Vites kademesindeki artışın taşıta olan etkisinin analizi
The analysis of the effects of the gear levels increasement on the vehicles
Yazar: FARUK EMRE AYSAL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAYRAKÇEKEN ; DOÇ. DR. ZEKERİYA GİRGİN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Bölümü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Otomotiv endüstrisinde son yıllarda sürüş ve yakıt verimini arttırmak üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Motorda üretilen gücün tekerleklere kadar ulaştırılmasını sağlayan güç aktarma organları içerisinde şanzımanlar, taşıt performansında ve yakıt ekonomisinde önemli bir rol oynamaktadır. Şanzımanların çok sayıda çeşidi bulunmakla birlikte halen geliştirme çalışmaları hızla sürmektedir. Taşıt ve şanzıman fonksiyonel sistem olarak alınırsa vites sayısı, her bir vitesin dişli oranı ve bileşke vites oranı değerlendirilip, vites kutusu tasarımının nasıl olacağına karar verilebilir. Tasarımcı taşıtın maksimumum hızına, taşıta uygun ivmelenmeye ve taşıta gerekli tırmanma performansına ve işletme koşullarını dikkate alarak karar verir. Ayrıca tasarım konusunda sınırlandırma getiren bir diğer etmen de şanzımanın güç aktarımındaki verimi ve özellikle yakıt tüketimidir. 
Bu çalışmada, taşıtlarda güç aktarımı için kullanılan manuel şanzımanlar üzerine çalışma yapılmıştır. Metot olarak Matlab/Simulink® simülasyon ortamında içten yanmalı motorun, şanzımanın, tork konvertörün, kavramanın, taşıt dinamiğinin ve sürücü kontrol girişlerinin modellemesi kullanılmıştır. Temel bir güç aktarma sisteminde farklı dişli oranlarının taşıt dinamiği üzerinde etkisi incelenmiştir. Aynı taşıt için dört vitesli ve beş vitesli şanzıman kullanımının etkileri araştırılmıştır. Ayrıca her iki şanzımanın vites kademelerindeki dişli oranlarının değişiminin taşıt dinamiği üzerindeki etkileri incelenmiştir. Dört vitesli taşıtta aynı vites kademesi için beş vitesli taşıta göre daha yüksek devir aktarılmasına rağmen daha düşük tork iletilmektedir. Bu durumda beş vitesli taşıtın yakıt tasarrufu açısından daha etkin bir çözüm olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In recent years, many investigations have been made to increase driving comfort and to decrease fuel consumption on automotive industries. The power is produced in an internal combustion engine and it transmits to wheels with a powertrain system. In this case, one of the most important components of the powertrain system is the transmission system, which is impact to vehicle performance and fuel economy. Commercially a lot of types of the transmission systems are used to currently. However, the development woks are continuing rapidly about the transmission system and transmission controller. If the vehicle and transmission system assumed as a functional system, one can decide how to be a transmission system designing with evaluated the number of gear, gear ratio for the each gear and resultant gear ratio. Designer make a decision for design in accordance with the maximum speed of the vehicle, appropriated acceleration of the vehicle and climbing performance of the vehicle. Furthermore, the powertrain yield of the transmissions and especially fuel consumption are another limitation for the structure and design of the transmission system. 
In this study, a manual transmission used for powertrain in the vehicle is investigated. A simulation is contained internal combustion engine, transmission system, torque convertor, clutch, vehicle dynamics and driving behavior signals established in the Matlab/Simulink®. The effect of different gear ratio on the vehicle dynamics are investigated for a fundamentals powertrain system. After that the effect of four and five speed transmissions system on the vehicle dynamics are researched for the same vehicle. Besides, for both transmissions type the effect of different gear ratio on the vehicle dynamics is considered.