İnferior alveolar kanalın üçüncü molar dişle ilişkisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Examination of the relationship of the inferior alveolar canal with the third molar tooth by cone BEAM computed tomography
Yazar: BUĞRAHAN BEKÇİ
Danışman: PROF. DR. PERUZE ÇELENK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik = Alveolar bone ; Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Mandibula = Mandible

Özet:
Amaç: Bu çalışmada inferior alveolar kanal (İAK) ile gömülü alt üçüncü molar dişlerin ilişkisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile (KIBT) incelenmesi amaçlandı.
Materyal Metod: Çalışmamızda Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalına çeşitli sebeplerden dolayı başvuran 20-70 yaş arasındaki hastalara ait, KIBT görüntüleri kullanıldı. Bu retrospektif çalışma kapsamında, İAK ve bu bölgedeki gömülü alt üçüncü molar diş bölgeleri net şekilde izlenebilen, 177 hastaya ait 260 (129 erkek, 131 kadın) gömülü alt üçüncü molar dişin KIBT görüntüleri incelendi. İlgili alanda kemik lezyonu olması, hastada travma öyküsü olması, gelişimsel anomaliler veya bölgesel patolojik değişiklikler hariç tutma kriterleriydi.
Bulgular: Toplam 260 gömülü alt üçüncü molar dişin 120'si (%46,2) İAK ile ilişkili bulundu. 129 erkek hastaya ait KIBT görüntüsünün 57'sinde (%44,2) gömülü alt üçüncü molar diş ile İAK ilişkili iken, 72'sinin (%55,8 ) ilişkili olmadığı görüldü. 131 kadın hastaya ait KIBT görüntüsünün 63'ünde (%48,1) gömülü alt üçüncü molar dişler İAK ile ilişkili, 68'i (%51,9) ilişkili olmadığı görüldü. Winter sınıflamasına göre toplam 260  gömülü alt üçüncü molar dişin 105'i (%40,4) vertikal, 85'i (%32,7) meziyoangular, 54'ü (%20,8) horizontal ve 16'sı (%6,2) distoangular pozisyonda olduğu bulundu. Pell-Gregory genişlik sınıflamasına  göre %56,2 oranında Sınıf II, derinlik sınıflamasına göre ise %55,4 oranında Seviye C olduğu bulundu. İAK ilişkili olan 120 gömülü alt üçüncü molar dişlerin İAK ile ilişkisine bakıldığında, İAK'nın 63 (%52,5) dişin köklerinin apikalinde, 38 (%31,6) dişin köklerinin lingualinde, 11 (%9,2) dişin köklerinin bukkalinde ve 8 (%6,7) dişin kökleri arasında bulunduğu belirlendi. İAK'nın ortalama kanal çapını bulmak için yapılan ölçümlerde kadınlarda  ortalama kanal çapı 2,79 mm, erkeklerde ise ortalama kanal çapı 2,99 mm olarak tespit edildi.
Sonuç: KIBT ile yapılan bu retrospektif araştırmada gömülü alt üçüncü molar dişlerin %46,2 oranında İAK ile ilişkili olduğu görüldü. Bu nedenle üçüncü molar dişlerin cerrahi işlemlerden önce üç boyutlu görüntüleme yöntemleriyle incelenmesinin gerektiği sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, üçüncü molar dişler, mandibula

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to examine the relationship between the inferior alveolar canal (IAC) and impacted lower third molars by cone beam computed tomography (CBCT).
Materials and Methods: In our study, CBCT images of patients between the ages of 20 and 70 who applied to the Department of Oral and Maxillofacial Radiology of the Faculty of Dentistry of Ondokuz Mayıs University were used for various reasons. In this retrospective study, CBCT images of 260 (129 males, 131 females) impacted lower third molars of 177 patients, whose IAC and impacted lower third molar regions in this region can be clearly observed, were examined. Bone lesion in the relevant area, history of trauma, developmental anomalies or regional pathological changes were the exclusion criteria.
Results: Of 260 impacted lower third molars, 120 (46.2%) were associated with IAC. While 57 (44.2%) of 129 male patients' CBCT images were associated with impacted lower third molars and IAC, 72 (55.8%) were unrelated. Impacted lower third molars were found to be associated with IAC in 63 (48.1%) of CBCT images of 131 female patients, and 68 (51.9%) unrelated. According to the Winter classification, 105 (40.4%) of the 260 impacted lower third molars were vertical, 85 (32.7%) mesioangular, 54 (20.8%) horizontal, and 16 (6%, 2) found to be in the distoangular position. It was found to be Class II at a rate of 56.2% according to the Pell-Gregory width classification and Level C at a rate of 55.4% according to the depth classification. Considering the relationship of 120 impacted lower third molars associated with IAC with IAC, 63 (52.5%) IAC were apical to the roots of the teeth, It was determined that the roots of 38 (31.6%) teeth were located lingually, the roots of 11 (9.2%) teeth were located buccally, and the roots of 8 (6.7%) teeth. In the measurements made to find the mean canal diameter of the IAC, the mean canal diameter was 2.79 mm in women and 2.99 mm in men.
Conclusion: In this retrospective study performed with CBCT, impacted lower third molars were found to be related with IAC at a rate of 46.2%. For this reason, third molars should be examined with three-dimensional imaging methods before surgical procedures.
Keywords: Cone-beam computed tomography, third molar, mandibula