Mizahla zenginleştirilmiş fen bilimleri öğretiminin öğrencilerin başarı motivasyon ve eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi
The effect of humor enriched science teaching on students' achievement motivation and critical thinking tendencies
Yazar: MEHMET DEMİRHAN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ YURTAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı fen bilimleri eğitiminde mizah ve karikatür kullanımının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, motivasyonlarına ve eleştirel düşünme eğilimlerine etkisinin belirlenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan deneysel desenlerden, öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Malatya il merkezindeki  orta sosyo-ekonomik düzeyde çevreye sahip bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 64 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Akademik Başarı Testi", "Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği" ve "Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği" öntest, sontest ve kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Araştırmada mizah destekli eğitimin 5E öğretim modeliyle uygulandığı I. deney grubu, sadece 5E öğretim modelinin uygulandığı II. deney grubu ve mevcut öğretim programına göre uygulamaların yapıldığı kontrol grubu oluşturulmuştur. Uygulama öncesinde araştırmanın yapılacağı ilkokuldaki dördüncü sınıf şubelerine "Akademik Başarı Testi", "Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği" ve "Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği" uygulanarak istatistiksel analiz sonucunda gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüş, yansız atama yöntemiyle gruplar belirlenmiştir. Belirlenen üç grupta da dersler altı hafta boyunca araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Ayrıca uygulama bittikten beş hafta sonra kalıcılık testi uygulanmıştır.         
Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerin sonucunda, mizah destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarında anlamlı farka yol açtığı, öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri ve fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarında ise anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan istatistiksel analizler, mizah destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarında kalıcılığa etkisinin olmadığını göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Mizah ve karikatür, akademik başarı, eleştirel düşünme, motivasyon, fen bilimleri

Abstract:
The general purpose of this study is to determine the effect of using humor and cartoons in science education on the academic achievement, motivation and critical thinking tendencies of 4th grade primary school students. In the study, one of the quantitative research methods, quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used.
The study group of the research consisted of 64 fourth grade students studying in a public school with a medium socio-economic level environment in Malatya city center in the fall semester of the 2023-2024 academic year. "Academic Achievement Test", "Critical Thinking Dispositions Scale" and "Motivation Scale for Science Learning" were applied as pretest, posttest and retention test as data collection tools. In the study, the first experimental group in which humor-supported education was applied with the 5E teaching model, the second experimental group in which only the 5E teaching model was applied, and the control group in which the applications were made according to the current curriculum were formed. Before the application, "Academic Achievement Test", "Critical Thinking Tendencies Scale" and "Motivation Scale for Science Learning" were applied to the fourth grade classes in the primary school where the research would be conducted, and as a result of statistical analysis, it was seen that there was no significant difference between the groups, and the groups were determined by random assignment method. In all three groups, the lessons were conducted by the researcher for six weeks. In addition, a retention test was administered five weeks after the end of the implementation.
Analysis of covariance (ANCOVA) was used to analyze the data obtained from the study. As a result of the statistical analysis, it was determined that humor-supported instruction caused a significant difference in students' academic achievement, while there was no significant difference in students' critical thinking tendencies and motivation towards science course. In addition, statistical analyses showed that humor-supported instruction had no effect on the retention of students' academic achievement.

Keywords: Humor and cartoon, academic success, critical thinking, motivation, science.