Diyabetik olmayan obeziteli bireylerin takiplerinde sarkopeni riskinin değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia risk during follow-up of non-diabetic patients with obesity
Yazar: FURKAN ALP EREN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SARGIN ; DOÇ. DR. BÜLENT CAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: El kavrama kuvveti = Hand grip strength ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı yaşlanma = Healthy aging

Özet:
Kronik hastalık takibinin bir parçası olarak fazla kilo ve obezitenin erken teşhisi, tedavisi ve takibi birinci basamağın asli görevleri arasında yer almaktadır. Obeziteli bireylerde sarkopeni teşhisi kolay olmayan bir durumdur. Bu çalışmada obezite polikliniğine başvuran, diyabeti olmayan hastalarda sarkopenik obezite sıklığının ve sarkopenik obezite üzerine etkili olan faktörlerin tespiti amaçlanmaktadır. 
 
Bu araştırma İstanbul'daki bir üçüncü basamak sağlık kuruluşunda, 01.06.2023-31.01.2024 tarihleri arasında, gözlemsel kesitsel türde gerçekleştirilmiştir. Toplamda 228 katılımcı değerlendirmeye alınmıştır. Sarkopeni durumunu tespit etmek için el kavrama kuvveti el dinamometresi ile vücut kompozisyonu ise biyoelektrik impedans analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca katılımcıların metabolik durumunu değerlendirmek için çeşitli laboratuvar değerleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde karşılaştırma analizleri için Student T-Test, One-Way ANOVA Test, Mann Whitney-U Test, Kruskal Wallis Test kullanılmıştır. İlişki analizlerinde Basit (İkili) Korelasyon Testi, etki analizlerinde ise lineer regresyon modeli kullanılmıştır. Tanı testlerinin üstünlüğü ise Receiver Operating Characteristic (ROC) Analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar % 95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.

Yapılan analizlere göre kadınlarda, 60 yaş altında, kilo alanlarda, kilosunun %5'ine kadarını kaybedenlerde, kronik hastalığı olanlarda, önerilen diyete uymayan ve yeterli düzeyde egzersiz yapmayanlarda kavrama kuvvetindeki anlamlı düzeyde bir kayıp bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, Vücut Kütle İndeksi (VKİ) ve kas kütlesi el kavrama kuvvetini etkileyen faktörler olarak bulunmuştur. Sarkopeni tanısı için literatürde önerilen 3 değer de kullanılmış ve sarkopenik obezite prevalansı SMM/Boy2'ye göre %14,4 ve %20,6; SMM/Kilo'ya göre %25,43 ve %30,70; SMM/VKİ'ye göre %21,0 ve %28,0 bulunmuştur. C-Reaktif Protein (CRP) ve ürik asit değerleri ile Nötrofil Lenfosit Oranı (NLR) oranı muhtemel sarkopeni riskini tahmin edebilecek parametreler olarak bulunmuştur. Ayrıca NLR oranı pre-diyabet riskini öngörmek için de kullanılabilir.

Sonuç olarak obeziteli bireyler için sarkopeni ihmal edilmemesi gereken ciddi bir durumdur. Bunun için klinik değerlendirmede kavrama gücü ölçümü 50'li yaşlardan itibaren rutin olarak uygulamalıdır. Beslenme ve egzersiz önerileri sarkopeni riskini azaltacak ve günlük hayatta uygulanabilir şekilde düzenlenmelidir.

Abstract:
In the context of chronic disease management, the early diagnosis, treatment and follow-up of overweight and obesity represent fundamental responsibilities of primary care. The diagnosis of sarcopenia in people living with obesity presents a significant challenge. The objective of this study is the determination of the prevalence of sarcopenic obesity in non-diabetic patients attending an obesity clinic, as well as the identification of factors influencing the development of sarcopenic obesity.

This observational cross-sectional study was conducted between 1 June 2023 and 31 January 2024 at a tertiary hospital in Istanbul, with a total of 228 participants. The assessment of sarcopenia was conducted through the measurement of handgrip strength using a hand dynamometer, while body composition was evaluated through bioelectrical impedance analysis. Furthermore, a range of laboratory values were employed to evaluate the metabolic status of the participants. For data analysis, several statistical tests were employed, including Student's T-Test, One-Way ANOVA, Mann-Whitney U Test, and Kruskal-Wallis Test, which were used for comparative analyses. The Simple (Bivariate) Correlation Test was employed for the purpose of analyzing the relationships between variables, while linear regression models were utilized for the purpose of analyzing the effects of these variables. The efficacy of diagnostic tests was evaluated using Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis. The results were evaluated at the 95% confidence interval, with a significance level of p < 0.05.

The analysis revealed a significant decline in handgrip strength among women, individuals under the age of 60, those who gained weight, those who lost up to 5% of their body weight, those with chronic diseases, and those who did not adhere to recommended diets and performed inadequate exercise. The analysis identified age, gender, Body Mass Index (BMI), and muscle mass as factors affecting handgrip strength. Three values recommended in the literature for diagnosing sarcopenia were employed, and the prevalence of sarcopenic obesity was found to be 14.4% and 20.6% according to SMM/Height², 25.43% and 30.70% according to SMM/Weight, and 21.0% and 28.0% according to SMM/BMI. The study identified C-reactive protein (CRP) and uric acid levels, along with the Neutrophil-to-Lymphocyte Ratio (NLR), as potential parameters for predicting the risk of sarcopenia. Additionally, the NLR could be used to predict pre-diabetes risk.

In conclusion, sarcopenia represents a significant health concern that should not be overlooked in people living with obesity. It is therefore recommended that handgrip strength measurement be performed routinely from the age of 50 onwards in clinical assessments. Nutritional and exercise recommendations should be tailored to reduce the risk of sarcopenia and be practical for daily implementation.