Acil tıp kliniğine başvuran non-benzodiyazepin antiepileptik ilaç zehirlenmelerinin incelenmesi
The study of the poisonings with non-benzodiazepine antiepileptic drugs in patients who applied to the emergency department
Yazar: YILDIRAY ÇELENK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CELAL KATI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
AMAÇ 
Çalışmamızın amacı, 2008?2012 yılları arasında 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi 
Hastanesi Acil Servisi?ne (OMÜTF) başvuran non-benzodiyazepin antiepileptik ilaçlara 
(NBDAEİ) maruz kalımların demografik özelliklerini, klinik bulgularını, tedavi yöntemlerini, 
klinik sonuçlarını ortaya koymaktır. 
YÖNTEM
Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki araştırmamızda, acil servise zehirlenme başvurusuyla 
kabul edilen adli takip dosyası açılan benzodiyazepinler dışındaki antikonvülzan ilaçlara maruz 
kalan olguların yaş, cinsiyet, alınan antikonvülzan tipleri, zehirlenme tipi, zehirlenme nedeni, 
klinik belirti ve bulgular, önerilen ve uygulanan tedavi yöntemleri ve sonuç verileri 
değerlendirildi. Hastaların meslekleri, psikiyatri konsultasyonu sonrası aldığı tedaviler, hasta 
özgeçmişlerine yönelik dosya verileri tarandı. Tüm veriler çalışma için hazırlanmış standart bilgi 
formlarına, daha sonra da SPSS version 15 veri tabanı programına kaydedildi. Olguların klinik 
belirti ve bulguları EAPCCT/IPCS Poisoning Severity Score?a göre derecelendirildi. 
Değişkenlerin normal dağılıma sahip olup olmadıkları Kolmogorov Smirnov testi ile 
incelendi. Değişkenlere ilişkin tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, aritmetik ortalama ± 
standart sapma (SD), ortanca (min.-mak.) şeklinde sunuldu. Sürekli değişkenler için iki grup 
karşılaştırmaları Mann Whitney U testi ile 3 ve üzeri grup karşılaştırmaları Kruskal Wallis 
testi ile incelendi. Kategorik değişkenlerin incelenmesinde ise Ki-Kare testi kullanıldı. P<0.05 
istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
BULGULAR 
Çalışmaya alınan dönem içinde başvuran 1987 hastanın 64?ü NBDAE ilaçlarla 
zehirlenmeye maruz kalmıştı. NBDAE ilaçlarla zehirlenme oranı tüm zehirlenmelerin 
%3.2?sini oluşturduğu belirlendi. Hastaların %64.1?i kadın (n=41), %36?sı erkek (n=23) 
hastalardan oluşmaktaydı. Genel yaş ortalaması 28±10 olarak bulundu. Başvuralar en çok 
kış(n=19,%32.9) ve yaz (n=17,28.9) mevsimlerinde yapılmıştı. En sık başvuru yapılan ay 
ekim(n=9,%15.3) en sık başvuru saati 18:00?23:59 (n=27,%42.2) arası yapılan başvurulardan 
oluşmaktaydı. Hastaların %92.2 si istemli olarak ilaç almıştı. Başvuruların %67.1?i (n=43) 
18?29 yaş aralığında yer alıyordu. Zehirlenen hastaların %59.3?ünün gelir getirici işi yoktu. 
Zehirlenmelerin en çok ilaç alımını takiben 2 saat içinde (n=25,%39.1) bir sağlık kuruluşuna 
başvurduğu belirlendi. Hastalar en sık eski kuşak (n=52, %81.3) antiepileptiklerle 
zehirlenmişti. En sık zehirlenilen ilaçlar tek başına karbamazepin (n=22, %34.4) ve tek 
başına valproik asid (n=19, %29.7) ile maruziyet olarak belirlendi. Eski ve yeni kuşak VIII 
ilaçlarla zehirlenmeler klinik bulgu ve belirti gelişimi, hastanede kalış süreleri açısından 
karşılaştırıldığında aralarında farklılık saptanmadı. Karbamazepin alan olgularda daha çok 
klinik bulgu ve belirti geliştiği ancak buna rağmen hastanede kalım süresinin daha kısa olduğu 
saptandı. NBDAE ilaçlarla zehirlenmede birlikte başka bir grup ilaç alım oranı %45.3 (n=29) 
olarak saptandı. Birlikte alınan ilaçlar en çok %12.5 alım ile antideprasan ve antipsikotik 
ilaçlardı. Birlikte alkol alımı erkeklerde kadınlara oranla daha sık gözükmektedir.Hastaların 
%72?si (n=46) önceden NBDAE ilaç kullanıyordu. Daha önceden kullandığı ilaçlarla 
zehirlenen hastalar en çok bu ilaçları nörolojik hastalıklar nedeniyle kullanıyordu(n=27, 
%42.2). Toksik dozda ilaç alan hastalarda,toksik dozda ilaç almayan hastalara göre daha çok 
klinik bulgu ve belirti gelişmiş ve ortalama hastanede kalış süresi toksik dozda ilaç 
almayanlara göre daha uzun bulunmuştur. Hastaların büyük çoğunluğu (n=64,%75) acil 
gözlem ünitesinde takip edildikten sonra taburcu edilmiştir. Psikiyatri konsültasyonu sonrası 
hastaların %66?sı duygu durum bozukluğu tanısı almış %51.6?sına (n=33) SSRI grubu bir 
antidepresan ilaç önerilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların, kendi isteği ile acil servisi terk 
eden 6 hasta dışında tamamı sekelsiz iyileşmiş, ölüm bildirilmemiştir. 
