Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, devlet oluşturma çabaları: Demokrasi ve bağımsızlık arayışında tarihi olayların ve siyasi partilerin rolü
Iraqi Kurdish Regional Government, state-building efforts: The role of historical events and political parties in the search for democracy and independence
Yazar: CUVAN SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KESER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bağımsızlık = Independence ; Demokrasi = Democracy ; Irak = Iraq ; Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi = Iraq Kurdistan Regional Government ; Kürtler = Kurdish ; Siyasi partiler = Political parties ; Tarihsel süreç = Hsitorical process ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi içerisinde yaşayan halk bölgede yıllar boyunca bağımsızlık savaşı vermiş ve söz sahibi olmak için çabalamıştır. Tarihsel süreç ve bölgedeki siyasi aktörler, devlet oluşturma çabalarında en önemli faktörler olmuştur. Belirtilen iki faktör kimi zaman bağımsızlık arayışı ve demokratikleşme sürecini olumlu kimi zaman ise olumsuz etkilemiştir. Bu hususta araştırmanın hedefi Irak Kürt Bölgesel Yönetimi örneği üzerinde demokratikleşme sürecinde tarihi olayların ve siyasi partilerin sürece olumlu ve/veya olumsuz katkılarını incelemektir. Araştırma kapsamında sadece özerk devlet olan IKBY incelenmiş, tarihsel olaylar ve bölgedeki siyasi partilerin bölgedeki demokratikleşme sürecine etkisi araştırılmıştır. Tarihi olaylar ve siyasi partiler dışında demokratikleşme sürecine etki edebilecek diğer aktörler çalışmaya dahil edilmemiştir. 
Araştırma kapsamında William E. Hudson'ın beş maddelik demokrasi göstergeleri kullanılarak nitel veriler oluşturulmuştur. Araştırma, IKBY'nin tarihsel sürecini etkileyen ve kırılma noktası kabul edilen 2003 yılı çerçevesinde gelişmiş, 2003 yılı öncesi ve sonrasında gelişen olaylar olarak birbiriyle bağlantılı iki farklı çalışma sunulmuştur. Bu araştırmanın sonuçları ile "Kuzey Irak'ta bağımsızlık arayışı ve devlet oluşturma sürecinde siyasî partilerin ve tarihsel olayların rolü nedir?" sorusu cevaplanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın soru cümlesi temel alınarak, 1) 1991-2015 yılları arasında IKBY'de hangi partilerin yer aldığı ve hangi partinin daha etkili olduğu, 2) Araştırma kapsamında yer alan tarihi olayların neler olduğu, 3) Bu tarihi olayların rolleri, 4) IKBY'de etkin konumdaki partilerin rolleri, 5) Maxqda Nitel Analiz Programı kullanılarak William E. Hudson'ın beş maddelik demokrasi göstergelerinin her birine 2003 yılı öncesi ve 2003 yılı sonrası kaynaklarda ne kadar vurgu yapıldığı gibi alt sorular cevaplanmaya çalışılmıştır.
Çalışma her ne kadar nitel veriler barındırsa da Maxqda Nitel Veri Analiz Programı kullanılarak araştırmanın güvenilirliği arttırılmaya çalışılmıştır. Araştırılan konuda az sayıda kaynak bulunmasından dolayı çoğu kaynak orijinal dillerinde incelenmiş veya çevrilmiştir.
Bulgu ve sonuçlar, literatür kapsamında yorumlanıp, lisans/lisansüstü öğrencileri, akademisyenler ve siyasi danışmanlara yol gösterici öneriler sunmuştur.

Abstract:
The people living in the Iraqi Kurdish Regional Government have fought for independence in the region for years and struggled to have a right to speak. The historical process and political actors in the region have been the most important factors in state-building efforts. The two factors mentioned sometimes affected the search for independence and the democratization process positively and sometimes negatively. In this respect, the aim of the research is to examine the positive and/or negative contributions of historical events and political parties in the process of democratization through the example of the Iraqi Kurdish Regional Government. The autonomous state KRG and the two actors' effect on the process have been examined within the scope of the research. Apart from the historical events and the political parties, other actors that could affect the democratization process were not included in the study.
Qualitative data were created by using William E. Hudson's five-point indicators of democracy. The research developed within the framework of the historical process of KRG and the year 2003 which was accepted as the breaking point, and two interrelated studies were presented as events developed before 2003 and after 2003. With the results of this research, the question of "What are the role of political parties and historical events in the pursuit of independence and the state-building process?" has been tried to be answered. Based on the main question sentence of the research the sub-questions such as, 1) Which parties were involved in the KRG between 1991-2015 and which party was more effective, 2) What historical events were within the scope of the research, 3) The roles of these historical events, 4) The roles of active parties in the KRG, 5) How much emphasis was placed on William E. Hudson's five democracy indicators in pre-2003 and post-2003 sources by using Maxqda Qualitative Analysis Program has been tried to be answered.
Although the study contains qualitative data, it was tried to increase the reliability of the research by using the Maxqda Qualitative Data Analysis Program. Due to the lack of resources in the subject, most of the sources have been examined in their original language or translated.
Indications and results were interpreted within the scope of the literature and offered guidance suggestions for undergraduate/graduate students, academics, and political consultants.