Türkiye'de devlet vatandaş ilişkileri: Vatandaşların etkin devlet algısı ve beklentileri
State-citizen relationships in Turkey: Efficient state perceptions and expectations of the citizens
Yazar: YASİN TAŞPINAR
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bürokrasi = Bureaucracy ; Devlet = State ; Devlet-halk ilişkileri = Relationships of state-public ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Devlet, bürokrasi, sivil toplum ve vatandaşlar arasındaki etkileşimler, siyasal sistemlerin niteliğini belirlemektedir. Kimi zaman devlet, kimi zaman belirli bir kurallar bütününe göre işleyen idari aygıtın devamlılığı, kimi zaman da tekil ya da çoğul vatandaşlar, uygulanan sistemin odağına oturtulmaktadır. Bu dört temel unsurdan bürokrasi daha çok devletin, sivil toplum ise vatandaşların iradesini yansıtmaktadır. Dolayısıyla bu ilişkiler bütününü devlet-vatandaş ilişkileri düzeyine indirgemek de mümkün görünmektedir. Ne var ki incelenen etkileşimler hangi düzeyde olursa olsun hem devletin gücü hem de vatandaşların memnuniyeti etkin bir sistemin kurulup işletilmesine bağlı olacaktır. Bu bağlamda, devletin vatandaşlar tarafından, vatandaşların da devlet tarafından algılanış biçimi, hem idarenin toplumsal düzene dair uygulamalarına hem de vatandaşların sisteme olan inancına yansımaktadır.
Bu çalışmanın çıkış noktasını da etkin devlet ilkeleri üzerinden söz konusu bu algılara ilişkin fikir edinilmesi oluşturmaktadır. Çalışmada öncelikle devlet, bürokrasi ve vatandaş kavramları incelenmiş ardından başta Türkiye olmak üzere çeşitli ülkelerdeki devlet-vatandaş ilişkileri tarihsel bir açısıyla ele alınmıştır. Bu kapsamda incelenen olay ve olgular, genel olarak günümüze ilişkin çıkarımlarda bulunmak üzere neden-sonuç ilişkileri bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü ise, son bölümde bulgularına yer verilen alan çalışmasında kullanılan soru formlarının temelini oluşturan etkin devlet ilkelerinin açıklanmasına ayrılmıştır.
Çalışmanın son bölümünde, yürütülen alan çalışması bulgularının Türkiye evreni ile uyumlu olması düşüncesiyle hazırlanan iki ayrı soru formundan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Formlardan biri 2003 katılımcıdan oluşan bir örneklem grubuna, ikinci form ise 515 kamu çalışanına uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS (Sosyal Bilimler İstatistik Paket Programı) vasıtasıyla analiz edilmiş, bulgular literatür ışığında değerlendirilmiştir. Çalışmanın kamu politikaları konusunda karar verici ve uygulayıcılara bilgi sağlaması, Türkiye örneğine uygun bir anket oluşturulmasına katkı sağlaması umulmaktadır.

Abstract:
The interactions between state, bureaucracy, civil society and citizens determine the quality of political systems. Sometimes the state, sometimes the continuity of the administrative apparatus functioning according to a certain set of rules and sometimes singular or plural citizens, forms the focus of the system being applied. Among those four main elements, bureaucracy reflects the will of the state, while civil society reflects that of the citizens. Therefore, it seems possible to reduce the whole of those relations to the level of state-citizen relationships. However, regardless of the level of interactions studied, not only the power of the state but also the satisfaction of its citizens will depend on the establishment and operation of an efficient system. In this context, the way the state is perceived by the citizens and that of the citizens by the state, reflects both on the administration's implementations on the social order, and on the belief of the citizens in the system.
The starting point of this work is forming an opinion about that perception through efficient state principles. In the study, firstly the concepts of state, bureaucracy and citizen were examined; and then the state-citizen relations in various countries, including Turkey were dealt through a historical perspective. In this context, the events and the phenomena examined were evaluated in terms of cause and effect relations in order to make contemporary inferences. The third part of the study was reserved for the explanation of effective state principles that form the basis of the questionnaires used in field study in the last section.
In the last part of the study, the data, which was obtained through two separate questions forms prepared in the thought of the findings of the field study being compatible with the universe of Turkey, was analysed. One of the forms was applied to a sample group of 2003 participants and the second form was applied to 515 public employees. The obtained data were analysed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) and the findings were evaluated in the light of the literature. It is hoped to provide information to decision-makers and practitioners in the field of public policy, and to contribute to the creation of a survey compatible with the sample of Turkey.