Personel temin ve seçim sürecinde iş başvurusu yapanların ayrımcı yaklaşım algıları
Perceptional perception perceptions of job applicers in staff supply and selection process
Yazar: PAKİZE MELHÜDE AYDIN BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. AHMET ERCAN GEGEZ
Altınbaş Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algı = Perception ; Ayrımcılık = Discrimination ; Personel seçimi = Personnel selection ; İş başvurusu = Job application ; İşe alma = Recruitment

Özet:
Bu araştırmanın amacı çeşitli sektörlerde bir firmaya ya da kuruma iş başvurusunda bulunmuş ve olumsuz dönüş almış bireylerin cinsiyet, siyasi düşünce, yaş, eğitim ve referans gibi konularda ayrımcılığa uğrama durumlarının tespit edilmesi, iş başvurularında sıklıkla yapılan ayrımcılık çeşitlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın evrenini daha öncesinde herhangi bir kurum, kuruluş, işletme veya firmayla yüz yüze görüşerek iş başvurusu yapıp işe alımı gerçekleşmeyen bireyler oluşturmaktadır. Bu amaçla kolayda örnekleme yöntemi ile seçimi yapılan evrene dahil olma kriterlere sahip toplamda 188 birey seçilmiştir. 
Bu araştırmada öncesinde tespit edilmiş olan hipotezlerin test edilmesi adına verilerin toplanması ve analiz edilmesi için nicel araştırma yönteminin süreçleri izlenmiştir. Buna göre araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. İlk önce araştırmaya dahil edilecek olan bireylerin kriterleri belirlenmiş ve anket soruları online ortama girilmiştir. Katılımcıların ilk sorusu seçici soru olarak düzenlenmiş olup, daha öncesinde bir kuruma / kuruluşa iş başvurusu yapıp olumsuz cevap alma durumları tespit edilmiştir. Anket 3 (üç) bölümden oluşmaktadır. 
Araştırmada çeşitli sektördeki firmalara / kurum / kuruluşlara / işletmelere daha öncesinde iş başvurusu yapıp da olumuz cevap almış kimselerin demografik ve iş süreci ile ilgili durumlarının dağılımları yüzde ve frekans ile verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılmış olan Ayrımcılık Algısı Ölçeği ve alt boyutlarından alınmış olan puanların normal dağılım gösterme durumlarının incelenmesinde basıklık ve çarpıklık değerleri dikkate alınmıştır. Çalışmamızda Ayrımcılık Algısı Ölçeği ve alt boyutlarından alınmış olan puanların normal dağılım gösterdiği saptandığından çeşitli değişkenlere göre farklılaşma testlerinde parametrik testler (bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi) kullanılmıştır. Araştırmanının neticesinde bulguların değerlendirilmesinde %95 güven düzeyi dikkate alınmıştır.
Sonuç olarak, daha öncesinde herhangi bir kurum / kuruluşa iş başvurusu yapmış ve olumsuz yanıt almış olan bireylerin katılımı ile gerçekleşen bu araştırmada katılımcıların iş başvurularında siyasi düşüncesinden ve referans eksikliğinden dolayı ayrımcılık yapıldığı konusunda belirsizlik içinde oldukları, buna karşın cinsiyete, yaşa / özre, eğitim durumuna göre ayrımcılığa uğradıklarına dair algılara sahip oldukları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Yönetimi, Personel Seçim ve Temini,  Ayrımcılık, Doğrudan Ayrımcılık, Dolaylı Ayrımcılık

Abstract:
The aim of this study was to determine the discrimination status of individuals who applied to a company or institution in various sectors and received negative return on issues such as gender, political thought, age, education and reference, and to identify the types of discrimination frequently made in job applications.
The universe of the research consists of individuals who did not apply for a job by hiring face-to-face interviews with any institution, organization, company or company. For this purpose, a total of 188 individuals with criteria for inclusion in the selected universe were selected.
In this study, the processes of the quantitative research method were followed to collect and analyze the data in order to test the hypotheses previously determined. Accordingly, the survey method was used as a data collection tool. First, the criteria of the individuals to be included in the study were determined and the questionnaire questions were entered into the online environment. The first question of the participants was arranged as a selective question and it was determined that they applied to an institution / organization before and received negative answers. The questionnaire consists of 3 (three) sections.
In the research, the demographic and business process distributions of the people who have applied to the firms / institutions / organizations / enterprises in various sectors before and who received a response were given in percentage and frequency. In the study, the normality distribution of the scores obtained from the Discrimination Perception Scale and its sub-dimensions, which were used as data collection instruments, were taken into consideration. Parametric tests (t-test for independent samples and one-way analysis of variance) were used in differentiation tests according to various variables, since the scores obtained from the Discrimination Perception Scale and its sub-dimensions showed normal distribution. As a result of the research, 95% confidence level was taken into consideration in the evaluation of the findings.
As a result, in this study, which was conducted with the participation of individuals who had previously applied for a job and received a negative response, the participants were in uncertainty about discrimination due to political thought and lack of reference in the job applications; according to their perceptions of discrimination.
Keywords: Human Resources Management, Personnel Selection and Recruitment, Discrimination, Direct Discrimination, Indirect Discrimination