Firdevsî-i Rûmî'nin Süleymân-nâme adlı eseri (14 - 15. ciltler) metin - inceleme
Firdevsî-i Rûmî's work that named Süleymân-nâme (14 – 15th volumes) text analysing
Yazar: MEHMET BURAK ÇAKIN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ÜST ERDEM
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Firdevs-i Rumi = Firdevs-i Rumi ; Süleyman-name-i Kebir = Süleyman-name-i Kebir ; Süleymanname = Süleymanname ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Bu çalışmada; 15. yüzyılın tarihçilerinden ve en velûd sanatçılarından kabul edilen, Firdevsî-i Tavil olarak da bilinen Firdevsî-i Rumî'nin 82 ciltlik Süleymân-nâme-i Kebir adlı eserinin 14 ve 15. ciltleri incelenmiştir. Eserin incelenmesinde, Topkapı Sarayı Millet Kütüphanesinde yer alan H. 1526 envanter numaralı nüsha esas alınmıştır.
Süleymân-nâme ana yapısı mensûr olmakla birlikte manzûm - mensûr karşık yazılan bir eserdir. Hz. Süleymân'ın hayatını destansı ve efsanevî bir şekilde anlatan eserde; coğrafyadan tıbba, astronomiden savaş sanatına, tarihten mitolojiye pek çok alanda önemli bilgiler yer almaktadır. Eski Türk edebiyatına kaynaklık edebilecek bilgileri içermesi ve tasavvufî mahiyetine ilaveten alegorik / temsilî bir yapıda kaleme alınmış olması, eseri Eski Türk edebiyatı açısından önemli kılan hususlardandır.
Çalışma metin incelemesi ve metnin çeviriyazısı olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde eserin kaynakları, hikâye unsurları, eserin manzûm ve mensûr özellikleri, dil ve imlâ hususiyetleri ile tasavvufî - temsilî yapısı ortaya konmaya çalışımıştır. İkinci bölümde ise eser, çeviriyazı özellikleri dikkate alınarak günümüz alfabesine çevrilmiştir.
Anahtar kelimeler: Süleymân-nâme-i Kebir, Firdevsî-i Rûmî, Eski Türk Edebiyatı, tasavvufî - temsilî özellikleri

Abstract:
In this study, accepted 15th century's historians and most productive artist Firdevsi-i Rumi's who is also known as Firdevsi-i Tavil's  82 volumes  work  Süleyman-namei Kebir's  14th and 15th volumes  were analysed. In the analyses of work H. 1526 inventory record publication was took in consideration that is found in Topkapı Palace Nation Library.
Süleyman-name is generally considered as prosaic but it is a work written both prosaic and poetic. In this work( which depicts Solomon's life mithological and legendary type) there are important information about so many topics such geography, medicine, astronomy, history and mithology. As it can be a source for old Turkish Literature and sufistic it is very significant for Turkish Literature. Morever the work is written by allegoric style.
The work is divided into two main parts: one is text analyses the other one is translation -writing. In analyses part, work's sources, story factors, prosaic and poetic charecteristics, language and punctuation charecteristics and sufi style were struggled to reveal. In the second section, work's translation-writing style was took into consideration and it was latinized.
Key Works: Süleyman-name-i kebir, Firdevsi-i Rumi, Old Turkish Literature, Sufi-style charecteristics.