Tanı anında metastatik meme kanserli hastalarda sağkalımı etkileyen faktörler
Tanı anında metastatik meme kanserli hastalarda sağkalımı etkileyen faktörler
Yazar: ÜMMÜGÜL ÜYETÜRK
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR BERNA ÇAKMAK ÖKSÜZOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Giriş: Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser olmasına rağmen tanı anında metastatik meme kanserli hastaların oranı % 6–10 arasında değişmektedir .
Materyal ve metod: Bu çalışma 01.09.2007–31.05.2011 tarihleri arasında S.B. Dr. A.Y Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi dosya arşivi taranarak retrospektif olarak yapıldı.
Sonuçlar: Toplamda 2478 meme kanserli hastadan çalışmaya dahil edilen tanı anında metastatik 102 (% 4.1) kadın hastanın ortanca yaşı 50 yıldı. Hastaların 78'i (% 76.5) HR pozitif ve 24'ü (%  23.5) HR negatif olarak değerlendirildi. İmmünhistokimyasal yöntem ve SİSH yöntemi ile birlikte değerlendirildiğinde HER2 pozitif 43 hasta (%  42.2) ve HER2 negatif 59 (% 57.8) hasta olduğu görüldü.HR ve HER2 durumuna göre HR -HER2 negatif 11 hasta (% 10.8), HR negatif-HER2 pozitif 13 hasta (% 12.7), HR pozitif-HER2 negatif 48 hasta (% 47.1), HR-HER2 pozitif 30 hasta (% 29.4) olduğu bulundu.Hastaların HR-HER2 negatif olan 11 hastada viseral organ metastazının 8 (% 72.8) hastada, HR negatif -HER2 pozitif olan 13 hastadan 11 (% 84.7) hastada, HR pozitif-HER2 negatif 48 hastadan 23 (% 48) hastada, HR-HER2 pozitif 30 hastadan 17 (% 56.7) hastada olduğu bulundu. Hastalar metastaz yerlerine göre değerlendirildiğinde sadece viseral organ metastazı olan hasta 21 hasta (% 20.5), sadece kemik-yumuşak doku metastazı olan 43 hasta (% 42.2)  ve kombine metastazı olan 38 hasta (% 37.3) olduğu görüldü.Tanı anında metastatik olan 102 hastanın 76'sı (% 74.5) palyatif radyoterapi, 77'si (% 75.5) palyatif bifosfanat tedavisi almıştı.HER2 pozitifliği olan 43 hastadan,  37'sinin (% 36.3) hedefe yönelik tedavi aldığı bulundu. İzole kemik-yumuşak doku metastazı olan 43 hastadan birinci basamak tedavi olarak 10'una (% 23.2) hormonoterapi, 28'ine (% 65.2) kemoterapi ve 5'ine  (% 11.6)  kemoterapi ile birlikte hedefe yönelik tedavi başlandığı tespit edildi.Tanı anında metastatik meme kanserli hastalarda ortanca PSK süresi 30 ay, ortanca GSK süresi 66 ay olarak bulundu. PSK ve GSK süresi üzerine yaşın, menapoz durumunun, ECOG performans statusunun, tümör gradının etkisi olmadığı görüldü.
PSK ve GSK süresi üzerine HR durumunun etkisi olduğu, HR pozitif hastaların ortanca PSK süresi 34 ayken, negatif olanların 15 ay olduğu, HR pozitif hastaların ortanca GSK süresi 73 ayken,  negatif olan hastaların ortanca GSK süresinin 41 ay olduğu görüldü. PSK ve GSK süresi üzerine HER2 reseptör durumunun etkisi olduğu, HER2 negatif olanların ortanca PSK süresi 38 ayken, pozitif olanların 20 ay, HER2 negatif olan hastaların ortanca GSK 93 ayken, HER2 pozitif olan hastaların ortanca GSK 37 ay olduğu bulundu. PSK ve GSK süresi üzerine HR ve HER2 reseptör birlikteliğinin de etkisi olduğu, HR pozitif -HER2 reseptör negatif hastaların 42 ayla en uzun PSK süresine HR negatif -HER2 reseptör pozitif hastaların 14 ayla en kısa PSK süresine sahip olduğu bulundu. En uzun ortanca GSK süresine 90 ayla HR pozitif -HER 2 negatif olan hastaların, en kısa ortanca GSK süresine 33 ayla HR negatif-HER2 pozitif hastaların sahip olduğu görüldü. Viseral organ metastazı olan hastaların ortanca PSK süresinin 17 ayken, olmayanların ortanca PSK süresinin 34 ay olduğu görüldü. Benzer şekilde viseral organ metastazı olan hastaların ortanca GSK süresi 35 ayken, viseral organ metastazı olmayanların ortanca GSK süresi 79 ay olarak bulundu.Bifosfanat tedavisinin PSK ve GSK süresi üzerinde etkili olduğu, bifosfonat tedavi alanların ortanca PSK süresi 35 