Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda duygu düzenleme güçlükleri ve duyusal hassasiyetin hastalık yükü ve klinik prezentasyona etkisi
The effect of emotion regulation difficulties and sensory sensitivity on disease burden and clinical presentation in patients with obsessive compulsive disorder
Yazar: CANSU TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BAHADIR TURAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Duyusal duyarlılık = Sensory processing sensitivity ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
Amaç: Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) hastalarında duyusal hassasiyet ve duygu düzenleme güçlüğü, hastalığın yönetimi, tedavi seçimi, uzun dönemde sonuçlarının değerlendirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada OKB tanılı 11-16 yaş arasındaki çocuk ve ergenlerde duyusal hassasiyet ile duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi, duyusal hassasiyet ve duygu düzenleme güçlüğü ile OKB hastalık yükü (semptom sayısı ve semptom şiddeti) ve klinik prezentasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, Haziran 2022- Nisan 2023 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında gerçekleştirilmiştir. Klinik değerlendirme, DSM-5 tanı ölçütleri ve Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (K-SADS-PL) yarı yapılandırılmış görüşmesine göre OKB tanısı konulan çocuk ve ergenlerden çalışmaya katılmayı kabul eden, uygunluk ölçütlerini karşılayan 44 kişi olgu grubu olarak; bu hastalarla cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyi açısından eşleşmiş 44 kişi ise kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların duyusal hassasiyetinin değerlendirilmesi için Adölesan/ Yetişkin Duyu Profili (AYDP); duygu düzenleme güçlüğünün değerlendirilmesi için Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ); OKB şiddetinin değerlendirilmesi için Çocuklar İçin Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (ÇY-BOKÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan tüm katılımcıların %59,1'i kız, %40,9'u erkeklerden oluşmaktadır. Tüm katılımcıların yaş ortalaması 14,09±1,89 olup olgu ve kontrol grubu 
arasında cinsiyet ve yaş açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Olgu grubu ve kontrol DDGÖ total puanı bakımından karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,006).  Daha sonra yapılan korelasyon analizinde DDGÖ total puanı ile OKB semptom şiddeti arasında pozitif korelasyon saptanırken (r=0.573, p< 0.001), bu ilişki obsesyon ve kompulsiyon sayısı bakımından anlamlı olarak tespit edilmemiştir (r=0.251, p=0.100). DDGÖ skorları ile klinik prezentasyon arasında ise anlamlı ilişki saptanmamıştır. Olgu grubu ve kontrol grubu duyusal hassasiyet bakımından karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı fark saptanmıştır (p=0.007). Daha sonra yapılan korelasyon analizinde duyusal hassasiyet ile obsesyon ve kompulsiyon sayısı arasında pozitif korelasyon saptanırken (r= 0.310, p=0.040), (r=0.401, p=0,007) bu ilişki OKB semptom şiddeti bakımından anlamlı olarak tespit edilmemiştir (r =0.191, p= 0.214). Duyusal hassasiyet ile klinik prezentasyon arasında ise anlamlı ilişki saptanmamıştır.
Sonuç: OKB'li hastalarda duyusal hassasiyet ve duygu düzenleme güçlüklerinin sağlıklı kontrollere göre yüksek olması; ayrıca duyusal hassasiyetin OKB semptom sayısı ile ilişkili iken duygu düzenleme güçlüklerinin daha çok OKB semptom şiddetiyle ilişkili olması; duygu düzenleme ve duyusal hassasiyetin klinik prezentasyonla ilişkisinin olmaması bu çocuklarda gerek tanısal değerlendirme gerekse çeşitli medikal tedavi dışı tamamlayıcı ve alternatif tedaviler bakımından ruh sağlığı profesyonellerine yeni fikirler vermesi açısından dikkat çekmektedir.

Abstract:
Objective: Sensory sensitivity and emotion regulation difficulties in patients with Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) are crucial aspects in terms of disease management, treatment selection, and long-term outcome assessment. In this study, the aim is to assess the relationship between sensory sensitivity and emotion regulation difficulties among children and adolescents aged 11-16 diagnosed with OCD. Additionally, the study aims to investigate the correlation between sensory sensitivity, emotion regulation difficulties, OCD disease burden (number and severity of symptoms), and clinical presentation.
Method: The research was conducted between June 2022 and April 2023 at the Department of Child and Adolescent Psychiatry, Faculty of Medicine, Karadeniz Technical University. Clinical assessment was based on DSM-5 diagnostic criteria and the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL), a semi-structured interview. The study included 44 individuals in the case group who were diagnosed with OCD according to the K-SADS-PL interview, agreed to participate, and met the eligibility criteria. Additionally, 44 individuals matched in terms of gender, age, and educational level were included in the study as the control group. For the evaluation of participants' sensory sensitivity, the Adolescent/Adult Sensory Profile (AASP) was utilized. The Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) was employed to assess emotion regulation difficulties, and the Children's Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (CY-BOCS) was administered to evaluate OCD severity in the participants.
 Results: Among all participants in the study, 59.1% were female, and 40.9% were male. The mean age of all participants was 14.09±1.89, and there was no significant difference in terms of gender and age between the case and control groups. When comparing the case group and the control group in terms of Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) total score, a significant difference was found between the groups (p=0.006). Subsequent correlation analysis revealed a positive correlation between DERS total score and OCD symptom severity (r=0.573, p<0.001), whereas this relationship was not statistically significant regarding the number of obsessions and compulsions (r=0.251, p=0.100). No significant relationship was observed between DERS scores and clinical presentation.
When comparing the case and control groups in terms of sensory sensitivity, a significant difference was detected between the groups (p=0.007). Subsequent correlation analysis showed a positive correlation between sensory sensitivity and the number of obsessions and compulsions (r=0.310, p=0.040), (r=0.401, p=0.007), while this relationship was not statistically significant concerning OCD symptom severity (r=0.191, p=0.214). No significant relationship was found between sensory sensitivity and clinical presentation. 
            Conclusion: The higher sensory sensitivity and emotion regulation difficulties in individuals with OCD compared to healthy controls, along with the association between sensory sensitivity and the number of OCD symptoms, and the stronger relationship between emotion regulation difficulties and the severity of OCD symptoms, as well as the lack of correlation between emotion regulation, sensory sensitivity, and clinical presentation, highlight the potential for offering new insights to mental health professionals in terms of both diagnostic assessment and various non-pharmacological complementary and alternative treatments for these children.