Demir eksikliği anemisi tespit edilen hastalarda bu duruma sebep olabilecek gastrointestinal patolojilerin varlığını öngörmeye yarayan basit klinik bulgular ve laboratuar testlerinin belirlenmesi
Identification of clinical and simple laboratory variables predicting responsible gastrointestinal lesions in patients with iron deficiency anemia
Yazar: HAKAN EMMUNGİL
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA BÜYÜKAŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Demir eksikliği anemisi (DEA) sık izlenen bir sağlık sorunudur. Özellikle ek problemleri olan kişilerde önemli bir morbidite sebebidir. Ayrıca altta yatan ciddi bir hastalığın habercisi de olabilir. Periyodik kan kaybı nedeniyle genç bayan hastalar demir eksikliğinin en sık izlendiği gruptur. Erkeklerde ya da postmenapozal bayanlarda izlendiği zaman sıklıkla gizli ya da aşikâr bir kan kaybına işaret eder. Bu çalışmada, DEA hastalarında endoskopi sonuçlarını değerlendirmeyi ve DEA'ne yol açabilecek gastrointestinal (Gİ) lezyonlar için prediktif risk faktörlerini belirlemeyi amaçladık. Gastroenteroloji ve hematoloji ünitelerinde 91 (77 kadın, 14 erkek) DEA hastalarıyla görüşüldü ve klinik ve biyokimyasal değişkenler içeren sorgulama formu dolduruldu ve 86 hastaya özefagoduodenoskopi 66 hastaya kolonoskopi yapıldı. Endoskopik bulgular DEA'ne yol açan ve açmayan Gİ lezyonlar olarak kaydedildi. Gİ lezyonlarla değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için Ki-kare (x2) testi kullanıldı. Endoskopi ile % 18,6 hastada DEA'nin kaynağı saptanabildi. DEA'ne yol açabilecek Gİ lezyonlar için risk faktörleri: Erkek cinsiyet (p=0,004), > 50 yaş (p=0,010), kilo kaybı (p=0,020), diyare (p=0,006), barsak düzeninde değişiklik (p=0,043), epigastrik hassasiyet (p=0,037), yüksek CEA düzeyi (p=0,039) ve Hb< 10 gr/dl olması (p=0,054) olarak belirlendi. Elli yaş ve altındaki 21 (%23) kadın hastada bu risk faktörlerinin tamamı negatif idi. Bu gruptaki hastaların hiçbirinde DEA' ne yol açabilecek Gİ lezyonlara rastlanmadı (negatif prediktif değer= % 100). Bu çalışmada tespit edilen risk faktörlerini göz önünde bulundurarak endoskopik değerlendirme kararı vermek uygun bir klinik yaklaşım olacaktır.Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, Gastrointestinal lezyonlar, Prediktif risk faktörleri, Endoskopik değerlendirme.

Abstract:
Iron deficiency anemia (IDA) is a frequent disorder. It may cause significant morbidity especially in patients with additional health problems. Also, it may be a sign of underlying serious diseases. Young women constitute the main risk group for this disorder due to menstrual blood losses. Iron deficiency points to an occult or frank bleeding lesion when occurred in men or postmenapousal women. In this study, we aimed to evaluate the diagnostic yield of endoscopy in patients with IDA and to define predictive factors of gastrointestinal (GI) lesions causing IDA. Ninety-one patients (77 women, 14 men; mean age: 43 years) who were decided to have esophagoduodenoscopy and/or colonoscopy for iron deficiency anemia were interviewed and responded to a questionnaire that included clinical and biochemical variables. The endoscopic findings were recorded as GI lesions causing IDA or not causing IDA. Ki-square (x2) tests was performed to determine whether the clinical and biochemical variables were associated with a GI lesion. Endoscopy revealed a source of IDA in 18,6 % of cases. The risk factors for finding GI lesions causing IDA were as follows: male gender (p= 0,004), advanced age (p= 0,010), weight loss (p= 0,020), diarrhea (p= 0,006), change of bowel habits (p= 0,043), epigastric tenderness (p= 0,037), raised CEA level (p= 0,039), < 10 gr/dl Hb level (p=0,054). None of these risk factors had been present in 21 (23%) women younger than 51 years. In this group, no patient had any GI lesion likely to cause IDA (negative predictive value= 100%). It may be an appropriate clinical approach to consider these risk factors when deciding for gastrointestinal endoscopic evaulation in iron deficiency anemia.Key Words: Iron deficiency anemia, gastrointestinal lesions, predictive risk factors, endoscopic investigation.