1980 sonrası Türkiye'de devlet, rejim ve sınıfsal ilişkiler bağlamında bürokratikleşme olgusu: Türk bürokrasisinin bütünlüğü, tutarlılığı ve politik-ekonomik aktörlerle ilişkileri
Bureaucraticization in the context of state, regime and class relations in Turkey after 1980: The integrity, consistence of Turkish bureaucracy and its relations with political-economic actors
Yazar: AKIN EMRE PİLGİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET BEKMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin 24 Ocak Kararları ve 12 Eylül askeri darbesinden sonra yaşadığı ekonomik, idari ve politik dönüşüm süreci bürokrasi ekseninde ele alınmaktadır. Genel olarak kapitalist modern devlet ile toplumsal sınıflar arasındaki ilişkiler bürokrasi üzerinden anlamlandırılmaya çalışılmakta, bürokraside yaşanan dönüşümler, kırılmalar, süreklilikler ve değişimlerden hareketle devletin sınıflarla ilişkileri anlamlandırılmaya çalışılmaktadır. Söz konusu dönem üzerine birikmiş olan literatürün bolluğu ile yaşanan dönüşümün radikal boyutu bürokrasi olgusu üzerine çok sayıda gözlemin çekilmesini sağlamıştır. Eldeki sorunsalın üzerine eğilirken terimsel olarak Weberyan ekolün bürokrasi ve türevleri üzerine biriktirdiği kavramsal birikimden ve toplumsal sınıflarla devlet üzerine yoğun bir şekilde eğilen Marksist kuramlardan yararlanılmış, ardından Türkiye ekonomisi ve yönetiminin 12 Eylül'den sonra yaşadığı dönüşümle ilgili literatür bu eksende incelenmiştir. Bürokrasinin temsili sistem içinde toplumsal sınıflar ve devlet arasındaki geçişkenliğin parçası olarak görülmesinden hareketle, seçilen dönem ek analitik kavramlar ve soyutlamalarla incelenmiştir. 12 Eylül'den sonra Türkiye'de yaşanan dönüşümün bürokrasi üzerinden incelenmesi, devletle toplumsal sınıflar arasındaki etkileşimlerin gözlemlenmesine katkı sunan bir nitelikte olmuştur. Eldeki literatürü çeşitli şekillerde desteklediği gibi yeni açılımlar getirmekte, bunu sağladığı ölçüde de bürokrasi ve devlet okumaları üzerine yapılacak yeni katkıların önünü açmaktadır. Zira yapılan çalışmanın sonucunda Türkiye'de yaşanan ekonomik-politik dönüşümün devletin bütünlüğü ve toplumsal sınıflarla uzlaşmacı bir zeminde sürdürme gayreti açısından bürokrasi üzerinde düğümlenen sonuçlar doğurduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the economic, administrative and political transformation process that Turkey had underwent after the 24th January 1980 Decisions and the military coup in 12th September 1980 is discussed in the axis of bureaucracy. In general, the relations between capitalist modern state and social classes are tried to be interpreted through bureaucracy, and the relations between state and classes are tried to be explained based on transformations, ruptures, continuities and changes experienced in the bureaucracy. The abundance of literature accumulated on the period in question and the radical dimension of this transformation experienced led to the drawing of many observations on the phenomenon of bureaucracy. While focusing on the problematic at hand, the conceptual accumulation of Weberian school on bureaucracy and its derivatives, and Marxist theories that focused heavily on social classes and the state were utilized, and then the literature on the transformation of the Turkish economy and administration after September 12 was examined in this framework. Considering the bureaucracy as a part of the interchangeability between social classes and the state in the representative system, the selected period is analyzed with additional analytical concepts and abstractions. Examining the transformation in Turkey after the coup through bureaucracy has contributed to current observations on interactions between the state and social classes. It not only supports the literature in various ways, but also brings new insights, and to the extent that it provides this, it paves the way for new contributions to be made on bureaucracy and state studies. Thus, as a result of the study, it has been seen that the economic-political transformation experienced in Turkey has resulted in significant consequences knotted on bureaucracy in terms of the integrity of the state and its effort to maintain it on a conciliatory ground with social classes.