Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda plazmanın aterojenik indekslerinin kronik böbrek hastalığı ve evreleri ile ilişkisi
The relationship of plasma atherogenic indexes with chronic kidney disease and its stages in patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: SÜMEYYE KOLCUK AYGÜN
Danışman: DR. OSMAN MAVİŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Plazmanın aterojenik indeksleri basit bir ateroskleroz ölçüsü olarak tanımlanmıştır. Ateroskleroz böbrek hasarının gelişiminde rol oynadığından çalışmamızda tip 2 diabetes mellituslu hastalarda plazmanın aterojenik indekslerinin kronik böbrek hastalığı ve evreleri ile ilişkisini, ayrıca plazma aterojenik indekslerinin böbrek fonksiyonlarındaki düşüşü tahmin edip edemeyeceğini araştırmayı amaçladık.
Yöntem: Ocak 2015-Aralık 2022 tarihleri arasında hastanemizde İç Hastalıkları ve diyabet polikliniğine başvuran ve İç Hastalıkları kliniğimizde yatarak tedavi gören 18 yaş üstü tip 2 diabetes mellitus tanılı 110 KBH olan ve 110 KBH olmayan toplam 220 hastanın kayıtları retrospektif olarak incelendi. KBH tanılı olanlar kendi içinde evrelere göre 5 gruba ayrıldı. Hastaların tetkikleri incelenerek plazmanın aterojenik indeksleri kolesterol değerlerine göre hesaplandı.
Bulgular: Çalışmamıza T2DM tanısı olup KBH olmayan 110 hasta, T2DM tanısı olup KBH olan 110 hasta olmak üzere toplam 220 hasta dahil edildi. Katılımcılar %63,6 kadın, %36,4 erkek şeklinde dağılım göstermiştir. KBH olan grupta AIP, CRI-1, AC değeri KBH olmayan gruptan anlamlı (p<0,05) olarak daha yüksekti. KBH olan ve olmayan grupta CRI-2 değeri (p=0,076) farklılık göstermemiştir. Tüm hastalar arasında (toplam 220 hasta) spearman korelasyon yöntemi ile analiz edildiğinde üre ve kreatinin ile AIP, CRI-1, CRI-2 ve AC arasında anlamlı (p<0,05) pozitif korelasyon, GFR ile anlamlı (p<0,05) negatif korelasyon gözlenmiştir. KBH olan hastalar (toplam 110 hasta) spearman korelasyon yöntemi ile analiz edildiğinde yalnızca CRI-1 ve AC ile kreatinin arasında anlamlı pozitif korelasyon (p¬=0.04) gözlenmiştir. Diğer indekslerle üre, kreatinin ve GFR ile aralarında anlamlı korelasyon gözlenmemiştir. KBH olan ve olmayan gruplarda anlamlı farklılık gösteren indeksler olan AIP, CRI-1 ve AC için ROC analizi ile cut off değeri belirlendi. AIP için 0,385, CRI-1 için 4, AC için 2,7 olarak belirlendi. Bunlardan AIP'nin eğri altında alan 0,726 olarak belirlenip diğerlerine göre anlamlılığı daha fazladır. Plazmanın aterojenik indekleri ile KBH evreler arası anlamlı ilişki bulunmadı.
Sonuç. Plazmanın aterojenitesini öngördüğü belirlenen indeksler kronik böbrek hastalığı riskini de öngördüğü düşünülmektedir. KBH hastalarında bu indekslerden AIP, CRI-1 ve AC anlamlı olarak yüksekti. Ancak evreler arası anlamlı farklılık saptanmadı.

Abstract:
Objective: Plasma atherogenic indices have been defined as a simple measure of atherosclerosis. Since atherosclerosis plays a role in the development of kidney damage, our study aimed to investigate the relationship between plasma atherogenic indices and chronic kidney disease (CKD) stages in patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM). Additionally, we aimed to determine whether plasma atherogenic indices could predict the decline in kidney function.
Method: Records of a total of 220 patients, aged 18 and older, diagnosed with T2DM, who presented to our internal medicine and diabetes outpatient clinic and were hospitalized in our internal medicine clinic between January 2015 and December 2022, were retrospectively reviewed. Those diagnosed with CKD were divided into five groups according to stages. Plasma atherogenic indices were calculated based on the cholesterol values of the patients' test results.
Results: The study included a total of 220 patients, with 110 patients diagnosed with T2DM and no CKD and 110 patients diagnosed with T2DM and CKD. Among the participants, 63.6% were female and 36.4% were male. In the CKD group, Atherogenic Index of Plasma (AIP), Cholesterol Remnant Index-1 (CRI-1), and Atherogenic Coefficient (AC) values were significantly higher compared to the non-CKD group (p<0.05). There was no significant difference in Cholesterol Remnant Index-2 (CRI-2) values between the CKD and non-CKD groups (p=0.076). When analyzed using the Spearman correlation method among all patients (total of 220 patients), a significant positive correlation was observed between urea and creatinine levels and AIP, CRI-1, CRI-2, and AC (p<0.05), while a significant negative correlation was observed between Glomerular Filtration Rate (GFR) and these indices (p<0.05). When patients with CKD (110 patients in total) were analyzed by spearman correlation method, a significant positive correlation (p¬=0.04) was observed only between CRI-1 and AC and creatinine. No significant correlation was observed between the other indices and urea, creatinine and GFR. For the indices AIP, CRI-1, and AC, which showed significant differences between the CKD and non-CKD groups, a cutoff value was determined using ROC analysis. The cutoff values were 0.385 for AIP, 4 for CRI-1, and 2.7 for AC. Among these, AIP had an area under the curve of 0.726, indicating its greater significance compared to the others. No significant relationship was found between the atherogenic indices and CKD stages.
Conclusion: The indices that have been found to predict the atherogenicity of plasma are considered to also predict the risk of CKD. Among these indices, AIP, CRI-1, and AC were significantly higher in CKD patients. However, no significant differences were found between the stages of CKD.