Öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık düzeylerine yönelik algılarının belirlenmesi
Determining the perceptions of teachers' instructional program literacy levels
Yazar: AHMET KESKİN
Danışman: PROF. DR. HÜNKAR KORKMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Program okuryazarlığı = Curriculum literacy ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretim programı okuryazarlığının boyutlarını ortaya çıkarmak ve öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık düzeylerine yönelik algı düzeylerini belirlemektir.  Keşfedici sıralı karma desende yürütülen bu araştırma Bahar 2017 – Bahar 2019 tarihleri arasında Ankara ilinde 14 farklı ilçede devlet okullarında görev yapan ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenleri ile yürütülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda, açık uçlu soru formu ile 181 öğretmenden ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile 18 öğretmenden elde edilen nitel veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda, "Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği" aracılığıyla 713 öğretmenden nicel veriler toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, kolmogorov smirmov ve faktör analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda Öğretim Programı Okuryazarlığının dört boyuttan oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu boyutlar a) programı tanıma, b) programı hayata geçirme, c) programı sorgulama ve d) programa değer verme olarak adlandırılmıştır. Bu boyutlar doğrultusunda geliştirilen "Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği" 38 maddeden oluşmaktadır.  Araştırma sonucunda, öğretmenlerin kendilerini tüm boyutlarda iyi derecede öğretim programı okuryazarı olarak algıladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, en yüksek puan ortalamasını programa değer verme boyutunda elde ettikleri, programı sorgulama boyutunun ise en düşük ortalamaya sahip boyut olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık düzeylerine yönelik algılarında, öğretim programları ile ilgili hizmet içi eğitim faaliyetlerinin ve program geliştirme çalışmalarına katılmalarının etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretim programlarına verilen önem derecesi ve programlardan yararlanma sıklığı arttıkça öğretmenlerin öğretim program okuryazarlığı algı puanlarında olumlu değişim gözlenmiştir.

Anahtar sözcükler: öğretim programı okuryazarlığı, öğretim programı okuryazarlığı algı ölçeği, öğretmenlerin program yeterliği

Abstract:
The aim of this study was to reveal the dimensions of curriculum literacy and to determine the perception of teachers' curriculum literacy levels. This research design was exploratory sequential mixed methods design and was conducted with primary, secondary and high school teachers teaching in public schools in 14 different districts of Ankara between Spring 2017 – Spring 2019. In the qualitative part of the research, qualitative data obtained from 181 teachers with open-ended questionnaire and from 18 teachers through semi-structured interviews were analyzed by content analysis. In the quantitative part of the research, quantitative data were collected from 713 teachers through the "Curriculum Literacy Perception Scale". To analyze quantitative data, descriptive statistics, independent sample t test, one-way analysis of variance, kolmogorov smirmov test  were used. According to the findings obtained from the research, it was concluded that Curriculum Literacy consists of a four-dimensional structure. These dimensions were named as a) recognizing the curriculum, b) implementing the curriculum, c) querying the curriculum and d) valuing the curriculum. Curriculum Literacy Perception Scale developed according to these dimensions consists of 38 items. As a result of the study, it was concluded that teachers perceive themselves as curriculum literate in all dimensions. It was concluded that the teachers had the highest average scores in the dimension of valuing the curriculum, and the lowest average scores in the dimension of querying the curriculum. The results showed that in-service training activities related to curriculum and their participation in curriculum development studies were effective in the teachers' scores  obtained from the Curriculum Literacy Perception Scale. In addition, it was observed that while the importance given to the curriculum and the frequency of benefiting from the curriculum increased, curriculum literacy perception scores increased.

Keywords: curriculum literacy, curriculum literacy perception scale, teachers' curriculum competencies