Atatürk Orman Çiftliği süt fabrikasında iş sağlığı ve güvenliği kapsamında risk değerlendirmesi
Risk assesssment within the scope of occupational health and safety Atatürk Farm Dairy Factory
Yazar: GÖKHAN ÖZEN
Danışman: PROF. DR. ERGÜN ERASLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Atatürk Orman Çiftliği = Atatürk Forest Farm ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk faktörleri = Risk factors ; Süt fabrikası = Milk factory ; Süt sektörü = Milk sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Yeterli ve dengeli beslenme, canlının sağlıklı ve üretken olarak yaşamını sürdürmesi 
için gerekli olan besin öğelerin alması ve vücutta kullanmasıdır. Süt ve süt ürünleri 
içerdiği başta protein, vitamin ve diğer bileşenlerce zengin bir gıda maddesidir. Nüfus 
sayısındaki muazzam artış ve gıda kaynaklarının kısıtlılığı, gıda sanayi kolunun 
gelişmesine ve dolayısı ile makine kullanımının artmasına neden olmuştur. Sanayi ve 
teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin üretici daima insanoğludur. Üreticinin bir anlık 
dikkatsizliği başta kendilerine, diğer çalışanlara, ailelerine, yanı sıra işverene ve üretim 
hatlarına geri dönüşü olmayan maddi ve manevi zararlar verebilir. Gıda sektörü iş 
sağlığı ve güvenliği açısından son yıllarda üzerinde durulan önemli sanayi kollarından 
biri haline gelmiştir. İş yerinde yaşanan dikkatsizlikler bazen karşımıza geri dönüşü 
olan ramak kala olaylar olarak bazen de geri dönüşü olmayan iş kazası ve meslek 
hastalıkları olarak çıkar. Ramak kala olaylar iş kazaları ve meslek hastalıklarının 
sayısını ve maliyetini minimize etmek için, prosesler iyi tanımlanmalı, tehlikeleri 
belirlenmeli, risk değerlendirmesi gerçekçi bir şekilde yapılmalı ve çıktılar kararlılıkla 
uygulanmalıdır.
Bu çalışmada, ATATÜRK'ün mirası ve Ankara'nın endüstriyel anlamda ilk süt 
işleyen tesisi olan ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİ Süt Fabrikasında risk 
değerlendirme analizi yapılmıştır. Risk değerlendirmesiyle çalışanları iş kazalarına ve 
meslek hastalarına karşı korumak üzere daha sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı 
oluşturulması hedeflenmiştir. Öncelikle işyerindeki tehlikeler belirlenmiş ve bu 
tehlikelerle ilgili olan riskler 5*5 L Matris metodu ile değerlendirilmiştir. Ayrıca 
çalışanlara, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili temel kavramlar, iş sağlığı ve güvenliği 
yönetimi, risk yönetimi ve risk değerlendirmesi ile ilgili eğitim verilmiş ve 
değerlendirme yapılmıştır. 

Bu çalışma ile Atatürk Orman Çiftliği Süt Fabrikası üretim birimlerinde iş sağlığı ve 
güvenliği kapsamında tespit edilen 269 tehlikeyle ilgili olarak tehlikelerin ortadan 
kaldırılması için gerekli tedbirler alınmış ve uygulanmaya konulması için gerekli 
işlemler yapılmıştır.

Abstract:
An adequate and balanced diet is the intake and use of nutrients necessary for the living 
being to live a healthy and productive life in the body. Milk and dairy products are a 
food substance rich in protein, vitamins and other components. The enormous increase 
in population numbers and the limitation of food resources led to the development of 
the food industry branch and therefore to the increase of machine use. No matter how 
much industry and technology develops, the producer is always human. A momentary 
inattention of the manufacturer can cause irreversible material and moral damage, 
primarily to themselves, other employees, their families, as well as to the employer 
and production lines. Food sector has become one of the important branches of 
industry focused on occupational health and safety in recent years. Inattention at work 
sometimes occurs as near-irreversible events, sometimes as irreversible accidents at 
work and occupational diseases. In order to minimize the number and cost of accidents 
at work and occupational diseases, processes must be well defined, their hazards must 
be determined, risk assessment must be carried out realistically, and outputs must be 
applied decisively.
In this study, risk assessment analysis was carried out at ATATÜRK'S heritage and 
Atatürk Forest Farm Dairy Factory, Ankara's first industrial milk processing plant. The 
Risk assessment aims to create a healthier and safer working environment to protect 
employees against accidents at work and occupational patients. First, workplace 
hazards were identified and the risks associated with these hazards were evaluated 
using the 5*5 L Matrix method. In addition, employees were trained and evaluated on 
basic concepts related to occupational health and Safety, Occupational Health and 
safety management, risk management and risk assessment.
With this study, necessary measures were taken to eliminate the hazards related to 269 
hazards identified within the scope of occupational health and safety in the production 
units of Atatürk Forest Farm Dairy Factory and necessary actions were taken to put 
them into practice.