Alopesi areatada oksidatif stresin hastalık şiddeti, tedavi ve otoimmünite ile ilişkisi
Oxidative stress in alopecia areata and its association with disease severity, treatment and autoimmunity
Yazar: KIARASH ASHRAFI HEIDARLOO
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ADIŞEN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Alopesi = Alopecia ; Alopesi areata = Alopecia areata ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Otoimmünite = Autoimmunity ; Tedavi = Treatment

Özet:
Alopesi areata (AA) vücutta kıllı herhangi bir alanı etkileyen skarsız kıl kaybı ile karakterize bir kıl folikülü hastalığıdır. Etyopatogenezi tam olarak bilinmemekle birlikte başta otoimmün reaksiyonlar olmak üzere genetik yatkınlık, atopik durum, duygusal stres, eser element eksikliği, enfeksiyon ve nörolojik faktörlerin rolü üzerinde durulmaktadır.
Son yıllarda AA'lı hastalarda oksidatif stres parametrelerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan çalışmalarda hem malondialdehit (MDA) ve nitrik oksit (NO) gibi oksidan sistem elemanlarının hem de süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GPx) gibi antioksidan sistemin enzimlerinin doku veya kan düzeylerinde oksidan/antioksidan dengenin bozulduğuna işaret eden veriler saptanmıştır.
Çalışmamızda amacımız MDA, NO, SOD ve GPx plazma düzeylerine bakarak AA hastalığının patogenezinde oksidatif stresin rolünü anlamak, topikal ve sistemik tedavinin oksidatif stres üzerindeki etkisini değerlendirmek, oksidatif stresin hastalık şiddeti ve diğer otoimmün hastalıklarla ilişkisini araştırmaktır.
Çalışmaya AA tanısı almış ve topikal veya sistemik kortikosteroid (KS) tedavi endikasyonu konulmuş her gruba 15 hasta, toplam 30 AA'lı hasta ve kontrol grubuna toplam 26 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Kontrollerden ve tedavi öncesi ve sonrası hastalardan aç karnına alınan venöz kan örneklerinde MDA, NO, SOD ve GPx düzeyleri değerlendirilmiştir. Sonuçlar hem tedavi öncesi ve sonrası gruplar arasında hem de sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır.
Çalışmamızda AA'lı hastalarda NO değerlerinin sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığını (p<0,05), MDA ve SOD değerlerinin ise istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu (p<0,05) saptanmştır. GPx aktivitesi açısından sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. AA şiddeti ve otoimmünite ile oksidatif stres parametreleri arasında herhangi bir ilişki gözlenmemiştir.
Topikal ve sistemik KS tedavi alan hasta gruplarında tedavi sonrası, the Severity of Alopecia Tool (SALT) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma (p<0,05) ile desteklenen klinik iyileşmeye rağmen tedavi öncesi ve sonrası MDA, NO, SOD değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmemiştir. Topikal KS tedavi alan grubunda tedavi sonrasında GPx değerlerinde değişiklik izlenmezken sistemik KS tedavi alan hasta grubunda ise tedavi sonrası GPx değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı artış (p<0,05) izlenmiştir.
Bu veriler AA'da klinik iyileşme sağlayan KS'lerin AA'daki oksidan ve antioksidan sistem belirteçleri üzerinde düzenleyici etkilerinin olmadığını ya da yetersiz kaldığını düşündürmektedir. Bu durum, hastalarımızda tedavi sonrası takip yapılmadığı için kesin bir yorum yapamamakla birlikte, AA'li hastalarda KS tedavisi sonrası izlenen nükslerin bir nedeni olabilir kanaatindeyiz.

Abstract:
Alopecia areata (AA) is a hair follicle disease characterized by non scarring hair loss that affects any site of the body. Etiopathogenesis is unknown, but the focus is particularly on the role of autoimmune reactions, genetic predisposition, atopic status, emotional stress, lack of trace elements, infection and neurological factors.
In recent years, in order to evaluate oxidative stress parameters in tissue or blood of patients with AA, malondialdehyde (MDA) and nitric oxide (NO) as the oxidant system components as well as superoxide dismutase (SOD) and glutathione peroxidase (GPx) enzymes as the antioxidant system components had been researched. The data indicates impaired balance of oxidant/antioxidant functioning.
The aim of our study is to understand the role of oxidative stress in the pathogenesis of AA by looking at plasma levels of MDA, NO, SOD and GPx, assess the effect of topical and systemic treatment on oxidative stress and to investigate its relationship with severity of disease and other autoimmune diseases.
The study included two groups consisted of 15 patients with AA who have indicated topical or systemic corticosteroids (CS) for their treatment, and a control group of 26 healthy subjects. Fasting peripheral venous blood was collected for detecting pre and posttreatment MDA, NO, SOD and GPx levels. The results were compared with each others and the healthy controls.
The level of NO was significantly increased (p<0.05) and the levels of MDA and SOD were significantly decreased in the patient group (p<0.05) compared to healthy controls. Serum level of GPx was statistically insignificant from healthy subjects. No correlation was found between the disease severity, autoimmunity and the oxidtive stress parameters.
Despite signifanct decrease in the Severity of Alopecia Tool (SALT) in both topical and systemic CS treatment groups (p<0.05) there was no significant difference between pre and posttreatment levels of MDA, NO and SOD. The level of GPx was indifferent in topical CS group too while it was significantly increased in systemic CS recieving group (p<0.05).
These data suggest that despite clinical improvement in AA with CS treatment, their regulatory effects on markers of oxidant and antioxidant systems are inadequate or abscent. Without making a definite comment, beacause of the follow-up of our patients have not been done, this may be the reason of recurrence seen in the patients with AA after successful treatment with CS.