370 - 389 - 404 numaralı Tarsus Şer'iyye sicillerinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi /
Yazar: UĞUR GÖK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RAHMİ TEKİN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Mersin-Tarsus = Mersin-Tarsus ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Bu çalışma H.1324-1325/M.1906-1908 yılları arasını ihtiva eden 370 – 389 ve 404
Numaralı Tarsus şer'iyye Sicilleri‟nin incelenmesinden oluşmaktadır. 370 – 389 ve 404
Numaralı Tarsus şer'iyye Sicilleri Osmanlıca metninin günümüz Türkçesine çevrilmesinde
metne sadık kalındı, kelimeler değiştirilmeksizin cümle kuruluşları aynı şekilde verildi. Ana
metin basit transkribe tekniği ile okundu. Metinde geçen Farsça, Arapça, Türkçe sıfat ve
tamlamalar bu dillerin gramer kurallarına göre yazıldı. Osmanlıca metinde geçen, ayın harfi: („)
işareti, hemze (elif) harfi: (‟) işareti, uzun a: â harfi, uzun i: î harfi, uzun u: û harfi ile yazıldı.
Sicillerde geçen 194 belgenin tamamının transkripsiyonu yapılarak değerlendirildi.
Belgelerde yer alan hükümlerin özeti tablo halinde verildi. Çalışmamızın özet tablosu, defter
hakkındaki bütün sorulara cevap verebilecek niteliktedir. Sicilde; verâset, vesâyet, mihir,
boşanma, tereke taksimleri gibi konular yer almaktadır.
şer'iyye sicilleri kaydedildiği dönem hakkındaki en orijinal bilgileri içermektedir. Bu
bilgiler ışığında dönemin sosyal, idarî, hukukî, iktisadî ve kültürel yapısı hakkında bilgilere
ulaşmak mümkündür. Bu amaç doğrultusunda sicilde bulunan yer isimleri, devlet görevlilerinin
isimleri, askerî görevlilerin isimleri birer birer tespit edildi. Yine sicilde geçen camii, medrese ve
diğer dinî yapıların birer birer tespiti yapıldı. Sicilde dönemin soysal yapısı hakkında bilgiler
verildi. Dönemin giyim-kuşamı ve kullanılan eşyaların tespiti yapıldı. Yine dönemin iktisadî
yapısı hakkında genel bilgiler verilip meslek grupları, çarşıları, dükkânları, esnaf grupları tespit
edildi. Ayrıca dönemin eşya fiyatları ve hayvan fiyatlarına ulaşıldı.

Abstract:
This study consists of the examination of the Islamic law register, number 370 – 389 and
404 belonging to Tarsus which occured between the year –1324 and 1325 (of Islamic calendar)–
1906 and 1908 (of Gregorian calendar) While translating the register from the Ottoman Turkish
into modern Turkish, was remained faithful to the text, giving the words and the structures of the
sentences as the same. The adjectives and phrases that used in Persian, Arabic, and Turkish were
written according to their grammar rules. The source text was read by the simple transcription
tecnique. Some letters that occur in the Ottoman Turkish were adapted like the following: ayın
(ع) : (‟), elif : (‟), long a: â, long i: î, long u: u. All of the 194 documents in the register were
translated and evaluated. The summaries of the verdicts in the text were given in the form of
table. The table of the summary in the study is capable of answering all the questions concerned
with lawsuit. The essential topics of the register consist of inheritence, guardianship, divorce, the
appointments of the trustees, theft, and soon.
As it is known, the Islamic law registers contain the most original information about the
period in which they were produced. In the light of this information, it is possible to reach the
information about the social, administrative, judicial, economic, and cultural structures.
Considering this purpose, the names of locations, administrators, military officiers, imams,
village headmen, and priests, in the text were ascertained one by one. The names of the mosques,
Moslem theological schools, and other religious contitutions in the text were also indicated one
by one. The study has information about the social structure of the time, taken from the register.
The people‟s apparel and things that used by them were indicated. In addition, giving a general
information about the economic structure of the period, occupations, markets, and shops were
ascertained. The prices of goods and animals of the time were obtained.