Davranışsal iktisat perspektifinden Türkiye'de vergi ahlakının değerlendirilmesi
Evaluation of tax morale in Turkey from the perspective of behavioral economics
Yazar: AYŞE GÖKÇE TAK
Danışman: PROF. DR. HAYAL AYÇA ŞİMŞEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Kamu maliyesi = Public finance ; Karar verme süreci = Decision making process ; Vergi ahlakı = Tax ethics ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bu çalışmanın amacı davranışsal iktisat perspektifinden vergi ahlakının incelenmesi ve Türkiye'de vergi ahlakının analitik değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Çalışmada davranışsal iktisadın temelleri ortaya konularak davranışsal kamu maliyesini ele alınmış ve Dünya Değerler Anketi 6.dalga verileri kullanılarak Türkiye'de vergi ahlakını etkileyen unsurların analitik değerlendirilmesi yapılmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde homoeconomicus insan modeline getirilen eleştiriler ışığında davranışsal iktisat teorik olarak ortaya konulmuş ve davranışsal kamu maliyesi uygulamalarına değinilmiştir, ikinci bölümünde vergi ahlakı kavramı açıklanarak bu kavramın davranışsal kamu maliyesi açısından önemi vurgulanmıştır ve üçüncü bölümünde Dünya Değerler Anketi'nin 6.dalga verilerinden yararlanılarak Türkiye'de vergi ahlakını etkileyen unsurların analitik değerlendirmesi yapılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre vergi ahlakını etkileyen unsurlar tek başına belirleyici değildirler. Vergi ahlakı bahsedilen unsurların hepsinden farklı derecede etkilenmektedir. Davranışsal iktisat teorilerinin homoeconomicus kavramına getirdiği eleştiriler Vergi Ahlakı kavramına dair yapılan analitik değerlendirilmeler sonucu doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Davranışsal İktisat, Davranışsal Kamu Maliyesi, Vergi Ahlakı, Kamu Maliyesi

Abstract:
The aim of this study to examine the tax morale from behavioral economics perspective and to analytically evaluate the tax morale in Turkey. In the study, behavioral public finance is discussed by setting the foundations of behavioral economics and the factors affecting the tax morale in Turkey has been evaluated analytically by using 6th wave data of World Values Survey.
In the first part of the study, behavioral economics has been presented theoretically in the light of the criticisms made to the homoeconomicus human model and behavioral public finance practices has been mentioned, in the second part, the concept of tax morale has been explained and the importance of this concept in behavioral public finance has been emphasized and in the third part, the factors affecting tax morale in Turkey has been analyzed analytically by using the 6th wave data of the World Values Survey.
According to the results of the research, the factors affecting tax morale are not determinative alone. Tax morale is affected by all the mentioned factors to a different degree. The criticisms brought by behavioral economics theories to the concept of homoeconomicus have been confirmed as a result of analytical evaluations on the concept of Tax Morale.

Key Words: Behavioral Economics, Behavioral Public Finance, Tax Morale, Public Finance