Türkiye'deki Ablepharus (Sauria:Scincidae) cinsinin morfolojik ve moleküler yöntemlerle taksonomik incelenmesi
Taxonomic investigation with morphological and molecular methods of Ablepharus (Sauria:Scincidae) genus in Turkey
Yazar: EMİN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ OLGUN
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Türkiye'de Ablepharus cinsine dahil sekiz takson [A. bivittatus (Ménétries, 1832), A. budaki budaki Göçmen, Kumlutaş ve Tosunoğlu, 1996, A. budaki anatolicus Schmidtler, 1997, A. chernovi chernovi Darevsky, 1953, A. chernovi eiselti Schmidtler, 1997, A. chernovi isaurensis Schmidtler, 1997, A. chernovi ressli Schmidtler, 1997 ve A. kitaibelii kitaibelii (Bibron ve Bory, 1833)] bulunmaktadır. Ancak bu taksonlar daha sonra moleküler ve morfolojik olarak yeterince sınanmamıştır. Bu nedenle, bu taksonlar çalışmamız sırasında daha detaylı ve bol örnekle incelenmiştir. Bu çalışma sırasında yapılan morfolojik analizlerde 279 örneğe ait 18 metrik, 29 meristik ile 14 indeks ve oran karakteri kullanılmıştır. Bunun yanında her taksona ait toplam 41 örnekten DNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Daha sonra bir nüklear gen bölgesi (cmos) ve iki mitokondrial gen bölgesi (cyt b ve COI) polimeraz zincir reaksiyonu ile çoğaltılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre A. bivittatus bu cinsin diğer üyelerinden morfolojik ve moleküler açıdan oldukça farklı bulunmuştur. Ayrıca A. chernovi eiselti'nin tür seviyesine çıkarılması ve isaurensis'in de bu türün bir alttürü olduğu düşünülmektedir. A. kitaibelii'nin Trakya ve Marmara'nın güneyinde kalan populasyonlarının A. kitaibelii stepaneki olduğu tespit edilmiştir.
Diğer yandan taksonların dağılış alanları tespit edilmiş, örneklerin toplandığı lokalitelerin ekolojik özellikleri, renk-desen özellikleri ve taksonları ayırt etmek için tayin anahtarı oluşturulmuştur.

Abstract:
Eight Ablepharus taxa [A. bivittatus (Ménétries, 1832), A. budaki budaki Göçmen, Kumlutaş and Tosunoğlu, 1996, A. budaki anatolicus Schmidtler, 1997, A. chernovi chernovi Darevsky, 1953, A. chernovi eiselti Schmidtler, 1997, A. chernovi isaurensis Schmidtler, 1997, A. chernovi ressli Schmidtler, 1997 and A. kitaibelii kitaibelii (Bibron ve Bory, 1833)] have been located in Turkey. However, these taxa were not adequately tested in molecular and morphological methods. For this reason, these taxa were examined in more detail with more samples. During the study, 279 samples were used in the morphological analyses in terms of 18 metric, 29 meristic and 14 index or ratio characters. In addition, DNA isolation was carried out from a total of 40 samples of each taxa. Then, a nuclear (cmos) and two mitochondrial (cyt b and COI) gene regions were amplified by PCR.
According to the results, A. bivittatus is quite different from the other members of the genus in terms of morphological and molecular aspects. We also believed that A. chernovi eiselti should be raised to species level and isaurensis must be subspecies belonging to this species. The populations in Thrace and south of Marmara of A. kitaibelii was determined to be A. kitaibelii stepaneki.
On the other hand, the distribution of the taxa and the ecological characteristics of localities were determined, the color-pattern characteristics were given and description key were also prepared to distinguish the taxa.