Ödüle/cezaya duyarlılık, bilişsel esneklik ve depresyon arasındaki ilişki: Duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolü
The relationship between reward/punishment sensitivity, cognitive flexibility and depression: The mediator role of emotion dysregulation
Yazar: NİSA REİS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KOÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Ceza = Punishment ; Davranışsal aktivasyon sistemi = Behavioral activation system ; Davranışsal inhibisyon sistemi = Behavioral inhibition system ; Depresyon = Depression ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Ödül = Reward ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, depresyon belirtileri ile davranışsal inhibison/aktivasyon sistemleri ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini 18-66 yaş aralığında bulunan 455 birey oluşturmaktadır. Araştırmada bireylerin depresyon belirti düzeyleri, davranışsal inhibisyon/aktivasyon sistemi duyarlılığı, bilişsel esneklik ve duygu düzenlemede güçlük düzeyleri değerlendirilmiştir. Bu amaçla, Davranışsal İnhibisyon Sistemi/Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeği (DİSDAS), Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE), Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği (DDGÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Bunlara ek olarak bir demografik bilgi formu hazırlanarak yaş, cinsiyet, eğitim durumu hakkında katılımcılardan bilgi alınmıştır. Yapılan aracılık analizi sonuçlarına göre duygu düzenleme güçlüklerinin; davranışsal inhibisyon sistemi, davranışsal aktivasyon sistemi ödüle duyarlılık alt boyutu ve bilişsel esneklik ile depresyon belirtileri arasındaki ilişkide aracı bir role sahip olduğu verisine ulaşılmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına bakıldığında davranışsal inhibisyon/aktivasyon sistemleri, bilişsel esneklik ve duygu düzenleme güçlüklerinin depresyon belirtilerinin %41'ini istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between depression symptoms and behavioral inhibition/activation systems and cognitive flexibility. The sample of the study consists of 455 individuals between the ages of 18-66. In the study, depression symptom levels, sensitivity of behavioral inhibition/activation system, cognitive flexibility and difficulty in emotion regulation were assessed. For this purpose, the Behavioral Inhibition System/Behavioral Activation System Scale (DİSDAS), the Cognitive Flexibility Inventory (BEI), the Emotion Regulation Difficulties Scale (DERS) and the Beck Depression Inventory (BDI) were used. In addition to these, a demographic information form was prepared, and information was obtained from the participants about their age, gender, and educational status. According to the results of the mediation analysis, emotion regulation difficulties have a mediator role in the relationship between the behavioral inhibition system, the behavioral activation system (the reward sensitivity sub-dimension), cognitive flexibility and depression symptoms. Considering the results of the regression analysis, it was found that behavioral inhibition / activation systems, cognitive flexibility and emotion regulation difficulties predicted statistically 41% of depression symptoms. The findings were discussed in the light of the literature.