Aydın ili palyatif bakım merkezlerinde yatan hastalara bakım veren kişilerde tükenmişlik düzeyi ve buna etki eden faktörler
Burnout levels and related factors among caregivers of inpatients in palliative care units in Aydın
Yazar: TUĞÇE ACARTÜRK
Danışman: PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Aydın İli Palyatif Bakım Merkezlerinde Yatan Hastalara Bakım Veren Kişilerde Tükenmişlik Düzeyi ve Buna Etki Eden Faktörler
Giriş ve Amaç: Kronik hastalıkların artışı, kanser tanı ve tedavisindeki gelişmeler ve beklenen yaşam süresinin uzaması palyatif bakım ihtiyacını artırmaktadır. Palyatif bakımda bakım veren bireyler bakım sürecinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Hastaya, bakım verene ve bakım sürecine ait birçok faktör bakım yükünün artmasına sebep olmaktadır. Bakım verenlere yönelik müdahalelerin stres ve anksiyeteyi azalttığı ve yaşam kalitesini artırdığı gösterilmiştir. Bu çalışma ile Aydın palyatif bakım merkezlerinde yatan hastalara bakım veren kişilerdeki tükenmişlik düzeyi ve buna etki eden faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve analitik olarak planlanan bu çalışmaya, 01.02.2023-31.12.2023 tarihleri arasında Aydın ili palyatif bakım merkezlerinde yatan hastalara primer bakım veren 112 kişi katılmıştır. Verilerin toplanmasında, hastaya ve bakım verene ait anket soruları ve Bakım Verme Yükü Ölçeği'nin (BVYÖ) 12 Maddelik Kısaltılmış Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS ile yapılmıştır. 
Bulgular: Yaş ortalaması 50,2±14,1 olan bakım verenlerin %84,8'i (s=95) kadın olup, %32,1'i (s=36) hastanın çocuğu, %31,3'ü (s=35) bakıcısıdır. Bakım verenlerin ortalama ölçek puanları 13,6±7,9 olarak bulunmuştur. Hastanın anne-babası olanların, ailevi sorumluluk/aile bağı sebebiyle bakım verenlerin, aktif olarak bir işte çalışmayanların, yetersizlik hissi yaşayanların, uyku problemi olanların, zorlananların, maddi sıkıntı yaşayanların, psikolojik destek ihtiyacı hissedenlerin ve psikiyatri başvurusu olanların bakım yükü anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,05).
Sonuç: Çalışmaya katılan bakım verenlerin orta düzey yük altında oldukları saptanmıştır. Bakım veren kişilerin bakım yüklerinin artması tükenmişliği de beraberinde getirmektedir. Hastaların yanı sıra onlara bakım veren kişilerin de fiziksel ve psikososyal gereksinimlerine yönelik çalışmalar yapılması bakım verenlerin hissettiği yükü azaltacak ve verilen bakımın kalitesini artıracaktır.
Anahtar kelimeler: Bakım verenler, Bakım yükü, Palyatif bakım, Tükenmişlik

Abstract:
Burnout Levels and Related Factors Among Caregivers of Inpatients in Palliative Care Units in Aydın
Introduction and Aim: The increase in chronic diseases, advancements in cancer diagnosis and treatment, and the extension of life expectancy have heightened the need for palliative care. In palliative care, caregivers constitute a crucial part of the care process. Many factors related to the patient, the caregiver and the care process cause the care burden to increase. Interventions for caregivers have been shown to reduce stress and anxiety and improve quality of life. This study aims to investigate the level of burnout in caregivers of inpatients in palliative care centers in Aydın and the factors impacting it.
Materials and Methods: This cross-sectional and analytical study involved 112 primary caregivers of patients admitted to palliative care units in Aydın between 01.02.2023-31.12.2023. Data were collected using questionnaire items related to the patient and caregiver, as well as the 12-item Short Form of the Caregiving Burden Scale (CBS). Data analysis was performed using SPSS. 
Results: Among the caregivers, with an average age of 50.2±14.1, 84.8% (n=95) were female, 32.1% (n=36) were the patient's children, and 31.3% (n=35) were paid caregivers. The average scale score for caregivers was 13.6±7.9. Caregiving burden was significantly higher among those who were parents of the patients, those with familial responsibilities/family ties, those not actively employed, those experiencing feelings of inadequacy, those with sleep problems, those facing difficulties, those experiencing financial hardship, those feeling a need for psychological support, and those with psychiatric consultations (p<0.05).
Conclusion: The caregivers participating in the study were found to be under moderate levels of burden. Increasing care burdens of caregivers also lead to burnout. Conducting studies that address the physical and psychosocial needs of not only patients but also their caregivers will reduce the burden felt by caregivers and increase the quality of care provided.
Keywords: Burnout, Care burden, Caregivers, Palliative care