Üniversite öğrencilerinin psikolojik belirti ve öz-anlayış düzeylerinin incelenmesi
An examination of psychological symptoms and self-compassion levels of university students
Yazar: SEDA KARAHANCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL DÜŞÜNCELİ
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Olumsuz benlik = Negative self ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin psikolojik belirtileri ve öz-anlayış düzeylerinin bazı değişkenler (fakülte, cinsiyet, beslenme, uyku, sosyal medyada kalma süresi, algılanan akademik başarı düzeyi) açısından incelenmesi ve psikolojik belirti ve öz-anlayış arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Sakarya Üniversitesi'nin farklı fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, oranlı küme örnekleme yöntemi ile Sakarya Üniversitesinin farklı fakültelerinde (Eğitim, Fen Edebiyat, İlahiyat, Siyasal Bilgiler, İletişim, İşletme, Sanat, Tasarım ve Mimarlık, Bilgisayar ve Bilişim, Hukuk ve Sağlık Bilimleri) 2019-2020 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte olan 550'si kadın ve 410'u erkek olmak üzere toplam 960 öğrenciden oluşmaktadır. Sakarya Üniversitesindeki bazı fakültelerin (Diş Hekimliği Fakültesi, Devlet Konservatuvarı, Spor Bilimleri Fakültesi, Tıp Fakültesi, Teknoloji Fakültesi)  öğrenci sayısının çok az olması nedeniyle oranlama işlemine dahil edilememiştir.
Bu araştırma genel tarama modelinin bir alt türü olan "ilişkisel tarama" türünde bir araştırmadır. Araştırmada öğrencilerin öz-anlayış puanlarını belirlemek için Öz-anlayış Ölçeği ve psikolojik belirti puanlarını belirlemek için Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Öğrencilerin bazı nitelikleriyle (fakülte, cinsiyet, beslenme, uyku, sosyal medyada kalma süresi, algılanan akademik başarı düzeyi) ilgili bilgiler ise araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ile elde edilmiştir. 
Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin öz-anlayış puanları ile psikolojik belirtilerin tüm alt boyutları arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. 
Öz-anlayış düzeyinin cinsiyet ve öğrenim görülen fakülte açısından anlamlı farklılık gösterirken,  beslenme alışkanlığı, algılanan akademik başarı düzeyi, sosyal medyada kalma süresi ve uyku düzenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Psikolojik belirtilerin ise tüm alt boyutlarının beslenme alışkanlığı ve uyku düzeni değişkeni açısından anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öğrencilerin depresyon puanları cinsiyet, beslenme alışkanlığı, uyku düzeni, algılanan akademik başarı düzeyi açısından anlamlı farklılık gösterirken, depresyon puanlarının öğrenim görülen fakülte ve sosyal medyada kalma süresi göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır.
Öğrencilerin anksiyete puanları beslenme alışkanlığı ve uyku düzeni açısından anlamlı farklılık gösterirken, anksiyete puanlarının cinsiyet, barınma şekli, öğrenim görülen fakülte ve sosyal medyada kalma süresine göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. 
Öğrencilerin somatizasyon puanları cinsiyet, uyku düzeni, beslenme alışkanlığı ve algılanan akademik başarı düzeyi açısından anlamlı farklılık gösterirken, somatizasyon puanlarının öğrenim görülen fakülte ve sosyal medyada kalma süresine göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur.
Öğrencilerin olumsuz benlik puanları uyku düzeni, beslenme alışkanlığı, algılanan akademik başarı düzeyi açısından anlamlı farklılık gösterirken, olumsuz benlik puanlarının cinsiyet, öğrenim görülen fakülte ve sosyal medyada kalma süresine göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur.
Öğrencilerin hostilite puanları puanları cinsiyet, uyku düzeni, beslenme alışkanlığı, sosyal medyada kalma süresi ve algılanan akademik başarı düzeyi açısından anlamlı farklılık gösterirken, hostilite puanlarının öğrenim görülen fakülteye göre anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik belirtiler, Öz-anlayış, Anksiyete, Depresyon, Olumsuz benlik, Hostilite, Somatizasyon

Abstract:
The purpose of the study was to examine the psychological symptoms and self-compassion levels of university students in terms of some variables (faculty, gender, nutrition, sleep, social media stay duration, and perceived academic achievement level) and to examine the relationship between psychological symptom and self-compassion.
The study population was the students studying in different faculties of Sakarya University in 2019-2020 academic year. The sampling method used was proportional cluster sampling method using which 960 students - studying in 2019-2020 academic year - of whom 550 were females and 410 males were selected from various faculties (Education, Science, Literature, Theology, Political Science, Communication, Business, Art, Design and Architecture, Computer and Informatics, Law and Health Sciences) of Sakarya University. Some faculties (Faculty of Dentistry, State Conservatory, Faculty of Sport Sciences, Medical School, and Faculty of Technology) of Sakarya University were not included in the proportioning process because of the low number of students.
The study was a "relational screening" study as a sub-type of general screening model. Self-compassion scale was used to determine the students' self-compassion scores, and Brief Symptom Inventory (BSI) was used to determine the psychological symptom scores. Some information about the students' charactersitics (faculty, gender, nutrition, sleep, social media stay duration, and perceived academic achievement level) was obtained using a researcher-developed personal information form.
The study found a significant relationship between self-compassion scores of university students and all sub-dimensions of psychological symptoms.
While the level of self-compassion differed significantly according to gender and education faculty, it showed no significant differences according to nutritional habits, perceived academic achievement level, social media stay duration and sleep patterns. All sub-dimensions of psychological symptoms showed significant differences with nutritional habits and sleep patterns.
While the depression scores of the students differed significantly according to gender, nutritional habits, sleep patterns, and perceived academic achievement levels, there were no significant differences between depression scores according to the faculty and social media stay duration.
While students' anxiety scores differed significantly according to nutritional habits and sleep patterns, these scores did not differ significantly in terms of gender, type of accommodation, faculty of education, and social media stay duration.
While the somatization scores of the students differed significantly in terms of gender, sleep patterns, nutritional habits and perceived academic achievement levels, these scores did not differ significantly according to the faculty and social media stay duration.
While students' negative self-scores differ significantly in terms of sleep patterns, eating habits, and perceived academic achievement levels, these scores did not differ significantly according to gender, faculty of education, and social media stay duration.
While students' hostility scores differed significantly in terms of gender, sleep patterns, nutritional habits, social media stay duration and perceived academic achievement level, these scores did not differ significantly according to the faculty of education.
Keywords: Psychological symptoms, Self-compassion, Anxiety, Depression, Negative self, Hostility, Somatization