Sağlıklı bireylerde geleneksel üzüm içeceği hardaliyenin serum antioksidan ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
Effects of a traditional fermented grape-based drink hardaliye on a variety of biochemical and antioxidant parameters in healthy adults
Yazar: BİRDEM AMOUTZOPOULOS
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Hardaliye = Hardaliye ; Homosistein = Homocysteine ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Siyah üzüm = Black grape ; Üzüm = Grape ; Üzüm şırası = Grape must

Özet:
Hardaliye, geçmişi asırlar öncesinde dayanan geleneksel, fermente ve alkolsüz bir içecektir. Bir üzüm içeceği olan hardaliyenin, biyoaktif bileşenlerin potansiyel bir kaynağı olarak antioksidan etki gösterebileceği düşünerek planlanan bu çalışma sağlıklı bireylerde günlük diyete ilave edilen hardaliyenin, bazı antioksidan ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü bir müdahale çalışmasıdır. Toplam 89 sağlıklı yetişkin birey çalışmaya katılmış ve katılımcılar randomizasyona göre  grup 1, grup 2 ve kontrol olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu hariç olmak üzere her iki grupta yer alan bireyler 6 hafta süreyle  (grup 1: 500 mL/gün, grup 2: 250 mL/gün) hardaliye tüketmiştir. Hardaliye uygulamasının başlangıcı ve sonrasında, bireylerden alınan kan örneklerinde bazı oksidan, antioksidan ve biyokimyasal parametreler analiz edilmiş, bireylerin kan basıncı ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Çalışmanın sonunda hardaliyenin, antropometrik ölçümler, kan basıncı, genel biyokimya ve serum mineralleri üzerinde önemli bir etkisi gözlenmezken (p>0.05), toplam serum toplam antioksidan kapasite (TAK) ve C vitamini düzeylerinde istatiksel önemi olmasa da artışlar saptanmıştır (p>0.05). Grup 1 ve grup 2?nin bazı oksidatif stres göstergeleri [dien konjugat (DK), malondialdehit (MDA) ve homosistein] düzeylerinde azalma saptanmıştır (p<0.001). Hardaliye tüketiminin DK, MDA ve homosistein üzerindeki etkisinin, yapısındaki fenolik bileşiklerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Doz-yanıt ilişkisinin sadece homosistein için saptandığı bu araştırma sonuçları, hardaliyenin bazı oksidatif stres parametreleri üzerindeki antioksidan etkisini desteklemektedir. Ancak antioksidan özelliğinin ve doz etkinliğinin daha iyi anlaşılabilmesi için ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Hardaliye is a traditional, fermented, and alcohol-free beverage that its own history spans hundred of years. Hardaliye is a grape beverage considered to have antioxidative effects as a potential source of bioactive components. This study is a randomised controlled intervention trial, aimed to investigate the effects of daily dietary supplementation with hardaliye on some antioxidant and biochemical parameters of healthy individuals. Eighty nine healthy adults were participated into the study and participants were randomised and divided into three groups: group 1, group 2 and control. The two groups, except control group were consumed hardaliye (group 1: 500 mL/day, group 2: 250 mL/day) during 6 weeks. Some oxidant, antioxidant and biochemical parameters were analysed in collected blood samples, and anthropometric and blood pressure measurements were performed both at baseline and after intervention. At the end of this study,  effects of hardaliye on anthropometric measurements, blood pressure, general biochemical parameters and serum minerals were not found statistically important (p>0.05), while non-significant increase was observed for serum total antioxidant capacity and vitamin C (p>0.05). Significant decreases in the level of some oxidative stress indicators [dien conjugate (DC), malodialdehyde (MDA) and homocysteine] were observed in group 1 and group 2 (p<0.001). The effects of hardaliye on DC, MDA and homocysteine might be due to its phenolic compounds. The results of this study indicate a dose response that was only observed for homocysteine and support the antioxidative effects of hardaliye on some oxidative stress parameters. Further studies need to be performed to better assess the antioxidant properties and dose effects of hardaliye.