İnternet tabanlı GNSS veri değerlendirme servislerinin Irak-Duhok bölgesi için kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation on the usability of online GNSS data processing services; Iraq, Duhok region example
Yazar: HAVGR ABDULLA
Danışman: DOÇ. DR. HEDİYE ERDOĞAN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu tez çalışmasında, online GNSS servislerinin kullanılabilirliklerini araştırmak amacıyla, Irak, Duhok bölgesine tesis edilen 10 noktada 6 ila 8 saat arası değişen GNSS ölçümleri yapılmış ve ölçümler hem ticari bir yazılım olan LGO ile hem de online GNSS verilerini değerlendiren OPUS, AUSPOS, TRIMBLE RTX ve CSRS-PPP servisleri tarafından değerlendirilmiştir. Bu kapsamda;
Birinci bölümde, GNSS ölçümlerinin ve yazılımlarının önemi, avantaj ve dezavantajları ve bu konu ile ilgili yapılmış olan çalışmalar ele alınmıştır. İkinci bölümde, GNSS hakkında kısaca bilgi verilmiş, GNSS ölçüm ve GNSS hata kaynaklarından bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde, ticari ve akademik yazılımlar, online GNSS değerlendirme servisleri, bu servislerin işleyiş biçimi, veri gönderme ve sonuç raporlarının alınması hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde ise ticari yazılım LGO ile online GNSS servisleri OPUS, AUSPOS, TRIMBLE RTX ve CSRS-PPP tarafından değerlendirilen 10 adet noktanın GNSS koordinatlarının uyumlu olup olmadığı ele alınmıştır. Yapılan değerlendirme sonucu 10 nokta için elde edilen kartezyen koordinatları (ITRF08) ve koordinatların standart sapmalarının yaklaşık uyumlu olduğu görülmüştür. Online servislerden elde edilen koordinatların doğruluk analizi için, bölgedeki en yakın IGNSS ağı noktaları referans alınarak adım adım değerlendirme yapılan LGO yazılımı ile elde edilen, koordinat doğrulukları en iyi olan koordinatlar referans alınmıştır.  Referans koordinatlarla online servislerden elde edilen koordinatlar arasındaki farklar incelendiğinde, LGO-CSRS PPP ve LGO-TRIMBLE RTX koordinat farklarının (X, Y ve Z) diğer servislere (LGO-OPUS ve LGO AUSPOS) göre az da olsa daha iyi olduğu görülmüştür. Koordinatların uyumlu olup olmadığını istatistiksel olarak belirlemek için koordinat farkları t-dağılımına göre α=0.05 yanılma olasılığında test edilmiştir. Test sonucu, koordinat farklarının anlamlı olduğu sonucuna varılmış ve online servislerden elde edilen koordinatların, LGO yazılımı ile elde edilen koordinatlarla uyuşumlu olmadığı görülmüştür. Ayrıca,  CSRS-PPP, AUSPOS, TRIMBLE-RTX ve OPUS servislerinden elde edilen koordinatların birbirleri ile olan tutarlılığını belirleyebilmek için CSRS-PPP servisi koordinatları referans alınmıştır (koordinatların doğruluklarının diğer servislerden elde edilen koordinatların doğruluklarından daha iyi). Referans koordinatlarının diğer servislerin koordinatlarından farkları alınmış ve α=0.05 yanılma olasılığında farklar aynı şekilde test edilmiştir. Koordinat farklarında, CSRS PPP sonuçlarının TRIMBLE RTX sonuçları ile uyuşumlu olduğu ( farklar; 1 cm ile 1 mm arasında), CSRS PPP-OPUS ve CSRS PPP-AUSPOS farklarının da birbirine yakın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca istatistiksel olarak CSRS PPP-TRIMBLE RTX koordinat farklarının (X, Y ve Z için) α=0.05 yanılma olasığında anlamsız olduğu da tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, GNSS measurements ranging from 6 to 8 hours in 10 points established in Duhok region of Iraq were done to investigate the usability of online GNSS services and the measurements were evaluated both by LOGO, a commercial software, and by OPUS, AUSPOS, TRIMBLE RTX and CSRS-PPP services, which evaluate online GNSS data. In the first part, importance, advantages, and disadvantages of GNSS measurements and softwares and the studies on this subject have been discussed. In the second chapter, GNSS is given briefly, GNSS measurement and GNSS error sources are mentioned. The third section provides information on commercial and academic software, on-line GNSS evaluation services, how these services work, sending data and getting results reports. In the fourth chapter, it is discussed whether the GNSS coordinates evaluated by both LGO (a commercial software) and OPUS, AUSPOS, TRIMBLE RTX, and CSRS-PPP (online GNSS services)  of 10 points are compatible. It has been seen that the standard deviations of the cartesian coordinates (ITRF08) and coordinates obtained for the 10 points are roughly compatible. For accuracy analysis of coordinates from online services, the coordinates with the best coordinate accuracy obtained with the LGO software which was evaluated step by step with reference to the nearest IGNSS network points in the region were taken as references. LGO-CSRS PPP and LGO-TRIMBLE RTX coordinate differences (X, Y and Z) were found to be slightly better than the other services (LGO-OPUS and LGO AUSPOS) when the differences between the reference coordinates and the coordinates obtained from online services were examined. To statistically determine whether the coordinates are compatible, the coordinate differences were tested with t-distribution at  α=0.05 error probability. The test result is that the coordinate differences are significant, and it was seen that the coordinates obtained from online services are not compitable with the coordinates obtained with the LGO software. In addition, the CSRS-PPP service coordinates (the accuracy of coordinates is better than the accuracy of coordinates obtained from other services) are referenced to determine the consistency of the coordinates obtained from CSRS-PPP, AUSPOS, TRIMBLE-RTX and OPUS services. The reference coordinates were differentiated from the coordinates of the other services and the differences were tested in the same way at α=0.05 error probability. In the coordinate differences, the CSRS PPP results are in agreement with the TRIMBLE RTX results (differences between 1 cm and 1 mm), the CSRS PPP-OPUS and CSRS PPP-AUSPOS differences are also close to each other. It has also been found statistically that the CSRS PPP-TRIMBLE RTX coordinate differences (for X, Y, and Z) are insignificant at α=0.05 error probability.