Türk öyküsünde kara mizah (1950-1980)
Black humour in Turkish story (1950-1980)
Yazar: ÖZLEM MECEK
Danışman: DOÇ. DR. BEDİA KOÇAKOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hikaye = Story ; Kara mizah = Black humor ; Mizah = Humour ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk hikayesi = Turkish story

Özet:
İnsanların çoğunlukla günlük yaşantılarında kullandıkları mizah, bir sanata dönüşerek eserlerde farklı alt başlıklarla ve türlerle ortaya konulmuştur. İnsanla bağlantılı bir şekilde tarihte varlığını sürdüren bu tür, zaman içinde bazen durgunluğa girse de varlığını korumuştur. Sanatçıların savunma aracı olarak kullandığı mizah, toplum karmaşası ve umutsuzluğunda hiciv, yergi ya da ironiye dönüşmüştür. Bunlardan ayrı bir tür olarak da kara mizah özellikle son yüzyıllarda farklı sanat dallarında görülmeye başlamıştır.
Kara mizah, özellikle edebi alanda sanatçıların ruhsal ve psikolojik umutsuzluklarından çıkardıkları bazen komik, bazen de acı unsurları umursamazlıkla birleştirdikleri bir tür olmuştur. Yalnızlaşan bireyin temel alındığı, yozlaşma ve savaşların getirdiği duygusuzluklar acı gülme ile birleştirilerek kara mizahı oluşturmuştur. Ortaya çıkış tarihinin tam olarak bilinmediği kara mizahın tartışmalara konu olduğu yıllar yakın tarihi içermektedir. Bu tartışmalarda ortak nokta; kara mizahın toplumun sosyolojik gelişiminden ve değişiminden olumsuz yönde etkilenen sanatçıların eserlerinde görülmesi olmuştur.
Türk edebiyatında farklı türlerde ve farklı zamanlarda görülebilen kara mizah, özellikle 1950 sonrası dönem eserlerinde daha çok dikkat çekmiştir. Bu, modernleşme çatısı altında değişime başlayan Türk edebiyatının sonuçlarından birisi olarak da görülmektedir. Sanatçıların, eserlerde denemeye başladıkları yeni teknikler ve türlerle birlikte yaşamış oldukları tarihsel süreç kara mizahın ortaya çıkmasına sebep olmuştur. 1950-1980 arası Türk öykülerinde kara mizah çalışmasında, yazarların yaşamış oldukları bu sürecin eserlerine yansımaları, ortak noktaları ve bazen de farklı şekilde ortaya koydukları kara mizah örnekleri incelenmiştir.

Abstract:
Humour, which people mostly use in their everyday lives, has become an art form and been introduced into works of arts within various subtitles and subgenres. This genre, which has been in existence in close relation to humankind, maintains its existence even though it sometimes goes into recession over time. Humour, used by artists as a means of defence, has become satire, lampoon, or irony upon society's confusion and despair. As a separate genre, black humour has begun to be seen in different art forms, especially in the last centuries.
Black humour, especially in the literary field, has been a genre where artists combine the sometimes humorous, sometimes bitter elements that arise from their emotional and psychological despair. The indifferences, centred around the isolated individual and brought on by corruption and wars, have combined with bitter laughter and created the black humour. The years during which black humour is a subject of controversy, although the exact date of its appearance is unknown, have a recent history. The common point in these discussions is that dark humour has been seen in the works of artists who have been negatively affected by the sociological development and change of society.
Seen in different genres and at different times in Turkish literature, black humour has attracted more attention especially in the post-1950 period works. This is also seen as one of the consequences of the change in Turkish literature that began to under modernization. The new techniques and forms the artists experimented within their works and the historical process they lived through led to the emergence of black humour. In the study of black humour in the Turkish narrative from 1950 to 1980, the reflections of these processes on their works, their common features, and examples of the black humour which the artists have occasionally expressed in different ways were examined.