Aktif bireylerde düzenli egzersizle birlikte beta-hidroksi beta-metilbütirat (HMB)) tüketiminin vücut kompozisyonu ve kan lipitleri üzerine etkisi
Effects of Beta-hydroxy-beta-methylbutyrate (HMB) supplementation with exercise on body composition and blood lipid profile in active person
Yazar: YASEMİN GÜZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSREV TURNAGÖL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Kaslar = Muscles ; Kreatin kinaz = Creatine kinase ; Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase

Özet:
Beta-hidroksi beta-metilbütirat (HMB), esansiyel aminoasitlerden lösinin bir metabolitidir. HMB, farklı biyokimyasal mekanizmalar üzerinden etkinlik göstermektedir. Hayvanlarla yapılan birçok çalışmada ve birkaç insan çalışmasında, HMB'nin protein sentezini MTOR yolunun etkinliğini artırarak stimule ettiği, proteazamların etkinliğini azaltarak protein yıkımını inhibe ettiği, bu yollarla vücut kompozisyonunun değişimini etkilediği (vücut kas kitlesini artırırken, yağ kitlesini azalttığı) ve kas hasarını azalttığı gösterilmiştir. Ancak insanlarda, HMB'nin egzersizle birlikte verilmesinin vücut kompozisyonu ve kas hasarı üzerine net etkileri hala tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, fiziksel olarak aktif, sağlıklı erkek bireylerde, HMB suplementasyonu ile birlikte egzersizin vücut kompozisyonu, kas hasarı göstergeleri ve kan lipit profili üzerine etkilerini incelemektir. Çalışmaya sağlıklı, fiziksel olarak aktif, yaşları 26.9 2.01 yıl, boy uzunlukları 177.15 4.43 cm, vücut ağırlıkları 78.4 10.7 kg, BKI'leri 24.9 3.19 kg/m² olan, 17 gönüllü erkek katılmıştır. Çalışma çift kör, plasebo kontrollü ve randomize olarak gerçekleştirilmiştir. 17 gönüllü denek iki gruba ayrılmıştır. HMB+Egzersiz ve Plasebo+Egzersiz grupları 14 gün süresince günde 3 gr HMB veya 3 gr plasebo almışlardır. Her iki grup, 14 gün boyunca haftada 5 gün, günde 100-120 dk kuvvet antrenmanı ve dayanıklılık antrenmanı yapmışlardır. Çalışma sırasında deneklerin besin tüketim kayıtları tutulmuş, çalışma öncesi ve sonrasında antropometrik özellikleri, kan lipit profili ve kas hasarı indirek göstergeleri ölçülmüştür. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 16.0 paket programında analiz edilmiştir. Çalışma öncesi ve sonrası Plasebo+Egzersiz ve HMB+Egzersiz grupları arasındaki fark Mann-Whitney U testi ile, grupların çalışma öncesi ve sonrası kendi içlerindeki farklar ise Wilcoxon Eşleştirilmiş İki Örnek Testi ile test edilmiştir. Çalışma sonrası her iki grubun, total vücut suyu yüzdesindeki artış, vücut yağ yüzdesi (%) ve vücut yağ ağırlığındaki (kg) azalmalar anlamlıdır (p<0.05). HMB+Egzersiz grubunda, Plasebo+Egzersiz grubuyla karşılaştırıldığında, vücut kas kitlesindeki artış ve bel/kalça oranındaki azalmalar anlamlıdır (p<0.05). Sonuç olarak, bu çalışma kapsamında HMB'nin egzersize ek olarak kan lipit profiline, vücut yağ yüzdesine ve kas hasarı göstergelerine (CK ve LDH) önemli bir katkısı görülmemektedir. Kas kitlesinde oluşturduğu değişiklik ise literatürle uyumlu olarak bulunmuştur. Bununla beraber, egzersiz şiddeti, hacmi, sıklığı ve suplementasyon süresi farklı şekilde düzenlenmiş çalışmalar, ileride konunun daha iyi aydınlatılabilmesine yardımcı olacaktır.Anahtar Kelimeler: Kas kitlesi, BKI, CK, LDH, egzersiz

Abstract:
HMB is a metabolite of leucine aminoacid. HMB appears to exert its effect via different biochemical mechanisms. HMB has been shown to stimulate protein synthesis via mTOR pathway, inhibit protein degradation, affect body composition change (reducing body fat gain while enhancing lean body mass gain) in animals and humans and prevent muscle damage. But it is stil under debate about HMB+Exercise combination?s effects in humans regard to body composition change and muscle damage. The purpose of this study is to investigate the effects of HMB supplementation with exercise on body composition, blood lipid profile and markers of muscle damage. In this study, 17 male volunteer attended who was physically active, age 26.9 2.01 years, height 177.15 4.43 cm, weight 78.4 10.7 kg and BMI 24.9 3.19 kg/m². This study was performed double blind placebo controlled design and 17 male volunteer divided two groups (HMB+Exercise and Placebo+Exercise). HMB+Exercise and Plasebo+Exercise groups took daily 3 gr HMB or 3 gr placebo during 14 days. Both groups performed strength exercise and endurance exercise 5 times a week and each season lasted 100-120 minutes. Test subjects food intake, anthropometric properties, blood lipid profile and muscle damage markers measured before and after the trial. After the study, both groups total body water (%) and body fat mass decreased significantly (p<0.05). HMB+Exercise group?s lean body mass increased and waist/hip ratio decreased significantly as compared with Placebo+Exercise group. Consequently, extent of this study no important effect of HMB is observed on blood lipid profile and muscle damage markers. Further studies which exercise intensity, volume, frequency and supplementation duration is planned differently, are needed.Key words: Lean body mass, BMI, CK, LDH, exercise