Memlûk tarihçilerine göre Sultan Kalavun dönemi siyasi olayları
According to the Mamlûk historians the political occurences of the term of Sultan Kalavun
Yazar: ABDULLAH MESUT AĞIR
Danışman: DOÇ. DR. SAMİRA KORTANTAMER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Tarih = History
Dizin: Memlük Devleti = Mamluk State ; Memlükler = Mamluks ; Memlükler Dönemi = Mamluks Period ; Siyasi olaylar = Political events ; Sultan Kalavun = Sultan Kalavun

Özet:
679/1280-689/1290 yıllan arasında Mısır ve Suriye'de hükümranlık süren el-Melik el-Mansur Seyf ed-Dîn Kalavun, Bahrî Memlûkların en göze çarpan sultanlarındandır. Hükümdarlığının ilk senesinde Mısır sultasında hak talep eden Baybars'ın emirleriyle uğraşmak zorunda kaldı. Bunlardan birisi olan Şems ed-Dîn Sungur el-Eşkar Suriye'de kendisini sultan olarak ilan etmiş ve "el-Melik el-Kâmü" unvanım almıştır. Bunun üzerine Kalavun Emir Bedr ed-Dîn Bektaş el-Fahrî komutasındaki güçlü bir orduyu Sungur'un üzerine gönderdi. İki ordu 679/1280 senesinde Dımaşk yakınlarında karşı karşıya geldi. Bu savaşta Sungur bozguna uğramış ve Bedevi Araplara sığınmış, bir müddet sonra da İlhan Abaka ile yazışmak suretiyle Moğollardan yardım istemiştir. Baybars gibi Sultan Kalavun da Suriye'nin Moğollara karşı savunulmasında başarılı olmuştur. İlhan Abaka'nın kardeşi Mengü Timur'un komutasındaki büyük bir Moğol ordusu Hospitalier, Franklar ve Ermenilerden oluşan müttefikleri ile birlikte Suriye'ye geldiler. İki ordu Humus mevkiinde 680/1281 yılında karşı karşıya gelmiş ve burada Moğollar büyük bir hezimete uğramışlardır. Hem Abaka ve hem de kardeşi Mengü bu yıl esnasmda ölmüş bundan sonrada İlhanlı tahtına Müslüman olan ve Mısır ile iyi ilişkiler kurma çabası içerisinde bulunan Ahmet Teküder geçmiş fakat o da 683/1284 senesi itibariyle öldürülmüştür. Bundan sonra da Iran da iktidara Müslümanların düşmanı olan Argun geçmiştir. Haçlılara gelince Kalavun tıpkı selefi Baybars gibi bunlara karşı olan kutsal savaşımını sürdürmüştür. Kendisinin Sungur' a ve Moğollara karşı verdiği mücadele esnasında Kalavun, Haçlılarla karşılıklı düşmanlıkları geçici olarak durduran çeşitli anlaşmalar akdetmişti. 684/1285 senesinde Merkab'taki Hospitalier Şövalyelerine saldırarak 38 günlük bir kuşatmadan sonra Merkab kalesini fethetti. Buradaki şövalyeler Trablus'a çekilmek durumunda kaldılar. Yine Kalavun ile arasım yumuşatmak gayreti içinde olan VIII. Bohemund, Memlûklara deniz kıyısında güçlü bir kale olan Marakiya'yı verdi. Bu dönemde en güçlü liman durumunda bulunan ve Franklara ait en geniş şehir olan Trablus'ta alındı. Akkâ'da vuku bulan bazı olumsuzluklardan sonra Kalavun burayı da almak üzere sefere çıkmış fakat yoldayken vefat etmiştir. Kendi döneminde Memlûk hakimiyetine genişletmek için Ermenilere karşı da çeşitli seferler tertipleten Kalavun, Nubya'daki Şamamunlan cezalandırmak amacıyla bu ülkeye kabiliyetli emirler komutasında ordular gönderdi. Bunların yam sıra Sultan Kalavun Altınordu, Kastilya, Sicilya devletleri ve Bizans ile Harbsburg imparatorluklanyla da iyi ilişkiler içerisinde olmuştur. Cenova Cumhuriyetiyle de ticaret anlaşmaları akdetmiştir.

Abstract:
El-Melik el-Mansur Seyf ed-Dîn Kalavun el-Elfî es-Salihî en- Necmî is the eighth Mamlûk sultan, ruler of Mısır and Suriye from 678/1279 to 689/1290. One of the most eminient sultans of the Bahrî Mamlûk Sultanate. During the first year of his sultanate, Kalavun forced to opposition from several of Baybars' amirs who had then- own claims to the sultanate. One of them the amir Sungur el-Eşkar proclaimed himself sultan in Suriye with the epithed of "el-Melik el-Kamil". Kalavun set against him a strong army headed by Amir Bedr ed-Dîn Bektaş el-Fahrî. The two armies met at near Dımaşk in 679/1280. Sungur was defeated and fled to the Bedouin Arabs, asking the Mongols for assistance. Like Baybars, Kalavun was sucessful in defending Suriye against the Mongols. Led by Mengü Timur, a brother of İlhan Abaka, the Mongols together with their Georgian, Frankish and Armanian allies invade Suriye. Kalavun came to Suriye with his army and the two army met at Humus in 680/1281. The Mongols were severely defeated and forced to withdraw from Suriye. Both Mengü Timur and Abaka died in the same year. After this Ahmet Tekiider came to power of the Mongols who was muslim and tried to establish good relations with Mısır. But in 683/1284 Ahmet Tekiider was murdered and then Argun proclaimed himself "Han" of the Mongols. As for the crusaders, Kalavun followed the example of Baybars in pursuing the holy war against them in Suriye. During the struggles with Sungur and the Mongols, Kalavun had made a truce with the crusaders which led to a temporary cessation of hostilities. In 684/1285 he attacked the fortress of the Knight Hospitaliers at Merkab and after a siege of 38 days, succeded in conguering it. The Hospitaliers retired to Trablus. VTL Bohemund wanted to appease Kalavun so he handed over to him the coastal stronghold of Marakiya. The best fortified port and largest town taken by Kalavun was Trablus. After this he wanted to conguer Akkâ but he died during the campaign against the Franks. Kalavun also took the offensive against the Christian Aramanians in order to extend Mamlûk rule in the south. He waged wars against Nubya in 686/1288 and 688/1289. He sent two expeditions headed by some of the ablest amirs to punish Shamamun of Nubya. Kalavun also maintened good relations with Altinordu, Sicilya, Kastilya, Bizans and Harbsburg. He concluded, further, a commercial treaty with the republic of Cenova.