Yetenek yönetimi uygulamalarının örgütün finansal performansı ve kurumsal itibarına etkisi: Kurumsal girişimciliğin aracılık rolü
The effect of talent management practices on the financial performance and corporate reputation of the organization: The mediating effect of corporate entrepreneurship
Yazar: ZÜLAL ÖZTÜRK KAYA
Danışman: DOÇ. DR. GAYE KARAÇAY AYDIN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Organizasyonun hem ekonomik hem de sürdürülebilir rekabet avantajı elde edebilmesinde insan sermayesi, girişimcilik kapasitesi, örgütsel kültür ve kurumsal itibar değerli, nadir, taklit edilemeyen, maddi olmayan iç kaynakları olarak önemli birer araç olacaktır.  Bu tez çalışmasında, bu yönetsel olguların birbirleri ile etkileşimi ve literatürde ele alınış biçimleri araştırılarak hem teorik hem de uygulama açılarından anlamlı katkılar sağlamak üzere mevcut bulgulara ilave bir bakış açısı ile araştırmanın modelinin oluşturulması hedeflenmiştir.  
Güçlü insan sermayesi stratejilerine dayanan yetenek yönetimi uygulamalarının önemi, özellikle artan küresel rekabet ortamında insan kaynakları yönetiminde yetenek yönetimi süreçlerinin proaktif bir yaklaşım ile ele alınmasını zorunlu kılan stratejik bir boyut kazanmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu tez çalışmasında yetenek yönetimi uygulamalarının örgütün finansal ve finans dışı performansına etkisinin araştırılması hedeflenmekte olup, bu amaçla kavramsal modelin merkezine yetenek yönetimi alınmıştır. Örgütsel performans yönetim literatüründe söz konusu iki boyut için sıkça kullanılan iki temel ölçüt olan finansal performans ve kurumsal itibar bu çalışmada bağımlı iki değişken olarak ele alınmıştır. 
Kurumsal girişimcilik, özellikle son yıllarda organizasyonların yenilik yaratma ve günümüzün dünyasında rekabetle başa çıkma çabalarını kolaylaştıran güçlü bir strateji aracı olarak görülmektedir. Aynı zamanda organizasyonların büyümesini ve karlılığını etkileyen önemli araçlardan birisi olarak değerlendirilmektedir. Bu noktada, yetenek yönetimi uygulamaları ve örgütsel performans arasında tamamlayıcı bir etki üstleneceği düşünülerek, tez çalışmasında aracı değişken olarak yer almıştır. 
Örgüt kültürü, canlı bir organizasyon dokusu olarak kabul edilmektedir. Örgüt kültürü, bu tez çalışmasında yer verilmiş tüm yönetim olguları arasındaki bağlamsal etkiyi yaratacak önemli bir kavramdır. Örgütsel kültürün bir düzenleyici değişken olarak "Rekabetçi Değerler" teorisinin ışığında dört alt kültür tipi (adokrasi, hiyerarşi, klan ve pazar) üzerinden yapısal modeldeki ilişkilerin gücünü etkileyebilecek durumsal etkiler yaratıp yaratmadığı incelenmiştir. 
Bu tez çalışması güçlü bir ampirik çalışmaya dayanmaktadır. Araştırmanın ana amacı; yetenek yönetimi uygulamalarının kurumsal girişimcilik aracılık etkisi üzerinden örgüt performansına etkisinin oluşturulan kavramsal çerçevede araştırılmasıdır. Türkiye'nin sanayi ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin insan kaynakları yöneticilerine ve diğer fonksiyon orta kademe yöneticileri tarafından katılım sağlanan araştırma örneklemi 1090 katılımcının verilerini içermektedir. Ampirik çalışmada tüm analizler PLS-SEM yöntemiyle SmartPLS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Human capital, entrepreneurial capacity, organizational culture and corporate reputation will be important tools as valuable, rare, inimitable, intangible internal resources for the organization to gain both economic and sustainable competitive advantage.  In this thesis, the interaction of these managerial phenomena with each other and the way they are addressed in the literature are investigated in order to create a research model with an additional perspective to the existing findings in order to provide meaningful contributions in terms of both theoretical and practical aspects.  
The importance of talent management practices based on strong human capital strategies has emerged with the strategic dimension that requires a proactive approach to talent management processes in human resource management, especially in an increasingly competitive global environment. This thesis aims to investigate the impact of talent management practices on the financial and non-financial performance of the organization, and for this purpose, talent management is taken as the centre of the conceptual model. Financial performance and corporate reputation, which are the two main measures frequently used for these two dimensions in the organizational performance management literature, are considered as two dependent variables in this study.
Corporate entrepreneurship, especially in recent years, is seen as a powerful strategic tool that facilitates organizations' efforts to innovate and cope with competition in today's world. It is also considered as one of the important tools affecting the growth and profitability of organizations. At this point, it is considered to have a complementary effect between talent management practices and organizational performance, and therefore, it is included as a mediating variable in the thesis study. 
Organizational culture is considered as a living organisation fabric. Organizational culture is an important concept that will create a contextual effect between all management phenomena included in this thesis. In the light of the "Competitive Values" theory, it is examined whether organizational culture as a moderating variable creates situational effects that can affect the strength of the relationships in the structural model through four subculture types (adocracy, hierarchy, clan and market). 
This thesis is based on a strong empirical study. The main purpose of the research is to investigate the effect of talent management practices on organizational performance through the mediating effect of corporate entrepreneurship within the conceptual framework. 
The research sample, which was attended by human resources managers and other function middle managers of companies operating in Turkey's industrial and service sectors, includes the data of 1090 respondents. In the empirical study, all analyses were performed by PLS-SEM method using SmartPLS software.