Çocuk yoğun bakım ünitesinde santral venöz kateterlerde pozitif basınç valf konnektörü kullanımının sonuçlarının araştırılması
Investigation of the results of using positive pressure valve connectors in central venous catheters in the pediatric intensive care unit
Yazar: YUNUS EMRE TOKDEMİR
Danışman: DOÇ. AYŞE FİLİZ YETİMAKMAN ERDOĞAN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterler = Catheters ; Tıkanma = Obstruction ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Kritik hasta çocuklarda yoğun bakım ünitesinde kullanılan santral venöz kateterler tedavinin etkin ve kesintisiz ilerlemesini sağlamaktadır. Ancak kateterlerin beklenenden erken tıkanması tedavide kesintilere ve artmış kateter ilişkili enfeksiyonlara sebep olabilir. Çalışmadaki amacımız; tıkanmayı ve dolayısıyla tedavi kesintilerini azaltmada, rutin bakım önlemleri dışında pozitif basınç valf konnektörü kullanımının etkin bir yöntem olup olmadığını araştırarak klinik deneyimlerimizi paylaşmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çocuk yoğun bakım ünitesinde santral venöz kateter takılan 233 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. İlk 173 hasta ven valfi kullanılmayan dönemden, sonraki 60 hasta ven valfi kullanılan dönemden ardışık olarak seçilmiştir. Hastaların, cinsiyeti, yaşı,  kilosu, yatış tanısı ve klinik durumu, mekanik ventilasyon ihtiyacı ve tipi, kateter takılma endikasyonları, kateterin takılma yeri, kateterin boyu ve çapı, kateterin takılma tarihi ve çıkartılma tarihi, pozitif basınç valf konnektörü olup olmadığı, kateterin toplam kullanıldığı gün, tıkanma olup olmadığı, eğer olduysa hangi lümende ve takılma tarihinin kaçıncı gününde olduğu, üreme gelişip gelişmediği bilgileri hastaların elektronik ortamdaki yatış dosyalarından hemşire gözlemlerinden ve doktor takip dosyalarından toplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 233 hastada medyan yaş 21 ay, medyan kilo 10 kg idi. 126 (%54,1) hastanın periferik damar yolu açılmasının zor olması nedeniyle, 107 (%45,9) hastaya şok veya yüksek debi ya da konsantrasyonda sıvı verilmesi ihtiyacı olması nedeniyle kateter takılmıştır. Sağ ya da sol fark etmeksizin 78 (%33) i femoral vene, 141 (%60)'ı internal jugular vene ve 14 (%7)'ü subklavian vene takılmıştır. Kateter takılmış hastaların 60 (%25,8)'ında pozitif basınçlı ven valfi kullanılmış iken, 173(74,2) hastada santral venöz kateter valf olmadan kullanılmıştır. Pozitif basınçlı ven valfi olan grupta üreme 13 (%21,7) kateterde saptanmışken, valf olmayan grupta 41(%23,7) kateterde saptanmıştır. İki grup arasındaki üreme olan kateter oranları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.  (p=0,885) Pozitif basınçlı ven valfi olan 60 hastanın 9 (%15) unda tıkanma görülmüşken, valf olmayan ve tıkanma verisine ulaşılan 35 hastanın 10 (%28,6) unda tıkanma görülmüştür. İki grup arasındaki tıkanma oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. (p=0,184) 233 kateterin toplam kullanıldığı gün verilerine bakıldığında ortanca gün süresi 12(7-18) gün olarak bulunmuştur. Pozitif basınçlı ven valfi olan grubun(n=60) ortanca gün süresi 15(12-19) iken valf olmayan grubun (n=173) ortanca gün süresi 11(6-18) olarak saptanmıştır. İki grup arasındaki kateterlerin toplam kullanıldığı gün sayısı karşılaştırıldığında farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür.  (p=0,001)
Sonuçlar: Çalışmamızda ven valfi kullanımı ile yalnızca rutin bakım ve sürekli sıvı infüzyonu yapılmasına göre kateterde tıkanma oranı, zamanlaması ve enfeksiyon oranı yönünden fark saptanmamıştır. İki grup arasındaki kateterlerin toplam kullanıldığı gün sayısı ortanca değerleri karşılattırıldığında farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. (p=0,001) Bu durum, aralıklı ya da kısmi tıkanma yaşansa da ven valfi kullanımı ile daha uzun kullanım sürelerine ve kesintisiz tedavi hedefine ulaşılabileceğini düşündürmektedir. Ancak kateter ömrüne etki eden diğer faktörlerin de göz önünde bulundurulduğu randomize kontrollü prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: Pozitif Basınçlı Ven Valfi, CVK, Tıkanma, Çocuk Yoğun Bakım

