İshalli kedilerde cryptosporıdıum SPP.'nin araştırılması
Investigation of cryptosporidium SPP. in cats wi̇th diarrhea
Yazar: AYSU UĞURSAL
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ULUTAŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cryptosporidium = Cryptosporidium ; Diyare = Diarrhea ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Kediler = Cats ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Cryptosporidium spp. insanlar ve hayvanlarda önemli gastro intestinal hastalıklara sebep olabilen protozoal bir parazittir. Ülkemizde insan ve bazı hayvan türlerinde Cryptosporidium spp. üzerine çeşitli çalışmalar bulunurken ishalli kedilerde Cryptosporidium spp.'nin varlığı üzerine çalışma bulunmamaktadır. Bu tezde özellikle zoonatik özellikte olan Cryptosporidium spp.'nin ishalli kedilerde varlığının araştırılması amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın hayvan materyalini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi'ne ishal şikayeti ile muayene ve sağaltım amacıyla getirilen, farklı yaş, ırk ve cinsiyette 100 adet ishalli kedi dışkısı oluşturuldu. İshalli kedilerden alınan dışkı örenklerinden hazırlanan preparatlar Kinyon asit-fast boyama tekniği ile boyandı ve mikroskopta incelendi. Mikroskopta x100'lük büyütmede mavi zemin üzerinde boyutları 4,5 x 5,5μm arasında değişen yuvarlak şekilde parlak pembe-kırmızı boyanan Cryptosporidium ookistlerini gösteren yapılar pozitif olarak değerlendirildi. İshalin süresi, dışkı kıvamı, cinsiyet ve yaşa göre Cryptosporidium türlerinin dağılımları arasındaki farklar ki-kare (X2) testi ile değerlendirildi.
Bulgular: İshalli kedilerden toplanan dışkı örneklerinde Cryptosporidium spp. varlığı %5 olarak saptandı. 
Sonuç: Bu çalışmada elde edilen verilere göre ishalli kedilerde Cryptosporidium spp.'nin dikkate almasının önemli olduğu sonucuna varıldı. Elde edilen verilerin ileride yapılacak çalışmalara referans olabileceği düşünüldü.
Anahtar Kelimeler: Cryptosporidium, İshal, Kediler.

Abstract:
Objective: Cryptosporidium spp. is a protozoal parasite that can cause significant gastrointestinal diseases in humans and animals. While there are various studies on Cryptosporidium spp. in humans and some animal species in our country, there are no studies on the presence of Cryptosporidium spp. in cats with diarrhea. In this thesis, it was aimed to investigate the existence of Cryptosporidium spp. which is especially zoonatic in cats with diarrhea.
Material and Methods: The animal material of the study was composed of 100 diarrheal cat feces of different ages, races and genders, which were brought to Aydın Adnan Menderes University Veterinary Faculty Animal Hospital for examination and treatment with the complaint of diarrhea. Slides prepared from stool samples taken from cats with diarrhea were stained with the Kinyoun acid-fast staining technique and examined under a microscope. Structures showing Cryptosporidium oocysts with a bright pink-red staining in a round shape, varying between 4.5 x 5.5μm on a blue background at x100 magnification under the microscope, were evaluated as positive. The differences between the duration of diarrhea, stool consistency, distribution of Cryptosporidium species according to gender and age were evaluated with the chi-square (X2) test.
Results: The presence of Cryptosporidium spp. was found to be %5 in stool samples collected from cats with diarrhea.
Conclusion: According to the data obtained in this study, it was concluded that it is important to consider Cryptosporidium spp. in cats with diarrhea. It was thought that the obtained data could be a reference for future studies.

Keywords: Cats, Cryptosporidium, diarrhea.