Türk Miras Hukukunda denkleştirme
Hotchpot in Turkish Inheritance Law
Yazar: NECATİ ŞÜKRÜ BAYRAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. HASAN AYRANCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Denkleştirme = Hotchpot ; Medeni hukuk = Civil law ; Miras = Inheritance ; Miras hukuku = Inheritance law ; Mirasçılar = Heirs ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law

Özet:
Mirasta denkleştirme, mirasbırakanın sağlığında müstakbel ve muhtemel yasal mirasçılarına onların miras paylarına mahsuben yapmış olduğu karşılıksız kazandırmaların aynen veya değerlerinin miras paylarına mahsup edilmek suretiyle terekeye geri dönmesini sağlayan bir işlemdir. Mirasta denkleştirme kurumunun amacı, mirasbırakandan sağlar arası karşılıksız kazandırma almış olan mirasçının böyle bir kazandırma almamış olan mirasçılara göre daha iyi bir konumda olmasını önlemek ve miras paylaşılmasında yasal mirasçılar arasında eşitliği hakkaniyeti tesis etmektir. Denkleştirmeye tabi bir kazandırmadan söz edebilmek için, bu kazandırmanın mirasbırakan tarafından sağlığında, yasal mirasçısına miras payına mahsuben yapılmış olması gerekir. Bir kazandırmanın miras payına mahsuben yapılıp yapılmadığı mirasbırakanın iradesine göre tayin edilir. Mirasbırakanın bu hususta herhangi bir beyanı yoksa Kanunun ilgili hükümleri devreye girecektir. Bu hükümlere göre; altsoya Medeni Kanun madde 669/II?de sayılmış olan çeyiz, kuruluş sermayesi, malvarlığını devretme, borçtan kurtarma ve benzeri kazandırmalar kural olarak miras payına mahsuben yapılmıştır. Altsoy dışındaki mirasçılara yapılan karşılıksız kazandırmalar ise kural olarak miras payına mahsuben yapılmamıştır. Kanun koyucu, mirasbırakanın yapmış olduğu bazı karşılıksız kazandırmaları denkleştirmeden muaf tutmuştur. Bunlar; Medeni Kanun madde 674/I?de düzenlenen alışılmış ölçülerdeki eğitim-öğrenim masrafları ve Medeni Kanun madde 675/I?de düzenlenmiş olan olağan hediyeler ile evlenme sırasında yapılan geleneğe uygun giderlerdir. Denkleştirme ilişkisinin tarafları yasal mirasçılardır. Mirasbırakandan denkleştirmeye tabi kazandırma almış olan yasal mirasçı, diğer yasal mirasçılara karşı bu kazandırmayı denkleştirmeyle yükümlüdür. Denkleştirme yükümlülüğü mirasçılık sıfatına bağlı olduğundan; red, çıkarılma, yoksunluk, feragat gibi sebeplerle mirasçılık sıfatını kaybedenler denkleştirme ile yükümlü olmazlar. Bu durumda mirasçılık sıfatını kaybeden mirasçıya ait denkleştirme yükümlülüğü, onun yerini alan mirasçılara, miras paylarında meydana gelen artış oranında geçer. Denkleştirme yükümlülüğünün ifasında denkleştirme borçlusu seçimlik hakka sahiptir. Mirasçı söz konusu kazandırmayı isterse terekeye aynen geri verir; isterse kazandırmayı muhafaza eder ve değerini miras payına mahsup ettirir. Denkleştirme, kazandırma konusu malın denkleştirme anındaki değerine göre yapılacaktır. Kazandırma konusu malda meydana gelen yarar ve zararlar ile bu mala ilişkin gelir ve giderlerin hesaplanması sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yapılacaktır. 

Anahtar Kelimeler: 1. Miras hukuku 2. Denkleştirme 3. Tereke 4. Mirasın Paylaşılması

Abstract:
Hotchpot in heritage, the legator donated gratuitous savings to prospective and likely inheritans that to be done as deduction from heritage share to legal inheritor in legator?s life in kind if any, if not its equivalent value to heritage partnership or deducting the saving from the heritage share of legator. The purpose of the hotchpot mechanism is to prevent legator taken a gratuitous saving from the inheritor to be in a more convenient position when compared to legators having no such saving and to provide equality and justice among legal inheritors. It is nesessary for this saving to be done as deduction from heritage share to legal inheritor by the inheritor in his lifetime in order to talk about a saving subject to hotchpot. A saving to be or not to be done as deduction from heritage share to legal inheritor determined by the legator?s declaration. If legator hasn?t talk about this saving subject to hotchpot, the law of related articles applied. According to this article; as a rule to be done as deduction from descendant?s heritage share that the legators donated dowry, endowment, assignment of assets, debt remission and the like gratuitous savings. As a rule not to be done as deduction from descendant except for inheritans that donated gratuitous saving by the legator. Law maker exempted to hotchpot that legator donated some gratuitous savings. Customary education expense that law maker regulated in Turkish Civil Code article 674/I and customary occasional gifts with traditionaly marriage expense that law maker regulated in Turkish Civil Code article 675/1. Hotchpot obligation shall be mentioned for legal inheritors. A legal inheritor received saving subject to hotchpot from the legator is obliged for hotchpot against other legal inheritors having or not having such a saving. Since hotchpot obligation is connected to heirdom title legal inheritors who reject heritage, being excluded or deprived or waived from the heritage and by this way having no title of heirdom shall not be obliged for hotchpot. And so, liability of hotchpot owned by the inheritor loosing the title of heirdom shall be transferred to inheritors superseding in a rate occured in heritage shares.
Hotchpot debtor inheritor has a right for selection in execution of hotchpot liability. If the inheritor intends it shall return savings to heritage partnership; he/she shall reserve saving if wishes so and may deduct its value from heritage share. Hotchpot is performed over the value during the hotchpot of the property as the subject of saving. For unjust enrichment for profits and losses for the property as the subject of saving and costs spent for saving and effect of revenues obtained to calculations. 

Key Words: Inheritance Law 2. Hotchpot 3. Estate 4. Partition of heritage