Çölyak hastalığının gebelikten kaçınma isteği ve cinsel yaşam kalitesine etkisi: Karşılaştırmalı bir çalışma
Effect of celiac disease on desire to avoid pregnancy and quality of sexual life: A comparative study
Yazar: AYŞENUR YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. HACER ÜNVER KOCA
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Gebelik = Pregnancy

Özet:
Amaç: Araştırma, çölyak hastalığının gebelikten kaçınma isteği ve cinsel yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metod: Karşılaştırmalı kesitsel nitelikte olan bu araştırmanın örneklemini Kilis ilinde bulunan çölyak hastası  olan ve olmayan 78 evli kadın oluşturdu.  Araştırma Mart 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında yapıldı. Veriler, " Kişisel Bilgi Formu", "Gebelikten Kaçınma İsteği Ölçeği (GKİÖ)", "Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği (CYKÖ-K) " ile toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde; normallik testine göre yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, standart sapma, ki-kare, Kruskal Wallis, bağımsız gruplarda t testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanıldı.
Bulgular:  Araştırmamızda çölyak hastalarının GKİÖ puan ortalamasının kontrol grubuna göre daha düşük düzeyde olduğu ancak gruplar arasındaki farkın anlamlı düzeyde olmadığı belirlendi (p > 0.05). Ayrıca çölyak hastalarında CYKÖ-K puan ortalaması kontrol grubuna göre daha düşük düzeyde olduğu ancak gruplar arasındaki farkın anlamlı düzeyde olmadığı saptandı (p > 0.05). Araştırmada Gebelikten Kaçınma İsteği Ölçeği ve Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği puan ortalamaları arasındaki ilişkinin anlamsız olduğu görüldü (p > 0.05).
Sonuç: Araştırmada kadınlarda çölyak hastalığının gebelik isteği ve cinsel yaşam kalitesine etkisinin olmadığı görüldü.  
Anahtar Kelimeler: Cinsellik, Çölyak hastalığı, Gebelik, Yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: The research was conducted to determine the effect of celiac disease on the desire to avoid pregnancy and the quality of sexual life.
Material and Method: The sample of this comparative cross-sectional study consisted of women with celiac disease in Kilis province. A total of 78 married women participated in the research. The research was conducted between March 2023 and June 2024. Data were collected with the "Personal Information Form", "Desire to Avoid Pregnancy Measure (DAPM)", "Quality of Sexual Life Scale (SQLQ-F)". In statistical analysis of data; Percentage distribution, arithmetic mean, standard deviation, chi-square, Kruskal Wallis, t test in independent groups, correlation and regression analysis were used according to normality test.
Results: In our study, it was determined that the average DAPM score of celiac patients was lower than the control group, but the difference between the groups was not significant (p > 0.05). In addition, it was found that the mean SQLQ-F score in celiac patients was lower than in the control group, but the difference between the groups was not significant (p > 0.05). In the study, it was seen that the relationship between the mean scores of the Desire to Avoid Pregnancy Measure and the Sexual Quality of Life Scale was insignificant (p > 0.05).
Conclusion: In the study, it was seen that celiac disease had no effect on pregnancy desire and sexual life quality in women.
Keywords: Sexuality, Celiac disease, Pregnancy, Quality of life