Üniversite öğrencilerinin kişisel ve mesleki yetkinliklerine ilişkin görüşleri: Hacettepe Üniversitesi İ .İ. B. F. örneği
University students' opinions about professional and personal competences: Hacettepe University faculty of economics and administrative sciences case
Yazar: BUGAY TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN BURGAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Yeterlilik = Sufficiency ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırmada, Hacettepe Üniversitesi İ.İ.B.F. son sınıf öğrencilerinin, Avrupa Birliği Komisyonu'nun hayatboyu öğrenme için dayanak noktası olarak aldığı ölçütlere göre düzenlenen, Ocak 2010'da YÖK Genel Kurulu tarafından onaylanan Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesine (TYYÇ) göre kişisel ve mesleki yetkinliklerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Bologna Süreci'nin bir parçası olan TYYÇ çalışmasında, 6. düzey seviye tanımlayıcıları, kişisel ve mesleki yetkinlik boyutunun ölçülmesinde kullanılabilecek bir ölçek geliştirilmiş ve öğrenci görüşlerine başvurmak için kullanılmıştır.Çalışma evreni, H.Ü. İ.İ.B.F. 2010/2011 akademik yılında son sınıfta okuyan 932 öğrencidir ve evrenin tamamına ulaşılmıştır. Veriler, TYYÇ Lisans Düzeyi Kişisel ve Mesleki Yetkinlikler Ölçeği ile toplanmış; cinsiyete, bölümlere, babanın ve annenin eğitim düzeylerine, ailenin gelir durumuna ve derslerin yürütülme biçimlerine göre sınıflandırılmıştır.Araştırmada, teorik olarak belirlenen boyutlara ilişkin yazılan maddelerin, ilgili yapılara ait olup olmadıklarının belirlenmesi amacıyla doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Araştırmanın verileri tek değişkenli çözümleme yöntemleri ile alt problemlere göre çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlardan bazıları şöyledir:1-Fakülte öğrencileri, kişisel ve mesleki yetkinliklerini ?çok? düzeyinde geliştirdiklerini düşünmektedirler.2-Ölçeğin ?alana özgü ve mesleki yetkinlik? boyutunda, kız öğrenciler, toplumsal, bilimsel ve etik değerlere ve sosyal hakların evrenselliğine daha fazla önem verdikleri ve sosyal adalet duygularını, erkek öğrencilere göre, daha fazla geliştirdikleri görüşündedirler.3-Dersin yürütülme biçimi, ders anlatımının öğretim programındaki ağırlığı arttıkça; öğrenciler, ?bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği?, ?öğrenme yetkinliği? ve ?alana özgü ve mesleki yetkinlik?lerini daha çok geliştirdiklerini düşünmektedirler.4-Öğrencilerin programlarındaki staj ve uygulama olanakları arttıkça, kendilerini ?alana özgü ve mesleki yetkinlikler? boyutunda daha çok geliştirdikleri görüşündedirler.5-Dersin yürütülme biçimi, araştırma projelerinin öğretim programlarındaki ağırlığı arttıkça, öğrencilerin kişisel ve mesleki yetkinliklerin gelişimi konusundaki olumlu görüşleri de artmaktadır.Ölçeğin, daha geniş ve uluslararası bir çalışmada uygulanması, İ.İ.B.F.'nin, ders programlarını üniversite eğitim ve öğretimindeki güncel gelişmelere göre gözden geçirmeleri ve geliştirmeleri, iş dünyası ile olan işbirliğini arttırmaları önerilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences final year students? opinions on how much they achieved the competences stated in the Turkish Qualifications Framework for higher education (TQF) for lifelong learning, which was approved on January 2010 by The Council for Higher Education General Assembly. For this aim, a questionnaire was developed and applied to determine the opinions of the students about their competences for the undergraduate level descriptors in TQF that is part of the Bologna Process.The population of the study consisted of 932 final year students of Faculty of Economics and Administrative Sciences in the academic year of 2010/2011. For this study each and every member of the population was included. Data was gathered with the TQF undergraduate level competences questionnaire. The data was classified according to gender, departments, parents? education level, family income level and teaching methods.In the research, theoretically defined questions tested by confirmatory factor analysis. The data was coded and interpreted by univariate analyses methods according to the research problem. Some of the findings are:1-Faculty students rate themselves on achieved competences on a ?high? level.2-In the field of specific and vocational competences, female students think that they pay more attention to the social, scientific, ethical values than male students and they feel that they are more sensitive to the social rights than male students.3-When the students have more lectures in their study programme, they feel more competent in ?to be able to work independently and to be able to take responsibility?, ?learning skills? and ?specific and vocational competences? dimensions of the questionnaire.4-When the opportunities of the placements and practices are increased in the students? study programmes, students think that their competences are more developed in the field of ?specific and vocational? dimension of the questionnaire.5-Students have more positive opinions on achieving competences, when they have more research projects in their study programme.It is recommended that the questionnaire can be applied in the larger and international samples, the faculty can modernize its course programmes according to the current developments in the global university education trends and increase the cooperation with the world of work.