Öğretim elemanlarının genetiği değiştirilmiş organizmalara yönelik tutum ve risk algıları: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi örneği
The attitudes and risk perceptions of academicians about genetic modified organisms: Osmaniye Korkut Ata Universty example
Yazar: SENA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE TÜLİN ÖZ
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Bu çalışmada Osmaniye Korkut Ata Üniversitesinde 2016-2017 eğitim öğretim yılı güz döneminde görev yapan öğretim elemanlarının GDO hakkındaki tutum ve risk algıları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma 100 akademisyenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel betimsel model kullanılmıştır. Veriler yedi bölümden oluşan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Anketin ilk bölümünde akademisyenlerin demografik özelliklerini belirleyici ifadeler yer alırken, diğer bölümlerinde ise akademisyenlerin genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) hakkında genel tutum ve risk algılarını belirleyici ifadeler yer almaktadır. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package For Social Sciences) 18 istatistik paket programı kullanılmıştır. Elde edilen bilgiler yüzde, frekans, T-testi, tek yönlü varyans analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Akademisyenlerin çoğunun GDO hakkındaki risk algılarının ortanın üzerinde olduğu ve GDO uygulamalarını etik açıdan uygun bulmadıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca katılımcıların çoğunun GDO'lu ürünleri tüketme konusunda olumsuz yaklaşımlara sahip olup tüketmeme eğilimi gösterdikleri ve genetiği değiştirilmiş organizmaların Türkiye'de kullanılmasına yüksek oranda karşı çıktıkları sonucuna varılmıştır. Cinsiyet, yaş ve mesleki alan değişkenlerine göre aralarında anlamlı fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla t-testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Analiz sonucuna göre bu faktörlerin, akademisyenlerin GDO hakkındaki tutum ve risk algılarında anlamlı bir fark yaratmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Biyoteknoloji, genetiği değiştirilmiş organizma (GDO), gıda, tutum, risk algıları.

Abstract:
This study aimed to determine the attitudes and risk perceptions of the instructors working in the fall semester of 2016-2017 academic year at Osmaniye Korkut Ata University. The research was carried out with the participation of 100 academicians. Quantitative descriptive model was applied in the study. The data were collected by a questionnaire consisting of eight chapters. In the first part of the questionnaire, there are statements defining the demographic characteristics of academicians, while in other parts of academics, there are general statements about the genetically modified organisms (GMOs) and the determinants of risk perception. SPSS package program was used for data analysis. The information obtained were evaluated by using percentage, frequency, T-test, one-way analysis of variance. It was concluded that most of the academicians had higher risk perceptions about GMOs and did not consider GMO applications to be ethical. It was also concluded that most participants have negative approach towards GMO products is that they tend to consume and consume genetically modified organisms are highly opposed to the use of their results in Turkey. According to gender, age and department variables, t-test and one-way analysis of variance was performed to determine whether there was a significant difference between them. According to the results of the analysis, it was determined that these factors did not make a significant difference in the attitudes and risk perceptions about GMO.

Key Words: Biotechnology, genetically modified organism (GMO), food, attitude, risk perceptions.