Monogenik parkinson hastalarında multimodal görüntüleme ve klinik korelasyon
Multimodal imaging and clinical correlation in monogenic parkinson patients
Yazar: BAŞAK SOYDAŞ TURAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE VOLKAN SALANCI ; PROF. DR. ESER ERGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Denervasyon = Denervation ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Monogenea = Monogenea ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography

Özet:
Parkinson hastalığı (PH) heterojen nörodejeneratif bir hastalık olup; son zamanlarda idiyopatik Parkinson hastalığının (iPH), altta yatan Lewy patolojisinin yayılım paternine göre, "body-first" ve "brain-first" olarak iki alt tipi olabileceği öne sürülmüştür. Monogenik formlar ile ilişkili PH ise sıklıkla Lewy patolojisi göstermemekle ve farklı klinik seyriyle iPH'den ayrılmaktadır. Bu nedenle, Lewy patolojisinin gelişim ve progresyon paterni merkezinde formüle edilen farklılıklar monogenik formlar (mPH) için geçerli olmayabilir. Amacımız, iPH ile ülkemizde en sık görülen resesif geçişli Parkin ve DJ-1 mutasyonlu Parkinson hastaları arasında farklı klinik seyri açıklayabilecek görüntüleme temelli biyobelirteç(ler) bulabilmek ve fizyopatolojik sürece ışık tutmaktır. Bu çalışmada fonksiyonel bağlantısallık dinlenim durumu fonksiyonel MRG ile; beyaz cevherdeki değişiklikler difüzyon tensör görüntüleme ile çalışılmıştır. Amacımız doğrultusunda striatum ve miyokardiumdaki dopaminerjik denervasyon 18F-DOPA PET/BT ile; kortikal metabolik değişiklikler 18F-FDG PET/BT ile değerlendirilmiştir. Çalışmamızda mPH'de putamen ile yardımcı motor alan arasındaki fonksiyonel bağlantısallığın kontrol grubuna göre azaldığı ve beyaz cevher hasarının iPH'ye kıyasla daha yaygın olduğu bulunmuştur. Çalışmamızın öne çıkan bulgusu olarak, mPH'de kaudat çekirdek gövde kesiminde 18F-DOPA tutulumunun iPH'ye kıyasla belirgin azaldığı saptanmıştır. Ayrıca, iPH'de miyokard 18F-DOPA tutulumunun azaldığı; mPH grubunun miyokard 18F-DOPA tutulumu ile kontrol grubu arasında fark olmadığı bulunmuştur. Hem mPH hem iPH için kortikal hipometabolizma paterni gösterilmiştir ve bu iki grup arasında kortikal glukoz metabolizması açısından belirgin fark olmadığı saptanmıştır. mPH grubunda kaudat çekirdek gövde kesimininde belirgin azalmış 18F-DOPA tutulumu bir biyobelirteç olarak kullanılabilir. Literatürde bu grup hastada miyokard 18F-DOPA tutulumu ilk defa çalışılmıştır. Miyokard 18F-DOPA tutulumunun, hastalığın etiyolojik olarak gelişim paterni konusunda bilgi verdiğini ve mPH grubunun daha çok brain-first alt tiplemeye uyduğunu düşünmekteyiz. 18F-FDG PET/BT gerek iPH gerekse de mPH hastalarında hastalık sürecinde beyindeki kortikal metabolizmadaki değişiklikleri erken gösteren ve fizyopatolojik süreci yansıtan önemli bir biyobelirteçtir.

Abstract:
been suggested that idiopathic Parkinson's disease (iPD) may have two subtypes as "body-first" and "brain-first" depending on α-synuclein pathology. However, monogenic PD (mPD) is mostly devoid of peripheral α-synuclein pathology. Therefore, phenotypic differences based on α-synuclein pathology may not be valid for monogenic forms. The aim of this study is to explore imaging biomarker(s) that can explain different clinical course between iPD and mPD (due to either Parkin or DJ-1 mutations) and study the physiopathological condition in these particular group of patients. We examined functional connectivity changes with resting state functional MRI and white matter changes with diffusion tensor imaging. For our purpose, dopaminergic innervation of striatum and myocardium were studied with 18F-DOPA PET/CT and cortical metabolic changes in the brain were examined with 18F-FDG PET/CT. In our study, functional connectivity between putamen and supplementary motor area was decreased in mPD compared to control group, and white matter changes was more widespread in mPD than in iPD. 18F-DOPA uptake in caudate corpus was significantly decreased in mPD group compared to iPD group and this is a prominent finding in our study. Myocardial 18F-DOPA uptake was decreased in iPD, but there was no difference in myocardial 18F-DOPA uptake between mPD and control group. Cortical hypometabolism pattern was demonstrated for both mPD and iPD, and no significant difference was found between two groups in terms of cortical glucose metabolism. Decreased 18F-DOPA uptake in the caudate corpus can be used as a biomarker in mPH patients. This is the first study which evaluated 18F-DOPA uptake in myocardium in this particular group of patients.  We think that myocardial 18F-DOPA uptake might provide valuable information for etiological developmental pattern of the disease and support brain-first pathogenetic characteristic for mPD. 18F-FDG PET/CT is a valuable biomarker for the examination of cortical  metabolic changes in the brain and reflects the physiopathological process not only in iPH but also mPH.