Marpuçların geometriksel form ve renk aracılığı ile resimsel yorumlamaları
Pictorial i̇nterpretation of geometric forms and colors
Yazar: MELTEM OĞUZLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT YAŞAR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel yanılsama = Visual illusion ; Marpuç = Hookah lance ; Nargile = Water pipe ; Renkler = Colors ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat objeleri = Art objects

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde yaşamış olan toplumların kültürel etnografik birikimleri olmuştur. Resim sanatı tarihinde sanatçılar, toplumların kültürel birikimlerini, etnografik nesneler kullanarak, estetiksel bir sanat imgesi oluşturmada kullanmışlardır.
Bu çalışmanın amacı, tütün içme kültürüne ait nargile formundan yola çıkılarak, "Marpuç" objesinin sanatsal imge olarak uygulamalarda ele alınması, somut objeden hareketle soyut bir imgelemeye ulaşılmaya çalışılmasıdır. Bu süreçte ele alınan objenin iki boyutlu ve tekdüze oluşturulan yapı üzerinde, renk aracılığı ile yüzey arayışı çabası mevcuttur. Oluşturulan düzenlemelerde renk, ışık, form ve kompozisyon birleşenlerinin etkisiyle görsel yanılsama sağlanmıştır. Öncelikle çalışmada, konu ile ilgili literatür taraması yapılmış ve irdelenmiştir. Aynı zamanda verilerde toplanan görsellerden yararlanılarak plastik bir tavırla oluşturulan uygulamalar yapılmıştır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde: Nargilenin tanımı, tarihçesi, resim sanatı tarihindeki süreci ele alınmıştır. İkinci bölümde: görsel yanılsama, renk ve ışık konularına değinilmiş. Görsel algı ve görsel algı yanılsamaları incelenmiştir. Daha sonra fiziksel olarak ışık, renk, renk teorileri, renk teorilerinin resim sanatına etkileri ile beraber plastik sanatlarda 19. yüzyıl sonrası resimde renk ve ışık konusu dönemsel farklılıkları, uygulanışı ve değişimi üzerine örnekler açıklamaları ile birlikte sunulmuştur. Tez kapsamında yapılmış resimler ve plastik açıdan çözümlemelerine geçmeden önce, araştırma kapsamında oluşturulan resimlere kaynaklık eden yerli ve yabancı sanatçılar irdelenerek, teknikleri ile ilgili örneklerle bilgi verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise: Önceki bölümlerde yer alan araştırmaların katkısıyla, nargile marpuçlarının sanatta düşünsel ve estetik değerler içerisinde, somuttan soyuta bir anlatı dili oluşturma sürecindeki kompozisyon özellikleri ve plastik bir tavırla oluşturulan on beş uygulamanın çözümlemelerinin yapılmasıyla tamamlanmıştır.
Yapılan çalışmalarda, "Marpuç" objesi zengin ve çeşitlilik arz etmese bile, resimsel unsurların kullanımı ile iyi bir sanat nesnesi olabileceği hakkında önemli sonuçlar ortaya koymuştur. Nitekim uygulamalarda marpuçlara ait dik açılardaki çizgilerin ve renklerin oluşturduğu ilişkiler ağının ritimsel etkisi, özgün eserlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Nargile, Marpuç, Görsel Yanılsama, Renk ve Işık.

Abstract:
The societies that have lived in the historical process have had cultural ethnographic accumulations. In the history of painting, artists have used the cultural accumulation of societies to create an aesthetic image of art using ethnographic objects. 
The aim of this study is -starting from the hookah form which belongs to tobacco culture- to consider the art of "Lance" as an artistic image, and to try to reach an abstract imagery based on the concrete object. In this process, there is an effort to search the surface on the two dimensional and uniform structure of the object. With the arrangements created, visual illusion is provided by the effect of color, light, form and composition components. First of all, the literature was searched and examined. At the same time, the visuals collected in the data were used to create applications with a plastic attitude. 
The study consists of three parts. In the first part: The definition, history and the process of the water pipe in the history of water pipe are discussed. In the second part: visual illusion, color and light were studied. Visual perception and illusions of visual perception were examined. Then, physical, light, color, color theories, the effects of color theories on painting, along with the explanations of examples on the periodic differences in color and light in painting after plastic in the 19th century, their application and change. The examples are presented with descriptions. Before proceeding to the analysis of paintings and plastics made within the scope of the thesis, which is the last part of the study, the domestic and foreign artists who source the paintings created within the scope of the research have been examined and given information about the techniques. In the third part of the study: With the contribution of the researches in the previous chapters, the composition features of the narrative language from concrete to abstract within the intellectual and aesthetic values of hookah lances are completed with the analysis of a series of applications created with a plastic attitude.
In the studies, even if the hookah "Lance" object is rich and not varied, it has shown important results that it can be a good art object with the use of pictorial elements. As a matter of fact, the rhythmic effect of the network of relations formed by the lines at right angles and the colors of the hookah lances in the applications caused the creation of original works.

Key Words: Hookah, Hookah Lance, Visual Illusion, Color and Light.