Bilginin duyusal kaynaklarını ayırt etme ile zihin kuramı arasındaki gelişimsel bağlantılar
The relations between sensory source of knowledge distinction and theory of mind in the context of 3-5 years development
Yazar: TANER AKBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMA KARAKELLE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi kaynakları = Information sources ; Dil = Language ; Duyular = Sensation ; Epistemoloji = Epistemology ; Epistemolojik ben = Epistemological ego ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı duyu bilgi kaynaklarını ayırt etme ile zihin kuramı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca bu araştırma için geliştirilen duyu bilgi kaynakları ayırt etme görevi başarısının yaşa göre anlamlı olarak değişip değişmediğini sorgulanmasıdır. Araştırma için toplam 3 ayrı kreşten yirmi dördü 3 yaş, otuz biri 4 yaş ve otuz üçü 5 yaş olmak üzere 88 çocuğa ulaşılmıştır. Deneklere bu amaçla Türkçe İfade edici ve Alıcı Dil testi, Boyut Değiştirerek Kart Eşleme görevi ve zihin kuramı görevleri olarak da görünüş gerçeklik ayrımı görevi, beklenmeyen yer görevi ve beklenmedik içerik görevi verilmiştir. Son olarak da bu çalışma için geliştirilmiş duyu bilgi kaynakları ayırt etme görevi verilmiştir.Bulgular bu yaş çocuklar için dil, yönetici işlevler, zihin kuramı ve duyu bilgi kaynakları ayırt etme görevlerinden alınan puanların yaşa gruplarına göre anlamlı olarak değiştiğini göstermektedir. Ancak bu değişim sadece 3 yaş ile 4 yaş grupları arasındaki değişimden kaynaklanmış olup 4 yaş ile 5 yaş grupları arasında hiçbir değişken bakımından anlamlı bir fark elde edilmemiştir.Ayrıca hiyerarşik regresyon analizinde duyu bilgi kaynakları ayırt etme görevi başarısının dil, yönetici işlevler ve yaş kontrol edildiğinde zihin kuramını küçük bir oranla yordadığını gösterilmiştir.Araştırma bulguları literatürdeki çalışmalar ışığında değerlendirilip tartışılmıştır.Anahtar kelimeler: Zihin kuramı, Duyu-bilgi bağlantısı, Yönetici işlevler, Dil

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relation between knowledge sensory source distinction and theory of mind. In addition to this, whether the performance in the task developed for this study changes according to age is further examined. For this purpose 88 children of twenty four 24 3 year olds, thirty one 4 year olds and thrity three 5 year olds, in three day cares were reached. Children were given Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil testi (Receptive and Expressive Language Test for Turkish), Dimensional Change Card-Sorting (DCCS), appearance-reality distinction task, unexpected transfer task, unexpected content task as theory of mind tasks. Finally the knowledge sensory source distinction task developed for this research were presented.Results show that language, executive functions, theory of mind and knowledge sensory source distinction task scores differ as a function of age. However the score differences stemmed from the difference between the three year old and four year old groups whereas the difference between 4 year old and 5 year old groups wasn?t significant for any variable.Furthermore knowledge sensory source distinction task continued to significantly predict the theory of mind after controlling for language, age and executive functions in hierarchical regression analysis but for a very small percentage.Results are discussed in the light of literature.Keywords: theory of mind, sensory-knowledge relation, executive functions, language