Özel eğitim öğretmenlerinin zihin engelli çocuklara okuma-yazma öğretiminde kullandıkları yöntemlerin belirlenmesi
Description of methods used bye special education teachers in teaching reading and writing to mentally retarded children
Yazar: HATİCE ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. BARIŞ KORKMAZ ; YRD. DOÇ. DR. NUR AKÇİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, İstanbul ilinde resmi ve özel kurumlarda görev yapmakta olan özel eğitim öğretmenlerinin zihin engelli çocuklara okuma yazma öğretiminde kullandıkları yöntemleri belirlemektir. Araştırma betimsel olarak desenlenmiştir. Araştırmada 100 özel eğitim öğretmeninin okuma yazma öğretiminde öğretimden önce yer verdikleri ön koşul beceriler, öğretim yöntemleri, öğretim materyalleri, öğretimi değerlendirme yöntemleri ile okuma yazma öğretimi sırasında karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri araştırmacı tarafından hazırlanan anketle alınmıştır.Araştırmada elde edilen verilerin betimsel analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda öğretmenlerden gelen benzer yanıtlar ortak maddeler olarak alınmış ve bu maddelerin toplam yanıt içindeki sıklığı ve yüzdesi hesaplanmıştır.Araştırma bulgularına göre, özel eğitim öğretmenlerinin okuma yazma öğretiminde tek bir yönteme bağlı kalmadıkları fakat ağırlıklı olarak ses yöntemi ile cümle çözümleme yöntemini kullandıkları görülmüştür. Motor beceriler, işitsel ve görsel algılama ve ayırt etme ve kalem tutma öğretmenlerin okuma yazma öğretimine geçmeden önce öğrencilerde gelişmiş olmasını bekledikleri beceriler şeklinde ortaya çıkmıştır. İlk okuma yazma kitapları, olay kartları, eşleme kartları ve hece kitapları özel eğitim öğretmenleri tarafından en çok kullanılan öğretim materyalleridir. Öğretim sırasında öğretmenlerin eşleme ve kelime oyunları gibi çeşitli oyun etkinliklerine sıklıkla yer verdikleri ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin çoğunun gözlem, bireysel çalışma kağıtları ve ölçüt bağımlı testleri okuma yazma öğretiminde değerlendirme teknikleri olarak kullandıkları görülmüştür. Araştırmada ayrıca özel eğitim öğretmenleri okuma yazma öğretimi sırasında araç-gereçlerin yetersizliği ile ilgili yoğun sorunlar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Öğretim sırasında ailelerin desteğinin az olması ve çocukların evde yeterince desteklenmemeleri, farklı performans düzeyindeki zihin engelli çocukların aynı özel eğitim sınıflarına yerleştirilmeleri, tek öğretmenin sınıfta yetersiz olması ve öğrencilerde okuma yazma ön becerilerinin yeterince gelişmemiş olması sıklıkla belirtilen diğer sorunlardır.

Abstract:
The main purpose of this research is to state the methods of teaching reading and writing to mentally retarded children utilized by special education teachers at state schools and private institutions. This research is designed descriptively. In the research, 100 special education teachers stated views on prerequisite skills in teaching reading and writing, teaching methods, teaching materials, methods of teaching evaluation and problems faced through teaching of reading and writing in the questionnaire prepared by the researcher.In this research, firstly the descriptive analysis of the findings has been carried out. In conclusion of the analysis, the similar answers from the teachers are accepted as common themes and the frequency and the percentage of these themes among the total answers have been calculated.According to the findings, it is seemed that special education teachers don?t depend on only one method while teaching reading and writing but they especially use sound and sentence anaylsis methods. It has been found out that motor skills, audio-visual perception and distinction and holding a pencil are expected skills that a students should have as prerequisite skills. First reading and writing books, event cards, matching cards and spelling books are the most popular materials utilized by special education teachers. It has been found out that teachers often utilize different games as matching word games throughout teaching. It has been observed that most of the teachers use observation, individual work papers and criterion-referenced tests as evaluation materials while teaching reading and writing. Besides, special education teachers have pointed out that they face a lot of problems for lack of materials throughout teaching.The support deficiency of the families both throughout teaching sessions and social life, having the mentally retarded children from different levels of performance in the same classes, insufficiency of teachers in the special education classes and insufficiency of the development of prerequisite skills are the other problems pointed out.