Afazili bireylerde Türkçe üye yapısının algılanması ve üretimi
Comprehension and production of Turkish argument structure in aphasic individuals
Yazar: SEDEF ULUSOY
Danışman: PROF. DR. TARIK BABÜR KÜÇÜK ; PROF. DR. ÖZGÜR AYDIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Afazi = Aphasia ; Anlama = Understanding ; Anlama problemi = Problem of understanding ; Konuşma = Speech ; İletişim = Communication ; İletişim engelleri = Communication barriers

Özet:
Dil; okuma, anlama, konuşma, yazma, tekrarlama ve adlandırma gibi birçok farklı süreçten oluşmaktadır. Bu süreçlerin işlemesini sağlayan basamaklarda meydana gelen hasarlar sonucunda, sonradan oluşan bir dil bozukluğu olan afazi gelişmektedir. Afazili bireylerde en önemli sorunlardan biri iletişim güçlüğüdür. Bu bireylerde iletişimi zorlaştıran en önemli unsurlar ise anlama ve üretim sorunudur.
Bu çalışmada afazili bireylerin iletişimini güçleştiren anlama ve üretim sorununun eylemlerdeki üye yapısı üzerinden dilbilimsel açıdan incelenmesi hedeflenmektedir. Araştırmanın amaçları, Türkçe konuşan afazili bireylerin üye yapısını algılama ve üretim yetilerinin afazi türleri ile ilişkisini ortaya koymak ve afazili bireylerin verilerini kontrol grubundan elde edilen veriler ile karşılaştırmaktır. Çalışmada 14 afazili bireyden oluşan deney grubu ve 14 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu yer almaktadır. Araştırma kapsamında hastalara Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD) ile genel dil değerlendirmesi yapılmış, daha sonra deneklerin üye yapısını anlama ve üretim yetilerini ölçmek için test örnekleri uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda, üye yapısı karmaşıklaştıkça afazili bireylerin eylem anlama ve üretim yetilerinin bozulduğu, afazi türlerinin bireylerin üye yapısını anlama ve üretim yetilerinde belirgin bir etkisinin olmadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Language; consists of many different processes as reading, understanding, speaking, writing, repetition and naming. As a result of damage to the steps leading to the process of these processes, a later language disorder, aphasia develops. One of the most important problems in aphasic individuals is communication difficulty. The most important factors that make communication difficult in these individuals are the problem of comprehension and production.
In this study, it is aimed to investigate the problem of comprehension and production which makes communication of aphasic individuals more linguistically from the argument structure in verbs. The aims of the study is to reveal the relationship between the aphasia types of Turkish speaking aphasic individuals' comprehension and production abilities and compare the data of aphasic individuals with the data obtained from the control group. The experimental group consisting of 14 aphasic individuals and the control group consisting of 14 healthy individuals were included in the study.
In the scope of the study, the general language evaluation was performed with the Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD) and then test samples were applied to measure the ability of the subjects to comprehension and production the argument structure. 

As a result of the research, it is observed that as the argument structure becomes complex, the aphasic individuals coprehension and production abilities are impaired, and the aphasia types do not have a significant effect on the individuals' argument structure comprehension and production abilities.