X ve Y kuşaklarındaki toksik liderlik algılarının örgütsel bağlılık, psikolojik iyi oluş ve bireysel performans üzerindeki yansımaları
The reflections of toxic leadership perceptions in generation X and Y on organizational commitment, psychological well-being and individual performance
Yazar: MERT KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜNSEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kuşaklar = Generations ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Performans = Performance ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Toksik liderlik = Toxic leadeship ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Liderlikle ilgili geçmişten beri süregelen sayısız araştırmalar ve çalışmalarda ezici bir çoğunlukla liderliğin olumlu yönlerine odaklanılmış, liderliğin örgütlerdeki olumlu etkileri üzerinde çok farklı yönler üzerinden belirli sonuçlara varılmaya çalışılmıştır. Ancak liderliğin karanlıkta kalan yüzü çoğu zaman dikkate alınmamış, örgütler üzerinde son derece olumsuz etkiler yaratabilen bu liderlik türleri, olumlu liderlik türlerinin örgüt üzerinde yarattığı etkilerin gölgesinde kalmıştır. Bu etkilerin örgütü oluşturan bireylere olan kişisel yansımalarından ziyade yapılan işe, verimliliğe ve çıktıya yönelik etkileri dikkat çekebilmektedir. Yaşanan kötü bir hadise her bireyde aynı olumsuz etkiyi yapmayacaktır. Ancak bahse konu olumsuz etkiler hem bireysel ruh hali hem de yapılan işe bahsedilen olumsuzluğu yansıtma düzeyi olarak en çok algılara göre şekillenmektedir. Olumsuz bir lider davranışı farklı 2 kuşak tarafından farklı algılanabilmekte ve olumsuz etkiler de kuşakların farklı algılamaları doğrultusunda değişebilmektedir. X ve Y kuşakları yetiştikleri dönemlerde süregelen olaylar ve yaşanan gelişmelere binaen ciddi algı farklılıklarına sahipken, milenyum itibariyle iletişim yöntemlerinden çalışma biçimlerine kadar kendilerini diğer nesillerden ayrıştıran pek çok alamet-i farikaya sahip bir Z kuşağı ortaya çıkmıştır. Bu başkalaşımın adeta habercisi olan Y kuşağı ise eski kuşakla yenisinin arasında kalan ve ancak köprüler kurabilen pozisyondadır. Günümüzde iş hayatının önemli yönetici kadrolarını işgal eden Toksik Liderler tarafından X ve Y kuşağından oluşan örgütlerin yönetimi ve yönlendirilmesi belki örgütlere ciddi sorunlar yaratmaz iken aslında bu problemsiz gibi gözüken yönetim sürecinin ciddi derecede sıkıntılar barındırdığı gerçeği de görülememektedir. Y kuşağı X kuşağına göre iş hayatında çoğunluğa ulaştıkça, artan oranda sıkıntılar belirirken, kısa bir süre içerisinde toksik liderlerle zehirlenmiş olan sistem, Z kuşağının iş hayatına girmeye başlayacağı günümüzde bireysel performans, psikolojik iyi oluş ve örgütsel bağlılık açısından çok daha dramatik seviyede örgütsel zararları gözler önüne serecektir. Bu varsayım doğrultusunda araştırmanın birinci sorunsalı, kuşaklara göre değişen toksik liderlik algılarının örgütsel bağlılık ve psikolojik iyi oluş üzerindeki etkilerini incelemek olup; bu durumun, psikolojik iyi oluş ve bireysel performansa olan etkisi araştırmanın ikinci sorunsalını oluşturmaktadır. 
Anahtar kelimeler: Toksik Lider, Toksik Liderlik Algıları, Örgütsel Bağlılık, Psikolojik İyi Oluş, Bireysel Performans, Kuşaksal Farklılıklar

Abstract:
Numerous researches and studies on leadership have been overwhelmingly focused on the positive aspects of leadership, and it has been tried to reach certain conclusions on the positive effects of leadership in organizations. However mostly, the dark side of leadership, which can have very negative effects on organizations, has not been considered and have been overshadowed by the effects of positive leadership types. These bad effects may draw attention on the work, efficiency and output, rather than the personal reflections of the individuals. A bad event will not make the same negative impact on every individual. However, these negative effects are shaped according to the perceptions of the individual mood as well as the level of reflecting the mentioned negativity to the work done. The behavior of a negative leader can be perceived differently by different generations and the negative effects can change according to different perceptions of generations. While the X and Y generations have had significant differences in perception during the period of their occurrence and developments, the generation of Z has emerged with a number of significiant identities that distinguish themselves from other generations, from communication methods, to forms of work. The Y generation, which is the precursor of this metamorphosis, is in the position between the old generation and the new one and it is capable of building bridges. Today, toxic leaders who occupy important managerial positions of business life which consist of generation X & Y, cannot see the fact that their seemingly "easy" and "problem-free" management process can maintain some serious troubles. As generation Y reaches the majority in business life compared to generation X,  poisoned systems with toxic leaders will have dramatically increasing the number of problems and difficulties in terms of organizational commitment, psychological well-being and individual performance of their employees, by the time generation Z enters into business life. In line with this assumption, the first problematic of this study is to examine the effects of toxic leadership perceptions, that changes according to generations, on organizational commitment and psychological well-being. Moreover, the effect of this situation on psychological well-being and individual performance is the second problematic of the research.
Key words: Toxic Leader, Perception of Toxic Leadership, Organizational Commitment, Psychological Well-Being, Individual Performance, Generational Differences