Açık kalp cerrahisi sonrası akut böbrek yetmezliği gelişme sıklığı ve akut böbrek yetmezliği gelişmesine etki eden faktörler
The frequency of acute renal failure and the factors which can cause acute renal failure after open hearth surgery
Yazar: ZERRİN ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. FATMA ZEKİYE AŞKAR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Diyaliz = Dialysis ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda 1 Ocak2009 ile 31 Aralık 2009 tarihleri arasında açık kalp cerrahisi operasyonu geçiren hastalarçalışmamızda retrospektif olarak incelendi. Preoperatif renal replasman tedavisi alanlar, offpump ?koroner arter bypass greftleme (KABG) cerrahisi geçiren hastalar çalışmamıza dahiledilmedi. Hastaların preoperatif, intraoperatif ve postoperatif verilerinin retrospektif olarakdosya bilgilerinden tarandı.336 olgudan 298'i çalışma kapsamına alındı.Bu 298 hastanın 89'u kadın(%30), 209'u(%70) erkekti.Hastaların 205'inin (%68,3) koroner arter hastalığı, 81'nin(%27,3) kapakhastalığı, 13'ü (%4,3) koroner arter hastalığı ve kapak hastalığı birlikte tanısı almıştı.41hastanın ( %13,7) önceden geçirilmiş kalp cerrahisi öyküsü mevcuttu.12 hasta (%4)preoperatif dönemde unstabil anjinası vardı.44 (%14,8) hastanın geçirilmiş myokardenfarktüsü hikayesi mevcuttu.2 hastanın preoperatif dönemde kardiyojenik şok öyküsümevcuttu..Hastalar ek hastalık açısından değerlendirildiğinde 156 hastada (%52,3) hipertansiyon,78 hastada diabetes mellitus(%26,2), ve 45 hastada hem DM hem de HT olduğugörüldü.Hastaların hepsi NYHA 4 sınıfındaydı.Preoperatif yoğun bakım ihtiyacı olan hasta39sayısı 13(%4,3) olarak bulundu.298 hastanın 11'inde(%3,7) intraoperatif hipotansiyon geliştiğigörüldü.208 hastada KABG(%69,3),74 hasta (%25) kapak cerrahisi, 16 hasta (%5,7) KABGve kapak cerrahisi birlikte uygulanmıştı. İntraoperatif hipotansiyon gelişen hasta sayısı11(%3,7) olarak görüldü. 45 hasta(%45)'da postoperatif dönemde atriyal fibrilasyon,pnömoni,,plevral efüzyon, serebrovasküler atak, gastrointestinal komplikasyonlar gibi çeşitlikomplikasyonlar geliştiği görüldü.Her iki cerrahiyi birden geçiren hastalarda postoperatif mekanik ventilasyon süresiortalama 70 saat, sadece KABG geçirenlerde 11,7saat, sadece kapak cerrahisi geçirenhastalarda 8,5 saat olarak kaydedildi.. Postoperatif 12(%4) hastanın revizyona alındığı,4(%1,3) hastanın hemodiyaliz tedavisi aldığı ve 6(%2) hastanın eksitus olduğu görülmüştür.Böbrek fonksiyonlarını etkileyen faktörlerin daha açık görülmesi için hastalarpreoperatif kreatinin değeri normalken, postoperatif kreatinin değeri normal kalanlar(GRUP 1);preoperatif kreatinin değeri normalken, postoperatif kreatinin değeri yükselenler(GRUP 2);preoperatif kreatinin değeri yüksekken postoperatif kreatinin değeri daha dayükselenler(GRUP 3) olarak 3 gruba ayrılmışlardır.Preoperatif kreatinin değeri normalkenpostoperatif normal kalanların sayısı 182(%60,7), preoperatif kreatinin değeri normalkenyükselenlerin sayısı 54(%18), preoperatif kreatinin değeri yüksekken postoperatif daha dayükselenlerin sayısı 62(%20,7) olarak bulunmuştur.Yaş açısından gruplar kıyaslandığında Bonferroni testine göre 3 grup birbirinden farklıbulunmuştur. Postoperatif dönemde böbrek hasarı gelişen hastaların daha yaşlı hastalarolduğu görülmüştür. Tanı açısından gruplar arasında Pearson Chi-Square testine göreanlamlı bir farklılık saptanmıştır.(P<0.05) Hastalar preoperatif ek hastalık ( DM, KOAH, HT,Nörolojik Disfonksiyon,KKY, Enfektif Endokardit, Pulmoner Hipertansiyon ) açısından gruplarkıyaslandığında diyabet ve hipertansiyonun renal disfonksiyon gelişmesi açısından anlamlıbir risk faktörü olduğu görülmüştür.(P<0.05).Hastanede ve yoğun bakımda kalış sürelerinegöre gruplar kıyaslandığında Kruskal-Wallis Testine göre farklılık gözlenmiş, Mann Whitneytestine göre GRUP 1 ve GRUP 3' ün fark yarattığı, GRUP 2 ve GRUP 3 arasında farklılık olmadığıgözlenmiştir.Postoperatif renal hasar gelişen hastaların hastane ve yoğun bakım kalış süreleridaha uzun bulunmuştur.Yaptığımız bu çalışmada ileri yaş, koroner arter hastalığı ve kapak hastalığının ikisininbirlikteliği, preoperatif diyabet ve hipertansiyon varlığı renal hasar gelişmesi açısından riskfaktörleri olarak bulunmuştur. Preoperatif dönemde hastaların ayrıntılı incelenmesi vemümkün olan optimal sağaltımın yapılmasının, operasyon planının iyi yapılarak renal hasargelişebilecek hastaların önceden tahmin edilmesi ve yaklaşımın buna göre değiştirilmesininpostoperatif mortalite ve morbiditeyi azaltma konusunda önemli bir yer tutacağı kanısındayız.

Abstract: