Romatoid artrit ve osteoartritteki el tutulumunun karşılaştırılması
Compare hand function at rheumatic arthritis and osteoarthritis
Yazar: NEVZAT YEŞİLMEN
Danışman: DOÇ. DR. ARZU KAYA
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Eklemler = Joints ; El = Hand ; Hastalık = Disease ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Teşhis = Diagnosis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı Romatoid Artrit (RA)'li ve osteoartrit (OA)'li hastalardaki el tutulumunun fonksiyonel açıdan karşılaştırmak, RA ve OA hastalarında el fonksiyonları ile radyolojik skorlar ve diğer hastalık parametreleri arasındaki ilişkiyi araştırmak ve RA'lı hastalarda hastalık aktivitesinin el disabilitesi üzerine etkisini incelemektir.
Çalışmaya RA'li 56 hasta (47 bayan, 9 erkek) ve el OA'lı 51 hasta (47 bayan, 4 erkek) alındı. RA hastalarında hastalık aktivitesini değerlendirmek için hastalık aktivite skoru 28 (DAS28) hesaplandı. Tüm hastaların el fonksiyonları el kavrama kuvveti, parmak tutma gücü ve Duruöz el indeksi ile değerlendirildi. Tüm hastaların fiziksel fonksiyon kapasitesi (disability) sağlık değerlendirme anketi (HAQ), romatoid artrit yaşam kalitesi ölçeği (RA-QoL), kısa form-36 (SF-36) ve Nottingham sağlık profili ile duygu durum değerlendirmeleri Hastane Anksite ve Depresyon (HAD) ölçeği ile değerlendirildi. El eklemlerinin radyografik değerlendirmesi için RA hastalarında modifiye Larsen ve modifiye sharp skoruna, OA hastalarında ise kellegren-lawrence skoruna bakıldı.
Romatoid artrit ve OA hasta grubu arasında Duruöz el indeksi ve parmak tutma gücünde olmayan fakat el kavrama gücünde olan istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı. Fiziksel fonksiyon değerlendirmelerinde (NHP yorgunluk, SF-36 genel sağlık, SF–36 vitalite ve SF–36 emosyonel rol kısıtlaması hariç) gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Her iki grupta da Duruöz el indeksi ve radyolojik skorlar ile diğer klinik parametreler arasında anlamlı korelasyonlar saptandı. Hastalık aktivitesine göre gruplandırılan RA hastalarında el fonksiyonları açısından anlamlı farklar bulundu.
Romatoid artrit el eklemlerinde ciddi deformitelere neden olan bir hastalık olmasına rağmen el osteoartriti de RA'dan azımsanmayacak derecede el fonksiyonlarını bozabilir ve hastanın günlük yaşam aktivitelerini etkileyerek dizabiliteye neden olabilir.

Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, el osteoartriti, duruöz el indeksi, fonksiyonel kapasite, dizabilite

Abstract:
The aims of this study is to (1) compare hand function at rheumatic arthritis (RA) and osteoarthritis (OA), (2) investigate the relationship between hand function, radiographic scores and other disease parameters in rheumatic arthritis and osteoarthritis patients and (3) to evaluate disease activity effect on hand disability in RA patients.
Fifty six patients (47 women, 9 men) with RA and fifty one patients (47 women, 4 men) with hand OA were studied. Disease activity score 28 (DAS28) was calculated to evaluate disease activty in RA patients. Hand functions were assessed with hand grip strength, finger grip strength and Duruöz hand index at all patients. Physical function capacity was asssessed with Health Assesment Quastionnarie (HAQ), Rheumatoid Arthritis Quality of Life (RAQoL), Short Form-36 (SF-36) and Nottingham Health Profile (NHP) at all patients. Patients' mood were assessed with Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD) in both groups. Radiographic assesment of hands joints was evaluated according to the modified Larsen score and modified Sharp score in RA patient and Kellegren-Lawrence score in OA patients.
There was no statistically significant difference between the two groups in terms of Duruöz hand index and finger grip strength, but there was statistically significant difference between the two groups in terms of hand grip strength. There was no statistically significant difference between the two groups in terms of generic and disease-specific measures in assessing health status and quality of life (excluding NHP fatigue, SF-36 general health, SF-36 vitality and SF-36 emotional role limitations). There was a significant correlation between Duruöz hand index, radiological scoring of joint damage and other clinical parameters in both groups. There was statistically significant difference between disease activity subgroups in RA patients in terms of hand functions.
Although RA causes severe deformities on hand joints, also hand osteoarthritis may impair hand functions as rheumatic arthritis. Hand osteoarthritis affects activity of daily living, so hand osteoarthritis may cause disability.

Keywords: Rheumatoid artrithis, hand osteoarthritis, duruöz hand index, functional capacity, disability