Diyabet tanısı ile izlenen adölesanların hipoglisemi korkusu ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between the fear of hypoglysemia and quality of life of adolescents monitored with diagnosis of diabetes
Yazar: SULTAN MERMER ATA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLZADE UYSAL
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Ergenler = Adolescents ; Hipoglisemi = Hypoglycemia ; Korku = Fear ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma tip 1 diyabet tanısı ile izlenen adölesanların hipoglisemi yaşama korkusuyla yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla Haziran 2019- Kasım 2019 tarihleri arasında tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Gaziosmanpaşa E.A.H. çocuk endokrinoloji polikliniğine son bir yılda başvuru yapan 191 adölesan oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğü 128 adölesan olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 21.0 paket programına aktarılmış olup uygun istatistiksel analizler kullanılarak incelenmiş olup; Independent t-test, ANOVA testi ile analiz edilmiştir. 
Araştırmaya katılan adölesanların %58,6'sı kız olup %56,2'si 13-15 yaş aralığındadır ve %57'si lise öğrencisidir. Adölesanların, %44,5'i 5 yıl dan daha fazla diyabetlidir ve yarısının HgA1c değeri 8' in üzerindedir. Son bir ayda; %56,2 'sı 1-4 kez hipoglisemi, %44,5 1-4 kez, hiperglisemi yaşamış olduğu bulunmuştur. Araştırmaya katılan adölesanların Düşük Kan Şekeri Ölçeğinin (DKŞÖ) "davranış" alt boyutu 17,50±5,24, "endişe" alt boyutu 16,56±5,43 ve DŞKÖ toplam puan ortalaması 34,06±7,12 olarak bulunmuştur. Çocuklar İçin Yaşam Kalite Ölçeğinin (ÇİYKO) alt boyutları olan "fiziksel sağlık toplam puanı (FSTP)" 68,38±14,94, "psikososyal sağlık toplam puanı  (PSTP)" 66,87±13,17 ve ÇİYKÖ toplam puan ortalaması 67,46±11,68 olarak bulunmuştur. DKŞÖ yordayıcısı olarak modele alınan cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, aile tipi, HbA1C düzeyi, komplikasyon varlığı ve diyabete ilişkin eğitim alma isteği değişkenleri "davranış" alt boyutu puanının %54,5'ini ve" endişe" alt boyutunun yaş, BKİ, öğrenim durumu, hiperglisemi sıklığı ve komplikasyon varlığı değişkenleri ise %49'luk kısmını açıkladığı saptanmıştır. Yaşam kalitesi toplam puan yordayıcısı olarak modele alınan cinsiyet, BKİ, tanı süresi, hipoglisemi sıklığı ve aldığı eğitimi yeterli bulma durumu değişkenleri değişkenleri ÇİYKÖ toplam puanının %55,5'lik kısmını açıklamaktadır. Adölesanların  yaşam  kalitesi envanteri puan  ortalamalası yükseldikçe düşük kan şekeri korkusu ve endişe alt boyutu puan ortalamasının arttığı görülmekte olup aralarında negatif yönde güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak, tip 1 diyabet tanısıyla izlenen adölesanların hipoglisemi korkusu azaldıkça yaşam kalitelerinin yükseldiği görülmektedir.

Abstract:
This study was conducted descriptive type between June 2019 and November 2019 in order to determine the relationship between the fear of hypoglysemia and quality of life of adolescents monitored with diagnosis of type 1 diabetes. The universe of the study consisted of 191 adolescents who applied to the pediatric endocrinology clinic of the Gaziosmanpasa education and research hospital in the last one year. the sample size of the study was calculated as 128 adolescents. The data obtained as a result of the research were transferred to the SPSS 21.0 package program and analyzed using appropriate statistical analysis; Independent t-test was analyzed with ANOVA test. 
58.6% of the adolescents participating in the study are girls, 56.2% are between the ages of 13-15 and 57% are high school students. 44.5% of adolescents have diabetes for more than 5 years and the HgA1c value of half of them is over 8. In the last one month; It was found that 56.2% experienced 1-4 times hypoglycemia, 44.5% 1-4 times, experienced hyperglycemia. The low blood sugar level the adolescents participating in the study was found to be "behavior" sub-dimension 17.50 ± 5.24, the "anxiety" sub-dimension was 16.56 ± 5.43, and the total mean score of the LBS was 34.06 ± 7.12. "Physical health total score (PHTS)", which is the sub-dimensions of the quality of life scale for adolescents is 68.38 ± 14.94, "psychosocial health total score (PSTP)" is 66.87 ± 13.17 and The total mean score of the PedsQL was found to be 67.46 ± 11.68. The variables of gender, age, education level, family type, HbA1c level presence of complications, and desire to receive education regarding diabetes, which were modeled as the predictor of LBS, 54.5% of the "behavior" sub-dimension score and the variables of age, body mass index (BMI), education level, frequency of hyperglycemia and presence of complications were found to explain 49% of the "anxiety" sub-dimension. The variables of gender, BMI, duration of diagnosis, frequency of hypoglycaemia and finding education sufficient, which were modeled as the predictor of the quality of life total score, explain 55.5% of the total score of the PedsQL. As the average of life quality inventory of adolescents increased, it was observed that the low blood sugar fear and anxiety sub-dimension mean score increased and there was a strong negative relationship between them. 
As a result, it is seen that the adolescents who are followed with the diagnosis of type 1 diabetes increase their of quality of life as their fear of hypoglycemia decreases.