2032/218 numaralı Trabzon Şer'iyye sicili (H.1296-1297/M.1879-1880) transkripsiyon ve değerlendirmesi
The 2032-218 numberd sher'i register (H.1296-1297/AD 1879-1880) transcription and analysis
Yazar: MUHAMMET OKUDAN
Danışman: PROF. DR. AHMET UĞUR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
Osmanlı Devleti'nin mahkeme kayıtları olan Sicil defteri, Osmanlı Devleti'nin son beş yüz yılı hakkında bilgileri içeren tarihi kaynaklardan biridir. Sicil defterleri genellikle Osmanlı Devleti'nin vilayetlerinde tutulur ve kadılar tarafından kaleme alınırdı. Son derece düzenli yapıları olup, çeşitli belge türlerini içerirdi. Trabzon vilayetine ait olan 2032-218 No'lu Sicil Defteri, miladi olarak 1879-1880 yılları arşı mahkeme kayıtları içermektedir. Bu kayıtları Osmanlıcadan Türkçe'ye transkribsiyonu başta olmak üzere, Sicil Defteri'nde olan belge türleri ve özellikleri ile 2032-218 No'lu defterin değerlendirilmesi tazminin konusunu oluşturmaktadır. Değerlendirme Trabzon un sosyal, ekonomik, dini, siyasi ve kültürel yönlerini ortaya koyar niteliktedir. Yapılan değerlendirmelerde, Trabzon la ilgili olarak, sosyal yapısının işleyişinin düzenli olduğu, devletin azınlık statüsündeki halklara her bakımdan iyi davrandığı, bölgenin nüfus bakımından o güne ait verileri ve kadın-erkek arasındaki ilişkisi sanıldığından daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Ekonomik yapıyla ilgili olarak, Trabzon'un normalden daha iyi bir seviyede olduğu, kullanılan paraların eskiye göre değerini kaybettiği ve bazı türlerinin tedavülden kaldırıldığı, ancak yine de hayat standardının iyi olduğu gözlemlenmiştir. Dini hayatla ilgili olarak hoşgörü ortamının oluşturulmuş olduğu ve dinleri arasında samimi diyalogların yaşandığı ve hatta azınlık statüsündeki insanların az da olsa İslam Dinine geçtikleri sonucuna ulaşılmıştır. Siyasi durumun ise ülkenin genel durumu göz önüne alınarak pek parlak olmadığı; ancak kültürel zenginliğin var olduğu, ancak birbirine zararı vermedikleri ve arasındaki ilişkinin boyutları çok ileri düzeyde olduğu çıkarılan diğer sonuçlar arasındadır. Anahtar Kelimeler: Trabzon, Şer'iyye, Transkripsiyon,

Abstract:
Court records of Otoman Empire are a significant historical source for gaining information during the last 500 years of Ottoman period. The court records (No: 2032-218) of the city Trabzon present the legal decicions given between the years 1879-1880. Our investigation aimed at transcribing these records from the Otoman to the present Turkish, exploring their contents and of documents found in Court Records as well as evaluating them in general Our evaluation focused on disclosing the social, economical, religious, political and cultural life in Trabzon between these years. In wiew of our evalutaion we reached the following results: There was a regular (harmonised and peaceful) social life among different ethnic groups as well as a well balaced populaiton. Moreover, the relationship between men and women at this period was beter tham it seemed to be. As to the economical life, the people were in relativey good condition though the value of the Money was going down in the course of time. As to the religious life, there seems to happen a peace a peaveful religious relations and sincere dialgoue amons different religious groups. Though the plitical condition was not so goods as the cultural richness this did not harm the relations were in a very advanced stage. Key words: Trabzon, Sher'iyye, Transkription