Enflasyonun devlet muhasebesine etkisi ve bir araştırma
The effect of inflation on government accounting and a research
Yazar: MEHMET FATİH ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU CELAYİR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Muhasebe-Denetim Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Fiyatlar genel seviyesi muhasebesi = Prices general level account ; Kamu muhasebesi = Public accounting

Özet:
Enflasyonun hüküm sürdüğü bir ekonomide devlet muhasebe sisteminin kamuda ekonomi ve sosyal işlevlerine ilişkin bütün mali işlemlerin kayıt edilmesi ve belli dönemlerde raporlanması ayrıca kamusal tercihlerin oluşmasını sağlayacak şekilde gerçekleştirmesi ancak gerekli müdahale ve düzeltmelerin yapılması ile mümkündür. Devlet muhasebe sistemi gerekli müdahale ve düzeltmeler ile kamuda malî disiplinin sağlanmasına aracılık eder. Ayrıca hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetimin sağlanması için kamu mali tablolarının enflasyonun etkisinden arındırılabilmesi gereklidir. Kamu mali tabloların evrensel demokrasi ve ekonomik şartlara uygun olarak hazırlanması gereklidir.
Söz konusu bu gereklilik kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı (HMB); devlet enflasyon muhasebesi düzeltmesi ile ilgili uygulamaları belirlemek ve meydana gelebilecek tereddütleri giderebilmek amacıyla, Devlet Muhasebe Standartları 10'u (DMS 10) temel alan ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde devlet enflasyon muhasebesi uygulamalarına ilişkin mevzuat düzenlemeleri gerçekleştirmiştir. Söz konusu bu düzenlemelerin konusunu 'Devlet muhasebesinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulamaları' oluşturmaktadır. HMB ülkemizde son dönemlerde görülen yüksek enflasyonun devlet muhasebesine olan olumsuz etkilerini azaltmak, dolayısıyla devlet muhasebe hizmetlerini daha kaliteli ve verimli olarak gerçekleştirmek, ayrıca kamu mali yönetimde hesap verebilirlik ile mali saydamlığı artırmayı hedeflemektedir. Bu hedeflerin uluslararası düzeyde kabulü için; devlet enflasyon muhasebe düzenlemelerine ilişkin düzeltme uygulamasını Uluslararası Kamu Muhasebe Standartlarına (IPSAS) tam uyumlu olarak hazırlanmasını ve sunulması da amaçlamıştır. 
Sonuç olarak bu çalışmanın merkezini kamu idarelerinde uygulanacak 'Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması' na ilişkin düzenlemelerinin önemi ve gelişimi oluşturmaktadır. Devlet muhasebe sistemi çerçevesinde; 'Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması'na ilişkin düzenlemelerin temelini oluşturan 10 No'lu DMS incelenmiş ve gerekli konular değerlendirilmiştir. Bu çalışmada temel olarak enflasyonun devlet muhasebesine etkileri araştırılarak teorik yönden ve ilgili mevzuat kapsamında uygulayıcıların yapması gereken düzeltme işlemleri ve doğabilecek tereddütleri gidermek açısından 'Devlet muhasebesinde Enflasyon Etkileri' uygulamalarının araştırması ile literatüre katkı sunmak amaçlanmıştır.

Abstract:
In an economy where inflation prevails, it is only possible for the state accounting system to ensure that all financial transactions related to economic, financial and social functions in the public sector are recorded and reported in certain periods, and that public preferences are formed together with the necessary interventions and corrections. The state accounting system mediates the provision of financial discipline in the public sector through necessary interventions and corrections. In addition, in order to ensure auditing within the framework of accountability, public financial statements must be purified from the effects of inflation. Public financial statements must be prepared in accordance with both national and international legislation, democracy and economic conditions. 
Within the scope of this requirement, the Ministry of Treasury and Finance; In order to determine the practices related to state inflation accounting correction and to eliminate any hesitations that may arise, it has made legislative arrangements regarding state inflation accounting practices based on Government Accounting Standards 10 (DMS 10) and within the framework of the General Management Accounting Regulation. The subject of these regulations is 'Inflation Adjustment Application in Public Administrations within the Scope of General Government'. The Ministry of Treasury and Finance aims to reduce the negative effects of the recent high inflation in our country on state accounting, thus to provide state accounting services with higher quality and efficiency, and to increase accountability and financial transparency in public financial management. For the acceptance of these goals at the international level; It also aims to prepare and present the correction application regarding state inflation accounting regulations in full compliance with International Public Accounting Standards (IPSAS). As a result, at the center of this study; The importance and development of the regulations regarding the 'Inflation Adjustment Application' to be implemented in public administrations. Within the framework of the state accounting system; State accounting standards No. 10, which form the basis of the regulations regarding the "Inflation Adjustment Application", were examined and the necessary issues were evaluated. In this study, it is aimed to contribute to the literature by investigating the effects of inflation on government accounting, both theoretically and in terms of the correction procedures that practitioners should make within the scope of the relevant legislation, and to eliminate any hesitations that may arise, by researching inflation adjustment practices in public administrations within the scope of general government.