Beceri temelli fen sorularına yönelik sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
Examination of classroom teachers' opinions on skill-based science questions
Yazar: MURAT YAVAŞER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TURAN ORHAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques

Özet:
Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin beceri temelli fen bilimleri sorularına ilişkin görüşlerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 40 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak beceri temelli fen sorularına ilişkin öğretmen görüşme formu kullanılmıştır. 
Araştırmada elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analiz çeşitlerinden birisi olan kategorisel içerik analizi esas alınmıştır ve verilerin analizinde maxqda programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin beceri temelli soruları; akıl yürütme, beceri odaklı bilgi ölçmesi ve öğrenci gelişimine katkı sağlama olarak tanımladıkları görülmüştür. Ayrıca öğretmenler beceri temelli sorulara yönelik eleştirel düşünmeyi geliştirme gibi birçok katkısını vurgularken öğrencilerin bilişsel düzeylerine uygun olmaması, zaman alıcı olması, soruların uzun ve zor olması gibi nedenlerden dolayı ise olumsuz eleştiride bulunmuşlardır. 
Öğretmenler beceri temelli fen sorularının öğrenci gelişimine; ezber sisteminden uzaklaşmayı sağlama, düşünmeye teşvik etmesi, akıl yürütmeyi geliştirmesi ve yorum yapmaya olanak sağlamasından dolayı katkı sağladığını da ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin beceri temelli fen sorularının uygulanması aşamasında yaşanan problemlere ilişkin görüşme bulguları incelendiğinde hem öğretmenlerin hem de velilerin ve öğrencilerin problemler yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır.  
Öğretmenlerin beceri temelli fen sorularının ders kitaplarında ve kaynak kitaplardaki yeri ve önemine yönelik ilişkin görüşme bulguları incelendiğinde öğretmenlerin olumlu ve olumsuz görüşlere sahip oldukları görülmektedir. Yorum yapma becerisini artırma ve kalıcı öğrenmeyi sağlamasından dolayı olumlu düşüncelere sahip olan öğretmenlerin, ders kitaplarında yeteri kadar yer almamasından dolayı da olumsuz düşünceleri olduğu belirlenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin MEB'in ilkokullara yönelik yayınladığı örnek sorulara ilişkin görüşme bulguları incelendiğinde yayınlanan örnek beceri temelli soru sayılarının yeterli olduğu, bu sorulara ulaşmanın kolay olduğu, bu soruların kazanımları uygun olduğu ve bunun yanı sıra da soru sayılarının kısmen yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmenlerin, beceri temelli fen sorularının daha nitelikli olabilmesi için görüşleri incelendiğinde ise uygulayıcı öğretmenlere, öğrencilere ve velilere önerilerde bulundukları belirlenmiştir. Öğretmenlere yönelik önerilerde özellikle bu soruları uygulayan ve öğrencilere yönlendiren öğretmenlere ilişkin bu sorular hakkında hizmet içi eğitimi verilmesi gerektiği ve soruların daha kısa ve anlaşılır olması gerektiği vurgulanmaktadır.  Velilerin ise öğrenciye soru çözümlerinde motive etmeleri ve öğrencilere ek kaynaklar sağlaması gerektiği önerilmektedir. Bunları yanı sıra öğrencilere ise soru çözüm sayısının artırılması ve kitap okuma alışkanlığının artırılması gerektiği önerilmektedir.
Araştırma sonuçlarından hareketle beceri temelli fen bilimleri sorularına ilişkin sınıf öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesinin yanında beceri temelli fen bilimleri sorularının öğretim programının içine entegre edilmesine ilişkin çalışmalar yapılması önerilmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Beceri temelli fen soruları, fen bilimleri dersi, fen eğitimi, sınıf öğretmeni, ölçme ve değerlendirme.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the views of classroom teachers on skill-based science questions. In this context, the study was based on phenomenology design, one of the qualitative research methods. The study group consisted of 40 classroom teachers. A teacher interview form was used as a data collection tool to determine their views on skill-based science questions. 
The analysis of the data obtained in the study was based on descriptive analysis and categorical content analysis, which is one of the types of content analysis, and maxqda program was used to analyze the data. According to the results of the research, it was seen that teachers defined skill-based questions as reasoning, measuring skill-oriented knowledge and contributing to student development. In addition, while teachers emphasized many contributions of skill-based questions such as developing critical thinking, they criticized them negatively for reasons such as not being suitable for students' cognitive levels, being time-consuming, and being long and difficult.
Teachers also stated that skills-based science questions contribute to student development because they allow students to move away from rote learning, encourage them to think, develop reasoning and allow them to comment. When analysing the interview results regarding the problems encountered during the implementation of skills-based science questions, it was concluded that both teachers, parents and students experienced problems.  
When analysing the teachers' interview findings regarding the place and importance of skills-based science questions in textbooks and resource books, it was found that teachers had positive and negative opinions. It was found that the teachers who had positive opinions because they increased the ability to comment and provided continuous learning had negative opinions because they were not sufficiently included in the textbooks. When the results of the teachers' interviews regarding the sample questions published by the Ministry of National Education for primary schools were examined, it was concluded that the number of published sample skill-based questions is sufficient, that these questions are easily accessible, that these questions are appropriate for the achievements of these questions, and that the number of questions is partially sufficient.
When analyzing the teachers' opinions on how to improve the skills-based science questions, it was found that they had suggestions for practicing teachers, students, and parents. Among the suggestions for teachers, it is emphasized that in-service training should be provided for teachers who use these questions and present them to students, and that the questions should be shorter and clearer.  It is suggested that parents should motivate pupils to solve the questions and provide additional resources for pupils. In addition, it is suggested that the number of question solutions should be increased, and the habit of reading books should be encouraged.
Based on the findings, it is recommended that, in addition to providing in-service training for classroom teachers on skills-based science questions, studies should be conducted to integrate skills-based science questions into the curriculum. 
Keywords: Skills-based science questions, science course, science education, classroom teacher, measurement and evaluation.