Beyin ve kafa tabanı ışınlamalarında radyasyona toleransı düşük olan hipokampüsün aldığı dozların araştırılması
Investigation on the doses of dose-limiting structure hippocampus in brain and Skullbase Irradiation
Yazar: MURAT BEKTAŞLI
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ÖZBAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Radyofizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Radyasyon fiziği = Radiation physics

Özet:
Beyin ve kafa tabanı ışınlamalarında radyasyon bilişsel fonksiyonları etkilemekte olup, tedavi seçimimizi bu etkileri dikkate alarak belirlememiz gerekmektedir. Temporal lobların mediyalinde yer alan hipokampüs, nazofarinks ve beyin ışınlamalarında yüksek doz alanı içine kalabilmekte ve bu nedenle temporal loblarda nekrozla sonuçlanabilen sıcak alanların oluşabildiği saptanmaktadır. Yeni tedavi teknikleri ile hipokampüsü daha iyi korunması ve tolerans dozlarını aşmaması sağlanabilir. Çalışmamızda, konvansiyonel ve konformal tedavi tekniklerini kullanarak beyin ve nazofarinks ışınlamalarında, radyasyona toleransı düşük olan hipokampüsün aldığı dozların araştırılması amaçlanmıştır. Ölçümlerimizde TLD kullanıldı. Konvansiyonel teknikte Cirus Kobalt-60 teleterapi ünitesi, konformal teknikte ise Oncor 6 MV lineer hızlandırıcısı ile ışınlamalar yapılmıştır.Toplam hipokampüs dozları değerlendirildiğinde, konvansiyonel nazofarinks ışınlamasında hipokampüs orta hat dozunun %48,02 sini, konformal nazofarinks ışınlamasında %45,32 sini almıştır. Nazofarinks ışınlamasında, hipokampüsün konformal teknik yöntemiyle daha az doz aldığı, ancak yöntemler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür(p=0.595). Konvansiyonel beyin ışınlamasında hipokampüs, orta hat dozunun % 49,54 ünü, konformal beyin ışınlamasında ise % 37,95 ini almıştır. Beyin ışınlamasında hipokampüs, konformal teknik yöntemiyle konvansiyonel tekniğe göre daha az doz almıştır. Yöntemler arasındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır(p=0,008).Sonuç olarak, hipokampüsün tolerans dozlarının düşük olması nedeniyle beyin ve nazofarinks ışınlamalarında tedavi seçiminin buna göre belirlenmesi, hastanın yaşam kalitesi açısından çok önemlidir.Anahtar Kelimeler: Radyoterapi, beyin, nazofarinks, hipokampüs dozları

Abstract:
In the brain and skullbase irradiation, radiation affects cognitive functions so, treatment choice should be done carefully regarding this. Hippocampus which is in the medial part of the temporal lobs can be in the region of high doses in the nasopharynx and brain irradiation. Therefore, this hot regions result with a necrosis in temporal lobs. New treatment techniques reserves hippocampus better and do not let to exceed tolerance doses. The aim of this study is to search the doses taken by dose-limiting structure hippocampus in the nasopharynx and brain irradiation using conventional and conformal techniques. Measurements are made using TLD. For conventional technique, Cirus Cobalt 60 teleterapi machine and for conformal technique Oncor 6 MV lineer accelerator are used.As a result of the evaluation of total hippocampus doses, hippocampus takes the % 48.02 of central axis doses in conventional nasopharynx irradiation, while it takes % 45.32 of central axis doses in conformal nasopharynx irradiation. This shows the dose of hippocampus in conformal nasopharynx irradiation technique is lower. But, there is not a statistical meaningful difference between the techniques (p=0.595). On the other hand, hippocampus takes the % 49.54 of central axis doses in conventional brain irradiation, while it takes % 37.95 of central axis doses in conformal brain irradiation. In the irradiation of brain, hippocampus takes lower doses in conformal technique. In this case, there is a statistical meaningful difference between the techniques (p=0,008).As a result, because of the dose limiting structure hippocampus, choose of treatment technique is important in terms of life quality of patient in the nasopharyngeal and brain irradiation.Key Words: Radiationtherapy, brain, nasopharyngeal, hippocampus doses