Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda  
karşıt olma-karşı gelme bozukluğu binişikliğinin  
duygusal yüz ifadelerinin tanınması ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of relationships and recognition of emotional facial expressions in children with attention deficit hyperactivity disorder who have comorbid with or without  oppositional defiant disorder
Yazar: HALİL KARA
Danışman: PROF. DR. TÜMER TÜRKBAY
GATA / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Duygu = Emotion ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Karşıt olma karşı gelme bozukluğu = Oppositional defiant disorder ; Yüz ifadesi = Facial expressions ; Yüz tanıma = Face recognition ; Çocuklar = Children

Özet:
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuklarda Karşıt Olma-Karşı Gelme Bozukluğu Binişikliğinin Duygusal Yüz İfadelerinin Tanınması ile İlişkisinin Araştırılması
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ilköğretim çağındaki çocuklarda en sık görülen nörogelişimsel bozukluktur. Bu bozukluk sosyal, akademik, bilişsel ve emosyonel birçok işlevsellik alanında yaşanan zorlukla kendini gösterirken, DEHB tanısına binişiklik gösteren karşıt olma-karşı gelme bozukluğu (KOKGB) bulunması işlevselliği daha da bozmakta ve ilaveten bir yük getirmektedir. KOKGB, DEHB tanısına %40-60 oranında binişiklik gösterir.
Tez çalışmamızda DEHB'ye binişiklik gösteren KOKGB olan çocuklarda duygusal yüz ifadelerini tanımaktaki zorluğun, DEHB ile karşılaştırıldığında daha fazla olacağını ve bu yüzden KOKGB olan çocuklarda sosyal işlevsellikte daha fazla sorun yaşanacağını varsayarak araştırılması amaçlandı. 
Klinik bir örneklemde DSM-IV-TR'ye göre DEHB ve DEHB+KOKGB tanısı konulan toplam 40 çocuk ve kliniğe başvuran 21 sağlıklı çocuk ve sağlıklı ebeveynleri araştırma gruplarına dahil edilmiştir.  Tez çalışmasını uygulayan araştırmacıların düzenlediği fotoğraflar ile yüz ifadelerinden duyguları tanıma görevi ve kızgın yüzlerin hedef alındığı emosyonel işaretleme testi uygulanmıştır. KD-SADS uygulanarak KOKGB dışında binişiklik gösteren vakalar çalışma dışında tutulmuştur. DEHB şiddetini değerlendirmek ve tanısal objektifliği sağlamak amacıyla Çocuk Ve Ergenlerde Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları İçin DSM-IV'e Dayalı Tarama Ve Derecelendirme Ölçeği, Conner's Öğretmen Dereceleme Ölçeği-Yenilenmiş/Uzun Form, Conner's Anababa Dereceleme Ölçeği-Yenilenmiş/Uzun Form kullanılmıştır. Karıştırıcı faktörler en aza indirilerek homojen bir grupla çalışılmıştır. 
DEHB olan grup duygusal yüz ifadelerini tanımakta sağlıklı bireylere oranla daha başarısız olduğu saptandı. Ancak DEHB grubu ile DEHB+KOKGB binişiklik gösteren grup karşılaştırıldığında, KOKGB binişikliği gösteren grup nötral ifadeler hariç duygusal yüz ifadelerini tanımakta anlamlı bir farklılık göstermedi. Nötral ifadelere ise daha fazla anlam katmaya eğilimliydi. 
Sonuç olarak, DEHB olan bireyler duygusal yüz ifadelerini tanımada güçlük çekerken, KOKGB binişikliği kızgın yüzler dahil duygusal yüz ifadelerini tanımayla ilişkilendirilmemiştir. 

Anahtar kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, karşıt olma karşı gelme bozukluğu, çocuk, emosyon tanıma, yüz ifadeleri

Abstract:
Investigation of Relationships and Recognition of Emotional Facial Expressions in Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder Who have Comorbid with or without  Oppositional Defiant Disorder
Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is one of the most frequently seen neurobehavioral disorder in school-aged children. ADHD have been associated with impairments of functioning in social, academic, cognitive and emotional domains, however, having comorbid oppositional defiant disorder (ODD) in ADHD impairs functionality further than "pure" ADHD and brings an extra burden on family and society. The prevelance of comorbid ODD in ADHD is approximately 40-60 %. 
The aims of this study were to investigate of relationships and recognition of emotional facial expressions in children with attention deficit hyperactivity disorder who have comorbid with or without oppositional defiant disorder because our hypothesis was that there would be a deficiency in recognition of emotional facial expressions if ADHD has comorbid ODD that shows more perceptual and social  difficulties.
The study sample consisted of 40 clinical cases diagnosed as "pure" ADHD and/or comorbid ODD according to DSM-IV-TR, and the control group was 21 healthy children. The researchers applied the thesis edit photos for the task of recognizing emotions from facial expressions and the target of angry faces in the Cancellation Test. Other psychiatric disorders were excluded from the study by using  the KD-SADS except for comorbid ODD cases. In order to assess the severity of ADHD and to provide diagnostic objectivity, the DSM-IV-Based Screening and Rating Scale for Children and Adolescents with Attention Deficit and Disruptive Behavior Disorders, the Conner's Teachers Rating Scale/Revised Long Form and  the Conner's Parent Rating Scale/Revised Long Form were used. We tried to compromise a homogeneous group for minimizing confounding factors.
When compared to the healthy controls in terms of recognizing emotional facial expressions, ADHD group showed to be less successful. However, when compared with the "pure" ADHD group, ADHD+ODD group in recognizing emotional facial expressions did not show a significant difference except for neutral facial expressions. The ADHD+ODD group was prone to add more meaning to neutral facial expressions.
Finally, this study suggests that children with ADHD might have some difficulties in recognizing emotional facial expressions, but having comorbid ODD doesn't make any difference in recognition of emotional facial expressions including angry faces.

Key words: Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Oppositional Defiant Disorder, Children, Emotion Recognition, Emotional Facial Expression.