Zeki Atkoşar'ın bestelediği Mevlevî Âyînlerininusûl-arûz vezni ilişkisi yönünden incelenmesi
The ınvestigation of The Mevleves that is ıntroduced by Zeki Atkoşar from the relationship between the us and the army and their relationship
Yazar: ZEYNEP KUNDUROĞLU ERAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER AKDENİZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aruz vezni = Prosody poet ; Atkoşar, Zeki = Atkoşar, Zeki ; Bestekarlar = Composers ; Mevlevi ayini = Mevlevi ceremony ; Mevlevilik = Mawlawiyya ; Müzik eserleri = Music works ; Tekke musikisi = Tekke music ; Türk müziği = Turkish music ; Türk tasavvuf musikisi = Turkish mysticism music ; Usul = Rhytm

Özet:
Mevlevî Âyînleri, Türk Mûsikîsi ve Türk Din Mûsikîsi formları içerisinde Türk Mûsikîsi nazariyatı ve usûlleri açısından büyük formlar arasında önemli bir yere sahiptir. Zengin bir besteleme tekniğiyle yazılmış, kapsamlı ve geniş işleyişi olan bu formdaki eserlerin incelenmesi Türk Din Mûsikîsi için önem taşımaktadır. Bu çalışmada, günümüz Mevlevî Âyîni bestekârlarından Zeki Atkoşar'ın bestelemiş olduğu sekiz Mevlevî Âyîninin tamamının usûl-arûz vezni ilişkisi yönünden incelenmesi ve Âyîni Şerîflerde kullanılan usûllerle, güftelerin yazıldığı arûz kalıpları arasındaki ilişkinin ayrıntılı olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk başlığında 'Hz. Mevlânâ'nın hayatı ve eserlerine yer verilmiş,  "Mevlevîlik ve Semâ" kavramlarına değinilmiştir.  İkinci başlıkta Türk Din Mûsikîsi formları hakkında bilgiler verilmiş olup üçüncü başlıkta analiz çalışmasının temeli olan 'usûl' ve 'vezin' konularına değinilmiştir. Dördüncü başlıkta bestekâr Zeki Atkoşar'ın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak Zeki Atkoşar'a ait sekiz Mevlevî Âyîni Şerîf kronolojik olarak sıralanmış daha sonra tüm Âyîni Şerîflerin Selâmlarının güftelerinin vezne bağlı hece dağılımları, hazırlanan usûllerin ana kalıp ve velvele darpları şablonlarına yerleştirilerek incelenmiştir. Son olarak güftelerin arûz vezinleri tespit edilip, şekil özellikleri ve anlamları açıklanmıştır

Abstract:
The Rituals of Mevlevî, Turkish music and Turkish religion music in forms have an important place among the major forms of Turkish music in terms of the theory couses and methods. The study of the works in this form, which has a comprehensive and wide functioning with a rich composition technique, is very important for Turkish Religious Music. In this study, it is intended to explain in detail the whole of the eight Mevlevî Âyîni, which were composed by Zeki Atkosar, one of the composers of the today's Mevlevî rituals, in terms of  usûl - Arûz measures relationship and in the methods used in rituals, the relationship between Arûz measures in which the songs are written. In this direction, in the first title of the study are explained life and works of Mevlânâ and are mentioned the concept '' Mevlevî Culture and Semâ''. In the second title of this work are informed about Turkish Religious Music forms and in the third title are touched on the concepts "usûl" and "vizier", which are the basis of analysis studies. In the fourth chapter; the life, art and works of composer Zeki Atkosar was explained. In the last chapter part; eight Mevlevî Âyîni Sharif from Zeki Atkosar are taken part.