Akne vulgarisli hastaların sosyodemografik karakteristikleri ve akne risk faktör analizi
Sociodemographic characteristics of acne vulgaris patients and acne risk factor analysis
Yazar: AYÇA ALAN ATALAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCAN KARABACAK
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Aile = Family ; Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Bu epidemiyolojik çalışmanın amacı akne vulgarisli hastaların sosyodemografik özelliklerini, akne risk faktörlerini ortaya koymak, henüz tam olarak açıklığa kavuşturulamamış VKİ (Vücut kitle indeksi), diyet faktörleri, kişisel alışkanlıklar, mevsimsel değişiklikler, yüz yıkama-akne ilişkisini irdelemek; kullanılan tedaviler, akne tipleri ve şiddetini değerlendirmek; akne tedavisine katkı sağlayabilecek çıkarımlarda bulunabilecek veriler elde etmektir. 
Çalışmaya GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Dermatoloji Polikliniğine başvuran 841 akne vulgarisli hasta ve 485 kontrol grubu dahil edildi. Hastaların tanımlayıcı bilgiler, akne aile öyküsü, kişisel alışkanlıklar, diyet faktörleri, VKİ, akne şiddeti, lezyon süresi, tutulum alanı ve daha önceki tedavilerine yönelik anketler tek dermatolog tarafından dolduruldu. 
Akne vulgarisli hastalarda akne vulgaris aile öyküsü pozitifliğine daha sık rastlandı. Aile öyküsü pozitif olan kişilerde aknenin daha erken yaşta başladığını, aynı zamanda tutulan aile bireyi sayısı arttıkça akne başlangıç yaşının düştüğünü gözledik. Aile öyküsü pozitif olan akne vulgarisli hastalarda akne şiddetinin daha fazla olduğunu saptadık. 
Çalışmamızda akne vulgarisli hastaların çoğunluğu orta şiddette akneliydi. Erkeklerde akne şiddeti ortalaması kadınlardan daha yüksek olarak bulundu. Erişkin aknesi ve geç başlangıçlı aknenin kadınlarda daha sık olduğu gözlendi.
Ortalama lezyon süresinin, kadınlarda erkeklerden daha uzun olduğu saptandı. Lezyon süresi uzadıkça hastaların daha fazla tedavi alma eğiliminde oldukları gözlenmiştir. 
Akne vulgarisli hastalar kontrol grubuna göre daha az sigara, daha fazla alkol tüketmekteydi. Sigara, alkol tüketimi-akne şiddeti ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.
Akne vulgarisli hastaların daha sık kozmetik bir temizleyiciyle yüzlerini temizledikleri saptandı. Akne şiddeti arttıkça yüz temizleme sıklığının arttığı gözlendi.
Makarna, pasta/kek, çikolata, yağsız süt ve yoğurt tüketiminin fazla oluşunun akne oluşumunu tetikleyici etkisi olabileceği saptandı. Balık, peynir, sebze tüketimi azaldıkça akne şiddetinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı gözlendi.
Akne vulgarisli hastaların %64,2?sinin daha önce topikal veya sistemik tedavi aldığını saptadık.Kadınların erkeklere göre daha sık topikal tedavi aldığı gözlendi.Şiddetli aknesi olanların daha sık tedaviye başvurduğu gözlendi. Ayrıca akne için tedavi almış olanlarda hastalık, tedavi almayanlara göre daha erken yaşta başlamıştı.
Akne ve diet ilişkisi henüz kanıtlanamamış olmakla beraber belirli gıdalarla akne şikayetinde alevlenme tarifleyen kişilerin söylemleri göz ardı edilmemelidir. Elde edilen veriler aknenin multifaktöriyel ve yüksek derecede kalıtsal bir hastalık olduğunu  göstermektedir. Akne vulgaris, zayıf beden algısı, düşük benlik saygısı, sosyal geri çekilme ve depresyon gibi birçok psikolojik probleme yol açabilmektedir. Akne vulgarisli birçok hasta, effektif tedavinin düzenlenebileceği bir uzmana yönlendirilene kadar yıllar geçebilmektedir. Akne vulgaris oluşumu etkileyen faktörleri bilmek hastalığın oluşumunu engelleme konusunda yardımcı olabilir. Akne vulgarisli hastaların erken dönemde bir dermatolog tarafından değerlendirilerek uygun tedavisinin sağlanması ortaya çıkabilecek sekelleri önleme açısından oldukça önemlidir. Tüm bu nedenlerle akne vulgaris bir toplum sağlığı sorunu olarak algılanmalıdır. Etyopatogenez, tanı ve tedavi konusunda katkı sağlayabilecek yeni çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to reveal the sociodemographic characteristics of acne vulgaris patients and acne risk factors, explicate the assumption that acne is affiliated with BMI, diet, personal habits, seasonal changes, face cleansing habits, assess previously used theraphies, acne types and grades and obtain data which contributes to acne theraphy.
841 acne vulgaris patients and 485 control patients who were admitted to the Dermatology Department of the GATA Haydarpaşa Training Hospital were included in the study. All patients assisted by a single dermatologist completed a survey; which included descriptive information, family history of acne, personal habits, dietary factors, BMI, acne grade, lesion duration, affected area and previously used theraphies.
Acne vulgaris patients had more frequent family history of acne than the control patients.  Patients with a positive family history of acne suffered from it at an earlier age; furthermore it is observed that the patients showed acne at a younger age when the number of affected family members increased.  Acne grades were also higher on acne vulgaris patients who had positive family history.
Majority of the acne vulgaris patients included in the study had moderate acne. The mean acne severity was greater in male patients than females.  Adult acne and late onset acne incidence were greater in females. Mean lesion duration was longer in females.  Patients who had longer lesion durations received more theraphy. Mean lesion duration was longer in females. Patients who had longer lesion durations received more therapy. 
Acne vulgaris patients consumed less cigarettes and more alcohol then the control patients.  Cigarette and alcohol consumption did not show a statistical correlation with acne severity.
A greater number of acne vulgaris patients were surveyed to clean their faces with cosmetic cleansers.  The face cleansing frequency increased with acne severity.
Pasta, cakes, chocolate, skimmed milk and yoghurt consumption was observed to increase acne presence. Decreased consumption of fish, cheese and vegetables increase the presence of acne.
64.2% of acne vulgaris patients were observed to have topical or systemic theraphy.  Female patients received topical theraphy more than male patients.  Patients with a severe case of acne received more theraphy.  Additionaly, acne appeared at an earlier age on patients who received acne theraphy.
Althought a relationship between acne and diet has not been established acne exacerbation through consumption of certain food types as reported by patients should not be overlooked. Data obtained shows acne is a multifactorial and highly inheritable disease. Acne vulgaris can cause psychological problems such as low self-esteem, poor body image, social withdrawal, and depression. Patients may suffer from acne for years before seeing a specialist for effective therapy. Knowing factors affecting ethiopathogenesis of acne can help in preventing the disease. Early evaluation and therapy of patients with acne can help prevent the occurrence of sequelae. Acne vulgaris must be taken as a community health problem. There is need for new studies contributing to ethiopathogenesis, diagnosis and therapy of acne.