Erzurum kent parklarının fiziksel engelli bireyler tarafından kullanım olanaklarının irdelenmesi
Examination of the use possibilities of Erzurum city parks by physically disabled individuals
Yazar: SONER AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YEŞİL
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Engellilik = Disability ; Erişilebilirlik = Accessibility ; Erzurum = Erzurum ; Parklar = Parks ; Peyzaj mimarlığı = Landscape architecture ; Standartlar = Standards

Özet:
Kent parkları, toplumun her kesiminin sosyal ve fiziksel aktiviteler için yararlandığı önemli alanlardır. Ancak bu parkların herkes tarafından etkin bir şekilde kullanılabilmesi için belirli erişilebilirlik standartlarına uygun olması gerekmektedir. Bu standartlar parkların erişilebilirliğini değerlendirerek engelli bireylerin kullanım olanaklarını artırmayı amaçlanmaktadır.
Çalışma kapsamında "Erzurum 3 Kent Parklarının Fiziksel Engelli Bireyler Tarafından Kullanım Olanaklarının İrdelenmesi" amaçlanmıştır. TS 9111 ve TS 12576 standartları dikkate alınarak değerlendirme formları oluşturulmuştur. Bu formlarla kent parklarının girişleri, park içi yol güzergahları (yaya yolları, kaldırımlar, rampalar ve merdivenler), peyzaj donatı elemanları (oturma birimleri, çöp kutuları, aydınlatma birimleri, sınırlayıcı elemanları, yönlendirme ve bilgilendirme tabelaları ve çeşmeler) TS 12576 ve TS 9111 standartlarına göre değerlendirilmesi yapılmıştır. Çocuk oyun alanları, tuvaletler, otopark alanları, hissedilebilir yüzeyler, duraklar ve yaya geçitleri ise gözlem değerlendirilmesi yapılmıştır. Daha sonra elde edilen bulgular kendi içlerinde yüzdelik dağılım yapılarak değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, kent parklarının fiziksel engelli bireyler için erişilebilirliğini artırmak, daha kapsayıcı ve eşit bir şehir ortamı yaratmak adına önemlidir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 3 kent parkında da engelli bireylere yönelik bir takım olumsuzlukların olduğu tespit edilmiştir. Sadabat Aile Çay Bahçesi %55'lik oranla en uygun park olduğunu, bunu Erzurum Kale Çevresi Kültür Yolu Parkı ve Olimpiyat Millet Bahçesi takip etmektedir. Yapılacak iyileştirmeler, kent parkları tüm vatandaşlar tarafından daha etkin ve güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır.

Abstract:
Urban parks are important areas that all segments of society utilize for social and physical activities. However, in order for these parks to be used effectively by everyone, they must comply with certain accessibility standards. These standards aim to increase the usage opportunities of disabled individuals by evaluating the accessibility of parks.
Within the scope of the study, it was aimed to "Examine the Possibilities of Use of Erzurum 3 City Parks by Physically Disabled Individuals". Evaluation forms were created by considering TS 9111 and TS 12576 standards. With these forms, the entrances of the city parks, in-park road routes (pedestrian paths, sidewalks, ramps and stairs), landscape equipment elements (seating units, garbage bins, lighting units, boundary elements, direction and information signs and fountains) were evaluated according to TS 12576 and TS 9111 standards. Children's playgrounds, toilets, parking areas, tactile surfaces, bus stops and pedestrian crossings were evaluated by observation. Then, the findings were evaluated by distributing the percentages among themselves.
As a result, it is important to increase the accessibility of urban parks for individuals with physical disabilities in order to create a more inclusive and equal urban environment. As a result of the evaluations, it was determined that there are some negativities for disabled individuals in all 3 city parks. Sadabat Family Tea Garden is the most suitable park with a rate of 55%, followed by Erzurum Kale Çevresi Kültür Yolu Park and Olimpiyat Millet Bahçesi. Improvements to be made will ensure that city parks are used more effectively and safely by all citizens.