Spirometride obstrüktif akciğer hastalığı olmayan sigara içicilerde nikotin bağımlılık düzeyi ile solunum fonksiyonlarının ilişkisinin araştırılması
Research ingdenting the relationship between nicotine dependence and respiratory functions in smokers without obstructive pulmonary disease in spirometry
Yazar: ARİFE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ATİKCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bağımlılık = Dependency ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Spirometri = Spirometry

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada hastanemiz sigara bırakma polikliniğine başvuran ve bilinen akciğer hastalığı olmayan ve spirometride obstrüktif akciğer hastalığı saptanmayan  sigara kullanıcısı bireylerin nikotin bağımlılık düzeyleri ile solunum fonksiyon testleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık.

YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmaya T.C. Sağlık Bakanlığı Ankara 2. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi sigara bırakma polikliniğine Nisan 2019-Temmuz 2019 tarihleri arasında başvurmuş 18 yaş ve üzeri bilinen akciğer hastalığı olmayan ve yapılan spirometride  sonucunda FEV1/FVC>70 olan 100 birey dahil edildi.
Örneklem büyüklüğü  G*power programı kullanılarak hesaplandı
.Bireylerin cinsiyet,yaş,boy,kilo,meslek,sigara öyküsü,ek hastalık bilgileri dosyaları taranarak kaydedildi.Ayrıca başvuran her bireye yapılmış olan Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi puanları kaydedildi.
Hastaların ZAN100US spirometri cihazı ile ölçülmüş olan solunum fonksiyon testi verileri geriye dönük olarak tarandı ve kaydedildi.
Çalışmaya dahil edilen bireylerin nikotin bağımlılık düzeyi Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi puanına göre düşük-orta-ağır olmak üzere üç grupta değerlendirildi.
Çalışmanın verileri IBM SPSS Statistics 25.0 istatistik paket programında değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler olarak birim sayısı(n), yüzde(%), ortalama±standart sapma , Median (Q 1 -Q 3 )değerleri olarak verildi. Kategorik değişkenlerin değerlendirmesinde Pearson Ki-Kare ve Ficher's exact testi kullanıldı. Sürekli değişkenlere ait verilerin normal dağılımı Shapiro Wilk,normallik testi ve Q-Q grafikleri ile değerlendirildi. İki grubun sürekli değişkenlerinin karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren değişkenlerde Bağımsız Örneklem T testi, normal dağılıma uymayan değişkenlerde ise Mann-Whitney U tesi ile analiz edildi. Üç veya daha fazla grubun sürekli değişkenlerinin karşılaştırmasında ise normal dağılım gösteren değişkenlerde varyansların homojenitesi Levene testi ile incelendi. Varyansların homojen ise tek yönlü varyans analizi ile, varyansların homojen değilse Welch testi ile değerlendirildi.. Normal dağılım göstermeyen değişkenlerde Kruskal-Wallis analizi ile yapıldı. Çoklu karşılaştırma testi olarak normal dağılan değişkenlerde varyansların homojen ise Tukey HSD, varyanslar homojen değil ise Games-Howell, normal dağılmayan değişkenlerde ise Dunn-Bonferroni testi kullanıldı. İki Sayısal değer arası ilişkinin saptanmasında normal dağılım gösteren değişkenlerde Pearson, normal dağılım göstermeyen değişkenlerde ise Spearman korelasyon analizi kullanıldı.
P<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi

