Arkeolojik parçalanmış nesnelerin görüntü işleme ve geometrik yöntemlerle birleştirilmesi
Assembling archaeological fragmented objects with image processing and geometric methods
Yazar: GÜREL YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NEVCİHAN DURU
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Arkeolojik kazılarda çıkarılan kırık parçaların yeniden birleştirilmesi ve oluşturulması işlemleri arkeologlar ya da restoratörler tarafından el ile yapılmaktadır. Arkeologlar ve restoratörler bu işlem sırasında; kazılarda çıkan kalıntı nesnelerinin parçacık sayısındaki fazlalık, parçacıkların çeşitliliği, eksik ve deforme olmuş parçacıklar, deneme yanılma ile parçacıkların eşleştirilmesi işlemleri, yapıştırıcı ile yanlış birleştirme işlemlerinde parçaların geri ayrılamaması sorunlarıyla karşılaşmaktadırlar. Arkeolojik kazılarda çıkarılan kalıntılar iki boyutlu olarak duvar resmi, papirüs kâğıdı ve resimli çiniler gibi nesnelerin parçaları ya da üç boyutlu olarak sütun, mezar taşları ve küpler gibi nesne örnekleri ile sınıflandırılabilir.  
Bu tez çalışmasında görüntü işleme, geometrik yöntemleri, yapay zeka yöntem ve algoritmaları kullanılarak geliştirilen bir bilgisayar uygulaması ile arkeolog ve restoratörlerin; iki boyutlu kırık kalıntı parçalarını süre ve harcanan emek açısından kazanım ile doğru eşleştirerek birleştirmelerini sağlamaya yardımcı olmak hedeflenmiştir. 
Tez kapsamında, sentetik parçalanmış iki boyutlu görüntüler ve fotoğraf çekim ortamıyla dijitale aktarılan parça görüntüleri üzerinde eşleştirmelerde geliştirilen bilgisayar uygulaması vasıtasıyla parça görüntülerinin eşleştirilmesinde ve gerçek görüntünün oluşturulmasında başarılı sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
The reassembly and composition of the broken pieces excavated in archaeological excavations are done manually by archaeologists or restorers. During this process, archaeologists and restorers encounter the problems of excess number of particles, diversity of particles, missing and deformed particles, matching of particles by trial and error, and inability to separate the parts in wrong bonding processes with adhesive. Remains unearthed in archaeological excavations can be classified as two-dimensional fragments of objects such as wall paintings, papyrus paper and illustrated tiles, or three-dimensionally by examples of objects such as columns, tombstones and jars.
In this thesis, with the help of a computer application developed by using image processing, geometric methods and artificial intelligence methods and algorithms, it is aimed for archaeologists and restorers to ensure that the two-dimensional broken residue pieces are matched correctly with the gain in terms of time and effort. 
Within the scope of the thesis, accurate results have been obtained by means of a computer application developed for matching on synthetic fragmented two-dimensional images and the fragment images transferred to digital with the photo taking system. 
Within the scope of the thesis, successful results have been achieved in matching part images and creating the original image through the computer application developed for matching synthetic fragmented two-dimensional images and part images digitally transferred by photo taking system.