Ortaöğretim öğretmenlerinin 21. yüzyıl öğrenen ve öğreten becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between 21st century learner and teacher skills of secondary school teachers
Yazar: AİŞE GÜL YILDIZ POYRAZ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YILDIZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Öğrenen becerileri = Learning skills ; Öğreten becerileri = Teaching skills

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ortaöğretim öğretmenlerinin 21.yy. öğrenen ve öğreten becerilerini kullanım düzeylerini belirlemek, bu becerileri kullanım düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek, 21.yy. öğrenen ve öğreten becerileri kullanım düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek ve 21. yy. öğrenen ve öğreten becerilerini kullanma durumlarına ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemektir.
Karma yöntem kullanılan bu araştırmada açıklayıcı sıralı desen benimsenmiştir. Çalışmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama modeli, nitel boyutunda ise durum çalışması modeli kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunun örneklemi 2021-2022 eğitim öğretim yılında Sivas ili Merkez ilçesindeki MEB'e bağlı resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan ve küme örnekleme yöntemiyle belirlenen 532 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel boyutuna ilişkin çalışma grubu ise 2021- 2022 eğitim-öğretim yılında Sivas ili Merkez ilçesinde ortaöğretim kurumlarında görev yapan ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenen 35 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada nicel veri toplama araçları olarak Orhan-Göksün (2016) tarafından geliştirilen "21. Yüzyıl Öğrenen Becerileri Kullanım Ölçeği" ve "21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Kullanım Ölçeği"; nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ayrıca hem nicel hem de nitel veri toplama araçlarının ilk bölümlerinde öğretmenlerin kişisel bilgilerini ifade edebilecekleri Kişisel Bilgi Formu bulunmaktadır. Araştırmada nicel verilerin analizi için SPSS 23.0 programından faydalanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise NVivo 14 programı kullanılarak içerik analizi ve betimsel analiz yapılmıştır.
Araştırmanın nicel sonuçlarına göre ortaöğretim öğretmenlerinin, 21.yy. öğrenen ve öğreten becerileri kullanım düzeylerinin "iyi" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. 21. yy. öğrenen becerileri alt boyutları arasında en yüksek kullanım düzeyinin "Bilişsel Beceriler"e, 21. yy. öğreten becerileri alt boyutları arasında ise en yüksek kullanım düzeyinin "Onamacı Beceriler"e ait olduğu görülmüştür. 21. yy. öğrenen becerileri "Otonom Beceriler" ve "Bilişsel Beceriler" alt boyutunda cinsiyet değişkenine göre; "Bilişsel Beceriler", "İş Birliği ve Esneklik Becerileri" ve "Otonom Beceriler" alt boyutlarında mezun olunan fakülte değişkenine göre; "İş Birliği ve Esneklik Becerileri" ve "Otonom Beceriler" alt boyutlarında branş değişkenine göre; "İş Birliği ve Esneklik Becerileri" alt boyutunda ise mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. 21. yy. öğreten becerileri "Yönetsel Beceriler", "Teknopedagojik Beceriler" ve "Onamacı Beceriler" alt boyutlarında cinsiyet değişkenine göre; "Yönetsel Beceriler", "Onamacı Beceriler" ve "Teknopedagojik Beceriler" alt boyutlarında mezun olunan fakülte değişkenine göre;  "Üretimsel Beceriler" alt boyutunda eğitim durumu değişkenine göre; "Teknopedagojik Beceriler" ve "Esnek Öğretme Becerileri" alt boyutlarında branş değişkenine göre; "Esnek Öğretme Becerileri" alt boyutunda çalışılan okul türü değişkenine göre anlamlı farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. 
Araştırmanın nitel sonuçlarına göre ortaöğretim öğretmenlerinin 21. yy. öğrenen becerilerinin hangi beceriler olması gerekliliğine ilişkin görüşleri "Bilişsel Beceriler" alt boyutunda en fazla "eleştirel düşünme, iletişim ve araştırma yapma becerileri" olarak; "Otonom  Beceriler" alt boyutunda "öz denetim ve yaratıcı olma becerileri" olarak; "İş Birliği ve Esneklik Becerileri" alt boyutunda en fazla "uyum" becerisi olarak; "Yenilikçilik Becerileri" alt boyutunda ise "yeniliklere açık olma" becerisi olarak tespit edilmiştir. 21. yy. öğrenen becerilerine sahip olmanın kişiye katkıları konusunda ortaöğretim öğretmenlerin görüşleri incelendiğinde, "Duyuşsal Alanda" "saygınlık kazandırma ve mutlu olmayı sağlama"; "Sosyal Alanda" "uyum"; "Bilişsel Alanda" "başarılı olmayı sağlama" katkıları olduğu belirlenmiştir. 21. yy. öğreten becerilerinin hangi beceriler olması gerekliliğine ilişkin ortaöğretim öğretmenlerinin görüşleri "Bilişsel Beceriler" alt boyutunda "mesleki bilgiye sahip olma, üretken olma ve problem çözme becerileri"; "Okuryazarlık Becerileri" alt boyutunda "BİT okuryazarlığı" becerisi; "Sosyal Beceriler" alt boyutunda "iletişim becerisi", "Duyuşsal Beceriler" alt boyutunda "yeniliklere açık olma ve saygılı olma becerileri" ve "Beceri" alt boyutunda ise "mesleki beceri" olarak tespit edilmiştir.  21. yy. öğreten becerilerine sahip olmanın kişiye katkıları konusunda ortaöğretim öğretmenleri "Bilişsel Gelişime", "Duyuşsal Gelişime" ve "Sosyal Gelişime" katkı sağladığını ifade etmişlerdir. Ortaöğretim öğretmenleri öğrenen becerileri kullanımı artıkça öğreten becerileri kullanımının da arttığını vurgulamıştır. Son olarak öğretmenler 21.yy. öğrenen ve öğreten becerileri konusunda farkındalığın artmasını sağlamak için öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesini, lisans programlarına 21. yy. becerileriyle ilgili ders eklenmesini, öğretmenlerin BİT okuryazarlığını geliştirmeye yönelik etkinlikler yapılmasını ve 21. yy. becerileri konusunda sosyal medya platformlarının daha etkili kullanılmasını önermişlerdir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the level of utilization of 21st-century learner and teacher skills among secondary school teachers, to examine whether the utilization of these skills varies according to various variables, to establish the relationship between the utilization level of 21st-century learner and teacher skills, and to ascertain teachers' perspectives on the utilization of 21st-century learner and teacher skills.
