Karaciğer kitle lezyonlarının saptanmasında çok hızlı T2A (FB sense), turbo spin eko T2A ve kontrastlı T1A MR sekanslarının karşılaştırılması
Comparison among ultrafast T2W (FB sense), turbo spin echo T2W and contrast enhanced T1W MR sequences in detecting of liver lesions
Yazar: GÜLDEREN ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. BUMİN DEĞİRMENCİ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Diziler = Sequences ; Karaciğer = Liver ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging

Özet:
Bu çalışmada karaciğer kitle lezyonlarının saptanmasında çok hızlı T2 ağırlıklı (T2A), turbo spin eko (TSE) T2A ve kontrastlı T1 ağırlıklı (T1A) manyetik rezonans görüntüleme (MRG) sekanslarının karşılaştırılması amaçlanmaktadır.Karaciğer kitlesi olan veya yeni tespit edilen toplam 30 hasta çalışmamıza dahil edildi. Tüm hastalara TE 80 FB SENSE T2A, SPIR FB SENSE çok hızlı T2A, nefes tutmalı TSE T2A ve nefes tutmalı dinamik kontrastlı 3 boyutlu (3B) T1 FFE sekansları uygulandı. Saptanan kitlelerin T2A görüntülerde sayı, boyut, kenar ve sinyal özellikleri değerlendirilip buna göre gruplar oluşturuldu. T2A sekanslarda elde edilen lezyon sayıları T1A sekanslarda farklı fazlarda elde edilen lezyon sayıları ile karşılaştırıldı. Ayrıca T2A sekanslarda lezyon boyutları arasında karşılaştırma yapıldı. T2A sekanslarda lezyonlar kenar özelliklerine göre silik ve keskin konturlu olarak, sinyal özelliklerine göre ise hafif, orta ve belirgin hiperintens olarak gruplara ayrıldı. Her bir T2A sekanstaki benzer grup, diğer T2A sekanstaki benzer grup ile karşılaştırıldı.İstatistiksel analiz olarak Kruskal-Wallis ve Mann Whitney U testi uygulandı.Çalışmamızda yağ baskılı SENSE T2A (SPIR FB SENSE) sekansta lezyon sayısı en fazla bulundu. Ancak lezyon saptama duyarlılığı açısından istatistiksel olarak T2A sekanslar ile T1A sekanslar arasında anlamlı fark bulunmadı. SPIR FB SENSE T2A, TE 80 FB SENSE T2A ve TSE T2A sekansları arasında lezyon boyutu açısından anlamlı istatistiksel fark bulunmadı. Ancak TE 80 FB SENSE ve TSE, TE 80 FB SENSE ve SPIR FB SENSE T2A sekanslarında silik konturlu lezyon sayıları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. SPIR FB SENSE ve TSE T2A sekansları arasında ise silik konturlu lezyon karşılaştırması açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunmadı. SPIR FB SENSE, TE 80 FB SENSE ve TSE T2A sekansları arasında elde edilen keskin konturlu lezyon sayıları arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Sinyal özelliklerine göre yapılan karşılaştırmada T2A sekanslar arasında istatistiksel fark saptanmadı.SENSE T2A çok hızlı sekanslar lezyon saptamada TSE T2A sekans kadar duyarlıdır. Dinamik kontrastlı T1A görüntülerde özellikle 5 mm'nin altındaki lezyonlar izlenememektedir. Dinamik görüntüler özellikle lezyon karakterizasyonunda önemlidir. Lezyon saptamada tek başına değil, T2A görüntülerle birlikte değerlendirilmelidir. Çok hızlı sekanslar TSE sekansların yerine kullanılabilecek oldukça güvenilir sekanslar olup, yağ baskılama tekniği güvenilirliğini arttırmaktadır.

Abstract:
This study aimed to compare ultrafast T2 Weighted (T2W), TSE T2W and contrast enhanced T1W magnetic resonance imaging (MRI) sequences in the detection liver lesions.Thirty patients already had liver lesions and with newly detected lesions were included in this study. The MRI sequences TE 80 FB SENSE T2W, SPIR FB SENSE T2W, TSE T2W with breath hold and breath hold contrast enhanced dynamic 3 dimensional (3D) T1 FFE were applied to all sample patients. The located liver lesions with T2W imaging were categorized according to number, size, edge and signal characteristics. The number of lesions which were detected in T2W sequences were compared with the number of lesions located in T1W sequences with different phases. Moreover, the sizes of lesions were compared in T2W sequences. The detected lesions were grouped under the categories of indistinct and sharp contours according to edge features in T2W. And also, they were grouped as mild, medium and highly hyperintensity according to signaling features. The groups of T2W were compared with the same group in T1W sequences by using Kruskal-Wallis and Mann Whitney U tests.In-fat suppressed SENSE T2W (SPIR FB SENSE) sequences, lesion numbers are found the highest. Yet, there was no statistically significant lesion detection sensivity difference between T2W and T1W sequences. It was also found that there was no statistically significant lesion size difference among SPIR FB SENSE T2W, TE 80 FB SENSE T2W and TSE T2W sequences. However, there were a statistically significant differences among TE 80 FB SENSE and TSE T2W, TE 80 FB SENSE and SPIR FB SENSE T2W sequences for the number of lesions with indistinct contour. There was no statistically significant difference among SPIR FB SENSE and TSE T2W in lesions with indistinct contour comparison. There were no statistically significant differences among SPIR FB SENSE, TE 80 FB SENSE and TSE T2W sequences for the number of lesions with sharp contour. The comparison that is according to the signaling features shows there was no statistically significant lesion differences in T2W sequences.It was observed that ultrafast SENSE T2W sequences were sensitive in lesion detection as much as TSE T2W sequences. It was, especially, impossible to detect lesions with a size under 5 millimeter in the dynamic contrast enhanced T1W sequences. It should be pointed out that dynamic imaging is important for characterization of lesions. The dynamic imaging, should be used alongside T2W imaging but not alone for lesion detection. Ultrafast sequences are quite reliable methods that could be used instead of TSE T2W sequences and their reliability increases with fat suppression techniques