Huntington hastalığı geni (IT-15) polimorfik özelliklerinin normal ve mutant alellerdeki dağılımı
The Distribution of Huntington disease gene (IT-15) polimorphic features on normal and mutant alleles
Yazar: HALİL GÜRHAN KARABULUT
Danışman: PROF. DR. IŞIK BÖKESOY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Genetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: DNA = DNA ; Genler = Genes ; Huntington hastalığı = Huntington disease ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Huntington Hastalığı Geni (IT15) Polimorfik Özelliklerinin Normal ve Mutant Aletlerdeki Dağılımı Huntington Hastalığı (HH), dikenli nöronların kaybı ile karakterize, otozomal dominant geçiş gösteren, santral sinir sisteminin ilerleyici, dejeneratif bir hastalığıdır. Hastalıktan sorumlu gen 1993 yılında "Huntington Disease Collaborative Research Group" tarafından izole edilmiştir. Hastalığa neden olan mutasyon, genin 1. ekzonunda yer alan CAG dizisi tekrar sayısındaki artıştır. Gen üzerinde tanımlanan bazı polimorfik özelliklerin CAG tekrar sayısı ile ilişkili olduğu ve bu nedenle hastalığın ortaya çıkmasında etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, genin 1. ekzonunda ve 5' promoter bölgesinde tanımlanan polimorfik özelliklerin hastalığa neden olan mutant alellerle birlikteliği araştırılmıştır. Bu amaçla 15 hastanın periferik kan örneğinden DNA izolasyonu yapılarak PCR ve DNA dizi analizi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kullanılan yöntem, CAG tekrar sayıları yanışı ra araştırılan polimorfik özelliklerin de normal ve mutant alellerde ayrı ayrı gözlenebilmesini olanaklı kılmış ancak çalışma grubundaki hasta sayısının kısıtlı kalması ve aile bireylerinin çalışılamamış olması nedeni ile bu polimorfik özelliklerin mutant alellerle birlikteliği ya da hastalığın ortaya çıkmasındaki olası etkileri konusunda yorum yapılabilecek yeterli veri elde edilememiştir. Anahtar kelimeler: Huntington hastalığı, tekrar dizileri, PCR, polimorfızm. 32

Abstract:
The Distribution of Huntington Disease Gene (IT15) Polimorphic Features on Normal and Mutant Alleles. Huntington Disaese is an autosomal dominant, progressive degenerative disorder of central nervous system characterized by loss of spiny cells. The gene responsible for the disease was identified by the Huntington's Disease Collaborative Research Group in 1993. The underlying mutation causing the disease is the expansion of a CAG trinucleotide repeat in the first exon beyond a certain repeat number. It is suggested that some polimorphic features of the gene may be associated with the CAG repeat number and therefore may have a role in disease expression. In this study, the distribution of polymorphic features identified on the first exon and the 5' promoter region of the gene on normal and mutant alleles was investigated. PCR and DNA sequencing was performed following DNA isolation from peripheral blood samples of 15 patients for this purpose. The method of choice enabled a clear observation of the CAG repeats as well as the polymorphic features under investigation both in mutant and wild type alleles separetely. But, the limited number of the patient group and unavailability of the samples from the family members didn't allow the researcher for a thorough comment on the co-existance of mutant alleles with the polymorphic features to effect the expression and the characteristics of the disease due to the insufficient data obtained. Key words: Huntington disease, trinucleotide repeats, PCR, polymorphism. 33