Patlıcan bitkisinin yaprak ve meyvesinde Cd ve Pb dağılımının tayini ve histidin ile ilişkisi
Determination of distribution of Cd and Pb in leaves and fruit of eggplant plant and correlation with histidine
Yazar: GÜL NİLAY KORAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAMAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Kurşunun insanlarda kan enzimlerinin değişmesine, hiperaktiviteye ve nörolojik hastalıklara neden olduğu bilinmektedir. Son zamanlarda, kurşunun beyinde birikerek toksik etki gösterdiği ve hatta IQ değerinin düşmesine de neden olduğu belirtilmiştir. Kadmiyum, vücuda alındığında toksik etkiye hatta kansere varan hastalıklara neden olabilir. Özellikle, böbreklerde birikerek çalışma mekanizmasını engeller ve böbrek rahatsızlığına neden olur. Mesleki alımlar dışında, kurşun ve kadmiyumun insanlar tarafından alımı en çok gıdalar yoluyla olmaktadır. Histidin ise vücuttaki bütün dokuların gelişimi ve bakımı için gerekli bir amino asittir. Histidinin bitkilerdeki metal birikmesinde rol oynadığı belirtilmiştir. Yapılan çalışmalarda, toksik metalleri absorplayan bitkilerde histidin konsantrasyonunda arttığı gözlenmiştir. Bu amaçla bu çalışmada Cd ve Pb ile birlikte histidin de araştırıldı.
Bu çalışmada, değişik derişimlerde hazırlanan standart Cd ve Pb çözeltileri düzenli periyotlarla patlıcan bitkisinin (Solanum melongena) sulama suyuna ilave edilerek patlıcanlar yetiştirildi. Olgunlaşan patlıcan yaprak ve meyve örnekleri toplanarak kuru kül etme ve mikro dalga ışınlarıyla çözünürleştirilerek Pb ve Cd tayini yapıldı. Bu amaçla AAS kullanıldı. Sonuçların doğruluğunu test etmek için bazı örnekler ICP-MS ile analiz edildi. Histidin tayini için patlıcan örnekleri HClO4 ile ekstraksiyon edildikten sonra HPLC ile tayin edildi. Elde edilen bulgulardan, yaprakta kurşun ve kadmiyum konsantrasyon larının sırasıyla 0.6-0.8 ile 0.2-0.3 ppm arasında değiştiği gözlendi. Yine patlıcan meyvesinde ise Pb ve Cd düzeylerinin sırasıyla 0.3-0.6 ile 0.2-0.3 ppm arasında olduğu bulundu. Çalışılan örneklerdeki histidin konsantrasyonları 4.8-8.4 ppm arasında değişmekte olup, gruplar arasında anlamlı bir değişme gözlenmedi. Aynı örnekler için AAS ve ICP-MS ile bulunan verilere t testinin uygulanmasıyla sonuçların güvenilir olduğu bulundu. 

Anahtar Kelimeler: Kadmiyum, Kurşun, Patlıcan, Histidin, AAS, HPLC

Abstract:
It is known that lead can cause to change of blood enzymes, hyperactivity and neurological diseases. Recently, it is said that lead has toxic effect by accumulating in the brain and to be even result in loss of IQ scores. Cadmium can cause toxic effects when taken into the body, or even up to cancer. In particular, cadmium prevents the kidneys function mechanism by accumulation in the kidneys lead to kidney damage. Except for  professional intakes, lead and cadmium by people are mostly taken by foods. The histidine is an essential amino acid for the development and maintenance of all tissues in the body. It is believed histidine play a role in the accumulation of metals in plants. In the studies published, the increase in histidine concentration in plants was observed in plants that absorb toxic metals. For this purpose, in this study, Cd and Pb were investigated together with the histidine. 
In this study, standard solutions of Cd and Pb prepared at different concentrations were added to the irrigation water of eggplants (Solanum melongena) at regular intervals of eggplant during grown. Maturing eggplant leaves and fruit samples were collected digested using dry ashing and microwave radiation, and then Pb and Cd determinations were made. Atomic absorption spectrophotometry (AAS) was used for this purpose. Some samples were analyzed by ICP-MS for testing the accuracy of the results. To determine histidine in eggplants, the samples were extracted with HClO4 and were determined by HPLC. Results from the obtained findings, lead and cadmium concentrations in leaves were found in range of 0.6-0.8 and 0.2-0.3, respectively.  Lead and cadmium concentrations in fruits of eggplants were found in range of 0.3-0.6 and 0.2-0.3, respectively. Histidin concentrations in the studied samples change between 4.8-8.4 ppm and a meaningful change was not observed between control and other groups. To check the validation of result, t-test was applied to the results obtained by AAS and ICP-MS for the same samples, and it was found that the results are reliable.

Key words: Cadmium, Lead, Eggplant, Histidine, AAS, HPLC.