Soğuk savaş sonrası uluslararası güvenlik teorileri ekseninde Rusya'nın Kafkasya politikaları (1991-2016)
Russia's Caucasus policy axis in theories of the international security in the post cold war era (1991-2016)
Yazar: FARUK TİPİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELNUR HASAN MİKAİL
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrasyacılık = Eurasianism ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Kafkasya = Caucasus ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Rusya = Russia ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Kafkasya; Asya'dan Avrupa'ya, Avrupa'dan Asya'ya doğru açılan bir köprü olmasının yanında stratejik önemi çok yüksek bir bölgedir. Bu önemi sebebiyle bölge geçmişten günümüze kadar süregelen güvenlik sorunları ile karşı karşıya kalmış ve birçok kavim tarafından dönemsel olarak istilaya uğramıştır. Böylelikle Kafkasya hem 112 etnik çeşitliliğin hayat bulduğu bir alan, hem de kendine özgü kültürel çeşitliliğin oluştuğu bir bölge haline gelmiştir. Ayrıca, Kafkasya sahip olduğu yeraltı ve yerüstü zenginlikleri özellikle petrol ve doğalgaz gibi enerji kaynakları sebebiyle trendi daha da yüksek bir konumdadır.
Kafkasya XII. yüzyıldan beri Rusya İmparatorluğu'nun egemenliği altında kalmıştır. I. Dünya Savaşı neticesinde Rus İmparatorluğu yerini SSCB'ye bırakmış ve 1991'de SSCB'nin dağılması üzerine sisteme giren Rusya Federasyonu (RF) Kafkasya'yı arka bahçesi olarak görmüştür. RF kurulduğu ilk yıllarda Kafkasya'da yaşanan savaşlara/sorunlara rağmen Kafkas bölgesi halen Rus kontrolündedir. Bu bağlamda, Kafkasya'da yaşanan sorunlar sadece dış ya da uluslararası bir sorun değil aynı zamanda RF'nin bir iç sorunu haline gelmiştir.
RF'nin hayata geçirdiği Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Avrasyacılık akımı ve buna bağlı olarak da Avrasya Ekonomi Topluluğu ile Kafkasya, Ruslar tarafından kontrol edilmeye çalışılmaktadır. Bundan dolayı RF Kafkasya'ya hakim olmak için realist, liberal  (neo-realist ve neo-liberal) ve pragmatik teoriler başta olmak üzere birçok uluslararası güvenlik politikası uygulamaktadır.
Bu çalışmada, Avrasyacı politikaları olan Rusya'nın Kafkasya ve Kafkasya'da yer alan devlet ya da özerk yapıların Atlantikçi ya da Batılı olmasını engelleyerek, bölgede hâkim devlet konumuna gelmesi ve bunu da kendi ulusal güvenlik perspektifi ile nasıl gerçekleştirdiği incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kafkasya, Rusya Federasyonu, Uluslararası Güvenlik Teorileri, Avrasyacılık, SSCB.

Abstract:
Caucasia is not only an opened bridge from Europe to Asia or from Asia to Europe, but also a region which has very high strategic importance. On account of its importance of this, the region was faced with security problems from the past up to the present time and has undergone periodic invasions by many peoples. Thus, Caucasus both has become the area of one hundred twelve ethnic diversities and also a region where it has its unique cultural diversity. In addition to this, because of the fact that Caucasus which has underground and overland treasure such as energy sources especially oil and natural gas, it has the trend of even higher position.
Caucasus has remained under the rule of the Russian Empire since the 17th century. As a result of World War I, Russian Empire left its place to the USSR and Russian Federation (RF) which entered into the system on the collapse of the USSR in 1991 has considered Caucasus as its backyard. Despite the war / the problems in the Caucasus, the region has still under Russian control since the early years of RF's inception. In this context, the problems in the Caucasus have become not only a foreign or an international problem but also RF's internal problem.
The Caucasus have been attempted to be controlled by the Russians by means of Commonwealth of Independent States (CIS), the Shanghai Cooperation Organization (SCO), Eurasianism current and accordingly the Eurasian Economic Community that RF has put into practice. Therefore, RF has implemented many international security policies; foremost realist, liberal (neo-realist and neo-liberal) and pragmatic theories in order to dominate the Caucasus.
In this study, it has been examined that Russia which has policies of Eurasianism has prevented Caucasus and the states or autonomous structures in Caucasus from being Atlanticist or Westerners; has arrived in the dominant state position in this area and how has realized this by means of its national security perspective.
	Keywords: Caucasus, Russian Federation, Theories of International Security, Eurasianism, USSR.