Şizofreni hastalarında metabolik sendrom sıklığı ve ürik asit düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between  metabolic syndrome and uric acid concentration in patients with schizophrenia
Yazar: SERMİN GÜL KAHYA
Danışman: UZMAN ŞAHAP NURETTİN ERKOÇ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Ürik asit = Uric acid ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni hastalarında genel popülasyona oranla daha yüksek sıklıkta metabolik sendrom görülmektedir. Bu sıklığın sebepleri tam olarak aydınlatılamamış olsa da, çevresel faktörler ile genetik ve hormonal düzenekler üzerine üretilmiş hipotezler sözkonusudur. Ayrıca son yıllarda atipik antipsikotiklerin metabolik yan etkileri üzerine de azımsanmayacak çoklukta çalışma mevcuttur. Şizofreni hastalarında yapılan ürik asit düzeyi ölçüm çalışmalarında, sağlıklı kontrol grubuna göre düşük serum seviyeleri oksidatif stres ile ilişkilendirmiş ve antipsikotik tedavilerden etkilenebildiği belirtilmiştir. Aynı zamanda hiperürisemi bazı araştırmacılar tarafından metabolik sendromun bir bileşeni olarak kabul edilmiş, genel popülasyonda yapılmış bir çok çalışma da  ürik asit ve metabolik sendrom sıklığı arasındaki ilişkiyi göstermiştir. Biz yaptığımız bu çalışmada, şizofreni hastalarında sık birlikteliği olan metabolik sendrom ile ürik asit düzeyi ile ilişkisini araştırmayı amaç edindik. 
Yöntem: Çalışma hastanemize şizofreni tanısı ile yatışı yapılan 100 hasta üzerinde yürütülmüştür. Hastaların kan basıncı, bel çevresi, kilo ve boy ölçümleri yapılmış, BKİ' leri hesaplanmıştır. Açlık kan şekeri, HDL, kolesterol, trigliserid değerleri ve ürik asit düzeyi ölçümleri ise hastaların rutin laboratuar verilerinden elde edilmiştir. Metabolik sendrom tanısı ise Uluslararası Diyabet Federasyonunun (IDF) 2005 yılında yayınladığı tanı ölçütleri kullanılarak konulmuştur.

Bulgular: Hastaların % 32'si (IDF ölçütlerine göre) metabolik sendrom tanısı almaktadır. Metabolik sendromu olan hastaların daha yüksek yaş ortalamasına sahip iken her iki grup arasında, cinsiyet, hastalık süresi, sigara kullanımı öyküsü ve ilaç kullanım örüntüsü ve niteliği açısından fark görülmemiştir. Ürik asit düzeyleri cinsiyete göre karşılaştırıldığında kadın hastalarda daha düşük bulunmuştur. Metabolik sendromu olan hastalarda olmayanlara göre ürik asit düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Kilo, bel çevresi, BKİ, trigliserit düzeyleri, sistolik ve diyastolik kan basınçları ile ürik asit düzeyi arasında zayıf-orta şiddette doğrusal, HDL düzeyi ile ise zayıf-orta şiddette ters yönde ilişki bulunmuştur. Açlık kan şekeri, LDL ve kolestrol düzeyi ile ise anlamlı ilişki bulunmamıştır. 

Sonuç: Çalışmamızda metabolik sendrom sıklığı yapılan çalışmalara bakıldığında genel popülasyona benzer fakat şizofreni hastalarına göre bir miktar düşük olduğu görülmüştür. Metabolik sendrom tanısı alan  hastaların ürik asit düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksektir. Tüm hasta grubunda cinsiyete göre karşılaştırıldığında  kadınlarda daha düşüktür.

Abstract:
Objective: Metabolic syndrome is more prevalent in patients with schizophrenia than in general population. The reasons for this incidence is not known exactly but there are hypothesis  on  hormonal, genetic, and enviromental factors. In addition in recent years there are lots of studies on metabolic side effects of atypical antipsychotics. In some studies uric acid concentrations are lower in patients with schizophrenia than healthy control group and thought that was associated with oxidative stress and may be affected by antipsychotic treatment. Some researchers are considered that hyperuricemia  is  a component of the metabolic syndrome and in general population studies have shown a positive relationship between uric acid and prevalence of metabolic syndrome.  The aim of this study was to determine the prevelance of metabolic syndrome and investigate the relationship between  metabolic syndrome and uric acid concentrations. 

Method: 100 inpatients diagnosed as schizophrenia according to DSM-IV criteria have been enrolled Their measurements of blood temperature, waist circumference, weight and height were made, their body mass indexes (BMI) were calculated. Fasting blood glucose, HDL-cholesterol ,triglyceride and uric acid concentrations were obtained from the patients' laboratory data. Diagnosis of metabolic syndrome was made according to the International Diabetes Federation (IDF)-2005 criteria.

Results:   32 % of the patients was diagnosed as metabolic syndrome according to IDF criteria. Average age was higher in patients with metabolic syndrome than in those without. There was not a significant difference between patient groups ( gender ,smoking status and  type of drugs) in terms of metabolic syndrome prevalence. Uric acid concentrations are lower in females than males. Uric acid concentrations are significantly higher in patients with metabolic syndrome than those without. Correlation test controlled for metabolic parameters showed that uric acid concentrations had significiant weak - moderate possitive correlations with weight, waist circumference, body mass index, sistolic , diastolic blood pressure, trigliserid and significant weak-moderate negative correlation with HDL. There was no significant correlation with LDL, cholesterole and glucose level. 

Conclusion: In this study, the frequency of metabolic syndrome in patients with schizophrenia was consistent with the results of previous studies in general population and somewhat lower than the studies in schizophrenia patients. Uric acid concentrations were significantly higher in patients with metabolic syndrome. Uric acid concentrations are lower in females than males in whole patiens included to study.