Özel eğitim öğretmenlerinin program geliştirme ihtiyaçlarına yönelik oluşturulan programın etkililiği
The effectiveness of the programme developed on the basis of curriculum development needs of special education teachers
Yazar: DENİZ ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN UZUNBOYLU
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel eğitim merkezleri ve kaynak odası bulunan okullarda görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin program geliştirme konusunda ihtiyaçlarını saptamak ve öğretmenlere gereksinim duydukları program geliştirme konusunda yapılandırmacılık temel alınmış bir hizmetiçi eğitim programı hazırlayarak bu programı uygulamaktır. Aynı zamanda uygulanan hizmetiçi eğitim programının değerlendirilmesi de bu araştırmanın amaçları arasındadır.
Bu araştırmada, betimsel ve deneysel yöntemin birlikte ele alındığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın denekleri, 2013-2014 öğretim yılında KKTC Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim ve Orta Öğretim Dairesi'ne bağlı Özel Eğitim Merkezleri'nde ve kaynak odası bulunan okullarda görev yapan 84 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Seçilen bu evren grubunun tamamı, anketle toplanan verileri elde etmek ve hazırlanacak hizmetiçi eğitim programına temel oluşturmak amacıyla çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma sürecinde öğretmenlerin eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla evrenin tamamına ulaşılmıştır.
Araştırmanın ikinci aşamasındaki deneysel boyutta hizmetiçi eğitim programının uygulanacağı KKTC Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim ve Orta Öğretim Dairesi'ne bağlı Özel Eğitim Merkezleri'nde ve kaynak odası bulunan okullarda görev yapan 31 öğretmen altı hafta ve toplamda otuz altı saatten oluşan hizmetiçi eğitim uygulaması kapsamına dahil edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, açıklanan ihtiyaç analizi anketi, öğretmen öz-yeterlik ölçeği, erişi testi ve görüşme formu veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Öğretmenler tarafından işaretlenen ihtiyaç analizi anketine ilişkin verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistiklerden yararlanılarak yüzde ve frekanslar aritmetik ortalama, standart sapma, en düşük ve en yüksek değerler hesaplanmıştır. Daha sonra katılımcıların ankete verdikleri yanıtlar ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amacıyla T-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır.
Öğretmen yeterlik algılarını belirlemek için ise frekans, yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, en düşük ve en yüksek değerler hesaplanmıştır. Daha sonra katılımcıların ankete verdikleri yanıtlar ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amacıyla, verilerin normal dağılımını görmek için Kolmogorov-Smirnov testine başvurulmuştur. Test sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği durumlarda Mann Whitney U-testi analizi ve Kruskal Wallis H-testi analizi kullanılırken, verilerin normal dağıldığı durumlarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), ve Paired Samples T-testi analizi kullanılmıştır.
Çalışma grubu öğretmenlerinin erişi testi öntest-sontest puanlarının grup içi karşılaştırılmasının yapılabilmesi amacıyla "Paired Samples T-testi analizi" kullanılmıştır. Programın etkililiğini belirlemek üzere öğretmenlere uygulanan görüşme formu verileri ise içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Nicel verilerin çözümlenmesinde SPSS 20.0 for Windows paket programından yararlanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, özel eğitim öğretmenleri program geliştirme konusunda çok düzeyde eğitime ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Yine program öncesi ve sonrasında uygulanan erişi testi sonuçlarına göre, uygulama öğretmenlerinin ön test ve son test puan ortalamaları arasında son test lehine anlamlı düzeyde fark olduğu belirlenmiştir. Bunlara ek olarak, öğretmenlerin öz-yeterlik algılarında da artış olduğu belirlenmiştir. Eğitim programının değerlendirilmesine yönelik öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen verilere göre ise, öğretmenlere verilen bu eğitimin oldukça yararlı olduğu ve öğretmenlerin program geliştirme konusundaki bilgileriniin bu hizmet içi eğitim çalışmasına dayalı olarak daha etkili düzeye ulaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Program Geliştirme, Yapılandırmacılık, Öz- Yeterlik, Hizmetiçi Eğitim.

Abstract:
The aim of this study is to determine the needs of special education teachers on the basis of curriculum development, and develop a constructivism based in-service training programme to implement it to the special education teachers. Furthermore, this study seeks to evaluate the developed in-service training programme.
The descriptive and experimental methods are applied together in this study. The population of the study consists of 84 special education teachers serving in Special Education Centers, and resource chambers under supervision of TRNC Ministry of Education. The whole special education teachers are conducted to obtain the data collected by the needs analyses questionnaire, and also provide the basis for the development of the in-service training programme.
An experimental design is employed in the second stage of the study. The experimental group of the study consists of 31 special education teachers serving in Special Education Centers, and resource chambers under supervision of TRNC Ministry of Education. The implementation of the in-service training programme has taken 36 hours in a 6 months period.
The needs analysis survey, the teacher self-efficacy scale, the achievement test and the interview form are used as data collection tools. Content analysis, frequency, percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum values, T-test and One-Way ANOVA are conducted to analyse the data obtained from the needs analysis survey.
Furthermore, frequency, percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum values, one-way ANOVA, Whitney U-test and Kruskal Wallis H-test and Paired Samples T-test are conducted to analyse the data obtained from teacher self-efficacy scale. The Kolmogorov-Smirnov test is conducted to find out the normal distribution of the data. In addition, content analysis is conducted to analyse the teachers' opinions about the efficacy of the developed in-service training programme.
Moreover, Paired Samples T-test analysis is conducted to compare pre-test and post-test scores of achievement test applied to special education teachers. SPSS 20.0 Windows Packet Programme is used to analyse the quantitative data.
According to results of the study, special education teachers need training on a higher basis of curriculum development. Also, there is a significant difference between the pre-test and post-test scores of the achievement test. As to the mean scores of the post-test have shown a higher degree. Furthermore, teachers' self-efficacy perception has increased at the end of the implementation. Moreover, according to data obtained by the interview form about the efficacy of the developed in-service training programme, teachers have declared that the programme is beneficial and also their knowledge levels about curriculum development have increased.

Keywords: Curriculum Development, Constructivism, Self-efficacy, In-service Training.