2015 sonrası Türkiye'de Afgan düzensiz göçmenler üzerine bir inceleme
Afgan irrority in Turkey after 2015 a study on migrants
Yazar: BAHADIRHAN TAŞCI
Danışman: DR. ZEKERİYA AKDAĞ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski ve çağ açıp kapatacak kadar güçlü bir potansiyele sahip olan göç olgusunun, gelecek dönemlerde de varlığını sürdüreceği ve etkisini fazlasıyla hissettireceği şüphe götürmez bir gerçektir. Tarih sahnesinde toplumlar incelendiğinde göçün çeşitli sebepleri olduğu görülmektedir. Bunlar; güvenlik, iklim şartları, daha verimli topraklara ulaşarak etkin bir şekilde tarım yapma arzusu, diğer toplulukların istilaları vs. olarak sıralanabilir. Diğer taraftan günümüz göç olgusu incelendiğinde de binlerce yıl önce göç hareketlerine neden olan sebeplerin temelde pek değişmediği fakat başka aktörlerin eklendiği görülmektedir. Bu nedenle kadim göçlerden farklı olarak günümüz göç hareketlerinin sonuçları daha hızlı ve etkili bir şekilde hissedilmektedir. Sahip olduğu bu potansiyel gücü nedeniyle göç konusu günümüzde artık birçok ülke gündeminin ilk sıralarında yer almakta ve çoğu ülke özellikle düzensiz göçü ulusal güvenlik tehdidi olarak algılamaktadır. Bu doğrultuda göç alan ülkeler, göç hareketlerine karşı yasal düzenlemeler yapıp hem güvenlik hem de denetim sağlama amacıyla göçmen politikalarında ulusal ve uluslararası anlamda değişikliğe gitmektedir.
Bu kapsamda Türkiye göç politikasında değişikliğe giden ülkelerin başında gelmektedir. Yasalarda yapılan düzenleme ve değişiklikler, yeni kurulan kurumlar, uluslararası düzeyde yapılan göç anlaşmaları ile iş birlikleri bu değişimlere örnek gösterilebilir. Bu revizyonun nedeni özellikle 2011 sonrasında Türkiye'nin maruz kaldığı, başta Suriye olmak üzere Afgan ve Pakistan uyruklu düzensiz göçmenlerin akınlarıdır. Bu denli yoğun düzensiz göç akınının yaşanması neticesinde Türkiye'deki bazı yasal uygulamalar hakkında farklı spekülasyonlar da kendini göstermeye başlamıştır. Suriye uyruklu yabancılarla birlikte çoğunluğunu Afganların oluşturduğu düzensiz göçmenler hakkında bir takım eleştiriler kaçınılmaz olmuştur. Bu eleştiriler Afgan göçmenlerin Türkiye'de kayıt altına alınmadıkları, kontrolsüz bir şekilde ikamet ettikleri ve hiçbir denetime tabi tutulmadıkları ayrıca Türkiye'de sınır dışı mekanizmasının etkin olarak işlemediği yönündedir. Pe ki bu eleştirilerin doğruluk payı nedir? Sanıldığının aksine Türkiye'deki hiçbir yabancı kontrol dışı bırakılmamakta, yabancılara statü verilmesi, idari gözetime alternatif tedbirler uygulanması ve sınır dışı etme mekanizmasının etkin bir şekilde kullanılması söz konusudur.
Anahtar Kelimeler: Afganistan, Düzensiz Göç, Güvenlik, Göç, Türkiye, Yasal Düzenleme.

Abstract:
It is an undoubted fact that the phenomenon of migration, which is as old as the history of humanity and has a strong potential to open and close the era, will continue to exist in the future and will make its impact more felt. When societies are examined on the stage of history, it is seen that there are various reasons for migration. These; security, climatic conditions, the desire to farm more efficiently by reaching more fertile lands, invasions of other communities, etc. can be listed as On the other hand, when today's migration phenomenon is examined, it is seen that the reasons that caused the migration movements thousands of years ago did not change much, but other actors were added. Therefore, unlike the ancient migrations, the results of today's migration movements are felt more quickly and effectively. Due to this potential power it has, the issue of migration is now at the top of the agenda of many countries, and most countries perceive irregular migration as a national security threat. As a result, countries that receive immigration make changes in their immigration policies nationally and internationally in order to provide both security and control by making legal arrangements against immigration movements.
In this context, Turkey is at the forefront of the countries that have changed their migration policy. Regulations and changes made in laws, newly established institutions, international migration agreements and cooperation can be given as examples of these changes. The reason for this revision is the influx of irregular immigrants, mainly Syrian, Afghan and Pakistani nationals, which Turkey has been exposed to, especially after 2011. As a result of such an intense influx of irregular migration, different speculations about some legal practices in Turkey have started to show themselves. There have been some criticisms about irregular migrants, mostly Afghans, along with Syrian foreigners. These criticisms are that Afghan immigrants are not registered in Turkey, reside in an uncontrolled manner and are not subject to any control, and that the deportation mechanism does not work effectively in Turkey. So how true are these criticisms? Contrary to popular belief, no foreigner in Turkey is left out of control.
Keywords: Afghanistan, Irregular Migration, Security, Migration, Turkey, Legal Regulation.