Geleneksel kırkyama tekniğinin döngüsel moda tasarımında kullanılması
The use of traditional kirkyama technique in circular fashion design
Yazar: SELİN ARIK
Danışman: DOÇ. DUYGU ATALAY ONUR
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil Tasarım Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Çeşitli şekillerde kesilen farklı, renk ve desenlerin oluşturduğu kumaş parçalarının yan yana dikilmesiyle oluşturulan el sanatına kırkyama denilmektedir. Geçmişten günümüze farklı ülkelerin kendilerine özgü biçimsel üslupla oluşturdukları kırkyama tasarımları hem zanaat hem de sanatsal üretimlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Tüm dünyada kırkyama birbirinden farklı birçok dilin, dinin, uygarlığın, kültürel öğenin ve yerel unsurların bileşimiyle bir araya getirilen köklü bir geçmişe sahiptir. Anadolu'da da son derece güçlü bir geleneğe sahip olan kırkyamayı değerli kılan her bir kumaş parçasının altında yatan anlam ve kişinin hayatına değer katan yaşanmışlıkları bir ifade aracına dönüştürme potansiyelidir. Günümüzde ise gelecek nesillerin kendi gereksinimlerini karşılamalarına fırsat verecek şekilde kaynak kullanımını hedefleyen döngüsel moda tasarımı için kırkyama gibi zanaat yöntemleri önem kazanmaktadır. Sürdürülebilirlik kavramı ve döngüsel ekonomik model bir taraftan üretim yöntemlerinin neden olduğu çevresel etkileri elimine etmeyi hedeflerken diğer yandan da kültürel mirasının değerlendirilmesine odaklanmaktadır. Bu noktada geçmişten gelen kültürel alışkanlıklarımıza geri dönmenin ve kültürel mirasımıza dayanan uygulamaları yaygınlaştırmanın da önemli olduğu fark edilmiştir. Bu tez çalışması kapsamında kırkyama ve döngüsel moda üzerine literatür taraması yapılmış, bu alanda ortaya koyulan yapıt ve tasarımlar hem tarihsel hem de güncel bağlamda incelenmiştir. Ardından geleneksel kırkyama tekniğinin döngüsel moda tasarım alanında kullanılmasını örnekleyen bir koleksiyon tasarlanarak elde edilen bulgular uygulamaya dökülmüştür

Abstract:
The handicraft created by sewing side by side the pieces of fabric with different colours and patterns cut in various ways is called patchwork. From the past to the present, different countries have created their own unique stylistic designs, which have led to the emergence of both craft and artistic productions. All over the world, needlepoint has a deep-rooted history, brought together by the combination of many different languages, religions, civilisations, cultural elements and local elements. What makes the needlepoint, which has an extremely strong tradition in anatolia, valuable is the meaning underlying each piece of fabric and the potential to transform the experiences that add value to one's life into a means of expression. Nowadays, craft methods such as cross stitching are gaining importance for circular fashion design, which aims to use resources in a way that will allow future generations to meet their own needs. While the concept of sustainability and the circular economic model aim to eliminate the environmental impacts caused by production methods on the one hand, on the other hand, it focuses on the evaluation of cultural heritage. At this point, it has been realised that it is also important to return to our cultural habits from the past and to popularise practices based on our cultural heritage. Within the scope of this thesis, a literature review has been conducted on the subject of cross stitch and circular fashion, and the works and designs produced in this field have been analysed in both historical and contemporary contexts. Then, the findings obtained by designing a collection that exemplifies the use of the traditional needlepoint technique in the field of circular fashion design have been put into practice.