İlköğretim 6-8. sınıf matematik öğrencilerinin istatistik ve olasılık öğrenme alanında zorlandıkları kavram ve konuların belirlenmesi
Determining the concepts and subjects 6-8. grade maths students have difficulty in statistics and probability learning
Yazar: ZÜBEYDE TUBA ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. SONER DURMUŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel kavramlar = Mathematical concepts ; Olasılıklar = Probabilities ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İstatistik = Statistics

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim 6-8. Sınıf öğrencilerinin istatistik ve olasılık öğrenme alanındaki zorlandıkları kavram ve konuları belirlemek ve bunların nedenlerini saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda, anlama güçlüklerini belirlemek üzere bir anket geliştirilmiş ve anket sonuçlarına göre öğrencilerle yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel olmak üzere iki aşamalı bir araştırma deseni kullanıldığı için karma modelli yöntemden yararlanılmıştır. Araştırmaya Bolu ilindeki merkeze bağlı farklı düzeydeki 8 ilköğretim okulunda öğretimine devam eden ve bir dershanede başarı seviyelerine göre derecelendirilmiş sınıflarda öğrenim görmekte olan, ilköğretim 6-8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Bu uygulama yapılırken bu araştırmanın amacına uygun olacak şekilde farklı başarı düzeylerindeki (düşük, orta ve yüksek) sınıflardan olmak üzere (N=148) 6. sınıf, (N=150) 7. sınıf, (N=120) 8. sınıf toplam 418 öğrenci ile çalışılmıştır. Anket sonuçları bir istatistik programına aktarılmıştır. Hiçbir şey anlamadım ve biraz anladım seçeneğinin yüzdesi hesaplanmıştır. Zorluk indeksi sonuçlarına göre tespit edilen kesme noktası  %15 ve üzeri olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin zorlandıkları kavram ve konular listelenmiştir. Bu kavram ve konularda neden zorlanıldıklarını anlamak adına yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Her sınıf düzeyinden akademik olarak başarı seviyesi bir önceki yılın matematik ders sonu notları dikkate alınarak belirlenen; düşük seviyeli 4, orta seviyeli 4 ve yüksek seviyeli 2 olmak üzere on öğrenci seçilmiştir. Yapılan mülakatlar sonucunda öğrenci görüşlerine göre belirlenen kavram ve konularda neden zorlandıkları saptanmaya çalışılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre; 6. sınıf öğrencilerinin; çıktı, olayın olmama olasılığı, yanıltıcı grafikler, olayın olma olasılığı ve aritmetik ortalama, 7. sınıf öğrencilerinin; tümleyen olay, ayrık olmayan olayların olasılığı, ayrık olayların olasılığı, ayrık olmayan olay ve ayrık olay, 8. sınıf öğrencilerinin; ayrık olmayan olayların olasılığı, daire grafiği oluşturma, çeyrekler açıklığına göre veri yorumlama, deneysel olasılık, histogram yorumlama, amaca uygun merkezi eğilim ölçüleri kullanabilme, geometrik olasılık, geometrik şekillerin alanını hesaplama ve kombinasyon ile permütasyon arasında ilişki ve farkı ayırt edebilme konularında zorlandıkları belirlenmiştir. Öğrenci görüşlerine göre; zorlanmalarının nedeni olarak ilgili kavramları sınıf düzeyi arttıkça unutma, ele alınan konuyla ilgili kavramları diğer kavramlarla ilişkilendirememe, ezberleyerek öğrenme sonucu yorum yapamama, kavramlara doğru anlamlar yükleyememe ve yeteri kadar kavramları somut deneyimlere dayanarak öğrenmemeleri sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre öneriler; kavram ve konuların unutulmaması için konuların işlemsel değil kavramsal olarak ele alınmasının gerekliliği ile istatistiksel ve olasılıksal yorumlamalar üzerinde durulmasının önemi olarak belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the concepts and subjects that 6 - 8th grade maths students have difficulty in statistics and probability learning, and to identify the reasons for it. To this end, a questionnaire was developed to detect understanding problems and the semi-constructed interviews were done with students according to the results. Since a two-step research design as quantitative and qualitative was used, a mixed model method was practised.
The study was applied to the 6-8. grade students who were graded according to the level of success in the classroom at a private establishment preparing students for various exams and besides continuing their education in 8 various primary schools of different levels located in Bolu city center.This application, in accordance with the purpose of this investigation, was carried out with a total of 418 students at different levels of classes (low, medium and high) comprising (N = 148) 6th grade, (N = 150) 7th grade, (N= 120) 8th grade students. The survey results were transferred to a statistics programme. The percentage for options 'I did not understand anything' and 'I understood a little' was calculated. The cut-off point determined according to the results of difficulty index was set at 15% and above. The notions and issues which the students have difficulty in understanding were listed. Semi-structured interviews were done in order to find out the reasons for having difficulty in understanding those notions and issues. 10 students from each grade consisting of 4 low-level, 4 mid-level and 2 high-level students whose academic achievement determined by taking into account their end grades at Math in the previous year were selected. The results were evaluated after semi-structured interviews were done with these students in order to determine the reasons why they had difficulty in understanding the notions and issues determined according to students' views. According to the findings of the study; it was concluded that 6th grade students had difficulties in the output, the improbability of an event, deceptive graphs, the probability of an event and the arithmetic mean; 7th grade students in complementary event, the probability of non-discrete events, the probability of discrete events, non-discrete event and discrete event; and 8th grade students in the probability of non-discrete events, drawing a pie chart, data interpreting according to interquartile range, experimental probability, histogram interpreting, using central tendency measures relevant to purpose, geometric probability, calculating the area of geometric shapes, and distinguishing the relationship and difference between the combination and permutation. 
Following results were identified as causes of having difficulty in learning;  forgetting the relevant concepts as the class level increases, inability in associating the relevant concepts with the other ones, incompetency in commenting due to learning by rote, insufficiency in construing the concepts truly, and insufficient learning of the concepts based on concrete experiences. One of the recommendations that can be made according to the results of the study is that in order for the concepts and subjects not to be forgotten, the subjects should be dealt with not operationally but conceptually, and statistical and probable interpretations should be focused on.