Voleybol oyuncuları ve sedanter bireylerde ölçek ile ayak bileği instabilitesinin karşılaştırılması
Ankle instability comparison with survey of the volleyball players and sedentary individuals
Yazar: ABDULHAMİT TAYFUR
Danışman: PROF. DR. NEVİN ERGUN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyoterapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ayak bileği = Ankle ; Ayak bileği eklemi = Ankle joint ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Voleybol = Volleyball ; Voleybolcular = Volleyball players ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, belirlenen popülasyonda Identification of Functional Ankle Instability (IdFAI) ölçeğinin Türkçe versiyonunu geliştirmek, geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek ve ayak bileği instabilitesi düzeyini belirlemektir. Çalışmamıza 18-38 yaşları arasındaki 50 voleybol oyuncusu (28 erkek, 22 kadın) ve 50 sedanter birey (26 erkek, 24 kadın) olmak üzere toplamda 100 olgu (54 erkek, 46 kadın) dahil edilmiştir. IdFAI ölçeğinin Türkçe versiyonu olan Fonksiyonel Ayak Bileği İnstabilitesi Tanımlama (FABİT) ölçeğinin yapı  geçerliği, referans geçerliği, duyarlılık-seçicilik ve test-tekrar test güvenirliği değerlendirilmiştir. Test-tekrar test güvenirliği için; ölçek 10-14 gün içerisinde tüm olgulara tekrar uygulanmıştır. Yapı geçerliliğini değerlendirmek için; faktör analizi yöntemi kullanılmıştır. FABİT ölçeğinin kendi içerisinde 2 ayrı faktör altında toplandığı gözlenmiştir. Faktör 1 varyansı %46,68 faktör 2 varyansı %15,70 ve toplamda FABİT ölçeği için varyans %62,38 olduğu tespit edilmiştir. Referans geçerliği için; spor hekiminin klinik muayenesi göre tüm bireylerin instabilite durumları değerlendirilerek ölçeğin toplam skorları ile karşılaştırılmıştır. Buna göre; doktor teşhisi ile FABİT ölçeği arasında istatistiksel olarak 0,738±0,50 (%95 GA: 0,640-0,835), p<0,0001 anlamlı bir ilişki bulunmuştur. ROC analizi ile birlikte ölçeğin toplam skoruna ilişkin en iyi kesim noktası 10,5 olarak belirlenmiştir. Belirlenen kesim noktası ile ölçeğin sınıflama başarısını değerlendirmek için duyarlılık ve seçicilik değerleri hesaplanmıştır. Böylece FABİT ölçeğinin duyarlılığı 0,611 ve seçiciliği 0,804 olarak bulunmuştur. Testin tekrar test sonuçlarının ölçek puanı ile korelasyonu sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile incelenmiştir. Sonuç olarak FABİT ölçeğinin güvenirliği 0,942 (%95 GA: 0,915-0,961), p<0,0001 olarak bulunmuştur. Bu veriler doğrultusunda; FABİT total skorlarını cinsiyetler, sporcu ve sedanter bireyler, ayak bileği burkulması olanlar ve olmayanlar arasında olmak üzere sağ ve sol taraf sonuçları ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. Cinsiyetler arasında istatistiksel olarak hem sağ taraf için p=0,339 (%95 GA) hem de sol taraf için p=0,635 (%95 GA) farklılık göstermemiştir. Sedanter bireyler ve voleybol sporcuları arasında hem sağ taraf için p=0,697 (%95 GA) hem de sol taraf için p=0,114 (%95 GA) benzer bulunmuştur. Çalışmamız IdFAI ölçeğinin Türkçe versiyonu olan FABİT'in cinsiyet ve aktivite düzeyi değişkenlerinden etkilenmediğini göstermiştir. Burkulma varlığının görülme oranı açısından hem sağ taraf için p=0,0001 (%95 GA) hem de sol taraf için p=0,0001 (%95 GA) istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar FABİT ölçeğinin burkulma ve instabilite varlığı arasındaki ilişkiyi doğru tespit edebildiği ve ölçeğin geçerliğini destekleyici nitelikte olduğunu göstermektedir. Çalışmamız FABİT ölçeğinin fonksiyonel ayak bileği instabilitesini tanımlamak için basit, kolay uygulanabilen, güvenilir, geçerli ve seçici bir ölçek olduğunu göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Ayak bileği instabilitesi, geçerlik, güvenirlik, ölçekle değerlendirme, Türkçe versiyon.

Abstract:
Purpose of this study is to develop the Turkish version of Identification Functional Ankle Instability (IdFAI) scale in determined population, to evaluate the validity and reliability and to determine the level of ankle instability. A total of 100 cases (54 men, 46 women) were included to our study, they are 50 volleyball players between 18-38 years of age (28 male, 22 female) and 50 sedentary individual (26 males, 24 females). The construct validity, reference validity, sensitivity-specificity and test-retest reliability of Functional Ankle Instability Identification Scale which is a Turkish version of IdFAI was evaluated. For the test-retest reliability; the scale was applied to all cases again in 10-14 days. To evaluate the construct validity; factor analysis method was used. It was observed that the FABİT scale is grouped under 2 separate factors in itself. It was determined that the factor 1 variance is 46.68%, the factor 2 variance is 15.70% and the variance for FABİT scale is 62.38%. For reference validity; according to the sports physicians' clinical diagnosis the instability of all individuals were evaluated and are compared with the scale total score.  Pursuant thereto; it was found that there is a statistically significant relationship 0.738 ± 0.50 (95% CI: 0.640-0.835), p<0.0001 between the diagnosing physician and FABİT scale. The best cut-off point related to the total score of the scale with ROC analysis was determined as 10,5. Sensitivity and specificity values were calculated to evaluate the classification success of specified breakpoint and scale. Thus it was found that FABİT scale's sensitivity is 0.611 and specificity is 0.804. Correlation with scale scores of test-retest results was examined with intraclass correlation coefficient (ICC). As a result, reliability of the scale FABİT was found to be 0.942 (95% CI: 0.915 to 0.961), p<0.0001. In accordance with these data; FABİT total scores were compared separately including genders, athletes and sedentary individuals, right and left side results between ones with ankle sprain and without ankle sprain. It hasn't showed statistically significant differences between the sexes both for right side p=0.339 (95% CI) and left side p=0.635 (95% CI). Between sedentary individuals and volleyball athletes it was similar both for right side p = 0.697 (95% CI) and left side p = 0.114 (95% CI). Our study showed that IdFAI scale hasn't been influenced by the gender and activity level variables of FABİT which is a Turkish version. It was found that there is a statistically significant difference in terms of sprain incident rate both for right side p=0.0001 (95% CI) and left side p=0.0001 (95% CI). The results obtained show that FABIT scale can accurately detect the relationship between the presence of sprain and instability and is supportive of the validity of the scale. Our study shows that FABIT scale is a simple, easy to apply, reliable, valid and selective scale to define functional ankle instability. 

Key Words: Ankle instability, validity, reliability, scale evaluation, Turkish version.