Histerosalpingografide kullanılan iyotlu kontrast maddenin vücut sıcaklığında ya da oda sıcaklığında uygulanmasının ağrı düzeyi ve vizüel analog skala skorlarına etkisi /
Yazar: BURAK ERSAK
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞÇI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitimi ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı / Kaynak Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Histerosalpingografi = Hysterosalpingography ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Sıcaklık = Temperature ; Vücut sıcaklığı = Body temperature

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın primer amacı HSG sırasında verdiğimiz suda çözünen iyotlu kontrast maddenin vücut sıcaklığına kadar ısıtılarak verilmesinin oda sıcaklığında verilmesine göre vizüel analog skala skorlarına etkisinin yanı sıra kısa dönem fertilite sonuçlarına etkisinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız infertilite polikliniğine açıklanamayan infertilite araştırması için başvuran ve HSG çekilmesi planlanan 19-30 yaş arası primer infertil olguları kapsamaktadır. Hastalar randevu günlerindeki sıra numaraları dikkate alınarak Grup 1 (çalışma grubu, n=55) ve Grup 2 (kontrol grubu, n=51) şeklinde randomize edildi. Çalışma grubundaki hastalarda HSG çekimi aynı operatör tarafından Ben-Mari düzeneğinde vücut sıcaklığına kadar (37 °C) ısıtılmış suda eriyen kontrast madde, kontrol grubundaki hastalara oda sıcaklığında (23°C) suda eriyen kontrast madde kullanılarak yapıldı. Bu hastaların kontrast madde enjeksiyonunu takiben tubalardan peritona dağılımın görüldüğü an (0. dk) ve işlem sonrası 30. dakika vizüel analog skorları (VAS), vazovagal refleks gelişme oranları ve kısa dönem (4 ay) spontan izlem sonucundaki gebelik oranları araştırıldı ve gruplar arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışma grubundaki vücut sıcaklığında kontrast madde ile HSG çekilen grupta hem 0. dakika(dk) hem de işlem sonrası 30. dk VAS skorları kontrol olgularına kıyasla anlamlı olarak daha düşük izlendi (0.dk çalışma grubu 5.3±4.2; 0.dk kontrol grubu 7.5±2.0;  p<0.001 ve 30.dk çalışma grubu 1.1±0.9; kontrol grubu 2.4±1.4; p<0.001). Çalışmamızda tüm olgularda suda eriyen kontrast madde kullanılarak HSG çekilmiş olup işlem sonrası 4 aylık izlemde vücut ısısına kadar ısıtılmış grupta 4 (%7,3) hastada spontan gebelik görülmüştür; kontrol grubunda gebelik izlenmemiştir. 
Sonuç: HSG işlemi ile ilişkili ağrıda bir medikasyon kullanmak ya da hastanın işleme bağlı kaygı düzeyi ve rahatsızlık hissini daha da artıracak bir girişimde bulunmak yerine basit ve kolay uygulanabilir bir teknik olan kontrast maddeyi vücut sıcaklığına kadar ısıtarak uygulamanın hastaların işlem sırasındaki ve işlem sonrasındaki ağrısını ve vazovagal refleks gelişme sıklığını azalttığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Histerosalpingografi, ağrı, kontrast madde

Anahtar Kelimeler: Histerosalpingografi, ağrı, kontrast madde

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The aim of this study primarly was to investigate the effect of water soluble iodinated contrast media which was heated to the level of body temperature or used in room temperature during HSG procedure in terms of visual analogue scale(VAS) scores and the short-term fertility rates.
Materıals and Methods: This study included primary infertile patients aged between 19-30 years and planned to apply HSG who admitted to the infertility outpatient clinic with the symptoms of unexplained infertility. The patients were randomised due to the outpatient clinic admission numbers as Group 1 (study group, n=55) and Group 2 (control group, n=51). HSG was performed by the same physician. Water soluble contrast material which was heated to the level of body temperature (37 °C) with the Ben-Mari Method was given to the study group and water soluble contrast material at room temperature (23°C) was applied to the control group. The moment when the soluble contrast material disseminated to the peritoneum  was noticed  as the 0 minute. Visual analogue scale scores at 0 and 30 minutes were compared between study and control groups as well as the incidence of vasovagal episodes rate were recorded. Short term spontaneous pregnacy rates were also compared between the groups at the 4th month
Results: VAS scores were significantly lower than in the study group both 0 and 30th minutes evaluation compared to control group (p<0.001 and p<0.001, respectively). Four spontaneous pregnancies were detected  for the study group while none in the control group.
Conclusion: Instead of using premedication or any procedure which may increase the patient's  concern level and discomfort; using water soluble iodinated contrast media which was heated to the level of body temperature decreases pain scores and vasovagal episodes rates during the HSG procedure and afterwards. 
Key words: Hysterosalpingoraphy, pelvic pain, constrast media