Eskişehir il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkinlerde tütün içme oranları ve tütün kullanımını bırakma durumlarının incelenmesi
Investigation of tobacco smoking rates and quitting tobacco use in adults applying to family health centers in eskişehir city center
Yazar: HATİCE BİLGİN SARI
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Bağımlılık = Dependency ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Eskişehir = Eskişehir ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Tütün salgını, kullanıcılarının yarısının ölümüne sebep olan, dünyanın karşılaştığı en büyük halk sağlığı tehditlerinden biridir. Bu çalışmada 18 yaş ve üstü bireylerde tütün kullanımı ve bağımlılık durumlarını, tütün kullanımını bırakmaya dair düşüncelerini ve hazırlık düzeylerini, daha önce tütün kullanıp bırakmış olanların bırakma sebebini saptamak amaçlanmıştır. Çalışmamıza 01.07.2019 ile 31.10.2019 tarihleri arasında Eskişehir il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran 172 (%38.9) erkek, 270 (%61.1) kadın olmak üzere 442 katılımcı dâhil edilmiştir. Katılımcılardan 148 kişinin (%33.5) tütün kullandığı, 73 kişinin (%16.5) geçmişte kullanıp bıraktığı, 221 kişinin (%50) ise hiç kullanmadığı saptanmıştır. Şu anda tütün kullananların %68.2'si 15-20 yaş aralığında tütün kullanmaya başlamıştır. Tütün kullanan katılımcıların tamamının her gün kullandığı tütün ürünü sigara olup, bu kişilerin %53.4'ü günlük 1-10 adet sigara içmekte, %44.6'sı 16 ve üzeri yıldır sigara kullanmaktadır. Katılımcıların %61.5'i Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi'ne göre çok düşük düzeyde bağımlıdır. Sigara kullananların %56.1'inin tütünü bırakmayı düşündüğü ve %9.5'inin önümüzdeki 1 ay içinde bırakmayı planladığı saptanmıştır. Şu anda tütün kullanan ve bırakmış olan katılımcılardan sağlık personeline başvuranların %66.5'i sigara kullanımının sorgulandığını/ bırakmasının önerildiğini belirtmiştir. Geçmişte sigara kullananların %90.4'ünün yardım almadan bıraktığı ve %38.4'ünün bırakmasında sağlık sorununun etkili olduğu saptanmıştır. Tütün kullanımıyla mücadelede tüm sağlık çalışanlarına önemli görevler düşmektedir. Her yaş grubuna hitap eden, birinci basamak ve koruyucu sağlık hizmetlerindeki önemli rolleriyle bütüncül yaklaşan, bireylerin sıklıkla ve öncelikle başvurduğu aile hekimleri, tütüne hiç başlatılmaması ve bıraktırma dâhil tütünle mücadelenin her basamağında aktif rol almalıdır.

Abstract:
The tobacco epidemic is one of the biggest public health threats facing the world, causing the death of half of its users. In this study, it was aimed to determine the tobacco use and addiction status, the thoughts and preparation levels of tobacco use in individuals aged 18 and over, and the reason for quitting those who have previously used tobacco. 442 participants, 172 (38.9%) males and 270 (61.1%) females, who applied to the family health centers in the city center of Eskişehir between 01.07.2019 and 31.10.2019, were included in our study. It was determined that 148 (33.5%) of the participants used tobacco, 73 people (16.5%) used it in the past and 221 (50%) never used it. 68.2% of active tobacco users started using tobacco between the ages of 15-20. The tobacco product used by all participants using tobacco every day is smoking, 53.4% of these people smoke 1-10 cigarettes daily, 44.6% have been smoking for 16 or more years. 61.5% of the participants have very low addiction levels according to Fagerström Nicotine Dependence Test. It was determined that 56.1% of smokers thought to quit smoking and 9.5% planned to quit in the next 1 month. 66.5% of the participants, who are currently using tobacco and who quit smoking, stated that it was recommended that smoking was questioned / quitted. 90.4% of smokers in the past, quit without help and the health problem was found effective in quitting 38.4%. All health professionals have important duties in the fight against tobacco use. Family medicine, which appeal to all age groups, who are holistic with their important roles in primary and preventive health services, and which individuals frequently and primarily apply should take an active role in every step of the fight against tobacco, including not starting tobacco and quitting.