Sırrî Râhile Hanım ve Divânı
Sırrî Râhile Hanım and her Divan
Yazar: BERAT AÇIL
Danışman: DOÇ.DR. ZEHRA TOSKA
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ÖZET Sırrî Râhile Hanım ve Dîvânı Berat Açıl Bu tezin asıl amacı, 19. yüzyılda yaşamış olan Sırrı Râhile Hanım Dîvânı'nı ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma biçim, muhteva ve üslûba yoğunlaşarak Râhile Hanım'ın hayatı ve edebî kişiliği hakkında malumatla birlikte Dîvân metnim tespit edecektir. Bu amaçların yanı sıra bu çalışmanın diğer önemli bir amacı da Dîvânı'nda. Sırrî tarafından kullanıldığı biçimiyle "Tasavvufî Kavramları" incelemektir. Sırrî Diyarbakırlı' dır ve hayatının büyük bölümünü orada geçirmiştir. Bir süre Bağdat'ta yaşamış ve sonra İstanbul'a gelmiştir. İstanbul'da vefat etmiştir. Elimizdeki çalışmada Dîvân, şekil özellikleri, muhteva ve üslûp açısından incelenmiştir. Şekil özelliklerinde nazım şekilleri, vezin ve kafiye hakkında istatistiksel veriler sunulmuştur. Muhteva, üç bölümde incelenmiştir: dinî, tarihî- mitolojik unsurlar ve ayrıca incelenmiş "Tasavvufî Kavramlar". İlk bölümde Sırrî'nin Dîvânı'nda. kullandığı Allah, peygamberler, âyetler, hadisler ve dinî kişilikler incelenmiştir. İkinci bölümde tarihî-mitolojik unsurlar hakkında bilgiler verilmiş ve onların Dîvân' daki kullanımları belirtilmiştir. Son olarak "Tasavvufî VIIKavramlar" ele alınmıştır; çünkü Sırrî, mutasavvıf bir şairdir ve Dîvân'da. bu kavramları sıkça kullanmıştır. Sonuç bölümünde Sırrî'nin hayatı, Dîvânı ve "Tasavvufi Kavramlar"ı inceledikten sonra bizde oluşan genel kanaatleri sunduk. Tezin en sonuna Dîvân1 da. kullanılan özel isimler indeksi, bir inceleme bölümü indeksi ve Dîvân metilinin bir kopyası eklendi. VIII

Abstract:
ABSTRACT Sırrı Râhile Hanım and her Dîvân by Berat Açıl The main purpose of this thesis is to present the Turkish Dîvân by Sırrî Râhile Hanım who lived in the nineteenth century. This study will establish the text of Dîvân, dwell on its form, content and style with some information about Râhile Hanım' s life, and her literary personality. Apart from these purposes, another important aim of this study is to analyze the "Mystical Concepts" used by Sırrî in her Dîvân. Sırrî was from Diyarbakır and lived there through most of her life. She lived in Baghdad for a while and then came to İstanbul where she died. In the present work, Dîvân is examined in terms of its form, content and style. In terms of form, statistical information is provided about poetry forms, meter, and rhyme. The content is studied in three parts, religious and tastorical-mythological elements and the "Mystical Concepts" which are examined separately. For the first part, the use of God, prophets, Qoranic verses, hadiths and religious personalities by Sırrî in her Dîvân is examined. For the second part brief information about historical- mythological elements are given and their use in the Dîvân specified. Lastly, we takeup the "Mystical Concepts", since Sırrî is a mystical (mutasawwif) poet and uses these concepts, largely in her Dîvân. In the conclusion we present our general opinion about Sırrî' s life, her Dîvân and the "Mystical Concepts". At the end of this thesis an index of names used in the transcribed text, an index relevant to the analyses part and a copy of the text of the Dîvân are appended. VI