Cengiz Dağcı'nın eserlerinde mekân
Space in the works of Cengiz Dağcı
Yazar: GÜLŞAH YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN KARABURGU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dağcı, Cengiz = Dağcı, Cengiz ; Edebi eserler = Literary works ; Mekan = Space ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Türk Dünyası edebiyatının önemli temsilcilerinden olan Cengiz Dağcı, şiir, roman, hikâye, hâtırat, günlük gibi türlerde eserler vermiş Kırım Türkü bir yazardır. Dağcı, İkinci Dünya Savaşı yıllarında esir düşmesinin ardından vatanından ayrılmak zorunda kalmış, söz konusu vatandan kopuş, yazarın bundan sonraki dönemde kaleme aldığı neredeyse bütün eserlerinde, kaybettiği memleketini en güzel şekilde dile getirmesine vesile olmuş, yazar adetâ kaybettiği memleketini yeniden var edebilme mücadelesi vermiştir. Aynı şekilde, yazarın bir başka hassasiyeti, milletinin şahit olduğu trajedileri gözler önüne sermektir. Dağcı, bu arzusunu gerçekleştirebilmek için sanatın gücünden yararlanmış, bu vesile ile eserlerinde, mekânı dekor olarak kullanmamış, amaç hâline getirmiştir.Yazar, memleketinin kaybedilmiş mekânlarını anlatmayı kendine bir görev bilmiştir. Tezimizin çıkış noktasını da yazarın eserlerindeki mekânı önceleyen bu tavır oluşturmuştur. Bu doğrultuda yazarın eserleri taranmış, karşılaşılan mekânlar, edebî eserlerdeki kullanım sıklığına bağlı olarak tasnif edilmiş ve bu noktadan hareketle eserlerde mekânın hangi anlam dâireleri çerçevesinde kullanıldığı, kahramanların bakış açılarına göre mekânların ne anlam ifade ettiği ve yazarın eserlerindeki mekân algısı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
	Çalışmamızın giriş kısmında edebî eserlerde mekân kavramı hakkında bilgilere yer verilmiştir. Birinci ve ikinci bölümlerde Cengiz Dağcı'nın hayatı ve sanatına değinilmiş, üçüncü  bölüm ise "iç mekân, dış mekân, memleket mekânları, savaş mekânları, esaret mekânları, sürgünlük mekânları, kutsal mekânlar, gurbet mekânları, açık ve kapalı mekân, kaçış mekânları, mekânları yeniden kurmak" başlıkları ve alt başlıklar hâlinde değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise "mekânın işlevi" hususuna değinilerek yazarın mekân algısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
	Sonuç bölümünde ise, tezle ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. 	
Anahtar Kelimeler: Cengiz Dağcı, Türk Edebiyatı, mekân, eser.

Abstract:
Cengiz Dagci, who is one of the important representatives of Turkish World literature, is a Crimean Turk writer who wrote works such as poetry, novels, stories, essays, reminiscences and dairies.  Dağcı had to leave his homeland after he was taken captive during the Second World War years, and the separation from the mentioned country caused the author to express his lost country in the most beautiful way in almost all his works in the following period and the writer, in fact, struggled to restore his homeland, which he had lost.  Likewise, another sensitivity of the author was to reveal the tragedies the nation witnessed. In order to achieve this desire  Dağcı benefited from the power of art in his poems, he did not use the space as a decor but as a purpose. The author made it his own duty to tell the lost places of his hometown. 
	The starting point of our thesis is this attitude that prioritizes the space in the author's works. For this purpose, the works of the author were scanned, the spaces encountered were classified according to the frequency of use in the literary works, and from this point of view, in what framework of the meaning the space was used, what does the the spaces mean from the point of view of  the heros and the perception of the space in the works of the author were tried to be revealed
	In the introduction chapter of the study, information about the concept of places in literary works is given. İn the first and second chapters, the life and art of Cengiz Dağcı is mentioned and third chapter is written as headings and subheadings such as "indoor, outdoor places, places of hometown, places  of war, places of captivity, places of exile, sacred places, expatriate places,  open and closed places, escape places, rebuilding places". In the fourth chapter, the function of place is mentioned and author's perception of space is tried to be put forward. 
	İn the conclusion part, a general evaluation was made about the thesis.   
Keywords: Cengiz Dağcı, Turkish literature, space, work.