Şirketlerin inovasyon kapasitesinin ve dinamik yeteneklerinin, dijital olgunluk düzeyleri ve firma performansı üzerindeki etkisinin incelenmesi: İSO ilk 500 şirket çalışması
Examining the impact of companies' innovation capacity and dynamic capabilities on digital maturity levels and company performance: ISO top 500 company study
Yazar: KEVSER ÖZYAŞAR
Danışman: PROF. DR. İSMAİL BAKAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kavramların, süreçlerin ve yapıların değiştiği günümüzde, işletmeler için stratejik anlamda her zaman önemini koruyan iki husus vardır, bunlar: sürdürülebilirlik ve kar optimizasyonu/maksimizasyonudur. Bu sebeple bu çalışmanın amacı, işletmeler için önemli bir başlık olan firma performasına, inovasyon kapasitesi, dijital olgunluk ve dinamik yetenekler perspektifinden bakarak, analiz etmek ve yorumlamaktır. Elde edilen bulgular sonucunda ulaşılan bu yorumların işletme yöneticileri, akademisyenler, karar vericiler, politika uygulayıcılar için faydalı olacağı varsayılmaktadır. Firma performansını etkileyen birçok parametre ve unsur olsa da, bu çalışma kapsamında, güncel başlıklar olan dijital olgunluk ve inovasyon kapasitesi ele alınırken, alt yapısında bu değişkenleri besleyen ana unsurun dinamik yetenekler olduğu düşünüldüğü için -nitekim literatür de bunu doğrulamaktadır-, araştırmaya bu değişkenler dahil edilmiştir. Bu araştırmada işletmeler için önem arz eden firma performansını; inovasyon kapasitesi, dijital olgunluk ve dinamik yeteneklerin ne ölçüde etkildeği ve aralarındaki ilişkiler gözlemlenmek istenmiştir. İşletmeler bu sonuçları yorumlayarak, yatırım ve geliştirme/iyileştirme kararlarında netlik kazanabilirler. 
Araştırma evrenini ISO (İstanbul Sanayi Odası) ilk 500 şirketleri temsil ederken, araştırma örneklemi 294 firmadan toplanan verilerden oluşmaktadır. Verileri analiz ederken hem regresyon analizleri hem de Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) analizi yapılmıştır. Bu iki analiz yönteminin aynı anda kullanılmış olması, veriye dair anlayışı ve kavrayışı geliştirmek noktasında faydalı olurken, karşılaştırma imkanı da sağlamıştır. Analiz bulguları sonucunda, inovasyon kapasitesi, dijital olgunluk ve dinamik yeteneklerin firma performansını anlamlı ve olumlu etkilediği görülmüştür. Ayrıca dinamik yeteneklerin; dijital olgunluk ve inovasyon kapasitesini de anlamlı ve olumlu bir şekilde etkilediği bulunmuştur. Araştırmanın orjinaliğini temsil eden hususlardan birincisi, bu araştırma için yapılan literatür taramasında, firma performansını etkileyen birçok değişkene rastlanmış olmasına rağmen, bu araştırmaya konu olan, inovasyon kapasitesi, dijital olgunluk ve dinamik yetenekler ve firma performansı değişkenlerinin bir arada ele alındığı bir araştırmaya rastlanmamış olmasıdır. İkincisi ise, yapılan çalışmaların genellikle KOBİ'ler üzerinde araştırılmış olmasıdır. Bu araştırma değişkenleri kapsamında ISO ilk 500 şirketlerini konu alan bir araştırmayla karşılşılmamış olması da araştrımacıyı, bu alandaki boşluğu doldurmaya yönlendirmiştir.

Abstract:
In today's world where concepts, processes and structures are changing, there are two issues that always maintain their strategic importance for businesses: sustainability and profit optimization/maximization. For this reason, the purpose of this study is to analyze and interpret firm performance, which is an important topic for businesses, from the perspective of innovation capacity, digital maturity and dynamic capabilities. It is assumed that these interpretations reached because of the findings will be useful for business managers, decision makers and policy implementers. Although there are many parameters and elements that affect firm performance, within the scope of this study, while the current topics of digital maturity and innovation capacity are discussed, since it is thought that the main element feeding these variables in the infrastructure is dynamic capabilities -as the literature confirms-, these variables were included in the research. In this study, it was aimed to observe the extent to which innovation capacity, digital maturity and dynamic capabilities affect firm performance, which is important for businesses, and the relationships between them. Businesses can also interpret these results and gain clarity in their investment and development/improvement decisions. 
The research population is represented by the ISO (Istanbul Chamber of Industry) top 500 companies, while the research sample consists of data collected from 294 companies. While analyzing the data, both regression analyses and structural equation modeling (SEM) analyses were conducted. Using these two analysis methods simultaneously was beneficial in terms of improving the understanding and comprehension of the data, while also providing the opportunity for comparison. As a result of the analysis findings, it was observed that innovation capacity, digital maturity and dynamic capabilities significantly and positively affect firm performance. In addition, it was found that dynamic capabilities significantly and positively affect digital maturity and innovation capacity. The first of the issues that represents the originality of the research is that in the literature review conducted for this research, many variables affecting firm performance were encountered, but no research was found that addressed the innovation capacity, digital maturity and dynamic capabilities and firm performance variables, which are the subject of this research, together. The second is that the studies conducted were generally conducted on SMEs. The fact that no research was encountered within the scope of these research variables that focused on the ISO top 500 companies led this research to fill the gap in this area.