Multipl skleroz hastalarında plazma d vitamini düzeyi ve vitamin D reseptör(VDR) gen polimorfizminin araştırılması ve kontrol grubuyla kıyaslanması
Investigation of plasma vitamin D level and vitamin d receptor (VDR) gene polymorphism in multiple sclerosis patients and comparison with the control group
Yazar: TUĞBA TÜRKER ÇETİNEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYDA FİGÜL GÖKÇE
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Multipl skleroz (MS), genellikle genç erişkinlerde görülen relaps ve remisyonlarla seyreden santral sinir sisteminin en sık  immün aracılı enflamatuar demiyelinizan hastalığıdır. MS' in sebebi kesin olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi ile oluşan otoimmün mekanizmaların patogenezde rol aldığı aksonal kayıp ve dejenerasyonun olduğu,  kronik nörolojik bir süreçtir.
Etyolojide suçlanan faktörlerden birisi D vitaminidir. D vitamininin aktif formu immünomodülatuar etki göstermektedir ve MS gibi nörodejeneratif hastalıkların patogenezinde yer alabileceği düşünülmektedir. D vitamininin MS gelişim riskinin azaltılmasında, ayrıca hastalık aktivitesi ve özürlülüğe gidişte yararlı etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Vitamin D metabolizmasının bozukluklarının inflamasyon ve MS'de demiyalinizasyon ile bağlantılı olabileceği düşünülmektedir. D vitamininin aktif formu(1,25 dihidroksivitamin D3) nükleustaki vitamin D reseptörüne(VDR) bağlanarak etki eder. VDR gen çeşitlilikleri glial hücreler, nöronal hücreler de dahil pek çok immun hücrede  bulunmuştur, bu da onları 1,25 dihidroksivitamin D3 aracılı düzenlemeye duyarlı hale getirmektedir. D vitamininin biyolojik etkileri VDR geninde tekli nükleotid polimorfizmlerini (SNPs) içeren genetik faktörler tarafından modifiye edilmektedir. Sıklıkla 4 VDR gen polimorfizmi çalışılmıştır: ApaI, BsmI, FokI, ve TaqI.İlk üç polimorfizmVDR proteininin yapısında değişikliğe sebep olmazlar. Bir çalışmada; TaqI polimorfizmi MS riski ile ilişkili bulunmuştur, Bsm1, Apa1 veya Fok1 polimofizmi ile MS riskinde bütün veya subgrup analizlerinde direk ilişki bulunamamıştır. Başka birkaç çalışmada FokI ile MS gelişimi arasında ilişki bulunmuştur. Yapılan çalışmaların sonuçları bize VDR gen polimorfizminin direk veya indirek olarak MS ile bağlantılı mekanizmalarla ilgili olabileceğini önermektedir. Çalışmamızda MS hastaları ve sağlıklı kontrol grubundaki kişilerin plazma D vitamini düzeyi ve VDR gen FokI(rs2228570), BsmI(rs1544410), ApaI(rs7975232) polimorfizmlerinin çalışılmasını hedefledik. Amacımız tüm MS formlarında, plazma D vitamini düzeylerini ölçerek ve VDR gen polimorfizmlerini analizleyerek kontrol grubuyla anlamlı farklılık olup olmadığını analiz etmek ve bu belirteçlerin ilerleyen dönemlerde hastalığın tanı, prognoz ve tedavi sürecine olan katkısını araştırmaktır.
Anahtar kelimeler: Multipl Skleroz, D vitamini, VDR Gen Polimorfizmi

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is the most common immune-mediated inflammatory demyelinating disease in the central nervous system that is observed in young adults and progresses with relapsing and remissions. Although the exact cause of MS is not known, genetic and interaction with autoimmune functions in the pathogenesis is a chronic neurological disease with axonal loss and degeneration.
The active form of vitamin D is thought to be involved in the immunomodulatory domain and pathogenesis of neurodegenerative diseases such as MS. Vitamin D has been shown to have a positive effect on reducing the risk of MS development, disease activity and disability. Disorders of vitamin D metabolism are thought to be associated with inflammation and demialinization in MS. The active form of vitamin D (1,25 dihydroxyvitamin D3) shows its function by binding to the vitamin D receptor (VDR) in the nucleus. VDR gene variants have been found in many immune cells, including glial cells, neuronal cells, making them susceptible to 1,25 dihydroxyvitamin D3 mediated regulation. Biological effects of vitamin D are modified by several genetic factors including single nucleotide polymorphisms (SNPs) in the VDR gene 4 VDR gene polymorphisms have been studied frequently: ApaI, BsmI, FokI, and TaqI.The first three polymorphisms dont cause changes in the structure of the VDR protein.The results of the studies suggest that VDR gene polymorphism may be directly or indirectly related to MS-related mechanisms. In our study, we aimed to study the plasma vitamin D level and VDR gene FokI (rs2228570), BsmI (rs1544410), ApaI (rs7975232) polymorphisms in MS patients and healthy control group and to investigate its contribution to the treatment goal. Our aim is to analyze whether there is a significant difference in all MS forms by measuring plasma vitamin D levels and analyzing VDR gene polymorphisms and the contribution of these markers to the diagnosis, prognosis and treatment of the disease in the future
Key words: Multiple Sclerosis, Vitamin D, VDR Gene Polymorphism