Bağlanma stilleri ve bağışlayıcı kişilik ile değişik sosyal dışlanma türlerine verilen duygusal tepkiler arasındaki ilişkiler
The relationships among attachment styles, forgiveness and reactions to different types of social exclusion
Yazar: BÜŞRA ERCAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN AYDIN
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Bağışlama = Forgiveness ; Duygusal tepkiler = Emotional responses ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyal dışlanma = Social exclusion

Özet:
Bu araştırma sosyal dışlanma, psikolojik dışlanma ve sosyal reddedilme karşısında verilen tepkilerin dışlanma türü, bağlanma stilleri, affetme ve cinsiyete bağlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığını inceleme amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Ankara'da bulunan dört farklı devlet üniversitesinde okuyan, yaşları 18 ile 43 arasında değişen 174 kadın ve 158 erkek olmak üzere toplam 332 gönüllü lisans öğrencisi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak bir demografik bilgi formu, üç dışlanma türünü betimleyen üç kısa öykü, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II ve Kişisel İlişkilerde Affetme Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların dışlanma karşısında verdikleri tepkiler PANAS aracılığı ile ölçülmüştür. Verilerin korelasyon analizi, regresyon analizi karışık desen ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. ANOVA sonuçları katılımcıların dışlanma karşısında verdikleri tepkilerde dışlanma türü, bağlanma stilleri ve cinsiyete bağlı farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcılar sosyal dışlanmaya psikolojik dışlanma ve sosyal reddedilmeden, psikolojik dışlanmaya ise sosyal reddedilmeden daha fazla olumsuz tepki vermişlerdir. Ayrıca, dışlanma karşısında kadın katılımcıların erkek katılımcılardan, saplantılı ve korkulu bağlanma stiline sahip katılımcıların ise kayıtsız ve güvenli bağlanma stiline sahip katılımcılardan daha fazla olumsuz duygusal tepki verdikleri görülmüştür.  Regresyon analiz sonuçları dışlanma karşısında verilen olumlu ve olumsuz tepkilerde affetme ve dışlanma türlerine bağlı olarak farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Affetmenin soruna yönelme boyutunun tüm dışlanma türleri karşısında verilen duygusal tepkileri yordarken, olumluya odaklanma ve durumu affetme boyutlarının ise hiçbir dışlanma türüne verilen tepkileri etkilemediği görülmüştür. Bunun yanı sıra, bağlanma stilleri ile affetme türleri ve cinsiyet ile affetme türleri arasında ilişkiler olduğu bulunmuştur.


Anahtar Sözcükler: Dışlanma, bağlanma, affetme, duygusal tepkiler, cinsiyet.

Abstract:
The present study was carried out to investigate the relationships among attachment styles, forgiveness and reactions to different types of social exclusion. A total of 332 undergraduate students, 174 female and 158 male, aged 18 -43 years, participated in the study. A Demographic Information Form, three vignettes depicting social exclusion, ostracism and social rejection, the Positive-Negative Emotion Scale, the Experiences in Close Relationships Inventory-II and the Forgiveness in Personal Relationships Scale were used for data collection. Correlational analyses, regression analysis and mixed design ANOVA. were used for data analysis. The results of ANOVA showed that type of exclusion, attachment styles and gender had significant effect on reactions to exclusion. Participants reacted more negatively to social exclusion than they did to ostracism and social rejection. Participants reactions to ostracism was also more negative than their reaction to social exclusion.   Results also revealed that female participants as compared to male participants and participants with obsessive and fearful attachment style as compared to   participants with dismissive and secure attachment style showed more negative emotional reactions to being excluded. The results of regression analysis showed that types of exclusion and forgiveness    had significant effect on reactions to exclusion. Problem orientation sub-dimension of forgiveness significantly predicted negative reactions to the three types of exclusion. As to relationship between forgiveness and attachment styles, forgiveness scores of participants with preoccupied and fearful attachment styles were found to be significantly higher than those with dismissive and secure attachment styles.






Keywords: Social exclusion, ostracism, social rejection, attachment styles, forgiveness, emotional reactions.