Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin sosyal medya kullanımına dair ikincil travmatik stres düzeyleri ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkide empatik eğilimin aracı rolü
The mediatory role of empathic tendency in the relationship between secondary traumatic stress levels and hopeless levels regarding social media use of individuals in emerging adulthood
Yazar: MİRAÇ SEHER EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın hedefi beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin sosyal medya kullanımına dair ikincil travmatik stres düzeyleri ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkide empatik eğilimin aracı rolünü araştırmaktır. Araştırmanın bulgularına, yapısal eşitlik modellemesi ile ulaşılmıştır. Araştırma grubu, 18-26 yaş aralığında beliren yetişkinlik dönemindeki 516 bireyin katılımı ile oluşturulmuştur. Verilerin toplanabilmesi adına Demografik Bilgi Formu, Sosyal Medya Kullanımına Dair İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Empatik Eğilim Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi, anova ve tek yönlü manova teknikleri kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin sosyal medya kullanımına dair ikincil travmatik stres düzeyleri ile umutsuzluk düzeyleri arasında olumlu ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin umutsuzluk düzeylerinin %16'sının sosyal medya kullanımına bağlı ikincil travmatik stres ile açıklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin empatik eğilim düzeylerinin, umutsuzluk düzeylerini negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bireylerin umutsuzluk düzeylerinin %34'ü empatik eğilim ile açıklanmaktadır. Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin sosyal medya kullanımına bağlı ikincil travmatik stres düzeylerinin umutsuzluk düzeyleri üzerindeki etkisinde empatik eğilim düzeylerinin kısmi aracılık rolü olduğu görülmüştür. Beliren yetişkinlik dönemindeki kadınların sosyal medya kullanımına dair ikincil travmatik stres düzeylerinin erkeklerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda ikincil travmatik stres düzeylerinin daha önceki travma yaşantısının olup olmama durumuna, sosyal medyada karşılaşılan travmatik olay türüne, travmatik olayların hangisinden daha çok etkilenildiğine, travmatik olayları takip etme durumuna, travmatik olaylardan etkilenme düzeyine göre de farklılaştığı görülmüştür. Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin daha önce travma yaşantısının olup olmaması,  travmatik olayı takip etme durumu ve travmatik olaydan etkilenme düzeyine göre umutsuzluk düzeylerinde farklılaşma olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the mediating role of empathic tendency in the relationship between secondary traumatic stress levels and hopelessness levels regarding social media use of individuals in emerging adulthood. The findings of the research were reached through structural equation modelling. The research group was formed with the participation of 516 individuals in emerging adulthood between the ages of 18-26. Demographic Information Form, Secondary Traumatic Stress Scale on Social Media Use, Beck Hopelessness Scale and Empathic Tendency Scale were used to collect data. Structural equation modeling, anova and one-way manova techniques were used to analyze the data.
According to the results of the research, it was determined that there was a positive and significant relationship between secondary traumatic stress levels and hopelessness levels regarding social media use of individuals in emerging adulthood. It was concluded that 16% of individuals' hopelessness levels were explained by secondary traumatic stress due to social media use. It was concluded that the empathic tendency levels of individuals in emerging adulthood negatively and significantly predicted their hopelessness levels. 34% of individuals' hopelessness levels are explained by empathic tendency. It has been observed that empathic tendency levels have a partial mediating role in the effect of secondary traumatic stress levels due to social media use on hopelessness levels of individuals in emerging adulthood. It has been determined that women in emerging adulthood have higher ITS levels regarding social media use than men. At the same time, it has been observed that ITS differs depending on whether there is a previous traumatic experience or not, the type of traumatic event encountered on social media, which of the traumatic events is more affected, the status of following traumatic events, and the level of being affected by traumatic events. There was a difference in the hopelessness levels of individuals between the ages of 18-26, depending on whether they had experienced trauma before, whether they followed the traumatic event, and the level of being affected by the traumatic event.