8. sınıf kız öğrencilerinin STEM alanlarına yönelik tercih nedenlerini ve ilgi düzeylerini etkileyen faktörler
The factors that influence 8th grade female students' preferences and interest levels for the STEM fields
Yazar: ÖZGE ÖZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER YAKIN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; Kariyer planlama = Career planning ; Kız öğrenciler = Girl students ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method

Özet:
Bu araştırmanın amacı 8. sınıfta öğrenim gören kız öğrencilerin kariyer planlamalarında STEM alanlarını tercih etme ve etmeme nedenleri ile STEM alanlarına yönelik ilgi düzeyleri ve ilgilerini etkileyen faktörleri belirlemektir. Araştırmanın örneklemini Mersin ilinde bulunan beş ayrı devlet okulunda öğrenim görmekte olan, 8. sınıf düzeyindeki 359 kız öğrenci oluşturmuştur. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama araştırması deseninde yürütülmüştür. Araştırma verileri üç bölümden oluşan bir anket ile toplanmıştır. Anketin birinci bölümünde kişisel veriler; ikinci bölümünde ise öğrencilerin üniversite eğitimi için STEM alanlarını tercih etme ve tercih etmeme sebepleri açık uçlu olarak elde edilmiştir. Anketin üçüncü bölümünde ise, katılımcıların STEM alanlarına olan ilgilerinin ölçülmesi amacı ile FeTeMM Alanlarına İlgi Ölçeği kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik olmayan testler; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi ve betimsel istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Öğrencilerin STEM alanlarını tercih etme ve tercih etmeme sebepleri kişisel ve sosyal nedenler olmak üzere iki ana tema altında toplanmış olup, tüm nedenler alt temalar altında gruplandırılmıştır. STEM alanlarını tercih edeceğini belirten kız öğrenciler kişisel olarak parasal getirisinin iyi olması, zevkli olması, sayısala ilgi duyma, sayısalının iyi olması ve başarabileceğini düşünme; sosyal olarak ise aile ve öğretmenleri rol model seçme, çevredeki bireylerden etkilenme, aile gururlandırma isteği ve kadınların da yapabileceğini gösterme isteği nedenlerini iletmişlerdir. STEM alanlarını tercih etmeyecek öğrenciler ise kişisel nedenler olarak zor, sıkıcı ve uğraştırıcı olması, sayısalı sevmeme ve ilgi duymama, sayısalının ve matematiğinin iyi olmaması, başarabileceğini düşünmeme; sosyal nedenler olarak da bu alanların erkeklere uygun olmasını ileri sürmüşlerdir. STEM alanlarına yönelik ilgi düzeylerine ilişkin bulgulara bakıldığında ise katılımcıların ilgileri en yüksek fen bilimleri boyutunda olup, en düşük mühendislik boyutundadır. STEM alanlarına ilgi düzeyleri ile anne eğitim düzeyi, günlük teknoloji kullanım sıklığı, akademik başarı belgesi, bilimsel etkinlik katılımı ve kitap sayısı arasında anlamlı fark bulunmuştur. Elde edilen bulgular ışığında sonraki araştırmalar için teoriye ve uygulamaya yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the reasons for choosing and not choosing STEM fields in the career planning of 8th grade female students and the factors affecting their interest levels and interests in STEM fields. The sample of the study consisted of 359 8th grade female students studying in five different public schools in Mersin. The research was carried out in the survey research design, which is one of the quantitative research methods. The research data were collected with a questionnaire consisting of three parts. In the first part of the questionnaire, personal data; in the second part, the reasons of students preferences about choosing and not choosing STEM fields for university education were obtained as open-ended. In the third part of the questionnaire, the Interest in STEM Fields Scale was used to measure the participants' interest levels in STEM fields. Nonparametric tests in the analysis of quantitative data; content analysis and descriptive statistical methods were used in the analysis of qualitative data. Students' reasons for choosing and not choosing STEM fields were grouped under two main themes as personal and social reasons, and all reasons were grouped under sub-themes. The female students who stated that they would prefer STEM fields for personal reasons, had a good financial return, enjoyable, interested in numeric fields, good at numeric fields, and thinking that they could succeed; for social reasons, choosing family and teachers as role models, being influenced by the people around them, wanting to make the family proud and showing that women can do it. Students who would not prefer STEM fields for personal reasons, difficult, boring and challenging, lack of interest and not being interested in numeric fields, not good at numeric fields and mathematic, not thinking that they could succeed; as for social reasons, they argued that these areas are suitable for men. When looking at the findings regarding the levels of interest in STEM fields, the interest of the participants is highest in science and the lowest in engineering. A significant difference was found between interest levels in STEM fields and mother's education level, frequency of daily technology use, academic achievement certificate, scientific activity participation and number of books. In the light of the findings, suggestions for theory and practice were made for further research.