Kayıt dışı istihdamın azaltılmasında gelir vergisinin rolü ve etkinliği
The role and effectivenness of income tax on decreasing unregistered employment
Yazar: DOĞAN ÖZEN
Danışman: PROF. DR. KAMİL TÜĞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Gelir vergisi = Income tax ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Kayıt dışı istihdam = Informal employment ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergiler = Taxes

Özet:
Kamu otoritesinin bilgisi dışında gerçekleşen faaliyetler bütününe genel anlamıyla kayıt dışı ekonomi denilmektedir. Bu tür faaliyetler bünyesinde kayıt dışı istihdam olgusunu barındırmaktadır. Nitekim çalışma gücüne sahip kişiler kendi isteklerine bağlı olarak veya istekleri dışında yasal mevzuatın dışında kalabilmektedirler. Bu durum ise bünyesinde birdizi mali, iktisadi ve sosyal sorunları barındırmaktadır. Bu tür sorunların başında kayıt dışı istihdam edilenlerin sosyal güvenlik haklarından yeterince yararlanamamaları gelmektedir. Ayrıca devlet açısından vergi ve sigorta pirimi kayıplarından dolayı mali sıkıntılar da ortaya çıkmaktadır. Ekonomik açıdan ise haksız rekabete neden olan ve ürün standardizasyonunda sıkıntılara yol açan bir ekonomi yapı söz konusu olmaktadır.Kayıt dışı istihdamın varlığı açısından vergisel yüklerin önemli nedenlerden biri olduğu belirtilebilir. Yani devlet kayıtlı çalışan bireyler üzerine ağır vergisel yükler uyguladığı zaman hem çalışan hem de işveren açısından ciddi sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Böyle bir durumda işveren kayıt dışı istihdamı tercih edebilmekte ve çalışan ise vergisel yükten kurtulma çabasından dolayı kayıt dışı kalma yolunu seçebilecektir. Dolayısıyla devletin vergi yüklerini dengeli şekilde dağıtan bir gelir vergisi sistemini oluşturması ve çalışma arzusunu teşvik etmesi gerekmektedir.Bu çalışmada kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı istihdam kavramları üzerinde durulmuş, bunların nedenleri ve etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca çeşitli ülkelerdeki gelir vergisi düzenlemelerinin kayıt dışı istihdamı önleme açısından ne şekilde düzenlendiği ortaya konulmaya çalışılmış ve ülkemizdeki gelir vergisi açısından yapılan düzenlemeler hakkında bilgilere yer verilmiştir. Sonuçta ise kayıt dışı istihdamın azaltılması amacıyla Türk Gelir Vergisi Sisteminin ne şekilde düzenlenmesi gerektiğine yönelik öneriler getirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kayıt dışı istihdam, Kayıt dışı Ekonomi, Gelir Vergisi, Türk Gelir Vergisi Sistemi

Abstract:
Public authority information referred to the informal economy activities that occur outside of the entire general terms. Such activities are within the unregistered employment. Indeed, the people with power of working will be out of legal procedures by their requests or by without their choices. This is the status of the financial, economic and social issues within the some array. At the beginning of this kind of problems in the informal employment is not to have enough social security rights. In addition, due to the loss of tax and insurance pays in terms of State financial difficulties also arise. Economically, causing unfair competition and an economic structure that leads to a product that standardization endured.Unregistered employment is one of the important reasons for the existence of tax loads can be specified. That applies to individuals registered in the State when running heavy loads on both employee and employer tax in terms of serious problems. In such a case the employer is running second in the informal employment preference and whether to get rid of tax path because of the unregistered dating from suspended loads. Hence the State's sales tax to create an income tax system that distributes the loads balanced way and work to promote his desire.In this study, the informal economy and informal employment concepts will be identified, their causes and effects on the great. Also in terms of the income tax regulations in various countries in the informal employment and the way of prevention is organized and information about arrangements in terms of income tax in our country is given. As a result, suggestions are given in what way should the Turkish Income Tax System will be arranged for the purpose of reducing unregistered employment.Keywords: Informal Employment, Informal Economy, Income Tax, Turkish Income Tax System