Çizgi film destekli endoskopi işlemine hazırlık paketinin çocukların korku ve kaygı düzeyleri ile ebeveyn memnuniyetine etkisi
Effect of the cartoon-assisted preparation package for endoscopy on children's anxiety and fear levels and parental satisfaction
Yazar: SEMRA KÖSE
Danışman: PROF. DR. DUYGU ARIKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Endoskopi = Endoscopy ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hemşirelik = Nursing ; Korku = Fear ; Çizgi film = Animated film ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Araştırma, endoskopi işlemine hazırlanan çocuklar için hazırlanan çizgi film destekli endoskopi işlemine hazırlık paketinin çocukların korku ve kaygı düzeyleri ile ebeveyn memnuniyetine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma, Nisan 2018- Temmuz 2019 tarihleri arasında randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Erzurum'da bulunan Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi çocuk polikliniklerine başvuran, tanı ve tedavi için endoskopi yapılması kararı alınarak randevu verilen çocuklar ve ebeveynleri oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden araştırma kriterlerine uyan, araştırmayı kabul eden 33 girişim ve 32 kontrol olmak üzere toplam 65 çocuk ve ebeveyni oluşturdu. Girişim grubu endoskopi işlemine çizgi film destekli endoskopi işlemine hazırlık paketi ile hazırlandı. Kontrol grubuna rutin uygulama dışında herhangi bir girişim uygulanmadı. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Çocuklar için Durumluluk Kaygı Envanteri", "Çocuk Korku Ölçeği", "Newcastle Hemşirelik Bakımından Memnuniyet Ölçeği" ve Fizyolojik Parametre Kayıt Formu kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımlı-bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U, Wilcoxon, Friedman testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi ve lojistik regresyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Girişim grubunda çocuklarda korku puan ortalaması endoskopi öncesinde 3.39±0.56, sırasında 1.67±0.54 ve sonrasında 0.52±0.67 olup korku puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Kontrol grubunda; korku puan ortalaması endoskopi öncesinde 3±0.80, sırasında 3.13±0.79 ve sonrasında 2.25±1.16'dır ve korku puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Girişim grubundaki çocukların kaygı puan ortalamaları endoskopi öncesinde 33.79±4, kontrol grubundakilerin ise 36.56±3.52'dır, kaygı puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Endoskopi sonrası girişim grubundaki ebeveynlerin memnuniyet puan ortalaması (78.44±10.01) kontrol grubundakilere (73.52±12.92) göre yüksek olup gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05).
Sonuç: Endoskopi işlemine hazırlanan 7-12 yaş grubu çocuklarda çizgi film destekli endoskopi işlemine hazırlık paketinin oluşabilecek korku ve kaygı düzeyini azaltmada etkili olduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Çizgi film, çocuk, ebeveyn memnuniyeti, endoskopi, hemşirelik, kaygı, korku

Abstract:
Objective: The study was conducted to determine the effect of the cartoon-assisted preparation package, developed for children undergoing an endoscopy procedure, on children's anxiety and fear levels and parental satisfaction.
Materials and Methods: The study was conducted in a randomized controlled experimental design between April 2018 and July 2019. The study population consisted of children and their parents admitted to pediatric clinics of Atatürk University Health Research and Application Center in Erzurum, who were scheduled an endoscopy appointment for diagnosis and treatment. The study sample consisted of a total of 65 children and their parents (33 in the intervention group and 32 in the control group) who met the research inclusion criteria in this study population. The intervention group was prepared for an endoscopy procedure with the cartoon-assisted preparation package for endoscopy. No intervention was made to the control group except for routine practice. In the data collection, "Introductory Information Form", "State-Trait Anxiety Inventory for Children", "Children's Fear Scale", "Newcastle Satisfaction with Nursing Care Scale (NSNS)" and "Physiological Parameter Registration Form" were used. The arithmetic mean, standard deviation, percentile, Chi-square, dependent-independent samples t-test, Mann-Whitney U-test, Wilcoxon Signed Rank Test, Friedman Test, Pearson and Spearman correlation analyses and logistic regression analysis were used in the evaluation of the data.
Results: The mean fear scores of the children in the intervention group were 3.39±0.56 before endoscopy, 1.67±0.54 during endoscopy, and 0.52±0.67 after endoscopy, with statistically significant difference between the mean fear scores (p<0.05). The mean fear scores in the control group were 3.00±0.80 before endoscopy, 3.13±0.79 during endoscopy, and 2.25±1.16 after endoscopy, with statistically significant difference between the mean fear scores (p<0.05). The anxiety scores of the children were 33.79±4.00 in the intervention group and 36.56±3.52 in the control group before endoscopy, and the difference between anxiety scores was statistically significant (p<0.05). The mean satisfaction scores of the parents in the experimental group after endoscopy (78.44±10.01) was higher that that of the control group (73.52±12.92), but the difference between the groups was not statistically significant (p>0.05).
Conclusion: The cartoon-assisted preparation package for endoscopy was found to be effective in reducing fear and anxiety that may occur in children undergoing endoscopy, in the 7-12 age group.
Keywords: Anxiety, cartoons, child, endoscopy, fear, nursing, parental satisfaction