Üslü ifadelerde kavram yanılgılarının bilişsel çelişki yoluyla giderilmesi
Elimination of misconceptions in exponential expressions through cognitive conflict
Yazar: MERYEM YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU GÜVELİ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Bilişsel çelişki yöntemi = Cognitive conflict instruction ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education

Özet:
Bu çalışmada üslü ifadeler konusundaki kavram yanılgılarının bilişsel çelişki yoluyla giderilmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılında Rize'nin Fındıklı ilçesinde bir ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi 8. sınıfta öğrenim gören 13 öğrenciden oluşmaktadır. Eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak ön test, son test ve mülakat soruları kullanılmıştır. Öğrencilerde var olan yanılgıları tespit etmek amacıyla ön test uygulanmıştır. En fazla tespit edilen ve diğer yanılgılara da temel oluşturduğu düşünülen 3 kavram yanılgısı seçilmiştir. Bu yanılgıları giderebilmek için bilişsel çelişki yaklaşımıyla ders planı geliştirilmiş ve dört ders saati süren uygulama gerçekleştirilmiştir. Bu ders planı çürütücü metinlerle desteklenmiştir. 2 hafta sonra son test uygulanarak yanılgıların ne kadarının giderildiği tespit edilmiştir. Son test yapıldıktan sonra öğrencilerin bu süreçle ilgili düşüncelerini tespit etmek amacıyla görüşme formu oluşturulmuştur. Literatürden yararlanarak ve alanında uzmanların görüşü alınarak hazırlanan form 4 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Test sonuçları, araştırmacı gözlem notları ve öğrenci mülakatları kullanılıp literatürle karşılaştırılarak üçgenleme veri analizi kullanılmıştır. Bilişsel çelişki yaklaşımının kavram yanılgılarını ortadan kaldırma konusunda etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to eliminate misconceptions about exponential expressions through cognitive conflict. The research was conducted in a middle school in the Fındıklı district of Rize during the 2023-2024 academic year. The sample of the research consists of 13 eighth-grade students. The action research method was used. Pre-test, post-test, and interview questions were used as data collection tools. A pre-test was conducted to identify existing misconceptions among the students. Three misconceptions, which were found to be the most prevalent and fundamental to other misconceptions, were selected. To address these misconceptions, a lesson plan was developed using the cognitive conflict approach, and a four-lesson-hour implementation was carried out. This lesson plan was supported with refutational texts. Two weeks later, a post-test was administered to determine how many misconceptions had been resolved. After the post-test, an interview form was created to capture students' thoughts on this process. The form, prepared using literature and expert opinions, consists of four open-ended questions. Descriptive analysis was used to analyze the data. Test results, researcher observation notes, and student interviews were compared with the literature using triangulation data analysis. It was concluded that the cognitive conflict approach is effective in eliminating misconceptions.