Tip 2 diyabetli hastaların beslenmebilgi düzeyleri ve komplikasyonlara yönelikrisk algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Nutrition of patients with type 2 diabeteslevels of knowledge and complicationsexamination of the relationship between risk perceptions
Yazar: ASLI CORUT ARTAR
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT ; DR. SİBEL TUNÇ KARAMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Risk = Risk

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM) tanılı hastaların beslenme
bilgi düzeylerini ve komplikasyonlara yönelik risk algılarını araştırmak ve aralarındaki
ilişkiyi incelemek amaçlandı.
Yöntem: Analitik tipteki bu çalışma Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile
Hekimliği Polikliniği'ne 02.03.2023-01.06.2023 tarihleri arasında başvuran Tip 2 DM
tanılı 18 yaş ve üzeri kişilerden çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 210 katılımcı
ile gerçekleştirildi. Tarafımızca hazırlanan Hasta Bilgi Formu ile sosyodemografik
özellikleri, genel sağlık durumu ve DM'ne ilişkin bilgileri sorgulandı. Antropometrik
ölçümleri, açlık plazma glukozu (APG) ve HbA1c düzeyleri kaydedildi. Beslenme bilgi
düzeylerini belirlemede Beslenme Bilgi Ölçeği (BBÖ), diyabetin komplikasyonlarına
yönelik bilgisini ve risk algısını değerlendirmede Risk Algısı Ölçeği-DM (RAÖ-DM)
kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Yaşları 36 ile 85 arasında değişen (ort:59,28±11,58) 210 katılımcının % 62,9'u
(n=132 ) kadın idi. Ölçeklerden elde edilen ortalama puanlar RAÖ-DM Risk bilgisi için
2,05±1,28 (min:0-max:3) ve bileşik risk için 2,24±0,54 (min:1,2-max:3,9) iken, BBÖ için
ise 88,20±19,14 (min:28-max:124) idi. %33,8'inin (n=71) beslenme bilgisi düşük
düzeyde iken, %16,7'sinin (n=35) yüksek ve %31,0'inin (n=65) çok yüksek düzeyde idi.
BBÖ puanı ile RAÖ-DM risk bilgisi ve endişe alt boyut puanları arasında pozitif yönlü,
RAÖ-DM iyimserlik, kişisel hastalık riski, çevresel risk, bileşik risk bilgisi alt boyut
puanları arasında ters yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (hepsi için
p:0.001).
Sonuç: Çalışmamız; Tip 2 DM'li kişilerin üçte birinin beslenme bilgi düzeylerinin düşük
olduğunu göstermiştir. Komplikasyonlara yönelik risk algılarının da orta düzeyde olduğu
saptanmış olup algılanan risk arttıkça beslenme bilgi düzeyinin azaldığı saptandı.
Hastalığa yönelik risk bilgisi arttıkça ise beslenme bilgi düzeyinin artmakta idi.

Abstract:
Introduction and Aim: In this study; it was aimed to investigate the nutritional
knowledge levels and risk perceptions regarding the complications in patients diagnosed
with Type 2 Diabetes Mellitus (DM) and to examine the relationship between them.
Method: This analytical study was conducted with 210 participants aged 18 years and
older with Type 2 DM who applied to the Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital
Family Medicine Outpatient Clinic between 02.03.2023-01.06.2023 and met the
inclusion criteria. With the Patient Information Form prepared by us, sociodemographic
data, general health status and information about DM were questioned. Anthropometric
measurements, fasting plasma glucose (FPG) and HbA1c levels were recorded. The
Nutrition Information Scale (NIS) was used to determine the nutritional knowledge level,
and the Risk Perception Scale-DM (RPS-DM) was used to evaluate the knowledge and
risk perception regarding the complications of diabetes. Significance was evaluated at the
p<0.05 level.
Findings: This study was carried out with 210 people aged between 36 and 85 (mean:
59.28±11.58). While the mean scores obtained from the scales were 2.05±1.28 (min:0-
max:3) for RPS-DM risk information and 2.24±0.54 (min: 1.2-max: 3.9) for composite
risk., it was 88.20±19.14 (min:28-max:124) for NIS. While 33.8% (n=71 ) had a low level
of nutritional knowledge, 16.7% (n=35) had a high level and 31.0% (n=65 ) had a very
high level. A positive correlation was found between NIS score and RPS-DM risk
knowledge and anxiety sub-dimension scores, while a reverse and statistically significant
relationship was found between RPS-DM optimism, personal disease risk, environmental
risk, and composite risk knowledge sub-dimension scores (p: 0.001 for all).
Conclusion: Our study showed that one third of people with type 2 DM have low
nutritional knowledge levels. Risk perceptions for complications were also found to be
moderate, and as the perceived risk increased, the level of nutrition knowledge decreased.
As the risk knowledge for the disease increased, the level of nutrition knowledge
increased.