Öğretim elemanlarına göre ilahiyat fakülteleri
Окутуучулардын көз карашы боюнча теология факультеттери
Yazar: CAZGÜL COLALİYEVA
Danışman: PROF. DR. RECAİ DOĞAN
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İlahiyat Fakültesi, yüksek dini mesleki bilgiye sahip elemanları yetiştirmek ve halkı din konusunda yönlendirmek için bilimsel araştırmalar yapma amacıyla kurulmuş bir kurumdur. Ancak, Kırgızistan'da ilahiyat fakülteleri yeni oluşumlardır ve kuruluşundan itibaren ilahiyat fakültelerine yönelik farklı anlamlar yüklenmektedir. İlahiyat fakültelerinin paydaşlarının ilahiyat fakültesine ne anlamlar yüklediklerini, ilahiyatı zihin dünyalarında ne olarak ve nasıl kavramsallaştırdığını, nasıl tasavvur ettiklerini tespit etmek ilahiyatın yerine getireceği görevin belirlenmesi açısından önemlidir. Özellikle öğretim elemanlarının ilahiyat fakültesi ile ilgili görüşlerini tespit etmek elzemdir, çünkü eğitim sürecinin önemli unusuru olan öğretim elemanları eğitim sürecine rehberlik edeceklerdir. Bazı durumlarda eğitim kurumunun amacı/misyonu ile öğretim elemanlarının bu kurumlara yükledikleri anlamlar farklı olabilmektedir. Böyle olunca ilahiyat fakültesinin asıl fonksyonunu yerine getirmesi mümkün olmayacaktır. Diğer taraftan bu kurumun asıl gayesi ile mensuplarının ondan beklentileri farklılaşınca da çeşitli anlaşmazlıklar, karmaşıklıklar ortaya çıkabilmektedir. İşte bu durum tez çalışmasının problem cümlesini oluşturmada etkin bir faktör olmuştur. "Öğretim elemanlarının İlahiyat fakülteleriyle ilgili görüşleri nelerdir?" - sorusu tez çalışmasının problem cümlesini oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında Kırgızistan'daki ilahiyat fakültelerinde eğitim faaliyetinin daha etkin bir şekilde yürütülmesi için, bu fakültelerde çalışan öğretim elemanlarının ilahiyat fakültesine yönelik bakış açıları araştırılmıştır. Buna göre, tezin amacı Kırgızistan'daki ilahiyat fakültesi öğretim elemanlarının ilahiyat fakültesi hakkındaki görüşlerini tespit etmektir.
Bu araştırmada tercih edilen araştırma deseni/modeli, amacı belirli bir duruma ilişkin sonuçlara ulaşmak olan "durum çalışması" olmuştur. Kırgızistan'daki İlahiyat Fakültelerinde çalışan öğretim elemanlarının ilahiyat fakültesine yönelik görüşlerini betimlemeyi amaçlayan bu araştırmada nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Tezin kuramsal kısmı ile ilgili bilgiler için literatür taraması yapılmıştır. Literatür taraması ile elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemine (content analyz) tabi tutulmuştur, mülakat tekniği ile elde edilen nitel veriler ise betimsel ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Deşifre edilen mülakatlardan elde edilen verilerin kodlanmasında MAXQDA programı kullanılmıştır. Ulaşılan kodlar daha sonra hem 1
araştırmacı tarafından kontrol edilmiş hem de bu konuda uzman görüşüne başvurulmuştur.
Araştırma üç bölüm, Sonuç ve Tartışma kısımlarından oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın problemi, konusu, amacı ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Kırgızistan'da yüksek din öğretiminin tarihi ve şu anki durumu anlatılmıştır. Araştırmanın en önemli kısmı olan üçüncü bölüm "Bulgu ve Yorumlar" diye adlandırılmış olup, bu bölümde elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Sonuç ve Tartışma kısmında araştımanın sonuçları çeşitli açılardan tartışılmıştır. Tartışmalarda özellikle Türkiye ilahiyatındaki süreçlerle Kırgızistan'daki süreçler karşılaştırılmıştır.
