Uluslararası doğal gaz sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözümünde esasa uygulanacak hukuk
Choice of law applicable to the merits of the disputes arising from the international natural gas contracts in settlement through arbitration
Yazar: SEMA TAŞVEREN
Danışman: PROF. DR. BİLGİN TİRYAKİOĞLU
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Doğal gaz = Natural gas ; Sözleşmeler = Contracts ; Tahkim = Arbitration ; Uluslararası Yatırım Anlaşması = International Investment Agreement ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; Uluslararası uyuşmazlıklar = International disputes ; Uyuşmazlık = Incompatibility

Özet:
Bir doğal gaz projesi arama ve üretim aşamasından başlayıp satıma kadar değişik aşamalar içermekte ve her bir aşama için farklı sözleşme türleri söz konusu olmaktadır. Yatırım sözleşmeleri ev sahibi devlet ile yatırımcı arasında imzalanan sözleşmeler olup ev sahibi devletin politik risklerine maruz kalabilmektedir. Söz konusu riskleri bertaraf etmek ve ev sahibi devletin yatırımlara ilişkin uluslararası sorumluluğu için devletler arasında uluslararası yatırım anlaşmaları imzalanmaktadır. Uluslararası anlaşmalarda yer alan şemsiye hükümler ve geniş kapsamlı uyuşmazlık çözüm mekanizmaları, yatırımcının yatırım sözleşmesi ihlallerini yatırım tahkimine götürmesine olanak sağlamaktadır. Ticarî sözleşmeler ise özel kişiler arasında imzalanan doğal gaz satımına ilişkin uluslararası sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar da yatırım sözleşmelerinde olduğu gibi genellikle uluslararası tahkim yolunda görülmektedir. Esasa uygulanacak hukuk hem yatırım sözleşmeleri hem de ticarî sözleşmelerde tarafların sözleşmelere ilişkin beklenti ve öngörülerine de cevap vermekte ve verimliliği artırmaktadır. Taraflarca sözleşmenin esasına ilişkin uygulanacak hukuk seçilmediğinde hakemler tarafından hukuk tespit edilmektedir. Tahkim kararlarında  hakemlerin her iki sözleşme türünde farklı yaklaşım sergiledikleri görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Uluslararası Doğal Gaz Sözleşmeleri, Uluslararası Tahkim, Uluslararası Yatırım Anlaşmaları, Uygulanacak Hukuk, Yatırım Sözleşmeleri

Abstract:
A natural gas project consists of various stages from  exploration and production to sale, and there are different types of contracts for each stage. Investment contracts are contracts signed between the host state and the investor, and could  be exposed to political risks of the host state. International investment treaties are signed between the states in order to eliminate these risks and to ensure the international responsibility of the host state for investments. The umbrella provisions and comprehensive dispute resolution mechanisms included in these treaties enable the investor to take the investment contract breach to investment arbitration. On the other hand,  international commercial contracts for the sale of natural gas are signed between private persons. Disputes arising from these contracts are also generally taken to  international arbitration as in investment contracts. Applicable law in both investment and commercial  contracts  meets the expectations and predictions of the parties and increases efficiency. When  applicable law is not specified by the parties, it is is determined by arbitrators. The arbitration decisions reveal that arbitrators adopt different approaches in these two different  types of contracts.

Key Words: Applicable Law, International Arbitration, International Natural Gas Contracts, Investment Contracts, Investment Treaties