Türkiye'de 2000-2020 yılları arasında fizik eğitimi, kimya eğitimi, biyoloji eğitimi ve fen bilimleri eğitimi alanlarında yazılmış yüksek lisans tezlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
An examination of master's thesis written in Turkey in the field of physics education, chemistry education, biology education and science education between 2000-2020 years in terms of some variables
Yazar: PINAR ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AYDIN
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yapılan bu araştırmada, Türkiye'de 2000 ve 2020 yılları arasında fen eğitimi, fizik eğitimi, kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi  alanlarındaki tamamlanmış yüksek lisans  çalışmaları veri analizi yöntemlerinden içerik analizine tabi tutularak çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir.
 Araştırma kapsamında incelenen 1634 adet yüksek lisans tezi, "araştırmanın yayınlanma yılına, tez yazarlarının cinsiyet dağılımına, araştırma yöntemlerini, araştırmada kullanılan veri analiz yöntemlerini, örneklem büyüklüklerini, örneklem niteliği, sınıf düzeyleri, bilişsel boyutlar, duyuşsal boyutlar, veri toplama araçlarının türüne, akademik başarı, öğrenci özellikleri, öğrenme ortamları ve konu dağılımlarına" göre incelenmiştir. Çalışmanın evrenini 2000-2020 yılları arasında fen bilimleri eğitimi, fizik eğitimi, kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi alanlarında yayınlanmış yüksek lisans tezleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezinde 2000-2020 yılları arasında fen bilimleri eğitimi, fizik eğitimi, kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi alanlarında yayımlanan erişime izinli 1634 adet yüksek lisans tezi oluşturmaktadır. Araştırmaya dâhil edilen tezlerin yöntemleri incelendiğinde, araştırmalarında yöntem olarak nicel araştırma yöntemi ve kapsamında yer alan yarı deneysel desen  tercih eden araştırmacıların çoğunlukta olduğu görülmüştür. Veri analiz yöntemlerinden ise betimsel istatistik analiz tekniğinin daha fazla tercih edilği bulgusuna ulaşılmıştır. Konu açısından yapılan incelemelerde müfredat konuları kapsamında araştırmaların yoğunlaştığı konular fen eğitiminde elektirik, fizik eğitiminde kuvvet ve hareket, biyoloji eğitiminde ekosistem ve kimya eğitiminde ise madde konuları   çoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. Çalışmalarda çalışma kapsamında yer alan alanlarda genel olarak en çok kullanılan örneklemlem büyüklüğü 1-50 kişi aralığındadır. Örneklem niteliği olarak fizik eğitimi , kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi alanlarındaki  çalışmalar çoğunlukla lise öğrencleriyle  yürütülmüştür. Fen eğitiminde ise ortaokul öğrencilerinin sıklıkla tercih edildiği  tespit edilmiştir. Sınıf düzeyinde fen eğitimi alanında ortaokul 7.sınıflar daha çoğunlukta,  fizikeğitimi alanında 10.sınıflar daha çok örneklem olarak tercih edilirken kimya eğitiminde ve biyoloji eğitimi alanlarında ise 9.sınıflarla daha çok çalışmalar yapılmıştır. Bilişsel ve duyuşsal boyutlar kapsamında yer alan bilimsel süreç becerileri, bilgi düzeyleri, tutum ve algı/anlayış alt boyutlarının  çalışmalara daha çok konu edildiği saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: Fen Bilimleri Eğitimi, Fen ve Teknoloji Eğitimi, Fen Bilimleri, Fizik Eğitimi, Biyoloji Eğitimi, Kimya Eğitimi

Abstract:
In this study, completed master's thesis in the fields of science education, physics education, chemistry education and biology education in Turkey between 2000 and 2020 years were analyzed in terms of various variables by subjecting them to content analysis, one of the data analysis methods.  The 1634 master's theses examined within the scope of the research include "the year of publication of the research, the gender distribution of the thesis authors, research methods, data analysis methods used in the research, sample sizes, sample quality, class levels, cognitive dimensions, affective dimensions, type of data collection tools, academic success." were examined according to student characteristics, learning environments and subject distributions. The universe of the study consisted of master's theses published in the fields of science education, physics education, chemistry education, biology education between 2000-2020. The sample of the research consisted of 1634 master's theses with access, which were published in the fields of science education, physics education, chemistry education, and biology education between 2000-2020 years  in the National Thesis Center of the Council of Higher Education. When the methods of the theses included in the research were examined, it was seen that the majority of the researchers preferred the quantitative research method and the quasi-experimental design included in the scope of their research. Among the data analysis methods, it was found that the descriptive statistical analysis technique was more preferred. In the examinations made in terms of subject, it has been determined that the subjects of the curriculum were electricity in science education, force and motion in physics education, ecosystem in biology education and matter in chemistry education. In the studies, the most commonly used sample size in the areas covered by the study is in the range of 1-50 people. As a sample, studies in the fields of physics education, chemistry education and biology education were mostly carried out with high school students. In science education, it has been determined that secondary school students are frequently preferred. In the field of science education at the grade level, secondary school 7th grades are more common, 10th grades in the field of physics education are preferred more as samples, while more studies have been carried out with 9th grades in the fields of chemistry education and biology education. It has been determined that scientific process skills, knowledge levels, attitude and perception/understanding sub-dimensions, which are within the scope of cognitive and affective dimensions, were mostly subjected to studies.

Keywords: Science Education, Science And Technology Education, Science Education, Physics Education, Biology Education, Chemistry Education