Türkiye'de üretilen ballarda bazı organik fosforlu ve sentetik piretroid insektisit kalıntılarının incelenmesi
The research of some organophosphorus and synthetic pyrethroids insecticide residuse in honey produced in Turkey
Yazar: YAVUZ KÜRŞAD DAŞ
Danışman: PROF.DR. SEZAİ KAYA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
ÖZET Türkiye'de Üretilen Ballarda Bazı Organik Fosforlu ve Sentetik Piretroid İnsektisit Kalıntılarının İncelenmesi Bu çaiışma, ballarda organik fosforlu ve sentetik piretroid insektisit kalıntılarının araştırılması amacıyla iaboratuvar için metot uyarlamak ve bu metotla Türkiye'de üretilen ballarda organik fosforlu ve sentetik piretroid insektisidierin kalıntı varlığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Metot denemeleri yapıldıktan sonra, 33 farklı iiden geien 275 bal numunesinde 15'i organik fosforlu, 10'u sentetik piretroid olmak üzere toplam 25 insektisidin kaiıntı varlığı gaz kromatografl yöntemi iie incelenmiştir. Yapılan deneysel çalışmalarda insektisidierin gaz kromatografi cihazında alıkonma süreleri ile teşhis ve hesaplama alt sınırları belirlenmiş, kalibrasyon eğrileri çizilmiş, geri kazanım oranlan hesaplanmıştır, tide edilen sonuçlarda, NPD'de insektisit standartlarının teşhis üst sınırları çok yüksek olduğundan balların analizinde ECD kullanılmıştır. insektisit standartlarının alıkonma süreleri OF bileşikler için ECD'de diklorvos 10.421, triklorfon 10.425, dimetoat 13.942, diazinon 20.758, paratiyon-metil 23.281, kiorpirifos-metil 23.292, malatiyon 26.013, klorpirifos 26.557, paratiyon-etil 26.587, klorfenvinfos 29.524, metidatiyon 30.468, etiyon 37.103, tetradifon 45.420, fosalon 46.317 ve koumafos 52.507. dk'dır. Sentetik piretroidlerin ECD'de alıkonma süreleri ise deitametrin 14.094, flumetrin 30.573, lambda-siyhalotrin 42.973, tetrametrin 44.332, bifentrin 44.448, siflutrin 49.588, tau- fiuvalinat 52.422, permetrin 52.551, fenvalerat 56.014 ve sipermetrin 56.193. dk'dır. insektisit standartlarının teşhis alt sınırları OF bileşikler için ECD'de dikiorvos 3.6, triklorfon 9.35, dimetoat 9.55, diazinon 1.8, paratiyon-metil 1.15, klorpirifos-metii 0.35, malatiyon 7.1, klorpirifos 0.25, paratiyon-etil 1.2, klorfenvinfos 0.7, metidatiyon 2.55, etiyon 0.45, tetradifon 0.35, fosalon 4.1 ve koumafos 1.6 ng/g'dır. Sentetik piretroidlerin ECD'de teşhis alt sınırları deitametrin 1.15, flumetrin 8.1, lambda-siyhalotrin 25.5. tetrametrin 5.7, bifentrin 0.5, siflutrin 13.3, tau-fiuvaiinat 3.2, permetrin 1.5, fenvalerat 1.75 ve sipermetrin 13.85 ng/g'dır. Hesaplama alt sınırları ise cihazın formülüne göre teşhis alt sınırlarının yaklaşık 3.33 katı olarak bulunmuştur. insektisit standartlarının ballardan geri alım % oranları ise OF bileşikler İçin ECD'de diklorvos 199, triklorfon 60, dimetoat 1186, diazinon 90, paratiyon-metil 30, klorpirifos-metil 131, malatiyon 283, klorpirifos 132, paratiyon-etil 76, klorfenvinfos 321, metidatiyon 44, etiyon 121, tetradifon 77, fosalon 447 ve koumafos 159'dur. Sentetik piretroidlerin ECD'de geri alım % oranları ise deitametrin 762, flumetrin 1051, lambda-siyhalotrin 185, tetrametrin 181, bifentrin 65, siflutrin 90, tau-fiuvalinat 41, permetrin 127, fenvalerat 162 ve sipermetrin 449'dur. Baiların analizinde belirtilen insektisit kalıntılarına rastlanmamıştır. Bu durum ülkemiz gıda güvenliği, halk sağlığı ve arıcılığı açısından oiumlu olarak değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Bal, gaz kromatografi, insektisit, kalıntı 54

