İnsan kaynaklı iklim değişikliği ve ekonomik büyüme: Türkiye üzerine bir analiz
Anthropogenic climate change and economic growth: An anaysis on Turkey
Yazar: MUSTAFA ÖZÇAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ETEM KARAKAYA
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Enerji = Energy

Özet:
Fosil kaynaklı enerji kullanımı, ekonomik büyüme, sanayileşme ve nüfus artışı gibi konular insan kaynaklı iklim değişikliğine neden olan ekonomik faktörlerin başında gelmektedir. Bu faktörlerden özellikle ekonomik büyüme ile iklim değişikliği ilişkisini inceleyen çok sayıda çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda, söz konusu iki değişken arasındaki ilişkiye dair farklı bulgulara ulaşılmıştır. Bu tez çalışmasında ise, "Ekonomik büyüme ve insan kaynaklı iklim değişikliği arasında ekonomik açıdan bir ilişki vardır" hipotezinden hareketle, Türkiye'de 1960–2007 dönemine ilişkin veriler kullanılarak, insan kaynaklı iklim değişikliği ile ekonomik büyüme ve seçilmiş diğer değişkenler arasındaki ilişkinin varlığı ekonometrik açıdan incelenmeye çalışılmıştır.
Türkiye Ekonomisi üzerine yapılan ekonometrik analizler çerçevesinde, Johansen Eşbütünleşme Testi ve ARDL gibi  yöntemler kullanılmıştır. Johansen Eşbütünleşme Testi, kişi başına CO2 emisyonları ile kişi başına gelir arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığını göstermektedir. Elde edilen sonuç, Ters-U şeklindeki Çevresel Kuznets Analizi ile uyumludur. İklim değişikliğinin ekonomik belirleyicileri üzerine yapılan ARDL analizi sonuçları da, Türkiye'de kişi başına CO2 emisyonlarının, GSYİH artış oranı, imalat sanayi katma değer artışı, elektrik üretimi ve ihracatın GSYİH içindeki payı gibi değişkenlerle pozitif ilişki içinde olduğunu göstermiştir. Tarımsal alan değişkeni ise kişi başına karbondioksit emsiyonu arasındaki ilişki ise negatif olarak elde edilmiştir.

Abstract:
Energy use from fossil fuels, economic growth, industrialisation and increase in population are the main economic driving forces for causing climate change. Among these, there are many studies particularly investigating the relationship between economic growth and greenhouse gas emissions which is the main source for antropogenic climate change.   The results of these studies suggest varying findings between these two indicators. In this study, with the starting point of "there is a positive relationship between economic growth and antropogenic climate change" as our hypothesis,  the existence of the relationship between antropogenic climate change and economic growth together with other selected indicators are econometrically investigated for the Turkish case by using 1960-2007 data sets.
The econometric analysis applied for the Turkish economy includes Johansen Co-Integration test and ARDL methodologies. The Johansen Co-Integration Test indicates a long-run relationship between CO2 emissions per capita and income per capita. The results of the empirical findings are consistent with the analytical suggestions of the inverse U shape Environmental Kuznets curve. The ARDL analysis on economic drivers of GHG emission changes also suggests that CO2 emissions per capita in Turkey is positively related with the increases in GDP growth, value added in manufucturing sector, electricity production and with level of export shares in GDP both in the short and long-runs. The relationship between CO2 emissions per capita and agricultural lands, however, is found to be negative for the same period.