Seçili oynaklık endekslerinin BİST 100 endeksi üzerindeki etkileri
Effects of selected volatility indexes on BIST 100 index
Yazar: ECRİN ŞARK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN AĞASLAN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Uluslararası Ticaret = International Trade ; İşletme = Business Administration
Dizin: Risk = Risk

Özet:
Finansal piyasalarda oynaklık, herhangi bir finansal varlığın fiyatındaki değişimin hızını ve büyüklüğünü temsil etmektedir. Finansal varlık fiyatlarındaki oynaklığın bu seyri yatırımcıların piyasa duyarlılığını ve risk algılamalarını yansıtmaktadır. Yüksek oynaklık, varlık fiyatlarında kısa sürede meydana gelen büyük değişiklikler olarak tanımlanmaktadır. Düşük oynaklık, varlık fiyatlarının daha öngörülebilir bir hareket seyrine işaret etmektedir. 
Finansal piyasalarda belirsizliğin yarattığı risk ortamı piyasa katılımcıları açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle, belirsizliğin bir gösterge yardımıyla ölçülebilmesi tüm piyasa katılımcılarını ilgilendiren bir konu haline gelmiştir. Bu göstergelerden biri olan oynaklık endeksleri, yatırımcıların finansal piyasa beklentilerini ölçen korku endeksleri olarak da anılmaktadır.
Türkiye finansal piyasaları için oynaklık endeksi oluşturulmamış olması, yatırımcıların piyasa risk ve belirsizlik seviyelerini tahmin etmelerini zorlaştırmıştır. Bu çalışmanın amacı, seçili oynaklık endekslerinin Türkiye finansal piyasasını temsil eden BİST 100 endeksi üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu amaçla ADF ve Zivot Anderws birim kök testi, VAR analizi, etki tepki analizi ve son olarak varyans ayrıştırması yapılarak on beş farklı oynaklık endeksinin BİST 100 endeksi üzerindeki etkisi analiz edilmiştir.
Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde, analize dahil edilen tüm oynaklık endekslerinin BİST 100 endeksi üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir. RVX, VXN ve VIX endekslerinin sıralandığı şekilde BİST 100 endeksini en çok etkileyen oynaklık endeksleri olduğu, JNIV endeksinin ise BİST 100 endeksi üzerinde en az etkiye sahip olan oynaklık endeksi olduğuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Volatility in financial markets represents the speed and magnitude of the change in the price of any financial asset. This course of volatility in financial asset prices reflects investors' market sensitivity and risk perceptions. High volatility is defined as large changes in asset prices in a short period of time. Low volatility indicates a more predictable course of asset price movements.
The risk environment created by uncertainty in financial markets has a very important place for market participants. Therefore, measuring uncertainty with the help of an indicator has become an issue of interest for all market participants. Volatility indexes, one of these indicators, are also referred to as fear indexes that measure investors' financial market expectations.
The fact that a volatility index has not been created for Türkiye financial markets has made it difficult for investors to estimate the levels of risk and uncertainty in the market. The purpose of this study is to analyse the effects of selected volatility indexes on the BIST 100 index, which represents the Türkiye financial market. For this purpose, ADF and Zivot Anderws unit root test, VAR analysis, impulse response analysis and finally variance decomposition were conducted to analyse the effect of fifteen different volatility indexes on BIST 100 index.
When the findings of the study are evaluated, it is found that all volatility indexes included in the analysis have an impact on the BIST 100 index. RVX, VXN and VIX indexes are found to be the volatility indexes that affect the BIST 100 index the most, while JNIV index is the volatility indexes that has the least effect on the BIST 100 index.