Etkili sınıf yönetimi oluşturmada sınıf öğretmenlerinin yeni rollerinin incelenmesi
Examining the new roles of classroom teachers in maintaining effective classroom management
Yazar: MUHAMMET HANİFİ ERCOŞKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ADA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmada, etkili sınıf yönetimi oluşturmada sınıf öğretmenlerinin yeni rollerini belirlemek amacıyla karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel verileri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen sınıf öğretmenlerine ve eğitim müfettişlerine yönelik anket ve yarı yapılandırılmış görüşme formu; sınıf öğretmeni adaylarına yönelik yapılandırılmış sınıf içi gözlem formu kullanılmıştır. Araştırma, nicel veriler elde edildikten sonra, nitel verilerle güçlendirilmiştir. Önce eğitim müfettişlerinden ve sınıf öğretmenlerinden elde edilen nicel verilerle var olan durum betimlenmiştir. Daha sonra nitel araştırma desenlerinden ?Durum Çalışması? kullanılarak gözlem ve görüşme ile veri çeşitlemesine gidilmiştir.Araştırmanın örneklemi; 615 sınıf öğretmeninden, 41 eğitim müfettişinden ve 86 sınıf öğretmeni adayından oluşmaktadır. Elde edilen nicel veriler üzerinde frekans, yüzde, bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Elde edilen nitel veriler üzerinde içerik analizi yapılmıştır.Araştırmanın nicel sonuçlarına bakıldığında; sınıf öğretmenlerinin, eğitim müfettişlerinin ve sınıf öğretmeni adaylarının ölçme araçlarındaki ifadeleri etkili buldukları ancak bu ifadeleri sınıf öğretmenlerinin uygulamada güçlük çektikleri dikkat çekmiştir. Etkililik ve uygulama boyutlarında; bayan sınıf öğretmenleri lehine, kendilerini sınıf yönetiminde yeterli bulan sınıf öğretmenleri lehine, sınıf öğretmenlerini sınıf yönetiminde yeterli bulma değişkenine ?evet? ve ?kısmen? diyen sınıf öğretmeni adayları lehine, sınıf öğretmeni adaylarının öğretim türü değişkenine göre II. öğretimde okuyan sınıf öğretmeni adayları lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Uygulama boyutunda hizmet öncesinde sınıf yönetimi dersi alan sınıf öğretmenleri lehine, etkililik boyutunda; sınıf öğretmenliği mezunu eğitim müfettişleri lehine, lisansüstü eğitim alan eğitim müfettişleri lehine, görev değişkenine göre eğitim müfettişi yardımcıları lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Etkililik boyutunda eğitim müfettişlerinin mesleki kıdemleri ile etkili sınıf yönetimi puanları arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu, uygulama boyutunda sınıf öğretmenlerinin sınıflarındaki öğrenci sayısı ile etkili sınıf yönetimi puanları arasında düşük düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu bulgulanmıştır.Araştırmanın nitel sonuçlarına bakıldığında, sınıf yönetimi açısından öğrencilerin kendi aralarında olan ilişkilerin sınıf öğretmenlerinin öğrencilerle olan ilişkilerine bağlı olduğu; sınıf öğretmenlerinin farklı derslerde ve farklı sınıf seviyelerinde kullandığı sınıf yönetimi becerilerinin farklı olduğu, 1. sınıftan 5. sınıfa doğru sınıf yönetiminin kolaylaştığı bulunmuştur. Etkili sınıf yönetimini engelleyen muhtemel sebeplerden bazıları; çevrenin etkisi, anne-baba tutumu, sık sık öğretmen değiştirme, okul yönetiminin etkisi, öğrencilerin bireysel sıkıntıları, öğretmen (rekabeti) paylaşımının olmaması, öğretmenin yeterli olmayışı, medyanın etkisi, öğrencileri yarıştırmadır. Sınıf yönetiminde etkili olan unsurlardan bazıları; deneyim, kendini yetiştirme, kişisel yetenek, öğretmenlerin paylaşımı, mesleği sevme, çevre, okul yönetiminin desteği, moralin iyi olması, kılık-kıyafet, değişen program ve okulöncesi eğitimi almadır.Araştırmada elde edilen sonuçlara dayalı olarak uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this research, mixed method has been used in order to determine the new roles of classroom teachers in maintaining effective classroom management. Survey and semi-structured interview form that were developed by the researcher and oriented towards the classroom teachers and education inspectors; structured in-class observation form oriented towards classroom teacher candidates have been used in the research in order to collect quantitative and qualitative data. The research has been strengthened with qualitative data after obtaining the quantitative data. Firstly, the current situation has been defined with the qualitative data obtained from the education inspectors and classroom teachers. Then, the data has been diversified with observation and interview using ?Case Study? among the qualitative research methods.The sample of the study is composed of 615 classroom teachers, 41 education inspectors and 86 classroom teacher candidates. Frequency, percentage, t-test, one-way analysis of variance and Pearson correlation analysis have been conducted on the obtained quantitative data. Content analysis has been conducted on the obtained qualitative data.When the quantitative results of the research have been examined, it has been observed that the classroom teachers, education inspectors and classroom teacher candidates find the expressions in the measurement tools effective, but classroom teachers experience difficulty in applying these expressions. A significant difference has been found in the effectiveness and application dimensions in favor of female classroom teachers; in favor of the classroom teachers who find themselves qualified for the classroom management; in favor of the classroom teacher candidates who say ?yes? or ?partially? for the variable in finding classroom teachers qualified for the classroom management; in favor of the classroom teacher candidates who study in evening education in accordance with the education type variable of classroom teacher candidates. A significant difference has been found in the application dimension in favor of the classroom teachers who had classroom management course before their service; a significant difference has been found in the effectiveness dimension in favor of the education inspectors who graduated from classroom teaching department and the education inspectors who had postgraduate education; a significant difference has been found in favor of the assistant education inspectors in accordance with the job variable. It has been found that there is a medium-level, negative and significant relationship between the occupational seniority and effective classroom management scores of education inspectors in the effectiveness dimension. It has been found that there is a low-level, negative and significant relationship between the number of students in the classrooms of classroom teachers and their effective classroom management scores in the application dimension.When the qualitative results of the research have been examined, it has been observed that the relationships among the students are dependent on the relationships of classroom teachers with the students in terms of classroom management; classroom management skills of classroom teachers, which they use in different courses and in different grade levels, are different; and classroom management gets easier from 1st grade to 5th grade. Some of the possible reasons that prevent the effective classroom management are as follows: influence of the environment, attitudes of mothers and fathers, frequently changing teachers, the influence of school management, individual problems of students, lack of sharing among teachers (competition among teachers), inadequacy of teachers, influence of media and causing students to race with each other. The factors that are effective in classroom management are as follows: experience, improving oneself, personal skills, sharing among teachers, loving the teaching profession, environment, support from school management, good morale, attire, changing program and having preschool education.Recommendations have been made for implementers and researchers based on the results that have been obtained in the research.