Karşılaştırmalı dış politika analizi çerçevesinde adalar denizi ile güney Çin denizi'ndeki egemenlik iddiaları: Yunanistan ve Çin Halk Cumhuriyeti örnekleri
Sovereign claims in the sea of islands and the south China sea in the framework of comparative foreign policy analysis: Greece and the people's republic of China samples
Yazar: MERYEM TEMİZ
Danışman: PROF. DR. SOYALP TAMÇELİK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Adalar Denizi, kıyı devletleri olan Türkiye ve Yunanistan arasındaki bir dizi ihtilafa ev sahipliği yapmaktadır. Bu ihtilaflardan başlıcaları; karasuları, kıta sahanlığı, Adalar Denizi'nin doğusundaki adaların silahsızlandırılmış statüsü, egemenliği tartışmalı coğrafi formasyonların yasal statüsü, hava sahası ve uçuş bilgi bölgesi (FIR) sorumluluğu ve Arama Kurtarma (AK) faaliyetleridir. Benzer şekilde bölgesel ve küresel öneme sahip yarı kapalı bir deniz alanı olan Güney Çin Denizi (GÇD), bölge ülkelerinin birbiri ile çakışan egemenlik iddiaları ile karakterize edilmektedir. Yalnız ihtilaflara doğrudan dâhil olan kıyı devletleri açısında değil, üçüncü ülkeler ile bölgesel ve uluslararası örgütler için de önem arz eden GÇD'ye ilişkin sorunları temelde iki ana kategoriye ayırmak mümkündür. Bunlar, egemenliği tartışmalı coğrafi formasyonların yasal statüsü ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasıdır. İngilizce ve Türkçe birincil ve ikincil kaynaklar üzerinden gerçekleştirilen literatür taraması, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi kullanılarak yapılmıştır. Tezin ikinci bölümünde, dış politika, karşılaştırmalı dış politika analizi, analiz düzeyleri ve tezin kuramsal çerçevesini oluşturan inşacı teori üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde, Adalar Denizi'ne ilişkin ihtilaflar Türkiye'ye karşı Yunanistan'ın egemenlik iddiaları üzerinden incelenmiştir. Dördüncü bölümde GÇD'ye ilişkin ihtilaflar, kıyıdaş ülkelere karşı ÇHC'nin iddiaları üzerinden incelemeye tâbi tutulmuştur. Tezin beşinci bölümünde, Adalar Denizi ve GÇD'de yaşanan ihtilaflara ilişkin ÇHC ve Yunanistan'ın egemenlik iddiaları, karşılaştırmalı dış politika analizi çerçevesinde benzerlikler ve farklılıklar yönünden ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise Yunanistan ve ÇHC'nin tez kapsamında incelenen dış politik yaklaşımlarının gerekçeleri tartışılmıştır. Tezin hipotezi de sonuç bölümünde Yunanistan ve ÇHC'nin ilgili deniz sahalarındaki ihtilaflara yönelik dış politik yaklaşımlarının, tarihsel ve sosyal olarak inşa edilmiş süreçler olduğu iddiası üzerinden sınanmıştır.

Abstract:
The Sea of Islands is home to a number of conflicts between Turkey and Greece. According to Greece, the only legitimate issue between the two countries in the Sea of Islands is the continental shelf issue. The main ones of these conflicts are; territorial waters, continental shelf, demilitarized status of the Eastern Aegean Islands, legal status of geographical formations with disputed sovereignty, airspace and flight information area (FIR) responsibility, and Search and Rescue (SAR) activities. Similarly, the South China Sea (SCS), a semi-enclosed maritime area of regional and global importance, is characterized by overlapping sovereignty claims by the countries of the region. It is possible to divide into two main categories the problems related to GFD, which are important not only for the coastal states directly involved in the conflicts, but also for third countries and regional and international organizations, these are the legal status of disputed geographical formations and the delimitation of maritime jurisdictions. The literature review, which was carried out on primary and secondary sources in English and Turkish, was carried out using document analysis, which is one of the qualitative research methods. In the second part of the thesis, it has been tried to examine foreign policy, comparative foreign policy analysis, analysis levels and the constructivist theory that constitutes the theoretical framework of the thesis. In the third part of the thesis, the disputes regarding the Sea of Islands are examined through the sovereignty claims of Greece against Turkey. In the fourth part of the thesis, the classification is based on the actor rather than the problem, and the diversity of the sovereignty claims over the related sea area is evaluated. In the fifth part of the thesis, the sovereignty claims of the PRC and Greece regarding the conflicts in the Islands Sea and the SCS are discussed in terms of similarities and differences within the framework of comparative foreign policy analysis. In the conclusion part, the reasons for the foreign policy approaches of Greece and the PRC examined within the scope of the thesis are discussed. In the conclusion part of the thesis, the foreign policy approaches of Greece and the PRC towards the conflicts in the relevant maritime areas are tested through the claim that they are historically and socially constructed processes.