Hastanemiz yoğun bakım ünitelerinde son yedi yılda saptanan kandida                                                                                     enfeksiyonlarının epidemiyolojisinin yıllara göre değişimi ve risk faktörlerinin retrospektif değerlendirilmesi
The change of epidemiology of candida infections determined in the hospital intensive care units in the last seven years and the retrospective evaluation of risk factors
Yazar: NAİME SILA GÖÇER
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ATEŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Kandida = Candida ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Mantar enfeksiyonları arasında en yaygın etken olan Candida'lar, yüksek mortalite, morbidite ve artan bakım maliyetleri ile ilişkilidir. Erken tanı ve etkin tedavi planlaması hasta prognozu açısından büyük öneme sahiptir. Çalışmamızda Ocak 2012-Mayıs 2019 tarihleri arasında erişkin yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) gelişen kandida enfeksiyonlarının epidemiyolojisinin ve risk faktörlerinin retrospektif değerlendirilmesi ile etken dağılımının ve antifungal duyarlılığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ocak 2012-Mayıs 2019 tarihleri arasında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniveristesi (KSÜ) Sağlık Uygulama ve Araştırma hastanesi erişkin yoğun bakım ünitelerinde yatan ve klinik ve laboratuvar olarak Candida enfeksiyonu tanısı alan ≥18 yaş üstü 373 hasta dahil edildi. Retrospektif olarak yapılan çalışmada veriler hasta dosyaları ve hastane bilgi sistemi incelenerek elde edildi. Yaş, cinsiyet, yattığı klinik, hastane yatış süresi, ek hastalık durumu, izole edilen etken, antibiyogram sonucu, yatış sırasında yapılan invaziv ve non-invaziv işlemler ve prognoz ile ilişkili hasta verileri kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %52,8'i (197) kadın, %47,2'si (176) erkek olup, yaş ortalaması 68,7±17,4 yıl idi. İzole edilen örneklerin 200'ü (%53,6) Candida albicans ve 173'ü (46,4) non-albicans Candida saptandı. Non-albicanslar arasında en sık C.tropicalis (%12,3) görülürken, ikinci sıklıkta C.glabrata (%8) ve üçüncü sıklıkta C.parapsilosis (%3,5) ve C.krusei (%3,5) görülmekteydi. Risk faktörleri açısından iki grup arasında üriner kateter varlığı (p=0,046), santral venöz kateter varlığı (p=0,028), enteral beslenme (p=0,026) ve hastane yatış süresi (p=0,047) açısından anlamlı fark saptandı.  Tüm suşlarda direnç oranı flukonazole %46,4, amfoterisin B'ye %8, kaspofungine %6,2 ve vorikonazole %63,3 olarak saptandı. Kandida skoru ortalaması 2,34±0,06 bulundu ve ≥2,5 olmasının mortalite açısından anlamlı olduğu belirlendi (p<0,0001). Mortalite oranı %68,1 olup, ileri yaş, hastane yatış süresi, total parenteral nutrisyon kullanımı, santral venöz kateter varlığı ve sepsis/septik şok durumu mortalite açısından bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.
Sonuç: Candida epidemiyolojisi ile ilgili veriler bölgesel farklılık göstermekte olup yüksek mortalite ve morbiditeye neden olan bu enfeksiyonlarda etkin ampirik tedavinin başlanması doğrudan prognozu etkilemektedir. Bu nedenle her hastanede tür dağılımı ve antifungal direnç oranları ile ilgili verilerin elde edilmesi hasta yönetimi açısından hekimlere yol gösterici olacaktır.
Anahtar sözcükler: Candida türleri, risk faktörleri, mortalite, yoğun bakım üniteleri

Abstract:
Aim: Candida, which is the most common cause of fungal infections, is associated with high mortality, morbidity and increased care costs. Early diagnosis and effective treatment planning are of great importance in terms of patient prognosis. The aim of this study was to evaluate the distribution of Candida species, their relationship with risk factors, mortality and resistance rates in patients followed up in the intensive care units of our hospital. 
Material and Methods: The study was conducted between January 2012 and May 2019. 373 patients over ≥18 years of age who were hospitalized in adult intensive care units of Kahramanmaraş Sütçü İmam University (KSÜ) Health Application and Research Hospital and diagnosed as Candida infection clinically and laboratoryly were included. In this retrospective study, data were obtained by examining patient files and hospital information system. Patient data related to age, sex, hospitalization, hospital stay, additional disease status, isolated agent, antibiogram results, invasive and non-invasive procedures performed during hospitalization and prognosis were recorded. 
Results: Of the patients included in the study, 52.8% (197) were female and 47.2% (176) were male. The mean age was 68.7 ± 17.4 years. Of the isolated samples, 200 (53.6%) were Candida albicans and 173 (46.4) were detected as non-albicans Candida. Among the non- albicans, C.tropicalis (12.3%) was the most common non-albicans C.glabrata (%8) was the second most common and C. parapsilosis (3.5%) and C. krusei (3.5%) were the third most common. There were significant differences in risk factors between the two groups in terms of presence of urinary catheter (p = 0.046), presence of central venous catheter (p = 0.028), enteral nutrition (p = 0.026) and length of hospital stay (p = 0.047). Resistance rate was 46.4% against fluconazole, 8% against amphotericin B, %6,2 against caspofungin and %63,3 against voriconazole in all strains. The mean Candida score was 2.34 ± 0.06 and ≥2.5 was found to be significant in terms of mortality (p <0,0001). Mortality rate was 68.1%. Age, length of hospital stay, total parenteral nutrition use, presence of central venous catheter and sepsis / septic shock status were determined as independent risk factors for mortality. 
Conclusion: Data on the epidemiology of Candida vary regionally and the introduction of effective empirical treatment in these infections, which causes high mortality and morbidity, directly affects the prognosis. Therefore, obtaining data on the distribution of species and antifungal resistance rates of each hospital will guide physicians in terms of patient management. 
Keywords: Candida species, risk factors, mortality, intensive care units