Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerine sunulan koçluk uygulamalarının ebeveynlerin öğretim becerileri ve çocuklarının iletişim becerileri üzerindeki etkileri
The effects of coaching on teaching skills of parents and communication skills of their children with autism spectrum disorder
Yazar: HATİCE BİLMEZ
Danışman: PROF. DR. ELİF TEKİN İFTAR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ebeveynler = Parents ; Koçluk = Coaching ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Öğreten becerileri = Teaching skills ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu çalışmada videoyla geri bildirim sunmayı içeren koçluk uygulamasının, ebeveynlerin fırsat öğretimi uygulamasını kullanabilmeleri ve ebeveynler tarafından sunulan fırsat öğretimi uygulamasının otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklarının iletişim becerileri üzerindeki etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca, çalışmada uygulama sona erdikten sonra ebeveynlerin web-tabanlı uzaktan sağlanan koçluk uygulamasını ne düzeyde kullandıkları ve araştırmaya katılan ebeveynlerin çalışmanın sosyal geçerliğine ilişkin görüşleri incelenmiştir. Araştırmaya yaşları 33 – 38 arasında değişen üç anne ve yaşları 4 – 5 arasında değişen OSB olan çocukları katılmıştır. Araştırma tek denekli araştırma modellerinden çiftler (anne-çocuk) arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli iç içe olacak şekilde iki kez tasarlanmıştır. Araştırma bulguları koçluk uygulamasının, annelerin fırsat öğretimi uygulamasını kullanmayı öğrenmeleri, uygulama sona erdikten sonra korumaları ve farklı ortamlara genelleyebilmeleri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda fırsat öğretimi uygulamasının çocukların hedeflenen iletişim becerilerini öğrenmeleri, öğrendikleri becerileri korumaları ve farklı ortam, kişi ve rutinlere  genellemeleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Annelerin web-tabanlı uzaktan sunulan koçluk uygulamasını kullanma sıklığına ilişkin elde edilen bulgular incelendiğinde, annelerin yalnızca eğitim videolarını izlediği belirlenmiştir. Sosyal geçerlik verileri annelerin koçluk uygulaması ve fırsat öğretimi uygulaması hakkında olumlu görüş bildirdiklerini göstermektedir.

Abstract:
This study aims to examine the effects of parent coaching including video feedback on parents' ability to use incidental teaching and the effects of incidental teaching used by parents on communication skills of their children with autism spectrum disorder. Moreover, after the all sessions of the study completed, the frequency of parents' use of web-based coaching and parents' opinions about coaching and incidental teaching were examined. Three mothers aged between 33 and 38 years and their children with autism spectrum disorders aged between 4 and 5 participated in the study. A nested multiple probe design across parent-child dyads was used to determine the effectiveness of parent coaching and the effectiveness of incidental teaching. Results showed that parents acquired the ability to use the incidental teaching with %100 accuracy, maintained the acquired teaching behaviors over time, and generalized them across different settings and also children acquired the targeted communication skills, maintained them over time, and generalized them across different persons, settings and routines. In addition, results of the frequency of parents' use of web-based coaching showed that parents watched only educational videos on web-based coaching site. Last, the opinions of the parents about the social validty of the study were positive.