Sıvı dökme yük terminallerinde bütünleşik bir yöntemle performans kriterlerine göre liman seçimi
Port selection according to performance criteria with an integrated method in liquid bulk terminals
Yazar: İLKİN ALİZADE
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: AHP =   ; TOPSIS = TOPSIS ; VIKOR yöntemi = VIKOR method

Özet:
Denizcilik sektörünün saat mekanizmasını anımsatan farklı alt sektörleri vardır. Bu 
alt sektörlerden biri de limancılık sektörüdür. Limanlar deniz ticaretinin en önemli aracı 
olan gemilerin barınma, yüklerin yüklenip boşaltıldığı, gemilerin bakım, onarım 
işlemlerinin yapıldığı ve diğer pek çok hizmetin verildiği, operasyonların yapıldığı 
alandır. Türkiye limanlarının da dünya deniz ticaretinde önemli rol oynadığı ve dünyanın 
dört bir yanından gelen gemilere yüksek hizmet sağladığı malumdur. Bu açıdan 
Türkiye`de faaliyet gösteren liman işletmelerinin araştırılması ve bilimsel açıdan 
incelenmesi denizcilik bilimine çok önemli katkılar sağlayacaktır.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye`nin en büyük liman bölgesi olan Marmara 
Bölgesi`nde yer alan 5 liman işletmesinin belirlenmiş kriterler açısından performans 
değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Çalışma Marmara Bölgesi`ndeki 5 liman işletmesini 
kapsamaktadır. Liman performansının ölçülmesinde kullanılan kriterler literatür taraması 
sonucu elde edilmiştir. Çalışmada 7 ana ve bu ana kriterlere bağlı 25 alt kriter anket 
sorgusu sonucu elde edilmiş veriler kullanılarak AHP yöntemi ile ağırlandırılmıştır. Daha 
sonra TOPSIS ve VIKOR yöntemleri kullanılarak ana ve alt kriterlere göre limanların 
performans sıralalamsı yapılmıştır. Çalışmada ana kriterler arasında en iyi skoru "İş 
Güvenliği" (0,2026) ana kriteri yakalamıştır. Sonuç olarak TOPSIS yöntemi kullanılarak 
yapılan sıralamada ana kriterlere göre "Liman B" , VIKOR yöntemi bağlamında ise 
"Liman D" en iyi alternatif seçilmiştir. Araştırma sonucu TOPSIS ve VIKOR
yöntemlerinin her birinde uygun olarak 3 ana kritere (Dijitalleşme, İş Güvenliği, Maliyet) 
bağlı alt kriterler bağlamında "Liman D", "Kapasite" ana kriteri doğrultusunda alt kriterler 
incelendiğinde "Liman A", diğer 3 ana kriter (Hizmetler, Tehditler, Yönetim) için alt 
kriterler incelendiğinde ise "Liman C" en iyi alternatif seçimi olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Liman ve Terminaller, Liman Performansı, AHP, TOPSIS,
VIKOR

Abstract:
Marine sector has subsectors which remember the mechanism of clock. One of these 
subsectors is port business sector. Ports are the place where ships - important vehicle of 
the sea trade – are sheltered, loads are loaded and unloaded, ships are maintained and 
repaired, and many other services are provided, operations are carried out. It's inevitable 
that Turkey's seaports are playing the important role in the sea trade and these seaports 
are providing highly services to the ships which are coming from all over the world. From 
this view, researching and scientific study of the port businesses which are situated in the 
Turkey will contribute to the nautical science very importantly. 
The aim of this study is to evaluate the performance of 5 port operators in the 
Marmara Region, Turkey's largest port region, in terms of determined criteria. This work 
includes 5 port operators which they are in Marmara Region. Criterias which are used to 
evaluate the performance are as the result of literature review. In there 7 main and 25 sub 
criterias which are related to the main criterias are using as obtained as a result of the 
survey query and are weighted with the method AHP. Later, TOPSIS and VIKOR 
methods are used and the performance of the ports for the main and sub criterias are 
ranked. In the study, "Occupational Safety" (0,2026) achieved the best score among the 
main criteria. As the result of the using the TOPSIS method for the main criterias "Port 
B", in the context of VIKOR method "Port D" is chosen as the best alternative. As a result 
of the research, when the sub-criteria are examined in accordance with the three main 
criteria (Digitalization, Occupational Safety, Cost) in each of the TOPSIS and VIKOR 
methods "Port D", "Capacity" in the context of the sub-criteria "Port A", the other 3 main 
criteria (Services, Threats, Management) when the sub-criteria were examined, "Port C" 
was the best alternative choice.
KeyWords: Ports and Terminals, Port Performance, AHP, TOPSIS, VIKOR