Robot yardımlı radikal prostatektomide upstage öngörmede preoperatif multiparametrik manyetik rezonans görüntüleme ile ölçülen periprostatik yağ doku kalınlığının önemi
The importance of periprostatic fat tissue thickness measured by preoperative multiparametric magnetic resonance imaging in the prediction of upstage in robot-assisted radical prostatectomy
Yazar: EMRE UZUN
Danışman: DOÇ. ERKAN ÖLÇÜCÜOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostatektomi = Prostatectomy ; Robotik cerrahi işlemleri = Robotic surgical procedures

Özet:
Giriş ve Amaç: Prostat kanseri yaygınlığında artış toplumsal bir halk sağlığı sorunu olarak gündeme gelmektedir. Prostat kanser hastalarında periprostatik yağ doku kalınlığı ile prostat kanserinin agresif seyri arasında ilişki saptayan bazı çalışmalar mevcuttur. Hastalık seyrini öngörecek faktörler hastanın klinik takibi için çok önemlidir. Hastalara yapılan tetkiklerin veya alınan/ uygulanan operasyonların sonuçlarını öngörebilmek için mevcut hastaların sonuçlarının incelenmesi ve birtakım prediktif faktörler ile arasındaki ilişkinin teyit edilmesi önem arz etmektedir.
Bu çalışmada kliniğimizde prostat kanser nedeniyle takip ve tedavi edilen hastaların cerrahi sonuçlarını incelemek, patolojik olarak upstage gösteren ve göstermeyen hastalar arasında periprostatik yağ doku ilişkisini tespit etmeyi amaçladık.
Gereç Yöntem: 18 Şubat 2019- 01 Nisan 2022 tarihrleri arasında robotik radikal prostatektomi cerrahisi geçiren ve Multiparametrik MR görüntülemesi mevcut olan hastalar araştırmaya dahil edildi. Kriterlere uyan 124 hastanın spesmen patolojisi ile transrektal ultrason eşliğinde yapılan prostat biyopsisi patolojilerini tümör dağılımı ve grade'i açısından karşılaştırıldı. Hastalar upstage durumuna göre iki gruba ayrıldı ve bu iki grup arasında mpMRI' da ölçülen periprostatik yağ doku kalınlığı ile upgrading ve upstaging ile ilişkisi araştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 124 robot yardımlı radikal prostatektomi uygulanan hastanın ortanca yaşı 64 yıl ve preoperative PSA düzeyleri 7.3 ng/mL idi. Ortanca PSAD 0.15 ng/mL/cm3 olarak saptandı. 71 (% 57.3) hastanın preoperative prostat biyopsi sonucu ISUP grade 1 olarak raporlandı. 48 (% 38.7) hastanın klinik evresi T1c iken 76 (% 61.3) hasta evre T2 idi. NCCN risk sınıflamasına göre 56 (% 45.2) hastada düşük riskli iken 37 (% 29.8) hasta yüksek riskli idi. Ortanca PPYK 4.03 mm iken SYK 36.4 mm idi. Hastaların ortanca prostat volümü 49.5 cm3 idi. Radikal prostatektomi spesmeninin patolojik incelenmesi sonucu tüm hastaların 53 (% 42.7)'ünde cerrahi sınır pozitif olarak raporlandı. Bunun yanı sıra 45 (% 36.3) hastada upgrading ve 53 (% 42.7) hastada upstaging saptandı. Hastalarla ilgili demografik, klinik, radyolojik ve patolojik özellikler tablo 1'de gösterilmiştir.
Hastalar upstaging durumuna göre iki gruba ayrıldığında gruplar arasında yaş, preoperatif PSA düzeyi, PIRADS skoru, SYK ve prostat volümü açısından farklılık saptanmadı. Bunun yanında upstaging görülen grupta PSAD ve PPYK istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulundu (sırasıyla p=0.007 ve p=0.003). Yine upstaging görülen grupta biyopsi ISUP grade ≥4 olan ve klinik evre T2 olan hasta grubu daha fazlaydı (sırasıyla p=0.008 ve p=0.04). İki grubun karşılaştırmalı analizi tablo 2'de gösterilmiştir.
Çalışmamızda PPYK'nin robot yardımlı radikal prostatektomi sonrası upstaging öngörmede belirleyici faktör olup olmadığıyla ilgili % 95 güven aralığı ile ROC eğrisi üretildi ve kesim noktası belirlendi. Buna göre PPYK > 5.13 mm olması radikal prostatektomi sonrası upstaging öngörücü bir faktör olarak bulundu (EAA=0.655, P=0.003, % 95 GA (0.557-0.752) (Şekil 1 ve Tablo 3). İki hasta grubu arasında anlamlı farklılık gösteren parametreler çok değişkenli lojistik regresyon analizleri değerlendirildi. Böylece radikal prostatektomi sonrası upstaging için bağımsız risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Buna göre biyopsi ISUP grade ≥4 olması (OR=6.061; %95 GA=1.49-24.659; p=0.012) ve PPYK > 5.13 mm olması (OR=3.435; %95 GA=1.541-7.658; p=0.003) bağımsız risk faktörleri olarak saptandı (Tablo 4).

