Metabolik sendrom gelişiminin doku eser element düzeyleri ve inflamatuvar belirteçler ile ilişkisi
Influence of metabolic syndrome development on tissue trace elements status and inflammatory markers
Yazar: SEVGİNUR AKDAŞ
Danışman: PROF. DR. NURAY YAZIHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Gıda Metabolizma ve Klinik Beslenme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Bakır = Copper ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Eser elementler = Trace elements ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Çinko = Zinc ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Anormal insülin direnci, bozulmuş glukoz regülasyonu, dislipidemi ve yüksek
kan basıncı metabolik sendromun (MetS) ana bileşenleridir. Çinko (Zn) ve bakır
(Cu) gibi eser elementler, inflamatuar süreçlerde, oksidan/antioksidan dengede ve
glukoz metabolizmasında yer alan enzimlerin yapısındaki varlığından dolayı
fizyolojik öneme sahiptir. Serum ve doku eser element düzeyleri, tek başına veya
inflamasyonla birlikte MetS'un bileşenlerinden biri olabilir. Bu çalışmada, pro-
inflamatuar ve anti-inflamatuvar sitokin yanıtları ile kalp, karaciğer, damar, böbrek,
yağ dokusu ve pankreas dokularındaki eser elementler arasındaki potansiyel ilişki,
sükroz ile indüklenen MetS geliştirilen ratlar ile sağlıklı kontroller kıyaslanarak
araştırılmıştır (n: 7 / grup ). MetS grubunda doku Zn düzeyleri karaciğerde (p <0,00)
ve pankreasta (p <0,00) azalmış; böbrek (p <0,00) ve kalp dokularında (p <0,00)
artmıştır. Böbrekte bakır seviyesi (p <0,01) azalırken, Zn / Cu oranının (p <0,01)
arttığı saptanmıştır. TNF-α, IL-6 düzeylerinin MetS dokularında arttığı
görülmektedir. Sonuçlarımız doku Zn düzeylerinin sitokin düzeyleri için önemli
teşkil ettiğini göstermiştir. Karaciğer dokusunda Zn düzeyi, IL-6 (p<0.00, R = -
0.778) ve IL-10 (p <0.00, R = -0,886) düzeyleri ile korele ve TNF-α, IL-6 ve IL-10
düzeyleri MetS'da anlamlı oranda yüksektir (p <0.00). Dokuların Zn / Cu oranının
sitokin düzeyleri ile korele olduğu görülmüştür. Çalışmamız ile çinko ve bakır
seviyeleri ve bunların MetS varlığında kalp, karaciğer, damar, böbrek, yağ ve
pankreas dokularındaki inflamatuar yanıt ile ilişkileri ilk defa gösterilmiştir.
Dokulardaki eser element seviyelerindeki değişimin, MetS'da yer alan patofizyolojik
mekanizmalarla ilgili olabileceği ve bu değişikliklerin, inflamatuar süreçler üzerinde
bir etkisi olabileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Bakır, Çinko, Doku, İnflamasyon, Metabolik sendrom

Abstract:
Abnormal insulin resistance, impaired glucose regulation, dyslipidemia and
elevated blood pressure are main components of the metabolic syndrome (MetS).
Trace elements such as zinc (Zn) and copper (Cu) have physiological importance due
to their presence in the structure of enzymes involved in inflammatory processes and
glucose metabolism. The serum and tissue trace element levels alone or together with
inflammation could be one of the components of the MetS. Therefore, this study
aimed to investigate the potential relationship between proinflammatory and
antiinflamatory cytokine responses and trace elements in heart, liver, vessel, kidney,
adipose tissue and pancreatic tissues of rats in the sucrose induced MetS compared to
healthy controls (n:7/groups). Tissue Zn levels are found decreased in liver (p<0,00)
and pancreas (p<0.00); increased in the kidney (p< 0,00) and heart tissues (p<0.00)
of MetS group. The copper level (p< 0,01) was found decreased whereas Zn / Cu
ratio (p<0,01) were found increased in kidney tissues. TNF-α, IL-6 levels were found
increased in MetS tissues. Our results showed that tissue tissue Zn levels could be
important for cytokine levels.The Zn level were correlated with IL-6 (p<0.00, R=-
0,778) and IL-10 (p<0.00, R=-886) levels and, TNF-α, IL-6 levels with IL-10 levels
(p<0.00) in liver tissue. The Zn/Cu ratio of tissues were found correlated with
cytokine levels.The zinc and copper levels and their relations with inflammatory
response in the heart, liver, vascular structure, kidney, adipose and pancreatic tissues
in the presence of MetS was demonstrated in this study for the first time. It has been
concluded that the change in trace element levels in tissues may be related to
pathophysiological mechanisms involved in MetS and that these changes have an
effect on inflammatory processes.
Keywords: Copper, Inflammation, Metabolic syndrome, Tissue, Zinc