Türkiye'de kadın hareketinin örgütlenmesi bağlamında Nezihe Muhiddin
Nezihe Muhiddin in the context of women's movement in Turkey
Yazar: DİLAN GEDİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖZCAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de kadın haklarının kazanılmasında ciddi bir rol oynamasına rağmen köşede kalmış bir düşünür, bir yazar, bir romancı olan Nezihe Muhiddin'i (1893-1958) ön plana çıkarmaktır. Nezihe Muhiddin'in hem düşüncesini analiz etmek hem de Türkiye'de kadın hareketine olan katkısını anlamak amaçlanmıştır. Bu bağlamda Nezihe Muhiddin'in hayatı, düşünceleri ve eserleri ekseninde bir inceleme yapılmıştır. Muhiddin, Türk kadın hareketi ekseninde tahayyül ettiği "yeni kadın" imgesini toplumsallaştırmak için edebi gücünü etkili bir şekilde kullanmıştır. Bu sebeple eserlerinde sık sık bu imge üzerinde yoğunlaşmıştır.  Zira kendisi her ne kadar arka planda kalmış gibi görünse de kadınların her alanda geri kalmamasını sağlamak onun en büyük amacı olmuştur. Muhiddin'in gösterdiği mücadele görmezden gelinmekle kalmadığı gibi kendisi ciddi engellerle karşılaşmıştır. Henüz Halk Fırkası kurulmamışken Muhiddin, Kadınlar Halk Fırkası'nı kurma girişimine imza atmıştır. Bu noktada ılımlı bir mücadele stratejisine sahip olduğunu söylemek mümkündür. Bu stratejinin önemli öğeleri ise uzlaşma, pazarlık, iknadan oluşmaktadır. Aynı zamanda Cumhuriyet rejimiyle ters düşmemeye de özen göstermiştir. Muhiddin bir yandan modern bir kadın tahayyül ederken bir yandan da bu kadının geleneklerinden kopmaması gerektiğinin altını çizmiştir. Bu noktada kendisini "terakkici bir muhafazakâr" olarak görmüştür. Kadınların eğitim, meslek sahibi olmak, kamusal alana katılmak gibi memlekete fayda sağlayan her alanda yer almaları gerektiğini savunmuş, kadınların "iyi bir eş" ve "iyi bir anne" vazifelerini de göz ardı etmemiştir. Romanları, hikâyeleri, düzyazıları, makaleleri olmak üzere birçok eser üreten Nezihe Muhiddin, Türkiye'deki kadın hareketinin doğuşu ve gelişme süreci incelendiğinde günümüzde dâhi kadın hakları konusunda ciddi eksiklikler olmasına rağmen tarihin tozlu sayfalarında kaybolmuş bir figür olarak yer almıştır.

Abstract:
The aim of this study is to highlight Nezihe Muhiddin (1893-1958), a thinker, writer and novelist who remained in the corner despite playing a serious role in gaining women's rights in Turkey. It is aimed to analyze Nezihe Muhiddin's thought and to understand her contribution to the women's movement in Turkey. In this context, an examination was made on the basis of Nezihe Muhiddin's life, thoughts and works. Muhiddin effectively used her literary power to socialize the "new woman" image that she envisioned around the Turkish women's movement. For this reason, she often focused on this image in her works. Even though she seemed to be in the background, her biggest goal was to ensure that women did not fall behind in every field. Muhiddin's struggle was not only ignored, but he also faced serious obstacles. While the People's Party had not yet been established, Muhiddin took the initiative to establish the Women's People's Party. At this point, it is possible to say that he has a moderate struggle strategy. The important elements of this strategy consist of compromise, bargaining and persuasion. At the same time, he took care not to contradict the Republican regime. While Muhiddin envisioned a modern woman, he also underlined that this woman should not break away from her traditions. At this point, he saw himself as a "progressive conservative". He argued that women should take part in all areas that benefit the country, such as education, having a profession, participating in the public sphere, and did not ignore the duties of women as a "good wife" and a "good mother". Nezihe Muhiddin, who has produced many works including novels, stories, prose and articles, appears as a figure lost in the dusty pages of history when the birth and development process of the women's movement in Turkey is examined, even though there are serious deficiencies in women's rights even today