Mandibular kanin dişlerin hacim ve pulpa diş oranlarının karşılaştırılması ile yaş tayininin tespiti
Determination of age by comparison of volume and pulp tooth ratios of mandibular canine teeth
Yazar: İBRAHİM BURAK YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ALTINDAĞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa = Dental pulp ; Dişler = Teeth ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Köpek dişleri = Cuspid ; Mandibula = Mandible ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Adli bilimlerde yaş tayini hem canlı hem ölü bireyler için önemli uygulamalardandır. Adli
radyoloji alanında rutin olarak kullanılan yaş tayin teknikleri sürekli gelişim göstermektedir. Dişlerde yaş ile birlikte meydana gelen değişikliklerin bireyin beslenmesi, çevresel faktörler ve yaşam koşullarından etkilenmesinin minimal düzeyde olmasının yanı sıra dişlerin mekanik, kimyasal ve
fiziksel etkenler ve zamandan daha az etkilenmesi nedeniyle dişlere dayanan birçok yaş tayin yöntemi
bulunmaktadır. Antropolij ve adli bilimlerde yaş ve cinsiyet tespitinde genelde kanin dişler kullanılmaktadır. Kvaal, Solheim ve Cameriere yöntemleri gibi yöntemlerin geliştirilmesiyle sekonder dentin birikimine dayanan yöntemlerin adli bilimlerde yaş tayininde kullanılabilmesi mümkün
olmuştur. Bu çalışmada bireylerin mandibular kanin dişlerinin pulpa/diş hacim oranı kullanılarak yaş
tayininde kullanılabilecek yeni bir regresyon formülü geliştirilmesi hedeflenmiştir. Matematiksel
modelin oluşturulmasında kulanılmak üzere yaşları 18-70 arasında değişen, 62 kadın ve 57 erkek
bireyin KIBT ve dijital panoramik görüntüleri toplanmıştır. Çalışmaya çürük, periodontal hastalık,
restorasyon, protez, pulpa taşı, kalsifiye kanal, gömüklük ve malpozisyonu içeren gelişimsel ve
morfolojik anomalisi olmayan mandibular kanin dişler dahil edilmiştir. Dijital panoramik görüntülerden elde edilen pulpa/diş oranları ile gerçek yaş arasında anlamlı korelasyon bulunmamıştır. İstatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar W(r=-0,228, p=0,013), R(r=-0,224, p=0,014) ve B(r=-0,181, p=0,049) değişkenlerinde gözlenmiştir Ancak bulunan bu korelasyon katsayıları istatistiksel olarak anlamlı olmasına rağmen düşük değerli oldukları için yaş ile bu değişkenler arasında regresyon modeli oluşturmada kullanılmamıştır.
Yaş ile en yüksek korelasyonu ise KIBT görüntülerinde gerçekleştirilen pulpa/diş hacim oranları
göstermiştir. Pulpa/diş hacim oranı değişkeni ile oluşturulan regresyon modellerindeki açıklayıcılık
katsayısı (R2) kadınlarda 0,221, erkeklerde 0,304, tüm grupta 0,240 olarak bulunmuştur.
HO değişkeni kullanılarak oluşturulan regresyon formülü ile edinilen yaş tayininin tahmin aralığı
%60 güven aralığı ile ±5 yaş iken, %95 güven aralığı ile bu tahmin aralığı ±20 yaştır.
Anahtar kelimeler: KIBT, dijital panoramik radyografi, diş hacmi, mandibular kanin diş, yaş
tayini

Abstract:
Age determination in forensic sciences is one of the important applications for both living and
deads. Age determination techniques constantly used in the field of forensic radiology are devoloping day by day. Due to the fact that teeth are highly resistant to mechanical, chemical or physical impacts and time as well as those age-related changes of tooth are minimally influenced by the nutrition, environment and living conditions that an individual is submitted to; many age estimation methods based on teeth have been established. Canines are often used in anthropological and forensic sciences for sex and age determination. The best methods to estimate age are based on secondary dentine apposition and they have been applied to the forensic context by the development of age estimation procedures, such as KvaalSolheim and Cameriere methods. In this study, it was aimed to develop a new regression formula that can be used for age determination by using the pulp/tooth volume ratio of the mandibular canine teeth. CBCT and digital panoramic images of 62 female and 57 male individuals aged between 18-70 years were collected to be used in the creation of the mathematical model. Mandibular canine teeth without developmental and morphological anomalies including caries, periodontal disease, restoration, prosthesis, pulp stone, calcified canal, impaction and malposition were included in the study. There was no significant correlation between pulp/tooth ratios obtained from digital panoramic images and actual age.
According to our study; It was clearly pointed that, there were crucial results such as W(r=-0.228,
p=0.013), R(r=-0.224, p=0.014) and B(r=-0.181, p=0.049) by statistically. However, they were not used to create a regression model between age and these variables because they were of low value.
The pulp/tooth volume ratios performed on CBCT images showed the highest correlation with age. The
explanatory coefficient (R2 ) in the regression models created with the pulp/tooth volume ratio variable was found to be 0.221 in females, 0.304 in males, and 0.240 in the whole group. With a confidence interval of 95, this estimate range is ±20 years.
Keywords: CBCT, digital panoramic radiography, tooth volume, mandibular canine tooth, age determination