Lykia bölgesi mezar yazıtlarında cezalar ve ceza tahsil kurumları
The inscriptions recording the fine for grave violations in Lycia and the particular institutions that received this fine
Yazar: FATMA AVCU
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ONUR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Ceza = Punishment ; Likya = Lycia ; Mezar kitabeleri = Grave epigraphies ; Mezarlar = Graves ; Yazıtlar = Inscriptions

Özet:
Mezar yazıtları bilindiği üzere mevcut epigrafik malzemenin büyük çoğunluğunu oluştur-maktadırlar. Bir mezar yazıtının içerdiği öğeler genel olarak şu şekildedir: Mezarı yapanın ismi, mezarın kimin için yapıldığı, kimlere ölü gömme hakkı verildiği, bu kişilerin baba adları ve bazen nerenin vatandaşı oldukları ve meslekleri ya da resmi gayrı resmi görevleri, ne kadar yaşadıkları, ölüm nedenleri vs. Mezar yazıtlarından bu bilgiler ışığında antik dönemin sosyal, kültürel, ekonomik, dini, coğrafi ve dil yapısı hakkında önemli bilgiler elde edilmektedir. Ayrıca onomastik ve beşeri yapı hakkındaki çalışmaların da en temel öğelerinden birisi yine bu mezar yazıtlarıdır. Bunların dışında yazıtlarda genelde en son ifade olarak da mezara, içeriğine ya da kullanımına karşı işlenen suçlara karşı alınan, lanetleme gibi sözlü ya da para cezası gibi belirli bir kasaya yapılacak ödemeleri içeren ifadeler bulunmaktadır. Bu ceza kasaları çeşitlilik göstermekle birlikte, ceza, genel olarak demos, fiscus, polis, hierotaton tameion, tapınak, gerousia gibi resmi kurum kasalarına ödenmektedir. Bu kasaların hangisinin hangi koşullara göre ceza mercisi olarak belirlendiği ya da bu seçimi kimin ne şartlarda yaptığı çok da açık değildir.
Bu çalışmada Lykia Bölgesi'nde ele geçen ve bir tahsilat kurumu içeren tüm mezar yazıtları incelenmiş bölge içerisindeki dağılımları oluşturulan tablolar ve epigrafik kaynaklar ışığında ortaya konularak Lykia Bölgesi ceza tahsil kurumları yazılmıştır. Varolan malzemenin çokluğu ve geçmişten süre gelen bir geleneğin var olması Lykia Bölgesi'nin çalışma alanı olarak tercih edilme sebebi olmuştur. Bu çalışmada bugüne kadar Lykia Bölgesi'nde ele geçen ve yayını yapılan bir tahsilat kurumunu bünyesinde barındıran bütün mezar yazıtları toplanmıştır. Toplanan bu 551 adet yazıtın nereden olduğu, ödeme yapılması gereken kurumu ve ödenecek olan miktarlar bu çalışma için oluşturulan veri tabanına tek tek girilmiştir.  Bunun sonucunda yazıtlar kurum ve bölge bazında ayrıştırılmışlardır.



Anahtar sözcükler: Lykia, mezar cezaları, mezar yazıtları, demos, polis, fiscus, hierotaton tameion, tapınak,gerousia, tahsilat kurumları.

Abstract:
It's known that epitaphs comprise the largest quantity of surviving epigraphical material. In general an epitaph contains the following these informations: the name of the founder of the grave, for whom the grave was built, the persons who have the right to be buried, the fathers' names of these persons, sometimes their birth place, and their career or offi-cal/unofficial duties, the length of their life at times, the cause of death etc. From light cast by the information in these epitaphs, important understandings can be reached concerning the social, cultural, economic, religious and geographical fabricof antiquity. Moreover, these epitaphs also are the basic texts for studies concerning onomastic and human relations. Apart from these, generally these inscriptions have an expression that castsa malediction or gives some penalties which have to be paid to some institutions, if the grave is violated. The institutions are varied. However, in general the fine has to be paid to an offical institutions such as: demos, fiscus, polis, hierotaton tameion, temple and gerousia. How these institutions were chosen and who decided the size and receipent of the fine and of any curse is not obvious.
In this study all the known inscriptions which carry a statement awarding a fine for the violation in Lycia are analyzed and fine collection agencies are described from the epigraphical evidence provided by the resources charts recording the distribution of these collection agencies by regions.
The reason why Lycia was chosen as the study area is the the majority of the materials and Lycien old tradition. In this study all the known inscriptions which containing a statement of a fine have been gathered together. These 551 inscriptions have been entered into a database recording the collection agency, location of the epitaph and the amount of the fine. In consequence, these inscriptions have been separated into the groups on the basis of the fine recipient institution and region of the epitaph.



Key words: Lycia, fine for grave, epitaphs, demos, polis, fiscus, hierotaton tameion, temple, gerousia, fine recipient institution.