Fındığın sanayideki rolü ve Türkiye'ye kazandırdığı katma değer
The role of hazelnut in the industry and the added value it added to Turkey
Yazar: MUHAMMET TAHMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ ÖZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı  / Sanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration

Özet:
Fındık sektörü için 400 bin ailenin çalıştığı ve yaklaşık 2 milyon kişinin günlük geçim kaynağı fındığa bağlı olan Türkiye'nin Karadeniz bölgesinde fındık üretimi önemli bir geçim kaynağıdır. Uzun yıllardır Türkiye'de üretilen Fındık, halen konvansiyonel bir ihraç ürünü olup ülke ekonomisine büyük katkı sağlamaktadır. Türkiye, fındık üreten ülkeler arasında tarla, üretim ve ihracatta ilk sırada yer da birim alan veriminde diğer ülkelerin gerisindedir. Fındık üretimi yıldan yıla dalgalanmakla birlikte kontrolsüz bir şekilde genişleyen üretim alanları nedeniyle artmaktadır. Türk fındığı dünya pazarlarında oldukça rekabetçi olarak bilinmektedir. Türkiye'nin dünya fındık piyasalarında rekabet gücü son yıllarda azalmaktadır. Bazı yıllarda Gürcistan ve Azerbaycan gibi yeni tedarikçi devletlerin Türkiye'ye göre karşılaştırmalı avantajları olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı fındığın sanayideki rolü ve Türkiye'ye kazandırdığı katma değer incelemektir. Çalışma kapsamında fındık sektörünün SWOT ve PESTEL analizi yapılmaktadır. 
Fındık üretiminde ilk sırada olan Türkiye, Ferrero'nun ürünlerine gerekli değeri vermediğini ve emeklerinin karşılığını alamadığını düşünmektedir. Öte yandan Ferrero ise üzerine düşeni yaptığını ve serbest piyasa ekonomisinin gereğini yerine getirdiğini ifade etmektedir. Hem üretici konumundaki Türkiye, hem de alıcı konumundaki Ferrero bu zorunlu bağımlılıktan tam olarak hoşnut olmasa da şuanda bu ticaret iki tarafın da ihtiyacını karşıladığı için bu ticareti sürdürmektedirler. SWOT analizi sonucunda güçlü yönler; Ülkedeki ekolojik yapı ve ürün çeşitliliği ve Bölgesel konum ve lojistik avantajlardır. Zayıf yönler; Arazinin çok parçalı, işletmelerin küçük olması ve girdi maliyetlerinin yüksek olmasıdır. Fırsatlar; Teşvik, hibe, kredi ve diğer desteklerdeki artışlar ve Arazi toplulaştırmadaki faaliyetlerde/ çalışmalarda artıştır. Tehditler; Tarım politikalarında sürekliliğin olmaması ve toprak kaynaklardaki hızlı kirlenme ve doğal kaynaklar üzerindeki artan baskıdır. PESTEL analizi sonucunda Politik; Tarım politikalarının sürekli istikrarlı olmaması ve AB tarafından kendi üreticilerini koruma amacıyla alımları zorlaştıran engeller geliştirilmesidir. Ekonomik; Dövizdeki anlık değişikliklerin planlama yapmayı zorlaştırması, dövizin artması ile maliyetlerin yükselmesi ve bölgedeki kişi başına gelir seviyesindeki düşüklüktür. Sosyal; Bölgeden batıya göçteki süreklilik ve Çiftçiliğe meslek olarak itibar gösterilmemesidir. Teknolojik; Tarım 4.0, Gıda 4.0 uygulamalarının gelişmesi ve Ar-Ge çalışmaları amacıyla kamu ve üniversitelerde altyapının hazır bulunmasıdır. Yasal; Kayıt dışılığın ve mevzuata uygun olmayan üretimdeki yaygınlık ve Yatırım, Üretim, Ar-Ge, İhracatı destekleyen mevzuatların yerleşik olmasıdır. Çevresel; İklim değişikliği ve kuraklığın tarımsal üretimdeki verimde düşüşe neden olması ve Su kaynaklarındaki verimsiz kullanımdır.

Abstract:
Hazelnut production is an important source of income in the Black Sea region of Turkey, where 400 thousand families work for the hazelnut industry and approximately 2 million people depend on hazelnuts for their daily livelihood. Hazelnut, which has been produced in Turkey for many years, is still a conventional export product and makes a great contribution to the country's economy. Turkey ranks first among hazelnut producing countries in terms of field, production and export, and is behind other countries in unit area yield. Although hazelnut production fluctuates from year to year, it increases due to uncontrolled expansion of production areas. Turkish hazelnuts are known to be quite competitive in world markets. Competitiveness of Turkey in the world hazelnut markets has been decreasing in recent years. In some years, new supplier states such as Georgia and Azerbaijan may have comparative advantages over Turkey. The aim of this study is to examine the role of hazelnut in the industry and the added value it brings to Turkey. Within the scope of the study, SWOT and PESTEL analysis of the hazelnut sector are made.
Turkey, which is in the first place in hazelnut production, thinks that Ferrero does not give the necessary value to its products and that its efforts are not rewarded. On the other hand, Ferrero states that he has done his part and fulfilled the requirements of the free market economy. Although both Turkey as a producer and Ferrero as a buyer are not completely satisfied with this compulsory dependency, they continue this trade since this trade meets the needs of both sides. Strengths as a result of SWOT analysis; Ecological structure and product variety in the country, and regional location and logistics advantages. Weaknesses; The reason is that the land is very fragmented, the enterprises are small and the input costs are high. Opportunities; Increases in incentives, grants, loans and other supports and an increase in activities/works in land consolidation. Threats; Lack of continuity in agricultural policies and rapid pollution of soil resources and increasing pressure on natural resources. As a result of PESTEL analysis, Politics; Agricultural policies are not always stable and barriers are created by the EU to protect their producers, which make purchases difficult. Economic; Momentary changes in foreign currency make planning difficult, increase in foreign currency costs and low per capita income in the region. Social; Continuity in migration from the region to the west and not respecting farming as a profession. Technological; Agriculture 4.0 is the availability of infrastructure in public and universities for the development of Food 4.0 applications and R&D studies. Legal; The prevalence of informality and non-regulatory production and the established legislation supporting Investment, Production, R&D and Export. Environmental; Climate change and drought cause a decrease in agricultural production and inefficient use of water resources.