Ufuk üniversitesi DR. rıdvan ege hastanesi'nde yatarak tedavigören akut pankreatit vakalarının retrospektif incelenmesi
Retrospektive study of acute pankreatitis in patients who received inpatient treatment at ufuk university DR. ridvan ege hospital. Ufuk University DR. Ridvan Ege Hospital, department of internal Medicine
Yazar: SEVDA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. HALİL BİNGÖL DEĞERTEKİN ; PROF. DR. SÜLEYMAN ÖZDEMİR
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut pankreatit pankreasın iltihabi bir hastalığı olup birçok
ülkede gastrointestinal rahatsızlık nedeniyle hastaneye başvurunun önde gelen
nedenlerinden birisidir. Bu çalışmanın amacı Ufuk Üniversitesi Dr. Rıdvan Ege
Hastanesi'ne 2015 – 2022 yılları arasında Gastroenteroloji Bilim Dalı ve Genel Cerrahi
Anabilim Dalına akut pankreatit tanısı ile yatan ve tedavi edilen hastaların demografik,
etiyolojik ve klinik özelliklerini araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma retrospektif bir çalışmadır. Bu çalışmaya 1 Ocak
2015'den 31 Aralık 2022'ye kadar Ufuk Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Bilim
Dalı ve Genel Cerrrahi Anabilim Dalında akut pankreatit tanısı ile yatarak tedavi gören
18 yaş üstü hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya 1 Ocak 2015-31Aralık 2022 tarihleri
arasında Ufuk Üniversitesi Dr. Rıdvan Ege hastanesine başvuran akut pankreatit tanılı 18
yaş üstü 88 hasta dahil edilmiştir. Hastaların epidemiyolojik özellikleri etyolojileri, klinik
ve görüntüleme bulguları (BT/USG) incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza alınan 88 hastanın yaş ortalaması 55.58±19.70'dir
(min=19- max=94). Hastaların %46,6'sı erkek, %53,4'ü kadındır. Hastaların %10,2'si
15-29 yaş grubunda, %22,7'si 30-44 yaş grubunda, %20,5'i 45-59 yaş grubunda, %26,1'i
60-74 yaş arasında, %20,5'i 75 yaş ve üstündedir. Hastalarda en sık etyolojik neden
%60,2'i ile biliyer nedenler (kolelitiazis), en sık ikinci neden hiperlipidemidir (%8).
Etiyolojinin %3,4'ünü alkol, %6,8'ini ilaç, %2,3'ü kitle, %4,5'ini geçirilmiş operasyon,
%2,3'ü ERCP oluşturmaktadır. Cinsiyete göre etyolojiler arasında fark yokken, 75 yaş
ve üstü grupta biliyer etyolojinin daha fazla olduğu bulunmuştur. Hasta grubunda ölüm
oranı %2,3'tür. Hastaların geliş anı AST ve ALT değerlerinin cerrahi hastalarında daha
yüksek olduğu tespit edilmiştir. Cerrahi hastalarında biliyer nedenlerin daha fazla olduğu
görülmüştür. Bütün hastaların BT/MR görüntüleri incelendiğinde en sık rastlanan bulgu
biliyer bulgular, pankreas başında ödem, mezenter kirliliği, normal kese ve normal
pankreastır. Dahiliye hastalarının BT/MR görüntüleri incelendiğinde en sık rastlanan
bulgu biliyer bulgular, pankreasbaşında ödem, mezenter kirliliği, normal kese, normal
pankreas, biliyer bulgular, sıvı koleksiyonu ve normal pankreastır. Cerrahi hastalarının
BT/MR görüntüleri incelendiğinde en sık rastlanan bulgular biler bulgular,pankreas
başında ödem, mezenter kirliliği, normal kese, sıvı koleksiyonu, normal safra yolları ve
normal pankreastır.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre hastalarda biliyer nedenlerin (safra taşı ve
safra çamuru) ön planda olduğu bulunmuştur. Akut pankreatit için en sık neden koletiazis
iken ikinci en sık neden hiperlipidemidir. Cinsiyete göre etiyolojik ajan fark yokken, 75
yaş ve üstü grupta kolelitiazis oranlarının daha fazladır. Dahiliye hastalarında kolelitiazis
%47,5 cerrahi hastalarda %70,8 oranda bulunmuştur. Etyolojide ilaç ve alkol Dahiliye
hastalarında anlamlı şekilde yüksektir. Hastaların geliş anı AST ve ALT değerlerinin
cerrahi hastalarında daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bu durum kolestazın karaciğer
fonksiyonlarını kötü yönde etkilediğini düşündürmektedir.
Hiperlipidemi bütün dünyada ve ülkemizde giderek daha sık görülen bir etyolojik
ajandır. Bunun nedeni biliyer etkenlerin özellikle koledok taşları ve safra çamurunun
erken aşamada ERCP ile giderilmesi ve uygun medikal tedavi olabilir. Safra taşı olan
hastalarda ve hiperlipidemi tespit edilen hastalarda erken tedavinin yapılması akut
pankreatit gibi olumsuz sonuçları önleyecektir.
