Seramik sektöründe iş sağlığı ve güvenliği risk analizi ve Uşak ilinde bir uygulama
Occupational health and safety risk assessment in the ceramics sector and an application in state of Uşak
Yazar: KEVSER CAMCIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN SUNUCU KARAFAKIOĞLU
Uşak Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Risk analizi = Risk analysis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Seramik sektörü = Ceramic sector ; Seramikler = Ceramics ; Uşak = Uşak ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Ham maddesi kum, kil ve su karışımından oluşan ve çeşitli aşamalardan geçerek günlük hayatımızda birçok alanda kullandığımız seramik, hayatımızın vazgeçilmez bir unsuru olmuştur. Hammaddesinin toprak olması ve bol bulunması sebebiyle en eski çağlardan bu yana kullanılagelen seramiğin birçok kullanım alanı mevcuttur.
Seramik üretiminde kullanılan hammaddelerin içindeki kimyasallar ve metal oksitler seramik üretiminde sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Seramik üretiminde çalışanlar ve üretim yapılan alanın çevresi, gerekli önlemler alınmadığında risk altındadır. Seramik sektörü, işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından yer aldığı tehlike sınıfları listesine göre tehlikeli sınıfında yer almaktadır.
Bu çalışmada seramik üretimi esnasında karşılaşılan fiziksel risk etmenleri; toz, gürültü, termal konfor, aydınlatma, titreşim ve kimyasal risk etmenleri, ergonomik risk etmenleri, elektrik kaynaklı risk etmenleri ile bu risklerin çalışanlar için ne tür meslek hastalıklarına sebep olduğu ve alınması gereken önlemler ile kullanılması gereken kişisel koruyucu donanımlar konusunda bilgi verilmiştir. Bu amaçla Uşak ilinde ki bir seramik fabrikası ele alınmış ve risk faktörleri L tipi matris yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Eski çağlardan bu yana kullanılagelen seramiğin üretim aşamasında alınacak basit önlemlerle geri dönüşü olmayan ciddi sağlık problemleri önlenebilmektedir. Ancak önlem alınmadığı takdirde çalışanlar için çok ciddi sağlık problemleri riskleri vardır. Seramik üretiminde çalışanlar, seramik üretiminden kaynaklı riskler konusunda, kullandıkları malzemelerin zararları ve korunma yolları konusunda bilinçlendirilmelidir. İşveren ise gerekli tedbirleri almalı ve üretim ortamının hijyenini sağlamalıdır. Bu çalışma koşulları yasalarla kontrol altında tutulmalıdır.
Gerekli önlemler alındığında seramik üretimi çalışanlar açısından riskli bir ortam olmaktan çıkmaktadır.

Abstract:
The raw material consists of a mixture of sand, clay and water and through various stages we use ceramics in many areas in our daily lives, has become an indispensable element of our lives. Since its raw material is soil and abundant, it has been used since ancient times and has many uses.
Chemicals and metal oxides in the raw materials used in ceramic production cause health problems in ceramic production. Those who work in ceramic production and the environment of the production area are at risk if the necessary precautions are not taken. 
The ceramics industry is in the dangerous class according to the list of hazard classes in which workplaces are included in terms of occupational health and safety. In this study, information is given about the physical risk factors which encountered in ceramic production about dust, noise, thermal comfort, lighting and vibration, chemical risk factors, ergonomic risk factors and electrical risk factors and what kind of occupational diseases these risks cause for employees and precautions to be taken and personal protective equipment to be used. For this purpose, a ceramic factory in Uşak province was handled and risk factors were evaluated using the L type matrix method.
Irreversible health problems can be prevented by simple measures to be taken during the production of ceramics used since ancient times. However, unless precautions are taken, there are risks of serious health problems for employees. Those working in ceramic production should be informed about the risks arising from the production of ceramics, the damages of the materials they use and the ways of protection. The employer should take the necessary precautions and ensure the hygiene of the production environment. These working conditions should be kept under control by law.
Ceramic production is not a risky environment for employees if necessary precautions are taken.