Eskişehir halk danslarının yapısal analizi
Structural analysis of Eskişehir folk dances
Yazar: GÖKHAN ÜLKER
Danışman: DOÇ. DR. ADEM KOÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Dans = Dance ; Eskişehir = Eskişehir ; Folklor = Folklore ; Halk müziği = Folk music ; Halk oyunları = Folk dances ; Ritim = Rhythm ; Türk halk oyunları = Turkish folk dances

Özet:
İnsanoğlunun toplumsallaşma süreci içerisinde birlikte yaşamak, paylaşmak ve 
yaratmak güdüleri ile oluşturdukları her kazanımı inceleyen Halk Bilimi, toplumsal 
yaşam sürecinde sürekli değişen ve gelişen bir alanı inceler. Bu dinamik yapı içerisinde 
bulunan halk dansları toplumların ortak değeri hâline gelmiş, kendini ifade aracı olarak 
kullanılmıştır. Geçmişten günümüze değişerek gelmiştir. Bu değişim çıkış noktasından 
bu güne farklı bağlamlar, farklı boyutlarla karşımıza çıkar. Toplumların kültürlerinin bir 
eseri ve onları yansıtan geleneksel danslar zaman ve mekân bağlamında çeşitlenmiş, 
evrilmiş günümüze kadar ulaşmıştır.
Bu çalışmada; Anadolu'da varlığını sürdüren geleneksel dansların tür yapısı 
içerisinde Eskişehir danslarının mekân, icra, kostüm ve müzik özelliklerinin yapısal 
analizine odaklanılmıştır. Dansların oluşum süreçleri ve zaman içerisindeki değişimi 
ortaya konulup, günümüz uygulamaları açısından tespitler yapılmıştır.
Dans icra alanları, kişi sayısı, form yapısı gibi bilgilerle birlikte yazıya 
geçirilmiştir. Gelecek kuşaklara aktarımı için filme alınmış, ayrıca örnek olarak hareket 
notasyonu tekniği kullanılarak yazım çalışması yapılmıştır.
Yörede danslara eşlik eden sazlar incelenmiş, ritim aletleri ve çalım teknikleri 
üzerinde durularak özellikle Eskişehir'de kullanılan ritimler notaya alınmıştır.
Danslarda günümüzde kullanılmakta olan kostüm örnekleri incelenerek değişim 
durumları tespit edilmiştir.
Çalışmada, genel anlamda halk dansları türleri içerisinde yeri olsa da Eskişehir 
geleneksel danslarının kendine özgü yanları, etkilendiği yöreler veya coğrafya, taraflar 
olduğu ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelime: Eskişehir, folklor, kültür, dans, halk dansları, halk oyunları, halk 
müziği, ritim

Abstract:
Folklore, which examines every achievement that human beings have created with 
the motives of living, sharing and creating together in the socialization process, examines 
an area that is constantly changing and developing in the process of social life. Folk 
dances in this dynamic structure have become the common value of societies and have 
been used as a means of self-expression. It has changed from the past to the present. From 
the starting point of this change, we come across different contexts and different 
dimensions. The traditional dances that reflect the cultures of the societies have 
diversified and evolved in the context of time and space and have survived to the present 
day.
This study focuses on the structural analysis of the venue, performance, costume 
and musical characteristics of Eskişehir dances within the genre structure of traditional 
dances that exist in Anatolia. The formation processes of dances and their changes in time 
were revealed, and determinations were made in terms of today's practices.
Dances were written down with information such as dance performance areas, 
number of people, and form structure. It was filmed for transfer to future generations, and 
a writing study was done by using the motion notation technique as an example.
The instruments accompanying the dances in the region were examined, rhythm 
instruments and playing techniques were emphasized, and the rhythms used especially in 
Eskişehir were noted.
The examples of costumes used today in dances were examined and their changes 
were revealed.
As a result, although it has a place in the folk dance genres in general, the unique 
aspects of Eskişehir traditional dances, the regions where it is affected or the geography, 
are evaluated in the conclusion section by revealing that they are the parties.
Keywords: Eskişehir, folklore, culture, dance, folk dances, folk dances, folk 
music, rhythm