Ortaöğretim biyoloji ve kimya ders kitaplarında yer alan ortak kavramların disiplinler arası bir bakış ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of common concepts in secondary school biology and chemistry textbooks with an interdisciplinary perspective
Yazar: EZGİ KAYA
Danışman: PROF. DR. ŞENOL ALPAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji dersi = Biology lesson ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Ders kitapları = Textbooks ; Disiplinlerarası yaklaşım = Interdisciplinary approach ; Kavramlar = Concepts ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools

Özet:
Araştırmanın amacı, ortaöğretim biyoloji ve kimya ders kitaplarındaki ortak kavramların belirlenerek, kavramlar arasındaki benzerlik ve farklılıkların disiplinler arası öğretime uygun olarak karşılaştırılması ve öğrencilerin bu ortak kavramları öğrenirken sahip olmaları gereken ön bilgilerin belirlenmesidir.
Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu tarafından onaylanan, 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde okutulan 9, 10, 11 ve 12. sınıf biyoloji ve kimya ders kitapları oluşturmaktadır. Her bir alt probleme cevap vermek amacıyla sözü edilen toplam 8 tane kitapta yer alan üniteler ayrıntılı olarak incelenmiş ve her iki disiplin içerisinde ortak olarak bulunan 56 kavram tespit edilmiştir. 
Çalışmanın sonucunda, ortaöğretim kimya ve biyoloji ders kitaplarında yer alan konu ve kavramların disiplinler arası ilişkilendirmesi yapılmış, kitaplardan alınan alıntılarla örneklendirmelere yer verilmiş ve ortak kavramların öğretimi sürecinde öğrencilerin sahip olması gereken ön bilgiler (konu ve kavramlar) belirlenmiştir. Öğrencilerin sahip olduğu ön bilgilerin kavram öğretimini daha etkili ve anlamlı kılacağı düşünülerek kitapların yazım aşamasında, konu ve ünitelerin her iki disiplin içerisinde dağılımına ve sıralamasına dikkat edilmesi önerilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is to compare the common concepts determined in secondary school biology and chemistry textbooks in terms of their similarities and differences in accordance with interdisciplinary teaching and to identify the foreknowledge that students ought to have while learning these common concepts.
The document review method, which is one of the qualitative research methods, was used in the study. The sample of the study consists of 9th, 10th, 11th and 12th grade biology and chemistry books that were approved by the Ministry of National Education Board of Education and Discipline(Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu ) and taught in the 2019-2020 academic year. In order to answer each sub-problem, the units in the 8 books in question were examined in detail and 56 concepts common to both disciplines were identified.
 As a result of the study, interdisciplinary associations of subjects and concepts in secondary school chemistry and biology books were made, examples are given with quotations from the books and preliminary information (subjects and concepts) that students should have in the process of teaching common concepts has been determined. Considering that the prior knowledge of the students will make the concept teaching more effective and meaningful, it is suggested to pay attention to the distribution and ordering of the subjects and units in both disciplines during the writing phase of the books.