Polikistik over sendromlu olgularda öğün tolerans testinde hormon dinamikleri ve doygunluk indeksinin araştırılması
The investigation of hormon dynamics and satiety index by meal tolerance test in polycystic ovary syndrome
Yazar: GÜLCAN ARUSOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN KÖKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Ghrelin = Ghrelin ; Hormonlar = Hormones ; Kolesistokinin = Cholecystokinin ; Obezite = Obesity ; Peptidler = Peptides ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome

Özet:
Arusoğlu G. Polikistik over sendromlu olgularda öğün tolerans testinde hormon dinamikleri ve doygunluk indeksinin araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Programı Doktora Tezi, Ankara, 2012. Bu çalışma, Ankara ili şehir merkezinde yaşayan Hacettepe Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran yeni PKOS tanısı alan normal ağırlıktaki 18 PKOS olgusunda ve sağlıklı olduğu belirlenen,yaş ve beden kütle indeksi (BKI) yönünden grup eşleştirmesi yapılan 18 kadın birey üzerinde yürütülmüş bir müdahale çalışmasıdır. Polikistik over sendromlu olgulara çalışma başlangıcı ve bitiminde öğün tolerans testi (ÖTT) uygulanarak iştah hormonlarından ghrelin, kolesistokinin, peptid YY'nin ve subjektif doygunluğun test diyetine verdiği postprandiyal yanıtlara bakılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 21.7±3.4 yıl, beden kütle indeksleri (BKI) 22.2±3.3 kg/m2'dir. Bireylerden gece açlığını takiben 8:30-9:00 arasında hormonal ölçümler için venöz kateter takılarak bazal kan örnekleri, test yemeğinin (300 kkal; %16 proteinden, %29.2 yağdan, %53.8 karbonhidrattan gelen enerji) ardından 3 saat süresince 15, 30, 45, 60, 90, 120, 180. dakikalarda alınmıştır. Hastalara tedavi süresince 3 ay süre ile oral kontraseptif (OK) olarak yeni sınıf düşük doz estrojen/drospirenon kombinasyonu(EE/DRSP) verilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre PKOS'ta 3 aylık tek başına EE/DRSP tedavisi açlık ve AUCghr, açlık ve AUCCCK, açlık ve AUCPYY, açlık ve AUCDI,vücut ağırlığı, vücut yağı miktarı ve dağılımı değerlerini istatistiksel olarak farklılaştırmamıştır (p>0.05). Tedavi sonunda bel çevresi (bazal: 75.9±6.8, tedavi sonu: 72.4±6.6 cm; p=0.05) ve bel kalça çevresi oranı (bazal: 0.77±0.04, tedavi sonu: 0.74±0.05; p=0.03) bazal değerlere göre azalmıştır.Tedavi öncesinde PKOS'lularda, BKI ile AUC ghrelin değerleri (r=-0.522, p=0.026) arasında istatistiksel olarak önemli ölçüde negatif bir ilişki görülmüştür. Testosteron ile AUCghr (r=0.579, p=0.012) pozitif yönde ve istatistiksel olarak önemli bir ilişki göstermiştir. Tedavi öncesinde AUC CCK ve AUC PYY (r=0.644; p=0.013) pozitif ilişki göstermiştir.Sonuç olarak zayıf PKOS'lular çalışmanın başında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli ölçüde daha zayıf postprandiyal ghrelin supresyonu(AUCGHR PKOS:118444.7±34883.4 ve kontrol: 159000.5±69660.2 pg/mL/180 dk, p=0.04) ile ilişkilendirilmiş ancak diğer peptidler,subjektif doygunluk veya besin alımı ile ilişkilendirilmemiştir. İştah düzenlenmesinin PKOS'da bozulduğu ve OKs'lerin iştahındüzenlenmesi ve ağırlık denetimine olan etkisi ile ilgili daha ileri randomize kontrollü çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Arusoglu G. The investigation of hormon dynamics and satiety index by meal tolerance test in Polycystic ovary syndrome. Hacettepe University, Faculty of HealthSciences, Program of Nutrition and Dietetics, PhD thesis, Ankara, 2012. A randomized controlled trialis conducted on new diagnosed polycystic ovary syndrome (PCOS)outpatients and healthy controls at Hacettepe University, Department of Endocrinology and Metabolism in Ankara. The study is aimed to examine appetite and appetite hormones before and after 3 cycles of low dose oral contraceptive pills (OCPs)containing ethinyl-estradiol and drospirenon in lean women with PCOS and to compare it with age and weight matched healthy women. A cannula inserted into a forearm vein, and an overnight fasting venous blood sample was drawn between 08.30 and 11.30 to measure postprandial plasma total ghrelin, cholecystokinin, and PYY concentrations at 0, 15, 30, 45, 60, 90, 120, and 180 minutes by meal tolerance test (MTT). After given a standart liquid test diet (300 kkal; 16 %protein, 29.2 %fat, 53.8 %carbohydrate of energy),the 3 hormones and subjective satiety index (SI)were measured and evaluated for appetite differences before and after OCs therapy. Mean (±SD) age and body mass index (BMI)were 21.7±3.4 year and 22.2±3.3 kg/m2 respectively. Our results in PCOS group suggest that PCOS treatment for three months alone with EE/DRSP had no adverse effect on BMI, subjective satiety and other postprandial gut peptides. Women with PCOS had significantly (p=0.04)lower AUC for ghrelin concentrations (118444.7±34883.4 pg/mL/180 min) before treatment according to healthy women without PCOS (159000.5±69660.2 pg/mL/180 min). Waist circumference (before 75.9±6.8, after 72.4±6.6 cm; p=0.05) and waist to hip ratio (before 0.77±0.04, after 0.74±0.05; p=0.03) decreased significantly. There was a negative correlation between BMI and postprandial ghrelin (r=-0.522, p=0.026)and a positive correlation between testosterone and AUCghr(r=0.579, p=0.012). As a conclusion lean PCOS women were associated with lower pp ghrelin concentrations but not with other gut peptides and subjective satiety according to controls before therapy. Larger randomized controlled studies are needed to resolve controversies about EE/DRSP in appetite and weight management in lean PCOS.