Onkolojik maligniteli hastalarda propolisle yapılan ağız bakımının oral mukozit gelişimine etkisi
The effect of oral care with propolis on the development of oral mucosites in patients with oncological malignities
Yazar: ESRA TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA SERT
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Propolisin oral mukozit tedavisinde kullanılan doğal ajanlardan birisi olması nedeniyle bu çalışmada, onkolojik kanser tanısı almış kemoterapi uygulanan hastalarda propolisin oral mukozit gelişimine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma 38 hasta üzerinde randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Kontrol grubundaki hastalara karbonatlı ağız bakım protokolü, Müdahele grubuna da standart protokol yanında suda çözünebilir %10 oranında saf Anadolu propolisi içeren propolis damla uygulanmıştır. Veriler, Hasta Tanıtım Formu, Dünya Sağlık Örgütü Oral Toksite Skalası Takip Formu ve Ağız Değerlendirme Rehberi Takip Formu (ADR) kullanılarak 7. 14. ve 21. günlerde toplanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar programına aktarılarak değerlendirilmiştir. Çalışma verileri değerlendirilirken kategorik değişkenler için frekans dağılımı, sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. İki grup arasında fark olup olmadığı bağımsız örneklem t testi ile, iki kategorik değişken arasında fark olup olmadığı Ki kare testi ile değerlendirilmiştir. Zamanlara göre değişimlerin incelenmesinde tekrarlı ölçümler için varyans analizi kullanılmıştır. Anlamlılık için p<0,05 kabul edilmiştir.
BULGULAR: Dünya Sağlık Örgütü Oral Toksite Skalasına göre oral mukozit varlığının propolis grubunda daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Oral mukozit derecesi açısından istatiksel açıdan anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). ADR'den alınan puanlar bakımından propolis grubunun ADR puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). ADR'nin oral mukoz membran bozulma riski kontrol grubunda anlamlı derecede daha yüksek çıkmıştır (p<0,05). 
SONUÇ: Onkolojik kanser tanılı kemoterapi alan hastalarda oral mukozit önlenmesi için Anadolu propolisinin kolay uygulanabilir ve yan etkisi olmayan bir ürün olduğu belirlenmiştir. Propolisin oral mukozit üzerindeki etkisinin ve kanıt düzeyinin belirlenebilmesi için daha büyük örneklem grubuna sahip araştırmaların ve metaanaliz çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Since propolis is one of the natural agents used in the treatment of oral mucositis, in this study, it was aimed to examine the effect of propolis on the development of oral mucositis in patients diagnosed with oncological cancer and undergoing chemotherapy.
MATERIAL AND METHOD: The study was conducted as a randomized controlled experimental study on 38 patients. The carbonated oral care protocol was applied to the patients in the control group, and propolis drops containing 10% pure Anatolian propolis in water soluble in addition to the standard protocol were applied to the intervention group. Data were collected on days 7, 14, and 21 using the Patient Identification Form, the World Health Organization Oral Toxicity Scale Follow-up Form, and the Oral Assessment Guideline Follow-up Form (ADR). The obtained data were evaluated by transferring them to a computer program. While evaluating the data, frequency distribution for categorical variables, descriptive statistics for numerical variables were used. Whether there was a difference between the two groups was evaluated with the independent sample t-test, and whether there was a difference between the two categorical variables was evaluated with the Chi-square test. Analysis of variance was used for repeated measurements to examine changes over time. P<0.05 was accepted for significance.
RESULTS: According to the World Health Organization Oral Toxicity Scale, the presence of oral mucositis was found to be lower in the propolis group (p<0.05). There was no statistically significant difference in terms of the degree of oral mucositis (p>0.05). It was determined that the ADR scores of the propolis group were lower in terms of the ADR scores (p<0.05). The risk of oral mucous membrane disruption of ADR was significantly higher in the control group (p<0.05).
CONCLUSION: It has been determined that Anadolu propolis is an easily applicable product without any side effects for the prevention of oral mucositis in patients receiving chemotherapy with oncological cancer. In order to determine the effect of propolis on oral mucositis and the level of evidence, it is recommended to conduct studies with larger sample groups and meta-analysis studies.