Yaşlılarda psikososyal gelişim: Erikson'un dokuzuncu evresinin araştırılması
Psychosocial development in elderly: An investigation of Erikson's ninth stage
Yazar: DENİZ KIYAK
Danışman: PROF. DR. GÜL ŞENDİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın ilk amacı J. Erikson (1997) tarafından Psikososyal Gelişim Kuramına eklenen dokuzuncu evreyi ölçmek için Brown ve Lowis'in (2003) geliştirdiği Dokuzuncu Evre Ölçeğinin Türkçe uyarlama çalışmasını yapmaktır. Ayrıca katılımcıların yaş değişkeni, benlik bütünlüğü, yaşlı aşkınlığı ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın son amacı ise yaşlı aşkınlığı düzeyinin katılımcıların demografik özelliklerine göre değişip değişmediğini incelemektir. Çalışmanın örneklemi 60-79 yaş arasındaki 150 yaşlı birey ve 80-104 yaş arasındaki 111 yaşlı birey olmak üzere toplam 261 katılımcıdan oluşmuştur. İlk grubun yaş ortalaması 67,49 iken ikinci grubun yaş ortalaması 86,59 olarak bulunmuştur. Katılımcılar hakkındaki bilgiler Kişisel Bilgi Formu, Dokuzuncu Evre Ölçeği, Değiştirilmiş Erikson Psikososyal Gelişim Dönemleri Ölçeği-Benlik Bütünlüğüne Karşı Umutsuzluk alt boyutu ve Yaşam Doyumu Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Bulgular elde edilen Dokuzuncu Evre Ölçeğinin ülkemiz için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre katılımcıların yaşı ile benlik bütünlüğü düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca benlik bütünlüğü düzeyinin yaşlı aşkınlığı düzeyini yordadığı ve yaşlı aşkınlığı ile yaşam doyumu düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkinin olduğu görülmüştür. Son olarak yaşlı aşkınlığı düzeyinin sadece yaşam düzenine göre değişim gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
The first purpose of this study is to make the Turkish adaptation study of the Ninth Stage Scale developed by Brown and Lowis (2003) to measure the ninth stage added by J. Erikson (1997) to Psychosocial Development Theory. It is also aimed to examine the relationship between participants' age, levels of ego integrity, gerotranscendence and life satisfaction. The final purpose of this study is to examine whether the level of gerotranscendence differs according to demographic characteristics of the participants. The sample of this study consisted of a total of 261 participants, including 150 elderly individuals aged 60-79 years and 111 elderly individuals aged 80-104 years. The mean age of the first group was 67.49 while the mean age of the second group was 86.59.. Information about the participants was obtained through the Personal Information Form, Ninth Stage Scale, Modified Erikson Psychosocial Stage Inventory-Ego Integrity versus Despair subscale, and Life Satisfaction Scale. Findings show that the obtained Ninth Stage Scale is a valid and reliable measurement tool for our country. According to the results of the analysis, there is significant positive correlation between the age of participants and levels of ego integrity. It is also observed that the level of ego integrity predicts the level of gerotranscendence and there is a significant positive correlation between gerotranscendence and life satisfaction levels. Finally, it has been found that the level of gerotranscendence only changes according to the living accommodation.