Konjenital kalp hastalığı bulunan çocukların ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesi
The evaluation of oral  health condition and dental care in children with congenital heart disease
Yazar: FATMA SARAÇ
Danışman: PROF. DR. SERA DERELİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Dental mine = Dental enamel ; Diş çürükleri = Dental caries ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Konjenital kalp hastalığı (KKH) ağız-diş sağlığını; hastalığın kendisinin
dişler üzerine olan etkisi, enfektif endokardit riski ve dişlere müdahale gerektiğinde
yapılacak olan tedavinin endikasyonuna etkileri olmak üzere üç ana şekilde
etkilemektedir. KKH'li çocukların ağız ve diş sağlık durumlarını sağlıklı çocuklar ile
karşılaştırdığımız bu çalışma ile KKH'nin ağız ve diş sağlığına etkileri tespit edilerek
literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamız tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışmadır. Tez
çalışmasına sağlıklı ve konjenital kalp hastalığı bulunan 6 ay-18 yaş aralığındaki 581
çocuk dahil edilmiştir. Çocukların mevcut konjenital kalp hastalığının tanısı, boyu, kilosu
ölçülmüş ve saturasyon değerleri not edilmiştir. Ağız içi muayenede ise DMFT/dmft,
PUFA/pufa, OHI-S ve modifiye DDE indekslerine ait veriler kaydedilmiştir. Elde edilen
verilerin istatistiksel analizleri gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızdaki karışık dişlenme çürük indeks skorlar
ortalamalarından DMFSk konjenital kalp hastalığı olan çocuklarda daha yüksekken
(0.031), dfs kontrol grubunda çalışma grubundan daha yüksek olması ile istatistiksel
olarak anlamlı farklılık oluşturmuştur (0.047). Konjenital kalp hastalığı olan çocukların
OHI-S indeksi ortalaması (p<0.001) ve gingivitis bulgusu (p=0.047) sağlıklı çocuklardan
daha yüksektir. Çocuklarda mine defekti görülme oranı konjenital kalp hastalığı olanlarda
%16.5, sağlıklı çocuklarda %4.7 olarak bulunmuştur. Çalışma grubundaki hastaların
saturasyon değeri ortalamasının, mine defekti bulunanlarda (89±8.9) mine defekti
olmayanlardan (95±4.2) daha düşük olması istatistiksel olarak anlamlılık oluşturmuştur
(p=0.03).
Sonuç: Konjenital kalp hastalığına sahip olan çocukların süt ve daimi
dişlenmedeki çürük indeks skorları sağlıklı çocuklarla benzerken, mine defekti
mevcudiyeti ve periodontal hastalığa yatkınlıklarının daha fazla olduğu gözlenmiştir.
Ayrıca mevcut çürüğe ve periodontal problemlere bağlı oluşacak enfektif endokardit riski
de göz önünde bulundurulduğunda pediatrik kardiyologların, pediatristlerin ve çocuk diş
hekimlerinin multidisipliner olarak çalışması gerekliliği önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Konjenital kalp hastalığı, oral sağlık, mine defektleri, diş
çürüğü

Abstract:
Objective: Congenital heart disease (CHD) affects oral-dental health in three
main ways: the effect of the disease itself on the teeth, the risk of infective endocarditis,
and the indication of the treatment to be performed when dental intervention is required.
The purpose of the study which conducted a comparison of the oral and dental health
status in children with or without CHD is to contribute to the literature by determining
the effects of CHD on oral and dental health.
Material and Methods: The present study was conducted in a descriptive and
correlational design. The cases of the study consisted of 581 children aged between 6
months and 18 years who are either healthy or have congenital heart disease. The present
study performed diagnosis and measured height and weight of children with existing
congenital heart disease and saturation values were noted. In the intraoral examination,
data of DMFT/dmft, PUFA/pufa, OHI-S and modified DDE indices were recorded.
Statistical analyzes of the obtained data were carried out.
Findings: The average index scores of caries during mixed dentition in the study
indicated that children with congenital heart disease (0.031) had a higher level of DMFSk,
while dfs was higher in the control group when compared to the experimental group,
resulting in a statistically significant difference (0.047). The mean OHI-S index (p<0.001)
and gingivitis findings suggested that the children with congenital heart disease had a
higher prevelance (p=0.047) when compared to the healthy children. The incidence of
enamel defects in children was determined to be 16.5% in those with congenital heart
disease and 4.7% in healthy children. The mean saturation value of the patients in the
study group was observed to be lower in those with enamel defects (89±8.9 when
compared to those without enamel defects (95±4.2) and this situation led to a statistical
significance (p=0.03).
Conclusion: Children with congenital heart disease and healthy children had
similar caries index scores regarding primary and permanent teeth. However, it was
observed that the presence of enamel defect and their susceptibility to periodontal disease
were higher in children with congenital heart disease. In addition, considering the risk of
infective endocarditis that result from existing caries and periodontal problems, it is
highly important for pediatric cardiologists, pediatricians and pediatric dentists to
collaborate in a multidisciplinary manner.
Key Words: Congenital heart disease, oral health, enamel defects, dental caries