Akademik ve dil becerileri eğitim programının 61-66 aylık çocukların bilişsel yetenekleri ile erken akademik ve dil becerilerine etkisi
The effect of academic and language skills education program on 61-66 month old children's cognitive skills and early academic and language skills
Yazar: ÖZGÜN UYANIK
Danışman: PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik yetenek = Academic skills ; Bilişsel yetenek = Cognitive ability ; Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Bu araştırma,  akademik ve dil becerileri eğitim programının 61-66 aylık çocukların bilişsel yeteneklerine ve erken akademik ve dil becerilerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim yılında Ankara il merkezi Çankaya ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anasınıflarına devam eden 61-66 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemine ise Ankara İli Çankaya İlçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anasınıflarına devam eden 61-66 aylık çocuklar arasından, daha önce çocukların Bilişsel Yeteneklerini ve Erken Akademik ve Dil Becerilerini destekleyici özel bir eğitim programı kapsamına alınmamış, araştırmaya katılmaya gönüllü,  anasınıfı çocukları arasından tesadüfî olarak seçilen 32 deney, 32 kontrol grubu olmak üzere toplam 64 çocuk alınmıştır. 
Araştırmada, çocuklar ve aileleri hakkında bilgi almak amacıyla ?Genel Bilgi Formu?, çocukların muhakeme yeteneğini düzeylerini belirlemek için Lohman ve Hagen (2000) tarafından geliştirilen İnal (2011) tarafından Türk çocuklarına uyarlanan ?Bilişsel Yetenekler Testi Form-6?, çocukların erken akademik ve dil becerilerini değerlendirmek için Kuafman ve Kaufman (1993) tarafından geliştirilen ve Uyanık (2010) tarafından Türk çocuklarına uyarlanan ?Kaufman Erken Akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi? kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerini değerlendirmek için ise araştırmacı tarafından geliştirilen ?Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programını Değerlendirme Formu? kullanılmıştır. ?Bilişsel Yetenekler Testi Form-6? ve ?Kaufman Erken Akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi? ön test, ve son test olarak kontrol grubundaki çocuklara iki ayrı zamanda, deney grubuna ise, ön test, son test ve son testten dört hafta sonra kalıcılık testi olarak üç ayrı zamanda uygulanmıştır. ?Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programını Değerlendirme Formu? ise araştırmacı tarafından katılımcı gözlemci olarak Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programı?nı uygulamaları sırasında gözlemlenerek,  diğer değerlendirmeci tarafından ise uygulama sırasında kameraya alınan görüntülerin analizi yapılarak puanlanmıştır.
Bilişsel Yetenekler Testi Form-6, Kaufman Erken Akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi ve genel bilgi formu aracılığıyla toplanan veriler bireysel test kayıt formlarına; Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programı?nın değerlendirilmesine yönelik gözlem ve görüntü analizleri ise Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programı Değerlendirme Formu?na kayıt edilmiştir. Daha sonra toplanan veriler bilgisayar ortamına aktarılarak uygun istatistiksel yöntemler yardımıyla değerlendirilmiştir. Araştırmada deney ve kontrol gruplarının denkliğini belirlemek amacıyla Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 ve Kaufman Erken Akademik ve Dil Becerileri Araştırma Test?lerinden elde ettikleri puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı ?Bağımsız gruplarda t Testi? analizi tekniği ile test edilmiştir. Çocuklara ve anne babalarına ait demografik bilgiler frekans ve yüzde değerleri olarak verilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 ve Kaufman Erken akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi öntest sonuçlarına göre düzeltilmiş son test puan ortalamaları arasındaki farkın manidar olup olmadığı, tek faktörlü kovaryans analizi (one factor ANCOVA) ile test edilmiştir. Deney grubunun Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 ve Kaufman Erken akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi ön test, son test ve kalıcılık testi ortalama puanları arasındaki farkı test etmek için ise; tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için üç faktörlü ANOVA (repeated measures) uygulanmıştır. Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programını uygulayan iki eğitimcinin (öğretmen A ve öğretmen B) araştırmacı tarafından katılımcı gözlem yöntemi ve puanlayıcı tarafından görüntü analizi yöntemi ile puanladıkları Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programı Değerlendirme Formu?nun sonuçları her iki eğitimcinin yirmi uygulaması için ortalama, mod, medyan ve standart sapma değerleri olarak verilmiştir. Ayrıca araştırmacı ve değerlendirmeci arasındaki tutarlığı belirlemek amacı ile gözlemci ve değerlendirmeci tarafından doldurulan iki puan seti arasındaki ilişki pearson korelasyon katsayısı ile hesaplanmıştır. Anlamlılık seviyesi olarak .01 kullanılmış olup, p<.01 olması durumunda anlamlı farklılığın olduğu, p>.01 olması durumunda ise anlamlı farklılığın olmadığı belirtilmiştir.
