3-6 arası çocuğu olan ebeveynlerin babalık rolüne ilişkin algılarının ve babalık rolünün yeterliliğine dair görüşlerinin incelenmesi
Examination over the perceptions of parents who have children between the ages 3 and 6 towards paternity role and view of the adequacy of paternity role
Yazar: ŞEYDA GÜL
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile içi roller = Family roles ; Babalık = Fatherhood ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın çıkış noktası, çocuğa ilişkin rol ve sorumluluk paylaşımında, görev dağılımında ve babalık rolünde, annelerle ilgili dinamiklerin herhangi bir etkiye sahip olup olmadığının ve babaların bu dinamiklere ilişkin görüşlerinin neler olduğunun anlaşılmaya çalışılmasıdır. Bu bağlamda çalışmada 3-6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin babalık rolüne ilişkin algılarının ve babalık rolünün yeterliliğine dair görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen çalışma, karma yöntem araştırması olarak tasarlanmıştır. Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden paralel olarak yararlanılmış olup zenginleştirilmiş desen tercih edilmiştir. Çalışmanın nicel araştırma evreni, Ankara ili, merkez ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokullarına devam eden 3-6 yaş arası çocukların anne ve babalarından oluşmaktadır. Nicel araştırmanın örneklemi çok aşamalı küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu bağlamda, 400 anne ve 400 baba olmak üzere 800 ebeveynden veri toplanmıştır. Çalışmanın nitel araştırma örneklemi amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu tekniği ile belirlenmiş, 3-6 yaş arası çocuğu olan 10 anne ve 10 baba çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmanın nicel veri toplama aşamasında Demografik Bilgi Formu ve Babalık Rolü Algı Ölçeği kullanılmıştır. Nitel veri toplama aşamasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t-testi ve tek yönlü varyans analizi, nitel verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel basamağında, ebeveynlerin babalık rolü genel algısı arasında bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Ayrıca anne ve babaların yaşı ve annelerin çalışma durumuna göre babalık rolü algısında farklılaşma olmadığı görülürken ebeveynlerin eğitim durumu, gelir düzeyi, mesleği ve sahip olunan çocuk sayısına göre farklılık oluştuğu görülmüştür.  Araştırmanın nitel basamağında, ebeveynlerin babaların babalık rolünü genel olarak günümüz babalık anlayışına benzer şekilde yorumladığı görülürken geçmişteki babalık figürünün etkisinde tanımladıkları temalar da bulunmaktadır. Nicel ve nitel veriler doğrultusunda elde edilen bulgular ilgili alan yazın kapsamında tartışılmış ve yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: babalık rolü algısı, aile, ebeveyn, okul öncesi dönem

Abstract:
The starting point of this research is to understand whether the dynamics related to mother have any effect on the role and responsibility sharing concerning child, distribution of duties and fatherhood role, and what the fathers' views about these dynamics are. In this context, the study aims to investigate the perceptions of parents who have children between the ages of 3-6 and their views on the adequacy of paternity role. The study is designed as a mixed method research. Quantitative and qualitative research methods are used in parallel and triangulation design is preferred. The quantitative research population of the study consists of parents of children aged 3-6 years attending independent kindergartens affiliated to the Ministry of National Education in the central districts of Ankara. The sample of the quantitative research is determined by multi-stage cluster sampling method. In this context, data are collected from 800 parents including 400 mothers and 400 fathers. The qualitative research sample of the study is determined by snowball technique, one of the purposive sampling methods, and 10 mothers and 10 fathers who have children between the ages of 3-6 are included in the study. Demographic Information Form and Paternity Role Perception Scale are used to collect quantitative data. Semi-structured interview form is used for qualitative data collection. T-test and one-way analysis of variance are used for the analysis of quantitative data, and content analysis is used for the evaluation of qualitative data. In the quantitative step of the study, it is observed that there is no difference between the general perception of paternity role of the parents. In addition, it is observed that there is no difference in the perception of paternity role according to the age of mothers and fathers and mothers' working status, while it is observed that there is a difference according to educational status, income level, occupation and number of children. In the qualitative step of the research, it is seen that the parents interpret the paternity role of fathers in a similar way to today's understanding of fatherhood, while there are themes that they define under the influence of the past paternity figure. The findings obtained in line with the quantitative and qualitative data are discussed and interpreted within the scope of the related literature.

Keywords: perception of paternity role, family, parent, early childhood period