Hashimoto tiroiditli hastalarda diyetle iyot alımı, üriner iyot atımı ve tiroid fonksiyonları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between dietary iodine intake, urinary iodine excretion and thyroid functions in patients with hashimoto's thyroiditis
Yazar: ESRA BALKAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diyet = Diet ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroidit = Thyroiditis ; İyot = Iodine

Özet:
Bu araştırma, hashimoto tiroiditli bireylerde diyetle iyot alımı, üriner iyot atımı ve tiroid fonksiyonları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışma, Ocak-Nisan 2022 tarihleri arasında Beylikdüzü Doktorları Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği'ne başvuran 18-64 yaş arası, 22 erkek ve 50 kadından oluşan hasta grubu ile aynı kliniğe başvuran ancak herhangi bir sağlık problemi olmadığı belirlenen 9 erkek 63 kadının yer aldığı kontrol grubu arasında, 144 birey üzerinde yürütülmüştür. Bireylerle yüz yüze görüşülerek, demografik özellikleri, hastalık bilgileri, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite durumları kayıt altına alınmıştır. Bireylerin beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla, 24 saatlik besin tüketim kaydı, ayrıca iyottan zengin besinlerin derlendiği besin tüketim sıklığı formu uygulanmış ve antropometrik ölçümleri usulüne uygun olarak alınmıştır. Bunun yanı sıra vücut yağ kompozisyonu BIA (biyoelektrik impedans analizi) cihazı ile belirlenmiştir. Karşılaştırmalı değerlendirmede hasta ile kontrol grubu arasında yaş değeri p<0,05 olarak tespit edilmiştir. Hasta grupta ortalama vücut ağırlıkları 82,9 kg olup, kontrol grubun ise 62,81 kg olduğu ölçülmüştür (p<0,05). Hasta grubunda 33 (%45,8) birey iyotlu tuz kullanırken, kontrol grubunda 51 (70,8) bireyin iyotlu tuz kullanmakta olduğu görülmüştür. Gruplar arasında TSH, sT3, sT4, değerleri açısından fark saptanmamıştır (p>0,05). Gruplar arasında Anti TPO ve Anti TG değerleri açısından incelendiğinde önemli fark saptanmıştır (p<0.05). Hasta grubunda TSH düzeyi 2,64 mIU/L, kontrol grubunda 1,97 mIU/L ölçülmüştür. İki grup arasında anlamlı fark saptanmıştır (p=0,01). Üriner iyot atılımı hasta grupta 89 µg/L (88±30,65), kontrol grubunda 78 µg/L olarak bulunmuştur. İki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,43). Her iki grup arasında sT3 (p<0.02), sT4 (p<0.003), Anti TG (p<0.001) ve Anti TPO (p<0.001) önemli fark saptanmıştır.
Sonuç olarak, hashimoto tiroiditli bireylerin beslenme tedavisi planlanırken iyot yetersizliği riskinin de göz önünde bulundurulmasının ve bireylerin üriner iyot atılımının seviyesinin bilinmesinin, hastalığın yönetimi, semptomlarının azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması açısından gerekli olduğunu düşünmekteyiz. Bu çalışmamızda öte yandan bireylerin diyetleriyle iyot alımının fazla olabilmesi neticesinde üriner iyot atımının da fazla olması ve tiroid antikorlarının artışına sebep teşkil etmesinde ise, her iki grubun da diyet ile iyot alımının aşılamadığı saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: Hashimoto tiroiditi, diyetle iyot alımı, üriner iyot atımı

Abstract:
This study was planned to determine the relationship between dietary iodine intake, urinary iodine excretion and thyroid functions in individuals with Hashimoto's thyroiditis. The study consisted of a patient group consisting of 22 men and 50 women, aged 18-64 years, who applied to Beylikduzu Doctors Endocrinology and Metabolism Diseases Clinic between January-April 2022, and a control group consisting of 9 men and 63 women who applied to the same clinic but were found to have no health problems. It was conducted on 144 individuals among the group. Demographic characteristics, disease information, nutritional habits and physical activity status were recorded by interviewing individuals face to face. In order to evaluate the nutritional status of individuals, a 24-hour food consumption record, as well as a food consumption frequency form in which iodine-rich foods were compiled, were applied and anthropometric measurements were duly taken. In addition, body fat composition was determined by BIA (bioelectrical impedance analysis) device. In the comparative evaluation, the age value between the patient and the control group was determined as p<0.05. Mean body weight was 82.9 kg in the patient group, and 62.81 kg in the control group (p<0.05). While 33 (45.8%) individuals in the patient group were using iodized salt, 51 (70.8) individuals in the control group were using iodized salt. There was no difference between the groups in terms of TSH, fT3, fT4 values (p>0.05). A significant difference was found between the groups in terms of Anti TPO and Anti TG values (p<0.05). TSH level was measured as 2.64 mIU/L in the patient group and 1.97 mIU/L in the control group. A significant difference was found between the two groups (p=0.01). Urinary iodine excretion was 89 µg/L (88±30.65) in the patient group and 78 µg/L in the control group. There was no significant difference between the two groups (p=0.43). There were significant differences between the two groups,fT3 (p<0.02),fT4 (p<0.003),Anti TG (p<0.001) and Anti TPO (p<0.001).
          In conclusion, we think that considering the risk of iodine deficiency and knowing the level of urinary iodine excretion of individuals with Hashimoto's thyroiditis while planning the nutritional treatment are necessary for the management of the disease, reducing the symptoms and increasing the quality of life. In our study, on the other hand, it was determined that the dietary iodine intake of both groups could not be exceeded, as a result of the high intake of iodine in the diet of the individuals, as a result of which the urinary iodine excretion is high and this causes an increase in thyroid antibodies.

Key words: Hashimoto's thyroiditis, dietary iodine intake, urinary iodine excretion