Akut promiyelositik lösemi: Rutin klinik pratikte prognoz nasıl?
Acute promyelocytic leukemia: Prognosis in routine clinical experience
Yazar: ÖMER FARUK AKÇAY
Danışman: PROF. DR. YAHYA BÜYÜKAŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Lösemi = Leukemia ; Lösemi-miyeloid-akut = Leukemia-myeloid-acute ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağkalım = Survival

Özet:
Akut promiyelositik lösemi, bir zamanlar en ölümcül akut lösemi alt tipi olsa da günümüzde tedavi başarısı en yüksek lösemi türüdür. Ancak ülkemizde bu konuyla ilgili sınırlı veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı hematoloji bölümümüze başvuran hastaların indüksiyon yanıtlarını, total, hastalıksız sağkalım durumlarını, risk faktörlerini ve yıllar içerisindeki değişimi incelemektir. Eylül 2003 ile Şubat 2016 tarihleri arasında başvuran yeni tanı 36 APL hastasının kayıtları retrospektif olarak analiz edildi. Hastalar indüksiyon tedavisi olarak ATRA ve idarubisin tedavisi almıştı. Bu çalışmada kategorik değişkenler ki kare testi, devamlı değişkenler Mann-Whitney U ve t testi ile değerlendirildi. Sağkalım analizleri Kaplan-Meier yöntemi ile yapıldı. İndüksiyon mortalitesi %34,3, tam remisyon oranı %65,7 olarak saptandı. Tanı anında kanama, koagülopati, infeksiyon varlığı, yüksek Sanz skoru, ECOG>1, mikrogranüler varyant varlığı, lökosit sayısında artış, fibrinojen düzeyinde azalma ve yüksek LDH düzeyleri ile indüksiyon mortalitesi arasında yapılan tek değişkenli analizler sonucu anlamlı ilişki olduğu saptandı. 2008 sonrası dönemde indüksiyon yanıtları daha iyiydi, ancak anlamlı bir farka ulaşmamıştı (%50 vs %76,2; p= ,15). Ortalama total sağkalım süresi 67,2±11,0 ay, ortalama hastalıksız sağkalım süresi 99,9±11,4 aydı. Prezentasyonda koagülopati, kanama, infeksiyon varlığı, yüksek Sanz skoru, ECOG>1, lökosit≥10000/µL, fibrinojen< 150 mg/dL, LDH>490 U/L olmasının total sağkalımda azalmayla ilişkili olduğu görüldü. 3 yıllık total sağkalım oranının 2008 ve sonrasında tedavi alan hastalarda daha yüksek olduğu görüldü (%35,7 vs %71,1; p= ,05).  Son yıllardaki gelişmelere rağmen APL hala yüksek mortaliteye sahip bir hastalıktır. APL hastalarında beklenen indüksiyon mortalitesinin yüksek olması nedeniyle yakın klinik ve laboratuar takibi ve oluşabilecek komplikasyonlarda göz önünde bulundurularak uygun destek tedavilerinin uygulanması son derece önemlidir.

Abstract:
Acute promyelocytic leukemia (APL), once highly fatal, is now the most curable subtype of acute leukemia in adults. APL is the only acute leukemia amenable to targeted therapy. However, there is limited Turkish data on APL. We aimed to analyze induction response, overall survival (OS), disease free survival (DFS), risk factors and change of prognosis in years of APL patients who applied our center. 36 newly diagnosed APL patients who applied our clinics between September 2003 and February 2016, were retrospectively analyzed. Induction chemotherapy consisted of a combination of ATRA and idarubicin. In this study categorical variables were evaluated by chi-square test; continuous variables were evaluated by Mann-Whitney U test and t-test for univariate analyses. Survival analyses were done by the Kaplan-Meier method. Induction mortality was 34,3%, complete remission rate was 65,7%. The univariate analysis of prognostic factors  identified the following characteristics predicting induction mortality; bleeding at presentation, infection at presentation, coagulopathy at presentation, ECOG>1 (p=0,033); high Sanz score, increased WBC, increased LDH, decreased fibrinogen level, microgranular subtype. After 2008 induction response is better but not statistically signifant (50% vs 76,2 %; p= ,15). Median disease free survival (DFS) duration was not reached however mean duration was 99,9±11,4 months. Median overall survival (OS) duration was also not reached, mean duration was 67,2±11,0 months. The univariate analysis identified the following characteristic predicting poor OS; coagulopathy at presentation, bleeding at presentation, infection at presentation, high Sanz score, ECOG>1, increased WBC at presentation with 10000/µL, fibrinogen level< 150 mg/dL, LDH>490 U/L, and microgranular subtype. The patients who take induction therapy after 2008, are better OS duration, respectively (35,7% vs 71,1%, p= ,05). Despite better induction response and better OS rates in recent years, APL is still highly mortal disease. Because of the expected high induction mortality rate and disease related complications, it is so important to close follow up (coagulation parameter, biochemical and hemogram analyses) and supportive therapies of APL patients in the clinics.