Serebral küçük damar hastalığında klinik ve radyolojik bulguların endotel disfonksiyonu belirteçleri ile korelasyonu
Correlation of clinical and radiological findings with endothelial biomarkers in cerebral small vessel disease
Yazar: UYGUR TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. FATMA BİRSEN İNCE
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: ADMA = ADMA ; Adezyon molekülleri = Adhession moleculs ; C reaktif protein = C reactive protein ; Endotelyum = Endothelium ; Endotelyum-vasküler = Endothelium-vascular ; PAI 1 = PAI 1 ; Serebral enfarktüs = Cerebral infarction ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; İnme = Stroke ; İnterleukin 6 = Interleukin 6

Özet:
Amaçlar: Serebral küçük damar hastalığı (KDH), beyinde yer alan arter, arteriol, venül ve kapiller damar yatağının farklı etyolojik nedenlerle etkilendiği patolojik süreçleri ifade eder. Bu süreçler arasında en çok üzerinde durulan endotel ile ilgili fonksiyonlardır. Endotelin bir denge içinde çalışan çeşitli fonksiyonları, asimetrik dimetilarjinin (ADMA), plazminojen aktivatör inhibitörü-1 (PAI-1), interlökin-6 (IL6), interselüler adezyon molekülü-1 (ICAM-1) ve C-reaktif protein (CRP) moleküllerinin serum düzeyleri ile gösterilebilir. Bu sayede KDH'nin gelişimi daha iyi ele alınabilir ve böylece gelecekteki tedavi seçenekleri şekillendirilebilir. Gereç ve Yöntem: KDH tanılı hastaların serum örneklerinden ADMA, PAI-1, IL-6, ICAM-1 ve CRP molekülleri değerlendirilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, klinik ve radyolojik tutulumları endotel disfonksiyonu belirteçleri ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Serebrovasküler hastalık, kognitif etkilenme veya bunların dışında değişik klinik bulgularla gelen ve KDH tanısı alan 73 hasta değerlendirilmiştir. İleri yaşın sentrum semiovale düzeyindeki; hipertansiyonun ise bazal gangliyon düzeyindeki genişlemiş perivasküler boşluklar (GPVB) ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca bazal gangliyon düzeyindeki GPVB'nin ADMA ile bağımsız bir şekilde ilişkili olduğu değerlendirilmiştir. PAI-1, kognitif etkilenimi olan hastalarda daha düşük; IL6 ise, semptomatik grupta daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: KDH fizyopatolojisinde endotel disfonksiyonu belirteçleri, hastalığın şiddetine, lokalizasyonuna ve tipine göre farklılık göstermektedir. Bulgularımız, sentrum semiovale ve bazal gangliyon lokalizasyonlarında farklı KDH tiplerinin söz konusu olduğu hipotezi desteklemektedir. Dinamik ve bütüncül bir şekilde ele alınması gereken küçük damar hastalığının olası tedavi seçenekleri için bu özellikler göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Objectives: Cerebral small vessel disease (SVD) refers to the pathological processes that affect the arteries, arterioles, venules, and capillary vessels in the brain by various etiologies. Endothelial functions are mostly emphasized among these etiologies. The various endothelial functions that work in an equilibrium can be evaluated by assesing serum levels of asymmetric dimethylarginine (ADMA), plasminogen activator inhibitor-1 (PAI-1), interleukin-6 (IL-6), intercellular adhesion molecule-1 (ICAM-1) and C-reactive protein (CRP). Thus, pathogenesis of SVD and relationship between endothelial biomarkers can be understood comparehensively. Materials and Methods: ADMA, PAI-1, IL-6, ICAM-1 and CRP were evaluated in the serum samples taken from SVD patients with and without stroke. Demographic characteristics, clinical and radiological findings of the patients were compared with these biomarkers. Results: 73 patients presented with cerebrovascular disease, cognitive impairment or various other clinical features and diagnosed with SVD were evaluated. Advanced age was found associated with enlarged perivascular spaces (EPVS) in the centrum semiovale. Hypertension was found associated with EPVS in the basal ganglia. In addition, EPVS in the basal ganglia was found independently associated with ADMA. PAI-1 was lower in patients with cognitive impairment. IL-6 was higher in the symptomatic patients with stroke. Conclusion: Endothelial dysfunction biomarkers differ in SVD according to severity, localization and type of the SVD. Our findings support the hypothesis that different types of SVD are involved in centrum semiovale and basal ganglia. SVD should be dealt with dynamically and holistically. These features could be considered for future treatment options