Kanser hastalarına verilen eğitimin kemoterapi semptomlarına etkisi
The effect on chemoterapy symptoms of education given to cancer patients
Yazar: HİLAL PEKMEZCİ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Komplikasyonlar = Complications ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedavi = Treatment

Özet:
Araştırma, kanser hastalarına verilen eğitiminin kemoterapi semptomlarına etkisini değerlendirmek amacı ile deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Kemoterapi Ünitesinde Eylül 2012-Eylül 2013 tarihleri arasında kemoterapi tedavisi alan 800 hasta; örneklemini ise 30 deney ve 30 kontrol grubu olmak üzere 60 hasta oluşturdu. Veriler, Hasta Bilgi Formu ve Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplandı. Deney grubundaki hastalara ikinci kür kemoterapi almaya geldiklerinde Hasta Bilgi Formu ve Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği uygulandı ve kemoterapi semptomlarına yönelik ilk eğitimleri yapıldı. Eğitimin ardından hastalara araştırmacı tarafından oluşturulan Kemoterapi Semptom Eğitim Kitapçığı verildi. Kemoterapi semptomlarına yönelik eğitim, araştırmacı tarafından her bir hastaya üçüncü ve dördüncü kür kemoterapi almaya geldiklerinde tekrarlandı. Hastalar beşinci kür kemoterapi almaya geldiklerinde Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği tekrar uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ise ikinci kür kemoterapi almaya geldiklerinde Hasta Bilgi Formu ve Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği, beşinci kür kemoterapi almaya geldiklerinde Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği tekrar uygulandı.
Araştırmada deney grubunda kontrol grubuna göre "Kabızlık" semptomunun sıklığında; "Tedaviden sonra kusma" ve "Ağız ve boğazla ilgili problemler" semptomlarının şiddetinde; "Tedaviden sonra kusma", "Ağrı", "Enfeksiyon belirtileri", "Ağız ve boğazla ilgili problemler", "İştahta değişme", "Halsizlik hissetme", "Olağanüstü yorgunluk hissetme", "Endişeli veya sıkıntılı hissetme" ve "Karamsar veya üzüntülü hissetme" semptomlarının rahatsızlık derecesinde istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma saptandı (p<0.05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, araştırmacı tarafından kemoterapi semptomlarının azaltılmasına/önlenmesine yönelik önerilerde bulunuldu.



Anahtar Kelimeler: Kanser, Kemoterapi, Semptom, Eğitim, Hemşirelik

Abstract:
This study was carried out as experimental in order to evaluate the effect on chemoterapy symptoms of education given to cancer patients. The population of the study consisted of 800 patients undergoing chemotherapy treatment between September 2012 - September 2013 at Recep Tayyip Erdogan University Training and Research Hospital Chemotherapy Unit. The sample of the study including 30 experimental and 30 control group was comprised of 60 patients. The data were collected with Patient Information Form and Chemotherapy Symptom Assessment Scale using face to face interviews technique. Patient Information Form and Chemotherapy Symptom Assessment Scale was applied to patients in the expermental group when they came to receiving the second cycle of chemotherapy and performed the first education for chemotherapy symptoms of the patients. After the education was given the Chemotherapy Symptoms Education Booklet which created by the researcher. The education for chemotherapy symptoms were repeated to each patient by the researcher when they came to receiving the third and fourth cycle of chemotherapy. Chemotherapy Symptom Assessment Scale was applied again when the patients came to receiving to the fifth cycle of chemotherapy. Patient Information Form and Chemotherapy Symptom Assessment Scale was applied to patients in the control group when they came to receiving the second cycle of chemotherapy. Chemotherapy Symptom Assessment Scale was applied again to patients in the control group when they came to receiving the fifth cycle of chemotherapy. 
In this study the experimental group compared with the control group, it was found that there was a significantly decrease in the frequency of such symptoms as "Constipation"; in the intensity of such symptoms as "Vomiting after treatment" and "Problems with mouth and throat"; in the degree of bothering of such symptoms as "Vomiting after treatment", "Pain", "Signs of infection", "Problems with mouth and throat", "A change in appetite", "Feeling anxious or worried" and "Feeling low and depressed" (p<0.05). In accordance with the results obtained from the study, the recommendations were made for reducing/preventing the symptoms of chemotherapy by the researcher.




Key Words: Cancer, Chemotherapy, Symptoms, Education, Nursing