Deniz müzesi koleksiyonunda bulunan saltanat kayıklarının ve sergileme yaklaşımının değerlendirilmesi
An evaluation on imperial caiques collection and exhibition approach in the naval museum
Yazar: BERFU DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MUTLU ERBAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müze Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Deniz Müzesi = Marine Museum ; Kayıklar = Boats ; Koleksiyon = Collection ; Müzeler = Museums ; Saltanat kayıkları = Reign boats ; Sergileme = Exhibition

Özet:
1453 yılında Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethetmesinin ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun sahip olduğu yeni topraklar ve yerleşim alanlarının Boğaziçi sahilleri boyunca genişlemesi, deniz ulaşımının gelişmesine zemin hazırlamış ve kullanıldıkları yere göre çeşitli isimler alan kayık türleri inşa edilmeye başlamıştır. Yüzyıllar boyunca Osmanlı padişahlarını ve hanedan üyelerini taşıyan saltanat kayıkları, hem devletin ihtişamını ve gücünü simgeleyecek şekilde yapılmaları, hem de zengin süslemeleri ve zarif yapıları sebebiyle bu kayıklar arasında ön plana çıkan kayıklar olmuştur. Bu tez çalışmasında, İstanbul Deniz Müzesi tarafından koleksiyona dönüştürülerek günümüze kadar korunan ve kullanıldıkları dönemin teknolojisini, süsleme sanatını ve hanedan bireylerinin yaşadığı ihtişamı gösteren somut belgeler olmaları açısından önem arz eden saltanat kayıkları tanıtılmak istenmiştir. Ayrıca, koleksiyonunda saltanat kayığı bulunan yurt dışındaki müzeler araştırılmıştır. Çalışmada, modern müzecilik ve çağdaş sergileme kavramlarına da değinilmiş, Deniz Müzesi'nde ve yurt dışındaki müzelerde bulunan kayıkların sergileme yaklaşımlarının nasıl olduğuna dair karşılaştırma yapılmış ve Deniz Müzesi'nin saltanat kayıkları koleksiyonunu sergileme yaklaşımının, gelecekte düzenlenecek sergiler ve sunulacak hizmetler için temel arz etmesi açısından önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
After the conquest of İstanbul by the Sultan Mehmet the Conqueror in 1453, the new territories controlled by the Ottoman Empire and the expansion of residential areas along the shores of Bosporus paved the way for the development of marine transportation and new caique types which were entitled according to their place of use were constructed. The imperial caiques used by the Ottoman sultans and members of the Imperial family for many centuries became the prominent caiques by reason of their rich adornments, elegant designs and construction styles symbolizing the power and magnificence of the Empire. In this thesis, the goal is to introduce the imperial caiques collection which has been preserved up to the present by the Naval Museum in İstanbul. The caiques are important cultural assets in terms of being tangible data which show the technology and decorative arts of the period they were used. Also, foreign museums which have imperial caiques collection were researched. The exhibition approach of the Naval Museum and foreign museums was discussed and compared within the contexts of modern museology and contemporary exhibition practices and also some suggestions were made for the exhibition approach of the imperial caique collection in the Naval Museum to be the basis for further exhibitions and services.