İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik kaygıları ile matematik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve matematik kaygısını oluşturan etmenlerin belirlenmesi
Mathematics anxiety of primary school 4th grade students examining the relationship between mathematics achievements and determining the factors that cause math anxiety
Yazar: YAKUP BOSTANCI
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK İLHAN BEYAZTAŞ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Kaygı = Anxiety ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik kaygıları ile Matematik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve matematik kaygısını oluşturan etmenlerin belirlenmesidir. Yapılan çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında Erzincan ili Merkez ilçesindeki 14 okulda öğrenim görmekte olan 636 dördüncü sınıf öğrencisi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler için belirlenen 27 öğrenciden oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Matematik Kaygısı Ölçeği" ve "Matematik Kaygısı Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde; betimsel istatistikler, çok değişkenli varyans analizi (MANOVA), ikili karşılaştırma tekniklerinden LSD testi istatistikleri, pearson moment çarpım korelasyonu, çoklu doğrusal regresyon analizi ve içerik analizi kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada başarı notları için karne notlarından faydalanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular aşağıda özetlenmektedir.	
1. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı sınav boyutuna ait puanlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın matematik kaygısı ders boyutuna ait puanların ise düşük olduğu görülmüştür.
2. Yüksek, orta ve alt sosyoekonomik düzeydeki ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı sınav boyutu ait puanlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın matematik kaygısı ders boyutuna ait puanlarının ise düşük olduğu görülmüştür.
3. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin cinsiyet değişkeni açısından matematik kaygısına ait puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin cinsiyet değişkeni açısından matematik kaygısı öz yeterlilik boyutu, matematik kaygısı ders boyutu ve matematik kaygısı sınav boyutuna ait puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. 
4. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygı düzeyleri ile Matematik ders başarıları arasında negatif yönde bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Buna ek olarak ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı öz yeterlilik boyutu ve matematik kaygısı ders boyutu Matematik ders başarıları arasında anlamlı düzeyde bir ilişkinin olduğu buna karşın matematik kaygısı sınav boyutu ile Matematik ders başarısı arasında anlamlı düzeyde bir ilişkinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
5. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygı düzeyleri Matematik ders başarılarını yordamakta olduğu görülmüştür. Buna ek olarak ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı ders boyutu ve matematik kaygısı sınav boyutunun ise Matematik ders başarılarını yordamakta olduğu görülmüştür. Buna karşın ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı öz yeterlilik boyutu Matematik ders başarısını yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin anne ve baba eğitim düzeyi değişkeni açısından matematik kaygı düzeylerine ait puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır.
7. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısını oluşturan etmenlerin; öğretmen kaynaklı, öğrenci kaynaklı, aile ve arkadaş kaynaklı, ders kaynaklı ve sınav kaynaklı olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Akademik Başarı, Kaygı, Matematik

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between mathematics anxiety and mathematics achievement of 4th grade students and to determine the factors that cause math anxiety. Mixed method was used in the study. The sample of the study consisted of 636 fourth grade students and 27 students for semi-structured interviews in 14 schools in Erzincan Province in 2018-2019 academic year. The data of the study were collected through the "Mathematics Anxiety Scale" and "Mathematics Anxiety Semi-Structured Interview Form" developed by the researcher. In the analysis of the data obtained within the scope of the research; descriptive statistics, multivariate variance analysis (MANOVA), LSD test statistics, binary comparison techniques, pearson moment product correlation, multiple linear regression analysis and content analysis were used.
The findings of the research are summarized as follows;
1. Primary school fourth grade students have high scores on math exam anxiety. On the other hand, it was observed that the scores of mathematics lesson size anxiety were low.
2. It was determined that the fourth, middle, and lower socioeconomic grade primary school students' scores of mathematics exam anxiety were high. On the other hand, it was observed that the scores of mathematics lesson size anxiety were low
3. It is concluded that there is no significant difference between the mean scores of math anxiety in terms of gender variable of fourth grade students in primary school. It was observed that there was no significant difference between the mean scores of mathematics self-efficacy dimension anxiety, mathematics lesson size anxiety and mathematics exam size anxiety in terms of gender variable of primary school fourth grade students.
4. It has been observed that there is a negative relationship between mathematics anxiety levels and mathematics achievement levels of fourth grade students in primary school. In addition, it was concluded that there was a significant relationship between mathematics self-efficacy dimension anxiety and mathematics class size anxiety and mathematics course achievement, but there was no significant relationship between mathematics exam size anxiety and Mathematics course success.
5. It has been observed that the elementary school fourth grade math anxiety levels and Mathematics lesson successes are predicted. In addition, it was seen that fourth grade students of primary school predicted math course size anxiety and math exam size anxiety. On the other hand, it was concluded that elementary school fourth grade students' anxiety of mathematics self-efficacy did not predict the success of mathematics lesson.
6. A significant difference was found between the mean scores of mathematics anxiety levels in terms of mother / father education level variable of fourth grade students in primary school.
7. The factors that cause math anxiety of fourth grade students in primary school; teachers, students, family and friends, lessons and exams.

Key Words: Academic Success, Anxiety, Mathematics