Din ve kalkınma (Türkiye tecrübesi)
Reli̇gi̇on and economi̇c development (Turkey experi̇ence)
Yazar: ALİ FİDAN
Danışman: PROF. DR. TALİP KÜÇÜKCAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Din-ahlak ilişkisi = Religion-moral relation ; Dindarlık = Religiousness ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kalkınma = Development ; Türk toplumu = Turkish society ; İslam ekonomisi = Islamic economy

Özet:
Bu çalışma iktisat literatüründe inceleme konusu yapılan "İktisadi Kalkınma" meselesini dini-sosyolojik perspektiften ele almaktadır. Sosyoloji, esasında, din ve iktisat olgularının kesiştiği ortak noktadır. Bu nedenle öncelikli olarak ekonomik bir mesele olarak iktisadi kalkınma hadisesinin sosyolojik açıdan değerlendirilmesi elzemdir. Araştırmanın birinci bölümünde sosyolojik açıdan ekonomik kalkınmadan ne anlaşıldığı üzerine durulmuştur. İktisadi kalkınmanın sosyo-kültürel dinamikleri, küresel bir problem olarak azgelişmişlik meselesi ve iktisadi kalkınma teorileri ise odaklanılan diğer konular arasındadır.
İkinci bölümde ise din ve iktisat arasındaki karşılıklı ilişki derinlemesine incelenmeye çalışılmıştır. Toplumsal kurumlar olarak din, iktisat ve ahlakın birbirleriyle olan ilişkilerinden hareketle Musevi ve Hıristiyan toplumlarının dini-iktisadi tecrübeleri özetlenmeye gayret edilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise İslam toplumlarının sosyo-ekonomik hayatı ele alınmıştır. Erken dönemlerden itibaren İslamiyet ile iktisadi davranış arasındaki karşılıklı ilişkiye değinilmiştir. İslam toplumlarının tarihi, sosyolojik ve kurumsal tecrübeleri ışığında İslam ekonomisinin sosyolojik imkânı kritize edilmiş; teorik ve metodolojik argümanlar sunulmuştur.
Son bölümde ise Türk toplumun seküler kalkınma modeli mercek altına alınmıştır. Bilhassa Osmanlı devletinin son dönemlerinden itibaren tarım, ticaret ve finans kaynaklarının toplumsal kalkınma üzerindeki etkisi üzerine odaklanılmıştır. Neticede ise Türk toplumunun cumhuriyet tecrübesinin seküler bir kalkınma modeli olduğu ortaya koyulmuştur. Ancak bu kalkınma modeli her kronolojik dönemde farklı kimlikleri ortaya çıkarmış; Türk toplumu bilhassa 1980'lerden itibaren heterojen bir toplum olmaya başlamıştır.

Abstract:
Thisstudy is determinetheissue of "Economic Development" which is searchingarea of theeconomicliteraturefromthesocio-religiousperspective. Indeed, because of religionandeconomycometogether at thepoint of sociology, firstly, it is necessarythattheissue of economicdevelopment is to be determinedfromthesociologicalperspective. Inthefirstchapter of thisstudy, it is explainedthatwhateconomicdevelopment is fromthesociologicalperspective.Theotherfocused on issuesaresocio-culturaldynamics of economicdevelopment, low-developingcommunitiesmatter as a paroblemandthetheories of economicdevelopment.
Inthesecondchapter, it is triedtoexaminephenomenologicallytherelationshipbetweenreligionandeconomy. Fromthepoint of therelationshipsbetweenreligion, economyandethic as a sociologicalinstitution, andit is triedtobriefthatreligious-economicexperience of theJewishandChristiancommunities. Inthethirdchapter, it is determinedthatthesocio-economic life of theİslamiccommunities. It is mentionedthattherelationshipbetween İslam andeconomyfromtheearlytimes. Inthelight of thehistorical, sociologicalandinstitutionalexperience of theİslamiccommunities, andit wascritizedwiththetheoriticalandmethodologicalargumentsthatthesociologicalpossibility of theİslamiceconomics.
Finally, in thelastchapter, it is studiedthattheseculareconomicdevelopment model of theTurkishcommunity. Especially it is focused on agriculture, commergeandfinacialsourcesandtheireffects on economicdevelopmentfromthelast time of theOttomanEmpire. As a result, it is foundthattherepublicexperience of theTurkishcommunity is a model of seculareconomicdevelopment. But, in everychronologicaltimes,differentidenditieshas beenarisedfromthis model of economicdevelopment. Especially, after 1980, Turkishcommunitybegantobecomeheterogensociety.