Yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretimin Türkçe öğrenen yabancı öğrenicilerin konuşma becerilerine ve konuşma özyeterlik algılarına etkisi
The effect of reflective thinking-based teaching on speaking skills and speaking self-efficacy perceptions of foreign learners of Turkish
Yazar: MEHMET ALİ ARICI
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN DİLİDÜZGÜN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme = Thinking ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İkinci dil öğrenimi = Second language learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretimin Türkçe öğrenen yabancı öğrenicilerin konuşma becerilerine ve konuşma özyeterlik algılarına etkisini belirlemektir. Araştırmada, karma yöntem tasarımlarından sıralı açıklayıcı tasarım kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın deney (n=15) ve kontrol (n=11) gruplarını, 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Döneminde Gaziantep Üniversitesi TÖMER'de C1 kuruna devam eden 26 öğrenici oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenler İçin Konuşma Özyeterlik Ölçeği"ne, "Kişisel Bilgi Formu"na ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu"na başvurulmuştur. Ses kaydına alınan konuşmalar araştırmacı tarafından geliştirilen "C1 Düzeyi Bağımsız Konuşma Dereceli Puanlama Anahtarı" aracılığıyla üç alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Nicel verilerin analizinde yüzde ve frekans değerleri, Mann Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testinden yararlanılmıştır. Nitel veriler içerik çözümleme yöntemiyle çözümlenmiştir. C1 kuru boyunca deney grubuna yansıtıcı düşünmeyi geliştirici stratejilerle bütünleşik program, kontrol grubuna mevcut program uygulanmıştır. Araştırma sonucunda yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretimin konuşma becerisini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Yapılan analizlerde konuşma becerisinin "doğruluk" ve "söylem yönetimi" alt boyutları ile konuşma başarımı toplam puan ortalamalarında deney grubu katılımcıları lehine anlamlı bir farklılık olduğu bulgulanmıştır. Bulgulanan bu farkın etki büyüklüğü orta düzey olarak hesaplanmıştır. Konuşma becerisinin "söyleyiş" ve "akıcılık" alt boyutları ile konuşma özyeterlik algı düzeylerinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ayrıca deney grubu katılımcılarının yansıtıcı düşünme etkinliklerini gerçekleştirmede engelleyici bir güçlük yaşamadıkları, etkinliklerin birçoğuna keyifle katıldıkları, yansıtıcı düşünmeyi bir zihin alışkanlığı haline getirerek ders dışında da kullandıkları ve Türkçe sözlü iletişim becerilerinde bilişsel ve duyuşsal yönlerden gelişme hissettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the impact of reflective thinking-based teaching on the speaking skills and perceived speaking self-efficacy of foreign learners of Turkish. A descriptive, sequential design, one of the mixed research methods, was employed. The study had a semi-experimental design with a pre-test/post-test control group design for the quantitative dimension, while the qualitative component consisted of interviews. The experimental (n=15) and control (n=11) groups included 26 students attending the C1 Turkish course at Gaziantep University TÖMER during the fall semester of the 2020-2021 academic year. Data collection was administered with the Speaking Self-Efficacy Scale for students learning Turkish as a foreign language, the personal information form, and the semi-structured interview form. The recorded conversations were evaluated by three experts using the C1 Level Independent Speaking Rubric developed by the researcher. The quantitative analysis included percentages and frequencies, the Mann-Whitney U test, and the Wilcoxon signed‐rank test. The qualitative data were analyzed using content analysis. While the experimental group received an integrated component of developing strategies for reflective thinking at the C1 level, the control group continued with the existing program. The findings determined that reflective thinking-based teaching positively impacted speaking skills. Based on the analysis, there was a significant difference in the "accuracy" and "discourse management" sub-dimensions of speaking skill and the total mean scores of speaking achievement in favor of the experimental group. The effect size calculations showed a medium-level difference. There was also no significant difference between the "pronunciation" and "fluency" sub-dimensions of speaking skill and the levels of perceived speaking self-efficacy between the groups. Moreover, the study illustrated that the experimental group experienced no inhibition in performing reflective thinking, participated in an array of activities with pleasure, used reflective thinking outside of the classroom by practicing it as a habit of mind, and perceived development in their Turkish verbal communication skills in cognitive and affective aspects.