Ege Denizi'nde düzensiz göç, güvenlik ve insan hakları paradoksu: Frontex
Irregular migration, security and human rights paradoxes in the Aegean sea: Frontex
Yazar: ÖZGÜR KAYAALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERİM PAKER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Düzensiz göç = Irregular immigration ; Ege Denizi = Aegean Sea ; Frontex = Frontex ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Güvenlik = Security ; Mülteciler = Refugees ; Uluslararası göç = International migration ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Günümüz dünyasında göç, gittikçe artan bir şekilde güvenlik problemi
ve engellenilmesi gereken bir olgu olarak görülmeye başlanmıştır. 11 Eylül ve
sonrası Avrupa şehirlerindeki terör saldırıları sonrası ortaya çıkan yeni
güvenlik algılamalarını daha fazla meşrulaştırılan politikacılar, göçü ve göçmen
kavramlarını manipüle ederek bunları bir tehdit retoriğine dönüştürmüştür.
Ancak göçün güvenlikleştirilmesi (Securitization of Migration) ile ilgili son
dönemde ortaya konan argümanlara rağmen göçün bir güvenlik sorunu
olmadığı değerlendirilmektedir. Bu tezde AB'nin göç ve sığınma ile ilgili
politikaları ve bunların etkililiği araştırılmıştır. Elde ettiğimiz bulgularda; hem
AB'nin hem de diğer göç alan devletlerin göçe karşı izledikleri politikaların bu
olgunun insani boyutunu göz ardı ettiği ve kontrol odaklı pratiklerle
dışsallaştırdığı görülmüştür.
AB'nin Entegre Sınır Yönetimi kapsamında dışsallaştırma stratejisinin
en önemli bileşenlerinden biri ise istihbarat temelli bir güvenlik ajansı olan
Frontex'dir. Frontex, bugün AB dış sınırlarını etkili bir şekilde koruması için
çok geniş kapsamlı bir araç yelpazesine sahip olmasının yanı sıra her yıl
artmakta olan imkan, kabiliyetler ve bütçesi açısından kara, deniz ve hava
sınırlarında kilit bir rol oynamaktadır. Ancak AB sınırlarında Frontex
tarafından yürütülen harekatların, AB'nin dayandığı liberal demokrasi prensip
ve mekanizmalarının uygulanmasını engellediği, ayrıca AB değerleri ve temel
haklar sözleşmesinde belirtilen insan hakları ile çeliştiği düşünülmektedir.
Frontex, Avrupa sınırlarını yönetmekte üstlendiği aktif rol nedeniyle birçok
insanın yaşamı üzerinde doğrudan bir etkiye sahiptir. AB'nin Frontex gibi
v
kontrol odaklı yaklaşımları ile yasal göç kanallarını kapatması sadece
göçmenlerin ve insan kaçakçılarının ülkeye giriş noktalarını ve stratejilerini
değiştirmelerine yol açmaktadır.
Bu tezde göç, güvenlik ve insan hakları ilişkisi paradoksal bir çerçevede
irdelenmiştir. Zulüm altında olan veya insan onuruna yakışacak bir şekilde
yaşayamayan her birey göç etme hakkına sahiptir. Asırlardır süregelen ve
karmaşık birçok boyutu olan göçü azaltabilmenin tek yolu savaşların sona
ermesi, göç alan ve göç veren ülkeler arasındaki gelir dengesizliklerinin
bitirilebilmesi, daha yaşanabilir bir çevrede yaşamak ve daha iyi yönetilmekle
mümkün olabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Düzensiz Göç, Göçmen, Avrupa Birliği, Frontex, Güvenlik,
İnsan Hakları.

Abstract:
Migration is increasingly seen as a security problem and a phenomenon
to be prevented in today's world. The politicians legitimatizing the new security
perceptions that emerged after the September 11th and terrorist attacks in
European cities, have manipulated migration and immigrants as threat rhetoric.
However, despite the recent arguments on the securitization of migration issue,
it is not regarded as a security issue. In this thesis, the approaches and
effectiveness of EU Common Migration and Asylum policies are explored. In
the findings we have seen, both the EU and many other immigrant states'
tendencies towards migration have externalized the phenomenon of
immigration with control-oriented practices, ignoring the human dimension.
One of the most important components of the externalization strategy
within the framework of the EU's Integrated Border Management is Frontex,
an intelligence-based security agency. Frontex today plays a key role in land, sea
and air borders in terms of increasing capabilities and budget, as well as having
a wide range of vehicles to effectively protect the EU external borders. However,
operations carried out by Frontex at EU borders are hampering the application
of the principles and mechanisms of liberal democracy on which the EU is based
and contradict human rights as set out in the EU values and the charter of
Fundamental Rights. Because of its active role in managing European borders,
it has a direct influence on many people's lives. The EU's with control-based
approachings, such as Frontex, leads to changes entry points and strategies for
migrants and human traffickers.
vii
In this thesis, migration, security and human rights relations are examined in a
paradoxical framework. Each individual either under persecution or not living
in human dignity has the right to immigrate. It has been concluded that the only
way of reducing centuries-long and complicated migration problem is to end the
wars, close the income imbalance between countries and create a bettermanaged
and a more livable environment.
Keywords: Irregular Migration, Migrant, European Union, Frontex, Human
Rights.