Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylere uygulanan akupresurun yorgunluk düzeyine etkisi
Effect of acupressure on fatigue in patients with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: SEBAHAT ATALIKOĞLU BAŞKAN
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Akupresür = Acupressure ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Araştırma, akupres uygulamasının Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerin yorgunluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Kasım 2015-Mayıs 2017 tarihleri arasında Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniğinde, girişim ve kontrol grubu kullanılarak ön test-son test ve tekrarlı ölçümler yapılarak yarı deneysel olarak yapıldı. Araştırma evrenini, Ağustos 2016-Ocak 2017 tarihleri arasında belirtilen klinikte KOAH tanısı ile kabul edilen hastalar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise belirlenen tarihler arasında belirtilen klinikte yatan, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden KOAH' lı hastalardan 40 hasta girişim, 40 hasta kontrol grubunda olmak üzere toplam 80 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında, hastaların sosyodemografik özelliklerini içeren hasta tanıtım formu, KOAH ve Astım Yorgunluk Ölçeği ve Yorgunluk Şiddeti Ölçeği kullanıldı. Girişim grubundaki hastalara haftada 5 gün toplam 5 seans manuel olarak akupres uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara klinik tedavi dışında herhangi bir uygulama yapılmadı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Will Coxon ve Fridman testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastalara ait kontrol değişkenleri ile gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı ve her iki grubun demografik özellikler bakımından birbirine benzer olduğu saptandı (p>0.05). Girişim ve kontrol grubunun yorgunluk puan ortalamalarının gruplar arası değerlendirilmesinde; akupres uygulaması yapılan girişim grubunda yer alan hastaların kontrol grubundaki hastalara göre yorgunluk puan ortalamalarının daha düşük olduğu bulundu. Girişim ve kontrol grubunun yorgunluk puan ortalamalarının grup içi değerlendirilmesinde ise;  girişim grubunun yorgunluk puan ortalamalarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu saptandı. Girişim ve kontrol grubundaki hastaların VAS yorgunluk puan ortalamalarının gruplar arası ve grup içi değerlendirilmesinde; tüm VAS ölçümlerinde girişim grubunda yer alan hastaların VAS yorgunluk puan ortalamaları kontrol grubunda yer alan hastalara göre daha düşük bulundu. 
Sonuç: Akupres uygulamasının Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde yorgunluğu azaltmada etkili olduğu tespit edildi. Tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerden birisi olan akupresin, yorgunluğu azaltmada hemşirelik girişimi olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Akupres, hemşirelik, KOAH, yorgunluk,

Abstract:
Aim: The study was conducted to reveal the effect of acupressure on fatigue in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). 
Materials and Method: This semi-experimental study was conducted by performing pretest-posttest and repeated measurements using an interventional and a control group at the Pulmonary Diseases Clinic of Erzincan Mengücek Gazi Training and Research Hospital between November 2015 and May 2017. The study population consisted of patients who were admitted to the said clinic with a diagnosis of COPD between August 2016 and January 2017. The study sample consisted of a total of 80 patients with COPD, 40 in the interventional group and 40 in the control group, who were hospitalized at the said clinic between the above-mentioned dates, met the study criteria, and agreed to take part in the study. The data were collected using a patient description form consisting of the socio-demographic characteristics of the patients, the COPD and Asthma Fatigue Scale and the Fatigue Severity Scale. The patients in the interventional group were administered manual acupressure 5 days a week in a total of 5 sessions. The patients in the control group were not administered any procedures other than their clinical treatments. The data were analyzed using percentages, arithmetic means, standard deviations and the Mann Whitney U, Will Coxon and Fridman tests. 
Results: No statistically significant difference was found between the groups with respect to the control variables of the patients included in the study and both groups were similar to each other in terms of their demographic characteristics (p>0.05). In the intergroup assessment of the interventional and control groups with respect to their mean fatigue scores, the mean fatigue score of the patients in the interventional group that underwent acupressure was found to be lower than that of the control group. In the in-group assessment of the mean fatigue scores of the interventional group and control group, the mean fatigue score of the interventional group was found to be lower than that of the control group. In the inter- and in-group assessments of the mean VAS fatigue scores of the patients in the interventional and control groups, the mean VAS fatigue score of the patients in the interventional group was found to be lower than that of the patients in the control group in all VAS measurements.	Conclusion: The acupressure procedure was found effective in reducing fatigue in subjects with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. As one of the supplementary and alternative treatment methods, acupressure can be used as a nursing intervention to reduce fatigue.
	
Keywords: Acupressure, nursing, COPD, fatigue