Bir akaryakıt istasyonundaki faaliyetlerin L matris ve Fine-Kinney risk değerlendirme yöntemleriyle karşılaştırılması
Comparison of activities at a fuel station with L matrix and Fine-Kinney risk assessment methods
Yazar: SUNA ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL YAVUZ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kazalar = Accidents
Dizin: Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği ile işletmelerdeki işin yürütümü sırasında çalışanların ve işletmenin güvenliğini sağlamayı amaçlayan proaktif yaklaşımların bütünüdür. İş sağlığı ve güvenliğinin sürdürebilirliği sağlanması ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının azaltılması sağlanabilir. İş sağlığı ve güvenliği, geçmişte çıkarılan iş kanunları ile düzenlenmekte iken 2012 yılında çıkarılan 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile işletmelerdeki çalışanların ve işverenlerin görev, sorumluluk ve yükümlülükleri detaylı olarak belirtilmiştir. 
6331 Sayılı kanun ile işveren çalışanlarına İş Sağlığı ve Güvenliği hizmetlerini sağlamak ile yükümlü kılınmıştır. İşveren/işveren vekili, çalışanların, işletmenin ve üretimin güvenliğini sağlamak ile yükümlüdür. İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı çalışanlarına eğitim vermek, tatbikatlar düzenlemek, sağlık muayenesi yaptırmak, tehlike ve risklerin tespiti için risk değerlendirmesi yaptırmak gibi sorumlulukları mevcuttur. 
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre işletmeler yapılan işin esasına göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli olmak üzere üçe ayrılmaktadır. İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı çalışanların korunmasına yönelik işyerlerinde risk değerlendirilmesi yapılması zorunludur. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde risk değerlendirmesinin olmaması durumunda işin durdurulması gerekmektedir. Literatürde kalitatif, kantitatif ve karma olmak üzere risk değerlendirmesi yöntemleri üçe ayrılmıştır. İşveren herhangi bir yöntemi seçmesi yeterlidir.
Bu tez çalışması, bir akaryakıt istasyonunda yapılan çalışmaların risk değerlendirmesi ekibi tarafından gözlemlenmiş, mevcut tehlike ve riskler tespit edilerek kantitatif risk değerlendirme yöntemlerinden L tipi Matris ve Fine Kinney ile risk skorları hesaplanmıştır. Hesaplanan risk skorlarına göre risklerin düzeyleri tespit edilerek alınması gereken öneriler ve yapılması gereken düzenleyici önleyici faaliyetler önerilmiştir.  Ayrıca, iki farklı risk değerlendirme yöntemiyle Fine Kinney Risk Değerlendirme yönteminin frekans faktöründen dolayı daha uygulanabilir olduğu tespit edilmiştir. Akaryakıt istasyonunda yapılan risk değerlendirmesi çalışmasında toplam altmış iki risk tespit edilmiştir. Bu risklerden kırk iki tanesi çok yüksek,   on dokuz tanesi orta risk ve bir tanesi düşük risktir. Risk değerlendirmesi yöntemler ile risklerin düzeyi düşürülerek on üç tanesi orta risk ve kırk dokuz tanesi düşük risk haline gelmiştir. Yapılmış olan bu çalışma risk yöntemlerinin arasında farkın tespit edilmesi, bir işletmeye iki farklı yöntemin uygulanabilmesi ve akaryakıt istasyonunda bir uygulama yapılması bakımından literatüre ve iş sağlığı ve güvenliği alanına olumlu katkı yapacaktır.

Abstract:
It is the whole of proactive approaches that aim to ensure the safety of employees and the business during the execution of occupational health and safety and the work in enterprises. By ensuring the sustainability of occupational health and safety, occupational accidents and occupational diseases can be reduced. While occupational health and safety was regulated by the labor laws enacted in the past, the duties, responsibilities and obligations of the employees and employers in the enterprises were specified in detail with the Occupational Health and Safety Law No. 6331 issued in 2012.
With the Law No. 6331, the employer is obliged to provide Occupational Health and Safety services to its employees. The employer/employer's representative is obliged to ensure the safety of employees, business and production. It has responsibilities such as providing training to its employees against work accidents and occupational diseases, organizing exercises, having health examinations, and making a risk assessment to determine hazards and risks.
According to the Occupational Health and Safety Law No. 6331, enterprises are divided into three as very dangerous, dangerous and less dangerous. It is obligatory to carry out risk assessments in workplaces for the protection of employees against work accidents and occupational diseases. In the absence of a risk assessment in dangerous and very dangerous workplaces, it is necessary to stop the work. In the literature, risk assessment methods are divided into three as qualitative, quantitative and mixed. It is enough for the employer to choose any method.
This thesis study was conducted by the risk assessment team of a fuel station, where existing hazards and risks were identified, and risk scores were calculated using the L-type Matrix and Fine Kinney, which are quantitative risk assessment methods. According to the calculated risk scores, the levels of risks were determined, and recommendations and necessary regulatory and preventive actions were suggested. Additionally, it was determined that the Fine Kinney risk assessment method is more applicable due to its frequency factor when compared with two different risk assessment methods. A total of sixty-two risks were identified in the risk assessment study conducted at the fuel station. Forty-two of these risks are very high, nineteen are medium risk, and one is low risk. The level of risks was reduced by applying risk assessment methods, turning thirteen of them into medium risk and forty-nine of them into low risk. This study was carried out to determine the difference between risk methods.