Vergisel teşviklerin bölgesel kalkınmadaki rolü: Güneydoğu Anadolu bölgesi üzerine uygulama
Role of the encouragements in regional development: Implementation in Southeastern Anatolian region
Yazar: MAHMUT KÜÇÜKOĞLU
Danışman: PROF.DR. EMİN PALAMUT
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
VERG SEL TEŞV KLER N BÖLGESEL KALKINMADAK ROLÜ: GÜNEYDOĞUANADOLU BÖLGES ÜZER NE UYGULAMAMAHMUT KÜÇÜKOĞLUÖZETBölgesel dengesizlik, bir ülkenin çeşitli bölgelerinde görülen ekonomik ve sosyalfırsat eşitsizliği şeklinde tanımlanmakta ve günümüzde az ya da çok, ama mutlaka her ülkedegörülmektedir.Ekonomik sosyal, kültürel ve coğrafi faktörlerin, doğrudan ya da dolaylı olarak nedenolduğu bölgelerarası sosyal, ekonomik ve diğer dengesizlikleri gidermek bölgeselkalkınmanın temel amaçlarındandır.Devletin parasal olarak ağır maliyetlere katlanarak doğrudan istihdam oluşturmapolitikası uygulamak yerine, özel yatırımları teşvik etmek suretiyle ekonomiyi düzenleyici birrol üstlenmesi ve böylece bölgelerarasında ortaya çıkan gelişmişlik farklılığını giderecekpolitikalar oluşturması, 1950'li yıllardan itibaren günümüze kadar devam edegelen süreçteteorik ve pratik olarak benimsenen bir yaklaşım olmuştur.Bu çalışmada bölgelerarası dengesizliğin tarihsel süreç içerisinde nasıl ortaya çıktığıve ne gibi sorunlar oluşturduğu üzerinde durulmuş, bölgesel dengesizliklerin giderilmesindeuygulanan politikalar incelenerek, özellikle GAP bölgesindeki teşvik uygulamalarınınamacına ulaşmasını sağlamaya yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesine çalışılmıştır.Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, ilk olarak, Bölge kavramı veBölge türleri hakkında kısa bilgiler verilmiş, bölgesel dengesizliğin oluşum süreci, nedenlerive sakıncaları üzerinde durulmuştur. Ekonomik ve Sosyal dengesizlikleri gidermek amacıylauygulanan bölgesel kalkınma politikasının ilkeleri, amaç ve araçları değerlendirilmiş, gelişmişve gelişmekte olan ülke uygulamaları ele alınmış ve Türkiye'deki bölgesel dengesizlik vekalkınma süreci incelenmiştir.kinci bölümde, Bölgesel kalkınma sürecinde yatırımları teşvik tedbirleri üzerindedurulmuş; yatırımların önemi, teşvik tedbirleri ve uygulama esasları ele alınarak, muhtemelAB üyeliği durumunda Türkiye'nin AB fonlarından yararlanma potansiyelideğerlendirilmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, kalkınma sürecinde vergi politikasının önemi veTürkiye'de teşvik edici vergi politikasının tarihsel gelişimi ele alınarak yürürlükteki vergi vediğer teşvik uygulamaları hakkında bilgiler verilmiştir. GAP bölgesinde uygulanmakta olanteşvik politikalarının yine bu bölgedeki firmalar bazında etkinliğinin test edilmesi amacıylaanket uygulamasına gidilmiş, ortaya çıkan sonuçlar kişisel önerilerle özetlenmeyeçalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bölge, Bölgesel Kalkınma, Vergisel Teşvik, Teşvik Tedbirleri,Vergi, Vergi Politikası

Abstract:
MAHMUT KÜÇÜKOĞLUSUMMARYROLE OF THE TAX ENCOURAGEMENTS IN REGIONAL DEVELOPMENTImplementation in Southeastern Anatolian RegionRegional instability is defined as inequality in economic and social opportunities whichcan be seen in various regions of the country and today more or less but for certain it is seenin all countries.To overcome the interregional social, economic and other inequalities caused byeconomic, social, cultural and geographical factors directly or indirectly is one of the mainaims of regional development.The fact that the government has undertaken a role to organize the economy byencougaging private investments instead of carrying out a direct employment policyenduring serious financial cost and that it has constituted policies which are able to overcomethe regional differences in development has been a theoretically and practically pleasingapproach since 1950.In this work, how regional inequalities came up in the historical period and whatproblems they caused are focussed on and analyzing the policies which have been put intopractice to overcome the regional inequalities, it has been given effort to work up proposalsin order to enable the encouragement implementations in the GAP ( Southeastern AnatolianProject-SAP ) to reach the target.In the first part of this work, which consists of three parts, first , brief information aboutthe region concept and region varieties has been given and the formation process of theregional inequality , its reasons and drawbacks are emphasized.The principles, aims and facilities of the Regional Development Policy, which has been putinto practice to overcome the economic and social inequalities, have been discussed and theregional inequality and development process have been observed.In the second part, encouragement steps for investments in the process of RegionalDevelopment have been emphasized; considering the importance of the investments,encouragement steps and implementation principals, Turkey?s potential about making use ofEU?s ( European Union) funds in case of a likely EU membership has been discussed.In the third part, information about current tax and other encouragement mplementationshas been given, considering the importance of tax policy in the development process and andthe historical evolution of the encouraging tax policy in Turkey. A survey has been conductedin order to test the efficiency of the encouragement practises for the firms in the region whichhave been put into practice in the SAP ( Southeastern Anatolian Project) region, and theresults have been summarized by individual proposals.KEY WORDSRegion, Regional Development, Tax Encouragement, Encoragement Steps, Tax,Tax Policyâ¦