Hükümlü ve tutuklularda madde kullanımı ile suç türü ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler
Relations between prisoners? substance use, types of crimes and psychological symptoms
Yazar: NALAN PEKER
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR TUTAREL KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Suç = Crime

Özet:
Bu araştırmanın amacı, hükümlü ve tutukluların suç davranışları, madde kullanımı ile psikopati ve diğer bazı psikolojik belirtileri arasındaki olası ilişkileri araştırmaktır.Araştırmada hükümlü ve tutukluların çeşitli özellikleri hakkında bilgi toplayabilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Toplama Aracı, psikolojik belirtilerin saptanabilmesi için Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve kişilik bozukluklarından psikopatinin tespiti için de Levenson Psikopati Ölçeği (LSRP) kullanılmıştır.Araştırma kapsamında, Denizli D Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan toplam 226 tutuklu ve hükümlüye ölçekler uygulanmıştır. Araştırmada madde kullanımı ve suç türü değişkenlerine göre ayrılan grupların söz konusu ölçek puan ortalamaları arasındaki farklılığın önemli olup olmadığını göstermek için çift yönlü varyans analizi; bağımsız değişkenlerin (demografik değişkenler, suç ile ilgili değişkenler ve ölçeklerin toplam puanları) bağımlı değişkeni (madde kullanımı) yordayıp yordamadığını belirlemek için lojistik regresyon analizi yapılmıştır.Bulgulara göre; ceza infaz kurumuna girmeden önce madde kullanımının, daha önce ceza infaz kurumunda bulunma ve suçu işlemeden kısa süre önce madde kullanımı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte araştırmada; suç türü ve madde kullanımına bağlı olarak görülen psikolojik belirtilere ilişkin bulgulara bakıldığında, şiddet içermeyen suç işleyenlerin, şiddet suçu işleyenlere göre daha fazla ikincil psikopati özelliği taşıdıkları görülmüştür. Madde kullanımı olanların ise, hem birincil psikopati hem de ikincil psikopati özelliklerini madde kullanmayanlara göre daha fazla taşıdıkları ve daha fazla anksiyete, olumsuz benlik ve hostilite semptomlarına sahip oldukları bulunmuştur.Tutuklu ve hükümlülerden daha önce ceza infaz kurumuna girenler arasında, şiddet içeren suçların şiddet içermeyen suçlardan daha fazla işlendiği görülmektedir. Ayrıca erkek olmanın ve daha önce ceza infaz kurumunda bulunmuş olmanın madde kullanımında risk etmeni olduğu belirlenmiştir.Psikolojik belirtilere ilişkin kullanılan ölçek puanları arasındaki korelasyonlara bakıldığında, Birincil Psikopati puanı ile KSE/Hostilite ve KSE/Olumsuz Benlik puanları birbiriyle ilişkili bulunurken; İkincil Psikopati ile Kısa Semptom Envanterinin tüm alt ölçekleri arasında ilişkilerin olduğu görülmüştür.Araştırmanın sonuçları alan yazınındaki ilgili çalışmalar ışığında tartışılmıştır.Anahtar sözcükler: Suç, madde kullanımı, ceza infaz kurumu, psikolojik belirtiler, psikopati.

Abstract:
The aim of this study is to investigate potential relations between type of crime, substance use among prisoners, psychopathy and other some psychological symptoms.In this study, scales that including Personal Information Collection Tool which was developed by researcher is used for collecting data about prisoners? various characteristics, Brief Symptom Inventory (BSI) is used for confirming psychological symptoms and Levenson Self-Report Psychopathy Scale (LSRP) is used for determining psychopathy have been applied.Within the context of the study, scales were applied to 226 prisoners who were in Denizli D Type Closed Prison. Two-way variance analyze were performed to compare the differences of average scale scores of groups which are divided according to the variables of substance use and type of crime. Logistic regression analyze was performed to find independent variables (demographic variables, variables of crime and average scale scores) in prediction of dependent variable (substance use).The results of the study indicated that; substance use before imprisonment was related to the being in prison in the past and substance use just before the crime. Nonetheless, the findings that are concerning psychological symptoms of type of crime and substance use; it has been observed that violence crime offenders have shown more secondary psychopathy characteristics than non-violence crime offenders and substance users have shown more primary psychopathy and secondary psychopathy characteristics and anxiety, low-self esteem and hostility symptoms than non-users.It is observed that; violence crimes have been acted more than non-violence crimes among prisoners who had been in prison in the past. And also it has been found that being male and being in prison in the past are risk factors on substance use.It is also indicated that; correlations between the scores of scales related to psychological symptoms, it has been found that primary psychopathy is related to hostility and low-self esteem; secondary psychopathy is related to all of the sub-scales of BSI.The findings of the present study were discussed in the light of the related literature.Keywords: Crime, substance use, prison, psychological symptoms, psychopathy