Sınıf öğretmenlerinin dijital kültür algısı
Primary school teachers' perception of digital culture
Yazar: NUR ÖZGE MENŞAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞENGÜL SAİME ANAGÜN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Sayısal kültür = Digital culture ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Teknokültür = Technoculture ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin dijital kültür algılarına göre dijital profillerinin belirlenmesi ve dijital kültür ortamı oluşturma ile ilgili görüşlerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu temel amaç doğrultusunda sınıf öğretmenlerinin dijital profillerinin cinsiyete, yaşa, mesleki kıdemine ve öğrenim durumuna göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.

Yöntem: Araştırma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin beraber kullanıldığı karma yöntemle gerçekleştirilmiştir; nicel veriler ölçme aracı ile nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutu için örneklemini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Eskişehir ili Odunpazarı ve Tepebaşı merkez ilçelerinde görev yapmakta olan sınıf öğretmenlerinden küme örnekleme yoluyla seçilen 646 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada üçü dijital yerli, üçü dijital melez, beşi dijital göçmen olan toplam 11 sınıf öğretmeni ise araştırmanın nitel boyutunun çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 21 paket programı ile çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Nitel veriler ise betimsel analiz ile çözümlenmiş ve elde edilen bulgular araştırma sorularına bağlı kalınarak yorumlanmıştır.

Bulgular: Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen bulgular sınıf öğretmenlerinin büyük çoğunluğunun dijital melez, diğerlerinin büyük bir kısmının dijital göçmen ve çok az bir bölümünün de dijital yerli olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin alt boyutları açısından ise sınıf öğretmenlerinin öğrenme ortamlarını düzenleme alt boyutunda dijital melez, veli ve öğrenciyle iletişim kurma alt boyutunda dijital göçmen ve kişisel ve mesleki gelişim alt boyutunda dijital melez özelliği gösterdiği belirlenmiştir. Öğrenme ortamlarını düzenleme alt boyutu açısından sınıf öğretmenlerinin dijital profilleri ve cinsiyet değişkeni arasında anlamlı farklılık görülürken, veli ve öğrenciyle iletişim kurma alt boyutu açısından dijital profiller ve değişkenler arasında anlamlı bir farklılık elde edilmemiştir. Kişisel ve mesleki gelişim alt boyutu açısından ise cinsiyet ve
yaş değişkenleri arasında anlamlı farklılık vardır. Sınıf öğretmenlerinin dijital kültür kavramına ilişkin görüşleri incelendiğinde üç profilde bulunan her bir öğretmenin dijital kültürle ilgili basit de olsa temel bilgilere sahip olduğu görülmektedir. Dijital göçmen öğretmenler sınıf içerisinde dijital kültür ortamını oluşturmayı gerekli görmezken, dijital melez öğretmenlerin bu kültürü oluşturma sürecinde hem geleneksel yöntemleri hem de dijital araçları kullandıkları belirlenmiştir. Dijital yerli öğretmenler ise sınıf içerisinde dijital kültür ortamını oluşturmanın gerekli olduğunu ve bunun için kendilerini sürekli geliştirdiklerini belirtmişlerdir.

Sonuç ve Öneriler: Dijital kültür bağlamında sınıf öğretmenlerinin %73,4'ünün hem dijital ortamı benimseyip hem de geleneksel yöntemleri kullanan dijital melez özelliği gösterirken, %23,2'sinin dijital göçmen ve %3,4'ünün dijital yerli özelliği gösterdiği sonucu elde edilmiştir. Dijital göçmen öğretmenler sadece video ve görsellerden yararlanmak amacıyla dijital araçları öğrenme öğretme sürecine dahil ederken, dijital melez öğretmenler hem geleneksel yöntemleri kullanıp hem de dijital araçlardan yararlandıkları, dijital yerli öğretmenlerin ise dijital araçlar ve web 2.0 araçları konusunda kendilerini geliştirerek bunları derslerinde genel olarak kullandıkları tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin teknolojiye ve dijital araçlara uzak olduğunu belirten öğretmenler bunlarla ilgili daha fazla seminer ve hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi gerektiğini belirtmişlerdir.

Anahtar kelimeler: Dijital kültür, Dijital göçmen, Dijital melez, Dijital yerli, Sınıf öğretmeni

Abstract:
Purpose: In this research, it is aimed to determine the digital profiles of the primary school teachers according to their digital culture perceptions and to reveal their opinions related to creating a digital culture environment. For these basic purposes, it was determined whether the digital profiles of teachers differ significantly according to gender, age, years of seniority and educational status, and their views on digital culture concept as sub-objectives.

Method: The research was carried out with a mixed method of quantitative and qualitative methods using together; quantitative data were obtained by means of assessment instrument, and qualitative data were obtained through semi-structured interview. The sample for the quantitative dimension of the study was consisted of 646 primary school teachers, who were selected through cluster sampling from primary school teachers working in Odunpazarı and Tepebaşı central districts of Eskişehir in the 2018-2019 academic year. A total of 11 primary school teachers (three digital natives, three digital hybrids and five digital immigrants), constitute the study group of the qualitative dimension of the research. The quantitative data of the study were analyzed and commented by using SPSS 21 package program. As the qualitative data were analyzed by descriptive analysis, the findings obtained were commented by based on the research questions.

Results: Findings obtained from the quantitative data of the study revealed that the majority of the primary school teachers were digital hybrids, the majority of others were digital immigrants and very few were also digital native teachers. In terms of the sub-dimensions of the scale, it has been determined that the primary school teachers show digital hybrid in the sub-dimension of arrangement of learning environments , digital hybrid in the sub dimension of communication with parents and students, and digital hybrid in personal and professional development sub-dimension. While there is a significant difference between the digital profiles of the primary school teacchers and gender variable, there isn't significant difference between digital profiles and variables in terms of sub-dimension of communication with parents and students. In terms of personal and professional development sub-dimension there is a significant difference between gender and age variables. When the opinions of the primary school teachers on the digital culture concept were examined, it is seen that each teacher in the three profiles has basic knowledge about digital culture in simple terms. While digital immigrant teachers do not seem it necessary to create a digital culture environment in the classroom, it has been determined that digital hybrid teachers use both traditional methods and digital tools in the process of creating this culture. Digital natives teachers stated that it is necessary to create a digital culture environment within the classroom and for this reason, they stated that they constantly improve themselves.

Conclusion and Suggestions: In the context of digital culture, it was found that while % 73.4 of the primary school teachers both has adopted the digital environment and indicated the digital hybrid features using traditional methods, % 23.2 of them were digital immigrants and % 3.4 of them showed digital native characteristics. While digital immigrant teachers included digital tools in the teaching process only to take advantage of videos and visuals, digital hybrid teachers used both traditional methods and benefited digital tools, and digital native teachers developed digital tools and web 2.0 tools in general. Teachers stating primary school teachers were far from technology and digital tools stating more seminars and in-service trainings should be organized for these teachers.

Keywords: Digital culture, Digital immigrant, Digital hybrid, Digital native, Primary school teacher