Okul yöneticilerinin helal sertifikasyon ve sağlıklı beslenmeye ilişkin algılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Examination of school managers' perceptions regarding halal certification and healthy nutrition according to various variables
Yazar: ADEM AKKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖÇEN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Helal gıda = Permissible food

Özet:
Bu araştırma, Şanlıurfa merkez ve ilçelerini kapsayan ve kamuya bağlı ilkokul,
ortaokul ve lise kurumlarında görev yapan okul yöneticilerinin helal sertifikasyon ve
sağlıklı beslenmeye ilişkin algılarını çeşitli değişkenlere göre analiz etmek amacıyla
yapılmıştır. Araştırma, tarama modelinde desenlemiştir. Araştırmanın verileri, 2020-
2021 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa ilinde bulunan ilkokul, ortaokul ve lise
kademelerinde görev yapan 301 okul yöneticisinden elde edilmiştir. Araştırma verileri,
helal sertifikasyon ve sağlık beslenme algı anketi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde
yüzde, frekans ve ki-kare testi kullanmıştır.
Araştırmada katılımcı okul yöneticilerinin, helal sertifikasyon ve sağlıklı
beslenmeye yönelik algıları konusunda, okul kantinlerinde helal sertifikalı ürünlerin
olmasını önemli bulmalarının yanında helal sertifikalı ürünleri sağlıklı, kaliteli ve
hijyenik olarak algıladıkları belirlenmiştir. Ayrıca okul yöneticileri, okul kantinlerinde
satılan bazı gıdaların sağlıksız olduğu ve ileriki zamanlarda nesillerde farklı
hastalıklara sebep olacağı görüşündedirler. Katılımcılar kantin ürünlerin seçiminde
helal sertifikasının sağlık, hijyen ve kalitenin işareti olduğunu ve ekstra bir güven
sağladığını belirtmişlerdir. Katılımcılar okul kantinlerinde helal sertifikalı ürünlerin
öncelikli olarak satışının yapılmasının öğrencilerin hem sağlık hem de ruhsal gelişimi
açısından yararlı olacağı görüşündedirler. Okul yöneticileri, okul kantinlerinde satılan
yiyecek ve içeceklerin içeriği noktasında yeteri kadar denetlenmediği ve kantini işleten
kişilerin helal ve sağlıklı beslenme noktasında yeterli bilgiye sahip olmadığı
değerlendirmesinde bulunmuşlardır.
Okul yöneticileri, helal sertifikalı gıdaları marka değeri olan gıdalar olarak
görmekte ve bu sertifikayı alan firmaların bir nevi marka tescili yapılmış
görüşündedirler. Katılımcılar helal sertifikası almış gıda markalarının önemli bir öğe
olarak öne çıktığını ve işletmeye değer kattığını belirtmişlerdir. Ayrıca okul
yöneticileri helal sertifikalı gıdaları tüketmenin kendilerini daha çok memnun
edeceğini ve okul kantinlerinde bunun pazarlanmasının daha kolay olacağı yönünde
görüş bildirmişlerdir. Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığının okul kantinlerinde helal
sertifikasyon ve sağlıklı beslenme uygulamasını birlikte yürürlüğe sokması halinde
okul yöneticilerinin bu uygulamayı destekleyerek bu uygulamaya olumlu bakacakları
değerlendirilmiştir.
Avrupa'da birçok ülkede okul kantinlerinde öğrencilerin sağlıklı ve dengeli
beslenmesine yardımcı olacak gıda tercihi yapması için farklı teşvikler
uygulanmaktadır. Türkiye'de benzer şekilde helal sertifikasyon ve sağlıklı beslenmeye
yönelik okul kantinlerinde farklı teşviklerin uygulanması, ileriki nesillerin daha
sağlıklı bir hayat sürmeleri açısından önemli olduğu değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
This research was conducted to analyze the perceptions of school administrators
working in public primary, secondary and high school institutions in Şanlıurfa center
and its districts regarding halal certification and healthy nutrition according to various
variables. The research was designed in the survey model. The data of the research
were obtained from 301 school administrators working in primary, secondary and high
schools in Şanlıurfa in the 2020-2021 academic year. Research data were collected
through halal certification and health nutrition perception questionnaire. Percentage,
frequency and chi-square tests were used in the analysis of the data.
In the research, it has been determined that the participant school administrators
not only perceive halal certified products as healthy, high quality and hygienic, but
also they find it very important to have halal certified products in school canteens
regarding their perceptions of halal certification and healthy nutrition. In addition,
school administrators are of the opinion that the food sold in school canteens is
unhealthy and not halal and will cause different diseases for future generations.
They stated that the halal certificate is a sign of health, hygiene and quality and
provides an extra confidence. They are of the opinion that selling halal certified
products in school canteens will be beneficial in terms of both health and spiritual
development of students. School administrators have evaluated that the food and
beverages sold in school canteens are not adequately inspected and the people who run
the canteen do not have enough information about halal and healthy nutrition.School administrators see halal certified foods as foods with brand value and they
are of the opinion that companies that have received this certificate have trademark
registered. They stated that halal certified food brands stand out as an important
element and add value to the business, and they can pay more to buy halal certified
products. In addition, school administrators stated that consuming halal certified foods
would make them more satisfied and it would be easier to market them in school
canteens.
The school administrators who participated in the research stated that they would
support these activities if the teachers, students and themselves in the schools made
awareness seminars on halal certification and healthy nutrition. It has been evaluated
that if the Ministry of National Education in Turkey puts halal certification and healthy
eating practices into effect in school canteens, school administrators will support this
practice and view this practice positively.
In many countries in Europe, different incentives are applied in school canteens
for students to choose food that will help them to have a healthy and balanced diet.
Similarly, it has been evaluated that the implementation of different incentives in
school canteens for halal certification and healthy nutrition in Turkey is important for
future generations to lead a healthier life.