TIMSS ve PISA sınavlarında yer alan biyoloji sorularının erişilebilirlik düzeylerinin belirlenmesi
Determination of accessibility levels of biology questions in PISA and TIMSS exams
Yazar: BERKAN SARIKAYA
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ KARA
Bartın Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji = Biology ; Erişilebilirlik = Accessibility ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Testler = Tests ; Uluslararası Matematik ve Fen Araştırmasında Eğilimler = Trends in International Mathematics and Science Study ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment

Özet:
Bu çalışmada, her geçen dönem daha geniş bir katılımla uygulanan ve her öğrenci
açısından olası yeterliliklerini sergileme fırsatı tanıyacak şekilde geliştirilmek durumunda
olan uluslararası düzeyde gerçekleştirilen TIMSS ve PISA sınavlarının fen testinde
bulunan biyoloji sorularının test erişilebilirliklerinin tespit edilmesi hedeflenmiştir. TIMSS
ve PISA sınavında ilgili alanda yöneltilen biyoloji konu kapsamıyla ilişkin soruların
erişilebilirlik düzeyleri Test Erişilebilirliği ve Düzenlenmesi Envanteri (TEDE) aracılığı ile
incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu TIMSS ve PISA sınavlarında bulunan
biyoloji sorularının erişilebilirlik düzeylerinin tespitinde görev alan kodlayıcılar
oluşturmuştur. Kodlayıcıların seçiminde biyoloji veya fen eğitiminin yanında ölçme ve
değerlendirme alanında da deneyime sahip olunması kriteri aranmıştır. TIMSS ve PISA
biyoloji sorularının bilişsel erişilebilirlik düzeylerinin tespit edilmesi amacıyla doküman
analizi yöntemi kullanılmıştır. Test Erişilebilirliği ve Düzenlenmesi Envanteri'nin
(TEDE)paragraf/soru uyaran, soru kökü, görseller, cevap seçenekleri, sayfa düzeni, ahlak
boyutları kapsamında erişilebilirlik düzeyleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçları TIMSS ve
PISA sınavlarında yer alan soruların yeterli erişilebilirlik düzeyinde olmadığını
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Erişilebilirlik, PISA, Test erişilebilirliği, TIMSS

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the test accessibility of the biology
questions in the science test of PISA and TIMSS exams, which are applied with a wider
participation in each following period and which should be developed in a way that allows
students to demonstrate their potential competencies. In PISA and TIMSS exam, the
accessibility levels of the questions related to the scope of biology in the related field were
examined through the Test Accessibility and Regulation Inventory (TEDE). The sample
group of the study consisted of coders involved in determining the accessibility levels of
the biology questions in the PISA and TIMSS exams. In the selection of coders, the criteria
were considered to have experience in measurement and evaluation as well as biology or
science education. Document analysis method was used to investigate the cognitive
accessibility levels of PISA and TIMSS biology questions. Accessibility levels of the
TEDE were determined within the scope of paragraph/question stimulus, question root,
images, answer options, page layout, moral dimensions. The results of the research
indicated that the questions in PISA and TIMSS exams are not at the level of accessibility.
Keywords: Accessibility, PISA, Test accessibility, TIMSS