Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde depresyon ve anksiyete belirti düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of depression and anxiety symptom levels and related factors in- individuals with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: ŞEMSİNUR ABDULKERİM
Danışman: DOÇ. DR. YETER KİTİŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Dispnea = Dyspnea ; Hemşirelik = Nursing ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Araştırma, kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde depresyon ve anksiyete belirti
düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmış tanımlayıcı tipte bir
çalışmadır. Araştırma, Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Kronik Solunum Yetmezliği Polikliniği ile Hacettepe Üniversitesi Erişkin
Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'nde yapılmıştır. Araştırma örneklemini dahil edilme
kriterlerine uyan, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan 250 birey oluşturmuştur. Araştırma
verileri, Tanıtıcı özellikler formu, KATZ GYA Ölçeği, Çok Buyutlu Algılanan Sosyal Destek
Ölçeği, Medikal Araştırma Kurulu Skalası, Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği
ile araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veriler, yüzdelik dağılım,
aritmetik ortalama, ±standart sapma ve lojistik regresyon analizi kullanılarak
değerlendirilmiştir. Bireylerin Beck depresyon ölçeği puan ortalaması 13,91±4,990, Beck
anksiyete ölçeği puan ortalaması 12,34±4,29'dır. Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği
puan ortalaması 60,77±12,209, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği alt boyutu aile
desteği puan ortalaması 24,472±3,871, özel kişi desteği puan ortalaması 20,144±6,716, arkadaş
desteği puan ortalaması 14,28±7,368'dir. Medikal araştırma kurulu skalasına göre bireylerin
%63,2'sinde hafif ve orta şiddette dispne mevcuttur. KATZ GYA ölçeğine göre bireylerin
%84,4'ü bağımsızdır. Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre; depresyon oluşumunu
etkileyen faktörler MSPSS alt boyutu özel kişi desteği ve dispne olarak saptanırken, anksiyete
oluşumunu etkileyen faktör ise, dispne olarak saptandı. Elde edilen bulgular doğrultusunda,
KOAH'lı bireylerde depresyon ve anksiyete belirti düzeyleri göz önünde bulundurularak rutin
kontroller sırasında depresyon ve anksiyete belirtilerinin de değerlendirilmesi, yetersiz sosyal
destek ve şiddetli dispnesi olan bireylerin depresyon ve anksiyete için risk grubu olarak kabul
edilmesi ve gerektiğinde konültasyon liyezon psikiyatri ile işbirliği yapılması önerilir.

Abstract:
This study is a descriptive study to determine depression and anxiety symptom levels and related
factors in individuals with chronic obstructive pulmonary disease. The research was carried out in
the Chronic Respiratory Failure Outpatient Clinic of Ankara Atatürk Chest Diseases and Chest
Surgery Training and Research Hospital and in the Chest Diseases Outpatient Clinic of Hacettepe
University Adult Hospital. The research sample consisted of 250 individuals with Chronic
Obstructive Pulmonary Disease who met the inclusion criteria. The study data were collected by
means of face-to-face interview method using descriptive characteristics form, KATZ Daily Life
Activities Scale, Multi-Dimensional Perceived Social Support Scale, Medical Research Council
Scale, Beck Anxiety Scale and Beck Depression Scale. The data was evaluated using percentage
distribution, arithmetic average, ±standard deviation and Logistic Regression Analysis. The mean
score of the Beck depression scale was 13.91 ± 4.990, and the Beck anxiety scale score was 12.34
± 4.29. The mean score of the multidimensional perceived social support scale was 60.77 ± 12,209,
the average score of family support was 24,472 ± 3,871, the average score of private support was
20,144 ± 6,716, and the average score of friend support was 14,28 ± 7,368. According to the
medical research council scale, 63.2% of the individuals had mild to moderate dyspnea. According
to the KATZ Daily Life Activities Scale, 84.4% of the individuals are independent. According to
the variance analysis results results; Factors affecting the development of depression The subscale
of multi-dimensional perceived social support scale was determined as special person support and
dyspnea, while the factor affecting the formation of anxiety was determined as dyspnea. In the light
of the findings obtained, the evaluation of depression and anxiety symptoms during routine controls
by considering depression and anxiety symptom levels in individuals with COPD, accepting
individuals with inadequate social support and severe dyspnea as a risk group for depression and
anxiety and, when necessary, with concurrent liaison psychiatry cooperation is recommended.