Adölesanlarda vücut ağırlığının uyku süresi, uyku kalitesi ve depresyon durumuna etkisi
Effects of body weight on sleep quality, sleep duration and depression status in adolescents
Yazar: BEYTÜL ÖGE
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL ÇİÇEK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Obezite = Obesity ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep

Özet:
Yapılan çeşitli çalışmalarda şişmanlık ile uyku süresi, uyku kalitesi ve depresyon arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Çalışmamızın amacı adölesanlarda vücut ağırlığının uyku süresi, uyku kalitesi ve depresyon üzerine etkisini araştırmaktır.Kesitsel tipteki bu araştırma; Şubat 2010- Mart 2011 tarihleri arasında Kayseri ili Kocasinan ve Melikgazi merkez ilçelerindeki devlet ve özel liselerde öğrenim gören 14-17 yaş grubu toplam 1072 adölesan üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada öğrencilerin uyku kalitelerini belirlemek amacıyla Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), depresyon durumlarını belirlemek amacıyla Çocuk Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) ve sosyodemografik özelliklerini belirlemek amacıyla standart anketler uygulanmıştır. Vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi ve boyun çevresi ölçümleri alınmış; beden kitle indeksi (BKİ), bel/boy ve bel/kalça oranları hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır.Araştırmaya alınan adölesanların % 43.9'u (n= 471) erkek, % 56.1'i (n=601) kız ve genel yaş ortalamaları 15.54±1.08 yıldır. Vücut ağırlığı ve BKİ ortalamaları cinsiyetlere göre anlamlı şekilde farklılık göstermektedir (p<0.001). Uyku süresi en düşük (<8 saat) olan grupta her iki cinsiyette de vücut ağırlığı ortalaması en yüksek bulunmuştur (p<0.05). Erkeklerde uyku süresi düşük olan grubun BKİ ortalaması en yüksektir (p<0.05). Uyku kalitesi iyi olan öğrencilerin vücut ağırlığı ve BKİ ortalamaları uyku kalitesi kötü olanlardan daha düşüktür ancak aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Kızlarda depresyon oranı (%9.8) erkeklerden (%5.7) daha yüksektir (p<0.05). ÇDÖ'ye göre depresyonlu grupta vücut ağırlığı ve BKİ ortalamaları daha yüksektir ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Sağlığın geliştirilmesi için adölesanlar, aileleri ve öğretmenleri sağlıklı beslenme, sağlıklı uyku ve psikolojik durum hakkında daha fazla bilgilendirilmelidir.Anahtar kelimeler: Adölesan, depresyon, şişmanlık, uyku süresi, uyku kalitesi

Abstract:
In several studies, significant relationships between obesity, sleep duration, sleep quality and depression were detected. The aim of the current study was to determine the effect of body weight on sleep duration, sleep quality and depression in adolescents.This cross-sectional study was performed from February to March 2010 in Kayseri province?s Kocasinan and Melikgazi towns on 14-17-year-old adolescents (n=1072) attending to public and private high schools. In order to determine the sleep quality and depression; Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Child Depression Scale (CDI) were filled and to obtain sociodemographic data a questionnaire was given. Of the anthropometric indices; body weight, height, waist, hip and neck circumferences were measured and body mass index (BMI), waist-to-hip and waist-to-height ratios were calculated. SPSS 15.0 programme was used for statistical analysis.Of the adolescents; 43.9% (n= 471) were boys and 56.1% (n=601) girls and the mean age was 15.54±1.08 years. Mean body weight and BMI were significant among genders (p<0.001). In the least sleeping group (<8 hours/day) for both genders, the body weights were the highest (p<0.05). In males, the least sleeping group had the highest BMI (p<0.05). The adolescents having good sleep quality had lower body weight and BMI values than the ones having poor sleep quality but the difference is not statistically significant. Depression was higher among girls (9.8%) than boys (5.7%) (p<0.05). According to CDS, in the depressed group body weight and BMI values were higher than the non-depressed group but the difference is not statistically significant. In order to develop improvements on health; the adolescents, their families and teachers should be informed more on healthy nutrition, healthy sleep and psychological status.Keywords: Adolescent, depression, obesity, sleep duration, sleep quality