Adana ve çevresinde yetişen Opuntia Ficus indica (L.)genotiplerinde mikroçoğaltım olanaklarının araştırılması
Investigation of micropropagation possibilities in some Opuntia Ficus indica L. genotypes
Yazar: GÜLTEN AKYÜZ ERGÜL
Danışman: PROF. DR. N.YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Cactaceae familyasında yer alan Opuntia Ficus indica L., Akdeniz ve Ege bölgelerinde yabani olarak yetişmektedir. Pek çok meyvenin doğal olarak yetişmediği kurak alanlara uyum sağlama yeteneği, dikenli incirleri önemli ve alternatif bir tarım kaynağı haline getirmiştir. Bu çalışmada bazı Opuntia Ficus indica L. genotiplerinin in vitro olarak çoğaltılması amacıyla mikroçoğaltım protokolleri  geliştirilmiştir. Mikroçoğaltım denemelerinde eksplant kaynağı olarak Adana ve çevresinde yetişen Opuntia Ficus indica (L.) genotiplerinden alınan 7 genotip (01 Hİ 01, 01 Hİ 02, 01 Hİ 04, 01 Hİ 05, 01 Hİ 10, 01 Hİ 13, 01 Hİ 14) kullanılmıştır. Denemede farklı büyüme düzenleyicilerinin; 0, 0.5 ve 1 mg/L BA ve 0, 0.5 ve 1 mg/L TDZ içeren katı MS bazal besiyeri kullanılmıştır. Alt kültür çalışmaları, Opuntia Ficus indica L. genotiplerinin eksplantlarından sürgün gelişimi gösteren eksplantlar aynı MS besin ortamında yürütülmüştür. Sürgün gelişimi görülen bitkiler 0,5 mg/L IBA içeren besin ortamındaki kök ortamına alınmıştır. Bu eksplantlarda en yüksek sürgün oluşum oranları 0,5 ve 1 mg/L BA içeren MS ortamından elde edilmiştir. 0,5 mg/L IBA (%100) içeren MS ortamının köklendirmeye uygun olduğu belirlenmiştir. Çalışmada in vitro deneyler sonucunda elde edilen bitkilerin (kök ve yapraklar gelişmiş) dış koşullara adaptasyonu sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bitki biyoteknolojisi , Opuntia Ficus indica L., Mikroçoğaltım, BBD (bitki büyüme düzenleyici) in vitro

Abstract:
Opuntia Ficus indica L., which is in the Cactaceae family, grows wild in the Mediterranean and Aegean regions. The capability to adapt to aridareas where many fruits do not naturally grow has made prickly figs an important and alternative agricultural resource. In this study, micropropagation was carried out to reproduce some Opuntia Ficus indica L. genotypes in vitro. In micropropagation trials, 7 genotypes () from the collection garden of Çukurova University were used as explant source. In the experiment, (01 Hİ 01, 01 Hİ 02, 01 Hİ 04, 01 Hİ 05, 01 Hİ 10, 01 Hİ 13, 01 Hİ 14) solid MS basal medium containing different concentrations of different growth regulators (0, 0.5 and 1 mg/L BA) was cultured in glass jars (20x100 mm). Subculture studies were carried out in the same MS nutrient medium until shoot growth was observed from explants of Opuntia Ficus indica L. genotypes. Plants with shoot growth were taken into root medium in nutrient medium containing 0.5 mg/L IBA. The highest shoot formation rates in these explants were obtained from MS medium containing 0.5 and 1 mg/L BA. It was determined that MS medium containing 0.5 mg/L IBA (100%) was convenient for rooting. In the study, the adaptation of the plants (root and leaves developed) obtained after in vitro experiments to external conditions was provided.

Keywords: Plant biotechnology; Opuntia Ficus indica L; Micropropagation; PGR (plant growth regulator) in vitro