Otomotiv endüstrisinde kullanılan çift fazlı çeliklerin fiziksel özelliklerinin araştırılması
Investigation of the physical properties of dual phase steels using in the automotive industry
Yazar: SERTAN KEMAL AKAY
Danışman: PROF.DR. AHMET AVİNÇ
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
iÖZETBu araştırmada, çift fazlı çelik üretmek için % 0.055 C' lu çelik kullanılmıştır.Standartlara göre hazırlanmış yorulma deney örnekleri iki farklı ısıl işleme tabitutulmuştur. I. grup ısıl işlemde, normalize edilmiş örnekler ostenit bölgesinde 940oCsıcaklıkta 45 dakika tavlanarak suda soğutulmuştur. Daha sonra aynı örnekler, ferrit +ostenit bölgesinde 780oC, 825oC ve 870oC sıcaklıklarında 60 dakika tavlanarak sudasoğutulmuştur. II. grup ısıl işlemde, I. grup ısıl işlemle üretilen çift fazlı çelikler 400oC'de 2 saat tavlanarak ısı verme işlemi uygulanarak havada soğutma uygulanmıştır. Farklıısıl işlemlerle üretilen değişik mikro yapılı çift fazlı çelik örneklere sabit hızda çekmetestleri uygulanarak mekanik özellikleri incelenmiştir. Isıl işlem sonrası, çift fazlıçeliklerin kristal yapısı ve bozunumları x ışını kırınımı deneyi kullanılarak ve buçeliklerin elektrik özdirenç ölçümleri de dört nokta elektrot yöntemi ile elde edilmiştir.Bu örneklere düşük frekanslarda (50 Hz-100 Hz) mıknatıslama uygulanarak manyetiközellikleri (B-H değişimleri) incelenmiştir. Değişik martenzit miktarına sahip çift fazlıçelik örneklerin yorulma ömürleri yorulma test cihazı ile belirlenmiştir. Çift fazlıçeliklerin elde edilen yorulma değerleri ferrit + perlit mikro yapısına sahip çelikleregöre iyileşme sağlandığı sonucuna varılmıştır. Çift fazlı çeliklerin yorulma kırılmayüzeyleri elektron mikroskobu ile incelenerek, çatlak başlangıç ve ilerlememekanizmaları incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Çift fazlı çelik, Isıl işlem, X ışınları, Elektrik özdirenç,Yorulma, Elektron mikroskobu.

Abstract:
iiABSTRACTIn this research, % 0.055 C steel have been used in order to produce dual phasesteels. Two different heat treatment procedures were applied to fatigue specimensprepared according to the standarts. In the first group of heat treatment, normalizedspecimens have been annealed in the region of austenite time of 45 minutes followed bywater quenching. Then, the same specimens, in the ( Î± + Î³ ) region at the temperaturesof 780oC, 825oC and 870oC followed by the heat treatment for 60 minute and waterquenching. In the second group of the heat treatment, the specimes which are producedin the first group of heat treatment were tempered at the temperature of 400oC for 2hours and then air cooling. Some mechanical properties are investigated by applyingtensile stress at constant rate on dual phase steel specimens having variousmicrostructures produced by different heat treatments. After heat treatments, crystallstructure and deformation of dual phase steels have been investigated by the x raydiffraction and electrical resistivity measurements of these steels obtained by the fourpoint probe. The magnetic properties (B-H) of these specimens have been investigatedby applying magnetization at low frequences (50 Hz-100 Hz). Also, the fatigue life ofdual phase steels which have various martensite amount are determined by the fatiguetest machine. The fatigue properties of dual phase steels compared with the ferrite +pearlite microstructural steels have some improvement. The fatigue fracture surfaces ofdual phase steels obtanied by the SEM crack inititation and progress mechanism havebeen investigated.Keywords: Dual phase steel, Heat treatment, X ray, Electric resistivity, Fatigue,Electron microscope.