Filistin'de İngiltere mandasının kuruluşu (1917-1925)
Foundation of British mandate in Palestine (1917-1925)
Yazar: CAN DEVECİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KADİR KASALAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dünya Savaşı I = World War I ; Filistin = Palestine ; Manda = Mandate ; Savaş = War ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İngiltere = England ; İşgal = Occupation

Özet:
Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla İngiltere Dış İşleri Bakanlığı'nda Filistin'in
işgal edilmesi üzerine stratejiler geliştirilmiştir. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya
Savaşı'nda İngiltere karşında yer alması neticesinde Filistin için üretilen stratejiler
uygulanmaya başlanmıştır. Bu süreçte İngiltere, Dünya Siyonist Organizasyonu Başkanı
Chaim Weizmann ve Arapları temsilen Şerif Hüseyin ailesini kendisine müttefik ilan
etmiştir. 11 Aralık 1917'de İngiliz General Allenby'in Kudüs'ü işgal etmesiyle Filistin'de
İngiliz askeri yönetimi başlamıştır. ABD Başkanı Wilson'un önerisiyle 1920'de kurulan
Milletler Cemiyeti, Osmanlı Devleti'nin Ortadoğu topraklarını, yeni dünya düzeninin
ürettiği manda sistemi çerçevesinde 24 Nisan 1920'de San Remo Konferansı'nda
İngiltere ve Fransa arasında paylaştırmıştır. Böylelikle Filistin'de 1917 işgalinden beri
süren İngiliz askeri yönetimi yerini sivil manda yönetimine bıraktı.
Lloyd George, Filistin'i 1920-1925 arasında yönetmek üzere aslen Yahudi olan ve
Dünya Siyonist organizayonu içerisinde aktif rol alan Herbert Samuel'i görevlendirdi. Bu
yıllar arasında Samuel'in, temel görevi 3 Kasım 1917'de İngiltere Dış İşleri Bakanlığı
tarafından yayınlanan ve Filistin'de Yahudi Ulusal Evi kurulmasını vaat eden Balfour
Deklarasyonu'nu hayata geçirmekti. Bu doğrultuda hareket eden Samuel, Filistin'de
Yahudi nüfusunun artması, ülke yönetiminde Siyonistlerin yer alması için çalıştı. Haliyle
bu uygulamalar Filistinli Araplar tarafından tepkiyle karşılanmış ve Yahudiler ile Araplar
arasında çatışmalar ve protestolar yaşanmıştır. Bu çalışma ile Filistin'de İngiltere
mandasının kuruluş dönemi olarak nitelendirdiğimiz 1917-1925 yılları arasında
İngiltere'nin politikaları neticesinde meydana gelen olaylar analitik bir şekilde
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Filistin, İngiltere, Manda idaresi, Siyonistler, Filistinli Araplar

Abstract:
After the onset of the Second World War, strategies were developed on the invasion
of Palestine in the UK's Foreign Ministry. Strategies for Palestine have begun to be
implemented as a result of the Ottoman Empire being against England in the First World
War. In the process, Britain declared Chaim Weizmann, President of the World Zionist
Organization, and Sharif Hussein as their ally to the family. In December 1917, British
General Allenby invaded Jerusalem and began British military rule in Palestine. The
League of Nations, founded in 1920 with the proposal of US President Wilson, divided
the Middle East lands of the Ottoman Empire between Britain and France at the San Remo
Conference on April 24, 1920, under the mandate system produced by the new world
order. Thus, the British military administration in Palestine, which has been in power
since the 1917 occupation, has left its place to the civilian mandate.
Lloyd George appointed Herbert Samuel, who was originally a Jew and actively
involved in the World Zionist Organization, to administer Palestine from 1920 to 1925.
Among these years, Samuel's main mission was to put into practice the Balfour
Declaration, which was published by the UK Ministry of Foreign Affairs on 3 November
1917 and promised to establish the Jewish National Home in Palestine. Moving in this
direction, Samuel ignored the Palestinian Arabs living in the region. Besides, Samuel
worked for the increase of the Jewish population and of the increase the Zionists in the
country administration. As a result, these practices were reacted by the Palestinian Arabs
and there were conflicts and protests between the Jews and the Arabs. In this study, the
events that took place during the period of 1917-1925, when we regarded the
establishment of the British mandate in Palestine as a result of the policies of the United
Kingdom, were analyzed analytically.
Key words: Palestine, British, Mandate Rule, Zionists, Palestinian Arabs