Yetişkinlerde yeme tutumu, erken dönem uyumsuz şemalar, kaygı ve beden algısı arasındaki ilişkiler
The relationships between eating attitudes, early incompatible schemas, anxiety, and body image in adults
Yazar: TÜLAY YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, yeme tutum bozukluklarının erken dönem uyumsuz şemalar, kaygı ve beden algısı ile ilişkisini konu edinmektedir. Araştırma konusu göz önüne alındığında, çalışmanın tarama modelinde planlanmasına karar verilmiştir. Araştırmanın evreni yetişkin bireyler olarak belirlenirken örneklem grubu ise evren içinden rastlantısal olarak ulaşılan ve bu çalışmaya katılma noktasında gönüllü olan 505 kadın ve 112 erkek olmak üzere toplam 617 bireyden oluşmaktadır. 
Araştırma sürecinde toplanan veriler ise Kişisel Bilgi Formu, Yeme Tutum Testi, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, Beck Anksiyete Ölçeği ve Vücut Algısı Ölçeği ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizi, SPSS-25 istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Bu analizlerde; bağımsız gruplar t testi, ANOVA, MANOVA, pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonunda, yetişkin bireylerin yeme tutum bozuklukları, erken dönem uyumsuz şemaları ve kaygı düzeyleri arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Ayrıca, ilgili değişkenlerin beden algısı ile negatif yönlü anlamlı ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak, yaş, vücut kitle indeksi, erken dönem uyumsuz şemalar, kaygı ve beden algısının yeme tutum bozuklukları üzerindeki etkisine yönelik kurulan modelin anlamlı olduğu sonucu elde edilmiştir. 
Araştırma ölçekleri demografik değişkenlere göre incelendiğinde, yeme tutum bozukluğu, erken dönem uyumsuz şemalar ve beden algısının yetişkin bireylerin cinsiyet, yaş grubu ve beden kitle indeksine göre oluşturulan gruplarda anlamlı düzeyde farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Kaygı düzeyinde ise cinsiyet ve yaş grubuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmalar belirlenmiş iken vücut kitle indeksine göre anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır.

Abstract:
This research focuses on the relationship between eating attitude disorders and early maladaptive schemas, anxiety and body image. Considering the research subject, it was decided to plan the study in the scanning model. While the population of the research was determined as adult individuals, the sample group consisted of a total of 617 individuals, 505 women and 112 men, who were randomly reached from the population and volunteered to participate in this study. 
The data collected during the research were collected with Personal Information Form, Eating Attitude Test, Young Schema Scale Short Form-3, Beck Anxiety Scale and Body Perception Scale. The analysis of the collected data was made using the SPSS-25 statistical program. In these analyzes; independent groups t test, ANOVA, MANOVA, pearson correlation analysis and multiple regression analysis were used.
At the end of the study, a positive and significant relationship was found between adult individuals' eating attitude disorders, early maladaptive schemas and anxiety levels. In addition, it was concluded that the relevant variables had a negative and significant relationship with body image. In addition, it was concluded that the model established for the effects of age, body mass index, early maladaptive schemas, anxiety and body image on eating attitude disorders was significant.
When the research scales were analyzed according to demographic variables, it was determined that eating attitude disorder, early maladaptive schemas and body perception created a significant difference in groups formed according to gender, age group and body mass index of adult individuals. In the level of anxiety, significant differences were determined according to gender and age group, but no significant result could be reached according to body mass index.