Sivil havacılık kabin görevlilerinde venöz yetmezliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of venous insufficiencies in civil aviation cabin CREW members
Yazar: KAMİL SEZER BAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİNÇ ERCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Hava ve Uzay Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hava ve Uzay Hekimliği = Air and Space Medicine
Dizin: Havacılık = Aviation ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Kabin personeli = Cabin crew ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Sivil Havacılık Kabin Görevlilerinde, normal popülasyona göre venöz yetmezlikler açısından risk faktörlerinde değişimler olup olmadığı araştırılmıştır. Uzun süreli uçuşlar ve ayakta kalınması ile özellikle çalışma ortamlarında mobilite azlığı düşünüldüğünde, kabin görevlilerinin venöz yetmezlik ve bunlara bağlı semptomlarla daha sık karşılaşılaşılan bir popülasyon oldukları düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmamızda kabin görevlilerinin varis tanısı sıklığının tespit edilmesi; venöz yetmezliklerin değerlendirilmesi açısından, tanıda yönlendirici bir varis ölçeği geliştirilmesi ve bireysel açıdan önerilerde bulunulması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, ülkemizdeki aktif uçuş görevlerinde yer alan 264 Sivil Havacılık Kabin Görevlisi arasında gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyo-demografik ve mesleki özellikleri, sigara kullanım öyküsü, aile öyküsü sorgulayan sorulara ek olarak varise yönelik değerlendirilmelerin yer aldığı toplam 44 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Bu 44 soru içerisinden geliştirilen, güvenilirliği ve geçerlik analizleri yapılmış 8 soruluk bir varis değerlendirme ölçeği ile elde edilen veriler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Yaş ortalamaları erkeklerde 35,1±5,1, kadınlarda 33,6±4,9 bulunmuştur. BMI ortalamaları erkeklerde 24,72±1,87 ve kadınlarda 21,00±2,15 olarak tespit edilmiştir. Genel toplum ortalamalarına benzer olarak çalışmamızda venöz yetmezlik potansiyeli olan birey sayısı %23 oranında bulunmuştur. Kadınlarda varis tanısı erkeklere göre yüksek bulunmuştur (p<0,001). Aile varis bulunma öyküsünün her iki cinsiyette de varis bulunması açısından önemli bir faktör olduğu bulunmuştur. Ayrıca ailede varis öyküsü bulunan kadınlarda varis tanısı sıklığının arttığı (p<0,001) tespit edilmiştir.
Varis tanısı olan olgularda ölçeğin kesme değeri 2 ve üzeri olarak alındığında; kadınlarda, varis hastalığı olanları %79,3 oranında, hasta olmayanları %40,8 oranında doğru tespit edebildiği gösterilmiştir. Geliştirilmiş olan ölçek puanı, kadınlarda erkeklere göre daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,001).
Sonuç: Çalışma sonucunda kadınlarda varis tanısı erkeklere göre yüksek olduğu (p<0,001) ve aile varis öyküsünün kişilerde varis bulunması açısından önemli bir faktör olduğu bulunmuştur. 
Çalışmamız ile varis tanısında yol gösterici olabilecek bir ölçek geliştirilmiştir. Geliştirilmiş olan varis sorgulama ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılmış olup geliştirilen ölçek geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Geliştirilen ölçeğin kadınlarda sensitivitesi yüksek olarak bulunmuştur. Bu da bize kadın cinsiyette ölçeğimizin klinik olarak kullanılabilir olduğunu göstermektedir.
Mesleki çalışma sürelerinin, uçuş tiplerinin ve uçuş sürelerinin venöz yetmezlikler açısından daha detaylıca incelenmesi, gelecek çalışmalarda bunların ilişkisinin   daha net ortaya konulabilmesini sağlayacaktır. Dolayısı ile ilgili konularda havacılık personelinde daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Background: In this study, it was investigated whether there were changes in the risk factors for venous insufficiencies in Civil Aviation Cabin Crew Members compared to the normal population. Venous insufficiency and related symptoms are encountered more frequently in the cabin crews considering their working environment as long-term flights and the lack of mobility. For this reason, in our study, it is aimed to determine the frequency of venous insufficiency of cabin crew members, to develop a scale in terms of evaluation of venous insufficiencies and to make suggestions to cabin crew tailored to individuals.
Material and Method: Our study was carried out among 264 Civil Cabin Crews who take part in flight missions in our country. A questionnaire including 44 questions was applied to the participants, questioning their socio-demographic and occupational characteristics, smoking history, family history and varicose veins. 8 symptom questions of the questionnaire were used to establish a venous insufficiency evaluation scale. 
Results:  The mean age was 35.1±5.1 years for males and 33.6±4.9 years for females.   BMI averages were 24.72±1.87 in men and 21.00±2.15 in women.   In our study, the prevalence of varicose veins at C2 disease level was found to be 23%. The diagnosis of varicose veins in women was higher than in men (p<0.001).  Family history of varicose veins was found to be an important factor in terms of venous insufficiency diagnosis in both genders. In addition, it has been determined that the frequency of venous insufficiency diagnosis increases in women with a family history of varicose veins diagnosis (p<0.001).
In women, when the cut-off value of the scale was chosen 2 and above; it has been shown that the scale can accurately detect venous insufficiency diagnosis at a rate of 79.3%. The scale also detected those who were not sick at a rate of 40.8%. Venous insufficiency scale score of the women was found to be higher than men's scores (p<0.001).
Conclusion: As a result of the study, it was found that the diagnosis of Venous insufficiency was higher in women (p<0.001) and family history of Venous insufficiency was an important factor in varicose veins diagnosis.   
With our study, a scale has been developed that can guide the diagnosis of venous insufficiency. The reliability and validity analyze of this scale were performed. The developed venous insufficiency scale was found valid and reliable for Turkish Cabin Crews. The developed scale was found to be a high sensitivity and specificity in women. This scale can be used clinically in females. 
A more detailed analyzes should be performed to detect correlations of venous insufficiency with working times, flight types and flight times in the future studies.