Geriatrik ortopedik yaralanmalarda kırılganlık indeksi ile tiyol disülfid düzeyleri arasındaki ilişki
Vulnerability in geriatric orthopedic injuriesrelationship between index and thiol disulfide levels
Yazar: HÜSEYİN IŞIK
Danışman: PROF. DR. HAVVA ŞAHİN KAVAKLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Disülfitler = Disulfides ; Geriatri = Geriatrics ; Kırılganlık = Frailty ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Ortopedi = Orthopedics ; Tiyoller = Thiols ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Giriş: Son zamanlarda yaşlılık ile ilgili üzerinde önemle durulan kavramlardan
biri de kırılganlıktır. Kırılganlığın yaşlılarda güçsüzlük ve düşkünlüğü belirlemede
önemli olduğu görülmüştür. Kırılgan yaşlılarda düşme ve buna bağlı ortopedik travma
olasılığı daha fazladır. Travma hastalarında serbest oksijen radikallerinin oksidatif
strese neden olduğu bilinmektedir. Oksijen radikalleri moleküllerde geri dönüşümlü
veya geri dönüşümsüz hasara yol açabilir. Bu çalışmanın amacı acil servise başvuran
geriatrik ortopedik yaralanmalı hastalarda kırılganlık ve tiyol disülfid homeoztazisi
düzeyleri ve bunlarla ilişkili faktörleri inceleyerek rapor etmektir.
Yöntem: Çalışmaya 2020 yılında Ankara Şehir Hastanesi Acil Servisine
başvuran 65 yaş ve üstü ortopedik travma nedeni ile başvuran 82 hasta, diğer nedenler
ile başvuran 38 kişi kontrol grubuna dahil edilmiştir. Kırılganlığın
değerlendirilmesinde FRAİL Kırılganlık skalası kullanılmıştır. 0:normal, 1-2:prefrajil,
3-5:frajil olarak değerlendirilmiştir. Hastaların venöz kanlarından alınan örneklerde
native tiyol, total tiyol çalışılmıştır. Verilerin analizinde Ki-kare testi, Kruskal Wallis
testi, One Way ANOVA testi, Mann Whitney U testi, Spearman korelasyon testi
kullanılmıştır. p<0.05 değeri önemli olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 78.48±7.86 (min:65-max:99)'dır.
Hastaların %50.8'i erkek, %27.5'i 85 yaş üstündedir. Hastaların %5.8'i hiç hareket
edemiyorken, %59.2'si temel ihtiyaçlarını giderecek kadar hareket ediyor ve %34'ü
normal hareketlilik seviyesindedir. Hastaların %80'inde en az bir tane kronik hastalık
vardır ve %80'i en az bir tane düzenli ilaç kullanmaktadır. Hastaların %30.8'i prefrajil,
%56.7'si frajil sınıfta yer alıyordu. Hasta ve kontrol grubu karşılaştırmalarında hasta
grubunda total tiyol değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük olduğu,
disülfid, indeks 1 ve indeks 2 değerlerinin hasta grubunda anlamlı olarak yüksek
olduğu görülmüştür. Ortopedik travmalı hastalarda prefrajil kişilerin (%41.5), kontrol
grubunda ise frajil (%81.6) kişilerin anlamlı olarak fazla olduğu bulunmuştur. Beden
kitle indeksi ve native tiyol, total tiyol değerleri arasında anlamlı negatif yönde zayıf
korelasyon saptanmıştır.

viii

Sonuç: Geriatrik ortopedik yaralanmalı hastalarda oksidatif stres, kırılganlık
ve kırılganlığa yol açan faktörlerin önlenmesi sonuçları iyileştirecektir.

Abstract:
Introduction: One of the concepts recently talked about old age is fragility.
Fragility was found to be important in determining weakness and indulgence in the
elderly. Fragile older people are more likely to fall and related orthopedic trauma. Free
oxygen radicals are known to cause oxidative stress in trauma patients. Oxygen
radicals can cause reversible or irreversible damage to molecules. The aim of this study
is to report the levels of fragility and thiol disulfide homeostasis and related factors in
patients with geriatric orthopedic injury who applied to the emergency department.
Method: 82 patients who were admitted to the Ankara City Hospital
Emergency Department in 2020 due to orthopedic trauma aged 65 and over, and 38
people who applied for other reasons were included in the control group. FRAIL
Fragility scale was used to evaluate the fragility. 0: normal, 1-2: prefragile, 3-5: fragile.
In samples from patients' venous blood, native thiol and total thiol were studied. In the
analysis of the data, Chi-square test, Kruskal Wallis test, One Way ANOVA test, Mann
Whitney U test, Spearman correlation test were used. p <0.05 value was accepted as
important.
Results: The average age of the patients was 78.48 ± 7.86 (min: 65-max: 99).
50.8% of the patients are male and 27.5% are over the age of 85. While 5.8% of the
patients are unable to move at all, 59.2% are moving enough to meet their basic needs
and 34% are at the normal mobility level. 80% of patients have at least one chronic
disease and 80% use at least one regular medication. 30.8% of the patients were in the
prefragile class and 56.7% were in the fragile class. In patient and control group
comparisons, total thiol values in the patient group were significantly lower than the
control group, and disulfide, ischemia-modified albumin, index 1 and index 2 values
were significantly higher in the patient group. In orthopedic trauma patients, prefragile
people (41.5%) were found to be significantly high. Fragile people (81.6%) were found
to be significantly high in the control group (81.6%). There was a significantly weak
negative correlation between body mass index and native thiol and total thiol values.

x

Conclusion: In patients with geriatric orthopedic injury, preventing factors that
cause oxidative stress,fragility and fragility will improve the results.