Kapadokya Bölgesi Göreme vadisinde bulunan Karanlık Kilise duvar resimleri
The Wall paintings in the Dark Church in Göreme in the Capadocia region
Yazar: NERMİN TANBUROĞLU
Danışman: DR. SEMA ALPASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Duvar resimleri = Wall paintings ; Göreme vadisi = Göreme valley ; Kapadokya freksleri = Capadocia frekses ; Kiliseler = Churchs ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Resimler = Pictures

Özet:
ÖZET Kappadokya bölgesinde Göreme'de yeralan Karanlık Kilise'nin duvar resimleri bölgedeki başkent özellikleri taşıyan önemli anıtsal resim sanatı örneklerindendir. Kilise'deki resim programı toplam onsekiz konulu sahne ve yüz tek figürden oluşur. Resimlerin dışında yapıda bitkisel ve geometrik süsleme görülür. Resimler kilisenin apsis, bema, naos, narteks, kemerler, sütun ve sütun başlıklarında, kubbe ve tonoz örtülerinde görülür. Konulu sahnelerin on dördü İncil biri Apokrif ikisi Tevrat kaynaklıdır. Konulu sahnelere dahil edilen Deesis sahnesi bir dua biçimidir. İncil kaynaklı olanlar; Meryem'e Müjde, Beytüllahim'e Yolculuk, İsa'nın Doğumu, Üç Müneccim Kralın Tapınması, Vaftiz, Lazarus'un Dirilişi, Metamorfosis, Kudüs'e Giriş, Son Akşam Yemeği, Yahuda'nın İhaneti, Çarmıha Geriliş, Kadınlar Mezar Başında, Havarilerin Kutsanması ve Görevlendirilmesi ve Göğe Yükseliş sahneleridir. Anastasis sahnesi Apokrif kaynaklıdır. İbrahim'in Misafirperverliği ve Fırında Üç İbrani genç Tevrat kaynaklı sahnelerdir. Tek figürler Tevrat peygamberleri, martirler, azizler, melekler, piskoposlar, keşişler ve banilerden oluşur. Kilisenin duvar resimleri tezimizden önce bir monografik çalışma ve çeşitli yayınlarda tanıtılmıştır. Yayınlarda kilisedeki tüm konulu sahnelere, tek figürlere ve bazı süslemelere değinilmiştir. Duvar resimleri katalog bölümünde ayrıntılı tasvir edilerek yazıtları ile birlikte verilmiştir. Resim programının mekan içinde dağılımı, ikonografi, üslup ve tarihlendirme değerlendirme bölümünde ele alınmıştır. Üslup ve ikonografide aym döneme ait olan örneklerle karşılaştırma yapılmıştır. Mekan içindeki dağılım kilisenin planı gözönünde tutularak Kappadokya'da bulunan kapalı yunan haçı ve serbest haç planlı kiliselerdeki sahne dağılımlarıyla karşılaştırma yapılmıştır.11. yüzyıl ikinci yarısı ile 13. yüzyıl içinde değerlendirilen duvar resimlerinin üslubu ve ikonografisinde başkent özellikleri ve bölgesel etkiler tespit edilmiştir. Karanlık Kilise'deki duvar resimlerinin monografik tanıtımı ve Bizans resim sanatı içindeki yerinin incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada kilisenin duvar resimleri açısından zengin bir içeriğe sahip olduğu ve Kappadokya bölgesindeki önemli yapılardan biri olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
İÜ SUMMARY The wall paintings in the Dark Church, which setelled in Göreme, in the Cappadocia region are one of the important monumental art samples shows metropolitan features in this region. The painting repertoire contains eighteen scenes with subjects and a hundred single figures. In addition, it can be seen botanical and geometric ornaments in this church. The paintings are seen on the apsis, bema, naos, narthex, arches, column, domes and barrel- vaultes of the church. Sixteen of the scenes with subjects are from originated the New Testament and two of them are from the Old Testament. The paintings from the New Testaments; Annunciation, Journey to Bethlehem, Nativity, Adoration of the Magi, Babtism, Raising of Lazarus, Crucifixion, Anastasis, Women of the Empty Tomb, Blessing and Mission of the Apostles, Ascension and Deesis, The ones from the Old Testament are Philoxenia and Three Young Men in the Fiery Furnace. The single figures are the Old Testament prophets, martyrs, saints, archangels, angels, bishops, monks and donors. The wall paintings on the church have been introduced before our thesis; in a monographic work and in variety of publications. The pictures with subjects, single figures and some of the ornaments in | he Dark Church are criticised and shown in thes|! publications. The wall paintings and their hagfopraphy are described in detail in catalogue chapter. The delivery given in Iconography, dating and evaluation and style chapters. The samples which are from the same period are compared in iconography and style chapters. The delivery of the pictures aie taken according to the plan of the church in order to compare with the free-cross church and cross-in-square church in the Cappadocia. The wall paintings, which are evaluated within half of the,11th century and 13th century, are shown metropolitan and regional features in style and Iconography. Theiv monographic introduction of the wall paintings in the Dark Church and the importance of them in the Byzantine painting art are stressed in our thesis. According to the wall painting the Dark Church is one of the rich and important church in the Cappadocia region.