Uçuş personellerinde duygusal emek ve iş stresinin tükenmişlik üzerine etkisi
Emotional labor and work stress in flight personnel effect on burnout
Yazar: PARAHAT JORAYEVA
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM RODOPLU ŞAHİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Havacılık yönetimi = Aviation management ; Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Uçuş ekibi = Flight crew ; Uçuş görevlileri = Flight attendants ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, uçuş personellerinde duygusal emek ve iş stresinin
tükenmişlik üzerine etkilerini belirlemektir. Ayrıca çalışmada, duygusal emek, iş stresi
ve tükenmişlik değişkenlerinin, çalışanların demografik özelliklerine göre farklılaşıp
farklılaşmadığının belirlenmesi de amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, İstanbul
ilinde Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanında faaliyet gösteren, ulusal havayolu
şirketlerinde çalışan 215 uçuş personeli oluşturmaktadır.
Verilerin analizinde, faktör analizi, korelasyon, regresyon, t-testi ve Anova
analizleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda elde edilen bulgular, çalışmanın
hipotezlerini büyük ölçüde desteklemektedir. Bulgulara göre duygusal emek, iş stresi
ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Katılımcıların
demografik özelliklerinin bir kısmı duygusal emek, iş stresi ve tükenmişlik
değişkenlerinin bazıları ile anlamlı farklılıklar göstermektedir. Çalışmanın temel amacı
üzerine kurulu hipotezlere ilişkin bulgulara göre, duygusal emeğin yüzeysel rol yapma
boyutu, tükenmişliğin duygusal tükenme ile duyarsızlaşma boyutlarını pozitif ve anlamlı
olarak etkilemektedir. Doğal duygular arttıkça düşük kişisel başarı hissi de artmaktadır.
Bununla birlikte iş stresi, tükenmişliğin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma boyutlarını
pozitif ve anlamlı olarak etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Uçuş Personelleri, Duygusal Emek, İş Stresi, Tükenmişlik

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the effects of emotional labor and
job stress on burnout in flight personnel. It is also aimed to determine whether the
variables of emotional labor, work stress and burnout differ according to the
demographic characteristics of the employees. The sample of the research consists of
215 flight personnel working in national airline companies operating at Istanbul Sabiha
Gokcen International Airport.
Factor analysis, correlation, regression, t-test and Anova analyzes were used in
the analysis of the data. The findings obtained as a result of the analyzes largely
support the hypotheses of the study. According to the findings, it was determined that
there were significant relationships between emotional labor, job stress and burnout
levels. Some demographic characteristics of the participants show significant
differences with some of the variables of emotional labor, job stress and burnout.
According to the findings related to the hypotheses based on the main purpose of the
research, the superficial role-playing dimension of emotional labor positively and
significantly affects the emotional exhaustion and depersonalization dimensions of
burnout. The greater the natural feelings, the greater the sense of low personal
accomplishment. However, job stress positively and significantly affects the emotional
exhaustion and depersonalization dimensions of burnout.

Keywords: Flight Personnel, Emotional Labor, Job Stress, Burn