İki yaş altı minör kafa travmalı olgularda bilgisayarlı beyin tomografisi kullanma gerekliliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of the necessity for cranial computed tomography imaging in patients with minor head trauma under two years of age
Yazar: HASAN İDİL
Danışman: PROF. DR. ERDEN EROL ÜNLÜER
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Kafa travmaları, dünya genelinde önemli bir sağlık sorunudur. Bilgisayarlı Beyin Tomografisi (BBT)'nin kullanılmaya başlanmasıyla kafa travmalarının değerlendirilmesi çok daha kolay hele gelmiştir. Çalışmamızda, kafa travmaları içerisinde özellikli bir yere sahip olan iki yaş altı, minör kafa travma (MKT)'lı olguların hangilerinde BBT incelemesi yapılması gerektiğini belirlemeyi amaçladık. Karar verme aşamasında hangi parametrelerin göz önünde bulundurulması gerektiğini ve bu hasta grubunu değerlendirirken hangi zorluklarla karşılaşıldığını ortaya koymayı hedefledik. Çalışmada ayrıca acil servis hekimlerinin bu hasta grubu için istenen BBT'lerini doğru yorumlayabilme oranlarını belirlemeyi hedefledik.
     Çalışma, Temmuz-Eylül 2012 tarihleri arasında, Acil Servise (AS), MKT'sı nedeniyle başvuran, iki yaş altında olan ve BBT incelemesi yapılan hastalar üzerinden retrospektif olarak planlandı. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, başvuru zamanı, travma zamanı, travma şekli, başvurudaki GKS'sı (14 veya 15), semptomları ve bulguları kaydedildi. Hastalara BBT incelemesi yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa bulguları ve yorum aşamasında acil hekimiyle radyolog arasında fark olup olmadığı belirtildi.
     İncelemenin yapıldığı süre zarfında, AS'te travma bölümüne başvuran 4143 hastadan önce izole MKT kriterlerine uyan 486 tanesi (%11,7) tarandı. Sonrasında 486 hastadan, BBT incelemesi yapılan 156 tanesi (%32) çalışmaya dahil edildi. Bunların %50,6'sı erkek ve %49,4'ü kız iken yaş ortalamaları 10,4 ay olarak hesaplandı. Olguların %8,3'ünde klinik olarak anlamlı BBT bulguları saptandı ancak hiçbirisine cerrahi müdahale gereksinimi olmadı. Başvuru sebepleri arasında düşme %86,5 ile en sık sebep olarak saptanırken, çarpma %10,3 ve diğer sebeplerle başvuru oranı %3,2 olarak saptandı. Çalışmaya alınan olgularda en sık semptom %44,2 ile ağlama/huzursuzluk iken bunu %26,3 oranla kusma takip etti. Fizik muayene bulgularından ise en sık rastlanan %39,1 ile hiperemi/ekimoz iken, ikinci sıklıkta sefal hematom %30,1 oranla bunu takip etti. Semptom ve bulgularla pozitif BBT sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. (Bulgulardan hiperemi/ekimoz ve sefal hematom istatistiksel olarak anlamlı görünmesine karşın (p<0.05), AUC değerleri %70'ten küçük olduğundan tanı koydurma güçleri yeterli bulunmadı.) Olguların %91,7'sinde GKS 15 ve %8,3'ünde GKS 14 olarak saptandı. GKS değerleriyle BBT bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. (p>0,05) Acil servis hekiminin, klinik olarak anlamlı BBT bulgularınının varlığı veya yokluğunu saptama oranlarının incelendiği ROC analizinde hesaplanan değer, istatistiksel olarak anlamlı bulundu. (p<0,05)
     İki yaş altı, MKT'lı olgularda BBT tetkiki isteme aşamasında yol gösterici olabilecek klinik değişkenlerin ortaya konulması için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Ancak bu yaş grubunun değerlendirilmesindeki zorluklar güvenilir sonuçlara ulaşmayı zorlaştırmaktadır.

Abstract:
Head trauma is one of the important health problems worldwide. With the use of cranial computed tomography (CCT), the evaluation of head traumas became easier. In our study, we aimed to determine that which patients with minor head trauma under two years of age, whom are a special group of head trauma patients, needed to be evaluated with CCT. In decision phase, we aimed to decide which parameters should be considered and what kind of difficulties can be encountered while evaluating this group of patients. We also aimed to determine the ability of emergency physicians to interpret CCT's of this group of patients.
     Our study is performed retrospectively for the patients under 2 years old applied emergency department with minor head trauma and had cranial computed tomography scan between July-September 2012. Age, gender, arrival time to ED, time of trauma, type of trauma, GCS of the patient in the ED arrival (14 or 15), symptoms and findings of these patients were noted. We looked if the patient had CCT scan, if he had CCT scan; what the findings were and the interpretion of CCT differences between emergency physicians and radiologist were evaluated.
     In these period, 4143 patients admitted to the Trauma Department. 486 (11,7%) of these patients had isolated minor head trauma which meets our criteria were evaluated. 156 of 486 patients (%32) had CCT scan and these patients were included to our study. 50,6% of the patients were male, 49,4% were female and mean age of patients was 10,4 months. In 8,3% of the patients had clinically significant CCT findings but none of the patients were in need for surgical intervention. The most common cause for admission to ED is falling down (86,5%), hit on a surface is the second common cause of admission (10,3%), and the other causes of admission to ED is about 3,2%. In the patients who are included to the study; the most common symptom was crying/discomfort (44,2%), the second common symptom was vomiting (26,3%). Most common finding in phycical examination was hyperemia/echimosis (39,1%), the second common finding was cephalohaematoma (30,1%). There was no significant relationship between symptoms/findings and positive CCT results statistically. (Although hyperemia/echimosis and cephalohaematoma appear to be statistically significant (p<0,05), because of AUC value is smaller than %70, diagnostic power of these findings is not enough statistically). GCS was 15 in 91,7% of the patients and in 8,3% GCS was 14. There wasn't a significant relantionship between GCS score and CCT findings statistically. (p>0,05)
     The value calculated in ROC analysis which evaluation of the presence or absence of clinically significant CCT findings by the emergency physicians was significant statistically.(p<0,05)
     In the patients under 2 years old with minor head trauma, more comprehensive studies are needed to demonstrate the clinical variables for decision of CCT scan in the request phase. However difficulties in evaluation of this age population makes it difficult to achieve reliable results.