Tekstil sektöründe termal konfor, aydınlatma, gürültü ölçümleri ve alınacak önlemlerin değerlendirilmesi
Thermal comfort, lighting, noise measurements in the textile industry and evaluation of precautions to be taken
Yazar: İHSAN OĞUZ ÖZ
Danışman: PROF. DR. SAFİYE ELİF KORCAN
Uşak Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Doğal aydınlatma = Daylighting ; Yapay aydınlatma = Artificial lighting ; İş güvenliği = Work safety ; İşitme kaybı-gürültüye bağlı = Hearing loss-noise induced

Özet:
Çalışma ortamında, iş sağlığı ve güvenliği açısından tehlike arz eden etkenlerden birisi de fiziksel risk etmenleridir. Fiziksel risk etmenlerinin varlığı kişinin sağlık ve güvenliğinde risk oluşturmaktadır. Fiziksel risk etmenleri; aydınlatma, gürültü, termal konfor, titreşim ve basınç ana maddeleri olarak sınıflandırılır. Risklerin önlenebilmesi için öncelikle tehlikelerin belirlenmesi, fiziksel risk etmenlerinin belirlenebilmesi için ise iş hijyeni ölçümleri yapılarak, bu ölçüm sonuçlarının yardımıyla tehlikeler ilgili yasa ve standartlar örnek alınarak önlenmektedir.
İş hijyeni ölçümleri olarak tanımlanan ölçümler, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri tarafından belirlenen zamanlarda ve belirlenen ortamlarda ölçümlerin yapıldıktan sonra, çalışanların sağlığını etkileyecek ve iş kazalarına sebep olabilecek risklerin önlenmesi amaçlanmaktadır.
Bu çalışmada, tekstil fabrikalarında 5 farklı bölümde, aydınlatma, gürültü ve termal konfor ölçümleri yapılmış ve sonuçlar çalışanlar açısından değerlendirilmiştir. Aydınlatma ölçümleri her bölümde 2 adet gündüz ve 2 adet gece olmak üzere toplamda 20, gürültü ölçümleri her bölümde 4' er adet olmak üzere toplam 20 adet, termal konfor ölçümleri ise her bölümde 2 adet yaz 2 adet kış ölçümü olmak üzere toplam 20 ölçüm alınmıştır. Aydınlatma ölçümleri için Extech SDL 400 aydınlatma ölçüm cihazı, gürültü ölçümleri için, Extech SL355 gürültü ölçüm cihazı (dozimetre), termal konfor ölçümleri için ise Delta OHM HD32.1 termal konfor ölçüm cihazı ve probları kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar aydınlatma için gece ve gündüz, gürültü ölçümleri bölümler arası ve termal konfor ölçümleri ise yaz ve kış ölçüm değerleri karşılaştırılmış ve farklılar olduğu görülmüştür.
Elde edilen çalışmanın sonucunda; ölçüm yapılan tekstil fabrikalarında genel olarak aydınlatma ve gürültü ölçümleri yetersiz olduğu görülmüştür. Bunun yanında termal konfor şartları bu çalışmada daha verimli bulunmuştur.
Sonuç olarak, çalışma ortamında fiziksel risk etmenleri belirlenen ölçüm kriterlerinde farklılıklar göstermekte ve ölçüm sonuçlarına bakılarak gerekli önlemler alınarak, iyileştirme çalışmaları yapılması gerekmektedir.

Abstract:
In the working environment, one of the risk factors in terms of occupational health and safety is the physical risk factors. The presence of physical risk factors poses a risk to the health and safety of the person. Physical risk factors are lighting, noise, thermal comfort, vibration and pressure. In order to avoid the risks, firstly the risks are determined and the physical risk factors are determined by making the occupational hygiene measurements and by using these measurement results, the danger is prevented by taking the related laws and standards as an example.
The aim of occupational hygiene measurements is to prevent occupational accidents and occupational diseases. These measurements are carried out by occupational safety specialists and occupational physicians.
In this study, lighting, noise and thermal comfort measurements were made in 5 different sections in the textile factories and the results were evaluated in terms of employees. The lighting measurements consist of 2 day and 2 night, noise measurements in total of 20 units, thermal comfort measurements were taken in total of 20 measurements including 2 summer and 2 winter measurements in each section.
Extech SDL 400 lighting meter for lighting measurements, for noise measurements, Extech SL355 noise meter (dosimeter), for thermal comfort measurements, Delta OHM HD32.1 thermal comfort meter and probes are used. 
The obtained data during the study showed that night and day for lighting, noise measurements for sections and thermal comfort measurements for summer and winter were compared and found to be different.
As a result of the study; In general, lighting and noise measurements were found to be insufficient. Besides, thermal comfort conditions were found to be more efficient in this study.
As a result, the physical risk factors in the working environment show differences in the determined measurement criteria and it is necessary to take improvement measurements by taking the necessary precautions by looking at the measurement results.