Lomber cerrahi uygulanan hastalarda preoperatif dönemde verilen taburculuk eğitiminin günlük yaşam aktivitesine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of discharge education given in the preoperative period on the activities of daily living in patients undergoing lumbar surgery
Yazar: GİZEM LEMAN KARAAĞAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA DİZER
İzmir Tınaztepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma lomber disk hernisi operasyonu geçirecek bireylere verilen taburculuk eğitiminin günlük yaşam aktivitelerini değerlendirmek amacıyla nonrandomize kontrollü ve yarı deneysel bir çalışma şeklinde planlandı. 
Bel ağrıları toplumda sık görülebilen kişide farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir durumdur. Bireyin günlük aktivitelerini direkt olarak etkileyen ve psikolojik olarak kişiyi olumsuz etkileyen bir neden olarak görülebilmektedir. Çoğunlukla konservatif tedavi yöntemleri yeterli olmakla birlikte %7-10'u cerrahi tedaviye gerek duymaktadır.
Taburculuk eğitimi hastaların servise yatışıyla başlayıp, servisten taburcu olduğu süreci kapsamaktadır. Taburculuk eğitimi hasta yakınları da dahil edilerek hastanın gereksinimlerine uygun şekilde düzenlenmektedir. Bu süreç hastanın iyileşme ve günlük aktivitelerine etkin katılmasını sağlamakta olumlu rol oynamaktadır. Lomber disk hernisi operasyonu olan hastaların hareket sistemi etkilenebileceği için günlük yaşam aktiviteleri kısıtlanmaktadır. Hastaların tedavi ve bakımlarını uygun şekilde sağlayabilmeleri için sağlık yönetimi hakkında bilgi almak amacıyla Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre %65,9'unun internet üzerinden arama yaptığı bildirilmiştir.  Klinikteki hastaların ameliyat öncesi, ameliyat sırası ve ameliyat sonrasında doğru bilgi edinmesiyle taburculuk eğitiminin günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmeye katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Günlük yaşam aktiviteleri ağrı şiddetinin artmasına bağlı olarak kısıtlanmakta ve bireyin bağımlılık düzeyi artabilmektedir.  
Günlük yaşam aktivitesi bireyin yaşamını sürdürebilmesi için gerekli tüm aktiviteleri kapsamaktadır. Bireyin karşılaması gereken günlük yaşam aktiviteleri güvenilir çevrenin oluşturulması ve devamlılığının sağlanması, solunum, beslenme, boşaltım, beden sıcaklığının  kontrolünün yapılması , hareket ve uyku şeklinde belirlenen aktivitelerdir. Günlük yaşam aktiviteleri kişinin yaşamını devam ettirebilmek için ihtiyaç duyduğu banyo yapmak, tuvalet ihtiyacını yerine getirmek, dışkılamayı kontrol etmek, giyinmek, hareket etmek ve beslenmek gibi etkinlikleri içermektedir. 

Bu araştırmada lomber disk hernisi operasyonu uygulanacak hastalardan kontrol ve deney grupları belirlendi. Araştırmacı tarafından verilen ameliyat öncesi dönemde verilen eğitimin, eğitim verilen hastalarda ameliyat öncesi ve taburculuk sonrası üçüncü hafta sonrası günlük yaşam aktiviteleri değerlendirildi. Araştırma 15 Nisan 2022- 15 Eylül 2022 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Beyin ve Sinir Hastalıkları cerrahisi servisinde yapıldı.
Araştırma sonucunda bireylerin günlük yaşam aktivitelerine aktif katılma düzeylerinin arttırılması ve değerlendirilmesi amaçlandı.
Araştırma verileri, klinikte hastalarla ameliyat öncesi ve taburculuk öncesinde yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Taburculuk sonrasında hastaların günlük yaşam aktiviteleri ve ağrı düzeyleri telefonla aranarak veri toplama araçları ile değerlendirildi. Araştırma verilerinin toplanmasında Gönüllü Onam Formu, Hasta Tanılama Formu, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (BGYAİ) , Ağrı Kalitesi Değerlendirme Ölçeği ile toplandı.

Anahtar kelimeler: Lomber Disk Hernisi, Taburculuk Eğitimi, Hemşirelik, Günlük yaşam aktiviteleri

Abstract:
The study was planned as a nonrandomized controlled and quasi-experimental study to evaluate the daily life activities of the discharge training given to individuals who will undergo lumbar disc herniation operation.
Low back pain is a condition that can be seen frequently in the society and can occur for different reasons. It can be seen as a cause that directly affects the daily activities of the individual and negatively affects the person psychologically. Although mostly conservative treatment methods are sufficient, 7-10% of them require surgical treatment.
Discharge training starts with the admission of the patients to the service and covers the period when they are discharged from the service. Discharge training is organized in accordance with the needs of the patient, including the relatives of the patient. This process plays a positive role in ensuring the patient's recovery and active participation in daily activities. Since the movement system of patients with lumbar disc herniation operation may be affected, activities of daily living are restricted. According to the data of the Turkish Statistical Institute, 65.9% of patients search on the internet in order to obtain information about health management so that they can provide their treatment and care properly. It is thought that the discharge education will contribute to the fulfillment of daily life activities by obtaining the correct information before, during and after the operation of the patients in the clinic. Activities of daily living are restricted due to the increase in pain severity and the individual's level of addiction may increase. 
Daily life activity includes all the activities necessary for the individual to sustain his life. The activities of daily living that the individual must meet are the activities determined as creating and maintaining a safe environment, breathing, feeding, excretion, controlling body temperature, movement and sleep. Activities of daily living include activities such as taking a bath, fulfilling the toilet need, controlling defecation, dressing, moving and feeding. 
In this study, control and experimental groups were determined from patients who would undergo lumbar disc herniation surgery. The education given by the researcher in the preoperative period, the activities of daily living in the patients who were trained before the operation and after the third week after discharge were evaluated. The research was carried out between April 15, 2022 and September 15, 2022 in the Department of Neurosurgery Surgery of Dokuz Eylül University Hospital.
As a result of the research, it was aimed to increase and evaluate the active participation levels of individuals in daily living activities.
Research data were collected by face-to-face interviews with patients in the clinic before surgery and before discharge. After discharge, the patients' activities of daily living and pain levels were evaluated by phone call and data collection tools. Voluntary Consent Form, Patient Identification Form, Barthel Activities of Daily Living Index (BGYAI) and Pain Quality Assessment Scale were used to collect research data.

Keywords: Lumbar Disc Herniation, Discharge Education, Nursing, Daily living activities