Kortizol, dehidroksiepiandesteron, testosteron ve oksitosin düzeyleri ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, yıkıcı davranış bozuklukları ve agresyon ilişkisi
Relationship between cortisol, dehydroepiandrosterone, testosterone, oxytocin levels and attention deficit hyperactivity disorder, disruptive behavior disorders and aggression
Yazar: ÜMİT IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN BİLGİÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Dehidroepiandrosteron = Dehydroepiandrosterone ; Dikkat = Attention ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kortizol =   ; Oksitosin = Oxytocin

Özet:
Amaç: Bu çalışmada çocuk ve ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), DEHB ve davranım bozukluğu (DB) ve sağlıklı kontrol grupları arasında serum dehidroksiepiandesteron (DHEA), kortizol, oksitosin ve testosteron düzeylerinin farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğine ilk kez başvuran 8-18 yaş arasında DSM-IV tanı ölçütlerine göre DEHB bileşik tip (n=77) ve DEHB+DB (n=32) tanısı konan çocuk ve ergenler ve sağlıklı kontroller (n=45) alınmıştır. Araştırmacılar tarafından Okul Çağı Çocuklar İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi - Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu - Türkçe Uyarlaması uygulanmıştır. Çocukların depresyon, anksiyete ve agresyon düzeylerini belirlemek amacıyla çocuklara kendilerinin dolduracağı öz bildirim ölçekleri verilmiştir. Ebeveynlere ve öğretmenlere de çocuğun DEHB ve eşlik eden yıkıcı davranım bozukluklarının şiddetini belirlemeyi sağlayan ölçekler verilmiştir. Serum DHEA, kortizol ve oksitosin düzeyleri saat 8:00-10:00 arasında toplanan serum örneklerinden belirlenmiştir. Serum testesteron düzeyleri teknik nedenlerle sağlıklı olarak ölçülememiştir.
Bulgular: Çalışmamızda DEHB+DB olan grupta serum oksitosin düzeyleri DEHB grubuna ve sağlıklı kontrollere göre, serum DHEA düzeyleri ise sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu. Çalışmada yer alan gruplar arasında kortizol düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmedi.
Sonuç: Düşük serum DHEA ve oksitosin düzeyleri DB olan çocuk ve ergenler için bir nörobiyolojik bir belirteç olabilir. DHEA, oksitosin ve DB arasındaki nedensellik ilişkisi için daha fazla araştırma gerekmektedir.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine whether there is a difference in serum DHEA, cortisol, oxytocin, and testosterone levels between attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), ADHD and comorbid conduct disorder (CD), and healthy control groups in children and adolescents.
Materials and Methods: The study included children and adolescents aged 8 to 18 years with ADHD (n=77) and ADHD+CD (n=32) diagnosis on the basis of DSM-IV diagnosis criteria, who were seeking medical treatment for the first time at the child psychiatry outpatient unit, and healty control group (n=45). Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Aged Children, Present and Lifetime Version (K-SADS-PL) was applied by training investigators. In order to determine children's depression, anxiety, and aggression levels participants filled out self-report scales. Additionally, parents and teachers of the children completed psychological questionnaires for the assessment of ADHD and disruptive behavior symptoms level of the children. DHEA, cortisol and oxytocin levels were determined from serum samples collected at between 08.00-10.00 h. Because of tecnical problems serum testesterone levels were not determined.
Results: Serum oxytocin levels were significantly lower in ADHD+CD group as compared to ADHD and control groups, and serum DHEA levels were significantly lower in ADHD+CD group as compared to control groups. Serum cortisol levels did not show significant difference among the study groups.
Conclusion: The low levels of serum DHEA and oxytocin may be a neurobiological marker for children and adolescents with CD. The causal relationship between DHEA, oxytocin and CD require further investigation.