Oküler dandrufflu hastalarda Demodex folliculorum ve D. brevis (Acari: Demodicidae) yaygınlığı ve yoğunluğu
The prevalence and intensity of Demodex folliculorum and D. brevis (Acari: Demodicidae) in patients with Ocular dandruff
Yazar: YASİN SARI
Danışman: PROF. DR. SALİH DOĞAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ZEYTUN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Demodex akarlar (Acari) Demodicidae familyasına mensup mikro eklembacaklı mikroorganizmalardır. İnsanlarda parazitlenen iki türü tanımlanmıştır: Demodex folliculorum ve D. brevis. Günümüzde göz hastalıkları uzmanlarının da dikkatini çeken bu akarların oluşturdukları silindirik, sporadik ve diffüs dandruff gibi göz kapağı hastalıklarının patogenezinde önemi olduğu düşünülmektedir. D. brevis ve D. folliculorum'un ana besin kaynağı folikül içi epitel hücreleri ve sebumdur. Folikül içi epitel hücreleri delip sindirmek için birtakım enzimlere ve delici ağız uzuvlarına sahiptirler. Akarların beslenmesine bağlı olarak oluşan folikül içi hücre atıkları zamanla folikül yüzeyine doğru itilir. Sonuç olarak, bu atıklar kirpiklerin tabanında birikerek dandruff (kepek) oluşturur. Oküler dandrufflu hastalarda Demodex spp. yaygınlığı ve yoğunluğunu belirlemek amacı ile bu çalışma yapıldı. Tanısı göz hastalıkları polikliniğinde konulan dandrufflu 186 hasta ve 183 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Bu katılımcıların kişisel bakım ve hijyen uygulamaları, demografik özellikleri, cilt biyofiziksel parametreleri kayıt altına alınıp yüz bölgelerinden (kirpik, kaş ve yanak) örnekler alındı. Çalışmada örnekleme yapılan yüz bölgelerinin tümü değerlendirildiğinde silindirik dandrufflu hastaların %90,9'unda (ortalama 38,39), kontrollerin %83,1'inde (ortalama 21,86) Demodex spp. pozitifliği tespit edildi. Katılımcıların cilt biyofiziksel özellikleri dikkate alındığında, Demodex yoğunluğunun ortalama nem ve sıcaklık değeri düşük, pH değeri yüksek olan hasta ve kontrollerde daha fazla olduğu tespit edildi. Demografik özelliklerde ise yaş artışı ile birlikte Demodex pozitifliği ve yoğunluğunun arttığı belirlendi. Sonuç olarak hastalarda en yaygın oküler şikayetlerin kaşıntı ve yabancı cisim olduğu belirlenmiş olup oküler dandrufflu hastalarda Demodex spp.'nin çok yaygın ve yoğun olduğu tespit edildi. Bu hastaların klinik değerlendirme ve tedavisinde Demodex akarlarında dikkate alınmasının faydalı olabileceği düşünüldü.

Abstract:
Demodex mites (Acari) are micro-arthropod microorganisms belonging to the family Demodicidae. Two species of these mites have been identified in humans: Demodex folliculorum and D. brevis. Today, it is thought that the mites that attract the attention of ophthalmologists are important in the pathogenesis of eyelid diseases such as cylindrical, sporadic and diffuse dandruff. The follicular epithelial cells and sebum are the main nutritional source of these mites. They have a number of enzymes and several mouth parts to permeate the follicular epithelial cells. The follicular cell wastes formed due to the feeding of the mites are pushed to the follicle surface. As a result, these wastes accumulate at the base of the lashes and form dandruff. This study was performed to determine the prevalence and intensity of Demodex spp. in patients with ocular dandruff. A total of 186 patients with ocular dandruff and 183 healthy controls were included in the study. Personal care and hygiene practices, demographic characteristics and skin biophysical parameters of these participants were recorded, and samples were taken from the facial areas (eyelash, eyebrow and cheek). In the study, Demodex positivity was detected in 90.3% of the cylindrical dandruff patients (mean 38.39) and 83.1% of the controls (mean 21.86). When the skin biophysical properties were taken into consideration, the density of Demodex was higher in the participants wich having low moisture and temperature values and high pH values. On the other hand, Demodex positivity and density were increased with age increase in the participants. As a result, it was determined that the most common ocular complaints were itching and foreign body. Demodex mites were found to be very common and intense in the patients with ocular dandruff. It was considered that it would be useful to take into account Demodex mites in the clinical evaluation and treatment of these patients.