Kronik non-malign ağrısı olan yaşlı bireylerde aromaterapi el masajının ağrı düzeyi ve yaşamsal bulgulara etkisi
The effect of aromatherapy hand massage on pain level and vital signs in elderly people with chronic non-malignant pain
Yazar: TESFU GEBRESELASSIE HABEN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Geriatri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Ağrı = Pain ; Geriatri = Geriatrics ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Masaj = Massage ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kronik non-malign ağrısı olan yaşlı bireylerde aromaterapi el masajının ağrı düzeyi ve yaşamsal bulgulara etkisinin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini; 01 Mayıs 2019 - 30 Ağustos 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji Polikliniği'ne başvuran kronik non-malign ağrısı olan ve örnekleme alınma kriterlerine uyan, aromaterapi (n=22), plasebo (n=22) ve kontrol (n=22) grubu olmak üzere 66 yaşlı birey oluşturmuştur. Bu randomize kontrollü deneysel araştırmanın verileri," Birey Tanılama Formu, Görsel Analog Ölçek (Visuel Analog Scale-VAS) ve Brief Ağrı Envanteri" kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Aromaterapi gurubundaki yaşlı bireylere; %2 oranında lavanta yağı ile M tekniği aromaterapi el masajı her iki ele toplam 10 dakika olmak üzere uygulanmıştır. Plasebo gurubuna ise kokusuz bebek yağı kullanılarak M tekniği el masajı her iki ele toplam 10 dakika olmak üzere uygulanmıştır. Kontrol grubundaki bireylere, herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Hem uygulama öncesi hem de uygulama sonrası veri toplama formları doldurup VAS, kan basıncı, nabız, vücut sıcaklığı ve solunum sayısı değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmada yaşlı bireylerin yaş ortalaması 73.74 ±6.257 bulunmuştur. Aromaterapi (p=0.000) ve plasebo (p=0.011) gruplarında, VAS işlem öncesi ve işlem sonrası azalma görülmüştür. Kontrol grubunun VAS değerlerinde ise işlem öncesi ve sonrası istatiksel olarak anlamlılık bulunmamaktadır (p>0.05).
Hastaların yaşam bulgularında ise; her üç grubun işlem öncesi ve sonrası solunum sayısı ve diyastolik kan basıncı düzeylerinde anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Aromaterapi ve kontrol grubunun sistolik kan basıncı değerinde bir anlamlılık saptanmazken (p>0.05), plasebo grubunun işlem sonrası sistolik kan basıncı değerleri anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.05).  Aromaterapi ve plasebo grubunun işlem sonrası kalp hızı işlem öncesine göre anlamlı olarak düşük saptanmıştır (p<0.05). Aromaterapi grubunun vücut sıcaklığında işlem sonrası istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Çalışma sonucunda kronik non-malign ağrısı olan yaşlı bireylerde aromaterapi el masajının ağrı düzeyi ve yaşamsal bulgulara etkili olduğu görülmüştür. Bu olumlu etkiler göz önüne alındığında aromaterapi masajının bağımsız bir hemşirelik müdahalesi olarak ağrısı olan yaşlı bireylerde kullanılabileceği düşünülmektedir. 

Anahtar sözcükler: Ağrı; aromaterapi; masaj; yaşamsal bulgular; yaşlı.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the effect of aromatherapy hand massage on pain level and vital signs in elderly individuals with chronic non-malignant pain.
Material and Method:  66 elderly individuals with chronic non-malignant pain who had visited  Ege University Faculty of Medicine Algology Outpatient poly-Clinic between 01 May 2019 - 30 August 2019 and met the sampling criteria have been randomly selected into Aromatherapy (n = 22) ,placebo (n = 22) and control (n = 22) groups. The data collection for the randomized controlled experimental study was carried out using "Individual Diagnosis Form, Visual Analogue Scale (VAS) and Brief Pain Inventory". Using 2% lavender oil; M technique aromatherapy hand massage was applied for both hands of elderly individuals in the aromatherapy group for a total of 10 minutes. 10 minutes M technique hand massage was applied to both hands in the placebo group using odorless baby oil. No intervention  was made to the elderly individuals in the control group.  Pre-post application, data collection forms were filled and VAS, blood pressure, pulse, body temperature and respiratory rate were evaluated.
Results: The average age of the elderly individuals in the study was 73.74 ± 6.257. In the aromatherapy (p = 0.000) and placebo (p = 0.011) groups, VAS level has decreased significantly before the procedure and after the procedure. In the control group, VAS level hasn't decreased significantly before the procedure and after the procedure (p>0.05). In the vital signs of the patients; There was no significant correlation between respiratory rate and diastolic blood pressure levels of all three groups before and after intervention (p> 0.05). In other hand ,while there was no significant difference  in systolic blood pressure for the aromatherapy group (p> 0.05), post-procedure systolic blood pressure value in the placebo group was significantly lower (p <0.05). The heart rate in aromatherapy and placebo groups after procedure was significantly lower than before the procedure (p <0.05). Post intervention body temperature in aromatherapy group was found to be statistically significant (p <0.05).
Conclusion: This study has shown that aromatherapy hand massage is effective on pain level and vital signs in elderly individuals with chronic non-malignant pain. Considering these positive effects, it is thought that aromatherapy massage can be used as an independent nursing intervention in elderly individuals with pain.

Keywords: Pain; aromatherapy; massage; vital signs; elderly.