Ergenlerde akıllı telefon bağımlılığı ile aleksitimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between smartphone addiction and alexithymia in adolescents
Yazar: HASİP HAKVERİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAS MERVE MALAS
Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, ergenlerde Akıllı Telefon Bağımlılığı (ATB) ile aleksitimi arasındaki
ilişkiyi, cinsiyet, yaş, sınıf ve akademik başarı değişkenleri açısından incelemek
amacıyla yapıldı. Araştırma 1 Nisan 2024- 30 Nisan 2024 tarihleri arasında
Konya/Selçuklu İlçesine bağlı kamuya ait bir lisede öğrenim gören öğrencilerle
yapılmıştır. Araştırmaya 392 ergen katılmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Toronto
Aleksitimi Ölçeği (TAS-20) ve Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeği Kısa Formu (SASSF) kullanılmıştır. Katılımcıların yaş aralığı 14-18 arasındadır. Elde edilen verilerin
Veriler IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 istatistik paket
programlarında değerlendirildi.
Çalışmada ergenlerde akıllı telefon bağımlılığı; cinsiyete göre fark bulunamadı. Sınıf
değişkenine göre 12. sınıf öğrencilerinin puanlarının diğer sınıflara göre düşük
olduğu bulundu. Akademik başarıya göre bakıldığında, düşük düzey akademik
başarısı olanların orta ve yüksek akademik başarıya sahip olanlara göre yüksek
olduğu görüldü. Ergenlerde aleksitimi; cinsiyet ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı
bir farklılık bulunamadı. Akademik başarıya göre düşük ve orta düzey akademik
başarıya sahip öğrencilerin aleksitimi puanlarının yüksek düzey akademik başarıya
sahip olanlardan yüksek olduğu bulundu. Çalışmada ATB ve aleksitimi arsında
yapılan korelasyon analizine göre aleksitimi ölçeği alt boyutları duyguları tanıma,
duyguları söze dökmede pozitif yönlü ilişki bulunurken, dışa vuruk düşünceyle
anlamlı bir ilişki bulunamadı. ATB puanlarının aleksitimi üzerine etkisinin
incelendiği doğrusal regresyon analizi sonucu ATB puanındaki bir birimlik artışın
aleksitimi puanını arttırdığı, aleksitiminin ATB puanlarını %12 oranında açıkladığı
bulundu.
Sonuç olarak, akıllı telefon bağımlılığı ve aleksitiminin ilişkili olduğunu, bulguların
akıllı telefon bağımlılığını öngörmede ve müdahale için yol gösterici olabileceği
düşünülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between Smartphone
Addiction (SUD) and alexithymia in adolescents in terms of gender, age, grade and
academic achievement variables. The study was conducted with students studying in
a public high school in Konya/Selçuklu District between 1 April 2024 and 30 April
2024. 392 adolescents participated in the study. Personal Information Form, Toronto
Alexithymia Scale (TAS-20) and Smartphone Addiction Scale Short Form (SAS-SF)
were used. The age range of the participants was 14-18 years. The data were
evaluated using IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 statistical
package programmes.
In the study, smartphone addiction in adolescents; no difference was found according
to gender. According to the class variable, it was found that the scores of 12th grade
students were lower than the other grades. According to academic achievement, it
was seen that those with low academic achievement were higher than those with
medium and high academic achievement. No significant difference was found
according to gender and class variables. According to academic achievement,
alexithymia scores of students with low and medium academic achievement were
higher than those with high academic achievement. According to the correlation
analysis between ATB and alexithymia in the study, a positive correlation was found
in the alexithymia scale sub-dimensions of recognising emotions and verbalising
emotions, while no significant correlation was found with expressive thinking. As a
result of the linear regression analysis in which the effect of ATB scores on
alexithymia was analysed, it was found that a one-unit increase in ATB score
increased alexithymia score and alexithymia explained ATB scores by 12%.
As a result, it is thought that smartphone addiction and alexithymia are related and
the findings may be guiding for predicting smartphone addiction and intervention.