Yoğun egzersiz stresi oluşturulan ratlarda melatonin ve askorbik asidin kaslarda oluşan DNA hasarı ve oksidatif stres üzerine etkileri
Effects of melatonin and ascorbic acid on DNA damage and oxidative stress emerging in muscles in rats on which intensive exercise stress was created
Yazar: ÖZTÜRK AĞIRBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECİP FAZIL KİSHALI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Spor = Sports
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; DNA hasarı = DNA damage ; Egzersiz = Exercise ; Melatonin = Melatonin ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Amaç. Bu çalışmanın amacı, yoğun egzersiz stresi oluşturulan ratlarda, melatonin (MEL) ve askorbik asidin (AA) kaslarda oluşan DNA hasarı ve oksidatif stres üzerine etkilerini belirlemektir.Materyal ve Metot. Çalışmada 30 adet 22 haftalık Sprague Dawley cinsi erkek sıçanlar sedanter, egzersiz, egzersiz+askorbik asit (AA), egzersiz+melatonin(MEL) ve egzersiz+AA+MEL olmak üzere 5 eşit gruba ayrıldı. 10 gün yoğun koşu egzersizleri (15 dk/gün, eğimsiz 20m/dk hız) uygulandıktan sonra kan ve kas örnekleri alındı. Kan örneklerinde total oksidatif stres (TOS), total antioksidan durum (TAS) ve 8-Hidroksi-2'-deoksiguanozin (8-OHdG) seviyeleri araştırıldı, kas örneklerinde ise histopatolojik testler yapıldı. İstatistiksel değerlendirmeler Kruskal Wallis-H ve Mann-Whitney-U testleri ile yapıldı.Bulgular. Uygulanan egzersiz programı sonucunda egzersiz grubunun TOS değerinin sedanter gruba göre yüksek olduğu (p<.01), AA verilen grubun değerinin anlamlı olmamakla birlikte egzersiz grubundan düşük olduğu (p>.05) ve MEL takviye edilen grubun ise sedanter gruba göre daha yüksek TOS değerlerine sahip olduğu (p<.05) belirlenmiştir.Egzersiz grubunun TAS değerlerinin sedanterlere göre yüksek olmasına rağmen aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>.05), AA grunbununda egzersiz grubundan daha yüksek TAS değerine sahip olduğu (p<.05) tespit edilmiştir. MEL grubunun TAS değerlerinin egzersiz grubundan istatistiksel açıdan farklılık göstermediği (p>.05) belirlenmiştir.Egzersiz grubunun 8-OHdG değerlerinin sedanterlere göre yüksek olmasına rağmen anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>.05). MEL verilen grupların 8-OHdG değerlerinin egzersiz grubundan anlamlı düzeyde yüksek olduğu (p<.05), AA grubu ile egzersiz grubu arasında fark olmadığı ancak AA grubunun MEL grubundan düşük 8-OHdG değerlerine sahip olduğu görülmüştür (p<.05).Egzersiz grubunun stereolojik kas fiberi çap alanlarının sedanterlerden yüksek olduğu (p<.05), AA grubunun ise egzersiz grubuna göre düşük olduğu (p<.05) tespit edilmiştir.Sonuç. Egzersizin TOS seviyelerini artırdığı askorbik asidin bunu düşürdüğü, egzersiz ve askorbik asidin TAS seviyelerini artırdığı, melatoninin TOS ve TAS üzerinde etkisi olmadığı, egzersiz hem tek başına hem de melatonin takviyesiyle DNA hasarını artırdığı gözlendi. Histopatolojik değerlendirmede egzersiz stresi ile kas dejenerasyonun arttığı, melatonin ve askorbik asidin egzersiz stresi ile indüklenen oksidatif stresten kaynaklı kas hasarlarını azalttığı tespit edildi.Anahtar Kelimeler: Askorbik Asit, DNA Hasarı, Egzersiz, Melatonin, Oksidatif Stres.

Abstract:
Aim. The aim of this study is to determine effects of melatonin and ascorbic acid on DNA damage and oxidative stress emerging in muscles in rats on which intensive exercise stress was createdMaterial and Method. In the present study, thirty Sprague Dawley type of male rats which are 22 weeks old were classified into 5 equal groups as Sedentary, Exercise, Exercise+Ascorbic Acid (AA), Exercise+Melatonin (MEL) and Exercise+AA+MEL. After a ten day intensive running exercise (15 m/day, straight 20 meters per minute velocity), blood and muscle samples were taken. In blood samples total oxidant status (TOS), total antioxidant status (TAS) and 8- Hydroxy-2'-deoxyguanosine (8-OHdG) levels were tested while in muscle samples histopathologic tests were made. Kruskal Wallis-H and Mann-Whitney-U tests were administered for statistical analysis.Results. It was found that: TOS value was higher in exercise group compared with sedentary group (p<0.01); although it did not reach the statistical significance (p>.05), TOS value was lower in AA group compared with exercise group (p<0.01); however, TOS value was significantly higher in MEL supplemented group compared with the sedentary group (p<.05).Although TAS value in exercise group was higher than the sedentary group, the difference was not statistically significant (p>.05). AA group had higher TAS value compared with exercise group (p<.05). However, TAS value of the MEL group did not differ with the TAS value of the exercise group (p>.05).Although 8-OHdG value of the exercise group was higher compared with the sedentary group, the difference was not statistically significant (p>.05). 8-OHdG value of MEL group was significantly higher than the exercise group p<.05; there was no difference between AA and exercise groups, however, AA group had lower 8-OHdG value compared with MEL group (p<.05).Stereological diameter of the muscle fibers in exercise group was higher than that of the sedentary group (p<.05), while it was found lower in AA group compared with exercise group (p<.05).Conclusions. It was found that exercise increases TOS values while ascorbic acid decreases these values; exercise and ascorbic acid increase TAS values whereas melatonin has no effect on TOS and TAS values. Exercise has raised the level of DNA damage both on its own and with the adding of melatonin. In histopathological evaluation, it was clearly seen that muscle degeneration increased through exercise stress and melatonin and ascorbic acid decreased muscle damages from oxidative stress induced by exercise stress.Key Words: Ascorbic Acid, DNA Damage, Exercise, Melatonin, Oxidative Stress.