Açık kalp cerrahisinde ileri hemodinamik yönetim parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the advanced hemodynamic patameters in patients undergoing open heart surgery
Yazar: ANIL KARAAĞAÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KAPLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kalp hastalıkları = Heart diseases

Özet:
Amaç: Koroner Arter Bypass Greft ameliyatı, günümüzde Koroner Arter
Hastalığı'nın ana tedavi yöntemlerinden birisidir ve yaygın olarak Kardiyopulmoner
Bypass altında uygulanır. Hemodinamik parametrelerin önemli dinamik değişikliklere
uğradığı bir operasyon sırasında ve sonrasında hayatı tehdit edebilecek problemlerle
karşılaşılma riski mevcuttur. Günümüzde standart takip ve yönetim parametreleri ile
çoğunlukla başarılı bir hemodinamik yönetim sağlanabilmesine karşın farklı
ölçümlerle hastalarda oluşabilecek problemlerin daha erken saptanabilmesi, yönetimin
daha efektif olması için farklı hemodinamik yönetim prensiplerine yönelik
araştırmalar sürmektedir. Bizim de bu çalışmada amacımız, açık kalp cerrahisi
uygulanan hastalarda ileri hemodinamik parametrelerin kullanılabilirliğini ve bu
parametreler yardımıyla hastalardaki olası problemlerin erken teşhis edilebilirliğini
araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, hastanemizde izole KABG operasyonu uygulanacak
olan hastalarda ileri hemodinamik yönetim parametrelerinin etkinliğini
değerlendirmeyi amaçlayan prospektif ve gözlemsel bir çalışma olarak tasarlandı.
Hastaların demografik verileri, intraoperatif verileri, belirlenen zaman dilimlerindeki
(anestezi indüksiyonu, kardiyopulmoner bypass sonlanımı, yoğun bakım takiplerinde
(yoğun bakım ünitesine geliş anı ve 1,6,12,18. Saatlerde)) hemodinamik verileri ve
hastaların postoperatif takip verileri prospektif olarak kayıt altına alındı. Uygun
yöntemler kullanılarak verilerin istatistiksel analizi yapıldı.
Bulgular: Çalışmamıza %85.7'si (n=30) erkek, %14.3'ü (n=5) kadın olmak üzere
toplam 35 hasta dahil edildi. Yapılan korelasyon analizlerinde; SVV ve PPV arasında
tüm zaman dilimlerinde (p<0.001), PVI ve PPV arasında T1 (p=0.027, <0.05), T2
(p=0.007, <0.05), T4 (p=0.028, <0.05), T5 (p=0.005, <0.05) ve T6 (p=0.05)
ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı. PVI ve PPV değerleri ile
CVP değerleri arasında herhangi bir zaman diliminde istatistiksel olarak anlamlı
korelasyon saptanmadı (p>0.05). DCO2 değerleri ile laktat değerlerinin T0-T3 arasında
yapılan ölçümlerde ters yönde, T3 sonrası ölçümlerde aynı yönde seyrettiği, DCO2 ve
viii
CI değerlerinin seyir grafiği incelendiğinde DCO2 ve CI ölçümlerinin tüm zamanlarda
ters yönde seyrettiği gözlenmiştir. Ancak yapılan korelasyon analizlerinde herhangi
bir zamandaki DCO2 değerleri ile laktat ve CI değerleri arasında istatistiksel olarak
anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Hastalar aritmi varlığına göre iki gruba
ayrılarak yapılan istatistiksel analizlerde, Aritmi gözlenen grupta T0 ve T2
ölçümlerinde DCO2 değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu
saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Çalışmamız sonucunda, literatürde santral venöz basınç ölçümlerinin birçok
faktörden olumsuz etkilendiği, güvenilirliğinin düşük ve yanlış sonuç oranının yüksek
olduğu belirtildiğinden PPV, SVV ve PVI gibi parametrelerin postoperatif dönemde
hastaların volüm dengesini takipte kullanılabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca dPmax ve
CI değerlerinin özellikle trendlerinin, postoperatif erken dönemde sol ventrikül
fonksiyonlarını takipte önemli bir rol oynayabileceğini, DCO2 ölçümlerinin de
postoperatif doku perfüzyonunu değerlendirmede ve komplikasyonları öngörmede
önemli bir role sahip olabileceğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: açık kalp cerrahisi, hemodinamik monitörizasyon, hemodinamik
yönetim

Abstract:
Aim: Coronary Artery Bypass Grafting is one of the main treatment methods of
Ischemic Heart Disease. The procedure is generally carried out with cardiopulmonary
bypass. In this procedure, hemodynamic parameters are remarkably altered and there
is always some risk of life threatening complications. To date, there are quite more
studies being conducted for developing more effective management principles
although adequate hemodynamic management can be achieved with standart
monitoring. Our aim in this study is to investigate the efficiency of advanced
hemodynamic parameters for a better hemodynamic management and for early
diagnosis of the possible complications.
Materials and Methods: The study was designed as a prospective, observational,
non-interventional study in patients undergoing elective isolated Coronary Artery
Bypass Graft operation. The patients' demographical data, intraoperative and
postoperative hemodynamic data were recorded at certain periods (induction of
anesthesia, cessation of cardiopulmonary bypass, admission to the intensive care unit
and after 1st, 6th, 12th, 18th hours of admission to the intensive care unit). Statistical
analysis of these data were performed.
Results: The study was conducted with 35 patients of which 85.7% (n=30) were male
and 14.3% (n=5) were female. There was a strong correlation between SVV and PPV
in all of the recordings (p<0.001). There was statistically significant correlation
between PVI and PPV at time periods T1 (p=0.027, <0.05), T2 (p=0.007, <0.05), T4
(p=0.028, <0.05), T5 (p=0.005, <0.05) and T6 (p=0.05). The CVP values were not
correlated with PPV or PVI at any of the time points. DCO2 and lactate were inversely
related between T0 and T3 periods and directly related after the T3 period although
there was no statistical significance. DCO2 and CI was inversely related in all time
periods but there was also no statistical significance. When the patients were grouped
into two according to arrhytmia; the DCO2 values of Arrhytmia (+) group were
statistically significantly higher than Arrhytmia (-) group.
x
Conclusion: There are many studies in the literature concluding that CVP
measurements are unreliable in the postoperative evaluation of volume status of
cardiac surgical patients. With this study, we state that PPV, SVV and PVI are simple
and effective alternatives for evaluating the volume status of patients. dPmax and CI
measurements, especially in trends, can be important tools for continuously
monitoring the left ventricular functions in the early postoperative period. We also
conclude that, DCO2 measurements can play an important role to evaluate the tissue
perfusion and to detect complications earlier.
Keywords: cardiac surgery, hemodynamic monitoring, hemodynamic management