Üniversite öğrencilerinde değer algılamaları: İstanbul'daki üniversitelerde uygulama
Value perception among university students: an application in İstanbul
Yazar: ZEHRA NUR DACİ ATLAMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR DOLGUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı Sosyal Değişme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Değer algısı = Value perception ; Değerler = Values ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin yaşam değerlerinin sıralamasını belirlemek ve yaşam değerlerinin cinsiyete ve üniversiteye göre farklılaşıp farklılaşmadığını ölçmektir. Örnekleme yöntemi olarak elverişlilik örneği yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılar, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Şehir Üniversitesi olarak toplam İstanbuldaki altı üniversitesinden toplanmıştır. Toplamda 753 kişiye, 57 farklı değerden oluşan Schwartz değerler anketi uygulanmıştır. Veriler istatistiksel olarak SPSS 18.0 programında analiz edilmiştir. Betimleyici analiz, bağımsız örneklem t-test, tek yönlü anova testleri kullanılmıştır. Sonuçlar .05 ve .01 anlamlılık düzeyinde ölçülmüştür. Bulgulardan elde edilen sonuçlara göre üniversite öğrencilerinin değer sıralamaları özyönelim, evrenselcilik, iyilikseverlik, güvenlik, uyma, başarı, hazcılık, uyarılım ve güç şeklindedir. Araştırmanın ikinci hedefi cinsiyet farklılığının 10 temel değerdeki etkisini değerlendirmektir. Kadınların özyönelim, evrenselcilik, iyilikseverlik, uyma ve güvenlik değerlerine erkeklere oranla daha fazla önem verdiği bulunmuştur. Güç, başarı, hazcılık, uyarılım geleneksellik değerlerinde farklılığa rastlanmamıştır. Çalışmanın değer önceliklerinde üniversite farklılığının araştırıldığı bölümde elde edilen sonuçlar; güç, hazcılık, özyönelim, güvenlik, gelenek, başarı, uyarılım değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Evrensellik, iyilikseverlik, uyarılım değerleri ise üniversiteye göre farklılaşmamaktadır. Sonuç bölümünde, araştırmacı elde edilen bulgulara açıklamalar getirmeye çalışmış ve ileriki çalışmalar için bir yol haritası sunmuştur.


Anahtar Kelimeler: Üniversite öğrencileri, cinsiyet, üniversite farklılığı, değer öncelikleri, Schwartz değerler teorisi.

Abstract:
The aim of this study is to determine the human values rank order of the university students and to investigate if the human values of the university students differ as a function of gender and university. Convenience sampling method was used to choose tha sample of the study. Theparticipants were recruited through six universities of İstanbul involving Boğaziçi University, İstanbul University, Marmara University, İstanbul Technical University, Yıldız Technical University and Şehir University. In total, 753 participants were administered Schwartz Value Survey consisting of 57 different values. After the applications, the collected data was statistically analyzed by Spss 18.0. Descriptives, independent T- test and one way Anova tests were applied to assess the data. The statistical results were tested in respect to 0.05, and 0.01 levels of significance. The findings revealed that university students? value rank order is as follows:  self direction, universalism, benevolence, security, conformity, achievement, hedonism, stimulation, power and tradition. Second concern of the research was to assess sex differences in the importance of ten basic values. Compared women with men, women placed greater importance to self direction, universalism, benevolence, conformity and security than men did. The sexes did not differ on tradition and conformity values. Findings about third question of the research including university differences in value priorities indicated that seven values power, hedonism, self direction, security, tradition, achievement, conformity are statistically significant. Universalism, benevolence, stimulationdid not differ on values. In conclusion, the author discussed compatibility of findings with probable explanations and proposed an agenda for future research.


Key words: University students, sex, differences, university differences, value priorities, Schwartz value theory