Rol model alma davranışlarının ve fiziksel aktivite tutumlarının ders seçimleri üzerine etkisi
The effect of taking role modal behaviour and physical activity attitude on lesson seelctions
Yazar: HÜSEYİN FATİH KÜÇÜKİBİŞ
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET RAMAZANOĞLU
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Ders seçme = Lesson selection ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Rol model davranışı = Role model behavior

Özet:
Yapılan bu araştırmada rol model alma davranışlarının ve fiziksel aktivite tutumlarının ders seçimleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2015-2016 eğitim ve öğretim yılında 7, 8, 9 ve 10. sınıf öğrencisi olan 328 kadın ve 658 erkek olmak üzere toplam 986 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin fiziksel aktivite tutumlarının belirlenmesinde "Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği (BDFA)" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 22.0 veri analiz programı kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerinin ve ölçek sorularına verdikleri yanıtların dağılımlarında frekans analizi ile tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında rol model alma durumu ile ders seçim niyeti arasındaki ilişkide fiziksel aktivite tutumunun aracılık etkisinin olup olmadığını belirlemek amacıyla regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Araştırmaya katılan öğrencilerin seçmeli derslerdeki ilk tercihleri incelendiği zaman, öğrencilerin %41,9'unun beden eğitimi ve spor, %8,7'sinin spor ve fiziksel etkinlik, %49,4'ünün ise diğer dersleri tercih ettikleri bulunmuştur. Öğrencilerin seçmeli ders tercihlerinde etkili olan unsurların başında öğretmenlerin geldiği tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki korelasyon düzeyleri incelendiği zaman, rol model alma de-ğişkenin, kişisel engeller alt boyutu haricindeki tüm değişkenler ile arasında pozitif ve düşük düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Benzer şekilde ders seçim niyeti ile BDFA alt boyutlarından kişisel engeller hariç diğer değişkenler arasında pozitif ve düşük/orta düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). Bunun yanında BDFA toplam puanı ile rol model alma ara-sında düşük düzeyde, ders seçim niyeti arasında ise orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05).
Demografik değişkenler açısından ele alındığı zaman, öğrencilerin rol model alma davranışlarının sınıf değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.05), buna karşılık rol model alma davranışlarının cinsiyet değişkenine göre an-lamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p>0.05). Öğrencilerin ders seçim niyet-lerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.05), buna karşılık sınıf değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir (p>0.05). Bunun yanında öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik tutumlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği (p>0.05), buna karşılık sınıf değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır (p>0.05).
Sonuç olarak, ortaokul ve lise öğrencilerinde rol model alma davranışları ile ders seçim niyeti ve fiziksel aktivite tutumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu, cinsiyet değişkeninin ders seçim niyeti ve fiziksel aktivite tutumunu etkilediği, öğrenim görü-len sınıf düzeyinin ise rol model alma davranışları üzerinde önemli bir belirleyici olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor, Rol Model, Fiziksel Aktivite, Tutum, Ders Seçimi

Abstract:
In this study, it was purposed that the effects of taking role modal behavior and physical activity attitudes on lesson selection. 328 female and 658 male students, totally 968, who were 7, 8, 9, 10th class student participated in research at 2015-2016 academic year. Cognitive Behaviorist Physical Activity Scale (CBPAS) was used in identification of participants' physical activity attitudes. SPSS 22.0 data analysis program were benefited from in analysis of data obtained. Descriptive statistics and frequency analysis was used in identification of participants' demographic aspects distribution and their answers to scale questions. In research scope, regression analysis was benefited from to identify mediation effect of physical activity attitude in relationship between taking role modal behavior and lesson selection intent.
When first choice of students, participated to research, in optional lessons was examined, it was found that students' %41,0 preferred physical education and sport, their %8,7 sport and activity and %49,4 other lessons. It was established that teacher was at the head of factors which were effects students lesson selection. When correlation levels between variables were examined, it was established taking role modal variable had positive and low level correlation with all variables except personal barriers sub-dimension in terms of statistical (p<0,05). Similarly, it was established lesson selection intent had positive and low/modarate level correlation with all CBPAS sub-dimensions except personal barriers sub-dimension in terms of statistical (p<0,05). Besides, it was established that there were low level relationship between CBPAS total score and taking role modal, moderate relationship CBPAS total score with lesson selection intent (p<0,05).
When handled in terms of demographic variables, it was established that students' taking role modal behaviors were differentiated as class variable in terms of statistical (p<0,05), as opposite to this, taking role modal behaviors were not differentiated as gender variable in terms of statistical (p>0,05). It was established that students' lesson selection intent was differentiated as gender variable in terms of statistical (p<0,05), as opposite to this, these was not differentiated as class variable in terms of statistical (p>0,05). Besides, it was established that students' physical activity attitudes were differentiated as gender variable in terms of statistical (p<0,05), as opposite to this, those were not differentiated as class variable in terms of statistical (p>0,05).
As a result, it may be said that there was a significant relationship among students' taking role modal behaviors and and lesson selection intent and physical activity attitude, gender effects lesson selection intent and physical activity attitude, class level which taking education is determinant on taking role modal behavior.
Keywords: Physical Education And Sport, Role Modal, Physical Activity, Attitude, Lesson Selection