Dil ve konuşma terapistlerinin konuşma sesi bozukluğu olan çocuklara yönelik değerlendirme, amaç seçimi ve müdahale uygulamaları
Assesment, goal selection and intervention practices for chi̇ldren with speech sound disorders by speech and language therapist
Yazar: AYŞENUR BETÜL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞAZİYE SEÇKİN YILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Değerlendirme = Evaluation ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Konuşma = Speech ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Konuşma Sesi Bozukluğu (KSB), çocuğun gelişimsel olarak edinmesi gereken konuşma seslerini daha geç edinmesi ve konuşmanın anlaşılırlığının azalmasıyla kendini gösteren bir bozukluktur. KSB'ye sıklıkla dil bozuklukları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, okuma güçlükleri eşlik etmektedir. Bu durumlar da KSB'ye yönelik yapılacak değerlendirme ve terapi uygulamalarının önemini ortaya koymaktadır. Değerlendirme ve terapideki amaç çocuğun anlaşılırlığını gidermeye yönelik gibi gözükse de çocuğu bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi; eşlik eden diğer bozuklukları, risk faktörlerini, ilerleyen süreçlerde gözlemlenebilecek sorunlara yönelik hedefler belirlemeyi içermelidir. Bu nedenle dil ve konuşma terapistlerinin KSB'ye yönelik bilgi düzeyleri ve uygulamaları büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın genel amacı, Türkiye'deki dil ve konuşma terapistlerinin konuşma sesi bozukluğu olan çocuklara yönelik yaptıkları değerlendirme, amaç seçimi ve terapi uygulamalarını incelemektir. Çalışmaya özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, hastanelerde, özel kliniklerde ve üniversitelerde çalışan 100 dil ve konuşma terapisti katılmıştır. Verilerin toplanmasında alanyazın taraması ve benzer amaçla yürütülen çalışmalarda kullanılan anketlerin incelenmesi sonucunda geliştirilen "Dil ve Konuşma Terapistlerinin Konuşma Sesi Bozukluğu Olan Çocuklara Yönelik Değerlendirme, Amaç Seçimi ve Müdahale Uygulamaları" isimli bir anket kullanılmıştır. Anket katılımcılara online forma dönüştürülerek internet aracılığı ile ulaştırılmıştır.  Araştırma sonucu elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış, uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Speech Sound Disorder (SSD) is a picture that manifests itself with the decrease in the intelligibility of speech and the later acquisition of speech sounds that the child should acquire developmentally. Language disorders, attention deficit and hyperactivity disorders, and difficulties in learning how to read can be observed as common comorbidities among children with SSD. Comorbid conditions stand for the importance of assessment and therapy for these children. Although the aim of assessment and therapy seems to be to improve the intelligibility of the child, it should include examining the child with a holistic approach by setting goals for comorbid conditions, risk factors, and problems that can be observed in the future. At this point, the literature information of SLPs (speech and language pathologist) on SSD become more important for a more suitable therapy. The general aim of this study is to examine the evaluation, goal selection and intervention practices of speech and language therapists in Turkey for children with speech sound disorders. The research aims to guide the therapists in Turkey about the primary goals chosen in therapy, the frequency of the intervention methods used, the role of parents in therapy, the rate of reading problems in the child, the time allocated to assessments, and use of nonverbal oral motor exercises by examining the components related to SPD under these headings. In this way, SLPs will have the opportunity to observe the parts they have conprehensive knowledge of and those they have deficiencies in the field of SSD.
In the study, the questionnaire components used in similar studies prepared by reviewing the literature were collected and translated into Turkish by "Language and Speech Therapists' Evaluation for Children with Speech Sound Disorder, Goal Selection and Intervention Practices", and conducted to 100 SLPs working in special education and rehabilitation centers, hospitals, private clinics and universities in Turkey through an online questionnaire. The survey was created in Google Form. Due to the Covid-19 pandemic and limited opportunities, the survey was communicated to the participants via social media and e-mail. The findings obtained as a result of the research were discussed in the light of the literature, and suggestions were made for practice and further research.