Somali balıkçılığı ve Türkiye ile balıkçılık işbirliği
Somali fisheries and fisheries cooperation with Turkey
Yazar: FARDOWSA MOHAMUD WEHLIYE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENAL GÜL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Balıkçılık Teknolojisi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology

Özet:
Somali, Afrika kıtasının en doğusunda, Hint Okyanusu'nun kıyısında ve kuzeyde Kızıldeniz'in, Aden Körfezi ile birleştiği yerde bulunur. Somali'nin 3330 km uzunluğunda bir kıyı şeridine sahiptir. Somali'de balıkçılık yapısı geleneksel kıyı balıkçılığı niteliğindedir ve yıllık deniz balıkçılığı üretimi FAO tarafından 30.000 ton olarak tahmin edilmektedir (FAO, 2005a). Somali balıkçılık sektörü, uzun süredir gelişmemiş olduğundan dolayı, potansiyelini büyük ölçüde kullanamamaktadır. Bununla birlikte, kıyı ve açık deniz balık üretimi, balık unu ve balık yağı endüstrileri, konserve fabrikaları, balık işleme tesisleri ve balıkçılık altyapısı açısından önemli yatırım potansiyeline sahiptir. Bu potansiyelin yeterince kullanımı için farklı ülkelerle yapılacak iş birlikleri oldukça önemlidir. 
Somali'nin Osmanlı İmparatorluğu ile başlayıp Türkiye Cumhuriyeti ile devam eden ilişkileri, her ülkeye ticari ve siyasi açıdan pek çok kapı açmıştır. Türkiye Cumhuriyeti ile Somali Federal Cumhuriyeti arasında güvenlik, sağlık, eğitim ve tarım konusunda iş birlikleri mevcut olup, balıkçılık konusunda iş birliğine yönelik "Balıkçılık ve Kültür Balıkçılığı Mutabakat Zaptı" 12 Ocak 2018 tarihinde imzalanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti ve Somali Federal Cumhuriyeti arasında 1 Temmuz 2021 tarihinde imzalanan hibe antlaşması 5 Ağustos 2021 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu, Türkiye ile Somali arasındaki balıkçılık iş birliğinde önemli bir adımdır. Türkiye devleti ve yatırımcıları, Somali balıkçılık altyapısının yeniden inşasında önemli bir rol oynayabilir ve Somali'deki balıkçılık endüstrisinin gelişimini destekleyebilir. 
Bu çalışmanın amacı, Somali Federal Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti arasındaki balıkçılık iş birliği mutabakatı kapsamında, Türkiye Cumhuriyetinin Somali'nin deniz kaynaklarının sürdürülebilir bir şekilde kullanılmasına nasıl katkı sağlayabileceğini öngörmektir. Çalışma süresince literatür taraması, resmi belgelerin incelenmesi ve ilgili ülkelerin bakanlıklarından bilgi notu temini, ulusal birçok kurum ve kuruluşun veri tabanlarından veri ve rapor temini yolu ile bilgi ve belge toplanmıştır. Elde edilen veriler ile öncelikle Somali deniz kaynakları ve balıkçılığı değerlendirilmiş, daha sonra bölgede iş birliği kapsamında yapılabilecek yatırım, düzenleme ve teşvikler ile ilgili öngörüler sunulmuştur.

Abstract:
Somalia is located in the easternmost part of the African continent, along the coast of the Indian Ocean, and at the point where the Red Sea in the north meets the Gulf of Aden. Somalia has a coastline that stretches 3,330 kilometers. Fishing in Somalia is primarily traditional coastal fishing, and the annual marine fishery production is estimated at 30,000 tons by the FAO (FAO, 2005a). Due to the longstanding underdevelopment of Somalia's fishing sector, its potential remains largely untapped. However, both coastal and offshore fish production, fishmeal and fish oil industries, canning factories, fish processing facilities, and fishing infrastructure hold significant investment potential. Collaborations with different countries are crucial for fully utilizing this potential.
The historical relations between Somalia, beginning with the Ottoman Empire and continuing with the Republic of Turkey, have opened many doors for both countries in terms of trade and politics. Collaborations between the Republic of Turkey and the Federal Republic of Somalia exist in the fields of security, health, education, and agriculture. A "Memorandum of Understanding on Fisheries and Aquaculture" was signed on January 12, 2018, focusing on fisheries cooperation. A grant agreement between the Republic of Turkey and the Federal Republic of Somalia signed on July 1, 2021, became effective on August 5, 2021, upon being published in the official gazette. This marks a significant step in the fisheries collaboration between Turkey and Somalia. The Turkish government and investors can play a substantial role in the reconstruction of Somalia's fishing infrastructure and support the development of the fishing industry in Somalia.
The aim of this study is to anticipate how the Republic of Turkey can contribute to the sustainable use of Somalia's marine resources within the framework of fisheries collaboration between the Federal Republic of Somalia and the Republic of Turkey. Throughout the study, information and documents were collected through literature review, examination of official documents, information notes from relevant ministries of both countries, and data and reports from various national institutions' databases. Based on the obtained data, the assessment of Somali marine resources and fisheries was conducted, followed by presenting predictions regarding investments, regulations, and incentives that can be undertaken within the scope of collaboration in the region.