Bisfenol A'ya maruz kalan Gammarus pulex'de antioksidan yanıtın araştırılması
Investigation of antioxidant responses in Gammarus pulex exposed to Bisphenol A
Yazar: YENER TÜRKMENOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE TATAR
Munzur Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Mikro kirleticiler dünya üzerindeki en önemli çevresel sorunlardan biridir. Bu
çalışmada, endokrin bozucu bir mikro kirletici olan Bisfenol A (BPA)'ya maruz bırakılan
Gammarus pulex'in antioksidan yanıtlarının araştırılması amaçlanmıştır.
Bu amaçla canlı materyalini oluşturan G. pulex örnekleri, Munzur Üniversitesi Su
Ürünleri Fakültesi Araştırma Laboratuvarında kültüre alınmış canlılardan temin edildi.
Farklı konsantrasyonlarda ve 24 ve 96 saat uygulama süresinde BPA uygulanan üç ayrı
grup (A, B, C) ve kontrol grubunda enzimatik antioksidanlar süperoksit dismutaz (SOD) ve
katalaz (CAT) ile glutatyon (GSH) ve tiobarbitürik asit reaktif maddesi (TBARS)
seviyeleri belirlendi. Biyokimyasal biyobelirteçler, ELISA metodu kullanılarak mikroplaka
okuyucuda ölçüldü.
SOD enzim aktivitesini kontrol ile kıyasladığımızda her iki uygulama süresinde de
tüm gruplarda artmıştır. Bu artış 24 saat sonrasında istatistiksel olarak anlamlıyken
(p<0.05), 96 saat sonunda anlamsız (p>0.05) bulunmuştur. CAT enzim aktivitesi kontrol
ile kıyaslandığında her iki uygulama süresinde de tüm gruplarda azalmıştır (p<0.05). GSH
düzeyleri kontrol ile kıyaslandığında her iki grupta da 24 ve 96 saatlik uygulama süreleri
sonrasında artmıştır (p<0.05). TBARS düzeyleri kontrol grubu ile kıyaslandığında tüm
gruplarda artış göstermiştir (p<0.05).
BPA'ya karşı Gammarus pulex dokularında SOD, CAT enzimleri ile GSH ve
TBARS düzeylerindeki değişikliklerin yararlı birer biyobelirteç olarak kullanılabileceği
sonucuna varılmıştır. Ayrıca, G. pulex'in su kalitesi açısından BPA kirliliğini yansıtacak
etkili bir biyoindikatör olduğu da kanıtlanmıştır. Biyokimyasal biyobelirteçlerin farklı
sonuçları, olası metabolik süreçlerin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir ve G. pulex'in
biyokimyasal tepkisi, daha çok endüstriyel sulardan kaynaklanan BPA kirliliğinin çevresel
sonuçlarını bir dereceye kadar ortaya koyabilmektedir.

Abstract:
Micro pollutants are one of the most important environmental problems in the
world. In this study, it was aimed to investigate antioxidant responses of Gammarus pulex
exposed to an endocrine disrupting substance Bisphenol A (BPA).
For this purpose, individuals of G. pulex, which make up living materials, were
provided from cultured living beings at Munzur University Faculty of Fisheries Research
Laboratory. Enzymatic antioxidants superoxide dismutase (SOD) and catalase (CAT) and
glutathione (GSH) and thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) levels were
determined in three different groups (A, B, C) and BPA treated groups at different
concentrations and during 24 and 96 hours of application. Biochemical biomarkers were
measured in a microplate reader using the ELISA method.
When we compared SOD enzyme activity with control, it increased in all groups
during both administration periods. This increase was statistically significant after 24 hours
(p <0.05) and was not significant after 96 hours (p> 0.05). CAT enzyme activity decreased
in all groups when compared with control (p <0.05). GSH levels were increased after 24
and 96 hour treatment periods in both groups when compared to control (p <0.05). TBARS
levels increased in all groups when compared to the control group (p <0.05).
Against BPA, changes in the levels of SOD, CAT enzymes and GSH and TBARS
in Gammarus pulex tissues have been shown to be useful as biomarkers. It has also been
proven that G. pulex is an effective bioindicator that reflects BPA pollution in terms of
water quality. The different results of biochemical biomarkers can be evaluated as a marker
of possible metabolic processes, and the biochemical response of G. pulex can reveal to
some extent the environmental consequences of BPA pollution resulting from industrial
waters.
Key Words: Bisphenol A, Antioxidant enzymes, G. pulex