Türkiye'ye zorunlu göçle gelen Suriyeli kadınların haklar ve toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamındaki deneyimleri
Experience of the Syrian women migrating to Turkey through forced migration within the context of rights and gender equality
Yazar: HÜLYA ŞAHİN ERBEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. BİRSEN ŞAHİN KÜTÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Feminist Duruş Kuramı = Feminist Standpoint Theory ; Göçmenler = Emigrants ; Kadın hakları = Women rights ; Kadınlar = Women ; Kesişimsellik = Intersectionality ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Bu çalışmada Suriye'de meydana gelen savaş sonrası zorunlu göç ile Türkiye'ye gelen Suriyeli kadınların göç öncesi Suriye'deki yaşamları boyunca kadın hakları, toplumsal cinsiyet rolleri ve eşitliği konusundaki gözlemleri, düşünceleri ve uygulamaları onların anlam dünyaları üzerinden ele alınmıştır. Çalışmada ayrıca, Suriyeli kadınların Türkiye'ye geldikten sonraki yeni yaşamlarında toplumsal cinsiyet temelli görüş ve davranışlarında bir değişim yaşayıp yaşamadıkları, yaşadılar ise bunların neler olduğu, kadınların yaşam öyküleri üzerinden feminist duruş noktası kuramı aracılığıyla verilmiştir. Nitel yaklaşım kullanılan bu çalışmada zorunlu göç sonucu Türkiye'ye gelen üç Suriyeli kadından yaşam öyküsü formu aracılığı ile veri toplanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcı kadınların, Türkiye'ye geldikten sonra Suriye'deki yaşam deneyimleri üzerinden toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik sorgulamaları olduğu fakat kadınların ve erkeklerin eşit olabileceğine dair inançlarının güçlü olmadığı görülmüştür. Toplumsal cinsiyet eşitliğini sorgulamalarında, Türkiye'ye geldikten sonra kadın haklarına ilişkin bilgi sahibi olmalarının etkili olduğu görülse de benimsemiş oldukları ataerkil kodları dönüştürebilmek konusunda oldukça güçlük yaşadıkları saptanmıştır. Katılımcılar, eğitim, çalışma yaşamı ya da miras paylaşımı gibi alanlarda erkeklerle eşit olunabileceği görüşünü savunsalar da kadın hakları konusunda bunun ötesine geçememektedirler. Katılımcı kadınların geleceğe yönelik beklentilerinde ise kendisini merkeze almak yerine, ataerkil toplumlardaki toplumsal cinsiyet rolleriyle örtüşen beklentilere sahip oldukları görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Zorunlu Göç, Kadın Hakları, Toplumsal Cinsiyet, Kesişimsellik, Feminist Duruş Noktası

Abstract:
In this study, observations, opinions and experiences of Syrian women – who immigrated to Turkey through the forced immigration after the war in Syria – on women rights, gender, and gender equality throughout their lives were discussed via their perspectives. The study also investigates whether Syrian women have experienced any change in their perspective and behavior based on gender in their new life after immigrating to Turkey, and reveals what those experiences are using their life story along with the feminist standpoint theory if they have experienced any change. The data used in this study using qualitative approach was collected from three Syrian women, who came to Turkey as a result of forced immigration, through the life story form. In conclusion of the study, it was observed that after immigrating to Turkey, the Syrian women have had some questioning regarding gender equality considering their experiences in their life back in Syria but do not have a strong belief on the fact that women and men can be equal. Although it seems to be effective to have information on women rights after coming to Turkey on their questioning of gender equality, it was observed that they have had quite difficult times transforming their patriarchal codes they adopted. Although the participants advocated that they can be equal with men in areas such as education, workplace or heritage sharing, they could not go beyond this in terms of women's rights. It was observed that the expectations of participating women for the future are not the ones locating them in the center, but the expectations that coincide with the gender roles in patriarchal societies.

Keywords: Forced Migration, Women Rights, Gender, Intersectionalism, Feminist Standpoint Theory