Kişilik hakları açısından unutulma hakkı
Right to be forgotten in terms of personality rights
Yazar: TUBA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL BADUR
Çankaya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu Hukuku = Public Law ; Kişilik hakkı = Personality right ; Kişisel veri = Personal data ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law ; Unutulma hakkı = Right to be forgotten ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection

Özet:
Kate Winslet ve Jim Carrey'in baş rollerini paylaştığı "Sil Baştan/ Eternal
Sunshine of the Spotless Mind" filmi gerçek mi oluyor?
Bu filmde işlendiği gibi insanın hafızasını sildirmesi, kötü anılarını tamamen
unutabilmesi mümkün mü? Sadece istediği anıları bırakarak, istemediklerini
sildirmesi gibi bir imkân var mı?
Bilimin günümüz şartlarında geldiği nokta düşünülürse, unutmanın artık bir
hayal olmadığı anlaşılıyor. Bilim adamları, beyne uyguladıkları elektroşok ve
manyetik teknolojiler ile unutturmayı başarabildikleri gibi nöron ağları arasında
kurulan bir bağlantı sayesinde, unutulanın tekrar hatırlanmasını da mümkün
kılmaktalar.
Görünen odur ki unutmak mümkündür, fakat yüzde yüz değil!
Teknolojideki gelişimler bilginin tutulmasını, saklanmasını kolaylaştırmış ve
işlenmesini, paylaşılmasını, yayılmasını da baş döndürücü bir şekilde hızlandırmıştır.
Bu durum kişisel verilerin korunması politikalarını gündeme getirmiştir.
Mahremiyet, özel hayatın korunması, kişisel verilerin korunması hakları
kapsamında gösterdiği gelişim ile bugüne gelen unutulma hakkı; teknoloji ile birlikte
son şekli olan dijital dünyadaki kullanımına ulaşmış ve yeni bir temel hak olarak
hukuk dünyasında varlık göstermeye başlamıştır.
Unutulma hakkı, dijital dünyadaki izlerinin kişiyi takip etmemesini sağlar.
Kişinin, internette olan ve kendisi ile bağlantısının kurulmasını istemediği içerikleri
yönetebilmesini amaçlar. Kişiye, bu içerikler ile kendi isminin bağlantısının
kesilmesini isteme hakkı verir. Böylece kişiyi geçmişin boyunduruğundan
kurtararak, serbestçe ve özgürce geleceğini şekillendirebilmesine hizmet eder.
Unutulma hakkının koruduğu menfaatler kişilik haklarına yönelik olsa da hakkın
kullanılması demokratik toplumların olmazsa olmaz bazı temel hak ve değerlerinin
kısıtlanabilmesine yol açmaktadır. Bunlar; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, bilgi
edinme hakkı, kamu yararı gibi unsurlardır.
Hak temelli yaklaşımın benimsendiği Avrupa'ya nazaran ifade, basın, bilgi
edinme özgürlüğünün sert ve katı Anayasal kurallarla desteklendiği Amerika Birleşik
Devletleri'nde ise unutulma hakkı, temel haklara yönelik bir tehdit olarak
algılanmaktadır.
Tez çalışması ile yeni gelişmekte olan, henüz kapsam ve sınırları tam olarak
belirlenememiş unutulma hakkının tanıtılması, diğer haklarla ilişkilerinin
irdelenmesi, ülkelerin yaklaşım ve uygulama farklılıklarının hakkın gelişimine ne
şekilde yansıdığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kişilik Hakları, Unutulma Hakkı, Kişisel Verilerin Korunması,
Genel Veri Koruma Regülasyonu, 95/46/EC Sayılı Direktif

Abstract:
Does the film Eternal Sunshine of the Spotless Mind, starring Kate Winslet
and Jim Carrey, become real?
Is it possible for a person to erase his memory and completely forget his bad
memories, as in this film? Is there any way that he can just leave the memories he
wants and get rid of what he doesn't want?
Given the current state of science, forgetting is no longer a dream. Scientists
are able to make them forget with the electroshock and magnetic technologies they
apply to the brain, as well as the connection between neuron networks, making it
possible to remember the forgotten again.
It is possible to forget, but not one hundred percent!
Advances in technology have facilitated the retention, storage, and processing
of information, sharing and dissemination. This has brought about the protection of
personal data policies.
The right to be forgotten with the development it has made within the scope
of privacy, protection of private life and protection of personal data; with its latest
technology, it has reached its usage in the digital world and started to exist in the
legal world as a new fundamental right.
The right to be forgotten ensures that the traces of the digital world do not
follow the person. It aims to enable the person to manage the content on the internet
which he does not want to be connected with. It grants the person the right to request
the disconnection of his or her name with these contents. Thus, by freeing one from
the yoke of the past, he serves to shape his future freely and freely. While the
interests protected by the right to be forgotten are directed to personal rights, the
exercise of the right leads to the limitation of some essential rights and values of
democratic societies. These; freedom of expression, freedom of press, right to
information, public interest.
In the United States, where freedom of expression, the press, and the right to
information are supported by rigid and strict Constitutional rules, the right to be
forgotten is perceived as a threat to fundamental rights compared to Europe, where
the right-based approach is adopted.
The thesis aims to introduce the newly developing right of forgetting whose
scope and boundaries have not been determined yet, to examine its relations with
other rights and to examine how the differences in the approaches and practices of
countries are reflected in the development of the right.
Key Words: Personality Rights, The Right to be Forgotten, Protection of Personal
Data, General Data Protection Regulation, 95/46 / EC Directive