Primer hipertansiyonlu bireylerde telefonla izlemin kan basıncı kontrolü ve ilaç tedavisi uyumuna etkisi
The effect of telephone monitoring on blood pressure control and adherence drug treatment in individuals with primary hypertension
Yazar: DUYGU KES
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ POLAT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, primer hipertansiyonlu hastaların telefonla izleminin kan basıncı kontrolüne ve antihipertansif ilaç tedavisine uyumuna etkisini belirlemek amacıyla yapılmış deneysel bir çalışmadır. Çalışma Karabük/Safranbolu'da bulunan Bağlar Aile Sağlığı Merkezinde yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü için power analizi yapılmış olup, 77 hasta (39 müdahale, 38 kontrol) ile çalışma tamamlanmıştır. Veriler hasta tanıtım formu, kısa mesaj servisi takip çizelgesi, telefonla izlem formu, ilaç tedavisine bağlılık/ uyum öz-etkililik ölçeği kısa formu (İBÖS-KF) kullanılarak yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Müdahale ve kontrol grubuna ilaç tedavisine uyum ve kan basıncı kontrolüne yönelik eğitim verilmiştir. Müdahale grubundaki hastalar çalışmanın 1, 3, 5, 7 ve 10.  haftalarında SMS ile hatırlatma, 2, 4, 6, 8, ve 12. haftalarında telefonla izlem yapılmıştır. Müdahale ve kontrol gruplarına çalışmanın 4, 8, ve 12. haftalarında evlerinde kan basıncı ölçümü yapılmıştır. Araştırma için İl Halk Sağlığı Müdürlüğü'nden, araştırmayı kabul eden bireylerden ve etik kuruldan yazılı izin alınmıştır. Çalışmanın verileri sayı, yüzde, ortalama, pearson ki-kare, independent t testi, paired sample t testi, tek yönlü tekrarlı varyans analizi, Sidak testi ile değerlendirilmiştir. Yapılan istatistiksel analizlere göre İBÖS-KF'nun ön test puan ortalamaları bakımından müdahale ve kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p ˃0,05); ancak son test puan ortalaması müdahale grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).  Müdahale grubunda uygulama sonrası 4.hafta, 8.hafta ve 12.haftadaki sistolik (p<0,05) ve diyastolik (p<0,05) kan basınçları ortalamaları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu saptanmıştır. Telefonla izlem temelli çalışmaların sağlık sistemi destekli olarak büyük örneklem grubu ile etkinliğinin tekrarlanması önerilir

Abstract:
This research was an experimental study to determine the effect of telephone monitoring on blood pressure control and adherance to antihypertensive drug treatment in patients with primary hypertension. It was conducted at the Bağlar Family Health Centre in Safranbolu, Karabük. Power size analysis was performed to determine sample size, and the study was conducted with 77 patients (39 intervention, 38 control). Data was collected by face-to-face interview using a patient description form, an SMS message monitoring table, a telephone monitoring form, and medication adherence self efficacy scale short form (MASES-SF). The intervention and control groups were both given instruction on conformity to drug treatment and blood pressure control. Patients in the intervention group were reminded by SMS in weeks 1, 3, 5, 7 and 10 of the study, and were monitored by telephone in weeks 2, 4, 6, 8 and 12. In weeks 4, 8 and 12 of the study, blood pressure was measured in the patients of both groups. Written permission for the study was obtained from the provincial Public Health Directorate, the individuals who agreed to participate in the study, and the ethics committee. Data was evaluated numerically, as percentages and means, and by the Pearson chi-square, independent t test, paired sample t test, one-way repeated variance analysis and the Sidak test. According to the statistical analysis, no significant difference was found between the intervention and control groups with regard to their pre-test mean scores on the MASES-SF (p>0.05). However, the mean post-test score was found to be significantly higher in the intervention group (p<0.05). After application in the intervention group, mean systolic (p<0.05) and diastolic (p<0.05) blood pressure levels in weeks 4, 8 and 12 were found to be statistically significantly lower than in the control group. It is recommended that studies of the effectiveness of telephone monitoring be repeated with bigger sample groups, supported by the health system.