Türk bankacılık sektöründeki dijitalleşme sonucunda çalışanlarda ortaya çıkan tekno-stres ve tükenmişlik sendromu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The effect of techno-stress, which occurs in employees as a result of digitalization in the Turkish banking sector, on burnout
Yazar: ÖZLEM CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYYÜP ENSARİ CİCERALİ
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Sayısallaştırma = Digitization ; Teknostres = Technostress ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Dijital dönüşüm büyük bir kültürel değişimdir. Bankacılık sektöründe yaşanan dijital
dönüşüm, Türk bankaları arasındaki rekabeti belirleyen en önemli faktörlerden biri haline
gelmiştir. Dijital bankacılığın işlem hızı ve maliyet açısından sağladığı avantajlar, Türkiye'de
bulunan bankaların dijitalleşmede hızla ilerlemesine neden olmaktadır. Aynı zamanda Covıd19 bankacılık sektörünün dijitalleşmesini hızlandırmış ve 'uzaktan çalışma' kavramını
hayatımıza sokmuştur. Dijitalleşme ile birlikte iş modelinin tamamen değişmesi Bankaların
çalışanları ile ilişkilerini de etkilemektedir. Bu çalışmada Türk bankacılık sektöründeki
dijitalleşme sonucunda çalışanlarda ortaya çıkan tekno-stresin tükenmişlik üzerindeki
etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında bankacılık sektörü çalışanlarının teknostres ve tükenmişlik seviyelerinin demografik özelliklerine göre farklılık gösterip
göstermediği de incelenmiştir.Çalışma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın
örneklemini kolayda örnekleme tekniği ile seçilen toplam 300 bankacılık sektörü çalışanı
oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplamak maksadıyla anket tekniği kullanılmıştır. Anket
formunda, kişisel bilgilere ilişkin soruların yanı sıra, İşyerinde Tekno-Stres Ölçeği ve
Maslach Tükenmişlik Ölçeği yer almaktadır. Çalışmada gerçekleştirilen analizlerde SPSS
v26 ve STATA v16 yazılımları kullanılmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle ölçeklerin
geçerlilik ve güvenilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Daha sonra gerçekleştirilen normal
dağılım analizinde verilerin normal dağılım gösterdiği belirlendiğinden çalışmanın
devamında parametrik analiz teknikleri kullanılmıştır. Katılımcıların demografik
özelliklerine göre dağılımı ile tekno-stres ve tükenmişlik seviyelerinin incelenmesi
maksadıyla tanımlayıcı istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Tekno-stres ile tükenmişlik
arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Tekno-stresin tükenmişlik
üzerindeki etkilerini incelemek maksadıyla regresyon analizi gerçekleştirilmiştir.
Katılımcıların tekno-stres ve tükenmişlik seviyelerinin demografik özelliklerine göre anlamlı
farklılık gösterip göstermediğini incelemek üzere iki kategorili değişkenler için t-testi, ikiden
fazla kategorili değişkenler için ANOVA analizi gerçekleştirilmiştir.Analizler sonucunda,
tekno-stresin tükenmişlik üzerinde pozitif yönde ve anlamlı etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Bunun yanında, tekno-stres ve tükenmişliğin kadınlar, gençler, lisansüstü mezunları ve özel
banka çalışanlarında anlamlı olarak daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir

Abstract:
Digital transformation is a major cultural change. The digital transformation in the banking
sector has become one of the most important factors determining the competition among
Turkish banks. The advantages of digital banking in terms of transaction speed and cost cause
banks in Turkey to progress rapidly in digitalization. At the same time, Covid-19 accelerated
the digitalization of the banking sector and introduced the concept of 'remote working' into our
lives. The complete change in the business model with digitalization also affects the relations
of banks with their employees.In this study, it is aimed to examine the effect of techno-stress,
which occurs in employees as a result of digitalization in the Turkish banking sector, on
burnout. In addition, it was also examined whether the techno-stress and burnout levels of
banking sector employees differ according to their demographic characteristics.
The study was conducted in relational screening model. The sample of the study consists of
300 banking sector employees selected by convenience sampling technique. Questionnaire
technique was used to collect data in the study. The questionnaire form includes the TechnoStress Scale at Work and the Maslach Burnout Scale, as well as questions about personal
information. SPSS v26 and STATA v16 software were used in the analyzes performed in the
study. Within the scope of the study, first of all, the validity and reliability analyzes of the
scales were carried out. Parametric analysis techniques were used in the continuation of the
study, since it was determined that the data showed normal distribution in the normal
distribution analysis performed later. Descriptive statistical analyzes were carried out in order
to examine the distribution of the participants according to their demographic characteristics
and their techno-stress and burnout levels. The relationship between techno-stress and burnout
was examined by Pearson correlation analysis. Regression analysis was performed to examine
the effects of techno-stress on burnout. In order to examine whether the techno-stress and
burnout levels of the participants differed significantly according to their demographic
characteristics, t-test for two-category variables and ANOVA analysis for variables with more
than two categories were performed
As a result of the analysis, it was determined that techno-stress had a positive and significant
effect on burnout. In addition, it was determined that techno-stress and burnout were
significantly higher in women, young people, postgraduateds and private bank employees
Keywords: Digital-Transformation, Banking, Burnout, Stress, Techno Stress