Türk el sanatları'ndaki bitkisel motifler ve makine halısı baskı desenlerinde kullanımı /
Yazar: YEŞİM UŞAK
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL GELİŞLİ ; YRD. DOÇ. DR. YILMAZ ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Bölümü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Geleneksel Türk El Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Ebru sanatı = Marbling art ; El dokumaları = Handwovens

Özet:
Bu araştırma Türk El Sanatları'nda kullanılan bitkisel motiflerin makine halısı baskı desen uygulamalarında nasıl kullanıldığını belirtmek amacıyla yapılmıştır.Türk El Sanatları'nda görülen bitkisel motifler, ilk zamanlar yalnızca duygu ve düşünceler ile dönemin yaşam şartlarını ifade etmek için kullanılırken zamanla süsleme amacıyla da yapılmaya başlanmıştır. Ebru, hat, tezhip, minyatür, halı, kilim, kumaş, demircilik, bakırcılık, cam, seramik ve mimari, bitkisel motiflerin yoğun olarak kullanıldığı alanlar arasında yer almaktadır.Yapılan araştırmalarda, ilk olarak Orta Asya'da görülen bitkisel motiflerin, Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Türk El Sanatları içerisinde daha çok yer kapladığı belirlenmiştir.Bu çalışmada da bitkisel motiflerin çeşitleri ve kullanım alanları ile tarihçesi araştırılmış ve örnekler ile desteklenmiştir. Geniş kapsamı ile bu çalışmanın, bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara ve sektörde faaliyet gösteren firmalara kaynak olacağı düşünülmektedir.Araştırma sonucunda;1)Bitkisel motiflerin El Sanatlarının her alanında kullanıldığı görülmüştür.2)Türk El Sanatları'nda görülen bitkisel bir motif oluşturulan renk desen ve kompozisyon içerisinde farklı üsluplar içerebilmektedir.3)Zanaatın ve sanatın her alanında görülen bitkisel motif güzellik ve estetiğin yanı sıra oluşturulduğu dönemin de simgesi durumundadır.4)Sanayileşme sürecinde bitkisel motiflerimizin yok olmayıp, el dokumasında bulunan motiflerimizden faydalanıldığı, özgün renk ve desenlerle üretime sunulduğu görülmektedir.

Abstract:
ABSTRACTIn research, the usage area of the plant patterns seen in Turkish Handicraft and press design at the machine carpets were evaluated.At first times the plant patterns, seen in Turkish Handicraft, which were used to express the feelings and thoughts, started to be weaved for decorative needs too. Marbling, calligraphy, illumination, miniature, carpet, rug, fabric, smothery, coppersmith, glass, ceramic and architectural are the areas that the plant patterns used heavily.In the researches it is determined that the plant patterns which were seen first in Middle East, started to be seen more commonly in Turkish Handicraft after the acceptation of Islam by Turks.In this study, the history and the usage areas of the plant patterns are examined and the structure is enforced by examples. With the widened scope, it?s thought that this study will be a guide to the researchers and the firms that operating in these areas.As a result of the research;1-It?s seen that vegetal motifs were used in all fields of handmade arts.2-In Turkish handmade arts, one vegetal motif or a produced color, design or composition can contain different style.3-The vegetal motifs that exist in every field of craft and art is the symbol of the beauty, aesthetic and the period that were made in.4-It?s seen that not only our vegetal motifs haven?t disappeared but also have benefited from our hand woven motifs and presented to the manufacturing with original colors and designs during the industrialization period.