Talyum toksisitesinin Gammarus pulex'de meydana getirdiği ince yapı değişikliği
Thallium intoxication on the ultrastructure of Gammarus pulex hepatopancreatic cells
Yazar: FATMA ÖZGÜL ÖZALP
Danışman: PROF.DR. MEHTAP KUTLU
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİTALYUM TOKSİSİTESİNİN Gammarus pulex de MEYDANA GETİRDİĞİİNCE YAPI DEĞİŞİKLİĞİF. Özgül ÖZALPAnadolu ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBiyoloji Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. H. Mehtap KUTLU2007, 39 sayfaTalyum elementi, yerkabuğunda maden damarlarında bulunan, yumuşak, dövülebilir,mavimsi beyazlıkta bir metaldir. Talyum sulu çözeltilerinde çok tehlikeli toksik bir elementtir.Aquatik toksikoloji için yıllar boyunca tatlı su omurgasızları kullanılmıştır. Gammarus dabunlardan birisidir. Bu çalışmada, histolojik değişimler ve E vitamininin etkileri bir tatlı suamphipodu olan Gammarus pulex de çalışılmıştır.Gammarus pulex'de talyum asetat için EC50değeri 0,240 Âµl olarak bulunmuştur. Bu değer Gammarus pulexlere uygulanarak talyumasetatın hepatopankreatik sekasında toksik etkisi ışık ve elektron mikroskobundaki histolojikdeğişikler gözlenmiştir. Yapılan histolojik çalışmalar sonucunda hücre zarında zarbütünlüğünü bozucu değişimler, mitokondrilerde krista kayıpları gibi değişimler gözlenmiştir.Çekirdekde de belirgin büzülme ve bozulma gözlenmiştir. Hayvanlara verdiğimiz ilk Evitamini dozlarında (2ml, 0,5ml ve 0,25ml) iyileştirmekten çok talyumun zararlı etkisiniarttırdığı görülmüştür. Dozları azaltılarak verdiğimiz E vitamini (0,25 ml, 0,125 ml, 0,0625mlve 0,03125 ml) kontrol grubuyla karşılaştırdığımızda etkili olmuş hücre zarında kısmeniyileşme gözlenmiştir. Ayrıca mitokondri iç ve dış zarları ile granüllü endoplazmikretikulumda doku bozukluklarında da azalma belirlenmiştir. Hepotositteki lipiddamlacıklarında da azalış gözlenmiştir. Yapılan çalışmada talyumun Gammarus pulex'inhepatopankreatik sekasında yarattığı bozuklukları E vitaminin iyileştirici etkisigözlemlenmiştir.Anahtar Kelimeler:Talyum asetat, E vitamini, Elektron mikroskop, Hepatopankretikseka,Gammarus pulexi

Abstract:
ABSTRACTMaster of Science ThesisTHALLIUM INTOXİCATION ON THE ULTRASTRUCTURE OFGammarus pulex HEPATOPANCREATIC CELLSF. Özgül ÖZALPAnadolu UniversityGraduate School of SciencesBiyology ProgramSupervisor:Prof.Dr.H.Mehtap KUTLU2007, 39 pagesThallium (TI) is a soft, malleable, bluish-white metal that is found in trace amounts inthe earth?s crust. TI is extremely toxic in aqueous solutions. The fresh water invertebrate hasbeen used as test organism to aquatic toxicology for many years.The genus Gammarus hasbeen particularly popular. In the present study ,the fresh water amphipod Gammarus pulexwas chosen as a histological changes and effects of vitamin E on recovery were studied.EC50value for thallium acetete was found 0,240 Âµl at Gammarus pulex . The histological changeswas determined with electron microscopic and light microscopic by the application of thevalue to gammarus pulex. Degenerative changes were frequently present in the cellularmembrane,there were changes in mitochondria as partial or total loss of cristae. Nucleusshowed signifcant shrinkage and deformation. We observed; fragmentation and dilation of therough endoplasmic reticulum (RER). When we compare control groups and experimentanimals relatively recovery was observed in the cellular membrane in particular. The numberof lesions were also decreased in the iner and outer mitochondrial membranes and also in theRER. Lipid droplets were observed more sparse in the hepatocytes. In this study, its isobserved that vitamin-E has recovering effect on disorders in hepatopancreatic sequence ofgammarus pulex caused by thallium.Keywords: Thallium acetate,Vitamin E, Electron microscope, Hepatopancreatic ceca,Gammarus pulexii