Abstract:
Introduction and Objectives: Central venous catheters used in critically ill children in the intensive care unit provide the effective and uninterrupted progress of the treatment. However, earlier-than-expected occlusion of catheters may result in interruptions in treatment and increased catheter-related infections. Our aim in the study; To share our clinical experience by investigating whether the use of positive pressure valve connectors is an effective method, apart from routine maintenance measures, in reducing occlusion and therefore treatment interruptions.
Material and Methods: 233 patients who had a central venous catheter in the pediatric intensive care unit were included in the study. The first 173 patients were selected consecutively from the vein valve-free period, and the next 60 patients from the vein valve-use period. Gender, age, weight of the patients, diagnosis and clinical status of hospitalization, need and type of mechanical ventilation, indications for catheter placement, location of the catheter, length and diameter of the catheter, date of insertion and removal of the catheter, whether they have a positive pressure valve connector, total use of the catheter day, whether there was an obstruction, if so in which lumen and on which day of the insertion date, whether reproduction developed or not, were collected from the electronic hospitalization files of the patients, from the nurse observations and from the doctor's follow-up files.
Results: Median age was 21 months and median weight was 10 kg in 233 patients included in the study. Catheters were inserted in 126 (54.1%) patients due to the difficulty of establishing a peripheral vascular access, and 107 (45.9%) patients due to shock or the need for high flow or concentration of fluid. Regardless of right or left, 78 (33%) were inserted into the femoral vein, 141 (60%) were inserted into the internal jugular vein, and 14 (7%) were inserted into the subclavian vein. While positive pressure vein valve was used in 60 (25.8%) of the patients who had a catheter, a central venous catheter was used without a valve in 173 (74.2) patients. While growth was detected in 13 (21.7%) catheters in the group with positive pressure vein valve, it was detected in 41 (23.7%) catheters in the group without valve. No statistically significant difference was found between the two groups when the catheter rates with growth were compared. (p=0.885) Occlusion was observed in 9 (15%) of 60 patients with positive pressure vein valves, while occlusion was observed in 10 (28.6%) of 35 patients without valves whose occlusion data were available. No statistically significant difference was found between the occlusion rate between the two groups. (p=0.184) When the data for the total usage days of 233 catheters were examined, the median day duration was found to be 12(7-18) days. The median duration of days in the group with positive pressure vein valve (n=60) was 15 (12-19), while the median duration of days in the group without valves (n=173) was 11(6-18). When the total number of days in which the catheters were used between the two groups was compared, the difference was found to be statistically significant. (p=0.001)
Conclusions: In our study, no difference was found in terms of the rate of occlusion, timing and infection rate in the catheter compared to the use of a vein valve and only routine maintenance and continuous fluid infusion. When the median values of the total number of days the catheters were used between the two groups were compared, the difference was found to be statistically significant. (p=0.001) This suggests that even if there is intermittent or partial occlusion, longer duration of use and uninterrupted treatment target can be achieved with the use of vein valve. However, randomized controlled prospective studies are needed in which other factors affecting catheter life are also taken into account.
Keywords: Positive Pressure Vein Valve, CVC, Occlusion, Pediatric İntensive Care Unit