Kayseri ili Sarız ilçesi 40 yaş ve üzeri populasyonda hipertansiyon ile diabetes mellitus görülme sıklığı ve etkileyen faktörler
The incidence and factors affecting hypertension and diabetes mellitus in 40 aged and above in Sariz, district of Kayseri
Yazar: NUMAN FİKRET DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. OSMAN CEYHAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kayseri = Kayseri ; Kayseri-Sarız = Kayseri-Sarız

Özet:
ÖZETBu çalışma Kayseri ili Sarız ilçe merkezinde yaşayan 40 yaş ve üzeri popülasyonda hipertansiyon ve diabetes mellitus görülme sıklığı ve etkileyen faktörlerin ortaya çıkarılması amacıyla Nisan 2009-Eylül 2009 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma grubunu merkez sağlık ocağı ev halkı tespit fişi (ETF) kayıtlarından tespit edilen 40 yaş ve üzeri 1305 kişi oluşturmaktadır. Bu kişiler cinsiyete göre tabakalandıktan sonra 670 kadın ve 635 erkek arasından 1/3 sistematik örnekleme ile 401 kişiye ulaşılmıştır. Araştırma grubuna alınan bireylere yüz yüze görüşme yöntemiyle anket formu uygulanmış, 5'er dakika ara ile kan basıncı ölçülmüş, boy ve kiloları ile bir sonraki gün sabahı açlık kan şekeri ölçümü yapılmıştır. Kan basıncı ölçümünün değerlendirilmesinde JNC ? VII raporundaki kriterler, açlık kan şekerinin değerlendirilmesinde Amerikan Diabet Birliği (ADA)'nın Haziran 1997 raporundaki kriterler esas alınmıştır. Obezitenin değerlendirilmesinde 40 yaş ve üzeri için Body Mass Index (BMI=kg/m2) kullanılmıştır.Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 58.2 ± 11.9 olup, % 50.6'sı erkek, % 49.4'ü kadındır. Araştırma grubuna alınan bireylerde hipertansiyon prevalansı % 52.6, diabet prevalansı % 11.7 olarak bulunmuştur. Hipertansiyon prevalansı erkeklerde % 39.4, kadınlarda % 66.2 olarak, diyabet prevalansı erkeklerde % 10.8, kadınlarda % 12.6 olarak bulundu. Öğrenim durumu düşük olanlarda, fiziksel aktivitesi az olanlarda ve şişmanlarda hipertansiyon daha yüksek bulunmuştur. Tuz kullanma, sigara içme, alkol kullanma, çay içme alışkanlığı, kahve içme alışkanlığı ile hipertansiyon görülme durumu arasında ilişki bulunmamıştır. Araştırmamıza katılan kişilerin % 9.7'sinin şimdiye kadar hiç tansiyonunu ölçtürmediği, hem erkeklerde hem de kadınlarda yaş arttıkça tansiyon ölçtürme oranlarının arttığı görülmüştür. Ailesinde diyabet olanlarda, BKİ'ye göre şişman olanlarda diyabet anlamlı oranda yüksek bulunmuştur. Yaş arttıkça diyabet prevalansı artmakta olup 60 yaş ve üzerinde en yüksek düzeyde bulunmuştur. Günlük aktivite arttıkça ve eğitim seviyesi yükseldikçe diyabet görülme oranı azalmaktadır. Daha önce açlık kan şekerini(AKŞ) ölçtürenler % 44.9 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılanların % 23.1'sinin ailesinde de diyabet olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan ve diyabeti bulunanların % 59.6'sında hipertansiyon bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, diyabet, etkileyen faktörler

Abstract:
ABSTRACTThis study was made between the dates April 2009 ? September 2009 to reveal the incidence and the factors affecting hypertension and diabetes mellitus in 40 aged and above living in Sarız, district of Kayseri. The experimental group consist of 40 aged and above, 1305 people who are determined through the fixing records (EFT) of househeld health center. After these people are classifred by their sexes, with 1/3 systematic sampling 401 people were chosen between 670 female and 635 male. Questionnaire is applied to the experimental subjects through face-to-face interview method, and blood pressure was measured by per- 5 minutes pauses, and height and weight measurements were completed as well as fasting blood glucose in the next day morning. The assessment of blood pressure measurement and fasting blood glucose is based on the criterias in JNC-VII report and American Diabetes Association (ADA)?s reports of June 1997, respectively. Body Mass İndex (BMI = kg/m2) was used in the evaluation of obesity in 40 aged and above.The average age of the subjects, consisting of 50.6 % male and 49.4 % female was 58.2 ± 11.9. The prevalence of both hypertension and diabetes in the subjects was found as 52.6 % and 11.7 % , respectively. The prevalence of hypertension is stated as 39.4 % in male and 66.2 % in female, as well as the prevalence of diabetes 10.8 % in male and 12.6 % in female. The hypertension of subjects who has low education level, less physical activity and more weight was found higher. The relation between the hypertension tendency and the habits of using salt, alcohol, tea, coffee and smoking could not be found. The 9.7 % of subjects in our research has not been measured their blood pressure so far, and the increasing frequencyof blood pressure measurement was seen with the increasing age in both genders. The diabeted rate was found significantly higher in subjects who has a diabetic family member or seen obese as to BKİ. The prevalence of diabetes increased on the same level as age, and was found in the highest level in 60 aged and above subjects. The incidence of diabetes decreased contrast to high educatıon level and plenty in darly activity. The subjects who measured their fasting blood sugar (FBS) earlier, was found as 44.95%. It was determined that the 23.1% of the subjects has also a diabetic family member. The hypertension was found as 59.6% both in diabetes and the subjects in research.Key Words: hypertension, diabetes, factors affecting.