Geleneksel yapıların x,y,z düzlemindeki yapısal bozuklarınım bım teknolojisi ve lazer tarama yardımıyla inceleyen bir alan çalışması
A field study investigating structural defects in the x, y, z plane of conventional structures with the help of bim technology and laser
Yazar: FIRAT KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN POLAT
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnşaat sektöründe mevcut veya inşa aşamasındaki her bir yapının kendine özgü işlevi, yeri, büyüklüğü, bulunduğu iklim, yapım tekniği gibi birçok faktörün olması ona farklı bir kimlik kazandırmakta ve bu durum kalite yöntemi belirsizliği ile birlikte inşaat sektöründe kalite uygulamasını zorlaştırmaktadır. Aynı zamanda geleneksel yöntemlerle yapılan ve farklı mesleki bilgi ve deneyime sahip uzman kişilerin dahil olduğu insan insiyatifine bağlı bir kalite kontrol süreci inşaat sektöründe evrensel bir asgari kalite standardının oluşmasını engellemektedir. 
İşte tamda bu noktada inşaat sektöründe teknolojiden beslenen inovatif bir kalite sisteminin oluşmasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaç doğrultusunda üzerinde araştırmacılar tarafından durulan BIM- Lazer tarama entegrasyonu karşımıza çıkmaktadır. 
Son yıllarda dünyada gelişmiş ülkelerde (ABD, İngiltere, Japonya gibi) aktif olarak kullanılmaya başlanan hatta kamusal binaların tasarım ve yapım sürecinde zorunlu kılınan Yapı Bilgi Modelleme (BIM) teknolojisi; binaların tasarım ve yapım sürecinde insan odaklı hataları ve kusurları ortadan kaldırmaya ve disiplinler arası entegrasyonu sağlamaya yönelik inovatif bir yaklaşımdır. 3D lazer tarama teknolojisi ile de yapıların mevcut durumu hızlı ve yüksek doğrulukta 3D olarak taranabilmekte ve dijital ortama aktarılabilmektedir. BIM-3D Lazer Tarama entegrasyonu; binaların yapım aşamasında boyutsal kalite değerlendirmesine ve süre yönetimi ve maliyet yönetimi gibi profesyonel yaklaşımların uygulanmasına olanak sağlar. 
Bu çalışma; Yapı Bilgi Modelleme (BIM) ve 3D lazer tarama entegrasyonu tekniği ile geleneksel yapıların cephe yüzeylerinde oluşan x,y,z boyutlarındaki hata ve kusurların, imalattan kaynaklı boyutsal sapmaların, cephe boyutsal kalite değerlendirmesinin elde edilmesini, geleneksel yapıların yapı üretim standartlarına ve boyutsal kalite standartlarına uygunluğunun saptanmasını ve insan kaynaklı yapısal hataların tespit edilmesini amaçlamaktadır.
İki aşamalı olarak yürütülen bu tez çalışmasının ilk aşamasında derin bir literatür taramasından elde edilen veriler eşliğinde geleneksel kalite kontrol yöntemleri ile birlikte inovatif sistemler detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Aynı zamanda tezin bu bölümünde yapılan araştırmalar sonucu inovatif sistemlerin geleneksel yöntemler ile yapılan kalite kontrol işlemine göre kullanıcılarına çok daha fazla avantajlar sağladığı belirlenmiştir. İkinci ve son aşama olarak ise geleneksel bir yapı üzerinden yapılan cephe taraması ve yapı bilgi modeli teknolojisiyle elde edilmiş yapı sanal modelinden elde edilen verilerin birbirine entegresi sağlanarak cephe yüzeyine ait üç boyutlu karşılaştırmanın yapıldığı uygulamalı bir alan çalışmasına yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yapı Bilgi Modelleme, 3D Lazer Tarama, Kalite, İnovatif Kalite Kontrol

Abstract:
In the construction sector, there are many factors such as the unique function, location, size, climate, construction technique of each structure present or under construction, which gives it a different identity and this situation, together with the uncertainty of quality management, makes the implementation of quality difficult in the construction sector.At the same time, a quality control process based on humaninitiative, which includes experts with different Professional knowledge ande xperience, performed by traditional methods, prevents the formation of a universal minimum quality standard in the construction sector.
It is at this point that there is a need for an innovative quality system that is fed by technology in the construction sector. In line with this need, the integration of BIM-Laser scanning is emphasized by the researchers.
Building Information Modeling (BIM) technology, which has been actively used in developed countries (such as USA, UK, Japan) in the world in recent years and even required in the design and construction process of public buildings; is an innovative approach to eliminate human-oriented errors and defects in the design and  construction of buildings and to ensureinter disciplinary integration.With the 3D laser scanning technology, the currentstate of the structures can also be scanned in 3D with high accuracy and transferred to digital media. BIM-3D Laser Scan integration; It allow sthe dimensional quality assessment of the building under construction and the application of  Professional approaches such as time management and cost management.
The aim of this study is; detect with Building Information Modeling (BIM) and 3D laser scanning integration technique mistakes and defects of x, y, z dimensions on facade surfaces of traditional structures, to determine dimensional deviations from manufacturing, to obtain facade dimensional quality assessment, to the traditional production structure standards and dimensional qualit ystandards and to detect human-caused structural errors.
In the first stage of this thesis, which is carried out in two stages, traditional quality control methods and innovative systems are explained in detail with the help of data obtained from a deep literaturere view. At the same time in this part of the thesis, as a result of the researches, it has been determined that innovative systems provide more advantages to the users compared to the quality control process with traditional methods. In the second and last stage, an applied field study, which is made by using facade scanning and building information model technology on a traditional building, integrates the data obtained from the building virtual model and provides a three dimensional comparison of the facade surface.
Keywords: Building Information Modeling, 3D Laser Scanning, , Quality, Innovative Quality Control