Subklinik hipotiroidi hastalarında serum lipid seviyelerinin tirotropin seviyesi, yaş ve cinsiyet ile ilişkisinin araştırılması /
Yazar: HALEF OKAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. FATMA MERİÇ YILMAZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Biyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Subklinik hipotiroidi; serum TSH düzeyinin üst referans sınırının dışında, serum sT4 ve sT3 düzeylerinin referans aralığı içinde kaldığı tiroid bezi bozukluğu olarak tanımlanır. Subklinik hipotiroidi lipid metabolizmasını etkilediğinden ateroskleroz için risk faktörü olarak değerlendirilmektedir.
Çalışmada Aralık 2010-Kasım 2011 dönemleri arasında Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran 88,000 hastaya ait laboratuar ve klinik veri tarandı.Çalışmaya 213 hasta ve 178 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hasta ve kontrollerin serum TSH, sT3, sT4, LDL-C, HDL-C, VLDL-C, trigliserid, total kolesterol düzeyleri karşılaştırıldı. 
Çalışmadaelde edilen bulgular; 
(1)Subklinik hipotiroidi hastalarında serum LDL-C, non-HDL-C, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyi kontrol grubundan daha yüksek bulundu. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi. Ancak HDL-C, trigliserid, VLDL-C ve PAİ düzeyleri yönünden iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fraklılığa rastlanmadı.
(2)Sağlıklı ve hasta bireylerde serum TSH düzeyi ile LDL-C, total kolesterol, non-HDL-C ve total kolesterol/HDL-C düzeyi arasında pozitif korelasyon saptanırken trigliserid, HDL-C, VLDL-C ve PAİ düzeyleri ile TSH arasında herhangi bir korelasyona rastlanmadı.
(3)TSH düzeyi 2,5 - 4,25 µIU/mL arasında olan ötiroid bireylerin serum LDL-C, non-HDL-C, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyleri TSH düzeyi 0,54 - 2,5 µIU/mL arasında olan ötiroid bireylerden daha yüksek bulundu. İki grup arasında HDL-C, trigliserid, VLDL-C ve PAİ düzeyi yönünden istatistikksel olarak anlamlı bir farka rastlanmadı.
(4) Farklı LDL-C düzeylerinde serum TSH düzeyindeki değişim sırasıyla > 2,4 µIU/mL, >4,56 µIU/mL, >5,02 µIU/mL, >5,74 µIU/mL olarak bulundu.
 (5) Farklı TSH düzeylerine sahip subkilnik hipotiroidi hastalarında serum lipid düzeylerinin karşılaştırıldığında gruplar arasında LDL-C, non-HDL-C, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyleri bakımından anlamlı farklılık görülürken HDL-C, trigliserid, VLDL-C ve plazma aterojenik indeks yönünden gruplar arasında herhangi bir farklılığa rastlanmadı.
 (6) Erkek hastalarda serum trigliserid ve VLDL-C düzeyleri kadın hastalardan daha yüksek bulunurken HDL-C ve total kolesterol düzeyi kadın hastalarda erkek hastalardan daha yüksek bulundu. Diğer lipid parametreleri bakımından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmadı.
 (7) Hasta erkeklerde serum LDL-C, non-HDL-C, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyi sağlıklı erkeklerden daha yüksek bulundu.
 (8) Hasta kadınların LDL-C, non HDL-C, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyi sağlıklı kadınlardan daha yüksek bulundu. Diğer lipid parametreleri bakımından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmadı.
(9) Sağlıklı erkeklerde LDL-C, VLDL-C, non-HDL-C ve trigliserid düzeyi sağlıklı kadınlardan daha yüksek bulunurken HDL-C düzeyi sağlıklı kadınlarda erkeklerden daha yüksekti. Total kolesterol / HDL-C ve PAİ düzeyleri bakımından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmadı.
 (10)Hem erkek hem de kadın hastalarda her iki yaş grubu arasında serum LDL-C, HDL-C, non-HDL-C, VLDL-C, trigliserid, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyleri yönünden istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunurken PAİ düzeyi yönünden herhangi bir farka rastlanmadı.
