Bir ifade biçimi olarak annelerin Instagram'da mizahi caps üretimi üzerine netnografik bir inceleme
A netnographic analysis on mothers' production of humorous internet memes on Instagram as a form of expression
Yazar: BENGÜ SEZER
Danışman: DOÇ. DR. RECEP ÜNAL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anneler = Mothers ; Capsler = Capses ; Mizah = Humour ; Netnografi = Netnography ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; İnstagram = Instagram

Özet:
Sosyal medya, kullanıcılarına kendilerine ait bir alan açabilmeleri ve bu alanda içerik üretebilmeleri için çeşitli olanaklar sağlamaktadır. Birçok kullanıcı sosyal ağlarda -belirli sınırlılıklar dahilinde- kendilerini ifade edebilmektedir. Instagram bu iletişim alanını sağlayan bir platform olarak kullanıcı sayısındaki artış bakımından son yıllarda öne çıkmaktadır. Kullanıcıların aynı anda hem üretici hem de tüketici olabildiği bu platformda bazı kullanıcılar binlerce hatta yüz binlerce takipçiye ulaşabilmekte ve takipçilerini etkileyebilmektedirler. Influencer olarak da adlandırılan bu kullanıcılar kimi alanlarda takipçilerini yönlendirmekte ve akımlar başlatabilmektedirler. 
Ataerkil toplum yapısından en çok etkilenen gruplardan biri olarak annelerin de Instagram platformunda yer aldığı, çeşitli hesaplar aracılığıyla annelik olgusuna ilişkin yapılan paylaşımları takip ettiği görülmektedir. Bu alanda Instagram kullanıcısı anneler kendi ifade alanlarını oluşturmuş, kimisi ataerkil kodları yeniden üretmiş kimi ise bu yapıya eleştirilerini mizah aracılığıyla dile getirmişlerdir. Çalışma kapsamında annelik kavramına mizahla yaklaşan ve caps üreten Instagram hesaplarına odaklanılmıştır. Bu alanda kültürel bir üretim olarak ortaya çıkan annelikle ilgili 1306 Instagram gönderisi içerik analiz tekniğiyle incelenmiş, aynı zamanda katılımcı gözlem, Influencer ve takipçilerden oluşan kişilerle yapılan derinlemesine görüşme tekniklerine başvurulmuştur. Yapılan görüşmeler MaxQDA nitel veri analizi programı ile kodlanarak netnografik yöntem çerçevesinde incelenmiştir. Gerçekleştirilen inceleme sonucunda annelerin Instagram ortamında kendilerini ifade edebilecekleri alternatif kamusallıklar oluşturdukları, bu alanda mizahı bir ifade biçimi olarak kullandıkları ve annelikle ilgili capslerin ataerkillikle mücadelede bir araca dönüştüğü saptanmıştır.

Abstract:
Social media provides various opportunities for its users to have a space of their own and produce content in this area. Many users can express themselves without any authority or barriers. Recently, Instagram has become prominent as a platform that provides this kind of an area of freedom. In this platform, where users can be both producers and consumers at the same time (generally called prosumers), some users can reach thousands or even hundreds of thousands of followers and influence them. These users, also called influencers, are able to lead their followers and set trends as the new opinion leaders of the society.
Mothers seem to be using Instagram actively as one of the most affected groups by the patriarchal society. While some mothers recreate patriarchal codes, some others criticise patriarchy in humorous ways on Instagram and they have created their own publics by doing so. Within the scope of this study, we focus on Instagram accounts producing Internet memes with a humorous approach about motherhood. 1306 related Internet memes, which emerged as a cultural production in this field, was analyzed with content analysis method. Besides, a trilogy of methods was created by content analyses, in-depth interviews with influencers and followers, and participant observation in the field. The interviews were coded via MaxQDA (2020), a qualitative data analysis program, and analyzed within the framework of netnographic analysis. As a result, mothers seem to have created alternative publics in which they could express themselves on Instagram, used humor as a form of critical expression in this area, and Internet memes related to motherhood have turned into a tool to fight against patriarchy.