Praksi testleri ile kortikal ve subkortikal demansiyel sendromların ayırıcı tanısı
Differential diagnosis of cortical and subcortical demantial syndromes by praxis tests
Yazar: ZEYNEP SELCAN ŞANLI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TURAN EVLİCE
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Demans = Dementia ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Praksis = praxis

Özet:
Giriş ve Amaç: Demans, bellek bozukluğuna lisan, yönelim, praksi, soyut düşünme, problem çözme gibi bilişsel işlevlerden en az birinin eşlik etmesiyle oluşan, mesleki ve sosyal alanda kayıplarla giden ilerleyici bir klinik tablodur. Tüm demans olgularının %50'den çoğunu Alzheimer Demansı (AD) oluşturmaktadır. Parkinson hastalığı Demansı (PD), Parkinson Hastalığı'nın seyrinde %30-40 oranında   görülmektedir. AD kortikal, PD ise subkortikal demansiyel sendrom sınıflamasına girmektedir. Kortikal demanslarda sıklıkla apraksi gibi yüksek serebral fonksiyon bozukluklarının görüldüğü bilinmektedir. Bu çalışmada kortikal ve subkortikal demansiyel sendromların ayırıcı tanısında yatak başı yapılabilen pratik praksi testlerinin yararlı olup olmayacağının belirlenmesi amaçlanmıştır.

         Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim dalı polikliniğinde takipli 34 Alzheimer Demansı, 31 Parkinson hastalığı demansı, 29 hafif kognitif bozukluk ve 28 sağlıklı olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların tam kan sayımı, karaciğer/ böbrek/tiroid fonksiyon testleri, vitamin b12, folik asit değerleri, serebral görüntülemeleri incelenmiştir. Ayrıca olgulara minimental durum testi (MMSE), saat çizme testi (SÇT) ve apraksi tarama testleri olan DEKODa ve AST testleri uygulanmıştır. Tüm sonuçlar gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için SPSS programı 21.0 sürümü kullanılmış, p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Tüm gruplar arasında MMSE, SÇT, DEKODa ve AST skorları açısından anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.001). DEKODa ve AST test skorları Alzheimer hastalığında diğer gruplara göre anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Cut-off değeri DEKODa için 12, AST için 10.5 olarak belirlenmiştir. DEKODa için sensitivite %76.5, spesifite %100; AST için sensitivite %79.4, spesifite %100 saptanmıştır.
         Sonuç: Bu çalışma; Alzheimer demansının subkortikal demanslardan ayrımını yapmak için DEKODa ve AST testlerinin pratikte kullanılabileceğini göstermiştir. Testlerin kolay uygulanması hem araştırma amaçlı hem de klinik uygulama için uygun olduğunu göstermiştir.
Anahtar Sözcükler: Alzheimer, Apraksi, Demans, Parkinson

Abstract:
Introduction and Objective: Dementia is a progressive clinical situation that is accompanied by at least one of cognitive functions such as language, orientation, praxis, abstract thinking and problem solving. Alzheimer's disease (AD) accounts for more than 50% of all dementia cases. Parkinson's disease Dementia (PD) occurs in a rate of 30-40% in the course of Parkinson's disease. AD is classified as cortical and PD is classified as subcortical dementia syndrome. It is known that cortical dementia frequently has high cerebral dysfunction such as apraxia. In this study, it was aimed to determine whether practical bedside praxia tests can be useful in differential diagnosis of cortical and subcortical dementia syndromes.
Metod: 34 Alzheimer 's disease, 31 Parkinson' s disease dementia, 29 mild cognitive impairment and 28 healthy subjects followed at Outpatient Clinic at Department of Neurology Cukurova University Faculty, were included in the study. Complete blood count, liver / kidney / thyroid function tests, vitamin b12, folic acid levels and cerebral imaging were evaluated. In addition, minimental sititation test (MMSE), clock drawing test (CDT) , and DEKODa and AST tests which are the tests of experimental status and apraxia screening tests were performed. All data were compared among the groups. SPSS version 21.0 was used for statistical analysis of the data, p <0.05 was considered statistically significant.
 Results: There was a significant difference between all groups in terms of MMSE, CDT, DEKODa and AST scores (p <0.001). DEKODa and AST test scores were significantly lower in Alzheimer's disease compared to the other groups. The cut-off value was 12 for DEKODa and 10.5 for AST. Sensitivity and specificity for DEKODa were 76.5% and 100%, respectively; For AST, the sensitivity was 79.4% and the specificity was 100%.
Conclusion: This work has shown that DEKODa and AST tests can be used in practice to differentiate Alzheimer's disease from subcortical dementia. The easy application of the tests has shown that it is suitable for both research and clinical application.
Key Words: Alzheimer, Apraxia, Dementia, Parkinson