Türk düşünce hayatında Sâmiha Ayverdi
Sâmiha Ayverdi in Turkish intellectual life
Yazar: BURCU DENKTAŞ TANGÜREK
Danışman: PROF. DR. METE KAAN KAYNAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tezin amacı; Türk düşünce ve fikir hayatında önemli bir yere sahip mütefekkir yazar Sâmiha Ayverdi'nin eserlerinden yola çıkarak düşünce sisteminin ayrıntılı bir analizini yapmaktır. 
Sâmiha Ayverdi'nin düşünce hayatını temel alan bu araştırma, dört bölüm üzerine inşa edilmiştir. Birinci bölüm araştırmanın bilgilerini içermektedir. İkinci bölümde, Sâmiha Ayverdi'nin hayatı ele alınacak ve yazdığı eserler incelenecektir. Üçüncü bölümde siyaset bilimi açısından Sâmiha Ayverdi'nin milliyetçilik ve muhafazakârlık ekseninde, düşünce dünyasının temelini oluşturan çalışmalarına ağırlık verilecektir. Dördüncü bölümde Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemleri ve Cumhuriyet Dönemi, Ayverdi'nin yazdıkları üzerinden yorumlanmaya çalışılacaktır. Çalışmanın son bölümünde Sâmiha Ayverdi'nin düşünce sistemi bütünlüklü bir şekilde analiz edilmeye çalışılarak elde edilen analitik tespitler çerçevesinde sonuç ve değerlendirmelerde bulunulacaktır.
Son tahlilde bu tez çalışması; Türk düşünce ve siyasî tarihinde muhafazakâr ve milliyetçi bir fikri anlayışa sahip Sâmiha Ayverdi'nin daha iyi anlaşılmasına, yaşadığı dönemi kadın bakış açısıyla incelemeye ve Türk siyaset bilimi literatürünün düşünsel, kavramsal ve analitik olarak genişletilmesine katkıda bulunmayı hedeflemiştir. Bu kapsamda çalışmanın ana sorusu, Sâmiha Ayverdi'nin eserlerinin Türk siyasal hayatında Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi ve Cumhuriyet Türkiye'sinin anlaşılmasındaki rolünün ne olduğudur.

Abstract:
The aim of this thesis is to conduct a detailed analysis of the thought system of the prominent intellectual writer Sâmiha Ayverdi, who holds a significant place in Turkish thought and intellectual life, based on her works.
This research, which is based on Sâmiha Ayverdi's intellectual life, is structured into four chapters. The first chapter contains the introduction of the research. In the second chapter, Sâmiha Ayverdi's life will be discussed, and her written works will be examined. The third chapter will focus on Sâmiha Ayverdi's contributions to the world of political science, particularly in the context of nationalism and conservatism, which form the basis of her intellectual work. In the fourth chapter, the late Ottoman Empire and the Republican Era will be interpreted through Ayverdi's writings. In the concluding section of the study, Sâmiha Ayverdi's thought system will be analyzed comprehensively, and conclusions and evaluations will be made based on the analytical findings.
In the final analysis, this thesis aims to contribute to a better understanding of Sâmiha Ayverdi, who had a conservative and nationalist intellectual approach in Turkish thought and political history, to examine her era from a women's perspective, and to expand the literature of Turkish political science conceptually, analytically, and intellectually. Within this scope, the main question of the study is to understand the role of Sâmiha Ayverdi's works in the comprehension of the late Ottoman Empire and the Republic of Turkiye in Turkish political life.