Karadeniz bölgesinin iklim özellikleri /
Yazar: SABRİYE AKINCI
Danışman: PROF. DR. YUSUF DÖNMEZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Meteoroloji = Meteorology
Dizin: Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; İklim = Climate

Özet:
Karadeniz 3ölgesi iklimi hakkında günümüze kadar yapı İniş olan çalışmalar büyük kısmıyla bölgenin genel iklim özelliklerini aksettirmektedirler. Bu yüzden bu çalışmamızda aylık ve yıllık ortalama değerler kul la nı ldifi gibi günlük ve imkân ölçüsünde saatlik sıcaklık değerleri kullanılarak, genel iklim özellikleri dışın da, bölge iklimi hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşı Imışrır. Karadeniz Bölgesi her mevsimi yağışlı bir iklime sahip olmakla birlikte bu karakter Karadeniz Bölgesinin kıyıları için geçerlidir. Kıyılırda en fazla yağış sonbahar ve kış aylarında düşmektedir. Diğer aylar da yağışlı olmasına karşın yağış maksimumu sonbahar ve kış mevs imindedir. îç kesimlerde kalan istasyonlarda isesonbahar yağışlarının oranı azalır, buna karşılık ilkbahar yağışlarında büyük bir artış görülür. Sıcaklık kıyı kesimlerde yazın 22-23° civarında seyrederken kış mevsiminde 5-6° civarında seyretmektedir, iç kısımlarda ise kış sıcaklıkları daha düşük değerlerde seyretmekte dir ve sıcaklık sık sık sıfır derecenin altına inmek tedir. Bu karakterleriyle kıyı bölgeleri Karadeniz iklimi içinde kalırken iç kesimlerde kalan istasyonlar artan ilkbahar yağış oranlarıyla iç Anadolu yağış rejimine benzerlik gösterirler. Günlük değerlere göre yapılan çalışmalarda ise soğuk devrenin kıyı istasyonlarında 5 Ocak - 9 Şubat, İç kesimlerde kalan istasyonlarında da 2 Ocak - 10 Şubat arasındaki devrelere rastladığı görülür. Aynı şekilde sıcak devrenin de Temmuz'un ikinci yarısı ile Ağustos' un ilk yarısı arasındaki devreye denk geldiğigörülmektedir. Bölge istasyonlarına ait yıllık ve günlük amplitudlar bakımından kıyıda yer alan istasyon larla iç kesimlerde yer alan istasyonlar arasında farklılaşmalar ortaya çıkar. Yıllık amplitud kıyı bölgelerinde iç kesimlerden daha düşük değerlerdedir. Günlük amplitud değerlerine göre İse, aradaki fark daha da büyür ve barizleşir. Bolu. Kastamonu, Merzifon, Çorum, Amasya, Tokat ve Gümüşhane illerine ait yüksek amplitud değerleri, bu istasyonların karasal karakterde olduğunu ortaya koymaktadır. Karadeniz Bölgesinde aylık ve yıllık ortalama değerlere göre yapılan çalışmalarda ortaya çıkmayan özellikler ve bölge istasyonları arasındaki farklı özellikler günlük değerler kullanıldığı zaman açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Bölgede özellikle Bolu, Kastamonu, Çorum, Merzifon, Gümüşhane istasyonlarındasıcaklık sık sık sıfır derecenin altına inmektedir, bu da bitki hayatı için oldukça önemlidir. Sıfır derecenin altındaki sıcaklıkların bu istasyonlarda hem frekansla rı yüksektir, hem de yetişme devrsini ilgilendiren aylarda ortaya çıkmaktadır. Bu yüzden Bolu, Kastamonu, Merzifon, Çorum ve Gümüşhane istasyonlarında sıfır derecenin altındaki sıcaklıklar bitki hayatını sınırla yan bir faktör olarak belirmektedirler. 30enin üzerin deki yüksek sıcaklıkların ise bölgede bitki hayatı için fazla bir önemi yoktur. Çünkü 30°nin üzerindeki günlük gerçek sıcaklıkların toplam günlük sıcaklıklara oranı hemen bütün istasyonlarda oldukça düşüktür.

Abstract: