TDK Türkçe güncel sözlük'te Arapçadan Türkçeye geçmiş Arapça menşeli kelimelerin anlam mukayeseleri (İ maddesi)
Meaning comparisons of original Arabic words past from Arabic to Turkish in the modern Turkish lexicon (İ letter)
Yazar: SAMA SAAD YOUSIF
Danışman: PROF. DR. FARUK GÜRBÜZ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlam daralması = Meaning narrowing ; Arapça = Arabic ; Arapça kelimeler = Arabic words ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Sözlük = Dictionary ; Sözlükbilim = Lexicology ; Türk Dil Kurumu = Turkish Language Institution ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu çalışmamızda Türkçe Sözlük'te yer alan, "i" maddesi kapsamında kalan ve Türkçeye geçen Arapça asıllı kelimelerin geçirdiği anlam değişmeleri incelenmiştir. Bu maddede yer alan Arapça kelimelerin Türkçeye geçerken yaşadığı anlam ve kavram değişimleri irdelenmiştir. Türkçede yer alan Arapça kelimeler; Arapçanın özelliklerini mi taşıyor, Türkçeleştirilerek mi kullanılmış ya da tamamen Türkçenin özelliklerine mi vakıf olmuş? Bu soruların yanıtları tespit edilerek çalışmamızın temeli oluşturulmuştur. Araştırmamız, dört bölümden oluşturulmuştur: Birinci bölümde araştırmanın konusu, amacı, malzemesi, yöntemi ve sınırları belirtildi. İkinci bölümde müellifler ve müelliflerin eserleri hakkında bilgi verildi. Üçüncü bölümde Türkçe Sözlük' te yer alan "i" maddesi kapsamında kalan Arapçadan Türkçeye geçmiş kelimelerin tespitleri yapılarak anlamları araştırıldı ve bu kelimeler özelinde örnekler sunuldu. Dördüncü bölümde ise bu çalışma ekseninde gerçekleşen tartışmalar ve bu tartışmaların sonuçları değerlendirildi.  Çalışmamızda "An Arabic-English Lexicon", "Al-Kâmûsu'l-Muhît", "Al-Uḳyânûsu'l-Basît fî Tarcamati'l-Kâmûsi'l-Muhît", "Mu'cam al-Luġat al-'Arabiyyat al-Mu'âṣarat [Çağdaş Arapçanın Büyük Sözlüğü]" gibi kaynaklardan istifade edilmiştir. Türkçe Sözlük 'te yer alan Arapça asıllı kelimelerin anlamlarının tespiti amacıyla mezkûr sözlüklerden de faydalanılmıştır. Sonuç olarak Türkçe Sözlük'ün "i" maddesindeki Arapça asıllı kelimelerin aslî kültür ile medeniyet muhitinden çıkarken Türk kültür ve medeniyeti muhitinde başka anlamlar kazandıkları; ayrıca zaman zaman anlam genişlemesine zaman zaman da anlam yitimine uğradıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
The topic of the study, is research about changing of meaning comparisons of original Arabic words past from Arabic to Turkish in the Turkish Lexicon (İ letter). Because the Arabic words in Turkish language have been changed in this (İ letter); so in this study, we research about changing of meaning comparisons of original Arabic words in Turkish language, we detect them and according to these findings we decide is this words Arabic or became Turkish?
The work is four parts: The first part, we bordered with subject of the search, the aim, ingredients and the method.
The second part: We gave explanations about the authors of  lexicons and the importance of their lexicons.
The third part: We found The Arabic words İn the Turkish Lexicon with "I" letter and we compared the meaning of this words between Turkish Lexicon, An Arabic-English Lexicon and the other Arabic dictionaries (Al-Kâmûsu'l-Muhît,  Al-Uḳyânûsu'l-Basît fî Tarcamati'l-Kâmûsi'l-Muhît, Mu'cam al-Luġat al-'Arabiyyat al-Mu'âṣarat), then we decide are the words Arabic or  they had been Turkish.
The third four part: We gave the conclusion.