Köpeklerde ağız boşluğu muayenesi ve diş problemlerinin insidansının belirlenmesi
Mouth cavity examination and determination of the incidence of dental problems in dogs
Yazar: ESMA ERER
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN ATALAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Çalışmada, sahipsiz köpeklerin ağız boşluğu ve diş problemi hastalıklarının Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı (VFCAD) Kliniklerinde muayene edilerek diş hastalıklarının insidansının belirlenmesi amaçlandı.
Sunulan çalışma kapsamına, çeşitli ırk, yaş ve cinsiyette olan 90'ı sahipsiz ve 10'u sahipli olmak üzere toplam 100 adet köpek dahil edildi. Her bir hayvan rutin anestezi protokolüne göre anesteziye alındı. Genel fiziki muayeneleri yapıldı. Baş boyun bölgesi incelendi. Ağız boşluğu makroskopik olarak ayrıntılı bir şekilde incelenip gerektiğinde röntgen bulgularıyla desteklendi. Her bir diş özel olarak ayrı ayrı incelenerek olası diş kırıkları, diş sayı eksiklikleri, çürük, tartar oluşumları gibi dental ve periodontal hastalıklar yönünden değerlendirildi. Her bir bulgu diş muayene kartlarına işlendi. Mevcut tartar oluşumları manuel aletler ve ultrasonik scaler yardımıyla temizlendi. Tespit edilen kırıklar diş çekim tekniğine uygun olarak çekildi. Çalışma sonunda gingivitis %79, dental plak %76, dental kalkulus %48, dental atrisyon %46, dental abrazyon %42, kırık diş %39, eksik diş %31, açık kron kırığı %29, kapalı kron kırığı %25, çürük diş %18, periodontitis %17, mine hipokalsifikasyonu %17, hareketli diş %14, gingival resesyon %13, çapraşık diş %13, gömülü diş %9, oklüzyon %9, furkasyon açılması %6, fazla diş %4, sıkışık diş %3, epulis %3 oranında istatistiksel olarak belirlendi. Çalışmada 4 köpekte oral mukoza ve dilde yaralanma ve 1 köpekte yabancı cisim görüldü. Ancak sayılarının az olması nedeniyle değerlendirilmeye alınmadı. 
Sonuç olarak, sahipsiz köpeklerde diş problemlerinin olduğu ve bunların evcil hayvanlarda olduğu gibi sık şekillendiği ve muhtemelen yetersiz ağız bakım hijyenine bağlı olarak şekillendiği sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: diş; hastalık; insidans; köpek; muayene.

Abstract:
In the study, it was aimed to determine the incidence of dental diseases by examining the oral cavity and dental problems of stray dogs in Erciyes University (ERU) Faculty of Veterinary Medicine, Department of Surgery (VFCAD) Clinics.
A total of 100 dogs, 90 stray and 10 owned, of various breeds, ages and genders were included in the present study.  Each animal was anesthetized according to the routine anesthesia protocol. General physical examinations were performed.  The head and neck region was examined.  The oral cavity was examined in detail macroscopically and supported by X-ray findings when necessary. Each tooth was examined separately and evaluated in terms of dental and periodontal diseases such as possible tooth fractures, tooth number deficiencies, caries and tartar formations. Each finding was recorded on dental examination cards.  Existing tartar formations were removed with the help of manual instruments and ultrasonic scalers.  The detected fractures were extracted in accordance with the tooth extraction technique. At the end of the study, gingivitis 79%, dental plaque 76%, dental calculus 48%, dental attrition 46%, dental abrasion 42%, broken tooth 39%, missing tooth 31%, open crown fracture 29%, closed crown fracture 25%, decayed tooth 18%, periodontitis 17%, enamel hypocalcification 17%, mobile teeth 14%, gingival recession 13%, crowded teeth 13%, impacted teeth 9%, occlusion 9%, furcation opening 6%, excess teeth 4%, compressed teeth 3% , sowing rate was determined statistically at 3%.  In the study, oral mucosa and tongue injuries were seen in 4 dogs and foreign body in 1 dog.  However, they were not included in the evaluation due to their low number.
As a result, it was concluded that stray dogs have dental problems and these are frequently shaped as in pets, possibly due to inadequate oral hygiene.

Keywords: Disease; Dog; İncidence; Peak; Tooth