Trafik ışıklarında tramvay öncelikli sistemin modellenmesi
Modelling of tram priority system at traffic lights
Yazar: MEHMET BELEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ OSMAN ÖZKAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Günümüzde özel taşıt kullanımının artmasıyla birlikte, özellikle büyük şehirlerde yoğun trafiğin oluşturduğu birçok sorun ortaya çıkmıştır. Trafik yoğunluğu, seyahat süresinin artmasına, fazla yakıt sarfiyatıyla birlikte yüksek enerji maliyetlerine ve egzoz gazı emisyonu nedeniyle çevre kirliliğine sebep olmaktadır. Belirtilen bu sorunların çözümünde toplu ulaşım sistemlerinin yaygınlaştırılması ve kullanımının özendirilmesi gerekmektedir. Toplu ulaşım araçlarının cazip hale getirilmesinde en önemli unsurlardan birisi de trafik ışıklarında tramvaylara geçiş önceliği verilmesidir. Trafik ışıklarında tramvaya geçiş önceliği uygulanması sonucunda, seyahat sürelerinin iyileştirilmesi ve seyahat sürelerindeki zaman tasarrufuyla birlikte toplu ulaşıma talebin artması ve kullanıcılarının memnuniyet düzeyi, zaman kazançları maksimize edilirken işletmeci yönünden de giderlerin azaltılması sağlanacaktır. 
Tez kapsamında, trafik ışıklarında tramvaya geçiş önceliği uygulaması Konya İli, Selçuklu İlçesi, Vatan Caddesi ve Hastane Caddesi kesişimi Belediye Kavşağında gerçekleştirilmiştir. Belediye Kavşağında tramvaylara tanınan öncelik uygulamasının öncesi ve sonrası ile ilgili veriler toplanıp VISSIM benzetim yazılımı üzerinde modellenmiştir.
Modellemeden elde edilen veriler sonucunda kavşak üzerinde tramvay başına ağırlıklandırılmış ortalama bekleme süresi, mevcut durumda 67,57 saniye olduğu, bu sürenin tramvay önceliği uygulandığında 37,09 saniyelere düşmesiyle %45,10 iyileşme sağlanacaktır. Kavşakta bulunan hafif taşıtların taşıt başına ağırlıklandırılmış ortalama bekleme süresi, mevcut durumda 31,3 saniye olduğu, bu sürenin tramvay önceliği uygulandığında 27,19 saniyelere düşmesiyle %13,13 iyileşme sağlanacaktır.

Abstract:
Today, with the increase in the use of private vehicles, many problems have emerged, especially in big cities, caused by heavy traffic. Traffic density causes an increase in travel time, high energy costs with excessive fuel consumption, and environmental pollution due to exhaust gas emissions. In order to solve these problems, it is necessary to expand and encourage the use of public transportation systems. One of the most important factors in making public transportation vehicles attractive is to give priority to trams at traffic lights. As a result of the implementation of priority to the tram at the traffic lights, together with the improvement of travel times and time savings in travel times, the demand for public transportation will be increased, and the satisfaction level of its users and time savings will be maximized while reducing the expenses for the operator.
Within the scope of the thesis, the application of priority to the tram at the traffic lights was carried out at the Belediye Junction at the intersection of Vatan Street and Hastane Street in Konya Province, Selçuklu District. Data were collected and modeled on VISSIM simulation software, before and after the priority given to trams at the Belediye Junction.
As a result of the data obtained from the modeling, the weighted average waiting time per tram on the intersection is 67.57 seconds in the current situation, and this time will decrease to 37.09 seconds when the tram priority is applied, and an improvement of 45.10% will be achieved. Weighted average waiting time per vehicle for light vehicles at the intersection is currently 31.3 seconds, reducing this time to 27.19 seconds when tram priority is applied, resulting in an improvement of 13.13%