Erken postpartum dönemde annelik hüznü görülmesini etkileyen faktörler
Factors Affectıng Of The Postpartum Blues In The Early Postpartum Perıod
Yazar: SONGÜL BALKAN
Danışman: PROF. DR. NEVİN AKDOLUN BALKAYA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışma, erken postpartum dönemde annelik hüznü görülmesini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla prospektif olarak yapılmıştır. Örneklemi, Ankara İli Yenimahalle ilçesindeki Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı, doğum yapmış 190 anne oluşturmuştur. Veriler postpartum 3., 6. ve 14. günlerde Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Sonrası Bilgi Formu ve Günlük Deneyimler Anketi kullanılarak ve online olarak Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, Pearson Korelasyon Analizi, ANOVA Testi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Annelerin negatif duygulanım puanları 3. ve 6. günde yüksek (53.97±1.57-60.78±1.76), 14. günde düşük (37.21±0.87) (p<0.001), pozitif duygulanım puanları ise ilk iki haftada daha düşüktür (3. gün 33.70±0.46, 6. gün 31.32±0.4, 14. gün 35.83±0.44, p<0.001). Annelerin negatif duygulanım oranları 3. günde %64.2, 6. günde %70 ve 14. günde %28.9 (p=0.001) iken, pozitif duygulanım oranları 3. günde %16.8, 6. günde %9.5 ve 14. günde %24.2'dir (p= 0.001). Annelerin negatif ve pozitif duygulanımlarındaki değişimlerinin 3. günde %96-88'i 10 sosyodemografik ve obstetrik özellikten, 6. günde %97-87'si 18 sosyodemografik, obstetrik ve doğum sonrası özellikten etkilenirken, 14. günde sadece negatif duygulanımlarındaki değişimlerinin %92'si dört sosyodemografik ve obstetrik özellikten etkilenmektedir (p<0.05). Sonuç olarak annelerin ilk haftadaki negatif duygulanımları fazla, pozitif duygulanımları ise düşüktür ve annelik hüznü oranları ilk haftada oldukça yüksektir. Annelik hüznü en fazla 6. günde olmak üzere ilk 2 haftada çeşitli sosyodemografik, obstetrik ve postpartum özelliklerden etkilenmektedir. Bu nedenle postpartum ilk haftadan başlayarak iki haftalık süreçte her annenin negatif ve pozitif duygulanımlarının ve bunları etkileyen faktörlerin sürekli olarak değerlendirilmesi, risk altındaki grubun izlenmesi ve negatif duygulanımını azaltmaya yönelik destekleyici hemşirelik girişimlerinin artırılması önerilir.

Abstract:
The study was conducted prospectively to determine the factors affecting the occurrence of maternity blues in the early postpartum period. The sample consisted of 190 mothers who gave birth and registered to Family Health Centres in a district of Ankara province. Data were collected on the 3rd, 6th and 14th postpartum days with the the Descriptive Information Form, Postpartum Information Form and Daily Experiences Questionnaires, and online via Google Forms. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, ANOVA test and multiple linear regression analysis were used to evaluate the data. Mothers' negative affect scores were higher on days 3 and 6 (53.97±1.57-60.78±1.76) and lower on day 14 (37.21±0.87) (p<0.001), while positive affect scores were lower in the first two weeks (33.70±0.46 on day 3, 31.32±0.4 on day 6, 35.83±0.44 on day 14, p<0.001). The negative affect rates of the mothers were 64.2% on day 3, 70% on day 6 and 28.9% on day 14 (p=0.001), while the positive affect rates were 16.8% on day 3, 9.5% on day 6 and 24.2% on day 14 (p= 0.001). While 96-88% of the change in mothers' negative and positive affect on day 3 was affected by 10 sociodemographic and obstetric characteristics, 97-87% on day 6 was affected by 18 sociodemographic, obstetric and postnatal characteristics. On the 14th postpartum day, 92% of mothers' change in only negative affect was affected by four sociodemographic and obstetric characteristics (p<0.05). As a result, negative affect of the mothers in the first week was high, while the positive affect was high.