Aşamalı yardımla öğretim yöntemiyle sunulan tablet bilgisayar uygulamasının otizm spektrum bozukluğu gösteren öğrencilerin talep etme davranışları üzerindeki etkililiği /
Yazar: DENİZ PORSUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aşamalı yardımla öğretim = Graduated guidance ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Tabletler = Tablets ; Talep etme = Make choice ; Yanlışsız öğretim yöntemleri = Errorless teaching  methods

Özet:
Bu çalışmada aşamalı yardımla öğretim yöntemi kullanılarak sunulan bir tablet bilgisayar
uygulamasının otizm spektrum bozukluğu (OSB) gösteren çocukların çok basamaklı
talep etme davranışları üzerindeki etkililiği incelenmiştir. Bu amaçla, OSB gösteren ve
işlevsel olarak konuşamayan öğrenciler için pekiştireçlerini talep etmelerini sağlayan
"Hangisini İstiyorsun?" adlı bir tablet bilgisayar uygulaması geliştirilmiştir ve
uygulamanın etkililiği değerlendirilmiştir.
Araştırmaya İstanbul ilindeki bir özel eğitim uygulama okulunda birinci ve ikinci
kademelere devam eden ve OSB tanısına sahip, üç öğrenci katılmıştır. Araştırma yedi
hafta boyunca, katılımcıların okula geldiği günlerde, belirlenen başarı ölçütü
karşılanıncaya kadar yürütülmüştür. Sonrasında öğrencilerin bu beceriyi sınıf ortamında
ne düzeyde gerçekleştirebildikleri değerlendirilmiştir. Çalışmada tek denekli araştırma
modellerinden AB deseni kullanılmıştır. Sosyal geçerlik bulguları, katılımcı öğrencilerin
anneleri ve öğretmenleri ile yapılan değerlendirmeler ile toplanmıştır.
Elde edilen veriler, grafiklerle analiz edilmiştir. Sonuçlara göre katılımcılar aşamalı
yardımla öğretim yöntemiyle öğrendikleri tablet bilgisayar uygulamasını kullanarak
istedikleri pekiştireçleri talep edebilmektedirler. Buna ek olarak, üç katılımcıdan ikisinin,
davranışı farklı ortam ve etkinliklere genelleyebildiği görülmüştür. Sosyal geçerlik
verileri, ebeveynlerin ve öğretmenlerin, tablet bilgisayar uygulaması hakkında olumlu
görüşleri olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, the effectiveness of a tablet computer application which was instructed with
graduated guidance on multi step requesting behavior of children with autism spectrum
disorders (OSD) investigated. For this purpose, a tablet application called "Which one do
you want?" was developed for students with ASD and can not speak functionally and its
effectiveness was evaluated.
Three students who are attending to first and second phase of a special education school
in the city of Istanbul participated in the study. Research lasted for seven weeks on the
days which participants came to school until the defined criteria obtained. Later student's
use of skill on class environment was evaluated. AB design was used in the study. Social
validity results were obtained by the interviews with the mothers and teachers of the
participant students.
Data obtained analyzed with graphics. According to the results participants could request
the reinforcements they want by using the tablet computer application. In addition to this,
it is observed that two of the three participants could generalize the behavior to different
environments and activities. Social validity results showed that parents and teachers had
positive opinions on tablet computer application.