Tek ebeveynli ailelerin yoksullukla mücadelesi ve baş etme stratejileri: Sultanbeyli örneği
Strategies of single-parent families in coping with poverty: A case study of Sultanbeyli̇
Yazar: AYŞE ERİM
Danışman: PROF. DR. BEDRETTİN KESGİN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Küreselleşme ile beraber dünyada olduğu gibi Türkiye'de de aile yapıları evrilerek değişmiştir. Vefat, ayrılık, boşanma, cezaevinde olma gibi durumlar bu durumu daha fazla tetiklemiş ve tek ebeveynli aile olgusu ortaya çıkmıştır. Çocuğu ile birlikte yalnız kalan hane reisinin yoksulluk gibi bir olgu ile karşılama ihtimali daha fazla olmuştur. Bu minvalde, yoksulluk yalnızca temel ihtiyaçların karşılanmaması olarak değil Amartya Sen'in de geliştirmiş olduğu Kapasite yaklaşımı doğrultusunda parasal değerlerin tek ölçüt olmadığı çok boyutlu yoksulluk olarak değerlendirilmiştir.   Bu kapsamda tek ebeveynli ailelerin yoksulluk deneyimleri, yoksulluğa nasıl düştükleri, yoksulluk sorununun kişilerin gündelik ve sosyal yaşamını nasıl etkilediği, yoksullukla baş etme stratejilerinin neler olduğu, ailelerin almış oldukları hizmetler hakkındaki değerlendirmeleri ve farkındalıklarını saptamak amaçlanmıştır. 
Bu nedenle tek ebeveynli aile olarak Sultanbeyli sınırları içerisinde ikamet eden ve çeşitli yardım kuruluşların sosyal desteklerinden faydalanan 8 tek ebeveynli anne ve 7 tek ebeveynli baba olmak üzere 15 kişi ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Fenomenolojik yaklaşımın temel alındığı, nitel desende tasarlanan bu araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu arayıcılığıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analiz yoluyla çözümlenmiştir.
Çalışmanın sonucunda görüşülen tüm ailelerin düşük sosyo ekonomik düzeye sahip olduğu, hanede işsizliğin yüksek olduğu, ebeveynlerin eğitim seviyelerinin düşük olduğu ve hemen hepsi çocuklarının yoksulluktan kurtulabilmesi için eğitimin önemli olduğunu ifade etmişlerdir. Yine kira desteğini sağlanılması yoksulluk sorununun yok edilmesi ile eş değer görüldüğü,  genel olarak uzun vadeli planlar yapılmadığı, sosyal aktivitelere katılım sağlanılmadığı, günübirlik strateji geliştirildiği, sosyal yardımların yoksul ailelerin yoksulluklarını tamamen yok etmese de hafiflettiği ve kriz durumunu atlatmaya yaradığı saptanmıştır.

Abstract:
With the advent of globalization, family structures have undergone evolution and change in Turkey, mirroring trends observed globally. Factors such as death, separation, divorce, and incarceration have further catalyzed this transformation, resulting in the prevalence of single-parent family dynamics. The likelihood of a household head being left alone with a child and encountering phenomena such as poverty has consequently heightened. In this context, poverty has been reconceptualized not merely as the deprivation of basic needs but also through Amartya Sen's Capability Approach, which posits that monetary values are not the sole metric for evaluating poverty but rather as multidimensional poverty.
Within this framework, the aim of the study was to examine the poverty experiences of single-parent families, elucidate the pathways to poverty, explore the impact of poverty on individuals' daily and social lives, identify coping strategies with poverty, evaluate the services received by families, and ascertain their awareness. To this end, face-to-face interviews were conducted with 15 individuals, comprising 8 single mothers and 7 single fathers residing within the boundaries of Sultanbeyli, who benefited from the social support provided by various aid organizations. Employing a phenomenological approach as the foundational framework, in-depth interviews were conducted using a semi-structured interview format. The collected data were subsequently analyzed through content analysis.
The findings of the study revealed that all interviewed families exhibited low socioeconomic status, high household unemployment rates, and low levels of parental education. Nearly all emphasized the significance of education in enabling their children to escape poverty. Furthermore, rent support was perceived as equivalent to alleviating poverty. Generally, the study observed a lack of long-term planning, limited participation in social activities, reliance on day-to-day strategies, and the partial alleviation of poverty through social assistance, although it did not entirely eradicate poverty among disadvantaged families. Instead, social assistance was found to mitigate poverty and facilitate crisis management.