Paleolitik dönem Orta Avrupa Mağara resimlerindeki hayvan sahnelerinin seramik yorumları
Ceramic interpretations of animal scenes in paleolithic period Central European Cave paintings
Yazar: BÜNYAMİN HAN DURSUN
Danışman: DOÇ. HİKMET MUTLU YAĞCI
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İnsanının hayvanla olan iletişimini mağara duvarlarından anlamaktayız.
Paleolitik dönem insanların barınma amaçlı yaşadığı düşünülen mağaraların
duvarlarına gündelik hayatta karşılaştığı hayvanları resmetmişlerdir.

Paleolitik dönemde resimlerin tam olarak ne için yapıldığı bilinmese de
resimlerin teması; dini ritüeller, gündelik hayatta yaşanmış bir olay, bir av
sahnesi veya hayvanların doğal hayat konu alınarak mağara duvarlarına
resmedilmiştir. Yapılan araştırmalarda; resimler anatomik detaylarla
gerçekçiliğe yakın olarak iyi bir biçimde resmedilmiş olup, mağaradaki çıkıntıları
kullanılarak resimlerde üç boyutlu görünümü yakalama çabasında oldukları
anlaşılmıştır. Genellikle resimlerde siyah ve kırmızı tonda renkler kullanılmıştır.
Çizimlerin bazıları kazıyıcı aletler ile oyularak yapılmıştır.

Tez kapsamında seçilen Paleolitik dönem mağaralarının ve mağara resimlerinin
tarihsel süreci, resimlerin tekniği, yapılma amaçları araştırılmıştır. Orta
Avrupa'da bulunan bu mağaralardaki bizon, geyik, at gibi hayvan figürleri detaylı
bir şekilde incelemiştir. Daha sonra günümüz seramik sanatındaki örnekler
araştırılmış olup, Ule EWELT, Pierre GENOURİER, Laura ROSE'un çalışmaları
da incelenmiştir.

Bütün bu araştırmalar sonunda seçilmiş Orta Avrupa Mağaralarında bulunan
resimlerden pek çoğunun suluboya ile etütleri yapılmış ve böylece kullanılan
figürler daha iyi tanınmıştır. Mağaralardaki resimlerden esinlenilmiş, iki boyutlu
figürler seramik ile üç boyuta aktarılmıştır. Mağara resimlerinden belirlenen
sahneler ve figürler seramikten şekillendirilerek özgün formlar oluşturulmaya
çalışılmıştır. Bu sırada kişisel duygu ve ifadeler de çalışmalara dahil edilmiş,
farklı pişirim teknikleri ile renklendirmeler yapılmış ve süreç sonunda özgün
hayvan figürlerine ulaşılmıştır.

Gerçekleştirilen bu yüksek lisans sanat eseri raporu sayesinde seçilerek
araştırması yapılan mağara ve hayvan resimlerine dikkat çekilmeye çalışırken
hem de bu mağaralardaki resimlerin seramik ile üç boyutlu özgün yorumları
hayata geçirilmiştir. Böylece ilk çağlarda yapılan Orta Avrupa Mağara resimleri
günümüz seramik sanatı alanına taşınarak kültürel aktarım yapılmaya
çalışılmıştır.

Abstract:
We understand the communication between humans and animals from the cave
walls. Paleolithic period people painted animals they encountered in daily life on
the walls of caves where they were thought to live for shelter.

Although it is not known exactly why the paintings were made in the Paleolithic
period, the theme of the paintings is; Religious rituals, an event in daily life, a
hunting scene or the natural life of animals are depicted on cave walls. In the
research conducted; The pictures are well depicted with anatomical details,
close to realism, and it is understood that they tried to capture the three-
dimensional view in the pictures by using the protrusions in the cave. Generally,
black and red toned colors are used in the paintings. Some of the drawings
were made by carving with scraping tools.

Within the scope of the thesis, the historical process of the selected Paleolithic
period caves and cave paintings, the technique of the paintings, and the
purposes of their making were investigated. Animal figures such as bison, deer
and horses in these caves in Central Europe were examined in detail. Later,
examples in today's ceramic art were researched, and the works of Ule EWELT,
Pierre GENOURIER and Laura ROSE were also examined.

As a result of all these researches, watercolor studies of many of the paintings
found in the selected Central European Caves were made and thus the figures
used were better recognized. Inspired by the paintings in caves, two-
dimensional figures were transferred to three dimensions with ceramics. Scenes
and figures identified from cave paintings were shaped from ceramics to create
original forms. Meanwhile, personal emotions and expressions were also
included in the works, coloring was done with different firing techniques, and at
the end of the process, original animal figures were achieved.

Thanks to this master's degree artwork report, while trying to draw attention to
the cave and animal paintings that were selected and researched, original
three-dimensional interpretations of the paintings in these caves were
implemented with ceramics. Thus, cultural transfer was attempted by
transferring the Central European Cave paintings made in ancient times to the
field of today's ceramic art.