1908-1914 yılları arasında Osmanlı'da hükümet darbeleri ve sonuçları
Coup d?état between the years 1908-1914 in the Ottoman empire and results
Yazar: YEŞİM KÜRELİ
Danışman: Y.DOÇ. MUHAMMET ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History

Özet:
Osmanlı iktidarı kuruluşundan yıkılışına kadar zaman zaman askerimüdahalelerle karşılaşmıştır. Bu müdahaleler yapı değişikliğine nedenolmamıştır. Darbeler, Yeniçeri ocağı kaldırılıncaya kadar daha ziyade bozukakçe, terfi, özlük hakları gibi nedenlere dayanıyordu. Osmanlı devleti, IXX.yüzyıldan itibaren büyük devletler karşısında ekonomik, siyasi, askeri, ilmi veteknolojik açılardan gerilemeye başlamış; toprak bütünlüğünü güçlü veemperyalist devletlerin taarruzlarına karşı koruyamaz hale gelmişti.Büyük devletlerin her fırsatta Osmanlı İmparatorluğunun her işinekarışması, ?Islahat? adı altında gayrimüslim tebaa vasıtasıyla devletinbütünlüğünü tehdit etmesi üzerine Osmanlı aydını ve askeri kurtuluş reçetesiarama çabasına düşmüştür, devleti kurtarma endişesiyle iktidar hedeflenmiş,iktidara gelebilmenin en kolay yolu orduya dayanmak ve ondan destekalmak olarak görülmüştür. Bu da ordu içinde çeşitli hizipleşmelere yolaçmıştır, savaşlardaki özelliklede Balkan savaşının yenilgiylesonuçlanmasının temel deneni olarak ordu içindeki hizipleşmeler olmuştur.Bu çabanın içersinde yer alan İttihat Terakki Cemiyeti Osmanlı Devleti'ninçöküşü ve istibdadı durdurmak gayesiyle II. Meşrutiyet'in ilanınısağlamışlardır.II. Meşrutiyet'in amacı, Osmanlı Devleti'nin mevcut sınırları içindevarlığını koruyup devam ettirmekti. O dönemdeki iktidar mücadelelerindehedef padişahlık makamı değil, meşveret usulünün kurumsallaşmasını,şahsi hak ve hürriyetlerin kanun teminatına alınması ve Osmanlı mülkününtebaasıyla bölünmez bütünlüğü sağlamak gibi isteklerdir.253Meşrutiyet dönemi, Tanzimat'la birlikte başlayan batılılaşmaçabalarının yoğunlaştığı, en üst noktaya ulaştığı dönemdir. Meşrutiyet halkınonaylamasına lüzûm görülmeden, tek yanlı olarak asker-aydın irâdesi ileyürürlüğe konmuştur. Tanzimat'la asker-aydın irâdesi siyasî kararmekanizmalarını etkileme gücüne kavuşmuştur. 1876'de başlayan Meclis-iMebusan tecrübesi hariç tutulursa, Osmanlı siyasî hayatında parlamentermeşrûtî düzen, 1908-1914 yılları arasında hayata geçme imkânıbulabilmiştir. İlkine nazaran hayli kapsamlı uygulamalara sahne olan ll.Meşrutiyet dönemi, canlı bir matbuat hayatı, muhalefet partileri ve cemiyetleriile bir yerde çoğulculuğun ilk sinyallerini vermişti. Bu özellikleriyle 1908-1914arasındaki yıllar, kendi içinde bir bütün teşkil etmektedir.1908-1918 tarihleri arasındaki Osmanlı siyasi hayatına damgasınıvuran İttihat Terakki, orduya dayanarak gerçekleştirdiği darbeler neticesindedoğrudan doğruya iktidar gelmemiş hükümetler üzerinde adete ?denetlemeiktidarı? kurmuştur. Bâbıâli Baskını'yla Kâmil Paşa hükümetini deviren İttihatTerakki, iki ay içinde Edirne'yi vermiştir. İttihat Terakki, Mahmut ŞevketPaşa'nın ölümünde sonra iş başına gelebilme gücünü kendilerindebulmuştur. Ancak bu defa da Osmanlı Devleti'ni I. Dünya Savaşı'na sokarakdevletin sonunu getirmiştir.Anahtar Sözcükler1. Hükümet Darbesi2. Bâbıâli Baskını3. II. Meşrutiyet4. Ordu5. İttihat ve Terakki

Abstract:
From its establishment to disintegration the authority of OttomanEmpire was subject to military interferences of the military from time to time.These interferences caused the formation of authority to change. The coupscame true especially because of worthless of money and promotion until theJanissary Corp was abolished. The Ottoman Empire lose power in theeconomical, political, military, scientific and technological areas against thepowerful countries as from the XIX. Century and was not able to protect itsland's integrity against the attracts of powerful and imperialist countries.Because the fact that the powerful countries interfered into the affairs ofOttoman Empire, threatening the unity of the Empire by means of non-Muslimcommunities under the name "Reform", the intellectuals in the Ottoman Empiresaw the salvation in the military interference. The yaimed to overthrow theauthority and thought that the easiest way to come to power was using themilitary powers. This thought consequentlyled the military to be separated intosections. The main reason of the defeat in the Balkan war was separation in themilitary. İttihat ve Terakki Cemiyeti ( Union and Progress Party), which was inthese activities caused the disintegration of the Ottoman Empire andProclaimed II. Meşrutiyet (Second Constitutional Monarchy) in order to hinderthe despotism.The purpose of proclamation of Second Constitutional Monarchy wasenabling the Ottoman Ampere to keep its Iands. The aim of the struggle for255power in that time was not coming to throne as sultan but institutionalizing thecouncil, and gain the personal rights and freedoms by means of the law.The constitutional period is a period which the demands forwesternising efforts that started with the Administrative Reforms (Tanzimat)reached the peak. The Constitutional monarchy was put into force by themilitary and intellectuals unilaterally. By means of the Constitutional monarchythe power of military and intellectuals became so big that it affected the politicaldecisions. The Ottoman Empire adopted the parliamentary constitutionalmonarchy between 1908-1914 if the Meclis-i Mebusan ( Parliament) experienceis excluded. The Second Constitutional monarchy which was adopted morethan the fırst one gave the signals for the fourth state and pluralism which keepthe opposite parties together, With these features, period of 1908-1914 yearsmakes a unity within itself:Union and progress Party which had a special place in the political lifeof the Ottoman Empire made a coupe by means of the military. The party didnot come to throne directly but had a "Auditing Authority" over the government.The Union and Progress Party, which overthrew Kamil Paşa by means of theBâb-ı Âli Raid, caused Edirne to be invaded in two months. The Union andProgress Party came to throne after Mahmut Şevket Paşa died. However, theycaused the collapse of the Ottoman Empire by dragging it into the World War I.Key Words1. Coup d?état2. Bâb-ı Âli Raid3. Second Constitutional Monarchy4. Army5. Union and Progress Party,