Allogeneik kök hücre nakli sonrası graft versus host hastalığı gelişen hastalarda posakonazol tedavisinin antifungal etkinliği
Antifungal effectiveness of posaconazol therapy in patients with graft versus host disease after allogeneic stem cell transplant
Yazar: AYŞE ADİLE ÖKTEM
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER KEKLİK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Antifungal ajanlar = Antifungal agents ; Enfeksiyonlar = Infections ; Greft versus host hastalığı = Graft versus host disease ; Hematopoetik kök hücre transplantasyonu = Hematopoietic stem cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Mantar hastalıkları = Mycoses ; Posakonazol = Posakonazol

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Allogeneik Kök Hücre Nakli (AKHN) sonrası Graft Versus Host Hastalığı (GVHH) gelişen hastalarda primer posakonazol profilaksisinin fungal enfeksiyonlara karşı koruyuculuğunun incelenmesi amaçlanmıştır.
Hastalar ve Yöntem: 2010-2020 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Hematoloji kliniğinde AKHN yapılıp GVHH gelişen ve primer posakonazol profilaksisi alan hastaların retrospektif olarak nakil dosyaları ve hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS) üzerinden verileri toplanmıştır. Bu veriler çerçevesinde posakonazol profilaksisi alıp invaziv fungal enfeksiyon (IFI) gelişmeyen ve posakonazol profilaksisine rağmen (breakthrough) IFI gelişen hastalara ait veriler karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil ettiğimiz 76 hastanın 24'ü kadın (%31,6), 52'si erkektir (%68,4). Tüm hastaların yaş ortalamaları 35,75±11,53 (min-max:18-63) dir. Hastalarda en sık gözlenen GVHH tutulumu %72,4 ile deri tutulumu olmuştur. Bunu %59,2 oranı ile karaciğer tutulumu ve %25 ile gastrointestinal sistem (GİS) tutulumu izlemiştir. Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Kurumu/İnvaziv Fungal Enfeksiyonlar Kooperatif Grubu ve Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü Mikoz Çalışma Grubu (EORTC/MSG) konsensus tanımlamalarına göre IFI gelişen 20 hastadan (%26,3) 5'i kanıtlanmış, 6'sı yüksek olasılıklı ve 9'u muhtemel IFI tanısı almıştır. GİS tutulumu olanlarda IFI anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p:0,003). aGVHH evre IV olanlarda istatistiksel olarak anlamlı olmasa da IFI sıklığı daha fazla saptanmıştır. IFI gelişen hastalarda posakonazol kullanım süreleri anlamlı olarak daha kısa saptanmıştır (p:0,004). Hastaların nakil öncesi remisyon durumuna göre IFI remisyonda olanlarda anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p:0,008). Kemoterapi öyküsüne göre idame tedavi alan dirençli hastalarda IFI anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p:0,017). 
Sonuç: IFI, AKHN sonrası önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olmaya devam etmektedir. ECIL (European Conference on Infections in Leukemia: Avrupa Lösemi ve İnfeksiyonlar Konferansı kılavuzlarına göre yüksek riskli hastalarda posakonazol primer profilaksi olarak önerilmektedir. Çalışmamızda hastaların kemoterapi öyküsü, nakil öncesi remisyon durumu, GVHH organ tutulumları, posakonazol kullanım sürelerine göre breakthrough IFI gelişme oranında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır.   
Anahtar Kelimeler: Allogeneik kök hücre nakli, Graft versus Host Hastalığı, Posakonazol, İnvaziv Fungal Enfeksiyon

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the protection of primary posaconazole prophylaxis against fungal infections in patients who developed Graft Versus Host Disease (GVHD) after Allogeneic Stem Cell Transplantation (Allo-SCT).
Materials and Methods: Between 2010 and 2020, the data of patients who developed GVHD after Allo-SCT was performed in Erciyes University Faculty of Medicine Adult Hematology Clinic and received primary Posaconazole prophylaxis were collected retrospectively through the transplant files and hospital information management system. According to these data, the data of patients who received posaconazole prophylaxis and did not develop invasive fungal infection (IFI) and who developed IFI despite posaconazole prophylaxis (breakthrough) were compared.
Results: Of the 76 patients we included in our study, 24 (31.6%) were female and 52 (68.4%) were male. The mean age of all patients was 35.75±11.53 years (min-max: 18-63). The most common GVHD involvement in patients was skin involvement with 72.4%. This was followed by liver involvement with a rate of 59.2% and gastrointestinal system involvement with 25%. According to the consensus definitions of the European Institute for Cancer Research and Treatment/Invasive Fungal Infections Cooperative Group and the National Institute of Allergy and Infectious Diseases Mycosis Working Group (EORTC/MSG) of 20 patients (26.3%) with IFI, 5 were proven, 6 were probable. and 9 were diagnosed with possible IFI. IFI was found to be significantly higher in patients with GIS involvement (p:0.003). Although not statistically significant, the frequency of IFI was found to be higher in patients with aGVHD stage IV. The duration of use of posaconazole was found to be significantly shorter in patients who developed IFI (p:0.004). According to the remission status of the patients before transplantation, IFI was found to be significantly lower in those who were in remission (p:0.008). According to chemotherapy history, IFI was found to be significantly higher in resistant patients who received maintenance therapy (p:0.017).
Conclusion: IFI continue to be an important cause of morbidity and mortality after Allo-SCT. According to the ECIL (European Conference on Infections in Leukemia) guidelines, posaconazole is recommended as primary prophylaxis in high-risk patients. In our study, a statistically significant difference was found in the rate of breakthrough IFI according to chemotherapy history, pre-transplant remission status, GVHD organ involvement, and duration of posaconazole use.
Key Words: Allogeneic stem cell transplantatiton, Graft versus Host Disease, Posaconazole, Invazıv Fungal Infection