İzmit Körfezi`nde pelajik cnidaria ve ctenophora türlerinin bolluğu, dağılımı ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi
Abundance and distribution of pelagic cnidaria, ctenophora and effective factors on those in İzmit Bay
Yazar: MELEK İŞİNİBİLİR
Danışman: PROF.DR. AHMET ERKAN KIDEYŞ ; PROF.DR. AHMET NURİ TARKAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Deniz Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZETİZMİT KÖRFEZİ'NDE PELAJİK CNİDARİA VE CTENOPHORATÜRLERİNİN BOLLUĞU, DAĞILIMI VE BUNLARI ETKİLEYENFAKTÖRLERİN İNCELENMESİBu çalışma, İzmit Körfezindeki pelajik Cnidaria ve Ctenophora'nın aylara göremevsimsel dağılımını belirlemek amacı ile Temmuz 2001-Kasım 2002 tarihleri arasındayapılmıştır.İzmit Körfezinde Cnidaria filumuna ait 4 tür (Aurelia aurita, Rhizostoma pulmo, Lensiasp., Aglaura hemistoma ve Solmundella bitentaculata) ve 1 genus (Lensia sp.),Ctenophora filumuna ait 3 tür (Mnemiopsis leidyi, Beroe ovata, Plerobrachia pileus)olmak üzere toplam 8 jelatinli organizma bulunmuştur. Aglaura hemistoma veSolmundella bitentaculata İzmit Körfezi ve Marmara Denizi için yeni kayıt türlerolarak kaydedildi. Lensia sp.'de ilk kez İzmit Körfezinde kaydedilmiştir. Jelatinliorganizmaların tüm örnekleme süresince bölgesel dağılımları akıntı ve hakim rüzgarlaretkisinde kalarak bahar ve yaz aylarında tüm körfeze yayıldığı, sonbahar ve kışaylarında ise körfezdeki miktarı azalarak batı bölgesine yöneldiği kaydedildi.M. leidyi yıl boyunca körfezde bulunmasına rağmen yoğun olarak üremesi yaz vesonbahar aylarında gerçekleşti. B. ovata sadece sıcak aylarda körfezde bulundu ve M.leidyi ile beslenerek bu türün bolluk ve biyomasını etkilediği görüldü. P. pileus kış sonuila yaz başında kaydedildi. A. aurita'nın bolluk ve biyoması yıl boyunca mevsimsel birdalgalanma göstererek en yüksek değerlere sonbaharda ulaştı. R. pulmo sadece yazsonu ve sonbaharda kaydedildi. Diğer Cnidaria türleri ise yaz aylarında artış gösterdi.Sonuç olarak türler arası rekabetin jelatinli organizmaların bolluk ve dağılımında etkiliolan en önemli faktör olduğu anlaşıldı.Yüzey suyunda M. leidyi, B. ovata P. pileus ve R. pulmo'nun dağılımında özelliklesıcaklığın önemli bir etkisi kaydedilmişken, tabakalar arası dağılımda ise tuzluluk veçözünmüş oksijen değerleri önemli derecede belirleyici oldumuştur.ix

Abstract:
SUMMARYABUNDANCE AND DISTRIBUTION OF PELAGIC CNIDARIA,CTENOPHORA AND EFFECTIVE FACTORS ON THOSE IN IZMIT BAYMaterials of this study were collected between July 2001-November 2002, monthly inevery season in order to determine spatial distribution of pelagic Cnidaria andCtenophora in the Izmit Bay.7 gelatinous zooplankton species belonging to two phyla (Aurelia aurita, Rhizostomapulmo, Aglaura hemistoma and Solmundella bitentaculata belonging to Cnidaria andMnemiopsis leidyi, Beroe ovata, Plerobrachia pileus belonging to Ctenephora) wereidentified. Aglaura hemistoma and Solmundella bitentaculata were found as newrecords for Izmit Bay and Marmara Sea. Besides, Lensia sp. was identified to be a newrecord for Izmit Bay too. The gelatinous zooplankton distribute throughout the IzmitBay in spring and summer, corresponding to currents and power of winds. However, theamount of these organisms decrease in Izmit Bay in autumn and winter and flowtowards the Marmara Sea with the currents.Although M. leidyi individuals were found in Izmit Bay in whole year, the densereproduction time was in summer and autumn. B. ovata was found in Izmit Bay only inthe warm season and effected the abundance of M. leidyi by feeding on this species. TheP. pileus individuals were recorded from the end of winter to the early summer. A.aurita displayed regular variations in biomass and abundance. It reached to the highestmean abundance and biomass values in autumn. R. pulmo was recorded only in the endof summer and autumn The other Cnidaria species increased in summer months. As aresult, competition among the gelatinous zooplankton are the most important factor forthe abundance and distribution of these organisms.While the temperature has a cosiderable effect on the seasonal distribution of M. leidyi,B. ovata, P. pileus and R. pulmo in surface waters, vertical distribution of these specieswere affected by salinity and dissolved oxygen significantly.x