Mersin'deki eczanelerde ve aktarlarda fitoterepide kullanılan bitkiler
Plants used in phytotherapy in pharmacies and phytotherapy inMersin
Yazar: FADİME YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ASLAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu araştırmada 2023 senesinde Mersin kentindeki eczane ve aktarlarda fitoterapi hedefli satışa sunulan
bitkisel ürünlerin varlığını tespit etmek için yapılmıştır. Son yıllarda modern tıptaki ilerlemenin
olmasına rağmen devam etmekte olan geleneksel tıp uygulama alanları süreç olarak devam etmektedir.
Hasta insanların geneli aktarda satılan bitkilerden kendi ilacını hazırlayıp, kullanmaktadır. Birçok bitki
türlerinin doğadan elde edilmekte olup, buna ek ilave olarak aktar, internet ve medya sanal alanlarından
elde edilebilmektedir. Aktarlar ziyareti sonucunda elde edilen numuneler stereo mikroskop altında
gözlemlenip incelenmesi, gerekli teşhisleri elde edilmiş ve bitkilerin nerelerinin kullanıldığı tespit
edilmiştir. Satışa sunulan numuneler arasında en fazla romatizma, diyabet, kalp hastalıkları, boşaltım
sistemi hastalıkları, kanser tedavisi sürecinde tercih edildiği gözlemlenmiştir. Mersin yöre halkı
aktarlardan en çok zayıflamak ve kış aylarında soğuk algınlığına iyi gelen bitkileri tercih etmektedir.
Bu çalışmada Mezitli, Merkez, Çamlıyayla, Erdemli ve Tarsus gibi ilçelerindeki aktar ve eczanelerde
fitoterapi amaçlı satışa sunulan bitkiler hakkında araştırma yapılmış ve 41 kaynak kişi ile görüşmeler
sağlanmıştır. Etnobotanik özelliklere sahip çalışmada ortalama 23 eczane ve 18 aktar ziyaret edilmiştir.
Yapılan çalışmalar sonucunda 58 familyanın yer aldığı 122 türde 105 taksonun yer aldığı tespit
edilmiştir. Merkez ve Tarsus'taki eczanelerde ve aktarlarda satılan bitki türlerinin benzerlik oranının
fazla olduğu tespit edilmiştir. Ziyareti yapılan aktar ve eczanelerde en sık tercih edilen ürünler arasında
zayıflama, saç bakım yağları, baş ağrısı, soğuk algınlığı, grip, cilt problemler, sindirim problemleri, kalp
damar rahatsızlıkları ilk sırada satışa sunulmaktadır. Soğuk kış aylarının vazgeçilmez fitoterapi bitkileri
arasında Tilia (ıhlamur), Salvia officinalis (ada çayı), Curcuma longa (zerdeçal), Zea Mays (mısır
püskülü), Zingiber officinale (zencefil), Althaea officinalis L. (hatmi çiçeği), Mentha Piperita (nane
limon) ilk sıralarda yer almaktadır. Sıcak mevsimi olan yaz aylarında zayıflamak veya mide
rahatsızlıkları için bitkilerden faydalanılmaktadır. Özellikle yaz aylarında Stipites Cerasarum (kiraz
sapı), Ilex paraguariensis (mate yaprağı), Salvia hispania L. (chia tohumu), Cassia (açlık otu),
Rosmarinus officinalis L. (biberiye) satışı en çok olan bitkiler arasında yer almaktadır.
ANAHTAR KELİMELER: Mersin, Aktar, Fitoterapi, Bitkisel Droglar, Tedavi

Abstract:
This study is being carried out to determine the herbal products sold for phytotherapy purposes in
pharmacies and herbalists in Mersin province in 2023 Today. Despite the developments in modern
medicine, traditional medicine (alternative medicine, supportive medicine, complementary medicine)
practices still continue. Many patients prepare and use their own medicine with plants they buy from
herbalists. Many of the plants are collected from nature and can also be obtained from different virtual
environments such as herbalist, internet and media. Samples taken from herbalists were examined under
a stereo microscope, identified and the parts of the plants used were determined. It has been determined
that the samples sold are mostly used for rheumatism, diabetes, heart diseases, urinary system diseases,
cancer treatment and for weight loss purposes. Mersin local people mostly prefer plants that are good
for losing weight and colds in winter months. In this study, a study was conducted on the plants sold for
phytotherapy purposes in herbalists and pharmacies in Mezitli, Merkez, Çamlıyayla, Erdemli and Tarsus
districts and interviews were held with 41 resource persons. In the study with ethnobotanical
characteristics, an average of 23 pharmacies and 18 herbalists were visited. As a result of the studies, it
was determined that there were 105 taxa in 122 species, including 58 families.It was determined that
the plant varieties sold in pharmacies and herbalists in the Center and Tarsus were similar. Among the
most frequently preferred products in herbalists and pharmacies visited, weight loss, hair care oils,
headaches, colds, flu, skin problems, digestive problems and cardiovascular diseases are offered first
Among the indispensable phytotherapy plants for the cold winter months, linden, sage, turmeric, corn
silk, ginger, marshmallow flower, mint and lemon are among the first. Plants are used for weight loss
or stomach ailments during the hot summer months Especially in the summer months, cherry stem, mate
leaves, chia seeds, hunger herb and rosemary are among the most sold plants.
KEY WORDS: Mersin, Herbalists, Phytotherapy, Herbal drugs, Therapeutic Purposes,