Paolo Giovio'nun 1575 tarihli "Elogia" isimli eserindeki Türk portreleri
Turkish portraits in the Paolo Giovio's 1575 dated work named "Elogia"
Yazar: MERT ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ASLI SAĞIROĞLU ARSLAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ağaç baskı = Hand printed ; Giovio, Paolo = Giovio, Paolo ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art

Özet:
İtalya'nın Como kentinden doktor, hümanist, tarihçi, piskopos ve koleksiyoner
Paolo Giovio (1483-1552) Rönesans dünyasının ve papalığın önemli şahıslarından
biridir. Daha gençlik yıllarından itibaren dönemin önemli sanatçılarını, filozoflarını, din
ve devlet adamlarını yakından tanıma fırsatı bulmuştur. Papalık ile kurduğu sıkı dostluk
ile birlikte, ertelemek zorunda kaldığı hayallerini gerçekleştirme fırsatı bulmuştur.
Tarih, filoloji ve sanat alanında eğitim görmek iste de ailesine karşı olan sorumlulukları
nedeniyle tıp eğitimi almıştır. Topladığı koleksiyon, döneminin en geniş portre
koleksiyonunu teĢkil etmektedir.
Bu yüksek lisans tez çalışmasında Paolo Giovio'nun 1575 tarihli Elogia Virorum
Bellica Virtute Illustrium (Seçkin Adamların Cesurca Savaşları Üzerine Özdeyişler)
isimli eserinde yer alan 18 adet Türk portresi konu edilmiştir. Araştırma monografik
inceleme özelliği taşımaktadır. Eserde yer alan portreler, Paolo Giovio'nun Como'daki
portre koleksiyonundaki eserlerden ağaç baskı tekniği ile 1570'li yıllarda Tobias
Stimmer tarafından kopya edilmiştir. Ağaç baskı tekniği ile yapılmış olan hem portreler
hem de portrelerin çevreleyen çerçevelerdeki kompozisyon düzeni üslup ve ikonografik
açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmanın nihayetlenmesiyle birlikte, yüksek lisans tez
çalışmasının amacı, 1575 tarihli "Elogia" isimli eserde yer alan Türklere ait portrelerin
bilim dünyasına tanıtılmasıdır. Elogia, daha sonraki Türkleri konu alan kitapların birinci
kaynaklarından biri olmasının yanı sıra Avrupa resmindeki doğulu ve Türk imgesinin
temelini oluşturan eserlerden en önemlisidir. Elogia isimli eserde yer alan şahsiyetlerin
kıyafetleri ve silahlarının aslına uygun olup olmadığına değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Elogia, Paolo Giovio, Tobias Stimmer, Türk Portreleri, Ağaç baskı

Abstract:
Paolo Giovio (1483-1552), physician, humanist, historian, bishop and collector
from Como, Italy, is one of the most important figures of the Renaissance world and the
papacy. From his younger years, he had the opportunity to get to know the important
artists, philosophers, religious and statesmen of the period. Along with the close
friendship he had established with the papacy, he had the opportunity to realize his
dreams, which he had to postpone. Although he wanted to get education in history,
philology, and art but he studied medicine because of his responsibilities to his family.
The collection he collected constitutes the largest collection of portraits of his era.
In this master's thesis, 18 Turkish portraits which take place in Paolo Giovio's
1575 work Elogia Virorum Bellica Virtute Illustrium (Maxims on the Brave Battles of
Distinguished Men) were discussed. The research has the feature of monographic
examination. The portraits in the work were copied by Tobias Stimmer in the 1570s
using the technique of woodcut from works in Paolo Giovio's portrait collection in
Como. Both the portraits and the composition order of the portraits in the surrounding
frames, which were made with the technique of woodcut, were evaluated from a
stylistic and iconographic point of view. With the completion of the work, the aim of
the master's thesis is to introduce the portraits of Turks to the scientific world contained
in the work "Elogia" dated 1575. In addition to being one of the first sources of books
on later Turks, Elogia is the most important of the works that form the basis of the
easterner and Turkish image in European painting. It was mentioned whether the clothes
and weapons of the personalities featured in the work entitled Elogia are in accordance
with the original.

Keywords: Elogia, Paolo Giovio, Tobias Stimmer, Turkish Portraits, Woodcut