Abstract:
SUMMARY The Research of Some Organophosphorus and Synthetic Pyrethroids insecticide Residues in Honey Produced in Turkey This study was carried out to adapt method for laboratory and to determine Organo Phosphorus and Synthetic Pyrethroids insecticide Residues in honey produced in Turkey by this method. After exercises of the method, it was investigated the residue of 25 insecticide which were 1 5 Organo Phosphorus and 10 Synthetic Pyrethroids in 275 sample of honey by the means of gas chromatography from 33 different cities, in the experimental studies, it was obtained retention time, Limit of Determination (LOD) and Limit of Quantification (LOD) of insecticides in the gas chromatography, it was droven curve of calibration and it was quantificated recovery. According to obtained data, it was used ECD in analyzing honey because LOD of insecticide standarts is very high in NPD. Retention time of OF compounds in ECD were dichlorvos 10.421, trichlorphon 10.425, dimethoate 13.942, diazinon 20.758, parathion-methyl 23.281, chiorpyrifos-methyi 23.292, maiathion 26.013, chlorpyrifos 26.557, parathion-ethyl 26.587, chiorfenvinphos 29.524, methidathion 30.468. ethion 37.103, tetradifon 45.420, phosaione 46.317 and coumaphos 52.507 minutes. Retention time of synthetic pyrethroids in ECD were deltamethrin 14.094, flumethrin 30.573, iambda-cyhalothrin 42.973, tetramethrin 44.332, bifenthrin 44.448, cyfiuthrin 49.588, tau-fluvaiinate 52.422, permethrin 52.551, fenvaierate 56.014 and cypermethrin 56.193 minutes. LOD of OF compounds in ECD were dichlorvos 3.6, trichlorphon 9.35, dimethoate 9.55, diazinon 1.8, parathion-methyl 1.15, chlorpyrifos-methyl 0.35, maiathion 7.1, chlorpyrifos 0.25, parathion-ethyl 1.2, chiorfenvinphos 0.7, methidathion 2.55, ethion 0.45, tetradifon 0.35, phosaione 4.1 ve coumaphos 1.6 ng/g. LOD of synthetic pyrethroids in ECD were deltamethrin 1.15, flumethrin 8.1, lambda-cyhaiothrin 25.5, tetramethrin 5.7, bifenthrin 0.5, cyfiuthrin 13.3, tau-fiuvaiinate 3,2, permethrin 1.5, fenvaierate 1.75 ve cypermethrin 13.85 ng/g. LOQ was found nearly 3.33 times more than LOD. Recovery percentage of OF compounds in ECD were dichlorvos 119, trichlorphon 60, dimethoate 1186, diazinon 90, parathion-methyl 30, chlorpyrifos-methyl i 131, maiathion 283, chlorpyrifos 132, parathion-ethyl 76, chiorfenvinphos 321, methidathion 44, ethion 121, tetradifon 77, phosaione 447 and coumaphos 159. Recovery percentage of Synthetic Pyrethroids in ECD were deltamethrin 762, flumethrin 1051, lambda-cyhaiothrin 185, tetramethrin 181, bifenthrin 65, cyfiuthrin 90, tau-fluvalinate 41, permethrin 127, fenvaierate 162 and cypermethrin 449. it was not detected insecticide residues in the analyzing honey. This resuit is good for the pubiic health, food safety and beekeping in Turkey. Key Words: Honey, gas chromatography, insecticide, residue 55