Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde kadın işgücüne katılımını belirleyen etkenler
Factors that determine female labor force participation in Middle East and North Africa region
Yazar: ZEYNEP GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. İPEK İLKKARACAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Kuzey Afrika = North Africa ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Bu çalışma, ODKA bölgesinde kadınların işgücüne katılım oranlarının çarpıcı bir şekilde düşük olmasının ardında yatan sebepleri araştırmayı amaçlamaktadır. 2010 yılında kadın işgücüne katılım oranının dünya ortalaması % 51 iken bu ortalama ODKA bölgesinde % 21'dir. ODKA bölgesinde kadın işgücü oranlarının düşük olmasına ilişkin günümüze değin yapılan çalışmalardan bir kısmı kültürel ve sosyal etkenler üzerinde dururken, az sayıda çalışma ekonomik etkenlere işaret etmektedir. Fakat bunları bir arada değerlendiren ve bölgedeki kültürel yapı ile ekonomik dönüşümler arasındaki etkileşimlere bakan çalışma sayısı oldukça azdır.Tüm dünya ülkelerini içeren panel veri analizi sonuçlarına göre ODKA bölgesinde olmanın, kadınların işgücü piyasasına katılımını belirleyen bir seri demografik, ekonomik ve kurumsal etkenler kontrol edildikten sonra bile, toplam işgücü içerisindeki kadın payını diğer bölgelere oranla en az 14 puanla en çok 22 puan gibi çok önemli ölçüde azaltıcı etki yaptığı görülmüştür. Ayrıca kadın işgücüne katılımını belirleyen kimi etkenlerin ODKA bölgesindeki etkisi diğer bölgelerdekinden farklılaşmaktadır. Örneğin, kişi başına GSYH tüm bölgelerde toplam işgücü içerisindeki kadın payını arttırıcı etki yaratırken, ODKA bölgesinde bu etkinin negatif olduğu gözlenmektedir. Tüm bunların ışığında, ODKA bölgesindeki ekonomik büyümenin ataerkil toplumsal yapıyı dönüştüremediği, hatta rant gelirine dayalı ekonomik özellikleriyle daha da kuvvetlendirdiği, dönüştüremedikçe bu kültürel yapının yaşam içerisinde kurumsallaştığı söylenebilir.

Abstract:
This study attempts to investigate the reasons behind women's strikingly low rates of labor force participations in Middle East and North Africa region. World average female labor force participation was 51% in 2010, whereas it was 21% in MENA region in the same year. Conventional studies pointed out countries' economic and cultural effects as the main reasons for women's low rates of labor force participation. However, only few studies investigated whether countries? economies cause a transformation on their culture or vice versa.In this study, it is explained that being in MENA region causes low rates of female labor force participation. In addition, fertility?s negative effect on female labor force participation is higher in MENA region than other regions. Lastly, it is emphasized, in regions whose GDP per capita is significant, GDP per capita has positive effect on female labor force participation whereas it is negative in MENA region. To sum up, it is concluded that economic growth is not be able to transform patriarchal family culture in MENA region, even more strengthens. Because of this, cultural structure institutionalized in life and so power of the economic growth on attracting females to the labor force weakened.