Evde yaşayan yaşlılarda sosyal katılım: Kırsal ve kent farklılıkları
Social participation in home-living elders: Rural and urban differences
Yazar: ELİF KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. MELEK GÜNEŞ YAVUZER
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Sosyal katılma = Social participation ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Türkiye'nin kırsal ve kentsel bölgelerinde ev ortamında yaşayan, herhangi bir ortopedik ve nörolojik problemi olmayan, 65 yaş ve üstü yetişkinlerin sosyal katılım farklılıklarının incelenmesidir. Çalışmaya İstanbul, Kocaeli ve Adıyaman illerinde evde yaşayan, yaşları 65-96 yıl arasında değişen, toplam 90 yaşlı katıldı. Katılımcıların sosyodemografik verileri kayıt edildi. Sosyal katılım değerlendirmesi;  "Craig Engel Değerlendirme ve Rapor Etme Tekniği-Kısa Formu (CHART-sf)", kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi eğitim durumlarına göre; "Standardize Mini Mental Test" ve "Eğitimsizler için Mini Mental Durum Testi", mobilite değerlendirmesi; "Rivermead Mobilite İndeksi", boş zaman aktiviteleri değerlendirmesi ise "Boş Zaman Aktivite Formu" ile yapıldı. Katılımcıların yaş ortalamaları kırsalda 71,05±6,9 yıl, kentte 74,92±5,9 yıl idi. Gruplar arasında çocuk sayısı, eğitim durumu, yaşadıkları evin tipi açısından anlamlı fark bulundu (p=0,001). Verilere göre, gruplar arasında sosyal katılımın fiziksel bağımsızlık (p=0,897), kognitif bağımsızlık (p=0,164), mobilite/hareketlilik (p=0,358) ve sosyal uyum (p=0,076) alt başlıklarında anlamlı fark bulunmadı ancak iş durumu (p=0,006), yıllık gelir (p=0,004) ve yıllık sağlık harcaması (p=0,035) alt başlıklarında anlamlı fark tespit edildi. Yaşlıların kognitif durumları ile kendi bildirdikleri gelir durumları arasında, yalnızca kırsalda yaşayanlarda pozitif yönde anlamlı ilişki bulundu (r=0,367, p=0,020). Kentte yaşayan yaşlıların entelektüel boş zaman aktivitelerine katılma düzeylerinin kırsalda yaşayanlardan daha fazla olduğu bulundu (p=0,001). Her iki grubun mobilite düzeyleri arttıkça sosyal katılım düzeylerinin de arttığı tespit edildi. Ayrıca, kentte ve kırsalda yaşayan yaşlıların boş zaman aktiviteleri ile sosyal katılımları arasında anlamlı ilişki bulundu. Bu çalışmada kentte ve kırsalda yaşayan yaşlıların sosyal katılım düzeylerinin benzer olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye genelinde daha farklı bölgelerden daha çok yaşlıya ulaşılarak araştırmalar yapılması uygun olacaktır.

Abstract:
The aim of this study is to examine differences in the social participation of adults aged 65 years and older who live in the rural and urban areas of Turkey and who do not have any orthopedic and neurological problems. A total of 90 elderly people living at home in İstanbul, Kocaeli and Adıyaman, aged between 65 and 96 years, were admitted in the study. Sociodemographic data of the participants were recorded. The social participation assessment was conducted by the "Craig Handicap Assessment and Reporting Technique-Short Form (CHART-sf)", assessment of cognitive function taking into account the educational situation, was conducted by "Standardized Mini Mental Test" and " Mini Mental State Examination (MMSE-E) for illiterate", Mobility assessment was done with "Rivermead Mobility Index" and leisure time activities evaluation was done with "Leisure Time Activity Form". The average age of participants was 71.05 ± 6.9 years in rural areas and 74.92 ± 5.9 years in urban areas. There was a significant difference between the groups in terms of the number of children, educational status and type of house they lived in (p = 0,001). There was no significant difference between the groups in the following subheadings of social participation; physical independence (p = 0,897), cognitive independence (p = 0,164), mobility (p = 0,358) and social integration (p=0,076). But a significant difference was found in the following subheadings; occupation (p = 0,006), annual income (p = 0,004) and annual health expenditure (p = 0,035). There was a significant positive correlation between the cognitive status and the self-reported income status of the elderly living only in rural areas (r = 0,367, p = 0,020). Elderly people living in urban areas were more likely to participate in intellectual leisure activities than those living in rural areas (p = 0.001). It was found that as the mobility levels of both groups increased, the level of social participation increased. Moreover, there was a significant relationship between leisure time activities and social participation of urban and rural elderly people. In this study we concluded that social participation levels of urban and rural elderly people are similar. It is recommended to conduct researches by reaching more elderly people from different regions in Turkey.