Münşe'ât-ı Nâbî (İnceleme-Tenkitli metin) ve Münşe'ât-ı Nâbî'de 
XVII. yüzyıl yansımaları
Münşe'ât-i Nâbî (Analysis-criticized text) and the 17th century  
reflections in Münşe'ât-i Nâbî
Yazar: MUSTAFA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Münşeat = Münşeat ; Nabi = Nabi ; Tenkidli metin = Critical text ; Türk edebiyat tarihi = Turkish literature history

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, XVII. yüzyıl Klâsik Türk Edebiyatı'nın en önemli simâlarından olan Yûsuf Nâbî'nin nesir alanındaki eserlerinden olan ve hayatı boyunca değişik kimselere yazdığı mektuplarından oluşan Münşe'ât adlı eserini, ilmî usûllere uygun olarak gün yüzüne çıkarmak, Nâbî'nin özel ve edebî yaşantısı hakkında bilinmeyenleri tespit etmek, yanlış bilinen bilgiler varsa bunları düzeltmek ve bu çerçevede yapılacak çalışmalara birinci elden veri hazırlamaktır.
Münşe'ât-ı Nâbî'nin Türkiye ve dünyanın çeşitli ülkelerindeki yazma eser kütüphânelerinde yüz yirmi sekiz nüshasının bulunduğu tespit edilmiş, bunlardan yüz on altısına ulaşılmış, elde edilen bu nüshalar ilmî usûllere uygun olarak incelenerek tavsifleri yapılmış, tavsif ve incelemelerden hareketle de en uygun nüsha şeceresi oluşturulmaya çalışılmış ve böylece metin tenkidi yoluyla orjinal metne en yakın metin, transkripsiyon sistemine uygun olarak ortaya konmuştur.
Eserin tenkitli metni kurulduktan sonra Giriş kısmında; inşâ, Münşe'ât ve mektup kavramları üzerinde durulmuş ve daha sonra Münşe'ât'ın mümkün olabilecek her açıdan geniş bir incelemesine yer  verilmiştir. Bu incelemede; metinlerin muhtevâsı, dil ve üslûp özel-likleri, muhâtapları, târihleri vs. tespit edilmeye çalışılmış, mektupların muhâtapları üzerinde de ayrıca durularak bu şahısların Nâbî ile olan ilişkileri ele alınmıştır. Bunun akabinde gelen bölümde ise, Münşe'ât-ı Nâbî'ye etki eden XVII. yüzyıl husûsiyetleri; siyasî, târihî, kültürel ve en önemlisi de edebî açılardan tespit edilmeye çalışılmıştır. Son olarak, Münşe'ât-ı Nâbî'den elde edilen bulgu ve bilgiler Sonuç bölümünde ortaya konmaya çalışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Nâbî, İnşâ, Münşe'ât-ı Nâbî, Mektup, XVII. Yüzyıl, Tenkitli Metin.

Abstract:
The purposes of this thesis are to uncover the work of Yûsuf Nâbî, one of the most            important faces of 17th Century Classic Turkish Literature, named Münşe'ât which is one of his works in the field of prose and consists of the letters he wrote to different people throughout his life in accordance with scientific procedures; to identify the unknown about Nâbî's private and literary life; to correct if there is wrong information about him and to prepare the data at first hand for the works to be done in this context.
In the libraries of manuscripts in Turkey and various countries around the world, a hundred-twenty eight copies of Münşe'ât-ı Nâbî have been identified, and a hundred- sixteen copies of them have been reached. These copies have been examined and defined in accordance with scientific procedures and also have been tried to form the most appropriate copy of pedigree via these reviews and definitions, and thus by text criticism the closest text to the original text has been demonstrated according to the transcription system.
After the criticized text was established, in the introduction; writings, Münşe'ât and letter concepts have been focused on, and then an extensive review of Münşe'ât has been criticized in every possible aspect.  In this research, the content of the text, features of lan-guage and style, types, addressees, dates, etc. have been tried to determine, andalso the relationship of these individuals with Nâbî has been discussed by focusing on the ad-dressees of the letters. In the following section, the characteristics of 17th century which had influence upon Münşe'ât-ı Nâbî have been tried to determine in political, historical, cultural, and most importantly the literary point of view. Finally, the findings and infor-mation from Münşe'ât-ı Nâbî have been tried to present in the final section.




Key Words: Nâbî, Writings, Münşe'ât-ı Nâbî, Letter, 17th Century, Criticized Text.