Artırılmış gerçeklik uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarına, motivasyonlarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi
The effect of augmented reality applications on secondary school students' reading comprehension successes, motivations and attitudes towards the lesson
Yazar: HAMİYET BURSALI
Danışman: PROF. DR. OSMAN MERT
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Ders başarısı = Course success ; Ders çalışma becerileri = Study skills ; Motivasyon = Motivation ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Amaç: Araştırmada Türkçe dersi için geliştirilen mobil artırılmış gerçeklik uygulamalarının, ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarıları, okuma motivasyonları ve Türkçe dersine yönelik tutumları üzerindeki etkilerini incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, açımlayıcı sıralı karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda "yarı-deneysel desen", nitel boyutunda "durum çalışması deseni" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, bir devlet okulunda öğrenim gören 44, 6. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel veri toplama araçları; alanyazında yer alan "Okuduğunu Anlama Seviye Belirleme Testi", "Metinlere Yönelik Okuma Motivasyonu Ölçeği", "Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Okuduğunu Anlama Başarı Testleri"dir. Nitel veri toplama aracı ise araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Araştırmada okuma etkinlikleri kontrol grubunda basılı materyaller ile deney grubunda mobil artırılmış gerçeklik uygulamaları ile gerçekleştirilmiştir. Başarı testlerinin analizlerinde "Bağımsız Örneklemler t-Testi"; ölçeklerin analizlerinde "Bağımlı ve Bağımsız Örneklemler t-Testleri", nitel verilerin analizinde betimsel analizler kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemleri ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları, betimsel analizin alt temaları olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Araştırmada mobil artırılmış gerçeklik uygulamalarının; 6. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarıları ve Türkçe dersine yönelik tutumları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturduğu fakat okuma motivasyonları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Görüşmelerde deney grubu öğrencileri; mobil artırılmış gerçeklik uygulamalarının eğlenceli ve kullanımının kolay olduğunu, dikkat düzeylerini artırdığını dile getirmiştir. 
Sonuçlar: Mobil artırılmış gerçeklik uygulamaları ile yapılan okuma etkinlikleri, basılı materyaller ile yapılanlara göre okuduğunu anlama ve Türkçe dersine yönelik tutum düzeyleri üzerinde etkili olurken okuma motivasyonları üzerinde etkili olmamıştır.

Anahtar Kelimeler: artırılmış gerçeklik, okuduğunu anlama, okuma motivasyonu, derse yönelik tutum.

Abstract:
Purpose: This study aims to investigate the effect of mobile augmented reality applications, prepared for Turkish lessons, on 6th grade secondary school students in terms of reading comprehension successes, motivations for reading and attitudes towards Turkish lessons.  
Method: The research was designed in an explanatory sequential mixed method design. In the quantitative dimension of the research, "quasi-experimental design" was used and in the qualitative dimension, "case study design" was used. The study group of this research consists of 44 6th grade students studying in a state school. Quantitative data collection tools of the research; "Reading Comprehension Level Determination Test", "Reading Motivation Scale for Texts", "Attitude Scale Towards Turkish Lesson" and "Reading Comprehension Success Tests" prepared by the researcher in the literature. Furthermore, the data collection tool for qualitative data is a semi-structured interview form prepared by the researcher. The control group used printed materials for the reading activities while the experimental group used mobile augmented reality applications. "Independents Sample t-Test" were used for the successes tests while "Dependent and Independent Sample t-Tests" were used for the analyses of the scales and descriptive analyses were used for the analyses of the qualitative data. Sub-problems of this study and semi-structured interview questions were determined as the sub-items of the descriptive analysis.
Findings: It was found that mobile augmented reality applications had a statistically significant effect on students in terms of reading comprehension successes levels and attitudes towards Turkish lesson while it did not yield a statistically significant difference in terms of reading motivation. Also, those in the experimental group indicated that mobile augmented reality applications is fun and easy to use and increased their concentration levels.             
Conclusions: Mobile augmented reality applications is more effective for reading activities than printed materials in terms of reading comprehension successes levels and attitudes towards Turkish lesson but not for reading motivation.

Keywords: augmented reality, reading comprehension, reading motivation, attitude towards the lesson.