Eğirdir Gölü'nde yaşayan gümüş balığı (Atherina boyeri risso, 1810) larvalarının besin kompozisyonu ve zooplankton üzerine etkileri
Prey composition of the big-scale sand smelt (Atherina boyeri risso, 1810) larvae living in Lake Eğirdir and their effects on plankton
Yazar: ALİ GÜLBUDAK
Danışman: PROF. DR. İSKENDER GÜLLE
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Eğirdir Gölü = Eğirdir Lake ; Mesozooplankton = Mesozooplankton ; Tatlı su balıkları = Freshwater fishes ; Tatlı su ekolojisi = Freshwater ecology

Özet:
Bu tez çalışmasında Türkiye'nin en büyük tatlısu göllerinden biri olan Eğirdir Gölü'ne sonradan giren istilacı gümüş balığı (Atherina boyeri, Risso, 1810) larvalarının sindirim kanalı av içerikleri ve kompozisyonları incelenmiştir. Haziran-Temmuz 2020 yılı içerisinde, Eğirdir Gölü'nün iki farklı bölgesinden, ince gözenekli ığrıp ile yakalanan farklı boydaki larvaların tüketmiş olduğu besinler, kalitatif ve kantitatif olarak analiz edilerek; farklı boydaki larva gruplarının zooplankton üzerinden beslenme özellikleri belirlenmiştir.
Yapılan analizlerde gümüş balığı larvalarının sindirim kanalı içeriğinde; 20 rotifer, 9 kladoser, 1 kopepot, Chironomid larvası, Oligoket ve Su kenesi nimfi olmak üzere 33 farklı organizma belirlenmiştir. Rotiferaya ait taksonlar gümüş balığı larvalarının sindirim sistemindeki av organizmalarının ortalama olarak %96,39-%99,78'ini oluşturmuştur. Bu sonuçlardan larva predasyonunun hem kalitatif hem de kantitatif açıdan ağırlıklı olarak Rotifera gurubu organizmalar üzerine yoğunlaşmış olduğu anlaşılmıştır. Rotifera'dan Anuraeopsis fissa ve Polyarthra vulgaris tüm larval gruplarda baskın av organizmaları olarak tespit edilmiştir. 
Balık larvalarının av kompozisyonunu oluşturan faunanın biyolojik zenginlik durumunun bir göstergesi olan Shannon-Weaver (Hʹ) tür çeşitliliği indeksi (Ort. 0,20-0,88), Evennes indeksi (ort. 0,12-0,54) ve Simpson's diversity indeksi (ort. 0,07-0,50) değerleri oldukça düşük bulunmuştur. Bu durum larvaların görece tek düze bir beslenme rejimine sahip olduklarını göstermektedir. I. grup larvaların kısmen küçük ağız açıklığı nedeniyle Rotiferayı tercih etmeleri normal iken; II. ve III. Grup larvaların da Rotifera ağırlıklı beslenmesi göldeki zooplankton predasyonunun şiddetli olduğunun bir göstergesidir. Ancak, gölün ötrofik olmasının da bunda bir etkisinin olduğu düşünülmektedir.
Günümüzde önemli bir sığlaşma durumu yaşayan Eğirdir Gölü'nün değişen veya değişecek olan trofik koşullarında, Rotifera filumu üyelerinin baskın zooplankton haline geleceği göz önüne alındığında, gümüş balığı larvalarının besin bulma sıkıntısı yaşamayacağı söylenebilir.

Abstract:
In this thesis, the digestive tract prey contents and compositions of invasive big-scale sand smelt (Atherina boyeri, Risso, 1810) larvae that entered Lake Eğirdir, one of the largest freshwater lakes in Turkey, were investigated. The food consumed by larvae of different sizes caught with fine-mesh seine from two different regions of Lake Eğirdir in June-July 2020 was analyzed qualitatively and quantitatively; and the feeding characteristics of different sized larvae groups were determined on zooplankton.
In the analyses, 33 different organisms were determined in the digestive tract content of larvae, including 20 rotifers, 9 cladocerans, 1 copepod, Chironomid larva, Oligocete and Water tick nymph. Rotifera taxa constituted 96.39%-99.78% of the prey organisms in the digestive tract of larvae on average. From these results, it was understood that larval predation was concentrated on Rotifera group organisms both qualitatively and quantitatively. Anuraeopsis fissa and Polyarthra vulgaris from Rotifera were determined as the dominant prey organisms in all larval groups.
The Shannon-Weaver (Hʹ) species diversity index (average 0.20-0.88), Evennes index (average 0.12-0.54) and Simpson's diversity index (average 0.07-0.50) values, which are indicators of the biological richness of the fauna that constitutes the prey composition of fish larvae, were found to be quite low. This situation shows that the larvae have a relatively uniform feeding regime. While it is normal for Group I larvae to prefer Rotifera due to their partially small mouth opening; the fact that Group II and III larvae also feed predominantly on Rotifera is an indication that zooplankton predation in the lake is severe. However, it is thought that the eutrophic nature of the lake also has an effect on this.
Considering that members of the Rotifera phylum will become the dominant zooplankton in the changing or changing trophic conditions of Lake Eğirdir, which is currently experiencing significant shallowing, it can be said that the big-scale sand smelt larvae will not have difficulty finding food.