Öğretmenlik uygulamalarının öğretmen adaylarının özyeterlik ve sınıf yönetimi inançlarına etkileri
Effects of field experiences on preservice teachers? selfefficacy and classroom management beliefs
Yazar: SUZAN TUNA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA SAVAŞCI AÇIKALIN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf yönetimi = Classroom management

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, Okul Deneyimi ve Öğretmenlik Uygulaması derslerini alan İlköğretim bölümü 4. sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının fen öğretimi öz-yeterlik ve sınıf yönetimi inançlarına etkilerinin incelenmesidir. Bu araştırma, 2010-2011 eğitim öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Programı 4. sınıfta öğrenim gören 40 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında Fen Öğretimi Öz-yeterlik İnanç Ölçeği (STEBI-B) (Enoch ve Riggs, 1990) ile Sınıf Yönetimine Yönelik Tutum ve İnanç Ölçeği (ABCC) (Martin, Yin ve Baldwin, 1998) kullanılmış, yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.Araştırma sonucunda Okul Deneyimi dersi öncesinde, sonrasında ve Öğretmenlik Uygulaması dersi sonrasında yapılan ölçümler arasında anlamlı farklılık oluşmadığı görülmüştür. Yapılan görüşmelerde öğretmen adaylarının fen öğretimi öz-yeterlik inancını etkileyen etmenler arasında en çok doğrudan deneyimleri önemsediği ancak uygulama dersleri yoluyla yeterli deneyim elde edemediği, fen öğretimi öz-yeterlik inançlarında anlamlı farklılık oluşmadığı belirlenmiştir.Araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının sınıf yönetimine yönelik tutum ve inançları da araştırılmış; öğretmen adaylarının Okul Deneyimi dersi sonrasında öncesine göre sınıf yönetimi açısından daha az müdahaleci bir tutum içinde olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmen adaylarının Öğretmenlik Uygulaması dersini aldıktan sonra ders yönetimi boyutunda daha müdahaleci, insan yönetimi boyutunda ise daha az müdahaleci olduğu görülmüştür. Yapılan görüşmelerde öğretmen adaylarının en çok önlemsel sınıf yönetimi modeline başvurduğu, önlemsel modeli de tepkisel modelin takip ettiği belirlenmiştir. Görüşmeler arasında katılımcıların benimsedikleri sınıf yönetimi modelleri açısından belirgin farklılıklar görülmemiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the effects of teaching practices on pre-service science teachers? self-efficacy beliefs and classroom management beliefs. A mixed research design including both quantitative and qualitative research methods was utilized in the study. Participants of the study were forty pre-service science teachers, successively enrolled `School Experience? and `Teaching Practice? courses at Istanbul University. Data were collected from three sources including Science Teaching Efficacy Belief Instrument (STEBI-B) (Enoch & Riggs, 1990), the Attitudes and Beliefs on Classroom Control (ABCC) (Martin, Yin & Baldwin, 1998), and semi-structured interviews.The findings of the study indicated that there were not any significant differences of pre-service teachers? self-efficacy beliefs before and after taking the school experience course and teaching practice course as well. Findings from semi-structured interviews confirm the findings from quantitative data. Although participants believed that teaching experience is one of the major sources of their efficacy beliefs, they indicated that they did not have enough experience to change their self-efficacy beliefs.Moreover, the findings of the study showed there were not any significant differences of pre-service teachers? classroom management beliefs during the courses. Pre-service teachers were less interventionist after taking teaching practice compared to their beliefs before taking teaching practice. In addition, after taking teaching practice course, pre-service teachers became less interventionist in terms of lesson management but more interventionist in terms of human management. Findings from semi-structured interviews indicated that precautionary model was the most prevailing model adopted by the participants.