İstanbul'da görev yapan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile etik değerlerinin örgütsel ceza algısı aracı değişkeniyle birlikte sanal kaytarma ve örgütsel kayıtsızlığa etkisi /
Yazar: AYSEN ARDA
Danışman: PROF. DR. YAHYA FİDAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada İstanbul'da görev yapan öğretmenlerin "Sanal Kaytarma" ve "Örgütsel
Kayıtsızlık" ile "Kişilik Özellikleri" ve "Etik Değerleri" arasındaki ilişkiler "Örgütsel
Ceza Algısı" aracı değişkeni ile irdelenerek, İstanbul'da görev yapan öğretmenlerin,
kişilik özellikleri ve etik değerlerinin, örgütsel ceza algısı aracı faktörü ile sanal
kaytarma ve örgütsel kayıtsızlığa etkileri araştırılmıştır.
Çalışmanın amacı, kişilik özellikleri olarak ele alınan dışa dönüklük ve sorumluluk ile
etik değerlerin, sanal kaytarma ve örgütsel kayıtsızlık ile arasındaki ilişkilerde örgütsel
ceza algısının aracılık rolünün incelenmesidir. Sanal kaytarma ve örgütsel kayıtsızlığa
her türden iş ortamında rastlanabilmektedir.
Çalışmada kullanılan ölçüm araçları, daha önce geliştirilmiş olan 5 farklı ölçektir. Bu
ölçekler daha önce geçerlilik analizleri yapılmış olan sanal kaytarma ölçeği, örgütsel
kayıtsızlık ölçeği, kişilik alt boyutlarından sorumluluk ve dışa dönüklük ölçeği, etik
değerler ölçeği ve örgütsel ceza algısı ölçeğidir. Araştırma ölçekleri literatüre dayalı
öncül araştırmalardan elde edilmiştir. Araştırmada İstanbul'da görev yapan
öğretmenler örneklem birimi olarak seçilmiştir. İstanbul'da yer alan okullar arasından
tesadüfi olarak seçilmiş olan okullardaki yine tesadüfi olarak seçilmiş öğretmenlerden
oluşan örneklem grubundan anket formundan yararlanılarak veriler toplanmıştır.
Araştırma sonuçlarından elde edilmiş olan verilere dayalı olarak, sanal kaytarma,
örgütsel kayıtsızlık, örgütsel ceza algısı ile sorumluluk, dışadönüklük ve etik değerler
arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yapılan analiz sonuçlarına göre, dışadönüklük
ve sanal kaytarma arasında negatif ve anlamlı ilişkiler, dışadönüklük ile örgütsel
kayıtsızlık arasında arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.
Sorumluluk ile sanal kaytarma arasında negatif yönde ve anlamlı ilişkiler, sorumluluk
ile örgütsel kayıtsızlık arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.
Etik değerler ile sanal kaytarma arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğu, etik
değerler ve örgütsel kayıtsızlık arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit
edilmiştir.
Araştırmanın bağımsız değişkenleri ile bağımlı değişkenleri arasındaki ilişkide aracı
değişkenin etkisini incelemeye yönelik yapısal eşitlik modellemesi ile ilgili analizler
yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; araştırma boyutlarından sorumluluk ile örgütsel
kayıtsızlık arasındaki ilişkide örgütsel ceza algısının aracılık rolü bulunduğu, etik
değer ile örgütsel kayıtsızlık arasındaki ilişkide örgütsel ceza algısının aracılık rolü
bulunduğu ortaya konmuştur.
Demografik özelliklerle ilgili yapılmış olan analizlere göre; kişilik özelliklerinden
dışadönüklük boyutunun; öğretmenlerin yaşına, çalışılan kademeye ve eğitim
seviyesine göre anlamlı farklılık gösterdiği, sorumluluk boyutunun da; öğretmenlerin
yaşına ve çalışılan kademeye göre anlamlı farklılık gösterdiği, sanal kaytarmanın;
öğretmenlerin yaşına ve çalışılan okul türüne göre anlamlı ölçüde farklılık gösterdiği,
örgütsel kayıtsızlığın; yaşa ve çalışılan okul türüne göre anlamlı ölçüde farklılık
gösterdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Etik Değerler, Kişilik Tipleri, Dışadönüklük, Sorumluluk, Sanal Kaytarma, Örgütsel Kayıtsızlık, Örgütsel Ceza Algısı.

Abstract:
In this study, the relationships between the concepts of "Cyber Loafing" and
"Organizational Indifference" and the "Personality Traits" and "Ethical Values" of the
teachers working in Istanbul were examined by the variable of "Organizational
Punishment Perception", and the personality traits and the effects of ethical values of
teachers working in Istanbul on the organizational punishment perception tool factor,
cyber loafing, and organizational indifference.
The aim of the study is to examine the mediating role of organizational punishment
perception in the relations between extroversion and responsibility, which are
considered as personality traits, cyberloafing, ethical values and organizational
indifference. Cyberloafing and organizational indifference might be found in any
business environment.
The measurement tools used in the study are 5 different scales which have already
been developed before. These scales are cyber loafing scale, organizational
indifference scale, responsibility and extroversion personality subscales, ethical values
scale and organizational punishment perception scale, whose validity analyzes have
been made before. Scales will be used in accordance with this research.Teachers
working in Istanbul were selected as sampling units in the research. Data were
collected through a questionnare form from a sample group consisting of randomly
selected teachers from schools in Istanbul.
Based on the data obtained within the scope of the research, according to the results
of the analysis carried out to determine the relationships between cyberloafing,
organizational indifference, perception of organizational punishment and
responsibility, extraversion and ethical values, there were negative relationships
between extraversion and cyberloafing, and a negative relationships between
extroversion and organizational indifference. Significant relationships were found in
the direction. It has been determined that there are negative relationships between
responsibility and cyberloafing, and negative relationships between responsibility and
organizational indifference. It has been determined that there are negative effects
between ethical values and cyberloafing, as well as negative relationships between
ethical values and organizational indifference.
Structural equation modeling analyzes were conducted to examine the effect of
the mediator variable on the relationship between the independent variables and
dependent variables of the study. According to the analysis results; perception of
organizational punishment has a mediating role in the relationship between
"organizational indifference -ethical value" and "organizational indifference –
"responsibility" which have been stated as research variables.
According to the analyzes made on demographic characteristics; your
extroversion; It differs significantly according to age, level of work and education
level, responsibility is also differs significantly according to age and the level of work,
cyberloafing differs significantly according to age and type of school, organizational
indifference differs significantly according to age and type of school.

Search Keywords: Cyberloafing, Ethic Values, Organizational Indifference, Personality Traits, Extraversion, Responsibility, Organizational Punishment Perception