Hipertiroidili sıçanlarda uzamsal öğrenme performansına cinsiyetin etkisi
The effect of gender spatıal learnıng performance of hyperthyroıd rats
Yazar: HİKMET FIRAT ÖRNEK
Danışman: PROF. DR. NURCAN DURSUN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Bellek = Memory ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Sıçanlar = Rats ; Öğrenme = Learning

Özet:
Yetişkin tip hipertiroidide görülen öğrenme ve bellek bozuklukları, deney hayvanı çalışmaları ile de ortaya konmaktadır. Bu çalışmada deneysel hipertiroidi geliştirilen sıçanlarda oluşan uzamsal öğrenme ve bellek bozukluklarında cinsiyetin etkisi araştırılacaktır. Deneysel çalışmalar, yetişkin dönemde dentat girusta devam eden nörogenezin tiroid hormonlarının az yada çok salgılanmasından etkilenebileceğini göstermektedir. Bu da tiroid hormonlarının, hipokampüsün kontrol ettiği bilişsel süreçlerdeki önemine işaret eder.
Çalışmamızda, hipertiroidi grubuna 0,2 mg/kg dozda olacak şekilde hazırlanan L-Tiroksin, 1 ml hacim içinde ip yoldan 21 gün süre ile verildi. Serum T4 düzeyleri hipertiroid ve kontrol grubu sıçanlardan alınan kan örneklerinde ölçüldü. Kontrol grubuna göre hipertiroidili grupta serum T4 seviyeleri yüksek bulundu. 21 gün süren L-Tiroksin uygulamasunun sonunda, kaçma platformu içeren Morris su tankı içinde dört ardışık gün her günde 4 yüzdürme yaptırılarak öğrenme periyodu ve beşinci gün platform kaldırılıp 2 dakika olacak şekilde bir kez yüzdürülerek öğrenme ve bellek test edildi. 
Bulgular değerlendirildiğinde, öğrenme periyodunda sıçanın Morris su tankında platformu bulana kadar kat ettiği toplam yol uzunluğu, platformu bulma süresi, yüzme hızı, test periyodunda ise platformun kaldırıldığı hedef kadranda geçirilen sürenin tankta geçirilen toplam sürenin %'si cinsinden değerleri istatistiksel olarak analiz edildi. Anlamlılık için olasılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Morris su tankı testinde kaçış süresi, yüzme mesafesi ile yüzme hızı değerlendirildiğinde, hipertiroidili sıçanlarda kontrol gruplarına göre farklılık bulunmadı. Uzamsal öğrenme performansında dişi ve  erkek hipertiroidili sıçanlar arasında önemli farklılık bulunmadı. 
Morris su tankı testinde platformun kaldırıldığı kadranda geçirilen sürenin tankta geçirilen toplam sürenin %'si cinsinden değerleri karşılaştırıldığında, hipertiroid sıçanlarda kontrol gruplarına göre farklılık bulundu. Uzamsal bellek performansında dişi ve  erkek hipertiroidili sıçanlar arasında farklılık bulundu.
Çalışmamızın bulguları  hipertiroidinin, hipokampal bağımlı uzamsal belleği iki cinsiyettede bozduğunu, fakat erkek sıçanların dişi sıçanlardan daha fazla etkilendiği bulunmuştur. Hipertiroidi uzamsal öğrenmeyi iki cinsiyettede farklı etkilememiştir.
Sonuç olarak, hipertiroidinin hipokampal bağımlı bellek performansını her iki cinsiyettede etkilediği gösterilmiştir. Erkek sıçanlar daha fazla etkilenmiştir. Bu farklı etkide cinsiyet hormonlarının rolünün olması muhtemeldir ancak bu konuda daha ileri düzeyde araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Experimental animal studies exhibit the impairtment of learning and memory which occurs in adult-type hyperthyroidism.The aim of this study was to investigate the  sex differences on spatial learning and memory which occurs in hyperthyroid rat model. Experimental studies show that adult neurogenesis in the subgranular zone in dentat gyrus may be influenced by less or more thyroid hormone secretion. This also indicates the importance of thyroid hormones in cognitive processes that are controled by hippocampus.
In this study, L-Thyroxine in a dose of 0,2 mg/kg in a volume of 1 ml was given to the hypertyroid group for 21 days. Serum T4 levels were measured in blood taken from hyperthyroid and control groups, serum T4 levels were higher in the hyperthyroid groups than the control groups. After 21-day supplemented L-Thyroxine , learning period was tested by having the rats swim in Morris water tank including an escape platform for 4 times, on 4 consecutive days, and on the 5th day, learning and memory were tested having the rats swim once being maximum for 2 minutes after removal of the platform. In the learning, total path length the rats followed in Morris water tank until finding the platform, time for finding the platform and swimming speed percentage of the time spent at the target quandrant at which the platform was removed to total time spent in the tank during test period were statistically analyzed. Probability value for statistical significance was accepted as p<0,05.
Morris water maze test indicated that the escape latency, distance moved, swimming velocity in the morris water tank were not different in hyperthyroid rats compared with control. There were no significant difference between the female and male hyperthroid rats at spatial learning performance. 
Morris water maze test indicated that the total time spent in the platform removed tank during the test period were different in hyperthyroid rats compared with control. There were significant difference between the female and male hyperthroid rats at spatial memory performance.
The findings of this study have shown that hyperthyroidism were occurred deteriorate hippocampal dependent spatial memory in both female and male rats but  especially male rats were more affected than females.  Hyperthyroidism were not affected spatial learning in both female and male rats.
Consequently, it was demonsrated that hyperthyroidism were influenced hippocampal depented memory performance differently in two genders. Male rats  were more affected. It is possible to have a contribution of sex hormones in this effect however future studies are needed.