Hicri 1297/Miladi 1880-1881 tarihli Osmanlı Devlet Salname'sinin transkripsiyon ve değerlendirmesi
The transcription and evaluation of the H. 1297 / M. 1880-1881 dated Ottoman Empire yearbook
Yazar: NURİ POLAT
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL BABANINOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti tarih araştırmaları açısından başvurulabilecek en önemli kaynaklardan biri sâlnâmelerdir. Osmanlı Devleti'nin ilk kez Hicri 1263 / Miladi 1847 yılında çıkarmaya başladığı devlet sâlnâmeleri idari yapıdan, eğitim ve kültür hayatına, iktisadi faaliyetlerden, dış ilişkilere kadar birçok alanda dönemle ilgili önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Başlangıçta kapsam ve sayfa sayısı olarak daha küçük boyutta olan bu salnâmelerin en iyi örneklerine II. Abdulhamid döneminde rastlanır. İlk zamanlarda yüz sayfa civarında olan bu salnâmeler, yeni konuların eklenmesi ve görevli memur sayısının artması nedeniyle bir dönem bin sayfaya kadar yaklaşmıştır. Hicri 1297 / Miladi 1880-1881 yılına ait Devlet Sâlnâmesinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi bu tez çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Meşrutiyetin ilanı ve Kânun-ı Esâsi'nin yürürlüğe girmesinden birkaç yıl sonra basılan bu salnâme, Osmanlı Devleti'nin o döneminin aydınlatılmasında önemli bilgiler içermektedir Bu bağlamda devletin ilgili dönemiyle alakalı teşkilat yapısı, sosyokültürel durumu, eğitim faaliyetleri, askeri yapısı, Osmanlı Devleti'nde görevli yabancı devlet adamları, posta ve telgraf işletmesi, kütüphaneler, çıkarılan resmi ve özel gazeteler, salnâme basılan merkezler, hastaneler, matbaalar, pazar ve panayır kurulan yerler, ulaşım, önemli olayların kronolojisi, takvim ve daha birçok konu ile ilgili önemli bilgiler içermektedir.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Meclis, Teşkilat, Divan,Yıllık

Abstract:
Yearbooks are one of the most significant documents that can be used for historical research on the Ottoman Empire. State yearbooks, which the Ottoman Empire started to publish for the first time in 1263 AH / 1847 AD, contain important information about the period in many fields including administrative structure, education, cultural life, economic activities and foreign relations. The best examples of these yearbooks, which were initially smaller in scope and number of pages, are seen during the period of Abdulhamid II. These yearbooks, which were around a hundred pages in the early days, increased to nearly a thousand pages for a while because of the additional new subjects and the increase in the number of officials in service. The transcription and evaluation of the state yearbooks of the year 1297 AH / 1880-1881 AD is the subject of this thesis. This yearbook, which was published a few years after the proclamation of the Constitutional Monarchy and the enactment of the Kânun-ı Esâsi, contains important information for the understanding of that period of the Ottoman Empire. In this context, it contains significant information about the organisational structure, sociocultural status, educational activities, military structure, foreign statesmen working in the Ottoman Empire, post and telegraph business, libraries, official and private newspapers, centres where yearbook is pressed, hospitals, printing houses, bazaars and fairs, transportation, calendar and many other issues related to the relevant period of the state.
Keywords: Ottoman Empire, Parliament, Organisation, Divan, Yearbook