Tiyatroda transeksüel oyuncunun yeri
The position/situation of transgender actor / actress in performing arts
Yazar: MELİSA İCLAL YAMANARDA
Danışman: PROF. DR. SEMİH ÇELENK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Oyuncu = Actor ; Oyunculuk = Acting ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyuncuları = Theater players ; Transeksüel = Transsexual

Özet:
Yaşamın ve dolayısıyla sanatın her alanı kadın erkek ikiliği ile bezenmiştir. Bu ikilik cinsiyetler arasındaki eşitsizliğin gölgesinde ilerlerken tiyatro tarihinde de aynı biçimde temsil edilmiştir. Erkeğin egemen olduğu ataerkil sistemin bir motifi olan kadının, tiyatro sahnesinde toplumsal cinsiyet eşitliğinden uzak, toplumsal kalıp yargılarla temsil edildiği görülmektedir. Transeksüel kimlikler tiyatroda yer bulmaya çok yakın tarihte başlamıştır.  Çoğunlukla 2013 yılından sonra yazılan oyunlarda trans karakterler görülmektedir. Trans oyuncuların kendi hikayelerini aktarma, tiyatro dünyasına "ben de varım" deme isteği ile de trans oyuncular sahnede varlık göstermektedir. 
	Metinlerin sahnelenmelerinde trans karakterleri biyolojik kadın ve erkek oyuncuların oynadığını görmekteyiz. Seyircinin gerçeklik algısını tamamlamak açısından transeksüel karakteri transeksüel oyuncunun oynaması fikri, üzerine düşünülmesi, tartışılması gereken bir başlıktır. 
	Bu çalışma sonucunda trans karakter barındıran 22 metnin varlığı tespit edilmiş ve incelenmiş, aktif olarak oyunculuk hayatlarına devam eden 5 trans oyuncuyla; Denise TÜRKKAN, Esmeray, Seyhan ARMAN, Berk İNAN, Mert KÜÇÜLMEZ ile görüşmeler yapılmıştır. Trans oyuncuların hangi cinsiyet kimliğindeki rolleri oynamaları doğru olacaktır sorusu ile harmanlanan çalışmada farklı açılardan bakış geliştirmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Every field of life and therefore of art is composed of duality of woman and man. The duality while proceeding in the shadow of inequality between gender, it is represented in the same form in the history of theater.  It is seen that the woman as a part of the male-dominant, patriarchal system, has appeared on the theatre stage in social gender inequality, under the influence of typical judgments of society. Transgender identities have recently taken a place in theatre. The transgender characters have been figured in theater with the plays written mostly after 2013. The transgender actors have carried their presence on the stage with the aim of narrating their own stories and of stating "I exist, too." to the theatre world.
It is seen that the transgender characters in the script have been acted on the stage by biologically female and male actors. The idea of acting the transgender character by a transgender actor is a topic to think about and to discuss in terms of a complete reality perception of audience.
In consequence of this study, 22 scripts which contain transgender characters have been determined and examined; 5 transgender actors, Denise TÜRKKAN, Esmeray, Seyhan ARMAN, Berk İNAN, Mert KÜÇÜLMEZ have been interviewed. It is aimed to enhance different point views with this study, which has been coalesced with the question of which gender identical roles should be acted by transgender actors.