Hemşirelerin çalışma vardiyalarının değerlendirilmesi ve çizelgelenmesi
Evaluation and scheduling of the nurses' work shifts
Yazar: MÜFİDE NARLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEYFİ NOYAN OĞULATA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Hastaneler 24 saat hizmet vermeleri nedeniyle vardiya sistemi ile çalışan yerlerdir.Vardiyalı çalışma biçimi çalışanları fiziksel ve psikolojik açıdan olumsuz etkileyebilen ve buyüzden yönetimi zor bir sistemdir. Ancak sağlık hizmeti gibi kesintisiz hizmet veren veya üretimiaralıksız devam ettirmek zorunda olan işletmeler vardiyalı sistem ile çalışmak zorundadırlar.Sağlık hizmeti veren çalışanların dikkatinin ve verimliliklerinin hayati önemi vardır. Yapılacakhatalar telafisi mümkün olmayan sonuçlara sebep olabilirler. Vardiyalı sistemin olumsuzluklarınıazaltmanın bir yolu vardiyalı çalışma çizelgesinin çalışma kalitesini ve verimliliği olumsuzetkilemeyecek şekilde düzenlenmesidir. Hastanelerde çalışma saatleri çizelgeleme işlemigenellikle sorumlu hemşire tarafından yapılmaktadır.Çizelgelemeyi hazırlayan sorumlu yoğun bakım hemşireleriyle görüşülerek ve konuylailgili yapılmış çalışmalar da incelenerek dikkate alınması gereken kısıtlar belirlenmiş, ardındantamsayılı doğrusal programlama tekniğiyle genel anlamda kullanılabilecek matematikselmodeller kurulmuştur. Kurulan modeller bir üniversite hastanesinin yoğun bakım servisi verileriile uygulanmış ve LINGO paket programı yardımıyla optimum çözümler bulunmuştur. Temelmatematiksel modelde hemşirelerin vardiya atamaları her bir hemşirenin toplam haftalık çalışmavardiyalarının, ortalama çalışma vardiyalarından farkının mutlak değerini minimize edecek olanmodelin geliştirilmesi, ek hemşire atama modelinde her bir vardiya için atanacak hemşiresayısının yetersiz olması durumunda başka birimlerden minimum süre ile hemşire çalıştırılmasıamaçlanarak çizelgelenmiş; ek hemşire atama ve kıdem esaslı matematiksel modelde ise servisdışından ek hemşire çalışma sürelerini minimize eden ve belli kıdemdeki hemşirelerinvardiyalara istenen sayıda atanmasını sağlayan bir model kurulmuştur.Anahtar Kelimeler: Çizelgeleme, Matematiksel Programlama, Optimizasyon,Tamsayılı Doğrusal Programlama

Abstract:
Hospitals are the places that work with shift system since they give 24 hours of service.Shift system is a hard system which can negatively affect workers physically andpsychologically. But, the institutions which have to give continuous service such as healthservices and the continuous production facilities have to work with shift system. Attention andefficiency of the employees that give health services are vital. Any mistakes can result in nonreparableconsequences. One way to decrease the disadvantages of the shift system is to organizethe shift schedule in order not to affect the quality of the service and efficiency. In hospitals, shiftschedule is mostly organized by the nurses in charge.Constraints that should be taken into consideration were determined by the interviewsperformed with the intensive care nurses in charge and by analyzing literature and mathematicalmodels to be generally used were developed by using integer linear programming. Models wereapplied on an intensive care unit of a university hospital and optimal solutions were derived byusing LINGO software. In the ?Basic Mathematical Model?, allocation of the nurses weredetermined by minimizing the absolute value of the difference between each nurse?s total weeklyworking shifts and average total weekly working shifts. In the ?Additional Nurse AssignmentModel?, scheduling was performed by aiming the minimum duration of the nurses taken fromother units, when the number of assigned nurses is not enough. In the ?Nurse Assignment andSeniority Based Mathematical Model?, model was built by minimizing the duration of the nursesfrom other units while aiming the assignment of correct number of nurses that have a definedseniority.Key words: Scheduling, Mathematical Programming, Optimization, Integer LinearProgramming.