Selçuklu Veziri Muinüddin Süleyman Pervane ve Tokat'taki külliyesi
Selçuklu Queen Muinüdin Süleyman Pervane and complex in Tokat
Yazar: EMİNE OKUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BİLGET FATAHA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Gökmedrese = Gökmedrese ; Külliyeler = Complexes ; Kırkkızlar Medresi = Kırkkızlar Madrasah ; Medreseler = Madrasahs ; Pervane Mu'inü'd-Din Süleyman = Pervane Mu'inü'd-Din Süleyman ; Süsleme teknikleri = Ornaments technics ; Süslemeler = Ornamentations ; Tokat = Tokat ; Çini = Tile

Özet:
Müinüddin Süleyman Pervane tahminlere göre 1220-1277 yılları arasında yaşamış ve I. Alaaddin Keykubad, II. Gıyaseddin Keyhüsrev, II. İzzeddin Keykavus, IV. Rükneddin Kılıç Arslan, II. Alaaddin Keykubat ve III. Gıyaseddin Keyhüsrev olmak üzere altı sultan dönemini görmüştür. Muinüddin Süleyman Pervane II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in eşi Gürcü Hatunla evlenerek siyasetteki yerini ve itibarını arttırmıştır.
Araştırmalar sonucunda Gökmedrese'nin bir külliye şeklinde inşa edilmiş olup, banisinin Süleyman Pervane olduğu düşünülmektedir. Tokat Gökmedrese'nin kitabeliği boş olduğundan kim tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir.  Gökmedrese iki eyvanlı, iki katlı, üç yönden revaklı, avlulu bir medresedir. Medresenin planı, adı, yeri, malzeme, teknik, süsleme, onarım ve kullanımına ayrı ayrı değinilmiştir. Medresenin avlusunun çinilerle kaplı olduğunu, bugün geride kalan yer yer çinilerden ve izlerden anlamaktayız. Gökmedrese'nin bitişiğinde yapı kalıntısı bulunmaktadır. Bu kalıntı muhtemelen Danişmendli döneminde inşa edilmiş, iki ya da üç eyvanlı kapalı avlulu bir yapıdır. Kalıntı, medrese, şifahane ya da bimarhane olarak kullanılmıştır. Bütün bunlara tezimizde değinilmiş ve bazı sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tokat, Tokat Gökmedrese, Çini Süsleme, Kırkkızlar Medresesi, Süleyman Pervane

Abstract:
According to estimates, Müinüddin Süleyman Pervane lived between 1220-1277 and I. Alaaddin Keykubad, II. Gıyaseddin Keyhüsrev, II. Izzeddin Keykavus, IV.  Rükneddin Kılıç Arslan, II. Alaaddin Keykubat and III. Gıyaseddin Keyhüsrev included, he saw six sultans. By marrying Gürcü Hatun, II. Gıyaseddin Keyhüsrev's wife, Muinüddin Süleyman Pervane increased his place in politics and his reputation. Pervane gained an important position with his politics in the period of double and triple sultans by not allowing them to improve their relationshipBased on this, it can be seen that the place where Süleyman Pervane focused on is this region. Although it is not certain who built Tokat Gökmedrse's inscription as it is blank, many researchers agree that its builder was Süleyman Pervane. Gökmedrese is a madrasah with two iwans, two floors, porticoes on three sides, and a courtyard. The plan, name, location, material, technique, decoration, repair, and use of the madrasa are mentioned separately. Today, we understand that the courtyard of the Medrese was covered with mosaic tiles from the remaining tiles and traces. There are building remains next to Gökmedrese. This remains is probably a building with a closed courtyard, two or three iwanly, which was excavated during the Danishmend period. The residue was used as a madrasa, hospital or bimarhanc gla. The button has been tried to be changed over to these in our thesis and to reach some cooling.

Keywords: Tokat, Tokat Gökmedrese, Tile Ornament, Kırkkızlar Medrese, Süleyman Pervane