Sınır kişilik bozukluğu tanısı almış ve almamış kadınların benlik saygısı, öfke, kendini ayarlama ve kaygı değişkenleri bakımından karşılaştırılması
The comparison of self-esteem, anger, self-monitoring and anxiety variables in females diagnosed with borderline personality disorder and without any diagnosis
Yazar: BİLGE TUNÇELLİ
Danışman: YRD. DOÇ. YEŞİM KORKUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Kadınlar = Women ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Kendini ayarlama = Self monitoring ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Sınırda kişilik bozukluğu = Borderline personality disorder ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak, sınır kişilik bozukluğu tanısı almış kadınların; benlik saygısı, kendini ayarlama, kaygı ve öfke değişkenleri açısından kontrol grubundan farklılık gösterip göstermediğinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca sınır kişilik bozukluğunu benlik saygısı, kendini ayarlama, kaygı, öfke ve yaş değişkenlerinin ne kadar yordadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Son olarak bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir.Çalışmadaki katılımcılar DSM-IV tanı kriterlerine göre sınır kişilik bozukluğu tanısı konan 30 kadın hasta ve bu tanıyı almayan yaş ve eğitim açısından hasta grubuyla eşleştirilmiş 30 kadındır. Her iki grup da medeni durumları bakımından bir farklılık göstermemektedir. Katılımcılara Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Kendini Ayarlama Ölçeği (G-KA), Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI), Sürekli Öfke-Öfke Tarz Ölçeği (SÖÖTÖ) ve Kişisel Bilgi Formu verilmiştir. Hasta grubu ile kontrol grubu arasında benlik saygısı, kendini ayarlama, kaygı ve öfke puanlarını karşılaştırmak için çoklu varyans analizi (MANOVA) ve iki bağımsız örneklemli t-test uygulanmıştır. Belirtilmiş olan değişkenlerin sınır kişilik bozukluğu tanısı almaya etkisi lojistik regresyon analiziyle ölçülmüştür. Ayrıca her iki grup için ayrı ayrı olmak üzere; kendini ayarlama, kaygı, öfke ve yaşın benlik saygısına etkisini ölçmek için aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi (stepwise linear regression analysis) uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile hesaplanmıştır.Araştırmada kaygı ve öfke değişkenlerine göre hasta grubunun puanlarının kontrol grubuna oranla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu; hasta grubunun benlik saygısı ve kendini ayarlama puanlarının kontrol grubuna oranla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur. Ayrıca hasta grubu kontrol grubuna göre daha fazla ilk çocukluk döneminde fiziksel ve cinsel travma öyküsü bildirmiştir. Hasta grubu kontrol grubuna oranla daha fazla intihar girişiminde, kendini yaralayıcı davranışlarda bulunduğunu, madde kullandığını, uygunsuz cinsel ilişkiye girdiğini, öfke krizleri yaşadığını ve düşünmeksizin eyleme vurma rapor etmiştir. Son olarak, benlik saygısının sınır kişilik bozukluğunu yordadığı ve açıklayıcı gücünün olduğu belirlenmiştir. Benlik saygısını ise sürekli kaygının yordadığı görülmüştür.

Abstract:
The first aim of this study is to examine whether females who are diagnosed with borderline personality disorder differ from the control group or not in terms of self-esteem, self-monitoring, anxiety and anger variables. Also to which degree self-esteem, self-monitoring, anxiety, anger and age variables predict borderline personality disorder was investigated. And finally the relationships between these variables were examined.30 women patients diagnosed with borderline personality disorder according to criteria of DSM- IV and a control group of 30 women with no diagnosis that are matched with the patient group in terms of age and education formed the participants of this study. Both groups showed no difference in marital status. Rosenberg Self-Esteem Scale, Revised Self-Monitoring Scale, State-Trait Anxiety Inventory (STAI), State-Trait Anger Inventory (STAXI) and Personal Information Form were administered to the participants. Multivariate analysis of variance (MANOVA) and two independent samples t-test were applied in order to compare the self esteem, self monitoring, anxiety and anger scores of the patient group and the control group. The effect of these variables in borderline personality disorder diagnosis was measured by logistic regression analysis. Besides, the effect of self-monitoring, anxiety, anger and age on self-esteem was measured seperately on both groups by stepwise linear regression analysis. Pearson correlation analysis was used in order to obtain the data of the relationship between these variables.In this study it was found that, the anxiety and anger scores of the patient group were significantly higher than the scores of the control group and self-esteem and self-monitoring scores of the patient group were significantly lower than the scores of the control group. Furthermore, the patients group reported stories of physical and sexual trauma significantly more than the control group. Also the patient group reported suicidal attempts, self-mutilation, substance abuse, inappropriate sexual relations, anger crisis and acting before thinking more than the control group. Finally it was found that self-esteem predicts borderline personality disorder diagnosis. It was also found that trait anxiety predicts self esteem.