Haber söyleminin internet içeriklerine etkisi
The Impact of news discourse on internet content
Yazar: CEM YAŞIN
Danışman: PROF.DR. METİN İNCEOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın = Press ; Haberler = News ; Sosyal kimlik = Social identity ; Söylem = Discourse ; İdeoloji = Ideology ; İnternet = Internet

Özet:
ÖZET Çalışmanın amacı, egemen söylemin Internet'te farklı toplumsal kimliklerce nasıl temsil edildiğinin açıklanmasıdır. Kuramsal çerçeve aydınlatma düşüncesinden eleştirel kurama, özne ve ideoloji kuramlarının incelenmesinden oluşmuştur. Çalışmada Descartes, Kant, Hegel, Marx, Althusser'in bilinç, ideoloji, toplumsal özne kuramları değerlendirilmiştir. Çalışma, Saussure ve Levi-Strauss'ın yapısal kuramı ile Lacan'ın özne kuramlarını da içermektedir. Kuramsal çerçeve, kitle iletişim kuramlarında özne ve ideoloji kavramsallaştırması ile genişletilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, egemen söylemi geniş oranda temsil eden Hürriyet Gazetesi'ninhaber gündemi değerlendirilmiş. Bu yapılırken, iki farklı kriter kullanılmıştır:, bunlardan ilki yoğunlaşma ve dağılma, diğeri ise zamanda sürekliliktir. Haber listeleri içerikleri, gündemde paralellik alt gündemde seçicilik ve alternatif gündemden oluşan kriter içerisinde değerlendirilmiştir. Hürriyet Gazetesi'nin değerlendirilmesinden sonra, Hürriyet gazetesi gündemi ile Internet'te incelenen iki tartışma listelerinde tartışmaların karşılaştırılmasına dönmüştür. Bu karşılaştırma Makro düzeyde, Hürriyet gündemi ile Internet'teki listelerin paralelliklerini bulmaya, mikro düzeyde ise olumsuz kimlik kategorilerinin bu listeler içerisinde ortaya çıkışı olarak değerlendirilmiştir. Sonuçta, Tez de Farklı kimliklerin kendilerini özgürce temsil ettikleri bir araç olarak tanımlanan Internet'te kendilerini egemen söylem içerisinde üretmeleri değerlendirilmiştir ve merkezi eğilimin ve diğeri kategorisini algımız sınanmıştır. Çalışmada Internet'in farklı kimliklerin var olduğu kamusal alan olma özelliği göstermek yerine, egemen söylemin farklı kimliklerce taşındığı ve bu kimliklerin egemen söylem içerisinde yeniden üretildiği bir araç olduğu sonucuna varılmıştır. 276

Abstract:
SUMMARY The aim of this thessis is to explored how the dominant discourse has been represented in Internet by different social identities. The theoretical framework of this study is constructed on the basis of subject and identity theories, tracing their changing nature from the classical Enlightenment to the Critical Theory. The concepts consciousness, ideology and social subject tackled by Descartes, Kant, Hegel, Marx and Althusser have been critically evaluated in this study, without ruling out the structuralist theory of Saussure and Levi-Strauss and the subject theory of Lacan. Additionally, this framework attempts the crystalise the argument with particularly paying attention to the very conceptualisation of subject and ideology in mass comunication theory. Following the theoritical framework, this thesis then takes an account of the news coverage at Hürriyet, a Turkish newspaper which, to a large extent, represents the dominant ideology in the country. In doing so, this account takes two dimensions: concentration and dispersion one the one hand, continuty in time on the other. After elaborating the news coverage at Hürriyet in circa 1999, this study turns its face to two mailing lists in Internet, comparing the contents of the discussions in those mailing lists with the coverage at Hürriyet. This comparison goes on to find, at macro level, parallel points between the coverage at Hürriyet and the contents of the discussions in the mailing lists and then to spot, at micro level, the emergence of "the other" category, a category which represents a negative identity formation mismatching with the mainstream one. Finally, this thesis is an exercise to sensitise our understanding about the representation of mainstream and the other identities, positing a bold argument that 277Internet is a medium in which the other identities may not fully represent themselves, hardly escaping to reproduce themselves in the mainstream ideology. In other words, Internet is not a public sphere in which different identities truly exist, instead a sphere in which these identities reproduced themselves in the mainstream ideology. 278