Aksiyel spondiloartrit hastalarında sakroılıyak MR bulgularının demografık özellikler ve aktıvıte bulguları ıle karşılaştırılması
Sacroiliac mri in axial spondyloarthritis patientsfindings with demographic characteristics and activity findingscomparison
Yazar: NARMIN MURADLI HAJISOY
Danışman: PROF. DR. UMUT KALYONCU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Spondiloartritler (SpA) grup olarak sakroileit, spondilit, entezit, alt ekstremitelerde daha belirgin olan artrit, daktilit, üveit ve Human Lökosit Antijen-B27 (HLA-B27) pozitifliği gibi çeşitli ortak özellikler gösteren heterojen bir hastalık grubudur. Çalışmamızda progresif seyredebilen spondiloartrit hastalığına erken tanı koymak ve hastalığı modifiye edici tedavi ile  uzun süreli fonksiyon kaybını ve geç dönem komplikasyonları önleyebilmede   manyetik rezonans görüntüleme (MR) bulgularının diğer aktivite parametrelerinden ne kadar güvenilir ve klinik öneme sahip olduğu hakkında bilgi vermeyi amaçladık. Çalışmamıza SpA (n=3485) tanısı ile takip edilen hastaların verileri değerlendirildi. Hastaların tedavi başlandıktan önce ve ya tedavi sırasında çekilmiş olan Sakroiliak MR (SI MR) (n= 546) verileri dahil edildi. bDMARD başlandıktan önceki çekilen SI MR (n=327)  bulguları ile hastaların demografik özellikleri karşılaştırıldı. Veri tabanından  hastaların demografik bilgileri (yaş, cinsiyet), hasta grubunun memleket, aile öyküsü, sigara kullanımı, ek hastalıkları, tanı yılı, tedavileri, laboratuvar değerleri (HLA-B27, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP),  klinik bulguları (periferik eklem tutulumu,   üveit, psöriazis), hastalık aktivite skorları (VAS, BASDAİ, BASFI) değerlendirildi ve kaydedildi. Buna ek olarak hastaların lomber MR, kalça MR, torakal MR ve servikal MR, el-ayak bileği MR, sternoklavikular MR verileri dahil edildi ve bulgular karşılaştırıldı.  Çalışmanın sonucunda SI MR  aktif lezyonlarından osteitin(%51,4) kronik lezyonlardan erozyonun (%38,8) daha sık saptandığı görüldü. Lezyonlardan sklerozun kadınlarda ankilozun erkeklerde daha sık rastlandığı, osteit ve erozyonda cinsiyet arasında anlamlı fark bulunmadığı görüldü. Omurga lezyonlarından entezit ve kapsülitin HLA B27  pozitifliği ile ilişkili olduğu görüldü. Genel spinal MR bulgularının değerlendirilmesinde Lomber MR'da en sık rastlanan aktif enflamatuar lezyonlardan faset eklem inflamasyonu(%14,3), toraks MR bulgularından köşe leszyonları(%10,5) daha sık rastlandı. Aktif enflamatuar lezyon ve dejeneratif lezyonların karşılaştırılmasında lomber, torakal, servikal MR'da dejeneratif lezyon tutulumun daha fazla olduğu görüldü.
Anahtar Kelimeler:  Aksiyel spondiloartrit, Sakroiliyak MR, Aktif enflamatuar lezyon, Osteit

Abstract:
Spondyloarthritis (SpA) represents a heterogeneous group of diseases showing various common features such as sacroiliitis, spondylitis, enthesitis, more prominent arthritis in the lower extremities, dactylitis, uveitis, and Human Leukocyte Antigen-B27 (HLA-B27) positivity. In our study, we aimed to provide information on how reliable and clinically significant magnetic resonance imaging (MRI) findings are compared to other activity parameters in early diagnosis and the prevention of long-term functional loss and late complications in progressive spondyloarthritis and with disease-modifying therapy. Data of patients with SpA (n=3485) were evaluated in our study. Sacroiliac MR (SI MR) data (n=546) taken before or during treatment were included. The SI MR findings taken before starting bDMARD (n=327) were compared with the demographic characteristics of the patients. Demographic information (age, gender), patient group's place of origin, family history, smoking history, comorbidities, year of diagnosis, treatments, laboratory tests (HLA-B27, erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP)), clinical findings (peripheral joint involvement, uveitis, psoriasis), disease activity scores (VAS, BASDAI, BASFI) were evaluated and recorded from the database. Additionally, lumbar MR, hip MR, thoracic MR, cervical MR, hand-wrist MR, and sternoclavicular MR data of the patients were included and compared. As a result of the study, it was observed that osteitis (%51.4) was more commonly detected in active lesions of SI MR than erosion (%38.8) in chronic lesions. Sclerosis was more common in men, and ankylosis in women among the lesions, and there was no significant difference between genders in osteitis and erosion. Enthesitis and capsulitis from spinal lesions were found to be associated with HLA B27 positivity. In the evaluation of general spinal MR findings, facet joint inflammation (%14.3) was the most common active inflammatory lesion in lumbar MR, and corner lesions (%10.5) from thoracic MR findings were more frequent. In the comparison of active inflammatory lesions and degenerative lesions, it was observed that degenerative lesion involvement was more prominent in lumbar, thoracic, and cervical MR. 
Keywords: Axial Spondyloarthritis, Sacroiliac MR, Active Inflammatory lesion, Osteitis