Yetişkin böbrek nakli alıcılarında motivasyonel görüşmenin öz yönetime etkisi
The effect of motivational interviewing on self-management in adult kidney transplant recipients
Yazar: ÇİĞDEM ERDEM
Danışman: PROF. DR. FATMA CEBECİ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kendi kendine yönetim = Self management ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Yetişkin böbrek nakli alıcılarında taburculuk sonrası yapılan motivasyonel görüşme oturumlarının, öz-yönetime etkisini incelenmektir. 
Yöntem: Araştırma, tek kör ve paralel grup (1:1 oranı) randomize kontrollü desenlidir. Çalışma protokolünde SPIRIT rehberi ve CONSORT kontrol listesi kullanılmıştır. Araştırma Akdeniz Üniversitesi Hastanesi, organ nakli polikliniğinde Ocak 2021-Haziran 2022 tarihleri arasında 79 alıcı ile yürütülmüştür. Müdahale grubuna 10 gün ara ile 3 motivasyonel görüşme yapılmıştır. Veriler, Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Yarı Yapılandırılmış Motivasyonel Görüşme Formu, Böbrek Nakli Alıcılarında Öz-Yönetim Ölçeği ve Görsel Analog Skalalar ile toplanmıştır. Analizde, IBM SPSS 24 programı ile sayı, yüzde, ortalama standart sapma, varyans analizi, bağımsız gruplar t testi, bağımlı gruplar t testi, Kolmogorov Smirnov ve Shapiro Wilks testleri, Mann-Whitney U ve  Kruskal Wallis-H testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Motivasyonel görüşmelerin öz-yönetimi pozitif olarak etkilediği F(1.77)=3.42, p<0.001 görülmüştür. Müdahale ve kontrol grubunun son test ilaç uyumu-VAS ortalamaları arasında anlamlı fark belirlenmiştir, t(77)=2.37, p=0.020. Genel ölçek ve İlaç uyumu-VAS puanları arasında her iki grup için orta düzey ilişki, ölçek genel puanları ile öz-yönetim VAS puanları arasında kontrol grubu ve genel grup için orta düzey, müdahale grubu için anlamlı olmayan zayıf ilişki bulunmuştur. Motivasyonel görüşme yapılan müdahale grubundaki bireylerin öz-yönetim genel ölçek puan ortalamalarının yaş, cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, çalışma durumu, egzersiz yapma, ek hastalık, nakil öncesi ilaç uyumu, GFR, kreatinin ve VKİ değişkenlerine göre farklılaşmadığı (p>0.05) görülmüştür. 
Sonuç: Organ nakli alıcılarında öz-yönetim ve ilaç uyumunun geliştirilmesi için bireysel motivasyon görüşme tekniğinden yararlanılması önerilir
Anahtar Kelimeler: Böbrek Nakli, Motivasyonel Görüşme, Öz-Yönetim, Randomize Kontrollü Çalışma

Abstract:
Objective: The study aimed to examine the effect of motivational interview sessions conducted after discharge of adult kidney transplant recipients on self-management
Method: The research used a single-blind and parallel group (1:1 ratio) randomized controlled design. SPIRIT guideline and CONSORT checklist were used in the study protocol. It was carried out with 79 recipients between January 2021 and June 2022 in the transplant outpatient clinic of Akdeniz University Hospital. In the research, motivational interviews were conducted 3 times with an interval of 10 days. The data were collected using the Sociodemographic and Patient Identification Characteristics Form, Semi-Structured Motivational Interview Form, Self-Management in Kidney Transplant Recipients Scale and Visual Analog Scale (VAS). In the analysis, numbers, percentage, mean, standard deviation, variance analysis, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis-H tests, Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilks tests, the independent groups t test, and the dependent groups t-test were used via the IBM SPSS 24 program. 
Results: It was observed that motivational interviews positively affected self-management, F(1.77)=3.42, p<0.001. A significant difference was found between the posttest medicine adherence -VAS of the intervention and control groups, t(77)=2.37, p=0.020. There was a moderate relationship between the overall scale and medicine adherence-VAS scores for both groups, while a moderate relationship was found between the overall scale scores and Self-management-VAS scores for the control group and general group, and a weak insignificant relationship for the intervention group. It was observed that the overall self-management score averages of the individuals in the intervention group did not differ according to age, gender, educational status, marital status, employment status, exercise, comorbidity, pre-transplant drug compliance, GFR, creatinine and BMI variables (p>0.05).
Conclusion: It is suggested to be applied to Individual motivation interview technique to  improve self-management and medicine adherence in organ transplant recipient.
Key words: Kidney transplantation, Motivational Interview, Self-management, Randomized Controlled Trial