Sonuç: Prostat kanseri seyrini ön görmede günümüzde çeşitli yöntemler ve parametreler kullanılmaktadır. Çalışmamızda Multiparametrik MR ile ölçülen Periprostatik yağ doku kalınlığının 5.13 mm üzerinde prostat kanserinde cerrahi sonrası upstage için bağımsız bir risk faktörü olarak tespit ettik. Ayrıca çalışmamızda operasyon öncesi yapılan biyopside yüksek İSUP skoru upstage için bağımsız bir risk faktörü olarak saptandı.

Anahtar Kelimeler: Prostat Kanseri, Periprostatik Yağ Doku, Upstage, Robotik Prostatektom

Abstract:
Purpose: The increased prevalence of prostate cancer has become an uprising public health issue. There are some studies that found a relationship between periprostatic adipose tissue thickness (PPFT) and the aggressive course of prostate cancer in patients. The factors that will predict the course of the disease are very important for clinical follow-up. In order to predict the results of the examinations or operations performed on the patients, it is important to examine the results of existing patients and to confirm the relationship between them and some predictive factors.
In this study, we aimed to analyze the surgical results of patients who were followed up and treated for prostate cancer in our clinic and to predict the relationship between periprostatic adipose tissue in patients with and without the pathologically upstaged disease.
Material-Method: In this study, the patients who underwent robot-assisted radical prostatectomy operation and had preoperative multiparametric prostate magnetic resonance imaging between 18 February 2019- 1 April 2022 were included. 124 patients', who met the criteria, surgery and transrectal ultrasound-guided biopsy pathology results were compared according to tumor grade and distribution. All patients were divided into two groups. Periprostatic fat tissue thickness that was measured in magnetic resonance imaging and upgrading/upstaging relationships were analyzed.
Results: The median age of 124 patients who underwent robot-assisted radical prostatectomy included in the study was 64 years and their preoperative PSA level was 7.3 ng/mL. The median PSAD was determined as 0.15 ng/mL/cm3. Preoperative prostate biopsy results of 71 (57.3%) patients were reported as ISUP grade 1. While the clinical stage of 48 (38.7%) patients was T1c, 76 (61.3%) patients were in stage T2. According to the NCCN risk classification, 56 (45.2%) patients were low-risk, while 37 (29.8%) patients were high-risk. The median PPFT was 4.03 mm, while the SFT was 36.4 mm. The median prostate volume of the patients was 49.5 cm3. As a result of the pathological examination of the radical prostatectomy specimen, the surgical margin was reported as positive in 53 (42.7%) of all patients. In addition, upgrading was detected in 45 (36.3%) patients and upstaging was detected in 53 (42.7%) patients. The demographic, clinical, radiological and pathological characteristics of the patients are shown in Table 5.
When the patients were divided into two groups according to their upstaging status, no difference was found between the groups in terms of age, preoperative PSA level, PIRADS score, SFT, and prostate volume. In addition, PSAD and PPFT were found to be statistically significantly higher in the group with upstaging (p=0.007 and p=0.003, respectively). Again, in the group with upstaging, the group of patients with biopsy ISUP grade ≥4 and clinical stage T2 was more (p=0.008 and p=0.04, respectively). A comparative analysis of the two groups is shown in Table 6.
In our study, a ROC curve with a 95% confidence interval was produced to determine whether PPFT was the determining factor in predicting upstaging after robot-assisted radical prostatectomy, and the cutoff point was determined. Accordingly, PPFT > 5.13 mm was found to be a predictive factor for upstaging after radical prostatectomy (AUC=0.655, P=0.003, 95% CI (0.557-0.752) (Figure 2 and Table 7). The parameters that differed significantly between the two patient groups were very significant. Evaluated with variable logistic regression analysis, thus, it was aimed to determine the independent risk factors for upstaging after radical prostatectomy, according to which biopsy ISUP grade≥ 4 (OR=6.061; 95% CI=1.49-24.659; p=0.012) and PPFT > 5.13 mm (OR=3.435; 95% CI=1.541-7.658; p=0.003) were determined as independent risk factors (Table 8).
Conclusion: Different methods and parameters for the prediction of the prostate cancer course are used today. In our study, more than 5.13 mm PPFT which was measured with mpMRI, was described as an independent risk factor for upstaged prostate cancer after surgery. Also, in the pre-operative biopsy results, a high ISUP score was found as an independent risk factor for the upstage.
We suppose that the PPFT might be a predictive indicator for the upstage after robot-assisted radical prostatectomy. We need multi-center and large-scale further studies to reach a certain result.
Keywords: Prostate Cancer, Periprostatic Fat Tissu, Upstage, Robotic Prostatectomy