Ortaokul öğrencilerinde ASİS ile ölçülen zeka ve mizah üretme yeteneği ilişkisi
The relationship between middle school student's humor production ability and intelligence measured through the ASIS
Yazar: DENİZ ARSLAN
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mizah = Humour ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Zeka = Intelligence ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışmada mizah üretme yeteneği ile genel zekâ arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırma Eskişehir ilindeki bir devlet okulunda 7. sınıfta öğrenim gören 166 öğrenci ve ÜYEP'te (Üstün Yetenekliler Eğitim Programları) 6. ve 7. sınıfa devam eden 51 öğrenci olmak üzere toplam 217 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin zekâ düzeyleri ASİS (Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği) kullanılarak belirlenmiştir. Mizah üretme yeteneği MYDF (Mizah Yeteneği Değerlendirme Formu) ile ölçülmüştür. Form 10 maddeden oluşmaktadır.  Form uygulamasında katılımcılardan boş bırakılan balonlara, komik olduğunu düşündükleri diyaloglar yazmaları istenmektedir. Karikatür ya da mizah alanında çalışan uzmanlar, öğrencilerin yanıtlarını değerlendirmiştir.
Analiz sonucunda mizah üretme yeteneği ile zekâ düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Zekâ ile mizah üretme yeteneği arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile test edilmiştir. Analiz sonucunda mizah yeteneği ile genel zekâ, kristalize zekâ, bellek kapasitesi ve akıcı zekâ arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (rGIQ= .819; rSPE= .756; rBKE= .730; rGPE= .733, p< .01). Genel zekâ ve bileşenlerinden mizahı en iyi biçimde yordayan değişkeni belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analizin sonunda her bir değişkenin mizah üretme yeteneğini yordama düzeyinin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p <0,001). Yordayıcı değişkenlerin mizah yeteneği puanı üzerindeki göreli önem sırası ise; SPE (β = 0,377), BKE (β= 0,263) ve GPE (β= 0,26) şeklindedir. Son olarak genel zekâ düzeyinde mizah üretme yeteneği için eşik bir zekâ değerinin varlığı araştırılmıştır. Zekâ ile mizah yeteneği arasında eşik bir değer bulunmamıştır. Sonuç olarak genel zekâ ve mizah üretme yeteneği arasında yüksek ve doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study the relationship between humor production ability and intelligence was investigated. Participants included 217 sixth and seventh grade students who were attending middle school in the city of Eskişehir in Turkey. Of the total sample, 51 were gifted and 166 were average students. Intelligence was assessed using the Anadolu Sak Intelligence Scale (ASIS). Humor production ability was measured using the Humor Ability Assessment Form. It was composed of 10 items. Participants were asked to write dialogues that they thought funny. Experts who worked in the field of cartoon or humor evaluated student responses. 
Results showed that there were significant differences in humor production ability by intelligence. The relationship between intelligence and humor production ability was analyzed using the Pearson correlation analysis. A positive and significant relationship was found between humor ability and general intelligence, crystallized intelligence, memory capacity and fluid intelligence (r_GIQ= .819; r_SPE= .756; r_BKE= .730; r_GPE= .733, p< .01). Multiple linear regression analysis was performed to determine the best predictor of humor from general intelligence and its components. It was found that humor production ability for each variable was significant (p <0.001). Crystallized intelligence was found the best predictor followed by memory capacity and fluid intelligence; SPE (β = 0,377), BKE (β= 0,263) and GPE (β= 0,26). Lastly, a threshold on general intelligence for humor production ability was examined. No threshold value was found. As a result, there is a high and linear relationship between general intelligence and ability to produce humor.