Koyunlarda meydana gelen nonenfeksiyöz abortların önlenmesinde bazı vitamin ve minerallerin etkilerinin araştırılması
Effects of some vitamin and minerals in the prevention of non-infectious aborts in sheep
Yazar: SEYİTCAN GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. ALİ MÜKREMİN APAYDIN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Abortus = Abortion ; Abortus-veteriner hekimlik = Abortion-veterinary ; Akkaraman koyunları = Akkaraman sheep ; Koyunlar = Sheep ; Mineraller = Minerals ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Vitamin A = Vitamin A ; Vitamin B = Vitamin B ; Vitamin E = Vitamin E ; Vitaminler = Vitamins

Özet:
Bu tezde, koyunlarda enfeksiyonlara bağlı olmayan abortlardan korunmak için uygulanan Cu, Co, Zn ve Se mineralleri ile A, D, E ve B vitaminlerinin koruyucu etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. 
Çalışma materyali, yaşları 3 ile 5 arasında değişen daha önce en az bir doğum yapmış 1600 baş gebe koyundan oluşturuldu. Koyunlar Hamdani ve Akkaraman ırkı iki sürüden seçildi. 
Her çalışma grubunda iki yüz (200)'er hayvan olacak şekilde, hayvanlar 4 gruba ayrıldı. Mineral ve vitamin preparatları koçların sürüden ayrıldığı gün başlangıç kabul edilerek uygulanmaya başlandı. Gebeliğin 70. gününde, 1. gruptaki hayvanlara B1, B2, B6 ve B12 vitaminleri, 2. gruptaki hayvanlara A, D ve E vitaminleri, 3. gruptaki hayvanlara Cu, Co, Zn ve Se mineralleri içeren preparatlar uygulandı. Her iki ırkta 4. grup koyunlar kontrol olarak belirlendi ve herhangi bir uygulama yapılmadı. 
Gebelik süresince koyunlar takip edildi. Abort yapan hayvanlar kayıt altına alındı. Her abort yapan hayvan için brucella analizi yapıldı ve abort gerçekleşen tüm hayvanlardan negatif sonuç alındı. Sürülerde doğumlar tamamlandıktan sonra, elde edilen veriler kaydedildi. B vitamini (B1, B2, B6 ve B12) uygulanan hayvanlarda 9 adet koyunda (Akkaraman, 200/4, Hamdani 200/5), A, D ve E vitamini uygulanan hayvanlarda 9 adet koyunda (Akkaraman, 200/5, Hamdani 200/4), mineral madde (Cu, Co ve Se) uygulanan hayvanlarda 10 adet koyunda (Akkaraman 200/4, Hamdani 200/6) yavru atma gözlenirken, bu sayı kontrol grubu hayvanlarda 18 adet (Akkaraman 200/9, Hamdani 200/9) olarak tespit edildi.
İstatistiki değerlendirme sonucunda sürülerde ırk faktörü, kullanılan mineral madde ve vitaminlerin abort görülme oranı üzerinde gruplar arasında önemli bir etki oluşturmadığı, ancak kontrol grubu hayvanlar ile karşılaştırıldığında gebelik sırasında kullanılan mineral maddelerin ve vitaminlerin abortları önlemede önemli bir etkiye sahip olduğu sonucuna varıldı. 
Anahtar Kelimeler: Koyun, yavru atma, A, D, E ve B vitamini, Cu, Co, Se, Zn, Hamdani, Akkaraman

Abstract:
The aim of the study was to determine the preventive role of Cu, Co, Zn and Se and vitamin A, D, E and B in noninfectious abortions in sheep. The study material consisted of 1600 pregnant sheep who had at least one previous birth between 3 and 5 years of age. Sheep hamdani and akkaraman breed were selected from two herds. 
The animals were divided into 4 groups with two hundred (200) animals in each study group. Minerals and vitamins were accepted as starting on the day the rams were separated from the herd. On the 70 th day of pregnancy, vitamin B1, B2, B6 and B12 were administered to groups 1, vitamin  A, D and E were injected to groups 2, Cu, Co, Zn and Se were injected to groups 3. Groups 4 were taken as the control groups and the ewes were not administered any supplements. 
Sheep were followed during pregnancy. Brucella analyzis was performed for each abortion animal and negative results were obtained from all animals. After the births in the herds were completed, the obtained data were recorded.
In 9 sheep (Akkaraman, 200/4, Hamdani 200/5) in animal sapplied with vitamin B (B1, B2, B6 and B12), in 9 sheep in animals applied with vitamin A, D and E (Akkaraman, 200/5, Hamdani 200 / 4) In animals applied with mineral substance (Cu, Co and Se) abortion was observed in 10 sheep (Akkaraman, 200/4, Hamdani 200/6), while this number was determined 18 (Akkaraman, 200/9, Hamdani 200/9) in the control group animals.
As a result of the statisticale valuation, it was concluded that breed factors in herds, mineral substances and vitamins used in herds did not have a significant effect on abortion rates, but intra musculer used mineral substances and vitamins during pregnancy had a significant effect on preventing abortions.
	
Keywords: Sheep, abort, A, D, E and B vitamin, Cu, Co, Se, Zn, Hamdani, Akkaraman