Acil tıp eğitiminde tanısal güvenlik odaklı eleştirel düşünme modülü eğitim programının geliştirilmesi
Developing diagnostic safety-focused critical thinking module training program in emergency medicine education
Yazar: BETÜL AKBUĞA ÖZEL
Danışman: PROF. DR. MELİH ELÇİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Eğitimi ve Bilişim Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Tanısal hatalar sıklıkla yetersiz değerlendirme, yetersiz ya da yanlış varsayımların varlığı, mevcut kanıtların eksik ya da yanlış değerlendirilmesi, değişen şartlara ya da kanıtlara uygun hareket edememe gibi klinik akıl yürütme ve karar verme basamaklarındaki suboptimal kararlarla ilgilidir. İnsanın akıl yürütme ve karar verme süreçlerindeki bilişsel kestirme yollar ve yanlılıklarla başedebilecek klinik eleştirel düşünme gibi üst bilişsel düşünme becerilerini öğrenmek ve öğretmek mümkündür. Araştırmanın temel amacı; Acil Tıp uzmanlık eğitiminde, tanısal güvenlik çerçevesinde, tanısal hataların azaltılmasına katkı sağlayan bir klinik eleştirel düşünme eğitim programı geliştirmektir. Bu tez araştırmasında; 6 basamaklı Kern'in Program Geliştirme Modeli'ne uygun şekilde tamamlanmıştır. Eğitim modülü; 101 Acil Tıp asistanında, 25'erli gruplar halinde ve 8'er saatlik yüz yüze eğitim şeklinde yapılmıştır. Eğitim programı uygulama sonuçlarına göre; asistanlar, eğitim modülü içinde uygulanan bilgi testi ön test ortanca puanlarını son testte %57.1 oranında istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artırmışlardır. Asistanlar, vaka analiz son testindeki tüm doğru tahminlerinin sayısını %18 oranında arttırmışlardır. Bilgi testi kesme puanına göre ≥77 alan grubun, belirgin ve istatistiksel olarak anlamlı farkla vaka analiz testi kesme puanına göre ≥54 aldığı saptanmıştır. Çalışma, teknik olmayan bir beceri olan tanısal güvenlik odaklı eleştirel düşünme becerisinin edindirilmesinde, geliştirilmesinde, değerlendirilmesinde ve takibinde değerli olabilecek eğitim aracı ve kaynaklar sunmuştur. Geliştirilmiş olan eğitim program tüm mezuniyet sonrası tıp öğrencilerinin, mezuniyet öncesi tıp eğitiminin ve diğer sağlık meslek grupları öğrencilerinin çekirdek eğitim programlarının ya da genişletilmiş eğitim programlarının parçası olma potansiyeline sahiptir.

Abstract:
Diagnostic errors often relate to suboptimal decisions in clinical reasoning and decision-making steps, such as insufficient assessment, the presence of inadequate or incorrect assumptions, incorrect or incomplete evaluation of existing evidence, and failure to act according to changing conditions or evidence. It is possible to learn and teach higher-order cognitive thinking skills like clinical critical thinking, which can help address cognitive shortcuts and biases in human reasoning and decision-making processes. The primary aim of the research is to develop a clinical critical thinking training program within the framework of diagnostic safety in emergency medicine specialization training, aimed at reducing diagnostic errors. In this thesis research, in accordance with Kern's Program Development 6-step Model. The training module was conducted with 101 emergency medicine assistants, divided into groups of 25, 8-hour of face-to-face training. According to the results of the training program, the assistants statistically significantly increased their median pre-test scores on the knowledge test by 57.1% in the post-test. The assistants increased the number of all correct predictions in the case analysis post-test by 18%. According to the knowledge test cutoff score, the group that scored ≥77 achieved a statistically significant difference by scoring ≥54 in the case analysis test cutoff score. The study has presented the valuable educational tool or resources for acquiring, developing, evaluating, and monitoring diagnostic safety-focused critical thinking skills, which is a non-technical clinical skill. The developed training program have the potential to be part of the core or expanded education of all postgraduate medical students, undergraduate medical education and other health profession students.