Yetişkin bireylerde algılanan ebeveyn tutumları ile benlik kurguları ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between perceived parental attitudes in adults, self-construals and psychological well-being
Yazar: MERVE SEVİM ÖZGÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL YAVUZER
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmada, yetişkin bireylerin çocukluk dönemlerinde algıladıkları ebeveyn tutumları ile benlik kurguları ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini İstanbul'da yaşayan 20-45 yetişkin yaş grubunda olan toplamda 365 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada "Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği- Çocuk Formu", "Aile İçinde Özerk-İlişkisel Benlik Ölçeği", "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİÖ)" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; algılanan anne tutumlarından aşırı koruyuculuk düzeyinin kadınlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Algılanan baba tutumlarında duygusal sıcaklık ve aşırı koruyuculuk kadınlarda daha yüksek; reddedicilik ise erkeklerde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Algılanan anne tutumlarından duygusal sıcaklık düzeyinin lise mezunu annesi olan katılımcılarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Algılanan anne tutumlarından reddedicilik düzeyinin lise mezunu annesi olan katılımcılarda daha düşük olduğu saptanmıştır. Algılanan baba tutumlarından duygusal sıcaklık, reddedicilik ve aşırı koruyuculuk tutumunun babanın eğitim durumuna göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Özerk benlik ve özerk ilişkisel benlik düzeyinin kadınlarda, erkeklere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. İlişkisel benlik düzeyinin okula gitmemiş annesi olan katılımcılarda; ilkokul, ortaokul, lise, üniversite ve üstü mezunu annesi olan katılımcılardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Özerk benlik ve özerk ilişkisel benlik düzeyinin annenin eğitim durumuna göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Aynı zaman bu araştırmada özerk benlik, ilişkisel benlik ve özerk ilişkisel benlik düzeyinin babanın eğitim durumuna göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Algılanan anne tutumlarından duygusal sıcaklık ve aşırı koruyuculuk düzeyinin pozitif yönde özerk benlik düzeyini yordadığı saptanmıştır. Algılanan anne tutumlarından duygusal sıcaklık pozitif yönde; reddedicilik negatif yönde ilişkisel benlik düzeyini yordadığı saptanmıştır. Algılanan anne tutumlarından duygusal sıcaklık düzeyinin pozitif yönde özerk ilişkisel benlik düzeyini yordadığı saptanmıştır. Algılanan baba tutumlarından duygusal sıcaklık ve aşırı koruyuculuk düzeyinin pozitif yönde özerk benlik puanlarını yordadığı saptanmıştır. Algılanan baba tutumlarından duygusal sıcaklık pozitif yönde; reddedicilik düzeyinin ise negatif yönde ilişkisel benlik düzeyini yordadığı saptanmıştır. Algılanan baba tutumlarından duygusal sıcaklık düzeyinin pozitif yönde özerk ilişkisel benlik düzeyini yordadığı saptanmıştır. Algılanan anne tutumlarından duygusal sıcaklık düzeyinin pozitif yönde psikolojik iyi oluş düzeyini yordadığı saptanmıştır. Algılanan baba tutumlarından duygusal sıcaklık pozitif yönde; reddedicilik düzeyinin ise negatif yönde psikolojik iyi oluş düzeyini yordadığı saptanmıştır.

Abstract:
In the study, it was aimed to examine the relationship between parental attitudes perceived by adults in their childhood, self-construals and psychological well-being. The research sample consists of a total of 365 participants in the age group of 20-45 adults living in Istanbul. "Abridged Perceived Parental Attitudes Scale-Child Form", "Autonomous-Relational Self Scale in Family", "Psychological Well-Being Scale (PII)" and "Sociodemographic Information Form" were used in the study. As a result of the research; It was determined that the level of overprotection from perceived maternal attitudes was higher in women. Emotional warmth and overprotection in perceived father attitudes were higher in women; Rejection was found to be higher in males. It was determined that the level of emotional warmth, one of the perceived maternal attitudes, was higher in the participants who had high school graduate mothers. It was determined that the level of rejection, one of the perceived maternal attitudes, was lower in the participants who had high school graduate mothers. It was determined that emotional warmth, rejection and overprotective attitudes among the perceived father attitudes did not differ according to the educational status of the father. It was determined that the level of autonomous self and autonomous relational self were higher in women than in men. In the participants who had mothers who did not go to school, the relational self level was; It was determined that it was significantly higher than the participants whose mothers graduated from primary, secondary, high school, university and higher. It was determined that the level of autonomous self and autonomous relational self did not differ according to the education level of the mother. At the same time, in this study, it was determined that the level of autonomous self, relational self and autonomous relational self did not differ according to the educational status of the father. It was found that the level of emotional warmth and overprotection from perceived maternal attitudes positively predicted the level of autonomous self. Emotional warmth from perceived maternal attitudes is positive; It was found that rejection negatively predicted the level of relational self. It was found that the level of emotional warmth, one of the perceived maternal attitudes, positively predicted the level of autonomous relational self. It was found that the level of emotional warmth and overprotection, which are among the perceived father attitudes, positively predicted the autonomous self scores. Emotional warmth from perceived father attitudes was positive; it was found that the level of rejection predicted the level of relational self negatively. It was found that the level of emotional warmth, one of the perceived father attitudes, positively predicted the level of autonomous relational self. It was determined that emotional warmth level, one of the perceived maternal attitudes, positively predicted the level of psychological well-being. Emotional warmth from perceived father attitudes was positive; it was found that the level of rejection negatively predicted the level of psychological well-being.