Ticari bankalarda risk yönetimi ve Monte Carlo VaR simülasyon yöntemiyle portföy riskinin hesaplanması
Commercial bank risk management and measuring portfolio risk via Monte Carlo VaR simulation method
Yazar: BORA AKTAN
Danışman: PROF.DR. SELİM BEKÇİOĞLU
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Finansal risk belli başlı risk faktörlerinde önceden tahmin edilemeyendeğişimlerden kaynaklanan kayıp olasılığıdır. Bu çalışmada, Basel Sermaye Uzlaşısıkapsamında, finansal risk çeşitlerinden biri olan ve piyasa fiyat, ya da oranlarındakibeklenmedik değişimlerden kaynaklanan kayıp olarak tanımlanan piyasa riski ölçümüile ilgilenilmiştir. Finansal kurumlar için sermaye gereksinimine, son yıllarda meydanagelen çok büyük malû skandallar yanında hükÃ»metlerin, rekabet ortamında, piyasamekanizmasını ve oyuncuları kendi haline bırakmasından kaynaklanan çeşitli piyasabaşarısızlıklarının neden olduğu görülmüştür.Finans endüstrisinin en önemli oyuncuları olarak ticarû bankalar, hesaplarındaoldukça yüklü miktarda pazarlanabilir finansal varlık bulundurmaları sebebiyle büyükkayıplara meğillidirler. Bu bakımdan, bankacılıkta sermaye, büyük kayıplarıkarşılayarak ödeme aczine düşmemek için bir tampon görevi görür. Risk, getiri vesermaye dengesinin ortasında ise, 2005 yılında son şeklini alan ve 2009 yılındanitibaren ülkemizde de yürürlüğe girecek olana Yeni Basel Sermaye Uzlaşısı yeralmaktadır. Buna göre, bankaların piyasa riskine dayalı sermaye gereksinimlerinihesaplamada kendi içsel VaR modellerini kullanabilmelerine olanak sağlanmıştır. Buçalışmada, ticarû bir bankanın 2001-2003 tarihleri arasındaki döviz pozisyonunun MonteCarlo Simülasyon Yöntemi kullanılarak 2000 rassal senaryo üretmek suretiyle, riskemaruz değeri hesaplanmıştır. Ardından, elde edilen sonuçlar hesaplanan diğer içselyöntem sonuçlarıyla karşılaştırılmış ve model performansı geriye dönük olarak testedilmiştir. Elde edilen bulguların, varolan ilgili yazınla tutarlı olduğu gözlemlenmiştir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Ticari Bankacılık, Piyasa Riski, Basel SermayeUzlaşısı, Riske Maruz Değer, Monte Carlo Simülasyon Yöntemi

Abstract:
Financial risk is the prospect of financial loss due to unforeseen changes inunderlying risk factors. In this study we are concerned with the measurement of oneparticular form of financial risk-namely, market risk, or the risk of loss arising fromunexpected changes in market prices or rates in the context of Basel Capital Accord.Regulatory requirements for financial institutions have been a major focus of interest inthe 1980s and 1990s, not least because of some rather spectacular financial scandalswhich have occurred. The reasons for regulatory control arise from different types ofmarket failure. The presumption here being that in a general competitive environmentgovernments ought to leave the market mechanism to reward and penalize the normalrisk taking activities of participants in the market.Predominantly, commercial banks as the most important participants in thefinancial industry hold large positions in marketable assets and are therefore prone tobig losses. Prudential considerations imply that ?capital? should be held as a bufferagainst potential losses, otherwise the banks may become insolvent. The New BaselCapital Accord finalized in 2005, which will be applied from 2009 in Turkey, lie in themidst of the risk, return and capital equilibrium. A significant component of proposedcapital adequacy arrangements is the opportunity for banks to use their internal VaRmodels. This empirical research study attempts to measure market risk of a bank?s FXportfolio for a period 2001-2003 by using Monte Carlo Simulation which is applied for2000 times. Subsequently, the computational results are compared to the other methods?figures computed and checked the accuracy of forecasts of portfolio VaR by back-testing. Findings are consistent with much of the existing literature on market riskmeasurement.KEYWORDS: Commercial Banking, Market Risk, Basel Capital Accord, Valueat Risk, Monte Carlo Simulation Method