Kariyer planlamasının problem çözme becerileri ve yanal düşünme eğilimleri üzerindeki etkisinin incelenmesi: Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma
Examining the effect of career planning on problem solving skills and lateral thinking tendencies: A study on Sport Sciences Faculty students
Yazar: MUSTAFA TAZE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN KARAYOL
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Rehberlik ve kariyer planlama dersi = Guidance and career planning course ; Yaratıcı problem çözme özellikleri = Creative problem solving properties

Özet:
Bu araştırmada kariyer planlamasının problem çözme becerisi ve yanal düşünme üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma grubunu Muş Alparslan Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanmış olan demografik bilgi formu, geçerlik ve güvenirlik çalışması Yavuz Eroğlu ve Eroğlu (2020) tarafından yapılan 'Spor Bilimlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Kariyer Planlama Ölçeği', geçerlik ve güvenirlik çalışması Semerci (2016) tarafından yapılan 'Yanal Düşünme Eğilimi Ölçeği' ve geçerlik ve güvenirlik çalışması Heppner ve Petersen (1982) tarafından yapılan ve uyarlama çalışması Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından yapılan 'Problem Çözme Envanteri' yöneltilmiştir. Katılımcılardan elde edilen verilerin analizinde ilk olarak normallik testi için çarpıklık basıklık değerleri incelenmiş ve verilerin normal dağılıma uygun olduğu belirlenmiştir. Bu aşamadan sonra değişkenler arasında çoklu doğrusal bağlantı problemi olup olmadığı Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Araştırma kapsamında ölçeklerin testi birinci ve ikinci düzey Doğrulayıcı Faktör Analizi ile test edildikten sonra, kariyer planlamasının yanal düşünme ve problem çözme üzerindeki yordayıcı rolü YOL analizi kullanılarak incelenmiş ve belirlenen demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, bölüm, aile gelir, kardeş sayısı, kariyer planlama eğitimi alma ve daha önce kariyer dersi alma) ile bağımlı değişkenler arasında fark analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde, kariyer planlaması, problem çözme ve yanal düşünme eğilimi arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kariyer planlamanın yanal düşünme eğilimini ve problem çözme envanteri alt boyutlarından değerlendirici yaklaşım, düşünen yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım ve planlı yaklaşımı anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Sonuç olarak, kariyer planlamasının bireylerin yanal düşünme eğilimleri ve problem çözme becerileri üzerindeki etkisini vurgulayarak, kariyer yönetimi süreçlerindeki önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In this research, the problem of career change is increasing the emergence of cracking and the impact on lateral thinking. The research is organized by Muş Alparslan University, Faculty of Sports Sciences. The participants were given the demographic information formula prepared by the researchers, the 'Current Career Planning Scale for Students in Sports Sciences', whose validity and reliability study was done by Yavuz Eroğlu and Eroğlu (2020), 'Lateral Thinking Tendency Scale', whose validity and reliability study was done by Semerci (2016), and The 'Problem Solving Inventory', whose validity and reliability study was done by Heppner and Petersen (1982) and whose adaptation study was done by Şahin, Şahin and Heppner (1993), was directed. In the analysis of the data obtained from the participants, first the skewness and kurtosis values were examined for the normality test and were determined in accordance with the recorded normal distribution. After this stage, Pearson Clash of Moments Correlation analysis is used to determine whether there is a multi-way connection problem between the variables. After testing the scales within the scope of the research with first and second level Confirmatory Factor Analysis, the predictive role of career distribution on lateral thinking and problem separation was examined using PATH analysis and recorded demographic variables (gender, age, department, family income, number of siblings, career planning education). Difference analyzes were conducted between the dependent variables (taking career courses) and taking career courses before. It has been determined that there is meaningful information between the results obtained, career changes, problem solving and lateral thinking. In addition, it is found that career planning significantly predicts lateral thinking and evaluative approach, which is one of the sub-dimensions of the problem-solving inventory, thinking, self-confident approach and planned perspective. The result is an expansion in career growth rates, with emphasis on lateral thinking differences and problem-solving rates of career distribution.