Yetişkin bireylerde sezgisel yeme ve yeme farkındalığının beslenme durumu ile ilişkisi
Relation between  intuitive eating, mindful eating and nutritional status in adults
Yazar: NİLÜFER ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. SANİYE BİLİCİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Farkındalık = Awareness ; Sezgi = Intuition ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma, Ankara il merkezinde yaşayan 19-45 yaş arası gönüllü yetişkin bireylerde sezgisel yeme ve yeme farkındalığının beslenme durumu ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Bu çalışma toplam 250 (68'i erkek, 182'si kadın) birey üzerinde yürütülmüştür. Çalışma verileri bireylerin demografik bilgilerine, sağlık bilgilerine ve beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular ile sezgisel yeme ölçeği (İES-2), yeme farkındalığı ölçeği (YFÖ-30) ve yeme tutum testinin (EAT-26) yer aldığı bir form aracılığı ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Çalışmada bireylerin vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve bel çevresi ölçümleri tekniğine uygun olarak ve yetişkinlerin beslenme durumlarını saptamak için geriye dönük hatırlatma yöntemi ile 24 saatlik besin tüketim kaydı bizzat araştırıcı tarafından alınmıştır. Çalışma sonucunda bireylerin çoğunluğu (E: %51,5; K: %75,8) BKİ sınıflamasına göre normal aralıkta bulunmuştur.  Erkeklerin İES-2 puan ortalaması (3,5±0,34) kadınların puan ortalamasından (3,3±0,30) yüksek bulunmuştur (p<0,05). Erkeklerin ve kadınların YFÖ-30 puan ortalamaları sırasıyla 104,4±12,02 ve 103±11,06'dır(p>0,05). Bireylerin İES-2 puanı ile BKİ arasında negatif yönlü bir ilişki (p>0,05); YFÖ-30 puanı ile BKİ arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,159;p=0,012). Bu çalışmada erkeklerin %69,1'i, kadınların %47,7'sinin sezgisel yiyen olduğu; erkeklerin %19,1'i, kadınların %25,3'ünde yeme bozukluğu riski olduğu saptanmıştır. Bireylerin İES-2 puanı ile YFÖ-30 puanı arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). EAT-26 ile İES-2 ve YFÖ-30 puanları arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p>0,05). Sezgisel yiyen erkeklerin günlük alınan enerjinin proteinden gelen yüzdesi ve magnezyum(mg) alımı sezgisel yemeyen erkeklerden anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Sezgisel yiyen kadınların günlük alınan enerjinin proteinden gelen yüzdesi sezgisel yemeyen kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek; kalsiyum(mg) alımının ise anlamlı düzeyde düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonucunda bireylerin sezgisel yeme durumu arttıkça yeme farkındalığının da arttığı ve sezgisel yeme ve yeme farkındalığının yeme bozukluğu ile negatif yönlü ilişkide olduğu saptanmıştır. Sezgisel yeme ve yeme farkındalığı yaklaşımlarının bir arada kullanılarak yeni yeme davranışı stratejilerinin geliştirilmesi ve bu konuda daha kapsamlı geniş popülasyon çalışmalarının yapılması gerekliliği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler : Sezgisel yeme, yeme farkındalığı, yeme bozuklukları, yeme davranışı

Abstract:
This study was planned and conducted to evaluate the relationship between intuitive eating and mindful eating and nutritional status in volunteer adults aged between 19-45 living in Ankara city center. This study was conducted on a total of 250 individuals (68 male, 182 female). The study data was conducted by the researcher through a questionnaire containing questions about demographic information, health information and nutrition habits of the individuals, intuitive eating scale (IES-2), mindful eating scale (YFO-30) and eating attitude test (EAT-26) with face-to-face interview method. In the study body weight, height and waist circumference measurements of individuals were taken with the technique and in order to determine the nutritional status of the adults, a 24-hour recall intake record was taken himself in accordance by investigator. In the result of the study the majority of individuals (M: 51,5%, F: 75,8%) were in the normal range according to BMI classification. The mean IES-2 score of males (3,5 ± 0,34) was higher than the mean score of females (3,3 ± 0,30) (p <0,05). The mean YFO-30 scores of males and females were 104,4 ± 12,02 and 103 ± 11,06, respectively (p>0,05). There was a negative correlation between IES-2 score and BMI in the individuals (p>0,05); there was a significant negative correlation between YFO-30 score and BMI (r = -0,159, p = 0,012). In this study, 69.1% of males and 47,7% of females intuitive eaters; 19,1% of men and 25,3% of women have a risk of eating disorder. There was a positive correlation between IES-2 score and YFÖ-30 score of the individuals (p<0.05). There was a negative correlation between EAT-26 and İES-2 and YFÖ-30 scores (p>0,05). Daily mean protein percent from the energy and magnesium (mg) intake of intuitive eaten men were found significantly lower than intuitive eaten men (p <0.05).  Daily mean protein percent from the energy intake of intuitive eaten women were found significantly higher than the intuitive eaten women; calcium (mg) intake of intuitive eaten women were found to be significantly lower than the intuitive eaten women (p <0.05). As a result of the study, it was found that as the intuitive eating situation of the individuals increases, the mindful eating increases and the intuitive eating and mindful eating is negatively related to the eating disorder. Intuitive eating and mindful eating approaches should be used together to develop new eating behavior strategies and to make more extensive population studies in this regard.


Key Words : Intuitive eating, mindful eating, eating disorders, eating behavior