Et ve et ürünleri endüstrisinde yaşam döngüsü değerlendirmesi /
Yazar: TUĞBA DEMİRBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT EYVAZ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bu çalışmada 30 ton/gün kapasiteye sahip olan bir et ve et ürünleri işletmesinin spesifik ürünlerinden dana sosis, dana sucuk, piliç sosis ve piliç sucuk olmak üzere dört ürününün yaşam döngüsü değerlendirme (YDD) çalışması yapılmıştır. İşletme verileri, YDE (Yaşam Döngüsü Envanteri) ve dolayısıyla çevresel etkilerin miktarının tahmin edilmesi için kullanılmıştır. Toplanan envanter verilerinin tamamı, gerçek zamanlı üretim proseslerinden elde edilmiştir. Varsayım ve kabûle dayanan veri kullanılmamıştır. Çalışma kapsamındaki tesis hem ülke içi hem de ülke dışı üretim yapan bir tesis olup, YDD'de ulaşım hesaba katılmayıp sadece fabrika içindeki üretim bantları değerlendirmeye alınmıştır (beşikten kapıya YDD / cradle-to-door LCA). Web tabanlı ve açık erişimli OpenLCA yazılımı kullanılarak YDD'ye ait 15 etki kategorisi (Asidifikasyon, İklim Değişikliği, Eko-Toksisite, Ötrofikasyon, İnsan Toksisitesi, Ozon Tabakasının İncelmesi, İyonlaştırıcı Radyasyon, Fotokimyasal Ozon Tabakasının İncelmesi, Partikül Madde, Kaynak Kullanımı, Su Kullanımı, Arazi Kullanımı) dikkate alınmıştır. Etki kategorilerinin tamamının alt bileşenleri hesaplanarak, herbir ürün için değerlendirilmiştir. Bulunan sonuçlar literatür değerleri ile mukayese edilmiştir. Sonuç olarak, EF 3.0 yöntemine dayanan YDD ile, ürünler arasında en fazla sayıda kategorik etkiyi en yüksek su ve enerji tüketimiyle piliç sosis ürününün; 15 etki kategorisi arasında en çok etkilenen çevresel parametrenin ise iklim değişikliği olduğu tespit edilmiştir. Dana sucuk için 64,23 kgCO2, dana sosis için 38,42 kgCO2, piliç sucuk için 71,41 kgCO2 ve piliç sosis için 56,31 kgCO2 olarak hesaplanmıştır. Değerlerin literatür değerleri ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, life cycle evaluation (YDD) studies of four specific products of a meat and meat products enterprise with a capacity of 30 tons/day, namely beef sausage, beef sausage, chicken sausage and chicken sausage, were conducted. Enterprise data was used to estimate the amount of LCI (Life Cycle Inventory) and therefore environmental impacts. All of the inventory data collected is derived from real-time production processes. Data based on assumptions and assumptions were not used. The facility within the scope of the study is a facility that produces both domestically and abroad, and only the production lines within the factory are taken into consideration (cradle-to-door YDD / cradle-to-door LCA) in YDD. Using the web-based and open-access OpenLCA software, 15 impact categories of YDD (Acidification, Climate Change, Eco-Toxicity, Eutrophication, Human Toxicity, Ozone Depletion, Ionizing Radiation, Photochemical Ozone Depletion, Particulate Matter, Resource Use, Water Use) , Land Use) were taken into account. Subcomponents of all impact categories were calculated and evaluated for each product. The results were compared with the literature values. As a result, with the YDD based on the EF 3.0 method, the chicken sausage product with the highest water and energy consumption has the highest number of categorical effects among the products; It has been determined that the most affected environmental parameter among the 15 impact categories is climate change. It was calculated as 64.23 kgCO2 for veal sausage, 38.42 kgCO2 for veal sausage, 71.41 kgCO2 for chicken sausage and 56.31 kgCO2 for chicken sausage. The values were found to be compatible with the literature values.