Konya ili yetiştirme yurtlarında barınan 14-18 yaş grubu kız ve erkek öğrencilerin fiziksel aktivite ve uygunluk düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of physical activity and fitness levels of 14-18 age group girl and boy students housing in Konya orphanages
Yazar: MUSA UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM BÜLENT FİŞEKÇİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ekstremiteler = Extremities ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Konya = Konya ; Yetiştirme yurtları = Orphanages

Özet:
Bu çalışmada, yetiştirme yurtlarında barınan adolesanların fiziksel aktivite ve fiziksel uygunluk düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapılan ölçümlerden elde edilen bulgular eşliğinde adolesanların sağlık durumlarının değerlendirilmesi ve sağlık durumlarının korunması aynı zamanda yetiştirme yurtlarının işleyişine ilişkin yasal düzenlenmelere katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Çalışmanın örneklemini Konya Yetiştirme Yurdu'nda kalan 90 (n=39 kız, n=51 erkek) adolesan oluşturmuştur. Adolesanların fiziksel aktivite düzeyleri Crocker ve ark (1997) tarafından geliştirilen ve geçerlilik güvenilirlik çalışmaları yapılan Physical Activity Questionnare for Adolescents (PAQ-A) ölçeğinin Türkçeye uyarlanmış hali olan Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği (AFAÖ) ile değerlendirilmiştir. Adolesanların fiziksel uygunluk düzeylerinin belirlenmesinde The Cooper Institute (1982) tarafından geliştirilen Fitnessgram Test Bataryası'ndan yararlanılmıştır.
Fiziksel uygunluğun bileşenlerini belirlemeye yönelik testlerin en az birinde erkeklerin %78.43'ünün (n=40), kızların %82.05'inin (n=32) The Cooper Institute Fitnessgram Test Bataryası Değerlendirme Standartları'nda (2010) yaş ve cinsiyet açısından belirtilen minimum değerlere ulaşamamışlardır. The Cooper Institute Fitnessgram Test Bataryası Değerlendirme Standartları'na (2010) göre aerobik uygunluk (tahmini MaxVo2 ml/kg/dk değerleri) açısından adolesanların %18.9' unun (n=17) sağlık açısından risk taşıdığı, %22.2'sinin (n=20) aerobik uygunluğunu geliştirmesi gerektiği, %58.9'unun (n=53) sağlık açısından yeterli olduğu anlaşılırken; vücut kompozisyonu açısından (BKİ değerlerine göre) adolesanların %4.4'ünün (n=4) sağlık açısından risk taşıdığı, %16.7'sinin (n=15) BKİ değerlerini iyileştirmesi gerektiği ve %78.9'unun (n=71) sağlık açısından yeterli olduğu anlaşılmıştır. Cinsiyete göre bazı antropometrik ve fizyolojik (Boy uzunluğu, BKİ ve MaxVo2 değerleri) özellikler açısından erkekler lehine anlamlı bir farklılığın olduğu görülürken (p<0.05); gövde ve alt ekstrimite esnekliği (otur eriş testi değerleri) ve fiziksel aktivite düzeyi açısından kızlar lehine anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür (p<0.05). Çalışmaya katılan adolesanların %51.1'inin (n=46) inaktif, %32.2'sinin (n=29) orta düzeyde aktif, %16.7'sinin (n=15) aktif olduğu anlaşılmıştır. 
Sonuç olarak yetiştirme yurdunda kalan adolesanlar arasında (özellikle erkekler) inaktivitenin yaygın olduğu, adolesanların fiziksel uygunluk düzeylerinin yeterli olmadığı ve sağlık açısından risk taşıdıkları anlaşılmıştır. Adolesanların fiziksel aktivite düzeylerinde artış olması halinde fiziksel uygunluk düzeylerinde de artış olabileceği ve buna bağlı olarak sağlık riski taşıyan kişi sayısının azalabileceği öngörülmektedir. Bu nedenle yetiştirme yurtlarındaki spor alanlarının iyileştirilmesine yönelik gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve rekreasyonel faaliyetlerin organize edilmesinin adolesanların fiziksel aktivite düzeylerinin artışına, fiziksel uygunluk düzeylerinin geliştirilmesine, korunmasına ve daha sağlıklı bir yaşam sürdürebilmelerine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Yetiştirme yurtlarında görevli antrenör ve beden eğitimi öğretmenleri gözetiminde yapılan çalışmaların ve okullardaki beden eğitimi derslerinin içeriğinin fiziksel uygunluğun bileşenlerini geliştirebilecek kadar yoğun ve işlevsel olması gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışmaların özellikle aerobik uygunluk ile esnekliği geliştirici egzersizleri içermesi ve vücut kompozisyonunun yaş ve cinsiyet açısından ideal değerlere ulaşmasına katkı sağlayacak nitelikte olması gerektiği düşünülmektedir.



