Batıl inançların tüketicilerin satın alma kararına etkisi üzerine bir araştırma (Azerbaycan ve Türkiye örneği)
A research on the effects of superstition on the purchase decision of consumers (Azerbaijan and Turkey example)
Yazar: AYAN AGHAYEVA
Danışman: PROF. DR. SANEM ALKIBAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Batıl inançlar = False religions ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Satınalma kararı = Purchasing decision ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Türkiye = Turkey ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Modern hayatın, batıl inançları ortadan kaldıracağı düşünülürken, aksine bu inançları farklı boyutlarda devam ettiği gözlemlenmektedir. Çalışmanın amacı, batıl inançların tüketicilerin davranışları ve satın alma kararları üzerindeki etkilerini, demografik değişkenler bazında incelemektir. Çalışmada, Azerbaycan ve Türkiye olmak üzere iki ülke arasında batıl inanç düzeyleri karşılaştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle 10 katılımcı ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ve literatür analizi neticesinde bir ölçek oluşturulmuştur. Bu ölçeği içeren anket iki ülkede toplam 416 katılımcıya anket uygulanmış, elde edilen veriler keşifsel ve doğrulayıcı faktör analizinin yanı sıra hipotez testleri için kullanılan farklı analizlere tabi tutulmuştur. Faktör analizleri neticesinde batıl inançlara dayalı satın alma davranışı ölçeğinin dört faktörlü bir yapıda (Semboller-Korunmaya İnanç, Astroloji ve Fal İnancı, Sayıların Uğuru-Uğursuzluğu İnancı, Burçlara İnanç) olduğu tespit edilmiştir. Sembollerin koruma gücüne inanç, burçlara inanç ve genel batıl inanç düzeylerinin Azerbaycan örnekleminde daha yüksek olduğu, batıl inançların satın almaya etkisi açısından örneklemler arasında istatistiksel bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, iki ülke katılıcılarının batıl inanç düzeyleri demografik özellikler dikkate alınarak da irdelenmiş olup, karşılaştırmalara ilişkin sonuçlar detaylı olarak açıklanmıştır.

Abstract:
It is observed that modern life is not realized in the expectation of eliminating superstition and in our age these beliefs continue in different dimensions and in a more modernized way. The purpose of this study is to examine the effects of superstitions on consumer behavior and their impact on purchasing decisions based on demographic variables. In the study, superstition levels were compared between Azerbaijan and Turkey. In line with this purpose, a scale was formed with in-depth interviews with 10 participants and literature analysis. The questionnaire containing this scale was applied to a total of 416 participants in two countries and the data were subjected to different analyzes used for hypothesis testing as well as exploratory and confirmatory factor analysis. As a result of factor analysis, it was determined that the scale of purchasing behavior based on superstitions has a four-factor structure (.Symbols- Protection Beliefs, Astrology and Divination, Faith of Numbers, Faith in Horoscope). It was determined that belief in the power of symbols, faith in horoscope and general superstition levels were higher in the sample of Azerbaijan, and there was no statistical difference between the samples in terms of the effect of superstition on purchasing.  However, the superstitious belief levels of the participants of the two countries were examined by taking into account the demographic characteristics and the results of the comparisons were explained in detail.