Dürtme teorisi kapsamında sosyal normların bireysel tasarruflara etkisi üzerine nitel bir uygulama
A qualitative application on the effect of social norms on individual savings under the nudge theory
Yazar: MERAL ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA AKAR
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Dürtme kuramı = Nudge theory ; Sosyal norm = Social norm ; Tasarruf = Saving

Özet:
Geleneksel iktisat teorisinin temel varsayımlarından biri olan rasyonalite kavramının, insan davranışlarını açıklamada yetersiz kalması sonucunda ortaya çıkan davranışsal iktisat, geleneksel iktisat teorilerinin savunduğu rasyonel birey varsayımına karşı çıkmış ve bireylerin her zaman rasyonel kararlar almadıklarını ortaya koymuştur. Böylece davranışsal ekol ile birlikte bireyin bilişsel yönünün de iktisadi analizlere dahil edilmesiyle psikolojik faktörlere daha çok yer verilmiş ve iktisat biliminin insan davranışlarındaki açıklayıcı gücü artmıştır. Thaler ile Sunstein'in 2008 yılında literatüre kazandırdığı, davranışsal ekonomi alanında önemli bir yere sahip olan dürtme teorisi, seçenekleri yasaklamadan ve hiçbir zorlama olmadan bireyleri nazikçe ittirerek insan davranışlarını öngörülebilir şekilde yönlendirebilen seçim mimarisini savunmaktadır. Böylece bireyler irrasyonel davranışlara eğilim gösterdiklerinde küçük bir müdahale ile insanları doğru davranışa yönlendirmek mümkün olacaktır. Bu sebeple birçok alanda kullanılan dürtme uygulaması, düşük maliyetlerle politika hedeflerini ulaşılabilir kılması nedeniyle hükümet politikalarında da fazlaca yer almaya başlamıştır. 
Bu çalışmanın amacı dürtme yöntemlerinden sosyal norm dürtüsünün bireysel tasarruf kararları üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada farklı meslek gruplarından 20 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde dilen veriler ışığında sosyal norm dürtüsünün birçok konuda olduğu gibi bireylerin tasarruf davranışını da önemli ölçüde etkilediği ve sosyal normların bireysel tasarruflar üzerinde yönlendirici bir etki yarattığı sonucuna varılmıştır. Bu sonuç uygulanacak politikalar için önemli bir öneri niteliği taşımaktadır.

Abstract:
Behavioral economics, which emerged as a result of the inadequacy of the concept of rationality, one of the basic assumptions of traditional economic theory, in explaining human behavior, opposed the rational individual assumption advocated by traditional economic theories and revealed that individuals do not always make rational decisions. Thus, with the inclusion of the cognitive aspect of the individual in economic analysis together with the behavioral school, psychological factors have been given more place and the explanatory power of economics in human behavior has increased. The nudge theory, which has an important place in the field of behavioral economics, which Thaler and Sunstein brought to the literature in 2008, advocates the choice architecture that can direct human behavior in a predictable way by gently pushing individuals without prohibiting options and without any coercion. Thus, when individuals tend to irrational behaviors, it will be possible to direct people to the right behavior with a small intervention. For this reason, the nudge application, which is used in many areas, has started to take place in government policies, as it makes policy targets accessible with low costs.
The aim of this study is to examine the effect of social norm impulse, one of the nudging methods, on individual saving decisions. In the study, in which the qualitative research method was used, in-depth interviews were conducted with 20 people from different occupational groups. In the light of the data obtained as a result of the interviews, it was concluded that the social norm impulse significantly affects the saving behavior of individuals, as in many other issues, and that social norms have a directing effect on individual savings. This result is an important recommendation for the policies to be implemented.