Farklı yetiştirme ortamlarının Ganoderma lucıdum (fr.) karst. mantarının verim ve kalitesi üzerine etkileri
The effects of different substrates on yield and quality of Ganoderma lucidum (fr.) karst. mushroom
Yazar: GÖKÇEN YAKUPOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. AYSUN PEKŞEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
FARKLI YETİŞTİRME ORTAMLARININ GANODERMA LUCIDUM (Fr.) Karst.MANTARININ VERİM VE KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİÖZETBu çalışmanın amacı meşe ve gürgen hızar tozu (ince talaş) ve odun yongası (kabatalaş) ile çay atığının belirli karışımlarından hazırlanan yetiştirme ortamlarınınGanoderma lucidum (Fr.) Karst. mantarının verim ve kalitesi üzerine etkilerinibelirlemektir. Çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe BitkileriBölümüne ait mantar üretim odası ve laboratuarlarında yapılmıştır. Yetiştirmeortamlarının nem, pH, kül, N, C, C/N oranları ve mineral madde içerikleri belirlenmiş,ilk primordium oluşum süresi ve verim tespit edilmiştir. Meşe ve gürgen ağaç türlerineait odun yongası ve hızar tozunun %18 buğday kepeği, %1 sukroz ve %1 CaCO3 ilekarışımlarından hazırlanan ortamlar kontrol ortamı olarak kullanılmıştır. Yetiştirmeortamlarından hasat edilen mantarlarda bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerbelirlenmiştir. En yüksek verim meşe odun yongasında 73.07 g/kg ortam ile 90:10ÇAortamından, meşe hızar tozu ile hazırlanan karışımlarda da 21.21 g/kg ortam ile75:25ÇA ortamından elde edilmiştir. Meşe hızar tozu ile hazırlanan 80:20ÇA, 85:15ÇAve 90:10ÇA ortamları dışında, diğer ortamlara ait verim değerlerinin 80:18BK kontrolyetiştirme ortamından daha yüksek olduğu, odun yongası ile hazırlanan ortamlardakiçay atığı miktarı azaldıkça verimin arttığı tespit edilmiştir. Gürgen hızar tozuna %15 ve%10 çay atığı ilave edilerek hazırlanan ortamların ilk primordium oluşum sürelerinindiğerlerinden daha uzun olduğu ve verim değerlerinin de çok düşük olduğu tespitedilmiştir. Gürgen hızar tozuna %15ÇA (8.94 g/kg ortam) ve %10ÇA (7.05 g/kg ortam)ilave edilerek hazırlanan ortamlar dışında, çay atığının farklı miktardaki karışımlarındanhazırlanan ortamların verim değerlerinin de 80:18BK kontrol yetiştirme ortamlarındandaha yüksek olduğu tespit edilmiştir. En yüksek verim gürgen odun yongasında85:15ÇA (36.96 g/kg ortam) ortamından elde edilmiştir. Çalışma sonucunda çayatığının Ganoderma lucidum üretiminde yetiştirme ortamına katkı maddesi olarakkullanılabileceği tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Ganoderma lucidum, kompost, verim, çay atığı, meşe, gürgen,odun yongası, hızar tozu

Abstract:
THE EFFECTS OF DIFFERENT SUBSTRATES ON YIELD AND QUALITY OFGANODERMA LUCIDUM (Fr.) Karst. MUSHROOMABSTRACTThe objective of this study was to determine the effects of substrates prepared bythe mixtures of sawdust and wood-chip of oak and beech with tea waste (TW) on theyield and quality of Ganoderma lucidum (Fr.) Karst. mushroom. The study was carriedout at the laboratory and mushroom production room of University of Ondokuz Mayıs,Faculty of Agriculture, Department of Horticulture. In the study, moisture, pH, ash, Nand C content, and C/N ratios of substrates, and also days to first fruiting and yield weredetermined. Some physical and chemical properties of mushrooms harvested fromsubstrates were determined. Substrate mixtures of sawdust and wood-chip of oak andbeech at the rate of 80% with 18% wheat brain (WB), 1% sucrose and 1% CaCO3 wereused as their controls. The highest mushroom yield for substrates prepared by themixture of oak wood-chip with tea waste was obtained from 90:10ÇA (73.07 g/kgsubstrate), while it was obtained from 75:25TW (21.21 g/kg substrate) for substratesprepared by oak sawdust with tea waste. It was determined that mushroom yields of thesubstrates except for the mixtures of 80:20TW, 85:15TW and 90:10TW prepared by oaksawdust and tea waste were higher than that in control substrate of 80:18WB.Mushroom yield was increased when the amount of tea waste decreased in the mixturesprepared by oak wood-chip. When all mixtures among beech sawdust and tea wastewere taken into consideration, it was shown that days to first fruiting were longer andmushroom yields were very low in the mixtures of beech sawdust with the tea waste inthe rate of 15% and 10% than that in both controls and the other substrates. Except fortwo substrates, all substrates gave higher yield than the control. The highest mushroomyield for substrates based on the beech wood-chip was obtained from 85:15TW as 36.96g/kg substrate. The results revealed that tea waste could be used as a new supplementingredient for substrate preparation in Ganoderma lucidum cultivation.Keywords: Ganoderma lucidum, substrate, yield, tea waste, oak, beech, wood-chip,sawdust