Kentsel tasarım ve peyzaj mimarlığı: Hacı Bayram Camii çevresi örneği
Urban design and landscape architecture: Hacı Bayram Mosque and its environment
Yazar: ARZU GENCER
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Ankara = Ankara ; Hacı Bayram Camii = Hacı Bayram Mosque ; Kentsel tasarım = Urban design ; Modernizm = Modernism ; Peyzaj planlama = Landscape planning

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle aydınlanma döneminden başlayarak endüstri devriminin kent üzerine etkileri, bu dönemden itibaren kentsel sisteme yön veren önemli isimler ve yaptıkları çalışmalar ilk aşamada incelenmiştir. Modernizmin kent planlama yaklaşımı ve fordist sistemin yönlendirdiği toplum yapısının ilişkileri ve etkilerinin kent yapısına ve dış mekan kullanımına yansımaları araştırılmıştır. Modernizmin kapsamlı planlama anlayışı 1960'lı yıllardaki karşı kültür hareketleriyle eleştiri alan ve değişime uğrayan yönlerden biri olmuştur. Bu dönemeden itibaren değişim gösteren anlayışlar ve postmodernist ve postfordist dönemin kente yansımaları ve bunun sonucunda gelişen kentsel tasarım gibi parçacıl yaklaşımların kent, doğal çevre ve kentli üzerindeki etkilerine değinilmiştir. İkinci aşamada, kentsel tasarım kavramı ve özelikleri incelenmiş kentsel tasarımın bir uzmanlık ürünü olması ve farklı disiplinlerin bir arada çalışmasını sağlayan bir platform olarak algılanması ve kentsel tasarımın bir kamu politikası olarak görülmesi gerektiği üzerinde durulmuştur. Bu bölümde, kentsel tasarım çalışması içindeki bir peyzaj mimarının neler yapabileceğinin çerçevesi çizilmiştir. Üçüncü aşamada kentsel tasarım çalışmalarının amacının, kentsel çevre kalitesini artırmak ve yaşanabilir mekanlar yaratmak olduğu fikrinden yola çıkılarak ekoloji, kent ilişkileri ve farkı disiplinlerin geçmişten günümüze konuya bakış açılarındaki değişim ele alınmıştır. Bu yönde peyzaj mimarlığının ekoloji bilimi ile ilişkilerine değinilmiştir. Dördüncü aşamada peyzaj mimarlığı meslek disiplininin Rönesans Dönemi 'nden itibaren düşünce yapısı ve pratikte geçirdiği değişim, her bir dönemin öne çıkan isimleriyle incelenmiş, peyzaj mimarlarının hedefleri belirlenmeye çalışılmıştır. Peyzaj mimarlarının kentsel tasarım eylemi kapsamında, mimarlık, planlama gibi farklı mesleklerle olan etkileşimine eleştirel bir bakış açısı yöneltilmiştir. Son olarak, değişen planlama anlayışlarıyla birlikte ortaya çıkan kentsel tasarım eyleminde peyzaj mimarlığının durumu, kentsel tasarım çalışmalarındaki yönlendirici boyutu Hacı Bayram Camii çevresi kentsel tasarım çalışmaları kapsamında ve yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda araştırılmıştır. 2002, 148 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Kentsel tasarım, kentsel peyzaj tasannu, Hacı Bayram Camii, modernizm, postmbdernizm i

Abstract:
In the first part of this study, starting from enlightenment period the effects of industrial revolution on the city; people who influenced urban system and their works are surveyed. Modernist approach in urban planning, the reflections of Fordist social aspects on urban structure and landscape usage are examined. The comprehensive planning approach of modernism has been challenged and criticized by the counter- cultural movements in 1960's. This study investigates changing aspects with this period, the reflections of postmodernist and postfordist movements on the city and consequently developing some particular concepts like urban design. The effects of these concepts on urban and natural environment as well as people are also indicated. In the second part, concept of the urban design and the fact that urban design is a professional product and a platform that allows different disciplines to work together and perception of urban design as a public policy are focused. In this part, frame work of what landscape architect can achieve in urban design is determined. Thirdly urban design concept from the perspectives of ecology, urban relations and other disciplines are researched starting from the fact that the aim of urban design studies are to increase urban environment quality and create livable places. Fourthly the thoughts and changes in the application of the landscape architecture discipline since the Renaissance period are examined with a particular emphasis or leading designers. It is tried to determine the target concepts of landscape architecture. The interrelation among the diciplines of landscape architecture, architecture, city planning etc, are discussed within the context of urban design. Finally, the role of landscape architecture in urban design concept which have been resulted in changing planning approaches, and its orientating dimension in urban design studies, have been researched in the example of urban design studies of Hacı Bayram Mosque's surroundings with the light of above mentioned content. 2002, 148 pages KEY WORDS: Urban design, urban landscape design, Hacı Bayram Mosque, modernism, postmodernism.