İngilizlere göre Kutü'l-Amare teslimiyetinin nedenleri ve etkileri
The causes and effects of Kut-al-Amara surrender according to the British
Yazar: OKTAY YAZICI
Danışman: PROF. DR. İSMET ÜZEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Dünya Savaşı I = World War I ; Hindistan = India ; Irak = Iraq ; Irak cephesi = Iraq front ; Kut'ül-Amare Savaşı = Kut'ül-Amare War ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İngiltere = England

Özet:
İngilizlerin Irak'taki harekâtı 6 Kasım 1914'te Fav Yarımadası'nın işgali ile başladı.  22 Kasım 1915'teki Selmân-ı Pâk Muharebesi'ne kadar neredeyse hiç yenilgi görmediler.  Selmân-ı Pâk'ta yaşadıkları muazzam yenilgi, İngiliz Irak Sefer Kuvveti için bir dönüm noktası oldu.  Yenilgi sonrası Kûtü'l-Amâre'ye çekilmek zorunda kalan İngiliz 6. Tümeni, Türk askerleri tarafından kuşatıldı. Yaklaşık 13.500 İngiliz-Hintli asker hem yiyeceklerinin tükenmesi hem de kendilerini kurtarmaya gelen kuvvetlerinin başarılı olamaması nedeniyle, 29 Nisan 1916'da Türk askerlerine teslim oldu.  Kûtü'l-Amâre teslimiyetinin, İngiliz parlamentosu ve devlet adamlarından basına, Doğu'daki sömürgelerinden Irak'taki muharebelerde kullandıkları savaş araç ve gereçlerine, yine sivil ve askeri personelin niteliğinden sağlık hizmetlerine kadar bir hayli tesiri oldu.

Sonuç olarak, İngilizler, Irak'taki operasyonları ve teslimiyeti araştırmak için parlamentolarında kabul ettikleri bir yasa ile "Irak Komisyonu" adında bir komisyon kurdular ve Kûtü'l-Amâre kuşatması ve kurtarma muharebeleri devam ederken, başarılı olamayan komutanları görevden aldılar.  Asker sayılarını Türk asker sayısının çok üzerine çıkardılar.  Silah, mühimmat, savaş araç ve gereçleri ile Dicle Nehri'ne uygun bol miktarda ulaştırma araçları hazırladılar.  Tıbbi personel, hastane ve hastane gemileri eksikliğini giderdiler.  Yeni kara ve demir yolu hatları inşa ettiler.  Irak Sefer Kuvveti'nin başına Gelibolu'da da görev yapmış General F. S. Maude'ı getirdiler.  Osmanlı Devleti, zaten yetersiz olan Irak'taki askeri birliklerini takviye etmek yerine, bir kısım birliklerini buradan çekerek İran'a gönderdi.  Dolayısıyla yetersiz silah ve asker ile savunulmaya çalışılan yerler, birer birer İngilizler tarafından ele geçirildi.  Osmanlı Devleti, Irak'taki en önemli şehir ve askeri merkez olan Bağdat'ı kaybetti.  Hatta İngilizler, Mondros Mütarekesi'ne aykırı olarak Musul'u bile işgal ettiler.  Böylece Irak'ta Osmanlı hakimiyeti sona ermiş oldu.

Abstract:
The British campaign in Iraq started with the invasion of the Fao Peninsula on 6 November 1914. They had almost no defeat until the Battle of Salman-ı Pak on 22 November 1915. Their enormous defeat at Salman-ı Pak was a turning point for the British-Indian Mesopotamian Expeditionary Force. The British 6th Division, which had to retreat to Kut-Al-Amara after the defeat, was besieged by the Turkish soldiers. Approximately 13,500 British and Indian soldiers surrendered to the Turkish Force on 29 April 1916.

As a result, the British appointed a commission called "Mesopotamia Commission" by the act of parliament to enquire into the operations of war in Mesepotamia and the surrender, and changed some unsuccessful commanders while Kut-al-Amara siege and relief operations were going on.  They increased the number of British soldiers far above the number of Turkish soldiers.  They prepared weapons, ammunition, war tools and equipment and ample means of transportation appropriate for the Tigris.  They appointed General F. S. Maude as the commander of the Mesopotamian Expeditionary Force.  Ottoman State, instead of reinforcing her already inadequate military units in Iraq, withdrew some of her troops from here and sent them to Iran.  Therefore, the places that were tried to be defended with insufficient weapons and soldiers were captured one by one by the British.  Ottoman State lost Baghdad, the most important city and military centre in Iraq.  The British even occupied Mosul in defiance of the Armistice of Mudros.  Thus, the Ottoman domination in Iraq came to an end.