Epıbrassınolıde ile tohum uygulamalarının tuzluluk stresi koşullarında nohutta bazı çimlenme ve fide gelişim özelliklerine etkileri
The effects of epibrassinolide seed applications on some germination and seedling growth characteristic in chickpea under salinity stress conditions
Yazar: MUSTAFA NACAK
Danışman: PROF. DR. MUHARREM KAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fide büyümesi = Seedling growth ; Nohut = Chickpea ; Tuzluluk = Salinity ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalışma, epibrassinolid (eBR) ile tohum uygulamalarının tuzluluk stresi koşullarında nohudun bazı çimlenme ve fide gelişim özelliklerine etkilerini belirlemek için yürütülmüştür. Çimlendirme denemeleri tarla bitkileri laboratuvarlarında, fide denemeleri ise saksıda sera koşullarında yapılmıştır. İki deneme de 2022 yılında kurulmuştur. Denemede bitki materyali olarak Azkan nohut çeşidi tohumları kullanılmıştır. Çalışmada saf su ve eBR'in farklı dozları (0.5, 1 ve 1.5 µM eBR) ile ekim öncesi tohumlar 6 saat muamele edilmişlerdir. Kontrol grubu tohumlar ile uygulama yapılan tohumlar 3 farklı tuz dozunda (0.0, 8.6 ve 16.3 dS/m NaCl) çimlendirme ve saksı denemelerine alınmıştır.
Laboratuvar denemelerinde, ortalama çimlenme hızı ve fidenin kuru ağırlığında, saksı denemelerinde ise saksı çıkış oranı ve ortalama çıkış süresi özelliklerinde tuz dozları ve tohum uygulamaları arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur. Diğer özelliklerde ise tuz dozları x tohum uygulamaları interaksiyonu önemli olmuştur. Çimlenme hızı %66.11-93.33, çimlenme oranı %71.11-93.33, ortalama çimlenme hızı 3.81-4.36 gün, fide kök uzunluğu 6.24-7.08 cm, fide sürgün uzunluğu 3.49-4.42 cm, fide yaş ağırlığı 4.08-4.85 g, fide kuru ağırlığı 1.032-1.106 g, saksı çıkış oranı %50.22-68.44, ortalama çıkış süresi 10.48-11.86 gün, tuzluluk şiddeti %37.62-41.70, saksı fide uzunluğu 13.14-16.22 cm, saksı fide kök uzunluğu 15.68-18.69 cm, saksı fide yaş ağırlığı 9.36-19.75 g, saksı fide kuru ağırlığı 2.30-375 g ve tuzluluğa tolerans yüzdesi %71-85.9 arasında değişmiştir.
Çalışma sonuçlarına göre nohutta artan tuz dozları çimlenme ve fide gelişim özelliklerini olumsuz yönde etkilemiştir. Tohum uygulamaları tuzluluk zararının azaltılmasında etkili olmuştur. Ele alınan özelliklerde genellikle 1.5 µM eBR dozu en yüksek ortalamalara sahip olmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of epibrassinolide (eBR) seed treatments on some germination and seedling growth characteristics of chickpea under salinity stress conditions. Germination tests were carried out in field crop laboratories, and seedling tests were carried out in pots under greenhouse conditions. Both experiments were established in 2022. Azkan chickpea seeds were used as plant material in the experiment. In the study, seeds were treated for 6 hours before sowing with distilled water and different doses of eBR (0.5, 1 and 1.5 µM eBR). Control seeds and treated seeds were taken into germination and pot experiment at 3 different salt doses (0.0, 8.6 and 16.3 dS/m NaCl). Differences between salt doses and seed applications were found to be significant in the mean germination rate and seedling dry weight in the laboratory experiments, and emergence rate and mean emergence time characteristics in the pot trials. In other characteristics, salt doses × seed applications interaction was important. Germination time 66.11-93.33%, germination rate 71.11-93.33%, mean germination time 3.81-4.36 days, seedling root length 6.24-7.08 cm, seedling shoot length 3.49-4.42 cm, seedling fresh weight 4.08-4.85 g, seedling dry weight 1.032 -1.106 g, pot emergence rate 50.22-68.44%, average emergence time 10.48-11.86 days, salinity 37.62-41.70%, pot seedling length 13.14-16.22 cm, pot seedling root length 15.68-18.69 cm, pot seedling fresh weight 9.36- 19.75 g, potted seedling dry weight 2.30-375 g and salinity tolerance percentage ranged between 71-85.9%. According to the results of the study, increasing salt doses in chickpeas affected the germination and seedling growth characteristics negatively. Seed applications were effective in reducing salinity damage. Generally, the 1.5 µM eBR dose had the highest averages for the characteristics discussed.