Nabizade Nazım'ın anlatılarında kurmacanın işlevi
The role of fiction in Nabizade Nazim's narratives
Yazar: UĞUR ERDEN
Danışman: PROF. DR. SEVAL ŞAHİN GÜMÜŞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Doğalcılık = Naturalism ; Edebiyat = Literature ; Kurgusal karakterler = Fictional charecterics ; Nabi-zade Nazım = Nabi-zade Nazım ; Roman karakterleri = Novel characters ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Bu tez çalışması, Nazım'ın anlatılarında gerçeklik yanılsamasının nasıl oluşturulduğunu çözümleme çabasıdır. Bu bağlamda öncelikle Nazım'ın biyografisi, edebi hayatı sunulmuş ardından Nazım ve anlatıları üzerine yazılan yazılar ele alınmıştır. Böylece Nazım'ın hikâye ve özellikle romana sosyolojik bir amaç yüklediği anlaşılmış araştırmacıların da onun anlatılarını ağırlıklı olarak gerçek dünyayı onlarda ne kadar sunabildiği yönünde inceledikleri ortaya konulmuştur. Birkaç araştırmacının, anlatıcının konumuna, anlatıyı ve kurmaca bilinci sunum şekline Karabibik özelinde değindikleri görülmüştür. Sonraki iki bölümde bu değinmeleri de içine alacak şekilde anlatıcı ve kurmaca bilinç üzerine yoğunlaşılmıştır.

Söz konusu yoğunlaşma, anlatıcının, anlatının sunuluşu esnasındaki gerçekliğe odaklandığı bir bölüm ve kurmaca varlıkların bilinçlerinin sunulması esnasınki gerçekliğe odaklandığı bir başka bölümle ele alınmaktadır. İlk bölümde Wayne C. Booth'un Kurmacanın Retoriği adlı kitabı kaynak alınarak anlatıcının konumu ve gerçeklik yanılsamasını oluşturma yöntemleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise Dorrit Cohn'un Şeffaf Zihinler adlı kitabı rehberliğinde bilinç sunumlarının bu gerçeklik yanılsamasını nasıl destekledikleri ortaya konulmuştur.

Sonuç olarak Nabizade Nazım'ın, gerçeklik yanılsamasını oluşturabilmek için anlatıcıların farklı konumlarından farklı yöntemlerle olabildiğince yararlanmaya çalıştığı ve kurmaca bilinci sunma noktasında da dönemi itibariyle çok önemli bir çaba  içerisine girdiği görülmüştür.

Abstract:
The Role of Fiction in Nabizade Nazım's Narratives

Uğur ERDEN

This thesis is an attempt to analyze how the illusion of reality is constructed in Nazım's narratives. Firstly, Nazım's biography and his literary life are presented.  Thereafter, articles about Nazım and his narratives are discussed.

Thus, it is revealed that Nazım attributed a sociological aim to the stories and especially novels. Moreover, many researchers have studied his works in terms of the relation between real life and his narratives. It is observed that a few researchers mention the narrator's position, narrative and the form of fiction consciousness in Karabibik, written by Nabizade Nazım. The next two chapters focus on the narrator and fictional consciousness by including these researches.

These two chapters deal with a part which the narrator is concentrated with the reality during the presentation of the narrative, and another part which the narrator is concentrated with the reality during the presentation of consciousness of characters. Firstly, creating methods for illusions of reality and the position of the narrator are investigated by referring to Wayne C. Booth's book, The Rhetoric of Fiction, secondly, how the presentations of consciousness support these illusions of reality is discussed with the guidance of Dorrit Cohn's book,  Transparent Minds.

As a result, Nabizade Nazım used different methods and different positions of narrators as much as possible in order to create the illusion of reality. Nabizade Nazım has made a very important effort to show the consciousness of fiction in his own time.