İlköğretim 6. sınıf görsel sanatlar eğitimi ders içi etkinliklerinin öğrencilerin demokratik tutumlarına etkisi
The effect of the in-class activities in 6th grade visual arts lesson on students' democratic attittudes
Yazar: ARMAĞAN KONAK
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN BULUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Demokrasi eğitimi = Education of democracy ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırma, yapılandırmacı yaklaşıma dayalı ilköğretim 6. sınıf görsel sanatlar dersi ders içi etkinliklerinin öğrencilerinin sınıf ortamına ilişkin demokratik tutumlarına etkisini tespit etmeye yöneliktir. Ön test-son test kontrol gruplu seçkisiz deneysel desen modeline göre tasarlanmış olan araştırmada aşağıda yer alan sorulara cevap aranmıştır:1. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin demokratik tutumları cinsiyetlerine göre farklılık göstermekte midir?2. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin demokratik tutumları babalarının eğitim durumuna göre farklılık göstermekte midir?3. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin demokratik tutumları annelerinin eğitim durumuna göre farklılık göstermekte midir?4. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin demokratik tutumları ailelerinin aylık gelir durumuna göre farklılık göstermekte midir?5. Deney ve kontrol grubu öğrencilerin öntest puanlarına göre düzeltilmiş sontest demokratik tutum puanları anlamlı bir farklılık göstermekte midir?6. Deney ve kontrol grubu öğrencilerin ölçek alt boyutları öntest puanlarına göre düzeltilmiş ölçek alt boyutları sontest puanları anlamlı bir faklılık göstermekte midir?Araştırmanın evrenini, 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Birinci Yarıyılda, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ümraniye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü' ne bağlı Bilge Soyak İlköğretim Okulu 6. Sınıfa devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Deney ve kontrol gruplarında yer alan toplam 52 öğrenci örnekleme alınmıştır. 6. sınıfların 6/D şubesi deney grubunu, 6/B şubesi ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. 26 öğrenci deney grubunu, 26 öğrenci kontrol grubunu oluşturmaktadır.Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan etkinlikler deney süresince araştırmacının kendisi tarafından öğrencilerle uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile Gömleksiz (1993:114) tarafından geliştirilmiş olan Sınıf Ortamına İlişkin Demokratik Tutum Ölçeği uygulanmıştır.Elde edilen verilerin çözümlenmesinde izlenen istatistiksel analizler SPSS 17.00 paket programı gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, bağımsız değişkenlere ilişkin değerlerin dağılımına ait özellikleri betimlemek amacıyla frekans dağılımlarına bakılmıştır. Araştırmada, istatistiksel analiz olarak, ilişkisiz örneklemler t-Testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi (One-Way Anova) ve Tek Faktörlü Kovaryans Analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Her bir anlamlı fark çıkan sonuç için etki büyüklüğü eta-kare değeri hesaplanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekildedir:1. İlköğretim 6. sınıf deney ve kontrol grubu öğrencilerinin demokratik tutum puanlarının cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.2. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin neticesinde elde edilen demokratik tutumlarının babalarının eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.3. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin neticesinde elde edilen demokratik tutumlarının annelerin eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.4. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin demokratik tutumlarının ailelerinin aylık gelirine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.5. Deney ve kontrol grubu öğrencilerin öntest puanlarına göre düzeltilmiş demokratik tutum sontest puanları arasındaki anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.6. Deney ve kontrol öntest ölçek, `eşitlik', `bilimsellik', `açıklık', `birlikte çalışma', `katılım', `sınıf oyuna başvurma' ve `azınlık hakları' alt boyutu puanına göre düzeltilmiş her bir ölçek alt boyut sontest puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.7. Deney ve kontrol öntest ölçek `düşünceye saygı' alt boyutu puanına göre düzeltilmiş ölçek düşünceye saygı' alt boyutu sontest puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.

Abstract:
This study aims to determine the effects of the classroom activities based on constructivist approach held in 6th grade visual arts lesson on students? democratic attitudes regarding classroom environment. The study which was designed in accordance with the pre-test post-test with a control group design sought to answer the following research questions.1. Do democratic attitudes of the students in the control and experimental group differentiate regarding gender?2. Do democratic attitudes of the students in the control and experimental group differentiate regarding their father?s education status?3. Do democratic attitudes of the students in the control and experimental group differentiate regarding their mother?s education status?4. Do democratic attitudes of the students in the control and experimental group differentiate regarding their family?s monthly income?5. Is there a significant difference between the pre-test and adjusted post-test democratic attitudes? scores of students in control and experimental group?6. Is there a significant difference between the pre-test scores of the scale?s sub-dimensions and adjusted post-test scores of the scale?s sub-dimensions?The study was carried out with 6th grade students in Bilge Soyak Primary School in Istanbul during the Fall Term of the 2011-2012 academic year. A total of 52 students participated in the research, 26 of whom were in the experiment group and 26 were in the control group. In the study among the 6th graders in the school 6/D was designated as the experimental group and 6/B was assigned as the control group.In the study, the activities developed by the researchers were implemented to both groups by the researchers. Personal Information Form designed by the researcher and Democratic Attitudes Scale regarding Classroom Environment developed by Gömleksiz (1993, p.114) were employed as data collection instruments.The obtained data was analysed by SPSS 17 (Statistical Package for the Social Science) program. Frequency distribution was analysed to describe the value distribution of the independent variables. Some statistical techniques such as Independent Sample t-test, One-Way Anova, and Single Factor Analysis of Covariance (Ancova) were employed. Effect size for each significant difference was calculated by employing eta-square.The results obtained from the study are listed below.1. There is no significant difference between control and experimental group in terms of democratic attitudes of the 6th Grade students regarding gender.2. There is no significant difference between control and experimental group in terms of democratic attitudes of the students regarding their father?s education status.3. There is no significant difference between control and experimental group in terms of democratic attitudes of the students regarding their mother?s education status.4. There is no significant difference between control and experimental group in terms of democratic attitudes of the students regarding their family?s monthly income.5. A significant difference is obtained between the pre-test and adjusted post-test democratic attitudes? scores of students in control and experimental group.6. A significant difference is obtained between the pre-test scores of the scale?s ?equality?, ?being scientific?, ?openness?, ?collaboration?, participation, ?application of classroom games?, and ?minority rights? sub-dimensions and adjusted post-test scores of each sub-dimension.7. There is no significant difference between the pre-test scores of the scale?s ?respect to the thoughts? sub-dimension and adjusted post-test scores of this sub-dimension.