Toplumsal cinsiyet temelli kimlik inşası: Erkeklik kimliğinin oluşumu, tutum ve davranışlar üzerinde etkisi
Gender based identity building: The formation of masculine identity, its effect on attitudes and behaviors
Yazar: FATMA ÇEKİÇ
Danışman: DOÇ. DR. ENSAR ÇETİN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Erkeklik = Masculinity ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmanın amacı toplumsal cinsiyet kavramının erkeklik boyutunun ele alınarak,
eril bireylerin cinsiyet kimliklerinin inşa sürecine etki eden faktörleri ve bu
faktörlerin bireylerin tutum ve davranışlarına yansıma şekillerini analiz etmektir.
Bireylerin cinsiyet kimliklerine bağlı olarak inşa ettikleri kimlikleri içselleştirme ve
bu içselleştirmeleri hemcinslerine aktarma potansiyellerinin toplumsal cinsiyet
temelli her türlü kodu, normu, patolojik durumu yeniden üretimine katkı
sağlamasının önemini vurgulamak amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda
nicel araştırma yöntemi uygun görülerek 557 erkek katılımcıya anket uygulanmıştır.
Örneklem olarak belirlenen üç ilde (Aksaray, Nevşehir, Kayseri) yaşamakta olan
katılımcılara uygulanan anketlerin analizi SPSS programı aracılığı ile
gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada elde edilen genel bulgulara göre erkeklik kimliği temelde üç boyut
etrafında şekillenmektedir. Bu üç boyutu erkek kimliği boyutu, toplumsal cinsiyet
boyutu, kadın kimliği boyutu şeklinde sıralayabiliriz. Cinsiyet kimliğinin eril
boyutunu oluşturan, eril olma odaklı olan erkek kimliği boyutu, bireylerin kendi
cinsiyet kimliklerine yönelik tanımlar ile kimliklerini inşa ettikleri boyuttur.
Adamlık, delikanlılık, erkek olmak gibi kavramları algılama şekilleri ile bağlantılıdır.
Toplumsal cinsiyet boyutu ise bireylere yalnızca cinsiyet farklılıkları göz önüne
alınarak verilmiş olan rol ve sorumlulukların erkek bireyler tarafından cinsiyet
kimliklerinin inşasındaki payı ile bağlantılı bir boyuttur. Kadın kimliği boyutu
bireylerin diğer cinsiyet üzerinden kadınlık ve kadınsılığa bakış açısının erkeklik
kimliğini inşa etme kısmını içeren boyuttur. Erkeklik kimliği bu söz konusu üç alt
boyut çerçevesinde inşa edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bir diğer önemli bulgu ise
erkeklik kimliğine dair bazı kalıpların dönemsel olarak kırılma yaşadığı ve bu
kırılmalardan meydana gelen yeni erkeklik kimliklerinin toplumsal olarak
görünürlülük kazanmaya başlamasıdır. Erkeklerin hegemonik erkeklik sınırları dışına
çıkma cesaretini göstermeye başladığı elde edilen bulgulardandır.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the factors that affect the construction process of
masculine individuals' gender identities and the reflection of these factors on the
attitudes and behaviors of individuals by considering the masculinity dimension of
the concept of gender. It is aimed to emphasize the importance of the potential of
individuals to internalize the identities they construct based on their gender identities
and to transfer these internalizations to their fellows, contributing to the reproduction
of all gender-based codes, norms, and pathological conditions. In accordance with
the purpose of the study, a questionnaire was applied to 557 male participants,
considering the quantitative research method appropriate. The analysis of the
questionnaires applied to the participants living in three provinces (Aksaray,
Nevşehir, Kayseri) determined as the sample was carried out through the SPSS
program.
According to the general findings obtained in the research, masculinity identity is
basically shaped around three dimensions. We can list these three dimensions as
male identity dimension, gender dimension and female identity dimension. The male
identity dimension, which is masculine-oriented and constitutes the masculine
dimension of gender identity, is the dimension in which individuals construct their
identities with their own definitions of gender identity. It is related to the way they
perceive concepts such as manhood, youthfulness and being a man. The gender
dimension related to the role and responsibilities given to individuals by considering
only gender differences in the construction of gender identities by male individuals.
The female identity dimension is the dimension that includes the construction of
masculinity identity of individuals' perspectives on femininity over the other gender.
Masculinity identity is constructed within the framework of these three subdimensions. Another important finding obtained from the study is that some patterns
of masculinity identity are periodically broken and new masculinity identities that are
formed from these breaks begin to gain social Geçerliity. Men started showing the
courage to go beyond the borders of hegemonic masculinity is also one of the
findings..