Sistemik sklerozisli hastalarda gözetimli egzersiz programı ile ev egzersiz programının etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of the supervised exercise program and home exercise program in patients with systemic sclerosis
Yazar: HAZAL YAKUT
Danışman: PROF. DR. SEVGİ ÖZALEVLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Dispnea = Dyspnea ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Skleroz = Sclerosis ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı; Sistemik sklerozisli (SSc) hastalarda gözetimli egzersiz programı ile ev egzersiz programının etkilerinin karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Çalışmaya 37 SSc hastası dahil edildi. Hastalar gözetimli egzersiz ve ev egzersizi olmak üzere iki gruba ayrıldı. Gözetimli egzersiz grubunda; fizyoterapist gözetiminde 12 hafta boyunca solunum, kuvvetlendirme ve aerobik egzersizlerden oluşan gözetimli egzersiz programı uygulandı.  Ev egzersizi grubuna ev programı şeklinde postür ve aerobik egzersizlerinden oluşan 12 haftalık egzersiz programı verildi. Tüm hastalar çalışma başlangıcında ve 12 hafta sonrasında solunum fonksiyonları, akciğer difüzyon kapasitesi, solunum kas kuvveti, algılanan dispne şiddeti, egzersiz kapasitesi, periferik kas kuvveti, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeyi açısından değerlendirildi. 
Bulgular: Egzersiz programları sonrası her iki grupta da ekspiratuar kas kuvveti, egzersiz kapasitesi, diz ekstansiyon kuvveti, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde artış ve yorgunluk düzeyinde düşüş görüldü (p<0.05). Ancak gözetimli egzersiz grubu bu belirtilen parametreleri geliştirme açısından ev egzersizi grubuna göre daha üstün bulundu (p<0.05). Egzersiz programları sonrası gözetimli egzersiz grubunda solunum fonksiyonları, inspiratuar kas kuvveti, el kavrama kuvvetinde de başlangıca göre artış ve algılanan dispne şiddetinde düşüş saptandı (p<0.05), ancak ev egzersizi grubunda belirtilen parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). 
Sonuç: Her iki egzersiz programı SSc hastalarının solunum fonksiyonlarını, egzersiz kapasitelerini,  solunum-periferik kas kuvvetlerini ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitelerini geliştirmektedir. Ancak gözetimli egzersiz programı ile elde edilen kazançlar ev egzersizi programına göre daha fazladır. Çalışmamız özellikle gözetimli olmak üzere gözetimli ve ev egzersiz programlarının SSc hastalarının medikal tedavilerine ek olarak uygulanması gerektiğini ve yararlı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Aim: The aim of the study was to compare the effects of the supervised exercise and home exercise program in patients with systemic sclerosis (SSc).
Methods: Thirty-seven SSc patients were included in the study. Patients with SSc were allocated in two groups as supervised and home exercise. Breathing, strengthening and aerobic exercises was performed with a physiotherapist for 12 weeks in the supervised exercise group. Breathing, posture and aerobic exercises was given to the home exercise group as a home program for 12 weeks. All patients were assessed at baseline and 12 weeks later in terms of pulmonary functions, respiratory-peripheral muscle strength, dyspnea severity, exercise capacity, health-related quality of life and fatigue level.
Results: Both groups were showed increase in expiratory muscle strength, exercise capacity, knee extension strength, health-related quality of life and  decrease in fatigue level(p<0.05). The supervised exercise was found superior to the home exercise for improving these parameters (p<0.05). There was increase in pulmonary functions, inspiratory muscle strength, hand grip strength and decrease in the dyspnea severity in the supervised exercise group (p<0.05), but there was no difference in these parameters in the home exercise group (p>0.05).
Conclusion: Both exercise programs improve the pulmonary functions, exercise capacity, respiratory-peripheral muscle strength and health-related quality of life of patients with SSc. However, the gains obtained with a supervised exercise are higher than home exercise program. Our study shows that supervised and home exercise programs are effective and should be applied in addition to the medical treatments of SSc patients.