SONUÇ 
NBDAE ilaç alımlarında istemli ilaç alımı yüksek oranda gözükmektedir. En sık maruz 
kalınan ilaçlar eski kuşak antiepileptik ilaçlar olup bunlar içinde en sık görülen ilaçlar 
karbamazepin ve valproik asidtir. Kadınlarda antiepileptik ilaçlara maruziyet oranı 
erkeklerden fazladır.En sık zehirlenmeye maruz kalınan yaş grubu genç yetişkin hastalardır. 
Karbamazepin zehirlenmesinde valproik asid ve diğer antiepileptik ilaçlara oranla daha sık 
klinik bulgu ve belirti görülmekte, ancak karbamazepin zehirlenmeleri daha kısa süre acil 
serviste takip edilmektedir.NBDAEİ maruziyeti ile başvuran hastalarda en çok gözlenen 
psikiyatrik hastalık duygu durum bozukluklarıdır. 
Anahtar Kelimeler: Antikepileptik ilaç, zehirlenme, acil servis

Abstract:
Objective:In this study, we aimed to reveal the demographic properties, clinical findings, 
treatment methods and clinical results of the exposures to non-benzodiazepine antiepileptic 
drugs (NBDAED) of the patients who applied to Ondokuz Mayıs University Faculty of 
Medicine Emergency Department (OMUFM) between 2006-2012.
Materials and Methods:In this cross-sectional and descriptive study, we evaluated the age, 
sex, anticonvulsant types taken, poisoning types, cause of poisoning, clinical symptoms and 
findings, suggested and applied treatment methods, and results of the cases in which patients 
were exposed to the anticonvulsant drugs other than benzodiazepines and were admitted to the 
emergency department due to their poisoning complaints. The patient files were scanned to 
identify the occupation, treatment received after psychiatric consultation and the background of 
the patients. Data was filled in the standard information forms designed for this study and then 
installed to Statical Package for Social Science (SPSS) 15.0. The clinical symptoms and 
findings of the cases were scaled according to EAPCCT/IPCS Poisoning Severity Score. 
We checked whether the variables had normal distribution using the Kolmogorov 
Smirnov test. The descriptive statistics about the variables were presented as frequency, 
percentage, arithmetic mean ± standard deviation (SD), median (min-max). The comparisions 
of two groups were analyzed using the Mann Whitney U test and the comparisons of three or 
more groups were analyzed using the Kruskal Wallis test. Chi-square test was used to analyze 
to categorical variables.p<0.05 was considered as significant. 
Results: 64 patients out of 1987 patients analyzed in this study were exposed to poisoning 
with NBDAED. It was found that the rate of poisoning with NBDAED was 3.2 % of the total 
poisoning. 64.1 % of the patients were female (n=41), and 36 % were male (n=23). The 
average age of the patients was 28±10. The most admission to the hospital was in winter 
(n=19,32.9 %) and summer (n=17, 28.9 %). The most frequent admission was in October 
(n=9, 15.3 %) and the most frequent admission time was 18:00?23:59 (n=27, 42.2 %). 92.2 % 
of the patients took these drugs deliberately. 67.1 % of the admissions (n=43) were between 
the ages 18?29. 59.3 % of the poisoned patients were unemployed. It was found that most of 
the poisoned patients applied to a health care organization in 2 hours (n=25, 39.1 %) after the 
drug intake. Most of the patients were poisoned with old generation antiepileptics (n=52,81.3 
%). In the poisonings, the most frequently taken drugs were carbamazepine on its own 
(n=22,34.4 %) and valproicasid (n=19, 29.7 %) on its own. When poisoning with old and X 
new generation drugs were compared according to their clinical symptom and findings, and 
the duration of hospital stay, no difference was identified. It was found out that more clinical 
symptoms and findings developed in cases in which carbamazepine was taken, but the 
duration of hospital stay was shorter. In poisioning with NBDAED, the rate of dug intake 
together with other drug groups was 45.3 % (n=29). The drugs taken together were mostly 
antidepressants and antipsychotics with the rate of 12.5 %. Alcohol drinking together with the 
drug intake was more frequent in males than females. 72 % of the patients (n=46) had used 
NBDAED beforehands. Those patients, who poisoned with the drugs which they had used 
beforehands, used these drugs because of norological diseases (n=27,42.2 %). More clinical 
symptoms and findings were developed in patients with toxic dose drug intake than those with 
non-toxic dose drug intake. Also the duration of hospital stay of patients with toxic dose drug 
intake was longer than those with non-toxic dose drug intake. Most of the patients (n=64, 75 
%) were discharged from the hospital after their follow-up in the emergency department 
observation unit. After the psychiatric consultation, 66 % of the patients were diagnosed as 
mood disorder and 51.6 % of the patients (n=33) were advised SSRI group antidepressant. All 
patients in this study got well without any sequela except from 6 patients who left the 
emergency department voluntarily, and no death was informed. 
Conclusion:Deliberate drug intake is seen with a high rate in NBDAED intake. The most 
frequent drug exposure is to the old generation antiepileptic drugs and the most used drugs are 
carbamazepine andvalproic acid. The rate of exposure to the antiepileptic drugs is higher in 
females than males. The most frequent poisoning age group is the young adult patients. More 
frequent clinical symptoms and findings are seen in carbamazepine poisonings than those of 
valproic acid and other antiepileptic drugs, however the follow-up of the poisonings from 
carbamazepine in the emergency department is shorter. The most frequent psychiatric 
diseases seen in patients with exposure to NBDAED are the mood disorders. 
Key Words: Antiepileptic drug, poisoning, emergency department