Askeri harcamalar ve ekonomik büyüme ilişkisi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere yönelik bir analiz
The relationship between military spending and economic growth: An analysis for developed and developing countries
Yazar: HALİME DAĞTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE BUZDAĞLI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Askeri harcamalar ve ekonomik büyüme ilişkisi, Benoit'in çalışmasından beri önemli ve farklı görüşlerin meydana getirdiği bir araştırma konusu olmuştur. Çalışmalarda farklı ülke grupları, farklı analiz yöntemleri kullanılmış; sonuçlarda büyük kutuplaşmalar meydana gelmiştir. Soğuk savaş sonrasında milli güvenlik konusunun önemi artmış ve ülkelerin kamu harcamaları arasında askeri harcamaların yüksek paylar aldığı görülmüştür. Bu çalışmada 1992-2022 dönemi ele alınarak 18 gelişmiş ve 19 gelişmekte olan ülke için askeri harcamaların, ekonomik büyüme, jeopolitik risk endeksi (GPR) ve demokrasi endeksi (DI) ile ilişkisi panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. CS-ARDL analizi sonucunda hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde askeri harcamalar ve ekonomik büyüme arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Gelişmiş ülkelerde askeri harcamalar, GPR ve DI arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Gelişmekte olan ülkelerde askeri harcamalar ve GPR arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlenirken, askeri harcamalar ve DI arasında ise anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) nedensellik testi sonucuna göre gelişmiş ülkelerde GPR'den askeri harcamalara doğru bir nedenselliğin olduğu sonucuna ulaşılmış, gelişmekte olan ülkelerde ise nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler: Askeri Harcamalar, Ekonomik Büyüme, Gelişmiş Ülkeler, Gelişmekte Olan Ülkeler, Jeopolitik Risk Endeksi, Demokrasi Endeksi, CS-ARDL

Abstract:
The relationship between military expenditures and economic growth has been a significant and divergent research topic since Benoit's work. Different country groups and different methods of analysis have been used in the studies, resulting in hefty polarization in the results. In the aftermath of the Cold War, the importance of national security increased and it was observed that military expenditures received high shares among the public expenditures of countries. This study analyzed the relationship between military expenditures, economic growth, geopolitical risk index (GPR), and democracy index (DI) for 18 developed and 19 developing countries for the period 1992-2022 using the panel data method.  As a result of CS-ARDL analysis, a positive and significant relationship was detected between military expenditures and economic growth in both developed and developing countries. No significant relationship was found between military expenditures, GPR and DI in developed countries. In developing countries, there is a positive and significant relationship between military expenditures and GPR, while there is no significant relationship between military expenditures and DI. According to the causality test results of Emirmahmutoğlu and Köse (2011), it was concluded that there was a causality from GPR to military expenditures in developed countries, but a causality relationship could not be determined in developing countries.

Keywords: Military Expenditures, Economic Growth, Developed Countries, Developing Countries, Geopolitical Risk Index, Democracy Index, CS-ARDL