Kadınlarda doğumda saygılı annelik bakım ölçeğinin geliştirilmesi ve saygılı annelik bakımı alma durumlarının değerlendirilmesi
Development of the respectful maternal care scale for women during birth and evaluation of their receiving respectful maternal care
Yazar: FATMA BAY
Danışman: PROF. DR. FATMA DENİZ SAYINER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Fiziksel saygı = Physical esteem ; Perinatal bakım = Perinatal care ; Vajinal doğum = Vaginal birth ; Veri ölçekleme = Data scaling

Özet:
Amaç:Kadınların doğumda aldıkları bakımı fenomenolojik olarak değerlendirmek, elde edilen bulgular ile geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmek ve geliştirilen ölçüm aracı ile doğumda saygılı annelik bakım düzeyini belirlemektir.
Yöntem:Bu araştırma karma desen keşfedici tasarım yöntemine sahiptir ve üç aşamadan oluşmuştur. Nitel çalışma, 16 lohusa ile 23 Eylül-23 Ekim 2022 tarih aralıklarında, 6 katılımcı ile online, 10 katılımcı ile yüzyüze olacak şekilde yapılmıştır. İkinci aşamada uzman görüşleri sonrası düzenlenen 43 maddelik nihai taslak ölçek, 437 lohusaya, 01 Haziran-15 Kasım 2023 tarihleri arasında uygulanmıştır. Doğumda Saygılı Annelik Bakım Ölçeği, üçüncü aşamada 800 lohusaya, online tasarımda, 06 Aralık 2023- 06 Nisan 2024 tarihleri arasında uygulanmıştır.
Bulgular:Doğumda saygılı annelik bakımı tanımı kapsamında 4 alt tema oluşturulmuştur. Alt temalar kapsamında 83 ifade ile taslak ölçek oluşturulmuştur. Uzman görüşleri sonrası örnekleme uygulanan nihai taslak ölçeğin açıklayıcı faktör analizi sonucunda; 26 maddelik ölçeğin üç faktörlü yapıda olduğu, toplam varyansın %62'sini açıkladığı, ölçeğin toplam puan Cronbach Alpha katsayısının 0,944 olduğu ve Doğumda Saygılı Annelik Bakım Ölçeğinin doğum sonu dönemde uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu bulunmuştur. Türkiye genelinde doğumda saygılı annelik bakım oranı %78,75'dir.
Sonuç:Doğumda Saygılı Annelik Bakım Ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Türkiye'de her dört kadından üçü doğumda saygılı annelik bakımını yeterli almaktadır. Doğumda saygılı annelik bakımı, doğum bakımının ana unsuru olduğundan tüm doğum hizmeti verilen kurumlarda uygulanması, Doğumda Saygılı Annelik Bakım Ölçeği ile daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Aim: To phenomenologically evaluate the care women receive at birth, to develop a valid and reliable measurement tool with the findings obtained, and to determine the level of Respectful Maternity Care with the developed measurement tool.
Methods: This research has a mixed pattern exploratory design method and consists of three stages. The qualitative study was conducted with 16 postpartum mothers between 23 September and 23 October 2022, with 6 participants online and 10 participants face to face. In the second stage, the final draft scale with 43 items, prepared after expert opinions, was applied to 437 postpartum women between 01 June and 15 November 2023. The Respectful Maternity Care Scale at Birth was applied to 800 postpartum women in the third stage, in an online design, between 06 December 2023 and 06 April 2024.
Results: Four sub-themes were created within the scope of the definition of respectful maternal care at birth. A draft scale was created with 83 statements within the scope of sub-themes. As a result of the explanatory factor analysis of the final draft scale applied to the sample after expert opinions; It was found that the 26-item scale has a three-factor structure, explains 62% of the total variance, the total score Cronbach Alpha coefficient of the scale is 0.944, and the Respectful Maternity Care Scale at Birth is a valid and reliable scale that can be applied in the postpartum period. The rate of respectful maternity care at birth in Turkey is 78.75%.
Conclusions: Respectful Maternity Care Scale at Birth is a valid and reliable scale. In Turkey, three out of every four women receive adequate respectful maternal care at birth. Since respectful maternity care at birth is the main element of maternity care, it should be implemented in all institutions providing maternity services, and more studies should be conducted with the Respectful Maternity Care at Birth Scale.