Geleneksel Türk Halk Müziğinde yörelere özgü müzikal kimlik saptamaları 'Ege bölgesi örneği'
Determination of region-specific musical identities in traditional Turkish Folk Music 'The case of the Aegean region'
Yazar: RECEP YEŞİLYURT
Danışman: PROF. DR. ÜNAL İMİK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Ege bölgesi = Aegean region ; Halk müziği = Folk music ; Kimlik = Identity ; Makamlar = Modes ; Müzik kültürü = Music culture ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Usul = Rhytm ; İcra = Performing

Özet:
Bu araştırma; geleneksel Türk halk müziğinde (GTHM) bölgelerle/yörelerle özdeşleşmiş olan türkülerdeki çeşitli özelliklerin tespiti/tasnifine odaklanmaktadır. Araştırmada; Ege Bölgesi örneklem olarak ele alınmış ve bölgedeki usûllü/sözlü türkülerdeki müzikal özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, TRT tarafından kayıt altına alınmış -ulaşılabilen- 534 türkü çeşitli açılardan incelenmiştir. İncelenen türkülerde usûl, makamsal dizi, yöresel icra özelliklerinin belirlenmesinin yanı sıra illerin halk müziği kültüründeki genel özelliklerden yola çıkarak hem genel olarak bölgenin müzikal karakteristiklerinin hem de bölgedeki illere/yörelere özgü olan müzikal karakteristiklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. 
Araştırma, mevcut durumun belirlenmesine yönelik betimsel bir araştırma olmakla birlikte, kaynak taraması ve doküman incelemesinin kullanıldığı nitel bir model içermektedir. Ayrıca türkülerin tasnif-yorumlama bölümlerinde nicel verilerden de yararlanılmıştır.
Araştırma doğrultusunda; Ege Bölgesi türkülerinde 9/8, 4/4, 9/4'lük usûllerin çoğunlukta olduğu ve makamsal dizi açısından Hüseyni, Uşşak, Karcığar, Hicaz makam dizilerinin yaygın olduğu, incelenen yörelerdeki halk müziği kültüründe illere/yörelere özgü şekillenmiş çeşitli müzikal karakteristiklerin ayrıca bölgedeki illerde GTHM repertuvarı/nazariyatı için önem arz eden türkü türlerinin var olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle bölgedeki illere/yörelere özgü olan müzikal kimliklerin tespitine yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk Halk Müziği, Müzikal Kimlik, Makamsal Dizi, Usûl, Yöresel İcra

Abstract:
The present study focuses on the identification/classification of various features in folk songs that are specific to certain regions/areas in traditional Turkish folk music (TTFM). The Aegean Region was selected as the study sample and it was aimed to identify the musical features in the styled/spoken folk songs in the region. Within the scope of the present study, 534 folk songs that are accessible and archived by TRT were examined from various aspects. In addition to identifying the styles, modal scales and local performance characteristics in the folk songs examined, works were carried out towards determining the musical characteristics that are specific to the provinces/areas in the region based on the general features in the folk music culture of the provinces, as well. 
While the present study is a descriptive study directed towards the determination of the current situation, it also involves a qualitative model in which literature review and document review methods are used.
As a result of the study, it was concluded that styles in 9/8, 4/4 and 9/4 are dominant in the folk songs from the Aegean Region, that the modes Hüseyni, Uşşak, Karcığar and Hicaz are widespread, and that there are types of folk songs in the folk music culture of the regions examined that are of importance for the TTFM repertoire/theoretics in the provinces located in the region as well as various musical characteristics that are shaped indigenously. Based on these results, various suggestions towards the determination of the musical identities that are specific to the provinces/areas in the region were presented.

Keywords: Traditional Turkish Folk Music, Musical Identity, Modal Scale, Style, Local Performance