ayken, almayanların 13 ay olduğu, ortanca GSK süresinin alanlarda 72 ayken, almayanlarda 31 ay olduğu tespit edildi. Benzer şekilde radyoterapi alan hastaların ortanca PSK süresi 34 ayken, almayanların 15 ay, ortanca GSK süresi alan hastalarda 70 ayken, almayanlarda 33 ay olduğu görüldü.Birinci basamakta en uzun PSK süresinin ise 43 ayla hormonoterapi alan hastaların, en uzun GSK süresinin ise 76 ayla kemoterapi alan hastalarda olduğu, kemoterapi-hedefe yönelik tedavi alan hastalarınsa hem ortanca PSK süresinin 15 ayla, hem de ortanca GSK süresinin 23 ayla en kısa süreye sahip olduğu görüldü. İzole kemik- yumuşak doku metastazı olan hastalarda kemoterapi-hedefe yönelik tedavi alan hastaların PSK süresinin 10 ayla, GSK süresininse 21 ayla en kısa olan grup olduğu, hormonoterapi (41.5 ay) ve kemoterapi (42 ay) alanların hemen hemen aynı PSK süresine sahip olduğu, hormonoterapi alan grubun ortanca GSK süresinin 52 ay ve kemoterapi alan grubun GSK süresinin 80 ay olduğu bulundu.
Sonuç: Tanı anındaki metastatik meme karsinomlu hastalarda PSK ve GSK süresi üzerine yaşın, menapoz ve ECOG performans durumunun, tümör gradının etkisi olmadığı, HR pozitifliğinin, HER2 negatifliğinin, izole kemik-yumuşak doku metastazının, palyatif tedavide bifosfanat ve radyoterapi uygulanmasının olumlu etkisi olduğu, bunun tersi olarak HR negatifliğinin, HER2 pozitifliğinin, viseral organ metastazı olmasının olumsuz etkisi olduğu görüldü. HR pozitif, HER2 negatif izole kemik-yumuşak doku metastazlı hastalara birinci basamak tedavide hormonoterapi uygulamanın daha az toksik ve etkili bir tedavi yöntemi olabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
Giriş: Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser olmasına rağmen tanı anında metastatik meme kanserli hastaların oranı % 6–10 arasında değişmektedir .
Materyal ve metod: Bu çalışma 01.09.2007–31.05.2011 tarihleri arasında S.B. Dr. A.Y Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi dosya arşivi taranarak retrospektif olarak yapıldı.
Sonuçlar: Toplamda 2478 meme kanserli hastadan çalışmaya dahil edilen tanı anında metastatik 102 (% 4.1) kadın hastanın ortanca yaşı 50 yıldı. Hastaların 78'i (% 76.5) HR pozitif ve 24'ü (%  23.5) HR negatif olarak değerlendirildi. İmmünhistokimyasal yöntem ve SİSH yöntemi ile birlikte değerlendirildiğinde HER2 pozitif 43 hasta (%  42.2) ve HER2 negatif 59 (% 57.8) hasta olduğu görüldü.HR ve HER2 durumuna göre HR -HER2 negatif 11 hasta (% 10.8), HR negatif-HER2 pozitif 13 hasta (% 12.7), HR pozitif-HER2 negatif 48 hasta (% 47.1), HR-HER2 pozitif 30 hasta (% 29.4) olduğu bulundu.Hastaların HR-HER2 negatif olan 11 hastada viseral organ metastazının 8 (% 72.8) hastada, HR negatif -HER2 pozitif olan 13 hastadan 11 (% 84.7) hastada, HR pozitif-HER2 negatif 48 hastadan 23 (% 48) hastada, HR-HER2 pozitif 30 hastadan 17 (% 56.7) hastada olduğu bulundu. Hastalar metastaz yerlerine göre değerlendirildiğinde sadece viseral organ metastazı olan hasta 21 hasta (% 20.5), sadece kemik-yumuşak doku metastazı olan 43 hasta (% 42.2)  ve kombine metastazı olan 38 hasta (% 37.3) olduğu görüldü.Tanı anında metastatik olan 102 hastanın 76'sı (% 74.5) palyatif radyoterapi, 77'si (% 75.5) palyatif bifosfanat tedavisi almıştı.HER2 pozitifliği olan 43 hastadan,  37'sinin (% 36.3) hedefe yönelik tedavi aldığı bulundu. İzole kemik-yumuşak doku metastazı olan 43 hastadan birinci basamak tedavi olarak 10'una (% 23.2) hormonoterapi, 28'ine (% 65.2) kemoterapi ve 5'ine  (% 11.6)  kemoterapi ile birlikte hedefe yönelik tedavi başlandığı tespit edildi.Tanı anında metastatik meme kanserli hastalarda ortanca PSK süresi 30 ay, ortanca GSK süresi 66 ay olarak bulundu. PSK ve GSK süresi üzerine yaşın, menapoz durumunun, ECOG performans statusunun, tümör gradının etkisi olmadığı görüldü.
