Kamu hizmetlerinde bir istihdam biçimi olarak sözleşmeli personel uygulaması
The practice of contractual personnel as an employment type at public service
Yazar: DURMUŞ KILINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE OKAY TEKİNSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kamu hizmetlerinin yürütülmesi insan unsurunu barındırmak zorundadır. Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde idareye bağlı olarak bu görevi yerine getiren kişilerden bahsedildiğinde kamu personeli gündeme gelmektedir. Kamu personeli ile idare arasındaki bağa göre kamu personel türleri de ortaya çıkmaktadır. Bir kamu personeli türü olarak sözleşmeli personel, idareye sözleşme ilişkisi ile bağlıdır. Bu nedenle sözleşmeli personel, statü ilişkisine bağlı olarak istihdam edilen kamu görevlilerinden farklılıklar taşımaktadır. 
Kamu hizmetlerinde istihdam edilen personelin bağlı olacağı hukuki rejim; iktisadi, toplumsal ve ideolojik şartlara göre değişiklik gösterir. Sözleşmeli personel istihdamı başlangıçta istisnai ve geçici bir istihdam biçimi olarak ihdas edilmesine rağmen, tarihsel süreç içerisinde istihdam politikalarına bağlı olarak değişmiş, gelişmiş ve çeşitlenmiştir. Bu durum anayasal metinlere de yansımış ve anayasal metinler arasında çelişki ve çatışmalar ortaya çıkmıştır. Önceki anayasalarda bulunmamasına rağmen 1982 Anayasasının 128'inci maddesi bağlamında sözleşmeli personelin konumu sorunu bu sürecin bir sonucudur. Çalışmamızda kamu personelinin gelişimi ve temel kavramların ardından sözleşmeli personelin anayasal konumu ele alınmıştır. Sonrasında ise sözleşmeli personelin hukuki rejimi incelenmiştir. 
Sözleşmeli personelin idareyle ilişkisi idari hizmet sözleşmesi ile sağlandığından, sözleşmeli personelin işe alınması, hak ve yükümlülükleri, görevin sonlandırılması kendisine özgü özellikler taşımaktadır. 657 sayılı Kanun, sözleşmeli personel istihdamına ilişkin temel düzenleme olsa da, özel teşkilat yasaları ile pek çok farklı sözleşmeli personel tipi yaratılmıştır. Bu açıdan işe alınma, hak ve yükümlülükler ve görevin sonlandırılması gibi hususlarda sözleşmeli personel tipleri arasında yeknesaklık mevcut değildir. Aynı zamanda sözleşmeli personelin hukuksal durumunun belirlenmesinde yasal eksiklikler mevcuttur. Dolayısıyla memurlardan sonra ikinci büyük kamu görevlisi grubunu oluşturan sözleşmeli personele ilişkin yeknesaklığı sağlayacak ve sözleşmeli personelin haklarını koruyacak yasal düzenlemelerin yapılması gerektiğini söylemek mümkündür.

Abstract:
The execution of public services must include the human element. In the execution of public services,  public personnel become a current issue when people who fulfill this duty under the administration are mentioned. Public personnel types also emerge according to the bond between public personnel and the administration. As a type of public personnel, contracted personnel are bound to the administration by contractual relationship. Therefore, contracted personnel differ from the public personnel depending on the status relationship. 
The legal regime to which public services personnel will be subject varies according to economic, social and ideological conditions. Although contracted personnel employment was initially created as an exceptional and temporary form of employment, it has changed, developed and diversified in the historical process depending on the employment policies. This situation was also reflected in the constitutional texts and contradictions and conflicts arose among the constitutional texts. Although not included in previous constitutions, the issue of the position of contracted personnel within the context of Article 128 of the 1982 Constitution is a result of this process. In our study, after the development of civil servants and basic concepts, the constitutional position of contracted personnel was discussed. Afterwards, the legal regime of the contracted personnel was examined. 
As the relationship of the contracted personnel with the administration is provided by the administrative service contract, the recruitment, rights and obligations and termination of the duty of the contracted personnel have their own characteristics. Although Law No. 657 is the basic regulation concerning the employment of contracted personnel, many different types of contracted personnel have been created with the laws of private organization. In this respect, there is no uniformity between contracted personnel types in terms of recruitment, rights and obligations and termination of duty. There are also legal deficiencies in determining legal status of the contracted personnel. Thus, it is possible to say that legal arrangements should be made to ensure uniformity and protect the rights of contracted personnel, which is the second largest group of public personnel after civil servants.