Kreatin kinaz yüksekliği saptanan hastaların renal morbidite ve surveylerinin mcmahon skoru ile birlikte retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of renal morbidity and surveys of patients with elevated creatin kinase in conjunction with the mcmahon score
Yazar: YAVUZ ALTUNLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELDA DELİGÖZ BİLDACI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, kreatin kinaz (CK) yüksekliği olan hastaların sağ kalım sonrası altı aylık takiplerinde böbrek fonksiyon testlerini değerlendirerek Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) gelişip gelişmediğini analiz etmek, zeminde KBH mevcut olanların evresinin ilerleyip ilerlemediğini analiz etmek ve mortalite oranlarını incelemek amaçlandı. Hastaların akut dönemdeki Renal Replasman Tedavisi (RRT) ihtiyaçları, McMahon skorları, laboratuvar parametreleri, komorbiditeleri, kullandığı ilaçları, demografik verileri ele alınarak bunların KBH gelişimi veya mortalite üzerine olan etkilerinin incelenmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine 01.01.2018 ve 01.01.2023 tarihleri arasında başvuran poliklinik, yataklı servisler, acil servis ve yoğun bakımlarda bulunan 18 yaş ve üzeri, CK düzeyi 5000 U/L ve üzeri olan hastalar retrospektif olarak incelendi. Musküler Distrofisi olan hastalar, inflamatuvar miyoziti olan hastalar, akut koroner sendrom sebepli CK yüksekliği olan hastalar, rutin hemodiyaliz hastaları ve takipte dosya verilerine ulaşılamayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. 179 hasta çalışmaya alındı. Sağ kalan 127 hasta kendi içinde istatiksel analize sokuldu ve bu gruba tekli, çoklu regresyon analizleri uygulandı. Bu grupta KBH oranları belirlendi. Ölen 52 hasta sağ kalan grubun tamamı ile istatiksel açıdan karşılaştırılarak değerlendirildi.

Bulgular: Sağ kalan grupta 21 hastada (%16,6) takipte KBH geliştiği tespit edildi. Sağ kalan grupta KBH gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bulunan değişkenler çoklu regresyon analizine sokuldu. Bazal glomerüler filtrasyon hızı (GFH) düşüklüğü (p=0,03), CK yüksekliği olan hastalarda KBH gelişimi için anlamlı risk faktörü olarak bulundu. KBH gelişimi için istatiksel olarak anlamlı bulunan diğer değişkenler (yaş, kadın cinsiyet, DM, HT, McMahon skoru, RAASİ kullanımı, diüretik kullanımı, statin kullanımı, idrar protein pozitifliği) çoklu regresyon analizinde anlamını yitirdi. Çalışmadaki tüm hastaların %24,5'inde RRT ihtiyacı geliştiği, tüm hastaların %29'unun öldüğü tespit edildi. Ölen gruptaki McMahon skoru istatiksel olarak oldukça anlamlı derecede daha yüksek (p<0,01) bulundu. CK yüksekliğinin seviyesinin artmasıyla KBH gelişimi ve mortalite açısından istatistiksel anlamlı ilişki bulunmadı.

Sonuçlar: Çalışmamız sonucunda bazal GFH'si düşük olan hastaların CK yüksekliği sonrası KBH gelişmesi açısından risk altında olduğu ortaya konmuştur. Akut dönemde RRT ihtiyacı olup sağ kalan hastaların hiçbirinin kalıcı hemodiyaliz hastası olmaması; rabdomiyoliz tedavisinin uygun ve zamanında uygulanması halinde prognozunun iyi olacağını düşündürmektedir. Ancak çalışmamızda hastalar altı aylık izleme alındığından dolayı özellikle RRT sonrası KBH gelişen hastaların uzun süreli izlemde son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) ve kalıcı hemodiyaliz hastası olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. McMahon skorunun mortalite üzerine prediktif etkisi oldukça güvenilirdir.

Anahtar kelimeler: Kreatin Kinaz, McMahon Skoru, Kronik Böbrek Hastalığı

Abstract:
Objective: This study aimed to determine whether patients with elevated creatine kinase (CK) levels develop chronic kidney disease (CKD) by assessing renal function tests at six month follow-up after survival, to determine whether the stage of CKD progressed in patients with background CKD and to investigate associated mortality rates. The analysis included the need for renal replacement therapy (RRT) during the acute phase, McMahon scores, laboratory parameters, comorbidities, medications, and demographic data, with a focus on their influence on the development of CKD and mortality outcomes.

Materials and Methods: Patients aged 18 years or older with CK levels of 5000 U/L or higher, admitted to Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Hospital between January 1, 2018, and January 1, 2023, across outpatient clinics, inpatient wards, emergency departments, and intensive care units, were retrospectively analyzed. Exclusion criteria included patients with muscular dystrophy, inflammatory myositis, elevated CK due to acute coronary syndrome, those on routine hemodialysis, and patients whose medical records were inaccessible during follow-up. A total of 179 patients were included in the study. Of these, 127 survivors underwent statistical analysis, with both univariate and multivariate regression applied to assess factors influencing outcomes. CKD rates were determined within this cohort. Additionally, the 52 patients who died were statistically compared to the surviving group.

Findings: In the survivor group, 21 patients (16.6%) developed CKD during the follow-up period. Variables that were statistically significant for CKD development in this group were subjected to multiple regression analysis. A lower baseline glomerular filtration rate (GFR) (p=0.03) was identified as a significant risk factor for CKD development in patients with elevated CK levels. Other variables that initially showed statistical significance for CKD development, such as age, female gender, diabetes mellitus (DM), hypertension (HT), McMahon score, RAAS inhibitor use, diuretic use, statin use, and urine protein positivity, lost their significance in the multiple regression analysis. It was also determined that 24.5% of all patients in the study required renal replacement therapy (RRT), and 29% of patients died. The McMahon score was significantly higher in the deceased group (p<0.01). No statistically significant association was found between increasing CK levels and the development of CKD or mortality.

Results: Our study demonstrated that patients with low baseline GFR are at increased risk of developing CKD following an elevation in CK. The absence of any survivors requiring RRT during the acute phase who became permanent hemodialysis patients suggests that rhabdomyolysis can have a favorable prognosis if treated appropriately and in a timely manner. However, it is important to note that since patients were followed for only six months, those who develop CKD after requiring RRT may progress to end-stage renal disease (ESRD) and require permanent hemodialysis with longer-term follow-up. Additionally, the McMahon score was shown to be a reliable predictor of mortality in this patient population.

Keywords: Creatine Kinase, McMahon Score, Chronic Kidney Disease