Anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri ve anjiotensin reseptör blokörlerinin gastroprotektif ve gastrotoksik etkilerinin oksidan ve antioksidan mekanizmalarla
The relationship between gastroprotective and gastrotoxic effects of angiotensin converting enzyme inhibitors and angiotensin receptor blockers and oxidant-antioxidant mechanisms
Yazar: MUSTAFA BAHADIR SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. HALİS SÜLEYMAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anjiyotensin konverting enzim inhibitörleri = Angiotensin converting enzyme inhibitors ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Reseptörler-anjiotensin = Receptors-angiotensin ; Sıçanlar = Rats ; Ülser = Ulcer ; İndometazin = Indomethacin

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, ACE inhibitörleri ve anjiyotensin reseptör blokörlerinin antiülser aktivitesi, sıçanlarda indometazinle oluşturulan ülser modelinde araştırıldı ve antiülser aktivitesinin mide dokusundaki oksidan-antioksidan parametrelerle bağlantısının olup olmadığı incelendi.
Materyal ve Metot: ACE inhibitörlerinin tümü 2 ve 5 mg/kg dozlarda sıçan gruplarına (gavajla) oral yoldan uygulandı. Deneyimizin ikinci serisinde valsartan, losartan ve irbesartanın antiülser aktivitesi 50 ve 100 mg/kg dozlarda indometazin ülser modelinde araştırıldı.
Bulgular: ACE inhibitörlerinden sadece kinapril 2 mg/kg ve 5 mg/kg, trandolapril 2 mg/kg dozlarda antiülser aktivite göstermiştir. Valsartan 50 ve 100 mg/kg dozlardaki ülserojen aktivitesi sırasıyla %14.7 ve %34.8, losartanın ülserojen aktivitesi ise sırasıyla 50 mg/kg dozda %32.3 ve 100 mg/kg dozda %52.9 olurken, irbesartan antiülser aktivitesi % 38 ve %50 olmuştur.
Sonuç: Sonuç olarak incelenen ilaçlardan anlamlı antiülserojen etki gösteren ilaçların tümü (kinapril, düşük dozda trandolapril, irbesartan) GSH düzeyini anlamlı arttırırken, MDA düzeylerini ise anlamlı şekilde baskılamıştır. Anlamlı ülserojen etki gösteren ilaçlar lisinopril ve losartan GSH düzeyini anlamlı azaltırken, MDA düzeylerini ise anlamlı şekilde arttırmıştır. Fakat yine ülserojen olan ramipril ise GSH düzeyini baskılmış fakat MDA düzeyini anlamlı olarak etkilememiştir. Anlamlı gastrotoksik ve gastroprotektif etki göstermeyen ilaçlar ise GSH ve MDA düzeylerinde anlamlı bir değişiklik oluşturmamıştır.

Anahtar Kelimeler: ACE inhibitörleri, anjiyotensin reseptör blokörleri, indometazin,oksidan ve antioksidan parametreler,rat, ülser.

Abstract:
Aim: In this study, antiulcer activity of ACE inhibitors and angiotensin receptor blockers was invastigated in indomethacin-induced ulcer model in rats and it was examined whether antiulceractivity of the oxidant-antioxidant parameters in stomach tissue was related to their antiulceractivity.
Material and Method:All of ACE inhibitors were orally administered by gastric gavage at 2 mg/kg and 5 mg/kg doses. In these condseries of experiment, antiulceractivity of valsartan, losartanandirbesartan at 50 and 100 mg/kg doses was invastigated in indomethacin-induced ulcer model.
Results:From ACE inhibitors, only quinapril 2mg/kg and 5 mg / kg, trandolapril 2 mg / kg doses showed antiulceractivity. Ulcerogenicactivity of valsartan 50 and 100 mg / kg doseswasrespectively 14.7% and 34.8%,  ulcerogenicactivity of losartan 50 mg / kg and 100 mg / kg was respectively32.3% and 52.9%, and antiulceractivity of irbesartan50 mg / kg and100 mg / kgwasrespectively %38 and %50.
Conclusion:As a result, all of drugs (quinapril, low dose trandolapril, irbesartan) show ing antiulcer effect in examined drugs have increased GSH levels, the mean while they have significantly suppressed the levels of MDA. Lisinopril and losartan having prominent ulcerogenic effect have significantly reduced GSH levels and have significantly increased MDA levels. However, when it comes toramipril showing ulcerogeneffect, it has suppressed GSH levels but has significantly affected MDA levels. 

Keywords: ACE inhibitors, angiotensin receptor blockers, indomethacin, oxidant and antioxidant parameters, rat,ulcer.