İş davalarında süreç adaleti kuramının etkinliliği, arabuluculuk kurumunun etkisi
In labor cases the efficiency of the procedural justice theory, the impact of the mediation institution
Yazar: ESRA ESER
Danışman: DR. ASLI NANECİ ARICI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İş hayatının kaçınılmaz bir gerçeği olarak farklı görüşler, çıkarlar veya beklentiler nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıklar çatışmalara sebep olmaktadır. Geleneksel olarak, uyuşmazlıkların çözümü için yargı yoluna başvurulurken, son yıllarda alternatif çözüm yöntemlerine özellikle de arabuluculuk kurumuna başvurma eğilimi artmıştır. Bu kapsamda çalışmamızda öncelikle adalet kavramından bahsedeceğiz. Örgütsel adalet kavramını açıkladıktan sonra John Thibaut ve Laurens Walker tarafından ortaya atılan süreç adaleti kuramını arabuluculuk kurumuna daha derin bir anlayış kazandırmak maksadıyla anlatacağız. Sonrasında genel olarak arabuluculuk kurumunu, arabuluculuğun hedeflenen amaçlarına ulaşması için kabul edilen ana prensiplerini anlattıktan sonra özellikle bireysel iş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk uygulamalarından bahsedeceğiz. 
Hukuk sistemlerinin amaçladığı adalete varması yolunda süreç adaleti kuramının kazandırdığı perspektif ile ülkemizde henüz uygulamada yer bulmayan kurum içi arabuluculuk yönteminin uygulanabilirliği anlatılacaktır. Kurum içi arabuluculuğun başka ülkelerdeki uygulamalarına dair açıklamalara yer verilecektir. İşçinin işten ayrıldıktan sonra arabuluculuk yöntemine başvurması dava şartı olarak düzenlenmiş ve uygulanmaktadır. İşçi halen iş yerinde çalışmaya devam ederken çatışma meydana geldiğinde, gayri resmi uyuşmazlık çözümü için ''kurum içi arabuluculuk'' yönteminin uygulanması ile çatışmanın her iki taraf lehine yönetilebileceği sonucu elde edilebilecektir. Kurum içi arabuluculuk ile tarafların kontrolünde olan, çalışmayı sürdürülebilir kılan, çatışma yönetim becerilerini geliştiren, ilişkilerin ve çalışma barışının güçlenmesini sağlayan daha hızlı ve ekonomik bir çözüm yöntemi olarak adaletin sağlanmasına katkı sunacaktır. Tarafların yarışması değil, iş birliği yapma perspektifi kazanması amaçlanmıştır

Abstract:
As an inevitable aspect of business life, conflicts frequently arise due to differing opinions, interests, or expectations. Traditionally, the judiciary has been the primary avenue for resolving disputes, but there has been a growing trend toward alternative resolution methods, particularly mediation. In this study, we first explore the concept of justice, followed by an in-depth examination of organizational justice and John Thibaut and Laurens Walker's procedural justice theory to provide a deeper understanding of the mediation process. After discussing the fundamental principles of mediation and its role in achieving intended outcomes, we then focus on mandatory mediation practices, especially within the context of individual labor disputes.

Furthermore, the study delves into the potential applicability of in-house mediation in Turkey, a method not yet widely practiced, through the perspective offered by procedural justice theory. The analysis includes examples of in-house mediation practices from other countries to provide a comparative view. Currently, Turkish law mandates mediation after an employee leaves a job, but this study suggests that in-house mediation could also be beneficial while the employee is still employed. This approach offers a faster, more economical resolution, enhances conflict management skills, strengthens workplace relationships, and maintains labor peace, ultimately fostering a more cooperative and just work environment.