Zihinsel engelli çocuklara yönelik müze ziyaretinin değerlendirilmesi: Bir uygulama örneği
Evaluation of museum visit for mentally disabled children: An example of application
Yazar: HANDE BOLU SERT
Danışman: PROF. DR. SERAP BUYURGAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Eğitim ortamı = Educational environment ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzeler = Museums ; Müzeler = Museums ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Müzeler gerçek nesneler karşısında öğrenmenin kalıcı ve eğlenceli olabileceği mekanlardır. Müzenin eğitim işlevi günümüzde çok önemli olarak görülmektedir. Müzelerin eğitim ortamı olarak kullanımı normal gelişimini sürdüren çocukların olduğu kadar zihinsel engelli çocukların da hakkıdır ve eğitim süreçleri için gereklidir. Müzelerin eğitim birimleri, aileler, öğretmenler, okullar ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri zihinsel engelli çocuklar için düzenlenebilecek müze ziyaretleri ve etkinliklerine mesafeli bakmaktadır. Araştırma, bu düşünceden hareketle zihinsel engelli çocuklar için programlı bir müze ziyareti ortaya koymak ve değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Durum çalışması olarak yapılan araştırmada çalışma grubu olarak hafif düzeyde zihinsel engelli 6 çocuk ve 4 veli yer almaktadır. Ulaşım araçları, toplu taşıma araçları ve toplu taşıma araçlarında uyulması gereken kurallar konusu altında programlanan müze ziyareti için Ankara Rahmi M. Koç Müzesi tercih edilmiştir. Müze ziyareti öncesi müze kavramını, müzede uyulması gereken kuralları ve ziyaret edilecek müzenin tanıtımını içeren hazırlık eğitimi uygulanmıştır. Müze ziyareti öncesi ve sonrası uygulanan başarı ölçeklerinden, müze ziyareti için hazırlanan rehberdeki etkinliklerden, müze ziyareti sonrası çocuklar ve veliler ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulardan ortaya çıkan sonuçlar; çocukların müzede öğrenmesinin zevkli, etkili ve kalıcı olduğu, mevcut bilgilerini daha kolay geliştirebildikleri, çocukların müze ziyareti sırasında olumlu davranışlar sergilediği, müze ortamında daha ilgili ve meraklı oldukları, müzelere karşı olumlu tutumlar geliştirdikleri yönünde olmuştur. Veliler yapılan müze ziyaretini çocukları için faydalı bulmuştur. Okullarda, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde daha sık müze ziyaretleri yapılması yönünde düşüncelerini ifade etmişlerdir. Müzede öğrenmenin zihinsel engelli çocuklar üzerinde son derece etkili olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, müzelerimizde engelli bireylere yönelik etkinliklerin arttırılması ve engelli çocukların eğitim-öğretim süreçlerinde görev alan eğitimcilerin programlı müze ziyaretlerini önem vermesi gerekliliğini vurgulamaktadır.

Abstract:
Museums are places where learning can be permanent and fun in the face of real objects. The educational function of the museum seems to be very important nowadays. The use of the museum as an educational environment is the right of mentally disabled children as well as children that sustain normal development and is necessary for the educational process. The museum's educational units, parents, teachers, schools, and special education and rehabilitation centers are at a distance from museum visits and activities that can be organized for mentally disabled children. The research was carried out with the aim of establishing and evaluating a programmed museum visit for mentally disabled children. In the case study, 6 children and 4 parents with mild disabilities were included in the study group. Ankara Rahmi M. Koç Museum was chosen for the visit which is programmed under transportation vehicles, public transportation vehicles and the rules to be followed in public transportation vehicles. Before the visit to the museum, preliminary training including the concept of the museum, the rules to be followed in the museum and the presentation of the museum to be visited were implemented. The data obtained from the success scales applied before and after the museum visit, the results of the guidebooks prepared for the visit and interviews conducted with children and parents after museum visits were analyzed with content analysis. The results of the findings are; that children's learning in the museum is enjoyable, effective and lasting, that they can improve their existing knowledge more easily, tahat they showed positive behaviors during the visit to the museum. that they are more interested and curious in the museum environment, that children have developed positive attitudes towards the museums. Parents have found the museum visit useful for children. They expressed their thoughts about visiting museums more frequently in schools and special education and rehabilitation centers. It has been shown that museum learning is extremely effective on mentally disabled children. These results emphasize the importance of enhancing the activities for disabled people in our museums and emphasizing the importance of programmed museum visits by educators working in the education and training processes of the disabled children.