Psikolojik danışmanların yardım etme stillerinin A tipi kişilik özellikleri ve duygusal zekaları ile yordanabilirliği
Predictability of  psychological consultants helping styles with A-type personality features and emotional intelligence
Yazar: ASLIHAN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE ODACI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: A/B tipi davranış örüntüsü = Type A/B behavior pattern ; Danışmanlar = Consultants ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yardım etme davranışı = Helping behavior tendency ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Psikolojik Danışmanların Yardım Etme Stillerinin A Tipi Kişilik Özellikleri ve Duygusal Zekaları ile Yordanabilirliği
Bu araştırma psikolojik danışmanların A tipi kişilik özellikleri ve duygusal zeka düzeyleri ile yardım etme sitilleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve A tipi kişilik özellikleri ile duygusal zekanın yardım etme stillerini yordamadaki rolünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma aynı zamanda psikolojik danışmanların yardım etme sitillerinin demografik değişkenler (cinsiyet, çalışılan öğretim kademesi, hizmet yılı, eğitim kariyeri ve  en etkili ve uygulanabilir yaklaşım) açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemeyi hedeflemektedir.  
Araştırmanın çalışma grubunu; 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılında Trabzon ilinde görev yapmakta olan 227 psikolojik danışmandan, ulaşılabilen 181 psikolojik danışman oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcılılara, araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu,  Tercih Edilen Bilişsel Stiller Envanteri (Arıcıoğlu ve Korkut-Owen, 2010), A Tipi Kişilik Ölçeği (Durak-Batıgün ve Şahin, 2011), Duygusal Zeka Değerlendirme Ölçeği (Ergin, 2000) uygulanmıştır.
Araştırma için toplanan verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik teknikleri, bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis H testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve hiyerarşik regresyon analizi tekniğinden yararlanılmıştır.  Yapılan bu araştırma sonucunda A tipi kişilik özellikleri ve A tipi kişilik özelliklerinin alt boyutlarından iş saplantısı ile yardım etme stillerinden diyalektik sistemik stil, hız saplantısı ile somut durumsal stil ve zaman saplantısı ile duyusal- devinimsel stil arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca duyusal- devinimsel stil ile duygusal zeka, duygusal zekanın alt boyutlarından duyguların farkında olma, duyguları yönetme, kendini motive etme, ilişkileri kontrol etme, soyut stil ile duygusal zeka, duygusal zekanın alt boyutlarından duyguların fakında olma, kendini motive etme ve ilişkileri kontrol etme, somut durumsal stil ile duygusal zekanın alt boyutlarından duyguların farkında olma arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte A tipi kişilik özelliklerinin yardım etme stillerinin hiç birini yordamadığı ve duygusal zekanın bütün stillerin anlamlı yordayıcısı olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca yardım etme stilleri cinsiyet, çalışılan öğretim kademesi, hizmet yılı ve eğitim kariyeri değişkenlerine göre farklılaşırken, en etkili ve uygulanabilir yaklaşım değişkenine göre farklılaşmamaktadır. 
Sonuçlar literatür ışığında tartışılmış ve ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda öneriler getirilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Psikolojik Danışman, Duygusal Zeka, A tipi Kişilik, Tercih Edilen Bilişsel Stiller/Yardım Etme Stilleri

Abstract:
Predictability of  Psychological Consultants' Helping Styles With A-Type Personality Features and Emotional İntelligence
This research aims to examine the relationship between the characteristics, the levels of emotional intelligence of psychological consultants and their ways of helping styles and the role of their characteristics and emotional intelligences in predicting their way of helping. This research also targets at examining whether psychological consultants? ways of helping people diversify in terms of some demographic variables (gender, in which educational level they work, duration of service, educational career and the most efficient and applicable approach) .
The study group of the research consists of 181 psychological consultants who have been accessible   and   are currently employed in Trabzon in the Academic year of 2010-2011, out of 227 psychological consultants. In the research, Demographic Information Form, prepared by the researcher, The Most Preferred Cognitive Styles Inventory (Arıcıoğlu and Korkut-Owen, 2010), A Type Personality Scale (Durak-Batıgün and Şahin, 2011), and Emotional Intelligence Evaluation Scale have been applied on the students. 
To analyze the data collected, descriptive statistic techniques, independent t test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal Wallis H test, Pearson product-moment correlation coefficient and hierarchal regression analysis technique have been employed. As a result of this research, in A type personality and A type personality characteristics sub dimensions, a positive relationship has been determined between work obsession and dialectic systematic style, obsession of speed and concrete situational style, obsession of time and sensory-motor style. Besides, sensory-motor style and emotional intelligence, out of the sub dimensions of emotional intelligence; being aware of the feelings, managing the feelings, self-motivation, managing relationships, abstract style and emotional intelligence, out of the sub dimensions of emotional intelligence; being aware of the feelings, self-motivation, managing relationships, concrete situational style and out of the sub dimensions of emotional intelligence; being aware of the feelings, are significantly related in a positive way. Furthermore, it has been detected that the ways of helping style of A type personality do not predict anything whereas emotional intelligence is a significant indicator of all styles of helping. In this research, it has been seen that regarding helping styles, there has been significant differences among gender, in which educational level they work, duration of service, educational career. Moreover it has been concluded that helping styles doesn?t differentiate according the most efficient and applicable approach.
The results have been discussed in the light of the literature and some suggestions have been put forward based on the results. 



Key Words: Psychological Consultant, Emotional Intelligence, A Type Personality, Preference of Cognitive Styles/Helping Styles