Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası hastalarda siberkondri ile algılanan stres düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cyberchondria and perceived stress level in patients between 18-65 years of age appliing to Ankara training and research Hospital Family Medicine polyclinics
Yazar: OĞUZHAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Siberkondri çevrimiçi arama ve görsel veya yazılı basın-yayın
organlarının gözden geçirilmesine dayalı olarak endişelerin asılsız bir şekilde
artmasıdır. Bu endişelerin artması kişinin günlük ihtiyaçlarını gidermesini
etkilemekte, stres seviyesini artırmaktadır. Çalışmamızda 18-65 yaş arasındaki
kişilerde siberkondri ile algılanan stres düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim
ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerinde 05.06.2023-07.09.2023
tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmaya 18-65 yaş arası gönüllü 375 kişi dahil edildi.
Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ),
Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı.
Sosyodemografik veri formunda; yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim
durumu, eşinin eğitim durumu, gelir durumu, sigara tüketim durumu, kendisinde
veya ailesinde kronik hastalık olup olmadığı, ortalama internet kullanım süresi,
sağlık okuryazarlığı, televizyonda sağlıkla ilgili yayın izleyip izlemediği, son bir
ayda sağlık kuruluşu ziyareti, son bir ayda kendi isteğiyle tetkik yaptırma durumu,
son bir yılda hekim önerisi dışında ilaç kullanıp kullanmadığı, ilaç dışında tedavi
amaçlı ürün kullanma durumu, sağlık kuruluşları dışında tamamlayıcı tedavi
yöntemlerine başvurma durumu sorulmuştur. Değerlendirmelerde IBM SPSS 24.0
programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 37,74 ±12,41 olan 213 kadın (%56,8) ve
162 erkek (%43,2) olmak üzere 375 kişi katılmıştır. Katılımcıların SCÖ toplam puanı
ortalaması 80,43±24,27, ASÖ toplam puanı ortalaması 25,81±8,14'tür. Siberkondri
seviyesi sigara içenlerde, dijital ortamda 8 saatten fazla vakit geçirenlerde,
televizyonda sıklıkla sağlık ile ilgili yayın izleyenlerde, eczane dışı kurumlardan
kendi isteğiyle tedavi amaçlı ürün alanlarda ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerini
tercih edenlerde anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Algılanan stres gençlerde,
kadınlarda, bekarlarda, çocuğu olmayanlarda, sigarayı bırakanlarda, dijital ortamda 8
saatten fazla vakit geçirenlerde, televizyonda sağlıkla ilgili yayınları izlemeyenlerde,
hekim önerisi dışında ilaç kullananlarda ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerine
yönelenlerde anlamlı yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda siberkondri ve algılanan stres seviyesi; dijital ortamda
8 saatten fazla vakit geçirenlerde, hekim önerisi dışında kendi isteğiyle tedavi amaçlı
ürün alanlarda ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerini tercih edenlerde yüksek
saptanmıştır. Ayrıca siberkondri düzeyi ile algılanan stres arasında pozitif yönde
anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Siberkondri, stres, algılanan stres, dijital medya.

Abstract:
Aim: Cyberchondria is the unfounded escalation of concerns based on online
searches and review of broadcast or print media. The increase in these concerns
affects the person's ability to meet his daily needs and increases his stress level. Our
study aimed to evaluate the relationship between cyberchondria and perceived stress
level in people between the ages of 18-65.
Materials and Methods: Our study was conducted at the Family Medicine
outpatient clinics of Health Sciences University Ankara Training and Research
Hospital between 05.06.2023-07.09.2023. 375 volunteers between the ages of 18-65
were included in the study. The sociodemographic data form, Cyberchondria
Severity Scale (SCS), and Perceived Stress Scale (PSS) were administered to the
participants by face-to-face interview method. In the sociodemographic data form;
age, gender, marital status, number of children, educational status, spouse's education
status, income status, smoking status, whether he or his family has a chronic disease,
average internet usage time, health literacy, whether he or she has watched health-
related broadcasts on television in the last month. The participants were asked about
visiting a health institution, having had an examination voluntarily in the last month,
whether they had used medication other than a physician's recommendation in the
last year, whether they had used therapeutic products other than medication, and
whether they had used complementary treatment methods outside healthcare
institutions. IBM SPSS 24.0 program was used in the evaluations and p<0.05 was
accepted as the limit of statistical significance.
Results: 375 people, including 213 women (56.8%) and 162 men (43.2%),
with an average age of 37.74 ± 12.41 years, participated in the study. The average
SCÖ total score of the participants is 80.43±24.27, and the average ASÖ total scoreis 25.81±8.14. The level of cyberchondria was found to be significantly higher in
smokers, those who spent more than 8 hours in the digital environment, those who
frequently watched health-related broadcasts on television, those who voluntarily
purchased therapeutic products from institutions other than pharmacies, and those
who preferred complementary treatment methods. Perceived stress was found to be
significantly higher in young people, women, single people, those without children,
those who quit smoking, those who spend more than 8 hours in the digital
environment, those who do not watch health-related broadcasts on television, those
who use medications other than the doctor's recommendation, and those who turn to
complementary treatment methods.
Conclusion: In our study, cyberchondria and perceived stress level; It was
found to be high in those who spent more than 8 hours in the digital environment, in
those who voluntarily purchased therapeutic products other than a physician's
recommendation, and in those who preferred complementary treatment methods.
Additionally, it was observed that there was a significant positive relationship
between cyberchondria level and perceived stress.

Key Words: Cyberchondria, stress, perceived stress, digital media.