İndirekt hiperbilirubinemi nedeni ile hastanede yatırılan yenidoğanların glukoz-6 fosfat düzeyine göre değerlendirilmesi
Due to indirect hyperbilirubinemiahospitalized newbornsaccording to the level of glucose-6 phosphate evaluation
Yazar: GÖKŞEN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA KAYA NARTER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Glükoz = Glucose ; Glükoz-6-fosfataz = Glucose-6-phosphatase ; Hiperbilirubinemi = Hyperbilirubinemia ; Sarılık-neonatal = Jaundice-neonatal ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Sarılık yenidoğan döneminde en sık görülen ve bilirubinin toksik etkileri olması
nedeni ile hekimleri endişelendiren bir sorundur. Yenidoğan sarılığı genellikle geçici bir
durum olmakla birlikte doğum sonrası ilk hafta içinde hastaneye yatışların en sık nedenidir.
Morbiditesi ve mortalitesi yüksek olması ve bu durumların önlenebilir olması nedeniyle
yenidoğan sarılığı uzun yıllar olduğu gibi günümüzde de önemini korumaktadır. Hayatın ilk
günlerinde sıklıkla karşılaşılan yenidoğan sarılığı gerekli tedavi uygulanmadığı takdirde
bilirubinin nörotoksik etkisi nedeniyle bazen istenmeyen ölümlere ve uzun dönem nörolojik
sekellere yol açabilen bir durumdur. Yenidoğan indirekt hiperbilirubinemisinin en sık
nedenleri kan grubu uyuşmazlıkları ve eritrosit enzim defektleridir. Glukoz 6 fosfat
dehidrogenaz eksikliği bilinen en yaygın kalıtsal enzim defektidir ve dünyada 400 milyondan
fazla insanı etkilemektedir.
Çalışmamızda yenidoğan döneminde indirekt hiperbilirubinemi nedeniyle fototerapi
alan term ve preterm yenidoğanlarda glukoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzim eksikliğinin
sıklığının saptanması ve yenidoğan sarılığının etyolojisinde G6PD enzim eksikliğinin
sıklığının belirlenmesi, G6PD düzeylerine göre klinik ve laboratuvar değerlerini
karşılaştırmak ve total bilirubin düzeyleri ile G6PD enzim düzeyleri arasında korelasyon
varlığını saptanması amaçlanmıĢtır.
Retrospektif planlanan çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi
Kırdar Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesine 1 Eylül 2011 ile
1 Eylül 2017 tarihleri arasında indirekt hiperbilirubinemi nedeniyle yatırılan 1075 term ve geç
preterm olgu incelendi. Olguların sosyodemografik özellikleri, klinik bilgi ve laburatuar
parametreleri ve G6PD enzim düzeyleri kaydedildi. Çalışmamızda 1075 olgunun 88‟inde
(%8,28,2) G6PD enzim düzeyi düĢüklüğü (<7 U/g Hb) tespit edilmiĢtir. G6PD enzim
düzeylerinin cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, erkeklerde eksiklik daha yüksek oranda
iken kızlarda ara değer (kızlar için 7-9 U/g Hb, erkekler için 7-9.5 U/g Hb) yüksek oranda
saptanmıĢtır (p=0,010). Hastalarımızın G6PD enzim düzeylerine göre gruplar arasında; ABO
uygunsuzluğu, Rh uygunsuzluğu, Subgrup uygunsuzluğu ve Direkt Coombs pozitifliği sıklığı
açısından istatiksel anlamlı fark saptanmamıştır. G6PD grupları ile tedavi şekilleri arasında
istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,01). G6PD eksik grupta fototerapiye
ilave olarak daha fazla kan değişimi gereksinimi saptanmıştır (%3,4 vs %0,6) (p=0,016).
Sadece FT tedavisi ise G6PD enzim normal olan olgularda daha yuksek bulunmuştur (%99,2
vs %95,5) (p=0,004). G6PD gruplarına göre bebeklerin fototerapi süreleri arasında da
istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıĢtır (p<0,05). G6PD enzim düzeyi eksik olan
olgularda fotorapi süresi anlamlı olarak daha uzun bulunmuştur (24,2 vs 22,3 saat) (p=0,035).
