Sideritis libanotica Labill.'in akciğer ve kolon kanseri hücre hatları üzerindeki antiproliferatif aktivitesinin ve apoptozis ilişkili gen ekspresyonu üzerindeki etkinliğinin mRNA düzeyinde araştırılması
Investigation of antiproliferative activity of Sideritis libanoticaLabill. on lung and colon cancer cell lines and its effect onapoptosis-related gene expression at the mRNA level
Yazar: MUSKA ARIF
Danışman: PROF. DR. NURDAN SARAÇ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Kanser hastalığının tedavisinde mevcut yöntemlerin istenmeyen yan etkileri nedeniyle alternatif
olarak bazı doğal ürünlerden faydalanılmaktadır. Doğal ürünler hastalıkların tedavisinde terapötik
fayda sağlayabilecek farmakolojik aktiviteye sahiptir. Bu ürünlerin kimyasal ve biyolojik
çeşitliliklerinden dolayı potansiyel antikanser aktivite kaynağı olduğu bilinmektedir. Türkiye sahip
olduğu geniş çeşitlilikteki bitki örtüsü ile antikanser aktiviteye sahip yeni doğal ürünlerin keşfi
için önemli bir potansiyele sahiptir.
Bu tez çalışmasında; tıbbi değere sahip olan ve Muğla yöresinde halk arasında çay olarak
kullanılan Sideritis libanotica Labill. bitkisinin akciğer ve kolon kanseri hücreleri üzerindeki
antiproliferatif aktivitesi ile apoptozis ilişkili gen ekspresyonu üzerindeki etkinliği mRNA
düzeyinde araştırılmıştır. S. libanotica'dan ekstraksiyonu ile elde edilen etanol ekstraktının A549
akciğer kanseri, HT-29 kolon ve 3T3 fibroblast hücre hatları üzerindeki antiproliferatif aktivitesi
MTT (3-(4,5- Dimethylthiazol-2-yl)-2,5- diphenyltetrazolium bromide) yöntemi ile araştırılmıştır.
Bitki ekstraktının apoptozis ilişkili genlerden Bcl-xL, Cas9 ve Cas3'ün ekspresyon düzeyleri
üzerindeki etkinliği Real-Time PCR ile mRNA düzeyinde belirlenmiştir. Çalışmaların tamamında
Cisplatin pozitif kontrol olarak kullanılmıştır. RT-PCR sonuçları ΔΔCT yöntemi ile analiz
edilmiştir. Housekeeping gen β-actin kullanılarak normalizasyon sağlanmış; Bcl-xL, Cas9 ve Cas3
genlerinin mRNA ekspresyon grafikleri kontrol grubuyla karşılaştırılarak oluşturulmuştur.
Sonuçların anlamlılığı için T-Test gerçekleştirilmiş ve p≤0,05 olanlar anlamlı kabul edilmiştir.
Ekstraktın IC50 değerleri, A549 için 209.53 μg/mL, HT-29 için 214.72 μg/mL ve 3T3 için 359.73
μg/mL olarak belirlenmiştir. A549 Akciğer kanseri ve HT-29 Kolon kanseri hücrelerinde Bcl-xL
ve Cas3 genlerinin ekspresyonunda görülen anlamlı artış ekstraktın kontrol grubu olan cisplatine
kıyasla daha az toksik olduğunu, ayrıca hücre büyümesi ve bölünmesi, apoptotik yolakların
kontrolü ve hücre döngüsü gibi süreçlerde bu ekstraktın etkili olabileceğini göstermektedir.
Tez çalışmasından elde edilen veriler değerlendirildiğinde; halk arasında çay olarak kullanılan S.
libanotica bitkisinin akciğer ve kolon kanserinin tedavisinde ve önlenmesinde kullanılabilecek
antikanser ilaç hammaddesi olma potansiyeline sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sideritis libanotica, A549 akciğer kanseri, HT-29 Kolon kanseri, MTT, mRNA

Abstract:
A number of natural products are being used to provide protection against the side effects of
existing methods in the treatment of cancer. Natural products have pharmacological activity that
may provide therapeutic benefits for treating disease. These products are known to be a potential
source of anti-cancer activity due to the chemical and biological diversity they contain. With its
diverse flora, Turkey has great potential for the discovery of new natural products with anticancer
activity.
In this thesis study; the antiproliferative activity of the Sideritis libanotica Labill. plant, which has
medicinal value and is used as tea among the people in the Muğla region, on lung and colon cancer
cells and its effectiveness on apoptosis-related gene expression were investigated at the mRNA
level. The antiproliferative activity of the ethanolic extract obtained from S. libanotica with
Soxhlet extractor was investigated on 3T3 fibroblast, HT-29 colon and A549 lung cancer cell lines
by MTT (3-(4,5- Dimethylthiazol-2-yl)-2,5- diphenyltetrazolium bromide) method. In the study,
cisplatin was used as a positive control group in order to see the effectiveness of the plant extract
on cancer cells. The IC50 values obtained from the extract applications for each cell were 209.53
μg/mL (extract) and 41.82 μg/mL (cisplatin) for A549, 214.72 μg/mL (extract) and 65.36 μg/mL
(cisplatin) for HT-29 and 359.73 μg/mL (extract) for 3T3, respectively. When the ethanolic extract
of the plant was compared to the control group, cisplatin, it showed a significant increase on cancer
cells. When these results were evaluated, it was seen that the extract may have anticancer potential.
The expressions of apoptosis related Bcl-xL, Cas9 and Cas3 genes were evaluated in A549 and
HT-29 cells applied with plant extract and cisplatin. The significant increase observed in Bcl-xL
and Cas3 genes indicates that the extract is less toxic compared to the control group, cisplatin, and
that the extract may be effective in processes such as cell growth and division, control of apoptotic
pathways and cell cycle. The antiproliferative activity of the S. libanotica plant, which is used as
tea among the public, provides pioneering data in terms of its potential to create drug raw materials
with the current thesis study.

Keywords: Sideritis libanotica, A549 Lung cancer, HT-29 Colon cancer, MTT, mRNA