Antalya ve çevresi örtü altı domates yetiştiriciliğinde toprak verimliliği, bitki besleme, bazı kalite ve stres parametreleri arasındaki ilişkiler
Soil fertility, plant nutrition, fruit quality and stress parameters relations in the greenhouse tomatoes cultivated around antalya and environs
Yazar: CEVDET FEHMİ ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. NEVİN ERYÜCE
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı / Toprak İlmi ve Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma, Antalya ve çevresi örtü altı, tek ürün domates (cv. Astona) üretiminde bazı meyve kalite özellikleri ile bitkinin beslenme durumu ve toprak verimliliği yanında, kimi ağır metalleri incelemek ve aralarındaki ilişkileri belirleyerek farklı boyutlarda değerlendirmek amacıyla, 2004-2005 ve 2005-2006 yıllarında yürütülmüştür.Topraklarda tuz, kireç, N, P ve K'un yüksek, organik maddenin noksan; yapraklarda N ve Ca'un yüksek, yaprak Zn ile toprak Fe'nin ise noksan ve yüksek değerler gösterebildiği belirlenmiştir.Toprak ve meyve P, K, Ca'u ile yaprak ve meyve N, P, K, Fe, Mn ve Zn içerikleri arasında pozitif ilişkiler elde edilmiştir.Meyve kalite özellikleri üzerinde araştırma konusu değişkenlerin farklı yönlerde etkileri saptanmış, Ca'un tümünde ortak bir etmen olması dikkat çekici bulunmuştur. Meyve fiziksel özellikleri ve likopen ile toprak ve yaprak; SÇKM, titre edilebilir asitlik, toplam kuru madde ile toprak Ca içerikleri olumsuz yönde; antioksidan aktivitesiyle toprak ve yaprak, C vitaminiyle de yaprak Ca içerikleri olumlu yönde ilişkiler göstermiştir.Önemli bulunan toprak-bitki ilişkilerine dayanarak, yörede sera domates yetiştiriciliği için toprakta; 123-169 mg kg-1 P, 499-822 mg kg-1 K, 315-457 mg kg-1 Mg ve 20-24 mg kg-1 Mn bulunması gerektiği saptanmıştır.Toprakta Ni, yaprakta Cd, meyvede Pb açısından risk bulunmuş; ayrıca, yaprak ve toprak Pb içerikleri ile meyve ve yaprak Ni'i arasında pozitif ilişkiler belirlenmiştir.Anahtar sözcükler: Domates, toprak verimliliği, antioksidan aktivitesi,ağır metal, likopen, C vitamini, meyvede toplam asitlik, SÇKM.

Abstract:
The present survey study was conducted in the single crop tomato (cv. Astona) greenhouses of Antalya and its neighbouring districts during the years of 2004-2005 and 2005-2006 in order to examine the fertility of the greenhouse soils, quality of the fruits, nutrient status of plants and the heavy metal contents.Greenhouse soils were high in salt; rich in CaCO3, total N, P and K; poor in organic matter. Leaf N and Ca contents were also high levels. Leaf Zn and soil Fe were from low to high.Positive relations existed between soil and fruit P, K and Ca contents. Leaf N, P, K, Fe, Mn and Zn were also correlated with the same nutrients of the fruits.Likewise, many of the fruit quality parameters were related with many of the studied parameters. It is interesting to state that Ca was the primary nutrient in this. Negative correlations obtained between the fruit size and lycopene and the Ca of soils as well as the leaves and between TSS, fruit dry matter, titratable acidity and Ca of soils. Also, the positive correlation of leaf and soil Ca with antioxidant activity; leaf Ca with vitamin C is worth reporting.Supported by these specified correlations, 123-169 mg kg-1 P, 499-822 mg kg-1 K, 315-457 mg kg-1 Mg and 20-24 mg kg-1 Mn are recommended for the soils of the greenhouses of this survey area.Results related to the heavy metals showed that soil Ni, leaf Cd and fruit Pb were over the cited threshold values. Moreover significant correlations were found between soil and leaf Pb and fruit and leaf Ni.Keywords: Tomato, soil fertility, antioxidant activity, heavy metals lycopene, vitamin C, titratable acidity, TSS.