Kilis-Musabeyli koşullarında tarımı yapılan Maraş biberinde uygulanan yağmurlama yöntemi sulamaların değerlendirilmesi
Evaluation of sprinkler irrigations applied in Maraş pepper cultivated in Kilis-Musabeyli conditions
Yazar: ABDULLAH DERELİ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN TOPAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması Kilis-Musabeyli koşullarında tarımı yapılan maraş biberinde uygulanan yağmurlama sulama sistemlerinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, sulamada kullanılan yağmurlama sisteminin özellikleri, parsele tertiplenme biçimleri, işletilme basınçları, durakta sulama süreleri, durakta verilen su miktarı, tarla sulama aralığı, sezonluk sulama sayısı ve verilen toplam sulama suyu miktarı ile elde edilen üretim miktarı araştırılmıştır. Sonuç olarak sulama sayısı 16-18 ve sulama aralığı 4-10 gün olarak tespit edilmiştir. Bir duraktaki sulama süresi 2,5-3 saat arasında değişmiştir. Arazideki yağmurlama sulama sistem tertibine göre bir sulama sezonunda uygulanan su miktarının 535 mm ile 804 mm arasında değişmiş olup,  ortalaması 722 mm olarak hesaplanmıştır. Ortalama dekara yaş biber verimi 1440 kg olarak tespit edilmiştir. Sulama suyu kaynağı YAS olan işletmelerde sezonluk ortalama dekara elektrik enerjisi ücreti 3348 TL, sulama suyu kaynağı YÜS (gölet) olan işletmelerde sezonluk dekara sulama ücreti 450 TL olarak belirlenmiş olup, araştırma alanında bulunan işletmelerin tamamında sabit yağmurlama sistemi kullanılması sebebiyle, sulama sisteminin ilk kurulum haricinde sulama için herhangi bir sulama işçiliği maliyeti olmamıştır. Sulama suyu kaynağı YAS olan işletmelerin, sulama suyu kaynağı YÜS (gölet) olan işletmelere göre sulama maliyetinin daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Türkiye' de sulanan bitkilerin bitki su tüketimleri rehberinde Kilis ili için belirlenen biber su ihtiyacı 876 mm olup, araştırma alanında bulunan işletmelerin tamamında maraş biberi tarımı sulamasında sezon boyunca uygulanan sulama suyu miktarı 876 mm' nin altında kalmıştır. Dolayısıyla araştırma alanında maraş biberi tarımı yapan işletmelerde 2023 üretin döneminde verim ve kalite kaybına neden olmuştur.

Abstract:
This thesis study was carried out to evaluate the sprinkler irrigation systems applied to maraş pepper cultivated in Kilis-Musabeyli conditions. Fort this purpose, the characteristics of the sprinkler system used in irrigation, the way they are arranged on the parcel, operating pressures, irrigation times at the stop, the amount of water given at the stop, field irrigation interval, number of seasonal irrigations and the total amount of irrigation water given and the amount of production obtained were investigated. As a result, the number of irrigations was determined as 16-18 and the irrigation interval was determined as 4-10 days. Irrigation time at one stop varied between 2,50-3 hours. Depending on the sprinkler irrigation system arrangement on the land, the amount of water applied in an irrigation season is between 535 mm and 804 mm; the average is calculated as 722 mm per decare. The average fresh pepper yield per decare was determined as 1440 kg. Seasonal average irrigation electricity fee per decare for irrigation wells is determined as 3348 TL, and seasonal average irrigation fee per decare for irrigation from ponds is determined as 450 TL. Since the sprinkler systems are fixed in the research area, there is no irrigation labor other than the arrangement of the system and its collection at the end of the season. Compared to surface water resources (ponds), the cost of irrigation with underground water resources is higher. The net water consumption of pepper determined for the Kilis province in the plant water consumption guide of irrigated plants in Turkey is 876 mm, and the amount of irrigation water applied throughout the season fort he irrigation of maraş pepper agriculture in all enterprises in the research area remained below 876 mm. Therefore, it caused a loss of productivity and quality in the 2023 production period in the enterprises cultivating maraş pepper in the research area.