Parkinson hastalarında akupunktur tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the Efficacy of Acupuncture Treatment in Parkinson's Patients
Yazar: SERTAÇ USLU
Danışman: UZMAN ÖZGE TUNCER ; PROF. DR. PINAR ORTAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akupunktur = Acupuncture ; Akupunktur tedavisi = Acupuncture theraphy ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç:   Parkinson hastalığı, temel olarak istirahat tremoru, rijidite, bradikinezi ve postural instabilite ile karakterize ekstrapiramidal bir hastalıktır. Parkinson hastalığı prevalansı, nüfusun hızla yaşlanması nedeniyle küresel düzeyde artış göstermeye devam etmektedir. Levodopa, Parkinson hastalığı yönetiminde altın standart tedavi yaklaşımı olarak önemini sürdürse de klinik etkinliğinin zamanla azaldığı ve uzun süreli levodopa kullanımı sonrası yan etkilerin ortaya çıktığı bilinmektedir. Farmakolojik tedavilerin kısıtlılıkları nedeniyle, Parkinson hastalarının en az %40'ı semptomları iyileştirmek için farmakolojik tedaviye ek olarak tamamlayıcı tedavi yöntemlerini kullanmaktadır. Akupunktur, Parkinson hastalığı semptomlarının tedavisinde en yaygın kullanılan tamamlayıcı tedavi yönetimidir. Bu doğrultuda araştırmada, erken evre Parkinson hastalarında akupunktur tedavisinin etkinliğini değerlendirmek amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem:  Randomize kontrollü, tek-kör kinik araştırma olarak planlanan çalışmada Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı Parkinson Polikliniğine başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 29 Parkinson Hastası farmakolojik tedavi ile kombine akupunktur tedavisi uygulanan akupunktur grubu (n=17) ve tek başına farmakolojik tedavi uygulanan kontrol grubu (n=12) olmak üzere iki gruba randomize edilmiştir. Akupunktur grubundaki hastalara beş hafta boyunca, haftada 2 defa, 30 dakika süreyle akupunktur tedavisi uygulanmıştır. Araştırmanın birincil sonuç ölçütü, semptomların şiddetinin niceliksel olarak değerlendirilmesinde kullanılan Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği (BPHDÖ) skorlarında başlangıca göre tedavi sonrası 5. haftada meydana gelen değişimdir. İkincil sonuç ölçütleri uyku eğilimin ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan Epworth Uykululuk Ölçeği  ve SF-36 Yaşam Kalitesi Endeksi skorlarında tedavi sonrası 5. haftada meydana gelen değişimdir. Analizler için SPSS 23.0 programı kullanmıştır ve p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırma grubunun %55,2'si (n=16) kadın, %44,8'i (n=13) erkektir. Araştırma grubunun yaş ortalaması 62,1±7,60 yıl, hastalık süresi ortalama 2,91±2,01 yıldır.  Gruplar başlangıçta yaş, cinsiyet, hastalık süresi, hastalık evresi gibi demografik ve klinik özellikler ile tedavi öncesi ölçek puanları açısından birbirleriyle benzerlik göstermektedir (p>0,05).  Akupunktur grubunda tedavi sonrası Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği  , Epworth Uykululuk Ölçeği  ve SF-36 Yaşam Kalitesi Endeksi fiziksel fonksiyon ve ağrı boyutu skorunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileşme saptanmıştır (p<0,05). Kontrol grubunda ise farmakolojik tedavi sonrası herhangi bir değişim gözlenmemiştir (p>0,05). Akupunktur grubunda tedavi öncesi ve sonrası Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği-toplam ve Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği I-III puan ortalamasındaki değişimin, kontrol grubundaki değişime göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla olduğu saptanmıştır (BPHDÖ-I: 0.76, p=0.001; BPHDÖ-II: 0.57, p=0.001; BPHDÖ-III:0.91, p<0.001; BPHDÖ-toplam: 0.94, p<0.001). 
