Birleşmiş Milletler'in Afrika'daki devlet-içi çatışmalara müdahale politikaları
Intervention policies of the United Nations to intra-state conflicts in Africa
Yazar: MEHMET ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN ATAMAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Askeri müdahale = Military intervention ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası örgütler = International organizations ; Çatışma = Conflict ; Üçüncü taraf müdahalesi = Third party intervention ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention ; İç çatışma = Inner conflict

Özet:
Devlet-içi çatışmalara müdahalede, uluslararası politikada görece daha meşru olan uluslararası örgütlerin temel aktör olma rolü yadsınamaz derecede önemlidir. Soğuk Savaş sonrası dönemde dünyanın birçok yerinde daha çok görülmeye başlanan devlet-içi çatışmalara, uluslararası örgütlerin (ve başlıca uluslararası örgüt olarak da Birleşmiş Milletler'in) müdahalelerinin hızla arttığı görülmektedir. İnsani müdahale ve BM barışı koruma operasyonlarında değişimin yaşandığı ve ayrıca koruma sorumluluğu gibi yeni normların ortaya çıktığı bu süreçte uluslararası örgütlerin müdahalelerinde başarı (ve/ya etkililiğin) ve başarısızlığın yanı sıra kimi zaman müdahalesizlik de görülebilmektedir. Bu bağlamda BM gibi uluslararası örgütlerin neden bazı devlet-içi anlaşmazlıklara müdahale etmezken, diğerlerine müdahale etmeyi seçtikleri; müdahale etmeyi seçtiklerinde ise neden başarılı/etkili veya başarısız oldukları incelenmesi gereken önemli sorun alanlarını teşkil etmektedir.
  Buradan hareketle, BM özelinde uluslararası örgütlerin bu farklı müdahale politikalarını (müdahale edip-etmeme, müdahalenin başarılı/etkili ve başarısız olması) belirlemede belli parametreler oluşturulmuştur. Bunun yanı sıra devlet-içi çatışmaların sık yaşandığı Afrika'dan seçilen üç örnekle bunların sağlaması ve örneklendirmesi yapılmıştır. Bu çerçevede BM'nin 2003-2007 yılları arasında Darfur'daki kayıtsızlığı, BM ile etkileşim halinde NATO'nun Mart 2011-Ekim 2011 tarihleri arasındaki etkili Libya müdahalesi ve BM'nin Somali'deki 1992-1995 yılları arasındaki müdahalesinin başarısızlığı örnek olaylar olarak incelenmiştir.

Abstract:
The role of international organizations, relatively more legitimate in interntional politics, in intervention to intra-state conflicts as main actors is very significant and this role cannot be denied. The intervention of international organizations (and that of the United Nations as the major international organization) to intra-state conflicts, whose numbers increased in many parts of the world after the Cold War period, increased dramatically. During this process, in which changes were observed in humanitarian intervention and UN peacekeeping operations and new norms such as the responsibility to protect emerged, success (and/or effectiveness) and failure in their interventions of international organizaitons and sometimes non-intervention can be observed. In this context, it constitutes a problem why international organizations such as the UN don't intervene in some intra-state conflicts, while prefer to intervene in some others; and why they become successful/effective in some cases and still fail in some others. 
  From this point of view,  certain parameters have been developed in determining  these different intervention policies (intervention or non-intervention, success/effectiveness or failure) of international organizations with the emphasis on the UN. Besides, this claim was confirmed and exemplified with the utilization of three intra-state conflicts from Africa, a continent in which intra-state conflicts are witnessed quite often. In this context, it was investigated as cases that the UN's non-intervention to Darfur crisis between 2003 and 2007, the failed UN intervention to Somalia between 1992 and 1995, and NATO's effective intervention (with collaboration with the UN) to Libya between March 2011 and October 2011 were analyzed as case studies.