7-18 yaş arası çocuklarda internet bağımlılığı ve çocukların günlük alışkanlıkları üzerindeki olumsuz etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of internet addiction and it's negative effects on children's daily habits in children between 7-18 years
Yazar: SEVİM ONGUNER
Danışman: DOÇ. DR. ŞANLIAY ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Bağımlılık = Dependency ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sosyal medya = Social media ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuklar = Children ; İhmal = Neglect ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Amaç
Okul çağı çocuklarda internet kullanımı artarak devam etmekte ve mobil cihazlarla ilk temas yaşı gittikçe küçülmektedir. Özellikle fiziksel, duygusal, maddi ve cinsel istismara yol açabilmesi dışında, yeme alışkanlıkları, sosyal aktiviteleri, uyku ve tuvalet alışkanlıkları üzerinde etkileri ve özbakımlarını ertelemelerine yol açtığı düşünülmektedir. Uzun süre bilgisayar önünde vakit geçiren çocuklarda günlük aktivite azalmakta ve obezite riski artmaktadır. İnternet kullanım riskleri hakkında farkındalık yaratarak ebeveynlerin ve sağlık profesyonellerinin bilgilendirilmesinin önemli olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamızda 7-18 yaş arası çocuklarda internet bağımlılığının saptanması, çocukların sosyodemografik özellikleri, sanal ortamda geçirilen süre, sosyal medya kullanımının ne sıklıkta ve ne şekilde gerçekleşmekte olduğu ve okul çağı çocukları üzerinde nasıl bir etki oluşturduğunun araştırılması planlanmıştır.
Materyal ve Metod
Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Nisan-Eylül 2019 tarihleri arasında muayene edilen, gönüllü toplam 320 çocuğun ebeveyni çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara demografik verilerin sorgulandığı toplam 63 maddelik çoktan seçmeli anket ve internet bağımlılık düzeyini saptamak amacıyla 12 sorudan oluşan YGIB-KF yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı ve toplam puan hesaplanarak internet bağımlılığı düzeyi skorlandı.
Bulgular
Çalışmamızdaki çocukların %53'ü kız, % 48'i erkekti. Yaş ortalaması 27,6 ay ±0,86 ay idi ve katılan ailelerin %67,6'sının aylık geliri 5000 TL'nin altında idi. Ebeveynlerin eğitim düzeyleri, aile gelirleri ve çocuğun ilkokul, ortaokul veya lisede olmasıyla internet bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Elde edilen verilere göre çocukların %33' ü   ilk kez mobil cihaza 5-9 yaş arasında dokunmuştur ve mobil cihazlara dokunma yaşının azalması ile internet  bağımlılığı sıklığında artış görülmüştür. Katılımcıların %81'inin evinde internet bağlantısı bulunmaktaydı ve %68'inin sosyal medya hesabı vardı. Çocuğun kendisine ait cep telefonu, bilgisayar ya da tablete sahip olması ve evinde internet bağlantısı olmasıyla internet bağımlılığı arasında anlamlı ilişki vardı. İzinsiz internet kullanımı ve ev dışında paylaşım yapmak da İB açısından anlamlı bulunmuştur. Ebeveynlerin %40'ı internette bir sorun yaşadığı zaman çocuklarına nasıl davranması gerektiğiden çocuklarına bahsetmemişlerdi. Ankete katılanların %26'sı çocuğunun mobil cihazlarla vakit geçirirken tuvalete gitmeyi ertelediğini söylemiş, %8'i de çocuğunun sindirim problemi yaşadığını belirtmiştir. İnternet kullanımına bağlı olarak %31 çocukta göz şikayeti olmuş ve %6'sı  ise idrar problemi yaşadığını belirtmiştir. Çocukların %22'si  internet kullanımı sonrası çocuklarında kas iskelet problemlerinin oluştuğunu belirtmiştir. Ailelere çocuklarının günlük hijyen ihtiyaçlarıyla ilgili sorular sorulduğunda %11'i erteleme davranışında bulunduğunu söylemekteydi ve bütün bu parametreler İB açısından anlamlı bulunmuştur.

Sonuç
İnternet bağımlılığı okul çağındaki çocuklarda gün geçtikçe artan ciddi bir problemdir. Koruyucu önlemlerin ivedilikle alınması gerekmektedir. İnternet bağımlılığı gibi önemli bir problemin çocuklara getirebileceği risklerin toplum tarafından bilinmesi önemlidir. İnternet bağımlılığının tanı kriterleri çocuklara, ailelere  ve öğretmenlere anlatılarak farkındalık yaratılması gerekmektedir. Çocukların hakları olan internet erişimini sağlarken onları tehlikeye sokacak davranışlardan koruyucu önlemleri almak biz sağlık uygulayıcıları, eğitimciler ve ebeveynlere düşmektedir.

Abstract:
Aim
The use of internet continues to increase in school-age children and the age of first contact with mobile devices is getting earlier. It is thought that internet addiction (IA) may lead to postpone self-care in daily life and effect eating habits, social activities, sleep and toilet habits. In addition,  it may lead to physical, emotional, financial and sexual abuse especially due to inappropriate content. Daily activity decreases in children who spend long time in front of computers and the risk of obesity increases. We think that it is important to inform parents and health professionals by raising awareness about the risks of internet usage and health problems that may occur. In our study, we planned to investigate the determination of internet addiction in children aged between 7-18 years, the sociodemographic characteristics of children, the time spent in virtual environment, the frequency  and features of social media usage and  its effects on school age children.

Material and Methods
320 children who were examined between April and September 2019 in Ankara Dr. Sami Ulus Maternity, Children Health and Diseases Training and Research Hospital outpatient clinic were included in the study. A 63-item multiple-choice questionnaire in which the demographic data was questioned and the 12 questions of Young IA-Short Form were applied by face-to-face technique to determine the level of IA. The total score was calculated and the IA level was scored.

Results
In our study 53% of the children were girls and 48% were boys. The average age was 27.6 months ± 0.86 months and 67.6% of the participating families had a monthly income below 5000t. There was no significant relationship between the educational level of parents, family income and whether the child was in primary, secondary or high school and internet addiction. According to the data obtained, 33% of the children touched the mobile device between the ages of 5-9 for the first time, and the frequency of internet addiction increased when the age of touching the mobile devices decreased. 81% of the children had an internet connection at their home and 68% had a social media account. There was a significant relationship with the internet addiction if the child had his own cell phone, computer or tablet and if there was an internet connection at home. Unauthorized internet usage and making shares outside home were also significant for IA. 40% of parents did not mention their children what they should do when they had a problem on the internet. 26% of the parents said that their child had postponed going to the toilet while spending time with mobile devices, and 8% stated that their children had digestive problems. Depending on the use of the internet, 31% of the children had eye complaints and 6% stated that they had urinary problems. 22% of children stated that their children had musculoskeletal problems. When the families were asked about their children's daily hygiene needs, 11% said that they had a deferment behavior and all these parameters were found significant in terms of IA.

Conclusion
İnternet addiction is an emerging problem in school age children. Protective measures must be taken immediately. It is important for the society to know the risks of an important problem such as IA may bring to children. Awareness should be developed by explaining the diagnostic criteria of internet addiction to children, families and teachers. The healthcare professionals, teachers and parents must take protective precautions that may harm children while providing internet access.