Radon difüzyon hızının farklı büyük toprak gruplarına göre değişiminin incelenmesi
Investigation of radon diffuision rate changes according to great soil groups
Yazar: MUTLU İÇHEDEF
Danışman: DOÇ. DR. MÜSLİM MURAT SAÇ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Doğal radyoaktivite = Natural radioactivity

Özet:
Bu tezin amacı Tuzla Fayı (İzmir- Seferihisar) etrafındaki büyük toprak gruplarında yer kabuğu hareketleri ile radon çıkışları arasındaki ilişkiyi veren toprak grubunun saptanmasıdır. Ayrıca çalışma bölgelerindeki toprakların fiziksel özellikleriyle radon konsantrasyonları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve sürekli radon ölçüm istasyonları için en uygun toprak özelliklerinin belirlenmesine çalışılmıştır. Çalışmada, Tuzla fayı etrafında 5 büyük toprak grubu belirlenmiş ve 10 radon ölçüm istasyonu kurulmuştur. Toprak gazı radon konsantrasyonları, nükleer iz kazıma dedektörleri (LR-115 film dedektörler), Lucas Hücreleri ve sürekli radon ölçüm sistemi kullanılarak belirlenmiştir. Her istasyonda yatay toprak katmanları belirlenmiş, radyoaktivite analizleri ile toprağın fiziksel özelliklerinin belirlenmesi için bu katmanlardan örneklemeler yapılmıştır. Elde edilen tüm veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.Çalışmada toprak gazı radon konsantrasyonları LR-115 dedektörler ile 0,1 ile 261,1 kBq m-3 arasında ve en yüksek konsantrasyonlar 6 nolu istasyonda (I-6) elde edilmiştir. Lucas Hücreleri ile yapılan ölçümlerde de benzer sonuçlar elde edilmiştir. Yapılan analizlerden, toprakların genellikle düşük tuz içeriğine sahip, hafif alkali, humusça fakir ve kireçli topraklar olduğu görülmüştür. İlave olarak radon çıkışlarının kaynağının tespit edilmesi için toplanan toprak örneklerinin doğal radyoaktivite analizi yapılmıştır.Sonuç olarak, Seferihisar-Tuzla fayı çevresinde yer kabuğu hareketlerinin radon çıkışları ile değerlendirilmesi için 6 nolu istasyonun daha uygun olduğu (I-6) tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to identify great soil group that gives the relationship between radon outputs and tectonic movements in the vicinity of the Tuzla fault (İzmir- Seferihisar) In addition, the relationships between radon concentrations and physical properties of the soils in the study areas were investigated and it was studied to determine of the best soil structure for continuous radon measurement stations. In the study, five great soil groups were determined around the Tuzla fault and ten measurement stations were constructed. Soil gas radon outputs were measured using solid state nuclear track detectors (LR-115 film detectors), Lucas cells and online radon measurement system in the study area. Soil horizons in each station were determined and soil samples were taken from these horizons for analyses of the radioactivity and determination of the physical properties of soils. All the data obtained were evaluated statistically.In the study, soil gas radon concentrations measured using LR-115 were ranged from 0.1 to 261.1 kBq m-3 and the highest concentrations were found in station 6 (I-6). Similar results were found with Lucas Cell measurements. From point of analyses, it has been showed that the soils have low salinity, slightly alkaline, non-humic and calcareous. Natural radioactivity concentrations of soils were found in the standard values. Besides, the source of radon outputs were examined by analyzing the natural radioactivity of collected soil samples.As a result, the station 6 has been found to be better in order to evaluate tectonic movements by radon outputs around Tuzla Fault.