Protestan reformunun öncüsü Jan Hus'un hayatı ve görüşleri
The life and the views of the precursor of Protestant reformation Jan Hus
Yazar: EYUB ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. AHMET HİKMET EROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlık = Christianity ; Jan Hus = Jan Hus ; Papalık = Papacy ; Protestanlık = Protestantism ; Reform = Reform

Özet:
Bu tez çalışmasında fikirleriyle Protestan Reformasyonunun gerçekleşmesinde önemli bir pay sahibi olan, reform hareketinin öncülerinden kabul edilen Bohemyalı (bugünkü Çekya) din adamı Jan Hus'un (1372-1415) hayatı ve fikirleri ele alınmıştır. Tezin giriş kısmında Hıristiyanlığın yaşadığı ilk bölünmelerden bahsedilmiş, gerek Doğu Kiliseleri gerekse Ortodoksluk mezhebinin doğuşu anlatılmıştır. Birinci bölümde Jan Hus'un memleketi Bohemya ve Avrupa'daki siyasi, kültürel ve dinî durum ele alınmış; Bohemya'nın coğrafi kapsamından ve tarihçesinden bahsedildikten sonra dönemin en önemli gelişmeleri olan Avignon Papalığı ve Papalık Hizipleşmesi konuları anlatılmıştır. İkinci bölümde Jan Hus'tan önce reformcu fikirler savunmuş olan ve fikirleriyle onu etkilemiş olan reformcular Pierre Valdo, Konrad Waldhauser, Jan Miliç, Janovalı Matej ve John Wyclif'in kısaca hayatlarından ve fikirlerinden bahsedilmiştir. Üç al başlıkta hazırladığımız üçüncü ve son bölümde ise sırasıyla Bohemya reformunun en önemli lideri olan Jan Hus'un hayatı, görüşleri ve Konstanz Konsili'nde yargılanıp öldürülmesi ele alınmıştır. Sonuç kısmında ise Jan Hus'un ölümünün bıraktığı etkiden ve doğurduğu önemli sonuçlardan bahsedilerek çalışma sonlandırılmıştır.

Anahtar Kavramlar: Jan Hus, Hıristiyanlık, Protestanlık, Reform, Konstanz Konsili, Avignon Papalığı, Papalık Hizipleşmesi.

Abstract:
In this work, the life and the views of Bohemian (currently the Czechia) ecclesiastic Jan Hus (1372-1415), who is a leading figure of Protestant Reformation and accepted as one of the pioneers of the reform movement has been handled. The first divisions of the Christian world and the appearence of East Churchs and Orthodoxy have been reviewed in the introduction of the thesis. In the first part, Jan Hus's motherland Bohemia and political, cultural and religious structure in Europe of its time are represented. After mentioning the history and geography of Bohemia, the subjects of Avignon Papacy and Papal Schism, which are the major phenomena of the period were narrated. In the second part of the thesis, brief information about the lives and ideas of notable pre-reformers Pierre Valdo, Konrad Waldhauser, Jan Miliç, Matthew of Janov and John Wyclif, who are galvanizer and antecedents of Jun Hus. The third part, that we divided into three subtitles, includes the life of the pioneer of Bohemian reform, Jan Hus, his ideas and his trial with execution in the Council of Constance, respectively. In conclusion, it is discoursed the affects and results of his death and the work is completed.
Key concepts: Jan Hus, Christianity, Protestantism, Reformation, Council of Constance, Avignon Papacy, Papal Schism.