Tip 1 diyabetli adölesanların sosyal kaygı düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of social anxiety levels and the factors affecting of adolescents with TYPE 1 diabetes
Yazar: ÇİĞDEM CEYLAN
Danışman: ÖĞR. GÖR. NAİME ALTAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Ölçekler = Scales

Özet:
Tip 1 diyabetli adölesanlar arasında diyete uyumsuzluk, kötü glisemik kontrol, sosyal kaygı, yalnızlık ve depresyon gibi sorunlar sık görülmektedir. Çalışmamız 12-15 yaş grubu tip 1 diyabetli adölesanlar ve aynı yaş ve cinsiyet grubundaki sağlıklı akranlarının sosyal kaygı düzeylerini ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılan tanımlayıcı karşılaştırmalı bir araştırmadır. Araştırma, Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk endokrinoloji polikliniği, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi çocuk endokrinoloji polikliniği, Telsizler Ortaokulu ve Yıldırım Beyazıt Anadolu Lisesi'nde yapılmıştır. Araştırmanın tip 1 diyabetli grubunu en az altı aydır izlenen ve başka bir kronik hastalığı olmayan diyabetli adölesanlar oluşturmuştur. Araştırmanın sağlıklı grubunu, tip 1 diyabetli grup ile aynı yaş ve cinsiyette sağlıklı adölesanlar oluşturmuştur. Araştırmada diyabetli adölesanlar için tanıtıcı bilgi formu, sağlıklı adölesanlar için tanıtıcı bilgi formu ve Ergenler için Sosyal Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Puan arttıkça sosyal kaygı düzeyi artmaktadır. Verilerin değerlendirilmesi yüzde frekans dağılımları, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Ki Kare testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Bağımsız Gruplar T testi ile yapılmıştır. Çalışmamıza 70 tip 1 diyabetli adölesan ve 70 sağlıklı akranları alınmıştır. Tip 1 diyabetli ve sağlıklı adölesanların 31 (%44,3)'i kız, 39 (55,7)'u erkektir. Tip 1 diyabetli adölesanların Ergenler için ESKÖ puanlarının ortalaması 40,14±11,44'tür. Sağlıklı akranlarının ESKÖ puan ortalaması 33,33±9,34'tür. Adölesanların yaş, ders başarısı, düzenli sosyal faaliyete devam etme durumu, ebeveyn eğitim düzeyi ve aylık gelir gibi sosyodemeografik özelliklerin sosyal kaygını puanını etkilediği belirlenmiştir. Tip 1 DM'li adölesanlarda diyete uyumlarını orta düzey olarak ve yiyecek/içeceklerini kısıtlamak zorunda olduklarını belirtenlerin sosyal kaygı puanları yüksektir.

Abstract:
Amongst adolescents with type 1 diabetes; problems such as diet non-conformity, poor glycemic control, social anxiety, loneliness and depression are frequently observed. Our study is a descriptive comparative research that is examined to determine the social anxiety levels and the affecting factors of adolescents with type 1 diabetes between 12-15 years old and the healthy peers in the same age and gender group. The study is conducted at Dr. Sami Ulus Pediatrics Training and Research Hospital pediatric endocrinology polyclinic, Gazi University Health Research and Application Center pediatric endocrinology polyclinic, Telsizler Secondary School and Yıldırım Beyazıt Anatolian High School. The type 1 diabetes group of this research consists of adolescents with diabetes who have been followed up for at least six months and have no other chronic diseases. For the healthy group; healthy adolescents who are the same age and gender group with the type 1 diabetes group are included. In this research; identifyinginformation form for adolescents with diabetes, identifyinginformation form for healthy adolescents and Social Anxiety Scale for Adolescents are used. While the score increases, social anxiety level increases. Data is measured with percentage frequency distribution, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Chi Square test, One-Way Anova test and Independent-Samples T test. 70 adolescents with type 1 diabetes and 70 healthy peers participate in the study. Of type 1 diabetes and healthy adolescents; 31 (44,3%) are female and 39 (55,7%) are male. Total mean score of Social Anxiety Scale for Adolescents for the adolescents with type 1 diabetes is 40,14±11,44. Total mean score of the healthy peers is 33,33±9,34. Sociodemographic characteristics of adolescent such as age, academic achievement, continuing social activity regularly, level of parent's education and monthly income affect the level of social anxiety have been determined. Moderate level of compliance with diet and forcing foods/drinks with type 1 diabetes adolescents have indicated higher scores of social anxiety.