Total bilirubin 25‟in üzerindeki vakalarda; bilirubin düzeyleri ile G6PD arasında negatif
yönde (G6PD enzim düzeyi düştükçe total bilirubin düzeyi artmaktadır) istatistiksel olarak
anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-0,340; p<0,05).
G6PD enzim eksikliği sarılık arasındaki iliĢki sarılık insidensinin yüksek olduğu
ülkemizde üstünde durulması gereken bir durumdur. G6PD enzim eksikliği;
hiperbilirubineminin ciddiyetinde ve fototerapi dışında tedavi ihtiyacında da artışa neden
olabilmektedir. Sonuç olarak çalıĢmamızda elde ettiğimiz bulgular doğrultusunda G6PD
enzim eksikliği sarılık etyolojisinde önemli yer teşkil etmektedir. Bu nedenle indirekt
hiperbilirubinemi tanısı ile yatan tüm yenidoğanlarda yapılacak etyolojik taramada G6PD
enzim düzeyine de bakılmalıdır.

Abstract:
Jaundice the most common problem in the neonatal period and it concerns doctors due
to toxic effects of bilirubin. Neonatal jaundice usually temporary situation as well as the
primary cause of hospitalization in the first week after birth. Because it can be forestalled in
spite of high morbidity and mortality rates, neonatal jaundice has maintained its significance
over years and is still an important issue. Neonatal jaundice is a condition that can lead to
unexpected death or long-term neurological sequelae due to the neurotoxic effect of bilirubin
if the necessary treatment is not performed. The most common reasons for neonatal indirect
hyperbilirubinemia are rhesus isoimmunisation and eritrosit enzyme defects. Lack of glucose6-phosphate dehydrogenase is the most common known hereditary enzyme defect and affects
more than 400 milions people in the world.
In our study we aimed to detect frequency of lack of glucose 6 phosphate dehydrogenase (G6PD) enzyme because of indirect hyperbilirubinemia in term and preterm neonatals who received phototherapy, to detect frequency of lack of G6PD in the neonatal jaundice etiology, to compare G6PD levels in terms of clinic and laboratory values, and to identify the existence of the correlation between total bilirubin levels and G6PD enzyme levels.
In our retrospective planned study, 1075 term and late preterm patients who admitted
to neonatal intensive care unit of Kartal Lütfi Kırdar Training and Research Hospital of
School of Health Sciences University due to indirect hyperbilirubinemia between September
1, 2011 and September 1, 2017, were studied. Sociodemographic characteristics, clinical
informations, laboratory parameters, and G6PD enzyme levels of patients were recorded. In
our study, low level G6PD enzyme (<7 U/g Hb) is detected in 88 out of 1075 patients (8,2%).
When the distribution of G6PD enzyme levels is studied in terms of gender, it is founded that
while insufficiency in men is higher, the intermediate value in women (for women 7-9 U/g
Hb, for men 7-9.5 U/g Hb) is high (p=0,010). Any statically meaningful difference in terms of
ABO incompatibility, RH incompatibility, Subgrup incompatibility, frequency of direct
Coombs test positivity amongst the patients who grouped according to G6PD enzyme levels
has not determined. Between G6PD groups and treatment types, a statically meaningful
difference is detected (p<0,01). The group with the G6PD insufficiency was needed to receive
more blood transplant in addition to phototherapy (%3,4 vs %0,6) (p=0,016). Treatment with 
only phototherapy was to be found higher with the patients with normal G6PD enzyme
(%99,2 vs %95,5) (p=0,004). Statically meaningful difference is also detected in the duration
of phototherapy in infants grouped by G6PD (p<0,05). The duration of phototherapy is
determined to be meaninfully longer with the patients with low level G6PD enzyme (24,2 vs
22,3 hour) (p=0,035). A negative statically meaningful relationship (As the level of G6PD
decreases, the level of total bilirubin increases) between G6PD and bilirubin levels with the
patients who has total bilirubin more than 25 (r=-0,340; p<0,05).
The relation between G6PD and jaundice is an significant subject which should be
focused on in our country where jaundice index is high. The lack of G6PD enzyme may cause
the need of rising of hyperbilirubinemia seriousness and cures other than phototherapy.
Finally, according to finding in our study, lack of G6PD enzyme has important place
in jaundice etiology; therefore, G6PD enzyme level also ought to be considered with all the
neonatals who hospitalized with the indirect hyperbilirubinemia diagnoses during etiological
scanning.