Türkiye'de yenilenebilir enerjinin enerji arz güvenliği üzerine etkisi
The impact of renewable energy on energy supply security in Turkey
Yazar: ÖZNUR YÜCAL
Danışman: PROF. DR. RAİF CERGİBOZAN
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy

Özet:
Enerji kavramı dünya genelinde ekonomik kalkınma ve büyümenin temelini oluşturmaktadır. Enerjide dışa bağımlılık durumu özellikle enerji ihtiyacının sürekli olarak arttığı Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin enerji arz güvenliği riskini arttırmaktadır. Fosil kaynakların yenilenemez olması ve çoğunlukla sorunlu coğrafyalarda bulunmasının yanı sıra çevreye verdiği zararlar göz önünde bulundurulduğunda enerji arz güvenliğinin sağlanması ve enerjide dışa bağımlılığın azaltılması amacıyla yenilenebilir enerji kaynakları önem kazanmıştır.
Çalışmanın amacı, Türkiye'nin 1985-2018 dönemi içerisinde enerji  güvenliği risk endeksi, finansal gelişmeler, sanayi üretim endeksi, kentsel nüfus artışı, yenilenebilir enerji, dışa açıklık, hidroelektrik  ve hidroelektrik harici enerji kaynakları değişkenleri arasındaki kısa ve uzun dönem dinamik ilişkileri analiz etmektir. Çalışmada yenilenebilir enerji, hidroelektrik ve hidroelektrik olmayan yenilenebilir enerji kaynakları değişkenleri için 3 farklı model incelenmektedir. Oluşturulan modellerde değişkenlerin 1985-2018 dönemi için ADF ve PP Birim Kök Testleri ile durağanlıkları analiz edildikten sonra ARDL Eşbütünleşme Analizi kullanılmaktadır. Çalışmada verilen değişkenler arasında uzun dönem ilişki bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre sanayi üretim endeksi, kentsel nüfus artışı ve finansal gelişmeler enerji güvenliği risk endeksini pozitif yönde etkileyerek enerji güvenliğini azaltırken, dışa açıklık, hidroelektrik ve hidroelektrik harici yenilenebilir enerji kaynakları enerji güvenliği risk endeksini negatif yönde etkileyerek enerji  güvenliğini artırmaktadır.

Abstract:
The energy concept is creating the base of the economic development and growing at worldwide. The energy dependence to the external sources is increasing the risk of the energy supply of the developing countries like Turkey. Considering the fact that fossil resources are non-renewable and mostly located in problematic geographies, as well as the damage they cause to the environment, renewable energy sources have gained importance in order to ensure energy supply security and reduce foreign dependency in energy. 
The aim of the study is to examine the short and long-term dynamics between Turkey's energy security risk index, financial developments, industrial production index, urban population growth, renewable energy, openness, hydroelectric and non-hydroelectric energy resources variables In the period 1985-2018 is to analyze relationships. In the study, three different models are examined for the variables of renewable energy, hydroelectric and non-hydroelectric renewable energy sources. In the models created, ARDL Cointegration Analysis is used after analyzing the stationarity of the variables with ADF and PP Unit Root Tests for the period 1985-2018. It was concluded that there was a long-term relationship between the variables given in the study. According to the results obtained from the study, industrial production index, urban population growth and financial developments reduce energy security by positively affecting the energy  security risk index, while openness to foreign trade, hydroelectricity and non-hydroelectric renewable energy sources increase energy security by negatively affecting the energy security risk index.