Akciğer kanserli hastalarda mukoza ilişkili invariant (MAİT) T hücreleri
Mucosa associated invariant T(MAİT) cells in patients with lung cancer
Yazar: HATİCE KÜBRA AKAY
Danışman: PROF. DR. GÜNNUR DENİZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ DURALI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung

Özet:
Akciğer kanseri Türkiye'de ve dünyada mortalitesi yüksek malinitelerden biridir. Yapılan sınıflandırma ve evrelendirme, tedavinin gidişatında oldukça önemlidir. Klasik tedavi yöntemleriyle uzun süreli sağkalım sağlanamamaktadır. Son yıllarda, kansere karşı immün yanıtlarda önemli rol oynayan sitotoksik invaryant T hücrelerinin immünoterapide kullanımı üzerine çalışmalar artmıştır. Mukozayla ilişkili invaryant T (MAİT) hücreleri de sahip oldukları semi-invaryant reseptörlerle ve rol aldıkları immün yanıtlarla dikkati çekmektedir. Özellikle mukozal bölgelerde ve karaciğerde baskın olan bu hücre grubu gelişimleri için mikrobiyotaya ihtiyaç duymaktadır. Bakteriyel ve viral enfeksiyonlarda etkin rol almakla birlikte kanser hücrelerini de öldürebilmektedir. Çalışmamız insanda akciğer kanserli hastalarda dokularda ve periferik kanda MAİT hücrelerinin oranlarını ve etkinliklerini belirlemek için yapıldı. Bu çalışmaya küçük hücreli dışı akciğer kanserli hastalardan 15 periferik kan (erken ve geç evre), 5 tümör, 5 tümöre komşu akciğer dokusu ve 6 lenf nodu örneği, sağlıklı kontrollerden ise 10 periferik kan örneği dahil edildi. Tek hücre süspansiyonu hâline getirilen örnekler akan hücre ölçer ile analiz edildi. Sonuçta periferik kanda MAİT hücre yüzdesi total hasta grubunda sağlıklılarınkine kıyasla anlamlı derecede daha az tespit edildi (p=0,036). Hastalık evreleri arasında ise yüzde oran olarak anlamlı farklılık görülmedi. Hasta periferik kan örneklerinde diğer doku örneklerine kıyasla  MAİT hücre yüzdesi daha fazla bulunmasına karşılık anlamlı bir fark saptanmadı. Sağlıklı periferik kan mononükleer hücrelerinin uyarım sonrası MAİT hücrelerinde anlamlı IFN-gama artışı tespit edildi (p= 0,016). Çalışmamız akciğer kanserinde MAİT hücrelerinin diğer kanser türlerinde olduğu gibi sağlıklılara kıyasla periferik kanda azaldığını doğrulamaktadır.

Abstract:
Lung cancer is one of the malignancies with high mortality in Turkey and worldwide. Both classification and staging of lung cancer are crucial during the treatment. Long-term survival cannot be achieved with conventional therapies. In recent years, studies on the use of cytotoxic invariant T cells, which play an important role against cancer, in immunotherapy, have increased. These cells draw attention with their semi-invariant receptors and and the immune responses they function in. Mucosa-associated invariant T (MAIT) cells predominate in mucosal regions, liver and they require microbiota for their development. They play a protective role against to bacterial and viral infections and can kill cancer cells. Our study was accomplished to determine the proportions and functions of MAIT cells in different tissues in lung cancer. This study included 15 peripheral blood (early and late stage), 5 tumor, 5 adjacent lung tissue, 6 lymph node samples from patients with non-small cell lung cancer (NSCLC), and 10 peripheral blood from healthy controls. Single cell suspensions of clinical samples were analyzed by flow cytometry. As a result the percentage of MAIT cells in peripheral blood mononuclear cells (PBMC) was found to be significantly lower in the patient group compared to the healthy ones (p=0.036). There was no significant difference in ratios of MAITs between disease stages. Although the percentage of MAIT cells  found to be higher in patient PBMC compared to other tissues, no significant difference was detected. A significant increase in IFN-Ɣ was detected in MAIT cells after stimulation of healthy PBMCs (p=0.016). Our study confirms that MAIT cells in lung cancer are decreased in PBMC compared to healthy ones as in other cancer types.