Tip 2 diyabetik hastalarda fibroblastbüyüme faktörü 21'in pankreatiksteatozla ilişkisi
Association of fibroblast growth factor 21 with pancreatic steatosis in type 2 diabetic patients
Yazar: BESTE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Tip 2 diyabetes mellitus tüm dünyada sıklığı artan ve ciddi
komplikasyonlara sebep olan bir metabolik hastalıktır.Son dönemde yapılan çalışmalarda
pankreatosteatozun tip 2 diyabetes mellitus ile ilişkili bir komplikasyon olabileceği
düşünülmektedir.Pankreatosteatozun ekzokrin ve endokrin yetmezlik ile birlikte pankreas
maligniteleri ile ilişkili olduğu da bilinmektedir.Bu nedenle pankreatosteatozun tanısının
konulup koruyucu önlemlerin alınmasının prognoz açısından önemli olabileceğini
söyleyebiliriz.Fibroblast growth faktör-21 ise ateroskleroz ve metabolik durumlarda
koruyucu mekanizmadan dolayı artan peptit bir hormondur.Metabolik bir durum olan
pankreatosteatoz durumunda da FGF-21 in artabileceğini düşünüyoruz.Bu nedenle bu
çalışmada FGF-21 in tip 2 diyabeti olan ve olmayan olgularda pankreatosteatoz ile
ilişkisini incelemeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ankara Bilkent Şehir hastanesi iç hastalıkları
biriminde kesitsel bir çalışma olarak planlandı.Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi iç
hastalıkları polikliniğine başvuran ve/veya serviste takip edilen 18 yaş ve üzeri tip 2
diyabetes mellitus ve pankreas steatozu tanısı konulmuş olan 31 gönüllü, tip 2 diyabetes
mellitusu olan ancak pankreas steatozu tanısı konulmamış 40 gönüllü ve tip 2 diyabetes
mellitusu olmayan ve pankreas steatozu tanısı konulmamış 30 gönüllü dahil edildi.

Çalışmamızın popülasyonuna ait klinik,demografik ve laboratuar bulguları hasta
dosyasından kaydedildi. Ayrıca serum FGF21 düzeyleri Elisa yöntemi ile çalışıldı.
Pankreatosteatoz ve FGF-21 düzeyleri arasındaki ilişki multivariable regresyon analizi ile
de değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamızın sonucunda FGF-21 düzeyinin pankreatosteatozla ilişkili

olduğunu saptadık.Ek olarak gönüllülerin serum FGF-21 düzeyleri incelendiğinde FGF-
21 düzeyi sırası ile diyabeti ve pankreatosteatozu olan grup(p=82,32),sadece

pankreatosteatozu olan grup(p=82,32) ve sadece diyabeti olan grup(p=66,67)
şeklindeydi.Ayrıca çalışmamızda, pankreatosteatoz ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde
ilişkisi bulunan değişkenler dahil edilerek oluşturulan modelleme sonucunda yapılan çok
değişkenli regresyon analizi sonucunda FGF-21 düzeyinin artmasının pankreatosteatoz

xi

varlığı ile diğer değişkenlerden bağımsız şekilde istatistiksel olarak anlamlı şekilde ilişkili
olduğu saptandı.
Sonuç: Çalışmamızın sonucunda serum FGF-21 düzeyi ile pankreatosteatoz
arasında anlamlı bir ilişki saptadık. Ayrıca pankreatosteatoz durumu ve FGF-21 düzeyi
arasında yaptığımız regresyon analizinde de serum FGF-21 düzeyinin artmasının
pankreatosteatoz varlığı ile ilişkili olduğunu bulduk. FGF-21 düzeyinin artması
pankreatosteatoz durumunda artmakta idi bu duruma diyabet eklenmesinin ise bu düzeyi
daha da arttırdığını saptadık.

Anahtar Kelimeler: Pankreatosteatoz, hepatosteatoz, Fibroblast Growth Faktör-
21,metabolik sendrom, adipoz doku

Abstract:
Objective: Type 2 diabetes mellitus is a metabolic disease that is increasing in
frequency worldwide and causes serious complications.Recent studies suggest that
pancreatosteatosis may be a complication associated with type 2 diabetes
mellitus.Pancreatosteatosis is known to be associated with exocrine and endocrine
insufficiency and pancreatic malignancies. Therefore, we can say that the diagnosis of
pancreatosteatosis and taking preventive measures may be important in terms of
prognosis.Fibroblast growth factor-21 is a peptide hormone that increases in
atherosclerosis and metabolic conditions due to a protective mechanism.We think that
FGF-21 may increase in pancreatosteatosis, which is a metabolic condition.Therefore, in
this study, we aimed to examine the relationship of FGF-21 with pancreatosteatosis in
patients with and without type 2 diabetes mellitus.
Materials and Methods: This study was planned as a cross-sectional study in the
internal medicine unit of Ankara Bilkent City Hospital. The study included 31 volunteers
aged 18 years and over who were diagnosed with type 2 diabetes mellitus and pancreatic
steatosis, 40 volunteers with type 2 diabetes mellitus but not diagnosed with pancreatic
steatosis, and 30 volunteers without type 2 diabetes mellitus and not diagnosed with
pancreatic steatosis who were admitted to the internal medicine outpatient clinic of Ankara
City Hospital and/or followed up in the ward.
Clinical, demographic and laboratory findings of our study population were
recorded from the patient file and serum FGF21 levels were analyzed by Elisa method.
The relationship between pancreatosteatosis and FGF-21 levels was evaluated by
multivariable regression analysis too.
Results: As a result of our study, we found that FGF-21 level was associated with
pancreatosteatosis. In addition, when the serum FGF-21 levels of the volunteers were
analyzed, the FGF-21 level was in the group with diabetes and pancreatosteatosis
(p=82.32), the group with only pancreatosteatosis (p=82.32) and the group with only
diabetes (p=66.67), respectively. In addition, as a result of the multivariate regression
analysis performed as a result of the modeling created by including the variables that were
statistically significantly associated with pancreatosteatosis in our study, it was found that
increased FGF-21 level was statistically significantly associated with the presence of
pancreatosteatosis independently of other variables.

xiii

Conclusion:According to the results of our study, we found a significant
correlation between serum FGF-21 level and pancreatosteatosis.In addition, in the
regression analysis we performed between pancreatosteatosis status and FGF-21 level, we
found that the increase in serum FGF-21 level was associated with the presence of
pancreatosteatosis.The increase in FGF-21 level was increased in the case of
pancreatosteatosis, and we found that the addition of diabetes increased this level even
more.

Key Words: Pancreatosteatosis, hepatosteatosis, Fibroblast Growth Factor-
21,metabolic syndrome,adipose tissue