Sanatta yaratıcı unsur olarak nyctophobia
Nyctophobia as a creative element in art
Yazar: KADER AYDIN ÖZEL
Danışman: PROF. SERKAN İLDEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Güzel sanatlar = Fine arts ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity

Özet:
Sanat, insan duygularının/hayal gücünün en girift ve uç noktalarını yetenek ve yaratıcılıkla harmanlayarak somutlaştırdığı 'şey'lerin tümüdür. Her sanatsal üretide bu duygusal ve hayali olgulardan etkilenerek ortaya konulan bir anlam yüklüdür. İşte bu anlamların oluş ve amaçları göz önüne serildiğinde, özünde yatan tetikleyici unsur/lar ile karşılaşılmaktadır. İnsani duyguların/düşüncelerin incelendiği ve bunları yaparken insan zihninden ve davranışlarından faydalanan psikoloji bilimi de sanatın varoluş etmenlerinden biridir. Sanat salt üretme şekli değil aynı zamanda içerisinde pek çok alanı barındıran bir disiplindir. O halde sanatın içerisindeki duygu/durumlar diğer ögeler gibi olmazsa olmaz unsurlardır. Ayrıca sanat, içerisinde bulunduğu toplum ve kültürün de aynası ve özetidir. Sanatçı merkezli düşünüldüğünde, tasarlanan her bir eser onu tasarlayan sanatçının duygularının, hayallerinin ve sosyo-kültürel yaşamının birer göstergesidir denilebilir. Sanatçı duygularından biri olabilecek korku ögesi de yine sanatçının üretme/tasarlama vesilesi olabilmektedir. Korku duygusunun alt konularından biri olan nyctophobia da diğer duygu ya da korku türleri gibi sanatsal eserler üretmede yaratıcı unsur olabilmektedir. Sanatçının Bauillard'ın simülakr ve simülasyon teoremleri ışığında tasarladığı her eser kendinin kurgusal dünyasının birer yansımasıdır. Yaratılırken heykelden, dijital sanattan, resim sanatından, sinemadan, kinetik sanattan, interaktif sanattan, enstalasyon sanatından ve psikoloji biliminden faydalanılan eserler bu tezin konusu olmuştur. Konunun açıklanabilirliği açısından teorik anlamda psikoloji ve sanat ilişkisinin irdelenmesinin yanı sıra uygulamalı sanatların tanımlanması, yorumlanması ve örnek eserler üzerinden incelenmesi gerekli görülmüştür. Tez, tarama modelinin yanı sıra deneme modelinden oluşmaktadır. Bu bağlamda tasarlanan sanatçı uygulama çalışmaları ve yorumlamaları ile 'nyctophobia'nın sanatta yaratıcı bir unsur olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Art is all the 'things' that are embodied by blending the most intricate and extreme points of human emotions/imagination with talent and creativity. Every artistic production is loaded with a meaning that is influenced by these emotional and imaginary phenomena. When the formation and purposes of these meanings are taken into consideration, the underlying triggering element/s are encountered. The science of psychology, which examines human emotions/thoughts and makes use of the human mind and behavior while doing these, is one of the factors of existence of art. Art is not only a form of production, but also a discipline that includes many areas. Then, emotions/situations in art are indispensable elements like other elements. In addition, art is the mirror and summary of the society and culture in which it exists. When considered artist-centered, it can be said that each designed work is an indicator of the feelings, dreams and socio-cultural life of the artist who designed it. The element of fear, which can be one of the artist's emotions, can also be the artist's means of production/design. Nyctophobia, one of the sub-topics of the emotion of fear, can be a creative element in producing artistic works like other emotions or types of fear. Each work designed by the artist in the light of Bauillard's simulacrum and simulation theorems is a reflection of his own fictional world. Works that benefit from sculpture, digital art, painting, cinema, kinetic art, interactive art, installation art and psychology have been the subject of this thesis. In order to explain the subject, it was deemed necessary to examine the relationship between psychology and art in a theoretical sense, as well as to define and interpret applied arts and examine them through sample works. The thesis consists of a screening model as well as a trial model. It has been observed that 'nyctophobia' is a creative element in art with the artist's application studies and interpretations designed in this context.