Hemodiyaliz hastalarında sıcak ve soğuk kompres uygulamalarının kas krampları, yorgunluk ve hemodiyaliz konforuna etkileri: Plasebo kontrollü randomize çalışma
Effects of hot and cold compresses on muscle cramps, fatigue and hemodialysis comfort in hemodialysis patients: A placebo-controlled randomized trial
Yazar: GÜLŞAH KESİK
Danışman: PROF. DR. LEYLA ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kas krampları = Muscle cramp ; Konfor = Comfort ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Soğuk uygulaması = Cold application ; Sıcak uygulaması = Hot application ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmanın amacı hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik dönemde uygulanan sıcak ve soğuk kompres uygulamalarının kas krampları, yorgunluk ve hemodiyaliz konforuna etkisinin belirlenmesidir. Araştırma, randomize şekilde sıcak kompres (grup A=23), soğuk kompres (grup B=23) ve plasebo kontrol (grup C=23) gruplarına dağıtılan 69 hemodiyaliz hastası ile tamamlanmıştır. Araştırmanın müdahalesi kapsamında, 12 hemodiyaliz seansı boyunca araştırmacı tarafından Termo Jel Kompress® kullanılarak Grup A'daki hastalara sıcak, Grup B'deki hastalara soğuk; Grup C'daki hastalara oda ısısında plasebo uygulama yapılmıştır. Araştırmanın verileri uygulama öncesi veri toplama seansı (t0), uygulama seansları (t1-12) ve uygulama sonrası takip amaçlı izlem seansında (t13) Hasta Tanıtıcı Form, Kramp Epizotu Takip Çizelgesi, Piper Yorgunluk Ölçeği ve Hemodiyaliz Konfor Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Sıcak ve soğuk kompres uygulamaları, hastalarda kramp gelişimini ve yorgunluk şiddetini anlamlı derecede azaltmıştır (p<0,05). Aynı zamanda hemodiyaliz hastalarında konfor düzeyini anlamlı şekilde artırmıştır (p<0,05). Soğuk kompres uygulamaları karşılaştırıldığında, sıcak kompresin krampların önlenmesi, yorgunluk şiddetinin azaltılması ve konforun artırılmasında daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır (p<0,05). Hemodiyaliz hastalarında kramp ve yorgunluğun yönetiminde ve konfor düzeyinin artırılmasında sıcak uygulama öncelikli olmak üzere sıcak ve soğuk kompres kullanımı önerilir.

Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Hemşirelik bakımı, Kas Krampları,         Konfor, Sıcak Uygulama, Soğuk Uygulama, Yorgunluk.

Abstract:
The study set out to determine and compare the effects of hot and cold compresses on cramping, fatigue and comfort in hemodialysis patients. This placebo-controlled randomized pilot trial consisted of 69 patients, stratified and randomly allocated to three arms. Two of the three groups formed were the intervention groups: hot (n=23), cold (n=23), and the other was the placebo group: control (n=23). The implementation of the study continued during 12 hemodialysis sessions for each groups' patients. One week after completion of the intervention, a follow-up session was completed. Data collection was performed at baseline (t0), at 12 intervention sessions (t1-12) and at follow-up session (t13) using the Cramp Episode Follow-up Chart, Piper's Fatigue Scale and Hemodialysis Comfort Scale. In both the intervention and follow-up sessions, cramping and fatigue were lower and comfort was higher in the intervention groups than the placebo group. Compared to cold, hot therapy group showed superiority over.  Both hot and cold compress administration positively affected muscle cramps, fatigue, and comfort in hemodialysis patients, hot therapy was more beneficial than cold. 

Keywords: Cold Compress, Comfort, Fatigue, Hot Compress, Hemodialysis, Muscle cramp, Nursing care