Tedarikçi seçimi için bütünleşik SBTİ-SMAA-2 metodu uygulaması
Integrated intuitionistic fuzzy preference relation (IFPR) - stochastic multi criteria acceptability analysis (SMAA-2) method for supplier selection
Yazar: AHMET İLBAŞ
Danışman: PROF. DR. FATİH EMRE BORAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tedarik ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık kümeler = Fuzzy sets ; Kabul edilebilirlik = Admissibility ; Sezgisel bulanık mantık = Intuitive fuzzy logic ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; Çok amaçlı karar verme = Multiobjective decision making ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Alternatifler arasından en iyi seçeneğin karar verici (KV)'ler tarafından belirlenmesi zor bir süreçtir. KV'ler, bazen uzmanı olmadıkları bir konuda değerlendirme yapmayarak tercihleri ile diğer KV'leri etkilemek istemezler. Stokastik Çok Kriterli Kabul Edilebilirlik Analizi (SMAA), kriterlere ilişkin bilgilerin eksik olduğu veya karar vericilerin görüş belirtmek istememesi durumunda kullanılan Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemidir. ÇKKV sürecinde, ÇKKV sürecinde, Sezgisel Bulanık Tercih İlişkisi (SBTI), KV'ler karar problemine ait eksik bilgiye sahip oldukları zaman problem hakkındaki görüşlerini ifade etmelerine olanak sağlayan bir yöntemdir. Çalışmada, karar vericilerden SBTI yöntemi ile elde edilen kriter ağırlıkları kullanılarak, stokastik süreçlerden yararlanmak amacıyla SMAA yöntemi JSMAA proğramına entegrasyonu ile SBTI – SMAA-2 yöntemi önerilmiştir. Çalışmanın amacı, SBTİ ile elde edilen KV'lerin kriter değerlendirmeleri ile SMAA yöntemini birleştirerek belirsiz verilerin etkisini azaltmak, özgün bir karar verme süreci planlayarak, tedarikçi seçimi için yeni bir yöntem sunmaktır. Önerilen yöntem, araç kiralama hizmeti tedarikçi seçiminde uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
Determining the best option is a very difficult process. Sometimes, decision-makers (DM) do not want to evaluate their choices for different disciplines in order not to affect the decision group or because they are not field experts. Stochastic Multi Criteria Acceptability Analysis (SMAA) is a preferred Multi Criteria Decision Making (MCDM) method in case the information about the criteria is missing or the decision makers do not want to express their opinions. In the process of MCDM, an Intuitionistic Fuzzy Preference Relation (IFPR) is a method that allows DM's to express their opinions when they have incomplete information about the decision problem. In the study, using the criterion weights obtained from the DMs by IFPR method, the SMAA method was integrated into the JSMAA program in order to benefit from the stochastic processes, and the IFPR – SMAA-2 method was proposed. The aim of the study is to reduce the impact of uncertain data by combining the criteria evaluations of DM's obtained with IFPR and the SMAA method and to offer a new method for supplier selection by planning an independent decision-making process. The proposed method has been applied to the selection of the best supplier for the vehicle rental service and the results of the new method have been evaluated.