Oryantiring sporu yapan ve yapmayan bireylerin stres algıları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirti düzeylerinin araştırılması
Investigation of stress perceptions of attenti̇on defi̇ci̇t an hyperactivity symptoms of individuals who do orientiring sports and those who do not
Yazar: BURHAN ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF KAAN EROĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Dikkat = Attention ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Oryantiring = Orienteering ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Stres = Stress

Özet:
Bu çalışmada oryantiring sporu yapan ve yapmayan bireylerin stres algıları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirti düzeylerinin farklı değişkenlere göre araştırılması hedeflenmiştir.
Tarama modeli ile yapılan araştırma 2020-2021 döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 184 oryantiring sporu yapan ve 138 oryantiring sporu yapmayan birey katılmıştır. Toplanan verilerin analizi SPSS istatistiksel paket programı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel analizde ölçümler; hem Kolmogorov-Simirnov testi hem de Shapiro Wilk testleriyle değerlendirilmiş, değişkenlerin dağılımının normal olmadığı görülmüştür. İki düzeyli değişken karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında Kruskall-Wallis H testi kullanılmıştır. Bu çalışmada anlamlılık düzeyi p˂0,05 olarak alınmıştır.Bu çalışmada Algılanan stres ölçeği ve Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu kendi bildirim ölçeği (asrs) kullanılmıştır
Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, oryantiring sporu yapma değişkeni stres yetersiz özyeterlik boyutunda oryantiring sporu yapanların lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Stres algısı toplam puanında , stres rahatsızlık ve DEHB belirtileri arasında anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Medeni durum değişkenine göre stres toplam, stres yetersiz öz yeterlikte ve stres rahatsızlıkta evli bireylerin lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). DEHB'te medeni durum değişkenine göre anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Cinsiyet değişkeni incelendiğinde stres algısı toplam puanında, stres rahatsızlık ve DEHB belirtisinde erkek bireylerin lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Stres yetersiz özyeterlik boyutunda anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Düzenli spor yapma değişkeni incelendiğinde stres algısı toplam puanında, stres rahatsızlık ve DEHB belirtisinde düzenli spor yapanların lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Stres yetersiz özyeterlik boyutunda anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Sonuç olarak düzenli olarak spor yapan bireylerin stres algılarının ve DEHB belirtilerinin daha olumlu tespit edilmesi spora yönelmenin önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Investıgatıon Of Stress Perceptıons Of Attention Deficit An Hyperactıvıty Symptoms Of Indıvıduals Who Do Orıentırıng Sports And Those Who Do Not.
In this study, it was aimed to investigate the stress perceptions and hyperactivity symptom levels of individuals who do orienteering sports and those who do not according to different variables.
The research with the survey model was carried out in the period of 2020-2021. 184 individuals who do orienteering sports and 138 individuals who do not do orienteering sports participated in the study. The analysis of the collected data was made using the SPSS statistical program. In the statistical analysis, the measurements were analysed with both the Kolmogorov-Smirnov test and the Shapiro Wilk test, and it was seen that the distribution of the variables was not normal. Mann Whitney U test was used to compare two-level variables, and Kruskall-Wallis H test was used to compare groups with more than two levels. In this study, the level of significance was taken as p˂0.05. Perceived stress scale and Adult attention deficit and hyperactivity disorder self-report scale (ASRS) were used in this study.
According to the findings obtained in the study, there is a significant difference in the stress insufficiency dimension when the variable of doing orienteering sports is analysed (p<0.05). The result is in favor of those who do orienteering sports. There is no significant difference between stress total, stress disorder and ADHD symptoms (p>0.05). When the marital status variable is analysed, there is a significant difference in stress total, stress insufficiency and stress disorder (p<0.05). The results are in favor of married individuals. There is no significant difference in ADHD according to the marital status variable. When the gender variable is analysed, there is a significant difference in stress total, stress disorder and ADHD symptoms (p<0.05). No significant difference is found in the stress insufficiency dimensions. When the variable of regular exercise is analysed, there is a significant difference in stress total, stress discorder and ADHD symptoms (p<0.05). The results are in favor of those who do sports regularly. There is no
iii
significant difference in the stress insufficiency dimension (p>0.05). The fact that the stress perceptions and ADHD symptoms of individuals who regularly do sports are more positive reveals the importance of heading towards sports.