Hazine müsteşarlığının düzenlediği hazine bonosu ihalelerinde ihale fiyatının ihale öncesi tahmin edilebilirliği ve bir uygulama
The foreseeability of the treasury bond price before the treasury bond auction that made by treasury and an application
Yazar: ALPER TURGUT
Danışman: Y.DOÇ.DR. UFUK BAŞOĞLU
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Fiyat = Price

Özet:
Günümüz Türkiye'sinde ve dünyada, finansal yatırım enstrümanlarının en önemlileriarasında iç borçlanma senetleri gösterilmektedir. iç borçlanma senetleri devletin geliriningiderinden daha fazla olması sonucu ortaya çıkan açıgın finansmanında kullanılmaktadır.Hazine bonosu finansal piyasalarda islem hacmi yüksek olan bir yatırımenstrümanıdır. Bankalar hazine bonosu ihalelerine katılarak en fazla miktarda bonoyu en iyifiyattan almaya çalısmaktadırlar. Bankalar daha sonra aldıkları bonoları kendi müsterilerinepazarlarlar. Dolayısıyla girilen ihalelerde fiyatı tahmin etmek bankalar açısından önemli birproblemdir.Yapılan fiyat tahmini, birçok dıssal faktörden etkilenmekte ve ihalede olusan gerçekfiyattan uzaklasmaktadır. Dıssal faktörler arasında diger yatırım enstrümanlarının fiyatları,siyasi soklar, küresel krizler vb. örnek olarak verilebilir. Bu çalısmada iç borçlanma araçlarıhakkında açıklamalar yapılmıs, özellikle hazine bonosu ve hazine bonosunun fiyatınıntahmini üzerine yapılan bir uygulama üzerinde durulmustur.Çalısmanın birinci bölümünde, dünyada ve Türkiye'de hazine tarafından ihraç edileniç borçlanma senetleri ve bu senetlerin satıs yöntemlerinden bahsedilmistir.ikinci bölümde, iç borçlanma senetlerinden hazine bonosunun fiyatının tahmini içinkullanılacak ekonometrik yöntem ve bu tahmin sonucu ortaya çıkabilecek problemlerüzerinde durulmustur.Üçüncü bölümde, hazine bonosunun ihale öncesi fiyatının tahmin edilebilirligi üzerinebir uygulama yapılmıs, hazine bonosuna alternatif olabilecek yatırım araçları ve referansteskil edebilecek degiskenler üzerinde durulmustur. Dolar kuru, avro kuru, gecelik faiz,hazine bonosu vadesi ve İMKB100 endeksi baslangıçta modeli etkileyebilecek degiskenlerolarak seçilmistir Yapılan testler sonucu İMKB100 endeksi ve avro kuru çalısmadançıkarılarak model tahmin edilmistir.Ortaya çıkan ekonometrik problemler irdelenmis ve problemlerin modeli etkilemegücü üzerinde durulmustur. Olusturulan model ile bir öngörü denemesi yapılmıs ve çıkansonuç yorumlanmaya çalısılmıstır. Sonuç olarak sapmalı dahi olsa bir model eldeedilebilmistir. Model içerisinde hazine bonosunun vadesinin, dolar kurunun ve gecelik faizdegiskenlerinin etkileri açıkça ortaya kondugunda hazine bonosu fiyatını en çok etkileyendegiskenin gecelik faiz degiskeni oldugu ortaya çıkmıstır. Dolar kuru ve vadedegiskenlerindeki degisimler fiyat üzerinde büyük degisimler yaratmamaktadır. Bu da hazinebonosunun bankalar açısından daima popüler bir yatırım aracı olacagının bir göstergesidir.

Abstract:
Today in Turkey and the world, it is shown that the domestic government bonds arevery important in financial investment instruments. Domestic government bonds are using forfinancing the income gap for a state.Treasury bond is an instrument that has a huge amount of trading volume in financialmarkets. The banks are participating to treasury bonds tender for buying large amounts ofbonds with the best price. After that the banks are marketing the bonds that they bought totheir customers.Because of that, forecasting the price in a tender is an important problem forthe banks.Lots of external factors are striking the price estimate and the price estimate is fallingshort of real price. Other investment instruments prices, political shocks, global crisis etc. aregood examples for external factors. In this study; the domestic government bonds areexplained, especially treasury bonds is given and an application about the treasury bondsprices is made up.In the first part of thesis, the domestic government bonds in Turkey and in the worldare discussed and the selling methods of these bonds are explained.In the second part, the econometric method for forecasting the price of the treasurybond and the problems that come from that forecasting are emphasized.In the third part, a model for the treasury bond is forecasted, alternative investmentinstruments for the treasury bond and the reference variables are emphasized in the model.First of all; the exchange rate of dollar, the exchange rate of euro, overnight interest, treasurybond maturity and IMKB100 index are chosen for the variables that may effect the model.After making the tests about the variables, IMKB100 and the exchange rate of euro are takenout of the application and the model is estimated.The econometric problems that occured are explained and the ability of effecting themodel by the problems is discussed. After estimating the price model, a price forecast is madeand the result is interpreted. Consequently, a model is gained with a diverge. When showingthe effects of the maturity of bond, the exchange rate of dollar and overnight interest in themodel clearly, we can see that the price of the bond is mostly effected by overnight interest.The changes on the exchange rate of dolar and the maturity did not make big changes on theprice. This means that the treasury bond will always be a popular investment instrument forthe banks.