İlköğretim çağındaki çocukların ebeveynlerinin çocuklarına yönelik akılcı ilaç kullanım durumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of rational medication use by parents for their children in primary school age
Yazar: İLAYDA KARAÇAY
Danışman: PROF. DR. TURAN SET
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bilinçsiz ve yanlış ilaç kullanımı toplum sağlığını etkileyen en önemli sorunlardandır. Hastaların hekime danışmadan, eski deneyimleri, internet, tanıdık tavsiyeleri, diğer sağlık çalışanları veya medya kanalı aracılığı ile denetimsiz ilaç kullanmaları ve tedaviyi tamamlamadan bırakmaları bize akılcı ilaç kullanımına gerekli önemin verilmediğini göstermektedir. Çocuklarda akılcı ilaç kullanımı konusunda ebeveynlerin tutumları oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı çocuklarından birincil derecede sorumlu olan ebeveynlerin çocuklarının hastalıklarında akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarının belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki çalışmamız Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniği'nde ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı Ortahisar Beşirli 51 No' lu Eğitim Aile Hekimliği Birimi'nde Mayıs 2024 ile Temmuz 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza ilköğretim çağında (6-14 yaş aralığında) çocuğu bulunun 384 ebeveyn dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında sosyodemografik bilgiler anketi ve Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Anket formları yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda 242'si anne (%63) ve 142'si baba (%37) olan toplam 384 katılımcının yaş ortalaması 39,1±6,6 yıl idi. Ebeveynlerin AİKYETÖ toplam puan ortalaması 173,5±16,6, Doğru ve Bilinçli Kullanım alt boyut puan ortalaması 132±11,8, Etkili ve Güvenli Kullanım alt boyut puan ortalaması 41,4±8 olarak bulundu. Cinsiyet, yaşanılan yer, eğitim durumu, meslek, reçetesiz ilaç kullanım durumu ile ölçek puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamıza katılan ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımı tutum düzeyleri olumlu olmakla birlikte reçetesiz ilaç kullanım oranı (%76,8) yüksektir. Çocuklarda akılcı ilaç kullanımı konusunda ebeveynlerin bilgilendirme çalışmalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.        

Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, Ebeveyn, Tutum.

Abstract:
Aim: Unconscious and incorrect drug use is one of the most important problems affecting public health. Patients using drugs without consulting a doctor, through their past experiences, the internet, recommendations from acquaintances, other health workers or media channels, and quitting treatment without completing it, show us that the necessary importance is not given to rational drug use. Parents' attitudes on rational drug use in children are very important. The aim of this study is to determine the attitudes of parents, who are primarily responsible for their children, towards rational drug use in their children's illnesses.
Method: Our descriptive study was conducted at the Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Family Medicine Polyclinic and the Ortahisar Beşirli 51st Education Family Medicine Unit affiliated with the Karadeniz Technical University Department of Family Medicine between May 2024 and July 2024. 384 parents with primary school children (6-14 years old) were included in our study. Sociodemographic information questionnaire and Parental Attitude Scale Towards Rational Drug Use were used to collect data. The survey forms were applied using the face-to-face interview technique.
Results: The mean age of a total of 384 participants, 242 mothers (63%) and 142 fathers (37%), was 39.1±6.6 years. The mean total score of the parents was 173.5±16.6, the mean score of the Correct and Conscious Use subscale was 132±11.8, and the mean score of the Effective and Safe Use subscale was 41.4±8. The difference between the mean scale scores and gender, place of residence, educational status, occupation, over-the-counter drug use status was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: Although the parents who participated in our study had positive attitudes towards rational drug use, the rate of non-prescription drug use was high (76.8%). It is recommended that parental information activities regarding rational drug use in children be expanded.
Keyword: Rational drug use, Parents, Attitude.