Sütlerde mikroplastik varlığının araştırılması
Investigaton of microplastic presence in milk
Yazar: SANAE RBAIBI ZİPAK
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN KEMAL BÜYÜKÜNAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Kızılötesi spektroskopi = Infrared spectroscopy ; Mikroplastik = Mikroplastic ; Mikroplastik kirliliği = Microplastic pollution ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Spektroskopi = Spectroscopy ; Süt = Milk

Özet:
Amaç: Bu tezin amacı, çiğ sütlerde mikroplastiklerin varlığını ve olası kaynaklarını araştırmaktır.  
Yöntem: Örnekler inek, manda, koyun ve keçi türlerine ait çiğ sütleri temsil edecek şekilde Marmara Bölgesi'nden toplanmıştır. Araştırmada toplamda Balıkesir'den 131, Bilecik'ten 23, Bursa'dan 66, Çanakkale'den 70, Edirne'den 59, İstanbul'dan 36, Kırklareli'den 49, Kocaeli'den 33, Sakarya'dan 49, Tekirdağ'dan 52 ve Yalova'dan 20 süt örneği toplanmıştır. Numuneler, enzimatik bir deterjanla yapay olarak sindirilmiştir. Daha sonra vakum pompalı 1 μm gözenek boyutlu cam filtre kullanılarak yaklaşık 0,5 bar basınçta süzme işlemi gerçekleştirilmiştir. Filtre kağıtları, 4x büyütme kamerasına bağlı bir binoküler biyolojik mikroskop kullanılarak incelenmiştir. Morfolojik karakterizasyon ve elementel analiz için SEM-EDS yöntemi kullanılmıştır. Polimer türünün tayini için ATR-FTIR yöntemi kullanılmıştır. Mikropartiküller Cameram Software 1.3.0.8 (Mikrosistem, Türkiye) kullanılarak fotoğraflanmıştır. Parçacıklar, IC Measure (The Imaging Source®, 2.0.0.286, Almanya) kullanılarak renk ve şekillerine göre sınıflandırılmış ve boyutları ölçülmüştür.
Bulgular: Tüm örneklem kümesinin %89,29'unda mikroplastik tespit edilmiştir. Bu mikroplastiklerin %77,36'sının etilenpropilen (EP), %18,82'sinin politetrafluoroetilen (PTFE), %1,49'unun poliakrilamid (PAM), %1,01'inin kloropren (CR), %0,81'inin poliaramid (PARA), %0,35'inin etilakrilat (EA) ve %0,17'sinin hidrojene nitril bütadien kauçuk (HNBR) olduğu tespit edilmiştir. Mikroplastiklerin %52,40'ının fiber, %21,20'sinin film, %14,19'unun küre ve %12,22'sinin fragment şekilli olduğu tespit edilmiştir. Mikroplastikler %24,15'i kırmızı, %20,08'i siyah, %18,69'u mavi, %11,21'i mor, %5,85'i pembe, %5,62'si kahverengi, %5,25'i şeffaf, %4,92'si yeşil, %2,69'u gri, %0,91'i sarı, %0,48'i portakal rengi, %0,1'i mavimsi yeşil ve %0,04'ü kahverengimsi kırmızı renkte görüntülenmiştir. Tespit edilen mikroplastiklerin %0,06'sının 10-20 μm arasında, %32,03'ünün 20-150 μm arasında, %23,88'inin 150-500 μm arasında, %14,70'inin 500-1000 μm arasında ve %29,32'sinin 1000-5000 μm arasında boyutta olduğu tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Marmara Bölgesi'nde koyun, keçi, manda ve ineklerden alınan çiğ süt örneklerinde mikroplastiklerin yaygın olduğu görülmüştür.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis is to investigate the presence and the possible sources of microplastics (MP) in raw milk. 
Method: The samples were collected from Marmara Region to represent raw milk of cow, buffalo, sheep and goat species. In the research, 131 milk samples from Balıkesir, 23 from Bilecik, 66 from Bursa, 70 from Çanakkale, 59 from Edirne, 36 from Istanbul, 49 from Kırklareli, 33 from Kocaeli, 49 from Sakarya, 52 from Tekirdağ, and 20 milk samples were taken from Yalova. The samples were digested artificially with an enzymatic detergent. Then filtration was carried out at a pressure of approximately 0.5 bar using a 1 μm pore size glass filter with a vacuum pump. The filter papers were examined using a binocular biological microscope attached to a 4x magnification camera. SEM-EDS was used for morphological characterization and elemental analysis. FTIR was used for the determination of polymer type. Microparticles were photographed using Cameram Software 1.3.0.8 (Mikrosistem, Turkey). Particles were classified according to their color and shape and their sizes were measured using IC Measure (The Imaging Source®, 2.0.0.286, Germany).
Results: Microplastic was detected in 89.29% of the entire milk samples. Of these microplastics, 77.36% ethylenepropylene (EP), 18.82% polytetrafluoroethylene (PTFE), 1.49% polyacrylamide (PAM), 1.01% chloroprene (CR), 0.81% was polyaramid (PARA), 0.35% was ethylacrylate (EA) and 0.17% was hydrogenated nitrile butadiene rubber (HNBR). 52.40% of MP particles had fiber, 21.20% film, 12.22% fragment and 14.19% sphere form. 20.08% black, 18.69% blue, 0.1% bluish green, 5.62% brown, 0.04% brownish red, 4.92% green, 2.69% gray, 0.48% of MP particles orange color, 5.85% pink, 11.21% purple, 24.15% red, 5.25% transparent and 0.91% yellow. Sizes of MP species in the sample: 0.06% between 10-20 μm, 32.03% between 20-150 μm, 23.88% between 150-500 μm, 14.70% between 500-1000 μm, 29.32% 1000 -5000 μm.
Results: Microplastics were found to be common in raw milk samples from sheep, goats, buffaloes and cows in the Marmara Region.