Çoklu gösterimlere dayalı ortaokul 7. sınıf elektrik devreleri ünitesi öğretiminin öğrencilerin kavramsal anlamalarına, fen bilimleri dersi motivasyonlarına, özyeterliklerine ve üstbilişsel farkındalıklarına etkisi
The effect of multi-representation-based secondary school 7th grade electric circuits unit teaching on students' conceptual understanding, science lesson motivation, self-efficacy and metacognitive awareness
Yazar: OSMAN EFE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SABRİ KOCAKÜLAH
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada çoklu gösterimlere dayalı 7. Sınıf elektrik devreleri öğretiminin
öğrencilerin kavramsal anlamalarına, motivasyonlarına, özyeterliklerine ve üstbilişsel
farkındalıklarına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim
öğretim yılı, Manisa ili Akhisar ilçesindeki iki ortaokulda öğrenim gören 70 ortaokul
7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın tasarımında, nitel ve nicel verilerin
birleştirildiği karma bir yöntem seçilmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları, elektrik
devreleri kavram testi, görüşme formu, transfer testi, motivasyon testi, özyeterlik testi,
üstbilişsel farkındalık testi ve hazırbulunuşluk testinden oluşmaktadır. Kavram testi,
yarı yapılandırılmış görüşme testi ve transfer testi araştırmacı tarafından
geliştirilmiştir. Hazırbulunuşluk testi sonucunda eş kabul edilen deney ve kontrol
grupları oluşturulmuştur. Kavram testi, motivasyon testi, özyeterlik testi ve üstbilişsel
farkındalık testi her iki gruba da ön test-son test olarak uygulanmıştır. Deney grubu
olarak araştırmacının görev yaptığı ortaokulda çoklu gösterimlere dayalı olarak
tasarlanan öğretim uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda çoklu gösterimlerle zenginleştirilmiş öğretim sonrası deney
grubu öğrencilerindeki kavram testi frekanslarında kontrol grubuna göre olumlu yönde
artış görülmüştür. Öğrencilerin üst bilişsel farkındalıkları iki grupta uygulanan
öğretimlerin etkisi incelendiğinde kontrol grubunda farklılık çıkmamasına karşın
deney grubunda öğrencilerin üst biliş ölçeği puanlarında ön test ve son test puanları
arasında anlamlı fark bulunmuştur. Ancak motivasyon ve özyeterlik testlerinde her iki
grupta da ön test-son test arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Yarı yapılandırılmış
görüşme yapılan deney grubu öğrencileri öğretimden olumlu yönde etkilendiklerini
belirtmişlerdir. Bunun yanında deney ve kontrol gruplarından üçer öğrenciye yapılan
transfer testi sonucunda farklı gösterimler arasında transfer becerilerinde deney grubu
öğrencilerinin kontrol grubu öğrencilerinden çok daha iyi oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
This study examined the effect of multiple representations-based 7th grade electric circuits
teaching on students' conceptual understanding, motivation, self-efficacy and
metacognitive awareness. The sample of the study consisted of 70 middle school 7th grade
students who were studying in two middle schools in Akhisar district of Manisa province
in the 2021-2022 academic year. A mixed method that combined qualitative and
quantitative data was chosen for the design of the study. The data collection tools of the
study were electric circuits concept test, interview form, transfer test, motivation test, selfefficacy test, metacognitive awareness test and readiness test. The concept test, semistructured interview test and transfer test were developed by the researcher. Experimental
and control groups that were considered equal according to the readiness test results were
formed. The concept test, motivation test, self-efficacy test and metacognitive awareness
test were applied as pretest-posttest to both groups. The teaching designed based on
multiple representations was implemented in the middle school where the researcher
worked as the experimental group.
The research findings revealed a positive increase in the frequency of concept test scores
for the experimental group students after the instruction enriched with multiple
representations compared to the control group. When the effects of the instructional
interventions on students' metacognitive awareness were examined, no differences were
found in the control group, whereas a significant difference was found in the experimental
group between the pre-test and post-test scores on the metacognitive awareness scale.
However, no significant differences were found in motivation and self-efficacy tests
between the pre-test and post-test scores in both groups. The experimental group students
who participated in the semi-structured interviews expressed that they were positively
influenced by the instruction. Additionally, the transfer test conducted with three students
from each experimental and control group revealed that the experimental group students
performed significantly better in transfer skills between different representations compared
to the control group students.