Beyin tümörlü olgularda tedavi planlamalarının dozimetrik karşılaştırılması
Dosimetric comparison of treatment plannings in brain tumorous cases
Yazar: ONUR BÜYÜKOK
Danışman: DOÇ. DR. BERKAY CAMGÖZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı / Nöroşirürji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Radyasyon = Radiation ; Radyasyon onkolojisi = Radiation oncology ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Radyoterapi, kanser hücrelerini yok edebilmek veya gelişimlerini durdurabilmek için yüksek enerjili ışın demetlerini kullanan bir tür kanser tedavisidir. Elektronlar ve protonlarla radyoterapi uygulanabilmektedir. Ancak en yaygın ve kullanışlı yöntem X-Işınları ile gerçekleştirilen radyasyon tedavileridir.
Radyasyon onkolojisinde, cihaz teknolojileri ve planlama tekniklerinin gelişmesiyle birlikte, farklı tip radyoterapi cihazlarında çok çeşitli planlama teknikleriyle tedaviler gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Ancak radyasyon tedavilerinde birçok seçenek arasından olguya veya tanıya uygun doğru planlama tekniğini ve doz reçetesini seçebilmek; hastayı tedavi edebilmek ve aynı zamanda radyasyonun kritik organlar ile sağlıklı dokulardaki yan etkilerini en aza indirmek için çok önemlidir. 
Radyasyon onkolojisinde yaygın olarak en çok kanser saptanan organlardan birisi beyindir. Beyin, radyasyona karşı duyarlılığı çok yüksek olan ve sağlıklı beyin dokusu iyi korunmadığı takdirde ikincil kanser riskine en açık olan organların başında gelir. Aynı zamanda beyin içi kritik yapılar da çok hayati öneme sahiptir. Bu sebeple retrospektif çalışmalar ile tanı ve yerleşime en uygun doz reçetesini ve planlama tekniğini belirlemek gerekir.
Retrospektif çalışmalar incelendiğinde, beyin tümörlü olgularla ilgili yapılmış oldukça fazla çalışmaya denk gelinebilmektedir. Bu tip çalışmalar, ele alınan farklı parametreler üzerinden hasta tanıları, lezyon büyüklükleri ve yerleşimleri, planlama teknikleri, doz reçeteleri, kritik organ dozları veya izodozların sağlıklı beyin dokusundaki dağılımları gibi özelliklerin bir veya birkaçı ele alınarak yapılmıştır. Yapılan uzun literatür araştırmaları ve klinik planlama çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan bu çalışmada ise belirtilen tüm özelliklerin ele alınması amaçlanmıştır. 
6 farklı tanıya ayrılmış; 8 tekli metastaz, 6 GBM, 5 akustik nörinom, 3 hipofiz adenoma, 3 çoklu metastaz ve 2 menenjiyom tanısı belirlenmiş toplam 27 olgunun Cyberknife cihazında Stereotaktik Vücut Radyoterapisi (SVRT) ile Trilogy cihazındaki VMAT Arc, Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (YART) ve 3 Boyutlu-Konformal planları oluşturulmuş; bu planlara ait veriler tanılarına göre gruplandırılarak IBM SPSS Statistics 20 programında mean, median, range, minimum ve maksimum doz değerleriyle, % 20 ve % 50' lik izodozların sağlık beyin dokusundaki dağılımları belirlenmiş,  karşılaştırılmaları sağlanmıştır.

Abstract:
Radiotherapy is a type of cancer treatment that uses high energy beams to destroy cancer cells or stop their development. Radiotherapy can be applied with electrons and protons. However, the most common and useful method is radiation therapy with X-Rays.
In radiation oncology, with the development of device technologies and planning techniques, treatments have started to be carried out with a wide variety of planning techniques in different types of radiotherapy devices. However, being able to choose the right planning technique and dose prescription suitable for the case or diagnosis among many options in radiation treatments; It is very important to be able to treat the patient and also to minimize the side effects of radiation in critical organs and healthy tissues.
One of the organs with the most common cancer in radiation oncology is the brain. The brain is one of the organs that are very sensitive to radiation and are most susceptible to secondary cancer risk unless healthy brain tissue is well protected. At the same time, critical structures within the brain are of vital importance. For this reason, it is necessary to determine the dose prescription and planning technique that is most suitable for diagnosis and placement with retrospective studies.
When retrospective studies are analyzed, quite a few studies related to brain tumor cases can be encountered. These types of studies have been carried out by considering one or more of the features such as patient diagnoses, lesion sizes and locations, planning techniques, dose prescriptions, critical organ doses or distribution of isodoses in healthy brain tissue over different parameters. In this study, which was revealed as a result of long literature studies and clinical planning studies, it was aimed to address all the features mentioned.
It is divided into 6 different diagnoses with 8 single metastases, 6 GBM, 5 acoustic neuromas, 3 pituitary adenomas, 3 multiple metastases and 2 meningiomas total of 27 cases, Stereotactic Body Radiotherapy (SBRT) in the Cyberknife and VMAT Arc, Intensity Modulated Radiotherapy (IMRT) and 3D-Conformal plans in the Trilogy were created; The data of these plans were grouped according to their diagnoses and mean, median, range, minimum and maximum dose values and distribution of 20% and 50% isodoses in the health brain tissue were determined in the IBM SPSS Statistics 20 program and then comparison was provided.