1929 dünya ekonomik bunalımı'nın Türk basınına ve meclise yansımaları
Reflection of 1929 world economic crisis to Turkish media and parliament
Yazar: BÜŞRA YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. SABİT DOKUYAN
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Dünya krizi 1929 = World crisis 1929 ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Türk basını = Turkish press ; Uluslararası ekonomi = International economy

Özet:
Dünya pek çok ekonomik krizle karşı karşıya kalmıştır. Bu krizlerin içerisinde 1929 Ekonomik Bunalımı, dünya krizler tarihinde farklı bir yer teşkil etmiş ve çoğu iktisatçı tarafından da bu durum kabul edilmiştir. 1929 yılında meydana gelen bu ekonomik olayın etkileri neredeyse tüm dünyaya yayılmış, etkileri her ülkenin kendi içyapısına göre farklılık göstermiş ve ülkeler kendi mevcut yapılarına göre süreci atlatmak için mücadele vermişlerdir. 1929 yılında ekonomi alanında yaşanan bu sarsıntı, dünyadaki mevcut sistemlere güveni azaltmış ve ülkeleri yeni arayışlara yöneltmiştir. Fakat Türkiye'de böyle bir durum söz konusu olmamıştır. Çünkü Türkiye, Birinci Dünya Savaşı akabinde verdiği bağımsızlık mücadelesi sonrası kendini yenileme ve onarma sürecindeydi ve sistemleşmiş bir ekonomik politikası bile mevcut değildi. Dolayısıyla, 1929 Krizi, Türkiye'nin ekonomik sistemine güven sarsacak bir ortam oluşturmamıştır. 1929 yılında ortaya çıkan bu ekonomik çöküntü,  kendini onarma ve yenileme sürecinde olan Türkiye'nin yeni politikalarının bir diğer nedeni olmuş ve bu süreçte ekonomik sistemini oluşturmaya başlamıştır. 
Krizin meclise yansımaları; kriz ile ilgili alınan önlemler, ortaya çıkan yeni kanun ve kararlar ve devlet adamlarının kriz ile ilgili verdiği nutuklar ile ilgilidir. Buradan hareketle, bu yansımalardan hükümetin, ekonomik güçlükler karşısında, ne gibi politikalarının olduğunu görmek mümkün olmuştur. Krizin, basına yansımaları ise; krizin sebepleri, özellikleri, toplum üzerindeki etkileri ve bu krizden kurtulma çareleri ile ilgilidir. Basında özellikle sıkça işlenen konu tasarruf ve yerli malı olmuş, konu ile ilgili röportajlar ve düşünce yazılarına yer verilmiştir. En çok tartışılan konu ise krizin sebepleri olmuş, bu konuyla ilgili düşünce yazıları, gündemden düşmemiştir.  Buradan hareketle, bu çalışmasının diğer bir amacı da, krizin asıl sebeplerini belirlemenin zorluğunu ve karmaşık yapısını göstermektir. Krizin temel sebebi genel anlamda Birinci Dünya Savaşı'nda görülse de, krizin sebebini savaş öncesi ya da savaş sonrası süreçte yaşanan durumlara bağlayanlar olmuştur. Fakat bu krizin asıl nedenlerini belirlemenin zorluğuna rağmen etkileri ve sonuçları üzerinde daha net çıkarımlar yapmak mümkündür. 
Krizin, Türkiye'deki etkileri incelenirken başvurulması gereken en önemli kaynak dönemin basını ve meclis görüşmeleridir. Çünkü ekonomik krizin farklı alanlardaki etkileri basında ve mecliste genişçe yer almış, böylece araştırmacıya 1929 krizini daha iyi analiz etme fırsatını sunmuştur. Kısacası, 1929 Ekonomik Bunalımı'nın Türk basınına ve meclise yansımaları, krizin gerek dünyadaki gerek Türkiye'deki tahliline en iyi kaynak niteliğindedir. Meclis ve basın kısmı incelenmeden, 1929 krizi çalışmaları eksik kalır. Ancak bu yansımalar incelenirse 1929 krizi tam olarak anlaşılır ve tahlili tamamlanabilir. 
Anahtar Sözcükler: 1929 Ekonomik Bunalımı, Meclis, Basın, Türkiye Ekonomisi, Dünya Ekonomisi

Abstract:
The world has encountered numerous economic crises. The 1929 Great Depression, as an economical gloom, remained at a different level among all other crises as accepted by many economists. The impact that occured in the year 1929 stretched all across the globe with diverse effects on countries depending on their internal affairs, therefore the countries put effort to overcome as per their own existing structure. This convulsion weakens the trust in existing systems, leading countries to explore new researches. However, the Republic of Turkey did not endure such. Because Turkey was in a recovery period after the first world war of independent sovereignty of the nation without an economical development plan. Therefore, the 1929 Great Depression did not affect the trust in the system of the Turkish economy. The economical global collapse that happened in 1929, became another reason fort the new Turkish policies leading to develop its economical system.
The reverberations of the crisis at the level of the Turkish council are due to precautions against crisis, new legislations, and the speeches of the statesmen. Hence it is conceivable to comprehend the policies of the government throughout these deliberations. The reflections at the media covered the reasons, specifications, effect on the public, and the solutions to overcome this crisis. The local media particulary highlighted the importance of local products and savings with interviews and articles. The main coverage of the press was the reasons for the crisis remaining in the headlines. Accordingly, the other reason for this thesis is to show the difficulties to identify the real root cause of the crisis and mention the complexity. For example, it is estimated the root cause of the crisis is World War I. (WWI) but there are also estimations during the pre and period of the war. Nevertheless, although the challenges to identify the root cause of this crisis, it is much possible to identify the deductions with regards to the impact and results of the crisis. 
The council reports and the media publications are the most important resources to refer to assessing the effects of this crisis on the Republic of Turkey. Because the diverse effects are widely mentioned in council reports as well as media, thefore, supporting researcher to analyze the 1929 Crisis prestigiously with an opportunity. In a summary, the reflections of the Great Depression at the Turkish media and the Council reports are solid resources. The 1929 Great Depression studies remain lack if no analysis on Turkish Council Reports as well as media publications. It is absolute to fully comprehend the 1929 crisis if those studies are well examined.
Keywords: 1929 Great Depression, Turkish Council, Media, The Republic of Turkish Economy , World Economy