Proje tabanlı öğrenmede portfolyoların (öğrenci gelişim dosyalarının) kullanımı ve öğrenme sürecine yansımaları
The Implementation of portfolios in project-based learning and its reflection to the learning process
Yazar: OSMAN VAİZ
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Portföy değerlendirme = Portfolio evaluation ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Üretim yöntemleri = Production methods ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu Araştırmada amaç; ilköğretim 111. sınıf Hayat Bilgisi dersine ilişkin proje tabanlı öğrenme yaklaşımına dayalı öğrenci gelişim dosyalarının kullanımının öğrenme sürecine ne şekilde yansıdığını ortaya koymaktır. Bu çalışma Proje Tabanlı Öğrenmede Portfolyolann Kullanımı ve öğrenme Sürecine Yansımalarını ortaya koymak amacıyla; Program geliştirmede öğrenme- öğretme süreçlerinin eğitim durumları ve sınama durumları üzerinde odaklanmıştır. Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı'nı ve Portfolyo Değerlendirme Yaklaşımı'nı inceleyen bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup nicel verilerle de araştırmanın bulgulan desteklenmiştir. Çalışma grubu seçkisiz olarak kontrol grupsuz deney grubu olarak atanmıştır. Araştırma Hayat Bilgisi dersi "Dünyamız ve Uzay" ünitesinde yürütülmüştür. Çalışma grubunda öğrenme-öğretme yaşantıları Proje Tabanlı öğrenme Yaklaşımı'na göre; sınama durumları ise alternatif bir değerlendirme yaklaşımı olan Portfolyo Değerlendirme Yaklaşımı'na göre düzenlenerek uygulama sürdürülmüştür. Çalışma grubu 2002-2003 öğretim yılı bahar döneminde 24 Şubat - 18 Nisan 2003 tarihleri arasında Ankara ili, Çankaya ilçesi, Beytepe İlköğretim Okulu'na devam eden 3/D sınıfındaki öğrenciler, veliler ve sınıf öğretmeni olarak tanımlanmış olup; uygulamadan elde edilen bulgular çalışma grubuyla sınırlı tutulmuştur. Araştırmada genel olarak betimsel analize gidildiğinden öğrenme-öğretme süreci boyunca çalışma grubunun yansıma ifadeleri üzerinde durulmuştur. Çalışma grubunun görüşlerinin yansıtılmasında "Anket 1 ve 2" ve öğrencilerin çalışma sürelerinin yansıtılmasında "Çalışma Süreleri Formu 1 ve 2" sürecin başında ve sonunda kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin var olan kaynaklan projeleri için ne derece kullandıkları ve öğrenci gelişim dosyalarının öğrencilerin öğrenmelerini nasıl yansıttığı; öğrencilerin süreç boyunca hazırladıkları portfolyolar (öğrenci gelişim dosyalan) incelenerek araştırma sonuçları yansıtılmıştır.Veri toplama araçları oluşturulurken uzman görüşlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca çalışmalar sırasında araştırmacı dışında sınıf öğretmeni de gözlem çalışmalarına katılmıştır. Veri toplama araçları literatür taramasına, alt problemlere ve uzman kanılarına dayalı olarak oluşturulmuştur. Bu araştırmada varılan sonuçlar şu şekildedir 1. Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı ilköğretim III. sınıftaki öğrencilerin Hayat Bilgisi dersinde, sürece yönelik hazırladıktan öğrenci gelişim dosyalarına ilişkin; öğrenci, veli ve sınıf öğretmeninin (çalışma grubunun) uygulama sürecine başlamadan önceki görüşleri ile sürecin sonundaki görüşleri arasında benzerlik vardır. 2. İlköğretim III. sınıf öğrencilerinin Hayat Bilgisi dersine ayırdıkları haftalık çalışma süreleri arasında, dersin Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımına dayalı öğrenci gelişim dosyalarının geliştirilmesiyle (hazırlanmasıyla) işlendiğinde çalışma sürelerinin artması lehinde anlamlı bir fark gözlenmiştir. 3. İlköğretim III. sınıf Hayat Bilgisi dersinde Proje Tabanlı öğrenme Yaklaşımına dayalı öğrenci gelişim dosyalarının geliştirildiği sınıftaki öğrenciler kaynaklan portfolyo ve projeleri için kullandıklan gözlenmiştir. Öğrenciler portfolyo ve projeleri için ders kitabı dışındaki kaynaklan özellikle de internet kaynaklarını araştırmalar yaparak kullanmışlardır. 