Öğretmen adaylarının hedef yönelimleri, akademik ve öğretmenlik özyeterlikleri arasındaki ilişkiler ile bu değişkenlerin akademik başarının yordanmasındaki rolü
The relationships between the goal orientations, academic self-efficacy, and teacher sense of efficacy of preservice teachers and the predictive roles of these variables on academic achievement
Yazar: GAMZE ERYENEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESRA İŞMEN GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Hedef belirleme = Target determination ; Hedef yönelimleri = Goal orientations ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma, öğretmen adaylarının hedef yönelimleri, akademik ve öğretmenlik özyeterlikleri arasındaki ilişkilerin anlaşılması ve bu değişkenlerin öğretmen adaylarının başarı düzeylerini nasıl etkilediğinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırmada öğretmen adaylarının hedef yönelimleri 2X2 Başarı Yönelimleri Ölçeği, akademik özyeterlik inançları Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği, öğretmenlik özyeterlikleri Öğretmen Öz-Yeterliği Ölçeği aracılığıyla ölçülmüş ve örnekleme ait demografik bilgiler araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile edinilmiştir.Araştırma örneklemi; 2007-2008 eğitim öğretim yılı birinci döneminde İstanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Matematik Eğitimi, Sınıf Öğretmenliği Eğitimi, Sosyal Bilgiler Eğitimi ve Yabancı Diller Eğitimi Bölümü İngiliz Dili Eğitimi Anabilim Dallarında yükseköğretimine lisans düzeyinde devam etmekte olan, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencisi toplam 636 öğretmen adayından oluşmaktadır.Elde edilen verilerin analizinde farklı istatistiksel işlemler uygulanmıştır. Buna göre, öğretmen adaylarının hedef yönelimlerinin, akademik ve öğretmenlik özyeterliklerinin farklı demografik değişkenlere göre incelenmesinde, tek yönlü varyans analizi ve bağımsız grup t testi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının hedef yönelimleri, akademik ve öğretmenlik özyeterlikleri ve akademik başarı düzeyleri arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Matrisi aracılığıyla ortaya konmuştur. Bu değişkenlerin akademik başarı üzerindeki etkileri basamaklı regresyon analizi ile incelenmiştir. Analizler SPSS 11.5 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonucunda edinilen bulgulara göre, öğretmen adaylarının hedef yönelimleri ve akademik özyeterlikleri, sınıf düzeylerine ve cinsiyete göre farklılık gösterirken, bu değişkenler açısından öğretmenlik özyeterliği puanlarında bir farklılık gözlemlenmemiştir. Öğretmen adaylarının, akademik başarı düzeyleri, hedef yönelimleri, akademik ve öğretmenlik özyeterlikleri arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Yapılan regresyon analizi sonrasında bu değişkenlerin akademik başarı üzerinde yordayıcı rolü olduğu gözlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Başarı, Başarı Güdüsü, Hedef Yönelimleri, Akademik Özyeterlik, Öğretmenlik Özyeterliği

Abstract:
This study is conducted to determine the relationships between goal orientations, academic self-efficacy, and teacher sense of efficacy and predictive roles of these variables on preservice teachers? academic achievement.In the current study, 2X2 Achievement Goal Orientations Scale, College Academic Self-efficacy Scale, Teachers? Sense of Efficacy Scale are used to assess the goal orientations, academic self-efficacy and teacher sense of efficacy, respectively. Additionally, a Personal Information Form, which is developed by the researcher is utilized to collect demographic information. The research sample is composed of 636 undergraduate students from the Primary Education and Foreign Language Education Departments including all grade levels.In the data analysis phase of the study, in order to identify the relationships between goal orientation, academic self-efficacy and teacher sense of efficacy and demographic variables, one-way ANOVA and independent group t-test are used. The relationships between preservice teachers? academic achievement and goal orientation, academic self-efficacy and teachers? sense of self-efficacy are analyzed via Pearson Correlation Coefficient. The predictive roles of these variables on academic achievement are determined by stepwise regression analysis. The data analysis is conducted with SPSS 11.5 statistical package program.According to the results of the study, goal orientation and academic self-efficacy of preservice teachers vary depending on the grade level and gender, whereas no such change is detected for teacher sense of efficacy. Besides, significant relationships are identified between the goal orientation, academic self-efficacy and teacher sense of efficacy of preservice teachers. The regression analysis conducted via these variables, states that preservice teachers goal orientation, academic self-efficacy and teacher sense of efficacy have predictive roles on academic achievement.Key Words: Achievement, Achievement Motivation, Goal Orientations, Academic Self-efficacy, Teacher Sense of Efficacy