Popüler Türkiye sinemasında gülünçleştirilen erkeklik
Ridiculed masculinity in the popular Turkish cinema
Yazar: ÖZGE GÜVEN AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. NEJAT ULUSAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Erkeklik = Masculinity ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Bu çalışmada, 2000'ler Türkiye sinemasında gülünçleştirilen erkeklik temsilleri, psikanalizin kavram setinden ve eleştirel erkeklik çalışmalarından yararlanılarak tanımlanan erkeklik fantezisi ile gülünç nesnenin toplumsal eleştirisi bağlamında çözümlenmektedir. Çalışmada, erkekliğin bir ideolojik fantezi olarak taşıdığı hâkim konumun yanı sıra, eleştirel erkeklik çalışmaları alanındaki çeşitli araştırmalara başvurularak öteki erkekler ve kadınlarla ilişki içinde şekillenen farklı kültürel hâkimiyet konumlarına vurgu yapılmaktadır. Gülünç nesnenin ideolojik/toplumsal analizinde, ideolojik fantezi, Bahktinci gülünçleştirme ve toplumsal denetim kategorileri birer kavramsal araç olarak kullanılmaktadır. 2000'ler Türkiye sinemasında güldürünün nesnesi olarak artan oranda beliren erkeklikten hareket eden bu çalışma, gülünç erkekliğin erkeklik fantezisi ile nasıl eklemlendiğini araştırmakta ve bunun totaliterlikle ilişkisini sorunsallaştırmaktadır. Çalışmada, aynı zamanda bu temsil yapılanmasının ekonomik ve kültürel olarak neye karşılık geldiği araştırılmaktadır. Bu doğrultuda Her Şey Çok Güzel Olacak (1998), G.O.R.A. (2004), Maskeli Beşler İntikam Peşinde (2005), Hokkabaz (2006), Maskeli Beşler Kıbrıs (2007), Recep İvedik 1 (2007), A.R.O.G (2008), Muro (2008), Yahşi Batı (2009), Recep İvedik 2 (2009), Recep İvedik 3 (2010), Eyvah Eyvah 1 (2010), Çakallarla Dans (2010), Kutsal Damacana Drakula (2011), Sen Kimsin (2012), Eyvah Eyvah 2 (2011) ve Berlin Kaplanı (2012) filmi ele alınmakta ve bu filmlerdeki erkek kahramanlar, erkeklik fantezisi ve gülünçleştirmenin toplumsal eleştirisi gibi dinamiklerle ilişkileri etrafında çözümlenmektedir. Böylelikle, yeni popüler Türkiye sinemasında gülünçleştirilen erkekliğin, hem ekonomik ve kültürel süreçlerle hem de bilinçdışı ruhsal süreçlerle iç içe geçen bir zemin üzerinde irdelenmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
This study examines the representations of ridiculed masculinity in the Turkish cinema during 2000s, using the concept of masculinity fantasy that is defined within the psychoanalysis framework and critical masculinity studies as well as the social critic of the ridiculed subject. In addition to the dominance of the masculinity as an ideological fantasy, this study also emphasizes the alternative cultural dominant stances of masculinity that has been formed during relations with other man and women, using critical masculinity studies. Ideological fantasy, ridiculization in Bakthtinian manner and social control are employed as conceptual tools in the course of the ideological/social analysis of the ridiculed subject. Motivated with the prevalence of masculinity as a subject of comedy in the Turkish cinema of 2000s; this study examines how the ridiculed masculinity is articulated with the masculinity fantasy and its correlation with totalitarianism. The study also delves into this structural representation through an economical and cultural perspective. In this framework, the male hero characters are examined within the framework of the masculinity fantasy and social critic of the ridiculization in the films Her Şey Çok Güzel Olacak (1998), G.O.R.A. (2004), Maskeli Beşler İntikam Peşinde (2005), Hokkabaz (2006), Maskeli Beşler Kıbrıs (2007), Recep İvedik 1 (2007), A.R.O.G (2008), Muro (2008), Yahşi Batı (2009), Recep İvedik 2 (2009), Recep İvedik 3 (2010), Eyvah Eyvah 1 (2010), Çakallarla Dans (2010), Kutsal Damacana Drakula (2011), Sen Kimsin (2012), Eyvah Eyvah2 (2011) and Berlin Kaplanı (2012). Consequently, we aim to examine the ridiculed masculinity in the new popular Turkish cinema within the framework of economic, cultural as well as unconscious psychological processes.