Birinci basamakta fazla kilolu ve obez kadınlarda davranışsal yaklaşımın kilo kaybına etkisi
Effect of behavioral approach on weight loss in overweight and obese women at the primary care
Yazar: TUBA SEVİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÜL ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Davranış = Behavior ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Kadınlar = Women ; Kilo alma = Weight gain ; Kilo verme = Weight loss ; Obezite = Obesity ; Tedavi = Treatment

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Obezite ve fazla kiloluluk tedavisinde kalıcı yaşam tarzı değişiklikleri önerilmektedir. Bu çalışmada, birinci basamakta obezite danışma birimine (ODB) başvuran fazla kilolu ve obez kadınlarda, oluşturulan davranışsal yaklaşımın kilo verme üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
YÖNTEM:   İleriye dönük, girişimsel bir çalışmadır. Aralık 2013 ile Temmuz 2014 tarihleri arasında, İzmir Balçova Toplum Sağlığı Merkezi ODB'ye başvuran, Beden Kütle İndeksi (BKİ) 25.0-39.9 kg/m2 olan, egzersiz yapmak için herhangi bir fiziksel ve bilişsel engeli olmayan, gebe veya emzirme döneminde olmayan 25-64 yaş arası kadınlar araştırmaya alındı. Girişimin beklenen etkisi BKİ'yi 1.5 kg/m² azaltmak olarak kabul edildiğinde girişim grubunda olması gereken kişi sayısı %25 yedekle birlikte 80 kişi olarak belirlendi. Hastalarla altı ay süresince 0, 15, 30, 45, 60, 90,120, 150 ve 180. günlerde görüşüldü. Her görüşmede, fiziksel aktiviteyi artırmak ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmak için, hastalara kendini izlem, kilo hedefi belirleme, uyaran kontrolü, alternatif davranış geliştirme, sosyal destek ve kendini ödüllendirmeden oluşan bir model uygulandı. Katılımcıların beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyleri ve antropometrik ölçümleri başlangıçta ve 6. ay sonunda kaydedildi. Veri çözümlemede frekans, yüzde dağılımları ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanıldı.
BULGULAR: Dahil edilme kriterlerini karşılayan 103 kişi çalışmaya alındı. Takiplere gelmeyen 18 kişi çalışmadan çıkarıldı ve çalışma 85 kişi (%82.5) ile tamamlandı. Yaş ortalaması 47.8±9.1 idi. Katılımcıların ağırlığı  girişim öncesi ortalama 82.7±10.8 kg iken altı ay sonunda ortalama 79.9±10.7 kg bulundu (p<0.05). Benzer şekilde, BKİ  girişim öncesi ortalama 32.1±3.9 kg/m2 iken girişim sonrası ortalama 31.0±3.9 kg/m2 bulundu (p<0.05).
SONUÇ VE ÖNERİLER:  Birinci basmakta, kalori hesabı yapılan katı diyet ve uygulaması zor ağır fiziksel aktivite yerine, yeme ve fizik aktivite alışkanlıklarının değiştirilmesine dayalı, hekim ya da hekim dışı sağlık personeli tarafından uygulanabilecek "davranışsal yaklaşım" fazla kilolu ve obez kadınların kilo vermelerine yardımcı olabilir. 

Anahtar kelimeler: Fazla kiloluluk, obezite, davranışsal yaklaşım, birinci basamak.

Abstract:
BACKGROUND: In the management of overweight and obesity permanent lifestyle changes are essential. We aimed to evaluate the effect of a practical behavioral model created to be used in the Obesity Counseling Unit (OCU) at the primary care on weight loss in overweight and obese women.
METHODS: This is a prospective interventional study. Women aged 25 to 64 years with a body mass index (BMI) between 25.0 and 39.9 kg/m2 who were admitted to the OCU at Balçova Community Health Center from December 2013 to July 2014 were included. Women who is pregnant or lactating, and those with a physical or mental disability to egzersize were excluded.  By defining 1.5 kg/m² reduction in BMI as the expected effect of behavioral intervention and considering a 25% loss to follow-up, a sample size of 80 was estimated. Patients were interviewed at the beginning and at days 15, 30, 45, 60, 90 , 120, 150 and 180. A behavioral model consisting of self-monitoring, setting a weight loss goal, stimulus control, developing alternative behaviour, social support, and self-rewarding was applied to all subjects at each visit in order to increase physical activity and to acquire healthy eating habits. Data including eating habits, amount of physical activity, and antropometric measures of the subjects were recorded at baseline and at month six. To analyse the data, descriptive statistics and Wilcoxon Signed Rank Test were used. 
RESULTS: A total of 103 overweight/obese women who fulfilled the inclusion criteria were enrolled. Eighteen patients were excluded because of loss to follow up and 85 patients (82.5%) completed the study. Mean age was 47.8±9.1 years. The mean body weight was 82.7±10.8 kg at baseline and it decreased significantly to a mean of 79.9±10.7 kg at month six (p<0.05). Similarly, the mean BMI was 32.1±3.9 kg/m2 at baseline and it decreased significantly to a mean 31.0±3.9 kg/m2 at month six (p<0.05). 
CONCLUSION: By increasing physical activity and acquiring healthy eating habits, a behavioral approach consisting of behavioral modification techniques which can be applied by general practitioners and primary care health professionals can help overweight/obese individuals to lose weight. 

Key words: Overweight, obesity, behavioral approach, primary care.