Aile hekimliği polikliniğine başvuran obez bireylerde kiloya ilişkin kendilerini damgalama durumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
The status of the self-stamping regarding the weight and the evaluation of related factors in obes individuals application to family medicine polyclinic
Yazar: ÇAĞATAY KURT
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Damgalama = Stigmatization ; Kendini damgalama = Self stigmatization ; Obezite = Obesity ; Sosyal damgalanma = Public stigmatization ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Obezite, fizyolojik, metabolik ve psikososyal birçok sağlık sorununu
beraberinde getiren, tüm dünyada ciddi boyutlara ulaşan morbidite ve mortalite
sebebi olan önemli bir sağlık sorunudur. Obezitenin tedavi başarısını etkileyen en
önemli etkenlerden birisi de obez bireyin ruhsal durumudur. Birinci basamak sağlık
hizmeti obezitenin yönetimi açısından önemli bir yere sahiptir. Çalışmamızdaki
amaç, birinci basamakta obez bireylerin kiloya ilişkin kendilerini damgalama
durumunu ve etki eden faktörleri değerlendirmek ve bu durum için yapılması
gerekenleri belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte olan çalışmamıza S.B.Ü. Kartal
Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran, obez 386
hasta dahil edilmiştir. Hastalar araştırmacı tarafından aile hekimliği polikliniklerinde
görülmüş olup sosyodemografik özellikleri, antropometrik özellikleri, tıbbi
durumları, beslenme ve fiziksel aktivite özellikleri gibi genel özellikleri sorgulanmış
ve gerekli ölçümler yapılmıştır. Hastalara 12 sorudan oluşan Kiloya İlişkin Kendini
Damgalama Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %64.8(n=250)'si kadındır. Katılımcıların antropometrik
özellikleri incelendiğinde bel çevresi 111.8±12.7 cm, beden kitle indeksi (BKİ)
34.2±3.3 kg/m2'dir. BKİ'ne göre katılımcıların %68.1(n=263)'i hafif obez,
%25.1(n=97)'i orta derecede obez ve %6.7(n=26)'si ise morbid ve süper obezdir.
Katılımcıların BKİ sınıflarına göre kiloya ilişkin kendini damgalama ölçeğinden
aldıkları puanlar; hafif obezlerde 36.5±8.2, orta derece obezlerde 43.4±9.1, morbid
ve süper obezlerde 49.2±8.8'dir. Hafif obezden süper obeze doğru gidildikçe
puanların anlamlı olarak arttığı görülmüştür. Obez hastaların sahip oldukları bel
çevresi ile kiloya ilişkin kendini damgalama ölçeğinden aldıkları puanlar arasında da
istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların ölçek total puanı
ve alt ölçek toplam puan ortalamaları ile psikiyatrik hastalık varlığı arasında
istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Kiloya ilişkin kendini damgalama durumu obeziteyle birlikte sıklığı artan ve
bireyin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen önemli bir sağlık problemidir. Kilo
damgalaması obez bireyin kilo vermesini zorlaştıran, obezite tedavisinin başarısını
düşüren bir etkendir. Birinci basamakta obez hastaların kilo açısından kendilerini
damgalama durumunu ve etki eden faktörleri değerlendirmek ve bu durum için
yapılması gerekenleri belirlemeyi amaçladığımız çalışmamızda; birinci basamakta
bütüncül yaklaşımı benimseyen aile hekimliğinde obez hastaların biyopsikososyal
olarak değerlendirilmesinin, bireyin kendini damgalaması mevcutsa buna çözüm
yolları aranmasının, gerekiyorsa fizyolojik, metabolik ve psikiyatrik problemleri için
ilgili branşlara yönlendirilmesinin ve hastanın süreç içinde takip edilerek obezite
tedavisinin uygulanmasının faydalı olabileceği sonucuna varılmıştır. Bireyin kendini
damgalamasının önüne geçilmesi ile kilo verme başarısı artacak ve kilo verme
arttıkça da kendini damgalama daha da azalacaktır. Kiloya ilişkin kendini
damgalama ölçeği, bireyin kiloya ilişkin kendini damgalama durumu hakkında fikir
sahibi olmakta birinci basamakta da kolayca uygulayabileceğimiz bir yöntemdir.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Beden kitle indeksi, Biyopsikososyal, Kiloya
ilişkin kendini damgalama ölçeği, Obezite

Abstract:
Aim: Obesity is an important health problem that brings with it many physiological,
metabolic and psychosocial health problems and causes serious morbidity and
mortality all over the world. One of the most important factors affecting the success
of treatment of obesity is the mental state of the obese individual. Primary health care
has an important place in the management of obesity. The aim of our study is to
evaluate the self-stigmatization of regarding weight of obese individuals and the
affecting factors in primary care and to determine what needs to be done for this
situation.
Materials and Methods: In our study, which is cross-sectional and descriptive, 386
obese patients who applied to S.B.Ü. Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital Family
Medicine Outpatient Clinic were included. The patients were seen by the researcher
in family medicine outpatient clinics, and their general characteristics such as
sociodemographic characteristics, anthropometric characteristics, medical conditions,
nutrition and physical activity characteristics were questioned and necessary
measurements were made. The Self-Stigma Scale for Weight, consisting of 12
questions, was administered to the patients.
Results: 64.8% (n=250) of the participants were women. When the anthropometric
characteristics of the participants were examined, the waist circumference was
111.8±12.7 cm, and the body mass index (BMI) was 34.2±3.3 kg/m2. According to
BMI, 68.1% (n=263) of the participants were mildly obese, 25.1% (n=97) were
moderately obese, and 6.7% (n=26) were morbid and super obese. The scores of the
participants from the self-stigmatization scale for weight according to BMI classes; it
was 36.5±8.2 in mildly obese, 43.4±9.1 in moderately obese, 49.2±8.8 in morbid and
super obese. It was observed that the scores increased significantly from slightly
obese to super obese. A statistically significant relationship was also found between
the waist circumference of obese patients and the scores they got from the self-
stigmatization scale for weight. In addition, a statistically significant relationship was
found between the scale total score and subscale total score averages of the
participants and the presence of psychiatric illness.
Conclusion: Self-stigmatization related to weight is an important health problem
that increases in frequency with obesity and negatively affects the quality of life of
the individual. Weight stigma is a factor that makes it difficult for the obese
individual to lose weight and reduces the success of obesity treatment. In our study,
that we aimed to evaluate the self-stigmatization of obese patients in terms of weight
and the factors affecting them in primary care and to determine what should be done
for this situation; It was concluded that in family medicine, which adopts a holistic
approach in primary care, biopsychosocial evaluation of obese patients, seeking
solutions for self-stigmatization of the individual, referral to relevant branches for
physiological, metabolic and psychiatric problems if necessary, and applying obesity
treatment by following the patient in the process. With the prevention of self-stigma,
the success of losing weight will increase and as weight loss increases, self-
stigmatization will decrease. The self-stigmatization scale related to weight is a
method that we can easily apply in the primary health care in gaining an idea about
the self-stigmatization status of the individual.
Keywords:Family medicine, Body mass index, Biopsychosocial, Self-stigmatization
scale for weight, Obesity