Kamerun yaoundé merkez hastanesinde sağlık hizmetlerinden yararlanan hastaların memnuniyet düzeyleri ve sağlık sigortasıyla ilişkisi
Satisfaction level of patients benefiting from health services at the yaoundé central hospital in cameroon and its relationship with health insurance
Yazar: ADANZE NGE CYNTHIA
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KILIÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Evrensel sağlık kapsamı = Universal health coverage ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kamerun = Cameroon ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sosyal sigortalar sistemi = Social insurances system ; Tatmin = Satisfaction

Özet:
Sağlık finansmanı, bir sağlık sisteminin en kritik bileşenidir ve sağlık hizmetlerine kimin erişip yararlanabileceğini belirler. Genel Sağlık Sigortası (GSS), sosyo-ekonomik durumdan bağımsız olarak tüm birEylülerin, mali zorluk yaşamadan temel sağlık hizmetlerine erişimini sağlamayı amaçlar. Kamerun da dahil olmak üzere birçok düşük ve orta gelirli ülkede, sağlık hizmetleri için cepten yapılan ödemeler (OOP) yaygındır ve bu durum sağlığa erişimde önemli engeller oluşturur. Bu nedenle sağlık sigortası durumu ve sağlık hizmetlerinden memnuniyetin değerlendirilmesi, sunulan hizmetlerin nüfusun ihtiyaç ve beklentilerini karşılayıp karşılamadığını izlemek ve değerlendirmek açısından önemlidir.
Bu çalışmanın amacı, Kamerun'daki Yaoundé Merkez Hastanesi'nde sağlık hizmetlerini kullanan hastaların memnuniyet düzEylülerini değerlendirmek ve hasta memnuniyeti ile sağlık sigortası kapsamı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma, sigortalı ve sigortasız hastalar arasında memnuniyeti etkileyen temel faktörleri ve daha yüksek memnuniyet düzEylülerine ulaşmadaki potansiyel engelleri belirlemeyi amaçlamaktadır.
Bu çalışma niceliksel ve niteliksel yöntemlerin bir arada kullanıldığı mixt tipte bir araştırmadır. Niceliksel bölümü kesitsel tipte bir araştırma olup, Yaoundé Merkez Hastanesi'ndeki hastalara kapalı uçlu anketler uygulanmıştır. İngilizce ve Fransızca olarak hazırlanan anketler, hasta memnuniyetinin çeşitli yönlerini kapsayan dört bölüme ayrılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. 
Hastaların memnuniyet düzeyi Hastaların Memnuniyeti Anketi Kısa Formu (PSQ-18) ile ölçülmüştür. Tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ki-kare testi, ANOVA ve lojistik regresyon dahil olmak üzere istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics sürüm 26 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler ise derinlemesine görüşmeler yoluyla hastalar, hizmet sunucular ve yöneticilerden toplanmıştır. Tüm görüşmelerin izin alınarak ses kaydı yapılmış daha sonra transcript edilmiştir. Metinler QDA Miner Lite yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Etik onay, Yaoundé Merkez Hastanesinden gerekli izin alındıktan sonra, Dokuz Eylülül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınmıştır (2022/20-19).
Sigortalı ve sigortasız hastaların genel memnuniyet düzeyi, Yaoundé Merkez Hastanesi'nde sunulan hizmetlerden %90,9 olarak belirlenmiştir. Sigortalı hastaların memnuniyet oranı %98,3, sigortasız hastaların ise %87,5'tur (p:0.0006). Yapılan lojistik regresyon analizine göreyse sağlık hizmetlerinden memnun olmama riskini en fazla artıran faktör kalabalık ailelerdir. Bir ailede 5 kişiden fazla kişi varsa sağlık hizmetlerinden memnun olma azalmaktadır (OR:2,85 GA: 1.4-5.9). Bunun dışındaki faktörler (yaş, cinsiyet, gelir, eğitim, kronik hastalık varlığı) memnuniyet düzeyini anlamlı olarak etkilememektedir. Sigortalı ve sigortasız hastalar, sağlık hizmeti sağlayıcıları tarafından sağlanan bilgiler, teşhis doğruluğu ve ilaçların bulunabilirliği ve kalitesi gibi alanlarda genel olarak daha yüksek memnuniyet bildirmiştir.
 Ancak, her iki grup da doktorları görme süresi ve sağlık hizmetlerinin maliyeti konusunda endişelerini dile getirmiştir. Çalışmamıza katılan sigortalı ve sigortasız hastaların çoğunluğu, sağlık sigortasının iyi bir şey olduğunu ve sağlığını güvence altına almak için çok gerekli bir araç olduğunu kabul etmiş ancak 385 hastadan sadece 121'i (%31) sağlık sigortasına sahip olmuştur. Sigorta planlarından memnuniyeti değerlendirmede, sigortalı hastaların çoğunluğu (%76), sigorta paketlerinin sağlık ihtiyaçlarının %90'ını karşılamaktan uzak olduğunu ve çok uzun ve karmaşık geri ödeme süreçlerinden şikayetçi olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, %87,6'sı ihtiyaçlarını karşılamak için ek ödeme yapmaya istekli olduklarını ve sağlık sigortası planlarını aile ve arkadaşlarına tavsiye edeceklerini ifade etmiştir.
Derinlemesine görüşmelerimiz, tüm hastaların sağlık sigortasına sahip olmanın makul ve değerli bir fikir olduğunda oybirliğiyle hemfikir olduğunu ortaya koydu. Ancak, sigortasız hastaların çoğu ve bazı sağlık çalışanları, çeşitli sağlık sigortası planları ve sundukları faydalar hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları için sağlık sigortasına dâhil olmadıklarını belirttiler. Hastaların çoğu, hastaneye gelme sebeplerinin, modern ekipmanlara sahip bir referans hastane olması ve neredeyse tüm uzmanlıklarda iyi eğitimli personel bulunması olduğunu ifade etti."
Bu çalışma, hastaların genel olarak bu hastanede sunulan hizmetlerin kalitesinden memnun olduklarını ve sigortalı hastaların daha memnun olduklarını ortaya koymuştur. Ayrıca, sağlık sigortasının sağlık hizmetlerinden memnuniyeti artırmada önemli bir rol oynadığı belirtilmiştir. Ancak, sigorta faydaları hakkında yetersiz bilgi ve karmaşık bürokrasi gibi dikkate değer zorluklar devam etmektedir. Sağlık sigortası okuryazarlığının artırılması, geri ödeme süreçlerinin hızlandırılması ve kolaylaştırılması ve kapsamın genişletilmesi, hasta memnuniyetini artırabilir ve Kamerun'da genel sağlık sigortası (UHC) hedefine ulaşılmasına katkı sağlayabilir. Ülkenin farklı bölgelerinde sağlık sigortasının uzun vadeli etkilerini incelemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır."
Sonuçlar, sigortalılarla sigortasızlar arasında memnuniyet düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu gösterdi.

