Avrupa Komisyonu ülke raporlarında Türk adalet sistemi
Turkish justice system in the country reports of the European Commission
Yazar: MEHMET TAHİR HATİPOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET SEYFETTİN EROL
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Adalet = Justice ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği Komisyonu = European Union Commission ; Raporlar = Reports ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Avrupa Birliği (AB) kuruluşundan itibaren müktesebatını, standartlarını, kurumsal yapısını yenileyen ve denetleyen mekanizmalar geliştirmektedir. Bu bağlamda Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanıp Konsey'e sunulan ülke raporları da temel referans belgeleri konumuna gelmiştir. Cardiff Zirvesi'nden (1998) sonra Türkiye için de üyelik kapasitesinin değerlendirildiği raporlar hazırlanmaya başlanmıştır. Helsinki Zirvesi (1999) ile adaylığı onaylanan ve Hükümetlerarası Konferans (2005) ile üyelik müzakere süreci başlayan Türkiye için yol haritası niteliğinde olan Müzakere Çerçeve Belgesi imzalanmıştır. Bu çalışmada Belge kapsamında açılan ve AB'nin yeni genişleme stratejisinin bel kemiğini oluşturan,  "23. Yargı ve Temel Haklar" ve "24. Adalet, Özgürlük ve Güvenlik" Fasıllarına ilişkin Komisyon raporlarındaki değerlendirmeler incelenmiş, Türkiye'nin 2000'li yıllarda adalet alanında belirgin bir ilerleme kaydettiği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak Türkiye'nin koşulları karşılama kapasitesine ve Türk adalet sisteminin yeterliliğine ilişkin Komisyon değerlendirmelerinde bu ilerlemeyi yadsıyan bir yaklaşım sergilenmektedir. Müzakere süreci, değerlerden, aday devletin kaydettiği ilerlemeden ve bir uyumlaştırma mekanizmasından çok AB dış politika önceliklerine ve üye ülkelerin iç politika kaygılarına bağlı olarak şekillenmektedir. AB'nin normatif bir güç, anayasal bir otorite olma iddiasına ve yasal bütünleşmesinde kaydettiği derinleşmeye rağmen AB kuralları ve politikaları devletlerarası pazarlık sonucu ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
Since its establishment, the European Union (EU) has been developing mechanisms that renew and supervise its acquis, standards and institutional structure. In this context, "Country Reports" prepared by the European Commission and submitted to the Council have become the main reference documents. After the Cardiff Summit (1998), reports evaluating the membership capacity of Türkiye started to be prepared. The Negotiation Framework Document, which is a roadmap for Türkiye, whose candidacy was approved by the Helsinki Summit (1999) and whose membership negotiation process started with the Intergovernmental Conference (2005), was signed. In this study, the evaluations in the Commission reports on the Chapters "Judiciary and Fundamental Rights" and "Justice, Freedom and Security", which were opened within the scope of the Document and constitute the backbone of the EU's new enlargement strategy, were examined. However, the Commission's assessments of Turkey's capacity to meet the conditions and the adequacy of the Turkish justice system show an approach that denies this progress. The negotiation process is shaped by the EU foreign policy priorities and the domestic policy concerns of the member states rather than the values, the progress made by the candidate state and a harmonization mechanism. Despite the EU's claim to be a normative power, a constitutional authority and the deepening of its legal integration, EU rules and policies emerge as a result of intergovernmental bargaining.