Bulanık ortamda çok amaçlı işgücü çizelgeleme: Hemşireler için bir uygulama
Multi purpose manpower scheduling in fuzzy environment: An application for nurses
Yazar: MELTEM KARAATLI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜNGÖR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrusal programlama = Linear programming ; Genetik algoritma tekniği = Genetic algorithm technique ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Çizelgeleme = Scheduling ; Çok amaçlı doğrusal programlama = Multiobjective linear programming ; Çok amaçlı programlama = Multiobjective programming ; İş gücü = Manpower ; İşçilik maliyeti = Labour cost

Özet:
Günümüzde işletmelerin en önemli maliyet unsurlarından biri olarak işgücü maliyetleri görülmektedir. İşletmeler, günümüzde rekabet edilebilirliliklerini artırmak, globalleşmeyle birlikte dünyayı saran ekonomik krizlerin etkilerini bir ölçüde hafifletebilmek ve bu bağlamda işgücü maliyetlerini de en aza indirebilmek için sayısal yöntemlerden yararlanmaktadırlar.İşgücü maliyetlerinin en fazla göze çarptığı sektörlerden biri de hizmet sektörüdür. Çünkü hizmet sektöründe insan unsurunun diğer sektörlere oranla daha fazla kullanılması sebebiyle işgücü maliyetlerinin minimizasyonu için yapılan çalışmalar toplam üretim maliyetlerinde önemli düşüşlere neden olmaktadır.Bu çalışmada, en önemli hizmet sektörlerinden biri olarak görülen hastanelerde 7 gün 24 saat çalışan hemşirelerin çalışma çizelgelemesi konusu araştırılmaktadır. Mevcut hemşirelerin iş yoğunluklarına göre, daha etkili bir şekilde kullanılabilmesi için, bulanık çok amaçlı doğrusal bir model önerisinde bulunulmuştur. Bu çalışma ile optimum vardiyalar ve bu vardiyalarda çalışacak hemşire sayıları belirlenmiştir. Problemin bir sonraki aşamasında, dört kısıt belirlenerek bir bilgisayar programı yazılmıştır. Aynı bilgisayar programı üzerinde genetik algoritma yöntemi uygulanarak her iki yöntemin atama planı kıyaslanmıştır. Genetik algoritma yönteminin başarılı bir sonuç gösterdiği ortaya konulmuştur. Ancak sonuçlar tatmin edici bulunmadığı için son olarak uygulaması kolay, pratik üç adımlı sezgisel bir atama algoritması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hemşire Çizelgeleme, Doğrusal Programlama, Genetik Algoritmalar, Sezgisel Atama Algoritması

Abstract:
It is observed nowadays that one of the most important cost factors of the enterprises is the labour costs. Today enterprises utilise quantitative methods in order to develop their competitiveness, to alleviate the reverse effects of the economic crises spreading to the whole world through globalisation, and in this context, to minimise their labour costs.One of the sectors that labour costs attract attention is the service sector. As the human factor is benefited more densely in service sector relative to other sectors, the endeavour to minimise labour costs may produce crucial total production cost reductions.In the study, the scheduling of nurses working for 7 days and 24 hours in the hospitals that are seen one of the most crucial service sectors is analysed. In accordance with the current workloads of the nurses, a multi-purpose fuzzy linear model is proposed for an efficient utilisation. Through the study, the optimal shifts and the numbers of the nurses to work in these shifts are determined. Afterwards a computer program is written for four constraints in the following stage of the problem. The same computer program is utilised in order to apply genetic algorithm method and the two assignment plans of these two methods are compared. It is revealed that genetic algorithm method produce successful results. However, as the results are found to be unsatisfactory an easy and applicable three-step heuristic assignment algorithm is proposed.Keywords: Scheduling of Nurses, Linear Programming, Genetic Algorithms, Heuristic Assignment Algorithm