Aspir (Carthamus tinctorius, L.) saplarından kraft ve modifiye kraft yöntemleri ile kâğıt hamuru ve kâğıt üretimi üzerine bir araştırma
An i̇nvesti̇gati̇on on pulpi̇ng by kraft and modi̇fed kraft methods of aspi̇r (Carthamus ti̇nctori̇us, L.) straws
Yazar: HÜSEYİN SERDAR GÜVEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKGÜL
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Aspir (carthamus tinctorius, L.) saplarından kraft ve kraft modifiyeleri ile kâğıt hamuru üretilmiştir.  Modifiye kimyasal maddeleri olarak antrakinon (AQ), polisülfür (PS), etil alkol (EA) ve sodyum bor hidrür (NaBH4) kullanılmıştır. Modifiye yapılan en uygun pişirmeyi belirlemek amacı ile toplam 12 adet pişirme gerçekleştirilmiştir. Modifiye için antrakinon (AQ), polisülfür (PS), etil alkol (EA) ve sodyum bor hidrür (NaBH4) kimyasal maddeleri kullanılmıştır. Optimum pişirmelerin ve sonrasında uygulanan modifiye kimyasal maddelerinin, hamur ve kâğıtların, fiziksel ve optik özellikleri üzerine olan etkileri incelenmiştir. 
Aspir sapları içerisinde bulunan yabancı ot ve diğer tahıl samanları elle temizlendikten sonra saplar kesici bir aletle 3-4 cm uzunluğunda parçalara ayrılmıştır. 5/1 sabit çözelti/sap oranında yapılan kâğıt hamuru pişirmeleri, laboratuvar tipi pişirme kazanın da, eşit ortam ve proses suyu sıcaklığı şartlarında gerçekleştirilmiştir. Her pişirmenin hamuru ayrı bir polietilen torbaya konulup hamurun rutubeti TAPPI T 264 om-88 standart yöntemine göre belirlenmiş ve elenmiş hamur verimleri tayin edilmiştir. Optimum koşulu belirlemek için toplam 12 adet pişirme yapılmıştır. Pişirmeler sonucunda elde edilen hamurların elenmiş verim, kappa numarası, viskozite değerleri dikkate alınarak K11 nolu pişirme (%26 NaOH, % 25 Na2S, 170ºC, 120 dak.) kılavuz pişirme olarak seçilmiştir. Bu pişirme koşullarına %0.1-0,15 Antrakinon(AQ), % 20-40 Etil Alkol (EA), %2-4 Polisülfür (PS), %1-2 Sodyum Borhidrür (NaBH4) ilave edilmiş ve 8 adet daha modifiyeli pişirme yapılmıştır.
Bu şartlarda maksimum hamur verimi elde edilmiştir. Elde edilen toplam hamur verimi K11 için 32,17 bulunmuştur. DP derecesi ise ile 2200 olarak belirlenmiştir. 

Kraft, kraft antrakinon, kraft polisulfur hamurlarına ön işlemlerin eklenmesi ile lignin oranının düştüğü ya da aynı kalmasına rağmen DP de artma gözlenmiştir. Uygulanan ön işlemlerin fiziksel ve mekanik özellikleri iyileştirdiği tespit edilmiştir. 

Polisülfür ve etil alkol ile yapılan modifiyeli hamurların toplam veriminde değişiklik olmamasına rağmen, viskoziteleri yükselmiştir. Üretilen hamurların özellikleri, geleneksel pişirmelere göre oldukça farklı, daha yüksek verime sahiptir.

Abstract:
In this study, pulp produced with kraft and modified kraft process using aspir (carthamus tiinctorius, l.) straws. In modified kraft process, Anthraquinone (AQ) and Polysulfide (PS) were used. For determining the most appropriate cooking condition, a total of 9 different cooking were made with pre-hydrolysis. 
In addition to that, the physical and mechanical properties were also improved with Pre-treatment.  Total yield was not changed on pulps pre-treated with oxalic acid and ethanol. However, viscosities increased. In the process with. Produced pulp properties was quite different than a traditional cook, and process has a higher efficiency.