Türkiye'de yetişen bazı lathyrus taksonları üzerinde farmakognozik araştırmalar /
Yazar: HAJAR HEYDARİ
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE GÜLÇİN SALTAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Flavonlar = Flavones ; Flavonoidler = Flavonoids ; Lathyrus = Lathyrus ; Taksonlar = Taxa ; Taksonomi = Taxonomy ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalıĢmanın amacı Lathyrus L. cinsine ait beĢ türün toprak üstü kısımlarını fitokimyasal açıdan araĢtırmak, ve antioksidan, antibakterial ve antienflamatuvar aktivitelerini araĢtırmaktır. AraĢtırma konusu olarak seçilen türlerden iki tür; Lathyrus armenus ve Lathyrus cilicicus Türkiye endemiğidir. Bu çalıĢmada doğal olarak yetiĢen L. armenus türünün toprak üstü kısımından kemferol-3-O- glikozil (1-2) ramnozit, kemferol-3-O ramninozit, ramnazin ramninozit, ramnetin ramninozit ve ramnositrin ramninozit bileĢikleri, etil asetatlı ve sulu fraksiyonlardan çeĢitli kromatografik yöntemlerle izole edilmiĢtir. Elde edilen bileĢiklerin yapıları spektroskopik yöntemler kullanılarak aydınlatılmıĢtır. Bitkilerin metanollü ekstrelerinin total fenol ve total flavonoit miktarı sırasıyla, Folin-Ciocalteu ve AlCl3 yöntemleri kullanılarak saptanmıĢtır. Ekstrelerdeki total fenol miktarlarının 150.63-452.19 μg/mg arasında, total flavonoit miktarlarının ise 36.19-105.43 μg/mg arasında değiĢtiği gözlenmiĢtir. En yüksek total fenolik madde miktarı L. aureus, en yüksek total flavonoit mıktarı ise L. laxiflorus'da gözlenmiĢtir. Bu türlerin n-hekzan, kloroform, etilasetat, metanol ve sulu ekstresinin radikal süpürücü aktiviteleri DPPH yöntemi ile ölçülmüĢtür; En güçlü radikal süpürücü aktivite gösteren L. aureus türünün sulu fraksiyonun da saptanmıĢtır. Bu türlerin n-hekzan, kloroform, etilasetat, metanol ve sulu ekstrelerinin iki Gram pozitif (Staphylococcus aureus and Bacillus subtilis), ve iki Gram negatif bakteri (Escherichia coli and Pseudomonas aeruginosa) ve bir maya (Candida albicans) türüne karĢı dilüsyon yöntemi ile in vitro antibakteriyel etkisi araĢtırılmıĢtır, en yüksek antibakteriyel aktivite etil asetatlı fraksiyonun da gözlenmiĢtir. ÇalıĢılan bitkilerin n-hekzan, kloroform, etilasetat, metanol ve sulu ekstrelerin HRBC yöntemi ile antienflamatuvar aktivitesi de incelenmiĢtir, en yüksek aktivite etil asetat ve sulu ekstrelerde gözlenmiĢtir.

Abstract:
The aim of this study was phytochemically investigation of aerial part of five Lathyrus L. species which belong to the Leguminosae family, and to evaluate their antioxidant, antibacterial and anti-inflammatory activities. L. armenus and L. cilicicus are endemic to Turkey. Isolation of secondary metabolites, kaempferol-3-O-glucosyl (1-2) ramnoside, kaempferol-3-O-ramnoside, rhamnocitrin rhamninoside, rhamnetin rhamninoside ve rhamnasine rhamninoside from L. armenus was performed by means of various chromatographic methods. The structure of the obtained compound were elucidated using spectroscopic methods. The total phenolic and total flavonoid content of the methanolic extracts of five species were determined using Folin-Ciocalteu and AlCl3 methods, respectively. Total phenolic content of the extracts was ranged 150.63-452.19 μg/mg and the total flavonoid content was ranged 36.19-105.43 μg/mg. Methanolic extract of L. aureus had the highest phenolic content and metanolic extract of L. laxiflorus exhibited the highest flavonoit content. The n-hexane, chloroform, ethyl acetate, methanolic and water extract of five Lathyrus species were also investigated for their radical scavenging activity by DPPH methods. Water extract of L. aureus was showed the strongest activity. The n-hexane, chloroform, ethyl acetate, methanolic and water extract of five Lathyrus species were assayed for in vitro antibacterial activity against two Gram positive (Staphylococcus aureus and Bacillus subtilis), two Gram negative bacteria (Escherichia coli and Pseudomonas aeruginosa) and one fungus (Candida albicans), using the dilution methods. The highest antibacterial activity was produced by ethyl acetate fractions. The n-hexane, chloroform, ethyl acetate, methanolic and water extract of five Lathyrus species were investigated for anti-inflammatory activity by HRBC method. The highest activity was produced by ethyl acetate and aqueous fractions.