Özel hukuk ve idare hukukunda hakkaniyet sorumluluğu
Equity responsibility in private law and administrative law
Yazar: LÜTFİYE GÖZÜTOK AKBULUT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HATEMİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hakkaniyet kavramının, Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi ile pozitif hukukumuza girdiği benimsenmektedir. TMK. 4. maddesinin hakime verdiği takdir yetkisini kullanırken  somut olay adaletini gerçekleştirmeye çalışılacağı belirtilmektedir. Hâkimin tazminata hükmederken, tarafların ekonomik durumlarını dikkate alarak karar vermesi gerektiği vurgulanmış ve böyle davranarak somut olay adaletine daha fazla yaklaşacağı amaçlanmıştır.
	Hakkaniyet sorumluluğu, kişi veya idareden kaynaklı meydana gelen zararı tazmin zorunluluğu bulunmamasına rağmen, zarar veren ile zarar görenin içinde bulundukları durum ve şartların değerlendirilmesi neticesinde, hakkaniyet ilkesi gerektiriyorsa zarardan sorumlu tutulmasını sağlayan sorumluluk olduğu düşünülmektedir.
	Kusursuz sorumluluğa dayanak oluşturan ilkelerin en önemlilerinden birisini hakkaniyet ilkesi oluşturmaktadır. Hakkaniyet ilkesine göre, zarar verenin kusuru bulunmasa dahi hakkaniyet gerektiriyorsa sebep olduğu zararın tazmin edilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Zarar verenle zarar görenin ekonomik durumları karşılaştırıldığında, zarar verenin meydana gelen zararda kusuru olmasa dahi ekonomik yönden zarar görene kıyasla daha iyi durumda olduğu kanaatine varıldığında hakkaniyet gereği zararın tazmini yükletilebilmektedir. Çalışmamızda gerek özel hukukta uygulanan gerekse de idare hukukunda uygulanan hakkaniyet sorumlulukları bir araya getirilerek ayrıntılarıyla ele alınmıştır.

Abstract:
It is adopted that the concept of equity entered our positive law trough Article 4 of the Turkish Civil Code. It is stated that, the judge will try to ensure justice in the concrete case while exercising the discretionary power given to him by Article 4 of the Turkish Civil Code. It is emphasized that the judge should make a decision by taking into account the economic conditions of the parties when awarding compensation, and by doing so, the judge is intended to get closer to justice in the concrete case.
While equitable liability should not be held essentially responsible for a damage caused by a person or an administration, it is thought to be a liability that ensures that both the injured party and the person causing the damage are held responsible for the damage only in accordance with equity, taking into account the concrete facts and circumstances. 
One of the most important principles that form the basis of strict liability is the principle of equity. According to the principle of equity, it is accepted that even if the person causing the damage is not at fault, the damage caused must be compensated if equity requires it. When the economic conditions of the damaging party and the damaged party are compared, if it is concluded that the damaging party is economically better off than the damaged, even if the damaging party is not at fault for the damage incurred, compensation for the damage may be imposed on him as a matter of equity. In our study, equitable liabilities applied both in private law and in administrative law are brought together and discussed in detail.