Orta Çağ ve Erken Modern Dönem yönetim gerçekliğinde Hristiyanlık
Christianity in Medieval and Early Modern administrative reality
Yazar: HÜSEYİN KUTLU KÖYCÜ
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ÖVGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Hristiyanlık = Christianity ; Kiliseler = Churchs ; Orta Çağ = Middle Ages ; Protestanlık = Protestantism ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yönetim = Management

Özet:
Bu çalışma, parçalanmış bir politik yapının hüküm sürmekte olduğu Orta Çağ ve Erken Modern Dönem Avrupası'nda, Hristiyanlık dininin hem bir manevi güç hem de bir örgütsel yapı olarak, yüzyıllar içerisinde devlet aygıtı içerisinde yerine getirdiği işlevleri ve ortaya koyduğu yönetsel mirası incelemektedir. Orta Çağ'da Kilise, Papalık kaynaklı hiyerarşik gücünün ve insan hayatına uhrevi saiklerle etki edebilme tekelini elinde bulundurmasının etkisiyle; salt dini fonksiyona sahip bir müessese olmanın sınırlarını aşmış ve önemli bir yönetim fonksiyonuna kavuşmuştur. Bu yönüyle Kilise, Orta Çağ ile birlikte çöküşe geçen Roma değerlerini kendi değerleriyle bütünleştirip geleneksellik ve modernlik arasında bir köprü kurarak Avrupa kültürünün devamlılığını sağlayabilmiştir. Ulus devletlerin var olmadığı Orta Çağ Avrupası'nda Kilise, sahip olduğu entelektüel üstünlüklerin, Avrupa sathına yaygın hiyerarşik - episkopal ağın ve sivil örgütlenmeye dahi model oluşturacak olan kendisine özgü teritoryal örgütlenme biçiminin getirdiği güç sayesinde birçok yönetsel işlevi yerine getirmekte neredeyse rakipsiz bir merkez haline gelmiştir. 
Erken Modern Dönem'de ise Hristiyanlık, yönetsel fonksiyonunu; yükselen sekülerleşme ve rasyonelleşmenin bu fonksiyon üzerinde tedrici azalmalara sebebiyet vermesine rağmen sürdürecek, bu kapsamda öncelikle hükümdara ve ulusal kimliğe bağlı "devlet kiliseleri" formunda, özellikle yerel yönetimlere izafe edilebilecek işlevleri yerine getirecektir. Ayrıca, bu dönemde Protestanlığın da yayılmasıyla birlikte ortaya çıkacak "öz disiplin etiği" ve "Püriten çilecilik" gibi akımların oluşturduğu bütünlük, modern bürokrasinin formülasyonu ve kamu yönetiminin inşası aşamalarında rehberliğinden faydalanılan ciddi bir yönetsel birikimi oluşturacaktır.

Anahtar kelimeler: Hristiyanlık, Kilise, Protestanlık, Piskoposluk, Yönetim.

Abstract:
This work examines the functions and administrative legacy of Christianity as both a spiritual force and an organizational structure within the state machinery of the Middle Ages and Early Modern Period in Europe and its fragmented political landscape. In the Middle Ages, the Church, with the hierarchical strength of the Papacy and its singular ability to influence otherworldly matters in people's lives, exceeded the limits of a purely religious institution and attained an important administrative function. By integrating Roman values that had collapsed over the course of the Middle Ages with its own and, thereby, building a bridge between traditionalism and modernity, the Church was able to ensure the continuity of European culture. In Medieval Europe, where nation states did not exist, the Church became an essentially unrivaled center in the fulfillment of administrative functions, owing to its intellectual superiority, widespread hierarchical-episcopal network throughout Europe, and the power acquired through its unique territorial organization, which would serve as a model for civil organization.
Despite the gradual reduction of its administrative function on account of rising secularism and rationalism, Christianity in the Early Modern period continued to serve an administrative role, particularly in the form of "state churches" attached to monarchs and national identities, and in this context, fulfilled functions that were especially linked to local administration. At the same time, a socio-cultural unity engendered by a general movement toward the "ethics of self-discipline" and "Puritan asceticism", that emerged alongside the spread of Protestantism in this period, would create a critical administrative tradition paving the way for the formation of modern bureaucracy and the construction of public administration.

Keywords: Christianity, Church, Protestantism, Episcopalism, Administration.