Fen bilgisi öğretmen adaylarının eko-bilimsel düşünme alışkanlıklarının kişilik özellikleri açısından incelenmesi
Investigation of scientific habits of mind of pre-service science teachers in terms of personality features
Yazar: FUNDA HATİPOĞLU
Danışman: PROF. DR. HALUK ÖZMEN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilimsel düşünce = Scientific thought ; Ekoloji okuryazarlığı = Ecological literacy ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının eko-bilimsel düşünme alışkanlıklarının kişilik özellikleri, cinsiyet ve mezun olunan lise türü ile nasıl değişiklik gösterdiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma 2020-2021 eğitim öğretim yılında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki bütün eğitim fakültelerinde öğrenim gören fen bilgisi öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Türkiye'deki 38 üniversitenin eğitim fakültelerinin fen bilgisi öğretmenliği bölümü 4. sınıfında öğrenim gören 456 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği ve Eko-bilimsel Düşünme Alışkanlıkları Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmanın veri toplama araçları Google Formlar aracılığı ile internet ortamına aktarılmış ve uygulama için hazır hale getirilmiştir. Form oluşturulduktan sonra kullanım linki örneklemde yer alan üniversitelerdeki öğretim elemanlarına gönderilip fen bilgisi öğretmenliği 4. sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarına doldurtularak veriler elde edilmiştir. Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği ve Eko-Bilimsel Düşünme Alışkanlıkları ölçeğinin uygulanması ile elde edilen veriler SPSS 23.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kişilik özellikleri ve çevre problemlerine yönelik sahip oldukları bilimsel düşünme alışkanlıklarına ait sonuçların cinsiyete ilişkin farklılıkları bağımsız örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Mezun olunan liselere bağlı elde edilen sonuçlar arasındaki farkların anlamlılığı ise varyans (one-way ANOVA) analizi ile test edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ve eko-bilimsel düşünme alışkanlıklarına ait sonuçlar arasındaki doğrusal ilişkiyi ortaya koymak için korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın genel sonuçları olarak; fen bilgisi öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ile eko-bilimsel düşünme alışkanlıkları arasında anlamlı bir ilişki olduğu, kişilik özelliklerinin cinsiyete bağlı olarak değiştiği ve mezun olunan lise türünün de kişilikle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bunlar dışında öğretmen adaylarının eko-bilimsel düşünme alışkanlıklarının genel olarak yüksek seviyelerde olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal how eco-scientific habits of minds of pre-service science teachers change based on personality features, gender, and type of high school graduated. The research was carried out in the 2020-2021 academic year. The universe of the research consists of pre-service science teachers studying in all education faculties in Turkey. The sample of the study consists of 456 pre-service science teachers studying in the 4th grade of science teaching department of education faculties of 38 universities in Turkey. Five Factor Personality Scale and Eco-scientific Habits of Mind Scale were used as data collection tools in the study.
The data collection tools of the research were transferred into the internet via Google Forms and made ready for application. After the form was created, the usage link was sent to the instructors at the universities in the sample, and the data were obtained by filling in the 4th grade pre-service science teachers. The data obtained from Five Factor Personality Scale and the Eco-Scientific Habits of Mind Scale were analyzed using the SPSS 23.0 statistical package program. The gender-related differences in the results of their scientific habits of minds against personality features and environmental problems were analyzed with the independent sample t-test. The significance of the differences between the results obtained depending on the graduated high schools was tested with one-way ANOVA analysis. In addition, correlation analysis was conducted to reveal the linear relationship between the personality traits of pre-service science teachers and the results of their eco-scientific habits of minds. As general results of the study, it was determined that there was a significant relationship between the personality features of pre-service science teachers and their eco-scientific habits of minds, personality features changed with gender and graduated high school was related to personality features. In addition, it was determined that scientific habits of minds of pre-service science teachers were generally high levels.