Türkçe öğretiminde göstergebilimsel araçların anlamlandırma becerilerine etkisi
The effect of semiotic tools on interpretation skills in Turkish language teaching
Yazar: NİGAR KÖÇER
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN KARAKUŞ ; DOÇ. DR. CELİLE EREN ÖKTEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada göstergebilimsel yöntemle geliştirilen metin odaklı okuma anlamlandırma etkinliklerinin okuduğunu anlama başarısı ve okuma öz yeterliğine etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır.
Araştırmada deneysel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir.
Araştırma, Mardin ilinin Artuklu ilçesinde bir ortaokulda 2022-2023 eğitim öğretim yılında devam eden 60 ortaokul 7. sınıf öğrencisi ve uygulayıcı Türkçe öğretmeniyle yürütülmüştür.
Uygulamadan önce Türkçe dersinin anlamlandırma sürecinde tercih edilen dili tespit edebilmek ve öğrencilerin dil yeterliliklerinin uygunluğuna karar verebilmek adına uygulamanın örneklem grubunda yer alacak deney ve kontrol grubu öğrencilerine Türkçeye uyarlanmış Baskın Dil Ölçeği uygulanmıştır. Bulgulardan hareketle öğrencilerin eş zamanlı iki dilli olduğu ve baskın dil tercihlerinin Türkçe olduğu sonucu elde edilmiştir. Türkçe baskın dil oranı yüksek, akademik düzeyi birbirine denk iki şube örneklem grubu olarak atanmıştır.  
Uygulama süreci, 7. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan anlatı türünde metinlerin okuma anlama çalışmalarında kullanılan göstergebilimsel etkinliklerle sürdürülmüştür. Uygulamanın ilk haftasında her iki gruba "Kişisel Bilgi Formu", "Baskın Dil Ölçeği"  "Okuma Anlamlandırma Başarı Testi" ve "Okuma Öz Yeterlik Ölçeği" Ön test olarak uygulanmıştır. İkinci haftadan itibaren araştırmacı tarafından Paris Göstergebilim Okulu ve Amerikan Göstergebilim Ekolü' nün göstergebilimsel metin okuma yaklaşımı esas alınarak hazırlanmış okuma etkinlikleri uygulayıcıya aktarılarak etkinliklerin süreçte kullanması sağlanmıştır.
Deney grubundaki öğrencilerin okuma öz yeterlik (t(58)=8.516, p<.05) ve okuma başarısı (t(29)=-17.049, p<.05)  son test puanları arasında anlamlı farklılık elde edilmiştir. Deney grubundaki öğrencilerin okuma öz yeterlik ve okuma başarısı son test puan ortalaması ön teste göre daha yüksektir. Deney grubundaki öğrenciler için okuma öz yeterlik ön test ve son test arasındaki fark için etki büyüklüğü 0.71 ve okuma başarısı son test puanları için etki büyüklüğü 0.0.91 olarak elde edilmiştir.
8 hafta süren araştırma sonucunda göstergebilim yönteminin Türkçe derslerinde özellikle anlatı metinlerini çözümlemede kullanılması okumanın zihinsel süreçlerinde anlamlandırmayı artırdığı ve buna paralel okuma öz yeterliğini geliştirdiği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of study is to demonstrate the impact of text-based reading comprehension activities developed through semiotic methods on reading comprehension achievement and self-efficacy.
The study employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and control group to achieve its objectives.The study was conducted with 60 seventh-grade students and their Turkish language teacher at Middle School during the 2022-2023 academic year.
Prior to the implementation, the Dominant Language Scale adapted to Turkish was administered to the sample group of experimental and control group students to determine the language preference used in the comprehension process of Turkish lesson and to decide on the suitability of the students language proficiency.  It was concluded that the students are bilingual and their dominant language preference is Turkish. Two sample groups with equivalent academic levels were assigned, with a high rate of Turkish dominance.  
The application process was carried out with semiotic activities used in reading comprehension studies of narrative texts in the 7th grade Turkish textbook. During the first week of the study, both groups were given a 'Personal Information Form', 'Dominant Language Scale', 'Reading Comprehension Achievement Test',  'Reading Self-Efficacy Scale' as a pre-test. From the second week onwards, reading activities based on Paris School of Semiotics and American School of Semiotics semiotic approach were provided to implementer and their use was ensured throughout the process. Significant differences were found between the final test scores of reading self-efficacy (t(58)=8.516, p<.05) and reading achievement (t(29)=-17.049, p<.05) of experimental group. The experimental group's mean scores for reading self-efficacy and reading achievement were higher in final test than in pre-test. 
After an eight week research period, it is believed that use of semiotics in Turkish language classes, particularly in analysis of narrative texts, increases comprehension in mental processes of reading and, in parallel, improves reading self-efficacy.