Dijital bir inanç olarak dataizm
Dataism as a digital faith
Yazar: UĞUR CUMAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÜLVİ ÖZBEY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology

Özet:
Sanayi Devrimi ile başlayan teknolojikleşme süreci enformasyon çağı ve
teknolojileri ile yeni bir seviye atlamıştır. Bu devrimin bir üst seviyesi olan
enformasyon çağı, üretmiş olduğu iletişim teknolojileri ile bir enformasyon yarışının
ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Enformasyon teknolojileri, geliştirilmiş bilişim
sistemleri sayesinde ve neredeyse her alanda otomasyona geçişin de kapılarını
açmıştır. Buna bağlı olarak oluşan enformasyon ekonomisi aynı zamanda bir
enformasyon toplumu da meydana getirmiştir. Her şeyin enformatik bir düzlemde
ilerleyip geliştiği süreç, özellikle milenyum/iki bin yılı sonrası için (21. Yüzyıl)
geliştirilen dijital teknolojilerle yeni tanımlamaların da zeminini hazırlamıştır.
Enformasyon çağının yeni versiyon süreci olan içinde bulunduğumuz dijital çağın
yeni düzeni, dijital teknolojilerin hâkimiyeti altındaki dijital toplumdur. Bu toplumda
her şey data/veri olarak tanımlanmakta ve data her şeyin ölçütü olarak kabul
gördüğünden giderek 'kutsal' bir zemine oturtulmaya çalışılmaktadır. Bunun
sonucunda ortaya çıkan ideoloji olan dataizm de datayı kutsallaştıran ve insanlığı
ikna etmek için teknolojinin durmadan gelişen gücünü argüman olarak sunan ve
bunu tüm insalığa kabul ettirmeye çalışan bir ideolojidir. Dataizm, dijital çağın bir
sonucu olan dijital toplumu ikna etmek için, başta Tanrı olmak üzere, tüm dinleri yok
sayarak bunu inandırıcı kılmaya çalışmaktadır ve dataizmin kullandığı teori ise var
olan her şeyin data/veriden oluştuğu ve bir süre sonra öngürülen teknolojik düzeye
ulaşıldığında da bu teorinin haklı çıkacağıdır. Dataizm, dijitalleşmenin bir sonucu
olarak ortaya çıkmış ve dijital argümanlar kullanarak kendini ifade eden yeni bir
inanç veya tekno-dindir. Bu bağlamda çalışmamız da, giderek dijital bir inanca
dönüşmeye başlayan dataizmi din sosyolojisi açısından ve verinin kutsallaşmasının
insanlık için doğuracağı muhtemel sonuçlarıyla incelemektedir.

Anahtar Kelimeler :Data, Dataizm, İnanç, Dijitalleşme, Enformasyon, Panoptikon

Abstract:
The technologicalization process, which started with the industrial revolution,
has taken a new level with the information revolution and technologies. The
information age that this revolution started has led to the emergence of an
information race with the communication technologies it has produced. Information
technologies have also opened the doors to automation in almost every field, thanks
to improved information systems. The resulting information economy has also
created an information society. The process where everything progresses and
develops on an informatic level has also laid the groundwork for new definitions
with digital technologies developed especially for the millennium/after two
millennium (21st century). The new order of the digital age, which is the new version
process of the information age, is the digital society dominated by digital
technologies. In this society, everything is defined as data and since data/data is
accepted as the criterion of everything, it is increasingly tried to be placed on a
sacred ground. The resulting ideology, dataism, is an ideology that sanctifies data
and presents the ever-evolving power of technology as an argument in order to
convince humanity, and tries to impose this on all humanity. Dataism tries to make it
believable by ignoring all religions, especially God, in order to convince the digital
society, which is a result of the digital age, and the theory that dataism uses is that
everything that exists is data/data, and after a while, this theory is justified when the
predicted technological level is reached. it will come out. Dataism is a new belief or
techno-religion that emerged as a result of digitalization and expresses itself using
digital arguments. In this context, our study examines dataism, which is gradually
turning into a digital belief, in terms of the sociology of religion and the possible
consequences of the sanctification of data for humanity.

Key Words :Data, Dataism, Faith, Digitization, Information, Panopticon