Van balığı (Alburnus tarichi)'nda üreme göçü sırasında osmoregülasyonda etkili bazı hormonların incelenmesi
Investigation of some hormones effecting osmoregulation of Van fish (Alburnus tarichi) reproductive migration
Yazar: AYŞE YEŞİLBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET REGAİB OĞUZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Van Gölü, dünyanın en büyük sodalı gölleri arasındadır. Gölün ekstrem özellikleri canlı yaşamını büyük ölçüde sınırlar. Diğer canlılar için ölümcül olan bu ortama Van balığı (Alburnus tarichi) adapte olan tek omurgalı türdür. Van balıkları her yıl üremek için tatlı sulara göç ederler. Üremesini tamamlayan balıklar göl ortamına geri dönerler. Balıklar göç sırasında farklı sucul alanlara maruz kalırlar. Çok hücreli canlılarda olduğu gibi balıklarda da fizyolojik düzenlenmeler endokrin sistem kontrolü altındadır. 
Bu çalışmada Van balığının üreme göçü sırasında maruz kaldığı göl, mansap, akarsu giriş ve akarsu üst bölgelerdeki suların pH, sıcaklık ve iyon seviyeleri (Na, K, Cl) belirlendi. Ayrıca balıklarda üreme göçü üzerine etkili olduğu bilinen Kortizol, Serbest Triiyodotronin (FT3), Serbest Tiroksin  (FT4), İnsülin Benzeri Büyüme Hormonu (IGF-I), Büyüme Hormonu (GH), Prolaktin Hormon (PRL) seviyleri incelendi. Örneklenen iyonların tatlı su lokalitelerinde göl lokalitelerine gore azaldığı, serum iyon seviyelerinin ise belirli düzeyde tutulduğu gözlendi. Hormon seviyelerinin üremenin başladığı göl ortamından üremenin tamamlandığı akarsu üst bölgelerinde farklılık gösterdiği belirlendi.
Sonuç olarak, ölçülen hormonların diğer teleost türlerinde olduğu gibi Van balıklarında da osmoregülasyon üzerinde direkt ve dolaylı etkilerinin var olduğu belirlendi.

Abstract:
Lake Van is one of the largest soda lakes in the world. The extreme characteristics of the lake greatly limit the living life. Van fish (Alburnus tarichi) is the only vertebrate species adapted to in this environment the which is fatal to other acuatic animals. Van fish migrate to fresh water every year for breeding. The fish return to the lake environment, which they have completed their breeding. Fish are exposed to different aquatic areas during migration. Physiological regulation of fish is under the endocrine control system as well as multicellular organism. 
In this study, pH, temperature and ion levels (Na, K, Cl) of the water in the lake, downstream, river inlet and upstream regions that Van fish were exposed during the reproduction migration were determined. Cortisol, Free Triiodotronin (FT3), Free Thyroxine (FT4), Insulin-like Growth Hormone (IGF-I), Growth Hormone (GH), Prolactin Hormone (PRL) levels were also investigated. It was observed that the sampled ions decreased in freshwater localities compared to lake localities and serum ion levels were kept at a certain level. It was determined that the hormone levels differed in the upper regions of the river where the reproduction was completed from the lake environment where the reproduction started. 
As a result, it was determined that the measured hormones had direct and indirect effects on osmoregulation in Van fish as in other teleost species.