Bazı biber genotiplerinde in vitro androgenesis uygulamalarının dihaploid hat geliştirmeye etkisi ve dihaploid hatların morfolojik karakterizasyonu
Effect of in vitro androgenesis on production of double haploid line in some pepper and morphological characterisation of genotypes double haploid lines
Yazar: PERİHAN DURNA
Danışman: PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Biber ıslahında önemli avantajlar sağlayan anter kültüründe başarı, birçok faktöre bağlıdır. Bu faktörlerden en önemlileri genotip, ön uygulamalar, besin ortamları ve inkübasyon koşullarıdır. Bu çalışmada genotip, ön uygulamalar, besin ortamları ve inkübasyon koşullarının biberde (Capsicum annuum L.) anter kültüründe embriyo, bitkicik ve dihaploid bitki oluşumuna etkileri araştırılmıştır. Donör bitki olarak Belissa F1, Belissa F2, Ergenekon F1, Ergenekon F2, İstek F1, İstek F2, Şölen F1, Şölen F2, Bafra F1 ve Bafra F2 genotipleri kullanılmıştır. Çiçek tomurcukları +4 oC'de 0, 24 ve 48 saat bekletilmiştir. Anterler Dumas de Vaulx ve ark. (1981), tarafından önerilen (DDV) ve 0 (kontrol), 0.03 ve 0.05 mg l-1 vitamin B12 ilave edilmiş besin ortamı ile Dolcet-Sanjuan ve ark. (1997), tarafından önerilen (çift faz) ve 0 (kontrol), %0.10 ve %0.20 aktif kömür ilave edilmiş besin ortamında kültüre alınmışlardır. Anterler 8 gün boyunca karanlıkta 9 oC ve 35 oC'de inkübe edilmişlerdir. İnkübasyondan sonra anterler 16 saat gündüz, 8 saat gece, 3000 lux ışık intensitesi ve 24±2 °C koşullara sahip iklim odasına transfer edilmiştir. Androgenik yanıt başta genotip olmak üzere uygulamalara bağlı olarak değişmiştir. Çiçek tomurcuklarının +4 oC'de 24 saat bekletilmeleri embriyoid oluşumunda en iyi ön uygulama olmuştur. DDV ortamı embriyoid oluşumunda daha etkili olurken,  B12 vitamini embriyoid oluşumu üzerine etkili olmamıştır. Anterlerin 35 oC'de inkübasyonu embriyoid oluşumunda daha etkili olmuştur. Sonuç olarak, genotip, ön uygulamalar, besin ortamı ve inkübasyon koşulları ayrı ayrı ve birlikte androgenik başarı üzerinde etkili olmuşlardır. Çalışmada toplamda 1109 embriyoid, 210 bitkicik ve 27 dihaploid bitki elde edilmiştir. En yüksek androgenik performans Belissa genotiplerinde elde edilmiştir. F2 genotiplerinden elde edilen embriyoid sayısı F1 genotiplerinden daha yüksek olmuştur.

Abstract:
Success in anther culture, which provides important advantages in pepper breeding, depends on many factors. Genotypes, pretreatments, nutrient media and incubation conditions are the most important factors. In this study, the influence of genotypes, pretreatments, nutrient media and incubation conditions on induction of androgenic embryos, plantles and double haploid plants in pepper (Capsicum annum L.) were investigated. Belissa F1, Belissa F2, Ergenekon F1, Ergenekon F2, İstek F1, İstek F2, Şölen F1, Şölen F2, Bafra F1 and Bafra F2 genotypes were used as donor plants. Flower buds were pretreated at +4 oC for 24 and 48 hours. Untreated buds were used as control. Anthers were cultured according to Dumas de Vaulx et al. (1981), supplemented with 0 (control), 0.03 and 0.05 mg l-1 vitamin B12 (DDV) and Dolcet-Sanjuan et al. (1997), supplemented with 0 (control), 0.10% and 0.20% activated charcoal (double layer). Anthers were incubated for 8 days at 9 oC and 35 oC in darkness. After the incubation, anthers transferred to a growth chamber and maintained in16 hours light/8 hours dark photoperiod, at a light intensity of 3000 lux, and at 24 °C±2 °C. Androgenic response was changed according to treatments, especially genotypes. Pretreatment of flower buds at +4 oC for 24 h resulted the highest embryo formation. DDV medium was more efficient in embryo formation than double layer medium. Vitamin B12 was not effective in embryo formation. Incubation of anthers at 35 °C is more effective in embryo formation. As a result, genotypes, pretreatments, nutrient media and incubation conditions have been effective on androgenic success individually and together. In the study, 1109 embryos, 210 plants and 27 double haploid plants were derived from anthers. Belissa genotypes showed highest androgenic performance. Embryo inductions of F2 genotypes were higher than F1 genotypes.