Farklı tondaki mavi renkli leğen tuzakların değişik yüksekliklerde şeftali bahçelerinde çiçek zınnı (Epicometis hirta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae) erginlerini yakalamada etkisi
Effect of different hues of blue basin traps at different heights on apple blossom beetle (Epicometis hirta (Poda)  (Coleoptera: Scarabaeidae) (Çanakkale province
Yazar: İBRAHİM ERBAY
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZPINAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, Çanakkale ili Ezine ilçesi Akköy sınırları içindeki üreticiye ait aynı parselde yer alan 7 (Glohaven) ve 4 (Extreme July) yaşındaki şeftali bahçesinde 01.03.2019-03.05.2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın amacı, mavi rengin 5 farklı tonundaki leğen tuzakların yerde (0 cm), 50 cm ve 110 cm yükseklikte Çiçek zınnı (Epicometis hirta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae) erginlerini yakalamadaki etkinliğini belirlemektir. Yerden 50 cm ve 110 cm yüksekliğindeki tuzaklar için ahşap sehpalar hazırlanmış ve leğen tuzaklar iki ağacın ortasına gelecek şekilde 01.03.2019 tarihinde yerleştirilmiştir. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 2 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Rüzgârdan etkilenmemesi leğenler yere ve sehpalara sabitlenmiş olup, 1/3 oranında su ile doldurulmuş ve sabitleme iplerine cezbediciler (Trans-Anethol + Cinnamyl Alcohol (1:1) karışımı) asılmıştır. Leğenlere yakalanan erginler 2 gün arayla bir süzgeç yardımıyla sudan alınarak kaydedilmiş, her sayımda eksilen su tamamlanmıştır.  Örnekleme ergin 03.05.2019 tarihine kadar devam etmiştir. Ayrıca her şeftali çeşitlerinin olduğu parsellere birer adet ticari tuzak VARb3k'de kontrol amaçlı olarak asılmıştır.
Çiçek zınnı erginleri 04.03.2019 tarihinde henüz şeftali çiçek açmadan tuzaklara yakalanmış ve en yüksek ergin sayısı ağaçlarda çiçeklenmenin %100'e ulaştığı mart ayı ortalarında tespit edilmiştir. Örnekleme süresince 0 cm, 50 cm ve 110 cm yükseklilerdeki tüm tuzaklara sırasıyla toplam 662, 972 ve 622 adet ergin yakalanmıştır. Çalışmada kullanılan H021, G021, H006, N015 ve Y157 kodlu mavi renk leğenlerde ise üç yüksekliğin toplamında sırasıyla 465, 363, 433, 628 ve 367 ergin sayılmıştır. İki adet ticari tuzakta (VARb3k') ise ortalama 131 adet ergin yakalanmıştır. N015, H021 ve H006 kodlu mavi tonlu tuzaklarda tuzak başına yakalanan ergin sayısı ticari tuzağa göre daha yüksek çıkmıştır. Çalışmanın sonucunda en fazla ergin 50 cm yükseklikte ve N015 kodlu leğen tuzakta elde edilmiştir. Ayrıca Glohaven (864 adet) çeşidine göre 4 gün daha önce çiçek açan 4 yaşındaki Extreme July (1523 adet) şeftali çeşidinde E. hirta erginleri tuzaklara daha fazla yakalanmıştır. Ticari tuzak ile de bu durum teyit edilmiştir. Bu sonuca göre E. hirta erginlerinin Extreme July çeşidini daha çok tercih etmştir. Ayrıca örnekleme süresince yapılan gözlemlerde meyve ağaçlarının çiçekli olduğu dönemde diğerlerine göre daha açık mavi renk olan G021 ve H006 kodlu tuzaklara arıların düştüğü de gözlemlenmiştir. Erginlerin tuzaklara yakalanmasında havanın yağışlı, kapalı ve aşırı rüzgârlı olması da erginlerin tuzaklara yakalanmasını olumsuz etkilemiştir. Güneşli ve açık havalarda ise tuzaklara yakalanan ergin sayısında artış gözlenmiştir.

Abstract:
The study was conducted in a peach orchard with 7 (Glohaven) and 4 (Extreme July) age years old trees between the dates of 01.03.2019 and 03.05.2019 in Akköy Village of Ezine District in Çanakkale province. The aim of the study was to determine the effectiveness of traps colored in 5 different hues of blue, in catching the adults of apple blossom beetle (Epicometis hirta (Poda) (Coleoptera: Scarabaeidae) at 0 cm, 50 cm and 110 cm height from ground. The traps were placed on wooden scaffolds build for the experiment at 50 cm and 110 cm heights. The traps were placed in the orchard on 01.03.2019 between 2 trees on different tree lines. The experiment was conducted with randomized blocks experimental design with two repetitions. Basins were fixed to the scaffolds with nails to prevent wind damage and then filled with water at 1/3 ratio. Lures (Trans-Anethol+Cinnamyl Alcohol) were attached to fixing ropes. Adults captured in the traps were collected by using a sieve and evaporated water was filled to the specified level. Sampling of adults continued until 03.05.2019. Also, a commercial trap, VARb3k was used as control.
First adults of the pest were captured in the traps before the blooming period of peach trees on 04.03.2019 and the highest number of adults was found at 100% blooming in March.  Over the course of the sampling, a total of 662, 972 and 622 adults were captured in the traps at the heights of 0 cm, 50 cm and 110 cm, respectively. The total number of adults captured at the traps with blue hues coded as H021, G021, H006, N015 and Y157 were 462, 363, 433, 628 and 367, respectively. Mean number of adults in the commercial trap was 131. The traps with codes N015, H021 and H006 captured per trapmore adults than the commercial trap. At the end of the study, the highest number of adults was captured in the trap with N015 code at 50 cm height. Also, the number of captured adults was higher in Extreme July cultivar (1523 adults) than Glohaven (864 adults), which blooms later. This result was supported by the commercial trap. According to this result, it can be said that E. hirta adults mostly prefer Exteme July cultivar. Also, observations during the sampling process revealed that, honey bees were captured in G021 and H006 color coded traps, which have a lighter blue color, in the flowering period. Adult captures were negatively affected by rain and extreme wind. Number of adults captured in the traps was higher in sunny and bright days.