Dolaylı ayrımcılık yasağı
Prohibition of indirect discrimination
Yazar: MÜRVET ECE BÜYÜKÇALIK BÜYÜKÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. MÜSLÜM AKINCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Dolaylı ayrımcılık = Indirect discrimination ; Eşitlik = Equality ; Türk hukuku = Turkish law

Özet:
Dolaylı ayrımcılık yasağını konu edinmiş olan bu çalışma, eşitlik anlayışı ile ayrımcılık yasağı çerçevesinde nispeten yeni sayılabilecek dolaylı ayrımcılık yasağının toplumdaki dezavantajlı grupların maddi eşitliğe ulaşmaları için etkili bir hukuki araç olduğu iddiası üzerine kuruludur. Çalışma kapsamında, ilk aşamada literatür incelemesi yöntemiyle dolaylı ayrımcılık yasağına ilişkin kavram analizi yapılmış, ikinci aşamada mevzuat tarama yöntemiyle normatif kapsam belirlenmiş ve son olarak da tümevarım yöntemiyle dolaylı ayrımcılık yasağının toplumdaki dezavantajlı grupların maddi eşitliğe ulaşmaları bakımından Türkiye hukukunda etkili bir araç olup olmadığı test edilmiştir. Böylece eşitlik ve ayrımcılığa uğramama hakkı bağlamında dolaylı ayrımcılık yasağı, kökenlerini oluşturan hukuk sistemleri, uluslararası insan hakları hukuku ve Türkiye hukuku çerçevesinde bağlantılı olarak değerlendirilmiştir. Benzer davranışın farklı durumdakiler için eşitlik yerine ayrımcılık anlamı taşıyabileceğini gösteren bu çalışmayla netice itibariyle Türkiye hukukunda dolaylı ayrımcılık yasağının toplumdaki "farklı" ve bu nedenle dezavantajlı grupların maddi eşitliğe ulaşmalarında etkili bir hukuki araç olmasına yönelik önerilere varılabilmiştir.

Abstract:
This research focuses on the prohibition of indirect discrimination, 
which can be considered a relatively new concept within the framework of 
equality and the prohibition of discrimination. The research is based on 
the claim that the prohibition of indirect discrimination may constitute 
an efficient legal instrument in helping disadvantaged groups reach 
substantive equality. The first step of the research was a concept 
analysis within the scope of indirect discrimination via a literature 
review. The second step was aimed at determining the normative concept 
through a review of the appropriate legal measures. In the third and 
final step, the efficiency of the prohibition of indirect discrimination 
as a legal instrument was tested through an inductive approach, focusing 
on the ability of disadvantaged groups to achieve substantive equality. 
With this intention, prohibition of indirect discrimination - in the 
context of the right to equality and non-discrimination - was examined 
in relation to, and within the framework of, the legal systems that it 
originates from, international human rights law and Turkish law. Through 
this study, which proposes that similar treatments may be perceived as 
discrimination rather than demonstrating equality-based understanding, 
it was possible to reach conclusions which indicate the prohibition of 
indirect discrimination as an efficient legal instrument in Turkish law, 
aiming to help "diverse" - and therefore disadvantaged - groups to reach 
substantive equality.