Cumhuriyet Döneminde Gökçeada ve Bozcaada Rumları
Imbros and Tenedos Greeks during the Republican Era
Yazar: ESRA BAŞ
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ERHAN GÜLLÜ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Eğitim = Education ; Göçler = Migrations ; Rumlar = Rums ; Türk-Rum ilişkileri = Turkish-Rum relations ; Çanakkale-Bozcaada = Çanakkale-Bozcaada ; Çanakkale-Gökçeada = Çanakkale-Gökçeada

Özet:
Çanakkale Boğazı girişinde bulunan İmroz ve Bozcaada tarih boyunca coğrafi konumları sebebiyle stratejik öneme sahip adalardı. Bu adalar 15.yüzyılda Osmanlı hakimiyetine geçişinden 1912 Balkan Savaşları'na kadar geçen sürede kesintisiz Osmanlı hakimiyetinde kaldı. 1912 yılında Balkan Savaşları'nda Yunan işgaline uğrayan İmroz ve Bozcaada 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması ile Türkiye'ye bırakıldı. 1923'ten günümüze kadar Türkiye'nin azınlık politikaları çerçevesinde dönemin iç ve dış siyasetinin de etkisiyle İmroz ve Bozcaada Rumları için bazı uygulamalar hayata geçirildi. İmroz ve Bozcaada Rumları 1955 yılında patlak veren Kıbrıs Meselesi ile doğru orantılı bir şekilde yürütülen azınlık politikalarından etkilendiler. En önemli değişiklikler okullar üzerinde oldu. Yunanistan'ın Batı Trakya Türkleri'ne karşı uyguladığı politikaya karşılık İmroz ve Bozcaada'daki Rum okullarında İstanbul'daki Rum okullarından farklı uygulamalara başvuruldu. Hem Kıbrıs meselesi hem de Batı Trakya Türkleri'nin Yunanistan'da yaşadığı problemler sebebiyle Türk-Yunan ilişkilerinin bozulması İmroz ve Bozcaada Rumlarının arazi sorunları yaşamasına da sebep oldu. Türkiye'nin Rumlara karşı yürüttüğü politikalar Rumların Yunanistan'a ve başka ülkelere göçü ile sonuçlandı. Kıbrıs sorunuyla başlayan bu süreç Yunanistan'ın Batı Trakya Türkleri'ne karşı takip ettiği politikalardan da doğrudan etkilenerek karşılıklı suçlamalarla günümüze kadar devam etti. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik konusunda azınlık politikalarını şekillendirmesi ile İmroz ve Bozcaada Rumları için yeni bir süreç başladı. Türkiye için hazırlanan AB İlerleme Raporlarına da konu olan İmroz ve Bozcaada Rumları bu durumu Rum okullarının açılması konusunda kullandılar. Günümüzde de taşınmaz malları sorununun çözümü ve adalara geri dönüş için ulusal ve uluslararası platformlarda çalışmalarını sürdürmeye devam etmektedirler.

Abstract:
Imbros and Tenedos islands which are geographically located at the enterance of the Dardanelles, have been strategically important islands throughout the history because of the their geographic location. These islands had fallen under the hegemony of Ottoman State at 15th century. Since that time to the Balkan Wars (1912), Ottoman State administrated them continuously. During the Balkan Wars, Imbros and Tenedos were both invaded by Greece. However,  according to the Lausanne Treaty (1923), both islands are under the administration of Republic of Turkey. Under the effect of domestic and foreign politics, from 1923 till now, within the context of minority policies some applications for Imbros and Tenedos Rums were implemented. The Rum population living in Imbros and Tenedos has been affected by the minority policies which were put into force because of the Cyprus Issue erupted on 1955. The most significant changes were made on schools. As a retaliation to the policy of Greece implemented on Western Thrace Turks, Rum schools at Imbros and Tenedos started to have distinctive practices compared to the ones in Istanbul. Both Cyprus issue and the problems of Western Thrace Turks living in Greece caused the Rum population on the islands to face problems related to their lands. Turkish policies against Rum population had resulted in immigration of Rum people to Greece and other countries. The process started with Cyprus issue, affected directly by the policies of Greece against Western Thrace Turks. It is an ongoing process based on recrimination. After Turkey reshaped its minority policies due to the EU full membership process,  a new political phase started for Imbros and Tenedos Rums. EU progress reports mentioned about Imbros and Tenedos Rums. By the help of the Progress Reports, Rum population opened Rum Schools. Nowadays, Rum population have been working on solving problems related land properties and resettling to islands. They have been lobbying on both national and international platforms.