Bizim çalışmamızda; etyolojik olarak biliyer pankreatitler birinci sırada olsa bile
hiperlipidemi vakalarının da belirgin olarak yüksek oranda olduğu dikkat çekmektedir.
Bu bulgu hasta değerlendirilmesinde ve tedavisinde dikkate alınmalıdır. Mezenter
kirliliği saptanan hastalar ameliyat için birer aday sayılabilir. Dahiliye hastalarında ilaç
ilişkili, cerrahi hastalarda ise geçirilmiş ameliyat ilişkili vakalar var. Özellikle sleeve
gastrektomi sonrası görülen AP vakalarının obezite cerrahisinin yaygınlaşmasına bağlı
ilerleyen zamanlarda etyolojik faktörler arasında önemli yeri olacağı dikkate alınmalıdır

Abstract:
Introduction and Aim: Acute pancreatitis is an inflammatory disease of the
pancreas and is one of the leading reasons for hospital admission due to gastrointestinal
discomfort in many countries. The aim of this study is to investigate the demographic,
etiological and clinical characteristics of patients diagnosed with acute pancreatitis and
treated at Ufuk University Dr. Rıdvan Ege Hospital, Department of Gastroenterology and
Department of General Surgery between 2015 and 2022.
Materials and Method: This research is a retrospective study. Patients over the
age of 18 who received inpatient treatment with a diagnosis of acute pancreatitis at Ufuk
University Dr. Rıdvan Ege Hospital, Department of Gastroenterology and Department of
General Surgery, from January 1, 2015 to December 31, 2022, were included in this
study. 88 patients over the age of 18 diagnosed with acute pancreatitis who applied to
Ufuk University Dr. Rıdvan Ege Hospital between 1 January 2015 and 31 December 2022
were included in the study. Epidemiological characteristics, etiologies, clinical and
imaging findings (CT/USG) of the patients were examined.
Results: The average age of the 88 patients included in our study is 55.58±19.70
(min=19-max=94). 46.6% of the patients are male and 53.4% are female. 10.2% of the
patients are in the 15-29 age group, 22.7% are in the 30-44 age group, 20.5% are in the
45-59 age group, 26.1% are in the 60-74 age group, and 20.5% are 75 years and above.
The most common etiological cause for the patients is biliary causes (cholelithiasis) with
60.2%, and the second most common cause is hyperlipidemia (8%). 3.4% of the etiology
is alcohol, 68% is drug, 2.3% is mass, 4.5% is previous surgery, 2.3% is ERCP. While
there was no difference between etiologies according to gender, biliary etiology was
found to be more common in the age group of 75 years and above. The mortality rate in
the patient group is 2.3%. It was determined that the AST and the ALT values of the
patients at the time of arrival were higher in surgical patients. It has been observed that
biliary causes are more common in surgical patients. When CT/MRI images of all patients
are examined, the most common findings are biliary findings ,edema at the head of the
pancreas, mesentery pollution, normal sac and normal pancreas. When CT/MRI images
of the internal medicine patients are examined, the most common findings are biliary
findings ,edema at the head of the pancreas, mesentery pollution, normal sac, normal
pancreas, fluid collection and normal pancreas. When CT/MRI images of surgical
patients are examined, the most common findings are biliary findings, edema at the head
of the pancreas, mesentery pollution, normal sac, fluid collection, normal bile ducts and
normal pancreas.
Conclusion: According to the results of our study, biliary causes (gallstones and
bile sludge) were found to be at the forefront in the patients. The most common cause of
acute pancreatitis is cholelithiasis, while the second most common cause is
hyperlipidemia. While there is no difference in etiological agent according to gender,
cholelithiasis rates are higher in the age group of 75 years and above. Cholelithiasis is
47.5% in internal medicine patients and 70.8% in surgical patients. In terms of etiology,
drugs and alcohol are significantly higher in internal medicine patients. It was found that
the AST and ALT values of the patients at the time of arrival were higher in surgical
patients. This proposes that cholestasis negatively affects liver functions.
Hyperlipidemia is an etiological agent that is getting more common day by day
all over the world and in our country. The reason for this might be the removal of biliary
factors, especially common bile duct stones and bile sludge, by ERCP at an early stage
and appropriate medical treatment. Early treatment in patients with gallstones and in
patients with hyperlipidemia will prevent negative consequences such as acute
pancreatitis.
In our study: Even though biliary pancreatitis is the first in terms of etiology, it is
remarkable that the rate of hyperlipidemia cases is also significantly high. This indication
should be taken into consideration in patient evaluation and treatment. The patients with
mesentery contamination may be considered as candidates for surgery. There are drugrelated cases in internal medicine patients, and surgery-related cases in surgical patients.
It should be noted that AP cases, especially those seen after sleeve gastrectomy, will have
an important place among the etiological factors in the future because of the widespread
use of obesity surgery