Postmenopozal kadınlarda osteosarkopeni sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of prevalence and risk factors of osteosarcopenia among postmenopausal women
Yazar: BULIANA HAMAD
Danışman: PROF. DR. SİBEL BAŞARAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: El kavrama kuvveti = Hand grip strength ; Kadınlar = Women ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Menopoz = Menopause ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
Postmenopozal kadınlarda osteosarkopeni sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Amaç: Postmenopozal kadınlarda osteosarkopeni (OSP) sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi.
Materyal-metod: Nisan 2018-Eylül 2018 tarihleri arasında osteoporoz kliniğine başvuran 710 postmenopozal kadın hastadan çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 150 hasta değerlendirildi. Hastaların demografik verileri, FRAX kırık riski ve OSP risk faktörleri sorgulandı. DXA ile ölçülen vücut kompozisyonu ve kemik mineral yoğunluğu, el sıkma gücü (ESG) (Jamar) ve fiziksel performans testleri kaydedildi. Sarkopeni (SP) tanısı Avrupa Sarkopeni Çalışma Grubu (EWGSOP) kriterlerine göre, osteopeni/osteoporoz (OP) tanısı WHO kriterlerine göre kondu.
Bulgular: Hastalarımızın %68'i (n=102) sarkopenik, %60'ı (n=90) osteopenikti. SP/OP olmayan 10 hasta analize dahil edilmedi ve ileri analizler 140 hasta üzerinden yapıldı. Hastalarımızın yaş ortalamaları 64,14(8,9) ve BMI 30,02(5,1) idi. FRAX kırık riski 8,94(7,1) olarak hesaplandı. Lomber T skoru -2,19(1,12), iskelet kas indeksi (SMI) 4,98(0,7) idi. Hastalarımızın %64,2'sinde (n=90) OSP mevcuttu. OSP risk faktörleri arasında yetersiz protein alımı, yetersiz Ca alımı ve düşük fiziksel aktivite yüksek oranda bulundu. Hasta grubumuzun verileri OSP, sadece SP ve sadece OP gruplarına göre analiz edildiğinde, OSP grubunun daha ileri yaşta olduğu, BMI, SMI, ESG ve fiziksel performans değerlerinin daha düşük olduğu bulundu. ESG'nin OSP açısından belirleyici olduğu ve bu değerdeki her 1 birimlik düşüşün, OSP olma riskini 1,162 kat arttırdığı bulundu.
Sonuç: Postmenopozal kadınlarda OSP prevalansı yüksek olarak bulundu. Osteoporotik hastaların değerlendirilmesinde OSP açısından farkındalığının artması, basit bir tarama yöntemi olarak ESG'nin kullanılması ve sarkopeni tedavisinin (egzersiz, nutrisyonel tedavi ve farmakolojik tedaviler gibi) osteoporozun önlenmesi ve tedavisinde önemli bir bileşen olarak dikkate alınması önerilir.
Anahtar kelimeler: El sıkma gücü, Osteopeni, Osteosarkopeni, Postmenopozal osteoporoz, Sarkopeni

Abstract:
Evaluation of prevalence and risk factors of osteosarcopenia among postmenopausal women
Aim: To evaluate the prevalence and risk factors of osteosarcopenia (OSP) among postmenopausal women.
Material-method: Between April 2018-September 2018 a total of 710 postmenopausal women attended to the osteoporosis outpatient clinic was evaluated in terms of eligibility. Among them 150 patients who met the inclusion criteria were included. Patients' demographic data, FRAX fracture risk and OSP risk factors were questioned. Body composition and bone mineral density measured by DXA, handgrip strength (HGS) (Jamar), and physical performance test results were recorded. Sarcopenia (SP) was diagnosed in accordance with the European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP) criteria, whereas osteopenia/osteoporosis (OP) was diagnosed according to WHO criteria.
Results: Among the patients, 68 % (n=102) and 60 % (n=90) were found to be sarcopenic and osteopenic, respectively. Patients who did not have SP/OP (n=10) were not included in further analysis and finally 140 patients were evaluated. The mean age of the patients was 64,14(8,9) and BMI 30,02(5,1). FRAX major osteoporotic fracture risk was calculated as 8,94(7,1). Lumbar T score was -2,19(1,12) and skeletal muscle index (SMI) was 4,98(0,7). The prevalence of OSP was 64,2% (n=90). Among the risk factors of OSP; insufficient protein intake, insufficient Ca intake and low Physical activity level were at a high rate. When further analysis was done according to the presence of OSP, SP-only and OP-only; OSP group revealed older age and lower BMI, SMI, HGS and physical performance test results. The HGS was found to be a determinant of OSP and each 1-unit decrease in HGS increased the OSP risk of 1,162 times.
Conclusion: The prevalence of OSP was found to be high in postmenopausal women. According to the results, it is recommended to increase the awareness of OSP while managing osteoporotic patients, to use handgrip strength as a simple screening method, and to consider sarcopenia treatment (exercise, nutritional treatment, pharmacological treatment, etc) as an important component of osteoporosis prevention and treatment.
Keywords: Handgrip strength, osteopenia, osteosarcopenia, postmenopausal osteoporosis, sarcopenia