Pazopanib ve ilgili stres bozunma bileşiklerinin incelenmesi ve tayini için metot optimizasyonu
Investigation and method optimization for the determination of pazopanib and related stress degradation compounds
Yazar: SÜLEYMAN GÖKCE
Danışman: DOÇ. DR. NURULLAH ŞANLI
Uşak Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Kanser, hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması, invazif nitelik kazanması ve metastas yapması ile kendini gösteren öldürücü bir hastalıktır. Gelişmiş ülkelerin ölüm istatistiklerinde kalp damar hastalıklarından sonra ikinci sıradaki ölüm nedenidir. Halen tüm dünyada görülen kanseri vakalarının % 2′sini, böbreklerdeki tümörlerin ise % 80 – 85′ini oluşturan böbrek kanseri, gelişmiş ülkelerde daha çok görülmektedir. Hızlı ilerleyen renal kanser, üroloji tümörleri içinde en yüksek mortalite oranına sahip hastalık olarak değerlendirilmektedir. 
Renal hücreli karsinom (RHK)'un moleküler biyolojisinin son yıllarda daha iyi anlaşılması ile ileri evre/metastatik RHK'lı hastalarının tedavisinde hedef alınabilecek birçok moleküler yol belirlenmiştir. Sonuç olarak RHK tedavisi son yıllarda dramatik olarak değişmiş ve hedefe yönelik tedaviler ile hızla değişmeye devam etmiştir. Protein kinaz inhibitörleri grubundan olan pazopanib, 2009 Ekim ayında FDA tarafından onaylanmış, hedefe yönelik tedavi ajanıdır. Biyolojik tedaviler sonrasında progresyon gelişmiş (ilerleme görülmüş) ileri evredeki veya diğer organlara yayılma evresindeki böbrek kanseri tedavisinde kullanılır. Bu ilaç etkisini kanser hücrelerinin büyümesi ve yayılmasında etkili olan proteinlerin aktivitelerini önleyerek göstermektedir.
Bir ilaç maddesinin safsızlık profili ve kararlılığı güvenlik değerlendirmesi ve üretim sürecinde çok önemlidir. Stress testleri, etkin maddelerin zorlanmış koşullardaki parçalanma ürünleri ve parçalanma mekanizmaları hakkında bilgi edinmek için yapılır. Bu konu ile ilgili literatürler ve kaynaklar incelendiğinde Pazopanib ve ilgili bozunma ürünlerinin analitik tespiti ile ilgili bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu yüzden Pazopanib ve ilgili bileşiklerin tayini için güvenilir ve kullanışlı bir yöntemin geliştirilmesi gereklidir.
Bu tez kapsamında, kanser hastalıkları arasında önemli bir yere sahip olan ve yurdumuzda da görülen renal kanserin tedavisinde yer alan pazopanib ve bozunma ürünleri, LC-MS/MS yöntemi ile tayin edilmiştir. Bu amaçla etken maddenin asidik, bazik, oksidative, termal ve fotolitik koşullarda stres testleri yapılmıştır. LC-MS yöntemi ile elde edilecek m/z değerleri ve parçacık örneklerine dayanarak, ilacın olası bozunma ürünlerinin ne olduğu önerilmiştir. Ayrıca, Pazopanib ve iç standart olarak seçilen Erlotinibin ikili karışımlarının LC tekniği ile analizleri için gerekli parametreler saptanmış ve bu parametreler kullanılarak da analizleri yapılmıştır. Bu amaçla değişik kolon, akış hızı, sıcaklık, pH, dalga boyu ve hareketli faz kullanılarak en iyi koşullar saptanmıştır. Saptanan bu en iyi koşullarda da HPLC yöntemi ile aynı anda hızlı, duyarlı ve tamamen valide edilmiş, miktar tayini çalışmalarının yapılmış ve geliştirilen bu yöntemin farmasötik dozaj formlarına ve biyolojik numunelere uygulanmıştır.

Abstract:
Cancer is a class of fatal diseases in which a group of cells display the traits of uncontrolled growth, invasion (intrusion on and destruction of adjacent tissues), and sometimes metastasis. It is the second cause of death after heart and vascular diseases in death statistics of developed countries. Renal-cell carcinoma accounts for 2 percent of all cancers and accounts for 80 to 85 percent of malignant kidney tumors, with the highest rates in developed countries. Renal-cell carcinoma which is rapidly progressive, are considered to be the highest mortality rate of the disease among urological tumors. 
With better understandings on molecular biology of renal cell carcinoma (RCC) in recent years, a lot of ways of molecular therapy in late phase/metastasis cases are discovered. Consequently, RCC therapy evolved dramatically in recent years and targeted therapies are evolving too, rapidly. Pazopanib, is one of the inhibitors of protein kinase, is a therapy agent approved by FDA in October 2009. It is used in progressive biologic therapies or in late phase and metastatic renal cancer therapies. This medicine shows its effect by prohibiting activities of proteins causing enlargement and metastasis of cancer cells.
Impurity profile and study of a drug substance is very important for safety assessment and manufacturing process. Stress tests are carried out for being informed about decomposition products in forced conditions. No such kinds of works related to analytical determination of degradation products of pazopanib are found in the literature. Therefore a reliable and useful method is needed for pazopanib and other corresponding compounds.
In this study, pazopanib used is in treatment of renal cancer, which is serious among cancer tips and obverted in our country, and its degradation products will be determined using LC-MS/MS methods. For this purpose, stress tests are performed under acidic, basic, oxidative, thermal and photolytic conditions for the studied substance. Based on the m/z values and ionization particles, degradation mechanism can be proposed from LC-MS method and products will be determined quantitatively. Moreover, determination of parameters required for the analyses of binary mixtures of pazopanib and internal standard by LC method and performing analyses using these parameters were also performed. Optimization of the analysis conditions varying from the column flow rate of mobile phase, temperature, pH, wavelength and mobile phase composition are performed. It was also aimed performing quantitative analyses using rapid, sensitive HPLC method in order to validate the LC method and application of the method to be developed to pharmaceutical dosage forms.