Tasavvuf'ta sahâbe algısı
The perception of companions in sufism
Yazar: SEVDA TEZEL
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL AKKAYA
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sahabe = Sahabe ; Sufi = Sufi ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvuf felsefesi = Philosophy of mysticism ; Tasavvufi yaşam = Mystical life ; İslamiyet = Islam

Özet:
Araştırmamızda, klasik tasavvufî eserlerdeki sahâbe tasavvuruna dair, sûfi müelliflerin
görüşleri ile sahâbe-sûfi ilişkisini ortaya koymaya çalışılmıştır. Tasavvuf ilminin
mihenk taşları sayılmaları, tasavvufi hayata rehberlik etmeleri hasebiyle, tezimizde
klasik eserler tercih edilmiştir.
Sahâbe, İslâm'ın ve Hz. Peygamber'in kalplerinde yarattığı inkişafla, Allah'ın rızasına
ve sevgisine mazhar olmuşlardır. Bu sevginin hakkını veren, fedâkârlıklarla birçok
bedel ödeyen, ubûdiyet-i Muhammediye'den hisse alan sahâbe, yaşayışlarını, Allah ve
Resûlü'nün emri doğrultusunda şekillendirmişlerdir. Kur'ân âyetlerini sindirerek, Hz.
Peygamber'in sünnetine sarılarak, hayatlarını yeniden inşâ eden sahâbe, "Câhiliyye"
halinden sıyrılmış, numûne bir nesil haline gelmişlerdir. İslâm'ın vaz' ettiklerinin,
doğru anlaşılmasına katkı sağlamışlardır. Sûfîler, sahâbenin şerîat ve takvâ ile
bezenmiş yoluna özlem duymuşlar, onların zühd esâslı hayatları gibi bir hayat
yaşamayı hedeflemişlerdir. Sûfî müellifler de bu amaçla eserleriyle, mânevî rehberlik
misyonunu üstlenmişlerdir. Ahlâk ve mâneviyatın toplumda teessüs etmesi, Asr-ı
saâdet ruhunu, ilke ve ideâllerini, kişinin hayatına uygulayabilmesi için, sahâbenin
hayatından mânevî reçeteler sunmuşlardır. Sûfiler, onların ibâdet ve zühd eksenli
hâlleriyle hâllenerek, dünyâyı, âhiret odaklı yaşamak sûretiyle "ümmeten vasata'ya"
dâhil olmayı, hakîki Müslüman'ın bir vecîbesi olarak benimsemişlerdir.
Araştırmamız, Kur'an-ı Kerim ve Sünnet ışığında, tasavvuf klasiklerindeki sûfî
müelliflerin görüşleri doğrultusunda, sûfilerin rehberi olarak görülen sahâbenin,
tasavvufî anlayış ve yaşayış biçimine kaynaklık ve örneklik ettiklerinin tespiti ile
tasavvuf ilmi ile sahâbe arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır.

Abstract:
With the development created in their hearts by the light of Islam and the Prophet
companions, who designed their lives by digesting the verses of the Qur'an and
clinging to the Sunnah of the Prophet, got rid of the state of "Ignorance" and became
a model generation. The commandments of Islam were understood correctly under
their guidance. Sufis longed for the way of the Companions adorned with sharia and
taqwa, aimed to live a life like theirs. For this purpose, Sufi authors undertook the
mission of spiritual guidance with their works. They offered spiritual prescriptions
from the life of the Companions in order for morality and spirituality to be established
in society, for the spirit of the Age of bliss, its principles and ideals to be put into one's
life. "They considered the duty of a true Muslim to be to deal with the state of the
Companions, to learn what they did, to live for the hereafter in this world, and to be
included in the auspicious community".
Our research reveals the relationship between the science of Sufism and the
Companions by determining that they are the source and example of the Sufi
understanding and lifestyle of the Companions.