Ağrı/Patnos ilçesi özelinde 12. sınıf ergenlerde ayrışma bireyleşme kapasitesi ile akran zorbalığı sistemi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Ağri / Patnos district special 12. examination of the relationship between separation capacity and peer difficulty system in class adolescents
Yazar: GÜLŞAH UÇAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ayrışma = Dissociation ; Ağrı-Patnos = Ağrı-Patnos ; Bireyselleştirme = Individualization ; Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Dünyada ve ülkemizde bulunan okullarda akran zorbalığının yaygınlaşması üzerine çeşitli araştırmalar yapılmakta ve çözüm yolları aranmaktadır. Akran zorbalığı, eğitim-öğretim hayatını olumsuz etkileyeceği gibi, kişiliğin üzerinde de travmatik sonuçlar doğurur. Ergenlerin zorbalık sistemindeki statüsü, ayrışma-bireyleşme süreçlerinden hem etkilenir hem de sürecin ergenlikte tekrar sahneye gelen boyutuna olumsuz yansımalarda bulunur.
Bu çalışmanın amacı 12. sınıfa devam eden 18 yaşındaki ergenlerin ayrışma-bireyleşme düzeylerini belirleyip, bu düzeyin okullarda yaygın bir sorun olan akran zorbalığı sisteminin zorba ve kurban boyutları ile ilişkisini saptamaktır. Çalışma Ağrı ili, Patnos İlçesinde bulunan 5 değişik tür lisede eğitim-öğretim gören 157'si  (%60,4) kız, 103'ü  (%39,6) erkek olmak üzere toplam 260, öğrenciyle yürütülmüştür. Katılımcılara, "Ergen Ayrışma-bireyleşme Ölçeği", "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu" ve "Kişisel Bilgi Formu"  uygulanmıştır. EABÖ ve AZBÖ'nün SPSS16.0 paket programı ile analizi yapılmıştır. 
EABÖ formundan alınabilecek minumum puan 31, maksimum puan 155'tir. Katılımcı öğrencilerin ayrışma-bireyleşme bulgularına göre ortalamaları 81,02'dir. Bu sonuç ortalama alınabilecek minumum puanın anlamlı düzeyde üstündedir. Ayrışma-bireyleşme düzeyi bu puan arttıkça azalmaktadır. AZBÖ formuna göre öğrencilerin %62,3'ü zorba davranışlarda bulunarak zorba statüsünde, %89,2'si zorbalığa maruz kalarak kurban statüsünde, %60,4'ü hem zorba hem kurban statüsünde yer almaktadırlar. EABÖ ile AZBÖ arasında korelasyon analizine göre ayrışma-bireyleşme ile kurban olmak arasında güçlü bir ilişki vardır. Bu ilişki ayrışma-bireyleşmenin özellikle reddedilme beklentisi alt boyutuyla tüm kurban olma alt boyutları arasındadır. Ayrıca kurban ve zorba statüsünde yer alan öğrencilerin yer almayanlara göre ayrışma-bireyleşme ortalamaları, ayrışma-bireyleşme aleyhine farklılaşmaktadır. 
Bu çalışmanın sonuçları, okullarda yaygın bir sorun olan akran zorbalığı sistemi ile ayrışma-bireyleşme süreçlerinin ilişkisini göstermektedir. Bu ilişki, ayrışma-bireyleşme ile ilgili daha çok ve geniş çaplı araştırmalar yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ayrışma-bireyleşme, Akran Zorbalığı, Ergen.

Abstract:
In our country and around the wold, there are plenty of researches being conducted on the problem of peer bullying  and the ways to solve it. For peer bullying not only has negative effects on the educational life, but also has traumatic effect on the character. The status of adolescents in the bullying system is affected by the process of separation and ındividualization, and has a negative impact on the dimension that appears during the adolescence period. 

The aim of this study is to designate the Separation and Individualization level of 18 years old adolescents who are in the 12th grade, also to determine the relation of this level and bullying and victim dimensions; which is a common problem of schools' peer bullying system. This study takes place in the province of Patnos, Agri in five different types of high schools. 157 (60,4%) female students, 103 (39,9%) male students. 260 students in total.  The survey takers were asked to fill personal ınformation, Adolescent Separation/Individualization scale and peer bullying identification scale adolescence form. EABO and AZBO is analyzed by SPSS16.0.

In the EABO form the minimum mark is 31 and the maximum is 155, respectively. The students who have attended this survey got the average of 81,02 as the result of separation ındividualization findings. These results are significantly above the average minimum mark that can be scored. As for the the form, AZBO, the separation ındividualization level is going low when the mark is high. Further, according to the AZBO form, 62,3% of the survey takers have bully status by acting in bully behavior, 89,2% of them are victimized by being exposed to bullying. 60,4% have both bully and victim status. Also, according to EABO and AZBO correlation analysis; there is a strong relation separation individuation and being a victim.

This relation is between rejection expectancy, which is a sub dimension of separation individualization, and all the sub dimensions of bullying.

Furthermore, the separation individualization average of the students which have the bully and victim status comparing to the ones who do not have this status is differentiating to the opposite stand of separation individualization.

The results of this study determine the relation between the common problem of schools' peer bullying system and separation individualization processes. This relation shows that there should be more extensive researches about separation individualization.
Key words: separation individualization, bullying, adolescence.