Ergenlerde COVID-19 fobisi ve uyku kalitesi
COVID-19 phobia and sleep quality in adolescents
Yazar: YEŞİM ZÜLKAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE DEMİR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Ergenler = Adolescents ; Ergenler = Adolescents ; Fobiler = Phobic disorders ; Fobiler = Phobic disorders ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Lise öğrencileri = High schools students ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
COVID-19 pandemisiyle birlikte bireylerin yaşamlarını etkileyen birçok değişiklik ortaya çıkmıştır.Pandemide alınan önlemler ile ergenlerin rutinleri bozulmuş ve yaşam tarzları değişmiştir.bu değişim ergenlerin fobik reaksiyonlarına ve uyku kalitelerini etkileyebilir. Bu çalışmada ergenlerin COVID-19 fobisinin uyku kalitesiyle ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır.

Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipe olan bu araştırma Kırşehir'deki devlet liselerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri 20.01.2021-24.02.2021 tarihleri arasında ''Öğrenci Tanıtım Formu'', ''Koronavirüs 19 Fobisi Ölçeği'' ve ''Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'' kullanılarak toplanmıştır.Araştırma 406 lise öğrencisiyle yapılmıştır.

Araştırmaya katılan ergenlerin Pittsburgh Uyku Kalitesi toplam puan ortalaması 5,97±3,53, 'Koronavirüs 19 Fobisi toplam puan ortalaması 46,97±13,59'dur. Ergenlerin %49,5'inin uyku kalitesinin kötü olduğu saptanmıştır. Ergenlerin uyku kaliteleri düşük ve COVID-19 fobileri yüksek bulunmuştur. Akademik başarısını kötü algılayan, geniş aileye sahip olan, anemiye, mide yada bağırsak rahatsızlığına sahip olan, menstruasyon problemi yaşayan, sürekli ilaç kullanan, günlük internet/sosyal medya kullanımı 5 saat ve üzeri olan, hafta içi ve hafta sonu uyku saati 22.00'dan sonra olan, arkadaşlarından biri COVID-19  'a yakalanmış olan, ergenlerin uyku kaliteleri daha kötü bulunmuştur. Mesleki ve teknik anadolu lisesine giden ergenlerin ise uyku kaliteleri daha iyi bulunmuştur. Anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu ortaokul olan, 3 ve üzeri kardeş sayısına sahip olan, aile gelir durumu geliri giderinden az olan, spor/egzersiz yapmayan ergenlerin COVID-19 fobileri yüksek bulunmuştur. Ayrıca cinsiyeti kadın olan, COVID-19   sebebiyle kendini stres altında hisseden, COVID-19 sebebiyle hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını düşünen, ergenlerin COVID-19  fobileri yüksek uyku kaliteleri düşük bulunmuştur. 

Ergenlerin uyku kaliteleri düşük ve COVID-19 fobileri yüksek bulunmuştur. COVID-19 fobisi ve uyku kalitesinin birbirlerini etkilediği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ergen, COVID-19, COVID-19  fobisi,  fobi, uyku

Abstract:
With the COVID-19 pandemic, many changes have emerged that affect the lives of individuals. With the measures taken during the pandemic, the routines of adolescents have been disrupted and their lifestyles have changed. This change may affect adolescents' phobic reactions and sleep quality. In this study, it was aimed to determine the relationship of adolescents' COVID-19 phobia with sleep quality.

This descriptive and relationship-seeking study was conducted in public high schools in Kırşehir. The data of the study were collected between 20.01.2021 and 24.02.2021 using the "Student Information Form", "Coronavirus 19 Phobia Scale" and "Pittsburgh Sleep Quality Index". The research was conducted with 406 high school students.

The Pittsburgh Sleep Quality total score average of the adolescents participating in the study was 5.97±3.53, and the total score average of 'Coronavirus 19 Phobia' was 46.97±13.59. It was determined that 49.5% of the adolescents had poor sleep quality. Adolescents have low sleep quality and high COVID-19 phobias. Those who perceive their academic success poorly, have a large family, have anemia, stomach or intestinal disorders, have menstrual problems, use drugs constantly, use internet/social media for 5 hours or more per day, sleep after 22:00 on weekdays and weekends The sleep quality of adolescents who had one of their friends had COVID-19 was found to be worse. The sleep quality of the adolescents who went to vocational and technical Anatolian high school was found to be better. Adolescents whose mother's education level and father's education level are secondary school, who have 3 or more siblings, whose family income is less than their income, and who do not do sports/exercise have been found to have higher COVID-19 phobias. In addition, adolescents who are female, feel stressed due to COVID-19, think that nothing will be the same as before due to COVID-19, have high COVID-19 phobias and low sleep quality.

Adolescents have low sleep quality and high COVID-19 phobias. It has been determined that COVID-19 phobia and sleep quality affect each other.

Keywords: Adolescent, COVID-19, COVID-19 phobia, phobia, sleep