Serbest zaman ilgilenimi ve mutluluk arasındaki ilişkide akış deneyiminin aracı rolü: rekreasyonel kış sporları katılımcıları örneği
The mediating role of flow experience in the relationship between leisure involvement and happiness: A sample of recreational winter sports participants
Yazar: NESLİHAN KANDİL
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT BUDAK
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Birincil amacı, rekreasyonel olarak kış sporlarıyla ilgilenen katılımcıların serbest zaman ilgilenimi, akış deneyimi ve mutluluk düzeyleri arasındaki farklılıkları çeşitli değişkenlere göre incelemektir. İkinci amaç ise, bu katılımcıların serbest zaman ilgileniminin mutluluk üzerindeki etkisinde akış deneyiminin aracılık rolünü test etmektir. 
Yöntem: Nicel araştırma yöntemine göre tasarlanan bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kolayda örnekleme yöntemiyle çalışmaya dahil edilen 292 (Ortyaş= 27,29± 8,18) kadın ve 529 (Ortyaş= 33,72± 11,99) erkek olmak üzere toplamda 821 kayak/snowboard veya her ikisini de yapan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği-SZİÖ" "Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu-OMÖ-KF") ve "Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği-RADÖ" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistiklere ek olarak, bağımsız gruplar için t-testi, MANOVA, ANOVA Basit Doğrusal Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirliklerini tespit etmek için Cronbach's Alpha iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmada yer alan gizil değişkenler arasındaki nedensel ilişki yapısal eşitlik modeli (YEM) ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Yapılan analiz sonuçlarına göre katılımcıların çalışma kapsamında kullanılan ölçeklerde ortalama puanlarının cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, aktivite türü, kayma düzeyi ve katılım şekli değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Katılımcıların ortalama puanları ile aktivite yılı ve aktivite sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişkiler bulunmaktadır. Ayrıca, serbest zaman ilgilenimi ve mutluluk arasındaki ilişkide akış deneyiminin aracılık rolü üstlendiği de belirlenmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak, katılımcıların serbest zaman ilgilenimlerinin artması, akış deneyimlerini olumlu yönde etkileyerek mutluluk düzeylerini yükseltmektedir. Kış sporları etkinliklerinde akış deneyimini artırmaya yönelik programlar geliştirilerek katılımcıların serbest zamanlarında daha fazla mutluluk yaşamaları sağlanabilir.

Abstract:
Purpose: This study has two objectives. The primary objective is to examine the differences in leisure involvement, flow experience, and happiness levels among participants engaged in recreational winter sports based on various variables. The second objective is to test the mediating role of flow experience in the effect of leisure involvement on happiness for these participants.
Method: This study, designed according to quantitative research methods, utilizes a relational screening model. The study group consists of a total of 821 individuals, including 292 women (Mage = 27,29 ± 8,18) and 529 men (Mage = 33,72 ± 11,99), who participate in skiing, snowboarding, or both, selected through convenience sampling. The data collection instruments used in this study include the "Leisure Involvement Scale" (LIS), the "Oxford Happiness Scale Short Form" (OHS-SF), and the "Recreational Flow Experience Scale" (RFES). In addition to descriptive statistics, independent groups t-test, MANOVA, ANOVA, and Simple Linear Pearson Correlation analysis were employed for data analysis. The reliability of the scales was determined by calculating Cronbach's Alpha internal consistency coefficient. The causal relationships among the latent variables included in the study were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM).
Findings: The analysis revealed that the mean scores of participants on the scales used in the study differed significantly with regard to gender, education level, marital status, type of activity, skiing level, and participation method. There were statistically significant positive relationships between participants' average scores and years of activity and frequency of activity. Additionally, it was found that the flow experience plays a mediating role in the relationship between leisure engagement and happiness.
Conclusion: In conclusion, an increase in participants' leisure involvement positively influences their flow experiences, thereby enhancing their levels of happiness. By developing programs aimed at increasing flow experiences in winter sports activities, participants can achieve greater happiness in their leisure time.