Narman Çayı (Erzurum) Havzası'nın jeoçeşitlilik derecesinin nicel yöntemlerle belirlenmesi
Determination of the geodiversity level of the Narman (Erzurum) Basin by quantitative methods
Yazar: MELİKE OĞUR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KOPAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ekoturizm = Ecotourism ; Erzurum = Erzurum ; Jeomiras = Geoheritage ; Jeoturizm = Geotourism

Özet:
Turizm aktivitelerini çeşitlilik kazandırarak şekillenmesini sağlayan jeoçeşitlilik, abiyotik doğa unsurlarının değerlendirildiği yeni bir araştırma alanıdır. Jeoçeşitliliği yüksek unsurların korunup gelecek nesillere aktarılması da son derece önemli olmakla birlikte bilimsel anlamda dünyadaki eşdeğerleriyle benzer özellikler taşıyan ya da kendine özgü özellikler barındıran değerlerin bir topluluk olarak bulunduğu sahalar geçerliliği kabul edilmiş jeoçeşitliliği belirleme yöntemleri ile öne çıkarılmalı ve tanıtılmalıdır.
Bu çalışmada Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars Bölümü ile Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer alan Narman Çayı Havzası'nın jeoçeşitlilik potansiyelini ortaya koyacak destinasyonlar belirlenmiş, özellikleri açıklanmış ve herkes tarından kabul edilen Serrano Canadas Ruiz-Flano Yöntemi ve Izgara (Gridleme) Analizi Yöntemi ile jeoçeşitlilik derecesi belirlenmiştir.
Turistik, bilimsel ve eğitsel bakımdan çok sayıda jeoçeşitlilik destinasyonunun içinde barındıran Narman Çayı Havzası'nın jeoturizm potansiyeli ortaya konulmuştur. Mevcut varlıkların beklenenden erken tahrip görmesini engellemek ve bölgenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Narman Çayı Havzası, Jeoçeşitlilik, Jeoturizm, Jeomiras, Jeodeğer, Serrano Canadas Ruiz-Flano Yöntemi, Izgara (Gridleme) Analizi Yöntemi.

Abstract:
Geodiversity, which provides diversity and shape to tourism activities, is a new research field in which abiotic nature elements are evaluated. Although it is extremely important to protect and transfer the elements with high geodiversity to future generations, areas that have scientifically similar features to their equivalents in the world or have unique features as a community should be highlighted and promoted with validated geodiversity determination methods.
In this study, destinations that will reveal the geodiversity potential of the Erzurum-Kars Section of the Eastern Anatolia Region and the Narman Stream Basin located in the Eastern Black Sea Section of the Black Sea Region have been determined, their characteristics have been explained, and the widely accepted Serrano Canadas Ruiz-Flano Method and Grid have been used. The degree of geodiversity was determined by the (Griding) Analysis Method.
The geotourism potential of the Narman Stream Basin, which contains many geodiversity destinations in terms of touristic, scientific and educational aspects, has been revealed. It is aimed to prevent existing assets from being destroyed earlier than expected and to contribute to the economic development of the region.

Key Words: Narman Stream Basin, Geodiversity, Geotourism, Geoheritage, Geoconservation, Geovalue, Serrano Canadas Ruiz-Flano Method, Grid Analysis Method.