Haluk Baysal - Melih Birsel mimarlık pratiğinin modern mimarlık mirası kapsamında değerlendirilmesi - hukukçular sitesi örneği
An evaluation of Haluk Baysal - Melih Birsel's practice of architecture within the space of modern architecture heritage-an example of hukukçular sitesi
Yazar: SERAP CANOĞLU KOCAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU BÜKEN CANTİMUR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
20. yüzyıl mimarlık mirasının belgelenmesi ve korunması konusuna dikkat çekmeyi amaçlayan bu çalışma; 1950'li yıllardan sonra mimarlık ortamına katkı sağlayan Haluk Baysal ve Melih Birsel'in eserlerini, modern mimarlık mirası kapsamında değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu değerlendirmeyi yaparken, ikilinin özgün örneklerinden biri olan "Hukukçular Sitesi" çalışmanın merkezine alınmıştır. 
Hukukçular Sitesi'nin modern mimarlık mirası kapsamında değerlendirilmesinden, korunması için geliştirilen önerilere uzanan bu çalışmayı yürütürken; öncelikle "Modern mimarlık mirası nedir?", "Modern mimarlık ürünlerinin miras olarak kabul görmesini sağlayan kriterler nelerdir?", "Bu dönem mimarlık ürünlerini diğer miras türlerinden ayıran özellikler nelerdir?', "Koruma kuramının modern mimarlık ürünleriyle kurduğu ilişki nasıl gelişmiştir?", "Modern mimarlık ürünleri nasıl korunmalıdır?" gibi modern mimarlığın koruma kuramı ile arasındaki ilişkiyi ortaya çıkaracak sorulara yanıt aranmıştır.
Bu soruların ardından elde edilen cevaplarla; bu dönem mimarlık ürünlerinin korunması söz konusu olduğunda geliştirilen uygulamaların neler olduğu ve hangi ilkeler üzerinden şekillendiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Kuramın uygulama ile birleştiği noktada, uluslararası alanda yürütülen çalışmalarla ülkemizdeki uygulamalar karşılaştırılmıştır. Türkiye'de gerçekleştirilen koruma ve restorasyon uygulamalarıyla modern mimarlık ürünlerine karşı gerçekleştirilen güncel müdahaleler ele alınarak, ülkemizin modern mimarlık ürünlerine dair sergilediği tutumun bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmelere paralel olarak, koruma yasalarımızın bu dönem mimarlık ürünleriyle kurduğu bağın yeterliliği üzerine tartışmalar yürütülmüştür.
Kuramsal tartışmaların yanı sıra, çalışma kapsamında ele alınan mimarların ve mimarlık üretimlerinin modern mimarlık tarihimiz içerisindeki yerinin doğru tarif edilebilmesi için; 20. yüzyıl mimarlık tarihimize dair üst ölçekte okumalar gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra ürün veren mimarların hangi sosyal ve ekonomik şartlar altında mimarlık mesleğini icra ettikleri ve bu ortamı oluşturan parametrelerin mimarlık ürünlerinin biçimlenişine nasıl etki ettiği üzerine incelemeler yapılmıştır.
Tezin altyapısını oluşturmak üzere bir üst başlıktan başlanarak yürütülen çalışmalar; Hukukçular Sitesi'nin Modern Türk Mimarlığı bağlamında taşıdığı değerlerin farklı parametreler doğrultusunda anlaşılabilmesini sağlamıştır. Uluslararası üslubun rasyonel ve özgün bir örneği olarak Hukukçular Sitesi, ülkemizin mimari gelişim serüveninde ortaya konulan temel taşlardan biridir. Dolayısıyla çalışmanın ana başlığı olarak; ülkemizde siyasal, sosyal alan ile ekonomik, kültürel ve eğitim alanındaki birçok gelişmenin "konut kooperatifçiliği" üzerinde yarattığı etkinin bir öncüsü olarak, Hukukçular Sitesi'nin modern mimarlık mirası kapsamında bir değerlendirilmesi yapılmış, mevcut durumu belgelenmiş ve koruma sorunlarına dair önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study which aims to draw attention to the documentation and protection of the 20th century architecture heritage, targets to evaluate the works of Haluk Baysal and Melih Birsel who contributed to the architecture area after the 1950's within the scope of modern architecture heritage. While making this evaluation, one of the outstanding examples of the couple "Hukukçular Sitesi" is taken to the center of the study.
Throughout the work being proceeded from the evaluation of the "Hukukçular Sitesi" within the scope of the modern architecture heritage to the suggestions developed for protection; first of all the answers to the questions such as "What is the heritage of modern architecture?", "What are the criteria that allow modern architecture products to be accepted as heritage?", "What are the features of this period of architecture products that distinguishes from other heritage typs?", "How the relationship between the conservation theory and modern architecture products developed?", "How should modern products be protected?" that reveal the relationship between modern architecture and conservation theory are sought.
With the answers obtained after these questions, it is tried to understand what practises are developed when it comes to the protection of this period of architecture products and what principles are formed. At the point where the theory is combined with the application, the studies carried out in the international area are compared with the practises in our country. With the conservation and restoration aplications that carried out in Turkey, considering the current interventions against modern architecture products, an evaluation of our country's attitude towards modern architecture products has been made. In parallel with these evaluations, discussions are held on the adequacy of the linkage of our conservation laws with the architecture products of this period.
In addition to institutional discussions, in order to be accurately described the place of architects and architecture productions which handled within the scope of the study in our modern architecture history; upper scale readings on the 20th century architecture history were realized. Fort his purpose, under which social and economic conditions of the architects who gave the product after the second half of the 20th century perform their architecture profession and how these paramters that make up the enviroment affect the shaping of architecture products were researched.
The studies carried out starting from a head piece to from the substructure of the thesis: It has enabled the understanding of the values of the Hukukçular Sitesi in the context of Modern Turkish Architecture in accordance with different parameters. As a national and original example of international style of Hukukçular Sitesi is one of the corner Stones that presented the adventure of architect development of our country. As the main topic of the subject, as a pioneer of many developments in political, social, economic, cultural and educational fields in our country that hasthe impact on the "housing cooperative", Hukukçular Sitesi has been evaluated within the context of modern architecture heritage, documented its current condition and made suggestions on the protection issues.