4. İlköğretim III. sınıf Hayat Bilgisi dersinde Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı sınıfta öğrenciler tarafından geliştirilen öğrenci gelişim dosyalan öğrencilerin öğrenmelerini yansıtmışlardır. Geliştirilen portfolyolann incelenmesi ve sürecin gözlenmesinin kesiştiği noktada elde edilen portfolyo değerlendirme puanları ile sınıf öğretmeninin yapmış olduğu kağıt-kalem testi ve gözlem çalışmalarının kesiştiği klasik değerlendirme puanlan arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca Öğretmen, veli ve kendi kendini değerlendirme puanlan arasındaki ilişkiye bakıldığında öğretmen ve veli değerlendirme puanları arasında anlamlı bir ilişki gözlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to identify how the use of portfolios, based on project- based learning, related to 3rd grade Life Sciences Courses reflect to the learning process. For the purpose of demonstrating the uses and reflections of portfolios in project-based learning to the learning and teaching process; the focus was on the educational and assessment situations of learning and teaching process. In this study which investigates the project-based learning and portfolio assessment technique, qualitative research techniques and also quantitative research techniques to support the findings of qualitative study were used. In this study there was an experimental group without a control group. This study was conducted on "Our world and space" unit in Life Sciences Courses. In experimental group, teaching and learning process was conducted according to the principles of project-based learning strategy and portfolio assessment technique was used as an assessment strategy. The working group composed of students 3/D attending to Beytepe Elementary School in Ankara city, Çankaya district, in 2002-2003 academic year, spring semester and also the parents and classroom teacher. The findings of the study are limited only by working groups. The descriptive analysis was mostly used in this study, the reflections of the working group took importance during the study. Questionnarie 1 and 2 were used to reflect the views of the working group at the beginning and at the end of the study, Working period sheet 1 and 2 were used to reflect the working times at the beginning and at the end of the study. Furthermore, the results of the study was reflected by examining the portfolios of the students that they prepared during the process to see to what degree the students use the sources for their projects and how the portfolios of the students reflect their learning. While developing the data collection instruments, the researcher benefited from experts' opinions. Also during the studies not only the researcher but also theIV classroom teacher participated in the observation studies. The data collection instruments were developed based on the literature review, subproblems and experts' opinions. The results of the study are given as follows: 1. Related with the students' portfolios that they prepared during the process in Elementary school 3rd grade students attending to Life Sciences Courses in which the project-based learning strategy was applied; there is a similarity between the perspectives of students, parents and classroom teacher (working group) at the beginning and at the end of the process. 2. Related with the working times of Elementary school 3rd grade students for their life science lesson, a significant difference was observed in favor of an increase, when the project-based learning instruction was implemented. 3. In this study it was observed that in Life Sciences Courses of elementary 3rd grade, the students in the classroom in which portfolios were developed based on project-based learning, the students used the sources for their portfolios and projects. They used the sources other than their text-books, especially the internet sources, for their portfolios and projects by making researches. 4. The portfolios that were developed by the classroom in which the project- based learning was implemented in Life Sciences Courses in 3rd grade elementary school reflected their learning. There was found a significant relationship between portfolios assessment scores which were obtained by examining the portfolios and observing the process and classic assessment scores which were obtained by the classroom teacher by paper and pencil tests and observation studies. Also when looked at the relationship between the teacher, parents and self assessment scores, there was a significant relationship between the assessment scores of the teacher and parents.