İdiopatik aşırı aktif mesane tanılı antikolinerjik ilaç kullanan hastalardaki idrar yolu enfeksiyonu sıklığı
Frequency of urinary tract infection in patients diagnosed with idiopathic overactive bladder using anticholinergic drugs
Yazar: NECİP TOLGA ÖZBAY
Danışman: PROF. DR. PELİN ERTAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Mesane = Urinary bladder ; Mesane hastalıkları = Urinary bladder diseases ; Parasempatolitikler = Parasympatholytics ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Giriş: İdiopatik aşırı aktif mesane, işeme bozukluğu olan çocuklarda 5-7 yaşlarında 
insidansı pik yapan yaygın bir patolojidir. Aşırı aktif mesane (AAM)'de inhibe 
edilemeyen detrusor kas kasılmaları gözlenir. Antikolinerjik ajanlar mesanenin 
detrüsör kaslarındaki asetilkolin reseptörlerini bloke ederek gevşeme sağlarlar.
Amaç: Antikolinerjik ilaç kullanımına bağlı, muskarinik reseptörler üzerinde istemsiz 
detrusor kas kasılmasının önlenmesi ile oluşabilecek idrar retansiyonuna bağlı 
görülebilecek idrar yolu enfeksiyonlarının sıklığını belirlemek.
Gereç ve Yöntem: Araştırma retrospektif olgu-konrol tipi epidemiyolojik bir 
çalışmadır. Araştırma Manisa İli Yunus Emre ilçesinde bulunan Celal Bayar 
Üniversitesi hafsa Sultan Hastanesi'nde yapılmıştır. Veriler çocuk nefroloji 
polikliniğinden 2010-2020 yılları arasında takip edilen hastaların dosyaları 
başhekimlikten ve hastalardan izin alınarak, retrospektif olarak taranarak toplanmıştır. 
Bulgular: Hastalarımızın farmakoterapi uygulanmadan önce kızlardaki idrar yolu 
enfeksiyonu sıklığı ortalaması 1,44 iken, farmakoterapi sonrası kızlarda görülen idrar 
yolu enfeksiyonu sıklığı 0,64 olarak görülmüştür. Hastalarımızın farmakoterapi 
uygulanmadan önce erkeklerdeki idrar yolu enfeksiyonu sıklığı ortalaması 0,50 iken, 
farmakoterapi sonrası erkeklerde görülen idrar yolu enfeksiyonu sıklığı 0 (sıfır) olarak 
görülmüştür. Farmakoterapi sonrası erkek hastalarımızda idrar yolu enfeksiyonu 
görülmemiştir.
Hastalarımızın antikolinerjik ilaç kullanmadan önce ve kullandıktan sonra idrar yolu 
enfeksiyonu sıklığı incelendiğinde hastaların antikolinerjik ilaç sonrasında öncesine 
göre hem kız hastalarda hem de erkek hastalarda anlamlı bir azalma görülmüştür.
Sonuç ve Öneriler: İdiopatik aşırı aktif mesane tedavisinde en az bir aylık 
üroterapiden fayda görmeyen olgulara farmakolojik tedavi başlanmalıdır. Serimizdeki 
aşırı aktif mesane olgularının farmakolojik tedavi sırasında idrar yolu enfeksiyonu ve 
rezidü idrar kontrollerinin yapılması sayesinde aşırı aktif mesaneye sık olarak eşlik 
eden disfonksiyonel işeme ayrımı başarılı bir şekilde görülmüştür. Aşırı aktif 
mesanenin farmakolojik tedavisi sırasında tolguların tam idrar tetkiki ve rezidü idrar 
kalışı açısından monitorizasyonu önerilir.
Anahtar Kelimeler: Aşırı aktif mesane, antikolinerjik ilaç, idrar yolu enfeksiyonu

Abstract:
Introduction: Idiopathic overactive bladder is a common pathology with a peak 
incidence at 5-7 years of age in children with voiding dysfunction. Uninhibited 
detrusor muscle contractions are observed in overactive bladder (OAB). 
Anticholinergic agents provide relaxation by blocking acetylcholine receptors in the 
detrusor muscles of the bladder.
Aim: To determine the frequency of urinary tract infections that may occur due to 
stasis that may occur with the prevention of involuntary detrusor muscle contraction 
on muscarinic receptors due to the use of anticholinergic drugs.
Materials and Methods: The research is a retrospective case-control type 
epidemiological study. The research was carried out at Celal Bayar University Hafsa 
Sultan Hospital in the Yunus Emre district of Manisa. The data were collected by 
retrospectively scanning the files of the patients followed in the pediatric nephrology 
outpatient clinic between 2010 and 2020, with the permission of the chief physician 
and the patients.
Results: While the average frequency of urinary tract infections in girls before 
pharmacotherapy was 1.44, the frequency of urinary tract infections in girls after 
pharmacotherapy was 0.64.
While the average frequency of urinary tract infections in men before 
pharmacotherapy was 0.50, the frequency of urinary tract infections in men after 
pharmacotherapy was 0 (zero). No urinary tract infection was observed in our male 
patients after pharmacotherapy.
When the frequency of urinary tract infection in our patients before and after using 
anticholinergic drugs was examined, a significant decrease was observed in both 
female and male patients after anticholinergic drug use.
Conclusion and Recommendations: In the treatment of idiopathic overactive 
bladder, pharmacological treatment should be started in cases who do not benefit from 
at least one month of urotherapy. Thanks to the control of urinary tract infection and 
residual urine during pharmacological treatment of overactive bladder cases in our 
series, dysfunctional voiding that frequently accompanies overactive bladder was 
xiii 
successfully differentiated. During the pharmacological treatment of overactive 
bladder, full urinalysis and monitoring for residual urine is recommended.
Keywords: Overactive bladder, anticholinergic drug, urinary tract infection