Anadolu Medeniyetleri Müzesi`ndeki roma portreleri
Roman portraits from Museum of Anatolian Civilazitions
Yazar: LEYLA ZOROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ASUMAN BALDIRAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu Medeniyetleri Müzesi = Museum of Anatolian Civilizations ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Portre = Portrait ; Roma Dönemi = Roman Period

Özet:
Çalışmamız kapsamında Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde bulunan on yedi adet portre incelenmiştir. Roma Cumhuriyet dönemine ait bir portreden başlayarak İ.S. 5. yüzyıla kadar uzanan bir tarih aralığında olduğu düşünülen eserler arasında imparator portreleri olduğu gibi Romalılara ait özel portreler de vardır.Yapılan çalışmamızın temelini Anadolu portre sanatı için başlıca başvuru kaynağı olarak halen güncelliğini koruyan İnan-Rosenbaum'un Anadolu'da Roma ve Erken Bizans Portre Heykeltıraşlığı eseri oluşturmakla birlikte, Roma Sanatı ve portreciliğini ele alan diğer kaynaklara da başvuru ihtiyacı duyulmuştur. Yukarıda anılan eserlerle ortak kanaat taşıdığımız konular olduğu gibi, bazı noktalarda ilave ve önermelerimiz de olmuştur.Daha önce Akurgal-Budde ve İnan-Rosenbaum tarafından değerlendirilen Cumhuriyet portresi ile alakalı olarak tarihleme konusunda herhangi bir itirazımız bulunmamakla birlikte, eserin envanterinin Gaziantep ilini işaret etmesi eser için yeni bir değerlendirme yapmayı gerektirmektedir.Uzun süredir tartışma konusu olan imago clipeata tarzındaki bronz Trajanik (?) portre için ise üretim yeri ve temsil ettiği kişi konusunda bazı öneriler getirmeyi denedik.Bunların yanı sıra daha önce Ankara merkezli yapılan çalışmalarda gözden kaçtığını düşündüğümüz Hadrian portresi ve Trajan (?) heykeli, özellikle Ankara tiyatrosunun inşası ve restorasyonu konusunda önemli ipuçları veren bir eser olarak tanıtılmaya çalışılmıştır.Çalışmamız sonucunda Ankara Tiyatrosu buluntularının ilk kez tarafımızdan değerlendirilmiş olması bizi oldukça şaşırtmıştır. Daha önce yapılan araştırmalarda gözden kaçan buluntular azımsanmayacak ölçüde değerli ve önemlidir. Bununla birlikte tondo büst konusunda öne sürdüğümüz tezlerin kabul görmesini umuyoruz. Roma Cumhuriyet Dönemi'ne ait portrenin buluntu yeri konusunun aydınlanması halinde ise yeni bir tartışmaya aday olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Seventeen portraits were examined within the scope of our work in the collections of the Museum of Anatolian Civilizations in Ankara starting from a range of a portrait dating back to Roman Republic Period to 5th Century AD portraits. We emphasized both belonging to the Roman Emperors, as well as special portraits.The basic base for our work was Inan-Rosenbaum?s ?Roman and Early Byzantine Portrait Sculpture in Asia Minor? which is still a major reference address. However we need to look some other resources dealing with Roman art and portraiture too. We had common opinions with the sources mentioned above but we also had some additions and solutions.We have a consideration to re-examine the find spot of the Republican Portrait which was shown as Gaziantep in the museum inventory. But we agree with dating of the portrait with them. We tried to bring some suggestions about the production site and the representation of the imago clipeata style bronze Trajanic (?) portrait which has a long-standing debate going on for years.One of our important issues was a portrait of Hadrian and its currissed statue pieces with a divinized Trajan (?) statue. We believe that these findings are very important to date the construction or a restoration activity in the Ankara theatre.As a result we had a chance to emphasize the theater findings which was a surprise for us too. Addition to the earlier researches we tried to put forward thesis about Trajanic bust and its production spot. Provenance of the Republican Period portrait, subject to the enlightenment that if the candidates believe that a new debate.