Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve uygulama açığı: Kazakistan vakası
The United Nations Convention on the Rights of the Child and implementation deficit: The case of Kazakhstan
Yazar: AIZHAN MOLDAMURAT
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE DİDEM BUHARİ GÜLMEZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu = UNICEF ; Kazakistan = Kazakhstan ; Normlar = Normlar ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
1989 senesinde Birleşmiş Milletler, küresel çocuk haklarının korunmasında temel bir araç olan Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi'ni  (BMÇHS) kabul etti. Benzersiz olarak, bu Sözleşme zamanında neredeyse evrensel onay alan tek sözleşme idi. Kazakistan, Sözleşmeyi imzalayan ve onaylayan eski Sovyet ülkeleri arasında ilk sırada yer aldı. Dolayısıyla, bu tez çalışması, Kazakistan'daki çocuk hakları sözleşmesinin ilk imzalama aşamasından uygulama aşamalarını değerlendirmeye odaklanmaktadır. 
Normların yayılımı (difuzyonu) yaklaşımı perspektifinden, Kazakistan'ın BMÇHS'ni imzalamada ve uygulamada normların yayılımının zorlama, rekabet, öğrenme ve öykünme mekanizmalarının olası etkisi değerlendirilmektedir. 
Çalışmanın temel amacı, Kazakistan vakası örneğinde ve BMÇHS çerçevesinde uluslararası normların yayılım ve uygulanma mekanizmalarını inceleyerek, Kazakistan'ın bu Sözleşmeyi imzalama ve onaylamadaki motivasyonlarını,  amaçlarını ve maksatlarını anlamaktadır. Şu ana kadar, Kazakistan, çocuk hakları alanında normların yayılımı yaklaşımı ile çalışılmamış bir vakadır. Dolayısıyla, çalışma, gelişmekte olan ülkelerde normların yayılımı literatürüne katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. 
Çalışma sırasında, şu sorular normların yayılımı yaklaşımından tartışılmaktadır: hükümetler kendilerini neden uluslararası kurallara bağlıyorlar ve taahhütlerine ne derece ve hangi koşullarda uyuyorlar? Her bağımsız ülke için geçerli egemenlik bağlamında, uluslararası normlar, yerel yasal uygulamaları ve sosyal davranış kuralları etkiler mi etkilemez mi? Etkiliyorsa bunu hangi koşullarda yapar?
Çalışma analizi, normların yayılımı üzerine çalışılan birincil ve ikincil kaynaklardan, Kazakistan Cumhuriyeti resmi verilerinden, istatistiklerinden, Birleşmiş Milletler, UNICEF, Dünya Bankası gibi uluslararası ve transnasyonal örgütlerin resmi belgelerinden yararlanarak gerçekleştirilmektedir.

Anahtar kelimeler: çocuk hakları, BMÇHS, Kazakistan, normların yayılımı, UNICEF, Dünya Bankası, kurumsal çözülme

Abstract:
In 1989, the United Nations adopted the Convention on the Rights of the Child (UNCRC), a fundamental instrument for the protection of global children's rights. the Convention was the only global document that received nearly universal ratification at that time. Kazakhstan was first among former Soviet countries to ratify the Convention. In this regard, the present thesis focuses on evaluating the initial signing stages of the Convention in Kazakhstan and its implementation phases that reflect certain implementation deficits.
Through the prism of the norms diffusion approach, the mechanisms of the diffusion of norms such as coercion, competition, learning and emulation are evaluated in order to explain Kazakhstan's adoption and implementation of the UNCRC.
The main objective of the thesis is to understand the possible motivations, aims and intentions of the Republic of Kazakhstan in signing and ratifying the UNCRC, through application of various norms diffusion mechanisms. As for today, the children's rights field in the Republic of Kazakhstan remains understudied from the perspective of norms diffusion theory. Accordingly, the last but not least aim of the study is to make contributions to the norms diffusion literature regarding post-Soviet developing countries. 
The following questions arise from the norms diffusion approach: why do governments bind themselves to international rules and to what extent and under what conditions do they comply with their commitments? In the context of sovereignty applicable to each modern independent country, do international norms affect local legal practices and rules of social behavior? If so, under what conditions the normsa re implemented?
Global norm diffusion theory, official data and statistics of the Republic of Kazakhstan, official documents of international and transnational organizations such as the United Nations, UNICEF, and World Bank are used as the primary and secondary sources for the analysis of the thesis.
Keywords: children rights, UNCRC, Kazakhstan, norm diffusion, UNICEF, World Bank, deinstitutionalization