Metanolün kanda ve alkollü içkilerde tayini için analitik yöntem geliştirilmesi
Development of analytical methods for the determination of methanol in blood and drinks
Yazar: CANER FARUK TUNA
Danışman: PROF. DR. SERAP ANNETTE AKGÜR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kimya = Chemistry
Dizin: Alkol tayini = Alcohol fixing ; Alkollü içkiler = Alcoholic beverages ; Alkolsüz içecekler = Soft drinks ; Floresans spektrofotometre = Fluorescence spectrophotometer

Özet:
Yükselen alkol tüketimi ve bağımlılığı bandrolsüz içki tüketimini artırmaktadır. Ülkemizde bandrolsüz/sahte alkollü içki tüketiminden dolayı ölüm olayları yaşanmaktadır. Metanol, fermentasyon ürünlerinde belli oranlarda bulunan bir alkoldür. İnsan sağlığı üzerindeki toksik etkileri vücutta önce formaldehite, ikinci basamakta ise formik aside metabolize edilmesiyle meydana gelir. 
Günümüzde etanol ve metanol seviyesinin alkollü içkilerde ve biyolojik materyallerde belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Bandrolsüz/sahte içki tüketen insanların sağlığını korumak ve pazardaki alkollü içkilerin yasalara uygunluğunu denetlemek, hem tüketiciler hem de denetleyiciler için önemli bir ihtiyaçtır. Bu nedenle, hızlı, basit ve ucuz yöntemler geliştirme çabası, bilim insanları için her zaman güncel bir konu olmuştur.. Bu tez çalışmasında metanolün kanda ve alkollü içkilerde tayini için spektrofotometrik yöntem geliştirilmesi hedeflenmiştir. Geliştirilen yöntemde, dilüsyon etkisi, ham kanın çalışılma zamanı, ideal dalga boyu saptanması parametreleri optimize edilmiştir. Geliştirilen yöntem ile Ocak 2023-Aralık 2023 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine başvuran ve dahil edilme kriterlerine uygun olan 117 olguda metanol seviyesinin tespit edilmesi için spektrofotometrik yöntem ile analiz edilmiştir. Olguların %73'ü (n=86) metanol pozitif bulunmuştur. Metanol pozitif olguların %19,6'sında (n=23) madde testi istenmiştir. Bu olguların %47,8'inde (n=11) çeşitli psikoaktif maddeler bulunmuştur. Metanol intoksikasyonu şüphesine eşlik eden psikoaktif madde istemlerinde en çok %36,4 oranıyla pregabalin bulunmuştur. Bu tez çalışması kapsamında geliştirilen spektrofotometrik yöntemin artan alkol ve sahte alkol tüketimine bağlı gelişen intoksikasyon tablolarında uygulanması açısından önemli olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Increasing alcohol consumption and addiction increases the consumption of illicit alcohol. In our country, there have been many deaths due to the consumption of alcoholic beverages containing methanol and the number of these incidents has been increasing rapidly in recent years. Methanol is an alcohol found in certain proportions in fermentation products. Its toxic effects on human health occur when it is oxidized in the body first to formaldehyde and in the second step to formic acid. 
For all these reasons, the determination of ethanol and methanol content in alcoholic beverages and biological material is of great importance. The need for a fast, simple and inexpensive method for consumers who consume undeclared products and inspectors who check whether the alcoholic beverages offered for sale are produced in accordance with the law has always been a topical issue for researchers. In this thesis, we plan to develop a spectrophotometric method for the determination of methanol in blood and alcohol products. In the developed method, parameters such as dilution effect, raw blood run time, ideal wavelength determination were examined and optimized. With the developed method, 117 eligible cases who applied to Ege University Hospital Emergency Department between January 2023 and December 2023 were analyzed to determine methanol concentration. 73% of the cases (n=86) were found to be methanol positive. A drug test was requested in 19.6% (n=23) of methanol positive cases. Various psychoactive substances were found in 47.8% (n=11) of these cases. Pregabalin was found to be the most common psychoactive substance with a rate of 36.4% in psychoactive substance orders accompanying suspected methanol intoxication. The spectrophotometric method developed within the scope of this thesis study has been shown to be important in terms of its application in intoxication tables developing due to increased alcohol and counterfeit alcohol consumption.