Toplumu yansıtan bir öge olarak yıldız olgusu: Türkiye gerçeği ve iki örnek
Stardom as a reflecting element of society: Reality of Turkey and two cases
Yazar: NESRİN AYSUN YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. SEÇİL BÜKER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Erkeklik = Masculinity ; Modernleşme = Modernization ; Müren, Zeki = Müren, Zeki ; Sanatçılar = Artists ; Tarkan = Tarkan ; Yıldızlar = Stars

Özet:
DOKTORA TEZ OZU TOPLUMU YANSITAN BİR ÖĞE OLARAK YILDIZ OLGUSU: TÜRKİYE GERÇEĞİ VE İKİ ÖRNEK N. Aysun YÜKSEL İletişim Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mayıs 1998 Danışman: Prof.Dr. Seçil Büker Yıldız, toplumsal bir olgudur. Toplumun yaşadığı değişim, toplumun çelişkileri ve beklentileri dönemin yıldızları ile bütünleşir. Modernleşme süreciyle birlikte Türk toplumunda da değişim yaşanmaya başlamış ve bu değişimin ivmesi Cumhuriyet sonrası artmıştır. Bunun doğal bir sonucu olarak Türk toplumu da kendi yıldızlarını belirlemeye başlamıştır. 1950'li yıllarda parlayan Zeki Müren ve 1990'ların yıldızı Tarkan, erkek egemen yapıdaki Türk toplumuna rağmen, kadınsı değerleri öne çıkarıp, yüceltmiştir. Toplumun genel yapısıyla çelişkili görülen bu özellikler bir sorun olarak belirmiştir. Bu sorun çerçevesinde, Zeki Müren ve Tarkan'ın yıldız kimliklerini belirlemek, daha sonra ise erkek kimliklerini yadsımayan, ama Türk toplumunun alışkın olduğu ve gündelik hayatta görmeyi arzu ettiği erkeklik ölçütlerinin tamamen dışında davranarak; kendilerini arzu nesnesi olarak sunan bu iki erkek yıldızın Türk toplumunda onay ve beğeni görmesinin nedenlerini araştırmak amaçlanmıştır. - Bu amaç doğrultusunda, Bulgular ve Yorum Bölümü' nde öncelikle yıldız olgusu tanımlanmış, daha sonra modern ve gelenek çatışmasına yer verilmiştir. Bu çatışmanın bir sonucu olan toplumsal şizofreni konusuna da değinilmiştir. Modern ve gelenek çatışmasını yaşayan bir toplum olarak Türk toplumunun yıldızlarından iki farklı dönemde parlamış iki yıldız olarak Zeki Müren ve Tarkan'ın kendini sunumları yıldız olgusu, toplum yapısı ve toplumsal cinsiyet kavramları çevçevesinde çözümlenmiştir. Sonuç Bölümü' nde ise yargı ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
ABSTRACT STARDOM AS A REFLECTING ELEMENT OF SOCİETY:REALITY OF TURKEY AND TWO CASES N. Aysun YÜKSEL Communication Sciences Major Anadolu University Social Sciences Institute, May 1998 Adviser: Prof.Dr. Seçil Büker Star is a social phenomenon. The social change, contradictions and expectations of society have a lot in common with the star of the same period. By the process of the modernism a change begun in the Turkish society and after the establishment of Turkish Republic the accederation of the modernism is increased. As a result of this, Turkishs society begun to determine its own stars. Zeki Müren in 1950' s, Tarkan in 1990' s, exalted feminin values in patriarchal society. This situation appears as a contradiction and can be taken as a problem. To point out, Zeki Müren' s and Tarkan' s star identities and after this by not denying the masculine identities of them but behaving out of the accustomed masculine values of Turkish society, and the causes of the admiration towards these two stars tried to be searched and discussed in this thesis. In the Findings and Interpretations section, first of all, stardom is described. After this, the contradiction between modern and tradition is discussed. Social schizophrenia as a result of this contradiction is dealed with. In Turkish society which has modern-tradition contradiction, the presentation of male stars appeared in different periods, is analyzed under the frame of social sturucture and gender. In the final section, suggestions and judgements takes place.