Astımlı hastalara yönelik geliştirilen web tasarımlı eğitimin ilaç uyumu, astım kontrolü ve yorgunluk üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of web-designed training developed for asthma patients on drug compliance, asthma control and fatigue
Yazar: EYLÜL GÜLNUR ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÖRSAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Astım = Asthma ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Hasta eğitimi = Patient education ; Sağlık eğitimi = Health education ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Web tasarımı = Web design ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Başlık: Astımlı hastalara yönelik geliştirilen web tasarımlı eğitimin ilaç uyumu, astım kontrolü ve yorgunluk üzerine etkisinin değerlendirilmesi.
Amaç: Astımlı hastalara yönelik geliştirilen web tasarımlı eğitimin ilaç uyumu, astım kontrolü ve yorgunluk üzerine etkisinin belirlenmesidir.
Yöntem: Bu araştırma tek merkezli ön test-son test kontrol gruplu randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Eskişehir ili aile sağlığı merkezlerine kayıtlı astım tanısı almış hastalar oluşturmaktadır. Araştırmada müdahale (n=100) ve kontrol (n=100) olmak üzere iki grup bulunmaktadır. Veriler İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ), KOAH ve Astım Yorgunluk Ölçeği (KAYÖ), Astım Kontrol Testi (AKT) ve inhalasyon cihazlarını kullanım becerilerinin değerlendirme formu ile toplanmıştır.
Bulgular: İUBÖ puanlarında grup zaman ana etkisi ve etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Müdahale grubunda KAYÖ son test puanlarının anlamlı düzeyde düştüğü, AKT son test puanlarının yüksek olduğu, aynı zamanda grup ana etkisi ve grup*zaman tekrarlı ölçümlerinde de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca müdahale grubunda son test AKT sonuçlarında astımı kontrolsüz olanların (%67,4) kontrol grubuna (%94,9) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur (p=0,001).
Müdahale grubunda ölçülü doz inhaler, kuru toz inhaler -1, kuru toz inhaler -2 ve nebül son test puanlarının arttığı aynı zamanda nebül hariç grup ana etkisi ve grup*zaman tekrarlı ölçümlerinde de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). 
Sonuç: Astımlı hastalara yönelik geliştirilen web tasarımlı eğitim hastaların ilaç uyumu üzerinde olumlu bir etki yaratmamıştır. Ancak hastalara doğru teknikle inhaler kullanımını öğrettiği, yorgunluk düzeyleri ve astım kontrolleri üzerinde olumlu bir etki yarattığı görülmüştür

Abstract:
Title: Evaluation of the effect of web-designed training developed for asthma patients on drug compliance, asthma control, and fatigue
Aim: To be determined the effect of web-designed training developed for asthma patıents on drug compliance, asthma control, and fatigue.
Methods: This research is a randomized controlled experimental study with a single center pretest-posttest control group. The population of the study consists of patients diagnosed with asthma registered in family health centers in Eskişehir. There are two groups in the study as intervention (n=100) and control (n=100). The data were collected with the Medication Compliance Notification Scale (IDAS), the COPD and Asthma Fatigue Scale (CAD), Asthma Control Test (ACT), and the evaluation form of inhalation device use skills.
Results: Group time main effect and interaction were not found statistically significant in IDAS scores (p>0.05). In the intervention group, the CAD post-test scores were significantly lower, the ACT post-test scores were higher, and it was also statistically significant in group main effect and group*time repeated measurements (p<0.05). In addition, patients with uncontrolled asthma (67.4%) in the post-test ACT results in the intervention group were found to be statistically significantly lower than the control group (94.9%) (p=0.001).
Metered-dose inhaler, dry powder inhaler -1, dry powder inhaler -2, and nebule post-test scores increased in the intervention group, and it was also statistically significant in group main effect and group*time repeated measurements excluding nebula (p<0.05).
Conclusions: The web-designed education developed for asthmatic patients did not positively affect drug compliance. However, it has been observed that it teaches patients to use inhalers with the right technique and positively affects fatigue levels and asthma control.