Öğretmen adaylarının çevresel okuryazarlık düzeyleri ve çevreye yönelik görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of the environmental literacy levels and the environmental opinions of candidates teachers in terms of various variables
Yazar: YUSUF AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. METE ALIM
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, coğrafya öğretmen adaylarının çevresel okuryazarlık düzeylerini çeşitli değişkenlere göre incelemek ve çevreye yönelik görüşlerini belirlemektir.
Yöntem: Araştırmada nicel ve nitel yaklaşımların birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de bulunan yedi coğrafya öğretmenliği bölümünde öğrenim gören toplam 94 ikinci sınıf ve 96 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin çevresel okuryazarlık düzeylerini belirlemek için Çevre Okuryazarlığı Ölçeği, öğrencilerin çevreye yönelik görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çevre Okuryazarlığı Ölçeği'nden elde edilen verilerin analizinde tek yönlü ANOVA ve bağımsız örneklemler t-testi; yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, coğrafya öğretmen adaylarının orta düzeyde çevre okuryazarlığı becerisine sahip olduğu ve adayların çevre okuryazarlığı düzeyleri ile cinsiyet, yaş, anne ve baba eğitim durumu, üniversiteye başlamadan önce yaşanılan yerleşim birimi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı, çevre okuryazarlığı düzeyleri ile çevre dersi alma durumu ve okudukları üniversite değişkeni arasında ise anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların nicel bulguları destekleyen görüşlere sahip oldukları tespit edilmiştir. 
Sonuçlar: Araştırma sonucunda, coğrafya öğretmen adaylarının çevre okuryazarlığı becerilerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Coğrafya öğretmen adaylarının çevre dersi almaları ve coğrafya öğretmenliği lisans programını okudukları üniversiteler çevre okuryazarlığı becerilerini etkilemektir. Ayrıca katılımcılar çevre korumaya yönelik yapılanları yetersiz bulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Coğrafya, çevre, çevre okuryazarlığı, öğretmen adayı, görüş

Abstract:
Purpose: The main purpose of this research is to examine the environmental literacy levels of geography teacher candidates according to various variables and to determine their views on the environment.
Method: Embedded design, one of the mixed research methods in which quantitative and qualitative research methods are used together, was used in the research. The participants of the study consist of 94 second grade and 96 fourth grade students studying in seven geography teaching departments in Turkey in the 2021-2022 academic year. As a data collection tool, Environmental Literacy Scale was used to determine the environmental literacy levels of the students, and a semi-structured interview form was used to determine the students' views on the environment. In the analysis of the data obtained from the Environmental Literacy Scale, one-way ANOVA and independent samples t-test; Content analysis was used in the analysis of the data obtained from the semi-structured interview form.
Findings: According to the findings, it was found that the pre-service geography teachers had medium level environmental literacy skills and there was no significant difference between the environmental literacy levels of the candidates and the variables of gender, age, mother and father education level, and the place where they lived before starting university. It has been determined that there is a significant difference between the variable of receiving education and the university they attend. In addition, it was determined that the participants had opinions supporting the quantitative findings.
Conclusions: As a result of the research, it was determined that the environmental literacy skills of the geography teacher candidates were at a moderate level. The fact that the pre-service geography teachers take environmental courses and the universities they attend the geography teaching undergraduate program affect their environmental literacy skills. In addition, the participants find the efforts to protect the environment insufficient.

Keywords: Geography, environment, environmental literacy, pre-service teacher, opinion