Trigliserid glukoz indeksi, kardiyovasküler hastalık açısından orta ve yüksek riskli bireylerde subklinik aterosklerozu öngörebilir mi?
Can the triglyceride glucose index predict subclinical aterosclerosis in at intermediate and high-risk individuals for cardiovascular disease?
Yazar: HAYRUNNİSA AKSOY MAYDA
Danışman: PROF. DR. YÜCEL ARMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; EuroSCORE skorlama sistemi = EuroSCORE ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Karotis intima media = Carotid intima media

Özet:
Giriş ve Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar, tüm dünyada ölümlerin en sık nedenidir. Kardiyovasküler riskin erken dönemde tespit edilmesi için yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, kan basıncı ve total kolesterol gibi temel risk faktörlerinin dahil edildiği skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Mevcut metabolik durumun bir göstergesi olan trigliserid glukoz indeksinin (TyG indeksi) kardiyovasküler hastalık gelişimi ile ilişkili olduğuna dair çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu araştırmada, ölümcül kardiyovasküler hastalıklar açısından orta ve yüksek riskli hastalarda ölçülen TyG indeksinin, subklinik ateroskleroz ile ilişkili olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Aralık 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran 40 yaş ve üzeri hastalar Systematic Coronary Risk Estimation' a (SCORE) göre değerlendirildi. Dahil edilme ve hariç tutma kriterleri dikkate alınarak SCORE' a göre orta ve yüksek riskli 100 hasta, onamları alınarak prospektif olarak araştırmaya dahil edildi. Hastaların boy, kilo, bel çevresi, sistolik ve diyastolik kan basınçları ölçüldü. En az 8 saat açlık sonrası ölçülen glukoz, insülin, HbA1c, total kolesterol, LDL-K, HDL-K, trigliserid düzeyleri kaydedildi. Trigliserid glukoz indeksi (TyG indeksi), ln [açlık trigliseridi (mg/dL) x açlık glukozu (mg/dL) /2] formülü ile hesaplandı. Karotis intima media kalınlığı ölçüldü ve hastalar bu ölçüme göre iki gruba ayrıldı. Karotis İMK' sı 0,9 mm ve üzeri olanlar subklinik ateroskleroz saptanan grup, 0,9 mm'den küçük  olanlar ateroskleroz saptanmayan grup olarak belirlendi.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 100 hastanın  60'ında subklinik ateroskleroz saptanırken 40'ında ateroskleroz saptanmadı. TyG indeksi karotis İMK ile ilişkili bulundu (r:0,292, p:0,003) ve ateroskleroz saptanan hastalarda TyG indeksi daha yüksekti (8,88±0,5' e karşı 8,62±0,53, p:0,019). Araştırmaya dahil edilen yüksek riskli hastalarda orta riskli hastalara göre TyG indeksi daha yüksek hesaplandı (9,022±0,49' e karşı 8,66±0,52, p: 0,014 ). İkili lojistik regresyon analizinde TyG indeksi (β = 0,562, exp(B)=1,754  %95CI) = 0,705–4,359, p:0,227), ateroskleroz üzerine yaş (β = 0,098 exp(B)= %95CI) = 1,011–1,202, p:0,027) ve cinsiyet (β = 1,004 exp(B)= 2,73 %95CI) = 1,077–6,924 p: 0,034) kadar etkili bulunmasa da SCORE risk değerlendirmesine TyG indeksi eklendiğinde aterosklerozu tespit etme gücünün daha yüksek olduğu görüldü (Eğrinin altında kalan alan (EAA): 721'e karşı 778). 

Sonuç: Araştırmada ölümcül kardiyovasküler hastalık riski orta ve yüksek olan hastalarda karotis intima media (İMK) ile TyG indeksi arasında anlamlı ilişki mevcuttur. TyG indeksi bu popülasyonda aterosklerozu tek başına açıklamasa da kardiyovasküler riski değerlendirirken glukometabolik bir göstergenin değerlendirmeye dahil edilmesinin aterosklerozu tespit etmede daha faydalı sonuçlar vereceğini düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: ateroskleroz, kardiyovasküler hastalık, karotis intima media kalınlığı, SCORE, trigliserid glukoz indeksi

Abstract:
Background: Cardiovascular diseases are the most common cause of death all over the world. In order to detect cardiovascular risk in the early period, scoring systems have been developed that include basic risk factors such as age, gender, smoking, blood pressure and total cholesterol. There are numerous studies showing that the triglyceride glucose index (TyG index), which is an indicator of the current metabolic status, is associated with the development of cardiovascular disease. This study aims to reveal whether the TyG index measured in middle and high-risk patients in terms of fatal cardiovascular diseases are associated with subclinical atherosclerosis.

Methods: Between December 2022 and May 2023, Patients aged 40 and over who applied to the University of Health Sciences Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Internal Diseases Clinic were evaluated based on Systematic Coronary Risk Estimation  (SCORE). Based on the inclusion and exclusion criteria, 100 patients with moderate and high risk according to SCORE were included in the study prospectively, after their consent was obtained. The height, weight, waist circumference, systolic and diastolic blood pressures of the patients were measured. Glucose, insulin, HbA1c, total cholesterol, LDL-C, HDL-C, and triglyceride levels measured after at least 8 hours of fasting were recorded. The triglyceride glucose index (TyG index) was calculated with the formula ln [fasting triglyceride (mg/dL) x fasting glucose (mg/dL) /2]. Carotid intima-media thickness was measured and the patients were divided into two groups according to this measurement. Those with carotid IMT of 0.9 mm and above were identified as the group with subclinical atherosclerosis, while those with IMT less than 0.9 mm were identified as the group without atherosclerosis.

Results: Subclinical atherosclerosis was detected in 60 of the 100 patients included in the study, while atherosclerosis was not detected in 40 of them. The TyG index was found to be associated with carotid IMT (r: 0.292, p: 0.003), and the TyG index was higher in patients with detected atherosclerosis (8.88±0.5) compared to those without (8.62±0.53, p: 0.019). In the included high-risk patients, the TyG index was calculated to be higher compared to the moderate-risk patients (9.022±0.49 versus 8.66 ± 0.52, p:0.014). In binary logistic regression analysis, although the TyG index (β = 0.562, exp(B)= 1.754, 95% CI) = 0.705–4.359, p: 0.227) did not have as much impact as age (β = 0.098, exp(B)= 95% CI) 1.011–1.202, p: 0.027), and gender (β = 1.004, exp(B)= 2.73, 95% CI) = 1.077–6.924, p:  0.034) on atherosclerosis, when the TyG index was added to the SCORE risk assessment, it was observed that it had a higher ability to detect atherosclerosis (AUC: 721 versus 778).

Conclusion: In the study, a significant relationship was found between carotid IMT and the TyG index in patients with moderate and high risk of fatal cardiovascular disease. TyG index, although not able to explain atherosclerosis alone in this population, we believe that including a glucometabolic marker in the assessment of cardiovascular risk would provide more beneficial results in detecting atherosclerosis.

Keywords: atherosclerosis, cardiovascular disease, carotid intima-media thickness, SCORE, triglyceride glucose index