Batman-Hasankeyf-Gercüş-Midyat karayolu güzergâhındaki yüksek şevlerin duraylılıklarının değerlendirilmesi
Assessment of stabilities of steep slope along the Batman-Hasankeyf-Gercüş-Midyat highway
Yazar: AYKUT EKE
Danışman: PROF. DR. ATİYE TUĞRUL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Batman-Gerçüş = Batman-Gerçüş ; Batman-Hasankeyf = Batman-Hasankeyf ; Duyarlılık = Sensitivity ; Hoek-Brown ölçütü = Hoek-Brown criteria ; Kara yolları = Highways ; Kara yolu ulaşımı = Land transportation ; Mardin-Midyat = Mardin-Midyat ; Şevler = Slopes

Özet:
Anadolu topografyası geçirdiği jeolojik evrimi sebebiyle son derece engebeli bir morfolojiye sahiptir. Bu durum, güzergâhları genellikle morfolojiden bağımsız olarak belirlenen mühendislik yapılarının çalışıldığı alanlarda şev yarmalarının oluşmasına sebebiyet vermektedir. Mühendislik yapılarının ömrünü uzatmak ve güvenliği sağlamak amacıyla oluşan bu şevlerin duyarlılığının incelenmesi önemli bir konudur.

Bu bağlamda tez kapsamında Batman ili sınırları içerisinde kalan Batman-Mardin Yolu üzerindeki mevcut karayolunun genişletilmesine bağlı olarak yükseklikleri 60 metrenin üzerinde oluşacak olan şevlerin duraylılıkları farklı analiz programları kullanılarak çalışılması ve analiz programlarının karşılaştırılarak kaya ortamlarındaki şev duraylılıklarının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma alanındaki kireçtaşı kaya birimlerinin jeolojik ve mühendislik jeolojisi çalışmaları yapılarak analizlerde kullanılacak olan ve kaya kütlesini tarif eden dayanım özelliklerinin tespiti yapılmış, parametreler belirlenmiştir.

Kaya ortamında çalışılması sebebiyle analizlerde kaya ortamını daha iyi yansıttığı düşünülen yenilme modeli olan Hoek-Brown yenilme modeli kullanılmış olup analizler RS2 (Phase) ve Plaxis programlarında yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda programların Hoek-Brown yenilme modeli ile çalışmaları kıyaslanmıştır. Bu kıyası çeşitlendirmek adına ise kaya ortamı Plaxis analiz programında Hardening Soil zemin modelinde de analiz edilmiş ve kıyasın nihai sonucuna dahil edilmiştir.

Çalışmanın sonunda Plaxis'teki Hoek & Brown yenilme modeli sonuçlarına göre bölgedeki yüksek şevlerin uzun dönem duraylılık şartlarını sağlamadığı belirlenmiştir. RS2 (Phase) programında Hoek & Brown yenilme modeli ve Plaxis programında Hardening Soil zemin modeli ile yapılan duraylılık analizlerinin sonuçlarına göre ise uzun dönemde duraylı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Due to the geological evolution of the Anatolian topography, it has a highly uneven morphology. This situation leads to the formation of slopes in the areas where engineering structures are determined. Examining the stability of these slopes to extend the life of engineering structures and to ensure safety is an important issue.

Within the scope of the thesis, the stability of the slopes to be over 60 meters on the Batman-Mardin Road which are located within the boundaries of the Batman province, have been studied by using different analysis programs. It is aimed to determine the slope stability in the rock environment by comparing the analysis programs. For this purpose, geological and engineering geology studies of limestone rock units in the study area were conducted. The parameters to be used in the analyzes were determined.

Hoek-Brown failure model which is the reflection model which is thought to better reflect the rock environment was used in the analyzes. The analyses were performed in RS2 (Phase) and Plaxis programs. According to the results, the studies of the programs with the Hoek-Brown failure model were compared. In order to diversify these rocks, rock media was also analyzed in the Hardening Soil model in Plaxis analysis program.

At the end of the study; According to the results of Hoek & Brown failure model in Plaxis, it is determined that high slopes in the region do not meet the stability conditions. Slopes are stable according to the results of the stability analysis performed with the Hoek & Brown failure model in the RS2 (Phase) and the Hardening Soil model in the Plaxis program.