PSK ve GSK süresi üzerine HR durumunun etkisi olduğu, HR pozitif hastaların ortanca PSK süresi 34 ayken, negatif olanların 15 ay olduğu, HR pozitif hastaların ortanca GSK süresi 73 ayken,  negatif olan hastaların ortanca GSK süresinin 41 ay olduğu görüldü. PSK ve GSK süresi üzerine HER2 reseptör durumunun etkisi olduğu, HER2 negatif olanların ortanca PSK süresi 38 ayken, pozitif olanların 20 ay, HER2 negatif olan hastaların ortanca GSK 93 ayken, HER2 pozitif olan hastaların ortanca GSK 37 ay olduğu bulundu. PSK ve GSK süresi üzerine HR ve HER2 reseptör birlikteliğinin de etkisi olduğu, HR pozitif -HER2 reseptör negatif hastaların 42 ayla en uzun PSK süresine HR negatif -HER2 reseptör pozitif hastaların 14 ayla en kısa PSK süresine sahip olduğu bulundu. En uzun ortanca GSK süresine 90 ayla HR pozitif -HER 2 negatif olan hastaların, en kısa ortanca GSK süresine 33 ayla HR negatif-HER2 pozitif hastaların sahip olduğu görüldü. Viseral organ metastazı olan hastaların ortanca PSK süresinin 17 ayken, olmayanların ortanca PSK süresinin 34 ay olduğu görüldü. Benzer şekilde viseral organ metastazı olan hastaların ortanca GSK süresi 35 ayken, viseral organ metastazı olmayanların ortanca GSK süresi 79 ay olarak bulundu.Bifosfanat tedavisinin PSK ve GSK süresi üzerinde etkili olduğu, bifosfonat tedavi alanların ortanca PSK süresi 35 ayken, almayanların 13 ay olduğu, ortanca GSK süresinin alanlarda 72 ayken, almayanlarda 31 ay olduğu tespit edildi. Benzer şekilde radyoterapi alan hastaların ortanca PSK süresi 34 ayken, almayanların 15 ay, ortanca GSK süresi alan hastalarda 70 ayken, almayanlarda 33 ay olduğu görüldü.Birinci basamakta en uzun PSK süresinin ise 43 ayla hormonoterapi alan hastaların, en uzun GSK süresinin ise 76 ayla kemoterapi alan hastalarda olduğu, kemoterapi-hedefe yönelik tedavi alan hastalarınsa hem ortanca PSK süresinin 15 ayla, hem de ortanca GSK süresinin 23 ayla en kısa süreye sahip olduğu görüldü. İzole kemik- yumuşak doku metastazı olan hastalarda kemoterapi-hedefe yönelik tedavi alan hastaların PSK süresinin 10 ayla, GSK süresininse 21 ayla en kısa olan grup olduğu, hormonoterapi (41.5 ay) ve kemoterapi (42 ay) alanların hemen hemen aynı PSK süresine sahip olduğu, hormonoterapi alan grubun ortanca GSK süresinin 52 ay ve kemoterapi alan grubun GSK süresinin 80 ay olduğu bulundu.
Sonuç: Tanı anındaki metastatik meme karsinomlu hastalarda PSK ve GSK süresi üzerine yaşın, menapoz ve ECOG performans durumunun, tümör gradının etkisi olmadığı, HR pozitifliğinin, HER2 negatifliğinin, izole kemik-yumuşak doku metastazının, palyatif tedavide bifosfanat ve radyoterapi uygulanmasının olumlu etkisi olduğu, bunun tersi olarak HR negatifliğinin, HER2 pozitifliğinin, viseral organ metastazı olmasının olumsuz etkisi olduğu görüldü. HR pozitif, HER2 negatif izole kemik-yumuşak doku metastazlı hastalara birinci basamak tedavide hormonoterapi uygulamanın daha az toksik ve etkili bir tedavi yöntemi olabileceği sonucuna varıldı.