3 boyutlu dijital modeller üzerinde yapılan ölçümlerin güvenilirliğinin ve tekrarlanabilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the reliability and reproducibility of measurements on 3 dimensional digital models
Yazar: NARİN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHMET OKAN AKÇAM
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alçı = Plaster ; Ağız = Mouth ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Ortodonti = Orthodontics ; Sayısal modelleme = Numerical modelling ; Ölçümleme = Measurement ; Üç boyutlu modeller = Three dimensional models

Özet:
Bu çalışmanın amacı; dijital ortodontik modellerin güvenilirliğini test etmek, geleneksel alçı modeller ile boyutsal hassasiyet karşılaştırılmasını yapmak, böylece bilimsel çalışmalar ve klinik değerlendirmelerde yeterli hassasiyete sahip olup olmadığını değerlendirmektir. Bu amaçla çalışmaya 18'i kadın, 12'si erkek; 10 Angle Sınıf I, 10 Angle Sınıf II ve 10 Angle Sınıf III toplam 30 birey dahil edilmiştir. Araştırma materyalini; bu bireylerden elde edilen maksiller ve mandibular ortodontik alçı modeller, alçı modellerin 3Shape Trios  (TRIOS POD, 3 Shape, Copenhagen, Denmark) intraoral tarayıcı ile taranması sonucu elde edilen üç boyutlu dijital modeller ve 3Shape Trios ile bu bireylerin direkt ağız içi taramaları ile elde edilen dijital modeller oluşturmaktadır. 
Çalışmamızda üst ve alt modellerde toplam 22 adet ölçüm yapılmıştır. Geleneksel alçı modeller üzerinde ölçümler bir dijital kumpas (Mitutoyo Corp., Tokyo, Japan) kullanılarak, dijital modeller üzerinde ölçümler ise 3Shape Ortho Analyzer (Copenhagen, Denmark) programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan tüm ölçümler 4 hafta sonra tekrarlanmış olup, ölçümler tek bir araştırıcı tarafından uygulanmıştır. İlk ve ikinci ölçümler arasında farklar bağımlı gruplar t-testi ile analiz edilmiştir. İlk ve ikinci ölçüm ortalamalarının çalışma grupları arasında alt çene ve üst çeneye göre karşılaştırılmasında Varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Fark çıkan parametreler çoklu karşılaştırmalar testleri (post hoc) ile incelenmiştir. Yöntemlerin güvenilirliğinin değerlendirilmesinde ICC (intraclass correlation coefficient) değerleri kullanılmıştır.
Üst ve alt çenede bakılan tüm parametreler için ilk ve ikinci ölçümler arasındaki ICC değerleri tüm gruplarda 0.80 üzerinde saptanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmada, istatistiksel olarak anlamlı bulunan farklar  klinik olarak anlamlı bulunmamıştır. Fark saptanan parametrelerde dijital modellerin ortalama değerleri, geleneksel alçı modellerden daha yüksek olduğu görülmüştür. 
Dijital model grupları arasında  istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. 3Shape (TRIOS POD, 3 Shape, Copenhagen Denmark) ağız içi tarayıcı ile elde edilen dijital model ölçümlerinin hassas ve güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Dijital modellerin bilimsel ve klinik çalışmalarda geleneksel alçı modellerin yerine kullanılabileceği sonucuna varılabilir.

Abstract:
The aim of this study was to test the reliability of digital orthodontic models and to compare its dimensional accuracy with traditional plaster models to evaluate whether they are precise enough for scientific studies and clinical evaluations. For this purpose, 18 female and 12 male; a total of 30 individuals including 10 Angle Class I, 10 Angle Class II and 10 Angle Class III were included. The research material consisted of maxillary and mandibular orthodontic plaster models obtained from the subjects, three-dimensional digital models obtained by scanning the plaster models with 3Shape Trios (TRIOS POD, 3Shape, Copenhagen, Denmark) intraoral scanner and digital models obtained by direct intra-oral scanning with 3Shape Trios.
In our study, a total of 22 measurements were utilized in the upper and lower models. Measurements on traditional plaster models were done using a digital caliper (Mitutoyo Corp., Tokyo, Japan), and measurements on digital models were made using the 3Shape Ortho Analyzer (Copenhagen, Denmark) program. All measurements were repeated after 4 weeks and were performed by the same researcher. The differences between the first and second measurements were analyzed by dependent groups t-test. Analysis of Variance (ANOVA) was used to compare the first and second measurement means between the study groups. Parameters with differences were analyzed by multiple comparison tests (post hoc). ICC (Intraclass correlation coefficient) values were used to evaluate the reliability of each method.
The ICC values between the first and second measurements for all parameters in the upper and lower jaw were above 0.80 in all groups. Statistically significant differences between the groups were not clinically significant. The mean values of digital models were observed higher than the traditional plaster models regarding the parameters showing difference. 
There was no statistically significant difference between the digital model groups. Measurements of digital models obtained by 3Shape (TRIOS POD, 3 Shape, Copenhagen Denmark) intraoral scanner were found to be precise and reliable. Digital models can be used instead of traditional plaster models in scientific and clinical studies.