Kişilik faktörleri ile duygusal yeme arasındaki ilişkide ontolojik iyi oluşun aracılık etkisi
Mediating effect of ontological wellness on the relationship between personality factors and emotional eating
Yazar: ÖYKÜ GÜLLER SARAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER HASANOĞLU
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada kişilik faktörleri ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkinin
incelenmesinin yanı sıra ontolojik iyi oluşun bu ilişkideki aracılık rolünün incelenmesi
amaçlanmıştır. Bu doğrultuda bu çalışma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür.
Çalışmanın örneklemini basit rastgele örnekleme yöntemi ile ulaşılan 410 katılımcı
oluşturmuştur. Araştırmada verileri demografik sorular, Beş Faktör Kişilik Envanteri, Üç
Faktörlü Beslenme Anketi ve Ontolojik İyi Oluş Ölçeğini içeren çevrimiçi bir anket formu
kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada öncelikle frekans analizi, güvenilirlik analizi, normal
dağılım analizi ve korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra araştırma hipotezleri
yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak test edilmiştir. Korelasyon analizi sonucunda
duygusal yemenin dışadönüklük, yumuşak başlılık, sorumluluk ve deneyime açıklık ile
negatif, nevrotiklik ile ise pozitif ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesi
sonuçları ise duygusal yeme davranışı üzerinde yumuşak başlılık ve sorumluluğun negatif
yönde, nevrotikliğin ise pozitif yönde ve anlamlı etkileri olduğunu göstermiştir. Diğer
taraftan, çalışmada kişilik faktörlerinin duygusal yeme davranışı üzerindeki etkisinde
ontolojik iyi oluşun aracılık rolünün olduğu hipotezi desteklenememiştir.
Anahtar sözcükler: Yeme, Duygusal Yeme, Kişilik, Ontolojik İyi Oluş

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between personality factors and
emotional eating behavior, as well as investigate the mediating role of ontological well-being
in this relationship. Accordingly, this study was conducted using a relational screening
model. The sample of the study consisted of 410 participants who were reached through
simple random sampling method. Data were collected using an online survey questionnaire
that included demographic questions, the Big Five Inventory, the Three-Factor Eating
Questionnaire, and the Ontological Well-Being Scale. Initially, frequency analysis,
reliability analysis, normality analysis, and correlation analysis were conducted.
Subsequently, the research hypotheses were tested using structural equation modeling. The
correlation analysis revealed that emotional eating was negatively correlated with
extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience, while it was
positively correlated with neuroticism. The results of structural equation modeling indicated
that conscientiousness and agreeableness had significant negative effects on emotional
eating behavior, whereas neuroticism had a significant positive effect. However, the
hypothesis suggesting the mediating role of ontological well-being in the relationship
between personality factors and emotional eating behavior was not supported in this study.
Keywords: Eating, Emotional Eating, Personality, Ontological Well-Being