Reşit Süreyya Gürsey'in edebî çalışmaları üzerine bir inceleme
A study on Reşit Süreyya Gürsey and his literary works
Yazar: TUĞBA AFACAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR İLDEŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Edebi eserler = Literary works ; Eleştiri = Criticism ; Eleştirmenler = Critics ; Gürsey, Reşit Süreyya = Gürsey, Reşit Süreyya ; Hikaye = Story ; Servet-i Fünun edebiyatı = Servet-i Fünun literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
1889-1962 yılları arasında yaşayan Reşit Süreyya Gürsey askerî hekim, fizikçi, öğretmen, mühendis, ressam, şair ve edebiyat eleştirmenidir. Askerlik görevi esnasında Çanakkale Savaşı ve İstiklal Harbi'nde mücadele etmiştir. Avrupa'da fizik ve matematik eğitimi aldıktan sonra da fen ve edebiyat alanında eserler yazmıştır. Edebiyatçı kimliğini ise şairlik ve eleştirmenlik oluşturur.
Tezin amacı Reşit Süreyya Gürsey'in edebî eserlerini inceleyerek Gürsey'in edebiyat tarihindeki konumunu belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın kapsamı sadece edebî eserleriyle sınırlandırılmıştır. Kaynak kişilerle görüşme, kütüphane araştırması, eski yazıdan aktarım tezde kullanılan başlıca yöntemlerdir. 
Tez giriş ve sonuç dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hayatı ve sanatı, çeşitli anekdotlarla zenginleştirilerek anlatılmıştır. İkinci bölüm şiirlerinin tematik ve şekil incelemesine ayrılmıştır. Üçüncü bölümde ise hikâye ve makalelerinin tasnif ve tahlili yapılmıştır. İncelemeden elde edilen bulgular Reşit Süreyya'nın şairliği baz alınarak sonuç bölümünde değerlendirilmiştir. Şiir ve makalelerinin künye bilgileri, çalışmada temel alınan metinler ve Reşit Süreyya'ya dair bir albüm ekler kısmında verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Servet-i Fünûn Edebiyatı, Şiir, Eleştiri, Reşit Süreyya Gürsey

Abstract:
Reşit Süreyya Gürsey, who lived in the years between 1889-1962, is a military physician, a physicist, a teacher, an engineer, a painter, a poet and a literary critic. During his military service, he battled in the Dardanelles Battle and Turkish War of Independence. After he had studied physics and maths in Europe, he wrote works about science and literature. Poesy and criticism constitute his man of letters.
The thesis aims to determine Gürsey's position in the history of literature by analyzing his literary works. Following this aim, the scope of the study is limited to only his literary works. Interview with resource people, library surveys, translating from Ottoman scripts is principal methods used in the thesis.
The thesis consists of three chapters apart from the introduction and conclusion. In the first chapter, his life and art are explained by enriching with various anecdotes. The second chapter is a split-up examination of thematic and form of his poems. As for in the third chapter classifying and analyzing of his stories and essays are made. Findings gained in the research are commentated using the poesy of Reşit Süreyya as the base in conclusion. The texts based on the thesis and an album by Reşit Süreyya have given identity discs of his poems and essays in the appendixes part.

Keywords: Literature of Servet-i Fünûn, Poem, Criticism, Reşit Süreyya Gürsey