Hastanede çalışan hemşirelerin depresyon ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi
Identification of nurses working at hospitals in terms of depression and life quality levels
Yazar: MERVE KIZILIRMAK
Danışman: DOÇ. DR. SATI DEMİR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresyon = Depression ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, hastanede çalışan hemşirelerin depresyon ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Eskişehir'de bir Devlet Hastanesi, bir Devlet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ve özel bir hastanede çalışan 329 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler "Beck Depresyon Ölçeği", "SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği", "EQ-5D Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan hemşire bilgi formu ile toplanmıştır. Hemşirelerin %89,7' si kadın, %10,3' ü erkek olup; %27,7' si 5 yıl ve daha az süredir çalışmaktadır. Hemşirelerin %91,2' sinin servis/yoğun bakım/acil hemşiresi olduğu; %28,3' ünün cerrahi birimlerde ve %75,7' sinin gündüz ve gece vardiyasında çalıştığı saptanmıştır. Hemşirelerin ölçek puan ortalamaları SF-36' nın alt ölçeklerinde, "Fiziksel Fonksiyon" için 75,12±20,42 (min.=10; max.=100) , "Fiziksel Rol" için 54,10±38,03 (min.=0; max.=100), "Ağrı" için 29,30±19,96 (min.=0;max.=100), "Genel Sağlık Algısı" için 53,05±10,21 (min.=25; max.=90), "Canlılık" için 46,82±10,51 (min.=15; max.=90), "Sosyal Fonksiyon" için 45,67±15,81 (min.=0; max.=100), "Emosyonel Rol" için 52,89±40,48 (min.=0; max.=100), "Ruhsal Sağlık" için 57,64±12,58 (min.=20; max.=88), "Beck Depresyon Ölçeği" için 9,86±7,42 (min.=0; max.=42) , "EQ-5D Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği" için 0,76±0,19 (min.=-0,08; max.=1) olarak bulunmuştur. Kadınların erkeklere göre, ebelik ve hemşirelik bölümü mezunlarının sağlık memurluğu bölümü mezunlarına göre, ekonomik durumunu kötü olarak değerlendirenlerin orta/yüksek olarak değerlendirenlere göre; gündüz ve gece vardiyasında çalışan hemşirelerin sadece gündüz vardiyasında çalışanlara göre yaşam kaliteleri daha düşük bulunmuştur. Ayrıca, kronik fiziksel hastalığı olan, birimin fiziksel ve ruhsal sağlığını etkilediğini belirten, yeterince tatil yapamayan, çalıştığı birimde ve günlük yaşamda sorunların çözümü için yeterli destek almayan hemşirelerin yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Gece ve gündüz vardiyasında çalışan hemşirelerin sadece gündüz vardiyasında çalışanlara göre, çalıştığı birimin fiziksel ve ruhsal sağlığını etkilediğini belirten, yeterince tatil yapamayan, çalıştığı birimde ve günlük yaşamda sorunların çözümü için yeterli destek almayan hemşirelerin ise depresyon düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Depresyon ile yaşam kalitesi arasında negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Depresyon düzeyi arttıkça yaşam kalitesi azalmaktadır.   


Anahtar Kelimeler: Hemşire, depresyon, yaşam kalitesi

Abstract:
This descriptive study was performed for determination of depression and quality of life levels of nurses who work at hospital. The study was conducted with 329 nurses who working Public Hospital, Public University Medical Faculty Hospital and a private hospital placed in Eskişehir. Data was collected by 'Beck Depression Scale' , 'SF-36 Life Quality Scale' , 'EQ-5D General Quality of Life Scale' and the nurse information form prepared by the researcher. The nurses consisted of %89,7 female and %10,3 male and %27,7 of them have been working for five years and less. It was detected that %91,2 of nurses worked at services/emergency service/intensive care, %28,3 worked at surgical clinic and %75,7 worked at morning-evening shift. The average scale score of nurses were 75,12±20,42 (min=10; max=100) for "Physical Function", 54,10±38,03 (min=0; max=100) for "Physical Role", 29,30±19,96 (min=0; max=100) for "Pain", 53,05±10,21 (min=25; max=90) for  "General Health Sensation", 46,82±10,51 (min=15; max=90) for "Vitality", 45,67±15,81 (min=0; max=100) for "Social Function", 52,89±40,48 (min=0; max=100) for "Emotional Role", 57,64±12,58 (min=20; max=88) for "Mental Health" in SF-36 Life Quality Scale and 9,86±7,42 (min=0; max=42 ) for  "Beck Depression Scale", 0,76±0,19 (min=-0,08; max=1) for "EQ-5D General Quality of Life Scale". It was detected that life quality of women is lower then men, nurses and midwives than health officers; the nurses and midwifes who evaluated their economic status as poor evaluating it as middle-high, the nurses who work at morning-evening shift than nurses working at only morning shift. The life quality of nurses having chronic physical disease, remarking physical and mental effect to clinic, not having satisfactory vacation, not getting support to solve their problems about clinic and social life were lower than others. Also the depression level of nurses having chronic physical disease, remarking physical and mental effect to clinic, not having satisfactory vacation, not getting support to solve their problems about clinic and social life were higher than others. There is a negative relation between depression and life quality. The more depression level gets, the more life quality decreases.

Key Words	: Nurse, depression, quality of life