Genç yetişkinlerde cilt ileri glikasyon son ürünleri ile beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between skin advanced glycation end products and dietary and lifestyle habits in young adults
Yazar: BURAK ERİM
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
İleri glikasyon son ürünleri (AGE), indirgen şekerlerin karboksil grupları ile proteinlerin, lipidlerin, nükleik asitlerin serbest amino grupları arasında enzimatik olmayan reaksiyonlar sonucu oluşur. AGE'ler büyük miktarlarda üretildiğinde, olumsuz metabolik ve vasküler sağlık sorunlarına katkıda bulunan diyabetojenik ve proinflamatuar etkiler gösterir. Bu çalışmanın amacı; sağlıklı genç yetişkinlerde cilt AGE düzeyleri ile beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Çalışma; Ocak 2022- Aralık 2022 tarihleri arasında İstanbul'da bir Vakıf Üniversitesinde eğitim gören 300 gönüllü, 18-30 yaş arası, sağlıklı, genç yetişkin ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik özelliklerinin, genel ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı anket formu, besin tüketim kaydı (24 saat), Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (IPAQ-SF), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) uygulanmış, antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından alınmış ve cilt AGE düzeyleri ''AGE reader'' cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Çalışmanın sonunda, katılımcıların toplam cilt AGE düzeyleri ortalaması 1,48±0,21 AU (kadınlarda 1,49±0,21 AU, erkeklerde 1,47±0,21 AU) olarak saptanmıştır. Cinsiyetler arası fark anlamlı bulunmamıştır (p>0,05).  Sigara kullananların AGE düzeyleri (x̄=1,60 AU), sigara kullanmayanlardan (x̄=1,43 AU) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir (p<0.05).  Çalışmaya katılan kişilerin; enerji, makro ve mikrobesin öğesi alımları, uyku kaliteleri ile AGE düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>0.05). Cilt AGE düzeyleri ve VKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel boy oranı, Akdeniz diyetine bağlılık ve fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0.05). Sonuç olarak; sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının benimsenmesinin vücut AGE düzeylerini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
Advanced glycation end products (AGEs) are formed as a result of non-enzymatic reactions between the carbonyl groups of reducing sugars and the free amino groups of proteins, lipids, and nucleic acids. When AGEs are produced in large quantities, they exhibit diabetogenic and proinflammatory effects that contribute to adverse metabolic and vascular health issues The aim of this study is to investigate the relationship between skin AGE levels and dietary and lifestyle habits in healthy young adults. The study was conducted with 300 healthy young adult volunteers aged 18-30, who were students at a foundation university in İstanbul between January 2022 and December 2022. A questionnaire form inquiring about the participants' sociodemographic characteristics, general and dietary habits, a 24-hour dietary recall, Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS), International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF), and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) were applied. Anthropometric measurements were taken by the researcher, and skin AGE levels were measured using an 'AGE reader' device. At the end of the study, the mean total skin AGE level of the participants was found to be 1.48±0.21 AU ( 1.49±0.21 AU in females and 1.47±0.21 AU in males). AGE levels of smokers (x̄=1.60 AU) were statistically significantly higher than those of non-smokers (x̄=1.43 AU) (p<0.05). No significant relationship was found between participants' energy, macro, and micronutrient intake, sleep quality and AGE levels (p>0.05). Significant associations were observed between skin AGE levels and BMI, waist circumference, hip circumference, waist-to-hip ratio, adherence to the Mediterranean diet, and physical activity levels (p<0.05). In conclusion, adopting healthy dietary and lifestyle habits was found to have a positive effect on body AGE levels.