Bir din olarak tüketim kültürü: AVM örneğinde bir inceleme
Consumption culture as a religion: An investigation in the shopping mall sample
Yazar: SEMANUR GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. FAZLİ POLAT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Kapalı alışveriş merkezleri = Interior shopping mall ; Kültür = Culture ; Sosyal mekan = Social space ; Tapınaklar = Temples ; Tüketici kültürü = Consumer culture

Özet:
AVM'ler ülkemizde hemen her ilde bulunan, bireylerin yoğun olarak tercih ettiği modern çağın önemli sosyal ve tüketim mekânları arasındadır. Araştırmada tüketici bireylerin bu mekânlara yükledikleri sosyal, sembolik ve imgesel anlamlar keşfedilmeye ve bireylerin bu mekânlarda tecrübe ettiği deneyimlerindeki anlamın özü ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Araştırma, betimsel nitel bir çalışmadır. Araştırma, nitel araştırma modellerinden biri olan fenemolojik model üzerine kurulmuştur. Fenemolojik model ile tüketicilerin AVM'lere hangi anlamları yükledikleri ve mekân içerisindeki deneyimlerini nasıl yorumladıkları anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma alanını, Erzurum ili içerisinde görüşülen katılımcı bireyler ve bu ilde bulunan AVM'ler oluşturmaktadır. Araştırma, farklı sosyokültürel özelliklerin dikkate alınarak seçilen yirmi katılımcı birey ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formuna dayalı derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır.
Çalışma kapsamında öncelikle AVM'lerin tarihçesi, kentsel ve kamusal yönü değerlendirilmiştir. Ardından tüketimin bir "din" sistemi olarak, AVM'lerin ise tüketim "dininin" "mabetleri" olarak ele alınmasının mümkünlüğü tartışılmış olup bu mekânların seküler-ama-kutsal bir nitelik taşıdığı görülmüştür.

Abstract:
Shopping malls are among the most important social and consumption places of the modern age, which are preferred by individuals in almost every province in our country. In this research, social, symbolic and imaginary meanings of consumer individuals have been explored and the essence of meaning in the experiences experienced by individuals in these places has been tried to be revealed.
The research is a descriptive qualitative study. The research is based on the phenemological model which is one of the qualitative research models. With the phenemological model, it is tried to understand what consumers have loaded to shopping malls and how they interpret their experiences in the space. The study area is comprised of the participant individuals interviewed in the province of Erzurum and the shopping centers in this province. The research was carried out with twenty participants who were selected according to different sociocultural characteristics. In-depth interview technique based on semi-structured interview form was used.
Within the scope of the study, the history, urban and public aspects of shopping centers were evaluated. Afterwards, the possibility of considering consumption as a system of religion and shopping centers as the temples of consumption religion has been discussed and it has been seen that these places have a secular-but-sacred character.