Preterm eylemde antenatal betametazonuygulanmasının umbilikal, uterin ve ortaserebral arter kan akımı ve fetal biyofizikskorlama üzerindeki etkisi
The effect of antenatal betamethasone on biophysical profile and doppler velocimetry of fetal and uterine arteries and apgar scores in healthy preterm fetuses
Yazar: ZÜAT ACAR
Danışman: DOÇ. DR. ETHEM SERDAR YALVAÇ ; DOÇ. DR. NECİP ÖMER KANDEMİR
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Son adet tarihine bakılmaksızın 37. gebelik haftasından önce sonlanan tüm gebeliklere prematüre doğum denmektedir. Prematüre bebekler tüm yenidoğanların % 10' unu oluşturmakla
birlikte neonatal mortalite ve morbiditenin % 80' i bu grupta görülmektedir.
Neonatal komplikasyonları azaltmak için antenatal dönemde kortikosteroidler yaygın
şekilde kullanılmaktadır. Biz de bu çalışmamızda preterm eylem tanısı konmuş
hastalarda uygulanan antenatal betametazonun intrauterin dönemde fetus üzerinde
yaptığı etkilerin değerlendirilmesini amaçladık. Bu amaçla hastanemizin doğumhane
bölümüne yatırılan preterm eylem tanısı konumuş 40 hasta incelendi. Demografik
özellikler ve Doppler indekslerini karşılaştırmak için kontrol grubu oluşturuldu,
Kontrol grubuna, polikliniğe rutin gebelik takibi nedeniyle başvuran 26-34. gebelik
haftasındaki 40 ardışık gebe dahil edildi. Çalışma grubuna, 26-34. gebelik haftası
anında tek canlı gebeliği olan, membranları intakt, kronik maternal hastalığı olmayan
gebeler alındı. Çalışma grubundaki hastalara önce biyofizik profil ile uterin,
umbilikal ve orta serebral arter kan akımlarının Doppler indekslerine (PI, RI, S/D)
bakıldı. Daha sonra hastalara 24 saat arayla 12 mg betametazon intramuskuler olarak
uygulandı. Uygulamadan sonraki 48. ve 96. saate biyofizik profili ile Doppler
değerlerine tekrar bakılarak başlangıç düzeyi ile karşılaştırıldı. Çalışmanın istatiksel
analizinde, SPSS programı ve bağımsız değişkenlerde T testi kullanıldı. p<0.05
olması halinde istatiksel veriler anlamlı olarak kabul edildi. Demografik açıdan
kontrol grubu ile çalışma grubu arasında anlamlı fark yoktu. Çalışma grubundaki
hastalara betametazon uygulanmadan önce bakılan biyofizik parametreleri normal idi
ve tam puan almışlardı. İlk dozdan sonraki 48. saate fetal hareket 14 hastada (%35)
izlenmedi ve başlangıç düzeyine göre fetal hareketteki azalma istatiksel olarak
anlamlıydı (p<0.05). Fetal solunum hareketi ise 48. saate 31 hastada (%77,5)
izlenmedi, bu değerde başlangıç düzeyi ile karşılaştırıldığında yine istatiksel olarak
anlamlı azalmıştı (p<0.001). Non Stres Test başlangıçta hastaların tümünde reaktif
traseye sahipken, 48. saate 14 hastada (%35) nonreaktif olarak gözlendi ve bu
farklılık başlangıç düzeyi ile karşılaştırıldığında anlamlıydı (p<0.05). Amnion Sıvı
İndeksi ve fetal tonusta ise çalışma boyunca bir değişiklik saptanmadı. Bozulan
biyofizik parametreleri 96. saate tekrar bazal düzeylere döndüğünü gözlemledik.
Çalışma boyunca bakılan umbilikal arter, uterin arter ve middle serebral arter kan
akımlarının Doppler indekslerinde bir bozulma saptamadık. Sonuç olarak antenatal
betametazonun biyofizik parametreleri üzerinde geri dönüşümlü baskılanmaya neden
olduğu ve bunun göz önünde tutularak betametazon uygulanan preterm fetuslarda
biyofizik skorlarındaki 48. saatteki bozulma fetal sıkıntı sanılıp erken bir doğum
kararı verilmemelidir.

Abstract:
Objective: To evaluate the effects of antenatal betamethasone administration on fetal biophysical activities, Doppler flow indices of the fetal and uterine arteries and neonatal apgar scores. Design: Prospective controlled study Setting: Etlik Zübeyde Hanım Women's Hospital Patients: Forty women at risk of preterm delivery between 26-34 weeks gestation were taken as study group. 40 pregnant women with the same demographic characteristics and the same gestational age were taken as controls. Interventions: Patients in study group received two consecutive doses of intramuscular betamethasone 24 hours apart. Fetal biophysical profile and Doppler examinations were performed prior to (0 h), 48 h and 96 h after administration of the first dose. We used Friedmans test and one way analysis of variance of repeated measures All patients were followed until delivery and evaluated for apgar scores Main outcome measures: Effects of antenatal betamethasone administration on fetal biophysical activities and Doppler flow indices. Results: Study and control group were similar in respect to demographic charecteristics and basal doppler values. Biophysical profile were normal before betamethasone in all patients. There was a statistically significant difference in the frequency of absence of body movements in 14(35%) patients at 48 h(P<0.05), absence of breathing movements in 31(77.5%) patients 48 h(P<0.05) and non-reassuring fetal heart rate tracings in 14(35%) patients at 48 h(P<0.05). All the parameters returned to normal at 96 h. None of the Doppler indices was found to be affected by the steroid administration. There was no difference between two groups with respect to the type of delivery Apgar scores Conclusions: Antenatal betamethasone administration can cause a transient suppression of fetal biophysical profile parameters, resulting in decreased biophysical profile scores but doppler indices were found to be unaffected. Awareness of this effect might prevent unnecessary iatrogenic delivery of preterm fetuses.