Akrilamit uygulanan sıçanların kemik iliği hücrelerinde mitotik aktivite ile emperipolez ve mikronükleus sıklığının belirlenmesi
The determination of mitotic activity, emperipolesis and micronucleus density in rats administrated acrylamide
Yazar: YEŞİM YENER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSA DİKMENLİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Kemik iliği = Bone marrow ; Megakaryositik emperipolesis = Megakaryositik emperipolesis ; Mikroçekirdek testleri = Micronucleus tests ; Mitotik aktivite = Mitotic activity

Özet:
Bu çalısmada, karbonhidrat bakımından zengin gıdaların yüksek sıcaklıktapisirilmeleri esnasında olusan akrilamitin, sıçan kemik iliginde megakaryositikemperipolez ve mitotik aktivite ile mikronükleus sıklıgına etkisi incelenmistir.Çalısma boyunca 8 haftalık Sprague Dawley ırkı erkek albino sıçanlar kullanılmıstır.Megakaryositik emperipolezin yogunluk derecesinin ve mitotik aktiviteninbelirlenmesi için; 30, 45 ve 60 mg/kg dozlarındaki akrilamit gavaj yolu ile sıçanlarabes ardısık gün boyunca uygulanmıstır. Son uygulamadan 24 saat sonra incelenenkemik iligi numunesinde, sadece uygulanan en yüksek dozun megakaryositikemperipolezin yogunlugunu önemli derecede azalttıgı, megakaryositler tarafındanyutulan hücrelerin daha çok nötrofil granülositler oldugu ve megakaryositler vebunlar tarafından yutulan hücrelerde morfolojik dejenerasyonun meydana gelmedigitespit edilmistir. Mitotik aktivitenin belirlenmesi için yapılan çalısmada, sadeceuygulanan 45 ve 60 mg/kg'lık akrilamit dozlarının sıçan kemik iligi hücrelerininmitotik aktivitelerini önemli derecede azalttıgı tespit edilmistir. Akrilamituygulaması kemik iligi hücrelerinin mitotik aktivitelerinde azalmaya baglı olarak,megakaryositik emperipolez yogunlugunu önemli derecede düsürmüstür.Mikronükleus sıklıgının belirlenmesinde ise, 125, 150 ve 175 mg/kgdozlarındaki akrilamit sıçanlara gavaj yolu ile tek doz olarak uygulanmıs veuygulamadan 48 saat sonra kemik iligi numunesi incelendigi zaman, mikronükleuslupolikromatik eritrositlerin sayılarında önemli derecede artıs belirlenmis ve kemikiligi hücrelerinde sitotoksik etki meydana getirdigi tespit edilmistir.Anahtar Kelimeler: Akrilamit, kemik iligi, megakaryositik emperipolez,mitotik aktivite, mikronükleus test.

Abstract:
In this study it was aimed that the effect of acrylamide, formed fromcarbohydrate rich foods during cooked at high temperatures, on megakaryocyticemperipolesis, mitotic activity and micronucleus frequency from rat bone marrow.Throughout this study, 8-week-old male Sprague Dawley strain rats were used. Todetermine the incidence of megakaryocytic emperipolesis and mitotic activity 30, 45and 60 mg/kg b.w. acrylamide dosages were gavaged to rats for five consecutivedays. By investigating bone marrow sample after 24 hours from last application, itwas found that only the highest dosage significantly decreased the incidence ofmegakaryocytic emperipolesis and it was also observed the types of marrow cellsengulfed by megakaryocytes were mostly neutrophil granulocytes and bothmegakaryocytes and engulfed cells didn?t show morphologically degenerations. Inthe determination of mitotic activity, it was found that only 45 and 60 mg/kg b.w.acrylamide dosages significantly caused to decrease the mitotic activity of rat bonemarrow cells. In the end of the study, it was observed that the application ofacrylamide significantly decreased the incidence of megakaryocytic emperipolesisdepending on the decreasing mitotic activity of bone marrow cells.For the determinating of micronucleus frequency 125, 150 and 175 mg/kgb.w. acrylamide dosages were gavaged to rats as a single dose and by examining thebone marrow sample after 48 hours from the application, it was observed that everydosage significantly increased the number of micronucleated polycromaticerythrocytes (MNPCE) and also showed sitotoxic effect on bone marrow cells.Keywords: Acrylamide, bone marrow, megakaryocytic emperipolesis,mitotic activity, micronucleus test.