Huzursuz bacak sendromunda gündüz bacak hareketleri
Daytime leg movements in the restless legs syndrome
Yazar: İNCİ ŞULE ÖZER
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZDEN ŞENER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Bacak = Leg ; Dikkat = Attention ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Öğrenme = Learning

Özet:
Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) sıklıkla bacaklarda lokalize rahatsız edici duyumlar ve hareket ettirme isteği ile karakterize sensorimotor durumdur. Hastalığın geceleri ve istirahatle şiddetlendiği bilinmektedir. Ancak HBS semptomları gündüz de olabilmektedir. HBS ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu'nun(DEHB) beraber görülme sıklığı popülasyondan yüksektir. Bu çalışmada HBS'de gündüz monoton fiziksel hareketsizlik sırasında hastaların istemsiz bacak hareketlerinin olup olmadığı ve hareketsizliğin/hareket ettirme isteğinin dikkat ve öğrenmeyi bozup bozmadığı araştırılmıştır.
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji polikliniğine başvuran 23 HBS, 22 kontrol çalışmaya alınmıştır. Katılımcılar iki oturumda incelenmişlerdir. Birinci oturumda İşitsel Sözel Öğrenme Testi (İSÖT), Sürekli Performans Testi (SPT), Beck depresyon ölçeği, Epworth uykululuk ölçeği, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (DSKÖ), Erişkin Dikkat Eksikliği Bozukluğu Kendi Değerlendirme Ölçeği (EKDÖ) uygulanmıştır. İkinci oturumda katılımcılara belgesel filmi izletilmiştir. Bu sırada katılımcılar video ile kaydedilmiştir. Belgesel filmi izlerken alt ekstremite hareketleri gözlenerek birbirinden habersiz üç hekim tarafından değerlendirilmiş, her hekim her hastanın hareket sıklığı ve şiddetine dair izlenimini 0-10 arasında bir değerle puanlamıştır.
Hastalarla sağlıklı kontrol grubu arasında hareket yoğunluğu bakımından fark bulunmamıştır. Yine; işitsel sözel öğrenme açısından ve genel dikkat yönünden hasta ve kontrol grubu performansları benzer bulunmuştur. Sürekli performans testinde hedef olmayan uyaranlara yanlış yanıt sıklığı HBS grubunda anlamlı olarak daha fazla, cevap verme süresi HBS grubunda anlamlı olarak daha kısa bulunmuştur (p=0,014, p=0,01). İki grup arasında eğitim, yaş, Beck depresyon ölçeği, Epworth uykululuk ölçeği, DSKÖ-1,2, EKDÖ sonuçlarında fark bulunmamıştır.
Bu çalışmada HBS hastalarında gündüz istirahat sırasında hareket yoğunluğunda artma olduğu yönünde kanıt elde edilmemiştir. Yani çalışmamızın temel sonucu HBS hastalarının gündüzleri istemsiz bacak hareketi yapmadıkları, kendilerini harekete sevk edecek yoğunlukta bacak huzursuzluğu hissetmedikleridir. Aynı şekilde; gündüz öğrenme ve dikkat performanslarının etkilenmemiş olması da gündüz huzursuzluğunun olmadığı/hayatı etkilemediği yönünde yorumlanmıştır.
Bu çalışmanın bir başka bulgusu ise HBS hastalarının sağlıklı bireylerden daha dürtüsel oldukları yönündedir.

Abstract:
Restless Legs Syndrome (RLS) is a sensorimotor neurological disorder that causes pain in the legs, causing the legs to move following an abnormal sensation. Although it is known that the disease is aggravated in the night and rest, symptoms may occur during the daytime. RLS and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) have been found to coexist frequently. In this study, it was researched whether involuntary limb movements exist during daytime physical inactivity as well as if there is an attention defisit in RLS patients.
Twenty three RLS, age and education matched 22 controls ,admitted to Ankara University Hospital Neurology outpatient clinic ,were examined in two sessions. In the first session, Auditory Verbal Learning Test (AVLT), Continuous Performance Test (CPT), Beck Depression Scale, Epworth Sleepiness Scale, State and Trait Anxiety Scale (STAI) and Adult Attention Deficit Disorder Self Assessment Scale (ASRS) were administered. In the second session, the participants were recorded on videotape while watching a documentary film. Participants were assessed by three physicians who were blinded of each other, observing the lower extremity movements in the video. Each physician scored the impression of each patient's movement frequency and severity with a score between 0-10.
There was no difference in motion intensity between the patients and the healthy control group. Again; The performance of the patient and control group were found to be similar in terms of auditory verbal learning and general attention. In the continuous performance test, the error of commission was significantly more in the RLS group and the response time was significantly shorter in the RLS group (p = 0.014, p = 0.01). There were no differences in education, age, Beck Depression Scale, Epworth Sleepiness Scale, STAI-1, 2, and ASRS scores between  two groups.
No evidence has been obtained in this study that there is an increase in movement intensity during daytime rest in RLS patients. So the main result of our study is that RLS patients do not have involuntary leg movements during the daytime, and they do not feel leg discomfort at the intensity that will drive them to action. In the same way; daytime learning and attention performances were not affected, it was interpreted as daytime restlessness doesn't exist and has no affect on the quality of life.
Another finding of this study is that RLS patients are more impulsive than healthy individuals.