Kültürel-tarihsel kuram bağlamında hazırlanan eğitim programının 48-60 aylık çocukların öz-düzenleme gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi
Analysis of the impact of the cultural- historical theory based curriculum on 48-60 month old children's development on self-regulation
Yazar: SADİYE KELEŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Kültürel-Tarihsel Kuram = Cultural-Historical Theory ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 48 – 60 aylık çocuklar için Öz-Düzenleme Batarya'sının geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması ve Kültürel – Tarihsel Kuram Bağlamında Hazırlanan Öz-Düzenleme Eğitim Programı'nın okul öncesi eğitime devam eden 48-60 aylık çocukların öz-düzenleme gelişimleri üzerine etkisinin incelenmesidir. 
Araştırma iki farklı araştırma modeli kullanılmıştır. İlk olarak "48-60 Aylık Çocuklar İçin Öz-Düzenleme Bataryası"nın geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak amacıyla tarama modeli kullanılmış ve ikinci olarak "Kültürel-Tarihsel Kuram Bağlamında Hazırlanan Eğitim Programı"nın 48-60 aylık çocukların öz-düzenleme gelişimleri üzerindeki etkisini test etmek amacıyla deneme modeli kullanılmıştır. 
Bu nedenle araştırma iki farklı grup ile yürütülmüştür. Araştırmanın ilk grubunun evrenini Sakarya İlinde bulunan bağımsız anaokullarına devam eden ve normal gelişim gösteren 48 – 60 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu ise, Sakarya İlinde bulunan bağımsız anaokullarına devam eden ve normal gelişim gösteren 101 48 – 60 aylık çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın ikinci grubu ise Kültürel-Tarihsel Kuram Bağlamında Hazırlanan Eğitim Programı'nın uygulandığı çalışma grubudur. Araştırma grubu, iki deney (Grup I ve Grup III) ve iki kontrol (Grup II ve Grup IV) grubu olmak üzere dört farklı gruptan oluşmaktadır. Araştırma grubunu 31 deney grubu, 32 kontrol grubu olmak üzere toplam 63 çocuk oluşturmaktadır.
Araştırmada 48 – 60 aylık çocukların öz-düzenleme gelişimlerini belirlemek için Kochanska ve arkadaşlarının geliştirmiş olduğu görevlere ek olarak çalışma belleğini test etmek için iki farklı görev ve planlama becerisini test etmek için Londra Kulesi Testi'nden oluşan bir batarya ("48-60 Aylık Çocuklar İçin Öz-Düzenleme Bataryası) kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonucunda ilgili bataryanın 4 faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. 
Deney gruplarına (Grup I ve Grup III) dahil olan çocuklara 6 haftalık öz-düzenleme gelişimine yönelik "Kültürel-Tarihsel Kuram Bağlamında Hazırlanan Öz-Düzenleme Eğitim Programı" uygulanmıştır. İlgili batarya Grup I ve Grup II'de yer alan çocuklara, ön test ve son test olarak; Grup III ve Grup IV'de yer alan çocuklara ise yalnızca son test olarak uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda, Kültürel-Tarihsel Kuram bağlamında hazırlanan eğitim programının 48 – 60 ay aralığındaki çocukların öz-düzenleme gelişimlerini 3 boyutta desteklediği saptanmıştır: Çalışma belleği ve planlama açısından sunulan uyaranların (Londra Kulesi Testi gibi) yanı sıra sistemli bir eğitim programının uygulanması durumunda, çocukların bu alanda ilerlemeler gösterdiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra başlatma/bastırma boyutu ve doyumu erteleme boyutu açısından Vygotsky'nin görüşleri doğrultusunda hazırlanan eğitim programının etkili olduğu saptanmıştır.  Ancak motor kontrol boyutunun uygulama etkisine ya da eğitim programı etkisine rastlanmamıştır.

Abstract:
Aim of this research is to study on validity and realibility of Self-Regulation Battery's on 48-60 month old children and analyze the Cultural-Historical Theory based Self-Regulation Curricullum's effect on 48-60 month old pre-school children's development on self-regulation.
Two different research methods are used in the study. First, the scanning model is used to study on validity and realibility of "Self-Regulation Battery for 48-60 month old children". Then the testing model is used in order to test  the Cultural-Historical Theory based Self-Regulation Curricullum's effect on 48-60 month old pre-school children's development on self-regulation.

Therefore, the study is conducted with two different groups. The sample space for the first group of the study is 48-60 month old children who attend to independent kindergardens and show normal development in Sakarya. The sample group of the study is 101 48-60 month old children who attend to independent kindergardens and show normal development in Sakarya. The second group of the study is a group that used a Self-Regulation Curricullum which is based upon Cultural-Historical Theory. The study group consists of 4 different groups, two being the experimental (Group I and Group III) and two being control (Control II and Control IV) groups. The study group includes 63 children in total, 31 in the experimental and 32 in the control group.

In order to determine 48-60 month old children's self-regulation developments and to test working memory thus to test two different duty and planning skills, a battery that consists of London Tower Test (48-60 month old children's Self-Regulation Battery) is used  in addition to tasks  that are developed by Kochanska and his colleagues'. As a result of the conducted analitical study, it is determined that the mentioned battery is based on 4 factors. "Cultural-Historical Theory based Self-Regulation Curricullum" is applied to the children in experimental groups (Group I and Group III) for 6 weeks. Related battery is used on children in Group I and Group II as pre-test and final test, and for the children in Group III and Group IV it is used only as a final test.
 
As a conclusion of the research, it's found that Cultural-Historical Theory based Self-Regulation Curriculum supports 48-60 month old children's self-regulation developments on 3 extents. It is found that in case of using a systematic curriculum other than working memory and the stimuli offered in a planning concept (like London Tower Test), children showed progress in this area. Besides than that, of a cirruculum based on Vygotsky's ideas is confirmed regarding inhibition and delay of gratification extents. However the curriculum's or motor control extent impact is not encountered during the study.