Okul öncesi öğretmenlerinin çocuk sevme ve tükenmişlik düzeylerinin, öğretmen öz yeterliğine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of preschool teachers' child like and burnout levels on teacher's self-efficiency
Yazar: AYTEKİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇALIŞANDEMİR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin çocuk sevme ve tükenmişlik düzeylerinin, öğretmen öz yeterliğine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, "okul öncesi öğretmenlerinin çocuk sevme ve tükenmişlik düzeyleri öğretmen öz yeterlik inançlarını yordamakta mıdır? ve Öğretmen öz yeterliği çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre farklılık göstermekte midir?" sorularına yanıt aranmaktadır. Araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılınının bahar döneminde devlet kurumlarında ya da özel kurumlarda görev yapmakta olan 340 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada değişkenler dikkate alındığında daha fazla katılımcıya ulaşmak için maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verileri, "Kişisel Bilgi Formu", "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öz-yeterlilik İnançları Ölçeği", "Öğretmen Tükenmişliği Ölçeği (ÖTÖ)" ve "Barnett Çocuk Sevme Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Normal dağılıma sahip verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi; normal dağılım göstermeyenlerde Mann Whitney-U testi; normal dağılım gösteren ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve fark bulunduğu durumda fark yaratan grubu bulmak için Bonferroni kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken üzerindeki etkisini araştırmak için çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada, okul öncesi öğretmenlerin öz yeterlik inançlarını, "çocuk sevme düzeyleri", ÖTÖ'nün "iş doyumu" ve "öğrencilere yönelik tutumlar" alt boyutlarının yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerin öz yeterlik inançlarının "iletişim becerileri" ve "aile katılımı" alt boyutları ile "Barnett çocuk sevme ölçeği", ÖTÖ'nün "görülen idari destek", "iş doyumu" ve "öğrencilere yönelik tutumlar" alt boyutları arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenelerin öz yeterlik inançlarının "öğrenme öğretme süreci", "planlama", "öğrenme ortamlarının düzenlenmesi" ve "sınıf yönetimi" alt boyutları ile "Barnett çocuk sevme ölçeği", ÖTÖ'nün "iş doyumu" ve öğrencilere yönelik tutumlar" alt boyutları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlik inançlarında yaş, cinsiyet, çalıştığı yer, değişkenlerine göre anlamlı fark görülürken; sınıfındaki çocuk sayısı, çalıştığı yaş grubu, çalıştığı kıdem yılı ve çalıştığı okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir fark görülmemiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effects of preschool teachers' levels of liking for children and burnout on teacher self-efficacy. In order to achieve this goal, "Does the preschool community's love and upbringing predict the teacher's self-efficacy beliefs? and Does the teacher evaluate self-efficacy according to various socio-demographic variables?" answers to questions are sought. Descriptive and relational survey model was used in the research. The study group of the research consists of 340 preschool teachers working in public or private institutions in the spring semester of the 2021-2022 academic year. Considering the variables in the study, maximum diversity sampling was used to reach more participants. The data of the study were obtained by using "Personal Information Form", "Preschool Teachers' Self-Efficacy Beliefs Scale", "Teacher Burnout Scale" and "Barnett Child Loving Scale". Independent t-test for the difference between two independent groups in comparison of quantitative data in normally distributed data; Mann Whitney-U test in non-normally distributed; In the comparison of more than two normally distributed independent groups, one-way analysis of variance was applied and Bonferroni was used to find the group that made a difference when there was a difference. Multiple regression was applied to investigate the effect of independent variables on the dependent variable. In the study, it was concluded that the self-efficacy beliefs of preschool teachers were predicted by the "levels of liking children", "job satisfaction" and "attitudes towards students" sub-dimensions of TBS. There is no significant difference between the "communication skills" and "family involvement" sub-dimensions of preschool teachers' self-efficacy beliefs and the "Barnett liking children scale", "administrative support", "job satisfaction" and "attitudes towards students" sub-dimensions of the TBS conclusion has been reached. There was a significant difference between the "learning and teaching process", "planning", "organization of learning environments" and "classroom management" sub-dimensions of teachers' self-efficacy beliefs and the "Barnett child liking scale", "job satisfaction" and "attitudes towards students" sub-dimensions of the TBS a difference was found. In the study, while there was a significant difference in the self-efficacy beliefs of preschool teachers according to age, gender, place of work, variables; No significant difference was observed according to the variables of the number of children in the class, the age group, the years of seniority and the type of school he worked in.