Ekonomik, sosyal ve hukuki boyutlarıyla Türkiye'de zekât analizi
Zakat analysis in Türkiye with its economic, social and legal perspectives
Yazar: YUNUS EMRE AYDINBAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BULUT
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / İslam Ekonomisi ve Uluslararası Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Girdi-çıktı analizi = Input-output analysis ; Kamu kaynaklarının dağıtımı = Distribution of public resources ; Kamu maliyesi = Public finance ; Kamu yararı = Public interest ; Mali sosyoloji = Fiscal sociology ; Sosyal fayda = Social benefit ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; İslam ekonomisi = Islamic economy

Özet:
Araştırma Türkiye'de zekâtın hukuki, sosyal, politik ve ekonomik gerçekliğini belirginleştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma neticesinde elde edilen bulguların, önemli bir iktisadi kaynak olan zekâtın toplum yararına, etkili, etkin ve verimli kullanılması için geliştirilecek politika önerileri için kerteriz noktası olması beklenmektedir. İkinci bölümde zekât, yakın tarihin bir nesnesi olarak ele alınmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin yüzüncü yılında zekâtın yüz yıllık serencamı yasama, yürütme ve yargı erklerinin hüküm ve tasarrufları ışığında aydınlığa kavuşturulmuş, Türkiye Cumhuriyeti devletinin zekâta dair hafıza ve tecrübesi ortaya koyulmuştur. Üçüncü bölümde zekât toplumsal bir olgu olarak incelenmiş, Türkiye zekât pratiğini fenomen olarak mümkün kılan toplumsal koşullar belirginleştirilmiştir. Türkiye toplumunun zekâta dair algıları, uygulama pratikleri ve zekâttan beklentileri geliştirilen ölçek yardımıyla anlaşılmaya çalışılmıştır. Olgusal gerçekliğinin keşfedilmesi, zekâtın tüm toplum için etkin, etkili ve verimli hale getirilmesinde izlenecek politikaların olabildiğince isabetli tespit edilmesine yardımcı olacaktır. Araştırmanın dördüncü bölümünde ise Türkiye ekonomisinde diğer tüm değişkenler veriyken, zekâtın Türkiye ekonomisindeki mevcut ve/veya olası etkileri, girdi-çıktı analiziyle, sektörler arası ilişkinin yönü ve şiddetindeki değişim üzerinden gözlemlenerek zekât için anahtar sektörler tespit edilmiştir.

Abstract:
The research aims to clarify the legal, social, political and economical facts of zakat in Türkiye. The findings of the research are expected to serve as a guideline for policy recommendations to be developed for the effective, efficient and productive use of zakat, an important economic resource, for the benefit of society. In the second chapter, zakat is analyzed as an object of recent history. In the centenary year of the Republic of Türkiye, the hundred-year journey of zakat has been clarified in the light of the provisions and acts of the legislative, executive and judicial powers, and the memory and experience of the Republic of Türkiye regarding zakat has been revealed. In the third chapter, zakat is analyzed as a social phenomenon and the social conditions that make the practice of zakat in Türkiye possible as a phenomenon are clarified. Turkish society's perceptions, practices and expectations from zakat were tried to be understood with the help of the scale developed. The discovery of its phenomenal reality will help to determine the policies to be followed in making zakat effective, efficient and productive for the whole society as accurately as possible. In the fourth part of the research, while all other variables in the Turkish economy are given, the current and/or potential effects of zakat on the Turkish economy are observed through input-output analysis and the change in the direction and intensity of the relationship between sectors, and key sectors for zakat are identified.