Kortikosteron etkisi baskılanmış farelerde sosyal yenilgi stresinin çabaya dayalı karar verme üzerine etkileri
The effects of social defeat stress on effort-based decision making in corticosterone supressed mice
Yazar: BURHANETTİN GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF. DR. NURAN DARIYERLİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Fareler = Mice ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Karar verme = Decision making ; Kortikosteron = Corticosterone ; Metirapon = Metyrapone ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Farelerde kronik sosyal yenilgi stresi uygulaması sonrası çabaya dayalı karar verme yetisinin etkilenme derecesinin bariyerli Y-labirent ile test edilmesi amaçlanmıştır. Yükselen kortikosteron seviyeleri baskılanarak sosyal yenilgi stresindeki çabaya dayalı karar vermedeki rolü araştırılmıştır.
Gereç ve yöntem: Kronik Sosyal Yenilgi Stresi Protokolü ile, C57BL/6J farelere, CD-1'ler yoluyla stres uygulanmıştır. Denekler 3 gruba ayrılarak, stres grubu C'ye metirapon, stres grubu B ve kontrol A grubuna plasebo verilmiş, farelerin kan kortikosteron düzeylerine bakılmıştır. Bariyerli Y-labirent'te yüksek ödül içeren kola sırasıyla 10cm, 15cm ve 20cm yüksekliğinde bariyerler konarak, A, B ve C grubu farelerin seçtiği kol ve latansları kaydedilmiş, sonuçlar çok yönlü ANOVA ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Tüm gruplar için kan kortikosteron seviyesinin bariyerli yüksek ödül içeren bariyerli kolun seçimi üzerinde etkisi bulunmaktadır (P<0,0001). Bariyer yüksekliklerinin kol seçim üzerine düşük de olsa ters orantılı bir etkisi bulunmaktadır (P=0,074). Kortikosteron seviyesinin baskılanmasının yüksek ödüllü kol seçme latansı üzerinde istatistiki olarak anlamlı etkisi vardır. (P=0,024).
Sonuç: Kronik sosyal yenilgi stresinin, farelerin bariyer aşma davranışlarına anlamlı etkisi olduğu, stres grubunun daha az oranda bariyerli yüksek ödüllü kolu seçtiği, kortikosteronun bariyerli kolu seçmede istatistiki olarak anlamlı olduğu, ancak bariyer yüksekliklerinin etkisinin zayıf olduğu görülmüştür. 20 cm bariyerlerin kullanımının seçici olmadığı sonucuna varılmıştır.  Metirapon, tüm bariyerleri tırmanma oranını arttırsa da bariyerler arası farklılığının az olduğu görülmüştür.  Ayrıca metiraponun yeme ulaşma latanslarını kısalttığı görülmüştür. Buna göre farelerde, metiraponla kortikosteronun baskılanmasının karar verme sürecini kısalttığı ve çabaya dayalı karar verme üzerine olumlu etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Kronik Sosyal Yenilgi Stresi, Kortikosteron, Y-labirent, Metirapon, Çabayla İlişkili Seçim

Abstract:
Aim: Aim was to test the influence of chronic social defeat stress on effort-based decision making in mice, using Barrier Y-maze. Suppressing rising corticosterone levels, it's role in effort-based decision making was investigated.
Materials and Method: With the Chronic Social Defeat Stress Protocol, C57BL/6J mice were stressed via CD-1s. Metyrapone was given to stress group C, placebo was given to stress group B and control group A, blood corticosterone levels of the mice were checked. In the barrier Y-maze, 10cm, 15cm and 20cm high barriers were placed on the arm containing high reward; arm selection and latency of the mice were recorded. Results were analyzed by multidirectional ANOVA.
Results: For all groups, blood corticosterone level influenced the selection of the barrier arm with high reward barrier (P<0.0001). Barrier heights have an inversely proportional effect on arm selection, albeit low (P=0.074). Suppression of corticosterone level has a statistically significant effect on high-reward arm selection latency. (P=0.024).
Conclusion: Stress groups chose the barrier-arm with high reward lesser. Corticosterone levels were statistically significant in choosing the barrier arm, but the effect of barrier heights was weak. 20 cm barriers were not selective. Although metyrapone increased the rate of climbing all barriers, it the difference between barriers was small. Metyrapone appears to shorten the latency of arm selection. It was concluded that suppression of corticosterone with metyrapone shortens the decision-making process and has a positive effect on effort-based decision making in mice.
Keywords: Chronic Social Defeat Stress, Corticosterone, Y-maze, Metyrapone, Effort-Related Choice