Sağlık çalışanlarında üç faktörlü yeme ölçeğiyle kronotipleri arasındaki ilişkinin saptanması
Determination of the relationship between three-factor eating scale and chronotypes in health care professionals
Yazar: MISRA BESTE KÖLEOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE BATUHAN KENGER
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Hastanelerde hizmetlerin devamlılığının sürdürülebilmesi amacıyla nöbet ve vardiya düzeni kullanılmaktadır. Vardiyalı çalışma düzeni ile bireylerin fiziksel aktivite ve beslenme alışkanlıklarının değiştiği belirtilmektedir. Araştırmamızın amacı, sağlık çalışanlarının beslenme durumları ve kronotipleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu çalışma Nisan-Mayıs 2023 tarihleri aralığında İstanbul ilinde, özel ve devlet hastanelerdeki 18-70 yaş aralığında olan 261 sağlık çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara; Google Forms aracılığıyla genel bilgiler, Üç Faktörlü Beslenme Anketi ve Sabahçıl-Akşamcıl Anketi sorularından oluşan bir online anket formu uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda sabahçıl kişilerin yaşları anlamlı olarak daha yüksek; beden kütle indeksleri ise anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur(p<0,05). Akşamcıl bireylerin bilişsel kısıtlama davranış alt puanı sabahçıl ve ara tipe göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Fazla kilolu katılımcıların sabahçıl-akşamcıl ölçeği toplam puanı normal kilodaki bireylere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sağlık çalışanlarının kronotip ve beslenme durumu için kullanılan ölçekler dışında uyku durumu, fiziksel aktivite ve depresyon ile ilgili ölçeklerle beraber bir bütün olarak kullanılacağı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanları, Üç Faktörlü Yeme Ölçeği, Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği, Kronotip, Vardiyalı Çalışma Sistemi

Abstract:
In order to maintain the continuity of services in hospitals, shift and shift order are used. It is stated that the physical activity and eating habits of individuals change with the shift work order. The aim of our research is to examine the relationship between nutritional status and chronotypes of healthcare workers. This study was carried out on 261 healthcare workers aged between 18-70 years in private and public hospitals in Istanbul between April and May 2023. To the participants; An online questionnaire consisting of general information, Three-Factor Nutrition Questionnaire and Morning-Evening Questionnaire was applied via Google Forms. As a result of the study, the ages of morning people were significantly higher; body mass indexes were found to be significantly lower (p<0,05). Cognitive restraint behavior sub-scores of the evening person individuals were found to be significantly lower than the morning and intermediate types (p<0.05). The total score of the morning-evening scale of overweight participants was found to be significantly higher than those of normal weight (p<0.05). Apart from the scales used for chronotype and nutritional status of healthcare professionals, there is a need for studies in which the scales related to sleep status, physical activity and depression will be used as a whole.

Keywords: Healthcare Professionals, Three-Factor Eating Scale, Morning-Evening Scale, Chronotype, Shift Work System