Salgın hastalıkların hisse senedi getiri performansına etkisi: Seçilmiş BİST sektörleri üzerine bir uygulama
Impact of epidemics on stock return performance: An application on selected BİST sectors
Yazar: ÖZNUR SARAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM GÜNGÖR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Tarihsel süreçte insanoğlu çeşitli salgınlara tanık olmuştur. Bu salgınlar, neredeyse her alanda birçok faaliyetin değişmesine ve günlük yaşamın normal akışının bozulmasına sebep olmuştur. Hisse senedi piyasaları da diğer alanlar gibi bu olaylardan etkilenmiştir. Bu nedenle devletler, Dünya Sağlık Örgütü ve politika yapıcılar tarafından bu etkilerin olumsuz sonuçlarından korunmak amacıyla çeşitli tedbir kararları alınmıştır.
Çalışmada Türkiye'de 2000 yılı sonrasında görülen dünya çapındaki salgınlar için alınan tedbir kararlarının hisse senedi piyasalarına etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, salgın hastalıkların Borsa İstanbul'da işlem gören 24 sektör endeksinin etkinlik düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olup olmadığı olay çalışması yöntemi ile test edilmiştir. Elde edilen test sonuçlarının anlamlılık düzeyini ölçmek için t test istatistiği kullanılmıştır.
Ayrıca olay tarihleri etrafındaki (-10,+10)'ar günlük 21 işlem günü olay çerçevesi olarak belirlenmiş, tahmin penceresi için 251 işlem günü dikkate alınmıştır. Son olarak belirlenen altı farklı olay için seçilen endeksler üzerinde ayrı ayrı değerlendirme yapılmış, anormal getiri (AR) ve kümülatif ortalama anormal getiriler (CAAR) hesaplanıp yorumlanmıştır. 
Yapılan analizler neticesinde, ele alınan sektörlerin AR ve CAAR değerlerinin belirlenen her olay için negatif ve pozitif yönde sıfırdan farklılaştığı gözlemlenmiştir. Ayrıca elde edilen bulguların anlamlılık düzeyini saptamak için t testi uygulanmış, sadece COVID-19 salgını ilk vaka için alınan tedbir kararının anlamlı olduğu tespit dilmiştir.
Sonuç olarak elde edilen bulgular, genel olarak salgın haberi sonrasında sektörlerde negatif yönlü anormal getirilerin oluştuğunu, olay penceresinin ilerleyen aşamalarında ise negatif getirilerin yerini pozitif yönlü anormal getirilere bıraktığını göstermiştir. Sektörel düzeyde elde edilen bulgular ise Borsa İstanbul'da aşırı tepki hipotezinin geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer bir deyişle, elde edilen bulgular piyasada kısa vadeli aşırı tepkilerin yaşandığına ilişkin kanıtların olduğuna ve kaybedenlerin ("kötü haber" portföylerinden) kazananlardan ("iyi haber" portföylerinden) önemli ölçüde daha iyi performans sergilemesi sebebiyle yatırımcıların kazananları satıp kaybedenleri alarak anormal getiri elde edebileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: BİST Sektör Endeksleri, Salgın Hastalıklar, Olay Çalışması Yöntemi Aşırı Tepki Hipotezi, Hisse Senedi Getirileri.

Abstract:
In the historical process, humanity has witnessed various pandemics. These pandemics have caused many activities to change in almost every field and disrupted the normal flow of daily life. Stock markets, like other areas, were also affected by these events. Therefore, various measures have been taken by States, the World Health Organization and policy makers to protect against the negative consequences of these impacts.
The study aims to measure the impact of the preventive decisions taken for the worldwide pandemics seen in Turkey after 2000 on stock markets. In this direction, whether pandemics significantly affect the efficiency levels of 24 sector indices traded in Istanbul Stock Exchange is tested with the event study method. The t-test statistic was used to measure the test results' significance level.
In addition, 21 trading days of (-10,+10) days around the event dates were set as the event frame, and 251 trading days were considered for the forecast window. Lastly, abnormal returns (AR) and cumulative average abnormal returns (CAAR) are calculated and interpreted separately on the selected indices for six events.
As a result of the analyses, it is observed that the AR and CAAR values of the analysed sectors differ from zero in negative and positive directions for each event. Moreover, a t-test was applied to determine the significance level of the findings obtained, and it was determined that only the cautionary decision taken for the first case of the COVID-19 outbreak was significant.
In conclusion, the findings show that negative abnormal returns were generally observed in the sectors after the news of the pandemic; in contrast, negative returns were replaced by positive abnormal returns in the later stages of the event window. The findings obtained at the sectoral level reveal that the overreaction hypothesis is valid in Istanbul Stock Exchange. In other words, the evidence suggests that there is evidence of short-term overreactions in the market and that investors may earn abnormal returns by selling winners and buying losers as losers (from "bad news" portfolios) significantly outperform winners (from "good news" portfolios).

Keywords: BIST Sector Indices, Pandemic Diseases, Paired Sample t-Test, Overreaction Hypothesis, Stock Returns.