Atatürk döneminde müze eğitimi : Halkevleri örneği (1932 – 1938)
Museum education in period of Ataturk : Public houses example (1932 – 1938)
Yazar: AYÇA BALTACI
Danışman: DOÇ. DR. MALİKE BİLEYDİ KOÇ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology ; Tarih = History
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim tarihi = Educational history ; Halkevleri = Community houses ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzeler = Museums

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti ilk kurulduğunda, pek çok alanda devrimler yapılmıştır. Bunların başında eğitim ve sosyokültürel alanlar gelmektedir. Halkın topyekun savaşa katılması ve özgürlüğünü elde etmesi ile başta eğitim olmak üzere birçok alanda eksiklikler görülmüştür. Osmanlı Devleti'nden miras kalan bazı eğitim kurumları ile toplumsal kuruluşların laik Cumhuriyet rejimine göre görevlerini tamamladığı fark edilmiştir. Bu sebeple atılacak olan ilk adım, halkı eğitmektir. Halka verilecek olan eğitim sadece genelin okuryazarlığını arttırmak değil, aynı zamanda halkın kendi tarihini öğrenmesi, kendi kültürünü ve sanatını öğrenmesi, hatta tarım yaptığı toprakları daha iyi tanımaları ve böylece halkın refah seviyesini geliştirmek amaçlanmıştır. 

   Hem halkı tüm bu konularda eğitmek hem yeni yapılan devrimlere halkı da katabilmek adına kurulan Halkevlerinin önemi burada anlaşılmaktadır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında sağlam temellere oturmuş bir eğitim düzeni bulunmamaktaydı. Bu sebeple halkın her kesimine ulaşabilecek, halkın nabzını tutarak inkılâplar hakkında bilgiler verip, halktan da alacağı geribildirimi hızlıca iletecek bir kuruma ihtiyaç vardı. Bu ihtiyacı gidermek ve eğitim sisteminin istenen düzeye çıkabilmesi için tanınan zamanda halkın eğitim ve refah seviyesini yükseltmek adına Halkevleri eğitim, kültür ve hatta toplumun birbiriyle kaynaşması için faaliyetlerde bulunmaya başladı. Halkevlerinin faaliyetlerini yürütmesi için bünyelerinde birbirleri ile bağlantılı olarak çalışan 9 ayrı kol bulunmaktaydı. Bu kolların kendi içlerinde yapmakla yükümlü oldukları görevler vardı ve gerektiğinde birbirleri ile işbirliği içindeydiler.

   Cumhuriyet'in ilk yıllarında yapılan çalışmaların bir kısmı da Türk tarihini öğrenmek ve öğretmekti. Bu amaçla kurulan Türk Tarih Kurumu da Halkevlerinin Müze, Sergi ve Tarih Şubesi ile ortak çalışmalarda bulunmuştur. Halkevlerinin Müze, Sergi ve Tarih Şubesi'nin çalışmaları hem arkeolojik anlamda Türkiye'nin yetersizliğini tamamlamak hem de elde edilen eserlerin korunmasını sağlayarak, halkı Anadolu tarihi konusunda eğitmektir. Bu sebeple kısa sürede açılan Halkevlerinin buldukları eserleri en yakın müzeye naklettirmeleri, tarihi harabe ve ören yerlerine geziler düzenlemeleri, bulunan eserlerin albümlerini oluşturmaları, halka müzecilik ve tarihi eser hakkında konferanslar vermeleri temel hedeflerindendir.

Abstract:
When the Republic of Turkey was first founded, revolutions were made in many areas. The main ones are education and sociocultural fields. With the participation of the people in the all-out war and obtaining their freedom, deficiencies were seen in many areas, especially education It has been noticed that some educational institutions and social organizations inherited from the Ottoman Empire have completed their tasks according to the secular Republican regime. For this reason, the first step to be taken is to educate the public. Only the general increase of literacy education that shall be given to the public, but also people learn their own history, its culture, and to learn the art, is intended to improve the welfare of the people and his lands as agricultural even know.

   The importance of the People's Houses established both to educate the people on all these issues and to add the people to the newly made revolutions is understood here. In the early years of the Republic, there was no education system that was well-established. For this reason, an institution was needed that could reach all sections of the public, give information about the revolutions by keeping the pulse of the people, and quickly transmit the feedback that it would receive from the public. In order to address this need and to raise the level of education and welfare of the people in the recognized time in order for the education system to reach the desired level, Public houses began to engage in activities to integrate education, culture and even society with each other. In order for public houses to carry out their activities, there were 9 separate branches working in connection with each other in their structure. These branches had tasks that they were obliged to perform within themselves, and they cooperated with each other when necessary.

   Part of the work done in the early years of the Republic was to learn and teach Turkish history. The Turkish Historical Society, established for this purpose, has also worked in partnership with the Museum, Exhibition and History Branch of Public Houses. The work of the Museum, Exhibition and History Branch of Public Houses is both to complete the inadequacy of Turkey in the  archaeological sense and to educate the public about the history of Anatolia by ensuring the preservation of the artifacts obtained. For this reason, it is one of the main goals of the Public Houses opened in a short time to transfer the works they have found to the nearest museum, organize trips to historical ruins, create albums of found works, give lectures to the public about museology and historical artifacts.