Edirne ilinde 1-2-3. basamak hekimlerinin defansif tıp uygulamaları hakkında görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the opinions of primary, secondary and tertiary care physicians in Edirne about defensive medicine practices
Yazar: GÖKÇE ÖZ NALBANT
Danışman: PROF. DR. GÜRCAN ALTUN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Defansif tıp = Defensive medicine

Özet:
Dünyada ve ülkemizde hekimler arasında defansif tıbbi eğilim giderek artmaktadır.
Defansif tıp, hekimlerin olası tıbbi uygulama hatası davalarına maruz kalmamak için tanı ve
tedaviye yönelik uygulamaları fazladan istemesi veya yüksek riskli hastalardan, işlemlerden
kaçınmasıdır.
Çalışmada; hekimlerin defansif tıp ile ilgili görüş ve eğilimlerinin belirlenmesi, defansif
tıp ve defansif hekimliği literatür ışığında tanımlayarak, defansif tıp uygulamalarının
nedenlerinin ve doğuracağı sonuçların irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla "Defansif Tıp
Uygulamaları Tutum Ölçeği" kullanılarak Edirne ve ilçelerinde kesitsel bir anket çalışması
yürütüldü.
Araştırmadaki hekimlerin en sık başvurduğu pozitif defansif tıp uygulamaları;
aydınlatılmış onam formlarına daha çok önem verme, hasta kayıtlarını daha detaylı tutma, tıbbi
uygulamaları hastalara daha detaylı açıklama şeklindeydi. Hekimlerin en sık başvurdukları
negatif defansif eğilim dava açma ihtimali yüksek hastalardan kaçınma davranışıydı.
Araştırmaya katılan hekimlerin %85'i defansif tıp uygulamaları kavramını daha önce
duyduğunu, %58'i kavramın içeriği hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını ifade etti. Genel
defansif tıp tutumu açısından mesleki kıdemi az olan, devlet veya üniversite hastanesinde
çalışan hekimler daha defansif davranmaktaydı.
Çalışmamızda ve diğer çalışmalarda hekimlerin yaygın olarak defansif davrandıkları
saptandı. Hekimlerin defansif tıp uygulama eğilimlerini azaltmak için özellikle mesleklerini
etik ilkelere uygun olarak yapacakları sağlık sisteminin ve hukuki düzenlemelerin
oluşturulması gereklidir. Bu amaçla hekimleri defansif tıp uygulamaya iten nedenlere yönelik
sağlık otoritesi tarafından gereken iyileştirmelerin yapılması önem arz etmektedir.

Abstract:
The defensive medical tendency among physicians is increasing in the world and in our
country. Defensive medicine is that physicians require extra diagnostic and therapeutic
applications in order to avoid possible medical malpractice lawsuits or avoid high-risk patients
and procedures.
In the study; It is aimed to determine the views and tendencies of physicians about
defensive medicine, to define defensive medicine and defensive medicine in the light of the
literature, and to examine the causes and consequences of defensive medicine practices. For
this purpose, a cross-sectional survey study was conducted in Edirne and its districts by using
the "Defensive Medicine Practices Attitude Scale".
The most frequently applied positive defensive medicine practices by the physicians in
the study; giving more importance to informed consent forms, keeping patient records in more
detail, and explaining medical practices to patients in more detail. The most common negative
defensive tendency of physicians was avoidance of patients with a high probability of litigation.
85% of the physicians participating in the study stated that they had heard of the concept of
defensive medicine practices before, and 58% stated that they did not have enough information
about the content of the concept. In terms of general defensive medicine attitude, physicians
with less professional seniority and working in state or university hospitals acted more
defensively.
In our study and other studies, it was found that physicians commonly behaved
defensively. In order to reduce the tendency of physicians to practice defensive medicine, it is
necessary to establish a health system and legal regulations, in which they will carry out their
profession in accordance with ethical principles. For this purpose, it is important to make the
necessary improvements by the health authority for the reasons that push physicians to practice
defensive medicine.