Ken Loach filmlerinde üçüncü sinemanın izleri üzerine bir inceleme
A study on the marks of the third cinema in Ken Loach's movies
Yazar: EDİP CEVAHİR MOROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE GÜVEN AKDOĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Loach, Ken = Loach, Ken ; Sinema = Cinema ; Üçüncü sinema = Third cinema

Özet:
Sinemanın gerçeklikle olan ilişkisi yüz yılı aşkın tarihinde her zaman karmaşık bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarihsel olarak örneklerine bakıldığında toplumların yönlendirilmesi veya toplumsal gerçekliğin manipüle edilip izleyiciyi başka dünyalara taşımak amacıyla egemenler tarafından kullanılan sinemanın, bu süreç boyunca birtakım politik amaçlar doğrultusunda da halkı bilinçlendiren ve toplumsal gerçekliği anlatan filmleri de ortaya çıkardığı görülebilmektedir.1960'lı yıllarda kavram olarak ilk defa Latin Amerika'da ortaya çıkan, başlangıçta sömürge ve tahakküm altında yaşayan Üçüncü Dünya ile ilişkilendirilen Üçüncü Sinema türü söz konusu bilinçlendirme ve toplumsal gerçekliği yansıtma unsurlarına kolektif üretim tarzı ve izleyiciyi aktif birer mücadelecilere dönüştürme özelliklerini de ekleyerek politik bir alan olarak karşımıza çıkmıştır. Süreç içerisinde hem kapitalizmin kendini değiştirmesi hem de sömürgeciliğin farklı biçimlere bürünmesi karşısında Üçüncü Sinema da farklı coğrafyalarda bambaşka biçemlerle varlığını sürdürmüş, Mike Wayne, Teshome Gabriel, Paul Willemen gibi isimlerin çalışmalarına konu olmuştur. Söz konusu bu isimlerin çalışmalarından yola çıkılarak bu çalışmada Üçüncü Sinema'nın günümüzde auteur veya politik sinema olarak tüketilen filmlerle varlığını sürdürüp sürdürmediği ya da söz konusu bu filmlerin Üçüncü Sinema üzerinden okunup okunamayacağı sorusu Ken Loach'un filmografisi içerisinden seçilen filmler üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda yönetmenin örneklem olarak seçilen Ülke ve Özgürlük (1995), Carla'nın Şarkısı (1996), Ekmek ve Güller (2000), Özgürlük Rüzgarı (2006) ve Ben, Daniel Blake (2016) filmleri Üçüncü Sinema manifestolarından ve çalışmalarından yola çıkılarak nitel yöntemlerden biri olan metin analizi yöntemiyle incelenmiş ve söz konusu bu filmlerin metin ve anlatı bağlamında Üçüncü Sinema izlerini taşıdıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The relationship between cinema and reality has always been a complex field in its history of more than a century. When we look at the examples historically, it can be seen that the cinema used by the sovereigns to guide the societies or to manipulate the social reality and move the audience to imitation worlds. On the other hand, it can be seen that throughout this historical process, cinema has also produced films that raise public awareness and describe social reality in line with some political purposes. The Third Cinema genre, which emerged as a concept for the first time in Latin America in the 1960s and was initially associated with the Third World living who under colony and domination, has added the collective production style and the features of transforming the audience into active combatants to these awareness-raising and social reality reflection elements. In the process, both the transformation of capitalism and the transformation of colonialism into different forms, Third Cinema has continued its existence in different geographies with different styles and has been the subject of works by names such as Mike Wayne, Teshome Gabriel and Paul Willemen. Based on the works of these names in this study, the question of whether Third Cinema continues to exist with films consumed as auteur or political cinema today or whether these films can be read through Third Cinema, has been tried to be answered through the films selected from Ken Loach's filmography. In this direction, the films Land and Freedom (1995), Carla's Song (1996), Bread and Roses (2000), The Wind That Shakes the Barley (2006) and I, Daniel, Blake (2016) are chosen as samples of the directors filmography are among the Third Cinema manifestos and in this study, it was examined by text analysis method, which is one of the qualitative methods. As a result, it has been concluded that these films carry the marks of Third Cinema in their context of texts and narratives.