Sözleşme anlayışını yeniden yapılandırmak: Kant'ın sözleşme teorisi
A reconstruction of the notion of contract: Kant's contract theory
Yazar: DUHAN KESİM
Danışman: PROF. DR. HAKAN ÇÖREKÇİOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Kant, Immanuel = Kant, Immanuel

Özet:
Modernizm, 17.yüzyılda başlayan ve günümüzde  etkisi devam eden ekonomik, sosyolojik, politik ve  kültürel pek çok dönüşümü temsil eder. Bu dönemde bilimsel düşüncenin giderek güç kazanması ve sağladığı pragmatik fayda, mekanik ve matematiksel bir evren tasarımının bütün bir düşünce dünyasına da sirayet etmesine yol açar. Nitekim modern politika felsefesine ait önemli kavramlardan biri olan toplum sözleşmesi nosyonu böyle bir evren tasarımının sonucunda meydana gelmiştir. Toplum sözleşmesi geleneğinde  insan varlığının bugünkü anlamıyla toplumsal yaşantısını, diğer bir deyişle sivil durumunu, klasik dönemde olanın aksine aşkın ve ereksel kavramlar üzerinden değil, dünyaya içkin ve son derece realistik ve hatta pragmatistik biçimde temellendirmek amaçlanır. Bu düşünce biçimine karşı itirazların ilki Rousseau'dan gelir. Kant, kendi politik sistemini oluştururken Rousseau'nun düşüncelerinden oldukça etkilenmiş fakat bu düşünceler üzerinde önemli değişiklikler gerçekleştirmiştir. Kant'a göre modern dönemde dogmatik biçimde rasyonalizm batağına saplı kalan akıl şüphesiz bir kriz içerisindedir fakat bu krizden çıkmak için yine akla başvurmak gerekir. Bu noktada yapılması gereken aklı yeniden yapılandırmaktır. Kant bu projesi boyunca akla eleştirel bir işlev yükleyerek onu iletişim, etik, evrensellik ve otonomi temaları etrafında yeniden tesis eder. Kant'ın modern dönem düşüncesinde gerçekleştirdiği bu rekonstrüksiyonun politik alandaki karşılığına ise toplum sözleşmesi teorisinde rastlamak mümkündür. Nitekim bu tez,   Kant'ın ardıllarından farklı olarak sözleşme geleneğinde gerçekleştirdiği söz konusu dönüşümü tarihsel analiz ve karşılaştırma yoluyla ortaya koymayı amaçlar.

Abstract:
Modernism represents a series of economic, sociological, political and cultural transformations that started in the 17th century and continue today. In this period, the increasing power of scientific thought and the pragmatic benefits it provides have caused a mechanical and mathematical universe design to spread to the whole world of thought. As a matter of fact, the notion of social contract, as one of the important concepts of modern political philosophy, has emerged as a result of such a universe design. In the tradition of the social contract, the aim is to ground the social life of human existence in its present sense, in other words, its civil status, not through transcendental and goal-oriented concepts, as was the case in the classical period, but in a very realistic and even pragmatic way that is intrinsic to the world. The first objection to such a perspective comes from Rousseau. Kant was highly influenced by Rousseau's ideas while creating his own political system, but he also made considerable changes on these ideas. According to Kant, reason, which has remained dogmatically stuck in the quagmire of rationalism in the modern period, is undoubtedly in a crisis; but in order to get out of this crisis, it is necessary to resort to reason again. Therefore, what needs to be done is to restructure the mind. Throughout this project, Kant assigns a critical function to the mind and reforms it around the themes of communication, ethics, universality and autonomy. The political counterpart of this reconstruction that Kant revealed in modern thought can also be found in the theory of the social contract. In this context, through historical analysis and comparison, this thesis aims to reveal Kant's transformation of the contractual tradition and discuss the uniqueness of Kant's perspective in comparison to his successors.