Caz doğaçlamasında melodi sazlarının zamansal ve dokusal kurgu ve davranış modellerinden hareketle vokal doğaçlama olanaklarının genişletilmesi. Geleneksel uygulamalar ve yeni yöntemler
Extending the improvisation opportunities for vocal jazz impovisation by considering the temporal and textural construction and behaviour models of melodic instruments. Traditional applications and new methods
Yazar: EYLEM KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI ALPER MARAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ses Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Müzik = Music

Özet:
Caz vokal doğaçlamasına sağlam bir tasarım alanı açabilmek adına, planlı stratejiler ve kompozisyona özdeş bir düzen desteği ile müzisyenlerin belleğine alınan düşünsel kalıplara başvurulur; kodlanmış müzikal jestler etkinleştirilir ya da yeniden üretilir. Doğaçlama sırasında, armoniye uygun perde/nota; stile uygun ritmik figürler ve kalıplar; forma uygun ezgi, dokusal ve kurgusal öğeler bir araya getirilerek özgün cümleler/bloklar/katmanlar yaratılır. Vokal jazz doğaçlamasının "öğrenilebilir" yanlarına odaklanıldığında, taklit ve kulaktan öğrenme gibi geleneksel yöntemlerin yanı sıra, ekstra-müzikal öğelerin yaratıcılığı ve ifade becerilerini pekiştirdiği görülmektedir. Vokalistlerin istendik/üst düzey bir doğaçlama becerisi için destek alabilecekleri modern tekniklerden biri "çalgısal yaklaşım"dır. Zihin-kas koordinasyonuna daha çok koşut olan enstrüman performansının aksine, duyum ve zihinselleştirmeye dayalı kurgusallık ve fikir üretim algoritmaları vokal doğaçlamasına çarpıcı katkılar sağlamaktadır. Ayrıca, bir şarkıcının bir çalgıda, özellikle piyanoda, yetkinliğe sahip olması, doğaçlama sırasında temeller kadar, ileri seviyede armoni ve hızlı ritmik öğeler gibi girift dokusallıklara uygun cevaplar üretmek açısından destekleyicidir. Bu çalışmada "müzikal metafor" kavramından hareketle yapıtlar-arası çapraz bağıntılar kurulması; ezgisel anlamıyla "metinler-arası aktarımlar" ve stil-içi/stiller-arası içerik katkısı için "Mecazi Transfer Yöntemi" önerilmektedir.


Anahtar Kelimeler: Caz Vokal Doğaçlaması, Taklit, Kulaktan Öğrenme, Çalgısal Yaklaşım, Müzikal Metafor

Abstract:
To open up a strong creative space for jazz vocal improvisation, the intellectual patterns stored in the memories of musicians are applied and coded musical gestures are activated or reproduced. This takes place with the support of planned strategies and composition order. During improvisation, pitches/notes that fit the harmony, rhythmic figures and patterns that fit the style, melody that fit the form, and textural and constructional components are re-assembled and unique phrases/blocks/layers are formed. When focused on learnable features of vocal jazz improvisation, together with traditional methods such as imitation and learning by ear, extra-musical elements support creativity and expression skills. One of the techniques that vocalists can use to develop desirable/high level improvisation ability is called the "instrumental approach". Rather than mind-body coordination, which is mostly used by instrumentalists, the algorithms of idea generation and construction, which are based on hearing and metal visualization, make significant contributions to vocal jazz improvisation. Also, for a vocalist, being proficient on an instrument, especially on piano, is helpful for creating appropriate/favorable responses in the complex textures such as advanced harmony and rhythmic figures, as well as for the fundamentals. In this study, based on the "musical metaphor" concept, the "Metaphorical Transfer Method" is recommended for building cross-connections between musical pieces, making "intertextual transfers" by means of melody and finding the themes appropriate to the style.

Keywords: Jazz Vocal Improvisation, Imitation, Learning by Ear, Instrumental Approach, Musical Metaphor