İstanbul Modern Sanat Müzesi'nde küratoryal etkinliğin incelenmesi (2004-2020)
Review of curatory activities of Istanbul Museum of Modern Art (2004-2020)
Yazar: ÖYKÜ ÖZER
Danışman: PROF. DR. SEZA SİNANLAR USLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Modern müzecilik = Modern museology ; Sanat müzeleri = Art museums

Özet:
Araştırmada, Türkiye'de 1990'ların sonlarında İstanbul Bienalleriyle ortaya çıkan küratörlük ve küratoryal etkinlikler, 2000'lerin başında kurulan özel sanat müzelerinin ve detaylı olarak da İstanbul Modern Sanat Müzesi'nin faaliyetleri kapsamında incelenmektedir.
İstanbul Modern Sanat Müzesi, yönetim şemasında ilk defa "şef küratör" unvanıyla küratörü net ve şeffaf şekilde göstermesinden dolayı ve yaptığı çoğu sergiyi en az bir küratörle gerçekleştirmesinden ötürü araştırmada ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bununla birlikte tarihsel sırasıyla diğer sanat müzeleri de incelenmiştir. Böylece araştırmada elde edilen veriler ışığında, bu müzelerin küratörlüğü benimsediği ve yaptıkları sergilerle küratöre daha kapsamlı bir tanım getirip getirmedikleri sorgulanmıştır.
Araştırmada yapılan incelemeleri daha iyi değerlendirebilmek adına, etik kurul kararıyla İstanbul Modern Sanat Müzesi küratörüyle görüşme yapılmış, ayrıca doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda, müzelerin farklı küratoryal yaklaşımlarının olduğu, fakat İstanbul Modern Sanat Müzesi'nin küratörün görünürlüğü açısından diğerlerinden daha fazla öne çıktığı gözlenmiştir.
İstanbul Modern Sanat Müzesi, incelenen müzeler içinde hem kendi ekibinden hem de serbest küratörlerle çalışarak çok sayıda sergi düzenlemiştir. Bu sergilerde bazen birden fazla küratör olması yapılan sergilerin küratoryal etkinliğini daha ön plana çıkarmıştır. Dolayısıyla, müzeye gelen ziyaretçilerin birçok farklı küratoryal uygulamayla ve söylemle karşılaştığı görülmüştür. Bununla birlikte müzenin, organizasyon yapısında yer verdiği koleksiyon küratörü, şef küratör, asistan küratör, fotoğraf bölümü ve sinema bölümü küratörü vurgusunu, web sitesinde, kataloglarında, kitaplarında ve sergi künyelerinde öne çıkararak, küratörlüğe verdiği önemi kamu nezdinde de görünür kıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this research, curatory and curatorial activities that emerged with the Istanbul Biennials in Turkey in the late 1990s are examined within the scope of the activities of private art museums established in the early 2000s and, in detail, the curatorial practices of Istanbul Museum of Modern Art.
Istanbul Modern was evaluated in detail in the research because it clearly and transparently displays the curator with the title of "chief curator" in its management chart for the first time and because most of its exhibitions are held with at least one curator. In addition, other art museums were also examined in historical order. Thus, in the result of the data obtained in the research, it was questioned whether these museums adopted curatory and whether they brought a more comprehensive definition to the curator with their exhibitions.
For the purpose of better evaluate the examinations made in the research, an interview was held with the curator of Istanbul Museum of Modern Art, with the approval of the ethics committee, and the document examination method was also used. As a result of these evaluations, it has been observed that museums have different curatorial approaches, but Istanbul Museum of Modern Art stands out more than others in terms of the visibility of the curator.
Istanbul Museum of Modern Art has organized many exhibitions among the museums examined, working with both its own curatorial team and freelance curators. The fact that these exhibitions sometimes have more than one curator has highlighted the curatorial activities of the exhibitions. Therefore, it has been observed that visitors to the museum encounter many different curatorial practices and expressions. Besides, the museum has made the importance it attaches to curatory visible to the public by emphasizing the collections curator, chief curator, assistant curator, photography, and cinema department curators in its organizational structure, on its website, catalogues, books, and exhibition tags.