İki farklı tele-rehabilitasyon yönteminin parkinson hastalarında fiziksel parametreler ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi
The effects of two different tele-rehabilitation interventions on physical parameters and activities of daily living in people with parkinson's disease
Yazar: ELİF YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. YONCA ZENGİNLER YAZGAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Parkinson hastalığı (PH) en yaygın görülen nörodejeneratif hareket bozukluğudur ve ana semptomları tremor, rijidite, bradikinezi ve postüral instabilitedir. Parkinson hastaları, tedavilerinin parçası olarak düzenli rehabilitasyon almalıdır. Rehabilitasyona katılımdaki engelleri en aza indirmek için tele-rehabilitasyon (TR) uygulama ve çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı iki farklı TR yönteminin PH'de fiziksel parametreler ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisini ve kullanılan yöntemlerin birbirine üstünlüğünü incelemektir.
26 hasta randomize olarak TR-video ve TR-broşür gruplarına ayrıldı. Hastalar Desteksiz Ayakta Durma Testi, Romberg Testi (RT), Tek Ayak Üzerinde Durma Testi (TAÜD), Beş Kez Otur Kalk Testi (5KOKT), Tinetti Denge ve Yürüme Testi'nin denge bölümü (TDYT-D), KATZ Günlük Yaşam Aktivitelerinde Bağımsızlık İndeksi, Modifiye Düşme Etkinlik Ölçeği (MDEÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin kısa formu (DSÖYKÖ-KISA) ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile tedavi öncesi ve sonrasında değerlendirildi. Tedavi sonrası Global Değişim Ölçeği (GDÖ) ve Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SKÖ) de uygulandı. TR-video grubuna hastaların problemlerine uygun olarak bireysel hazırlanan video egzersiz programları, TR-broşür grubuna yine kişiye özel hazırlanan egzersiz broşürleri TR sistemi üzerinden tanımlandı. Hastalar 8 hafta boyunca haftada 3 gün fizyoterapist takibinde programlarını uyguladı.
Çalışma 21 hastayla tamamlandı. Daha az etkilenen tarafın TAÜD süresinde sadece TR-video grubunda anlamlı fark bulundu (p=0,03). 5KOKT ve TDYT-D her iki grupta da iyileşme gösterdi (p<0,05). DSÖYKÖ-KISA'daki genel sağlık memnuniyeti TR-video grubunda istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,02). Sonuç ölçümlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi. Sistem kullanılabilirlik düzeyi TR-video grubunda C+ ve TR-broşür grubunda F olarak bulundu. Katılımcıların yüzde 85,71'i sağlık durumlarının eskisinden daha iyi olduğunu bildirdi. 
Sonuç olarak, fizyoterapist tarafından bireysel hazırlanmış egzersiz programlarının TR sistemi üzerinden video ve broşür temelli yöntemlerle uygulanmasının PH'de fiziksel parametreler, genel sağlık memnuniyeti ve hastaların bildirdiği sağlık durumu üzerinde olumlu etkileri vardır. Kullanılan her iki yöntem de Parkinson hastaları için faydalı bulunmuştur. 
Bu çalışma, TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir. Proje numarası: 120S843

Abstract:
Parkinson's disease (PD) is the most common neurodegenerative movement disorder and main symptoms are tremor, rigidity, bradykinesia, and postural instability. Parkinson's patients should receive regular rehabilitation as a part of their treatment. Tele-rehabilitation (TR) practices and studies are needed to reduce barriers in attending rehabilitation. Aim of present study is to investigate the effects of two different TR methods on physical parameters and activities of daily living in PD and superiority of the methods used.
26 patients were randomly divided into TR-video and TR-brochure groups. Patients were assessed pre- and post-treatment with Standing Unsupported Test, Single Leg Stance Test (SLST), Five Times Sit to Stance Test (5xSTST), Romberg Test, balance section of Tinetti Gait and Balance Assessment (POMA-B), KATZ Index of Independence in ADL, Modified Falls Efficacy Scale, short form of World Health Organization Quality of Life (WHOQoL-BREF), and Fatigue Severetiy Scale. Global Rating of Change Scales and System Usability Scale were used only after treatment. TR-video group received video exercise program prepared individually, and TR-brochure group received individualized exercise brochures via TR system. Patients participated rehabilitation under physiotherapist follow-up on 3 days a week for 8 weeks. 
The study was completed with 21 patients. Significant difference was found in standing time on the less affected side of SLST (p=0,03) only in TR-video group. 5xSTST and POMA-B showed improvement in both groups (p<0,05). General health satisfaction in WHOQoL-BREF was statistically significant in the TR-video group (p=0,02). There was no statistically significant difference between the groups in all outcome measures.  The system usability level was C+ in the TR-video group and F in the TR-brochure group. 85.71 percent of the participants reported that their health status was better than before.
In conclusion, performing exercise programs prepared individually by the physiotherapist with video and brochure-based methods via the TR system has positive effects on physical parameters, general health satisfaction and the health status reported by patients in PD. Both methods have proven beneficial for Parkinson's patients.
This study was funded by TUBITAK. Project number: 120S843.