Mavisel Yener'in "Tırtıl Teyze" öyküsünün Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi A2 düzeyine uyarlanması, okuma hızı ve kavranabilirliği
Adaptation of Mavisel Yener's story "Tırtıl Teyze" to A2 level of teaching Turkish as a foreign language, reading speed and comprehensibility
Yazar: ÇAĞDAŞ GÜR
Danışman: PROF. DR. ÖMER SOLAK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, dört temel dil becerisinden biri olan okuma becerisini geliştirmek amacıyla özgün bir metni uyarlanmış bir metne dönüştürme çalışmaları hızla artmaktadır. Alana yönelik bir literatür taraması yapıldığında uyarlama çalışmalarının genellikle eski ve klasik eserler üzerine yapıldığı görülür. Çocuk ve ilk gençlik edebiyatı kapsamındaki güncel eserlerin sayısı nispeten daha azdır. Bu sebepledir ki çalışmamızda Mavisel Yener'in Tırtıl Teyze kitabı seçilmiş ve A2 düzeyinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenicilere uyarlanmıştır. Bu itibarla çalışmada eklektik bir anlayışla birden fazla yöntem kullanılmış olup; özgün metni A2 seviyesine uyarlama aşamasında nitel desenli bir yöntem olan doküman analizi, uyarlama-değiştirim tekniği kullanılmıştır. Akabinde metnin okunabilirliği ve kavranabilirliğinin ölçülmesi bağlamında ise tek gruplu öntest-sontest takipli deneysel yöntem uygulanmıştır. Yapılan uyarlamada ise şu programların uyarlama ölçütlerinden yararlanılmıştır: Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR), Türkiye Maarif Vakfının hazırladığı Maarif Vakfı A2 Seviyesi Okuma Becerisi Kazanımları ve Seviyelere Göre Dil Yapıları Listesi, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Yabancı Diller Türkçe A2 Seviyesi Programı. Buradaki ölçütlere göre yapılan uyarlama işlemleri bulgular bölümünde cümle cümle gösterilmiştir. Araştırmanın geçerlilik ve güvenilirliğini sağlamak için 10 alan uzmanının görüşlerine başvurulmuştur. Uyarlanan metnin okuma hızına etkisine ve kavranabilirlik düzeyine etkisine bakabilmek için Manisa Celal Bayar Üniversitesi DİLMER'de A2 seviyesindeki gönüllü 17 öğreniciyle çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda uyarlanan metnin özgün metne göre okuma hızını arttırdığı ve metnin kavranabilirliğin arttığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In teaching Turkish as a foreign language, efforts to transform an original text into an adapted text are increasing rapidly in order to improve reading skill, which is one of the four basic language skills. When a literature review is conducted in the field, it is observed that adaptation studies are usually carried out on old and classic literary works. The number of current works within the scope of children's and early childhood literature is relatively small. For this reason, Mavisel Yener's Tırtıl Teyze book was chosen in our study and adapted to students who learn Turkish as a foreign language at A2 level. In this respect, more than one method was used in the study with an eclectic approach; In the process of adapting the original text to the A2 level, document analysis and adaptation-modification technique, which is a qualitative patterned method, was used. Subsequently, a single-group pretest-posttest follow-up experimental method was applied in the context of measuring the readability and comprehensibility of the text.  In the adaptation process, the adaptation criteria of the following programs were utilized. Common European Framework of Reference for Languages (CEFR), Maarif Foundation A2 Level Reading Skills Achievements and List of Language Structures by Level prepared by the Turkish Maarif Foundation, Ministry of National Education General Directorate of Lifelong Learning Foreign Languages Turkish A2 Level Program. The adaptation operations performed according to the criteria here are shown sentence by sentence in the findings section. Due to ensure the validity and reliability of the research, the opinions of 10 field experts were consulted. In order to examine the effect of the adapted text on reading speed and comprehensibility level, studies were conducted with 17 volunteer students at A2 level at Manisa Celal Bayar University DİLMER. As a result of these studies, it was concluded that the adapted text increased the reading speed and the comprehensibility of the text compared to the original text.