Caz müziğinin hedonist izdüşümleri: Türkiye sahnesinde cazın hazcı yaklaşımlar eksenindeki alımlanma ve tanımlanma pratikleri. Bir durum değerlendirmesi ve alternatif önerileri
Hedonist projections of jazz music: The practices of reception and identification of jazz on the Turkish stage on the axis of hedonistic approaches. A situation assessment and alternative suggestions
Yazar: ÖZGE SAYDAM
Danışman: PROF. DR. HAKKI ALPER MARAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ses Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music
Dizin: Alımlama = Reception ; Alımlama estetiği = Rezeptionsashetik ; Egzotizm = Exoticism ; Hedonizm = Hedonism ; Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzisyenler = Musicians ; Tüketim kültürü = Consumption culture

Özet:
Hedonizm (Hazcılık); en genel geçer anlamıyla zevk almaya hastalık derecesinde düşkünlük olarak tanımlanabilir. Haz dürtüsünü harekete geçiren en önemli unsurlardan birisi bireyin ihtiyaç duyduklarına yönelik tatmin gereksinimidir. Bu bağlamda birey ve toplum bilincinin, azımsanamaz derecede "zevk"le motive olduğu gözlemlenmektedir. Bu motivasyonu tetikleyen zevk/haz dürtüsünün, temelde faydacı, hattâ faydalı bir etkiye sahip olması beklenirken etik değerler gözetilmediği taktirde Hedonizme, yani zevk düşkünlüğüne yol açmaktadır.  
Böylesi yaklaşımlar, günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte anlık ve hızlı tüketilebilecek ve/veya yeniden üretilebilecek kolay ulaşılabilir ürünlerin metalaştırılmasına, böylelikle tüketim kültürüne hizmet eden üretimlere dönüştürülmelerine zemin hazırlamıştır. Anılan haz dürtüsü/Hedonizm üzerinden tecimselleştirilen ürünlerin piyasaya sürülmesini amaçlayan tüketim kültürü, bireyin—memnuniyet, keyif, gurur, beğenme, övünme, başarı, sevgi, tatmin, vb.—kişisel zevklerini bu trafiğin en gözde olguları olarak uyarmaktadır. 
Diğer yandan bireyin toplum içerisinde var olma çabasıyla gerçekleştirdiği iletişim kurma, sosyalleşme, ilgi uyandırma, yeni trendleri öğrenme, statü ve otorite edinme vb. toplumsal değer edimlerini haz ve hazcılığa hizmet edecek biçimde faydacı manipülasyonlarla gerek kâr amaçlı ürünlere gerekse de kitleleri yönetme/yönlendirme veçhelerine dönüştürmüştür. Tüketim kültürünün bu yaklaşımları, doğal bir edimle—caz müziği dahil—tüm müzik piyasasını da etkilemiş; bu konvansiyondaki üretimler haz dürtüsüne hizmet eder biçimde lanse edilir olmuştur.  
Ülkedeki post-modernist, hattâ neo-modernist güncel beğeni kültürleri ya da küresel müzik endüstrisi tarafından empoze edilmiş modalar uyarınca Türkiye'deki birçok müzik pratiği, caz öğelerini barındırmaya; ses örgüsüne cazın gramerinden çaprazlar çekmeye başlamıştır. Bu çerçevede "cazdan anlaşılanın ne olduğu?" sorusu da saklı tutularak "caz müziğinin Türk toplumunda kabul görebilir" hâle gelmesi adı altında süreli yayınlara, ilanlara, afişlere ve diğer görsel-işitsel medyaya yansıtılan söylemler analiz edilmiştir. Bu bağlamda Seksizm, Erotizm, Egzotizm, Oryantalizm & Oto-Oryantalizm, Ötekilik & Uygun-Ötekilik gibi yaklaşımlar özellikle irdelenmiştir.

Abstract:
Hedonism, in the most general sense of the definition, can be described as a morbid fondness for pleasure. One of the most important elements that activates the pleasure impulse is the individual's need for satisfaction for what they need. In this context, it is observed that the consciousness of the individual and society is considerably motivated by "pleasure". While it is expected that the joy/pleasure impulse fundamentally reflects a utilitarian and even useful effect, it leads to Hedonism, i.e. fondness of pleasure, in cases ethical values are not considered in the same context.  
Such approaches have laid the foundation for the commoditization of easily accessible products that can be consumed and/or reproduced instantaneously and rapidly with the developing technology today, thereby turning them into productions that serve the consumer culture. The consumer culture, which aims to launch products that are commercialized through the afore-mentioned pleasure impulse/Hedonism, stimulates the individual's personal enjoyments—such as gratification, delight, pride, admiration, bragging, success, love, satisfaction, etc.—as the most favorite phenomena of this traffic. 
On the one hand, it has transformed social value acts such as communication, socialization, generating interest, learning new trends, acquiring status and authority that the individual accomplishes through his efforts in order to exist in the society into both profit-making products and ways of management/orientation of masses with its utilitarian manipulations, in a way that serve pleasure and hedonism. Such approaches of consumer culture have also influenced the entire music market—including jazz music—with a natural act and the productions in this convention have been introduced as serving the pleasure impulse.  
In accordance with the post-modernist and even neo-modernist recent appreciation cultures or the variety of fashion imposed by the global music industry, most music practices in Turkey have started to embody the elements of jazz and also to borrow several tunes from the grammar of jazz for their sound variety. Within this framework, the subject of analysis of this thesis covers the discourses reflected in periodicals, announcements/banners, posters and other audiovisual media under the statement that "jazz music is becoming more acceptable in Turkish society" by reserving the question of "What is really understood from jazz?". In this context, approaches such as Sexism, Eroticism, Egzotism, Orientalism & Self-Orientalism, Otherness & Appropriate Otherness, and Ennoblement of Jazz have been particularly addressed.