Eş'ari metafiziği ve Berkeley idalizminin karşılaştırması
The comparision Ash'ari metaphysics and Berkeley idealism
Yazar: ÖMER HACI AKBABA
Danışman: DOÇ.DR. OSMAN BİLEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bilginin elde edilmesi konusunda obje, süje ve bu ikisi arasındaki ilişkinintanımları epistemolojik bakış açılarını ortaya koyar. Cevherin maddi varlığıkabul edilmediği zaman farklı bir bakış açısına sahipsiniz demektir ve artıkdurduğunuz yer bir idealizmdir.Bu çalışmada Eş'ari atomculuğu ve Berkeley idealizmini ayrı ayrıinceleyip bunların bir karşılaştırmasını yapmaya çalıştık. Buna göre birincibölümünde Eş'ari metafiziği daha dar anlamıyla Eş'ari atomculuğunu ele aldık.Eş'ari metafiziğinde tabiat felsefesi atomculuğa dayanır. Âlemi oluşturancisimler cevher ve ârazlardan oluşmuşlardır. Eş'ari atomculuğu cevher-ârazdüalizmine ve bunlar arasındaki ilişkiye dayansa da cevherlerin varlığıârazların varlığına bağlanarak bu ikilik aşılmaya çalışılmıştır. Ârazlarcevherlerde sübjektif olarak mevcutturlar. Ârazların varlığı sürekli olmayıp heran yaratılmaktadır. Ârazlarla bunlardan ayrı olarak var olamayan cevherlersonradan olmadır, hepsi her an Allah tarafından yaratılıp yok edilmektedir.kinci bölümünde ise Berkeley'in maddenin var olmadığını nasıl ortayakoyduğunu ve bundan sonra idealizme yükselişini ele aldık. Berkeley'e göresadece zihin ve zihin içerikleri olan ideler vardır. Bu ise varlığı algılanmışolmaya bağlamaktadır. Varlığı sürekli varlıkta tutan şey, tek tek insanlarınalgılamaları ve bunların algılamadığı durumlarda da Tanrısal algıdır.Son bölümde ise Eş'ari atomculuğu ile Berkeley idealizminin anakavramları ve problematiklerinin karşılaştırılması yapılarak son tahlilde Eş'arimetafiziğinde cevherlerin varlığı ârazların varlığına bağlandığı için tıpkıBerkeley'in felsefesinde olduğu gibi bir idealizm ile yüz yüze gelinmiştir. HemEş'ariler hem de Berkeley, sistemlerinde varlığı niteliklere indirgeyerek Tanrıyısonsuz ve her şeyin yaratıcısı bir güç olarak kabul etmişlerdir.Anahtar Kelimeler: 1) Cevher 2) Âraz 3)Eş'rilik 4) Berkeley5) dealizm

Abstract:
As far as having knowledge is concerned, object, subject and therelationship between both display the epistemological point of views. By thetime the materialistic existence is not accepted, it follows that you have adifferent point of view and from now , it is idealism where you stand.In this study, we have tried to discuss the Ash?ari atomism and Berkeleyidealism one by one and make a comparison of them. In the firs chapter, wehave dealt with Ash?ari metaphysics, or rather Ash?ari atomism in a morerestricted sence Natural philosophy is based upon atomism in Ash?arimetaphysics. According to this, the objects that from the universe are made upof atoms and attributions. Though Ash?ari atomism is dependent on atom -attribution dualism and the relationship between them, it has been tried toovercome the dulism in question. Attributions exist within atoms as subjektive.Attributions are not continual, but they are created continually. Attributionsand atoms which can not exist whitout them have to exist subsequently and theyare created and eliminated by God.In the scond chapter, we have dealth with how Berkeley put forward thatmatter does not exist. We have also dealt with his rise to idealism. So far asBerkeley is concerned, there are only minds, and ideas with mental concepts.This connect existence with perception. What makes existence exist is whetherpeople perceive or not and when they do not, there is the divine perception.In the last chapter, after comparing the Ash?ari atomism with mainconcepts and problematics of Berkeley idealism, an idealism like Berkeley?sphilosophy has been confronted since the existence of atoms is connected withthe existence of attributions in Ash?ari metaphysics. In their system, bothAsh?ari and Berkeley accept God as eternal and the creator of everything byreducing the existence to the attributions1) Atom 2) Attribution 3) Ash?rism 4) BerkeleyKey World:5) Idealism