Aile hekimlerinin empati düzeyleri ile bireysel faktörlerinin yaşlı ayrımcılığı tutumuna etkisi: Samsun örneği
The effect of family physicians' empathy levels and their individual factors on ageism attitude: The example of Samsun
Yazar: MUSTAFA BAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ayrımcılık = Discrimination ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Empati = Empathy ; Samsun = Samsun ; Yaşa dayalı ayrımcılık = Ageism ; Yaşlılar = Aged

Özet:
AMAÇ: Samsun ilinde görev yapan aile hekimlerinin yaşlı ayrımcılığı tutumlarını
tespit etmek, hekimlerin empati düzeyleri ile yaşlı ayrımcılığı tutumları arasındaki
ilişkiyi analiz etmek ve sosyodemografik özelliklerinin yaşlı ayrımcılığı tutumlarına
etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ankete dayalı, kesitsel ve tanımlayıcı özellikteki bu çalışma
18.05.2021-18.08.2021 tarihleri arasında Samsun'da aile sağlığı merkezlerinde çalışan
aile hekimlerine ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği
Anabilim Dalı ile S.B.Ü Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği
Kliniği'nde görev yapan aile hekimi asistanlarına uygulanmıştır. Toplamda 299 hekim
çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Sosyodemografik Bilgi Anketi
Formu, Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği (YATÖ), Jefferson Hekim Empati Ölçeği
(JSPE-HP) kullanılmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences)
25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı
kabul edilmiştir.
BULGULAR: Katılımcıların toplam YATÖ puanının 88,19±8,65, JSPE-HP toplam
puanının 81,60±9,49 olduğu saptanmıştır. Katılımcıların empati düzeyleri ile yaşlı
ayrımcılığı tutumları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Katılımcılardan 41 yaş ve üstünde olanların, 30 yaş ve altındakilere; 11 yıl ve üstünde
çalışanların, 10 yıl ve altında çalışanlara göre yaşlı ayrımcılığı tutumlarının daha
olumlu olduğu saptanmıştır. Yaşlılardan çok gençlerin sorunları ile ilgilenen, yaşlılarla
iletişim kurarken basit bir dil kullanan, yaşlı hastaları ile ilgili bilgileri hasta
yakınlarına açıklayan, yaşlıların sigara ve alkol kullanmasının önemli bir sorun
olmadığını düşünenlerin yaşlı ayrımcılığı tutumlarının daha olumsuz olduğu
görülmüştür.
SONUÇLAR: Çalışmamızda katılımcıların yaşlı ayrımcılığı tutumlarının olumlu ve
empati düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Katılımcıların empati düzeylerinin
yaşlı ayrımcılığı tutumunu olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Katılımcıların
bazı kişisel faktörleri yaşlı ayrımcılığı tutumlarını olumlu, bazı faktörleri ise olumsuz
etkilediği görülmüştür. Hekimlerin olumlu tutumlarının güçlendirilmesi ve tespit
edilen olumsuz tutumlarının giderilmesi için yaşlı ayrımcılığı ile ilgili farkındalık
çalışmalarının artırılması ve hekimlere empatik iletişim becerilerini geliştirecek
eğitimlerin verilmesi gerekmektedir.

Abstract:
PURPOSE: It is aimed to identify the ageism attitudes of the family physicians that
work in the province of Samsun, analyze the relationship between empathy levels, and
ageism attitudes of the doctors and study the effect of socio-demographic
characteristics on ageism attitudes.
MATERIALS AND METHODS: This study which is questionnaire-based, crosssectional and descriptive feature has been conducted between 18 May 2021 and 18
August 2021 on family physicians who work in family health centers in the province
of Samsun and family medicine residents who work in Ondokuz Mayıs University
Faculty of Medicine Department of Family Medicine and University of Health
Sciences Samsun Training and Research Hospital Family Practice Clinic. A total of
299 physicians have been included in the study. Socio-demographic Information
Questionnaire, Ageism Attitude Scale (AAS), the Jefferson Scale of Physician
Empathy (JSPE-HP) were used to collect data. The data have been analyzed by using
SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 program. The value of P<0,05
was considered statistically significant.
FINDINGS: It was determined that the total ageism attitude scale score of the
participants was 88,19±8,65, the total Jefferson scale of physicians empathy score was
81,60±9,49. It was found that there was a positive relationship between the empathy
levels of the participants and their ageism attitudes. It was determined that the ageism
attitudes of the participants aged 41 and above compared to those aged 30 and under,
those working for 11 years and over, compared to those working for 10 years or less
were found to be more positive. It has been observed that those who deal with the
problems of the young rather than the elderly, those who use simpler language while
communicating with the elderly, those who explain information about their elderly
patients to the patient's companions, those who think that smoking and alcohol use by
the elderly is not an important problem, have more negative ageism attitudes.
CONCLUSIONS: In our study, it was determined that the ageism attitudes of the
participants were positive and their empathy levels were quite high. It was found out
that the empathy levels of the participants affected the ageism attitude positively. It 
was observed that some personal factors of the participants affected their ageism
attitudes positively while some factors affected negatively. The awareness studies on
ageism should be increased and training that improves their empathic communication
skills should be provided to physicians in order to strengthen their positive attitudes
and to eliminate the negative attitudes which were detected.