Diyarbakır ekolojik koşullarında farklı ekim zamanı uygulamalarının bazı soya fasulyesi (Glycine max (L.) Merrill) çeşitlerinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality properties in some soybean (Glycine max (L.) Merrill) cultivars under different sowing times in diyarbakir ecological conditions
Yazar: MEHMET BARİŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT TUNÇTÜRK ; PROF. DR. TAHSİN SÖĞÜT
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekim = Sowing ; Kalite özellikleri = Quality properties ; Soya fasulyesi = Soybean ; Verim = Yield

Özet:
Bu araştırma, 2014 yılında Diyarbakır ekolojik koşullarında farklı ekim zamanı uygulamalarının bazı soya fasulyesi çeşitlerinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışma Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada dört değişik soya çeşidi (Atakişi, Arısoy, Blaze, Nazlıcan) beş faklı ekim zamanında (1 Mayıs, 20 Mayıs, 10 Haziran, 25 Haziran, 5 Temmuz) denemeye alınmıştır. Denemede bazı fenolojik, argonomik ve kalite özellikleri incelenmiştir.
Araştırma sonucunda en yüksek tohum verimi (2660.3 kg/ha) Arısoy soya çeşidinin 5 Temmuz tarihindeki ekiminden elde edilmiştir. Araştırmada en yüksek yağ oranı ekim zamanı uygulamalarına göre % 22.73 ile 5 Temmuz uygulamasından, çeşitler dikkate alındığında en yüksek yağ oranı (% 22.42) Atakişi çeşidinde tespit edilmiştir. Ekim zamanı uygulamalarına göre en yüksek oleik asit oranı (% 30.48) 1 Mayıs, en yüksek linoleik asit oranı (% 44.76) 25 Haziran ekimlerinden elde edilmiştir. Denemeye alınan çeşitlere göre en yüksek oleik asiti oranı (% 30.24) Arısoy çeşidinden, en yüksek linoleik asiti oranı ise (%  44.08) Atakişi çeşidinden elde edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine yield and quality properties of some soybean cultivars under different sowing times in Diyarbakır ecological conditions in 2014. Field trial were designed in Completely Randomized Block Design with three replicates at experimental fields of Dicle University, Agricultural Faculty, Field Crops Department. Four different soybean cultivars (Atakişi, Arısoy, Blaze and Nazlıcan) and five different sowing times (May 01, May 20, June 10, June 25 and July 05) were the experimental factors. In this work, some phenological, agronomical and quality parameters of soybean were investigated. 
According to results, the highest seed yield (2660.3 kh/ha) was obtained from Arısoy soybean cultivar sown in July 05. Regarding sowing times, the highest seed fatty oil content (22.73 %) resulted in July 05 sowing times, and Atakisi soybean cultivar gave the highest seed fatty oil content (22.42 %) when different cultivars were compared. As the highest oleic acid content (30.48 %) was determined in May 01 sowing time, June 25 sowing time gave the highest linoleic acid content (44.76 %). When the soybean cultivars compared, the highest oleic acid content (30.24 %) was in Arısoy and the highest linoleic acid (44.08 %) was in Atakisi.