Eğitim sürecinde adolesan kronotipinin sezgisel yeme durumu ve kaygı düzeyleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of adolescent chronotype with intuitive eating and anxiety levels in the education process
Yazar: ARZU CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ DEMİRCİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Ergenlik = Puberty ; Kaygı = Anxiety ; Uyku = Sleep ; Yemek yemek = Eating

Özet:
Bu çalışmada, Kâğıthane BİL Kolejlerindeki öğrenim gören Anadolu Lisesi öğrencilerinin eğitim sürecinde olan adolesan kronotiplerinin, sezgisel yeme durumu ve kaygı düzeyleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmaya 14-18 yaş arası 92 kız ve 93 erkek olmak üzere 185 lise öğrencisi katılmıştır. Çalışmaya katılım gönüllülük esasına dayanarak anket yöntemi ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında tüm katılımcılara demografik bilgilerini saptamak için "Kişisel Bilgi Formu", uyku süresi, kronotip skorunu ölçmek amacıyla 27 soruluk "Adolesan Kronotip Anketi", sezgisel yeme düzeylerinin değerlendirilmesi için 21 maddelik "Sezgisel Yeme Ölçeği (IES)" ve sürekli durumluluk kaygı düzeylerini ölçmek için 20 maddeden oluşan "Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri" kullanılmıştır. Anket formları Şubat 2023-Nisan 2023 tarihleri arasında uygulanmıştır. Kullanılan ölçeklerin istatistiksel analizlerinin ölçümü için IBM SPSS 25.0 kullanılmıştır. Çalışmaya katılanların cinsiyet kategorik değişkeni açısından Sabahlık/Akşamlık (M/E) (p>0.05) ve Ortalama Uyku Süresi (MSF) arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Kız ergenlerin sezgisel yeme durumu puanlarının ortalaması; erkek ergenlerin sezgisel yeme durumu puanlarının ortalamasından daha fazla olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Normal kilolu lise öğrencilerinin sezgisel yeme durumu ortalama puanlarının, fazla kilolu lise öğrencilerinin sezgisel yeme durumu ortalama puanlarından istatiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. (p<0.05). Kız ergenlerin durumluk-sürekli kaygı puanlarının ortalaması; erkek ergenlerin durumluk-sürekli kaygı puanlarının ortalamasından daha fazla olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Lise öğrencilerinin sabahlık/akşamlık düzeyleri ile durumluk-sürekli kaygı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeydedir (r:0,348, p<0.01). Lise öğrencilerinin ortalama uyku süresi düzeyleri ile durumluk-sürekli kaygı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeydedir (r:-0,207, p<0.01). Sonuç olarak, Sabahlık/Akşamlık (M/E) değerleri ve ortalama uyku süresinin Durumluk-Sürekli Kaygı ile ilişkisi bulunmuştur. Kronotipin değerlendirilmesi bireylerin sağlığı için oldukça önemlidir. Bu nedenle daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Adolesan, Kronotip, Uyku, Sezgisel Yeme, Durumluk-Sürekli Kaygı

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the relationship between the adolescent chronotypes, intuitive eating status and anxiety levels of Anatolian High School students studying in Kagıthane BIL Colleges. 185 high school students, 92 girls and 93 boys, aged 14-18 participated in the study. Participation in the study was made on a voluntary basis by survey method. In data collection, "Personal Information Form" was given to all participants to determine their demographic information, "Adolescent Chronotype Questionnaire" with 27 questions to measure sleep duration and chronotype score, "Intuitive Eating Scale (IES)" with 21 items to evaluate intuitive eating levels and to measure trait anxiety levels. For this, the "State-Trait Anxiety Inventory" consisting of 20 items was used. Questionnaire forms were applied between February 2023 and April 2023. IBM SPSS 25.0 was used to measure the statistical analyzes of the scales used. No significant difference was found between Morning Dress/Evening Dress (M/E) (p>0.05) and Mean Sleep Time (MSF) in terms of gender categorical variable of the study participants. The mean of intuitive eating status scores of female adolescents; it was determined that the intuitive eating state scores of male adolescents were higher than the average (p<0.05). It was determined that the mean intuitive eating state scores of normal weight high school students were statistically higher than the mean intuitive eating state scores of overweight high school students. (p<0.05). Average of state-trait anxiety scores of female adolescents; it was determined that the state-trait anxiety scores of male adolescents were higher than the average (p<0.05). The relationship between high school students' dressing/evening levels and state-trait anxiety is statistically significant, positive and low (r:0.348, p<0.01). The relationship between the mean sleep duration levels of high school students and state-trait anxiety is statistically significant, negative and low (r:-0.207, p<0.01). As a result, Morning Dress/Evening (M/E) values and mean sleep duration were found to be associated with State-Trait Anxiety. Evaluation of chronotype is very important for the health of individuals. Therefore, more studies are needed.

Keywords: Adolescent, Chronotype, Sleep, Intuitive Eating, State-Trait Anxiety