Modern sonrası gelişmeler açısından küçülen organizasyonlar ve örgütsel etkinlik /
Yazar: VOLKAN KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. FEYZULLAH EROĞLU
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Küçülme = Downsizing ; Verimlilik = Productivity ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Örgütsel etkinlik = Organizational effectiveness ; Örgütsel küçülme = Organizational downsizing ; İşletmeler = Businesses

Özet:
1990'h yılların başından bu yana örgütsel küçülme uygulamalarının işletmelere olan etkilerinin incelendiği araştırmaların sonuçlarında görülmektedir ki, bazı kurumsallaşmasını tamamlamış büyük ölçekli işletmeler dışında ki çoğu işletmenin küçülme terimini ya hiç duymamakta, duyanların ise çoğu bu kelimeye olumsuz anlam yüklemektedir. Bunun dışında kurumsallaşmış ve küçülmeyi modern yönetim anlayışı içerisinde uygulayan bazı işletmelerde, küçülmenin mutlaka bir maksat ve yöntem belirlenerek uygulanması gerektiği, bundan sadece personel azaltımınm algılanmaması gerektiği ve yine plansız ve bilinçsiz yapılacak bir küçülmenin işletmeye faydadan çok zarar vereceği düşüncesi yerleşiktir. Örgütsel küçülmenin bir amaç ve hedefinin olması gerekmektedir, önemli olan bu amaç ve hedefe ulaşacak çapta bir küçülmenin planlı, yeterli ve aynı zamanda gerekli küçülme yöntemiyle yapılması örgütsel küçülmenin başarıya ulaşmasının anahtarı olacaktır. Uygun küçülme yönteminin seçiminin de çok önemli olduğu daha önceki yanlış yöntem seçimleri sonucu ortaya çıkan örneklerde de görülmüştür. Bu yöntemlerden özellikle personel azaltımı mı, kademe azaltımı mı, dış kaynak kullanımı mı yoksa bunların bir kaçının aynı anda kullanımının mı seçilip uygulanacağı işletmenin geleceği açısından çok önem arz eden bir konu olduğu gerçeği unutulmamalıdır. Bunun yanında işletmelerin küçülme kapsamında personel azaltımma giderken, işten çıkarılacak personelin seçiminde çok dikkatli olması gerektiği ve işten çıkarılanlara çeşitli sosyal yardımların sağlanması ve işten çıkarmalardan sonra geride kalan personelin motivasyonunun düşmemesi için bazı faaliyetlerde bulunulması gerekmekte ve bu konuda en büyük sorumlulukta işletmelerin insan kaynaklan departmanlarına düşmektedir. Yine küçülme yöntemlerinden kademe azaltımı yöntemi seçildiğinde ve bu yöntem uygulanırken hangi kademenin gereksiz olduğu, hangi kademenin işletmenin işinin hızını yavaşlattığı dikkatlice incelenerek belirlenmeli ve bunun sonucunda belirlenen bu kademeleri kaldırarak kademe azaltımı yöntemi uygulanmalıdır.II Eğer işletme dış kaynak kullanımı yöntemini uygulamayı seçerse de; işletmenin hangi bölümünün yaptığı üretimin dışarıdan daha ucuz, daha kaliteli ve daha hızlı temin edilebileceği dikkatlice araştırılarak belirlenmeli ve bu bölüm kapatılarak bu bölümün yaptığı iş dış kaynak kullanılarak başka bir firmaya yaptırılmalıdır. Sonuçta bu yöntemi seçen işletmenin amacı; asıl faaliyeti dışındaki her şeyi kendi alanında en iyi olan başka bir işletmeye yaptırmaktır. Böylece işletme hem maliyetini azaltır hem de verimini artırarak örgütsel küçülmenin etkilerinden maksimum çıkar sağlar.

Abstract:
The subject of this research is the effect of organizational downsizing on the ongoing activities of the companies since the beginning of the early 90s. It is obvious at this research that except the big scale companies, most of the companies did not even hear about the term of "downsizing". Or although they know the term, they always take it negatively. Further more, the companies that can realize the act of becoming an institution and the downsizing of it, are aware of the fact that they must realize this downsizing according to a reason and a method. This means that they should not understand it as a downsizing of personnel and they must know that an unplanned and unconscious downsizing will damage the company. The organizational downsizing must have an aim and target. The key to success in organizational downsizing is, a good planning and a realistic number of downsizing to the necessity. Choosing the suitable downsizing method is very important. The examples of wrong choices at the past showed its importance to us. Besides, if the institution decides to dismiss some personnel the most important point is to choose whom to dismiss. And after that, the social health to this staff and the remotivation of still working personnel are the vital parts of this application. About this subject the biggest responsibility belongs to the department of human resources. If the institution chooses the way of using out sources, it must be carefully investigated to find which department needs this out sources and which one will be cheaper and faster. According to the result of this investigation, this department should be closed and the job will be supplied from the out sources. As a result, aim of the company by choosing this method is to have another company at its own area, to do its job. Thus, the company not only decreases its expenses but also increases its out put and takes the maximum benefit from the effect of organizational downsizing