Bursa Ataevler'de kentsel dönüşüm sürecinin değerlendirilmesi: Eğitimciler sitesi örneği
Evaluation of urban transformation process in Bursa Ataevler: example of Eğitimciler 'site
Yazar: AYŞE EREZ
Danışman: PROF. DR. TÜLİN VURAL ARSLAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kentlerde sosyal, ekonomik, fiziksel değişimler neticesinde oluşabilecek kentsel
problemleri çözmek ve ortaya çıkacak yeni ihtiyaçları karşılamak amacıyla kentsel
dönüşüm projeleri uygulanmaktadır. Türkiye' de kentlerin dönüşümünü tetikleyen iki
önemli unsur 1950'ler sonrası hızlı bir konut üretimi gerektiren sanayileşme hamleleri
ve 1999 depremi olmuştur. Yapıların depreme dayanıklı, güvenilir olmadığı gerçeği,
kaçak yapılaşma, niteliksiz yapı stokunun varlığı gibi nedenler ve bunlardan kurtulma
gerekliliği kentsel dönüşüm fikrini öne çıkarmıştır. Bursa da pek çok kent gibi
neoliberal ekonominin gereksinimleri doğrultusunda değişmiş ve yeniden yapılandırma
sürecine girmiştir. 2000'li yıllarda ise kentin coğrafi yapısı, çarpık kentleşme ve deprem
riski sebebiyle yerinde dönüşüm neredeyse zorunlu hale gelmiş, kentte yenilenmenin
kentsel dönüşümle gerçekleşmesi benimsenen bir faktör olmuş ve bununla birlikte
emsal artışı kararı dönüşümü tetiklemiştir. 2010 yılından sonra kentin batı bölgesinde
kentsel dönüşüm uygulamaları başlamıştır. Bursa'nın Nilüfer ilçesinde yer alan
Ataevler bölgesi; kentin hızlı gelişen batı yakasında bulunması ve emsal artışı
kararından etkilenmesi sebebiyle kentsel dönüşüm için avantajlı bir bölge niteliğindedir.
Bu bölgede yer alan Eğitimciler Kooperatifi ise depremde hasar görmüş, kullanıcı
gereksinimlerine cevap veremeyen binalardan oluşan bir toplu konuttur. Bu çalışmada
Bursa kentsel dönüşüm uygulamaları kapsamında Eğitimciler Kooperatifi için önerilen
dönüşüm projesi, kentsel dönüşüm kriterleri bağlamında incelenmiştir. Çalışmada
öncelikle, kentsel dönüşüm kavramının farklı tanımlarına, amaçlarına ve geçmişten
günümüze yaşadığı sürece yer verilmiştir. Ardından kentsel dönüşüm kavramının
dönemin hakim paradigmaları doğrultusunda yaşadığı değişim değerlendirilmiştir.
Çalışmada bahsedilen dönüşüm projesi nihayetinde ortaya çıkacak olan sonuçların,
kentsel dönüşümün farklı boyutlardaki amaçlarına ne düzeyde cevap verdiği, bu
anlamda Eğitimciler Kooperatifinin kentsel dönüşüm sürecine girmesi ve yapılacak olan
Eğitimciler Sitesi'nin kentsel dönüşüm alanında oluşturacağı etkiler nelerdir, hangi
kararlar neticesinde kooperatif binaları yıkıldığı halde önerilen dönüşüm projesi
durdurulmuş ve uygulama aşamasına geçilememiştir soruları araştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bursa, Kentsel Dönüşüm, Eğitimciler Sitesi

Abstract:
Urban transformation projects are implemented in order to solve the urban problems
that may occur as a result of social, economic and physical changes in cities and to meet
new needs. There are two important factors that trigger the transformation of the city in
Turkey, one of them is industrialization that require rapid housing production, the other
is 1999 earthquake. The fact that the buildings are not earthquake resistant and reliable,
illegal construction, the existence of unqualified building stock and the necessity of
getting rid of them have brought forward the idea of urban transformation. Bursa, like
many cities, has changed in line with the needs of the neoliberal economy and entered
the restructuring process. In the 2000s, because of the geographical structure of the city
and the distorted urbanization and the earthquake risk, on-site transformation became
almost a necessity and the renewal in the city, has been a factor that carried out by the
urban transformation. In addition the the increase floor area ratio decision has triggered
the urban transformation. After 2010, urban transformation implementations started in
the western part of the city. The Ataevler is an advantageous area for urban
transformation as it located on the fast developing western side of the city, and has been
affected by the decision of increase floor area ratio. Also the Eğitimciler Cooperative in
this region is a collective housing consisting of buildings that are damaged in the
earthquake and cannot respond the needs of the users. In this study, firstly, different
definitions of the concept of urban regeneration and as long as it lives from the past to
the present are included. Then, the change experienced by the concept of urban
transformation in line with the dominant paradigms of the period was evaluated. In this
sense, the results of the transformation project that mentioned in the study, what extent
to responds to the objectives of the urban transformation in different dimensions, the
starting to Eğitimciler Cooperative in the urban transformation process and the effects
on the urban transformation area that Eğitimciler Complex wil be constructed are
discussed. For which reasons caused the project is stopped and the implementation
phase could not be reached questions were investigated.
Key words: Bursa, Urban Transformation, Eğitimciler Complex