Katılım bankalarının kar dağıtım metodları ve bankacılık sektöründeki yapısal analizi
Profit distribution methods applied by the Participation Banks and their structural analysis in banking sector.
Yazar: MEHMET LEVENT ERDAŞ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH EROĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Kar dağıtım politikaları = Dividend policies ; Kar dağıtımı = Profit distribution ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Yapısal analiz = Structural analysis

Özet:
Günümüzde, sadece İslam ülkelerinde değil, tüm dünya ülkelerinde özellikle ABD ve İngiltere gibi finans sektörünün çok iyi ilerlemiş ülkelerde dahi hızla yaygınlaşan faizsiz bankalar, diğer klasik bankaların yaptıkları işlemleri faiz olgusuna yer vermeden yerine getiren kurumlardır.50 yıl önce düşünce olarak dünyamıza giren faizsiz bankacılık sistemi 1970 yıllarda düşünce aşamasından çıkıp uygulanma aşamasına geçmiştir. Dünyada ilk 1970'li yıllarda İslami bankaların faaliyete başlamaları ile birlikte dünya çapında çeşitli kuruluşlar oluşturulmuştur. Türkiye'de ise 1980 sonrasında alınan kararalar ve düzenlemelerle finansal serbestleşme hareketleri başlamıştır. Bu hareketler doğrultusunda faizsiz bankacılık 1983 yılında Kanun Hükmünde Kararname ile ülkemizde kurulmasına izin verilmiştir. Türkiye'de 1985 yılında kurulan ilk faizsiz banka Özel Finans Kurumları yeni adıyla Katılım Bankaları dünyada özellikle son on yılda çok büyük bir gelişme göstermişlerdir.Ülkemizde Katılım Bankaları, özellikle 2001 yılından sonra büyük bir atılım içerine girmiş ve diğer klasik bankalar ile rekabet edebilir bir konuma gelmiştir. Bunda 1999 ve 2001 yılında yapılan değişiklik ile Katılım Bankalarının, Bankalar Kanununa tabi olması Katılım Bankalarının diğer klasik bankalarla mevzuat açısından aynı hak ve yükümlülüklere sahip olmasının büyük katkısı bulunmaktadır.2005 yılında yürürlüğe giren bankacılık kanunu ile Özel Finans Kurumları'nın adı katılım bankası olarak değiştirilmiştir. Katılım bankaları bu dönemde finans sektörünün alternatifi olmadıklarını tamamlayıcı olduklarını belirtmeye çalışmışlardır. Bu değişikle birlikte Katılım Bankaları, bankacılık sektöründe diğer bankalarla birlikte faaliyet göstermeye başlamıştır.Bu tez çalışmasında katılım bankacılığının Türk bankacılık sektörü içerisindeki durumu incelenmektedir. Katılım bankalarının dünyada ve Türkiye'deki tarihsel gelişim sürecine değinilmiş, katılım bankalarının esasları, teorileri, fon toplama ve fon kullandırma yöntemleri ile dünyadaki durumu hakkında bilgilere yer verilmiştir. Son olarak, Türkiye'de faaliyette bulunan katılım bankalarının hem kendi aralarında hem de Türk bankacılık sektörü içerisinde performans değerlendirmesi ve analizleri yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bankacılık, Faizsiz Bankacılık, İslam Bankacılık, Katılım Bankacılığı, Fon Toplama Yöntemleri, Fon Kullandırma Yöntemleri

Abstract:
Today, rapidly expanding not only in Islamic countries but also in other countries throughout the world, even particularly in such well-developed countries in finance industry as USA and UK, the interest-free banks are the corporations which perform the transactions as performed by the other conventional banks without allowing for the interest.The interest-free banking system that entered in our world only in the form of an idea 50 years ago has stopped to be simply an idea and been upgraded to the stage of application during 1970?s. With the first introduction of Islamic banks in 1970?s in the whole world, a variety of corporations was established throughout the world. In Turkey financial liberalization movements were begun with the decisions and regulations carried into effect after 1980. In accordance with these developments, the interest-free banks were allowed to be established in our country with the Decree Law of 1983. As the first interest-free bank in Turkey established in 1985, the Private Financial Corporations, recently named Participation Banks, have considerably improved throughout the world, especially in the last decade.The Participation Banks in our country have made a considerable breakthrough especially after 2001 and have become capable to compete with other conventional banks. This was hugely supported by that the Participation Banks have been made subject to the Banking Law with the amendments in 1999 and 2001, and that the Participation Banks have the same rights and obligations with the other conventional banks in legislation.With the banking law entered into force in 2005, the Private Financial Corporations began to be named Participation Banks. The Participation Banks have proven that they are not an alternative but complementary to the finance sector within that period. With such change, the Participation Banks have begun to operate in the banking sector together with the other banks.The status of the Participation Banking in Turkish banking sector is studied in this dissertation. The historical development process of the Participation Banks in both Turkey and the world is addressed and the information on the principles, theories, fund gathering and fund extension methods as well as its world-wide status is provided. Finally the performance assessments and analyses of the Participation Banks operating in Turkey were conducted among themselves and within Turkish banking sector.Key words: Banking, Interest-free Banking, Islamic Banking, Participation Banking Fund Gathering Methods, Fund Extension Methods.