Sonuç: Araştırmamız farmakolojik tedavi ile kombine akupunktur tedavisinin tek başına farmakolojik tedaviye göre, semptomları ve yaşam kalitesini iyileştirmede daha etkili bir tedavi yaklaşımı olarak kullanılabileceğine dair kanıt sunmaktadır. Parkinson Hastalarında akupunkturun terapötik etkisini arttıracak en etkili tedavi protokolünü belirlemek üzere daha geniş örneklemde ve uzun izlem süresi ile daha fazla randomize kontrollü, çift kör klinik araştırmanın yürütülmesi önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Parkinson Hastalığı, Akupunktur, Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği, Epworth Uykululuk Ölçeği, Kısa Form 36 Sağlık Durumu Anketi

Abstract:
Introduction and Aim: Parkinson's Disease (PD) is an extrapyramidal disease mainly characterized by resting tremor, rigidity, bradykinesia and postural instability. The prevalence of Parkinson's Disease globally continues to increase due to the rapid aging of the population. Although levodopa continues to be important as the gold standard treatment approach in the management of Parkinson's Disease, it has been reported that its clinical effectiveness decreases over time and adverse effects occur after long-term use of levodopa. Due to the limitations of pharmacological treatments, at least 40% of Parkinson's patients use complementary therapies in addition to pharmacological treatment to improve symptoms. Acupuncture is the most widely used complementary therapy management for the treatment of Parkinson's Disease symptoms. In this context, it is aimed to evaluate the effectiveness of acupuncture treatment in early stage Parkinson's patients.
Materials and Methods: The study is a randomized controlled single-blind clinical trial. 29 Parkinson's patients, who admitted to Bozyaka Education and Research Hospital, Neurology Department, Parkinson's Outpatient Clinic and met the inclusion criteria, were randomized into two groups as acupuncture and control groups. Pharmacological treatment was lonely applied to the control group, and in combination with pharmacological treatment, acupuncture treatment for 5 weeks, twice a week was applied to the acupuncture group. The primary outcome measure of the study was the change from baseline to the 5th week in the Unified Parkinson's Disease Rating Scale scores. Secondary outcome measures are the change in Epworth Sleepiness Scale and Short Form-36 scores, which are used to evaluate sleep propensity and quality of life, at 5 weeks. SPSS 23.0 program was used for the analysis and p<0.05 was accepted as significant.
Results: 55.2% (n=16) of the study group were female and 44.8% (n=13) were male. The mean age of the study group was 62.1±7.60 years, and the mean disease duration was 2.91±2.01 years. The groups were similar to each other in terms of pre-treatment scores and demographic and clinical characteristics such as age, gender, duration of disease, disease stage, amount of drug used (p>0.05). A statistically significant improvement was found in the Unified Parkinson's Disease Rating, Epworth Sleepiness Scale, and Short Form-36  physical function and pain dimension scores after treatment in the acupuncture group (p<0.05). In the control group, no change was observed after pharmacological treatment (p>0.05). It was determined that the change in the Unified Parkinson's Disease Rating -total and Unified Parkinson's Disease Rating I-III scores before and after the treatment in the acupuncture group was statistically significantly higher than the control group (effect size 0.76; 0.57; 0.91; 0.94 respectively, p<0.001). 
Conclusion: Our study provides evidence that combined acupuncture treatment with pharmacological treatment can be used as a more effective treatment approach in improving symptoms and quality of life than pharmacological treatment alone. It is recommended that randomized controlled, double-blind clinical studies be conducted with  large sample sizes and long follow-up to determine the most effective treatment protocol that will increase the therapeutic effect of acupuncture in Parkinson's Diseases.
Keywords: Parkinson's Disease, Acupuncture, Unified Parkinson's Disease Rating Scale, Epworth Sleepiness Scale, Short Form 36 Health Status Questionnaire