Yaratıcı turizmin etkilediği destinasyon bileşenlerinin belirlenmesi
Exploring the effects of creative tourism on destination components
Yazar: MERVE AYDOĞAN ÇİFÇİ
Danışman: PROF. DR. FATMA FÜSUN İSTANBULLU DİNÇER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Turizm = Tourism ; Yaratıcı endüstriler = Creative industries ; Yaratıcı turizm = Creative tourism ; Yaratıcılık = Creativity ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Yaratıcı turizm yerel, otantik veya sanatsal unsurlara yönelik öğrenme faaliyetleri ile desteklenmiş deneyim odaklı bir turizm yaklaşımı olarak incelenmektedir. Yaratıcı turizmin bir turizm yaklaşımı olarak ele alınmasını destekleyen temel unsurlar ise destinasyonların makro sorunları olarak görülen aşırı ticarileşme ve standartlaşma ile ilgili sorunlardır. Bu sorunlara karşı yaratıcı turizm çözümlerden biri olarak düşünülmektedir. Yaratıcı turizmi bu sorunlara karşı bir çözüm olarak geliştirebilmek için etkilediği destinasyon bileşenlerinin belirlenmesi gerekmektedir.
İstanbul yaratıcı turizmin etkilerinin incelenebileceği uygun bir destinasyon olarak görülmektedir. Gerek yaratıcı değerlerinin çokluğu gerekse bu alanda yapılan diğer çalışmaların kırsal bölgelerde yoğunlaşması İstanbul örnekleminin uygunluğunu göstermektedir. İstanbul'da turizmin olumsuz etkilerinin de görülebileceği Kapalıçarşı bölgesinin ele alınmasıyla yaratıcı turizm yaklaşımının etkilediği destinasyon bileşenlerinin belirlenmesi sonucunda çözüm ve stratejilerin üretilmesi oldukça yararlı görülmektedir.
Bu araştırma üç ayrı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yaratıcılık ve yaratıcı turizm gibi kavramların araştırma çerçevesinde incelenmesine yoğunlaşmaktadır. İkinci bölüm ise üçüncü bölümde ele alınan destinasyon kavramı ve bileşenlerinin incelenmesi ve araştırmanın yapıldığı bölge olan İstanbul'un yaratıcı turizm özelliklerine yönelik açıklamaların yapılmasını içermektedir. Son olarak üçüncü bölümde araştırmanın tasarımı ve bulgular anlatılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre yaratıcı turizm turistik ürün ve yerel halkta dönüşüm yaratmakta, bunun sonucunda ise destinasyonun sürdürülebilirliği, rekabeti ve pazarlama ve markalaşması gibi bileşenlere etki etmektedir. Bu etkilerin dışında yaratıcı turizm destinasyonda geliştirildiğinde bazı riskler ve tehditlerin oluştuğu ile ilgili katılımcı görüşleri de incelenmiştir. Son olarak katılımcıların yaratıcı turizmin geliştirilmesi ile ilgili önerileri ele alınmıştır. Sonuç kısmında ise bulguların yorumlanmış ve tartışılma yapılmıştır.

Abstract:
Creative tourism is an experiential tourism approach which is supported by learning activities for local, authentic and art values. Basic reasons to examine creative tourism as a tourism approach are the challenges related to commodification and standardization which are seen macro issues of destinations. Creative tourism is considered as a solution to these challenges. Destination components affected by creative tourism need to be determined to be able to develop creative tourism as a solution.
Istanbul is seen as a destination which is convenient to examine creative tourism effects. Both intensity of creative values and number of researches about creative tourism in rural destinations indicate suitability of Istanbul as a case. It is seen very crucial to find solutions and strategies by means of exploring the effects of creative tourism on destination components in Grand Bazaar.
This research consists of three sections. In the first section it is concentrated to examine creativity and creative tourism concepts in research framework. Second section contains destination concepts and components which are explored in the third section and explanations about İstanbul's creative tourism characteristics as the case of the study. In the last section research design and findings are clarified.
This study is conducted by using qualitative method. According to findings creative tourism transforms tourism product and local people and as a result, it affects destination's components such as sustainability, competitiveness and marketing and branding. Additionally, participants' perceptions are also examined which reflect emerging risks and threats of creative tourism once it is developed in a destination. Lastly, participants' perceptions about suggestions about developing creative tourism is analyzed. For the conclusion section findings are interpreted and discussions are made.