Bazı çift-çift Cd çekirdeklerinin enerji düzeylerindeki elektromanyetik geçişlerin çokkutupluluklarının incelenmesi
Investigation of the multipolarities of electromagnetic transitions in the energy levels of some even-even Cd nuclei
Yazar: OLCAY GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR ÖZCAN ; PROF. DR. M.NUREDDİN TÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Elektromanyetik geçişler = Electromagnetic transitions ; Enerji düzeyleri = Energy levels ; Etkileşen bozon modeli = Interacting boson model ; Kuadrupol moment = Quadrupole moment ; Kutupsal karışım oranı = Multipole mixing ratio

Özet:
Bu tez çalışmasında, A100 civarında yer alan bazı çift-çift Cd izotoplarının B(E2) geçiş olasılıkları ile E2/M1 kutupsal karışım oranları ve kuadropol momentleri incelenerek, nükleer yapı açısından deformasyon dereceleri belirlenmiştir. Metot olarak Etkileşen Bozon Modelinin ilk iki versiyonu (IBM-1 ve IBM-2) ele alınmış ve en uygun Hamiltonyen parametre değerleri kullanılmıştır. Böylece, incelenen 108,110,112,114Cd izotoplarının belirli enerji düzeylerinin değerleri hesaplanıp daha önceki deneysel ve teorik sonuçlarla karşılaştırılarak metodun geçerliliği test edilmiştir. Daha sonra test edilen bu parametre değerleri kullanılarak çekirdeklerin belirli geçişlerine ait B(E2) geçiş olasılıkları ile (E2/M1) kutupsal karışım oranları hesaplanmıştır.  Bütün bu değerlerin, daha önce yapılmış deneysel ve teorik çalışma sonuçları ile uyum içinde olduğu gözlenmiştir. Burada çalışılan çekirdekler için elde edilen belirli karakteristik özellikler ve oranlar kullanılarak, küresel titreşici (U(5)), asimetrik deforme olmuş rotor (O(6)) ve simetrik rotor (SU(3)) sınır değerleriyle birlikte, X(5) ve E(5) kritik simetri değerleriyle de karşılaştırılmıştır. Böylece ilgili çekirdeklerin yapısal özellikleri hakkında çok daha detaylı bilgilere erişilerek, Etkileşen Bozon Modeli (IBM) Simetri Üçgeni üzerinde konumlandırılmaları sağlanmıştır.

Abstract:
In this study, the B(E2) transition probabilities, E2/M1 polar mixing ratios and quadrupole moments of some even-even isotopes around A~100 were examined and their degrees of deformation in terms of nuclear structure were determined. As a method, the first two versions of the Interacting Boson Model (IBM-1 and IBM-2) were considered and the most appropriate Hamiltonian parameter values were used. Thus, the validity of the method was tested by calculating the values of certain energy levels of the examined 108,110,112,114Cd isotopes and comparing them with the previous experimental and theoretical results. Then, using these tested parameter values, B(E2) transition probabilities and (E2/M1) multipole mixing ratios of certain transitions for such nuclei were calculated. It has been observed that they are in agreement with the results of previous experimental and theoretical studies. By using the specific characteristics and ratios obtained for those studied cadmium nuclei, the limit values for spherical vibrator (U(5)), asymmetric deformed rotor (O(6)) and symmetrical rotor (SU(3)) are compared with those of the critical symmetry values as well. As a result, much more detailed information about the structural features of the relevant nuclei was obtained, and their positions on the IBM symmetry triangle is defined.