Haber söyleminde İslamofobinin inşası: Batı Avrupa basınına yönelik karşılaştırmalı bir analiz
The construction of islamophobia in the discourse of news: A comparative analysis for the Western European press
Yazar: FATMA BETÜL AYDIN VAROL
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ BALCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Basın = Press ; Batı Avrupa = Western European ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Haberler = News ; Müslümanlar = Muslims ; Söylem = Discourse ; Söylem aktarımı = Discourse transfer ; Yazılı basın = Written press ; İslamofobi = Islamophobia

Özet:
Günümüzde sıkça kullanılan ve görece yeni bir kavram olan İslamofobi, anlam olarak bir korkuya karşılık gelse de bu kavram temelde, Batı için tehdit oluşturan İslam'a dair antipatiyi/nefreti ifade etmektedir. İslamofobinin temelinde birçok neden yatmaktadır. Bu nedenler arasında teolojik, kültürel, ekonomik, politik gibi pek çok nedenin yanı sıra oryantalizm ile günümüzde Müslümanlarla doğrudan ilişkilendirilen terör bulunmaktadır. Özellikle 11 Eylül saldırısından sonra İslam, terör kavramıyla sürekli ilişkilendirilmeye başlandığı gibi bu olaydan sonra genellikle İslamofobi eksenli söylemler Batı medyasında artış göstermiştir. İslamofobinin en çok üretilip meşrulaştırıldığı mecraların başında gelen medya, Müslümanları ya onları görmezlikten gelmekte ya da eksik veya yanlış temsil etmektedir. 
Bu çalışma Batı Avrupa eksenli olup, Müslüman nüfusun en fazla olduğu Fransa, Almanya ve İngiltere basını seçilmiştir. Bu ülkelerin basınından sağ ve sol görüşü temsilen ikişer gazete seçilmiş, İslam ve Müslümanlarla ilgili haberlerde İslamofobinin nasıl inşa edildiği karşılaştırmalı bir şekilde ortaya konmuştur. Seçilen haberler, van Dijk'ın haber metinleri için geliştirdiği eleştirel söylem analizine göre çözümlenmiştir. Sonuç olarak, Avrupa basınından örnekleme dahil edilen bu gazetelerden elde edilen bulgulara göre, İslam ve Müslümanlarla ilgili olay veya kararların, farklılaşan haber söylemleri ürettiği tespit edilmiştir. Müslümanlar, herhangi bir olay veya kararın öznesi durumunda olduklarında ise ya doğrudan negatif olarak temsil edilmekte ya da olumsuz argümanlarla ilişkilendirilerek dolaylı olarak negatif bir şekilde temsil edilmektedir.

Abstract:
Although Islamophobia, which is a relatively new concept that is frequently used today, corresponds to fear in terms of meaning, this concept basically expresses the antipathy / hatred of Islam that poses a threat to the West. There are many reasons for Islamophobia. These include theological, cultural, economic, political, as well as orientalism and terror, which is directly related to Muslims today. Especially after the September 11 attack, Islam has started to be associated with the concept of terrorism, and after this event, Islamophobia-based discourses have increased in Western media. Media, which is at the top of the media where Islamophobia is produced and legitimized the most, either ignore them or represent them incomplete or incorrect.
This study was based on the Western European axis, with France, Germany and the UK being the most popular Muslim population. Two newspapers were chosen to represent the right and left views from the media of these countries, and Islamophobia was constructed in a comparative manner in the news about Islam and Muslims. The selected news has been analyzed according to the critical discourse analysis developed by van Dijk for news texts. As a result, according to the findings obtained from these newspapers included in the sampling from the European press, it was found that events or decisions related to Islam and Muslims produced differentiated news discourses. When Muslims are the subjects of any event or decision, they are either directly represented as negative or indirectly represented by negative arguments.