Farklı klinik periodontal durumlardaetkilenen doku yüzeyi alanı ve oral sağlıkdurumu ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship between affected tissue surfacearea and oral health status in different clinical periodontal conditions
Yazar: BARIŞ SARP SEVİMLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Periodontitisin lineer ölçümleriyle kaybedilen ataçman yüzey alanını ilişkilendirmeye
yönelik çalışmalar yapılmıştır ancak bu çalışmaların hiçbirinde devamlı bir değişken
olarak inflame yüzey alanı ölçümü kullanılmamıştır. Periodontal hastalık, bireylerin
yaşam kalitesini de etkileyebilir. Bu yüzden periodontal hastalık, ağız sağlığı ile ilgili
yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ölçen ölçümlerle öznel olarak da
değerlendirilmelidir. Bu çalışmanın amacı 'Periodontal ve Peri-implant Hastalıklar ve
Durumların Sınıflaması' başlıklı 2017 yılında önerilen en güncel sınıflamada tanı
gruplarına göre, farklı klinik periodontal durumlarda inflame ya da yıkıma uğramış
yüzey alanlarını karşılaştırmalı olarak incelemek ve oral sağlıkla ilişkili yaşam
kalitesini yansıtan ölçütler ile olası ilişkisini değerlendirmektir. Hacettepe Üniversitesi

Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji A.D.'ye başvuran 240 hastanın sosyo-
demografik bilgileri kaydedilmiştir (yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, sistemik hastalık

durumu ve ilaç kullanımı). Çalışmadaki bireyler Periodontal ve Peri-implant
Hastalıklar ve Durumların Sınıflamasına göre şu şekilde gruplara ayrılmıştır:
bozulmamış periodonsiyum üzerine klinik sağlık (grup 1), azalmış periodonsiyum
üzerine klinik sağlık (grup 2), bozulmamış periodonsiyum üzerine gingivitis (grup 3),
azalmış periodonsiyum üzerine gingivitis (grup 4), evre 1 periodontitis (grup 5), evre
2 periodontitis (grup 6), evre 3 periodontitis (grup 7), evre 4 periodontitis (grup 8).
Hastaların sondlama derinliği (SD), klinik ataçman kaybı (KAK), plak indeksi (Pİ),
sondlamada kanama (SK), gingival indeks (Gİ) olmak üzere periodontal durumları
yansıtan indeks değerleri kaydedilmiş ve SK, SD, KAK değerleri kullanılarak
periodontal yüzey alanı ölçümleri olarak tarif edilen periodontal epitelyal yüzey alanı
(PEYA), periodontal inflame yüzey alanı (PİYA), ataçman kaybı yüzey alanı (AKYA)
değerleri hesaplanmıştır. Oral sağlık-yaşam kalitesini belirlemek için Ağız sağlığı etki
profili -14 (OHİP-14), hastaların subjektif bulguları için Görsel Analog Ölçeği (VAS),
ağız içi genel durumunu değerlendirmek için Ağız değerlendirme kılavuzu (ADK) ve
risk değerlendirmesi için Dünya Diş Hekimleri Birliği'nin (FDI) risk değerlendirme

ix
skorlaması kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların %68'i kadın, %32'si
erkektir ve çalışmada periodontal durumlara göre oluşturulan sekiz grup yer
almaktadır. Bu gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı
farklılık bulunmakla birlikte gruplar arasındaki karşılaştırmalar, bu değişkenlerin
kontrol altında tutulması amacıyla kovaryans analizleri ile değerlendirilmiştir. Gruplar
arasında Pİ ve SD belirgin farklılıklar göstermektedir (p<0,05). Evre 3 ve evre 4
periodontitis gruplarının, diğer gruplara göre daha yüksek PI değerlerine sahip olduğu
görülmüştür (p<0,05). SD değerleri evre 4 periodontitis grubunda önemli ölçüde daha
yüksek bulunmuştur (p>0,05). Periodontal yüzey alanı ölçümlerinin (PEYA, PIYA,
AKYA) periodontitis gruplarında, diğer gruplara göre anlamlı olarak daha yüksek
olduğu görülmüştür (p<0,05). Gruplar arasında OHİP ve VAS skorları açısından
anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Klinik sağlık ve gingivitis gruplarının
risk değerlendirme skorları, evre 2, evre 3 ve evre 4 periodontitis hastalarından anlamlı
olarak düşük bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca bozulmamış periodonsiyum üzerine klinik
sağlık grubunun ADK değeri diğer gruplardan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur
(p<0,05). Periodontal yüzey alanı ölçümlerinin periodontal hastalık şiddeti ile uyumlu
olduğu göz önüne alındığında özellikle periodontal inflame yüzey alanı ölçümlerinin
2017'de önerilen en güncel sınıflandırmanın tanı kriterlerini destekleyebilecek bir
ölçüt olduğu söylenebilir. Ayrıca, oral sağlığı değerlendirmeye yönelik subjektif
yöntemler olan OHİP ve VAS ile farklı periodontal durumlar ayırt edilemezken, klinik
kayıt ve bulgulara dayanan ADK ve risk değerlendirme skorlamasının farklı
periodontal durum ve hastalık şiddetinin ayırt edilmesinde etkili oldukları
görülmektedir. Bu değerlendirme yöntemleri, kişiselleştirilmiş ve hasta-merkezli
tedavi yaklaşımları için yararlı olabilir.

