COVID-19 döneminde araştırma görevlilerinin uyku kalitesi ve tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality and burnout levels of research assistants during COVİD-19 period
Yazar: ZEHRA ÇETİN
Danışman: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Araştırma görevlileri = Research assistants ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 döneminde Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde görev yapan araştırma görevlilerinde uyku kalitesi ve tükenmişlik düzeyinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Yöntem: Bu çalışmaya 15 Şubat 2021-14 Haziran 2021 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalışmakta olan 378 gönüllü araştırma görevlisi dahil edildi. Çalışmada katılımcılardan 57 sorudan oluşan Sosyodemografik Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeğini içeren anketi yüz yüze veya online (çevrim içi) olarak doldurması istendi.
Bulgular: Çalışmada yer alan 378 araştırma görevlisinin %49,7'si (n=188) kadın, %50,3'ü (n=190) erkekti. Araştırma görevlilerinin ortanca yaşı 28'di. Araştırma görevlilerinin %18,8'i (n=71) mesai şeklinde çalışırken, %74,9'u (n=283) nöbet-mesai şeklinde, %6,3'ü (n=24) nöbet usulü çalışmaktaydı. Araştırma görevlilerinin %89,2'si (n=337) pandemide aktif görev almışken, %10,8'i (n=41) pandemide aktif görev almamıştı. Araştırma görevlilerinin günlük ortalama çalışma süresi ortancası 9 saatti. Araştırma görevlilerinin haftalık çalışma süresi ortancası 75 saatti. Araştırma görevlilerinin pandemide çalışma süresi ortancası 3 aydı.  Araştırma görevlilerinin %24,1'inin (n=91) iyi uyku kalitesine sahip olduğu, %75,9'unun (n=287) kötü uyku kalitesine sahip olduğu tespit edildi. Araştırma görevlilerinin geceleri ortalama uyku süresi ortancası 6,5 saatti ve %54'ü (n=204) 7 saatten az uyurken %46'sı (n=174) 7 saatten fazla uyuyordu. Mesai şeklinde çalışan araştırma görevlilerinin uyku kalitesi nöbet-mesai ve nöbet şeklinde çalışanlara göre daha iyi bulundu(p<0,001). Günlük çalışma süresi 8 saatin üzerinde olanların ve haftalık çalışma süresi 45 saatin üzerinde olanların uyku kalitesi daha kötüydü ve tükenmişlik puanları daha yüksekti(p<0,001). Branşı dışında yapmak istediği başka ihtisas olanlarda, meslektaşlarından yeterince destek gördüğüne inanmayanlarda, hekimliği bırakmayı düşünenlerde, amirleriyle ve çalışma arkadaşlarıyla sorun yaşayanlarda, yapabileceğinden daha fazla iş yaptığını düşünenlerde, iş yerinin fiziki koşullarını yeterli bulmayanlarda uyku kalitesinin daha kötü olduğu tespit edildi. Pandemide görev almanın uyku kalitesini etkilemediği görülürken, tükenmişliği arttırdığı tespit edildi. Mesai şeklinde çalışan araştırma görevlilerinin tükenmişlik puanları nöbet-mesai ve nöbet şeklinde çalışanlara göre daha düşük olarak tespit edildi. Branşı dışında yapmak istediği başka ihtisas olanlarda, ülkemizde mesleğinin geleceğini olumsuz görenlerde, meslektaşlarından yeterince destek gördüğüne inanmayanlarda, hekimliği bırakmayı düşünenlerde, aldığı ücreti yeterli bulmayanlarda, amirleriyle ve çalışma arkadaşlarıyla sorun yaşayanlarda, yapabileceğinden daha fazla iş yaptığını düşünenlerde, iş yerinin fiziki koşullarını yeterli bulmayanlarda tükenmişlik puanları daha yüksek bulundu. Uyku kalitesi kötüleştikçe tükenmişlik puanlarının arttığı görüldü.
Sonuç: Hastaların sağlığından sorumlu geleceğin uzman doktoru olan araştırma görevlilerinin tükenmişlik ve uyku kalitesi yönüyle yakından takip edilmesi, profesyonel destek ihtiyacı olan araştırma görevlilerine gerekli desteğin verilmesi sağlanmalıdır.  
Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Uyku Kalitesi, Araştırma Görevlisi, Pandemi, Tıp Fakültesi

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the sleep quality and burnout level of research assistants working at Selcuk University Faculty of Medicine during the COVID-19 period.
Material and Method: 378 volunteer research assistants working at Selçuk University Faculty of Medicine between February 15, 2021 and June 14, 2021 were included in this study. In the study, the participants were asked to fill out the Sociodemographic Form consisting of 57 questions, the Maslach Burnout Scale and the Pittsburgh Sleep Quality Scale face-to-face or online.
Results: Of the 378 research assistants in the study, 49.7% (n=188) were female and 50.3% (n=190) were male. The median age of the participants in the study was 28 years. 18.8% (n=71) of the study participants were working overtime, 74.9% (n=283) were working on duty, 6.3% (n= 24) was working on a shift basis. While 89.2% (n=337) of the study participants took an active part in the pandemic, 10.8% (n=41) did not take an active role in the pandemic. The median daily working time of the participants was 9 hours. The median weekly working time of the participants was 75 hours. The median working time of the participants in the pandemic was 3 months. It was determined that 24.1% (n=91) of the research assistants participating in the study had good sleep quality and 75.9% (n=287) had poor sleep quality. The median sleep duration of the study participants was 6.5 hours at night, and 54% (n=204) slept less than 7 hours, while 46% (n=174) slept more than 7 hours. The sleep quality of the research assistants working overtime was found to be better than those working on shift-work and shifts (p<0.001). Those with a daily working time of more than 8 hours and a weekly working time of more than 45 hours had worse sleep quality and higher burnout scores (p<0.001). It was determined that sleep quality was worse in those who did not believe they had enough support from their colleagues, who had problems with their supervisors and colleagues, who thought they had more work than they could do, and who did not find the physical conditions of the workplace sufficient. While it was observed that taking part in the pandemic did not affect sleep quality, it was found that it increased burnout. The burnout scores of the research assistants working overtime were found to be lower than those working on shifts and shifts. Burnout in those who have other specializations that they want to do outside of their branch, those who see the future of their profession in our country negatively, those who do not believe that they receive enough support from their colleagues, those who think of quitting medicine, those who do not find the salary they receive enough, those who have problems with their superiors and colleagues, those who think that they do more work than they can do, and those who do not find the physical conditions of the workplace sufficient scores were higher. It was observed that as sleep quality deteriorated, burnout scores increased.
Conclusion: It should be ensured that the research assistants, who are the experts of the future responsible for the health of the patients, should be followed closely in terms of burnout and sleep quality, and the necessary support should be given to the research assistants who need professional support.
Keywords: Burnout, Sleep Quality, Research Assistant, Pandemic, Faculty of Medicine