7. sınıf öğrencileri ile toplumsal konuları ele alan aktivist sanatçıların eserlerinin analizinin yapılarak değerlendirilmesi
An analysis and evaluation of the works of 7th grade students and activist artists talking about social issues
Yazar: YADİN KARAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE OKUR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Geçmiş tarihten bugüne kadar gerek dünyada gerek Türkiye'de sanatçıların birçok alanda aktivist bir tutum sergilemekte, aynı zamanda bu tutumlar çarpıcı bir şekilde eserlerine yansımaktadır. Araştırma, tarihi yıkımlara sebep olan toplumsal olayları ele almak üzere bu olayların insanlar üzerinde psikolojik etkilerini konu edinerek sanat eserlerine yansıtmaya çalışan, çabalayan aktivist sanatçıları ele almaktır.  Bu araştırmada Türkiye'de ve dünyada birçok örneği bulunan toplumsal konulardaki aktivist tavrı ağır basan sanatçıların eserleri araştırılacaktır. Bu anlamda Türkiye'den ve dünya genelinde birkaç güncel aktivist eylem ve performans örneği incelenerek, sanatçıların yol ve yöntemleri üzerinden bir eleştiriye gidilmiştir.
Bu çalışma sanat eğitiminin bir parçası olan resim analizi uygulaması ile yeryüzündeki bütün varlıkları etkileyen toplumsal konulara değinen sanatçıların eserlerini anlamak, yorumlamak ve analiz edilerek insan üzerindeki rolünü görebilmek amacıyla yapılmıştır.
Araştırmanın amacı doğrultusunda sanatçı, sanat eseri, aktivizm toplumsal olay ve toplumsal olgu kavramlarına değinilmiştir. Toplumsal konuları ele alan sanatçılara ait eserler ele alınıp incelenmiştir. Çalışma, Kahramanmaraş İli Afşin İlçe merkezinde TEAŞ İstiklal Ortaokulu ikinci kademesindeki 7F sınıfı öğrencileriyle sınırlı tutulan öğrenci grubuyla yürütülmüştür.
Beş haftayı kapsayan süreçte görsel sanatlar dersinde resim analizi uygulaması yapılmıştır. Süreç içerisinde planlanan derslere göre analizi yapılacak eserleri dikkat çekmek amaçlı önce tahtaya görseli yansıtılıp incelenmesi istenmiştir. Analiz sürecinde ise toplumsal olayları ele alan dört konu ve her konu içerisinde yerli ve yabancı sanatçılara ait ortalama üç eser araştırılmıştır. Eserlerle ilgili önceden belirlenmiş olan sorular doğrultusunda tek tek incelenmiştir.  Her ders sonunda da vakit kaldıkça uygulama çalışmaları yapılmıştır. Son dersimizde ise süreçle alakalı önce öz değerlendirme yapılmış, ardından bireysel ve gruplar halinde kolaj tekniğiyle devam edilmiştir. Kolaj uygulaması devam ederken öğrencilerle önceden hazırlanan görüşme sorularıyla gurup görüşmesi yapılmıştır.
Yöntem olarak nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada çalışma modeli olarak ise durum çalışması kullanılmıştır. Ayrıca durum örneklemi olarak kolay ulaşılabilir çalışma grubu seçilmiştir. Araştırmadaki veriler; ders sürecinin gözlenmesi, doküman incelemesi ve öğrencilerle birlikte yapılan grup görüşmelerinden toplanarak elde edilmiştir. Uygulamanın beraberinde olduğu ders sürecinde ise, öz değerlendirme ve grup görüşmeleri sonuçları da değerlendirilip araştırmaya dâhil edilmiştir. 
Araştırma sonucu elde edilen veriler içerik analizi, betimsel analiz ve doküman analizi ile çözümlenerek tablolar oluşturulmuştur. Çalışmanın sonucunda, resim analizini öğrencilerin eğlenceli olarak nitelendirdiği ve derse daha aktif katılımın sağlandığı görülmüştür. Yapılan karşılaştırmalı resim analizi uygulaması, kültürel değerlerin, benzerlik ve farklılıklarıyla algılanmasını sağlamıştır. Böylece resim analizinin kültürler arası etkileşim açısından önemli bir role sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
From past history until today, artists both in the world and in Turkey have exhibited an activist attitude in many fields, and at the same time, these attitudes are strikingly reflected in their works. The research aims to deal with activist artists who try to reflect the psychological effects of these events on people in their works of art in order to address the social events that caused historical destruction.  In this research, the works of artists with an activist attitude towards social issues, of which there are many examples in Turkey and around the world, will be investigated. In this sense, a few current examples of activist actions and performances from Turkey and around the world have been examined and a criticism has been made through the ways and methods of the artists.
This study was carried out with the aim of understanding, interpreting and analyzing the works of artists who touch on social issues affecting all beings on earth through the application of painting analysis, which is a part of art education, and to see their role on humans.
In line with the purpose of the research, the concepts of artist, work of art, activism, social event and social phenomenon were touched upon. Works of artists dealing with social issues were discussed and examined. The study was conducted with a student group limited to 7F class students in the second grade of Teş İstiklal Secondary School in Afşin District of Kahramanmaraş Province.
During the five-week period, image analysis was applied in the visual arts class. In order to draw attention to the works that will be analyzed according to the lessons planned during the process, they were asked to first project their visuals on the board and examine them. During the analysis process, four topics dealing with social events and an average of three works by local and foreign artists were researched within each topic. The works were examined one by one in line with predetermined questions.  At the end of each lesson, practical exercises were carried out whenever there was time. In our last lesson, we first made a self-evaluation regarding the process, and then continued with the collage technique individually and in groups. While the collage application was continuing, a group interview was held with the students with pre-prepared interview questions.
In this research, qualitative research method was used as the method and case study was used as the study model. In addition, an easily accessible study group was selected as the case sample. Data in the research; It was obtained by collecting data from observation of the course process, document review and group interviews with students. During the course process accompanied by the application, the results of self-evaluation and group interviews were also evaluated and included in the research. 
The data obtained as a result of the research were analyzed by content analysis, descriptive analysis and document analysis and tables were created. As a result of the study, it was seen that the students described the image analysis as fun and more active participation in the lesson was achieved. The comparative image analysis application enabled cultural values to be perceived with their similarities and differences. Thus, it has been seen that image analysis has an important role in terms of intercultural interaction.