Pugh/Karar Matrisi yöntemiyle iç mimarlık eğitiminde ürün tasarımı: Akü sandalye tasarımı örneği
Product design in interior architecture education with Pugh/Decision Matrix method: Example of aku chair design
Yazar: DEMET TANIK
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE EBRU OKUYUCU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Ekolojik tasarım dersi = Ecological design course ; Pugh/Karar Matrisi = Pugh/Decision Matrix ; Sandalyeler = Chairs ; Tasarım = Design ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair ; Üniversiteler = Universities ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
İç mimarlık mesleğinin ve eğitiminin tarihçesi rehberliğinde birçok ünlü mimar ve tasarımcının önemli ve tanınmış sandalye tasarımlarının bulunduğu bilinmektedir. Yüzyıllar içerisinde neredeyse bütün mimarlık dönemlerinde çeşitlilik göstererek yerini alan sandalye tasarımları, ünlü tasarımcılar tarafından bazı akımların ve ideolojilerin simgesi haline getirilmektedir. Böylelikle, iç mimarlık mesleği ve eğitimi tarihçesinde ürün tasarımı kapsamında doğrudan ilişki kuran sandalye elemanı, bu çalışmanın tasarım ürünü olarak Afyon Kocatepe Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü Ekolojik Tasarım Dersi kapsamında 3.sınıf öğrencileri tarafından seçilerek tasarlanılmaktadır. Herhangi bir ürün tasarlamak amacıyla bir araya gelen ve az sayıdan oluşan tasarım ekiplerinin minimal bir bütçe ve sınırlı zaman diliminde belirledikleri ürünü ortaya koyabilmeleri adına etkin bir yönteme de ihtiyaçları bulunmaktadır. Ürün geliştirme modeli olarak seçilen ve çalışma neticesinde önerilen Pugh/Karar Matrisi yönteminin kullanıldığı bu tez çalışmasında, ortaya en iyi sandalye ürününün çıkartılması hedeflenilmektedir. Bu bağlamda, alanında profesyonel olan 6 kişilik tasarım ekibi tarafından Pugh/Karar Matrisi yöntemiyle "İşlev/Fonksiyonellik, Form/Biçim, Geometrik Düzen, Kompoziyon, Uygulama/Yapım" ana kategorileri belirlenmektedir. Bu ana kategorilerin alt kategorileri ise, Gestalt İlkeleri, Temel Tasarım İlkeleri ve Tasarım özellikleri ışığında sentezlenerek belirlenmektedir. Bu doğrultuda, tasarım süreci içerisinde dinamik bir yapıya sahip olan 18 adet kriter ortaya çıkmaktadır. Her bir ikili kriterin birbiriyle olan ilişkisi ve ham/göreceli ağırlığı tasarım ekibi tarafından tespit edildikten sonra, her bir kriter için referans görsel seçilmektedir. Tasarım ekibini oluşturan bireyler, tasarım sürecine en hâkim kişiler olması sebebiyle jüri rolünde de bulunarak, iki adet sandalye tasarımı jüri değerlendirmesine alınmaktadır. Bu çalışma sonucunda iki adet sandalye tasarımının başarıyla tamamlanması, üç döngü (değerlendirme-eleme-güncelleme) dâhilinde gerçekleşmektedir. İç mimarlık alanında ürün tasarımında ilk defa kullanılan Pugh/Karar Matris yönteminin sınırlı zaman ve bütçeye sahip tasarım ekipleri tarafından iç mimarlık alanında, mühendislik alanında ve diğer sosyal bilimler alanlarında gerçekleşebilecek ürün tasarımlarında kullanılarak etkin çözümler elde edileceği öngörülmektedir.

Abstract:
It is known that many famous architects and designers have important and well-known chair designs under the guidance of the history of the interior architecture profession and education. Chair designs, which have varied and taken their place in almost all architectural periods over the centuries, have been made a symbol of some trends and ideologies by famous designers. Thus, the chair element, which establishes a direct relationship within the scope of product design in the history of interior architecture profession and education, as the design product of this study, Afyon Kocatepe University Department of Interior Architecture and Environmental Design is selected and designed by 3rd grade students within the scope of Ecological Design Course. Design teams, which come together to design any product and consist of a small number, also need to be able to an effective method for produce the product they have determined in a minimal budget and limited time frame. In this thesis study, in which the Pugh/Decision Matrix method, which was selected as a product development model and proposed as a result of the study, is used, it is aimed to produce the best chair product. In this context, the main categories of "Function/Functionality, Form/Form, Geometric Layout, Composition, Application/Construction" are determined by the Pugh/Decision Matrix method by a 6-person design team that is a professional in its field. The subcategories of these main categories are determined by synthesizing them in the light of Gestalt Principles, Basic Design Principles and Design features. Accordingly, there are 18 criteria that have a dynamic structure in the design process. After the relationship of each binary criterion with each other and its raw/relative weight are determined by the design team, a reference image is selected for each criterion. Since the individuals who make up the design team are the most dominant people in the design process, they are also in the role of a jury, and two chair designs are evaluated by a jury. As a result of this study, the successful completion of two chair designs takes place within three cycles (evaluation-elimination-update). Pugh used for the first time in product design in the field of interior architecture/interior design teams with limited time and budget by the decision matrix method in the field of architecture, engineering and other social sciences in the field of effective solutions in the fields of product designs that can take place that will be achieved using estimated.