Kitlesel göç, sosyal kabullenme ve uyum bağlamında Türkmen işçilerin çalışma deneyimleri
The experiences of Turkmen workers' access to labor market in the context of mass apllication, social acceptance and adaptation
Yazar: MUSTAFA KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Göçler = Migrations ; Sosyal kabul = Social acceptance ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Sosyal yardım = Social assistance ; Türkmenler = Turkomans ; Uyum = Adaptation ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Çalışma sorunları = Working problems ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş gücü göçü = Labour migration

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kitlesel göç ile kuzey Irak'tan Türkiye'ye gelen Türkmenlerin çalışma deneyimlerini öğrenmek, baş etme stratejilerini anlamak, uyum, sosyal kabullenme kavramları kapsamında durum tespiti yapmaktır. Göç konusunda külfet paylaşımının küresel bazda en fazla üstlendiği ülke olarak Türkiye'nin jeopolitik konuma sahip olması nedeni ile bir göç güzergahı olması, çeşitli ülkelerden düzenli ya da düzensiz göçmenlerin Türkiye'de ikamet etmeleri önemli bir husustur.

Niteliksel araştırma yöntemlerinden yararlanılarak gerçekleştirilen araştırmada iş deneyimi yaşamış, yaşları 18 ve üstü olan, kitlesel göç ile Türkiye'ye gelmiş 40 Türkmen ile yarı yapılandırılmış görülme formu uygulanarak görüşme formları uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler MAXQDA 2018 programıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda göç öncesi dönem, transit göç dönemi, göç sonrası dönem, Türkiye'deki iş deneyimleri, Türkçe öğrenme şekilleri, sosyal yardım, sosyal kabullenme ve uyum olmak üzere sekiz adet tema oluşturulmuştur.

Araştırma sonucunda göre katılımcıların göç evrelerinde yaşadıkları olumsuz durumlardan dolayı, özellikle hedef ülkeye geldiklerinde ciddi ekonomik sıkıntılar yaşadıklarından dolayı hızlı şekilde iş piyasasına erişim isteklerinin olduğu görülmüştür. Göç öncesi dönemde çoğunlukla öğrenci olan katılımcıların ilk iş deneyimleri yaşadığı söylenebilir. Katılımcılardan çoğunun ülkelerinde yaptıkları işi burada yapamadıkları ya da mesleklerinin karşılığının olmadığı görülmüştür. Buna ek olarak katılımcıların kolay iş bulma gibi olumlu tecrübeleri olsa da başta ücret azlığı, kötü muamele, ağır şartlarda çalışma ve buna benzer nedenlerden dolayı işlerini bıraktıkları ya da bu şartlar altında çalıştıkları anlaşılmıştır.

Türkmenlerin iş deneyimlerinde birden çok sosyal sorunun varlığı da tespit edilmiştir. Çocuk işçilik, ayrımcılık, sosyal güvence olmadan çalışma, ötekileştirme, toplumsal cinsiyet bazında kadınların iş gücüne katılmaması, eğitim devamsızlığı, toplumdan dışlanma işsizlik ve yoksulluk gibi sosyal sorunlarda çalışmada elde edilen verilerde ortaya konan sosyal sorunlardır.

Türkmenlerin iş hayatında olumlu koşulların sağlanması durumunda sosyal kabullenme ve uyum bakımından daha kolaylıklar olacağı anlaşılmıştır. Genel olarak dil sıkıntısı olan sığınmacıların iş bulma ve normal yaşam koşullarına uyum sağlayamadığı görülmüştür. Sürdürülebilir iş olanaklarının sağlanması, çevre- kişi uyumunun sağlanması ve sığınmacılar için özel olarak iş bulma servislerinin oluşturulması büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Sözcükler: Göç, İş Deneyimleri, Kitlesel Göç, Sosyal Kabullenme, Türkmen, Uyum

Abstract:
The aim of this study is to learn with a mass influx from northern Iraq to Turkey Turkmen work experience, to understand their coping strategies, compliance, due diligence is to make the scope of social acceptance of concepts. With regard to migration, in countries where burden-sharing on a global basis, Turkey's geopolitical position has no reason to be a migration routes and is an important consideration to reside in Turkey of regular or irregular migrants from various countries.

İn the study conducted qualitative research utilizing the method of work experience lived, ages 18 and older, with a mass influx came to Turkey with 40 Turkmen forms, semi-structured interviews have seen the application forms were applied. The data obtained in the research were analyzed with MAXQDA 2018 program. The analysis results in the period before migration, transit migration period, the post-migration work experience in Turkey, Turkish forms of learning, social assistance, social acceptance and compliance, including eight themes were created.

As a result of the research, it was observed that the participants had a desire to quickly access the labor market due to the negative situations they experienced during the migration phases, especially because they experienced serious economic problems when they came to the target country. It can be said that the participants, who were mostly students in the pre-immigration period, had their first work experience in Turkey. It was observed that most of the participants could not do their work here in their country or that their profession was not worth it. In addition, although the participants had positive experiences such as finding an easy job, it was understood that they quit their jobs due to low wages, ill-treatment, working in hard conditions and similar reasons or they worked under these conditions.

The existence of more than one social problem has also been identified in the Turkmen 'work experience. Child labor, discrimination, working without social security, othering, gender participation of women in the labor force, education absenteeism, exclusion from society, social problems revealed in the data obtained in the study in social problems such as unemployment and poverty.

It is understood that, if the favorable conditions are provided in the business life of the Turkmen, there will be more convenience in terms of social acceptance and harmony. In general, it was observed that asylum-seekers with language difficulties could not adapt to finding employment and normal living conditions. Providing sustainable job opportunities, ensuring environment-person compliance and creating employment services specifically for asylum seekers are of great importance.

Keywords: Adaptation, Mass İnflux, Migration, Social Acceptance, Turkmen, Work Experiences