Hakikatin önemsizleşmesi döneminde komplo teorilerinin hipergerçek doğası
The hyperreal nature of conspiracy theories in the post-truth era
Yazar: NABİ DALKILIÇ
Danışman: PROF. DR. EMEL KARAGÖZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı ve Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Hipergerçeklik = Hyperreality ; Komplo = Conspiracy ; Popülizm = Popülism ; Post-hakikat = Post-truth

Özet:
Yeni iletişim teknolojilerin gelişimi sayesinde enformasyon çağı adında yeni bir döneme girilmiştir. Bu sürecin sonunda adeta bir enformasyon toplumu olacağımız öngörülmüştür. Ancak bu olumlu önermeler bütünü, içinde bulunduğumuz dönemde sarsıntıya uğramıştır. Post-Truth ya da "hakikatin önemsizleşmesi" olarak tanımlabilecek yeni bir fenomen ortaya çıkmıştır. Bu fenomene göre iletişim teknolojilerinin gelişimi aslında beklenenden daha farklı bir yere gitmiştir. Bilginin dağıtım tekeli kırılmıştır. Bunun sonucunda da dezenformasyon artmıştır. Bizi birbirimize bağlaması gereken internet, yalan haberlerin, komplo teorilerinin kaynak ve dağıtım noktası olmuştur.
Kitle iletişim araçlarının yaygın ve etkin kullanımı, toplumsal yapıları değiştirmekte ve yeni toplumsal örgütlenme ve ilişkiler biçimleri yaratmaktadır. Bu açıdan Baudrillard'ın kitle iletişim araçlarında simülasyon teorisi çerçevesinde yaptığı araştırmalar oldukça dikkat çekicidir. Üretilen bilgiler eskilerinin yerlerini almakta ve eski bilgilerinin üzerini çizmektedir. Baudrillard'a göre teknoloji gerçekliği yok ederek, gerçek ile sahte olanın ayırımın yapılamadığı bir hipergerçeklik yaratmıştır. Baudrillard hakikatin önemsizleşeceğini çok önceden öngörmüştür.
Post-truth, nesnel gerçekler yerine duygulara göre hareket edilmesini tanımlayan bir kavramdır. Bu çalışmadaki temel amaç hakikatin önemsizleşmesi olarak tanımlanabilecek bu kavramı sistemli bir şekilde incelemeyi, Baudrillard'ın hipergerçeklik tanımıyla bağlantı kurmayı ve komplo teorilerini bu iki kavram üzerinden açıklamayı hedeflemektedir. Bu sayede hipergerçekliğin bir çıktısı olan komplo teorilerinin toplum ve birey üstündeki yıkıcı etkilerini göstermek hedeflenmektedir. 
Birbirini dinlemeyen, hiçbir karşıt görüşle karşı karşıya gelmeyen insanlar, sürekli birbirini tekrar eden onay mekanizmaları sayesinde hiçbir geçerliliği olmayan, somut kanıtlarla çürütülebilen komplo teorilerine inanmaktadır. Bunun sonucunda da insanlar kendilerine ait mağaralara hapsolmuştur.

Abstract:
Thanks to the development of new communication technologies, a new era called the information age has been entered. At the end of this process, it is foreseen that we will become an information society. However, these positive propositions have been shaken in the current period. A new phenomenon has emerged that can be described as Post-Truth, or "the trivialization of truth." According to this phenomenon, the development of communication technologies actually went to a different place than expected. The monopoly of distribution of information has been broken. As a result, disinformation has increased. The internet, which should connect us, has been the source and distribution point of fake news and conspiracy theories.
The widespread and effective use of mass media changes social structures and creates new forms of social organization and relations. In this respect, Baudrillard's research within the framework of simulation theory in mass media is quite remarkable. The information produced replaces the old ones and overwrites the old information. According to Baudrillard, technology has destroyed reality and created a hyperreality in which the real and the fake cannot be distinguished. Baudrillard foresaw that truth would become trivial.
Post-truth is a concept that describes acting on emotions rather than objective facts. The main purpose of this study is to systematically examine this concept, which can be defined as the trivialization of truth, to connect Baudrillard's definition of hyperreality and to explain conspiracy theories through these two concepts. In this way, it is aimed to show the destructive effects of conspiracy theories, which are an output of hyperreality, on society and the individual.
People who do not listen to each other and do not come across any opposing views believe in conspiracy theories that have no validity and can be disproved with concrete evidence, thanks to the repetitive approval mechanisms. As a result, people were trapped in their own caves.