Ulusal inovasyon sisteminin sosyo-kültürel kaynakları
Socio-cultural sources of national innovation systems
Yazar: ÖMER ÖZDİNÇ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL COŞKUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bilim ve teknoloji politikaları = Science and technology policies ; Ekonomi sosyolojisi = Economic sociology ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Ulusal yenilik sistemleri = National innovation systems ; Yenilik = Innovation

Özet:
Teknolojinin son yıllardaki hızlı değişimi ve bu değişimin ekonomiyi sürekli şekillendirmesi sebebiyle iktisadî yenilik anlamına gelen inovasyon bugün iktisadî büyümede en önemli faktör olarak görülmektedir. Buna bağlı olarak ülkeler, inovasyon sayısını ve katma değerini arttıracak politikalar üzerinde çalışmaktadır. Bu uğurda geliştirilen ve uygulanmaya çalışılan yaklaşımlardan biri de Ulusal İnovasyon Sistemi (UİS) yaklaşımıdır. UİS yaklaşımı inovasyonun, içinde şekillendiği sistemi tartışmaktadır. Ne var ki bu tartışmalarda ilginin bugüne kadar daha çok sistemin maddi kaynaklarına hasredildiği, sosyo-kültürel bağlamın ise ihmal edildiği görülmektedir. Oysa inovasyonun en önemli aktörleri insanlar ve insanların eylemlerini şekillendiren toplumsal faktörlerdir. Bu çalışmanın amacı, bugüne kadar inovasyon tartışmalarında ihmal edilen bir boyutu, sosyo-kültürel boyutu tanımlamaya yönelik bir model geliştirmektir. Bu model sayesinde araştırmacılar incelemek istedikleri inovasyonun bağlamını daha iyi tanımlayabilecek; politika geliştiriciler de özgün bilim ve teknoloji politikaları geliştirebilmek için gerekli bilginin bir kısmına sahip olabileceklerdir. Söz konusu modeli geliştirirken temel perspektifin oluşturulmasında sosyolojideki tartışmalardan faydalanılacaktır. Bunun yanında farklı disiplinlerin -Kurumsal İktisat, İktisat Politikası vb.- teorik yaklaşımları, pratik gözlemleri ve saha verileri karşılaştırmalı bir şekilde kullanılacaktır. Bir yandan yapısal faktörler göz önünde bulundurulurken diğer yandan da inovasyon süreci mikro düzeyde analiz edilecektir.

Abstract:
The emerging technologies have been shaping the economy, which makes innovation is the most vital determinant in today's economic growth, since. Governments all around the world aim to increase the number of innovations and their value-added contribution through developing policies. The goal of this study is to develop a model to define socio-cultural dimensions of the innovation systems, which have been neglected to date. This model enables researchers to systematically define the innovation -whether it is a process, or a whole system-, to analyze all aspects, and to enable policy developers to see the whole picture without ignoring any dimension. This study presents the relation of economic actions within social context. Innovation's embeddedness degree is considered to be higher than other economic actions, because it generally requires multi-dimensional motivations, and its content processes has too much social properties such as mobilization of knowledge, co-learning and cooperative partnerships. While developing this model, a variety of disciplines such as (i) sociology -specifically economic sociology-, (ii) economics -specifically institutional economics and economy policy-, (iii) business administration - specifically innovation studies- are taken into account. Moreover, the model includes both the structural conditions and the person's individual motivations; also considers the interior dynamics of innovation like innovation types, stages and fields as manipulators of structural conditions' effects on innovation.