Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden ulusaşırı göçmen çocukların okuldaki katılım hakları üzerine bir araştırma
A research on the rights to participate at school of transnational migrant children who attending pre-school education institutions
Yazar: ELİF NİHAN KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE KOÇER
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk katılımı = Child participation

Özet:
Türkiye'de yaşamakta olan ulusaşırı göçmenlerin okul öncesi eğitim kurumlarına giden çocuklarının, sınıf yaşantılarına katılımlarına yönelik haklarına ilişkin algılarını belirlemek ve bu çocukların sınıf yaşantılarına katılım durumlarında öğretmenlerine göre etkisi olduğu düşünülen unsurları ortaya koymak amacıyla yapılan bu araştırmada karma araştırma yöntemlerinden sıralı açıklayıcı tasarım (NİCEL→nitel) modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi okul öncesi kurumlarında eğitim gören ulusaşırı göçmen çocuklar ve bu kurumlarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem ise ulusaşırı göçmen çocukların yoğun olarak eğitim gördüğü, Antalya Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir anaokuluna devam eden 21 ulusaşırı göçmen, 20 yerel olmak üzere 41 çocuk ve bu okulda görev yapan ve ulusaşırı göçmen çocukların bulunduğu sınıflardan sorumlu 9 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklemdeki çocukların katılım durumlarını belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak 2017 senesinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde geliştirilen ve 2018 yılında Türkiye'ye uyarlanan "Okul Öncesi Sınıfında Katılım Hakkı Ölçeği" uygulanmıştır. Ayrıca örneklemde bulunan ulusaşırı göçmen çocukların öğretmenlerinin, bu çocukların sınıf yaşantılarına katılımlarında hangi unsurları önemli gördüklerini belirlemek amacıyla öğretmenler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Öğretmenler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde çocukların sınıf yaşantılarına yönelik analitik sorular yöneltebilmek amacıyla, araştırmacı tarafından örnekleme alınan her sınıfta haftada bir kez olmak üzere dört hafta süre ile gözlem yapılmıştır. Ölçek verilerinin analizinde nicel boyutta frekans analizi ve bağımsız örneklem t-testi; nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda araştırmaya katılan çocukların görüşlerine göre okul öncesi eğitim ortamlarında çocuk katılımının düşük seviyede olduğu saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre örneklemde yer alan yerel çocukların ve ulusaşırı göçmen çocukların Okul Öncesi Sınıfında Katılım Hakkı Ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Öte yandan öğretmen görüşleri uyarınca ulusaşırı göçmen çocuklarının sınıf yaşantılarına katılım düzeylerinin yerel çocukların katılım düzeyinden daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda ulusaşırı göçmen çocukların Türkçe bilmelerinin okul öncesi eğitim ortamlarında çocuk katılımını sağlamakta önemli bir faktör olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
This research was carried out to determine the perceptions of transnational migrant children attending pre-school education institutions in Turkey regarding their right to participate in classroom life and to reveal the factors that are thought to have an effect on the participation of these children in classroom life according to their teachers. In the research, sequential explanatory mixed method (QUANTITATIVE → qualitative) was used. The universe of the research consists of transnational migrant children studying in official pre-school institutions affiliated to Antalya Provincial Directorate of National Education in the 2021-2022 academic year and teachers working in these institutions. The sample consists of 21 transnational migrant children and 20 local children attending a kindergarten affiliated to the Antalya Directorate of National Education, where many transnational migrant children are educated. And 9 teachers that working in this school and in charge of classes with transnational migrant children. In order to determine the participation status of the children in the sample, the "Participation Right Scale in Preschool Classes", which was developed in the Turkish Republic of Northern Cyprus in 2017 and adapted to Turkey in 2018, was applied as a data collection tool. In addition, semi-structured interviews were conducted with the teachers in order to determine which factors the teachers of transnational migrant children in the sample consider important in the participation of these children in their classroom life. Before the semi-structured interviews with the teachers, observations were made once a week in each classroom sampled by the researcher for four weeks in order to be able to ask analytical questions about the classroom experiences of the children. Quantitative frequency analysis and independent sample t-test were used in the analysis of the scale data. In the analysis of qualitative data, descriptive analysis technique was used. As a result of the analyzes carried out, it was determined that according to the opinions of the children participating in the research, the children's participation in pre-school education environments was at a low level. According to the research findings, there is no statistically significant difference between the Participation Right Scale in Preschool Classes scores of the local children and transnational migrant children in the sample. On the other hand, according to teachers' opinions, it was determined that the participation level of transnational migrant children in classroom life was lower than the participation level of local children. As a result of the interviews with the teachers, it was revealed that transnational migrant children's ability to speak Turkish is an important factor in ensuring child participation in preschool education environments.