Daniel Defoe'nun "Robinson Crusoe" ve Michel Tournier'nin "Cuma ya da Pasifik Arafı" eserlerine metinlerarası bir yaklaşım
An intertextuality approach to the works of Daniel Defoe's "Robinson Crusoe" and Michel Tournier's "Friday, or, the Other Island"
Yazar: MERT ÇANAKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN BÖLÜKMEŞE
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Defoe, Daniel = Defoe, Daniel ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Tournier, Michel = Tournier, Michel

Özet:
1960'lı yıllarda ortaya çıkan metinlerarası ilişkiler kavramı, her metnin başka metinlerin birleşmesinden oluştuğu ve bu bağlamdan tüm metinlerin birbiriyle bir şekilde bağlantılı olduğu ilkesine dayanmaktadır. Fransız edebiyat kuramcısı, Gérard Genette metinler arasındaki her türlü ilişkiyi metinselaşkınlık olarak tanımlamıştır. Metinselaşkınlık türlerinden biri olan anametinsellik, anametin ve onun öncülü olan bir altmetin arasındaki her türlü bağlantıyı ifade eder. Bu ilişki türünün görüldüğü alanlardan biri yeniden yazımdır.
Daniel Defoe'nun "Robinson Crusoe" eseri on sekizinci yüzyılda yazılmıştır ve Alexander Selkirk'in gerçek hikayesinin edebi metne dönüştürülmüş halidir. Michel Tournier'nin "Cuma ya da Pasifik Arafı" eseri yirminci yüzyılda yazılmıştır ve Defoe'nun "Robinson Crusoe" eserinin modern bir yeniden yazımıdır. Bu çalışmada "Robinson Crusoe" ve "Cuma ya da Pasifik Arafı" eserlerinde ortaya çıkan metinselaşkınlık ilişkisinin neden, nasıl ve hangi açılardan meydana geldiğinin belirlenmesini amaçlayan bir inceleme yapılacaktır.
Çalışmanın sonucunda altmetinle anametin arasında özellikle Gérard Genette'nin belirlediği, zamansal, uzamsal, anlatısal ve değersel dönüşümlerin izleri açıkça belirlenmiştir. Altmetin "Robinson Crusoe" benöyküsel dönüşüm bağlamında "Cuma ya da Pasifik Arafı" anametni halini almıştır. Bu bağlamda Michel Tournier'nin kendinden önce yazılmış metni, farklı bir bağlamda yeni anlamlar yükleyerek değiştirip dönüştürdüğü ve kendine özgü bir metin haline getirdiği belirlenmiştir.

Abstract:
The concept of intertextual relations that emerged in the 1960s is based on the fact that each text consists of a combination of other texts, and in this context all texts are connected to each other in some way. The French literary theorist Gérard Genette defined all kinds of relations between texts as transtextuality. One type of transtextuality is hypertextuality relationships which refer to any relationship uniting hypertext to its predecessor hypotext. One field on this kind of relationships seems to occurs is rewriting.
Daniel Defoe's "Robinson Crusoe" was written in the eighteenth century and is the literary text of Alexander Selkirk's true story. Michel Tournier's "Friday or the Other Island" was written in twenty centuries and is a modern rewrite of Defoe's "Robinson Crusoe". In this study, a research will be made aiming to determine the cause, the nature and extent of hypertextuality relationship between the "Robinson Crusoe" and "Friday or the Other Island".
At the end of the study, the traces of temporal, spatial, narrative, valuation transformations determined by Gérard Genette is clearly defined between the hypotext and the hypertext. The hypotext "Robinson Crusoe" undergoes heterodiegetic transformation and became the hypertext "Friday or the Other Island". In this context, it determined that Michel Tournier, changed and transformed a text which written before within a different context and a with a new meaning so he created his own specific text.