Kur`an-ı Kerim açısından tarihselci yaklaşım
Hutoricism from the Holy Qur`an perspective
Yazar: HAMDULLAH BAYRAM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SUAT YILDIRIM
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Tarihçilik = Historiography ; Tefsir = Commentary ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Kur'an'ın, tarihselci yöntemlerle anlaşılmasını öneren düşünceler Kur' an' in özellikleri dikkate alınarak incelendi. Araştırma üç ana bölümden meydana geldi. Birinci bölümde, tarihselcilikle ilgili kavramlar, olayların zaman boyutunu oluşturması açısından tarih ve tarih üzerine gelişen felsefeler incelendi. Kısaca belirtilecek olursa tarih felsefeleri ve bu felsefelerden doğan tarihselci yöntem ortaya konulmaya çalışıldı. Tarihselci yöntem ve tarih felsefeleri ele alınırken eleştirmek yerine bu felsefelerin birbirine yönelttiği eleştirileri aktarmakla yetinildi. Bu bölümün amacı, Kur'an'nm tarihselci yöntemle okunması nasıl olabilir? sorusunu, yöntemi açıklayarak cevap vermekle sınırlı tutuldu. ikinci bölüm de Kur'an'ın tarihselliği ve bazı özellikleri incelendi. Bu bölümde cevabı aranan temel soru şu idi: Kur' an yedinci asrın ürünü olabilir mi? Yedinci asır düşüncesi ve kültürel vasatı Kur' an' ı ortaya çıkartacak durumda mıydı? Tezin başlangıçtaki hipotezi bu soruya olumsuz cevap vermeyi öngörüyordu. Bu sebeple Kur'an'ın vahiy edilmiş olması gibi insan yönü de bu bölümde incelendi. Ayrıca, ilk muhataplarım ne kadar dikkate aldığını anlamak için sebeb-i nüzul konusu ve nesh konusuda bu bölümde incelendi. Üçüncü bölümde tarihselciliği önerenler ve tarihselciliğe karşı çıkanların görüşlerine yer verildi. Tarihselciliği öneren, Fazlur Rahman daha yakından incelendi. Özellikle Kur'an'ı anlamaya yönelik teori geliştirmiş olduğundan daha özel bir yer tuttu. Ayrıca tarihselliği insan açısından ele alan iki görüş incelendi. Yedullah Kazmî'nin iman temelli bir felsefe geliştirme çabası farklı bir bakış açısı ile yaklaştığı için Fazlur Rahman' a karşı bir görüş olarak yer aldı.

Abstract:
Hutoricism From The Qoranil Perspective Keywords: Historicitiy, historicism, empathy. This study covers an analysis of the historicist thesis advocating a study of the Holy Qur'an. In that we put the emphasis on the characteristics of the Holy Book. The study is composed of three main chapters. The first chapter covers a terminological study of historicism, history as the time dimension of events and philosophy of history. This was done in order to cover various philosophies of history and the historicist method that emanated from these philosophies. Instead of criticising each of the historical methods and philosophises of history, a method of analysing critiques of each method to the others is adapted. The aim of this chapter is restricted to give an answer to the question: "What and how can be a historicist reading of the Holy Qur'an?" The second chapter historicity and other characteristics of the Holy Qur'an is analysed. The main question of this chapter was: "Whether the Holy Qur'an can be a product of the seventh century or not? Was the cultural context and thinking of the seventh century capable of producing a Qur'an? The original hypothesis of the paper pre-supposed a clear "No" answer. Thus the Holy Book is analysed from the perspective that it is revealed to the man. As thus, the paper deals with reasons of revelation (asbab al-nuzul) and cancellations (nehy) so as to show that the Holy Qur'an takes its first spectators as very important. The third chapter contains the ideas of the advocates and rejecters of historicism and their proponents. This necessitated a clear study of one of the advocates of historicism: Fazl al- Rahman. This priority was given to Fazl al-Rahman since he was the one to develop a theory about understanding the Holy Book. This same chapter included a comparison of historicist tradition with two newly developed ideas perceiving historicism with man being the axis. In that effort Yedullah Kazmi's endeavour to develop a faith-centred philosophy. At first sight Kazmi's position seems to be contradicting that of Fazl al-Rahman and it is a task of this paper to explain those contradictions