Archıgram: Tekno-topya
Archigram: Techno-topia
Yazar: BORA YASİN ÖZKUŞ
Danışman: PROF.DR. GÜNKUT AKIN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tez, teknoloji üzerine kurulmuş bir geleceğin, eğlenceli ve popüler temsili olarak1960'lı yılların avantgard mimarlığında yerini almış olan Archigram üzerine birçalışmadır. Archigram grubu ve Archigram dergisi, modern mimarlığın kalıplaşmışanlayışına tepki olarak doğmuş ve teknoloji-enformasyon bazlı gelecek mimarisininsimgesi haline gelmiştir. Tez kapsamında 1961 yılında İngiltere'de altı genç mimarın -Warren Chalk, Peter Cook, Dennis Crompton, David Greene, Ron Herron ve MichaelWebb'in- bir araya gelerek oluşturdukları Archigram'ın kısa hayat öyküsü anlatılmayaçalışılmıştır. 2002 yılında ?Royal Institute of British Architects?in büyük ödülüne layıkgörülen Archigram grubu 1961-1974 yılları arasında yüzün üzerinde projeye imzaatmıştır. Ancak bu projelerin neredeyse tamamı gerçekleşmemiş; görselleri de kendilerikadar ilginç, ütopik fikirlerdi. Tez içerisinde özellikle altmışlı yıllarda tüm dünyayısaran bilimsel ve toplumsal gelişmelerin Archigram mimarlığına etkileri, Archigam'ınReyner Banham, Cedric Price, Team X, Smithson'lar ve onların ortaya koyduğufikirlerle olan ilişkileri tartışılmaktadır. Ayrıca tezde popüler kültür, tüketim kültürü,kitlesel araçlar ve gündelik yaşam gibi konulara ilgi duyan Archigram üyelerinietkilemiş İngiliz Pop-Art'ı ve Independent Group (IG) üzerine durulmaktadır. Aynızamanda Archigram'ın beraberinde ortaya çıkan Clip-Kit, Megascope gibi yeraltımagazinleri; Superstudio ve Archizoom gibi eşzamanlı sanat ve mimarlık oluşumları dadönemin genel çerçevesini çizmekte kaynak olarak kullanılmıştır. Archigram üyeleriçizgi roman görselliğini, bilimsel ve teknolojik gelişmelerle birleştirmiştir:?Megastrüktür?lerden araç kitlerine birçok ölçekte yeni dünyalar tasarlamışlardır. Bubağlamda Archigram projelerinin herbiri teknolojik ütopya (tekno-topya) modeli olarakdeğerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Archigram, Avangart, Ütopya, Megastrüktür, Tekno-topya

Abstract:
This thesis is about Archigram, which was a part of the 1960?s avant-garde architectureas the funny and popular idol of a future based on technology. Archigram and itsmagazine were born as a reaction to the conformist mentality of modern architectureand became the symbol of technology-information based architecture. The scope of thethesis is the life story of Archigram, which was founded by six young architects in 1961in England - Warren Chalk, Peter Cook, Dennis Crompton, David Greene, Ron Herronand Michael Webb. The Archigram group was honored the great price from the RoyalInstitute of British Architects and had drawn more than hundred projects between 1961and 1974. But almost none of these projects were realized. They were utopic ideas,whose visuals were as interesting as themselves. The effects of the scientific andsociological changes all around the world in the 60?s to the architecture of theArchigram and the relationship between Archigram and Reyner Banham, Cedric Price,Team X, Smithson?s and their ideas is exclusively discussed in the thesis. In addition tothis, also the British Pop-Art and Independent Group (IG) are being analysed, whoaffected the Archigram members, who were interested in popular culture, consumption,mass media and every day life. The underground magazines, Clip-Kit, Megascope, andart and architecture movements, Superstudio and Archizoom, which were born at thesame time with Archigram are used to draw a general perspective of the period of time.The members of Archigram combined comic visuals with scientific and technologicaldevelopments: They designed new worlds in various scales from the megastructure tothe kit-of-parts. In this context every Archigram project is appreciated as atechnological utopia (tecno-topia) model.Keywords: Archigram, Avant-garde, Utopia, Megastructure, Techno-topia