3-6 yaş çocuklarına yönelik resimli öykü kitaplarında yer verilen problem çözme becerilerinin incelenmesi
Analyzing problem solving skills on picture storybooks for 3-6 years olds
Yazar: HİLAL TÜMBUL
Danışman: PROF. DR. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de 3-6 yaş çocuklarına yönelik basılmış resimli öykü kitaplarının metin ve resimlerinde yer verilen problem çözme becerilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Söz konusu araştırmada, nitel araştırma bağlamında durum çalışması deseni kullanılmıştır. Veri kaynağı, 2006-2018 yılları arasında yayımlanmış, Ankara'daki Ali Dayı Çocuk Kütüphanesi ve Cebeci Halk Kütüphanesi'nden seçilmiş, resim ve/veya metin kısmında problem çözme becerilerini barındıran, 36-72 ay arasındaki çocuklara hitap eden 20 resimli öykü kitabından oluşmaktadır. Ölçüt örnekleme ile belirlenen kitaplar doküman inceleme yöntemi ile incelenmiştir. Temelde problem çözmenin beş aşaması olan; problem durumu, problem durumu araştırma, alternatif çözüm yollarını deneme, problemin çözülmesi ve çözüm yollarının değerlendirilmesi başlıkları kapsamında oluşturulmuş soruları içeren,  okul öncesi dönemde problem çözme alanında uzman tarafından onaylanmış bir kontrol listesi oluşturulmuştur. Soruların yanıtları kitaplarda aranmış, cümle ve resim kodları kullanılarak kontrol listesine kaydedilmiştir. Elde edilen bulgular, problem durumu araştırma, alternatif çözüm yollarını deneme, problemin çözülmesi ve çözüm yollarının değerlendirilmesi aşamalarına dair soruların bazılarının resim ve/veya metin kısmında ya da her ikisinde de yanıtsız kaldığını göstermiştir. Yalnızca problem durumu aşamasındaki sorular metin ve/veya resim kısmında yanıtlandığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, problem çözme aşamalarının çoğuna dair ögeler içerse de resimli öykü kitaplarında bu aşamaların hiyerarşik sıraya uyularak ve kitapların problem çözme aşamalarına ilişkin sorulara cevap veren özellikler taşıyacak şekilde tasarlanmasının çocukların problem çözme becerilerinin gelişmesi açısından yararlı olacağı söylenebilir.

Abstract:
The present study was conducted in order to analize problem solving skills in picture and text parts of the picture storybooks for 3-6-year olds prepared in Turkey. The study group of the study was determined using the criterion sampling method. The study group is consisted of 20 books which is published for 36-72 months of children between 2006 and 2018, and which were in Ankara libraries Ali Dayı Çocuk Kütüphanesi and Cebeci Halk Kütüphanesi. This study was based on qualitative research over case study design. In the scope of the current study, picture storybooks were analyzed through document analysis. A checklist approved by an expert in the field of problem solving in preschool period, containing the questions  responses to the questions which were created under the headings of problem situation (Identify, Clarify and Define), researching the problem situation (Investigate/Explore), trying alternative solutions (Optimize, Select and Implement), solving the problem (Internalize/Monitor Process and Results) and evaluating the solutions (Reflect). Research findings pointed that there were questions that could not be answered in the text part or picture part or both of the books, four stages except the problem situation. Finally, regarding the evaluation of solutions, most appropriate solution was decided in 17 books; creative solutions in 10 books; the problem solving approach and the problem solver / cooperation / interaction questions in 19 books were answered. As a result, picture story books for 3-6-year-olds contain many elements about the problem solving stages. However, designing these problem solving stages in picture storybooks in a hierarchical order and that the books have features that answer the questions about the stages will be beneficial for the development of children's problem solving skills.