Hba1c seviyelerine göre kontrol altında olan ve olmayan diyabet hastalarında koroner arter bypass cerrahisi sonrası gelişen morbidite ve mortalitenin retrospektif değerlendirilmesi
The retrospective evaluation of the morbidity and mortality after coronary artery bypass grafting in patients with controlled and uncontrolled diabetes according to hba1c levels
Yazar: ÜMİT ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OZAN ERBASAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Diyabetes Mellitus, sebep olduğu makrovasküler ve mikrovasküler
komplikasyonlar yüzünden hayat kalitesini ve yaşam süresini ciddi bir şekilde
etkiler. Kornoer Arter Hastalıkları en önemli makrovasküler komplikasyondur ve
diyabetik hastalardaki mortalitenin en sık nedenidir. Koroner arter cerrahisi
(CABG) uygulanan hastalarda morbidite ve mortalite oranları, diyabetik olmayan
hastalara göre daha yüksektir. Biz, bu çalışmada kontrol altına alınmış (HbA1c <
7) ve kontrolü sağlanamamış (HbA1c ≥ 7) Diyabetes Mellitus hastalarında,
koroner arter bypass greft operasyonlarından sonra görülen morbidite ve mortalite
oranlarını diyabetik olmayan hastalarla karşılaştırarak risklerin önlenebilirliğini
göstermeyi amaçladık.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim
Dalında, Ocak 2007 - Aralık 2009 tarihleri arasında CABG yapılan 180 hasta
çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastalar; nondiyabetik ve HbA1c seviyeleri
%6'nın altında olan 60 hasta (kontrol grubu veya Grup 0), diyabetik ve HbA1c
seviyeleri %6-6,9 arasında olan 60 hasta (Grup I), diyabetik ve HbA1c seviyeleri
≥ %7 olan 60 hasta (Grup II) olarak gruplandırıldı. Preoperatif, perioperatif ve
postoperatif veriler karşılaştırıldı. İlk 30 gün içindeki ölümler mortalite ve tüm
komplikasyonlar morbidite olarak değerlendirildi.
Kontrol grubunda mortalite izlenmezken, grup I'de bir hasta ile %1,7 ve
grup II'de 5 hasta ile %8,3 mortalite görüldü. HbA1c > 7 olan gruptaki mortalite
oranları istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,02).
HbA1c ≥ 7 olan hastalarda, diyaliz ihtiyacı (%25 p <0,01), atriyal
fibrilasyon (%33 p=0,01), kanama nedeniyle revüzyon (%10 p=0,18),
serbrovasküler olay (%16,7 p=0,01), mekanik ventilatör süreleri (19,5±21,6
p=0,06) ve hastanede kalış sürelerinin (ortalama 9,91±5,35 gün p=0,01) daha
yüksek olduğu bulundu. Yara yeri infeksiyonu (%53 p <0,01), mediastenit (%11
p=0,01) ve üriner sistem infeksiyonu (%10 p=0,01) görülme oranları daha yüksek
tespit edildi.
55
Yaptığımız bu çalışmanın sonucu olarak, elektif CABG uygulanacak
diyabetik hastalarda, preoperatif ve postoperatif dönemde iyi glisemik kontrolün
sağlanarak HbA1c seviyelerinin %7 hatta %6'nın altına indirilmesi, morbidite ve
mortalite oranlarında belirgin azalma sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Sözcükler: Diyabetes Mellitus, HbA1c, Koroner Arter Bypass
Greft Operasyonu, Morbidite, Mortalite

Abstract:
Diabetes Mellitus impacts the quality and period of life seriously as a
consequence of the macro and micro vascular complications caused. Coronary
Artery Disease is the most important macro vascular complication caused and the
most frequent reason of mortality among the diabetes patients. The ratio of
morbidity and mortality of the patients who were performed coronary artery
bypass graft is much higher than the ones without diabetes disease.
It is targeted to present the preventability of the risks by comparing the
morbidity and mortality ratios determined following to coronary artery bypass
graft operations between the patients whose HbA1c level has (HbA1c <7) or has
not (HbA1c ≥7) been kept under control and the patients who do not have any
Diabetes Mellitus disease.
180 patients, who were performed a CABG, have been included in our
survey from January 2007 till December 2009 at the University of Akdeniz,
Faculty of Medicine, Department of Cardiovascular Surgery.
The patients included in the survey were grouped according to the HbA1c
levels; such as group 0, that is composed of 60 patients without diabetes whose
HbA1c level is under 6% (the control group), group I, that is composed of 60
patients with diabetes whose HbA1c level is between 6 to 6,9% and group II, that
is composed of 60 patients with diabetes whose HbA1c level is ≥ 7. Preoperative,
perioperative and postoperative data were compared. The deaths occurred during
the first 30 days were considered as mortality, all complications occurred during
the same period were considered as morbidity.
In control group no mortality has been detected, however in group I, with
one patient the mortality ratio has been determined as 1, 7% and in group II with 5
57
patients the ratio has been 8,3%. The mortality ratio for the group with HbA1c ≥ 7
was statistically considered as significant. (p=0,02)
It has been determined that the patients with HbA1c ≥ 7 had: dialysis need
(25% p <0,01), atrial fibrillation (33% p=0,01), reoperation caused by bleeding
(10% p=0,18), cerebrovascular incident (16,7% p=0,01), mechanical ventilator
periods (19,5±21,6 p=0,06) and the period of stay at the hospital (average
9,91±5,35 day p=0,01) higher than the other groups. It has also been detected that
the ratio of experiencing wounded tissue infection (53% p <0,01), mediastinitis
(11% p=0,01) and urinary system infections (10% p=0,01) were as well higher.
As a conclusion of our study, we consider that by obtaining good glycemic
control during preoperative and postoperative periods thus, keeping the HbA1c
levels under 7% even 6%, on patients who would be performed elective CABG,
the morbidity and mortality ratios can considerably be decreased.
Key words: Diabetes, Mellitus, HbA1c, Coronary Artery Bypass Grafting,
Morbidity and Mortality