Denizlide hem göçmen hem de queer olmak: Stratejiler ve taktikler
Being immigrant and queer in Denizli: Strategies and tactics
Yazar: MEHMET AKİF BAYRAKTUTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAVAŞ ÇAĞLAYAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma İran Devrimi nedeniyle yaşantılarına sağlıklı, onurlu ve insana yakışır şekilde devam edemeyeceğini anlayan İranlı queer öznelerin mecburi göç ile Türkiye'ye ve Denizli'ye gelme sürecini ele almaktadır. Ülkesinde barınamayan ve aynı zamanda yönelimleri ve yaşamları toplumsal cinsiyet kalıplarına da uymayan bireylerin göç etme kararından Denizli'ye uyum sağlama sürecine kadar yaşadıkları toplumsal sorunları anlamayı amaçlayan araştırma da nitel araştırma tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırmada sekiz kişi ile görüşülmüş ve derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler, söylem ve tematik yöntemlerle analiz edilmiş; kesişimsellik paradigması ise bir çözümle aracı olarak kullanılmıştır. Göç olgusu, insanlık tarihinden itibaren var olan ve süreci ifade eden bir yer değiştirmedir. Göç sürecinin çeşitli değişkenlerle şekil alıyor olması onu örtük, karmaşık ve hareketli kılmaktadır. Sürece girişin etki boyutunu belirleyen pek çok bileşen vardır. Dolayısıyla bu bileşenlerin bilinmesi sürecin işleyişini önemli ölçüde etkilemektedir. Örneğin İran devrimi gibi büyük bir dönüşüm göçün sebebi olabilmektedir. Göçe iten önemli bir sebep olan devrim aynı zamanda göçe de yönlendirmektedir. Bu araştırmada, göç sürecinin çetrefilli ve kaotik bir mesele olmasının göçe katılımda etnisite ve queer nosyonlarının informel ilişkileri nasıl etkilediği kesişimsellik bağlamında irdelenmiştir. İnformel ilişkilerin kurulmasının ampirik bir sonucu olarak hem göçün kendisi hem de görünür queer olmak süreci meşakkatli kılmış ve öznelerin ayrımcı pratiklerle karşılaştıkları görülmüştür. Akabinde Türkiye'nin politik işleyişi, Denizli'nin uydu kent olarak seçilmesi ile sürece devam edilmesi etnisite ve queer'e ek olarak göçmenlik statüsünü de dahil etmiştir. Kesişimselliğin artmasıyla derinleşen ayrımcı ideolojilerin etkileri sosyolojik olguları meydana getirmiştir. Ayrımcılığı tetikleyen unsurlar ise Denizli il göç idaresi ile Denizli'nin toplumsal yapısı olduğu ortaya çıkmıştır. İlişkisel temasların sonucunda açığa çıkan şiddet türleri İranlı queer göçmenleri stratejik ve taktiksel davranmaya itmiştir. Diğer taraftan göçlerin artmasıyla yerel halkın uzun vadede olumsuz etkilenmesi daha çok ekonomik açıdan olmuştur. Göç araştırmalarında önemli bir yer tutan toplumsal cinsiyet çalışmaları queer görünürlüğün artmasıyla farklı bir perspektif kazanmıştır. Dolayısıyla sürece görünür queer olarak katılımın henüz yeni olması farklılığa duyulan ilgiyle riskleri arttırmış ve bu tarz çalışmaların yapılması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Kavramlar: Göç, göç süreci, göçmen, uluslararası göç, göç politikaları, toplumsal cinsiyet, queer teori, kesişimsellik.

Abstract:
This research examines the process through which Iranian queer individuals, who realized they could no longer continue their lives in a healthy, dignified and human-worthy manner due to the Iranian revolution, were compelled to migrate to Türkiye and Denizli. The study aims to understand the social issues faced by individuals who could not stay in their country and whose orientations and lives did not conform to social gender norms, from their decision to migrate to their process of adapting to Denizli. Qualitative research techniques were utilized in this study. In-depth interviews were conducted with eight individuals. The obtained data were analyzed using discourse and thematic methods, with the intersectionality paradigm employed as an analytical tool. Migration is a phenomenon involving the relocation of individuals, which has existed throughout human history and is shaped by various variables, making the process implicit, complex and dynamic. Numerous components determine the impact of entering this process and knowing these components significantly influences the functioning of the process. For instance, a significant transformation such as the Iranian Revolution can be a cause of migration, prompting individuals to migrate. This research investigates how the intricate and chaotic nature of the migration process affects the informal relationships between ethnicity and queer notions within the contextof intersectionality. The empirical result of establishing informal relationships have shown that both the migration process and being visibly queer are arduous and subjects have encountered discriminatory practices. Furthermore, the political structure of Türkiye and the selection of Denizli as a satellite city have continued the process by incorporating not only ethnicity and queerness but also refugee status. The deepening of intersectionality has led to sociological phenomena influenced by discriminatory ideologies. The elements triggering discrimination were revealed through the interactions with the Denizli Provincial Directorate of Migration Management and the social structure of Denizli. The types of violence that emerged as a result of relational contacts have compelled Iranian queer migrants to behave strategically and tactically. On the other hand, the long-term negative impact on the local population due to the increase in migration has predominantly been economic. Gender studies, which hold significant importance in migration research, have gained a different perspective with the increase in queer visibility. Therefore, the relatively new participation in the process as visibly queer individuals has heightened interest in differences and the associated risks, studies.

Keywords: Migration, migration process, migrant, international migration, migration policies, gender, queer theory, intersectionality.