Arda Denkel'de dış dünyanın bilgisi sorunu
The problem of knowledge of the external world in Arda Denkel
Yazar: SEMİH AKÇA
Danışman: PROF. DR. HASAN AYDIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Felsefe tarihi çeşitli sorunlar etrafında şekillenmiştir. Söz gelimi dış dünya 
felsefenin temel sorunlarından biridir. Dış dünyanın varlığı ve bilgisi ontolojik ve 
epistemolojik alanlarda çeşitli soruşturmaları doğurmuştur. Bu bağlamda kuşkucular 
dış dünyaya ilişkin yeni bir bakış açısı geliştirmişlerdir. Dış dünyanın ontik ve 
epistemik bağlamda soruşturmasını sağlayan iki araç olarak us ve duyu, kuşkucular 
için gerçekliği veremeyen kusurlu araçlardır. Dolayısıyla onların açtığı bu ontik ve 
epistemik soruşturma yolu modern felsefede René Descartes, John Locke ve George 
Berkeley felsefelerinde derinleşmiş bir şekilde karşımıza çıkmaktadır. Kuşkuculuğa 
karşı gerçekçiliği savunmak için kuşkucu yöntem kullanan Descartes usçu bir 
tasarımcı gerçekçilik kuramı ortaya atar. Locke, deneycilik çerçevesinde tasarımcı 
gerçekçilik kuramını geliştirir. Berkeley ise özdekçiliğin deneycilik açısından tutarsız 
olduğunu öne sürerek özdeksizci kuramını ortaya atar. Descartes ve Berkeley'in 
görüşlerinden Arda Denkel'in epistemizm adını verdiği tutum doğar ve bu tutumun 
destekçileri eleştirel pozitivistler, pragmacılar ve minimal gerçekçilerdir. 
Denkel kendinden önceki bilgi kuramları ve dış dünyanın bilgisine ilişkin 
görüşleri ele alarak bunların geçerliliğini sınamaktadır. Ona göre dış dünyanın bilgisi 
hakkında hiçbir kuram tatmin edici yanıtlar verememiştir. Bunun nedeni filozofların 
bu konuya karşı tek bir araç ele alarak yaklaşmaları veya ontolojik ve epistemolojik 
ayrım yapmamalarıdır. Denkel dış dünyanın bilgisini onto-epistemolojik bir sorun 
olarak ele alır ve tutarlı deneycilik ile özdekçiliği birbirine bağlayan bir görüş 
geliştirmeyi amaçlar. İşte bu çalışma, iki bölümle şekillenmiştir. İlk bölümde 
Denkel'in kendinden önceki antik kuşkuculuk, modern usçuluk ve deneycilik 
çerçevesinde şekillenen bilgi kuramlarına eleştirisi ele alınacaktır. İkinci bölümde ise 
bu kuramların geçersizliğini ortaya koyan Denkel'in özdekçilik ile görüngücülüğü 
başarılı bir şekilde nasıl kurduğu ve bunları birbirine bağdaştırarak onto-epistemolojik 
bir yaklaşım geliştirmesi irdelenecektir.

Abstract:
The history of philosophy has been shaped around various problems. For 
instance, the external world is one of the fundamental problems of philosophy. The 
existence and knowledge of the esternal world gave rise to various investigations in 
the ontological and epistemological fields. In this context, skeptics developed a new 
perspective on the external world. For skeptics, reason and sense, as two tools that 
enable the investigation of the external world in ontic and epistemic contexts, are 
imperfect tools that cannot provide reality. Therefore, this path of ontic and epistemic 
investigation opened by them is deepened in modern philosophy in the philosophies 
of René Descartes, John Locke and George Berkeley. Descartes, using a skeptical 
method to defend realism against skepticism, puts forward a rationalist theory of 
representative realism. Locke, develops the theory of representative realism within the 
framework of empiricism. Berkeley, on the other hand, argues that materialism was 
inconsistent with empiricism and puts forward the theory of immaterialism. The views 
of Descartes and Berkeley gave rise to what Arda Denkel calls epistemism, which was 
supported by critical positivists, pragmatists and minimal realists. 
Denkel examines previous theories of knowledge and views on the knowledge 
of the external world and tests their validity. According to him, no theory has been 
able to provide satisfactory answers about the knowledge of the external world. The 
reason for this is that philosophers have approached this issue with a single tool or 
have failed to make an ontological and epistemological distinction. Denkel treats the 
knowledge of the external world as an onto-epistemological problem and aims to 
develop a view that links consistent empiricism and materialism. This study is 
structured in two parts: an introduction and a conslusion. The first part deals with 
Denkel's criticism of the theories of knowledge shaped within the framework of 
ancient skepticism, modern rationalism and empiricism. In the second part, it will be 
analyzed how Denkel, who demonstrates the invalidity of these theories, successfully 
constructs materialism and phenomenalism and develops an onto-epistemological 
approach by reconciling them together.