İnsan kaynakları ve okulun eğitim programının yönetimine ilişkin etmenlerin ortaöğretim kurumlarında çalışan işgörenlerin sendikal örgütlenmeleri üzerine etkileri (Eskişehir Merkez ilçe örneği)
Affects of factors related to HRM functions and educational program administration of school on the willingness of participation to trade unions for all employees at high schools (Sample of Eskişehir province)
Yazar: TURAN AKMAN ERKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE ERÇETİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Sendikalar = Unions ; Sendikalar = Unions ; Örgütlenme özgürlüğü = Organization freedom ; Öğretmenler = Teachers ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Bu araştırmada, ortaöğretim kurumlarında çalışan işgörenlerin sendikal örgütlenme istekliliklerini, insan kaynakları yönetiminin işlevleri ve okulun eğitim programının yönetimine ilişkin etmenlerin ne derece etkilediği ve bu etki derecelerinin, işgörenlerin cinsiyet, sendikalara üye olup olmama, çalışılan kurumun resmi ya da özel olma durumu, hizmet süresi (mesleki kıdem) ve aylık gelir düzeyi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Bu amaçla araştırma problemi ortaya konulurken, örgüt, yönetim, üretim ve iş ilişkileri ile sendikal örgütlenme nedenleri çalışılmıştır. İş ilişkilerine ilişkin yaklaşımlar, (1) geleneksel (2) sistem, (3) çağdaş yaklaşımlar biçiminde üç grupta incelenmiştir. Sendikal örgütlenme istekliliğini etkileyen etmenler, insan kaynakları yönetiminin işlevlerine koşut olarak Planlama ve İşe Alma, Eğitim ve Geliştirme, İş İlişkileri, Değerleme ve ödeme, Sağlık ve Sosyal Güvenlik, Ayırma ve Okulun Eğitim Programının Yönetimi açılarından tartışılmıştır. Araştırma problemi üç alt problemden oluşmuştur. Araştırmanın birinci alt probleminde, insan kaynakları yönetiminin işlevleri Planlama ve İşe Alma, Eğitim ve Geliştirme, İş İlişkileri. Değerleme ve Ödeme, Sağlık ve Sosyal Güvenlik, Ayırma ile Okulun Eğitim Programının Yönetimi boyutuna ilişkin etmenlerin ortaöğretim kurumlarında çalışan işgörenlerin örgütlenme istekliliklerini ne derece etkilemektedirler sorusunun yanıtı aranmıştır. İkinci alt problem ise, insan kaynakları yönetiminin her bir işlevi ve okulun eğitim programı yönetimi boyutunun işgörenlerin sendikal örgütlenmelerini etkileme derecelerinin birbirlerinden farklılık gösterip göstermediği sorusuna yanıt aranmıştır. Üçüncü alt problemde, insan kaynakları yönetiminin işlevleri ve okulun eğitim programının yönetimi boyutunun işgörenlerin sendikal örgütlenme istekliliklerini etkileme derecelerinin cinsiyet, sendikalara üye olup olmama, çalışılan kurumun resmi ya da özel olma durumu, hizmet süresi (mesleki kıdem) ve aylık gelir düzeyi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.I Araştırma, Eskişehir Merkez ilçe sınırları içindeki özel ve resmi ortaöğretim kurumlarında çalışan 578 eğitim işgöreninin yargısal verileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma, eğitim işgörenlerinin görüşleri ve 2001-2002 öğretim yılına ilişkin bilgi ve bulgularla sınırlıdır. Araştırma sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır: (1) işgörenlerin sendikal örgütlenme istekliliklerini, sağlık ve sosyal güvenlik, değerleme ve ödeme, iş ilişkileri boyutlarına ilişkin etmenler planlama ve işe alma, eğitim ve geliştirme ayırma işlevleri ile okulun eğitim programının yönetimi boyutuna ilişkin etmenlerden daha çok etkilemektedir. (2) Sendikaya üye olma istekliliği cinsiyete göre farklılık göstermemektedir. (3) Sendikaya üye olan işgörenlerin sendikal örgütlenme istekliliklerinin etkilenme dereceleri, sendikaya üye olmayan işgörenlere göre ayırma boyutu dışındaki tüm boyutlarda daha yüksektir. (4) Resmi ortaöğretim kurumlarında çalışan işgörenlerin sendikal örgütlenme istekliliklerinin etkilenme dereceleri, özel ortaöğretim kurumlarında çalışan işgörenlerin etkilenme derecelerinden ayırma boyutu dışındaki tüm boyutlarda daha yüksektir. (5) İşgörenlerin sendikal örgütlenme istekliliklerinin etkilenme derecesi, okulun eğitim programının yönetimi boyutu dışındaki tüm boyutlarda aylık gelir durumuna göre farklılık göstermemektedir. (6) Hizmet süresine göre işgörenlerin sendikal örgütlenme istekliliklerinin etkilenme dereceleri farklılık göstermemektedir

Abstract:
In this study it's aimed to investigate the question that to what extent functions of human resource management and administrative dimensions of educational programs in schools affect the willingness of participation to trade unions for ail employees, that is, administrators, teachers, civil servants and workers..Gender, being of a member of trade unions, status of organisation in the sector - public or private- seniority and level of salary as the independent variables of the study are also examined in relation to the question above. Interactive and holistic approaches were determined as the critical approaches that affect the willingness of participation to trade unions. In this sense, planning, recruitment, training and improvement, business relation, appraising and rewarding, health and social security and selection functions were investigated in relation to administrative dimensions of educational programs in schools. The research problem has three sub-problems. The first one is aimed to investigate the question that to what extent functions of human resource management- Planning and Employment, Training and Improvement, Business Relation, Appraising and Rewarding, Health Social Security And Election and Retirement, Administration of Educational Program in schools affect the willingness of participation to trade unions for administrators, teachers, civil servants and workers. The second one tries to find out whether there is significant differentiation among the dimensions mentioned above. The third one investigates the question that to what extent functions of human resource management and administrative dimensions of educational programs in schools affect the willingness of participation to trade unions for administrators, teachers, civil servants and workers, in high schools was investigated in relation to the independent variables of the study - gender, being of a member of trade unions, status of organisation in the sector - public or private- seniority and level of salary -Research was realised on the 578 blue and white collar individuals working in public and private high schools in Eskişehir. Research was limited with opinions of respondents and data belonging to 2001- 2002 academic year. At the end of the research, it was concluded that (1) all employees in schools are much more affected by Health and Social Security, Appraising and Rewarding and Business Relations than other dimensions. (2) the extent of willingness of participation to trade unions from the point of view gender doesn't show any significant difference (3) functions of human resource management have a significant effect on administrative dimensions of educational programs in schools (4) the extent of willingness of participation to trade unions for all employees in public schools is higher than those in private schools except retirement and dismiss process (5) the extent of willingness of participation to trade unions for blue and white collars in public schools was affected by all administrative dimensions of educational programs except monthly income level. (6) the extent of willingness of participation to trade unions from the point of seniority doesn't show difference for both all dimensions of human resource management and administration of educational program.