Türkiye'deki toprak kazıcı arılarla (Colletidae, Andrenidae, Halictidae ve Anthophorini) ilişkili nematodların tespiti
Determination of the nematodes associated with soil-dwelling bees ((Colletidae, Andrenidae, Halictidae and Anthophorini) in Turkey
Yazar: CANAN ÇOBANOĞLU
Danışman: PROF.DR. NEVİN KESKİN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'deki toprak kazıcı arılar ve bunlarla ilişkili nematodlarınvarlıkları, dağılımları ve tür çeşitlilikleri araştırılmıştır. Altı farklı coğrafik bölgedentoplanan farklı familyalara ait (Colletidae, Andrenidae, Halictidae ve Anthophorini)8280 polinatör arının disekte edilmesiyle 190 nematod izolatı elde edilmiştir.Karadeniz bölgesinden 63 (%33.2), İç Anadolu bölgesinden 58 (%30.5), Akdenizbölgesinden 35 (%18.4), Ege bölgesinden 24 (%12.6), Doğu Anadolu bölgesinden 6(%3.2) ve Güneydoğu Anadolu bölgesinden 4 (%2.1) adet nematod izolatıbelirlenmiştir. Nematodlar, Halictidae familyasına ait dişi arıların dufor bezi, zehirkesesi, ovidukt, bursa kopulatriks ve abdomen boşluğunda; erkek arıların genitalkapsülü çevresinde belirlenmiştir. Andrenidae familyasında ise nematodlar sadecedişi arıların abdominal bezlerinde saptanmıştır. Zehir kesesi en sık nematod tespitedilen, abdomen boşluğu ise en fazla sayıda nematod bireyinin elde edildiği bölgelerolmuştur. Nematodların tür teşhislerinde 28S rRNA D2D3 ve mitokondrial sitokromoksidaz I (mtCOI) dizi analizleri kullanılmıştır. Moleküler analizler sonucu arılarlailişkili 9 yeni nematod türü tespit edilmiştir.Yapılan çalışma Halictidae ve Andrenidae familyası arılardan izole edilennematodların arılarla foretik ilişki içerisinde olduklarını göstermiştir. Elde edilenverilerin büyük kısmı Türkiye için yeni kayıttır.Anahtar Kelimeler: Toprak kazıcı arılar, Halictidae, Andrenidae, Colletidae,Anthophorini, Nematod, Forezis, Bursaphelenchus.Danışman: Prof. Dr. Nevin KESKİN, Hacettepe Üniversitesi, Fen Fakültesi, BiyolojiBölümü, Uygulamalı Biyoloji Anabilim DalıI

Abstract:
In this study, diversity and distribution of nematodes associated with soil-dwellingbees in Turkey were examined. A total of 8230 soil-dwelling bees were collected(Colletidae, Andrenidae, Halictidae and Anthophorini) and examined for the existenceof nematodes and 190 different isolates were obtained. Sixty three of the nematodeswere isolated from Black Sea region (33.2%), fiftyeight from Central Anatolia (30.5%),thirthy five from Mediterranean (18.4%), twenty four from Aegean (12.6%), six fromEastern Anatolia (3.2%) and four from Southerneast Anatolia (2.1%) were isolated.The nematodes were obtained from dufour?s gland, poison sac, oviduct, bursacopulatrix and abdominal cavity of the dissected female bees and from the genitalcapsule of male bees which were members of the family Halictidae. Only abdominalglands of the female bees of the family Andrenidae were found positive for thepresence of nematodes. Poison sac was organ from which nematodes were obtainedmost frequently; however, abdominal cavity had the highest number of nematodes.28S rRNA D2D3 domains and mitochondrial cytocrome oxsidase I (mtCOI)sequence analyses were used for the identification of the nematodes. As a result ofmolecular analyses 9 new nematode species have been determined.It was determined that all isolated nematodes associated with soil-dwelling bees offamily Halictidae and Andrenidae had a phoretic relationship. Most of the dataobtained from this study are new record for Turkey.Keywords: Soil-dwelling bees, Halictidae, Andrenidae, Colletidae, Anthophorini,Nematodes, Phorezis, Bursaphelenchus.Advisor: Prof. Dr. Nevin KESKİN, Hacettepe University, Faculty of Science,Department of Biology, Applied Biology Section