Hemşirelerin akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi, tutum ve uygulamalarının belirlenmesi
Determining nurses' knowledge, attitudes and practices on rational drug use
Yazar: HASİBE OĞUZ
Danışman: PROF. DR. YAHYA KUYUCUOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tutumlar = Attitudes ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Araştırma hemşirelerin akılcı ilaç kullanımı hakkındaki bilgi düzeylerini, tutum ve uygulamalarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. 
Araştırma evrenini Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışmakta olan tüm hemşireler oluşturmaktadır. Araştırmaya katılmayı kabul eden 251 hemşire ile çalışma tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel hesaplamalara yer verilmiştir. Karşılaştırmalı analizlerde ki-kare analizi uygulanmıştır.
Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 29,53±6,40 yıldır. Katılımcıların çoğunluğu kadın, meslekteki ortalama çalışma süreleri 8,08±6,46 yıl, haftalık ortalama çalışma süreleri ise 42,53±3,93 saattir. Hemşireler eğitim düzeyleri açısından değerlendirildiğinde %56,2'si lisans mezunudur. Hemşirelerin %45,8'inin çalışma şekli sürekli gündüz, çalıştıkları birim bakımından %61,8'i servislerde çalışmaktadırlar. Yaş ve eğitim durumuna göre hemşirelerin kendi hastalığına iyi gelen ilacı başkasına önerme değişkeni, çalışılan birime göre hemşirelerin kullanılan ilaçların etkisini prospektüsten okuma durumları ve kendi hastalığına iyi gelen ilacı başkasına önerme durumları değişkenleri, çalışma şekline göre hemşirelerin uygulama öncesinde ilaç alerji öyküsü sorgulama durumları açısından anlamlı farklılığın olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak hemşirelerin sosyodemografik özelliklerin incelenmesinde 29 yaş ve altı kişilerin ve lise mezunu olanların kendi hastalığına iyi gelen ilacı aynı hastalık için başkalarına daha fazla önerdikleri bulunmuştur. Mesleki özelliklere göre incelendiğinde ise poliklinikte çalışanların ilaçların etkisini prospektüsten daha az okuduğu, diğer birimde çalışanlara göre kendi ilacını başkalarına daha az önerdiği bulunmuştur. Vardiyalı çalışanların diğer çalışma şekillerine göre daha az uygulama öncesi ilaç alerjisi sorguladıkları bulunmuştur.

Abstract:
The research was conducted as a descriptive study in order to evaluate the knowledge, attitudes and practices of nurses about rational drug use.
The population of the research consists of all nurses working in Selcuk University Medical Faculty Hospital. The study was completed with 251 nurses who agreed to participate in the study. A questionnaire form was used to collect data. In the analysis of the data descriptive statistical calculations are included. Chi-square analysis was applied in comparative analysis.
The mean age of the nurses participating in the study was 29.53±6.40 years. The majority of the participants are women, the average working time in the profession is 8.08±6.46 years, and the average weekly working time is 42.53±3.93 hours. When the nurses are evaluated in terms of their education level, 56.2% of them are undergraduate graduates. The working style of 45.8% of the nurses is constantly during the day, and 61.8% of them work in the wards in terms of the unit they work in. The variables of nurses recommending the medicine that is good for their own disease to someone else according to age and education level, the status of nurses reading the effect of the drugs used from the prospectus and the status of recommending the medicine that is good for their  own Disease to someone else, according to the working unit, and the nurses' questioning of drug allergy history before the application according to the working style was found to be.
As a result, in the examination of the sociodemographic characteristics of the nurses, it was found that people aged 29 and younger and high school graduates were more likely to recommend the drug that is good for their own disease to others for the same disease. When examined according to occupational characteristics, it was found that those working in the polyclinic read the effect of drugs less than the prospectus, and recommended their own medicine to others less than those working in other units. It was found that shift workers questioned drug allergies less before the application compared to other working methods.