Türkiye'de inşaat sektöründe faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde dönüşümcü liderlik biçimleri üzerine bir araştırma
A research about transformational leadership practices for small and medium sized companies in the construction industry of Turkey
Yazar: BUKET ASAL
Danışman: DOÇ. DR. ALMULA KÖKSAL IŞIKKAYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnşaat sektörü Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülke için ekonomiye ve istihdama sağladığı katkı nedeniyle en fazla etki yaratan sektörlerin başında gelmektedir. Her sektörde olduğu gibi inşaat sektöründeki örgütler için de verimliliğin sağlanması, maddi ve beşeri kaynakların doğru kullanılması ve değişimlere adaptasyon süreçlerinde yöneticilerin sahip olduğu liderlik davranışları ön plana çıkmaktadır. KOBİ'ler özelinde bakıldığında ölçeklerinden dolayı esnek örgüt yapısı sayesinde olası ekonomik dalgalanmalarda kolay küçülüp büyüyebilme gibi konularda büyük ölçekli işletmelere göre avantajlı olarak kabul edebilecek iken finansal sorunlar ve yönetimle ilgili yanlışlar nedeniyle sahip oldukları avantajları devam ettiremedikleri için ömürleri kısa olmaktadır. Dolayısıyla içinde bulundukları yoğun rekabet ortamında, ekonomik değişimlere karşı dayanıklı olup aynı zamanda büyümeyi gerçekleştirebilmeleri için etkin liderlere ihtiyaçları vardır.
Bu çalışma kapsamında yapılan literatür taramasında, inşaat sektöründeki yöneticilerin liderlik davranışları üzerine yapılan çalışma sayısının oldukça az olduğu görülmüştür. Özellikle Türkiye'de inşaat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerde liderlik üzerine yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır. Tez konusunun belirlenmesinde bu durum belirleyici olmuştur.
Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde literatür özeti, tezin amacı ve hipotezi gibi bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde, liderlik ve lider tanımlarına, lider ile yönetici arasındaki farklara ve liderlik ve yönetim üzerine yapılmış olan teorilere yer verilmiştir.
Araştırmanın üçüncü bölümünde Türkiye'de ve AB'de KOBİ tanımları, Türkiye ve AB'de KOBİ'lerin önemi, KOBİ'lerin sahip oldukları avantajlar ve dezavantajlar ve liderlik konusu bağlamında KOBİ'lerin yönetim sorunlarına değinilip, dönüşümcü liderlik biçiminin KOBİ'lere ne gibi faydalar sağlayacağı tartışılmıştır.
Dördüncü bölümde temel yaklaşımların ne olduğu, araştırmanın tasarımı, örneklemin nasıl oluşturulup, veri toplamanın nasıl yapıldığı ve anket ile değerlendirme yönteminin ne olduğuna yer verilmiştir. Çalışmada iki bölümden oluşan anketin ilk bölümünde demografik özellikler sorgulanırken, ikinci bölümde yöneticilerin dönüşümcü liderlik biçimlerini ortaya koymak için uluslararası ge	çerliliğe sahip bir envanter olan Kouzes ve Posner'ın "Liderlik Uygulamaları Envanteri (LUE) 3600 Değerlendirme-özdeğerlendirme ve gözlemci" anket formu kullanılmıştır. Bölümde LUE detaylı olarak açıklanıp, neden bu çalışmada tercih edildiğine değinilmiş,  kullanılan ölçeğin ne olduğu ile ilgili bilgilere yer verilmiştir.
Beşinci bölümde ise yapılan anket çalışması sonucunda elde edilen verilerin yorumlanmasına yer verilmiş ve çalışmada kullanılan LUE (özdeğerlendirme ve gözlemci) anket formları için SPSS 22 programında güvenilirlik analizi yapılmıştır.  İki bölümden oluşan anketin ilk bölümündeki demografik sorulara verilen cevapların analizi tanımlayıcı çözümlemeler başlığında açıklanmış, ilişkisel çözümlemeler başlığı altında ise LUE alt boyutları doğrultusunda liderler ile izleyicilerin cevapları arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. 
Son bölüm olan altıncı bölümde ise elde edilen sonuçlar özetlenmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Lider, Yönetici, İnşaat sektörü, KOBİ, LUE

Abstract:
Construction sector is one of the main sectors that create the highest impact on the account of the contributions it makes to the economy and employment in a developing country like Turkey. 
Leadership skills of managers become important to provide effectivity, optimum usage of human and financial resources and adaptation to changes in the company. When SME's are considered, these companies can be accepted as advantageous against the negative effects of possible economic fluctuations due to their flexible organizational structure however, they cannot maintain the advantages they have owing to financial problems and managerial mistakes so cannot sustain their existence for long time. SMEs operating in the construction sector need active leaders to be able to withstand economic changes and provide sustainable growth of the company in this competitive environment.
In the literature survey conducted within the scope of this study, it was seen that the number of studies on the leadership behaviors of the managers in the construction sector is not very frequent. Especially when SMEs in the construction sector in Turkey are examining, it has not been encountered in a study about leadership. This situation has been decisive in determining the topic of this thesis.
Thesis totally consists of five chapters. The first part presented, introduction, contains information about literature summary, purpose and hypothesis of the thesis. In the second part presented, leadership and leader definitions, the differences between leaders and managers and theories about leadership and management have been mentioned.
The third part of the study contains SME definitions in Turkey and EU, the importance of SME's in Turkey and in EU and advantages and disadvantages of SMEs. Additionally, in the context of leadership, management problems of SMEs' and the benefits of transformational leadership for SMEs' explicated in this chapter.
Fourth chapter includes information about main approaches,  the design of the research,  creation of the sample, collection of the data, the survey and the evaluation method. By means of survey, two-part survey was used in this study.  In the first part of the survey, demographic characteristics of the participants were questioned.  In the second part,  Kouzes and Posner's "Leadership Practices Inventory (LPI) 3600 Evaluation-Self and Observer" questionnaire, which is an internationally validated inventory that is used to reveal the transformational leadership styles of managers, were applied to participants. Additionally, the reasons of using LPI in this study also explained in this chapter. 
In the fifth chapter, the interpretation of the data obtained as a result of the questionnaire was given. Also, reliability analysis was performed in the SPSS 22 program for the LPI (self-assessment and observer) questionnaire used in this study. The answers of demographic questions in the first section of two-part survey demonstrated under the descriptive analyses part of this chapter. Therefore, the relations between the answers of leaders and observers were examined in accordance with LPI practices in relational analyses part of this chapter. 

Finally in the sixth chapter, the obtained results are summarized and various suggestions are demonstrated.

Key Words:  Leader, Manager, Construction sector, SME, LPI