Hemşireler için hasta savunuculuk ölçeğinin geliştirilmesi
Developing the Patient Advocacy Scale for Nurses
Yazar: EZGİ ŞERMET
Danışman: DOÇ. DR. HASİBE KADIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta hakları = Patient rights ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı hemşireler için hasta savunuculuğu ölçeğinin
geliştirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu metodolojik çalışma Ekim-Aralık 2018 tarihleri arasında 500
hemşire ile yapılmıştır. Taslak ölçek maddeleri 14 akademik ve klinik hemşireler ile
görüşme yapılarak elde edildi. Ölçeğin geçerliliğini test etmek için kapsam ve yapı
geçerliliği yöntemleri kullanıldı. Ölçeğin güvenilirliğini test etmek için madde toplam
korelasyonu ve iç tutarlılık yöntemleri kullanıldı. Kapsam geçerliliği için 14 uzmandan
görüş alındı ve uzmanların görüşleri kapsam geçerliliği indeksi ile değerlendirildi.
Ölçeğin yapı geçerliliği açıklayıcı faktör analizi ile değerlendirildi. Madde toplam
korelasyonu Pearson korelasyon analizi ile, iç tutarlılık ise Cronbach Alfa katsayısı ile
değerlendirildi.
Bulgular: Ölçeğin Kapsam geçerliği indeksi .97 bulundu. Açıklayıcı faktör analizini
toplam 57 madde ile başlandı. İlk faktör analizi sonucunda ölçeğin öz değeri 1'in
üzerinde olan ve toplam varyansın %63,43'ünü açıklayan 10 faktörlü bir yapıda olduğu
bulundu. Faktör analizi sonucunda faktör yükü ,30'un altında olanlar ve birden çok
faktöre girip aralarında ki farkta %10'dan daha düşük olan maddeler tek tek ölçekten
çıkartılarak faktör analizleri 18 kez tekrarlanmış ve 18 madde ölçekten çıkartılmıştır. 39
maddelik ölçeğin son faktör analizi sonucunda öz değeri 1'in üzerinde olan ve toplam
varyansın %61,3'ünü açıklayan 7 faktörlü bir yapıda olduğu bulundu. Ölçeğin madde
toplam korelasyonları ,42 ile ,75 arasında değiştiği, Cronbach alfa değerinin ise ,95
olduğu bulunmuştur.
Sonuçlar: Hemşireler için Hasta Savunuculuk Ölçeği geçerli ve güvenilir bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Hemşireler, Hasta Savunuculuğu, Güvenilirlik, Geçerlilik

Abstract:
Purpose: The purpose of this study was to develop a patient advocacy scale for nurses.
Materials and Methods: This methodological study was conducted in Istanbul over the
period October - December 2018 with 500 nurses. Initially, a scale of 57 items was
devised after discussions with 14 academic and clinical nurses. The scale was tested for
content validity using the Content Validity Index and for construct validity with
Exploratory Factor Analysis, after which the scale's reliability was evaluated for itemtotal correlations using Pearson's correlation analysis and for internal consistency with
Cronbach's Alpha.
Results: Content validity for the scale was found to be .97. The first factor analysis
resulted in a 10-factor construct, where the eigenvalue for the scale was greater than 1
and the construct explained 63.43% of total variance. At the end of the factor analysis,
items with factor loadings of less than .30 and those that appeared in more than one
factor with differences of less than 10% were removed from the scale one by one and the
analysis was repeated 18 times. In the last factor analysis of the 39-item scale, a 7-factor
construct was found with an eigenvalue greater than 1 that explained 61.3% of total
variance. The scale's item-total correlations ranged between .42 - .75 and Cronbach's
coefficient alpha was calculated to be .95.
Conclusion and Recommendations: The scale can be used to assess the patient
advocacy behavior of nurses working in Turkey. Its intercultural adaptation for use with
nurses working in other countries is recommended.
Keywords: Nurses, Patient Advocacy, Reliability, Validity