Brangus ırkı sığırlarda  2-hidroksi-4-(metiltiyo) butanoik asit izopropil ester (HMBİ) kullanımının besi performansı ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi
Effect of 2-HYDROXY-4-(methylthio) butanoic aci̇d i̇sopropyl ester (hmbi̇) use on fatteni̇ng performance and some blood parameters i̇n brangus breed cattle
Yazar: ULAŞ FINDIK
Danışman: DOÇ. DR. MİKAİL ARSLAN
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Büyüme hormonu = Growth hormone ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Metiyonin = Methionine ; Rasyonlar = Rations ; Sığırlar = Cattles ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Bu araştırmada HMBi'nin Brangus ırkı erkek besi danaları rasyonlarında kullanılmasının, canlı ağırlık artışları, cidago ve vücut uzunlukları ile bazı kan parametreleri üzerine olan etkilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Araştırma Bursa İli Mustafakemalpaşa İlçesine bağlı Boğaz Mahallesinde bulunan Dört Mevsim Besi ve Yem Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne ait besi işletmesinde Eylül 2018 yılında başlanıp toplam 7 ay süresince gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın hayvan materyali, Ağustos 2018'de Brezilya'dan ithal edilen ortalama 305 kg/hayvan canlı ağırlığına sahip, yaklaşık 9 - 10 aylık yaşta 80 baş Brangus ırkı erkek besi sığırları tesadüfi olarak kontrol ve muamele grubu olarak iki gruba ayrılmıştır. Çalışmada kontrol ve muamele grubu olarak sınıflandırılan hayvanlara işletmedeki temel rasyon programı uygulanmıştır. Bu rasyona ek olarak muamele grubuna rasyon kuru maddesinin % 0.20 oranında HMBi ilavesi yapılmıştır.
Her iki grupta da besi süresince 30'ar gün aralıklarla canlı ağırlık tartımı, vücut uzunluğu ve cidago yüksekliği ölçümleri ve son tartım sonrasındaki kesim sırasında kan alımı gerçekleştirilmiştir. Kanda Albumin, Protein, Glikoz, Kolesterol, Trigliserid, BUN, ALT, AST, GSH-Px, MDA, Selenyum, GH ve IGF-1 parametreleri incelenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler IBM SPSS 23.0 paket programında istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Kontrol ve muamele gruplarında, besi dönemi boyunca, besi performansı (1.57 ve 1.71 kg) ve cidago yüksekliği (125.70 ve 129.00 cm) bakımından gruplar arasındaki fark istatistiki olarak önemli (P<0.01), vücut uzunluğunda ise (97.70 ve 97.91 cm) gruplar arasındaki farklılık önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Bazı kan parametreleri üzerine gerçekleştirilen analiz sonuçlarında; albümin (3.45 ve 3.55 g/dL), glikoz (190.00 ve 183.20 mg/dL), kolesterol (124.33 ve 124.00 mg/dL), trigliserid (13.93 ve 13.93 mg/dL), BUN (9.35 ve 9.84 mg/dL), ALT (50.80 ve 46.47 IU/L) ve AST 152.60 ve 146.07 IU/L) için gruplar arası farklılık istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur. Buna karşın protein (8.35, 7.92 g/dL), GSH-Px6.82 ve 15.23 ng/mL), MDA (4.80 ve 7.23 ng/mL), selenyum (0.13 ve 0.28 ppm), GH (6.64 ve 16.09 ng/mL) ve IGF-1 (3.00 ve 4.93 ng/mL) için ise gruplar arası farklılık istatistiksel anlamda önemli bulunmuştur (P<0.05, P<0.01).
Araştırma sonunda HMBi'nin rasyonlarda kullanılmasının besi performansına olumlu etkisi olduğu tespit edilmiş olup; karkas özellikleri üzerinde de çalışmaların yapılmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this research was to reveal the effects of use of HMBi in the rations of male Brangus fatling calves over the animals'live weight gain, cidago and body length, and certain blood parameters.
The research was initiated in September 2018 at the livestock establishments of "Dört Mevsim Besi ve Yem Sanayi Ticaret Anonim Şirketi" (Four Seasons Livestock and Feed Industry and Trade Incorporation) located in Bursa, Mustafakemalpaşa Boğaz Neighbourhood and the investigations lasted for a period of 7 months. The live materials of the research consisted of a total of 80 calves selected which were imported from Brasil in August 2018. The animals were selected in a way to ensure the average live weight was 305 kg/animal and their ages were between 9 to 10 months. The animals were separated into two groups as control and experiment. Both groups were given the basic ration program used by the establishment. The experiment group was additionally given HMBi additive with the ratio of 0.20 % of their ration dry matter.
Animals of both groups were measured for their weight, body length, and cidago height once a month throughout the feeding period, and their blood was collected during the slaughter following the final weighing. In blood, Albumin, Protein, Glikoz, Kolesterol, Trigliserid, BUN, ALT, AST, GSH-Px, MDA, Selenyum, GH ve IGF-1 parametres are analyzed. The data obtained were statistically analyzed using the IBM SPSS 23.0 package software.
In the groups of control and processing, during the fattening period, for the fattening performance (1.57 ve 1.71 kg), cidago height (125.70 ve 129.00 cm) the difference between the groups for was found to be statistically significant (P<0.01). While the difference between the groups for body length (97.70 ve 97.91 cm) was found to be statistically insignificant (P>0.05). The analysis performed for certain blood parameters has revealed that the differences between the groups regarding their albümin (3.45 ve 3.55 g/dL), glicose (190.00 ve 183.20 mg/dL), cholesterol (124.33 ve 124.00 mg/dL), trigliceride (13.93 ve 13.93 mg/dL), BUN (9.35 ve 9.84 mg/dL), ALT (50.80 ve 46.47 IU/L) ve AST 152.60 ve 146.07 IU/L) levels were statistically insignificant. While the difference regarding the protein (8.35, 7.92 g/dL), GSH-Px (6.82 ve 15.23 ng/mL), MDA (4.80 ve 7.23 ng/mL), selenium (0.13 ve 0.28 ppm), GH (6.64 ve 16.09 ng/mL) ve IGF-1 (3.00 ve 4.93 ng/mL), levels were statistically significant (P<0.05, P<0.01).
The results of the research show that use of HMBi as part of the fatling ration had a positive effect on the fattening, and has revealed the need for future research on its effects over the carcass properties.