Down sendromunun tanısına yönelik seçilmiş metabolitlerin gaz kromatografisi kütle spektrometrisi ile tayini
Determination of selected metabolites with gas chromatography-mass spectrometry for down syndrome diagnosis
Yazar: ECE ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. SEDEF KIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Down sendromu = Down syndrome ; Kromatografi-gaz = Chromatography-gas ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Metabolitler = Metabolites ; Metabolomikler = Metabolomics ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Down Sendromu, genetik düzensizlik sonucu insanın 21. kromozom çiftinde
fazladan bir kromozom bulunması durumundan ortaya çıkan yaygın bir genetik
bozukluktur. Metabolomik; belirli bir zaman diliminde dokularda, hücrelerde ve
fizyolojik sıvılarda küçük moleküllü metabolitlerin (moleküler ağırlığı <1000 Da)
tanımlanması ve miktarlarının belirlenmesidir. Metabolitler, biyokimyasal
reaksiyonların ara ürünleridir ve canlı hücre içerisinde gerçekleşen birbirinden farklı
birçok yolağın bağlanmasında rol alırlar. Tez çalışmasında Down Sendromunun erken
tanısında ayırıcı olduğu düşünülen 2-hidroksi bütirik asit, 3-hidroksi bütirik asit, β-
hidroksi izovalerik asit, Urasil, Glutamik asit, Maltoz ve Melezitoz metabolitleri
seçilmiştir. Söz konusu metabolitlerin analizleri %5 difenil %95 dimetilpolisiloksan
(30 m × 0,25 mm, 0,25 μm) kapiler kolon ile 60oC (1 dk), 10oC dk-1 ile 200oC sonra
30oC dk-1 ile 320oC (6 dk) fırın sıcaklık programında, hareketli faz olarak helyum ve
akış hızı 2,80 mLdk-1 ve iç standart olarak miristik asit-d27 kullanılarak GC-MS
yöntemi ile yapılmıştır. Geliştirilen yöntem, kararlılık, özgünlük, doğrusallık,
doğruluk, kesinlik, tekrarlanabilirlik, duyarlılık, sağlamlık, tutarlılık ve sistem
uygunluk parametreleri değerlendirilerek valide edilmiştir. Geliştirilen ve valide
edilen yöntem Down Sendromu tanısı konmuş hasta gebe ve sağlıklı gebelerden alınan
plazmalara uygulanmış ve istatistiksel açıdan farklılaşmanın olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Down Syndrome is a common genetic disorder arising due to the condition that
humans having an additional chromosome within 21st chromosome couple.
Metabolomics is identification and quantification of small molecule metabolites
(molecular weight <1000 Da) presence in tissues, cells and physiological fluids within
a certain period of time and determining their amounts. Metabolites are midproducts
of biochemical reactions and take part in bonding metabolic paths, each different than
each other, occuring in living cell. Considered to be differentiators of early diagnosis
of Down Syndrome, 2-Hydroxybutyric acid, 3-Hydroxybutyric acid, β-
Hydroxyisovaleric acid, Urasil, Glutamic acid, Maltose and Melezitose metabolites
were chosen. Analysis of the metabolites were conducted by GC-MS method using
%5 phenyl %95 dimethylpolisiloxan (30 m × 0,25 mm, 0,25 μm) capillary column, at
60oC (1 min), 10oC min-1 with 200oC and 30oC min-1 with 320oC 6 min oven
temperature program, as helium mobile phase and flow rate of 2,80 mL min-1 and
adding myristic acid-d27 as internal standard. Developed method was validated by
parameters of stability, selectivity, linearity, accuracy, precision, repeatabilty,
sensitivity, robustness, ruggedness and system compatibility. Developed and validated
method was applied to plasma samples taken from pregnants diagnosed with Down
Syndrome and healthy pregnants and found to be statistically different.