Fonksiyonel optik elemanlar için kompozit metayüzeyler
Composite metasurfaces for functional optical elements
Yazar: FEHİM TAHA BAĞCI
Danışman: PROF. DR. HAMZA KURT
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Elektrooptik aletler = Electo-optic devices ; Ray-optik tekniği = Ray-optic technique

Özet:
Işığın dalga cephesi manipülasyonu ile genliğinin, polarizasyonunun ve davranışının kontrol edilebileceği bilinmektedir. Günümüzde bu manipülasyonu yapabilen optik elemanlar bulunmaktadır. Bu optik elemanlar geleneksel optik elemanlar olan lensler, aynalar ve optik filtreler gibi optik malzemelerdir. Hacimli ve düz olmayan yapıları itibariyle ışığı yüzey formları sayesinde manipüle ederler. Bu manipülasyon optik malzemelerin yüzey formlarının şekillendirilmesi, kalınlıklarının değiştirilmesi veya yüzeylerine yarıklar açılması ile gerçekleştirilir. Bunun yanında genel olarak ışığın yapı içinde ilerlediği yolun uzunluğu, sistemin çalışma dalga boyundan oldukça fazladır. Bu da kullanılabilir malzemeleri ve üretim süreçlerini limitlemektedir. Üretim süreçleri kesme, taşlama ve parlatma gibi işlemleri içermektedir. Geleneksel optik elemanların sistem haline getirmek için ise sıkı toleranslar ile hizalanması ve tutulması gerekmektedir. Bununla birlikte gelişen giyilebilir, taşınabilir, mobil elektronik ve medikal cihazlar, yer kaplamayan, ucuz ve yüksek performanslı optik sistemlere olan talebi hızla artırmıştır. Yüksek performanslı optik sistemlere olan ihtiyaç ve geleneksel optikteki bu gibi üretim, hacim ve malzeme sorunları yakın geçmişte bu alandaki araştırmaların hızlanmasını ve metayüzeylerin geliştirilmesini tetiklemiştir. Metayüzeyler üzerlerinde bulunan, belirli bir geometrik yapı ve dizilim örgüsüne sahip birim hücre dizisi sayesinde ışığa faz gecikmesi verebilen düz optik yüzeylerdir. Bu tez kapsamında metayüzeylerin farklı tasarım yaklaşımları anlatılarak, çeşitli metayüzey tasarım topolojileri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma ile en verimli olan topoloji belirlenmiştir. Ayrıca metayüzeyler kullanılarak çeşitli uygulamaya yönelik tasarımlar önerilmiştir. Bunlardan biri üç odaklı bir optik sistemdir. 600nm dalga boyunda çalışan bu optik sistem ile metalenslerin birbirine olan mesafeleri değiştirilerek üç farklı odak uzaklığı elde edilmiştir. Son olarak orta kızıl ötesi spektrumda çalışan bir odak düzlemi dizisi metayüzeyler kullanılarak gerçeklenmiştir. Bu çalışma ile polarizasyon bağımsız olarak geniş dalga spektrumunda çalışan ve üstün optical crosstalka sahip bir odak düzlemi dizisi sunulmuştur. Bu odak düzlemi dizisinin verimliliği 0.85 üzerinde elde edilmiştir. Bu tasarımda, odak performansını 0.85'in üzerinde tutulurken, optical crosstalk %2.8'in altında kalmıştır. Bu çalışma metayüzey lens dizisi hassaslığı ve sinyal gürültü oranını artırmak için büyük potansiyele sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Metayüzeyler, Metalensler, Odak düzlemi dizileri.

Abstract:
It is known that the amplitude, polarization and behavior of the light can be controlled through wavefront manipulation. Currently, there are optical elements that can achieve such a manipulation. These optical elements are conventional optical components such as lenses, mirrors and optical filters. Due to their bulky and uneven structures, they manipulate light with their surface forms. This manipulation is accomplished by shaping the surface forms of the optical materials, changing their thickness or opening slits on their surfaces. However, in general, the length of the path the light travels in the structure is considerably larger than the operating wavelength of the system. This severely limits the range of materials that can be employed and also complicates the fabrication processes, which include cutting, grinding and polishing. In addition, conventional optical elements need to be aligned and retained with tight tolerances. Together with this, wearable, portable, mobile electronic and medical devices have rapidly increased demand for low-cost, high-performance optical systems that are compact in size. The need for high-performance optical systems and such production, volume and material problems in traditional optics has recently triggered the acceleration of research in this area and the development of metasurfaces. The metasurfaces are flat optic surfaces that can control the phase of the light by their nano-pillar array with a certain array of patterns. In this thesis, different design approaches of metasurface are explained and various metasurface design topologies are compared. With this comparison, the most efficient topology has been identified. In addition, various application designs are proposed by using metasurfaces. One of these is a three-focus optical system. With this optical system operating at a wavelength of 600nm, the distances between the metalenses are changed to achieve three different focal lengths. Finally, a focal plane array operating in the mid-infrared spectrum is implemented using metasurfaces. This paper presents a polarization independent focal plane array operating in wideband spectrum  with superior optical crosstalk. The efficiency of this focal plane array was obtained above 0.85. In this design, focusing efficiency is above 85% while optical crosstalk is below 2.8%. This study has shown that meta-lens array has great potential to increase the sensitivity and the signal-to-noise ratio.

Keywords: Metasurfaces, Metalenses, Focal plane arrays