Metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde beyin metastazı tanısı sonrasında sistemik tedavi etkinliği retrospektif olarak incelenmesi
Investigation of systemic treatment effectiveness as A retrospective after the diagnosis of brain metastasis in non-metastatic small cell lung cancer
Yazar: YUNUS AVCI
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET ALİ KAPLAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Beyin = Brain ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde beyin metastazı tanısı alan hastaların demografik, histolojik ve klinik özelliklerinin incelenmesi ve tedaviye ait prognostik faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca beyin metastazı sonrası kemoterapi veya hedef tedavi alan hastalarda tedavinin hasta beyin metastazları ve sistemik hastalığı üzerine etkilerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmaya 1 Ocak 2010-31 Ocak 2020 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi İç Hastalıklar Tıbbı Onkoloji bölümünde takipli  küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı 388 hasta dosyası tarandı, 167 hastanın verileri analiz edildi. Hasta dosyaları, klinik özellikleri incelendi, olguya ve tedaviye ait prognostik faktörler araştırıldı, sağkalım analizleri yapıldı. Tümörün histopatolojik tipi, evresi, sürücü mutasyon durumu, metastaz zamanı, metastaz bölgeleri, radyoterapi durumu ve beyin metastazı sonrası aldığı ilk tedavi, kontrol zamanı incelendi. Genel sağkalım, beyin metastazı tespitinden son kontrol tarihine veya hasta ölüm tarhine göre hesaplandı.
Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların 135'i (%80,8) erkek, 32'si (19,2) kadındı. Hastaların ortanca yaşı 63 yıl (29-90) olup, en sık görülen histopatolojik tip adenokarsinomdu (%80,2). Tanı anında 123 hasta (%73,7) metastatikti. 64 hastada (%38,3) tanı anında beyin metastazı mevcuttu. Tüm hastalarda ortanca sağkalım 4.83 ay olduğu görüldü. Hastalarda sağkalım üzerine ECOG skoru (Ortanca Sağkalım 5,38 ay ECOG 0-1-2 olan grupta, 2,16 ay ECOG 3-4, p=0,009), beyin dışı metastaz varlığı (OS beyin dışı metastaz olan grupta 3,5 ay, olmayan grupta 8,9 ay, p<0,001), beyin dışı metastaz sayısı (OS ≤2 beyin dışı metastaz olan grupta 6,9 ay, >2 grupta 3,22 ay,   p=0,003) etkili olduğu görüldü.  Ekstrakraniyal organ tutulumu incelemesinde  akciğer metastazı varlığı sağkalım üzerinde etkili bulundu (OS: akciğer metastazı olmayan grupta 6,76 ay, metastaz olan grupta ise 3,31 ay, p<0,001). 2. defa kraniyal radiyoterapi alan hastalar ( OS: 2. seri WBRT alan grupta 17,6 ay, almayan grupta 4,07 ay, p=0,002) ve beyin metastazı sonrası 2'den fazla basamak tedavi alan grup (OS: 2'den az basamak tedavi alan grupta 3,5 ay, 2'den fazla basamak tedavi alan grupta 16,78 ay, p<0,001) için sağkalım anlamlı olarak uzun bulundu. Beyin metastazı sonrası tedavinin hasta sağkalımı üzerine belirgin etkisi olduğu gösterildi ve tedavi alan grupta sağkalım 8,67 ay, almayan grupta 2,95 ay olarak bulundu (p<0,001). 
Sonuç: KHDAK beyin metastazları hasta sağkalımı üzerine belirgin etkisi olup cerrahi ve radiyoterapiye ek olarak sistemik tedavinin hastanın sağkalımını belirgin etkilediği görülmüştür. Sağkalım üzerine etkili bağımsız faktörler sistemik tedavi uygulanıp uygulanmaması [(HR:0,553 (%95 CI:0,372-0,821), p=0,003] ve ekstrakraniyal organ metastazı [(HR:1,561 (%95 CI:1,009-2,416), p=0,046] olarak saptanmıştır. 
Anahtar kelimeler: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri, beyin metastazı, prognoz

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to investigate the demographic, histological and clinical characteristics of patients diagnosed with brain metastasis in metastatic non-small cell lung cancer, and to investigate the prognostic factors of treatment. In addition, it was aimed to analyze the effects of treatment on patient brain metastasis and systemic disease in patients who received chemotherapy or target therapy after brain metastasis.
Method: In this study, files of 388 patients diagnosed with non-small cell lung cancer who were followed-up in Dicle University Faculty of Medicine Research and Practice Hospital Internal Diseases Medicine Oncology Department between January 1, 2010 and January 31, 2020 were scanned. Among these patients 167 patients were analyzed. Patient files and clinical characteristics were examined, prognostic factors of the case and treatment were investigated, and life analyzes were performed. The histopathological type, stage, driver mutation status, metastasis time, metastasis sites, radiotherapy status and the first treatment and control time after brain metastasis were examined. Overall survival was calculated from the detection of brain metastasis to the last control or patient death date.
Results: 135 of the patients in our study (80.8%) males and 32 (19.2) were female. The median age of the patients was 63 years (29-90), and the most common histopathological type was adenocarcinoma (80.2%). 123 patients (73.7%) were metastatic at the time of diagnosis. Brain metastasis was present in 64 patients (38.3%) at the time of diagnosis. The median survival was 4.83 months  in all patients. The ECOG score (OS: 5,38 months ECOG 0-1-2 group, 2,16 months ECOG 3-4, p=0,009), extracranial metastasis status (Overall survival extracranial metastasis present 3,5 months, non-present group 8,9 months, p<0,001), and the number of extracranial metastasis (Overall survival ≤2 number of extracranial metastasis group 6,9 months, >2 number of extracranial metastasis group 3,22 months,   p=0,003) were found to be effective in the survival of the patients. Only lung metastasis presence were found to be significant in extracranial organ involvement (Overall survival: group without lung metastasis 6,76 months, group with lung metastasis 3,31 months, p<0,001). Survival was significantly longer for patients who received cranial radiotherapy for the second time (Overall survival: the group that received second time  whole brain radiotherapy   17,6 months, the group didnt received second time brain radiotherapy 4,07 months, p=0,002) and for the group who received  more than 2 line chemothreapy after brain metastasis (Overall survival: the group received less than 2 line chemotherapy 3,5 months, the group received more than 2 line chemotherapy 16,78 months, p<0,001). Treatment after brain metastasis was shown to have a significant effect on patient survival, and survival was found to be 8.67 months in the group receiving treatment and 2.95 months in the group not receiving treatment (p <0.001).

Conclusion: Non-small cell lung cancer brain metastasis have a significant effect on patient survival, and it has been observed that systemic therapy in addition to surgery and radiotherapy significantly affects the patient's survival. Independent factors affecting survival are whether systemic therapy is administered or not [(HR: 0.553 (95% CI: 0.372-0.821), p = 0.003) and extracranial organ metastasis [(HR: 1.561 (95% CI: 1.009-2.416), p = 0.046 ] has been determined.

Keywords: Non-small cell lung cancer, brain metastasis, prognosis