Abstract:
Several studies have been conducted to
correlate linear measurements of periodontitis with the attachment loss surface area,
but none of these studies have utilized the continuous variable of inflamed surface area
measurement. Periodontal disease can impact individuals' quality of life; therefore, it
should be subjectively assessed with measurements that reflect its influence on oral
health-related quality of life. The aim of this study is to comparatively examine
inflamed or damaged surface areas in different clinical periodontal conditions based
on the diagnosis groups proposed in the most recent classification titled 'Classification
of Periodontal and Peri-Implant Diseases and Conditions' in 2017, and to assess its

potential relationship with criteria reflecting oral health-related quality of life. Socio-
demographic data of 240 patients who attended to the Department of Periodontology

at Hacettepe University Faculty of Dentistry was recorded, including age, gender,
smoking habits, systemic health status, and medication use. The individuals in the
study were categorized according to the Classification of Periodontal and Peri-Implant
Diseases and Conditions as follows: clinical health on intact periodontium (group 1),
clinical health on reduced periodontium (group 2), gingivitis on intact periodontium
(group 3), gingivitis on reduced periodontium (group 4), stage 1 periodontitis (group
5), stage 2 periodontitis (group 6), stage 3 periodontitis (group 7), and stage 4
periodontitis (group 8). Periodontal indices reflecting their conditions, including
probing depth (PD), clinical attachment loss (CAL), plaque index (PI), bleeding on
probing (BOP), and gingival index (GI), were recorded. Using PD, CAL, and BOP
values, the periodontal epithelial surface area (PESA), periodontal inflamed surface
area (PISA), and attachment loss surface area (ALSA) were calculated. To determine
oral health-related quality of life, the Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14), Visual
Analog Scale (VAS) for patients' subjective symptoms, Oral Assessment Guide
(OAG) for assessing overall oral condition, and the World Dental Federation's (FDI)
risk assessment scoring were used. Sixty-eight percent of the included patients were

xi
female, 32% were male, and eight groups were formed based on periodontal conditions
in the study. Although there were statistically significant differences in age and gender
among these groups, comparisons between groups were evaluated through covariance
analyses to control for these variables. Significant differences were observed between
groups in PI and PD values (p<0.05). Groups with stage 3 and stage 4 periodontitis
had higher PI values compared to other groups (p<0.05). PD values were significantly
higher in the stage 4 periodontitis group (p>0.05). The surface area measurements
(PESA, PISA, ALSA) were significantly higher in periodontitis groups compared to
other groups (p<0.05). There were no significant differences in OHIP and VAS scores
between groups (p>0.05). Risk assessment scores of clinical health and gingivitis
groups were significantly lower than those of stage 2, stage 3, and stage 4 periodontitis
patients (p<0.05). Additionally, the OAG value of the clinical health group on intact
periodontium was significantly lower than other groups (p<0.05). Considering that
periodontal surface area measurements align with the severity of periodontal disease,
especially the measurements of periodontal inflamed surface area, it can be said that
they support the diagnostic criteria of the most recent classification proposed in 2017.
Moreover, while subjective methods for oral health assessment, such as OHIP and
VAS, were not able to between diffirentiate periodontal conditions, clinical records
and findings-based OAG and risk assessment scoring are effective in diffirentiating
between various periodontal conditions and also the disease severity. Thus, it can be
suppested that these methods can be useful for personalized and patient-centered
treatment approaches.