Aydın ovası sulama kanallarında bulunan ve taşınan kara yabancı otlarının durumu ile Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud.'in (kamış) mücadelesi
Status of terrestrial weeds that exist and disperse at irrigation channels of Aydin plain and management of Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud. (common reed)
Yazar: FİLİZ ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. M. NEDİM DOĞAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Aydın Ovası sulama kanalları kenarında bulunan yabancı ot türleri ile bunlardan en sık rastlanılanların tohumlarının suda canlı kalma süreleri ve suyla taşınmaları incelenmiştir. Ayrıca sulama suyunun filtrelenmesinin yabancı otlanma açısından etkileri araştırılmış, sulama kanalları dibinde biriken tortuda bulunan yabancı ot türleri belirlenmiş ve P. australis  mücadelesinde glyphosate'ın bitkinin farklı gelişme dönemlerindeki etkisi tespit edilmiştir. Nisan ve Eylül 2012'de yürütülen surveylerde 120 farklı yabancı ot türü belirlenmiştir. Türden türe değişmekle birlikte bazı yabancı ot tohumlarının 12 ay sonunda dahi suda canlılıklarını devam ettirebildikleri görülmüştür. Sulama suyunun filtrelenmesinin yabancı otlanma açısından etkilerinin değerlendirildiği çalışmanın ilk yıl sonuçlarına göre 18 mesh (941 µ) ve üzeri elek kullanımının yabancı ot tohumlarını engellemek açısından yeterli olacağı belirlenmiştir. Toplam 66 dm3 tortuda her iki yılda da toplam 15.000'in üzerinde tohum kaydedilmiştir. Tortuda bulunan yabancı otların lokal vejetasyonla benzerlikler gösterdiği tespit edilmiştir. Suyla taşınması incelenen yabancı ot tohumlarının çoğunun suyla taşınabildiği ve daha çok yüzey suyunda bulunduğu görülmüştür. Sorghum halepense (L.) Pers.'nin ileriki yıllarda sulama kanalları kenarında en sık rastlanan yabancı otlardan biri olabileceği kanısına varılmıştır. Kamış mücadelesinde bitki 30-60 cm boyda iken yapılan glyphosate uygulamasının en etkili uygulama zamanı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler: Yabancı ot, suyla dağılma, tohum canlılığı, tohum taşınması, sulama suyu, sulama kanalı, tortu, glyphosate, Phragmites australis, kimyasal mücadele

Abstract:
In this study, weed species at the Aydın Plain irrigation channel banks, viability and dispersal of the seeds of the most frequent ones in water were investigated. Also, effects of filtrated irrigation water on weed emergence, weed species in the sediment and effects of glyphosate on different growth stages of Phragmites australis (common reed) were studied. In surveys that were conducted in April and September 2012, 120 different weed species were determined. Seeds of some weeds were viable even after 12 months in water, however variable results were obtained based on weed species. According to first year results of the study to evaluate the effects of filtrated irrigation water on the weed emergence, usage of 18 mesh (941 µ) and upper screen size were found sufficient to prevent to weed seeds. In 66 dm3 sediment samples, more than 15.000 seeds were recorded in either in 2 years. The weed species in the sediment were demonstrated similarities to local vegetation. Most of the studied weed seeds were able to disperse by water. They floated usually at surface water. Sorghum halepense was supposed to be one of the most frequent weed species at irrigation channel banks in the coming years. Application of glyphosate to common reed at 30-60 cm in height were found as the most effective practice.

Key words: Weed, dispersal by water, seed viability, seed transport, irrigation water, irrigation channel, sediment, glyphosate, Phragmites australis, chemical control