Türkiye'de mali sürdürülebilirlik: 2001–2015 dönemi 
için VAR analizi
Fiscal sustainability in Turkey: A VAR analysis for the 
period 2001-2015
Yazar: ALAİTTİN KÖKCÜ
Danışman: PROF. DR. ÖMER EROĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Bu çalışmanın amacı genelde; 2001:1– 2015:4 yılları arası dönemde Türkiye'de
uygulanan maliye politikalarını mali sürdürülebilirlik açısından test etmek, özelde ise
mali sürdürülebilirlik çalışmalarında kullanılan analiz türlerinden biri olan
dönemlerarası bütçe kısıtı yaklaşımından hareketle Türkiye ekonomisi ölçeğinde mali
sürdürülebilirliği araştırmaktır. Analizde, 2001:1-2015:4 arası süreç için çeyrek
dönemlik veriler kullanılarak Türkiye'de uygulanan maliye politikalarının
sürdürülebilirliği test edilmektedir. Analize konu olan mali sürdürülebilirlik durumu
sadece kamu kesimi açısından çalışılmaktadır.
Çalışmanın temel hareket noktası, kronikleşen bütçe açıkları ve beraberinde
sürekli artan kamu kesimi borçlarının hafifletilmesi amacıyla 2001:1-2015:4 dönemi
Türkiye de uygulanan maliye politikalarının "sürdürülebilir" olup olmadığı sorusuna
cevap aramaktır. Literatürde genellikle mali sürdürülebilirliğin test edilmesi için bütçe
harcama kalemleri ve bütçe gelir kalemlerine ait birikimli veriler kullanılarak analiz
edilmektedir.
Bu çalışmada, dönemlerarası bütçe kısıtına dayanan ve Bohn (1998) tarafından
geliştirilen bir yaklaşımla, mali değişkenlerden faiz dışı fazla (FDF), iç borç stoku
(İBS), kamu gelirleri (KGEL) ve kamu giderleri (KGİD)'ne ait çeyrek dönemlik verilere
zaman serisi testleri uygulanılarak çalışılan dönem için mali sürdürülebilirlik analizi
yapılmaktadır.
Çalışmada kullanılan yöntem olarak, Bohn (1998) temelli yaklaşım dayalı
Vector Autoregression (VAR), Eşbütünleşme, Birim Kök ve Granger Nedensellik testi
tercih edilmektedir.


Anahtar kelimeler: Mali Sürdürülebilirlik, BohnYaklaşımı, VAR Analizi,Birim Kök Yöntemi.

Abstract:
The aim of this study in general is to test the financial sustainability of the fiscal
policies between the years of 2001:1- 2015:4 in Turkey, and in particular to investigate
the financial sustainability on Turkish economy scale starting from the approach of
intertemporal budget constraint which is one of the type of analysis used in the study of
financial sustainabilty. In the analysis, sustainability of fiscal policies in Turkey are
tested by using data for quarterly process of the years 2001:1-2015:4. The state of
financial sustainability which is the subject of the analysis is studied only in terms of the
public sector.
The starting point of the study, is to seek the answer to the question of whether
the fiscal policy implemented in Turkey in the period of 2001:1-2015:4 for the purpose
of decreasing chronic budget deficits and constantly increasing public sector dept is
"sustainable" or not. In the literature, while cumulative data belonging to budget
revenues and budget expenditures have been tested together is to test the financial
sustainability, in the study.
In this study, with an aproach based on intertemporal budget constraints and
developed by Bohn (1998),financial sustainability for the studied period is analysed by
applying time series test to quarterly period data belonging to primary surplus (FDF),
domestic dept stock (IBS), public income (KGEL) and public expenses (KGID) that are
financial variables.
As the method used in the study, vector Autoregression (VAR) test based on the
approach of Bohn (1998), Cointegration, unit root and Granger causality tests are
preferred When the study is examined; the findings that emerged as a result of the testing
and used approach have shown that long-term sustainability is not avaliable even if
weak sustainability has been observed in the short and related period of Turkey on the
fiscal policy applies.


Keywords: Fiscal Sustainability, Bohn Approach, VAR Analysis, Unit Root
Method.