Usnea longissima ach. liken türününün metanol ekstresinin in vitro sıçan midesinde mide asit sekresyonu üzerine etkisi
Effect of methanol extract of usnea longissima ach. lichen species of acid secretion in rat stomach in vitro
Yazar: TUBANUR ASLAN
Danışman: PROF. DR. FİKRET ÇELEBİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Gastrik asit = Gastric acid ; Histamin = Histamine ; Likenler = Lichens ; Metanol = Methanol ; Mide = Stomach ; Sıçanlar = Rats ; Usnea longissima ach. = Usnea longissima ach. ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Likenler çok eski yıllaradan beri bilinen ancak biyolojik içerikleri ve etkinlikleri hakkında çok fazla çalışma olmasına rağmen halen daha gizemlerini koruyan ve üzerinde daha fazla çalışmalar yapılması ihtiyacı duyulan birliklerdir. Özellikle son yıllarda alternatif tıp yollarının ve tedavilerinin yoğun bir şekilde araştırıldığı günümüzde Likenler önemlerini gittikçe artıran yapılardır. Bu araştırmada ülkemizde değişik amaçlarla kullanılan Usnea longissima Ach. Liken türünden elde edilen ekstrenin sıçan mide asit salgısı üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Meteryal ve Metot: Çalışma Sprague-Dawley ırkı erkek cinsiyete sahip 24 adet sıçan üzerinde yapıldı. Çalışma izole organ banyosu ortamında in vitro olarak gerçekleştirildi. Sıçanlardan elde edilen mideler üzerinde Usnea longissima'nın metanol ekstresinin mide asit salgısı üzerine beş farklı dozunun (0,012 µg/ml, 0,12 µg/ml, 1,2 µg/ml, 12 µg/ml, 120 µg/ml) etkileri, etkili agonist ve antagonistler eşliğinde değerlendirildi.
Bulgular: Bazal pH elde edildikten sonra, mide asit salgısını nöral ve parakrin yoldan uyaran ve bloke eden agonistler, antagonistler ile birlikte, Usnea longissima 'nın beş farklı dozunun mide asit salgısında meydana getirdiği pH değişiklikleri ile bazal pH arasındaki fark ∆ pH olarak tanımlandı. ∆ pH lardaki değişiklikler one way ANOVA testi ile değerlendirildi. 
Sonuç: Sonuç olarak, Usnea longissima ektraktının 5 farklı dozunun mide asit sekresyonunun istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırdığı belirlendi. M3 reseptör antagonisti Atropin ve H2 reseptörü antagonisti fomatidin kullanılarak Usnea longissima 'nın etki yolağı belirlenmeye çalışıldı. Usnea longissima'nın mide asit salgısını artırıcı etkisinin Ach yolağı üzerinden değil de histamin yolağı üzerinden olduğu kanaatine varıldı.

Anahtar kelimeler: Ach, Histamin, Likenler, mide asit sekresyonu, Usnea longissima

Abstract:
Aim: Lichens are a group of long-known organisms, biological contents and effects of which are rigorously studied, yet remains mystical and require more studies. Nowadays alternative medicine ways and treatments are on demand and therefore lichens become more important. In this study we aimed to investigate the effect of extract of Usnea longissima, a lichen species used for various purposes in our country, on stomach acid secretion in rat. 
Material and Methods: The study was performed with 24 male Sprague-Dawley rats, in an isolated organ bath, in vitro. Effect of methanol extract of Usnea longissima on acid secretion of isolated rat stomachs was evaluated in 5 doses (0,012 µg/ml, 0,12 µg/ml, 1,2 µg/ml, 12 µg/ml, 120 µg/ml), accompanied by effective agonist and antagonists. 
Results: After obtaining basal pH, effect of five doses of Usnea longissima on stomach acid secretion was determined as ∆ pH, with agonist and antagonists which stimulate and blockade acid secretion neurally and paracrinally. Differences in ∆ pH values were evaluated with one-way ANOVA. 
Conclusion: As a results, it was found that five different doses of Usnea longissima significantly increase stomach acid secretion. Effect pathway of Usnea longissima was determined by using M3 receptor antagonist atropin, and H2 receptor antagonist fomatidine. Usnea longissima was found to assert that effect not over Ach pathway, but over histamine pathway. 

Keywords: Ach, Usnea longissima, Histamine, Lichens, Stomach acid secretion