Araştırma sonucunda deney ve kontrol gruplarının ön test sözel, sayısal boyut ve Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 toplam puanlarına göre düzeltilmiş son test sözel, sayısal boyut ve Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı geniş etki düzeyinde bir farkın olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ön test sözcük bilgisi, sayılar, harfler & sözcükler, telaffuz araştırması, ifade edici dil becerisi, alıcı dil becerisi, sayı becerisi, harf & sözcük becerisi, erken akademik ve dil bileşiği ile Kaufman Erken Akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi Toplam puanlarına göre düzeltilmiş son test sözcük bilgisi, sayılar, harfler & sözcükler, telaffuz araştırması, ifade edici dil becerisi, alıcı dil becerisi, sayı becerisi, harf & sözcük becerisi, erken akademik ve dil bileşiği ile Kaufman Erken Akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi Toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı geniş etki düzeyinde bir farkın olduğu görülmektedir. Deney grubunun Bilişsel Yetenekler Testi Form-6 Toplamı ve Kaufman Erken Akademik ve Dil Becerileri Araştırma Testi Toplam öntest, sontest ve kalıcılık testi puanları arasında yapılan analizde, geniş etki düzeyinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayrıca nitel veriler için her bir etkinliğin öğretmen A ve B tarafından uygulanmasına yönelik olarak araştırmacı ve diğer değerlendirmeci tarafından almış olduğu ortalama mod, medyan değerlerinin 1?e yakın, standart sapma değerlerinin ise .00 `a yakın olduğu görülmüştür.  Akademik ve Dil Becerileri Eğitim Programı Değerlendirme Formu puanlayıcı güvenirliği korelasyon değerleri ise öğretmen A için .931, öğretmen B için ise .902 olarak belirlenmiştir (p<.01).

Abstract:
This study aims to investigate the effect of academic and language skills education program on 61-66 month old children?s cognitive skills and early academic and language skills.
The population of the study was comprised of 61-66 month old children attending to one of the nurseries affiliated to the Ministry of National Education and located within the neighborhood of Çankaya-Ankara / Turkey during the 2012-2013 academic year. The sample consisted of a total number of 64 children (32 control and 32 experimental group members) randomly selected among the ones who volunteered to participate and the ones who had not given any kind of educational program to support their cognitive skills together with early academic and language skills.  
During the data collection process, ?Demographical Information Form? with the purpose of gathering data about the children and their parents, ?Cognitive Skills Test-6? which was developed by Lohman and Hagen (2000) and then adapted to Turkish children by İnal (2011) to determine the children?s reasoning skills and ?Kaufman Survey of Early Academic and Language Skills? which was developed by Kaufman and Kaufman (1993) and then adapted to Turkish children by Uyanık (2010) were used in order to evaluate the children?s early academic and language skills. "Cognitive Abilities Test Form-6" and "Kaufman Survey of Early Academic and Language Skills" were administered as pre-test and post-test to control group children at two times whereas these tests were used as pre-test, post-test and retention test after a four week period of time in the experimental group. "Academic and Language Skills Training Program Evaluation Form" was used by the researcher as a participant observer during the implementation of Academic and Language Skills Education Program while it was used by the other assessor by scoring the video recordings.
The data collected through Cognitive Skills Test Form ? 6, Kaufman Survey of Early Academic and Language Skills and demographical information form were recorded on individual test record forms; meanwhile the visual analysis and observation records regarding the evaluation of Academic and Language Skills Education Program were recorded on Academic and Language Skills Educational Program Evaluation Form. Then the data were transferred to computer and analyzed by using appropriate statistical methods. In order to maintain the equality of control and experimental groups, the significance level of the difference between the mean scores taken from Cognitive Skills Test Form-6 and Kaufman Survey of Early Academic and Language Skills, ?Independent Samples t-test? was used. Demographical information of the children and their parents was presented as frequency levels and percentages. One factor ANCOVA was used to find out whether the difference between the post-test mean scores which were adjusted according to pre-test results of Cognitive Skills Test Form-6 and Kaufman Survey of Early Academic and Language Skills. Three factors repeated measures ANOVA was preferred to test the difference among the mean scores from pre-test, post-test and retention test administrations of Cognitive Skills Test Form-6 and Kaufman Survey of Early Academic and Language Skills in the experimental group. The results of Academic and Language Skills Education Program Evaluation Form which was rated both by the researcher as a participant observer and the rater by watching the video recordings were given as mode, median and standard deviation values for each of the twenty implementations of both teacher A and teacher B. On the other hand, in order to establish the inter-rater reliability, two sets of scores were tested using Pearson correlation coefficient. Significance level was set at .01 so any value below .01 would refer to a significant difference (p<.01). 
The findings revealed that there was a significant difference with a large effect size between the control and experimental groups? total mean scores from verbal, logical subtests and Cognitive Skills Test Form-6 which were adjusted according to the total scores of pre-test verbal, logical and Cognitive Skills Test Form-6. Besides, statistically significant difference with a large effect size was observed between the control and experimental groups? adjusted total post-test mean scores from vocabulary, number skills, letter & word skill, early academic and language composite and Kaufman Survey Early Academic and Language Skills. As a result of the analysis carried out among the experimental group?s total scores from Cognitive Skills Test Form-6 and pre-test, post-test and retention test totals of Kaufman Survey of Early Academic and Language Skills, significant difference with a large effect size was discovered. Apart from these, in the case of qualitative data derived from the scores of the researcher and the rater for each of the teacher revealed that mean mode and median values were all close to 1 and the standard deviation values were close to .00. According to the inter-rater reliability testing for Academic and Language Skills Education Program Evaluation Form, the correlation value for teacher A was .932 while this value was found out as .902 for teacher B (p<.01).