Psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma öz-yeterlik algılarının mizah tarzları ve süpervizyon yaşantıları açısından incelenmesi
Investigation of counseling self-efficacy of counselor trainees in terms of humor styles and supervision experience
Yazar: BEGÜM SATICI
Danışman: PROF. DR. AYŞE SİBEL TÜRKÜM
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Mesleki gelişme = Professional development ; Mizah = Humour ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Süpervizyon = Supervision ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma öz-yeterliklerinin mizah tarzları ve süpervizyon yaşantıları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma öz-yeterlikleri;  mizah tarzları, oturum sayıları, süpervizyon niceliğinden (alınan süpervizyon sayısından) duydukları memnuniyet, süpervizyon niteliğinden duydukları memnuniyet, danışan olarak bulundukları psikolojik danışma yaşantısı, kişisel-mesleki gelişim deneyimleri, cinsiyet ve akademik başarı değişkenleri açısından incelenmiştir. Psikolojik danışman adaylarının mizah tarzlarının cinsiyete ve akademik başarıya göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığına da bakılmıştır. Son olarak bu çalışmada psikolojik danışma öz-yeterliklerinin mizah tarzları, oturum sayıları, süpervizyon niceliğinden duyulan memnuniyet, süpervizyon niteliğinden duyulan memnuniyet, danışan olarak bulunulan psikolojik danışma yaşantısı, kişisel-mesleki gelişim deneyimi, cinsiyet ve akademik başarı değişkenleri tarafından yordanması araştırılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubu, 2013-2014 Öğretim Yılında Anadolu Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Mersin Üniversitesi, Osmangazi Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Programlarının son sınıflarında örgün öğrenim gören 285 üniversite öğrencisinden (207 kadın, 79 erkek) oluşmaktadır. Araştırmanın verileri "Psikolojik Danışma Öz-Yeterlik Ölçeği", "Mizah Tarzları Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. 
Araştırmada veri toplama araçları ile elde edilen bilgilerin çözümlenmesinde paket program kullanılmıştır. Verilerin analizi sırasında betimleyici istatistikler, İki Yönlü ANOVA, Tek yönlü ANOVA ve bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunda bağımsız değişken düzeyleri arasında gözlenen farklılıkların kaynağını bulmak için Tukey Çoklu Karşılaştırma testi gerçekleştirilmiştir. Korelasyon katsayısı ve adımsal regresyon analizi de yapılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre mizah düzeyleri yüksek olan psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma öz-yeterliklerinin,  mizah düzeyleri düşük olan psikolojik danışman adaylarına göre anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır.  Oturum sayısına göre psikolojik danışma öz-yeterliği incelendiğinde de oturum sayısı arttıkça psikolojik danışma öz-yeterliğinin de yükseldiği görülmüştür. Süpervizyon niceliğinden duyulan memnuniyet açısından incelendiğinde alınan süpervizyon sayısından duyulan memnuniyet arttıkça psikolojik danışma öz-yeterliğinin de anlamlı derecede yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır. Süpervizyon niteliğinden duyulan memnuniyet arttıkça da psikolojik danışma öz-yeterliğinin anlamlı derecede yükseldiği görülmüştür. Psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma öz-yeterliği ile kişisel-mesleki gelişim deneyimleri arasındaki ilişki de anlamlı bulunmuştur. Danışan olarak bulundukları psikolojik danışma yaşantısı, cinsiyet ve akademik başarı değişkenlerine göre psikolojik danışma öz-yeterlikleri arasında ise anlamlı farklılıklar görülmemektedir. 
Psikolojik danışman adaylarının mizah tarzları cinsiyete ve akademik başarıya göre incelendiğinde ise sadece saldırgan mizah tarzında erkek psikolojik danışman adaylarının lehine anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Erkek psikolojik danışman adaylarının kadın psikolojik danışman adaylarına göre saldırgan mizah tarzını kullanma düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Cinsiyet ve akademik başarıya göre kendini geliştirici, katılımcı ve kendini yıkıcı mizah tarzlarının; akademik başarıya göre ise saldırgan mizah tarzının anlamlı olarak farklılaşmadığı görülmüştür. 
Son olarak süpervizyon niceliğinden duyulan memnuniyetin, mizah tarzlarından kendini geliştirici mizah tarzının ve kişisel-mesleki gelişim deneyiminin psikolojik danışma öz-yeterliğinin anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Diğer taraftan oturum sayısı, süpervizyon niteliğinden duyulan memnuniyet, danışan olarak bulunulan psikolojik danışma yaşantısı, cinsiyet ve akademik başarı değişkenlerinin psikolojik danışma öz-yeterliğini yordamadığı saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study to investigate of humor styles and supervision experience in determining counselor trainees' counseling self-efficacy levels. It was examined whether counselor trainees' counseling self-efficacy levels differ according to number of counseling sessions, satisfaction level of supervision both in terms of quality and quantity, psychological counseling experience as a client, personal and career development, gender and academic achievement (GPA). In addition whether counselor trainees' humor styles levels differ according to gender and GPA. The predictive role of humor styles, number of counseling sessions, satisfaction level of supervision both in terms of quality and quantity, psychological counseling experience as a client, personal and career development, gender and GPA in counseling self-efficacy was also examined. 
The sample of this study was the 285 voluntary senior counselor trainees enrolled in final year students of Department of Guidance and Counseling at seven universities in 2013-2014 academic year in Turkey. Participants were administered a Counselor Activity Self Efficacy Scale, Humor Styles Inventory and Personal Information Form. Data analysis was carried out by descriptive statistics, Two-way ANOVA, One-way ANOVA and independent sample t-test. Before applying statistical techniques, the assumptions of these techniques were investigated. The data were also analyzed by correlation and stepwise regression.
According to results of this study it was determined that counseling self-efficacy of humor with a high level of counselor trainees is significantly higher than the humor with a low level of counselor trainees. It was found that counseling self-efficacy of counselor trainees who has more counseling sessions is significantly higher than the counselor trainees who have few counseling sessions. It was also found counseling self-efficacy of counselor trainees who has higher level of satisfaction with quantity is significantly higher than the counselor trainees who have fewer level of satisfaction with quantity. At the same time counseling self-efficacy of counselor trainees who has higher level of satisfaction with quality is significantly higher than the counselor trainees who have fewer level of satisfaction with quality. It was seen that counseling self-efficacy of counselor trainees significantly with personal and career development. It was determined counseling self-efficacy of counselor trainees do not very significantly in terms of psychological counseling experience as a client, gender and GPA.
It was found that aggressive humor style of male students is significantly higher than female students. Further, results indicated that there is no significant difference in affiliative, self-enhancing and self-defeating humor styles of counselor trainees in terms of gender and GPA.  
According the stepwise regression analysis results, satisfaction with quantity of supervision explained %8 of the total variance of counseling self-efficacy scores of the counselor trainees. Self-enhancing humor was found as the most important predictor of counseling self-efficacy, explaining %5 of the total variance of counseling self-efficacy scores of the total variance. Personal and career development predictor of counselor self-efficacy, explaining %2. On the other hand, number of counseling sessions, satisfaction with quality of supervision, psychological counseling experience as a client, gender and GPA were not found to be significant predictors of counseling self-efficacy.