Balıkçılık yönetimi için Çatak Çayı'nda fiziksel-kimyasal ve biyolojik parametreleri esas alan yeni bir indeks geliştirilmesi üzerine çalışmalar
Studies on developing a new index based  
on physical-chemical and biological parameters for 
fisheries manegement in Çatak Stream
Yazar: MUSTAFA AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SARI ; YRD. DOÇ. DR. ERTUĞRUL KANKAYA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Ülkemizdeki akarsularda hızlı bir bozulma süreci yaşanmaktadır. Bu süreç en çok akarsularda yaşayan balık populasyonlarını etkileyerek devamlılıklarını tehlikeye sokmaktadır. Akarsularda yaşayan balık stokları fiziksel, kimyasal ve biyolojik birçok faktörün etkisi altında kalmaktadır. Bu nedenle balık populasyonlarının devamlılığını sağlayacak balıkçılık yönetiminin bu unsurları dikkate alması gerekmektedir. Bu tez çalışmasında, ülkemiz akarsularındaki fiziksel, kimyasal ve biyolojik parametreleri dikkate alarak balıkçılık yönetiminde kullanılabilecek bir indeks geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Van il sınırları içerisinde bulunan Çatak Çayı'nda 24 ay süreyle (Ocak 2014 - Ocak 2016) üç farklı indeks kullanılmıştır. Bu indeksler akarsuyun fiziki habitat yapısını inceleyen Hızlı Habitat Değerlendirme İndeksi (RHA), akarsuyun su kalitesini inceleyen Su Kalitesi İndeksi (WQI) ve akarsuda yaşayan balık populasyonlarının durumunu inceleyen Biyotik Bütünleşik İndeks (IBI) kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan üç farklı indeks ile toplamda 31 parametre incelenmiştir. 
Çalışmada IBI skorlarının 70 ile 37, WQI skorlarının 90.89 ile 60.98, RHA skorlarının ise 95 ile 25 arasında değiştiği belirlenmiştir. Regrasyon analizleri ile IBI ile WQI ve RHA arsındaki ilişkiler eşitlikler ile ortaya konulmuştur. Çalışmada hesaplanan 31 parametre ile IBI arasında korelayon analizi yapılarak aralarındaki ilişki önemli olan parametreler belirlenmiştir (p<0.05). IBI ile aralarında önemli ilişki bulunan parametrelerin kullanımı ile Entegre Biyotik Habitat İndeks isimli yeni bir indeks geliştirilmiştir. Entegre Biyotik Habitat İndeks balık populayonlarının durumu, akarsuyun su kalitesi ve fiziki habitat yapısını dikkate almaktadır.

Abstract:
A rapid alteration is seen in our country's rivers. This process endangers the continuity of fish, living mostly in rivers, by touching the population of them. Fish stocks living in rivers are under the impact of various physical, chemical and biological factors. For this reason, the fisheries management, which will provide the continuity of fish populations, should consider these elements. In this thesis study, an index, which will be used in fisheries management by considering the physical, chemical and biological parameters in our country's rivers, is aimed to be developed. For this purpose, three different indexes are applied in Çatak Stream, which is placed within the boundaries of Van, for 24 months (January 2014-January 2016). In these indexes, Rapid Habitat Analysis Index (RHA), examining the physical status of river, Water Quality Index (WQI), examining the water quality of river, and Integrated of Biotic Index (IBI), examining the status of fish populations, are used. Totally 31 parameters are examined with three different indexes which are used in the study.
In the study, it is stated that scores change in IBI between 70 and 37, in WQI between 90.89 and 60.98, and in RHA between 95 and 25. The relations between regression analyses and IBI, WQI and RHA are presented with equations. By doing the correlation analysis between counted 31 parameters and IBI, the relationship between them and important parameters are defined (p<0.05). The use of parameters which have an important relationship between IBI and a new index called Integrated Biotic Habitat Index are developed. Integrated Biotic Habitat Index considers the status of fish population, the water quality of river, and physical structure of habitat.