Süleyman Hasbî'nin "Umdetü's-Sâlihin fi Tercemeti Gunyeti't Tâlibin" adlı eserinin son bölümü (Metin-inceleme)
The last chapter of Suleyman Hasbî's "Umdetü's-Salihîn fî Tercemeti Gunyeti'Tâlibîn" (Text-analysis)
Yazar: MERYEM YAYLACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ YASAK PERAN
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Klâsik Türk Edebiyatı geleneği içerisinde 19 yy'da yapılan çeviri eserler vesilesiyle edebiyatımıza binlerce eser kazandırılmıştır. Bu noktada Yıldız Sarayı Kütüphanesi ayrı bir öneme sahiptir. II. Abdülhamid'in teşvikiyle edebiyatımıza kazandırılan bu eserlerin çoğu Geylanî, Gazzalî gibi ilmi, dini ve tasavvufi konuları en derinden işleyen ve onlarca esere sahip fikir büyüklerine aittir. Çalışmamızın konusu olan eser de Geylanî'nin "Gunyeti't-Tâlibîn" adlı eserinin Süleyman Hasbî tarafından yapılan tercümesidir. 

Bu çalışmada 19. yy'da yaşayan ve edebiyatımıza birçok eseri çeviri yoluyla kazandıran Süleyman Hasbî Efendi'nin Umdetü's-Sâlihîn fî Tercemeti Gunyeti't-Tâlibîn adlı eserinin 2. cildinin son bölümünde yer alan "Kitâb-ı Adâbü'l Mürîdîn" adlı kısım incelenmiştir. Eserin bu bölümü 32 varaktan oluşmakta, her sayfada 33 satır yer almaktadır. Mensur olan bu eserde geleneğimizde ayrı bir alan haline gelmiş olan "müridlerin adabı" didaktik bir üslupla işlenmiştir. Bir müridin; hayatının her alanında, karşılaşma ihtimali olası olan her durumda nasıl bir tavır göstermesi gerektiği eserde derinlemesine işlenmiştir. Eserin en temel kaynakları sırasıyla Kur'ân-ı Kerim, hadis ve tasavvuf büyüklerinin sözleri olarak ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Süleyman Hasbî, Geylanî, Tasavvuf, Müridlerin Adabı, 19. yüzyıl.

Abstract:
Within the tradition of Classical Turkish Literature, thousands of works have been added to our literature through translation works in the 19th century. At this point, Yıldız Palace Library has a special importance. Most of these works, which were brought to our literature with the encouragement of Abdülhamid II, belong to intellectuals such as Geylanî and Gazzalî, who have dozens of works that deal with scientific, religious and mystical issues in the most profound way. The work that is the subject of our study is the translation of Geylanî's "Gunyeti't-Tâlibîn" by Süleyman Hasbî. 

In this study, the section titled "Kitâb-ı Adâbü'l Mürîdîn" in the last part of the second volume of Umdetü's-Sâlihîn fî Tercemeti Gunyeti't-Tâlibîn by Süleyman Hasbî Efendi, who lived in the 19th century and brought many works to our literature through translation, is analyzed. This part of the work is composed of 32 pages with 33 lines on each page. In this prose work, the "manners of the disciples", which has become a separate field in our tradition, is treated in a didactic style. How a disciple should behave in every aspect of his life, in every situation that he is likely to encounter, is covered in depth in the work. The main sources of the work can be expressed as the Holy Qur'an, hadith and the words of Sufi greats respectively.

Keywords: Süleyman Hasbî, Geylanî, Sufism, Manners of Disciples, 19th century.