İlköğretim müzik derslerinin müzik öğretmeni tarafından ve müzik öğretmeni rehberliğinde yürütülmesinin öğrencilerin tutum ve başarılarına etkisi
The effect of conducting primary school music lessons by and under the guidance of a music teacher on students' attitudes and achievements
Yazar: HATİCE BERFİN ÖZGENÇ
Danışman: DOÇ. DR. BİLGEHAN EREN
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Müzik dersi = Music lesson ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim müzik derslerinin müzik öğretmeni tarafından ve müzik öğretmeni rehberliğinde yürütülmesinin öğrencilerin tutum ve başarılarına etkisini belirlemek ve ilköğretim müzik eğitiminde ders çıktısının alınacağı en etkili öğrenim ve iş birliği yönteminin ortaya çıkarılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma bir çalışmadır. Araştırmanın nicel boyutunda; yarı deneysel eşitlenmemiş kontrol gruplu öntest-sontest deseni kullanılmış, araştırmanın 8 haftalık deney süreci seçkisiz örnekleme türlerinden basit seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen bir kontrol ve iki deney grubu ile yürütülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda ise araştırmanın nicel boyutunu desteklemek, sosyal geçerlik verisi elde etmek ve araştırmacının süreç içerisindeki gözlemleri ile araştırmaya derinlik katmak amacıyla betimsel bir yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2023- 2024 eğitim öğretim bahar yarı yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı (devlet) ilkokul 4. sınıfta öğrenim gören 137 öğrenci ve araştırmanın deney gruplarında görev yapmakta olan 4 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır.  Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak; çalışma öncesi ve sonrası müzik dersine yönelik tutumlarını incelemek amacıyla Umuzdaş (2012) tarafından geliştirilen 28 maddelik 5'li Likert düzenlemesi bulunan "Müzik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" ve 4.sınıf müzik dersi öğrenme alanları ele alınarak öğrencinin kazanması beklenilen davranışı kazanıp kazanmadığını ölçmek amacı ile araştırmacılar tarafından geliştirilen başarı testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, deney süreci sonunda Deney 1(a-b) (müzik öğretmeni tarafından) ve Deney 2 (a-b) (müzik öğretmeni rehberliğinde) gruplarının sınıf öğretmenlerine araştırmacılar tarafından hazırlanan açık uçlu sorulardan oluşan sosyal geçerlik sorularını içeren soru formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi ve bağımlı örneklem t testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise sosyal geçerlik soru formu ile toplanan öğretmen gözlem, görüş ve önerilerinden elde edilen veriler betimsel olarak sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, öğrencilerin müzik dersine yönelik tutumlarında ön test ve son test arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiş; ancak, müzik dersine karşı tutumun olumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Sosyal geçerlik soruları doğrultusunda elde edilen bulgular, müzik öğretmeninin ya da rehberliğinin öğrencilerin müzik ders başarılarını artırdığı, kişisel gelişimlerine olumlu katkılar sağladığı ve müzik alanında yetenekli öğrencilerin kendilerini tanıma süreçlerinin olumlu yönde ilerlediğini göstermektedir. Ayrıca, müzik derslerinin öğrencilerin genel motivasyonunu artırdığı ve sosyal, duygusal ve akademik gelişim üzerinde önemli bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Müzik derslerinin müzik öğretmeni tarafından yürütülmesi veya müzik öğretmeninin rehberliğinde yürütülmesinin istatistiksel olarak anlamlı bir fark yarattığı ve öğrenci başarısını artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlara yönelik tartışma ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the impact of primary school music lessons, conducted by a music teacher and guided by a music teacher, on students' attitudes and achievement and to identify the most effective learning and collaboration method for achieving desired outcomes in primary school music education. Currently, according to Article 43 of the Ministry of National Education's regulation on preschool education and primary school education institutions, music lessons are conducted by classroom teachers in Türkiye. Given the current circumstances, this study is considered to contribute to the nationwide primary school educational system.
 The research employed a mixed-methods approach, integrating both quantitative and qualitative methods. A quasi-experimental pretest-posttest design with nonequivalent control groups was used in the quantitative phase. The 8-week experimental process was carried out with one control group and two experimental groups, selected through simple random sampling and one non-random sampling method. In the qualitative phase, a descriptive approach was used to support the quantitative findings, obtain social validity data, and enrich the study with the researcher's observations. The research group comprised 137 fourth-grade students enrolled in a public primary school under the Ministry of National Education of Türkiye during the spring semester of the 2023-2024 academic year, and four classroom teachers were involved in the experimental groups. For the quantitative aspect of the research, data were collected using a researcher-developed achievement test designed to assess whether students had acquired the expected behaviours in the fourth-grade music curriculum and a 28-item 5-point Likert scale: "Attitude Towards Music Course Scale" developed by Umuzdaş (2012) to measure students' attitudes toward music lessons before and after the study. In the qualitative phase, a questionnaire consisting of open-ended social validity questions prepared by the researchers was used for the classroom teachers in Experimental Group 1 (a-b) (lessons conducted by the music teacher) and Experimental Group 2 (a-b) (lessons conducted under the guidance of the music teacher) at the end of the experimental process. An independent samples t-test and a paired samples t-test were used to analyse the quantitative data. For the qualitative data analysis, data from teacher observations, opinions, and suggestions collected through the social validity questionnaire are presented descriptively. 
The research indicated no significant difference in students' attitudes toward music lessons between the pre-test and post-test. However, it was concluded that the overall attitude towards music lessons was positive. The results from the social validity questions revealed that the involvement of a subject matter expert in the lessons increased students' success in music classes, contributed positively toward their personal development, and positively influenced the self-recognition processes of students with musical talent. Additionally, it was found that music lessons increased students' overall motivation and significantly impacted their social, emotional, and academic development. The research also concluded a statistically significant difference in favour of the music teacher-led lessons and lessons guided by a music teacher regarding student achievement. Discussion and recommendations based on the findings are included.