Hematolojik malignitesi olan hastalarda hepatit B virüsünün davranışı
Patients with hematological malignancy behavior of hepatitis B virus
Yazar: HATİCE TURGUT
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH MÜNCİ YAĞCI
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Entekavir = Entecavir ; Hematoloji = Hematology ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Lamivudine = Lamivudine ; Nüks = Recurrence ; Tenofovir = Tenofovir ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Giriş ve Amaç: İmmünosüpresif tedavilerin kullanılmasıyla artan Hepatit B 
Virüsü (HBV) reaktivasyonu, en çok hematolojik maligniteli hastalarda karşımıza 
çıkmaktadır. Reaktivasyon oranları hastaların almış oldukları tedaviler ve viral 
belirteçler ile yakın ilişkilidir. Bu çalışmada merkezimizde, hematolojik maliniteler 
nedeniyle kemoterapi ve/veya monoklonal antikor tedavisi uygulanmış  olup HBV 
riski taşıyan hastaların kemoterapi protokolleri, uygulanan antiviral profilaksi 
çeşitleri, ne kadarına antiviral profilaksi verildiği, proflaksi verilenler ile 
verilmeyenler arasında, başlangıç viral serolojilerine, tanılarına, aldıkları kemoterapi 
rejimleri ve sürelerine, aldıkları antiviral çeşidi ile sürelerine ve tedavi uyumlarına 
göre reaktivasyon riski açısından farklılık olup olmadığının belirlenmesi 
amaçlanmıştır. 
Metod: Çalışmaya Gazi Üniversitesi Erişkin Hematoloji Bilim Dalı' na 2010 
ocak ve 2017 aralık arasında başvuran 18 yaş üstü, HBsAg  ve/veya  anti-HBc total 
pozitif olan malign hematolojik tanılı immünsupresif/sitotoksik tedavi planlanmış 
hastalar dahil edilmiştir. Hastaların cinsiyeti, yaşı, tanıları, almış oldukları tedaviler 
ve antiviraller, tedavi süreleri, HBsAg, anti-HBs, anti-HBc, HBeAg, anti-HBe, HBV 
DNA düzeyleri ve HBV reaktivasyonunu etkileyen durumlar geriye dönük 
incelenmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 83 hastanın 25'i (%30)  HBsAg pozitif, 58'i (%70) 
HBsAg negatif idi. Hastaların tümünde anti-HBc pozitif idi. Hastaların %13.3'ü çok 
yüksek risk, %49.4'ü orta risk, %37.3'ü ise çok düşük risk grubundaydı.  En fazla 
viii 
saptanan tanı Non-Hodgkin Lenfoma (NHL)  (%34.9)  idi. Rituksimab kullanım 
oranı %45.2 idi. Hastaların %35'ine profilaktik antiviral verilmişti. Hastaların 
%24.1'inde HBV reaktivasyonu gözlendi. HBs Ag pozitif hastalarda reaktivasyon 
oranı (%40), HBsAg negatif hastalara (%17) göre daha yüksek saptandı.  Anti HBs 
pozitif hastalarda gözlenen reaktivasyon oranı (%10), Anti HBs negatif hastalara 
göre (%37) daha düşük saptandı. Profilaktik olarak lamivudin verilen hastaların 
%46'sında reaktivasyon gözlenirken entekavir ve tenofovir  verilen hastaların 
hiçbirinde reaktivasyon gözlenmedi. Tenofovir alan hastalardan 2'sinde antiviral 
kesildikten sonra reaktivasyon yaşandı. Reaktivasyon görülen ve görülmeyen 
hastalarda hem rituksimab hem de kemoterapinin ortanca kullanım süresi (6 aya 6 
ay)  benzerdi.  
Sonuç: HBsAg pozitif hastalarda reaktivasyon daha yüksek oranda 
saptanmıştır. Anti HBs pozitif hastalarda reaktivasyonun düşük oranda görülmesi 
anti-HBs'nin reaktivasyonu önlemedeki önemini göstermiştir. Tenofovir ve 
entekavirin reaktivasyonu önlemede lamivudine göre daha etkin olduğu 
gösterilmiştir. 
 
Anahtar Kelimeler: HBV, reaktivasyon, immünosupresyon, tenofovir, 
entekavir, lamivudin, hemaotolojik maligniteler

Abstract:
Background and aim: Increased HBV reactivation with the use of 
immunosuppressive therapies, is most frequently observed in patients with 
hematological malignancy. This study included patients who had a risk of hepatitis B 
reactivation and who underwent chemotherapy and / or monoclonal antibody 
treatment due to hematological malignancies. The aim of this study was to determine 
the effect of the chemotherapy protocols, the type and duration of antiviral 
prophylaxis given and on the reactivation of HBV 
Methods: The study included HBV infected patients with hematological 
malignancies  who went under on immunosuppressive and sitotoxic treatment. The 
sex, age, diagnosis, treatment protocols, antivirals, treatment duration, HBsAg, 
AntiHBs, AntiHBc, HBeAg, AntiHBe, HBV DNA levels and the conditions 
effecting HBV reactivation were retrospectively evaluated. 
Results: Of the 83 patients included in the study,patient (30%) were HBsAg 
positive and (70%) were HBsAg negative. Anti-HBc was positive in all patients. 
(13.3%) of the patients were in very high risk, (49.4%) were in moderate risk and 
37.3% had very low risk group. The most common diagnosis was NHL (34.9%). the 
rate of rituximab use rate  (45.2%). HBV reactivation was observed in 24.1% of the 
patients. The reactivation rate was higher in HBs-Ag positive patients (40%) than 
HbsAg negative patients (17%) and the reaktivation rate was found to be lower in 
anti-HBs positive patients (10%) than anti-HBs negative patients (37%). The rate of 
reactivation was under lamivudine and  tenofovir was %46 and %16 respectively.
Conclusion: Reactivation was higher in HbsAg positive patients. Which 
indicates the protective role of anti HBs in preventing reactivation. Tenofovir and 
entekavir was superior to lamivudine and of preventing reactivation.  

Keywords: HBV, reactivation, immunosuppression, tenofovir, entecavir, 
lamivudine, hematological malignancies