Popüler kültür ve beslenme biçimleri örnek olay: Döner kebap
Popular culture and nutrition practices case study: Doner kebap
Yazar: ASLI KUŞÇU ERBAY
Danışman: PROF.DR. KORKMAZ ALEMDAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Kuşçu Erbay, Aslı, Popüler Kültür ve Beslenme Biçimleri Örnek Olay: DönerKebap, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. Korkmaz Alemdar, 161 s.ÖZETBu çalışmanın amacı bugün kitle kültürünün bir parçası haline gelen dönerkebaba ilişkin mevcut görünümü tespit etmek; dönerin nereden geldiğini, nasılyapıldığını, tarihsel süreç içerisinde geçirdiği değişimleri ortaya koymak ve bu yollakültürel bir analiz yapmaktır. ?Yeme içme pratiği? toplumsal gerçekliğe ilişkinönemli bir göstergedir, ait olduğu toplumun yapısına, özelliklerine ve görünümüneilişkin ipuçlarını verebilir; toplumdaki bir ihtiyaca, eğilime ve düşünce biçimineişaret edebilir. Dolayısıyla bu çalışmanın, kültürel ve toplumsal görünümüçözümleme bakımından bir parça da olsa yol gösterici olacağı düşünülmüştür.Eskiden yirmi-otuz kilo civarında hazırlanan ve meşe kömürü ateşindepişirilen, çoğunlukla da öğle saatlerinde tüketilen döner kebap; bugün istenildiğianda ateşi kısılabilen ya da tamamen kapatılan bütan gazlı ocaklar önünde, yüz-ikiyüz kilo civarında hazırlanarak pişirilmekte ve günün hemen her saatinde, hazırolarak bulunabilmektedir.Döner kebap, günümüzde evde çabuk hazırlanıp tüketilmeye uygun olarakpaketlenmiş, dilimlenmiş ve önceden pişirilmiş şekilde marketlerde desunulmaktadır. Bu hazır dönerler sadece ısıtılarak kısa sürede tüketilebilmekte,istenildiğinde ise dondurularak saklanabilmektedir. Döner kebap zamanla kendi yansanayisini de yaratmış; elektrikli ve motorlu döner makinesi, elektrikli döner bıçağıgibi araçların kullanılması ile hem küçük büfelerde, kantinlerde hem de evlerde,ustalık gerektirmeden, istenilen anda ve istenilen miktarda dönerin hazırlanabilmesimümkün olmuştur.Hazırlanışı, malzemesi, pişirilme usulü, sunumu, tüketim özellikleri, kültürüve ekonomisi bakımından dönüşüm geçiren döner kebap, günümüzde gelenekselözelliklerini yitirmiş; hızlı hazır yemek sisteminin, ayaküstü tüketimin bir parçasıolmuştur ve giderek daha ticari, daha standart, daha sektörel ve endüstriyel birbütünün parçası olma yoluna girmiştir. Dünyanın pek çok ülkesi tarafından tanınanve tüketilen döner kebap, küresel hızlı hazır yiyecekler arasında yerini almıştır.

Abstract:
SUMMARYThis study aims to assess the current outlook of doner kebab which has become apart of mass culture; to search its origins, and how it has been produced; to bring upchanges of it throughout history; and to make a cultural analysis in this way.?Nutrition practices? is a key indicator of social realities; it can give hints on thestructure, characteristics and view of the society which it is pertaining to; it may alsothrow a light on people?s needs, social tendency or thoughts in the society.Therefore, the study is thought to have a guiding character in terms of analyzingcultural and social outlook.While doner kebab was prepared about 20-30 kg, grilled by using charcoal andusually eaten in lunch time in the past, today it is prepared as much as 100-200 kg,grilled by using a butane grill the fire of which can be adjusted or extinguishedcompletely, and it is ready to be served in every hour of day.Today, doner kebab is also available in supermarkets in the form of pre-cooked,sliced and packed for fast and easy preparation at home. These ready-to-serve donerkebabs can be eaten in a couple of minutes after warming up; moreover, they can bepreserved by freezing. Doner kebab has also created its supplier industry in thecourse of time. The usage of devices like electrical doner machine having an engineand electrical doner knife has enabled doner kebab to be prepared at any moment andin any quantity both in canteens, corner shops and at home.Doner kebab has realized a transformation in terms of its ingredients, cooking style,consumption characteristics, its culture and economy. Today it lost its traditionalfeatures; it has become a part of fast-food system and stand-up consumption; and itgradually transformed into a food of a more standardized, commercial and industrialstructure. Doner kebab, which is known and eaten in lots of countries in the worldtoday, has taken its place among global fast-foods.