Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'nin kamu kesiminin büyüklüğü açısından kıyaslaması
Comparing to the size of public sector in EU member countries and Turkey
Yazar: VACİDE KARAMAN
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN AKKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Topluluğu ülkeleri = European Community countries ; Kamu ekonomisi = Public economy ; Kamu gelirleri = Public revenues ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Kamu hizmetleri = Public services ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Maastricht Anlaşması = Maastricht Agreement ; Türkiye = Turkey ; İstihdam = Employment

Özet:
Bir ekonomide faaliyetler, kamu kesimi ve özel kesim tarafından yerine getirilir. Toplumsal faydası yüksek olan mal ve hizmetler kamu kesimi tarafından, özel faydası yüksek olan mal ve hizmetler ise özel kesim tarafından üretilir.1929 yılına kadar dünyada hakim olan ekonomik düşünce, klasik görüştü. Klasik görüşe göre, güvenlik ve asayiş hizmetleri kamu kesimi tarafından üretilmeli, diğer faaliyetler özel kesim tarafından üretilmelidir. Ancak piyasa başarısızlıkları olarak adlandırılan, dışsallıklar, doğal tekeller, tekeller ve tam kamusal malların varlığı kamu kesiminin ekonomide faaliyet göstermesine sebep olmuştur. Kamu kesiminin faaliyetleri özellikle 1929 Dünya İktisat Bunalımından sonra artmıştır. Kamunun ekonomideki payının artmasında AB ülkelerinde sosyal refah harcamalar ve teknolojik gelişme etkili olmuştur. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise alt yapı hizmetlerinin ve özel girişimim eksikliği kamunun ekonomideki payını arttırmıştır.Kamu kesiminin ekonomideki payının artması 1980'li yıllardan itibaren yeni liberal ekonomistler tarafından eleştirilmiştir.Kamu kesiminin ekonomideki payı çeşitli yaklaşımlara göre ölçülebilir. Uygulamada en çok kullanılan ölçüm yöntemleri; Toplam kamu üretimi / GSYİH, Toplam kamu gelirleri / GSYİH, Toplam Vergi Yükü / GSYİH, Toplam kamu Harcamaları / GSYİH ve Toplam Kamu İstihdamı / Toplam istihdam yöntemleridir.AB ülkeleri ile Türkiye kamu kesiminin büyüklüğü açısından kıyaslandığında, AB ülkelerinde Portekiz, Yunanistan, İspanya ve İngiltere hariç Diğer ülkelerin kamu kesimi Türkiye'den büyüktür. AB ülkeleri ile Türkiye'nin kamu büyüklüğünü gösteren verilerin değişim katsayıları hesaplanmış ve AB ülkelerinde kamu kesiminin payının 1980 sonrası istikrarlı olarak artığı tespit edilmiştir. Türkiye'de ise kamu istihdamı hariç diğer kamu verilerinde istikrarsız bir artış tespit edilmiştir.

Abstract:
Activities in an economy are fulfilled by public and private sector. The public sector makes up with highly services and properties in the field of society, private sector produces services and properties for the public sector.Up to 1929, classic opinion has been mastered the thorough the world. To the classic opinion, security and public peace should be generated by the public sector, other activities should be performed by the private sector. But termed the market failure, externalities ,natural monopolies and exact present of public properties caused the activities of public sector in the economy. The activities of public sector rose after the crisis of 1929 World economics. The growth of public sector after 1980 was criticized by liberal economists. New liberals defend that the proportion of the public sector should be reduced.In EU countries and Turkey with effect of new liberal politics, since 1980 new reforms have been performed.The proportion of public sector is able to measure with some approaches. The most used measurement techniques in practice are total public production/ GDP, total public incomes, total public expenditures/ GDP and Public Sector Employment / total employment.Compared to the size of public sector in EU countries and Turkey ,In EU countries, except from Portugal, Greece, Spain and England, the public sector of the rest are bigger than Turkey. In EU and Turkey, the size of the public sector was calculated and in EU countries, the proportion of public increased steady after 1980. In Turkey, except from public employment, unsteady increase was determined in other public data.