Açık kalp cerrahisi yapılan hastalarda erken ve düzenli mobilizasyonun yaşam bulguları ve oksijen saturasyonu üzerine etkisi
The effect of early and regular mobilization on vital signs and oxygen saturation in the patients undergoing open-heart surgery
Yazar: SEMA KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN AVŞAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Hareketlilik = Mobility ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics

Özet:
Amaç: Bu çalışma açık kalp cerrahisi olan hastalarda erken ve düzenli mobilizasyonun yaşam bulguları ve oksijen saturasyonu üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Kalp Damar Cerrahisi Yoğun Bakım Ünitesi'nde açık kalp ameliyatı olan hastalar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise Kasım 2016 ve Nisan 2017 tarihleri arasında açık kalp ameliyatı olan, araştırma kriterlerini sağlayan, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden hastalar oluşturdu. Çalışmaya toplam 75 hasta alınmış olup, mobilizasyon programını 67 hasta tamamladı. Örnekleme alınan hastaların mobilizasyon programı, post-op birinci günde başlayarak iki gün devam etti. Her hasta post-op birinci gün iki defa, post-op ikinci gün bir defa olmak üzere üç kez mobilize edildi. Her mobilizasyondan 10 dk. önce ve mobilizasyondan 20 dk. sonra hastaların yaşam bulguları ve oksijen saturasyonları monitörlerden kaydedildi.
Bulgular: Çalışmada hastaların %47.8'i 61 yaş ve üzerinde, %73.1'i erkek ve  %44.8'i ilkokul mezunuydu. Birinci mobilizasyon öncesi ve sonrası yalnızca nabız ve sistolik kan basıncı değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p˂0.05). İkinci mobilizasyon öncesi ve sonrası, nabız değeri dışında diğer paremetreler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı (p˃0.05). Üçüncü mobilizasyon öncesi ve sonrası ise diastolik kan basıncı değeri dışında diğer parametreler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı (p˃0.05). Ayrıca birinci mobilizasyon ve son mobilizasyon karşılaştırıldığında; sistolik kan basıncı değeri 1. mobilizasyon öncesi ortalama 123.43±14.09 mmHg, 3. mobilizasyon sonrasında ise ortalama 117.94±14.05 mmHg'dir ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05). Ancak tüm mobilizasyonlarda parametreler normal değer aralığında seyretti.
Sonuç: Açık kalp ameliyatı geçiren hastalarda erken ve düzenli mobilizasyonun yaşam bulguları ve oksijen saturasyonunun normal sınırlardan sapmaya neden olmadığı ve açık kalp ameliyatı geçiren hastalarda uygulanabilir olduğu sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Açık kalp cerrahisi, hemşirelik, mobilizasyon, yaşam bulguları

Abstract:
Aim: This study was conducted as a quasi-experimental study in order to assess the effect of the early and regular mobilization on vital signs and oxygen saturation in the patients undergoing open-heart surgery.   
Material and Method: The population of the study was composed of the patients who underwent an open-heart surgery in Atatürk University Health Research and Application Center Cardiovascular Surgery Intensive Care Unit. The sample of the study consisted of the patients who underwent an open-heart surgery between November 2016 and April 2017, met the inclusion criteria, and were voluntary to participate in the study.  A total of 75 patients were included in the study and 67 patients completed the mobilization program. The mobilization program of the patients included in the sample started on the post-operative first day and lasted for two days.  Each patient was mobilized three times including two times on the post-operative first day and once on the post-operative second day.  The vital signs and oxygen saturation of the patients were recorded from the monitors 10 minutes before and 20 minutes after each mobilization.
Results: In the study, 47.8% of the patients were aged 61 years and over, 73.1% were male, and 44.8% were primary school graduates. It was determined that the difference only between the pulse and systolic blood pressure values before and after the first mobilization was statistically significant (p˂0.05). It was determined that the difference between the parameters other than the pulse values before and after the second mobilization was not statistically significant (p˃0.05). The difference between the parameters other than the diastolic blood pressure value before and after the third mobilization was not statistically significant (p˃0.05). Also, when the first and last mobilizations were compared, it was determined that the mean systolic blood pressure value was 123.43±14.09 mmHg before the first mobilization and 117.94±14.05 mmHg after the third mobilization and the difference between them was statistically significant (p<0.05).  However, in all mobilizations, the parameters were in the normal range. 
Conclusion: It was concluded that the early and frequent mobilization in the patients, who underwent the open-heart surgery, did not cause the vital signs and oxygen saturation to deviate from the normal limits and it was applicable in the patients who underwent the open-heart surgery.

Key Words: Open-heart surgery, nursing, mobilization, vital signs