Doğrudan öğretim modeliyle gerçekleştirilen bilgisayar destekli kavram öğretiminin, az gören öğrencilerin üç boyutlu geometrik şekilleri kazanmalarında etkililiği
The effectiveness of computer aided concept education performed by direct education model in helping students with low vision in understanding three-dimensional geometric shapes
Yazar: ELİF DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. BANU ALTUNAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Görme Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Az görme = Low vision ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Doğrudan öğretim = Direct instruction ; Geometrik şekiller = Geometric shapes ; Görme engelliler = Visually impaired ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Doğrudan Öğretim Modeli'yle gerçekleştirilen bilgisayar destekli kavram öğretiminin, az gören öğrencilerin üç boyutlu geometrik şekillerden küp, silindir ve koni kavramlarını kazanmalarında etkililiğinin incelenmesidir. Araştırmanın katılımcılarının belirlenmesinde bazı ön koşul beceriler belirlenmiştir. Bu ön koşul becerileri karşılayan ilkokul 1. ve 2. sınıfa devam etmekte olan iki az gören öğrenci ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek denekli deneysel desenlerden yoklama denemeli davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde etkililik, güvenirlik ve sosyal geçerlik olmak üzere üç tür veri toplanmıştır. Elde edilen veriler grafiksel analiz yolu ile araştırmada sunulmuştur. Öğretim tamamlandıktan sonra 7., 14. ve 21. günlerde öğrencilerin öğrendikleri bu şekilleri sürdürebilmelerine ve farklı bağlamlara genelleyebilmelerine katkısı incelenmiştir. Son olarak Doğrudan Öğretim Modeli'yle gerçekleştirilen bilgisayar destekli kavram öğretim materyalinin katılımcılar, ebeveynleri ve öğretmenleri ile sosyal geçerliği kontrol edilmiştir. Araştırma sonucunda Doğrudan Öğretim Modeli'yle gerçekleştirilen bilgisayar destekli kavram öğretiminin, az gören öğrencilerin üç boyutlu geometrik şekillerden küp, silindir ve koni kavramlarını kazanmalarında etkili olduğu görülmüştür. Öğretimden sonra öğrencilerin kazandıkları becerileri farklı bağlamlara genelleyebildikleri ve öğretimden sonraki 7., 14. ve 21. günlerde öğretimin kalıcılığının devam ettiği ortaya çıkmıştır. Araştırmanın sosyal geçerlik verilerinden elde edilen bulgulara göre katılımcılar, ebeveynleri ve öğretmenlerinin öğretimden memnun oldukları görülmüş ve sosyal olarak geçerli bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effectiveness of computer aided concept teaching with the Direct Instruction Model for students with low vision to acquire the concepts of cube, cylinder and cone from three-dimensional geometric shapes. Some prerequisite skills were chosen in the determination of the participants of the study. The research was conducted with two students with low vision attending the 1st and 2nd grades of primary school who met these prerequisite skills. In the research, multiple probe model across behaviors with probe trial, which is one of the single-subject experimental designs, was used. During the data collection process, three types of data were collected: effectiveness, reliability and social validity. The data obtained were presented in the research by means of graphical analysis. On the 7th, 14th and 21st days after the teaching was completed, it was examined whether the students maintain understanding these shapes they learned and generalize them to different contexts. Finally, the social validity of the computer-assisted concept teaching material applied with the Direct Instruction Model was checked with the participants, their parents and teachers. As a result of the research, it was seen that computer-aided concept teaching with the Direct Instruction Model was effective in acquiring the concepts of cube, cylinder and cone from three-dimensional geometric shapes for students with low vision. It was revealed that after the teaching, the students were able to generalize the skills they gained to different contexts and the permanence of the teaching continued on the 7th, 14th and 21st days after the teaching. According to the findings obtained from the social validity data of the research, it was seen that the participants, their parents and teachers were satisfied with the teaching, and it was found to be socially valid.