Sismik izolatörlerin bina türü yapıların deprem davranışına etkisi
The effects of seismic isolators on the dynamic response of buildings
Yazar: EZGİ SEVİM
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ SEVİM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering

Özet:
Tarihteki büyük ölçekli deprem etkileri incelendiğinde, toplu can kayıplarının yanı sıra deprem sonrası kullanım gerekliliği olan yapıların büyük çoğunluğunun kullanılamaz hale geldiği görülmüştür. Özellikle ülkemizin aktif deprem kuşağında olması depreme dayanıklı yapı tasarımında kullanılacak yeni yöntemlerin önemini arttırmaktadır. Bu yöntemlerden biri olan sismik izolasyon; zemin-temel etkileşimini keserek yapının deprem etkilerinden yalıtılmasını sağlamaktadır.
Hazırlanan yüksek lisans tezi kapsamında deprem etkisinde yapı davranışı ve depreme dayanıklı yapı tasarımı ilkelerinden bahsedilmiş ve sismik izolasyon yöntemi ve çeşitleri açıklanmıştır. Sayısal hesaplarda kullanılan yönetmelik ve formülasyonlar hakkında bilgi verilmiştir. Analitik çalışmayla, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (2007)'deki sünek tasarım ilkelerine göre tabanı ankastre mesnetli ve sismik izolatörlü iki binanın deprem davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla betonarme perdeli çerçeveli taşıyıcı sisteme sahip bir hastane binası hem ankastre mesnetli olarak hem de geometrik ve malzeme özellikleri değişmeden çerçeveli ve sismik izolatörlü olarak SAP2000 paket programında modellenmiştir. Sismik izolatör tipi olarak uygulamada ve literatürde sıklıkla kullanılan yüksek sönümlü kauçuk mesnet tercih edilmiştir. Her iki modelin modal, 1980 Loma Prieta ve 1999 Kocaeli Depremi etkisinde zaman tanım alanında analizi yapılmış ve modeldeki bazı düğüm noktalarında ve kesit boyunca oluşan etkiler, yerdeğiştirme değerleri karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.
Bu kapsamda hazırlanan tez çalışması beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde;  çalışmanın amacı ve bu alanda yapılan akademik çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; sismik izolasyon teorisi, tarihsel süreci, sismik izolasyonun uygulama alanları ve tipleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde; analiz yöntemleri ve sismik izolasyonlu sistemlerin tasarım adımları UBC97'ye göre özetlenmiştir. Dördüncü bölümde; seçilen hastane modelinin üç farklı durumu için analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçları çizelge ve grafikler halinde sunulmuştur. Son bölümde analiz sonuçlarının değerlendirmesi yapılmış ve sismik izolatörlü sistemin ankastre mesnetli perdeli çerçeveli sisteme göre depreme karşı daha iyi bir davranış sergilediği vurgulanmıştır.

Abstract:
When effects of the large-scale earthquakes that in history was examined, besides many casualties the majority of the structures usage requirements after the earthquake has been noticed unusable. Especially being our country's in an active earthquake zone increases the importance of new methods that are about earthquake resistant design. One of these methods, seismic isolation, provides to isolate effects of earthquake by cutting the soil- foundation interaction. This thesis has mentioned behaviour of structures in earthquakes and earthquake resistant's design principles. Seismic isolation methods and its types have been described. Knowledges about the formulations and regulations in the numerical calculations have been given in this thesis. With this analytical thesis, the seismic behavior of the two buildings which are ductile cantilever base and seismic isolators have been intended to determine according to design principles of Regulation on the structures that are built in Turkish Seismic Code (2007). Because of this, a hospital building with reinforced concrete framed pitched delivery systems has been modeled in SAP 2000 program as both clamped and geometrical and material properties without changing. Rubber structural bearings that is frequently used in practice and literature as a seismic isolator–type have been preferred in this thesis. Both models have been analysed modal and time domain effect of 1989 Loma Prieta and 1999 Kocaeli earthquake, section effects and displacements of some nodes in the model and on the all sections have been presented comparatively.
The thesis includes five main parts. In the first part, the aim of the study and literature review are taken place. In the second part of the study, theory of seismic isolation, its historical development and its applications and types are considered. Analysis methods and design principles of seismic isolation are summarized in third part. Then numerical analyses and their findings are presented in the fourth part. Lastly, conclusions and suggestions obtained from the study are shared and it is highlighted that the response of seismic isolation systems are better than clamped and framed systems against to earthquakes.