Belirsizliğe tahammülsüzlük ve endişe ile ilgili olumlu inançlar arasındaki ilişkide akılcı olmayan inançların aracı rolü
The mediating role of irrational beliefs in positive associations with intolerance of uncertainty and anxiety
Yazar: RABİA ADIGÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN DEMİR
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Bedensel endişe bozukluğu = Bodily distress syndrome ; Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Etkilenme endişesi = Anxiety of influence ; Olumlu duygulanım = Positive mood ; Olumlu düşünme = Positive thinking ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Araştırmada belirsizliğe tahammülsüzlük ve endişe ile ilgili olumlu inançlar arasındaki ilişkide akılcı olmayan inançların aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu, 18-30 yaş aralığındaki 403 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya dair veriler, "Demografik Bilgi Formu", "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12)", "Genel Tutum ve İnanışlar ölçeği (GTİÖ-KF)" ve "Endişe ile İlgili Olumlu İnançlar Ölçeği" kullanılarak ölçülmüştür. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesi SPSS ve AMOS paket programı kullanılarak yapılmıştır. SPSS eklentisi AMOS aracılığıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile değişkenlerin uygunluğu incelenmiş, belirsizliğe tahammülsüzlük ve endişe ile ilgili olumlu inançlar arasındaki ilişkide akılcı olmayan inançların aracı rolünü değerlendirmek amacıyla yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. 
Elde edilen verilerde, belirsizliğe tahammülsüzlüğün, endişe ile ilgili olumlu inançları pozitif düzeyde anlamlı olarak etkilediği, belirsizliğe tahammülsüzlüğün akılcı olmayan inançları pozitif düzeyde anlamlı olarak etkilediği, akılcı olmayan inançların endişe ile ilgili olumlu inançları pozitif düzeyde anlamlı olarak etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Aracı değişkene dair yapılan analiz verilerinin sonucunda, akılcı olmayan inançların belirsizliğe tahammülsüzlük ve endişe ile ilgili olumlu inançlar arasındaki ilişkide aracı rolü olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazındaki araştırmalarla birlikte tartışılmış, gelecekte yapılabilecek çalışmalar adına öneriler verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Belirsizliğe tahammülsüzlük, endişe ile ilgili olumlu inançlar, akılcı olmayan inançlar

Abstract:
It is examined in research that the mediating role of the irrational beliefs in the relationship between intolerance to uncertainty and positive beliefs about the anxiety. The sample group of the research is comprised by 403 university students among the ages of 18-30. The data regarding the research is measured by using the "Demographic Information Form", Intolerance to Uncertainty Scale (BTS-12)", General Attitudes and Beliefs Scale (GTIO-SF)" and Positive Beliefs About the Anxiety Scale. The evaluation of the data obtained in the research was made by using SPSS and AMOS package program. Through SSPS add-on AMOS package program, confirmatory factor analysis (CFA) with the suitability of variables is examined, the structural equation model is used with the aim of evaluating the mediating role of the irrational beliefs in the relationship between intolerance to uncertainty and positive beliefs about the anxiety.
In the obtained data, it is found that intolerance to uncertainty affects positive beliefs about anxiety by meaningful with positive degree, intolerance to uncertainty affects irrational beliefs by meaningful with positive degree, irrational beliefs affects positive beliefs about the anxiety by meaningful with positive degree. As a result of the analyzed data regarding the mediator variable, it is seen that irrational beliefs has a mediating role in the relationship between intolerance of uncertainty and positive beliefs about anxiety. The obtained results from the research are discussed together with the studies in the literature and suggestions are given for the future.

Keywords: Intolerance of uncertainty, irrational believe, positive beliefs about anxiety