Harry Potter film serisinde medya ve iktidarın temsili
Representation of media and power in the Harry Potter film series
Yazar: ŞERİFE ÖZLEM YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE GÜVEN AKDOĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Kitle iletişim araçları dolayımıyla sunulan içeriklerin ideoloji ile ilişkisi, hâkim ekonomik
sistem çeperinde ve yaygın olarak Marksizm çerçevesinde araştırılan bir alan olmuştur. Alana
dair çalışmalar, faşizmin yükselişi ve işçi sınıfının etkin rolüne rağmen yenilgisinin etkisiyle
sıklıkla karamsar bir perspektifle ele alınmıştır. Bu çalışmalar arasında büyük önem atfedilen
hegemonya yaklaşımı ise, Antonio Gramsci tarafından hem mevcut iktidar düzenlerini analiz
etmekte hem de toplumun ezilen kesimlerine hâkim güç olabilmek üzere rehberlik etme
niteliği göstermekte, böylece ideoloji yukarıdan dayatılan ve toplum tarafından edilgen bir
şekilde kabul edilen değer ve tutumlar olarak ele alınmamaktadır. Hegemonya, iktidarın sivil
toplum alanındaki uyumsuz kurumlarının dâhil olduğu, tabi sınıfların karşı-hegemonik
üretimler gerçekleştirebildiği, diyalektik bir mücadele alanıdır. Bu çalışma, heterojen yapısı
saptanan popüler kültür alanı içerisinde değerlendirilebilecek olan Harry Potter film
serisindeki anlatıda geçen iktidar mücadelesinde Gramsci'nin hegemonya yaklaşımının
izlerinin bulunabileceğini varsaymaktadır. Film serisinin sekiz filmi, hegemonya kavramının
da büyük ölçüde etkilediği eleştirel söylem çözümlemesinin diyalektik yaklaşımıyla
incelenmektedir. Çalışmanın sonucunda, film serisindeki mücadelede, hegemonya
yaklaşımıyla örtüşen şekilde, sivil toplum kurumlarının, özellikle medya ve okulun bu
mücadeleye dâhil olduğu görülmektedir. Film serisine konu olan hikâyenin; hâkim sistemi
onaylayan ve onu eleştiren unsurları bir arada barındırdığı ortaya konularak serinin heterojen
nitelik gösteren popüler kültür alanına dâhil olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Çalışmanın
hareket noktası olan Gramsci'nin tezlerinin ve yaşam öyküsünün gösterdiği üzere, insan
daima direnebilme kuvvetini, potansiyelini barındırmaktadır. Hâkim sistem karşısında da
hâkim kültürel ürünlerin tüketicisi konumunda da insanın bilinci onlara karşı çıkabilme
olasılığını taşıyabilmektedir. Bu perspektif, çalışmaya rehberlik etmektedir.

Abstract:
The relationship between ideology and the content with the effect of dominant economic
system presented through mass media has been a field that has been widely researched within
the framework of Marxism. Studies in the field have often taken a pessimistic perspective due
to the rise of fascism and its defeat despite the active role of the working class. The hegemony
approach, which is attributed great importance among the studies by Antonio Gramsci, both
analyzes existing power orders and guides the oppressed segments of society to become the
dominant power, so that ideology is not treated as a values and attitudes imposed from above
and passively accepted by society. Hegemony is a dialectical field of struggle in which the
subordinate classes are able to produce counter-hegemonic productions involving the
incompatible institutions of power in the sphere of civil society. This study assumes that traces
of Gramsci's hegemony approach can be found in the power struggle in the narrative of the
Harry Potter movie series, which can be evaluated within the heterogeneous popular culture
field. The eight movies of the series are analyzed through the dialectical approach of critical
discourse analysis, which is heavily influenced by the concept of hegemony. As a result of the
study, about the struggle in the film series, paralel with the hegemony approach, it is seen that
civil society institutions, especially the media and the school, are involved in this struggle. By
revealing that the story of the film series contains elements that both affirm and criticize the
dominant system, it is concluded that the series is included in the heterogeneous field of
popular culture. As Gramsci's theses and life story, which are the starting point of this study,
show that human beings always have the strength and potential to resist. Both in the face of
the dominant system and as a consumer of dominant cultural products, human consciousness
can carry the possibility of opposing them. This perspective guides the study.