Hepatit B ve hepatit C'ye bağlı kronik karaciğer hastalıklarında nötrofil lenfosit oranı, diğer noninvaziv testler ile histolojik aktivite, fibrozis ve etiyoloji ilişkisinin incelenmesi
The correlation in between neutrophil lymphocyte ratio, other noninvasive tests and histologic activity and fibrosis etiology in chronic liver diseases DUE to hepatitis B and hepatitis C
Yazar: EMİNE FEYZA TUZ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZBAKIR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Amaç: Hepatit B ve hepatit C'ye bağlı kronik karaciğer hastalıklarında nötrofil lenfosit oranı ve diğer noninvaziv belirteçlerin karaciğer fibrozisini belirlemede rol oynayıp oynayamayacağını, böylece karaciğerde fibrozis tespitinin daha az girişimsel işlem yapılarak öngörülmesini sağlamaktı.
Hastalar ve Yöntem: Bu çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Polikliniğinde takipli, 2016-2021 tarihleri arasında hepatit virüsü etiyolojisiyle karaciğer parankim biyopsisi yapılan 333 hasta dahil edildi. Hasta verilerine bilgisayar otomasyon sistemi üzerinden ulaşıldı. Hastaların demografik özellikleri, tanı anındaki laboratuvar verileri ve karaciğer parankim biyopsilerindeki fibrozis skorlamaları kaydedildi. Verilerden yola çıkılarak Aspartat Aminotransferaz/ Platelet Oranı İndeksi (APRI), Göteborg Üniversitesi Siroz İndeksi (GUCI), Fibrosis-4 İndeksi (FIB-4), nötrofil lenfosit oranı (NLR), Gama-glutamil Transferaz/ Platelet oranı (GPRI), eritrosit dağılım hacmi/ Platelet oranı (RPI), Aspartat Aminotransferaz/Alanin Aminotransferaz oranı (AAR) indeksleri hesaplandı. Verilerin istatistiksel analizi için SPSS 22.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 333 hasta dahil edildi. Hastaların 173'ü (%52) erkek, 160'ı (%48) kadındı. Yaş ortalaması ise 60,3 ± 13,4 yıldı. HBV virüsü ile enfekte olan hastalar arasında erkek sayısı kadınlardan fazla iken, HCV ile enfekte olanlarda kadın sayısı daha baskındı. Total bilirubin, GGT ve INR düzeylerinin fibrozis evresi ile ilişkili şekilde arttığı tespit edildi. Hemoglobin, lenfosit ve platelet düzeylerindeki azalmanın ileri evre fibrozis hastalarında daha belirgin olduğu görüldü. APRI, FIB-4, GUCI, GPRI, RPI skorlamalarının İshak fibrozis evresi arttıkça anlamlı şekilde arttığı tespit edildi. NLR subgruplar arasında farklı olsa da İshak fibrozis evrelemesiyle ilişkili şekilde tüm gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Yapılan ROC analizi sonucunda EAA değerleri hesaplandığında FIB-4 0,842 (0,799-0,885), RPI 0,829 (%95GA:0,784-0,873), GPRI 0,815 (%95GA: 0,796-0,861), GUCI 0,799 (%95 GA:0,750-0,847), APRI 0,773 (%95 GA:0,722-0,824) bulunmakla birlikte AAR 0,705 (%95 GA:0,650-0,760), PLR 0,630 (%95 GA: 0,569-0,690) ve NLR 0,596 (%95 GA: 0,535-0,657) olup, nispeten daha düşük olarak tespit edildi.
Sonuç: Karaciğer fibrozisi, morbidite riskini ve dolayısıyla tedavi, izlem ve sürveyans ihtiyacını öngördüğünden kronik karaciğer hastalığı olan tüm bireylerde değerlendirilmelidir. Perkütan karaciğer biyopsisinde olduğu gibi noninvaziv testlerin de bazı sınırlamaları vardır. Sağkalımı artırmak adına bu konuda daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Aim: We aimed to demonstrate whether neutrophil lymphocyte ratio and other non-invasive markers may be a predictor in determining liver fibrosis in chronic liver diseases due to hepatitis B and hepatitis C, thus predicting liver fibrosis detection with less invasive procedures.
Materials and method: This study included 333 patients who were observed in the Erciyes University Faculty of Medicine Gastroenterology outpatient clinic and underwent liver parenchymal biopsy with hepatitis virus etiology between 2016-2021. Patient data were obtained by retrospectively analyzing the computer automation system. Demographic characteristics of the patients, laboratory data at the time of diagnosis and fibrosis scores in liver parenchymal biopsies were recorded. Based on the data, aspartate aminotransferase to platelet ratio Index (APRI), Göteborg University Cirrhosis Index (GUCI), Fibrosis-4 Index (FIB-4), neutrophil to lymphocyte ratio (NLR), Gamma-glutamyl transpeptidase to platelet ratio Index (GPRI), red cell distribution width to platelet ratio index (RPI), aspartate aminotransferase to alanine aminotransferase ratio (AAR) indexes were calculated. SPSS 22.0 program was used for statistical analysis of the collected data.
Results: 333 patients were included in the study. 173 (52%) patients were male, 160 (48%) were female. The mean age was 60.3 ± 13.4 years. Among the patients infected with HBV virus, the number of men was higher than women, while the number of women was more dominant in those infected with HCV. It was determined that total bilirubin, GGT and INR levels increased as the fibrosis stage progressed. It was observed that the decrease in hemoglobin, lymphocyte and platelet levels was more pronounced in patients with advanced fibrosis. It was determined that APRI, FIB-4, GUCI, GPRI, RPI scores increased significantly as the stage of Ishak fibrosis increased. Although NLR was vary by subgroups, there was no significant difference between all groups in relation to HAI score. When the AUC values were calculated as a result of the ROC analysis, FIB-4 0.842 (0.799-0.885), RPI 0.829 (95%CI:0.784-0.873), GPRI 0.815 (95% CI: 0.796-0.861), GUCI 0.799 (95% CI:0.750-0.847), APRI 0.773 (95% CI:0.722-0.824), with AAR 0.705 (95% CI:0.650-0.760), PLR 0.630 (95% CI: 0.569-0.690), and NLR 0.596 (95% CI: 0.535- 0.657), which was found to be relatively lower.
Conclusion: Liver fibrosis should be evaluated in all individuals with chronic liver disease as it predicts the risk of morbidity and therefore the need for treatment, observation, and surveillance. As percutaneous liver biopsy, non-invasive tests have some limitations. More comprehensive studies are needed on this subject to increase survival.
Key words: neutrophil to lymphocyte ratio, liver fibrosis, FIB-4 score