Hipertansiyon hastalarında anjiyotensin reseptör blokeri kullanımının bilişsel fonksiyonlar, serum bdnf ve pentraksin-3 düzeyleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of angiotensin receptor blocker use on cognitive functions, serum bdnf and pentraxin-3 levels in hypertension patients
Yazar: EDA KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK ŞEN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
HİPERTANSİYON HASTALARINDA ANJİYOTENSİN RESEPTÖR BLOKERİ KULLANIMININ BİLİŞSEL FONKSİYONLAR, SERUM BDNF VE PENTRAKSİN-3 DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
AMAÇ
Hipertansiyon bilişsel fonksiyonlarda bozulma için önemli bir risk faktörüdür.  Çalışmamızda anjiyotensin reseptör blokeri (ARB) ilaç kullanımının kan basıncı düşüşünden bağımsız olarak hipertansiyon hastalarında bilişsel fonksiyonlar, serum beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) ve pentraksin-3 düzeyleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
HASTALAR VE YÖNTEM
Çalışmadaki 44 katılımcı ARB kullanan (n=30) ve ARB kullanmayan (n=14) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Bilişsel fonksiyonlar Mini Mental Durum Değerlendirme (MMSE) testi ile değerlendirilmiştir. Serum BDNF ve pentraksin-3 konsantrasyonu ELISA yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca var ise hastaların son 1 ay içerisindeki rutin laboratuvar değerleri kaydedilmiş ve analiz edilmiştir. 
BULGULAR
Gruplar arasında yaş, cinsiyet, BKI, eğitim yılı,  sigara kullanımı, SKB, DKB, nabız ölçümleri, rutin laboratuvar parametreleri karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05).  ARB kullanan (27,97±1,63) ve kullanmayan grup (27,43±1,6) arasında MMSE skorları karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,240). ARB kullanan (2,45 ±1,76 ng/mL) grupta ARB kullanmayan (3,75±2,98 ng/mL) gruba göre serum BDNF düzeyleri istatistiksel olarak düşük bulunmuştur (p=0,024). Serum pentraksin-3 düzeyleri ARB kullanan (7,38 ±7,22 ng/mL) grupta kullanmayan (12,13±13,08 ng/mL) gruba göre daha düşük bulunmasına karşın aradaki fark istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır (p=0,096). Çalışma parametrelerinden pentraksin-3 ile BDNF arasında doğrusal yönde istatistiksel anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r=0,909 p<0,0001). Diğer taraftan, ARB kullanan grupta hastaların kullandığı ortalama toplam antihipertansif ilaç sayısı ARB kullanmayan gruba göre istatistiksel olarak daha fazla bulunmuştur. 
SONUÇLAR
Çalışmada elde edilen MMSE, serum BDNF ve pentraksin-3 düzeyleri ile ilişkili sonuçların değerlendirilmesinde kullanılan antihipertansif ilaç sayısı ve buna bağlı kardiyovasküler risk göz önünde bulundurulmalıdır. ARB kullanımının bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisinin ve pentraksin-3 ile BDNF düzeyleri arasında saptanan korelasyonun değerlendirilmesi için daha geniş popülasyonlar üzerinde araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: ARB, pentraksin-3, BDNF, bilişsel fonksiyon, hipertansiyon

Abstract:
EVALUATION OF THE EFFECT OF ANGIOTENSIN RECEPTOR BLOCKER USE ON COGNITIVE FUNCTIONS, SERUM BDNF AND PENTRAXIN-3 LEVELS IN
HYPERTENSION PATIENTS
OBJECTIVE
Hypertension is an important risk factor for cognitive dysfunction. In our study, we aimed to evaluate the effects of angiotensin receptor blocker (ARB) drug use on cognitive functions, serum brain-derived neurotrophic factor (BDNF) and pentraxin-3 levels in hypertension patients, independent of blood pressure reduction.
PATIENTS AND METHODS 
A total of 44 patients with hypertension who were treated with antihypertensive medications were stratified into two groups as patients using at least one ARB group (n=30) and non-ARB group (n=14). Cognitive functions were evaluated with the Mini-Mental State Examination (MMSE) test. Serum BDNF and pentraxin-3 concentrations were analyzed using the ELISA method. In addition, if available, the routine laboratory values of the patients in the last 1 month were recorded and analyzed. 
RESULTS
When the age, gender, BMI, years of education, smoking, SBP, DBP, pulse measurements and routine laboratory parameters were compared between the study groups, no significant difference was determined (p>0.05). When the MMSE scores were compared between the ARB group (27.97±1.63) and non-ARB group (27.43±1.6), no statistically significant difference was found (p=0.240). Serum BDNF levels were statistically lower in the ARB group (2.45 ±1.76 ng/mL) compared to the non-ARB group (3.75±2.98 ng/mL)(p=0.024). Although serum pentraxin-3 levels were tended to be lower in the ARB group (7.38 ±7.22 ng/mL) than in the non-ARB group (12.13±13.08 ng/mL), the difference did not reach the statistical significance level (p=0.096). A statistically significant linear correlation was detected between the pentraxin-3 and BDNF levels (r=0.909 p<0,0001). On the other hand, the mean total number of antihypertensive drugs used by the patients in the ARB group was statistically higher than in the non-ARB group.
CONCLUSIONS
The number of antihypertensive drugs used by the patients and the associated cardiovascular risk should be taken into consideration for the evaluation of the findings related to the MMSE, serum BDNF and pentaxin-3 levels. Studies in larger populations are required to evaluate the effects of ARB use on cognitive functions and the significant correlation between pentraxin-3 and BDNF levels.     
Key words: ARBs, pentraxin-3, BDNF, cognitive function, hypertension