Kanserli çocuğu olan ailelere evde verilen hemşirelik hizmetlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of nursing interventions provided to the families of children with cancer at home
Yazar: EMİNE ERDEM
Danışman: PROF.DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışma, kanserli çocuklarınailelerine evde verilen hemşirelik hizmetlerinin etkinliğini belirlemek amacıyla yarı deneysel olarakyapılmıştır. Araştırmanın örneklemine, Erciyes Üniversitesi Gevher Nesibe Hastanesi PediatrikOnkoloji-Hematoloji Polikliniği'nde kanser tanısıyla izlenen 6-12 yaş grubu 30 çocuğun annelerialınmıştır. Veriler, kanserli çocuklar ve annelerinin tanıtıcı özelliklerine ilişkin anket formu, anneleringereksinimleri ve çocuklarda oluşan semptomları içeren ev ziyareti izlem formu, anneler içinhemşirelik bakım planı, evde bakım rehberi, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği ve WHOQOL-BREFYaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Annelerin gereksinimleri Yaşam Aktiviteleri Modelikullanılarak belirlenmiştir. Araştırmacı tarafından 15 gün arayla toplam 6 ev ziyareti yapılmıştır. lk evziyaretinde, çocukların ve annelerin gereksinimleri belirlenmiştir. 2-5. ev ziyaretlerinde eğitim,danışmanlık ve destek gibi hemşirelik girişimleri yapılmıştır. Ev ziyaretlerinin etkinliğini belirlemekiçin 6. ev ziyaretinde annelerin kaygı ve yaşam kalitesi düzeyleri ölçülmüştür. Verilerindeğerlendirilmesinde; yüzdelik, Kruskal-Wallis Varyans Analizi, Mann-Whitney U, Wilcoxon veCochran Q testleri kullanılmıştır.Sonuçlar, kanserli çocukların en fazla saç dökülmesi, iştahsızlık, ishal, ateş, anemi ve yorgunluksemptomlarını deneyimlediğini göstermiştir. Ev ziyaretleri sırasında kanserli çocuklarda hastalık vetedaviye bağlı görülen semptomların azaldığı belirlenmiştir (p<0.05). Annelerde yorgunluk, korku-endişe, kilo kaybı, uykusuzluk, aile yaşam sürecinde değişim, sosyal ilişkilerde azalma, sağlıklıçocuklarla ilişkilerde sorunlar ve bakım rolünde zorlanma sorunları belirlenmiştir. Ev ziyaretisonrasında hastalığa ilişkin korku-endişe dışındaki sorunların azaldığı görülmüştür. Ev ziyareti sonrasıannelerin durumluk kaygı puanlarının azaldığı, yaşam kalitesinin psikolojik sağlık ve çevre alanıpuanlarının arttığı ve annelerin ev ziyareti öncesi ve sonrası puanları arasındaki değişimin önemliolduğu belirlenmiştir (p<0.05)Bu sonuçlar doğrultusunda, kanserli çocuklar ve ailelerine ev ziyareti yapılması ve evde bakımhizmetlerinin geliştirilmesi önerilmiştir.Anahtar kelimeler: kanserli çocuklar, evde bakım, yaşam kalitesi, yaşam aktiviteleri, hemşirelik

Abstract:
The aim of thisquasi-experimental study was to determine the effects of nursing interventions provided tothe families of children with cancer at home. The study sample consisted of 30 mothers whohave children with cancer at 6-12 years had been followed up in the Pediatric Oncology-Hematology Policlinic of the Erciyes University Gevher Nesibe Hospital. Questionnaireform about the charesteristics of children with cancer and families, home visit follow formthat contains symptoms occured on children and needs of the mothers, nursing care plan forthe mothers, home care guide, the State-Trait Anxiety Inventory and WHOQOL-Bref Scalewere used for data collection. The mothers? needs were determined using Activities ofLiving Model. Totally six home visits were made up twice a month by researcher. At firsthome visit, the needs of the mothers and the children were determined. Nursing interventionssuch as education, counselling and support were done at 2nd-5th home visit. For determiningthe effects of home visits, the anxiety and quality of life of the mothers were measured at 6thhome visit. Percentage, one way analysis of Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U, Wilcoxonand Cochran Q tests were used for data analysis.The results revealed that; most experienced symptoms of children with cancer were alopecia,lack of appetite, diarrhea, fever, anemia and fatigue. During home visits, cancer andtreatment related symptoms in children with cancer were determined to decrease (p<0.05).The problems determined on the mothers were fatigue, fear-anxiety, weight loss, insomia,change in family life process, decrease in social relationships, difficulty in caregiving role,problems of relationships with healthy children. The problems except to fear-anxiety relatedto disease were determined to decrease after home visits. It has been determined that themothers? state anxiety scores were decreased and their psychological health and environmentdomains scores of quality of life were increased after home visits, and change between themothers? scores before and after home visits was statistically important.Finally, depending on the results of the study; it was recommended that the families andchildren with cancer should be visited at home and home care services should be improved.Keywords: children with cancer, home care, quality of life, activities of living, nursing