Abstract:
Health financing is a critical component of any effective health system, determining who can access and benefit from health services. Universal Health Coverage (UHC) aims to ensure that all individuals, regardless of socioeconomic status, can access essential health services without suffering financial hardship. In many low- and middle-income countries, including Cameroon, out-of-pocket (OOP) payments for health services are common, posing significant financial barriers to accessing care. Assessing patient satisfaction with health services is essential for monitoring and evaluating health care delivery, ensuring that the services provided meet the needs and expectations of the population.
This study aimed to evaluate the satisfaction levels of patients utilizing health services at the Yaoundé Central Hospital in Cameroon and to explore the relationship between patient satisfaction and health insurance coverage. The study seeks to identify key factors influencing patient satisfaction and the potential barriers to achieving higher satisfaction levels among insured and uninsured patients.
A cross-sectional survey design was employed, involving the administration of closed-ended questionnaires to patients at the Yaoundé Central Hospital. The questionnaires, available in English and French, were divided into four sections and covered various aspects of patient satisfaction. Data were collected through face-to-face interviews conducted by the researcher. Statistical analyses, including descriptive statistics, t-tests, chi-square tests, ANOVA, and logistic regression, were performed using IBM SPSS Statistics version 26. Qualitative data were analyzed using QDA Miner Lite software. Ethical approval was obtained from the Yaoundé Central Hospital and the Dokuz Eylülül Üniversitesi Faculty of Health Sciences Ethics Committee.

The overall satisfaction levels of both insured and not insured patients with the services offered at the Central Hospital in Yaoundé was 90.9%. The satisfaction level for insured patients was 98.3% and that for non-insured patients was 87.5% (p:0.0006). A binary logistic regression revealed a statistically significant difference where insured patients were 8.5 times more likely to express satisfaction with hospital services compared to their uninsured counterparts. According to the logistic regression analysis, the factor that increases the risk of dissatisfaction with health services the most is large families. If there are more than 5 people in a family, satisfaction with health services decreases (OR:2,85 GA: 1.4-5.9). Other factors (age, gender, income, education, presence of chronic disease) do not significantly affect the level of satisfaction.

Both insured and uninsured patients generally reported higher satisfaction particularly in areas such as information provided by healthcare providers, diagnosis accuracy, and the availability and quality of drugs. However, both groups expressed concerns about the waiting time to see doctors and the cost of healthcare services. Majority of our study participants both insured and not insured agreed that health insurance is a good thing and a much-needed assert to secure one's health however just 121 of the 385 had health insurance. Regarding evaluating patients' satisfaction with their insurance plans, the majority of insured patients, 76%, acknowledged that their insurance packages fell short of meeting 90% of their health requirements and complained of very lengthy and complicated reimbursement process. However, 87.6% of them expressed a willingness to pay extra to fulfil their needs and would recommend their health insurance scheme to family and friends.

Our in-depth interviews revealed that all patients unanimously agreed that having health insurance is a plausible and worthy idea. However, most uninsured patients and some health care workers said they were not affiliated to health insurance because they did not have much information on the different health insurance schemes and the benefits they offer. Most of the patients stated the hospital was a reference hospital with modern equipment's and well-trained staff with almost all specialities as the reason they decided to come to the hospital. 
ChatGPT
The study concluded that patients were overall satisfied with the quality of services provided at this hospital with insured patients being more satisfied. In addition, health insurance plays a significant role in enhancing patient satisfaction with health services. However, there are still notable challenges, including insufficient information about insurance benefits and procedural inefficiencies. Improving health insurance literacy, streamlining reimbursement processes, and expanding coverage could potentially enhance patient satisfaction and contribute to achieving UHC in Cameroon. Further research is needed to explore the long-term impact of health insurance on patient satisfaction and health outcomes in different settings within the country.