 (11) 50 yaş altındaki hasta erkeklerde serum non-HDL-C, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyleri 50 yaş altı sağlıklı erkeklerden daha yüksek bulundu. 50 yaş ve üzeri hasta erkeklerin serum LDL-C, nonHDL-C, total kolesterol ve total kolesterol/HDL-C düzeyleri 50 yaş ve üstü sağlıklı erkeklerden daha yüksek bulundu. Hasta ve sağlıklı erkekler arasında her iki yaş grubunda da HDL-C, trigliserid, VLDL-C ve PAİ düzeyi yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmadı.
 (12) Her iki yaş grubundaki kadın hastalarda serum LDL-C, non-HDL-C, total kolesterol ve kolesterol/HDL-C düzeyleri aynı yaş grubundaki sağlıklı kadınlardan daha yüksek bulundu.
 (13) 50 yaş ve üzeri sağlıklı erkeklerde serum LDL-C, VLDL-C, non HDL-C, trigliserid ve total kolesterol düzeyleri 50 yaş altı sağlıklı erkeklerden daha yüksek bulunurken HDL-C düzeyi daha düşük bulundu. 50 yaş ve üzeri hasta kadınların serum LDL-C, VLDL-C, trigliserid, nonHDL-C ve total kolesterol düzeyleri 50 yaş altı kadın hastalardan daha yüksek bulunurken HDL-C düzeyi daha düşük bulundu. Hem erkek hemde kadın hastalarda her iki yaş grubu arasında PAİ ve total kolesterol/HDL-C düzeyi yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmadı.
Sonuç olarak; subklinik hipotiroidi hastalarının ileride gelişebilecek kardiyovasküler hastalıklar yönünden yakından takip edilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.Ayrıca sağlıklı bireylerde ve subklinik hipotiroidi hastalarında TSH düzeyinin serum lipid düzeyini belirleyen önemli bir etken olduğudüşünülmektedir.
Optimal serum TSH düzeyi olarak belirtilen < 2,5  µIU/mL değerinin serum lipid düzeyleri göz önüne alındığında da optimal değer olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Ayrıca yine serum lipid düzeyleri dikkate alındığında TSH düzeyi 6 µIU/mL'dan büyük olan subklinik hipotiroidi hastalarının kardiyovasküler hastalık riski yönünden yakından takip edilmesi gerektiği ve TSH düzeyinin bu değerin üzerinde olduğu hastalarda tiroid replasman tedavisi konusunda seçici davranılarak ilaç tedavisi uygulanmasının yararlı olabileceği düşünülmektedir.    
 Hastalık serum LDL-C, total kolesterol ve non-HDL-C düzeylerini hem erkek hem de kadınlarda etkilemektedir. Ancak yukarıda belirtilen serum lipid düzeylerini kadınlarda erkeklerden daha fazla etkilediğinden hastalığın kadınlarda riski erkeklerden daha fazla arttırdığı düşünülmektedir. Ayrıca sonuçlar lipid profili açısından değerlendirildiğinde, hem erkek hem de kadın hastalarda 50 yaş ve üstündeki bireylerdekoroner kalp hastalığı riskinin daha fazla arttığı gözlenmektedir.

Abstract:
Subclinical hypothyroidism is defined as a serum thyroid stimulating hormone (TSH) above the defined upper limit of the reference range, with a serum free thyroxine (T4) within the reference range. Therefore, subclinic hypothyroidism is related to the change of serum lipids ıt is evaluated as an atherogenic risc factor. 
In this study, we reviewed the laboratory and clinical records of 88,000 individuals from January 2010 to November 2011.We obtained the records of all patients from Ankara Numune Education and Research Hospital's laboratory information system. The study consisted of 213 patients diagnosed with subclinical hypothyroidism and 173 healthy individuals. Serum TSH, fT3, fT4, LDL-C, HDL-C, VLDL-C, triglyceride and total cholesterol levels were compared between patients and controls. 
