İsmail Sâdık Kemâl'in Rûh-ı Kemâl adlı eseri (inceleme-metin)
The work of Ismail Sadık Kemal named Ruh-ı Kemal (analysing-text)
Yazar: FURKAN TERZİOĞLU
Danışman: DOÇ. KENAN MERMER
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Delailü`l-Hayrat = Delailü`l-Hayrat ; İsmail Sadık Kemal = İsmail Sadık Kemal ; Şerh = Commentary

Özet:
Delâ'ilü'l-Hayrât; içinde Hz. Muhammed'e, onun âline, ashabına ve ezvacına dua salavât, Esmâ-i Hüsnâ, Esmâ-i Nebî ve bir takım hadîs-i şerîfler bulunduran bir evrâd ve ezkâr kitabıdır. Şâzeliyye tarikatının Cezûliyye kolunun kurucusu olan Şeyh Muhammed b. Süleyman el-Cezûlî (ö. H. 870) tarafından kaleme alınmıştır. İlk zamanlar Şazeliyye tarikatının mensupları tarafından okunsa da, daha sonraları Anadolu'da ve Kuzey Afrika'da çok rağbet görmüştür. Sadece tarikat mensupları tarafından değil; halk tarafından da faziletine inanılarak okunmuştur. Bu şöhretinin sonucunda Delâ'ilü'l-Hayrât, dinî-tasavvufî zümre çatısı altındaki edebiyatçılar tarafından da ilgi görmüş, tercüme ve şerh çalışmalarına konu olmuştur. 
Delâ'ilü'l-Hayrât, Klasik Türk Edebiyatı'nda tercih edilen şerh konularının birden fazlasını içinde barındırmaktadır. Özellikle Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı alanında üzerine birçok şerh yazılmıştır. Mensur şerhlerden en önemlisi Kara Dâvûd-zâde Mehmed Efendi'nin (ö. H. 1170) şerhidir. Kara Dâvûd-zâde, şerhine başka kaynaklardan menkıbeler ve bilgiler eklemiş ve bunun neticesinde gayet hacimli bir eser ortaya koymuştur. Delâ'ilü'l-Hayrât'a yazılan manzum şerhlerin örneklerinden bir tanesi ise 1828-1892 yılları arasında yaşamış olan İsmail Sâdık Kemâl'in Rûh-ı Kemâl isimli eseridir. Delâ'ilü'l-Hayrât şerhlerinin genel itibarıyla nesir olduğu göz önünde bulundurulduğunda İsmail Sâdık'ın şerhi, nazım olması hasebiyle ehemmiyetlidir.
Çalışma üç ana bölümden müteşekkildir. Birinci bölümde İsmail Sâdık Kemâl'in yaşantısı, eserleri, edebî kişiliği gibi alt başlıklarda müellifin hayatı incelenmiştir. İkinci bölüm kendi içerisinde Eserin Şekil Özellikleri ve Eserin Muhteva Özellikleri olmak üzere iki ana başlığa ayrılmıştır. Bu iki başlığın altındaki çeşitli alt başlıklarla eser derinlemesine incelenmiştir. Son olarak üçüncü bölümde ise neşir esasları belirtilerek çalışmaya konu olmuş olan metin çevriyazı şeklinde (transkripsiyonlu) verilmiştir.

Abstract:
Dela'ilü'l-Khairat is an awrad and dhikrs book which contains prayers and Salawat to Muhammad (saw), his lineage, his companions, and his wives, as well as the names of Allah, the names of the prophet, and several hadiths. It was written by Sheikh Muhammed bin Süleyman el-Cezuli (d. 870 h.), who was the founder of the Cezuliyye branch of the Şazeliyye cult. Although it had been first read by the members of the Şazeliyye cult, it became very popular in Anatolia and North Africa later on. It was read by believing in its grace not only by members of the cult but also by the general public. As a result of this reputation, Dela'ilü'l-Khairat also attracted the writers of religious-Sufistic tradition and has become the subject of translation and interpretation studies. 
Delâ'ilü'l-Khairat, contains multiple issues of commentaries preferred in the Classical Turkish Literature. Especially in the field of religious-Sufistic Turkish Literature, many commentaries have been written about it. The most important one of the prose commentaries is the commentary written by Kara Davud-zade Mehmed Efendi (d. 1170 h.). Kara Davud-zade added anecdotes and information from other sources to his commentary, and, as a result, produced a very extensive work. One of the examples of poetical commentaries written for Dela'ilü'l-Khairat is Ruh-ı Kemal written by İsmail Sadık Kemal, who lived between 1828-1892. Considering that the commentaries written on Dela'ilü'l-Khairat are generally in the form of prose, İsmail Sadık's commentary is important in the sense that it is a verse.
The study consists of three main sections. In the first section, the literary life of İsmail Sadık Kemal is examined under subtitles such as his life, works, and literary personality. The second section is divided into two main headings, namely the Form Characteristics of the Work and the Content Characteristics of the Work. The work is examined in detail with various subheadings under these two subheadings. Finally, in the third section, by specifying the publication details, the text that is the subject of the study is presented in the form of transcription.