Üstyapı yönetim sistemi ve Beşiktaş ilçesi örneğinde uygulama olanaklarının araştırılması
Pavement management systems and analyzing for application to the Beşiktaş district
Yazar: UFUK KIRBAŞ
Danışman: DR. MUSTAFA GÜRSOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Otomotiv teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak, ortaya çıkan karayolu ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilen üstyapıların artması, daha fazla kaynağın üstyapı bakım ve yenileme işlerine aktarılmasını zorunlu kılmıştır. Bakım ve onarım işlemleriyle beraber uygun tasarım ve doğru yapım tekniklerinin yanı sıra tutarlı bir işletimin, yol üstyapısının mevcut durumunda bir iyileşme ve üstyapının ekonomik ömrü sonunda kabul edilebilir bir servis düzeyi sağladığı da bilimsel bir gerçektir.Üstyapı yönetimi kavramı, mevcut kaynakların en iyi şekilde kullanımını sağlamak amacıyla ilk olarak 1960'lı yıllarda ortaya atılmıştır. Günümüzde özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde çoğu kuruluş gerek kendi geliştirdikleri, gerekse değişken olan, kendi iklim, trafik, arazi, ekipman, kurumsal yapı, bütçe durumlarına göre uyarladıkları yönetim sistemlerini kullanmaktadırlar.Üstyapı yönetimi en geniş anlamda planlama, programlama, tasarım, yapım, bakım, onarım ve yenileme işlemlerinin tamamını içeren çalışma programıdır. Bir üstyapı yönetim sistemi (ÜYS) verilen bir periyot süresinde karar vericiler için en uygun bakım ve onarım takviminin belirlenmesinde kullanılacak araçların ve yöntemlerin ayarlanmasını sağlar. İyi bir üstyapı yönetimi sistematik yaklaşımlı ve organize edilmiş bir şekilde düşünmeyi gerektirmesinin yanında, işlerin günü gününe yapılmasını da sağlayan bir sistemin bütünüdür.Yapılan çalışmada, bir bölgeye ait üstyapıların bakım, onarım ve yenileme periyotlarını belirlemek amacıyla kurulacak bir ÜYS'de kullanılabilecek veri türleri ve bu veri türlerinin birbirleriyle ilişkileri açıklanarak üstyapı yönetiminde ne amaçlarla kullanılabileceğine değinilmiştir.Bununla beraber, Beşiktaş ilçesi ana arter yol ağına ait belirlenen 20 kesimde Amerika test ve malzemeler derneğinin (American Society for Testing and Materials, 1999) yayımladığı üstyapı bozulma kılavuzu standardına uygun üstyapı bozukluk verileri toplanmıştır. Toplanan bu veriler PAVER adı verilen yönetim sistemi ile değerlendirilerek, kesimlere ait üstyapıların mevcut durumunu 0 ? 100 aralığında bir değerle ifade edebilen Üstyapı Durum İndeksi (Pavement Condition Index ? PCI) değerleri hesaplanmıştır. Kesimlere ait bulunan bu PCI değerleri ile üstyapıların mevcut durum değerlendirmeleri yapılmış ve söz konusu kesimlerde gerek ağ gerekse proje düzeyinde kurulabilecek bir ÜYS'nin temelleri atılmıştır. Ayrıca çalışmada belirlenen ağdaki görülen bozulma türlerinin oluşma nedenleri yük, iklim ve diğer (malzeme özellikleri vs.) başlıkları altında incelenerek her kesimde ve tüm ağda bozulma değerlendirmeleri yapılmıştır.Anahtar Kelimler: Üstyapı Yönetim Sistemi, PAVER sistemi, Üstyapı durum indeksi (PCI), Bozulma türleri, Bozulma nedenleri

Abstract:
The increase in infrastructure built to meet the highway needs in parallel to the progress in automotive technology, made it necessary to transfer more resources for maintenance and rehabilitation of the infrastructure. It is a scientific fact that consistent operating together with appropriate design and correct building techiques results in improvements in highway infrastructure?s existing situation and an acceptable level of service at the end of the infrastucture?s the economic life.Pavement management concept is first introduced in the 1960?s to ensure the best use of existing resources. Today many corporations in USA use managements systems either developed by themselves or modified to fit their climate, traffic, land, equipment, corporate stucture and budget constraints.Pavement management is in a broader sense, a working program that involves all the procedures of planning, programming, designing, building, maintaining, and rehabilitation. A pavement management system (PMS) arranges tools and methods to be used for determining the best maintenance schedule for the decision makers in a given period. A good pavement management is an integrated system which makes it nescessary to think in a systematic and organized way, besides it ensures that necessary work is performed on a daily basis.In this study, data types and relations between these data types which will be used in a PMS to determine the periods of maintenance and renovation of infrastructure in an area, are explained and the purpose of their use in pavement management is stated.Infrastructure distress data which is compatible with the distress identification manual published by American Society for Testing and Materials in 1999 is collected from 20 sections selected from the arterial road network in Beşiktaş district. These data is then evaluated by a management system named PAVER and Pavement Condition Index (PCI) values which can represent the existing condition of infrastructure in sections with a number between 0 and 100, are calculated. With these PCI values found, the existing condition of infrastructure are evaluated and foundations of a PMS which can be used in a network or project level for the stated areas, are built. The reasons for formation of distress types in the determined network are studied under headings like load, climate and other (material characteristics), and distress evaluations throughout the whole network and each section are carried out.Keywords: Pavement Management System, PAVER system, Pavement Condition Index (PCI), Distress types, Distress reasons