Eğitsel yazılımların kullanışlılığının göz izleme ve sesli düşünme metotlarıyla incelenmesi
Investigation of educational softwares usability with the methods of eye tracking and think aloud
Yazar: BETÜL AVCI
Danışman: PROF. DR. SERVET BAYRAM
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Eğitim yazılımı = Educational software ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Göz izleme = Eye tracking ; Sesli düşünme = Think-aloud ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 5. sınıf düzeyindeki fen ve teknoloji dersi eğitsel yazılımlarının kullanışlılığının göz izleme ve sesli düşünme metotlarıyla incelenmesidir. Bu bağlamda eğitsel yazılımın işlevselliği ve arayüzün kullanışlılık üzerindeki etkisi tespit edilmiş, yazılımdaki kullanışlılık problemleri tanımlanmıştır. Kullanışlılık incelemesinde reaksiyon zamanına (response time) (hız ve etkililik), görev başarı oranına ve memnuniyete bakılmıştır. Reaksiyon zamanının kaydedilmesinde göz izleme cihazından, ekran görüntü kayıtlarından, fare ve klavye hareketlerinden ve tek yönlü ayna gözleminden yararlanılmıştır. Ekran görüntü kayıtları aracılığıyla görev sayısı, görev tamamlama süreleri ve zorluk çekilen alanlar hakkında bilgi edinilmiştir. Memnuniyet, tek yönlü ayna gözlemi ve memnuniyet anketi ile ölçülmüştür. Görev başarı oranı ise verilen görevleri başarma oranlarından ve hata oranlarından anlaşılmıştır. İlgili literatürde, göz izleme (eye- tracking) metoduyla gerçekleştirilen kullanışlılık çalışmaları Türkiye'de son derece kısıtlıdır. Kullanılabilirlik çalışmalarında genelde kullanıcıların algıları anketlerle ölçülmüş, görevleri ne kadar zamanda, hangi başarı oranında yaptıkları kayıt edilmiştir. Bu araştırmanın, ilköğretim öğrencileri için geliştirilen eğitsel yazılımların kullanışlılığı hakkında ilgili literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate educational softwares of primary five degree science and technology lectures with the methods of eye tracking and think aloud. In this context, the effects of educational software functionality and interface usability has been confirmed and issues of software usability have been defined. At the investigation of usability, time response (speed and effectiveness) ,task accomplishment ratio and satisfaction have been taken into consideration. For the record of response time, is derived benefits from eye tracking device, records of screen image, mouse and keyboard movements. By the intervention of screen image records, information are obtained about task number, task complete durations and difficult fields. Satisfaction has been measured with uni-directional mirror observation and satisfaction survey. Task accomplishment ratio is obtained from task accomplishment and failure rates. In related literature, usability studies with eye tracking method is very restricted in Turkey. Generally in usability studies, users perceptions has been measured with surveys and task duration and accomplisment percentage have been recorded. This study is thought to contribute to the literature about usability of developed educational software for primary degree students.