Karaca Oğlan'ın şiirlerinde fiiller
Verbs of poems by Karaca Oglan
Yazar: FERHAT SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. AVNİ GÖZÜTOK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Fiil = Act ; Halk şiiri = Folk poetry ; Karacaoğlan = Karacaoğlan ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak Karaca Oğlan'ın hayatı hakkında kısa bir bilgi verildi. Sonra onun şiirlerinde kullanılan fiiller ortaya konularak bir halk şairinin kullandığı fiillerin çeşitleri, bunların halk diline özgü özellikleri ve halk şiirinde kullanılışları belirtilmeye çalışıldı.Fiiller ortaya konulurken Karaca Oğlan ve şiirleri hakkında en son ve en kapsamlı çalışma olan Saim Sakaoğlu'nun hazırladığı ?Karaca Oğlan? kitabında geçen beş yüz adet şiirden iki yüz elli tanesinde geçen fiiller tespit edildi. Daha sonra bu fiillerin tabanları ortaya konuldu. Bu çalışmalar neticesinde 1443 adet fiil belirlendi. Belirlenen fiiller birinci bölümde yapı bakımından incelendi. Hangi fiilin kaç defa geçtiği ve kullanılan fiillere göre oranları da tespit edilerek Karaca Oğlan örneğinde bir halk şairinin fiil seçim yönelimi tespit edilmeye çalışıldı.Çalışmanın ikinci bölümünde şiirlerde geçen günümüzden farklı özellikler gösteren fiiller belirlenmeye çalışıldı. Bu işlem yapılırken farklı fiiller kullanılması ihtimaline karşı ?Karaca Oğlan? kitabındaki diğer şiirler ve kitapta bulunan sözlük kısmı tarandı. Ayrıca Sıtkı Soylu'ya ait ?Örneklemeli- Açıklamalı Karacaoğlan Sözlüğü? incelendi. Bu araştırmadan elde edilen fiillerdeki yöresel kullanımlar, eski kullanımlar ve çekim farklılıkları tespit edildi.Sonuç bölümünde tespit edilen sayısal verilerden yararlanarak Karaca Oğlan'ın hangi yapıda fiilleri ne kadar kullandığı belirlendi. Kullanılan bazı fiillerin ve bazı çekim özelliklerinin günümüzde kullanılmadığı tespit edildi.Anahtar Kelimeler:Fiiller, Fiil Yapıları,Karaca Oğlan, Halk ?iiri

Abstract:
In this study first short information was given about the life of Karaca Oglan. Then verbs that he used in his poems were expressed. It was tried to be specified the types of verbs that folk poet used and characteristics of poems about street language.While the verbs were betrayed, the verbs, used in two hundred and fifty poems in the book prepared by Saim Sakaoglu named Karaca Oglan, which includes five hundred poems, were identified. Then verb bases were revealed. As a result of this study 1443 verbs were determined. Determined verbs were analysed about their structures in the first chapter. It was identified how often a verb was used and aptitude of choosing verbs of a folk poet, as Karaca Oglan.In the second chapter of this study, verbs used in the poems, that have different features according to the present, were tried to be identified. During this process, in case of using different verbs, the poems in the book of Karaca Oglan and the words in the book were scanned. Beside, the book of Sıtkı Soylu named ?Sampled-Annotated Dictionary of Karacaoglan? was analysed. Local uses, the former uses and conjugation differences of the verbs, which were held in this study, were identified.Finally, with the help of detected numerical data, it is identified how often Karaca Oglan used which structures of verbs. It was expressed that the some verbs and conjugation, that he used, isn?t used now.Key Words: Verbs, Verb Structures, Karacaoğlan, Folk Poem