Anahtar Kelimeler: Ekstrimite; Fiziksel Aktivite; Fiziksel Uygunluk; İnaktivite; Yetiştirme Yurdu

Abstract:
The aim of this study is to contribute legal regulations of the functioning of orphanages accompanied by findings made to determine physical activity and physical fitness levels of adolescents residing in orphanages including the evaluation of the health status of adolescents and the work done for the protection of their health. 

            The study population involves 90 adolescents  (n = 39 female, n = 51 males) housing in Konya Orphanage. Adolescents Physical Activity levels was evaluated by Physical Activity Scale (PAQ-A) Turkish version of the scale of Questionnare for Adolescents (PAQ-A) developed by Crocker and fri (1997) for the validation and reliability. Fitnessgram Test battery developed by The Cooper Institute (1982) was used in determining the level of physical fitness of adolescents.
In the Assessment Standards of The Cooper Institute Fitnessgram Test Battery (2010), 78.43% of the boys (n = 40), 82.05% of girls (n = 32) couldn't reach minimum values specified for age and gender in at least one of tests for determining the physical fitness of the components. According to The Cooper Institute Fitnessgram Test Battery Assessment Standards (2010)  aerobic fitness for (estimated MaxVo2 ml / kg / min values), 18.9% (n = 17) of adolescents have risks in terms of health, 22.2% (n = 20 ) need to improve aerobic fitness , 58.9% (n = 53) are perceived to be adequate in terms of health; in terms of body composition (according to the values of BMI ) 4.4% (n = 4) of adolescents have risks in terms of health, 16.7% (n = 15) should improve BMI values and 78.9% (n = 71) are found to be sufficient in terms of health. According to gender in terms of some anthropometric and physiological (height, BMI, and MaxVo2 values) features, it was observed that there was a significant difference in favor of males (p <0.05); and in terms of the flexibility of the body and lower ekstrimite (sitting access test values ), and physical activity level, there is a significant difference in favor of girls was observed (p <0.05). It is understood that 51.1% (n = 46) of adolescents who participated in the study were inactive, 32.2%  (n = 29) were moderately active, 16.7% (n = 15) were found to be active.
As a result, it is observed that inactivity is common among the adolescents (especially men) in orphanages, adolescents' physical fitness levels are not enough, and they have risks in terms of health. In case of an increase in physical activity levels of adolescents, there can be an increase in physical fitness levels and consequently there is a decrease expected in the number of people having the risk of health. Therefore it is thought that necessary legal arrangements for the improvement of sports fields in orphanages  and  organizing recreational activities,  causes an increase in physical activity levels of adolescents, and has a contribution for development, protection of physical fitness levels, and leading them to have healthier life.These trainings under the guidance of coaches and physical education teachers working in orphanages and the contents of physical education classes in schools, should be thought to be as dense and functional as to improve the physical fitness components. These trainings are thought to include exercises especially improving flexibility with aerobic fitness and contribute body composition to reach the ideal value in terms of age and gender of the qualities.



Key words: Extrimity; Physical Activity; Physical Fitness, Inactivity; Orphanage