Platon'un Devlet'i, More'un Utopıa'sı ve Huxley'in Ada'sı ekseninde ütopya edebiyatı ve kurgusunun zaman içerisinde değişimi üzerine bir çalışma
A study on the change of utopian literature and fiction: Plato's Republic, More's Utopia, and Huxley's Island
Yazar: NURSEMİN SOLHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ EDİS
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature

Özet:
Yalnızca İngiliz edebiyatında değil tüm dünya edebiyatlarında ütopya kapsamında yer alan eserlerin ortak noktası; içerisinde bulunulan çağın eksikliklerinin altını çizmek, yönetim yanlışlıklarından bir kaçış yolu aramak ve insanlık için daha iyisini, en yaşanabilir olanı bulmaktır. Tıpkı bugün, yirmi birinci yüzyılda, olduğu gibi, asırlar öncesinde de insanlar her zaman daha yaşanabilir toplumun inşasının insanlığın kendi elinde olduğunun farkında olmuştur. Bir toplumda yönetiminin nasıl olması, hak ve eşitliklerin insanlar arasında nasıl dağıtılması gerektiği ve bu hususların uygulanması ele alınan eserlerde ayrıntılı olarak aktarılmıştır. İnsanların tek derdinin karınlarını nasıl doyuracağını düşünmek olmadığının yanında zihinsel kapasitelerini arttıracak etkinliklerde bulunmanın da en doğal hakları olduğuna dikkat çekilmiştir. Herkesin hiçbir şeyin sahibi olmadan ihtiyaç duydukları her şeyi kullanmalarının asıl zenginlik olduğu düşüncesi savunulmaktadır. Devletin zenginliği halkın zenginliği olmalıdır çünkü devlet halk için meydana getirilmiş bir kurumdur. Ütopya edebiyatı yaşanabilir bir toplumun mümkün ve ulaşılabilir olduğunu kanıtlamak istercesine tarihte yerini almaktadır. Ütopya Edebiyatı'na ismini Thomas More vermiştir ancak, More'den tam 1873 yıl önce Platon da aynı daha yaşanabilir dünya endişesi ile Devlet olarak bildiğimiz eserini yazmıştır. İnsanlığın taşıdığı 'yaşanabilir dünya endişesi', More'den yaklaşık 500 yıl sonra da geçerliliğini korumakla kalmamış teknolojik gelişmelerin, globalleşen dünyanın, artan nüfus ve iklim değişikliğinin etkisiyle artmıştır. Kaotik algılamalara da kapı açan bu durum çok daha yoğun bir şekilde ütopya edebiyatı eserleri üretilmesinin yanında karşı ütopya eserlerinin de üretilmesine vesile olmuştur. Bu çalışmada ütopya edebiyatının geniş kapsamlı tanımı ve bu türün tam aksi olan karşı-ütopya kavramları açıklanıp birbirleri ile karşılaştırılacak olup birbirinden çok farklı dönemlerde icra edilmiş fakat gayesi birbirine oldukça benzer olan üç eseri ütopya edebiyatı kapsamında gelişimi ve zamanla değişimi açısından incelenecektir.

Abstract:
The common points of the works included in the scope of utopia not only in English literature but also in all world literatures are to underline the deficiencies of the current era, to seek an escape from management mistakes, and to find the most livable environment for human beings. Just like today in the twenty-first century, centuries ago, people were aware that the construction of a more livable society has been in the hands of human beings. How the government should be in a society, how the rights and equality should be distributed among people and the implementation of these issues has been explained in detail in the discussed works. It has been pointed out that people's only concern is not to think about how to fill their stomachs, but also to engage in activities that will increase their mental capacity. It is argued that the real wealth is the fact that everyone uses everything they need without owning anything. The wealth of the state should be the wealth of the people because the state is an institution created for the people. Utopian literature has taken its place in history as if to prove that a livable society is possible and accessible. Thomas More gave its name to the Utopian Literature, but 1873 years before More, Plato had written his work, which is known as the Republic, with the same concern for a more livable world. The 'concern for a livable world' carried by mankind has not only maintained its validity approximately 500 years after More, but has increased with the effect of technological developments, the globalizing world, the increasing population and climate change. This situation which also opens the door to chaotic perceptions has led to the production of the Utopian Literature works more intensely, as well as the production of counter-utopian works. In this study, the comprehensive definition of utopia literature and the concepts of counter-utopia, which is the opposite of this genre, will be explained and compared with each other, and three works that were performed in very different periods but whose purpose is quite similar to each other will be examined in terms of their development and change over time within the scope of the Utopian Literature.