Horozlarda (atak-S) zenginleştirilmiş çevrenin performans, davranış ve vücut kusurları üzerine etkisi
The effects of environmental enrichment on performance, behavior and body defects in atak-S male chickens
Yazar: MEHMET BUĞRA HAZİNEDAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF BOZ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Canlı ağırlık = Live weight ; Davranış = Behavior ; Et kalitesi = Meat quality ; Horozlar = Cocks ; Karkas = Carcass ; Tonik = Tonic ; pH =

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde yumurta üretiminde günden güne kullanımı artan yerli ATAK-S yumurtacı genotipinin horozlarında, kapalı sistem yetiştirmede yaygın olarak kullanılan altlıklı yetiştirme sisteminde çevresel zenginleştirmenin performans, davranış özellikleri, vücut kusurları, kesim, karkas ve et kalite özelliklerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada materyal olarak son yıllarda hem ülke içinde hem de yurtdışı ihracatı ile tanınırlığı artan yavaş gelişme özelliğine sahip yumurtacı bir genotip olan ATAK-S kullanılmıştır. Yozgat Bozok Üniversitesi BOZOKTUAM Yerköy Hayvancılık işletmesinde bulunan üretim kümesinde günlük yaşta 200 adet erkek civciv kullanılan çalışmada 2 farklı muamele grubu (çevresel zenginleştirme uygulanan ve çevresel zenginleştirme uygulanmayan altlıklı sistemlerde yetiştirme) ve her grupta da 4 tekerrür bulunmaktadır. Her tekerrür 6.25 m2 (2.5 m x 2.5 m) taban alanına sahip tel örgülü bölmelerden oluşmaktadır. Yine her tekerrüre 25 horoz (4 horoz/m2) yerleştirilmiştir. Çalışmada horozlar 7. haftaya kadar kapalı sistemde beraber yetiştirilmiştir. Bu hafta muamele gruplarına ayrılan horozlar, 13. haftaya kadar büyütülmüş, veriler alınmış ve kesime sevk edilmiştir. Çalışmada çevresel zenginleştirme uygulanan gruplarda göğüs ve but eti L* değeri daha yüksek, göğüs eti a* değeri ise daha düşük bulunmuştur. Zenginleştirme uygulanan gruplarda but eti pHu değeri daha düşük, pişirme kaybı değeri ise daha yüksektir. Davranış özellikleri açısından çevresel zenginleştirme uygulanan grupta daha iyi dağılım, daha yüksek eşinme, yem ve su arama, tüy kabartma ve tüy temizleme davranışı tespit edilmiştir. Vücut kusurlarından göğüs tüy skoru çevresel zenginleştirme grubunda daha iyi bulunmuştur. ATAK-S horozlarında çevresel zenginleştirme uygulamalarının genel olarak davranış özellikleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the effects of environmental enrichment on performance, behavior, body defects, slaughter, carcass and meat quality characteristics in the littered system, which is widely used in closed housing system, of domestic ATAK-S layer genotypes, the use of which is increasing day by day in egg production in our country. In this study, the ATAK-S genotype, which has gained recognition both in the country and abroad in recent years, was used as a material. This study was carried out in Yozgat Bozok University BOZOKTUAM Yerköy Animal farm, 200 slow growing ATAK-S genotype male chicks at daily age were used. In the study, there were 2 different treatment groups (environmentally enriched or not in the littered system) and 4 replications in each group. Each replication consists of wire mesh partitions with a floor area of 6.25 m2 (250 cm x 250 cm). 25 chickens (4 chickens/m2) were placed in each replicate. In the study, chickens were reared together in a closed system until the 7th week. The chickens were divided into treatment groups from this week and reared until the 13th week, data were taken and then went to slaughter. In the study, breast and thigh meat L* value was higher and breast meat a* value was lower in chickens in environmental enrichment groups. In the environmentally enriched groups, the pHu value of thigh meat was lower and the cooking loss value was higher. In terms of behavioral characteristics, better distribution in the pen, higher scratching, foraging for foraging and water seeking behavior, feather swelling and cleaning behavior were detected in the chickens of environmentally enrichment group. Breast feather score from body defects was found better in environmentally enriched chickens. It has been observed that environmental enrichment applications are generally effective on behavioral characteristics of ATAK-S chickens.