Ahlaki olgunluğun yordanmasında kişilik özelliklerin ve bazı değişkenlerin etkisinin incelenmesi
İnvestigation of the effect of personal traits and some veriables on prediction of moral maturity
Yazar: AHMET ALKAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KÖK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki olgunluk = Moral maturity ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin ahlaki olgunlukları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 2014-2015 öğretim yılı bahar döneminde Bingöl Üniversitesi'nde örgün öğretime devam eden 478 üniversite öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Şengün ve Kaya tarafından geliştirilen, Kaya ve Aydın tarafından üniversite örneklemine uyarlanan ''Ahlaki Olgunluk Ölçeği'' ile Benet-Martinez ve John  tarafından geliştirilen ve Sümer ve Sümer tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği'' ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler üzerinde t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Post Hoc LSD Testi, Pearson Moment Çarpım Korelasyon analizi ve Basit Doğrusal Regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, üniversite öğrencilerinin ahlaki olgunlukları ile yumuşak başlılık, sorumluluk ve deneyime açıklık beş faktör kişilik alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı, nevrotiklik kişilik alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı ilişki, ayrıca yumuşak başlılık, sorumluluk ve deneyime açıklık beş faktör kişilik alt boyutları ahlaki olgunluğun anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Ayrıca üniversite öğrencilerinin cinsiyet, yaş, aile aylık gelir durumu, anne eğitim durumu ve algılanan baba tutumuna göre ahlaki olgunluk düzeyi açısından aralarında anlamlı fark bulunmuştur.

Abstract:
This research is conducted in purpose of the analysis of relationship between the personality traits and moral maturity among university students. 478 students were the participants of this study in the 2014-2015 education year spring term at Bingöl University. "Five Factors Personal Tarits Scale" developed by Benet-Martinez and John and translated into Turkish by Sümer and Sümer and "Moral Maturity Scale" that developed by Şengün and Kaya and integrated to university sample by Kaya and Aydın and also Personal Information Form developed by the researcher were used as data collection tools. On the research findings t test, Single Dimension Variance Analysis (ANOVA), Post Hoc LSD Test, Pearson Moment Multiplication Correlation, and Simple Linear Regression analyses are applied. According to research findings there is positive significant correlation between moral maturity and agreeableness, consciousness, openness to experience among university students; and negative significant correlation between moral maturity and sub-scale of emotional neuroticism; and it is also found that among five factor personality sub-scale, agreeableness, consciousness and openness to experience are significant predictors of moral maturity.  Moreover, there are significant differences among students' moral maturity level that is changed relatively with gender, age, monthly family income, parental educational state, and perceived father attitude.