Kerkük-Dakuk kasabası çömlekçi kilinin sanatsal seramikte kullanımı
Uses of Kirkük-Dakuk town pottery clay in the artistic ceramics
Yazar: DANA SALAHALDIN SHAREEF ALSALIHI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE YALÇIN YASTI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Bilim Dalı / Seramik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dekor teknikleri = Decor techniques ; Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Kil = Clay ; Seramik dekorlama yöntemleri = Ceramic decoration methods ; Seramik dekoru = Decor of ceramic ; Çömlekçi çamuru = Potter clay ; Çömlekçilik = Pottery

Özet:
Seramik ürünlerinin hammaddesi kildir. Kil ise doğanın olmazsa olmaz parçalarında biri olan bir tür toprak çeşididir. Kil, faklı mineralleri içerisinde barındıran yapısı ve kolayca şekillenebilmesinden dolayı yüzyıllar boyunca insanlar tarafından çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Killerden tabak, çanak, bardak gibi yaşamı kolaylaştıran çeşitli mutfak gereçleri elde edilirken, göze ve gönle hitap eden sanatsal çalışmalar da yapılmıştır. Bilhassa seramik sanatının olmazsa olmazlarından olan kil, seramik sanatçılarına farklı sanatsal çalışmaların kapılarını aralamıştır.
Irak Kerkük Vilayeti Dakuk Kasabası civarında bulunan çömlekçi kili yörede bulunan bir kaç atölyenin yanında Cemal Zeyn Abidin ustanın çömlekçi atölyesinde de kullanılmakta ve aynı zamanda bu atölyede kullanıma hazır hale getirilip bölgede yer alan üniversite seramik eğitiminde ana malzeme olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Cemal Zeyn Abidin ustanın çömlekçi atölyesi ve çömlekçi kilinin hazırlanması, kullanımı hakkında araştırma yapılmış ve sonra çömlekçi kilinin fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Bu kapsamda kilin yoğrulma suyu, 900°C'den 1150°C'ye kadar artan sıcaklıklarda 50°C'lik aralıklarla gözeneklilik, su emme, bulk yoğunlukları, ölçülmüş ve yine bu sıcaklıklar için pişme renklerine bakılmıştır. 
Bu çalışmada Kerkük-Dakuk Kasabası çömlekçi kilinin sanatsal seramikte kullanımı incelenmiştir. Farklı pişirim teknikleri ile birbirinden değişik çalışmalar ve astarlama yöntemleri kullanılarak elde edilen sonuçların seramik sanatı ilgililerine bir referans olması amaçlanmıştır. Raku, macho, paperclay, sagar, obvarna gibi pişirim tekniklerinin uygulandığı çalışmada bazı tekniklerde ilk denemede olumlu sonuçlar elde edilirken, bazı tekniklerde daha fazla uygulama yapmak gerekmiştir.
Çalışmanın son kısmında tasarımı yapılan sanatsal seramik objelerde Dakuk çömlekçi kili ve bu kil ile yapılan dekorlama tekniklerinden bir kısmı kullanılmıştır.

Abstract:
The raw material of ceramic products is dark. Clay is a kind of soil which is one of the indispensable parts of nature. The clay has been used for various purposes by people for centuries because of its structure and its shape that can be easily formed in different minerals. While various kitchen utensils such as plates, bowls, cups were made available to facilitate life, artistic works were also made to appeal to the mind and body. In particular, the clay, which is a sine qua non of ceramics art, opens doors of different artistic works to ceramic artists.
Iraq Pottery Kiln located near Dakuk Town, Kirkuk Province, is used in pottery workshop of Cemal Zeyn Abidin beside several workshops located in the region. At the same time, this workshop is used as the main material in university ceramics education in the region. In this study, firstly Cemal Zeyn Abidin master's research on the preparation and use of pottery workshop and pottery kiln was conducted and then the physical and chemical properties of the potter kiln were examined. In this context, the porosity, water absorption, bulk densities,were measured for increasing temperature (900 ° C to 1150 °C).  For these temperatures, the colors of the firing are checked. 
In this study, the use of pottery clay  in Kirkuk-Dakuk Town was investigated in artistic ceramics. It is aimed that the results obtained by using different methods with different firing techniques and lining methods are a reference to the ceramic arts. In the study where the cooking techniques such as Raku, macho, paperclay, sagar, obvarna are applied, some techniques have positive results in the first experiment, and some techniques require alot of applications.
Finally, some of the decorative techniques made with the Dakuk potter's clay and this clay were used in the artistic ceramic objects designed.