Karbon vergileri ve emisyon ticareti sistemleri, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik devletleri örneklerinden hareketle Türkiye'de uygulanabilirliği
The case study for the applicability of carbon tax and emission trade systems in Turkey based on examples from the European Union and the United States of America
Yazar: MEHMET MURAT AKBELEN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜÇLÜ ÇİÇEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Planı = European Union Emission Trading System ; Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi = United Nations Framework Convention on Climate Change ; Emisyon = Emission ; Karbon = Carbon ; Türkiye = Turkey ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Türkiye iklim değişikliğinin neden olduğu endişe verici sonuçları kabul etmektedir. Taraf olduğu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) anlaşmaları doğrultusunda ve Avrupa Birliği'ne katılım olasılığını göz önüne alarak iklim değişikliğini önleyici stratejiler geliştirmeye başlamıştır.
Bu çalışmanın amacı, AB ve ABD'de uygulanan karbon vergileri ve emisyon ticareti sistemlerini analize etmek ve bu sistemlerin Türkiye'de en iyi şekilde nasıl tasarlanıp uygulanabileceğini belirlemektir.
Çalışmada hedeflenen amaçlara ulaşmak için; literatür taraması, iklim değişikliği konusunda teorik bilgilerin açıklanması, iklim değişikliğini engelleme stratejilerinin kronolojik, tarihi gelişimi hakkında bilgilendirme, uluslararası iklim değişikliği anlaşmaları, protokoller ve yasal mevzuatın değerlendirilmesi ve analizi, karbon vergileri ve emisyon ticareti sistemlerinin AB ve ABD örnekleri kapsamında, eyalet ve bölge düzeyinde uygulamalarının detaylı analizi, Türkiye'deki ilgili bakanlık ve kurumlarda üst düzey uzman personelle görüşmeler yapılmıştır. 
Bu araştırma, karbon vergileri ve emisyon ticareti sistemlerinin Türkiye'de başarılı bir şekilde uygulanabileceği sonucuna varmaktadır. Araştırmada bu sistemlerin uygulanması için gerekli olabilecek sorumlulukların, mevcut çeşitli kuruluşlar arasında dağılımı, izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması konusunda önerilere yer verilmiştir.
Ayrıca, karbon vergileri ve emisyon ticareti sisteminin (ETS) Türkiye'de uygulanması durumunda yararlanılacak esneklik mekanizmaları ve dengelemelerin nasıl uygulanacağı açıklanmıştır. Tezde, uygulamalar sonucu ortaya çıkacak vergi yükünün nasıl hafifletilebileceği konusunda da açıklamalar yapılmıştır. Önemli olan, bu uygulamalar sayesinde emisyon azaltımının sağlanabilmesi, yenilenebilir enerji ve karbonsuz teknolojik gelişmelerin teşvik edilmesi ve bunlar gerçekleştirilirken toplum üzerindeki vergi yükünün daha da arttırılmamasıdır.

Abstract:
Turkey recognizes the alarming effects of climate change. It is in the initial stages of developing strategies to prevent climate change in conformance with the United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) protocols and agreements it ratified and also  in consideration of possible EU accession.
The objective of this study is to analyze carbon tax and emissions trade systems in the EU and the USA and to determine how these systems can be effectively designed and implemented in Turkey. 
This study used the following methods to accomplish the objective: a literature search; explanations of theoretical concepts on climate change; a chronological history of the development of climate change prevention strategies; a review and analysis of international climate change agreements, protocols, accords and legal regulations; a detailed analysis of implementation strategies of carbon tax and emissions trade systems at the federal, state and regional levels based on examples from the EU and the USA; and interviews with key experts at related ministries and institutions in Turkey.
This study concludes that carbon tax and emission trade systems can successfully be implemented in Turkey. The thesis suggests strategies that may be necessary to implement these systems such as the distribution of responsibilities within existing institutions, observation, reporting and verification. 
In addition, it explains which flexibility mechanisms can be beneficial and how offsets  can be employed if carbon taxes and emissions trade systems are implemented.   It also recommends methods to mitigate resulting tax burdens.  The important point is to achieve emissions reduction, to encourage development of renewable energy and non-carbon technologies without an additional tax burden on the public.