Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra Rusya ve Türk 
cumhuriyetlerinde haber ajansları
News agencies in Russia and Turkish republics after 
collapse of Soviet Union
Yazar: JAVANSHIR GADIMOV
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR GÖNENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Basın = Press ; Haber ajansları = News agencies ; Kazakistan = Kazakhstan ; Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Rusya = Russia ; Türk Cumhuriyetleri = Turkish Republics ; Türkmenistan = Turkmenistan ; Uluslararası haber ajansları = International news agencies ; Özbekistan = Uzbekistan

Özet:
Uluslararası haber akışında haber ajansları önemli bir görevi görmektedirler.
Haber ajansları, sadece kitle iletişim araçlarına haber sağlayan kurumlar değil, aynı
zamanda çok sayıda görevi üstlenen kurumlar olmuştur. Bunların başında ülkenin
sesini dünyaya duyurmak ve bulunduğu ülkenin çıkarlarını savunarak toplum
yararına yayınlar yapmak gelmektedir. Bu bağlamda Rusya ve Türk
cumhuriyetlerinde haber ajanslarına önemli görevler düşmektedir. Rusya ve Türk
cumhuriyetlerinde de haber ajansları, bölgenin ortak geçmişi ve yaşanan değişimler
sonucu şekillenmiştir. 'Sovyetler Birliği'nin Çöküşünden Sonra Rusya ve Türk
Cumhuriyetlerinde Haber Ajansları' adlı çalışmada, devlet, ulusal kitle iletişim
araçları ve toplum için büyük öneme sahip haber ajanslarının tarihi gelişimi
incelenmiş olup, günümüzdeki durumu araştırılmıştır. Çalışmada sonuç olarak Rusya
ve Türk cumhuriyetlerinin bir kısmında özel medyanın gelişmesi sonucu ülkenin
sesini dünyaya duyurabilen haber ajanslarının geliştiği görülmüştür. Bununla birlikte
özelikle Orta Asya'daki Türk Cumhuriyetlerinde, birçok haber ajansının henüz yeni
kurulduğu ve halen yerel medyanın talebini karşılayacak boyutta olmadığı tespit
edilmiştir.


Anahtar Kelimler: Haber ajansları, Rusya, Türk Cumhuriyetleri, Sovyetler Birliği,
Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, basın, haber, ajans.

Abstract:
News agencies carry important role in international communication. News
agencies are not just institutions that provide news for mass communication media,
but also are multifunctional corporations. The tasks that news agencies undertake
start with broadcast for the benefits of nation, country and community. In this content
news agencies are very important institutions for Russia and Turkish republics. In
this countries news agencies were shaped with the common history and important
events. The study 'News Agencies in Russia and Turkish Republics After Collapse
of Soviet Union' focused on analyzing news agencies which have very important
role in development of state, media and society and finding the current condition. As
a conclusion we can say that in Russia and in some Turkish states, news agencies
developed as result of the development of state and private media groups. But
especially in Central Asian states, some news agencies still fews years old and still
needs to be developed and not in condition to fully provide demand of local media.



Keywords: News agencies, Russia, Turkish Republics, Soviet Union, Azerbaijan,
Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, press, news, agency.