Yaşamın son dönemindeki hastaların yakınlarına uygulanan affetme psikoeğitiminin affetme, ölüm kaygısı ve bakım yüklerine etkisi
The effect of forgiveness psycoeducation applied to the patients relatives in the end of life on forgiveness, death anxiety and care burdens
Yazar: MERVE ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. FATMA DEMİRKIRAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Bağışlama = Forgiveness ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Ölüm kaygısı = Death anxiety ; Ölüm korkusu = Fear of death

Özet:
Amaç: Bu araştırma yaşamın son dönemindeki hastaların yakınlarına uygulanan affetme psikoeğitiminin, hasta yakınlarının affetme, ölüm kaygısı ve bakım yüklerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada ön test, son test, bir aylık ve üç aylık izlem randomize kontrollü deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma İzmir İl Merkezi'ne bağlı Bergama Necla-Mithat Öztüre Devlet Hastanesi'nde, Haziran 2021-Haziran 2022 tarihleri arasında yatan yaşamın son dönemindeki hastaların yakınları ile yürütülmüştür. Araştırma örneklemine randomizasyon yöntemi ile belirlenen 56 (Deney:28 ve Kontrol:28) hasta yakını alınmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Heartland Affetme Ölçeği, Thorson Powell Ölüm Kaygısı Ölçeği ve Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Ki-Kare Testi, Fisher Ki-Kare Testi, bağımsız örneklem t testi ve tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada deney grubu hasta yakınlarının son test, birinci ay ve üçüncü ay affetme puan ortalamaları, kontrol grubu hasta yakınlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (p=0.000). Deney grubu hasta yakınlarının son test, birinci ay ve üçüncü ay ölüm kaygısı ve bakım verme yükü puan ortalamalarının, kontrol grubu hasta yakınlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu bulunmuştur (p=0.000).
Sonuç: Bu çalışmada yaşamın son dönemindeki hastaların yakınlarına verilen affetme psikoeğitiminin, hasta yakınlarının affetme eğilimlerini artırdığı, ölüm kaygısı ve bakım yüklerini azalttığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Yaşamın son dönemindeki hastaların yakınlarına, palyatif bakım birimlerinde belli aralıklarla grup ya da bireysel affetme psikoeğitimlerin planlanması önerilmiştir.

Abstract:
Aim: This research was conducted to examine the effect of forgiveness psychoeducation applied to the patients relatives in the end of life on forgiveness, death anxiety and care burdens of their relatives.
Materials and Methods: In the study, pre test, post test, one month and three month follow up randomized controlled experimental method were used. The research was carried out in Bergama Necla-Mithat Öztüre State Hospital affiliated to İzmir City Center, between June 2021 and June 2022 with the patients relatives in the end of life. The patients relatives of 56 (Experimental: 28 and Control: 28) determined by the randomization method were included in the study sample. Data were collected using Personal Information Form, Heartland Forgiveness Scale, Thorson Powell Death Anxiety Scale, and Caregiver Burden Scale. In the analysis of the data, in addition to descriptive statistics, Chi-Square Test, Fisher Chi-Square Test, independent sample t test and two-way analysis of variance in repeated measurements test were used.
Findings: In the study, it was found that post test, first month and third month mean forgiveness scores of the patients relatives in the experimental group were statistically significantly higher than the patients relatives in the control group (p=0.000). It was found that the post test, first month and third month mean death anxiety and caregiving burden scores of the patients relatives in the experimental group were statistically significantly lower than the patients relatives in the control group (p=0.000).
Conclusion: In this study, it was concluded that the forgiveness psychoeducation given to the patients relatives in the end of life increased the tendency of forgiveness of the patients relatives and reduced their death anxiety and care burdens. It has been recommended to plan group or individual forgiveness psychoeducation at certain intervals in palliative care units for the patients relatives in the end of life.