Kentsel yoksulluk ve İzmit'te yoksulluk yansımaları
Urban poverty and poverty reflections in İzmit
Yazar: HÜNER KULE
Danışman: DOÇ. DR. EMRE BAĞCE
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Göçler = Migrations ; Kocaeli-İzmit = Kocaeli-İzmit ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
İnsan onuruna yaraşır bir düzeyin altında, maddi yönden yetersiz olma durumu olarak tanımlanabilecek yoksulluk; salt ekonomik verilere dayandırılmamakta, bunun yanı sıra bir takım sosyal ve kültürel gereksinimlerim de karşılanamaması durumu olarak değerlendirilmektedir. Özellikle kentsel bölgelerde bu tür gereksinimlerin karşılanamaması, maddi kısıtlılıklar olmasa da, kentlileşme sürecini de derinden etkilemektedir.Yoksulluğun en belirgin nedeni olarak, gelir dağılımının adaletsizliği görülmektedir. Tüm azgelişmiş ülkelerde genel görünüm yoksulluk iken; gelişme yolundaki ve gelişmiş ülkelerdeki yoksulluk, gelir dağılımının adil olmayışından ve bölgeler arası farklılıklardan doğmaktadır. Öte yandan ekonomik krizler, doğal afetler, göçler, savaşlar, küreselleşme ve yapısal uyum programlarının getirdiği kısıtlamalar hem yoksulluğun şiddetini artırmakta hem de yeni yoksullar oluşturmaktadır.2000 yılı verilerine göre, dünya nüfusunun yaklaşık beşte biri yoksuldur ve yoksulların yarısı azgelişmiş ülkelerde toplanmaktadır. Sağlıklı içme suyuna erişemeyen nüfus sayısı yaklaşık bir milyar, temel halk sağlığı hizmetlerinden yararlanamayanların sayısı yaklaşık 2.5 milyar, yeterince beslenemeyenlerin sayısı ise yaklaşık 900 milyondur. Oysa çağımız bilgi çağıdır. İnsan mutluluğu ve insanın onurlu yaşaması için gerekli koşulların sağlanması ana amaçtır. Zengin ülkeler bu yolda çalışmalar yaparken, bir yandan da yoksul ülkelerdeki ucuz emeği ve hammaddeyi sömürmeye devam etmektedirler. Yardım programları düzenlerken bile, yoksulluğu kökten yok edecek çözümlerden çok geçici ve günlük çözümlere yönelmekte, siyasi kaygılarını ön plana çıkartmaktadırlar.Azgelişmişlerin mutlak yazgısı olan yoksulluk, gelişmiş ülkeleri tehdit etmediği sürece azgelişmişlerin kendi problemleri olarak kabul edilmiştir. Ne zaman ki; göçlerle, küreselleşmeyle, savaşlarla gelişmiş ülkeleri tehdit eder duruma gelmiştir, gelişmiş ülkelerde konuya dikkatlerini çevirmişlerdir. Artık kendi ülkeleri de, modern kentleri de yoksulluğun etkisi altındadır. Bu nedenle yoksullukla mücadeleye yönelik çalışmalar uluslararası boyut kazanmıştır.Türkiye'de ise yoksulluğun temel nedeni dengesiz gelir dağılımıdır. Bunu güçlendiren diğer nedenler ise, bölgesel farklılıklar, plansız sanayileşme ve nüfusun hızlı artışıdır. Özelleştirmelerin, ekonomik krizlerin, doğal afetlerin ve uluslar arası finans kuruluşlarının ağır koşullu programlarının, yoksulluğun artması ve derinleşmesi üzerinde etkisi de azımsanmayacak ölçüde olmuştur. Özellikle istihdamın yetersizliği, eğitimsiz nüfusun kaliteli işgücü gereksinimini karşılayamaması, tarımsal faaliyetlerin terk edilmesi ve kentlere yığılma, bireyleri sosyal güvenceden de yoksun bırakmıştır. İşverenlerin de çıkarına gelen bu durumda emek ucuzlamış, sosyal güvencesiz kadın ve çocuk işçi sayısı artmıştır. Marjinal işlerde çalışanların sayısı da her geçen gün artış eğilimi göstermiştir.Yoksullukla mücadelede devlet hiçbir zaman yeterli olamamıştır. Bu konuda var olan büyük boşluğu, bireylerin kendi çalışmalarına terk etmiştir. Yoksullukla mücadele, bazı sivil toplum kuruluşlarının, dernek ve grupların bu konudaki çalışmaları ile özel televizyon kanallarındaki programlarla sürdürülmektedir. Çalışmalardan olumlu sonuçlar elde ediliyorsa da, güçlerin dağılmış olması, yoksulların bu organizasyonlara erişebilme olanaklarının zayıflığı, yoksullarla ilgili sağlıklı bir envanterin bulunmaması, çalışmaların başarısını engellemektedir. Öte yandan yapılan yardımların siyasi kaygılar taşıdığı da gözlemlenmektedir. Her grup, hem yardım niteliğini hem yoksul kitleyi kendi siyasi görüşü paralelinde seçmektedir. Bu da ülke genel ve yerel siyasi hayatında etkili olmaktadır.

