Türk bankacılık sisteminde iç denetim ve iç kontrol uygulamalarının uluslararası iç denetim uygulamaları açısından değerlendirilmesi: Bir vak'a incelemesi
The evaluation of internal audit and internal control practices in the Turkish banking system in terms of international internal audit practices: A case review
Yazar: GÜRAY GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. BURCU ADİLOĞLU
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu = Banking Regulation and Supervision Agency ; Bankacılık sistemi = Banking system ; Bankalar = Banks ; Denetim = Control ; Denetim standartları = Auditing standards ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system ; İç denetim sistemi = Internal control system ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de bankaların iç denetim birimleri (bir diğer adı ile teftiş kurulları) ile iç kontrol birimlerinin faaliyetleri Uluslararası İç Denetim Standartları ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) uygulamaları açısından değerlendirilmiştir. İç denetim ve iç kontrol faaliyetleri birbiriyle oldukça bağlantılı faaliyetler olmakla beraber ayrıştıkları ve benzeştikleri noktalar ülkeler hatta bankalar bazında değişiklikler göstermektedir. Köklü bir gelenek olan teftiş kültürü ile Türkiye'ye 2000'li yılların başında giren iç kontrol birimlerinin faaliyetleri, uluslararası iç denetim standartları ve COSO İç Kontrol çerçevesinin öngördüğü yapıdan belirli noktalarda ayrışmakta, iç kontrol biriminin faaliyetlerinin kayda değer bir kısmı denetim olarak değerlendirilebilecek çalışmalardan oluşmaktadır. Mevcut çalışmalar genel olarak iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerinin bankacılık ve yönetişim açısından önemi, bağımsız denetim faaliyetlerine olan katkısı ve genel olarak her iki birimin gelişimine odaklanmaktadır. Bu çalışma iç denetim ve iç kontrol birimlerinin faaliyetlerini bir bankanın uygulamaları bazında incelenerek, günümüz teknolojik gelişmeleri de göz önünde bulundurularak faaliyetlerin uluslararası standartlara en uygun ve banka risk yönetimine en fazla katkı sağlayabilecek şekilde nasıl ayrıştırılabileceği konusuna odaklanmaktadır. İnceleme konusu olan bankanın 2020 yılında gerçekleştirdiği iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerinde her iki birimin denetim ve kontrol çalışmalarının sonuçları incelenerek bankada denetim ve kontrol faaliyetlerinde verimliliği olumsuz etkileyen benzeşmelerin ortaya çıkarılması sağlanmıştır. Çalışmanın sonucunda iç kontrol biriminin şube kontrol faaliyetlerinin ağırlıklı olarak iç denetim faaliyetleri ile benzeştiği, her iki biriminde büyük oranda benzer bir faaliyeti gerçekleştirdiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, the activities of banks' internal audit units (in other words, inspection boards) and internal control units in Turkey were evaluated in terms of International Audit Standards and Banking Regulation and Supervision Board (BDDK) practices. Although internal audit and internal control activities are highly interrelated activities, the points where they differ and resemble differ on the basis of countries and even banks. The activities of the internal control units, which entered Turkey in the early 2000s and internal audit activities with a deep-rooted tradition of inspection culture, differ in certain points from the structure stipulated by the international audit standards and the COSO Internal Control framework, and a significant part of the activities of the internal control unit consists of studies that can be considered as auditing. Current studies generally focus on the importance of internal audit and internal control activities in terms of banking and governance, their contribution to independent audit activities, and the development of both units in general. This study examines the activities of the internal audit and internal control units on the basis of a bank's practices, and focuses on how to decompose the activities in the most appropriate way to international standards and to contribute the most to the bank's risk management, taking into account today's technological developments. By examining the results of the audit and control activities of both units in the internal audit and internal control activities carried out by the bank, which is the subject of the review, in 2020, similarities that adversely affect the efficiency of the audit and control activities in the bank were revealed. As a result of the study, it has been seen that the branch control activities of the internal control unit are mostly similar to the internal audit activities, and both units perform a similar activity to a large extent.