Eski Mezopotamya toplumlarında suyun dini niteliği
The religious nature of water in Ancient Mesopotamian societies
Yazar: NESLİHAN AY
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER ULUTÜRK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Su, başta insan olmak üzere tüm canlıların hayatını devam ettirebilmesi için gerekli olan en önemli maddedir. Bu özelliği nedeniyle hemen hemen her din ve inanç kültünde suya kutsiyet atfedilmiştir. Suyun olmaması, hayatın olmaması anlamına gelmektedir. Bu nedenle insanoğlu suya karşı her zaman bağlılık hissetmiş, suyun hayat bahşetmesi nedeniyle kutsiyetin sembolü haline gelmiştir. Dolayısıyla suya ilk insandan günümüze kadar bir şekilde ya bizzat tanrı olarak ya da tanrının yeryüzündeki simgesi olarak kutsanmıştır. 
Medeniyetin doğduğu coğrafya olarak bilinen Mezopotamya Bölgesi, birçok inanç ve kültüre ev sahipliği yapmıştır. İnsanın olduğu her çağda inanç ve ritüelde bulunmaktadır. Mezopotamya bereketli toprakları, Fırat ve Dicle nehirlerinin arasında olması sebebiyle suya karşı kutsiyet atfedilerek kült merkezi haline gelmiştir. Bölgeye ilk olarak Sümerlerin gelmesiyle beraberinde tapınmalar ve kutsal alanlar oluşmuştur. Toplumlar, inançlar ve kültler, Mezopotamya kültürünün temellerini oluşturmaktadır. Bölgenin nehir ve su kaynakları bakımından önemli bir konumda olması dini ve kültürel hayatında vazgeçilmez unsurunu oluşturmaktadır. 
Dini hayatın bir unsuru olan suya karşı çeşitli tapınmalar ya da ibadet öncesi hazırlık sürecinde su Mezopotamya'da en etkili maddeyi temsil etmektedir. Su, bereketin simgesi olarak kabul edilmiş ve suya karşı adaklar adanmış, suyun tanrısı hoş tutulması amaçlanmıştır. İnsanoğlu, suyun arındırıcı ve temizleyici özelliklerinden yararlanmış, suyu arınma ayinlerinin en temel ögesi haline getirmiştir. Suyun canlılara sunduğu mükafatların yanında cezalandırıcı yönü de insanlar tarafından göz önünde tutulmuş; bu durum farklı ritüellerin, kültlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır.

Abstract:
Water is the only substance necessary for life to exist. Thanks to this feature, it has been attributed sacredness in almost every religion and belief cult. In the absence of water, no living thing can survive, and the state of attachment to water and its ability to bestow life has become a symbol of sanctity in terms of belief. Therefore, from the first humans to the present day, water has been sanctified in some way, either as a god itself or as a symbol of god on earth. 
The fact that Mesopotamia was one of the first settlements is due to its favorable water resources. There are beliefs and rituals in every age where there is a human being. Mesopotamia has become a cult center by attributing sanctity to water due to its fertile crescent lands and its location between the Euphrates and Tigris rivers. With the arrival of the Sumerians to the region, worship and sacred areas were formed. It also forms the basis of Mesopotamian culture. The important position of the region in terms of rivers and water resources constitutes an indispensable element in religious and cultural life. 
Water, which is an element of religious life, represents the most effective substance in various worships against water or in the preparation process before worship. It was accepted as the symbol of fertility and to keep the god of water pleasant was aimed.
The purifying and cleansing properties of water were also utilized bu humans as the most basic substance of purification rites. In addition to the positive aspects of water, the punishing aspect of water was also taken into consideration. Through flood events or water ordals, attention is drawn to the deterrent and warning aspect of the power of water.