Erzurum il merkezi ve çevresinde 18-65 yaş arası bireylerde gerilim tipi başağrısı prevalansı araştırması
Prevalence study of tension type headache between 18 and 65 aged individuals in the city center and around Erzurum
Yazar: ÖMER FARUK BAYRAKTUTAN
Danışman: PROF. DR. YALÇIN YILIKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Erzurum = Erzurum ; Nöroloji = Neurology ; Prevalans = Prevalence ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Giriş ve Amaç:Baş ağrısı toplumda çok sık görülür ve toplumun çok geniş bir kısmını etkilemektedir. Gerilim tipi baş ağrısı, günümüzde hem nöroloji hem de genel tıpta en sık karşımıza çıkan hastalıklardan biridir. Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) göre; en çok iş gücü kaybına neden olan hastalıklardan birisi olarak değerlendirilmektedir. Gerilim tipi başağrısı her yaşta görülmekle birlikte en sık 30-40 yaşları arasında görülür. Yaşam boyu prevelans % 46 olarak rapor edilmiştir. Çalışmamızda Erzurum ilinde gerilim tipi başağrısı sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır.Hasta ve Yöntem:Çalışma Şubat 2009-Nisan 2011 tarihleri arasında Erzurum İlinde 1972 kişi ile yüz yüze görüşülerek gerçekleştirildi. Başağrısı olanlarda Uluslararası Baş Ağrısı Derneği (IHS) tanı kriterlerine göre; gerilim tipi başağrısı tanısı araştırıldı ve gerilim tipi başağrısı sıklığı belirlenmeye çalışıldı. Demografik veriler kayıt edildi. Başağrısı ile eğitim düzeyleri, yaş, cinsiyet ve meslek grupları arasında ilişki olup olmadığı araştırıldı. İstatistiksel değerlendirmede p < 0.05'den küçük veya p=0.05 ise sonuçlar anlamlı kabul edildi.Bulgular:Çalışmaya yaşları 18-65 yaş arasında olan, %55,1 (886) erkek, %44,9 (1086) kadın olmak üzere toplam 1972 kişi katıldı. Genel yaş ortalaması 41.3±11.8 yıl olarak bulundu. Çalışmaya katılanların 945'inde (%47.9) başağrısı mevcuttu. Olguların 441'i IHS tanı kriterlerine göre gerilim tipi başağrısı tanısı aldı. 18-65 yaş arası gerilim tipi başağrısı sıklığı %22.3 olarak belirlendi. Tüm vakaların %87' si epizodik gerilim tipi başağrısı iken, %12,9' u kronik gerilim tipi başağrısı olduğu belirlendi. Prevelans kadınlarda %25 (272) ve erkeklerde %19 (169) olarak belirlendi.Olgular yaşlarına göre 18-29, 30-39, 40-49, 50-65 yaş olmak üzere toplam 4 grup halinde incelendi. Görülme sıklığı, 40-49 yaş arasında pik yapmaktaydı (%35). 49 yaşından sonra gerilim tipi başağrısı sıklığı belirgin şekilde düşmekteydi. Olguların % 62,4 kadın ve % 37,5'i erkekti. Gerilim tipi başağrısı olan 145 (%32.8) olguda başağrısı basıcı-sıkıştırıcı nitelikte, 166(%37,6) kişide zonklayıcı nitelikte idi. Gerilim tipi baş ağrısına eşlik eden belirtiler arasında % 17,7 ile en sık iştahsızlık görüldü. Olguların %2,5' inde fotofobi, %3,1'inde fonofobi başağrısına eşlik ediyordu. Baş ağrısı %84,6' sında iki taraflı, %2.0'inde tek taraflı görülmekteydi. Palpasyonla perikranial kas hassasiyeti olguların %33 ünde bulunmaktaydı.Tartışma:Bu çalışma göstermiştir ki gerilim tipi başağrısı Erzurum'da sık görülen önemli bir sağlık problemidir. Erzurum çevresinde genel popülasyonda görülme sıklığı Türkiye ortalamaları ve Avrupa çalışmaları ile benzerdir. Çalışmamıza göre gerilim tipi başağrısı geniş bir semptom kompleksine sahip olup kadınlarda ve ev hanımlarında sık görülmektedir.

Abstract:
IntroductionHeadaches are very common in society and affects a vast part of the community. Today tension-type headache, is one of the most common disease in neurology and general medicine. İt is one of the diseases that evaluated the most cause of lost of power, according to World Health Organization (WHO). Tension-type headache seen at any age and it is most common between the ages of 30-40. Lifetime prevalence has been reported as 46%. İn this study we aim to determine the frequency of tension-type headache in the province of Erzurum.Materials and MethodsThe study was held in 1972 persons with walk around door to door and face to face meeting metod, in Erzurum province between February 2009-April 2011. We diagnosed of tension-type headache and headache frequency in patients according to International Headache Society (IHS) diagnostic criteria. Demographic data were recorded. Headache and education levels, age, gender and the relationship between occupational groups was investigated. Statisticaly, data was considered significant if p < 0.05 or p=0.05 .Results and DiscussionThe age ranged between 18-65 years, 55.1% (886) male and 44.9% (1086) female for a total of 1972 people were participated in study. The mean age was 41.3 ± 11.8 years overall. 945 of study participants (47.9%) had headache. According to the IHS diagnostic criteria, 441 patients were diagnosed with tension-type headache. The frequency of tension-type headache between the ages of 18-65 (22.3%) of all cases and 87% of episodic tension-type headache, while 12.9% had chronic tension-type headache. Prevalence has detected 25% (272) in women and 19% (169) in men.Cases were divided into a total of 4 groups; 18-29, 30-39, 40-49, 50-65 according to their ages. Its incidence rates, been making a peak between the ages of 40-49 (35%). The frequency of tension-type headache decreased markedly after the age of 49. 62.4% of the cases of women and 37.5% were men., 145 (32.8%) patients with tension-type were have headache with compressive nature, while 166 (37.6%) subjects were throbbing nature. The most frequent symptom accompanying to tension-type headache was loss of appetite with 17.7%. Photophobia was accompanied by 2.5% of the headaches cases, when the fonofobi was 3.1%. 84.6% of cases, headache was two-sided, when the one-sided was seen 2.0%. Pericranial muscle tenderness with palpation were determined 33% of cases.DiscussionThe study showed that tension-type headache is one of the frequent and serious health problem in Erzurum. The incidence in the general population averages around Erzurum is similar to Turkey European studies. According to our study, the tension-type headache has a wide range of symptom complex is frequently seen in women and housewives and in men seem to be associated with high level of education.