Dislektik bireylerin ebeveynlerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve psikiyatrik belirtiler
Psychiatric symptoms and attention deficit hyperactivity disorder in the parents of dyslexic individuals
Yazar: SEVAL PALA
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Disleksi = Dyslexia ; Ebeveynler = Parents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Okuma güçlüğü = Reading difficulty ; Psikiyatrik belirtiler = Psychiatric symptoms ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
Bu çalışmaya disleksi tanısı alan ve almayan bireylerin anne babalarından oluşan toplam yüz kişi katılmıştır. Her iki grup da ellişer kişiden oluşmuştur. Katılımcılar İzmir ilinde yaşamaktadırlar.
Çalışmanın amacı dislektik bireylerin anne babalarındaki psikolojik belirtileri ve dikkat eksikliği hiperaktivite belirtilerini araştırmaktır. Psikolojik belirtiler SCL-90 R Ruhsal Belirti Tarama Ölçeği ile incelenmiştir. Somatizasyon, obsesyon-kompulsiyon, depresyon, anksiyete, hostilite, psikoz,  fobik kaygı belirtileri, paranoid düşünceler ve kişilerarası duyarlık alt ölçeklerdir. 
Yetişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperktivite Ölçeği (Turgay,1995) ile dikkat eksikliği hiperaktivite belirtileri araştırılmıştır. Dikkat eksikliği, hiperaktivite, dürtüsellik ve dikkat eksikliği hiperaktiviteyle ilişkili özellikler alt ölçeklerdir. 
Araştırma betimsel bir çalışmadır. Tıp fakülteleri ya da eğitim araştırma hastanelerinde " Disleksi " tanısı konan çocukların anne babalarından istekli olanlar katılmıştır. Rastgele yöntemle seçilmişlerdir. SCL 90-R bir özbildirim ölçeğidir ve katılımcılar kendileri yanıtlamışlardır. ADHD ölçeği ise görüşme ile tarafımdan doldurulmuştur. Herhangi bir psikiyatrik tanısı olan bireyler çalışmaya dahil edilmemişlerdir. Kontrol grubunda ise disleksi tanısı almamış çocukların anne babaları yer almıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 20.0 programı ile çözümlenmiştir. Güvenirlik analizi, frekans analizi, Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. 
Somatizasyon belirtileri, obsesif kompulsif belirtiler, depresyon, anksiyete, hostilite, fobik kaygı, paranoid düşünceler, dürtüsellik, aşırı hareketlilik belirtileri, dikkat eksikliği/dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuyla ilişkili özellikler açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılaşma saptanmamıştır.
Kişilerarası duyarlık, psikotik belirtiler, dikkat eksikliği belirtileri alanlarında dislektik bireylerin ebeveynlerinin daha yüksek puan aldığı görülmüştür.
	Bu araştırmanın sonuçlarına göre disleksi ile psikotik belirtiler, kişilerarası duyarlık ve dikkat eksikliği arasında bir ilişki olup olmadığına yönelik ileri araştırılmaların yapılması tavsiye edilmektedir.

Abstract:
In this study, mental, attention deficit and hyperactivity symptoms of parents of individuals diagnosed with dyslexia and non-dyslexic individuals have been compered. Both of the sampling groups consisted of fifty people. Participants live in Izmir.
The purpose of this study is to investigate psychological, attention deficit hyperactivity symptoms of parents of individuals diagnosed with dyslexia. Psychological symptoms have been examined on the basis of Symptom Checklist-90-R. Somatization, obsessive compulsive disorder, depression, anxiety, hostility, psychosis, phobic anxiety, paranoid thoughts and interpersonal sensitivity are the sub-measures.
Attention deficit hyperactivity symptoms have been studied on the basis of Adult ADD/ADHD DSM IV- Based Diagnostic Screening and Rating Scale (Turgay,1995). Attention deficit, hyperactivity and impulsivity are associated features as the sub-measures.
This research is a descriptive study. The participants were selected randomly on a volunteer basis from a population of parents of children diagnosed with dyslexia in medical faculties or training and research hospitals. SCL-90 R is a self-report measure and participants responded to items by themselves. ADHD rating scale has been filled in through interviews by the researcher. Individuals diagnosed with psychiatric disorders were not included in this study. In the control grub, parents of individuals with no dyslexia diagnosis were taken part. The collected data were analyzed by IBM SPSS Statistics 20.0 software and Mann Whitney U tests was used for the reliability analysis, frequency analysis.
It has been ascertained that there is a reasonable differentiation between the sampling groups with respect to their personal characteristics associated with the symptoms of somatization, obsessive compulsive disorder, depression, anxiety, hostility, phobic anxiety, paranoid thoughts, impulsivity, hyperactivity and attention deficit problems.
It has been observed that parents of dyslectic individuals have gotten higher points in the areas of interpersonal sensitivity,  psychosis and attention deficit symptoms.
According to the results of this research, further investigations are recommended  about whether there is a relationship between dyslexia and psychotic symptoms, interpersonal sensitivity and attention deficit problems .