Yenen bazı makrofungusların antioksidan, antimikrobiyal aktivite ve mineral içeriklerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant, antimicrobial activity and mineral contents of some edible macrofungi
Yazar: SEMA SEZGİN
Danışman: PROF. DR. YUSUF UZUN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Meslek Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Besinler = Foods ; Bitki özütü = Plant extract ; Mantarlar = Fungi ; Mineraller = Minerals ; Tricholoma = Tricholoma

Özet:
Bu çalışmada, Van ve Hakkari yöresinde doğal olarak yetişen ve yenebilen beş makrofungus türünün (Tricholoma scalpturatum (Fr.) Quél., Tricholoma populinum J.E. Lange, Neolentinus cyathiformis (Schaeff.) Della Maggiora & Trassinelli, Chlorophyllum agaricoides (Czern.) Vellinga, Lycoperdon utriforme Bull.) liyofilize saf su ve ardışık (sırasıyla n-hekzan, etil asetat, kloroform, aseton, etanol, saf su) ekstrelerinin antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteleri ve biyoaktif kimyasal içerikleri istatistiksel olarak incelenmiştir. Antioksidan aktivite oksijen radikal absorbans kapasitesi (ORAC), ferrik indirgeme antioksidan gücü (FRAP) ve Folin-Ciocalteu reaktifi (FCR) metotları kullanılarak belirlenmiştir. Antioksidan açıdan en aktif ekstreler L. utriforme ve C. agaricoides türlerinin etanol fraksiyonları ve T. populinum etil asetat ve aseton fraksiyonlarında tespit edilmiştir. İncelenen esktrelerde anlamlı bir antimikrobiyal aktivite gözlenmemiştir. Kimyasal içerik analizlerinde elde edilen veriler protokateşik asitin ekstrelerdeki baskın fenolik bileşik olduğunu ve bunu takiben, gallik asit ve klorojenik asit bileşiklerinin bulunduğunu göstermektedir. Lipofilik bileşik olarak ekstrelerde palmitik asit ve stearik asit başta olmak üzere oleik asit ve linoleik asit tespit edilmiştir. Ayrıca ekstreler potasyum, kalsiyum, demir, kurşun, silisyum, magnezyum, sodyum ve çinko mineralleri açısından zengin kaynaklar olarak tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Antioksidan, biyoaktif madde, ekstraksiyon, makrofungus.

Abstract:
In this study, antioxidant, antimicrobial activities and bioactive chemical contents of lyophilized pure water and sequential (n-hexane, ethyl acetate, chloroform, acetone, ethanol, pure water, respectively) extracts obtained from five wild edible macrofungi species naturally grown in Van and Hakkari province (Tricholoma scalpturatum (Fr.) Quél., Tricholoma populinum J.E. Lange, Neolentinus cyathiformis (Schaeff.) Della Maggiora & Trassinelli, Chlorophyllum agaricoides (Czern.) Vellinga, Lycoperdon utriforme Bull.) were statistically investigated. Antioxidant activity was determined using oxygen radical absorbance capacity (ORAC), ferric reducing antioxidant capacity (FRAP) and Folin-Ciocalteu reagent (FCR) methods. The most active antioxidant extracts were identified in ethanol fractions of L. utriforme, C. agaricoides and in T. populinum ethyl acetate and acetone fractions. No significant antimicrobial activities were observed in the examined extracts. Data obtained in the analysis of chemical content show that protocatechuic acid is the predominant phenolic compound in the extracts, followed by gallic acid and chlorogenic acid. Palmitic acid and stearic acid were detected as the major lipophilic compounds in the extracts with oleic acid and linoleic acid. Additionally, the extracts were identified as rich sources of potassium, calcium, iron, lead, silicon, magnesium, sodium and zinc minerals.
Key words: Antioxidant, bioactive compound, extraction, macrofungus.