Azınlık okulları ve yabancı okullarda müzik eğitimi süreci
Music education process in minority and foreign schools
Yazar: İLAY BİLGE PEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ERDAL TUĞCULAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Azınlık okulları = Minority schools ; Eğitim programları = Education programs ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning ; Yabancı okullar = Foreign schools ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu doktora tezinin amacı, azınlık ve yabancı okullarındaki müzik eğitim süreçlerini; öğretmen görüşleri ve kullanılan öğretim programlarının, Yazçayır (2016) tarafından revize edilmiş, Demirel Analitik Yararlanıcı Program Değerlendirme (DAPDEM) ölçütlerine uygunluk durumları açısından incelemektir. Tez, bütüncül çoklu durum çalışması desenli nitel bir araştırmadır. Tezin çalışma grubu, amaçlı örnekleme çeşitlerinden ölçüt örneklemeyle belirlenmiştir. Bu tezin verileri, İstanbul'da cumhuriyet öncesi kurulmuş, bugün eğitimine devam eden ve çalışmaya katılmayı kabul eden 7 azınlık, 6 yabancı okulu olmak üzere toplam 13 okul ve bu okulların müzik öğretmenlerinden toplanmıştır. Öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiş, okullardan alınan arşiv belgeleri ve öğretim programları doküman inceleme yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde MAXQDA 2022.4 yazılımı kullanılmıştır. Veri analiz sürecinde, önce tema analiziyle temel ve ileri düzey kodlara ulaşılmış, betimsel analizle görüşmelere dair doğrudan alıntılara yer verilmiş ve içerik analiziyle temalar arasındaki ilişkiler tespit edilerek örüntüler oluşturulmuştur. Görüşmelerin analizinde; müzik dersi öğrenme ortamı, derslerde yer verilen müzik türleri, derslerde çalgı eğitimi, müzik dersinde kullanılan materyaller, ders dışı müzik etkinlikleri, müzik öğretim programı, ölçme ve değerlendirme temalarına ulaşılmıştır. Kod tutarlılıklarını sağlamak amacıyla kodlar Kappa analiziyle sınanmış ve 0.92 sonuçla mükemmel uyum sağlanmıştır. Robert Kolej hariç tüm okulların Millî Eğitim Bakanlığı Müzik öğretim programını kullandıkları tespit edilmiştir. Bu tezde, Robert Kolejde uygulanmakta olan Orchestra, Practical Music ve Music öğretim programlarından Music öğretim programının DAPDEM ölçütlerine uygunluk durumu incelenmiştir. Müzik dersi yabancı okullarda Türkçe yürütülürken; azınlık okullarında öğrencilerin ana dillerinde yürütülmektedir. Araştırma sonucunda, yabancı ve azınlık okulları müzik eğitim sürecinin okulların maddi olanaklarına göre şekillendiği, müzik dersi öğrenme ortamları, derslerde kullanılan materyaller, ders dışı müzik etkinlikleri ve çalgı eğitiminin de okulların maddi olanakları doğrultusunda benzerlik ve farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Müzik dersi öğrenme ortamı teması ve diğer temalar arasında ilişki tespit edilmiş olup, bu ilişkinin okullardaki müzik eğitimi öğrenme-öğretme süreçlerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Yabancı okulların öğrencilerine sundukları imkanlar oldukça çeşitliyken, azınlık okullarında bu imkanların sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Robert Kolej öğretim programının hedef, içerik, eğitim durumları boyutlarının DAPDEM ölçütleriyle büyük oranda uyumlu olduğu; bağlam ve sınama durumları boyutlarında ise eksiklikler bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda, öğretmenlere Web 2.0 araçlarına ve öğretim programlarına ilişkin hizmet içi eğitimler verilmesi ayrıca diğer branşlarda ve kademelerde de benzer araştırmaların yapılması önerilebilir.

Abstract:
This Ph.D. thesis examines the music education processes in minority and foreign schools regarding teachers' opinions and the compliance of the curriculum used with the Demirel Analytical Beneficiary Program Evaluation (DABPE) criteria revised by Yazçayır (2016). The thesis is qualitative research with a holistic multi-case study pattern. The working group of the view was determined by criterion sampling from purposeful sampling types. The data of this thesis was collected from a total of 13 schools. Seven minority and six foreign schools, established in Istanbul before the republic, are continuing their Education today and have agreed to participate in the study and the music teachers of these schools. Semi-structured interviews were conducted with teachers, and archival documents and teaching programs were collected from schools through document review. MAXQDA 2022.4 software was used in the analysis of the data. In the data analysis process, basic and advanced codes were reached with theme analysis; first, direct quotations about interviews were included with descriptive analysis, and patterns were created by Deciphering the relationships between themes with content analysis. In the study of the interviews, the music lesson learning environment, the types of music included in the lessons, instrument training in the classes, the materials used in the music lesson, extracurricular music activities, music teaching program, measurement, and evaluation themes were reached. The codes were tested with Kappa analysis, and perfect compliance was achieved with 0.92 results. It has been determined that all schools, except Robert College, use the Music teaching program of the Ministry of National Education. This thesis examines the compliance status of the Music Education program with the DABPE criteria from the Orchestra, Practical music, and Music education programs applied at Robert College. While music lessons are conducted in Turkish in foreign schools, they are shown in the native languages of students in minority schools. As a result of research, shaped according to the financial possibilities of the education process foreign and minority schools music schools, music lessons, learning environments, courses, materials, extracurricular activities, and music instrument according to the financial possibilities of the school of Education has been found to show similarities and differences. A relationship has been deciphered between the theme of the music lesson learning environment and other articles. It has been concluded that this relationship affects the music education learning-teaching processes in schools. While the opportunities offered by foreign schools to their students are quite diverse, it has been found that these opportunities are limited in minority schools. It has been concluded that the target, content, and educational situation dimensions of the Robert College curriculum are mainly compatible with the DABPE criteria. At the same time, there are deficiencies in the context and test case dimensions. In line with the research results, providing teachers with in-service training on Web 2.0 tools and curriculum and conducting similar research in other branches and levels may be recommended.