The major findings of this study were; 
(1)  LDL-C, non-HDL-C, total cholesterol andthe ratio of total kolesterol to HDL-C levels were found to be higher in patients than controls. However, no statistically significant differences were observed between patients and controls in terms of HDL-C, triglyceride, VLDL-C andAPI levels.
 (2)Positive correlation was observed between  TSH and LDL-C, total cholesterol, non-HDL-C and total cholesterol/HDL-C ratioin controls and patients, however no correlation was observed between  TSH and HDL-C, VLDL-C andAPIlevelsin controls and patients.
(3) LDL-C, non-HDL-C, total cholesterol levels and total cholesterol/HDL-C ratio were found to be higher in euthyroid group with a TSH range to 2,5 - 4,25 µIU/mL than the other group with a TSH range to 0,54 - 2,5 µIU/mL but no statistically significant difference was observed between groups in terms of HDL-C, triglyceride, VLDL-C andAPIlevels.
(4) The change of  TSH levels in different LDL-C levels were found as > 2,4 µIU/mL, >4,56 µIU/mL, >5,02 µIU/mL, >5,74 µIU/mL.
(5) Statistically meaningful differences were observed between patient groups which had different TSH levels in terms of LDL-C, non-HDL-C, total cholesterol levels and total kolesterol/HDL-C ratio, however no statistically difference was observed between groups in terms of LDL-C, triglyceride, VLDL-C andAPI.
(6) Triglycerideand VLDL-C levels were higher in male patients than female patients, however HDL-C and total cholesterol levels were higher infemale patients than male patients. No difference was observed between male and female patients in terms of other lipid parameters. 
(7) LDL-C, non-HDL-C, total cholesterol levels and total cholesterol/HDL-C ratio were found to be higher in male patients than healthy males.
(8) LDL-C, non HDL-C, total cholesterol levels and total cholesterol/HDL-C ratio were found to be higher infemale patients than healthy male. No difference was observed between female patients and controls in terms of other lipid parameters.
(9) Non-HDL-C, total cholesterol levels and total cholesterol/HDL-C ratio were found higher in the group of < 50 years male patients than < 50 years healthy male. 
(10) LDL-C, nonHDL-C, total cholesterol levels and total kolesterol/HDL-C ratio were found higher in the group of ≥ 50 years male patients than ≥ 50 years healty male.
(11) No statistically significant differences were observed in terms HDL-C, triglyceride, VLDL-C andAPIlevels between healthy male and male patients in both age groups.
(12) LDL-C, non-HDL-C, total cholesterol levels and total cholesterol/HDL-C ratiowere found to be higher in female patients than healthy female in both age groups.
(13) LDL-C, VLDL-C, non HDL-C, triglycerideand total cholesterol levels were found to be higher in the group of ≥50 years healthy male than < 50 years healthy male.However, HDL-C levels were found higher in the group of  < 50 years healthy male than ≥50 years healthy male. LDL-C, VLDL-C, triglyceride, nonHDL-C and total cholesterol levelswere found higher in the group of ≥50 years female patients than < 50 years female patients. However, HDL-C levels were found higher in the group of < 50 years female patients.No statistically significant difference was observed between age groups in terms of API and total cholesterol/HDL-C ratio in both gender. 
In conclusion; it was thought that patients with subclinical hypothyroidism should be followed closely for cardiovasculary disease risk.Additionally, serum TSH levels may indicate an important factor to determine serum lipid levels in both healthy individuals and patients.
Specified as the optimal TSH levels < 2,5  µIU/mL can be also usedto take into consideration  lipid levels. Patients with subclinical hypothyroidism who had >6 µIU/mL TSH levelsshould be followed closely in terms of cardiovascular disease risk. Additionally ıt is thought that selectively drug therapy may be useful in these patients.
Sublinical hypothyroidism affect the levels of  LDL-C, total cholesterol, non-HDL-C levels and total cholesterol/HDL-C ratio inboth gender.However it is found that disease has a more significant affect in female patients in terms of these lipid parameters and aslo coronary heart disease riskincreases after 50 years of age in both males and females.