Sıçanlarda oluşturulmuş steroide bağlı oküler hipertansiyon modelinde optik sinir akson değişiklikleri
Optic nerve axon changes in A rat model of steroid-induced ocular hypertension
Yazar: GÖKHAN PEKEL
Danışman: PROF. DR. ESAT ADIGÜZEL
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: Steroide bağlı oküler hipertansiyon oluşturulmuş sıçan modelinde, optik sinir akson sayısı, akson çapı, akson kesit alanı ve miyelin kılıf kalınlığı parametrelerini elektron mikroskobuyla, retina hücre sayılarını da ışık mikroskobuyla inceleyip sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırmaktır.
Metot: Çalışmaya 7 tanesi çalışma grubunda ve 10 tanesi kontrol grubunda olmak üzere toplam 17 sıçan alındı. Çalışma grubundaki sıçanlara 4 hafta boyunca topikal steroid damlatılarak oküler hipertansiyon oluşturuldu. Her deneğin göz içi basınçları (GİB) başlangıçta, 2. ve 4. haftaların sonlarında Tonopen XL cihazıyla ölçüldü. Deneklerden elde edilen retina dokusunda, ışık mikroskop incelemesiyle retina kalınlığı, retina gangliyon hücre sayısı, iç ve dış nükleer tabakaların hücre sayısı tespit edildi. Elektron mikroskop ile incelenen optik sinir kesitlerinde akson sayımı, akson çapı, akson alanı ve miyelin kılıf kalınlığı ölçümleri yapıldı.
Bulgular: Çalışma grubundaki ortalama GİB değeri ilk ölçümde 9.4±0.8 mmHg iken son ölçümde 18.3±2.3 mmHg idi (p=0.001). Kontrol grubunda ilk (9.6±1.3 mmHg) ve son (9.8±1.1 mmHg) GİB ölçümleri benzer kalmıştı (p=0.52). Çalışma ve kontrol gruplarında retina kalınlıkları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmadı (p=0.36). Fakat retina gangliyon hücre, iç ve dış nükleer tabaka hücre sayıları çalışma grubunda kontrol grubuna nazaran istatistiksel anlamlı olarak azalmıştı (p<0.05). Her iki grupta da optik sinir akson sayısı, akson çapı, akson alanı ve miyelin kılıf kalınlığı benzer olarak tespit edildi (p>0.05). Dejenerasyona uğramış akson oranı, çalışma grubunda %18.8±2.1 iken kontrol grubunda %14.4±3.5 idi (p=0.02).
Sonuç: Steroide bağlı oküler hipertansiyon oluşturulmuş sıçan modelinde, retina katmanlarındaki hücre sayıları kontrol grubuna nazaran daha az bulunmuştur. Ayrıca toplam optik sinir akson sayısı çalışma ve kontrol gruplarında benzer olmasına rağmen, dejenerasyona uğramış akson sayısı oküler hipertansiyonlu grupta daha fazla saptanmıştır.

Abstract:
Purpose: To examine the optic nerve axon number, axon diameter, axon cross-sectional area, and myelin sheath thickness parameters with an electron microscope and retinal cell numbers with a light microscope in a rat model with steroid-induced ocular hypertension and compare them with the healthy control group.
Methods: A total of 17 rats, 7 of which were in the study group and 10 in the control group, were included in the study. Ocular hypertension was induced by instilling topical steroids in the rats in the study group for 4 weeks. The intraocular pressures (IOP) of each subject were measured with the Tonopen XL device at the beginning and at the end of the 2nd and 4th weeks. In the retinal tissue obtained from the subjects, retinal thickness, retinal ganglion cell number, and the cell number of the inner and outer nuclear layers were determined by light microscope examination. Axon count, axon diameter, axon area and myelin sheath thickness were measured in the optic nerve sections examined with electron microscope.
Results: The mean IOP values in the study group were 9.4±0.8 mmHg at the first measurement and 18.3±2.3 mmHg at the last measurement (p=0.001). The IOP measurements of the control group at the first time (9.6±1.3 mmHg) and the last time (9.8±1.1 mmHg) were similar (p=0.52). There was no significant difference between the retinal thicknesses in the study and control groups (p=0.36). However, the counts of retinal ganglion, inner and outer nuclear layer cells were statistically significantly decreased in the control group compared to the study group (p<0.05). Optic nerve axon number, axon diameter, axon area and myelin sheath thickness were found to be similar in both groups (p>0.05). While the rate of degenerated axons was 18.8±2.1% in the study group, it was 14.4±3.5% in the control group (p=0.02).
Conclusion: In the rat model with steroid-induced ocular hypertension, the cell numbers in the retinal layers were found to be lower than in the control group. In addition, although the total optic nerve axon count was similar in the study and control groups, the number of degenerated axons was higher in the group with ocular hypertension.