Gümüşhane Sancağı (1850-1918)
Sanjak of Gumushane (1850-1918)
Yazar: KEMAL SAYLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALAADDİN YALÇINKAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Ekonomik durum = Economic situation ; Gümüşhane = Gümüşhane ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sancaklar = Sanjaks ; Sosyal yapı = Social structure

Özet:
Bu çalışmamızda 1850?1918 arasında Gümüşhane Sancağı'nın idarî, sosyal ve ekonomik durumunu ele alarak bir şehir tarihi ortaya çıkarmaktır. Kapsamın belirlenmesinde günümüz Gümüşhane şehrinin yapılanmasında önemli bir dönem olan 1850?1918 yılları arasında idarî, sosyal ve ekonomik olarak çok canlı bir dönem geçirmesi etkili olmuştur. Çalışmada Osmanlı Devleti Arşiv Kaynakları, Meclis-i Mebusan Zabıt Cerideleri, Kadastro Kayıtları, Vilayet Salnâmeleri, Mebus Özlük Dosyaları, Konsolosluk Raporları'nın yanı sıra dönem hakkında bilgi veren ikinci el kaynaklardan da yararlanılarak konu bütünlüğü sağlanmaya çalışılmıştır.Çalışma giriş bölümüyle birlikte dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın kapsamı ve metodu, yararlanılan kaynaklar, Gümüşhane bölgesinin kısa bir tarihçesi ve bölgeye uğrayan seyyahların Gümüşhane izlenimleri hakkında bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde Gümüşhane Sancağı'nın idarî yapısı, yerel yönetimi ve siyasî temsilcilerinin faaliyetleri anlatılmaktadır. İkinci bölümde Gümüşhane Sancağı'ndaki madenler ve maden işletmeciliği, sancakta yapılan tarım, hayvancılık ve ormancılık faaliyetleri ve sancağın ulaşımın ulaşım durumu ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise sancağın nüfusu ve toplum yapısı, vakıfları ile eğitim faaliyetlerine değinilmektedir.Araştırmada elde ettiğimiz bulgulara göre incelediğimiz dönem içinde Gümüşhane Sancağı idarî, sosyal ve ekonomik açıdan çok önemli bir değişim yaşamıştır. Yaşanan bu gelişmeler günümüz Gümüşhane İli'nin idarî, sosyal ve ekonomik yapısının şekillenmesinde etkili olmuştur.

Abstract:
The purpose of the thesis is to reveal the history of a city by discussing the administrative and social and economic case of Gümüşhane Sanjak during the years between 1850-1918 when the boundaries were determined. Undergoing through a vivid period in the years which are indicated above influenced the structuring of Gümüşhane Province. In this study we try to make use of Archivial sources, The Official Reports of the First Turkish Parliement, Cadastral Records, Annuals of Provinces, Deputy Personal Files, Consular Reports, secondary sources informing about the period in order to ensure the integrity of the subject matter.The study is formed of four chapters along with the Introduction part. The Introduction includes the content and method of the study, references, a brief history of Gümüşhane and the observations of the travellers calling upon the vicinity. The First chapter explains administrative structure, provincial local government and activities of ministers. The Second chapter is composed of mine and mining in Gümüşhane Sanjak, agriculture, animal breeding, forestry activities and transportation network of the vicinity. In the third chapter it is stated about population and social structure, endowment and education activities of the Sanjak.According to the data obtained Gümüşhane Sanjak experiences an important change in terms of administrative, social and economic aspects. The improvement has been effective for shaping the administrative, social and economic structure of the city since then.