Talasemi Majör'lü çocuk ve adolesanların beslenme durumlarının, antropometrik ve bazı biyokimyasal parametreler ile vücut bileşimleri üzerine etkisi
The effect of nutritional status of Thalassemia Major children and adolescents to their anhropometric measurements, body composition and certain biochemical parameters.
Yazar: NİLAY DÖNMEZ KHAN
Danışman: PROF. DR. PERİHAN ARSLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biyokimyasal olaylar = Biochemical phenomena ; Biyokimyasal olaylar = Biochemical phenomena ; Ergenler = Adolescents ; Talasemi = Thalassemia ; Vücut bileşimi = Body composition ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma Hacettepe Üniversitesi, İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi, Pediatrik Hematoloji Anabilim Dalı'nda takip edilen 3-18 yaş arası toplam 27 Talasemi Majör'lü (TM) çocuk ve adolesanın beslenme durumlarının hastaların antropometrik ölçümlerine, vücut bileşimlerine ve bazı biyokimyasal parametrelerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, TM'li hastaların besin tüketimleri 6 ay süre ile alınmıştır. Beslenme eğitimi verilen hastaların besin tüketim sıklıkları, antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, triseps, biseps, subskapular ve suprailiak deri kıvrım kalınlıkları), çevre ölçümleri, Biyoelektrik İmpedans Analizi (BİA) ölçümleri ile vücut bileşimleri ve bazı biyokimyasal bulgularının çalışmanın sonunda nasıl değiştiği belirlenmiştir. Altı aylık beslenme eğitimi sonunda TM'li hastaların vücut ağırlığı (VA) <5 persentil olan hastalar %16.6 azalmış ve boy uzunluğu persentil değerleri istatistiksel olarak önemli derecede artmıştır (p=0.020). Çalışma sonunda hastaların boy uzunluğundaki artışlar ile yağsız doku kütlesi (LBM) arasında önemli ilişki saptanmıştır (r=0.970, p=0.000). Hastaların üst orta kol çevresi (ÜOKÇ) ve triseps deri kıvrım kalınlığındaki (TDKK) artışlar istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (sırasıyla p=0.01, p=0.08). Hastaların enerji alımları ile vücut ağırlıkları çalışmanın başında (r=0.353) ve sonunda (r=0.368) doğru orantılı olarak artmıştır. Minerallerden kalsiyum (Ca) %52-57 ve potasyum (%37-44), vitaminlerden D vitamini (%24-54) ve folik asit (%63-85) haricinde diğer tüm vitamin ve mineral tüketim düzeylerinin önerilen miktarlarda alındığı saptanmıştır. Boy uzunluğu ile Ca alımı arasında (p=0.239) ve toplam protein alımı ile LBM arasında (p=0.123) doğru orantılı bir ilişki saptanmıştır. Hastaların fiziksel aktivite düzeylerinin (PAL) 1.40-1.75 arasında değiştiği saptanmıştır. TM'li bireylerin beslenme durumlarını inceleyen araştırma sayısı çok az olup bu konuda uzunlamasına yapılan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Yeterli ve dengeli beslenme eğitimi ve sürekliliğinin sağlanması ile yaşam boyu bu hastalığa sahip olan TM'lü çocuk ve adolesanların sağlıklı yaşıtlarını yakalamaları ve komplikasyon görülme sıklığının azalması ile yaşam kalitelerinin artması sağlanabilir.

Abstract:
This study is conducted on 27 Thalassemia Major (TM) patients aged 3-18 years who applied to Hacettepe University, İhsan Doğramacı Children?s Hospital, Haematology Division and carried out to find out the effect of nutritional status on anthropometric measurements, body composition and some biochemical parameters. For this reason, food consumption of the TM patients are watched for six months. Food Frequency Questionnaires (FFQs), anthropometric measurements (body weight, height, triceps, biceps, subscapular, suprailiac skinfold thicknesses) and circumference measurements. Bioelectric Impedans Analysis (BIA) and some biochemical parameters are assessed in the beginning and at the end of the study. After six months nutrition education body weight persentile which is <5 decreased 16.6% and height persentiles differed as statistically significant (p=0.020). At the end of the study height measurements of the subjects and lean body mass (LBM) showed strong correlation (r=0.970, p=0.000). The increase in mid upper arm circumference (MUAC) and triseps skinfold thickness (TST) is found to be statistically significant (p=0.01, p=0.08, respectively). Energy intake of the patients and increases in body weight are correlated positively both in the beginning and at the end of the study. Except calcium (Ca) (52-57%) and potassium (37-44%) among minerals and vitamin D (24-54%) and folic acid (63-85%) among vitamins, the rest are taken within the required amounts (DRI?s). Calcium intake and increase in height (p=0.239) and total protein intake and LBM are positively correlated (p=0.123). Physical activity levels (PAL) of the TM patients are between 1.40-1.75 which is moderate activity. It can be concluded that adequate and balanced nutrition education and the sustainence of the nutrition education, TM patients complications? occurence frequency may decline and life quality of the TM patients will increase. Thereby, TM patients may find the chance of grow and develop as their healthy peers.