Kadın sporcularda menstrual siklusun farklı fazlarının bazı performans parametreleri üzerine etkisi
The effect of di̇fferent phases of the menstrual cycle on some performance parameters in female athletes
Yazar: GAYE KANIK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET MOR
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kadın sporcularda menstrual siklusun (MS) farklı fazlarının, bazı performans parametreleri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmaya 18-25 yaşları arasında aktif spor yapan 12 kadın sporcu dâhil edildi. MS' nin menstruasyon fazı, ovulasyon fazı ve lutuel fazları arasında, denge, dikey sıçrama, anaerobik güç, esneklik, kuvvet, çeviklik, sürat ve görsel reaksiyon (GR) - işitsel reaksiyon (İR) testleri uygulandı. Her yapılan ölçüm sonrasında algılanan zorluk derecesini (AZD) değerlendirmek için borg skalası, ölçümden sonraki gün ise gecikmiş kas ağrısını belirlemek için görsel analog skala (GAS) kullanıldı. Fazlar arasında dikey sıçrama (p=0,031), sürat (p=0,036), kuvvet (p=0,009), esneklik (p=0,000) ve çeviklikte (p=0,027) istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Görsel reaksiyon toplam (GRT) (p=0,027) ve görsel reaksiyon ortalama süresinde (GRO) (p=0,018) anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Sporcuların fazlar arasındaki AZD' de (p=0,012) istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Fazlar arası vücut ağırlığı (p=0,111), BKİ (p=0,088), denge (p=0,825), dikey sıçrama (watt) (p=0,134), İR ve GAS parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Çalışmanın bulgularına göre MS fazları arasında dikey sıçrama, sürat, kuvvet, esneklik, çeviklik, GRT, GRO ve AZD' de istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Bu bağlamda, sporcuların belirli fazlarda performanslarının artmasının veya azalmasının, algılanan zorluk derecesi, hormonal dalgalanmalar, çeşitli fizyolojik tepkiler ve duygu durum değişikliklerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Özellikle, ovulasyon fazında kuvvet performansının arttığı, lutuel fazda ise dikey sıçrama, 30 m sürat, esneklik ve çeviklik performansının olumlu yönde etkilendiği gözlemlenmiştir. Buna karşılık, menstruasyonun çalışmanın tüm performans parametreleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of different phases of the menstrual cycle (MC) on certain performance parameters in female athletes. The study included 12 female athletes aged between 18 and 25 who were actively engaged in sports. Tests were conducted during the menstrual, ovulation, and luteal phases of the MC, assessing balance, vertical jump, anaerobic power, flexibility, strength, agility, speed, and visual reaction (VR) and auditory reaction (AR) times. After each measurement, the Borg scale was used to evaluate perceived exertion (PE), and the visual analog scale (VAS) was utilized the day after to assess delayed onset muscle soreness (DOMS). Statistically significant differences were found between phases in vertical jump (p=0.031), speed (p=0.036), strength (p=0.009), flexibility (p=0.000), and agility (p=0.027) (p<0.05). Significant differences were also observed in total visual reaction time (TVRT) (p=0.027) and mean visual reaction time (MVRT) (p=0.018) (p<0.05). Statistically significant differences in PE among phases were noted (p=0.012) (p<0.05). However, no statistically significant differences were observed in body weight (p=0.111), BMI (p=0.088), balance (p=0.825), vertical jump power (watts) (p=0.134), AR, and DOMS parameters (p>0.05). According to the study's findings, significant differences were found in vertical jump, speed, strength, flexibility, agility, TVRT, MVRT, and PE across the MC phases. In this context, it is believed that the variation in athletes' performance during specific phases may be attributed to perceived exertion, hormonal fluctuations, various physiological responses, and mood changes. Notably, an increase in strength performance was observed during the ovulation phase, while positive effects on vertical jump, 30 m sprint, flexibility, and agility performances were observed during the luteal phase. Conversely, menstruation was found to have negative effects on all performance parameters assessed in the study.