Ratlarda maternal düşük kaliteli protein diyetinin doğum sonrası büyüme ve gelişme üzerine etkisi
The effects of maternal low quality protein diet on postnatal development and growth in rats
Yazar: HALİL DAŞGIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASLI AKYOL MUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Beslenme = Nutrition ; Büyüme = Growth ; Diyet = Diet ; Fetal gelişim = Fetal development ; Gebelik = Pregnancy ; Proteinler = Proteins ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışma maternal düşük kaliteli protein diyetinin doğum sonrası vücut ağırlığı, besin alımı ve yetişkinlik dönemindeki plazma amino asit profilini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Wistar ratlar gebelik (3 hafta) ve emziklilik (3 hafta) dönemlerinde kontrol grubu (n=6) kazein (%20), deney grubu (n=7) buğday gluteni (%20) içeren diyetle beslenmiştir.  Emziklilik dönemi sonrasında ise tüm ratlar 20 haftalık oluncaya kadar kazein (%20) içeren diyet ile beslenmişlerdir. Çalışma sürecinde takip edilen yavruların vücut ağırlıklarının ortalaması buğday gluteni (BG) grubunda kazein (K) grubuna kıyasla anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0.001). Yavruların yem tüketimleri buğday gluteni grubundaki erkek (BGE) ratların kazein grubundaki erkek (KE) ratlardan daha düşük iken buğday gluteni grubundaki dişi (BGD) ratların kazein grubundaki dişi ratlardan daha fazla olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Yavruların gonadal yağ doku ağırlığı vücut ağırlığına göre değerlendirildiğinde, BGE ratların gonadal yağ doku ağırlığı KE ratlara göre daha fazla iken BGD ratların KD ratlara göre daha düşük bulunmuştur (p=0.023). Gebelik ve emziklilik dönemindeki maternal protein kalitesinin yavruların yetişkinlik dönemindeki plazma amino asit profilinde farklılıklara neden olduğu bulunmuştur. BGE ratların fenilalanin, glutamik asit, histidin, tirozin, aspartik asit ve sistatyonin amino asitleri KE ratlara kıyasla daha fazla iken, BGD ratlarda KD ratlara göre daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Buna ek olarak BGE ratlarda lizin amino asidi KE ratlardan daha az iken BGD ratlarda KD ratlardan daha fazladır (p<0.05). Glutamin amino asidi ise BG grubundaki hem erkek hem de dişi ratlarda K grubuna göre daha az olduğu belirlenmiştir (p<0.1). Bu çalışma ile ilk defa fetal dönem ve emziklilik döneminde düşük kaliteli protein diyetine maruziyetin vücut ağırlığı, besin alımı ve yetişkinlik dönemindeki plazma aminoasit profiline etkileri gösterilmiştir.   

Anahtar Kelimeler: Fetal Programlama, Gebelik, Protein Kalitesi

Abstract:
The objective of this study was to examine the effects of exposure to maternal low quality protein diet during gestation and lactation on body weight, food intake and plasma amino acid profile at adulthood. Wistar rats were maintained on either a chow diet with 20% casein (n = 6) as the control group (C), or 20% wheat gluten (n = 7) as the experimental group (WG) through gestation (3 weeks) and lactation (3 weeks). After the lactation period, all rats were maintained on a chow diet with 20% casein through the end of the 20th week. When evaluating the body weights of offsprings during the study,  it has been found that the body weights of WG were significantly lower than C (p<0.001). As to offspring food intake, whereas the food intake of male rats in WG (MWG) was lower than the male rats in C (MC), the food intake of female rats in WG (FWG) was higher than the female rats in C (FC) (p<0.001). While offspring gonadal fat weight expressed as a percentage of total body weight was mainly higher in MWG when compared to MC, it was lower in FWG in comparison with FC (p=0.023). It has been found that maternal low protein quality through gestation and lactation led to the differences of the offspring's plasma amino acids at adulthood. The concentration of phenylalanine, glutamic acid, histidine, tyrosine, aspartic acid and cystathionine were higher in MWG when compared to MC, these amino acids were lower in FWG than FC (p<0.05). In addition, whereas lysine was lower in MWG than MC, it was higher in FWG than FC (p<0.05). It was detected that glutamine was lower in both MWG and FWG (p<0.1). In this study, the effect of exposure to low quality protein diet during fetal and lactation period on body weight, food intake and plasma amino acid profile was shown for the first time.
Keywords: Fetal Programming, Gestation, Protein Quality

Supported by TÜBİTAK 1002 programme, 114S812