Bağ dokusu hastalıklarının tanısınında antinükleer (ANA) kullanılabilirliği
Diagnostic usefullness of antinucclear antibody (ANA) in connective tissue disease
Yazar: POLAT OLGUN
Danışman: DR. VELİ YAZISIZ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Antinükleer antikorlar (ANA) hücrenin nükleus, nükleolus, nükleer membran ve
sitoplazması içinde bulunan hücresel yapı taĢlarına karĢı geliĢen otoantikorlardır.
Otoimmunitenin önemli bir göstergesi olan ANA birçok otoimmun hastalık yanı sıra
enfeksiyon, malignite gibi non-otoimmun hastalıklar ve sağlıklı bireylerde de belli oranlarda
saptanabilmektedir. Bu çalıĢmada ANA‟ların bağ dokusu hastalıklarının tanısındaki
etkinliğinin değerlendirmesi amaçlanmıĢtır.
 ġiĢli Etfal Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi romatoloji polikliniğinde Haziran 2011-Ekim
2012 arasındaki 18 aylık dönemde muayene edilerek IIF-ANA testi istemi yapılan hastaların
sonuçları ve bu hastalara konulan tanılar retrospektif olarak değerlendirildi. IIF-ANA testinin
bağ dokusu hastalıklarının tanısındaki sensisitivite, spesifisite, pozitif ve negatif prediktif
değerleri hesaplandı.
 Romatoloji polikliniğinde muayene olan her beĢ hastanın birinden ANA istemi yapıldığı,
ANA istemi yapılan hastaların yaklaĢık üçte birinde ANA‟nın pozitif olduğu, ANA pozitif
olanların %56‟sına en az bir bağ dokusu hastalığı tanısı konulduğu tespit edildi. Yalancı
pozitiflik oranı yaklaĢık %40 idi. ANA‟nın pozitif saptandığı titre arttıkça bağ dokusu
hastalığı tanısı konulma olasılığının arttığı görüldü. 1/320 ve üzeri titrelerde ANA
pozitifliğinin bağ dokusu hastalığı tanısı için %99 spesifisite ve %96 pozitif prediktif değere
sahip olduğu bulundu. 1/100 ve üzeri titreler %65 sensitivite, %88 spesfisite, %64 pozitif ve
%88 negatif prediktif değere sahipti. Veriler taramaya baĢlamak için 1/100 titrenin uygun
olduğunu göstermekteydi.
 Tek merkezli bu retrospektif incelemenin sonuçları, ANA‟nın romatoloji polikliniğinde
sık kullanılan bir test olduğunu, yalancı pozitiflik oranlarının özellikle düĢük titrelerde fazla
görüldüğünü ve Hep-2 hücrelerinin kullanıldığı IIF yöntem ile 1/100 dilüsyon ve üzeri
titrelerde ANA pozitifliğinin bağ dokusu hastalıkların taranması için anlamlı olduğunu
göstermektedir. Kesin tanı için ANA pozitifliği yanı sıra klinik bulgular önemlidir, bazı
vakalarda yüksek titrede ANA pozitif olmasına rağmen otoimmun hastalık olmayabilir

Abstract:
Antinuclear antibodies (ANA) are autoantibodies against the cellular compartments
such as the nucleus, nucleolus, nuclear membrane and cytoplasm. As being an important
marker of autommunity, ANA in addition to many autoimmune diseases could also be
detected in non-immune conditions such as infection and malignancy, and also in healthy
individuals at certain levels. Determining the significance of ANA in the diagnosis of
connective tissue diseases was aimed in this study.
 The test results and diagnosis of the patients who applied to ġiĢli Etfal Education and
Research Hospital Rheumatology outpatient clinic during the 18-month period between June
2011 and October 2012 and went through pyhsical examination were retrospectively
analysed. IIF-ANA test was also ordered for these patients. The sensitivity, specificity,
positive and negative predictive values of IIF-ANA in the diagnosis of connective tissue
diseases were also calculated.
It was determined that for every 1 out of 5 patients who applied to Rheumatology
Outpatient Clinic, ANA test was ordered and for one third of those patients for whom the
order was made, ANA test results were positive. It was also determined that 56% of those
patients whose test results were positive, at least one connective tissue disease was diagnosed.
The ratio of false positives was 40%. When higher ANA level titers were used, the success/
effectiveness of the test in diagnosis was also increased. For titres of 1/320 and higher, the
specificity and positive predictive value of ANA in the diagnosis was found to be 99% and
96% respectively. For 1/100 and higher as the titer, sensitivity was 65%, specificity was 88%
and positive and negative predictive values were 64% and 88% respectively. These values
showed that 1/100 titer was suitable to use in screening.
 The results of this single-center retrospective study showed that ANA is a commonly
ordered test in the rheumatology clinic and the rates of false positive results were high
especially when low-levels titers were used. The results also showed that with the method of
IIF in which Hep-2 cells were used, for the dilutions of 1/100 and higher, positive ANA
results were highly significant in the diagnosis of connective tissue diseases. In addition to
positive ANA results, clinical findings and symptoms of the patient are also important, such
that for some cases there might not be any autoimmune disorder present in the patient even if
ANA is positive in high-level titers.