Sünni coğrafyada Alevi olmak: Niğde-Kömürcü Köyü örneği
To be Alevi in a Sunni environment: Nigde Komurcu Village case
Yazar: AYŞE AKYAYLA
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN GEÇGİN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Etkileşim = Interaction ; Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Niğde-Kömürcü = Niğde-Kömürcü ; Sünnilik = Sunnism ; Ötekileşme = Otherisation ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Bu çalışmada Niğde İli Kömürcü Köyü özelinde "Aleviliğin deneyimlenme ve ötekileştirilme" dinamikleri ve örüntüleri ele alınmaktadır. Bu amaçla, Kömürcü Köyü'nün yerleşim hikâyesi öncelikli olarak ele alınmıştır. Selçuklu ve Osmanlı Dönemi kaynakları taranmış ve bu taramalarla elde edilen bilgiler görüşmeci cevaplarıyla desteklenerek hikâyenin bütünlüğüne ulaşılmaya çalışılmıştır. Daha sonra, genel olarak Alevilerin özel olarak ise Kömürcü Köyü Alevilerinin "ötekileştirilmesine" dair dinamikler anlaşılmaya çalışılmıştır.
Ötekinin varlığının hissedildiği yerde onu marjinalleştiren "egemen olan" bir topluluğun olması zorunludur. Bu anlamıyla, Kömürcü Aleviliği ötekileştirmenin hem nesnesi hem de öznesi konumundadır. Bir başka deyişle, egemen topluluk tarafından ötekileştirilirken kendilerini de ayrıştırmaktadır. Özne konumunda yer alan Kömürcü Köyü Aleviliğinin odağa alınması için benzer şekilde ötekileştirilen Hacı Bektaş, Çepni ve Tahtacılar grupları çalışmaya dâhil edilmiştir. Öte yandan Alevilik ötekileştirmesinin esas/egemen unsuru olarak Sünni grup da inceleme kapsamına alınmıştır. Bu dâhil etmenin en temel mantığı gruplar arası benzerlik ve farklılıkları göstermeye çalışmaktır. Çünkü bu konumların getirdiği etkileşimler dışlama ve ötelemeyi beraberinde getirme potansiyeline sahiptir. Bu dışlama edimi kültürel, ekonomi ve eğitim gibi hayatın her alanında olabileceğinden araştırmada bu alanlara da değinilmiştir. Esasında tüm bunların birleştiği yer ise gündelik hayatın akışında insanların ortak bilgi stoğu ve kendi deneyimlerini harmanladığı tipleştirmelerle tavır almasıdır.  Bu tavır alışların esas nedeni ise kimlik kurgusu ve onun inşasıdır.
Tüm bunlar dikkate alındığında bu çalışmada nitel çalışma deseni olan fenomenoloji kullanılmış olup zıtlıkları yansıtabilmek adına araştırmada 18 Alevi, 10 Sünni görüşmeci yer almıştır. Çalışmada yer alan Alevi görüşmeciler kartopu tekniği ile seçilirken; Sünni görüşmecilerde amaca yönelik örnekleme kullanılmıştır. Çalışmanın odağını "Niğde'de bir Alevi olarak yaşamanın anlamı nedir?" sorusunun cevabı oluşturmaktadır.

Abstract:
In this study, in the case of Kömürcü Village located in Niğde, the dynamics and patterns of "experiencing and marginalizing Alevism" are discussed. For this purpose, the settlement story of Kömürcü Village was handled as a priority. The sources of the Seljuk and Ottoman Periods were scanned and the integrity of the story has been tried to be reached through the information obtained through these scans that was supported by the of the interviewers' responses. Then, the dynamics of the "marginalizaton" of Alevis in general and Kömürcü Village Alevis in particular were tried to be understood. 
Where the presence of the other is felt, there must be a "hegemonic us" that will marginalize the others. In this sense, Kömürcü Alevism is both the object and the subject of marginalization. In other words, while being marginalized by the dominant community, they also differentiate themselves. The groups of Hacı Bektaş, Çepni and Tahtacılar, who were similarly marginalized, were included in the study in order to put the Alevism of Kömürcü Village to the foci.  On the other hand, the Sunni group, as the main element of Alevism marginalization, was also included in the scope of the study. The most basic rationale of this inclusion is to try to show similarities and differences between groups. Because the interactions brought by these positions have the potential to bring about exclusion and displacement. Since this act of exclusion can occur in all areas of life such as culture, economy and education, these areas are also mentioned in the research. In fact, where all these come together is where people take a stand in the flow of their daily life with the common stock of knowledge and typifications that blend their own experiences. The main reason for these attitudes is the identity itself and its construction.
Considering all these, phenomenology, which is a qualitative study design, was used in this study, and the interviews with 18 Alevi and 10 Sunni took part in the research in order to reflect the contrasts. ın the study while Alevi interviewees were selected by snowball technique; purposive sampling was used for Sunni interviewees. The focus of the study is the answer given to the quation of "What is the meaning of living as an Alevi in Niğde?".