İdil koşullarında yaygın fiğ (Vicia sativa L.)'in arpa ile farklı karışım oranlarının ot verimi ve kalitesine etkisi
Effect of different mixture ratios of common vetch (Vicia sativa L.) with barley under İdil conditions on forage yield and quality
Yazar: AYTEN ZENGER
Danışman: PROF. DR. CELAL YÜCEL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, İdil/Şırnak koşullarında, kışlık ara ürün yetiştirme döneminde, yaygın fiğin (Vicia sativa L) ile arpanın (Hordeum vulgare L.) saf ve farklı karışım oranlarının ot verimi ve kalitesine etkisinin belirlenmesi amacıyla sonbaharda yürütülmüştür. Araştırmada, fiğ (F) ve arpanın (A), saf (%100) ekimlerin yanı sıra, %75 F- %25 A, %50 F- %50 A ve %25 F-%A karışımları kullanılmıştır. Tarla denemesi, tesadüf blokları deneme deseninde 4 tekrarlamalı olarak İdil/Dirsekli köyü çiftçi koşullarında Kasım 2022 ve Nisan 2023 kışlık ara ürün döneminde yürütülmüştür. Ot verimi için hasat, arpanın süt-hamur olum dönemi denk gelen tarihlerde yapılmıştır. Hasatta bitki boyu, yaş ve kuru ot verimlerinin yanı sıra ot kalite özellikleri saptanmıştır. Araştırmada ot verimi ve verimle ilişkili özelliklerden; fiğin ana sap uzunluğunun 103.5-119.7 cm, arpanın bitki boyunun 92.6-99.8 cm, toplam yaş ot veriminin 1578.1-2994.7 kg/da, kuru ot veriminin 369.4-1131.7 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Kuru ot kalitesi ile ilgi özelliklerden ham protein (HP) oranının %10.57-19.90, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) %47.63-61.68, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) % 27.66-32.64, Kalsiyum (Ca) %0.052-0.915, Potasyum (K) %2.925-3.821, Magnezyum (Mg) %0.085-0.304, Fosfor (P) % 0.301-0338, sindirilebilir kuru madde (SKM) oranı %63.48-67.35, kuru madde tüketimi (KMT) %1.950-2.521, nispi yem değeri (NYD) 96.85-124.69, arasında değişiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda yaygın fiğin İdil/Şırnak koşullarının sahip olduğu kış soğuklarından etkilendiği ve bundan dolayı da söz konusu koşullarda ot verimlerinin düşük olduğu görülmektedir. Ancak arpanın saf ve %25-50 fiğ karışımı şeklinde yetiştirildiğinde ortalama dekara 1100 kg kuru ot elde edildiği saptanmıştır.

Abstract:
The research was carried out to determine the effect of sole and different mixture ratios of common vetch (Vicia sativa L) and barley (Hordeum vulgare L.) on forage yield and quality during the winter intercrop growing period in İdil/Şırnak conditions. In the research, in addition to pure (100 %) plantings of vetch (V) and barley (B), 75%V-25%B, 50%V-50 %B and 25%V-75 %B mixtures were used. The field trial was carried out in a randomized block trial design under farmer conditions in İdil/Dirsekli village during the winter intercrop period of November 2022 and April 2023. Harvesting for grass yield was done on dates that coincided with the milk-dough period of barley. At harvest, plant height, fresh and dry grass yields, as well as grass quality characteristics were determined. In the research, forage yield and yield-related characteristics; It was determined that the plant height of vetch varied between 103.5-119.7 cm, the plant height of barley varied between 92.6-99.8 cm, the total fresh forage yield varied between 1578.1-2994.7 kg da-1, and the dry hay yield varied between 369.4-1131.7 kg da-1. Among the features related to hay quality, crude protein (CP) ratio is 10.57-19.90%, neutral detergent insoluble fiber (NDF) is 47.63-61.68%, acid detergent insoluble fiber (ADF) is 27.66-32.64%, Calcium (Ca) is 0.052-0.915%, Potassium (K) 2.925-3.821%, Magnesium (Mg) 0.085-0.304%, Phosphorus (P) 0.301-0338%, digestible dry matter (DDM) rate 63.48-67.35%, dry matter intake (DMI) 1.950-2.521%, relative feed value (RFV) was determined to vary between 96.85-124.69. As a result of the research, it is seen that common vetch is affected by the winter cold of Idil/Şırnak conditions and therefore the forage productivity is low in these conditions. However, it has been determined that when barley is grown pure and as a mixture of 25-50 %vetch, an average of 1100 kg of dry matter per decare is obtained.