Türkiye'de e-ticaret yapan işletmelerin sınır ötesi faaliyetlerini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Analysis of factors affecting cross-border operations of enterprises carrying out e-commerce in Turkey
Yazar: TUĞBA ÖZBEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA BAYRAKDAROĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process ; Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Sınır ötesi iş birliği = Cross-border cooperation ; Ticaret = Trade ; Uluslararası pazarlar = International markets ; Uluslararası ticaret = International trade ; Uluslararasılaşma = Internationalization ; Yeni ekonomi = New economy

Özet:
E-ticaretin küresel hacmi ve Türkiye'nin mevcut e-ticaret potansiyeli düşünüldüğünde, işletmelerin bu potansiyeli fırsata çevirmeleri hem işletmeler açısından hem de Türkiye'nin ekonomik gelişimi açısından oldukça önemli olmaktadır. Bu tez çalışmasında, küresel e-ticaretin önemine istinaden e-ticaret kavramının sınır ötesi bir faaliyet aracı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede çalışmada, Türkiye'de e-ticaret yapan işletmelerin sınır ötesi faaliyetlerini etkileyen faktörler ve bu faktörlerin süreç üzerindeki önem dereceleri belirlenmiştir. 
Çalışmanın araştırması kapsamında, e-ticareti birçok açıdan temsil ettiği düşünülen uzman kişilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu görüşmelerde sınır ötesi e-ticareti etkileyen kriterler, karar verme sürecindeki belirsizlikleri giderebilmek ve AHP'nin dezavantajlarını yok edebilmek amacıyla çok kriterli karar verme tekniklerinden bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Araştırma kapsamında 4 ana kriter ve bu kriterlere ait toplam 17 alt kriter değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Türkiye'de e-ticaret yapan işletmelerinin sınır ötesi faaliyet süreçlerini etkileyen en önemli ana kriterin pazara ilişkin kriterler olduğu bulunmuştur. Ana kriterler kendi içerisinde değerlendirildiğinde, organizasyonel yapıya ilişkin en önemli kriterin finansal yapı; operasyonel sürece ilişkin en önemli kriterin ürün; pazara ilişkin en önemli kriterin hedef pazar yapısı ve çevreye ilişkin en önemli kriterin rekabet kriteri olduğu görülmüştür. Alt kriterler kendi içerisinde değerlendirildiğinde ise hedef pazar yapısı kriterinin 17 alt kriter içerisinde en önemli kriter olduğu tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: E-ticaret, Sınır ötesi e-ticaret, Küreselleşme, Uluslararasılaşma, Yeni ekonomi,Bulanık AHP.

Abstract:
When the global volume of e-commerce and Turkey's current e-commerce potential are considered, the use of potential of the enterprises are very important both in terms of business and economic development of Turkey. In view of the importance of global e-commerce concept, it is aimed to be evaluated e-commerce concept as a cross-border operation tool in this thesis study. In this framework, the factors affecting the cross-border operations of enterprises carrying out e-commerce in Turkey and the importance on the process of these factors have been determined. 
Within the scope of the study, interviews have been conducted with experts who are considered represent e-commerce in a versatile way. In these interviews, the factors affecting cross-border e-commerce have been analyzed using the Fuzzy Analytic Hierarchy Process (AHP), which is one of the Multi-Criteria Decision Making methods, in order to eliminate uncertainties of decision problem and the disadvantages of AHP.
Within the context of the research, four main criteria and seventeen sub-criteria of these criteria have been evaluated. According to the research findings, it has been determined that the most important main criterion affecting the cross-border operations of enterprises carrying out e-commerce in Turkey is the market-related criteria. When the main criteria have been evaluated within themselves, it has been identified the most important criterion regarding the organizational structure is financial structure; the most important criterion regarding the operational process is product; the most important criterion for the market is target market structure and the most important criterion for the environment is competition. When the sub-criteria are evaluated within themselves, it has been determined that the target market structure criterion is the most important criterion among 17 sub-criteria.



Keywords: E-commerce, Cross-border e-commerce, Globalization, Internationalization, New economy, Fuzzy AHP.