In this mixed-method study, an explanatory sequential design was adopted. A relational survey model was utilized in the quantitative dimension of the study, while a case study model was employed in the qualitative dimension. The sample for the quantitative dimension comprised 532 teachers working in official secondary education institutions affiliated with the Ministry of National Education (MoNE) in the central district of Sivas province during the 2021-2022 academic year, determined via cluster sampling. The qualitative aspect of the research involved a study group of 35 teachers from secondary education institutions in the central district of Sivas province during the 2021-2022 academic year, selected using the maximum diversity sampling method. The study employed the "21st Century Learner Skills Utilization Scale" and "21st Century Teacher Skills Utilization Scale," developed by Orhan-Göksün (2016), as quantitative data collection tools, along with a semi-structured interview form developed by the researcher for qualitative data collection. Furthermore, both quantitative and qualitative data collection tools included a Personal Information Form in their initial sections, allowing teachers to provide their personal details. SPSS 23.0 software was used for analyzing quantitative data, while qualitative data analysis involved content analysis and descriptive analysis utilizing the NVivo 14 software.
According to the quantitative results of the study, it was determined that the level of utilization of 21st-century learner and teacher skills among secondary school teachers was rated as "good". Among the sub-dimensions of 21st-century learner skills, the highest level of utilization was observed in "Cognitive Skills", while among the sub-dimensions of 21st-century teacher skills, the highest level of utilization was in "Consenting Skills". Significant differentiation was found in the sub-dimensions of 21st-century learner skills, specifically "Autonomous Skills" and "Cognitive Skills", concerning the gender variable. Similarly, differentiation was noted in "Cognitive Skills", "Collaboration and Flexibility Skills", and "Autonomous Skills" sub-dimensions based on the faculty of graduation. Regarding the branch variable, differentiation was observed in the "Collaboration and Flexibility Skills" and "Autonomous Skills" sub-dimensions. Additionally, variations were identified in the "Collaboration and Flexibility Skills" and "Autonomous Skills" sub-dimensions based on the professional seniority variable. In the context of 21st-century teacher skills, differentiation was observed in the sub-dimensions of "Managerial Skills", "Technopedagogical Skills", and "Affirmative Skills" according to the gender variable. Similarly, differentiation was found in the sub-dimensions of "Managerial Skills", "Affirmative Skills", and "Technopedagogical Skills" based on the faculty of graduation variable. Additionally, the "Productive Skills" sub-dimension showed differentiation based on the educational status variable, while the "Technopedagogical Skills" and "Flexible Teaching Skills" sub-dimensions varied according to the branch variable. Finally, the "Flexible Teaching Skills" sub-dimension displayed differentiation based on the type of school.
According to the qualitative results of the study, secondary school teachers expressed their views on the essential skills that should constitute 21st-century learner skills as follows: "critical thinking, communication, and research skills" in the "Cognitive Skills" sub-dimension; "self-control and creativity skills" in the "Autonomous Skills" sub-dimension; the skill of "adaptation" in the "Cooperation and Flexibility Skills" sub-dimension; and the skill of "being open to innovations" in the "Innovation Skills" sub-dimension. Regarding the contributions of possessing 21st-century learner skills to individuals, secondary school teachers opined that such skills contribute to "gaining dignity and happiness" in the "Affective Domain", fostering "harmony" in the "Social Domain", and facilitating "success" in the "Cognitive Domain". Furthermore, teachers' perspectives on the essential skills constituting 21st-century teacher skills were identified as follows: "having professional knowledge, being productive, and possessing problem-solving skills" in the "Cognitive Skills" sub-dimension; "ICT literacy" in the "Literacy Skills" sub-dimension; "communication skills" in the "Social Skills" sub-dimension; "skills of being open to innovations and demonstrating respect" in the "Affective Skills" sub-dimension; and "professional skills" in the "Skill" sub-dimension. According to secondary education teachers, the contributions of having 21st-century teacher skills extend to "Cognitive Development," "Affective Development," and "Social Development." They emphasized a correlation between the utilization of learner skills and teacher skills, indicating that as learner skills usage increases, so does the usage of teacher skills. Additionally, teachers proposed several recommendations to enhance awareness and proficiency in 21st-century learner and teacher skills, including providing in-service training, integrating a course on 21st-century skills into undergraduate programs, organizing activities to enhance teachers' ICT literacy, and leveraging social media platforms more effectively for discussions on 21st-century skills.