Türkiye'de sosyal devlet ilkesi ve engellilere yönelik yayıncılık
Social state policy in Turkey and publications for disabilities
Yazar: SİMGE URGANCI
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN PAÇACI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Yayıncılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Elektronik yayıncılık = Electronic publishing ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Görme engelliler = Visually impaired ; Masa üstü yayıncılık = Desktop publishing ; Sosyal devlet = Social state ; Yayıncılık = Publishing ; Yerel yayıncılık = Local publishing ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Sosyal devlet anlayışı 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmıştır. Yaşanan önemli
gelişmelerle birlikte 20. yy ve sonrasında özellikle sanayi toplumlarında sosyal refah anlayışını ve
uygulamalarını beraberinde getirmiştir. Türkiye'de sosyal devlet anlayışının temellerinin atılmasıyla birlikte çeşitli kanunlar ortaya çıkmıştır.
Sosyal devlet kavramıyla birlikte yerel yönetimlerde sosyal belediyecilik anlayışı
benimsenmiştir. Toplumda yer alan sorunlar ile ilgili çözüm arama noktasında sosyal belediyeler ve
bazı kurum - kuruluşlar çeşitli çalışmalara imza atmıştır. Bu perspektifle yapılan çalışmalarda yoksul kesimlere yardımcı olmak, toplumu oluşturan bireylerin gelişimini sağlamak hedeflenmiştir. Özellikle
genç, yaşlı, engelli ve asgari yaşam sınırında ya da altında bulunan kesimlerin eğitim, sağlık gibi
birincil yaşam ihtiyaçlarının yanı sıra kültürel açıdan da gereksinimleri giderilecek şekilde
düzenlemeler yapılmıştır.
İlgili kanunlarda ve konuyla ilgili düzenlenen sözleşmelerde engelli bireylerin yayıncılık
aracılığıyla bilgiye ve iletişime erişimlerinin sağlanması gerektiğinin altı çizilmektedir. Bu bağlamda engelli bireylerin bilgiye ve iletişime erişim hakları göz önüne alınarak çeşitli projeler
yürütülmektedir. Fakat her ülkenin bu konu ile ilgili yaptığı çalışma ve verdiği önem aynı derecede
değildir. Yürütülen çalışmalar incelendiğinde kanun maddeleri dahilinde gönüllülük esasıyla
oluşturulan projelere rağmen yeterli devlet desteği olmamasından kaynaklanan problemler bulunduğu
anlaşılmaktadır. Bu bağlamda sosyal devlet anlayışı, yayıncılık alanında ele alındığında engelli
bireylere yönelik yapılan çalışmalardaki devlet desteğinin ve verilen önemin yeterli düzeyde olmadığı görülmektedir. Engelli bireylerin yayıncılık faaliyetlerinde bulunan sorunlara yönelik çözüm yolları
uygulamaya geçirilerek bireylerin haklarını eşit kullanabilmesi sağlanmalıdır.

Abstract:
The concept of social state emerged in the second half of the 19th century. Along with
significant developments in the 20th century and later, this concept brought along the concept and
practice of social welfare, especially in industrial societies. In Turkey, various laws have been
legislated with the laying of the foundations of the social state concept.
Together with the concept of social state, the concept of social municipality was adopted in
local administrations. At the point of solution seeking to the problems in the society, social
municipalities and some institutions have put their signatures under various studies. In the studies
conducted with this perspective, it is aimed to help the poor and to ensure the development of the
individuals who make up society. In particular, regulations are put in order to address the primary
needs of the young, the elderly, the disabled and those who are at or below the subsistence minimum
such as education and health as well as to meet the cultural requirements. It is underlined in the
relevant laws and conventions that access to information and communication must be provided
through publishing so that persons with disabilities can live an independent and decent life with
dignity. In this context, various projects are carried out taking into consideration the rights of
individuals with disabilities to access information and communication. However, when the
aforementioned studies are examined, it is understood that there are problems due to lack of adequate state support despite the projects created on the basis of volunteerism. In this context, when the concept of social state is discussed in the field of publishing, it is observed that the state support and the importance given in the studies aimed at disabled individuals remain insufficient.