Major depresif bozukluklu hastalarda epizod döneminde serum Galektin-1, Galektin-3 ve C-reaktif protein düzeyleri ile bu değerlerin yürütücü fonksiyonlar ve hafıza ile ilişkisi
Serum Galectin-1, Galectin-3 and C-reactive protein levels during the episode in patients with major depressive disorder and the relationship of these values with executive functions and memory
Yazar: BÜŞRA SULTAN SEVİNDİK
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL EŞEL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
MAJOR DEPRESİF BOZUKLUKLU HASTALARDA EPİZOD DÖNEMİNDE SERUM GALEKTİN-1, GALEKTİN-3 VE C-REAKTİF PROTEİN DÜZEYLERİ İLE BU DEĞERLERİN YÜRÜTÜCÜ FONKSİYONLAR VE HAFIZA İLE İLİŞKİSİ
ÖZET
Amaç: Major depresif bozukluk (MDB) sık görülen ve intihar gibi ciddi sonuçları olabilen bir hastalıktır. MDB'un etiyopatogenezi tam olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte, çalışmalar inflamatuar süreçlerin önemli rolü olduğunu göstermektedir. İnflamasyon ve psikiyatrik bozukluklar arasındaki ilişkiyi incelemek için aday biyobelirteç olarak araştırılan proteinlerden biri galektinlerdir. Şu ana kadar galektinlerin kronik inflamatuar ve nörodejeneratif hastalıklarda çalışıldığı, bu hastalıklarda galektin düzeyindeki değişikliklerin inflamatuar süreç ve bilişsel fonksiyonlarla ilişkili olduğu görülmektedir. Galektinler ve psikiyatrik hastalıklarla ilgili literatürde kısıtlı sayıda çalışma olması ve MDB'lu hastalarda galektin, inflamasyon ve bilişsel işlevleri birlikte değerlendiren herhangi bir çalışma olmaması nedeniyle çalışmamız önem arz etmektedir. Depresyonun etiyopatogenezinde nöroinflamatuar sürecin önemli bir yeri olduğu ve MDB'lu hastalarda bilişsel işlev bozukluğu olduğu göz önünde bulundurulduğunda; çalışmamızda serum galektin-1, galektin-3 ve CRP düzeylerinin nöroinflamatuar sürecin bir göstergesi olup olmadığının ve bu parametrelerin MDB'ta bilişsel işlevlerle olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız kesitsel vaka-kontrol çalışması olarak planlanmıştır. Çalışmamıza MDB tanısı almış ve epizod döneminde olan 40 hasta ile 40 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan gönüllü bireylerden bilgilendirilmiş gönüllü olur formu için imza alınarak, Sosyodemografik Veri Formu doldurulmuştur. Gönüllülere araştırmacı tarafından Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) ve hafızayı değerlendirmek için Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi gibi kağıt-kalem ölçekleri uygulanmıştır. Yürütücü işlevleri değerlendirmek için ise bilgisayar ortamında Go/No Go Testi (Yap/Yapma Görevi) ve Stroop Testi uygulanmıştır. Gönüllülerden kan örneği alınarak, kanda galektin-1, galektin-3, C-reaktif protein (CRP) ve Glomerüler filtrasyon hızı (GFR) düzeyleri çalışılmıştır.
xi
Bulgular: Çalışmamızda hasta grubunda serum galektin-1 ve galektin-3 düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre düşük bulunmuş olup, iki grup arasında serum CRP düzeyi açısından fark saptanmadı. Serum galektin-1 düzeyi ile HAM-D ve HAM-A ölçekleri ile değerlendirilen hastalık şiddeti arasında ters yönde bir ilişki olduğu bulundu. Go/No Go Testi ve Stroop Testi skorları açısından gruplar arasında fark bulunmadı. Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi skorlarına göre hastaların sözel öğrenmesinin kontrol grubuna göre bozuk olduğu saptandı. İki gruptada çoğu nöropsikiyatrik testin eğitim ve yaş ile korelasyon gösterdiği, eğitimli veya genç olanların sonuçlarının daha iyi olduğu tespit edildi. Serum CRP düzeyi ile nöropsikiyatrik testlerin tamamı arasında ters yönde bir ilişki olduğu bulundu ancak, serum galektin-1 ve galektin-3 düzeyleri ile nöropsikiyatrik testlerin neredeyse tamamı ile herhangi bir ilişki saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamızda hastalarda serum galektin-1 ve galektin-3 düzeylerinin düşük ölçülmesi bu parametrelerin MDB'ta nöroinflamatuar süreçlerde önemli rolü olduğunu düşündürmektedir. Hastalarda serum galektin-1 düzeyinin düşük ölçülmesinin yanı sıra serum galektin-1 düzeyi ile hastalık şiddeti arasında ters yönde bir ilişki saptanmış olması, yüksek serum galektin-1 düzeyinin hastalığa ve inflamasyona karşı koruyucu olduğuna işaret etmektedir. Serum CRP düzeyi ile nöropsikiyatrik test skorları arasında ters yönde bir ilişki saptanmış olması düşük dereceli inflamasyonun göstergesi olarak kabul edilen yüksek CRP düzeyinin ve dolayısıyla inflamasyonun MDB'lu hastalarda bilişsel performansı olumsuz yönde etkilediğini düşündürmektedir. Galektin düzeyleri ile nöropsikiyatrik testler arasında herhangi bir ilişki saptanmamış olması ise galektinler ve bilişsel performans arasında doğrudan bir ilişki olmadığına işaret etmektedir. Bu durum bilişsel performansın pek çok immünmetabolik mekanizmadan dolaylı olarak etkileniyor olabileceği ihtimalini düşündürmektedir. Mevcut sonuçlarımızın literatüre önemli katkılar sağlayacağı beklenmekte olup, çalışmamızın kısıtlılıkları dikkate alınarak yeni çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Major depresif bozukluk, nöroinflamatuar hipotez, inflamasyon, galektin, bilişsel işlevler, yürütücü fonksiyonlar, hafıza

