STEM uygulamalarını sınıfta kullanan öğretmenlerin yaratıcı düşünme eğilimleri ile yaratıcılığa teşvik etme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between creative thinking tendencies and creative stimulation behaviors of teachers who use STEM applications in the classroom
Yazar: BEYZANUR ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İNCE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Yaratıcılık = Creativity ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde çalışan ve derslerinde STEM uygulamalarını kullanan öğretmenlerin yaratıcı düşünme eğilimleri ile yaratıcılığa teşvik etme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini STEM uygulamalarını kullanan 338 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler iki adet ölçekle toplanmıştır. Yaratıcı düşünme eğilimlerini ölçmek amacıyla Özgenel ve Çetin (2017) tarafından geliştirilen "Marmara Yaratıcı Düşünme Eğilimleri Ölçeği", yaratıcılığa teşvik etme davranışlarını incelemek amacıyla ise Soh (2000) tarafından geliştirilmiş olan ve Akar (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan "Yaratıcılığa Teşvik Edici Öğretmen Davranışları İndeksi" kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t-testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Öğretmenlerin yaratıcı düşünme eğilimleri ile cinsiyet, öğretmenlik görev süresi, eğitim düzeyi, branş arasındaki ilişkiye bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır. Öğretmenlerin yaratıcı düşünme eğilimleri ile alınan kurs sayısı arasındaki ilişkiye bakıldığında birden fazla kez kurs alanların lehine anlamlı bir fark görülmüştür. 
Öğretmenlerin yaratıcılığa teşvik edici öğretmen davranışları indeksi ile cinsiyet arasındaki ilişkiye bakıldığında kadınlar lehine anlamlı bir fark görülmüştür. Öğretmenlerin yaratıcılığa teşvik edici öğretmen davranışları indeksi ile öğretmenlik görev süresi, eğitim düzeyi, aldığı STEM eğitim kursu arasındaki ilişkiye bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır. Öğretmenlerin yaratıcılığa teşvik edici öğretmen davranışları indeksi ile branş arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamı bir farklılık bulunmuştur. Okul öncesi öğretmeni olma puanı, bilişim teknolojileri öğretmeni puanına göre daha yüksektir.
Anahtar Kelimeler: STEM, yaratıcı düşünme eğilimleri, yaratıcılığa teşvik edici öğretmen davranışları

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the relationship between creative thinking tendencies and creativity encouraging behaviors of teachers working in various regions of Turkey and using STEM applications in their courses. Relational screening model was used in the study. The sample of the study consists of 338 teachers using STEM applications. In the study, data were collected with two scales. In order to measure creative thinking tendencies, the "Marmara Creative Thinking Tendencies Scale" developed by Özgenel and Çetin (2017) and the "Teacher Behavior Index" developed by Soh (2000) and adapted to Turkish by Akar (2014) were used to examine the behaviors that encourage creativity. Inferential statistics such as t test and ANOVA were used for the analysis of the research data. When the relationship between teachers' creative thinking tendencies and gender, teaching tenure, education level and branch was examined, no statistically significant difference was found. When the relationship between teachers' creative thinking tendencies and the number of courses taken was examined, a significant difference was seen in favor of those who took courses more than 1 time. When the relationship between the index of teacher behaviors encouraging creativity and gender was examined, a significant difference was seen in favor of women. When the relationship between the index of teacher behaviors encouraging creativity of teachers and the duration of teaching duty, education level, and the STEM education course they took was examined, no statistically significant difference was found. When the relationship between the index of teacher behaviors encouraging creativity of teachers and the branch was examined, a difference in meaning was found. The score of being a preschool teacher is higher than the score of an information technology teacher. 

Keywords: STEM, creative thinking tendencies, creative incentive teacher behaviors