Bilecik ekolojik koşullarında farklı yonca çeşitlerinin ot verimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determining the yield and quality characteristics of different alfalfa varietes under bilecik ecological conditions
Yazar: ALİ BARAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HANİFE MUT
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, farklı dormansi grubunda yer alan 22 adet yonca (Medicago sativa L.) çeşidinin Bilecik ekolojik şartlarında verim ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, Ranger, Toros, Blue Moon. SW 6330, Frigos, Galaxie, Timbale, Prosomenti, Kalender, Nimet, Özpınar, Queen, Planet, Gea, Safkan, Alphil, Verdor, Gözlü 1, Artemis, Tomris, Delta, Azzurra çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır. Deneme Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi deneme alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 2020-2022 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Çalışmada yonca çeşitlerinin bitki boyu, kuru ot verimi, ham protein verimi, ADF, NDF ve mineral madde içerikleri (Ca, Mg, P, K) belirlenmiştir. Çalışma sonucunda 6 biçimin ortalamasında en uzun bitki boyu 76.8 cm ile Nimet çeşidinde belirlenirken, Safkan çeşidi 59.2 cm ile en kısa boya sahip çeşit olmuştur. Ekimi yapılan çeşitlerden altı biçimin toplamında elde edilen kuru ot verim sonuçları incelendiğinde, en düşük kuru ot veriminin dekara 1249.5 kg ile 3 dormansi grubunda yer alan Ranger çeşidinde, en yüksek kuru ot veriminin ise 2119.9 kg/da ile 7 dormansi grubunda yer alan Nimet çeşidinden alındığı görülmüştür. Denenen yonca çeşitlerinin ham protein verimleri 282.8 – 444.9 kg/da, ADF oranları % 30.9 – 36.8, NDF oranları % 41.6 – 47.8, fosfor oranları, % 0.36 – 0.39, potasyum oranları % 2.62 – 2.89, kalsiyum oranları % 1.32 – 1.48 ve magnezyum oranları ise % 0.26 – 0.30 arasında değişmiştir. Çalışma sonucunda, Bilecik ekolojik şartlarında verim ve kalite bakımından 6, 7 ve 8 dormansi grubunda yer alan Özpınar, Nimet, Kalender ve Prosomenti çeşitlerinin en uygun çeşitler olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu sonuçlar göz önüne alındığında, sahil iklim koşullarına uygun olan 8 dormansi grubundaki çeşitlerin, Bilecik gibi geçit kuşağı iklim şartlarına sahip bölgelerde de yetişebildiği, verim ve kalitelerinde düşüş olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This research was established to determine the yield and quality characteristics of 22 different alfalfas (Medicago sativa L.) varieties in different dormancy groups under Bilecik ecological conditions. Ranger, Toros, Blue Moon. SW 6330, Frigos, Galaxie, Timbale, Prosomenti, Kalender, Nimet, Özpınar, Queen, Planet, Gea, Safkan, Alphil, Verdor, Gözlü 1, Artemis, Tomris, Delta, Azzurra varieties were used. The experiment was carried out in the experimental area of the Agricultural Application and Research Center of Bilecik Şeyh Edebali University, in the vegetation period of 2020-2022, according to the randomized complete block design. In this study, plant height, dry matter yield, crude protein yield, ADF, NDF, and mineral content (Ca, Mg, P, K) of alfalfa varieties were determined. In the average of 6 cuttings, the highest plant height was determined in Nimet with 76.8 cm while the shortest height was determined in Safkan with 59.2 cm. When the hay yield results of obtained from the total six cuttings of the cultivated varieties were examined, the lowest hay yield was obtained from Ranger which was in the 3 dormancy group with 1249.5 kg/da, and the highest hay yield was obtained from Nimet which was in the 8 dormancy group with 2119.9 kg/da. Crude protein yield of alfalfa cultivars ranged between 282.8 – 444.9 kg/da, ADF ratios ranged between % 30.9 – 36.8, NDF ratios ranged between % 41.6 – 47.8, phosphorus ratios ranged between % 0.36 – 0.39, potassium ratios ranged between % 2.62 – 2.89, calcium ratios ranged between % 1.32 – 1.48 and magnesium ratios varied between % 0.26 – 0.30. The highest hay yield was obtained from Nimet  variety. As a result of this study, it was determined that Özpınar, Nimet, Kalender and Prosomenti varieties, which are in the 5,7 and 8 dormancy groups, are the most suitable varieties in terms of yield and quality in Bilecik ecological conditions. In addition, considering these results, it has been observed that the varieties in the 8 dormancy groups, which are suitable for coastal climate conditions, can also be grown in regions with transition zone climate conditions such as Bilecik, without loss of yield and quality.