Bankaların maliyet hesaplamalarında kaynak tüketim muhasebesi yöntemi: Pandemi döneminde bir uygulama
Resource consumption accounting method in the cost calculations of banks: An application during the pandemic period
Yazar: BURCU YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ÖZDEMİR
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Kaynak tüketim muhasebesi = Resource consumption accounting ; Maliyet hesabı = Cost account ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Muhasebe = Accounting ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Küreselleşmenin işletmeler açısında ortaya çıkardığı en önemli sonuç ulusal veya uluslararası rekabet ortamıdır. Bu rekabet ortamında işletmeler düşük kâr oranları ile faaliyet göstermek zorunda kalmaktadır. İşletmeler kârlılıklarını arttırabilmek amacıyla kullandıkları maliyetleme yöntemlerini daha modern hale getirmek durumundadır. Finansal muhasebe ve yönetim muhasebesinin en önemli karar merci maliyet muhasebesidir. Bugüne kadar işletmeler birçok maliyet yöntemi kullanmıştır. Bu maliyet yöntemlerinin günümüzde öne çıkanı kaynak tüketim muhasebesidir (KTM). KTM, maliyetleri minimum seviyelere düşürmek, kâr oranını maksimum seviyelere çıkarmak, kapasite rantabilitesini yükseltmek için doğru ve güvenilir bilgiler sunmayı hedefleyen, işletmeler arasındaki rekabet platformunda başarıyı hedefleyen bir yönetim muhasebe sistemi olarak tanımlanır. KTM maliyet hesaplamalarını kaynaklara bağlı tutarak ürün veya hizmet maliyetini minimum seviyelere indirip işletme gelir ve kazancını maksimum seviyelere çıkarmayı amaçlamaktadır. Ayrıca KTM, kullanılmayan ve atıl olan kapasitenin doğru ve verimli kullanımının birim maliyet hesaplamalarında ve yönetimin alacağı kararlarda önemli bir faktör olduğunu göstermektedir.
Ulusal ve uluslararası arenada finansal faaliyetleri gerçekleştiren kurumlar bankalardır. Bankalar; mevduat ve kredi sağlayan, çeşitli yatırım imkânları sunan, para aktarımına kolaylık sağlayan, değerli eşyaları güvenle saklama kolaylığı sunan, birçok ödeme işlemine olanak sağlayan, kambiyo işlemleri ve ekonomik faaliyetlerin gerçekleştiği finansal kuruluşlar arasında yer almaktadır. Bankacılık sektörü ülke ekonomilerinde kilit bir role sahip olup, ekonomik altyapının vazgeçilmez bir parçasıdır. Küresel rekabet, dijitalleşme ve 2020 yılının ilk aylarında başlayan salgın hastalık (pandemi) dönemi tüm işletmeleri etkilediği gibi bankaları da önemli oranda etkilemiştir. Azalan hasılatlar fakat o oranda düşürülemeyen maliyetler bankalardaki kârlılık oranlarını aşağıya çekmektedir. 
Tüm dünyaya hızlı bir şekilde yayılan salgın hastalık (pandemi) nedeniyle tüketici alışkanlıkları ve bunun paralelinde işletmelerdeki yönetimsel anlayış büyük oranda değişmiştir. Bankacılık sektöründe müşteri istekleri doğrultusunda ürün-hizmet çeşitliliğinin artması ile maliyet hesaplama yöntemleri açısından farklı yaklaşım tarzları ihtiyacı ortaya çıkmıştır. 
Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de pandemi döneminin başlaması ile ekonomik daralma bütün sektörü etkilemiştir. Bankalarda etkilenen sektörler arasındadır. Bu çalışmada, bankaların maliyet hesaplamalarını doğru ve güvenilir bir şekilde hesaplayabilmesi amacıyla KTM yöntemi önerilmiş ve uygulamalı bir şekilde ele alınmıştır. Ayrıca, KTM yöntemi detaylı bir şekilde tanıtılmıştır.

Abstract:
The most important result of globalization for businesses is the national or international competitive environment. In this competitive environment, businesses have to operate with low profit rates. Businesses need to modernize their costing methods in order to increase their profitability. The most important decision maker of financial accounting and management accounting is cost accounting. To date, businesses have used many cost methods. The prominent of these cost methods today is resource consumption accounting (RCA). RCA is defined as a management accounting system that aims to provide accurate and reliable information in order to reduce costs to minimum levels, maximize profit rate, increase capacity profitability, and target success in the competitive platform between enterprises. RCA aims to minimize the cost of products or services by keeping cost calculations dependent on resources and to maximize operating income and earnings. In addition, RCA wanted to show that the correct and efficient use of unused and idle capacity is an important factor in unit cost calculations and in the decisions to be taken by the management.
Banks are the institutions that carry out financial and economic activities in the national and international arena. Banks; It is among the financial institutions that provide deposits and loans, offer various investment opportunities, facilitate money transfer, offer the convenience of securely storing valuables, allow many payment transactions, and carry out foreign exchange transactions and economic activities. The banking sector has a key role in national economies and is an indispensable part of the economic infrastructure. Global competition, digitalization and the epidemic disease (pandemic) period that started in the first months of 2020 affected all businesses as well as banks significantly. Decreasing revenues but costs that cannot be reduced at that rate reduce the profitability rates in banks. 
Due to the epidemic (pandemic) spreading rapidly all over the world, consumer habits and in parallel with this, the managerial understanding in businesses has changed greatly. With the increasing variety of products and services in the banking sector in line with customer demands, the need for different approach styles in terms of cost calculation methods has emerged.
With the onset of the pandemic period in Turkey, as in the world, the economic contraction has affected the entire sector. Banks are among the affected sectors. In this study, the KTM method has been proposed and discussed in a practical way so that banks can calculate their cost calculations accurately and reliably. In addition, the KTM method is introduced in detail.