Kitâb-ı Esrârü'l-ʿArifîn: Dil incelemesi-metin-sözlük-tıpkıbasım
Kitâb-i Esrârü'l-ʿArifîn: Language examine- text-dictionary-facsimile
Yazar: ÖMER GÜVEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE TÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Esrarü`l-Arifin = Esrarü`l-Arifin ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses özellikleri = Sound charecteristics ; Söz varlığı = Vocabulary

Özet:
Eski Anadolu Türkçesi, Türk Dilinin 13.-15. yüzyılları arasında gelişme gösteren önemli bir dönemidir. Bu dönemde telif ve tercüme pek çok eser kaleme alınmıştır. Özellikle dinî muhtevalı eserlerin yazıldığı bu dönem, Türk Dilinin en sade ve en anlaşılır dönemlerindendir. 
Bu çalışma, Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Yazma Eserler Koleksiyonu numara 199'da yer alan ve Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait mensur bir eser olan Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn üzerine yapılmış bir dil incelemesidir. Çalışma Giriş, Dil İncelemesi, Metin, Sözlük ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır.  
Giriş kısmında Esrârü'l-ʿÂrifîn hakkında genel bilgiler verilmiş, eserin konusu, nüshaları, üslubu ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde Eski Anadolu Türkçesi, bu dönemdeki ağızlar ve kısasü'l-enbiyalar hakkında da kısaca bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde metnin ses ve şekil özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiş, Metin bölümünde Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn'in transkripsiyonu yapılmış, Sözlük bölümünde ise metinde geçen kelimelerin anlamları verilmiş ve geçtikleri yerler gösterilmiştir. Eserin tıpkıbasımı da çalışmaya eklenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn, kısasü'l-enbiya, Eski Anadolu Türkçesi, ağız, söz varlığı

Abstract:
The Old Anatolian Turkish is an important period of Turkish language which developed between 13.-15. centuries. During this period many works manusciript books and their translations are written. This period in which especially religious contents are written ise one of the most plain and understandable periods of Turkish language.
 The subject of this study is Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn that a prose book belonging to the period of the Old Anatolian Turkish. This book is a part of the Manuscript Books Collection no: 199 Suna Kıraç Library of Koç Universty. This study is consists of five Chapters Introduction, Language Examine, Text, Dictionary and Facsimile of the manuscript, respectively. 
The Introduction Chapter, includes general information about Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn and subject, copies, wording of this text. In this chapter a brief information about Old Anatolian Turkish, dialect of this period and informative stories about probhets are also given. In the Language Examine Chapter, phonetical and morphological properties of this text are explained detailly. In the Text Chapter, transcription of Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn is done. In the Dictionary Chapter, index and meaning of words in the text are given. Facsimile of the manuscript is added to this work to make possible the comparison. 

Key words: Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn, stories prophets, Old Anatolian Turkish, dialect, vocabulary.