BULGULAR: Çalışmaya alınan 100 kişinin %41,4 ü kadın,%58,6 sı erkektir.Mesleksel dağılımda en yaygın grup ev hanımlarıdır (%25,3) .Emekli bireyler ise en sık saptanan ikinci meslek grubudur(%12,1).
Olguların %69.7 sinde ek bir hastalık bulunmamaktadır.En sık görülen ek hastalık ise depresyondur(%7,1).
FEV1 ve FVC ölçümleri ile yaş,sigara yükü(pkt/yıl),kilo ve nikotin bağımlılık düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmazken(p>0,05) ölçümler erkek cinsiyette istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır(p<0,05).
Nikotin bağımlılık düzeyi ile yaş birlikte ele alınarak FVC ile ilişkisi değerlendirildiğinde yaş ve bağımlılık düzeyi arttıkça FVC değerlerinin istatiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı tespit edilmiştir(p<0,05).
FEF25-75 değerleri ile değişkenlerin ilişkisi incelendiğinde yaş arttıkça FEF25-75 değerleri istatiksel olarak  anlamlı şekilde azalırken(p<0,05),erkek cinsiyette istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek(p<0,05) ve boy arttıkça FEF25-75 değerleri de istatiksel olarak istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05).
FEV1 değerlerinin ilgili yaş,boy,ağırlık ölçümlerine göre olması gereken değere göre yüzdesi ile değişkenlerin ilişkisinde yaş ve nikotin bağımlılık düzeyinin birlikte yüksekliği FEV1 değerlerinde istatiksel olarak anlamlı düzeyde düşmeye neden olmuştur(p<0,05).
FVC değerlerinin ilgili yaş,boy,ağırlık ölçümlerine göre olması gereken değere göre yüzdesi ile değişkenlerin ilişkisinde nikotin bağımlılık düzeyi ve yaş değişkenleri birlikte ele alındığında yaş ve nikotin bağımlılığı arttıkça FVC değerlerinin olması gereken değerin yüzdesinde  anlamlı şekilde düşüş gözlenmiştir.(p<0,05)
FEF25-75 ölçümlerinin gruplara göre değişkenlerle ilişkisi incelendiğinde istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.

SONUÇ: Biz bu çalışmada sigara içmeye devam eden akciğer hastalığı bulunmayan kişilerde sigara içiminin nikotin bağımlılığı ile gösterilebilen yoğunluğu ile solunum fonksiyon testi parametreleri arasında bir ilişki olup olmadığını ortaya koymayı amaçladık.Henüz hastalık gelişmemişken bozulmuş parametrelerin varlığı,sigara içmeyen ancak içmeye aday bireyler ve içtiği halde zarar görmediğini düşünen bireylere sigara içmenin her düzeyde zararlı olduğunu anlatabilmek için somut veriler sağlayabilir.Ayrıca nikotin bağımlılık düzeyine  göre solunum fonksiyonları etkilenmiş olan bireylerin erkenden tespiti ve obstrüktif hastalık gelişmeden önce önlem almak konusunda yeni bir uyarıcı olabilir.
Çalışmamızda en sık görülen  mesleksel grupların ev hanımları,sebest meslek sahipleri ve emekliler olması sigara bırakma polikliniklerine başvuruda bireylerin yeterli ve uygun zamana sahip olmasının önemini göstermektedir.
Çalışmamızda nikotin bağımlılık düzeyi genç yaşlarda anlamlı farklılığa neden olmamış görünmekle beraber solunum fonksiyonları ileri yaşlarlarda nikotin bağımlılık düzeyleri ile korele şekilde anlamlı olarak azalmıştır.Bu azalma bize yakın zamanın akciğer hastalarını haber vermektedir.
Sigara kullanan ve kullanmaya aday bireylerde onları bekleyen olası sonuçların farkındalığını oluşturup kendi sağlıklarına ve yaşamlarına değer vermelerini,beden ve ruhun tam sağlığından sigara için ödün vermemelerini sağlamak konusunda bütün olumsuz sonuçlara şahit olan biz hekimlere çok fazla görev düşmektedir.
Sigara kullanan ve kullanmaya aday bireylerde onları bekleyen olası sonuçların farkındalığını oluşturup kendi sağlıklarına ve yaşamlarına değer vermelerini,beden ve ruhun tam sağlığından sigara için ödün vermemelerini sağlamak konusunda bütün olumsuz sonuçlara şahit olan biz hekimlere çok fazla görev düşmektedir.