Abstract:
Poverty that may be defined as being material and financial insufficiency lower than the level appropriate to the human honor is not based on only economical data, but also considered as to be the fact of that some social and cultural requirements can not be met. Particularly, in the urban areas, the fact of that such requirements can not be met has an impact on the urbanization process deeply even material restrictions are available.It is considered that the inequity is the most distinguished reason of poverty. In all underdeveloped countries the general panorama was absolute poverty while the poverty in the developing and developed countries is resulted from inequity of income distribution and from the differences among the regions. On the other hand, the economical crisis, natural disasters, migration, wars, globalization, and the restrictions caused by structural adaptation programs both increase the severity of poverty and create new poor people.According to the data from 2000, about one fifth of the world population lives under poverty and the half of poor people is originated form underdeveloped countries. The population which can not obtain healthy potable water reaches about 1 billion people, those who can not utilize the basic public health care service reaches about 2.5 billion people and the number of those who can not have sufficient nutrition is about 900 million. Nevertheless we are in knowledge age. It is the main purpose to provide the conditions necessary for happiness and honored living of the human. The rich countries carry out some works thereon, while they continue to exploit the cheap labor and raw materials in the poor countries too. Even they were arranging aid programs, they are directed to the temporary and daily solutions rather than radical ones, which will eliminate poverty fundamentally, and they give priority to their political concern.Poverty, which is the absolute destiny of the underdeveloped countries has been considered the own problem of the underdeveloped countries unless it does not constitute a threat for the developed countries. Whenever it has become a threat for the developed countries with migrations, globalization, wars, they have started to pay attention to this concern too. Now, their countries and modern cities are under adverse effect of poverty. For this reason, works carried out on struggle with poverty have had an international dimension.In Turkey the basic reason of poverty is the unbalanced income distribution. Other reasons are the regional differences, unplanned urbanization and rapid population increase. Privatization, economical crisis, natural disasters and the heavy conditioned programs of international finance institutions have also considerable impact on increase and deepening of poverty. Particularly due to lack of employment, the fact of that the uneducated population can not meet he requirement of qualified labor, abandoning the agricultural activities and accumulation in the cities have deprived the individuals of social security. In such a case, which is in favor of the employers, the workforce has cheapened and the number of women and children without having social security has increased. The number of those who have been working in marginal works has increased day by day.The state has never been capable to struggle with poverty. The big gap to this end has been filled by the individuals own activities. With the works and activities of same non-governmental organizations and of save groups and associations, the struggle against poverty is continued. Although some achievements are obtained, the facts of that the forces are speeded out, the inability of poor people to access to such organizations and unavailability of a sound inventory regarding poor people are impeding the success of the works. On the other hand, it is noted that the aids made had political concern. Each groups has selected the quality of the aid and the poor people in parallel to its own political thought which has impact on the general and local political life of the country.