Veli Kültü bağlamında İstanbul'da bulunan ziyaret yerleri ve türbeler üzerine bir inceleme
An investigation on visiting places and shrines in İstanbul in the context of Veli Cult
Yazar: EMRE AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER AKSOY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Kült = Cult ; Türbeler = Tombs ; Veli = Veli ; Ziyaret yerleri = Visiting places ; İstanbul = Istanbul

Özet:
İstanbul günümüze kadar birçok imparatorluğa ev sahipliği yapmıştır. İki
kıtanın kesişim noktasında bulunan bu şehir Türkiye'nin ve dünyanın en önemli
boğazlarından birisine sahiptir. Bu şehir, merkezî bir konumda olmasından dolayı
birçok gezginin uğrak noktası olmuştur. Birçok uygarlığın hayali olan İstanbul
1453 yılında Fatih Sultan Mehmed tarafından fethedilmiştir.
 Peygamberin ölümüyle İslam dininde birçok anlayış şekillenmiştir. Bu
anlayıştan kasıt dinîn yorumlanmasıdır. Dinîn yorumlanması etrafında birçok
farklı görüş ortaya çıkmıştır. Bunun etrafında birçok tarikat ortaya çıkmıştır. Her
tarikatın farklı dünya görüşü oluşmuş ve bu görüş etrafında dinî anlayışlar
şekillenmiştir.
 Türkler girdikleri birçok dini sahiplenen bir millettir. Geçmişte mensubu
bulundukları dinlerin geleneklerinden kopamayan Türkler girdikleri yeni dinin
geleneklerini kendi içerisinde sentezlemiştir. İstanbul gibi büyük bir şehir
Osmanlı İmparatorluğuyla beraber İslam'ı yöneten bir şehir olmuş ve birçok din
büyüğü bu şehre gelmiştir. İslam'da Allah'a daha yakın olan, Allah tarafından
bazı güçlerle donatıldığına inanılan insanlar vardır. Bu insanlar Allah katında daha
yüksek makamlardadırlar. Bu makamlara erişmiş olan kişiler halkın gözünde
kutsallaşmış kişilerdir. Bizim araştırmamız bu kişilerin etrafında oluşacaktır.
Araştırmada Velilerin ebedi ziyaretgâhlarına gelen kişilerin ölmüş kişinin yüzü
suyu hürmetine Tanrıdan istekleri, isteyiş şekilleri ve yaptıkları ritüeller
incelenecektir.

Abstract:
The city of Istanbul hosted many civilization during history of the World. This
city which located at the intersection of two continents has one of the most
important gorges in the world and Turkey. This city has become the common
point of many travelers due to the location in the city center of the world. This city
which is the dream of many civilizations, was conquered by the Turks after the
conquest of Fatih Sultan Mehmed and was called Islambol.
 With the death of the Prophet, many understandings took shape in the religion
of Islam. What is meant by this understanding is the interpretation of religion.
Many different views have emerged around the interpretation of religion. Many
cults appeared around this. Different sects of every sect have formed and religious
understandings have been formed around this sect.
 Turks are the nation that embraces many religions. This nation, which cannot
break with the traditions of the religion they adopted, synthesized these
understandings together with the new religion it adopted. A big city like Istanbul
became a city that ruled Islam with the Ottomans and many religious elders came
to this city in terms of religion. There are people who are closer to Allah in Islam,
believed to be equipped with some powers by Allah. These people are in higher
positions in the sight of Allah. People who have reached these authorities are
people sanctified in the eyes of the people. Our research will occur around these
people. We will go to the eternal visitors of these holy people and examine the
desires, willingness and rituals they have made for people to respect the face of
the deceased.