Melih Cevdet Anday'ın şiirlerinde mitolojik unsurlar
Mythological elements in the poems of Melih Cevdet Anday
Yazar: MERT SEZEN
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN TUNÇ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
1930'lu yıllardan itibaren Türk şiirinin önemli izleklerinden biri hâline gelen
mitoloji, Melih Cevdet Anday'ın da şiir evrenini besleyen temel izleklerden biridir.
Garip'le başlayıp toplumcu çizgiyle devam ettirdiği açık, anlamını kolay ileten poetik
anlayışıyla kaleme aldığı şiirlerinde, mitolojik unsurlara pek fazla yer vermeyen
Anday'ın, şiir anlayışında büyük bir kırılmanın yaşandığı Kolları Bağlı Odysseus'la
(1962) beraber mitolojiyi, kurmuş olduğu yeni şiir evreninin ana bileşenlerinden biri
hâline getirdiği görülür. Yoğun bir şekilde mitolojiden faydalanmaya başladığı Kolları
Bağlı Odysseus'ta Yunan mitolojisinden yararlanan Anday, Göçebe Denizin Üstünde'yle
(1970) beraber mitoloji yelpazesini genişleterek Anadolu ve Mezopotamya
mitolojilerinden de faydalanmaya başlar. Bu şiir kitabıyla mitoloji, Anday şiirinin ana
bileşenlerinden biri hâline gelir. Tekne'nin Ölümü (1975) kitabında geniş mitoloji
birikimine Hint ve Mısır mitolojilerini de ekleyen Anday'ın son şiir kitabı Yağmur'un
Altında (1995) da dâhil olmak üzere Kolları Bağlı Odysseus sonrası tüm şiir kitaplarında
mitolojiden faydalanmayı sürdürdüğü görülür. Bu çalışmada Anday'ın yayımlanan tüm
şiirleri taranarak, şiirlerinde hangi mitolojik unsurlardan faydalandığı saptanmaya
çalışılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda gruplandırmalar yapılmış, bulgulara
açıklamalar ve yorumlar getirilmeye çalışılmıştır. Son olarak Anday'ın mitolojik
anlatılardan yola çıkarak oluşturduğu şiirlerinde, bu anlatıları ne şekilde alımladığı ve
onlara nasıl modern yorumlar getirmeye çalıştığı incelenmiştir.

Abstract:
Mythology, which has become one of the major themes of Turkish poetry since the 1930s, is also one of the main themes that feed the poetry universe of Melih Cevdet Anday. Anday, who did not give much place to mythological elements in his poems, written with a clear, effortlessly conveying poetry savvy, which he started with Odd and continued with a socialist notion, appears to have added mythology with Odysseus Bound (1962), where a great break took place in his understanding of poetry, as one of his its main ingredients of his newly established poetic universe. Benefiting from Greek mythology in Odysseus Bound, where he started to make use of mythology intensively, Anday expanded his range with On the Nomad Sea (1970) and starts to benefit from Anatolian and Mesopotamian mythologies. With said book, mythology becomes one of the main components of Anday poetry. Adding Indian and Egyptian mythologies to his wide range of mythology in his book The Death of the Boat (1975), it is seen that Anday makes use of mythology in all his poetry books after Odysseus Bound, including his last poetry book, Under the Rain (1995). 
In this study, all of Anday's published poems were scanned and it was tried to determine which mythological elements he used in his poems. The findings were grouped and tried to be explained. Finally, how Anday received the mythological narratives and how he tried to bring modern interpretations to them in the poems that he composed based on mythological narratives have been examined.