Sigaranın bilinen zararlarının dışında özellikle solunumsal şikayeti olmayan içicilerde henüz bilmediğimiz tehlikelerin tespit edilebilmesi için daha geniş örneklem gruplarında daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

ANAHTAR KELİMELER: Nikotin bağımlılık düzeyi,Fagerstrom,spirometri,sigara içici,solunum fonksiyonları

Abstract:
AIM: In this study, we aimed to investigate the relationship between nicotine addiction levels and pulmonary function tests of smokers who applied to our hospital smoking cessation clinic and who had no known lung disease and no obstructive pulmonary disease in spirometry.

MATERIALS AND METHODS: In this retrospective study, 100 individuals included that applied to T.C. Sağlık Bakanlığı Ankara 2. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi smoking cessation clinic between April 2019 and July 2019,with no known lung disease,18 years and
older and  have  as a result in spirometry FEV1/FVC> 70.

Sample size calculated using G*power program.
Gender, age, height, weight, profession, smoking history, additional disease information files were scanned and recorded. In addition, Fagerstrom Nicotine Addiction Test scores were recorded for each individual who applied. 
Respiratory function test data measured by the ZAN100US spirometri device were retrospectively scanned and recorded. 
Nicotine dependence levels of the individuals included in the study were evaluated in three groups, low-medium-heavy according to the Fagerstrom Nicotine Addiction Test score. 
The study's data was evaluated in the IBM SPSS Statistics 25.0 statistical package program.
 p<0.05 value was considered statistically significant

RESULTS: Of the 100 people in the study, 41.4% were female and 58.6% were male. The most common group in professional distribution is housewives (25.3%). Self-employment people are the second most commonly identified professional group (12.1%). There is no additional disease in 69.7% of cases. The most common additional disease is depression (7.1%). While fev1 and FVC measurements showed no statistically significant relationship between age, cigarette load (pkt/year), weight and nicotine dependency level (p>0.05), measurements were statistically significantly higher in male sex (p.05). When nicotine dependency levels and age are discussed together and their relationship with FVC is evaluated, it has been found that FVC values decrease statistically significantly as the age and dependency level increases (p<0.05). As the age increased, FEF25-75 values were statistically significantly reduced (p.05), statistically significantly higher in male sex (p.05), and FEF25-75 as the height increased statistically, statistically significantly higher (p.05). When the percentage of FEV1 values should be based on the corresponding age, height, weight measurements, it was observed that the level of age and nicotine dependency together causes a statistically significant decrease in FEV1 values (p<0.05). Similarly, when fvc values were examined, the level of nicotine dependency and age variables were taken together, and as age and nicotine addiction increased, the percentage of the value that FVC values should be significantly decreased. (p<0.05) Statistically significant difference was not detected when fef25-75 measurements were examined by variables by groups.

CONCLUSION: In this study, we aimed to determine whether there is a relationship between nicotine dependence and the density of smoking and respiratory function test parameters in people who do not have lung disease that continues to smoke. 
The presence of degraded parameters can provide concrete data to explain that smoking is harmful at all levels to individuals who do not smoke but who think they are not harmed even though they are drinking. There may also be a new stimulus in identifying individuals with respiratory functions affected according to nicotine dependence level and taking precautions before developing obstructive disease. 
The fact that the two most common professional groups are housewives and self-employment in our study shows the importance of individuals having an adequate and appropriate time in applying to smoking cessation clinics. 
Nicotine dependence levels do not appear to have caused significant differences at a young age, but respiratory functions decreased significantly in advanced ages with nicotine addiction levels. This decrease informs us of the lung patients of near future. 
There are too many tasks for us physicians who have witnessed all the negative consequences of ensuring that individuals who smoke and are candidate for smoking to create awareness of the possible consequences and value their own health and lives, and not compromise on the full health of the body and soul for smoking.
Apart from the known harms of smoking, more comprehensive studies are needed in broader sample groups to detect the dangers that we do not yet know, especially in smokers who do not have respiratory complaints. 


KEY WORDS: Nicotine addiction level,Fagerstrom,spirometri, smoker, respiratory functions