İlköğretim okullarında örgütsel sessizlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiler
The relationship between organizational silence and organizational commitment in primary schools
Yazar: GÖKHAN KAHVECİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZÜLFÜ DEMİRTAŞ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Sessizlik = Silence ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Örgütsel sessizlik, işgörenlerin işlerini ve çalıştığı kurumu iyileştirmeye yönelik olarak düşüncelerini, duygularını ve bilgilerini kasıtlı bir şekilde esirgemesidir. İşgörenlerin sergiledikleri sessiz kalma davranışı eskiden örgütlerde uyum içinde çalışıldığı şeklinde düşünülse de günümüzde bilinçli ve kasıtlı olarak gösterilen bir tepki ve düşüncelerini esirgeme olarak düşünülmektedir. İşgörenler örgüt içerisindeki sorunlar hakkında düşüncelerini ifade etmelerinin bir şey değiştirmeyeceğine, sorunlarını anlatmanın ise tehlikeli olduğuna inanırlar. İşgörenler, yöneticilerinden olumsuz bir dönüt almaktan çekindiklerinden dolayı konuşmaktan çok sessiz kalmayı tercih ederler. Konuştuklarında sorun çıkarıcı, şikâyetçi ve geçimsiz biri olarak görüneceklerini zannettikleri için duygu ve düşüncelerini paylaşmaktan kaçınırlar. Bu durum ise çalışılan kurum için yeni fırsatların kaçırılmasına ve işgörenlerin bu ortamda yaşadıkları sıkıntı ve stresin, işgörenlerin örgüte olan bağlılık düzeylerini olumsuz etkilemesi beklenir. İşgörenlerin gösterdikleri sessiz kalma davranışı, çalıştıkları kurum adına olumsuz sonuçlar getirebilir. İşgörenlerin gösterdikleri performansların üst düzeyde olması için sorunlarını rahatlıkla dile getirmeleri ve yöneticilerinden olumsuz bir dönüt almamaları gerekir. Yöneticilerin işgörenlere olumsuz geri dönüt vermeleri sonucu, işgörenlerin çalıştığı kuruma karşı bağlılık düzeylerinin azalması beklenebilir. Bu durum örgütlerin yenileşme çabalarının önünde aşılması zor bir engel oluşturabilir.Bu araştırmada ilköğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin görüşlerine bağlı olarak Örgütsel Sessizlik ile Örgütsel Bağlılık düzeylerini tespit etmek ve Örgütsel Sessizlik ile Örgütsel Bağlılık arasında nasıl bir ilişki olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Elazığ ilindeki bütün ilköğretim okulları oluşturmaktadır. Örneklemini ise Elazığ il merkezinde bulunan 5 eğitim bölgesinden ikişer ilköğretim okulu ve ilçelerden birer ilköğretim okulu olmak üzere toplam 20 ilköğretim okulu oluşturmaktadır. Örneklem grubuna ?Örgütsel Sessizlik Ölçeği? ve ?Örgütsel Bağlılık Ölçeği? uygulanmış ve yapılan analizlerde su sonuçlara ulaşılmıştır:Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların Örgütsel Sessizlik algıları yüksek düzeyde, Örgütsel Bağlılık algıları orta düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuç ilköğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin sorunlarını rahatça ifade edemedikleri ve genelde sessiz kalmayı tercih ettiklerini göstermektedir. Ayrıca ilköğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin okullarına karşı orta düzeyde bağlı oldukları ortaya çıkmıştır. Örgütsel Sessizliği oluşturan faktörler ile Örgütsel Bağlılığı oluşturan faktörler arasındaki ilişkilere bakıldığında şu sonuçlara ulaşılmıştır:Örgütsel Sessizliğin Yönetici, Öğretmen ve Ortam Faktörleri ile Örgütsel Bağlılığın Devam Bağlılığı Faktörü arasında negatif yönde ancak anlamlı olmayan bir ilişkinin bulunduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuca göre Örgütsel Sessizliğin artması sonucu yönetici ve işgörenlerin devam bağlılığı algılarının azalması beklenmektedir. Örgütsel Bağlılığın Duygusal Bağlılık Faktörü ile Örgütsel Sessizliğin Yönetici, Öğretmen ve Ortam Faktörleri arasında pozitif yönde bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İşgörenlerin sessiz kalma davranışı arttıkça işgörenlerin örgütlerine karşı duygusal bağlılık algılarının da artması beklenmektedir. Ayrıca Örgütsel Bağlılığın Normatif Bağlılık Faktörü ile Örgütsel Sessizliğin Yönetici, Öğretmen ve Ortam Faktörleri arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmaktadır. İşgörenler kendilerini örgütlerine karşı borçlu hissetmelerinden dolayı örgütte meydana gelen sorunları görmezlikten gelmekte ve bu durumu dile getirmemektedirler.

Abstract:
Organizational silence is the employees to restrain sharing their feelings and information about the enhancement of where they work. Even though the silence by the employees used to be considered a harmony amongst them, today, this is considered as a conscious and willing reaction and restraining the ideas. Employees believe that expressing their ideas within the organization will change nothing and telling about their problems is dangerous. They restrain sharing their feelings and ideas because they think they would be considered as trouble maker, complaintive and fractious. This situation causes to the corporation to loose new opportunities and reasons problems and stress in the coporration and commitment level of the employees to be effected negatively. Silence by the employees can bring negative results for the corporation. For the emplyees? performances to be high level, they should express their problems easily and shouldn?t receive any negative feedback from the directors. In case employees receive negative feedback from the directors, employees? commitment level with the corporation can decrease. This case brings a serious obstacle for the corporation?s innovation attempt.In this research, depending on the opinions of the teachers and directors of primary schools, it is purposed to define the level of Organizational Silence and Organizational Commitment, and also to expose the way of relationship between Organizational Silence and Organizational Commitment.Universe of the reseaarch is constituted by all the primary schools in Elazig city.And the sample is constituted by 20 primary schools 10 of which are from 5 education district in Elazig and two primary schools from each, and the other 10 of which are from each towns of the city.Within the sample group, ?Scale of Organizational Silence? and ?Scale of Organizational Commitment? have been applied and the following results are received within the analyses:According to the results of the research, Organizational Silence perception of participants is high level and Organizational Commitment perception of participants is middle level.This result shows that primary school teachers and directors can not easily express their own and generally choose remaining silent.Besides, primary school teachers and directors are commited with their schools in a middle level.The following results are received from the observation of relationship between the factors that create the Organizational Silence and the factors that create the Organizational Commitment:There is a negative and meaningless relationship between the Director, Teacher and Environment Factors of Organizational Silence and Continuation Commitment Factor of Organizational Commitment.According to this result, as a result of increase of Organizational Silence, the continuation commitment of directors and employees is expected to decrease.There is a positive relationship between the Emotinal Commitment Factor of Organizational Commitment and the Director, Teacher and Environment Factors of Organizational Silence.The more employees keep the silent attitude, the more emotional commitment perception according to the employees organization is expected.Besides, there is a positive relationship between the Normative Commitment Factor of Organizational Commitment and and the Director, Teacher and Environment Factors of Organizational Silence.Because the emplyees see themselves obliged to their organizations, the ignore the problems of organization and do not mention about them.