İslam hukukunda heyet içtihadı
The nature of delegation case in Islamic law and ijtihad institutions
Yazar: ORHAN DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDOĞAN SARITEPE
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: İcma = Ijma ; İslam hukuku = Islamic law ; İçtihatlar = Judicial decisions

Özet:
İslam hukukunun çatısı altında ele alınan ve İslam âleminde özellikle teknolojinin ilerlemesi, ulaşım araçlarının farklılaşması, tıbbi tedavi yöntemlerinin ilerlemesi vb. konularda fıkıh meclisleri tarafından yapılan içtihada heyet içtihadı denir. Zamanımızda meydana gelen problemlerin ve olayların zorluğu, karmaşıklığı ve birden çok bilim dalı ile sıkı ilişkisi, kendi alanında uzman ilim adamlarının bir araya gelerek çözüm üretmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu durum farklı alanlarda uzman olan bilim adamlarının bir araya gelerek heyet halinde çalışmaları ihtiyacını doğurmuştur.
Orijinal ifadesiyle "الاجتهاد الجماعي " olarak bilinen kavramı dilimize "cemaat içtihadı", "grup içtihadı", "kollektif ictihad", "topluluk içtihadı", "heyet içtihadı" vb. ifadelerle çevirmek mümkündür. Heyet içtihadı, insanların ihtiyaçlarının çoğalması karşısında çözüm yollarının da artması, ilmi disiplinlerin oluşmasıyla birden çok bilim dalının sıkı ilişki içerisinde olmasından dolayı fukahanın çözüm üretme yöntemlerinden biridir. Konuyla ilgili olarak Arapça bazı kitap ve makaleler kaleme alınmıştır. Ancak ülkemizde bu konuyla ilgili birkaç makalenin dışında herhangi bir akademik çalışma ve kitap bulunmamaktadır.
Bu çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmamızın konusu, önemi ve yöntemi ile ilgili teknik bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde heyet içtihadının tanımı, heyet içtihadının önemi, şura ve icmanın tanımı, heyet içtihadı ile icma arasındaki fark, heyet içtihadının tarihi seyri, heyet içtihadında kullanılan şartlar ve içtihadın hükmü hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde günümüzde heyet içtihadına olan ihtiyaç, heyet içtihadının işlevi ve İslam âleminde kurulan fıkıh meclislerinin heyet içtihadını uygulamadaki rolü ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise heyet içtihadı ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
The ijtihad which is handled under the umbrella of Islamic law and carried out by the fiqh assemblies on the advancement of technology, differentiation of transportation vehicles, advancement of medical treatment methods and so on in the Islamic world is called committee ijtihad.
The difficulty and complexity of the problems and events that occur in our time and their close relationship with more than one science have made it imperative that scientists who are experts in their fields to come together and produce solutions.
This situation has led to the need for scientists who are experts in different fields to come together and work as a committee.
It is possible to translate the concept, known as "الاجتهاد الجماعي " into our language with expressions such as "jamaat ijtihad", "group ijtihad", "collective ijtihad", "community ijtihad", "committee ijtihad" and so on.
The committee ijtihad is one of the methods of fuqaha producing solutions due to the increase in the solution ways in the face of the increase in the needs of the people and the formation of scientific disciplines and the close relationship of multiple branches of science.
Some books and articles on the subject have been written in Arabic. However, there is no academic study or book in our country other than a few articles on this subject. This study consists of an introduction, two parts and a conclusion.
In the introduction part, technical information about the subject, its importance and the method of our study is given.
In the first part, information is given about the definition of the committee ijtihad, the importance of the committee ijtihad, the definition of shura and ijma, the difference between the committee ijtihad and ijma, the historical course of the committee ijtihad, the conditions used in the committee ijtihad and the judgment of the ijtihad.
In the second part, information about the need for committee ijtihad today, the function of the committee ijtihad and the role of the fiqh assemblies established in the Islamic world in implementing the committee ijtihad are given.
In the conclusion part, a general evaluation has been made on the committee ijtihad.