Üniversite öğrencilerinin şizofreni hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi /
Yazar: İBRAHİM HALİL KOYUNCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUAZZEZ MERVE AVCIOĞLU
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnançlar = Beliefs ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin şizofreni hastalığının nedenlerine ve
tedavisine yönelik bilgi düzeylerinin ölçülmesi ve inanç ve tutumlarının
değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmaların bir kısmında, şizofreni hastalığının
nedenleri, gidişi ve tedavilerine yönelik bilgi düzeyleri değerlendirilmiş olup, bir
kısmında da şizofreniye yönelik inançlar ve damgalayıcı tutumlar incelenmiştir.
Ancak ülkemizde, bu konunun araştırılmasına yönelik geçerli ve güvenilir bir
değerlendirme aracı geliştirilmesine yönelik kısıtlı sayıda araştırma bulunmaktadır.
Bu çalışmada Furnham&Chan (2004) tarafından ortaya atılan "Sokaktaki İnsan
Kuramı" (Lay Theories of Schizophrenia)" modeli üzerinden, ilgili değişkenlerin
araştırılmasına yönelik bir ölçek uyarlaması; pilot çalışma sonrasında da psikometrik
çalışmaları yapılan ölçek kullanılarak üniversite öğrencilerinin şizofreni hastalığı
hakkındaki bilgi ve tutumlarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde ki üniversitelerde lisans ve meslek yüksekokul öğrenimi gören
üniversite öğrencilerine gönüllü ve random olarak katılımcı sağlanmıştır. Pilot
çalışmada 117 kişiye uygulanmıştır, ardından yapılan çalışmalarla 356 kişi olarak
tamamlanmıştır. Araştırma da veri toplama araçları olarak demografik bilgi formu,
şizofreniye yönelik inançlar ölçeği (ŞYİÖ), şizofreni hakkında bilgi ölçeği
kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 22 programında yapılmıştır.
Ölçeklerden elde edilen veriler analiz edilmeden önce verilerin normal dağılıma
uygunluğu One Sample Kolmogorov-Smirnovtesti uygulanmış ve verilerin normal
dağılıma uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle ölçek puanları ile ilgili
analizlerde non-parametrik analizler kullanılmıştır. Yaş grubu ve eğitim alınan
bölüm değişkenine göre ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H testi
kullanılırken, cinsiyet, psikiyatrik ilaç kullanma durumu, yakınlarında şizofreni
hastası olması durumu ve ruhsal hastalık geçirmiş olma durumuna göre ölçek
puanlarının karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Şizofreni
hakkında bilgi ölçeği ve şizofreniye yönelik inançlar ölçeği alt boyutları arasındaki
ilişkinin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya
katılanların %16'sı 18-20 yaş grubunda, %40,2'si 21-23 yaş grubunda, %34,6'sı 24-
26 yaş grubunda, %9,3'ü 26+ yaş grubundadır. Katılımcıların %21,6'sı psikoloji –
PDR bölümlerinde eğilim alıyorken, %23,6'sı öğretmenlik bölümlerinde eğitim
almakta, %23'ü sağlık bilimleri alanlarında eğitim almakta, %11,2'si mimarlık –
mühendislik alanlarında eğitim almakta, %11'i hukuk alanında eğitim almakta ve
%9,6'sı diğer bölümlerde eğitim almaktadır. Araştırmaya katılanların %45,5'i kadın,
%54,5'i erkeklerden oluşmaktadır. Katılımcıların %12,9'u geçmişte psikiyatrik ilaç
kullanmış, %9,6'sının yakınlarında şizofreni hastası bulunmakta, %21,9'u geçmişte
ruhsal bir rahatsızlık geçirmiştir. Katılımcıların şizofreni hakkında bilgi düzeyleri ile
şizofreniye yönelik genel inançlar bilgi düzeyleri arasında pozitif ve orta düzeyde
anlamlı ilişki bulunduğu (r=,595; p<0,05), şizofreni hakkında bilgi düzeyleri ile
şizofreninin nedenlerine yönelik inançlar arasında pozitif ve orta düzeyin altında
anlamlı ilişki bulunduğu (r=,316; p<0,05), şizofreni hakkında bilgi düzeyleri ile
şizofreninin tedavisine yönelik inançlar arasında anlamlı ilişki bulunmadığı (r=-,010;
p>0,05) görülmektedir.
iii
Anahtar Kelimeler: Şizofreni, İnanç, Tutum

Abstract:
In this study, it was aimed to measure the knowledge level of university students
about the causes and treatment of schizophrenia and to evaluate their beliefs and
attitudes. In some of these studies, knowledge levels about the causes, course and
treatments of schizophrenia were evaluated, and in some of them, beliefs and
stigmatizing attitudes towards schizophrenia were examined. However, in our
country, there is a limited number of studies aimed at developing a valid and reliable
assessment tool for researching this issue. In this study, it was aimed to adapt a scale
to investigate the relevant variables using the "Lay Theories of Schizophrenia" model
proposed by Furnham & Chan (2004), and to measure the knowledge and attitudes of
university students about schizophrenia by using the scale after the pilot study.
Volunteer and random participants were provided to university students studying
undergraduate and vocational schools in universities in the Turkish Republic of
Cyprus. In the pilot study, it was applied to 117 people, after which it was completed
as 356 people. The data obtained from the scales were analyzed in SPSS 22. Before
analyzing the data obtained from the scales, the suitability of the data for normal
distribution On eSample Kolmogoro The v-Smirnov test was applied and it was
determined that the data were not suitable for normal distribution. For this reason,
non-parametric analyzes were used in the analysis of scale scores. While the Kruskal
Wallis H test was used to compare the scale scores according to the age group and
the department variable, the Mann Whitney U test was used to compare the scale
scores according to gender, psychiatric drug use, presence of schizophrenia in their
relatives, and mental illness. Spearman Correlation analysis was used to examine the
relationship between the subscales of the knowledge scale about schizophrenia and
the beliefs towards schizophrenia scale. 16% of the participants are in the 18-20 age
group, 40.2% in the 21-23 age group, 34.6% in the 24-26 age group, 9.3% in the 26+
age group. While 21.6% of the participants have a tendency in psychology - PDR
departments, 23.6% receive education in teaching departments, 23% receive
education in health sciences, 11.2% receive education in the fields of architecture -
engineering, 11% 9.6% study in the field of law and 9.6% study in other
departments. 45.5% of the participants in the study are women and 54.5% are men.
12.9% of the participants have used psychiatric drugs in the past, 9.6% of them have
schizophrenia patients close to them, and 21.9% of them have had a mental illness in
the past. There is a positive and moderately significant relationship between the
knowledge levels of the participants about schizophrenia and the general beliefs
about schizophrenia (r =, 595; p <0.05). It is seen that there is a significant
relationship (r =, 316; p <0.05), and there is no significant relationship between the
level of knowledge about schizophrenia and beliefs about the treatment of
schizophrenia (r = -, 010; p> 0.05).
v
Key Words: Schizophrenia, Belief, Attitude