Konya Nuzumla köyü ve çevresinde bulunan yatak halıları
The Bed carpet in Nuzumla village and arund of Konya
Yazar: MERAL BEZİRCİ AKAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. FİRDEVS TIRMAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Halılar = Carpets ; Konya-Seydişehir-Yaylacık = Konya-Seydişehir-Yaylacık ; Yatak halısı = Bed carpet

Özet:
ÖZET Araştırma; Konya ili Seydişehir ilçesine bağlı bugünkü adıyla Yaylacık, halk arasında bilinen eski adı ile Nuzumla köyünde bulunan yatak halılarının tespiti ve ay rıntılı olarak incelenmesini konu almaktadır. Yatak halısı; üzerinde yatmak için dokunan ve bu bölgede görülen bir dokuma çeşididir. Bu halılar kullanım özelliklerinden dolayı ortaya çıkan belirgin farklar ile dikkati çekmektedir. Bu dokumaların hav uzunluktan diğer halılara oranla daha uzun bırakılmış, bu özellik halılara tülü görüntüsü kazandırmıştır. Türk halı sanatı içinde yöresel dokumalara bir örnek oluşturan yatak halıları dokunduğu bölge dışında amacına uygun olarak kullanılmamakta veya tanınmamakta dır. Yörede çeyiz eşyası niteliğinde dokunmuş olan bu halıların üretimi de bugün bü yük ölçüde azalmıştır. Bu nedenle bir araştırma disiplini içinde ele alınan Nuzumla köyü yatak halıları ayrıntılı olarak incelenmiş, Nuzumla'ya komşu yerleşim birimlerinde etkileşim yo luyla ortaya çıkarılan benzer örnekleri ile karşılaştırmaları yapılmıştır. Ayrıca yatak halılarının bugün dokunmama sebepleri üzerinde durulmuş ve bu konuda sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın giriş bölümünde araştırma amacı ve önemi üzerinde durulmuş, kullanılan yöntem belirtilmiştir. İkinci bölümde Seydişehir ilçesi, Nuzumla köyü ve inceleme yapılan diğer yerleşim birimleri tarihi, coğrafyası, ekonomik durumu, sosyal yaşantısı ve gelenek ve görenekleri açısından ele alınmıştır. Üçüncü bölümde yatak halılarının teknik, renk, desen ve kullanım özelliklerine değinilmiş, bölgede yapılan araştırmada elde edilen bilgiler, köyler arası karşılaştı rmaları yapılarak derlenmiştir.Dördüncü bölümde Nuzumla ve diğer yerleşim birimlerinden tespit edilen 33 adet yatak halısı örneği geliştirilen gözlem formları aracılığı ile ayrıntılı olarak ince lenmiş ve yöreleri temsil eden örneklerin çizimleri yapılmıştır. Elde edilen veriler tablolara işlenerek frekans dağılımları çıkarılmış ve değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın son bölümünde yazılı ve canlı kaynaklardan elde edilen bilgiler ve grafik verilerinden bir sonuca ulaşılarak, yatak halılarının günümüzde bulunduğu ko num, halı ticarethaneleri açısından geçerliliği ve geleceğe aktarılması yolunda alına cak önlemler belirtilmiştir. iii

Abstract:
SUMMARY This study examines the bed carpets of Yaylacik village, known as Nuzumla among people, in Seydişehir, Konya. Bedcarpet is a kind of weave which is manufactured to sleep on and seen in this area. These carpets take attention for their specific differences emerged from the properties of its uses. Nap lengths of these weaves are longer than the other carpets so this characteristic provides tulle image. As a sample for local weaves in Turkish carpet art, they are not used for its pur pose or not known outside the manufacturing area. Weaved as trousseau in this neig- borhood, the production of these carpets has decreased today. For that reason, studied in a search discipline, Nuzumla village bedcarpets were examined in details and compared to the similar samples which were found near dis tricts. Otherwise, it is emphasized the reasons that bed carpets are not weaved today and reached the conclusions. In the introduction section, Nuzumla village in Seydişehir district and the oth erplaces were examined for their history, geography, economic situation, social life and traditions. In the third part, it was emphasized the technique, colour, design and use prop erties of these caipets. The findings obtained from the search in the area were ar ranged by making comparisons between villages. In the fourth part, 33 bed carpet camples from Nuzumla and the other places, were examined in details through improved analysis forms and the drawings of sam ples which present the areas were carried out. The data were written on tables, and frequency distribution and evaluations were obtained. At the end of this study, the position of bed carpets, firms, their validity and transferring to future and precautions were given by reaching a conclusion with writ ten and alive sources' information and graphical data. IV