Pulmoner tromboembolinin ayırıcı tanısında ve pulmoner tromboemboli takibinde D-Dimer düzeylerinin rolü
The role of D-Dimer levels in follow up of pulmonary thromboembolism and in differential diagnosis of pulmonary thromboembolism and community acquired pneumonia
Yazar: AYHAN VAROL
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN KÖKTÜRK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Pnömoni = Pneumonia ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Rekurrent = Recurrent

Özet:
Bir fibrin yıkım ürünü olan D-dimerin kalitatif düzeyi PTE'yi dışlamada ya da ileri tanı metodlarına yönlendirmede önemli bilgiler verir. Oysa D-dimerin kantitatif düzeylerinin D-dimer pozitifliği oluşturan diğer hastalıkların ayırıcı tanısında bir yeri olup olmadığı ve hatta D-dimer kantitatif düzeylerini takip etmenin, PTE takibinde bir yeri olup olmadığı çok iyi bilinmemektedir.Bu çalışmada; D-dimer kantitatif düzeylerinin PTE'nin TKP'den ayırıcı tanısında yeri olup olmadığı ve antikoagülan tedavi altında nasıl bir değişim gösterdiği ve bu değişimin hastalığın ağırlığı ve rekürrens ile ilişkisinin olup olamayacağının gösterilmesi amaçlanmıştır.Çalışmaya toplam 80 hasta alındı. PTE tanısı alan 45 hasta çalışma grubunu, TKP tanısı konulan 35 hasta ise kontrol grubunu oluşturdu. PTE ve TKP tanısı alan hastalarda antikoagülan ya da antibiyotik tedavi almadan önceki ilk kabulde, tedavi başladıktan sonra 3.gün, 10.gün ve 1. ayda kan D-dimer düzeyleri D-dimer Plus adı verilen lateks takviyeli immunotürbidimetrik yöntemle ölçüldü. Hastaların demografik bilgileri, risk faktörleri, semptom ve fizik muayene bulguları, laboratuvar ve radyolojik inceleme sonuçları kaydedildi.Antikoagülan tedavileri tamamlanan PTE hastalarının 1.yıl sonu takiplerinde nüks görülmedi. TKP grubundaki hastalar uygun antibiyotik tedavileri sonrasında ortalama 10.5 günde klinik ve laboratuvar değerlerinin düzelmesi sonucunda taburcu edildiler.PTE grubundaki hastaların tanı anındaki (0.gün) ortalama D-dimer düzeyleri, TKP grubundaki hastalara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Ayrıca D-dimer düzeylerinin zamana göre yüzde değişimleri alınıp, PTE ve TKP grupları arasında değerlendirildiğinde; PTE grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Tanı anında bakılan D-dimer düzeylerinin PTE ve TKP grupları arasında kesim değeri için ?ROC? eğrisi analizi yapıldığında D-dimer seviyelerinin 1700 ?/L'nin üzerinde olması PTE tanısı konmasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Antikoagülan tedavi başladıktan sonra PTE grubundaki hastalarda D-dimer düzeylerinin belirgin düştüğü oysa TKP grubunda aynı oranda düşüşün izlenmediği saptandı. PTE tedavisi tamamlanan hastalarda rekürrens görülebileceğini öngörmüştük. Ancak bu çalışmada rekürrens görülmemiştir.Bu sonuçlardan yola çıkılarak, tanı anında bakılan serum D-dimer kantitatif düzeylerinin PTE ve TKP ayırıcı tanısında yararlı olabileceği, antikoagülan tedavi altında D-dimer düzeylerinin, PTE'li hastalarda TKP hastalarına göre daha hızlı düşüş gösterdiğinden ayırıcı tanı ve PTE tanısının doğrulanmasında kullanılabileceği düşünülebilinir.

Abstract:
Qualitative analysis of D-dimer, i.e., a fibrin degradation product, is important in excluding pulmonary thromboembolism (PTE) or deciding advanced methods for diagnosis. But it is not still well known that quantitative analysis of D-dimer has a role in differential diagnosis of other diseases that cause positive D-dimer levels. Besides it is also uncertain that the follow up of D-dimer levels has a role in PTE.In this study; it was aimed to identify the value of quantitative D-dimer levels in differential diagnosis of PTE and community acquired pneumonia (CAP) and to determine the alteration in D-dimer levels during anticoagulant treatment. It was also aimed to evaluate the effect of this alteration to severity and recurrence of PTE.A total of 80 patients were included for the study. Study was continued with 45 PTE patients and 35 CAP patients. Serum D-dimer levels were measured with latex added immunoturbidometric method, named as D-Dimer plus, at first during admission before initiating any antibiotic or anticoagulant therapy and then at 3rd day, 10th day and 1st month of treatment. The demographic characteristics, risk factors, symptoms and findings of physical examination, laboratory parameters and radiology results were recorded.No recurrence was seen at the end of 1st year follow up period among the patients who completed their anticoagulant therapy for PTE. Patients with CAP were discharged at mean 10.5 days when their clinic and laboratory parameters were improved by appropriate antibiotic therapy.Mean D-dimer levels at admission (day 0) were found significantly higher in PTE patients than CAP patients.When the % changes in D-dimer levels with time were compared it was again statistically significantly higher in PTE group. ROC curve analysis was used to determine the cut-off value for D-dimer levels at admission. D-dimer level > 1700 µ/L was found statistically significant as a cut- off value for the diagnosis of PTE.After the initiation of anticoagulant therapy a significant decrease in D-dimer levels was identified in PTE group but not in CAP group. We hypothesized that recurrence can be seen after completion of anticoagulant therapy in PTE but no recurrence was found in this study.These results pointed out that quantitative serum D-dimer levels at admission could be used in differential diagnosis of PTE and CAP. Since it shows rapid decrease in PTE patients under anticoagulant therapy than CAP patients, D-dimer levels can be used for differential diagnosis and confirmation of PTE.