Üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları, yalnızlık düzeyleri ile kaygı durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Suriyeli üniversite öğrencilerine yönelik bir model önerisi)
The relationship among students' psychological hardiness, loneliness, and anxiety (A proposal model for Syrian university students)
Yazar: JUMANA İSAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM SEMAİ TUZCUOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel üçlü = Cognitive triad ; Kaygı = Anxiety ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sosyal yalnızlık = Social loneliness ; Suriyeliler = Syrians ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Yalnızlık = Loneliness ; Yalnızlık düzeyleri = Loneliness level ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Karma yöntemle desenlenen bu araştırma iki temel aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada Suriye uyruklu üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin yalnızlık ile kaygı düzeyleri üzerindeki etkisinde bilişsel üçlünün aracılık rolünü incelemek hedeflenmiştir. İkinci aşamada ise psikolojik dayanıklılık düzeyi düşük olan öğrencilerin karşılaştıkları risk faktörleri ve olumsuz sonuçları, nitel yaklaşımla derinlemesine ve ayrıntılı bir şekilde incelenmesi hedeflenmiştir. 
Bu araştırma karma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı desen üzerine yapılandırılmıştır. Araştırmanın nicel aşaması "Yapısal Eşitlik Modeline" dayanmaktadır. Nicel veriler İstanbul ilinin üniversitelerinde 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören toplam 461 Suriye uyruklu öğrenciden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği- III R, Bilişsel Üçlü Envanteri, UCLA Yalnızlık Ölçeği ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılmştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS ve MPLUS istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Psikolojik dayanıklılık, bilişsel üçlü, yalnızlık ve kaygı puanlarının demografik değişkenlere göre farklılaşmasını incelemek amacıyla bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi (anova) yöntemi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Pearson korelasyon analizi; psikolojik dayanıklılık ile yalnızlık ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel üçlünün aracı rolü ise yapısal eşitlik modeli ile incelenmiştir. Araştırmada elde edilen nicel bulgulara göre, önerilen yapısal modelin iyi uyuma sahip olduğu ve bilişsel üçlünün kısmi aracılık rolü olduğu saptanmıştır.
Araştırmanın nitel aşamasında ise fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile psikolojik dayanıklılık düzeyi düşük olan öğrencilerden toplanmıştır. Çalışma grubu bu aşamada ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilip toplam 15 öğrenciden oluşmuştur. Nitel veriler Maxqda analiz programını kullanarak analiz edilmiştir. Analizi sonucunda: Risk faktörleri, dayanıksızlık, negatif bilişsel üçlü ve olumsuz sonuçlar olmak üzere dört ana tema elde edilmiştir.

Alanyazında psikolojik dayanıklılık ile yalnızlık ve kaygı arasındaki ilişkide bilişsel üçlünün aracılık rolüne dair bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Dolayısıyla, bu araştırma Suriye uyruklu üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ile yalnızlık ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel üçlünün (benlik algısı, dünya görüşü, gelecek algısı) aracı rolünü ele alan ilk çalışma niteliğini taşımaktadır. Ayrıca bu araştırma öğrencilerin göç, göç öncesi ve göç sonrası deneyimlerine odaklanarak, göç literatürüne katkı sağlayacağı umulmaktadır. Bu üç dönemde yaşanan deneyimlerin anlaşılması, mültecilerin ruh sağlığını geliştiren müdahalelerin geliştirilmesinde kritik öneme sahiptir.

Abstract:
This study is characterized by the combination of  two basic stages of the mixed methods design. The first stage was aimed to examine the mediating role of the cognitive triad in the relationship among Syrian university students' psychological hardiness, loneliness and anxi-ety. In the second stage, qualitative method was conducted to examine the risk factors and negative results in students with low psychological hardiness.
The study is based on the Explanatory Sequential Design, a sub-method of mixed method research. Structural Equation Modeling was applied in the quantitative phase. Quantitative data were collected from 461 Syrian university students attending various universities in Istanbul during the 2018-2019 academic year. The Personal Views Survey III-R, the Cogni-tive Triad Inventory, the UCLA Loneliness Scale, and Trait Anxiety Scale have been used as data collection tools. Quantitative data was analyzed using the statistics programs SPSS and MPLUS. The relationship between variables was determined using Pearson's correlation analysis. The differentiation of psychological hardiness, cognitive triad, loneliness and anxi-ety scores was analyzed using independent groups t test and one-way anova. The mediating role the cognitive triad has in the relationship among psychological hardiness, loneliness, and anxiety was analyzed using the structural equation model. As quantitative findings, pro-posed structural model is found to have good compatibility and the cognitive triad to have a partial mediating role.
The phenomenology design was conducted in the qualitative phase of this research. Qualita-tive data were collected from students with low psychological hardiness using a semi-structured interview form. In this stage study group was consisted of a total of 15 students, selected by criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods. Qualitative data was analyzed using the analysis program Maxqda. As a result of the qualitative analysis, four main themes "risk factors, impatience, negative cognitive triad and negative outcomes" were obtained.
There is no particular recent study on the  mediating role of the cognitive triad in the rela-tionship among psychological hardiness, loneliness and anxiety. Therefore, This is the first study sought to examine the mediating role of cognitive triad in the relationship among Syrian university students' psychological hardiness, loneliness and anxiety. In addi-tion, we hoped to contribute to the body of migration knowledge by focusing on the migra-tion, pre-migration and post-migration experiences of these students.  Knowledge of the nature  of  these experiences is a critical issue for developing  interventions to improve the mental health of refugees.