Bir ileri biyolojik atıksu arıtma tesisi işletme parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of operation parameters of an advanced biological wastewater treatment plant
Yazar: İBRAHİM AYAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ASLAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Azot = Nitrogen ; Ağır metaller = Heavy metals ; BOİ = BOD ; Biyolojik arıtma = Biological treatment ; Fosfor = Phosphorus ; KOİ = COD

Özet:
Su, en önemli doğal kaynakların başında gelmektedir. Son yıllarda hızlı nüfus artışı ve sanayileşmeye bağlı olarak içme ve kullanma suyu ihtiyacının artması su kaynaklarının hızla tükenmesine neden olmaktadır. Su tüketiminin artmasına bağlı olarak oluşan atıksu miktarı da artmakta ve atıksuların arıtıldıktan sonra alıcı ortamlara deşarj edilmesi su kaynaklarının korunması açısından yeterli olmamaktadır. 
Evsel atıksu arıtımında biyolojik prosesler yaygın olarak kullanılmaktadırr. Geçmiş yıllarda evsel atıksu arıtımının temel amacı karbonlu organik maddelerin giderimiydi. Ancak evsel atıksular karbonlu maddelere ilave olarak azot ve fosfor gibi nütrientleri de ihtiva etmektedir. Bu nütrientler alıcı ortamlarda ötrofikasyon problemine yol açtıkları için, evsel atıksu arıtma tesislerinin azot ve fosforu da giderecek şekilde tasarlanması ve işletilmesi büyük önem kazanmıştır. 
Bu tez çalışmasında Mustafakemalpaşa İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'nin işletme parametreleri değerlendirilmiştir. Mustafakemalpaşa İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olarak hizmet vermektedir. Tez çalışmasında giriş ve çıkış numuneleri alınarak analizlenmiştir. Bu amaçla, bir yıl boyunca her bir parametre için belirlenen zaman aralığında alınan numunelerde KOİ, BOİ, AKM, TN, TP ve ağır metal analizleri yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan atıksu arıtma tesisinin KOİ, BOİ, AKM, TN ve TP giderim verimlerinin sırasıyla %87, %95, %93, %51 ve %34 olduğu tespit edilmiştir. Ağır metal varlığı ise yıl boyunca eser düzeyde gözlenmiştir. Tesisin işletimi esnasında giderim veriminde meydana gelen değişiklikler tespit edilmiş ve nedenleri ile ortaya konulmuştur.

Abstract:
Water is one of the most important natural resources. In recent years, the increase in the need for drinking and utility water due to rapid population growth and industrialization causes rapid depletion of water resources. The amount of wastewater generated due to the increase in water consumption also increases, and the discharge of wastewater to receiving environments after treatment is not sufficient for the protection of water resources.
Biological processes are widely used in domestic wastewater treatment. In the past years, the main purpose of domestic wastewater treatment was the removal of carbonaceous organic substances. However, domestic wastewater contains nutrients such as nitrogen and phosphorus in addition to carbonaceous substances. Since these nutrients cause eutrophication problems in receiving environments, it has gained great importance to design and operate domestic wastewater treatment plants in a way that also removes nitrogen and phosphorus.
In this thesis, the operating parameters of the Mustafakemalpaşa Advanced Biological Wastewater Treatment Plant were evaluated. Mustafakemalpaşa Advanced Biological Wastewater Treatment Plant operates under Bursa Metropolitan Municipality. In the thesis study, input and output samples were taken and analysed. For this purpose, COD, BOD, SS, TN, TP, and heavy metal analyses were performed on the samples taken at the time interval determined for each parameter during a year. From the results obtained from the study, it was determined that the COD, BOD, SS, TN, and TP removal efficiencies of the wastewater treatment plant were 87%, 95%, 93%, 51%, and 34%, respectively. Heavy metal presence was observed at trace levels throughout the year. The changes in the removal efficiency during the operation of the plant were determined and their reasons were explained.