İlköğretim okullarında müdürlerin yönetsel etkililiği ve okul iklimi ile öğrenci kontrol ideolojileri arasındaki ilişki
The relationship between school principal manegerial effectiveness and school climate with pupil control ideologies in elementary schools
Yazar: FATMA BAYRAM YAMAN
Danışman: PROF. DR. AHMET AYPAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Müdürler = Directors ; Okul iklimi = School climate ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel etkinlik = Managerial effectiveness ; Öğrenci kontrol eğilimi = Locus of control on students ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Ülkemizde yapılan öğrenci kontrol ideolojileri ile ilgili çalı?malara katkı sağlama dü?üncesi ile yürütülen bu ara?tırmanın amacı, ilköğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin, öğrenci kontrol ideolojileri ile okul iklimi ve okul müdürlerinin yönetsel etkililiğini algılama düzeyleri arasındaki ili?kiyi belirlemektir. Ara?tırmanın çalı?ma grubu, ?negöl ilçesinde bulunan kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 296 ilköğretim öğretmeninden olu?mu?tur. Çalı?mada veri toplama aracı olarak Willower, Eidel ve Hoy (1967) tarafından geli?tirilen Öğrenci Kontrol ?deolojisi Envanteri (PCI), Richard L. Andrevs (1970) tarafından geli?tirilen Washington Müdür Değerlendirme Envanteri (WPEI) ile Halpin ve Croft (1963) tarafından geli?tirilen Örgütsel ?klim Betimleme Anketi (OCDQ) kullanılmı?tır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde korelasyon, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis - H testleri t- testi, Varyans analizi (ANOVA) ve Çoklu Kar?ıla?tırma (Multiple Comparisons) testi (Scheffe) uygulanmı?tır. Ara?tırma bulgularından elde edilen sonuçlar genel olarak a?ağıdaki gibi özetlenebilir:? Çalı?maya katılan öğretmenler öğrenci kontrol ideolojilerinde çoğunlukla gözetimci kontrol ideolojisine sahiptir.? Okul iklimi boyutlarından sadece öğretmenler arasındaki samimiyet ile öğrenci kontrol ideolojileri arasında ili?ki bulunmaktadır.? Müdürlerin yönetsel etkililiği ile öğretmenlerin öğrenci kontrol ideolojisi arasında anlamlı ili?ki tespit edilmemi?tir. ? Müdürlerin yönetsel etkililiği ile okul ikliminin samimiyet boyutu arasındaanlamlı ili?ki tespit edilmi?tir. ? Öğretmenlerin öğrenci kontrol ideolojileri ile demografik özellikleri arasındaki ili?ki incelenmi?; öğretmelerin görev yaptıkları öğretim kademesi ve bran?larına göre anlamlı farklılık tespit edilmi?tir. Anahtar Kelimeler: Öğrenci kontrol ideolojisi, gözetimci kontrol ideolojisi, insancıl kontrol ideolojisi, okul iklimi, müdürlerin yönetsel etkililik.

Abstract:
The purpose of this study, which aims to make contribution to the research area of pupil control ideologies, is to determine the level of elementary school teachers ?perception about the relationship between school principal managerial effectiveness and school climate with pupil control ideologies. The sample of the study consisted of 296 elementary school teachers were chosen by a conveniencesampling. As data collection tools the Pupil Control Ideology (PCI) which was developed by Willower, Eidel and Hoy (1967), the Washington Principal Evaluation Inventory (WPEI) which was developed by Richard L. Andrevs (1970) and Organizational Climate Description Questionnaire (OCDQ) which was developed by Halpin and Croft (1963) were used. Correlation, Mann-Whitney U and KruskalWallis H tests, analysis of variance (ANOVA) and multiple comparisons tests were used for the analysis of data. The results of research findings can be summarized as follows: ? The teachers involved in this study generally have custodial control ideology in their student control ideologies. ? There is only a significant relationship between the teacher sincerity with pupil control ideology in the dimension of school climate.? There is no statistically significant relationship between school principal managerial effectiveness and teachers? pupil control ideologies.? Although there is statistically significant relationship between school principal managerial effectiveness and all the variables of school climate, there is no significant relationship with sincerity.? Difference between teachers? pupil control ideologies with teachers? demographic characteristics were examined; there is statistically significant difference between school level and teacher specialization. Key Words: Pupil control ideology, custodial control ideology, humanisticcontrol ideology, school climate and principal manegerial effectiveness.