Bu araştırmanın sonucunda, İlahiyat eğitiminin durumu, niteliği, sorunları tespit edilerek, mevcut durumun değerlendirilmesi yapılmıştır. Kırgızistan'daki İlahiyat Fakülteleri konusunda oldukça az çalışma yapılmıştır. Ayrıca, İlahiyat Fakültelerinde çalışan öğretim elemanlarının ilahiyat fakültesi hakkındaki görüşlerini araştırma konusu yapan çalışmalar yoktur. Tez konusuna dolaylı olarak yakın olan sadece iki kitap ve üç makale vardır. Dolayısıyla, çalışma kuramsal ve pratik yönden alana önemli katkı sağlayacak mahiyettedir.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Kırgizistan, İlahiyat Fakültesi, Öğretim Elemanları Görüşleri.

Abstract:
The Faculty of Theology is an institution established to train personnel with high religious professional knowledge and to conduct scientific research to guide the public on religion. For Kyrgyzstan, theological faculties are institutions of a completely new format, therefore, from the moment of their creation, theological faculties have been given different meanings. It is important to identify what meanings are attributed to theological faculty by the faculty's stakeholders and how they conceptualize theology in their mental worlds, and how they envision it, in terms of determining the task that theology will fulfill. It is especially important to find out the opinion of teachers about the theological faculty, since teachers, as stakeholders, are important elements of the educational process who directly guide learning process. In some cases, the purpose/mission of an educational institution and the meanings that educators attribute to these institutions may be different. If this is applied to the Faculty of Theology, then this faculty will not be able to fulfill its main function. On the other hand, if the expectations of stakeholders and the core mission of the establishment differ, then various disagreements and difficulties may arise. This situation became an effective factor in formulating the problem statement of the thesis study. The question "What are the opinions of faculty teaching staff about the faculties of theology?" - constitutes the problem statement of the thesis study. In this thesis study, in order to carry out educational activities more effectively in the faculties of theology in Kyrgyzstan, the perspectives of the faculty teachers working in these faculties towards the faculty of theology has been reviewed. Accordingly, the aim of the thesis is to determine the viewpoints of the teaching staff of the theology faculties in Kyrgyzstan about the faculty of theology. The preferred research design/model in this research is the "case study", which is an in-depth study of one specific situation. In this research, which aims to describe the opinions of faculty members working at the theology faculties in Kyrgyzstan, qualitative data were obtained by semi-structured interview technique. A literature review was conducted for information regarding the theoretical part of the thesis. Qualitative data obtained through literature review were subjected to content analysis method, while qualitative data obtained through interview technique were subjected to descriptive and content analysis. MAXQDA program was used to code the data obtained from the transcribed interviews. The obtained codes were later checked by the researcher and expert opinion was sought on this subject. The research consists of three chapters and the chapter of Conclusion and Discussion. In the first chapter, information has been given about the problem, subject, purpose and method of the research. In the second chapter, the history and current situation of higher religious education in Kyrgyzstan has been explained. The third section, which is tlıe most important part of tlıe researclı, is called Findings and Interpretations. The findings obtained by semi-structured interview technique has been evaluated ın this third chapter. in the Conclusion and Discussion part, tlıe results of the research has been discussed from various perspectives. in tlıe discussions, the processes in Turkislı theology are compared with the processes in Kyrgyzstan. 
As a result of this study, the state, quality and problems of theological education were determined, the current situation wa assessed and probleıiıs in this area were identifıed. This study will make a signi fı cant contribution to the fıeld of theological education in theoretic.al and practical terms, since there are very few studies regarding theological education in Kyrgyzstan. in addition, this study is one of the fırst studies conducted using a semi-structured interview method, so the results of the study provide .new data regarding theology departments.Key , Words: Kyrgyzstan, Faculty of Theology, Faculty Members' Opinions. 
Key Words: Religious Education, Kyrgyzstan, Faculty of Theology, Faculty Teachers' Opinions