Abstract:
SERUM GALECTIN-1, GALECTIN-3 AND C-REACTIVE PROTEIN LEVELS DURING THE EPISODE IN PATIENTS WITH MAJOR DEPRESSIVE DISORDER AND THE RELATIONSHIP OF THESE VALUES WITH EXECUTIVE FUNCTIONS AND MEMORY
ABSTRACT
Objective: Major depressive disorder (MDD) is a common disease that can have serious consequences such as suicide. Although the etiopathogenesis of MDD has not been fully elucidated, studies show that inflammatory processes play an important role. One of the proteins investigated as candidate biomarkers to examine the relationship between inflammation and psychiatric disorders is galectins. So far, galectins have been studied in chronic inflammatory and neurodegenerative diseases, and it appears that changes in galectin levels in these disorders are associated with the inflammatory process and cognitive functions. Our study may be important because there are limited studies in the literature on galectins and psychiatric disorders and there are no studies evaluating galectin, inflammation, and cognitive functions in patients with MDD. Considering that the neuroinflammatory process has an important place in the etiopathogenesis of depression and that there is cognitive dysfunction in patients with MDD, our study aimed to investigate i) whether serum galectin-1, galectin-3, and CRP levels are an indicator of the neuroinflammatory process and ii) the relationship of these parameters with cognitive functions in MDD.
Method: Our study was planned as a cross-sectional case-control study. Our study included 40 patients diagnosed with MDD during the depressive episode and 40 healthy controls. The informed consents were obtained from volunteers who met the inclusion criteria for the study, and the Sociodemographic Data Form was filled out. Paper-and-pencil scales such as the Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), and the Rey Auditory Verbal Learning Test to assess memory were administered to the volunteers by the researcher. To evaluate executive functions, the Go/No Go Test (Go/No Go Task) and the Stroop Test were applied in a computer environment. Blood samples were taken from volunteers, and galectin-1, galectin-3, C-reactive protein (CRP), and Glomerular filtration rate (GFR) levels were studied.
xiii
Results: Serum galectin-1 and galectin-3 levels in the patient group were lower than in the healthy control group, and there was no difference for CRP levels between the two groups. It was found that there was a negative correlation between serum galectin-1 level and disorder severity assessed by the HAM-D and HAM-A scales. There was no difference between the groups in terms of Go/No Go Test and Stroop Test scores. According to the Rey Auditory Verbal Learning Test scores, it was determined that the verbal learning of the patients was impaired compared to the control group. It was determined that most neuropsychiatric tests were correlated with education and age in both groups, and the results of educated or young people were better. A negative correlation was found between serum CRP level and all neuropsychiatric tests, but no relationship was found between serum galectin-1 and galectin-3 levels and almost all neuropsychiatric tests.
Conclusion: The low levels of serum galectin-1 and galectin-3 in the patients in our study suggest that these parameters may have an important role in neuroinflammatory processes in MDD. In addition to low serum galectin-1 levels in the patients, a negative correlation was found between serum galectin-1 levels and disorder severity, indicating that high serum galectin-1 levels are protective against disorder and inflammation. The fact that a negative correlation was found between serum CRP level and neuropsychiatric test scores suggests that high CRP level, which is considered an indicator of low-grade inflammation, and therefore inflammation, negatively affects cognitive performance in patients with MDD. The fact that no relationship was found between galectin levels and neuropsychiatric tests indicates that there is no direct relationship between galectins and cognitive performance. This suggests that cognitive performance may be indirectly affected by many immunometabolic mechanisms. It is expected that our current results will make significant contributions to the literature, but they need to be supported by new studies, taking into account the limitations of our study.
Keywords: Major depressive disorder, neuroinflammatory hypothesis, inflammation, galectin, cognitive functions, executive functions, memory