Primer dismenorede aerobik egzersiz ve klinik yoga eğitimlerinin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of aerobic exercise and clinical yoga training in primary dysmenorrhea
Yazar: GAMZE NALAN ÇİNAR
Danışman: PROF. DR. SERAP ÖZGÜL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu çalışmanın amacı primer dismenoresi (PD) olan bireylerde, aerobik egzersiz eğitimi (AEE) ve klinik yoga eğitimi (KYE)'nin etkilerini incelemek ve karşılaştırmaktı.  Çalışmada PD'si olan 44 birey çalışma gruplarına rastgele olarak atandı. 1. gruptaki bireylere (n=22) 2 menstrual döngü boyunca, haftada üç gün, AEE verildi. 2. gruptaki bireylere (n=22) 2 menstrual döngü boyunca, haftada üç gün KYE verildi. Bireyler çalışma başlangıcında, birinci menstrual döngü sonrasında, ikinci menstrual döngü sonrasında ve müdahalelerin sonlandırılmasını takiben 3. ay ve 6. ayda olmak üzere toplam 5 kez değerlendirildi. Ağrı şiddeti Görsel Analog Skalası ile, vücut kompozisyonu vücut kompozisyon analiz cihazı ile, kardiyo-respiratuar uygunluk 6 dakika yürüme testi ile, statik kassal endurans abdominal statik endurans testi ile, dinamik kassal endurans 30 saniye sit up testi ile, alt ekstremite kas kuvveti dijital manuel kas testi ile, üst ekstremite kas kuvveti el kavrama kuvveti testi ile, esneklik otur-uzan testi ile, uterin arter kan akışı Doppler ultrasonografik görüntüleme ile, menstrual distres "Menstrual Distres Şikayet Listesi" ile, depresyon-anksiyete-stres düzeyi "Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-Kısa Form" ile, yaşam kalitesi düzeyi "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği-Kısa Form" ile, uyku kalitesi "Kadın Sağlığı İnisiyatifi Uykusuzluk Ölçeği" ile ve değişim algısı 5 li likert tip ölçek ile değerlendirildi. Her iki çalışma grubunda kısa dönemde menstrual ağrı şiddeti, kassal kuvvet ve endurans parametreleri iyileşme gösterirken, uzun dönemde bu iyileşmenin gerilediği görüldü (p<0,05). Menstrual ağrı kesici kullanımının KYE grubunda kısa dönemde zamanla azaldığı (p<0,05), ancak kısa ve uzun dönemde gruplar arasında fark olmadığı görüldü (p>0,05). Kısa dönemde kardiyo-respiratuar uygunluk ve esnekliğin her iki grupta arttığı belirlendi (p<0,05). Uzun dönemde ise kardiyo-respiratuar uygunluğun AEE grubunda, esnekliğin ise KYE grubunda daha iyi olduğu görüldü (p<0,05). Vücut kompozisyonu açısından kısa dönemde AEE grubunda yağ oranının azaldığı, yağsız vücut ağırlığının arttığı görülürken (p<0,05), uzun dönemde ve KYE'nin kısa ve uzun dönem sonuçlarında fark olmadığı görüldü (p>0,05). Uterin arter kan akışının kısa dönemde her iki grupta arttığı belirlendi (p<0,05). Her iki grupta da menstrual distres, anksiyete-depresyon-stres düzeyi ve uyku kalitesinin kısa dönemde iyileştiği görüldü (p<0,05). Her iki grupta uzun dönemde menstrual ve emosyonel semptomlarda düzelme korunurken, uyku kalitesinin gerilediği tespit edildi (p>0,05).  Değişim algısının iki grupta da kısa ve uzun dönemde benzer olduğu görüldü (p>0,05). Kısa ve uzun dönemde fiziksel uygunluk ölçümleri dışında gruplar arasında fark olmadığı görüldü (p>0,05). Sonuç olarak, AEE veya KYE kısa dönemde menstrual sağlık ve genel sağlığı benzer düzeyde geliştirirken, eğitim sonlandırıldığında uzun dönem takipte sağlık düzeyi objektif olarak zayıflarken, subjektif olarak korunmaktadır. AEE veya KYE PD yönetiminde birinci basamakta sunulmalıdır.  Egzersiz müdahalelerinin sürdürüldüğü ve çeşitli konservatif uygulamalar ile kombine edildiği ileri çalışmalarda, uzun dönem etkiler randomize kontrollü dizaynda ortaya konulmalıdır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate and compare the effects of aerobic exercise training (AET) and clinical yoga training (CYT) in individuals with primary dysmenorrhea (PD). 44 individuals with PD were randomly assigned to the study groups. Individuals in the first group (n=22) received AEE three days a week for 2 menstrual cycles. Individuals in the second group (n=22) were given KYE three days a week for 2 menstrual cycles. Individuals were assessed a total of 5 times: at baseline, after the first menstruation, after the second menstruation, and at 3 and 6 months after the end of the interventions. As outcome measures, pain intensity (with Visual Analogue Scale), body composition (with body composition analyzer), cardio-respiratory fitness (with 6-minute walk test), static muscular endurance (with abdominal static endurance test), dynamic muscular endurance (with 30-second sit-up test), lower extremity muscle strength (with digital manual muscle test), upper extremity muscle strength (with hand grip strength test), flexibility (with sit&reach test), uterine artery blood flow (with Doppler ultrasonographic imaging), menstrual distress (with Menstrual Distress Questionnaire), depression-anxiety-stress level (with Depression Anxiety Stress Scale-Short Form), quality of life level (with World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form), sleep quality (Women's Health Initiative Insomnia Scale) and perception of change (5-point Likert-type scale) were evaluated.While menstrual pain intensity, muscle strength and endurance parameters improved in the short term in both study groups, this improvement was observed to decline in the long term (p<0.05). It was observed that the use of menstrual analgesics decreased over time in the CYT group in the short term (p<0.05), but there was no difference between the groups in the short and long term (p>0.05). Cardio-respiratory fitness and flexibility were found to increase in both groups in the short term (p<0.05). In the long term, cardio-respiratory fitness was observed to be better in the AET group and flexibility in the CYT group (p<0.05). While it was observed that body composition decreased and fat-free mass increased in the AET group in the short term (p<0.05), there was no difference between the short and long term results of CYT (p>0.05). Uterine artery blood flow was found to increase in the short term in both groups (p<0.05). It was observed that menstrual distress, anxiety-depression-stress levels and sleep quality improved in the short term in both groups (p<0.05). While improvements in menstrual and emotional symptoms were maintained in the long term in both groups, there was a decline in sleep quality (p>0.05). It was observed that the perception of change was similar in both groups in the short and long term (p>0.05). It was observed that there was no difference between the groups except for the physical fitness results in the short and long term (p>0.05). In conclusion, AET or CYT improves menstrual and general health to a similar extent in the short term. When exercise training is terminated, menstrual and general health levels are objectively weakened and subjectively preserved in the long-term follow-up. AET or CYT should be offered in primary care management of PD. Further studies in which exercise interventions are continued and combined with various conservative practices should demonstrate long-term effects in a randomised controlled design.