Sağlık sistemindeki dönüşümlerin hastane mekânsallığına yansımaları: Mersin örneği
The reflection of transformations in health system on hospital spatiality: A case study in Mersin
Yazar: SADE GÜLTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET ZORLU
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Literatürde yapılan araştırmalarda hastanelerin çevresindeki kullanımları ve sosyal yapıyı,  ulaşım ağlarını ve hatta kent yerleşim biçimini etkileyebildiği görülmüştür. Bu çalışmada Mersin kentinde sağlık tesislerinin mekânsal yapısının Türkiye'de sağlık alanında yapılan yapısal değişikliklerden nasıl etkilendiği incelenmiştir. Bunun için Türkiye'deki sağlık sisteminde yapılan mevzuat düzenlemeleri ve uygulanan sağlık politikalarının hastane planlaması, tasarımı ve kullanımına ne şekilde yansıdığı araştırılmıştır. Sağlık reformu kapsamındaki mevzuat değişikliklerinin hastane yapılarını nasıl etkilediği, hangi tür tesislerin ortaya çıktığı, bunlanrın hangi ölçütlere göre yer seçtiği incelenmiştir.  Bunun yanı sıra sağlık tesislerinin tür ve ölçeğe göre dağılımı ve zaman içindeki değişimi, kullanım oranları, ulaşım ve erişilebilirlik olanakları, çevresiyle ilişkiler irdelenmiştir. Mekânsal analizlerde ise kentte bulunan sağlık tesislerinin tespiti, kent planındaki yer seçimleri, mekânsal yer değişimleri irdelenmiştir. Mersin kentinde bulunan kamu ve özel sektör tarafından işletilen sağlık tesisleri ele alınarak yapılan bu araştırmanın hastane yapılarının ulaşılabilirliği, kent ölçeğinde yüksek oranda ihtiyacı olan noktaların belirlenmesinde dikkat edilecek kriterler, yer seçimi, ulaşım ağlarını etkileyiş biçimi ve beraberinde çevresine getireceği olumlu ve olumsuz olarak görülebilecek durumların öngörülmesine katkısı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Literature studies showed that hospitals influence land use, social structure, transport network of the surrounding urban environment or even the settlement structure of the city.  This study investigates the influence of structural transformation of national health system on the spatial structure of health facilities in Mersin City in Turkey. The research is motivated aound some questions about practical implications of the health reform and the new legislation in Turkey; how health facilities are restructured, hostipal formations, location criteria, spatial distibution of health facilities. In addition, this research investigates the distribution of health facilities in the city is in accordance with their types and scale, location changes in time, occupancy rates, accessibility and their relation to the surrounding environment.  In the case study the spatial distribution and location changes of health facilities and their relation to urban master plans are elaborated. The findings of this study conducted in Meresin City may contribute to further planning studies about health facility location criteria, like accessibility, scale, demand, transport network. In addirtion positive and negative impacts of health facility location changes and new investments can be assessed thrugh a set of criteria provided by this research.