Okul öncesi dönemde öğretmen ve ailelerin akran zorbalığına ilişkin algıları
Perceptions of teachers and families regarding peer bullying in the preschool period
Yazar: İLAYDA NUR ŞANAL
Danışman: DOÇ. DR. BİNNUR YILDIRIM HACIİBRAHİMOĞLU
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Hakları Ana Bilim Dalı / Çocuk Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Zorbalık = Bullying ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönemde öğretmen ve ailelerin akran zorbalığına ilişkin algılarının belirlenmesi amaçlanmış ve nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 yılında Giresun ilinde Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı resmi anaokulu ve anasınıfı bünyesinde 3-6 yaş (36-72 ay) grubu çocukların 333 ebeveyni ve 101 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örneklem seçimi ile belirlenmiştir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından öğretmen ve aile için hazırlanan demografik bilgilerin yer aldığı ''Kişisel Bilgi Formu'' ve ''Zorbalık Tutum Anketi'' kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 24 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde, ailelerin ve öğretmenlerin zorbalık türlerini algılama biçimlerinde belirgin farklılıklar olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin ve ailelerin sözel ve ilişkisel zorbalığı fiziksel zorbalığa göre daha önemli bulduğu, öğretmenlerin yaş ve hizmet yılının zorbalıkla mücadelede, ailelerin ise mağdur çocuğa sempati düzeylerinin cinsiyet ve gelir düzeyine göre değişiklik gösterdiği saptanmıştır. Öğretmenlerin zorbalıkla mücadelede zorbalığın sonuçları hakkında konuşma, empati kurma ve olumlu iletişimi teşvik etme gibi yöntemler; ailelerin ise davranışının nedenini anlamaya çalışma, akranlar arasında empati yapılmasını sağlama gibi yöntemler kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine the perceptions of teachers and families regarding peer bullying in the preschool period. The study is designed using the survey model, one of the quantitative research methods. The study group consists of 333 parents of children aged 3-6 (36-72 months) and 101 preschool teachers from official kindergartens and nursery classes affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in Giresun province during the 2022-2023 academic year. The study group was determined by convenience sampling. The research data were obtained using the "Personal Information Form" and the "Bullying Attitude Scale," which include demographic information prepared by the researcher for teachers and families. The data obtained within the scope of the research were analyzed using the SPSS 24 software package. When the research findings were examined, it was found that there were significant differences in the way families and teachers perceive types of bullying. It was determined that teachers and families find verbal and relational bullying more important compared to physical bullying. It was also found that the teachers' age and years of service affect their approach to combating bullying, while the level of sympathy families have for the victimized child varies according to gender and income level. The study concluded that teachers use methods such as talking about the consequences of bullying, fostering empathy, and encouraging positive communication in combating bullying, whereas families use methods such as trying to understand the reason behind the behavior and ensuring empathy among peers.