Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve internet oyunu oynama bozukluğu eşhastalanımı olan ergenlerde yavaş bilişsel tempo (YBT) belirtilerinin incelenmesi
Assessment of sluggish cognitive tempo (SCT) symptoms in adolescents with comorbid attention deficit/hyperactivity disorder and internet gaming disorder
Yazar: ERDEM ÖRNEK
Danışman: DOÇ. DR. GÜL KARAÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda, İnternet Oyunu Oynama Bozukluğu (İOOB) ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) eşhastalanımı olan ergenlerde eşlik eden Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) varlığının bağımlılık şiddeti, oyun süreleri ve eşhastalanım ile ilişkisini incelemek ve YBT'nin İOOB ve DEHB ilişkisinde yordayıcı olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmamız bu alanda ilk çalışma niteliğindedir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 12-18 yaş arasında, son 6 aydır psikotrop ilaç kullanımı olmayan, DSM-5'e göre İOOB tanısı almış 103 ergen alınmıştır. Katılımcılar DEHB ve YBT'nin varlığına göre dört gruba ayrılmıştır. Psikiyatrik değerlendirme "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli" kullanılarak yapılmıştır. Sosyodemografik özellikler, araştırmacı tarafından hazırlanan veri formuyla değerlendirilmiştir. Katılımcılardan İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği-Kısa Formu'nu (İOOBÖ-KF), ebeveynlerden ise uyarladığımız İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği-Kısa Formu (İOOBÖ-KF), Barkley Çocuk Dikkat Anketi (BÇDA), Turgay DSM-IV Kökenli Yıkıcı Davranış Bozuklukları Belirti Tarama Ölçeği ve Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi'ni (ÇUAA) doldurmaları istenmiştir.
BULGULAR: Katılımcıların 39'unda DEHB ve YBT'nin birlikte olduğu, 19'unda sadece DEHB tanısının, 26'sında sadece YBT tanısının olduğu, 19'unda ise DEHB ve YBT tanısının olmadığı bulunmuştur. DEHB ve YBT birlikteliğinde anne yaşının daha genç olduğu, daha fazla eşhastalanım oranlarının görüldüğü, genel işlevselliğin daha bozuk olduğu, bağımlılık ve uyku bozukluğu şiddetinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bilgisayar başında hareketsiz oturma süresi ile YBT arasında pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların oyun oynama süreleri arasında bir farklılık saptanmamıştır. Regresyon analizlerinde günlük işlevselliği açıklamada yalnızca ÇUAA'nın anlamlı olduğu,  ÇUAA puanlarını ise BÇDA toplam puanın ve gün içinde uykulu/yorgun olma yakınmalarının yordadığı, anneler tarafından doldurulan İOOB ölçeği puanlarını yordamada ise yalnızca Turgay DE alt ölçeği puanları ve kişilerin internet oyunları ile tanışma yaşının etkili olduğu görülmüştür.
SONUÇ: Çalışmamızda YBT'nin DEHB ile İOOB arasında bir yordayıcı olmadığı, DEHB'nin baskın görünümleri göz önüne alındığında hiperaktivitenin İOOB'yi YBT üzerinden de etkilediği, YBT'nin İOOB'yi direkt etkilemediği ve dikkat eksikliği üzerinden etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bulgularımızın gelecekteki diğer çalışmaların tutarlı sonuçları ile desteklenmesi gerekmektedir.
Anahtar sözcükler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu, Yavaş Bilişsel Tempo

Abstract:
AIM: In our study, we aimed to assess the association between Sluggish Cognitive Tempo (SCT) and the severity of addiction, duration of gaming and comorbidity in adolescents with Internet Gaming Disorder (IGD) and Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD and determine the predictive role of SCT between IGD and ADHD. Our research is the first study in this field.
MATERIALS AND METHOD: 103 adolescents between the ages of 12-18, who have not used psychotropic drugs for the last 6 months and who have been diagnosed with IGD according to DSM-5 were included in the study. Participants were divided into four groups according to the presence of ADHD and SCT. Psychiatric assesment was established by using the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia Present and Lifetime Version. Sociodemographic features were evaluated with the data form prepared by the researcher. Participants were asked to complete the Internet Gaming Disorder Scale-Short Form (IGDS9-SF). Parents were asked to complete the adapted Internet Gaming Disorder Scale-Short Form, Barkley Child Attention Scale (BCAS), Turgay DSM-IV-Based Disruptive Disruptive Behavioral Disorders Screening and Rating Scale and The Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ).
RESULTS: We found that 39 of the participants had ADHD with comorbid SCT, 19 had only ADHD, 26 had only SCT and 19 had no ADHD or SCT diagnosis. We found that the maternal age was younger, the comorbidity rate was higher, the general functioning was more impaired and the severity of addiction and sleep disorders were higher in cases with ADHD and SCT comorbidity compared to the remaning of the sample. A positive correlation was found between the length of immobile screen time and SCT. There was no difference in terms of duration of gaming between the groups. In regression analysis, only the CSHQ was significant in prediction of daily functionality, and the CSHQ scores were predicted by the total score of BCAS and the complaints of morning sleepiness/tiredness. Also, we found that the Turgay attention deficit subscale scores and the age of introduction of internet games were effective in predicting the adapted version of IGDS9-SF. 
CONCLUSION In our study, we concluded that SCT was not a predictor in the association of ADHD with IGD. Also, hyperactivity was a predictor of IGD through SCT and SCT did not directly affect IGD, but had an indirect effect through attention deficit. Our findings need to be supported by consistent results from other future studies. 
Key words: Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Internet Gaming Disorder, Sluggish Cognitive Tempo, Adolescents