Biwong Boulou-Mvangan (Güney Kamerun) arasındaki bölgenin jeolojisi ve maden yatakları potansiyelinin araştırılması
Investigation of the geology and ore deposit potential between the Biwong Boulou-Mvangan region (South Cameroon)
Yazar: GASTON JUDES NTI NKOULOU
Danışman: PROF. DR. FETULLAH ARIK
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Jeokimya = Geochemistry ; Jeokronoloji = Geochronology ; Kamerun = Cameroon ; Petrografi = Petrography

Özet:
Bu çalışmada Güney Kamerun'da, Biwong Boulou ve Mvangan ilçeleri arasında yüzeylenen magmatik ve metamagmatik kayaçların petrografik, jeokimyasal ve jeokronolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Çalışma alanı, Biwong Boulou ve Mwangan Bölgesi'nde ve çevresinde, yaklaşık 150 km2'lik bir alanı kapsamaktadır. Bölgede, gabro, amfibolit, diyorit, şarnokit ve granit bileşimli kayaçlar yer almaktadır. Granitik kayaçlarda yaygın olarak plajiyoklaz, ortoklaz ve kuvarslar daha az oranda biyotit, epidot ve kloritler bulunmaktadır. Gabrolarda başlıca plajiyoklas, klinopiroksen, klorit ve ortoklas, bulunmaktadır. Diyoritler kuvars, K-feldispat, plajioklas, biyotit ve kuvarslardan oluşmaktadır. Şarnokitik kayaçlar potasyum feldispat, biyotit, plajiyoklaz ve epidotlardan oluşmaktadır. Amfibolitler ise plajioklas, amfibol, biyotit, epidot ve opak minerallerden oluşmaktadır. Çalışma alanındaki kayaçlarda yapılan jeokimyasal analizler AFM diyagramında değerlendirildiğinde granit ve şarnokitler kalk-alkalin gabro ve amfibolitler ise toleyitik seri içine bulunmaktadır. Kayaçlar K2O-SiO2 diyagramına göre bazik kayaçlar (amfibolit ve gabro) ve tüm şarnokitler Orta K ve Düşük-K kalkalkalen serileri yer alıp, granitler ise hem yüksek K kalkalkalen seri hem de şoşonitik seri içinde yer almaktadır.
Bölgede genellikle şarnokitler metalümin karakterli olup granitler peralümin karakterlidir. Büyük iyon yarıçaplı litofil elementler (LILE) ve hafif nadir toprak elementlerce (LREE) zenginleşmiş, kalıcılığı yüksek elementlerce (HFSE) tüketilmişlerdir.
Yapılan LA-ICP-MS U-Pb zirkon yaşlandırmasına göre, bölgedeki BM007 örneğin yaşı 2971 milyon olup granitlerin Arkeen döneminde kristallendiklerini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Jeokimya, Petrografi, U-Pb Jeokronolojisi, Arkeen, Kamerun, Mvangan

Abstract:
It was carried out to determine the petrographical, geochemical and geochronological properties of the magmatic and metamagmatic rocks surface between Biwong Boulou and Mvangan districts in Southern Cameroon in this study. 
The study area covers an area of approximately 150 square kilometers around Biwong Boulou and Mwangan District. In the region, gabro, amphibolite, diorite, sharnokite and granite composition rocks located. Granitic rocks commonly represented by plagioclase, orthoclase, and quartz, and to a lesser extent biotide, epidote and chloride. Gabros are mainly plagioclase, clinopyroxene, chlorite and orthoclase. Diorites consist of quartz, K-feldspar, plagioclus, biotite and quartz. Charnochitic rocks consist of potassium feldspar, biotite, plagioclase, and epidotes. Amphibolites consist of plagioclase, amphiboles, biotites, epidote and opaque minerals. When the geochemical analyzes made in the rocks in the study area are evaluated in the AFM diagram, granite and charnochites are included in the calc-alkaline gabbro and amphibolites are included in the toleyitic series. Rocks are basic rocks (amphibolite and gabro) according to the K2O-SiO2 diagram and all charnochites are included in the medium K and Low-K chalcalkalene series, while granites are included in both the high K calcalalene series and the shoshonitic series. In the region, charnochites have a metaulmina character and granites have a peraluminous character. They are enriched with large ion radius lithophile elements (LILE) and light rare earth elements (LREE) and depleted by high persistence elements (HFSE).
According to the LA-ICP-MS U-Pb zircon aging, the BM007 specimen in the region is 2971 million years old, indicating that xenoliths crystallized during the Archean period.

Keywords: Cameroon, Geochemistry, Mvangan, Archeen, Petrography, U-Pb Geochronology