Kanser hastaları ve hasta yakınlarının depresyon, umutsuzluk ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of level of depression, anxiety and hopelesness in cancer patients and their relatives
Yazar: AHMET ALACACIOĞLU
Danışman: PROF. AHMET UĞUR YILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Kanser, hastaya ait kisisel bir deneyim olmakla birlikte ayrıca hasta ailesi gibi farklıtarafları ve onların psikolojik etkilenmelerini, maddi ve manevi zorlanma noktalarını bir arayagetiren bir saglık sürecidir.Bu arastırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde kemoterapi alan330 kanser hastası ve 330 hasta yakını degerlendirildi. Hastalarda erkek / kadın oranı 153 /177, hasta yakınlarında 142 / 188 idi. Hastaların yas ortalaması 53,0 iken hasta yakınlarının45,2'ydi.Kanser hasta ve hasta yakınlarının ruhsal durumlarını degerlendirmek için yaygınkabul gören ve Türkçe çevirileri geçerli hale getirilmis üç ölçek [Beck depresyon, Beckumutsuzluk ve STAI (Sürekli Kaygı Envanteri )] kullanıldı. Bu ölçeklere verilen yanıtlarınsonuçları degerlendirildiginde hastaların Beck depresyon ölçegine göre 96'sında (%29,1) ortaderecede, 60'ında (%18,2) ciddi olmak üzere toplam 156'sında (%47,3) depresyon mevcutoldugu, hasta yakınlarının ise 71'inde (%21,5) orta derecede 24'ünde (%7,3) ciddi derecedeolmak üzere toplam 95'inde (% 28,8) depresyon bulundugu saptandı. Umutsuzluk açısındankarsılastırıldıgında Beck umutsuzluk ölçegi ile 0-63 arası puanlandırma yapıldıgındahastalarda ortalama deger 5,92, hasta yakınlarında ise 5,11 olarak bulundu. Aralarındaki farkistatistiksel anlamlı olsa da degerlerin birbirine yakın oldugu gözlendi. Anksiyete durumlarıSTAI ile ölçüldügünde hastalardaki ortalama skor hasta yakınlarından istatistiksel olarakanlamlı yüksek olsa da degerler oldukça birbirine yakın bulundu (44,9 vs 43,2).Depresyon ve anksiyete düzeylerini etkileyen faktörler açısından bakıldıgında,kadınlarda, düsük ekonomik ve düsük egitim düzeyine sahip olanlarda, tanı süresi 6 aydanuzun olanlarda, ileri evre ve nüks hastalıgı olanlarda anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Ayrıcahastalık hakkında bilgi sahibi olmanın hastalarda depresyon düzeylerini düsürdügü gözlendi.Kanser, tanı sürecinden baslayan tedavi ve palyatif dönemi içeren her asamasındahasta ve hasta yakınlarında duygusal etkilenme ve bunun sonucunda gelisen psikolojikbozukluklar (depresyon, anksiyete) yaratır. Bu nedenle hastalıgın her evresinde hasta ve hastayakınlarına psikososyal destek verilmesi gerekmektedir. Ayrıca hastaların hastalıklarıkonusunda bilgilendirilmelerinin depresyon düzeylerini anlamlı derece düsürdügüsaptanmıstır.

Abstract:
Cancer is a clinical entity that affects not only the patient?s life but also the life ofpatient?s family creating emotional strains.Three hundreds thirty cancer patients who applied to Dokuz Eylul University Facultyof Medicine Oncology Deparment and three hundreds thirty relatives of these patients wereenrolled in this study. Male and female ratio (M / F) of the patients was 153 / 177 with a meanage of 53 years and the M / F of the relatives was 142 / 188 with a mean age of 45.2 years.To determine the psychological status of the patients and their relatives, threeinstruments (Beck depression, Beck hopelessness and state-trait anxiety inventory (STAI))which are translated and validated in Turkish language, were used. Ninety-six (29.1 %)patients were found to have mild, 60 (18,2 %) patients were found to have severe depressionmood. Seventy-one (21,5 %) relatives had mild, 24 (7.3 %) relatives had severe depression(totally 95 (28.8 %) relatives were depressive) according to Beck depression scale. When weevaluated them by Beck hopelessness scale (including 0-63 points), we found that the meanvalue was 5.92 points in patients, 5.11 points in the relatives. There was a small, butstatistically significant difference between two groups. Anxiety evaluation was made bySTAI. There was also a statistical difference between two groups by STAI scale (patients:44.9 vs. relatives: 43.2).The depression and anxiety levels were found higher in women, in people with lowsocio-economic level, having a time interval longer than 6 months from the diagnosis, havingrelapsing disease. Awareness of the nature of the disease was lowering the depression level inthe patients.In conclusion, cancer creates psychiatric problems (depression, anxiety) and emotionaldisturbances in every stage of the disease containing diagnosis, treatment and palliativetherapy periods in the patients and their relatives. Care should be paid to cancer patients inorder to diagnose and treat their psychiatric disorders and sufficient information about theirdisease should be given.