Sağlıklı beslenme takıntısı'nın algılanan iş yeri yemek hizmet kalitesi üzerine etkisi Ankara'da sağlık çalışanları üzerine bir araştırma
The effect of healthy eating obsession on perceived workplace food service quality: A study on health workers in Ankara
Yazar: SÜMEYYE KAVACIK
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN TAYFUR
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Toplu beslenme hizmetleri = Institutional food services ; Yemekler = Dishes ; Yiyecek içecek hizmetleri = Food and beverage services ; Özel hastaneler = Private hospitals ; İşyeri = Work place ; İşyeri memnuniyeti = Workplace satisfaction

Özet:
Bu araştırma sağlıklı beslenme takıntısının algılanan işyeri yemek hizmet kalitesine etkisini belirlemek üzerine Ankara'da özel bir hastanede çalışan sağlık personeline yapılmıştır. Çalışma Eylül 2020 –Ekim 2020 tarihleri arasında görev yapan sağlık çalışanının rastgele seçilmesi ile anket yapılmasını kabul eden 382 bireye uygulanmıştır. Anket uygulaması gönüllük esasına dayalı olarak yüz yüze görüşülerek yapılmıştır. Bireylerin %62.8'i kadın, %37.2'si erkektir, yaşları 18 ve 40'ın üzeri olarak belirlenmiştir.
Araştırmada sağlık çalışanlarının demografik bilgileri, kurumda çalışma süreleri, mesai saatleri içerisinde yemek yemeyi tercih ettikleri yerler, kurum yemekhanesini tercih nedenleri, kurum yemekhanesinden yararlanma sıklıkları, toplu beslenme sistemine verdikleri puan, yemek hizmet kalitesini ve sağlıklı beslenme takıntısını ölçen sorular ile hazırlanmış bir anket uygulanmıştır.  İş yeri yemek hizmet kalitesini ve sağlıklı beslenme takıntısını ölçmek için 29 soruluk anket hazırlanmıştır. Ölçeklerin sonuçlarına göre iş yeri hizmet kalitesinden ortalamanın üzerinde bir memnuniyet durumu olduğu, 382 sağlık çalışanının %25.6'sı ortorektik eğilim gösterdiği, %74.3'ünün ise normal beslenme eğilimi gösterdiği saptanmıştır. Toplu beslenme sistemine verilen puanın ortalaması 100 puan üzerinde 60,27 olarak bulunmuştur. 
Araştırmaya katılan erkek bireylerin yemek hizmet kalitesinden kadın bireylere göre daha memnun olduğu, geliri giderinden yüksek olan bireylerin yemekleri daha çekici bulduğu, lisansüstü eğitim alan bireylerin yemekleri diğer eğitim düzeyline sahip bireylerden daha çekici bulduğu,  bekar bireylerin yemeklerin çekiciliğinden ve yönetimden evli bireylere göre daha çok memnun olduğu, mesleki açıdan güvenlik görevlileri ile bilgi işlem personellerinin genel memnuniyet düzeylerinin diğer meslek gruplarından daha yüksek olduğu, kurum yemekhanesini ücretsiz olduğu için tercih eden bireylerin genel memnuniyet düzeyleri diğer nedenlerle tercih edenlerden daha düşük olduğunu saptanmıştır. Erkek bireylerin kadın bireylere göre daha fazla ortorektik eğilim gösterdiği, kurumda 10 yıldan fazla çalışan bireylerin ortorektik eğilimlerinin diğer bireylerden daha yüksek olduğu, evde yemek yemeyi seçen bireylerin ortorektik eğilimlerinin diğer yerlerde yemek yiyen bireylerden yüksek olduğu, kurum yemekhanesini ücretsiz olduğu için tercih edenlerin ortorektik eğilimlerinin yüksek olduğu, toplu beslenme sistemine verilen puan ile iş yeri hizmet kalitesini verinle puan arasında anlamlı pozitif doğrusal ilişki olduğu saptanmıştır. İş yeri hizmet kalitesi ile sağlıklı beslenme takıntısı arasında pozitif yönlü doğrusal ilişkiler mevcut olup bu ilişkilerin kuvveti düşük bulunmuştur. 
Sonuç olarak sağlık çalışanlarının iş yerinde verilen yemek hizmetinin kalitesinden memnun olduğu, ortorektik eğilimlerinin düşük düzeyde olduğu, ortorektik eğilim göstermeleri ile iş yeri yemek hizmet kalitesi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study is conducted to determine the factors that affect the satisfaction of healthcare personnel of a privately owned hospital regarding the meals. The study enrolled 382 healthcare professionals, who were randomly selected and agreed to participate in the survey, from September 2020 to October 2020.The survey is performed with face-to-face interviews on voluntary basis. Participants consist of 240 women and 142 men at age of 18 years to above 40 years.
The survey addressed certain details such as demographics of healthcare professionals, history of employment in the institution, places they prefer to eat meals within office hours, reasons for preferring the institution's cafeteria, frequency of using the institution's cafeteria, the score given to communal nutrition system, quality of catering service and obsession to healthy diet. A 29-question survey is created to evaluate quality of food service in the workplace and the healthy diet obsession. According to the results of the scales, the service quality in the workplace is satisfactory above the average, %25.6 of the 382 healthcare personnel have orthorexic tendencies and %74.3 individuals follow normal dietary tendencies. Mean score of communal nutrition system is 60.27 in average over 100 points.
It is revealed out that the male participants are more satisfied with the quality of food service in comparison to female participants, individuals with positive income status (income higher than expenditure) found the foods more appealing, individuals with post-graduate training found the foods more appealing than the individuals with other educational levels, single individuals are more satisfied with the food and the administration in comparison to married ones, general satisfaction level of security personnel and IT personnel is higher in comparison to other occupational groups and general satisfaction level of individuals who prefer institution's cafeteria due to free-of-charge meal are lower than those with other reasons to prefer the cafeteria. It is noted that male participants show more orthorexic tendencies in comparison to their female counterparts, individuals with more than 10 years of employment history in the institution have more orthorexic tendencies than others, individuals who prefer having meals at home have higher orthorexic tendencies than those who prefer to eat in other places, those who prefer institution's cafeteria due to free-of-charge meal have high orthorexic tendencies and there is significant positive linear connection between the score given to communal nutrition system and the score given to the service quality at work place. There are positive linear relations between the service quality at the workplace and healthy diet obsession and those correlations are weak.
In conclusion; healthcare personnel are satisfied with the quality of food service in the workplace, orthorexic tendencies are at low level and there is no significant relation between orthorexic tendencies and the satisfaction with the food served at the work place.