Seydişehir çocuk folkloru
Children's folklore in Seydişehir
Yazar: DURMUŞ TAŞDELEN
Danışman: DOÇ. DR. ASLI BÜYÜKOKUTAN TÖRET
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Doğumdan ergenliğe kadar olan süreçte çocuk olarak adlandırılan bireyin bu süreçte kötü ruhlardan, hastalıklardan korunması, gelişimini sağlıklı bir biçimde sürdürmesi amacıyla çeşitli inanış, uygulamalarla bunlara bağlı sözlü edebiyat ve maddi kültür ürünleri ortaya çıkmıştır. Çocuk etrafında şekillenen ve her biri ayrı bir öneme sahip olan bu unsurlar çocuk folkloru kapsamında incelenmektedir. Çocuk sahibi olmak arzusuyla başlayan, doğum öncesi diye adlandırılan bu dönemi doğum sırası ve sonrası takip eder. Çocuğun hayata tutunması ve gelişmesi için önem arz eden birçok inanış ve uygulamanın yer aldığı doğum süreci hem yaşamın hem de yapılan halk bilimsel incelemelerle çocuk folklorunun başlangıcını oluşturur. 
Zamanla büyümeye ve gelişmeye başlayan çocuk bu süreçte hastalıklara karşı korumasızdır. Farklı isimlerde birçok hastalığa yakalanan çocukların tedavisi için gelenekselin yaşandığı dönemlerde çeşitli halk hekimliği yöntemleri, dinsel-büyüsel uygulamalar ortaya çıkmıştır. Yine çocuğun psikolojik, ruhsal gelişiminin sağlanması ve bir takım şeyleri öğrenme olayının gerçekleşmesi amacıyla masal, ninni, bilmece, tekerleme gibi sözlü ürünlere ihtiyaç duyulmuştur. Çocuğun psiko-motor becerilerinin gelişimi, yeteneklerini keşfetmesi, sosyalleşmesi açısından çocuk oyunları da büyük önem arz etmektedir. Çocuğun bebeklik süresince uyuduğu beşiği ve içerinde kullanılan malzemeler, salıncaklar, emzikler, çocuğa ait giyim kuşam ürünleri, oyuncaklar, yiyecekler maddi kültür ögelerini oluşturmaktadır.
Bu çalışmada, Konya'nın zengin bir kültürel birikime sahip olan ilçesi Seydişehir'de çocuk folkloru kapsamında yapılan saha araştırması sonucu elde edilen çeşitli inanış, uygulamalar ve bunlara bağlı olarak sözlü edebiyat ve maddi kültür ürünlerine yer verilmiştir. Çalışmanın esasını Seydişehir yöresindeki sözlü kaynaklardan elde edilen veriler oluşturmaktadır. Söz konusu veriler halk bilimi inceleme yöntemleri doğrultusunda ele alınmış ve yorumlanmıştır. Bunun yanı sıra zamanla işlevini kaybeden ya da değişip dönüşerek güncellenen inanış ve uygulamalara da yer verilmesi bu çalışmayı önemli kılmaktadır.

Abstract:
In the process from birth to adolescence, various beliefs, practices, and oral literature and material culture products have emerged in order to protect the individual, who is called a child, from evil spirits and diseases, and to maintain their development in a healthy way. These elements, which are shaped around the child and each of them has a different importance, are examined within the scope of children's folklore. This period, which starts with the desire to have a child and is called prenatal, is followed by the birth order and after. The birth process, which includes many beliefs and practices that are important for the child's clinging to life and development, constitutes the beginning of both life and children's folklore with folk scientific studies.
The child, who begins to grow and develop over time, is unprotected against diseases in this process. Various folk medicine methods and religious-magical practices have emerged in the traditional periods for the treatment of children suffering from many diseases with different names. Again, verbal products such as fairy tales, lullabies, riddles, and nursery rhymes were needed in order to ensure the psychological and spiritual development of the child and to learn certain things. Children's games are also of great importance in terms of the development of psycho-motor skills, discovery of talents and socialization of the child. The cradle in which the child sleeps during infancy and the materials used in it, swings, pacifiers, children's clothing, toys, and food constitute material cultural elements.
In this study, various beliefs and practices obtained as a result of the field research carried out within the scope of children's folklore in Seydişehir, a district of Konya, which has a rich cultural background, and depending on these, oral literature and material culture products are included. The basis of the study is the data obtained from the oral sources in the Seydişehir region. The aforementioned data were handled and interpreted in line with folklore analysis methods. In addition to this, it is important to include beliefs and practices that lose their function over time or are updated by changing and transforming.