research on the subject be conducted in regions with different cultures and development levels. The 4-6 Year Old Social Behavior Scale and the Parent Child Relationship Scale were used in the study. It is recommended to use different scales to measure social behavior and mother-child relationship.