Öğretmen adaylarının bütüncül yeterlik algılarının incelenmesi
Investigation of preservice teachers' perception of holistic competencies
Yazar: HÜLYA TOSUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ OSMAN ENGİN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bütüncül yeterlilik = Holistic competence ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, öğretmen adaylarının bütüncül yeterlik algılarını cinsiyet, bölüm, sınıf, vb. değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2020-2021 öğrenim yılında Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi, Atatürk Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri, Temel Eğitim, Psikolojik Danışma ve Rehberlik ve Yabancı Diller Eğitimi bölümlerinde öğrenim gören 300 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; 'Bütüncül Yeterlik Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır.
Bulgular: Öğretmen adaylarının gelecekteki kariyerleri için bütüncül yeterliklere gösterdikleri önem, mevcut bütüncül yeterlik algıları ve bütüncül yeterliklere yönelik tutumlarının cinsiyet, bölüm ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.
Sonuç: Öğretmen adaylarının gelecekteki kariyerleri için bütüncül yeterlikleri önemli gördüğü, mevcut bütüncül yeterlik algılarının yüksek olduğu ve bütüncül yeterliklere yönelik tutumlarının olumlu olduğu görülmüştür. Kadın öğretmen adaylarının erkek öğretmen adaylarına kıyasla bütüncül yeterlikleri gelecekteki kariyerleri için daha önemli gördüğü ve kadın öğretmen adaylarının bütüncül yeterliklere yönelik tutum puanlarının da daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının mevcut bütüncül yeterlik algılarının, Yabancı Diller Eğitimi bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının mevcut bütüncül yeterlik algı düzeylerinden; Psikolojik Danışma Ve Rehberlik bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının mevcut bütüncül yeterlik algı düzeylerinin de Temel Eğitim ve Yabancı Diller Eğitimi bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının mevcut bütüncül yeterlik algı düzeylerinden yüksek olduğu görülmüştür. Temel Eğitim bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının bütüncül yeterliklere yönelik tutum puanlarının, Yabancı Diller Eğitimi bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının bütüncül yeterliklere yönelik tutum puanlarından; Psikolojik Danışma ve Rehberlik bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının bütüncül yeterliklere yönelik tutum puanlarının da Yabancı Diller Eğitimi bölümünde öğrenim gören öğretmen adaylarının bütüncül yeterlik tutum puanlarından yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sınıf değişkenine göre ise 4. sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarının mevcut bütüncül yeterlik algılarının, 3. ve 2. sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarının mevcut yeterlik algılarından yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: bütüncül yeterlik, öğretmen adayları, öz değerlendirme

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to determine whether preservice teachers' perceptions of holistic competencies differ significantly according to variables such as gender, department, and class.
Method: Survey method, one of the quantitative research methods, was used in the study. The universe of the research consists of preservice teachers studying at Atatürk University, Kâzım Karabekir Faculty of Education in the 2020-2021 academic year. The sample of the research consists of 300 preservice teachers studying at Atatürk University Mathematics and Science, Basic Education, Psychological Counseling and Guidance and Foreign Language Education departments. As a data collection tool in the research; The 'Holistic Competence Scale' was used. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test were used in the analysis of the data.
Findings:It has been revealed that preservice teachers' importance to holistic competences for their future careers, their current holistic competence perceptions and attitudes towards holistic competences differ significantly according to gender, department and class variable.
Result:It has been seen that preservice teachers consider holistic competences important for their future careers, their current holistic efficacy perceptions are high and their attitudes towards holistic competences are positive. It has been determined that female preservice teachers consider holistic competences more important for their future careers compared to male students, and female preservice teachers' attitude scores towards holistic competences are also higher. The current holistic competency perceptions of preservice teachers studying in the Department of Mathematics and Science Education are compared to the current holistic efficacy perception levels of preservice teachers studying in the Department of Foreign Language Education; It has been observed that the current holistic efficacy perception levels of preservice teachers studying in the Psychological Counseling and Guidance Department are higher than the current holistic efficacy perception levels of preservice teachers studying in Basic Education and Foreign Language Education departments. The attitude scores of the preservice teachers studying in the Department of Basic Education towards holistic competencies, the attitude scores of the preservice teachers studying in the Department of Foreign Languages Education; It has been determined that the attitude scores of the preservice teachers studying in the Psychological Counseling and Guidance department towards holistic competencies are higher than the holistic competency attitude scores of the preservice teachers studying in the Foreign Language Education department. According to the class variable, it was concluded that the current holistic efficacy perceptions of the preservice teachers studying in the 4th grade are higher than the current efficacy perceptions of the preservice teachers studying in the 3rd and 2nd grades.
Key Words: holistic competence, preservice teachers, self assessment