Tartrazi'in insan kan dokusu üzerine in vitro toksik etkisinin ve gallik asit ile karnosik asit'in koruyucu özelliklerinin belirlenmesi
Determination of tartrazine induced in vitro toxic effects on human blood tissue and protective properties of gallic acid and carnosic acid
Yazar: REYHAN ERASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE BAŞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Sentetik bir boya maddesi olan tartrazin (TRZ), gıda maddelerinde sıklıkla renklendirici olarak kullanılmakta ve canlılarda toksik etkilere neden olmaktadır. Gallik asit (GA) ve Karnosik asit (CA) ise koruyucu etkileri olan antioksidan maddelerdir. Bu tez çalışmasında, TRZ 25mM, GA 30μM ve CA 30μM dozlarında eritrosit ve lökosit hücrelerine in vitro olarak uygulanmıştır. Kan hücrelerinin antioksidan savunma sistemi enzimlerinden süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon-S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR) aktiviteleri, lipit peroksidasyonunun son ürünü olan malondialdehit (MDA) seviyesi, glutatyon (GSH) seviyesi ve asetilkolin esteraz (AChE) aktivitesi kontrol grubu ile karşılaştırılmalı olacak şekilde spektrofotometrik yöntem ile belirlenmiştir. Bunların yanında DNA fragmantasyonu, osmotik frajilite ve canlılık tayinleri de yapılmıştır. TRZ uygulanan grupta antioksidan enzim aktivitelerinin, AChE aktivitesinin, GSH seviyesinin ve canlılık yüzdesinin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azaldığı gözlemlenmiştir. Fakat MDA seviyesinde, DNA fragmantasyonunda ve osmotik fragilite değerlerinde artış meydana geldiği belirlenmiştir. Bunun yanında TRZ ile beraber GA, CA ve GA+CA uygulanan gruplarda TRZ'ye karşı koruyu etkilerin oluştuğu görülmüştür. Sonuç olarak TRZ'nin insan kan hücrelerine toksik etkisinin olduğu, GA ve CA'nın ise tam olarak olmasa da koruyucu etkileri olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Tartrazine (TRZ), a synthetic dyestuff, is frequently used as a colorant in foodstuffs and causes toxic effects in living things. Gallic acid (GA) and Carnosic acid (CA) are antioxidant substances with protective effects. In this thesis study, TRZ 25mM, GA 30μM and CA 30μM doses were applied to erythrocyte and leukocyte cells in vitro. Among the antioxidant defense system enzymes of blood cells, superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx), glutathione-S-transferase (GST), glutathione reductase (GR) activities, malondialdehyde (MDA) level which is the end product of lipid peroxidation, Glutathione (GSH) level and acetylcholine esterase (AChE) activity were determined by spectrophotometric method in comparison with the control group. In addition to these, DNA fragmentation, osmotic fragility and cell viability determinations were also done. It was observed that antioxidant enzyme activities, AChE activity, GSH level and percentage of cell viability statistically decreased in the TRZ group. However, it was determined that there was an increase in MDA level, DNA fragmentation and osmotic fragility values. In addition, protective effects against TRZ were observed in the groups treated with TRZ together with GA, CA and GA+CA. As a result, it has been determined that TRZ has a toxic effect on human blood cells, while GA and CA have protective effects, although not completely.