Ben'i kurmak: Toplumsal direniş, toplumsaldan özgürleşme potansiyeli
Constitution of self: Social resistance and emancipation from the social
Yazar: NURBANU KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ZELİHA ETÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Direniş = Resistance ; Felsefe = Philosophy ; Milli direniş hareketi = National opposition movement ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Varoluşçuluk = Existentialism ; Özgürleştirme = Freeing ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Bu tez, hem bilinçli, hem de beden sahibi bir varlık olan insan-öznenin, bu ikili varoluşunun yarattığı gerilimin yalnızca bilinci ön plana çıkararak çözülemeyeceği fikrinden yola çıkmıştır. Bedenli varoluşumuzun ve dünyayla kurduğumuz ilişkinin yeniden kavranması, öznenin değişmez bir kategori olarak değerlendirilmesinden ve hem kendini, hem de içinde yaşadığı dünyayı dönüştürme kapasitesinin tek yönlü bir okumasından kaçınmamızı sağlamak için başlangıç noktası olarak seçilmiştir. Şeyler dünyasıyla ve toplumsal olanın içinde başka insan-öznelerle ilişkiselliğimiz, önceden belirlenmiş, tümüyle öngörülebilir, amaçsal ve lineer bir ilerlemeden çok, bir devinimi, çoklu varoluşların dinamik birliğini işaret etmektedir. Yaşamın, bu devinimin ve birliğin tüm unsurlarıyla birlikte kavranması için yaşama açılma deneyiminin değerinin teslim edilmesi temel önemdedir. Bu kavrayış biçimine, politik sorunun tam da bu deneyimde bulunduğu argümanı eşlik edecektir. Buna göre, depolitize edilmiş yaşamın karakterine kavuşturulması, yani politize edilmesi, tek tek öznelerin ve toplumun radikal dönüştürücü niteliğini açığa çıkarabilir. Çünkü ancak bu durumda, yaşamda saklı olan potansiyelin, yaşamın kıyısındaki olasılıkların görülmesi ve gerçekleştirilmesi olanağı elimize geçmiş olacaktır. Bu olanağı gerçekleştirmek içinse, yapıp etmelerimizin belirleyiciliğini onlara yeniden kazandırmak gerekir. Gündelik yaşamımızın ve eylemlerimizin her birinin yeniden politik ve belirleyici kılınması, ucu açık bir yaratıcı kendilik tasavvurunu davet etmektedir. Bu yaratıcı kendi, olasılıklarla ve sınırdaki sonsuzla birlikte tanımlandığında, yaşamın ve insanın asıl değeri tanınmış olacaktır.
Tezin birinci bölümünde, modern öznenin Descartes ve Kant'taki görünümleri ele alınmış, özellikle Merleau-Ponty'nin düşünceleri çerçevesinde, dünyada olma hali ve dünyanın örtülülüğü -yaşamın gerçekleşmeyi bekleyen olanaklarla dolu olması- temaları bağlamında öznenin dünyanın derinliğinde kavranması ile tamamlanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, yaşamın politize edilmesi fikri temel alınarak, bakışın perspektifli niteliğinin tanınması ve hakikat, deneyim, yaratım ve özgürleşme terimleri çerçevesinde oluşun olumlanması ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, başka bir öznenin, ancak ortak varoluş çerçevesinde, şimdi ve buradaki eylemiyle ve yaratıcılığı temelinde tanınabileceği argümanı tartışılmıştır. Foucault, Nietzsche, Bergson ve Lefebvre, ikinci ve üçüncü bölümdeki tartışmaları belirleyen düşünürlerdir.

Abstract:
This thesis derives from the idea that human subject who has both comsciousness and body, and the tension between his double existence can not be solved by featuring merely the consciousness. Re-cognition of our bodily existence and of our relationship with the world is choosen to avoid the consideration of the subject as a constant category and of his capacity to trasform both himself and the world he lives in as a unidirectional way. Our relationality with the world-of-things and other human subjects in society indicates a movement, a unity of multiple existences rather than a determined, entirely predictable, teleological and linear progress. To give the value of the experience of being opened to world has essential importance to cognition of the life with this movement and all of its elements. The argument of that the political question exists in this experience accompanies this mode of cognition. Accordingly, to unite the depolitized life to its character, i.e. re-politization of it, can reveal the transformative qualification of both the singular subjects and the society. Because only in such a case we can have the chance to see and to actualize the potential hidden in the life and the possibilities at the border of life. To actualize this chance, it is needed to redound the determinative quality to our actions. To make our everyday life and every action of us political and determinative evokes envisagement of an open-ended creative self. This creative self, being identified with the possibilities and the infinite on the border, actual value of the life and the human will be recognized.
In the first chapter of this thesis, modern subject in Descartes' and Kant's theory is discussed and, especially within the frame of Merleau-Ponty's thoughts, being in the world and the possibilities of life, comprehending the subject in the depht of world, are emphasized. In the second chapter, grounding on the idea of politization of life, the main themes are to cognise the perspectival quality of the gaze and the affirmation of being within the frame of the terms truth, experience, creation and emancipation. In the third and the last chapter, the argument that a different subject can come out only now and here, in the field of co-existence, with his action, grounded on his creativity. Foucault, Nietzsche, Bergson and Lefebvre are the main thinkers in the second and the third chapters.