Mardin ilinin iktisadi ve sosyal açıdan gelişimi (1950-2000)
Economical and social development of Mardin between 1950-2000 years.
Yazar: ABDÜRRAUF AYDIN
Danışman: PROF.DR. AHMET TABAKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Cumhuriyet dönemi Mardin ilinin iktisadi ve sosyal gelişimine ilişkin istatistikibilgiler mevcut olmasına rağmen, bilimsel araştırmalar sonucu analiz edilerek yorumlanmışçalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmamızda Mardin'in 1950-2000 yılları arasındaki iktisadi vesosyal açıdan gelişimini ortaya konularak, ulaştığı nokta bakımından durum tespiti yapılmasıamaçlanmıştır.Gelişme, iktisadi ve sosyal açıdan bir bütün olduğuna göre, toplumun ve iktisadınzaman ve mekan içerisinde devamlılığı/sürekliliği bulunmaktadır. Bundan dolayı geçmişdönemlerin iktisadi ve sosyal yapıları, günümüzdeki yapıları belirlemede büyük bir etkenolmaktadır. Bu gerekçelerden yola çıkılarak; başlangıçtan Cumhuriyet Türkiye'sine kadarMardin'in iktisadi ve sosyal gelişimi ana hatları ile özetlenmeye çalışılmış, ele alınandönemde ise (1950-2000) konu üzerinde daha da yoğunlaşılmıştır. Durum tespitini rakamlaradayalı, objektif bir şekilde ortaya konulmasını sağlamak amacıyla da karşılaştırmalı analizyöntemi kullanılmıştır.Ele alınan dönemde tarım sektörü ekonomik yapıyı belirleyen en önemli sektörolarak tespit edilmiştir.Bununla birlikte, İlin tarihi süreç ve coğrafi yapısı gereği kendine özgü(sui generis) özellikleri bulunmaktadır. Sınır kenti olmasından ötürü sınır ticareti,kültür / İnanç, mağara turizmi ile ilgili fiziksel kaynakları bakımından oldukça zengin biryapıya sahip olmasından dolayı, turizm potansiyeli ve ayrıca başta telkari(gümüş işlemeciliği)olmak üzere birçok geleneksel el sanatları bunların başlıcalarıdır.Çalışmada, Mardin İlinin ?Gelişme? sürecini henüz tamamlayamadığı, bu sürecitamamlayabilmesi büyük ölçüde GAP projesinin ildeki enerji ve sulama alanlarındakiyatırımlarını tamamlamasına bağlı olduğu öngörülse de, GAP'ın yöredeki hedeflerinigerçekleşmese bile ilin gelişme sürecini sağlayacak ve milli ekonomiye katkıda bulunacakpotansiyeli bulunduğu söylenebilir.Bu potansiyel ele alınan süreç içersinde nispi olarakgelişim gösteren tarım ve hayvancılık, sanayi, madencilik, turizm, ticaret, ulaştırma vehaberleşme gibi alanlardır.

Abstract:
There are some statistical data concerning the economical and social development of Mardinin the early years of republic period. However, analyzed and interpreted studies based on scientificresearch are limited. In this study it?s intended to research the economical and social development ofMardin between 1950-2000 years.Since the ?development? is an integral in terms of economic and social aspects, the societyand economy has continuity in time and place. Thus, economic and social structure of the past timeshas an important effect on determining today?s structures. Based on this fact, the economical andsocial development of Mardin from beginning to the foundation of Turkish Republic is summarizedand the investigated period (1950-2000) is intensively searched. Comparative analysis method is usedto determine the current situation numerically and objectively.In the investigated period, agriculture is designated to be the most important sectordetermining the economical structure. However the city has intrinsic features resulting from historicaland geographic factors. Border trade due to being a border city, tourism potential due to being acenter of different cultures and religions and due to having historical caves, traditional handicraftssuch as silver working are some examples of these intrinsic features.In this study it?s predicted that the city has not completed the development process and itmainly depends on the completion of energy and watering investments of GAP project in the region.However, it can be said that the city has a potential to complete the development process andcontribute to the national economy even the GAP project does not achieve its goals in the region.This potential includes some sectors relatively developed in the investigated period such asagriculture, stock raising, industry, mining, tourism, trade, transportation and communication