Ratlarda parasetamol ile oluşturulan hepatoksisite ve oksidatif stres üzerine oleuropeinin koruyucu etkilerinin araştırılması
Investigation of the protective effects of oleuropein on hepatoxicity and oxidative stress induced by paracetamol in rats
Yazar: ÖZLEM TUNÇAY KARAOVA
Danışman: PROF. DR. CAVİT KUM ; PROF. DR. ŞADİYE KUM
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Farmakoloji ve Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology
Dizin: Asetaminofen = Acetaminophen ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Oleuropein = Oleuropein ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Amaç: Çalışmada, ratlarda parasetamol ile oluşturulan hepatoksisite ve oksidatif stres üzerine 
oleuropeinin koruyucu etkileri araştırıldı. 
Gereç ve Yöntem:  Çalışmada Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 
Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma Laboratuvar`ından temin edilen, canlı ağırlığı 200-250 gr aralığında değişen 5 aylık erkek toplam 48 Wistar Albino  rat kullanıldı. Ratlar kontrol, 
parasetamol  (3 g/kg/gün), oleuropein  (15 mg/kg/gün), parasetamol+oleuropein  (sırası ile 
3+15; 3+30; 3+50 mg/kg/gün) ve  parasetamol+N-asetilsistein  (3+150 g/kg/gün)  uygulaması 
olacak şekilde 6 gruba ayrıldı (n=8).  Belirtilen  ilaç miktarları  ratlara  oral ve tek doz olarak 
uygulandı. Uygulamadan 24 saat sonra, biyokimyasal analizler için kan örnekleri ile histolojik 
ve oksidan (malondialdehit (MDA)  ve antioksidan (glutatyon (GSH), katalaz (CAT), 
süperoksit dismutaz (SOD)) parametre analizleri için karaciğer doku örnekleri toplandı. 
Bulgular:  Oleuropeinin (15 mg/kg/gün) karaciğerde nekrotik alanların küçülme sağladığı; 
ancak,  hepatositlerde şişme, vakuoler yapı ve kordon yapısında bozulmalar olduğu ve yüksek 
dozda oleuropeinin (30 mg/kg/gün)  ve  parasetamol+N-asetilsistein  uygulamasının  karaciğer 
üzerinde daha iyi koruyucu etki  gösterdiği görüldü.  Parasetamol grubunda  AST  (P=0,020), 
ALT  (P=0.012))  bilirubin (P=0,039), LDH (P=0,049),  üre (P=0,049)  ve  kreatin (P=0,011) 
seviyeleri  ile  MDA (P=0,046)  düzeyinin  anlamlı olduğu  gözlendi.  Karaciğer CAT düzeyinin 
parasetamol+oleuropein (15 ve 30 mg/kg/gün) ve parasetamol+NAC gruplarında, parasetamol 
grubuna göre düşük ve anlamlı (P=0,022) olduğu belirlendi.
Sonuç:  Çalışmada karaciğerde parasetamolün yol açtığı hepatotoksisite ve oksidatif hasarı 
karşı oleuropein uygulamasının etkinlik sağlayabileceği ve olası karaciğer hasarını azaltmada 
kulanılabileceği; ancak, bunun farklı dozlarda ve uygulama sürelerinde genişletilmiş 
değerlendirme parametreleri ile desteklenmesi kanatine varılmıştır. Bu kapsamda elde 
edilecek sonuçlar oleuropeinin ekonomik ve ulusal kaynaklı yeni bir alternatif koruyucu 
farmakolojik madde modelinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Anahtar kelimeler: hepatoksisite, oksidatif stres. oleuropein, parasetamol.

Abstract:
Objective:  In the study, the protective effects of oleuropein on hepatoxicity and oxidative 
stress induced by paracetamol in rats were investigated.
Material and Methods:  In the study, a total of 48 Wistar Albino rats, 5 months old male, 
with a bodyweight of 200-250 g were obtained from the Experimental Animal Production and 
Research Laboratory  of Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Veterinary Medicine, 
were used.  Rats were control, paracetamol (3 g/kg/day), oleuropein (15 mg/kg/day), 
paracetamol+oleuropein (3+15; 3+30; 3+50 mg/kg/day, respectively) and paracetamol+N  -acetylcysteine (3+150 g/kg/day) application was divided into 6 groups (n=8).  The specified 
drug amounts were administered to the rats orally and as a single dose.  24 hours after 
administration, blood samples were collected for biochemical analyzes and liver tissue 
samples were collected for histological and oxidant (malondialdehyde (MDA) and antioxidant 
(glutathione (GSH), catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD)) parameter analyses.
Results:  Oleuropein (15 mg/kg/day) provides reduction of necrotic areas in the liver; 
however, it was observed that hepatocytes had swelling, vacuolar structure, and cord structure 
deterioration, and high-dose oleuropein (30 mg/kg/day) and paracetamol+N-acetylcysteine 
administration had better protective effects on the liver. In the paracetamol  group; AST 
(P=0.020), ALT (P=0.012)), bilirubin (P=0.039), LDH (P=0.049), urea (P=0.049) and creatine 
(P=0.011) levels and MDA (P=0.046) levels was found to be significant. Liver CAT level was 
determined to be lower and significant (P=0.022) in the paracetamol+oleuropein (15 and 30 
mg/kg/day) and paracetamol+NAC groups compared to the paracetamol group.
Conclusion:  In the study, it was determined that oleuropein administration could provide 
efficacy and reduce possible liver damage against hepatotoxicity and oxidative damage 
caused by paracetamol in the liver; however, it has been found to be supported by extended 
evaluation parameters at different doses and administration times.  The results to be obtained 
in this context may contribute to the development of  a new alternative preservative 
pharmacological model of oleuropein of economic and national origin.
Keywords: Hepatoxicity, oleuropein, oxidative stress, paracetamol.