Romatoid artritli hastalarda serum tweak, CD163 ve FN14 düzeyleri ile subklinik ateroskleroz ilişkisi
Association between subclinical atherosclerosis and serum TWEAK, CD163 and FN14 levels in rheumatoid arthritis patients
Yazar: MEHTAP ÜÇER
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN YILMAZ
İstanbul Bilim Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Aort = Aorta ; Aort hastalıkları = Aortic diseases ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Endotelinler = Endothelins ; Endotelyum = Endothelium ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Sitokinler = Cytokines ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors

Özet:
Romatoid artrit (RA) etiyolojisi tam olarak bilinmeyen kronik, sistemik, inflamatuvar bir hastalıktır. RA'da koroner arter hastalığı riskinin genel popülasyona göre arttığı ve klinik bulgu vermeden yıllar önce başladığı bilinmektedir. Ateroskleroz riskindeki bu artışın her iki hastalığın patogenezinde ortak rol oynayan inflamasyon ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. 
TWEAK, doku yapım-yıkımının düzenlenmesi, anjiogenez ve proinflamatuvar sitokinlerin salınımının uyarılması gibi çeşitli işlevleri bulunan TNF ailesinden, tip 2 transmembran glikoprotein yapısında bir sitokindir. Ateroskleroz patogenezinde TWEAK'in Fn14 reseptörü ile etkileşiminin rol aldığı gösterilmiştir. 
Bu çalışmada; RA hastalarında serumda TWEAK ve reseptörlerinin (Fn14 ile CD163) düzeylerini değerlendirmek ve vasküler hasar ile ilişkisini saptamak amaçlanmıştır. Çalışmaya; 100 RA hastası ile kontrol grubu olarak yaş ve cins uyumlu 50 spondiloartrit (SpA) hastası ve 50 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Hasta ve kontrollerin serum örneklerinde çözünebilir TWEAK, CD163 ve Fn14 düzeyleri ELISA yöntemi ile tespit edilmiştir. Ateroskleroz değerlendirmesi için ekokardiyografi ile karotis intima-media kalınlığı (KİMK), aortik gerilim, sertlik ve elastikiyet parametreleri ölçümlenmiştir. 
RA hastalarında, SpA ve sağlıklı kontrollere göre serum TWEAK düzeyleri belirgin derecede düşük (p=0.05), Fn14 düzeyleri ise belirgin derecede yüksek (p<0.01) bulunmuştur. Aynı zamanda biyolojik tedavi alan ve seropozitif olan RA hastalarında Fn14 düzeyleri daha yüksek bulunmuş ve hastalık süresi ile pozitif yönde korele olduğu görülmüştür (r=0.38, p<0.01). CD163 düzeyleri açısından fark saptanmamıştır. Kardiyovasküler ölçümlerde, KİMK'na göre gruplar arasında fark görülmezken, RA hastalarında sağlıklı kontrollere göre aortik sertliğin daha yüksek (p=0.03), aortik gerilimin ve elastikiyetin ise daha düşük olduğu (sırasıyla p=0.03 ve p=0.02) görülmüştür. Çok değişkenli analizlerde kardiyovasküler parametreler ile sadece yaş arasında bağıntı olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak; RA hastalarında subklinik aterosklerozun arttığı gösterilmiş ve serumda vasküler hasarın varlığını destekleyen bulgu olarak TWEAK düzeylerinin düştüğü, Fn14 düzeylerinin ise azaldığı ortaya koyulmuştur. Bu biyobelirteçlerin RA hastalarında ateroskleroz ile ilişkisini ortaya koymaya yönelik daha geniş ölçekli çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic, systemic, inflammatory disease with unknown etiology. Coronary artery disease (CAD) is known to increase in RA patients and starts years before clinical symptom release. The increase cardiovascular risk is driven by inflammation that is common pathway in both disease.
TWEAK is a type 2 transmembrane glycoprotein of TNF family that has multiple functions such as angiogenesis, regulation of tissue production-destruction, proinflammatory cytokine release. TWEAK and Fn14 receptor interaction has an important role in pathogenesis of atherosclerosis.
The aim of our study was to evaluate subclinical atherosclerosis and its association with serum sTWEAK, Fn14 and CD163 levels in RA patients. One hundred RA patients, 50 SpA patients and 50 healthy volunteers were included for this study. Serum soluble TWEAK, CD163 and Fn14 levels were measured by ELISA tecnique. Subclinical atherosclerosis was evaluated by measuring carotis intima media thickness (cIMT), aortic strain, stiffness and elasticity. 
At the end of the study, TWEAK levels were found significantly lower (p=0.05), and Fn14 levels were significantly higher (p<0.01) in RA patients compare to both control groups. In addition Fn14 levels were higher in RA patients with biological drug users and seropositive subgroup. Fn14 levels were correlated with disease duration (r=0.38, p<0.01). CD163 levels were similar in all groups. Although there was not any difference in cIMT measurements among groups, aortic stiffness was increased (p=0.03), aortic strain and elasticity were decreased (p=0.03, p=0.02) in RA patients compare to healthy controls. Multivariate analysis shows that, cardiovascular paramethers was only associated with age.
In conclusion; we noted increased subclinic atherosclerosis in RA patients. Also we demonstrated, lower serum sTWEAK with higher serum Fn14 levels in RA patients which support vascular damage.  However, more studies are needed to demonstrate association between atherosclerosis and these biomarkers in RA patients.