Akneli hastalarda androjen fazlalığının görülme sıklığı
The prevalence of androgen excess in women presenting acne
Yazar: GÜLSÜM UYSAL
Danışman: PROF. DR. YILMAZ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Androjenler = Androgens ; Hiperandrojenizm = Hyperandrogenism ; Hirsutizm = Hirsutism ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome

Özet:
Amaç: Tek başına akne ile başvuran, klinik olarak akne tanısı almış hastalarda; başta polikistik over sendromu olmak üzere hiperandrojenizm ile seyreden bozuklukların görülme sıklığının belirlenmesi ve altında yatan nedenlerin araştırılması amaçlandı.Materyal ve Metod: Bu prospektif çalışma Haziran 2010 ve Aralık 2011 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesinde yapılmıştır. Çalışmaya asıl şikayeti akne olan yaşları 18-45 arasında değişen son 3 ayda hormonal tedavi almayan 207 hasta alındı. Her hastaya akne ve hirsutizm skorlaması, pelvik ultrason yapıldı. Erken foliküler dönemde serum LH, FSH, östradiol, 17-hidroksiprogesteron (17-OHP), DHEAS, androstenodion (A), SHBG ve total testosteron (TT) ölçüldü. Ovulasyon, menstrual döngünün 21-24. günlerinde ölçülen serum progesteron seviyesi ile belirlendi. Hastalara OGTT yapıldı, HOMA-IR ve serum lipid düzeyleri incelendi. Hastalar PKOS, idiyopatik hirsutizm (İH), idyopatik hiperandrojenemi (İHA) ve izole akne olarak ayrıldı. Normal serum androjen (TT, DHEAS, A ) düzeylerine sahip , USG de normal ovaryan morfoloji görülen, normal ovulatuar fonksiyonlu ve hirsutizmi olan hastalar İH olarak kabul edildi. En az bir yüksek androjen düzeylerine sahip, normal ovulatuar fonksiyonlu, USG de normal ovaryan morfolojiye sahip hastalar İHA olarak adlandırılmıştır. Aknesi olup, hiperandrojenemi ve hirsutizmi olmayan, normal ovulatuar fonksiyonlu hastalar ? izole akne? olarak kabul edilmiştir.Bulgular: Çalışmaya alınan 207 akneli hastanın %39,6 `u (82/207) PKOS, % 8,6 `sı (18/207) İdiopatik hirsutizm, %23,6'sı (49/207) idiopatik hiperandrojenemi, %28 (58/207) izole akne olarak bulundu. Akne skoru izole akne ve diğer hastalar arasında benzerdi. PKOS+İH+İHA hasta grubunda hirsutizm skoru, TT, DHEAS, androstenodion ve HOMA-IR izole aknesi olan hastalara göre anlamlı olarak yüksek görülürken SHBG, FSH seviyeleri ise daha düşük bulundu. İnsülin direnci, izole akneli hastalara göre PKOS+İH+İHA hasta grubunda (p <0.05) anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. PKOS ve İHA hasta gruplarında diğer gruplara göre daha yüksek serum androjen düzeyleri izlendi. 114 (% 55) hastada en az bir serum androjen düzeyi yüksekti ve bütün gruplar arasında akne şiddeti ile hormonal değerler arasında anlamlı bir ilişki gözlenmedi. Tüm akneli hastalarda serum lipid düzeyleri benzerdi. PKOS+İH+İHA hasta grubu ile sadece aknesi olan hastalardaki DM, BAG (bozulmuş açlık glukozu), BGT (bozulmuş glukoz toleransı) görülme sıklığı benzerdi (p>0.05)Sonuç: 207 hastanın 149'unda (%71.9) klinik ve/veya biyokimyasal hiperandrojenemi görüldü. Akne ile başvuran hastalarda hiperandrojenemi ve PKOS'un mutlaka göz önünde bulundurulması, PKOS ve hiperandrojenemiye neden olan klinik tabloların araştırılması gerektiğini düşünmekteyiz. Bundan sonraki çalışmalarda antiandrojen tedavilerin akneli hastalarda tedavi etkinliğinin araştırılmasını önermekteyizAnahtar kelimeler: Akne, Hiperandrojenemi, Hirsutizm, Polikistik over sendromu

Abstract:
Objective: In this study our aim was to investigate the prevalence of polycystic ovary syndrome and the underlying causes of androgen excess disorders among women presenting with acne alone.Material and Methods: This prospective study was conducted between June 2010 and December 2011 at Erciyes University School of medicine. Two hundred and seven women whose main complaint is acne, aged between 18-45 years were included in the study. Detailed history, clinical examination, pelvic ultrasound, acne and hirsutism scores were obtained for all patients. LH,FSH, estradiole (E2), 17-hydroxyprogesterone (17-OHP), DHEAS, androstenedion (A), total testosterone (TT) and SHBG in serum samples was measured in early follicular phase. Ovulation was confirmed by serum progesterone level in days 21-24 of menstural cycle. Glucose tolerance status was evaluated by oral glucose tolerance test (OGTT). The precense of insulin resistance was investigated by homeostasis model assessment (HOMA) score. The patients were assigned as PCOS, idiopathic hirsutism (IH), idiopathic hyperandrogenemia (IHA) and isolated acne. Patients with hirsutism, ovulatory menstrual cycles and normal serum androgen levels were considered as IH. Patients with at least one high androgen levels and having regulatory cycles were named as IHA. Patients with acne but without hirsutism, hyperandrogenemia and ovulatory menstrual cycles were considered as