Lise öğrencilerinin fizik dersine ve 10. sınıf bazı fizik konularına yönelik tutumlarının ölçülmesi
The measurement of high school students attitudes towards physics lesson and 10th grade physics some subject
Yazar: SULTAN ÇAĞAN
Danışman: DOÇ. DR. PERVİN ÜNLÜ YAVAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Lise öğrencileri = High schools students ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğrencilerin fizik dersine ve onuncu sınıfın konuları olan; basınç ve kaldırma kuvveti, elektrik ve manyetizma ve dalgalar konularına yönelik tutumlarını belirlemektir. Bu amaç için öncelikle fizik dersine ve seçilen bu üç konuya yönelik tutumları belirleyen ölçekler geliştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeklerin geliştirilme aşaması ve ölçeklerin uygulanarak tutumların belirlenme aşaması olarak iki kısımdan oluşmaktadır. Ölçeklerin geliştirilmesine, Ankara ili Kalecik ilçesinde bulunan bir lisenin 10, 11 ve 12. sınıfında öğrenim gören 107 öğrencinin, fizik dersine ve söz konusu üç fizik konusuna yönelik düşüncelerini içeren madde havuzunun oluşturulması ile başlanmıştır. Bu şekilde elde edilen 52 madde ile beş dereceli Likert tipi ölçekler oluşturulmuştur. Bu ölçekler, uzman ve öğrenci görüşleri alınarak düzeltilmiş ve uygun olmayan maddeler çıkarılmıştır. Kırk dört maddeden oluşan ölçekler, Ankara'nın altı farklı Anadolu lisesinde öğrenim gören 9, 10, 11 ve 12. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Fizik dersine yönelik tutum ölçeği 845 öğrenciye, basınç ve kaldırma kuvveti konusuna yönelik tutum ölçeği 906 öğrenciye, elektrik ve manyetizma konusuna yönelik tutum ölçeği 694 öğrenciye, dalgalar konusuna yönelik tutum ölçeği 659 öğrenciye uygulanmıştır. Öğrencilerden alınan verilerle yapılan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, fizik dersine yönelik tutum ölçeğinin 28 maddeden, basınç ve kaldırma kuvveti konusuna yönelik tutum ölçeğinin 28 maddeden, elektrik ve manyetizma konusuna yönelik tutum ölçeğinin 30 maddeden ve dalgalar konusuna yönelik tutum ölçeğinin 29 maddeden oluştuğu görülmüştür. Geliştirilen dört ölçek, ilgi, kaygı, özyeterlik ve önem olmak üzere dört faktörden oluşmaktadır ve hesaplanan Cronbach-alfa değerleri ölçeklerin güvenilir olduğunu göstermektedir. Çalışmanın ikinci kısmında, geliştirilen ölçekler Ankara ili Kalecik ilçesindeki bir lisenin onuncu sınıfında öğrenim gören 92 öğrencinin fizik dersine ve konularına yönelik tutumlarını belirlemek üzere uygulanmıştır. Bu uygulamadan elde edilen verilerin Cronbach-alfa değerleri hesaplanmış ve verilerin güvenilir olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, öğrencilerin fizik dersine yönelik ilgilerinin yüksek, kaygılarının orta düzeyde olduğunu, fizik dersini önemli gördükleri ve özyeterliklerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Basınç ve kaldırma kuvveti konusuna yönelik tutum ölçeğinin sonuçlarına göre, öğrencilerin konuya ilgilerinin ve kaygılarının orta düzeyde olduğu, konuyu orta düzeyde önemli gördükleri ve özyeterliklerinin yüksek olduğu söylenebilir. Öğrencilerin elektrik ve manyetizma konusuna yönelik ilgilerinin yüksek, kaygılarının orta düzeyde olduğunu, konuyu önemli gördüklerini ve özyeterliklerinin yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin dalgalar konusuna yönelik ilgilerinin yüksek, kaygılarının ise orta düzeyde olduğu, konuyu orta düzeyde önemli gördüklerini ve özyeterliklerinin yüksek olduğu söylenebilir. Tutum ölçeklerinin uygulanmasından elde edilen sonuçların cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediği t-testi ile araştırılmıştır. Öğrencilerin fizik dersine, basınç ve kaldırma kuvveti ve dalgalar konusuna yönelik tutumlarında cinsiyete göre anlamlı bir fark olmadığı fakat elektrik ve manyetizma konusuna yönelik tutumlarında erkekler yönünde pozitif bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin fizik dersine yönelik toplam tutum puanları ile konulara yönelik toplam tutum puanları Pearson korelasyon katsayıları hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Öğrencilerin fizik dersine yönelik toplam tutum puanları ile basınç ve kaldırma kuvveti, elektrik ve manyetizma ve dalgalar konularına yönelik toplam tutum puanları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the attitudes of students towards physics lesson and the topics of tenth grade such as pressure and ascending force, electricity and magnetism and waves. First of all scales determining attitudes towards physics lesson and selected three topics are developed. This study is composed of two phases; development of scales and determination of attitudes by implementing the scales. To develop the scales the item pool containing opinions of 107 tenth, eleventh and twelfth grade students of a high school in Kalecik, Ankara regarding physics lesson and aforementioned topics of physics in the first place. Then Likert scales are developed by using 52 items obtained. These scales are edited by obtaining opinions of experts and students and inappropriate items are excluded. Scales containing forty four items are applied to 9th, 10th, 11th and 12th grade students in six different Anatolian High Schools in Ankara. Attitude scale towards physics lesson is applied to 845 students, attitude scale towards pressure and ascending force is applied to 906 students, attitude scale towards electricity and magnetism is applied to 694 students and attitude scale towards waves is applied to 659 students. After the exploratory and confirmatory factor analyses conducted basing on the data obtained from the students, it is seen that the attitude scale towards physics lesson is composed of 28 items, the attitude scale towards pressure and ascending force is composed of 28 items, attitude scale towards electricity and magnetism is composed of 30 items and attitude scale towards waves is composed of 29 items. The four scales developed are composed of four factors; interest, concern, self-efficacy and importance and the calculated Cronbach-alpha values show that the scales are reliable. At the second phase of the study the scales developed are applied to 92 tenth grade students in a high school in Kalecik, Ankara to determine their attitudes towards physics lesson and its topics. The Cronbach-alpha values of the data obtained from this implementation are calculated and it is seen that the data are reliable. The findings show that the students' interest in physics lesson is high, their concern is at medium level, they see physics lesson important and their self-efficacy is high. In accordance with the results of the attitude scale towards pressure and ascending force, it can be said that the students' interest and concern regarding the topic is at medium level, the consider the topic has medium level importance and their self-efficacy o0n the topic is high. It is seen that interest of students regarding electricity and magnetism is high, their concern regarding the topic is at medium level, they regard the topic as important and their self-efficacy is high. It can be said that the interest of students in waves is high, their concern is at medium level, they attach medium level importance to the topic and their self-efficacy is high. T-Test is used to explore whether the results obtained from the application of attitude scales differ by gender or not. It is observed that there is not a meaningful difference between the attitudes of students towards physics lesson, pressure and ascending force and waves by gender but there is a positive difference on behalf of male students with regard to the topic of electricity and magnetism. Total attitude points of students towards physics lesson and total attitude points towards the topics are compared by calculating their Pearson correlation coefficient. It is founded that there is no meaningful relation between total attitude points of students towards physics lesson and total attitude points towards the topics of pressure and ascending force, electricity and magnetism and waves.