İfade özgürlüğü ve din
Expression freedom and religion
Yazar: NURDAN ORAN
Danışman: DOÇ. DR. CENNET USLU
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Din = Religion ; Din-vicdan hürriyeti = Religious-conscience freedoom ; Hoşgörü = Tolerance ; Nefret söylemi = Hate speech ; Vicdan hürriyeti = Liberty of conscience ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
Bu çalışmada din ve inanç içerikli ifadelerin ifade özgürlüğü temelinde incelemesi yapılmıştır. İfade özgürlüğü çok geniş bir alana etki ettiği için din ve inanç içerikli ifadeler söz konusu olduğunda ifade özgürlüğü ile din ve vicdan özgürlüğü karşı karşıya gelmektedir. Çünkü dini ifadeler bir takım rahatsızlıklara sebep olduğunda ifade sahibi birey için ifade özgürlüğü, karşı taraf için de din ve vicdan özgürlüğü koruma kalkanı sağlamaktadır.
 Bu doğrultuda birinci bölümde ifade özgürlüğünün tanımlanması, temellendirilmesi ve sınırlandırılması şeklinde ayrım yapılmıştır. İfade özgürlüğünün tanımlanmasıyla konunun çerçevesi çizilmiş, temellendirilmesiyle dayandığı temel taşlar anlatılmış, sınırlandırılmasıyla da (her ne kadar geniş bir hak olsa da) ifade özgürlüğünün dahi sınırlı olduğu vurgulanmıştır.
İkinci bölümde ise tezin konusu ifade özgürlüğü ile din ve inanç içerikli ifadeler arasındaki bağ olduğu için ilk bölümde nasıl ifade özgürlüğü incelendiyse ikinci bölümde de din ve vicdan özgürlüğü incelenmiştir. Çünkü din ve inanç içerikli ifadelerde bireylerin diğer çıkış noktasını bu hak oluşturmaktadır. Öncelikle din ve vicdan özgürlüğü kavramsal ve hukuksal olarak incelenmiş, sonrasında iki büyük otorite olan din ve devletin bireyler üzerinde kurduğu etkinin tarihsel sürecine bakılmıştır. Son olarak ise din ve vicdan özgürlüğünü sağlayabilmenin temel şartının din ile devletin kendi otoriterlerinden güç alarak bireyleri üzerinde baskı yapmamasına dair yolun laiklikten geçtiği vurgulanmıştır. 
Son bölüm ise tezin temel savı olan eleştirel dini ifadeler üzerinden ifade özgürlüğü ile din ve vicdan özgürlüğünün karşı karşıya gelişi incelenmiştir. Öncelikle bu iki hakkın ortak noktalarına değinilmiş, sonrasında çatışmalarının temel argümanı, sebepleri, araçları ve sonuçları ortaya konulmuştur. Sonuç olarak ise bu çatışmanın çözümüne dair uygulanabilecek çözüm yolları sunulmuştur. 
Bu tez ile eleştirel dini ifadelerin hassasiyetler sebep gösterilerek sınırlandırılmasının ve bunun din ve vicdan özgürlüğü içerisine dahil edilmesinin, ifade özgürlüğünün alanının daraltılmasına, keyfi sınırlamaların da yolunun açılmasına sebep olabileceği vurgulanmak istenmiştir. Bu noktada Avrupa üzerinden tarihçesi verilen dini hoşgörünün varlığı son derece önemlidir. Çünkü sürekli dini nefret söylemi gündeme getirilerek ifadelerin sınırlandırılmasını hatta gerekiyorsa yasaklanmasını istemek hoşgörü eksikliğinin, bağnazlığın bir belirtisidir. Dolayısıyla yapılması gereken dini hoşgörüsüzlüğü azaltmak, dine/kutsala saygıdan çok bireyin kimliğine saygının değerini vurgulamak ve ifade özgürlüğünün önemini hatırlatmaktır.

Abstract:
In this study, religious expressions were examined on the basis of freedom of expression. Since freedom of expression affects a wide area, freedom of expression  come across freedom of religion and conscience when religious expressions are concerned. When religious expressions cause some discomforts , freedom of expression provides shield for individual who has expression and also freedom of religion and conscience provides shield for opponent.
In this respect, the first section distinguishes between defining, establishing and limiting freedom of expression. With the definition of freedom of expression, the subject is framed, the basic stones on which it is based are described, and it is emphasized that the limitation of freedom of expression (even though there is a broad right) is limited.
In the second part, since the thesis is the link between freedom of expression and religious expressions, the second part are examined freedom of religion and conscience, in the first part how freedom of expression also is examined. Because in religious expressions the other exit point of the individual is this right. First of all, the freedom of religion and conscience has been examined conceptually and legally, and then the historical process of the effect of religion and state, which are two great authorities  on individuals has been examined. Finally, it has been emphasized that the basic condition for providing freedom of religion and conscience is the way in which religion and the state do not exert pressure on the individuals by taking advantage of their own authoritarianism.
In the last part, the main argument of the thesis is that the freedom of expression and the confrontation of freedom of religion and conscience are examined through critical religious expressions. First of all, the common points of these two rights are mentioned, and then the basic arguments, reasons, tools and results of their conflicts are revealed. As a result, solutions that can be applied to solve this problem are presented.
It is desirable to emphasize that this thesis can limit critical religious expressions by showing reasons for sensitivities and include them in freedom of religion and conscience, narrowing the field of freedom of expression and opening arbitrary limitations. At this point, the religious tolerance given to Europe through history is extremely important. Because it is a symptom of the lack of tolerance, the bigotry, to constantly limit the expression of the religious hate speech and, if necessary, to ban it if necessary. Therefore, to reduce the religious intolerance that needs to be done is to emphasize the value of respect for the identity of the individual rather than the dainty / blessed respect and to remind the importance of freedom of expression.