Paraoxonase (PON -1) ve oxidatif stress parametrelerinin akut pankreatit fizyopatogenezi ve klinik takibinde olası rolü: prospektif klinik çalışma
Possible role of paraoxonase (PON -1) and oxidative stress parameters on the pathophysiology and clinical follow-up of acute pancreatitis
Yazar: ESRA YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. ETHEM ÜNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Lipidler = Lipids ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Bu çalışmada, PON-1' in HDL (high density lipoprotein) kolesterole bağlı taşınan lipofilik antioksidant bir enzim olarak, akut pankreatit fizyopatogenizi ve klinik takibindeki olası rolünü araştırdık. Ayrıca, diğer antioksidant ajanlar, oksidatif stres ve lipid profili arasındaki muhtemel ilişkiyi ortaya koyarak; bilinen biyokimyasal parametreler ve klinik şiddet skorlamaları ile olan korrelasyonunu değerlendirdik.
Hastalar ve Metod: Haziran-Eylül 2017 arasında akut pankreatit tanısıyla Kliniğimizde takip edilen hastalardan yatış anında (0.gün), 3.gün ve 10.gün olmak üzere kan alınarak hemogram, geniş biyokimya, lipid profili, PON-1 ve oksidatif stres parametrelerine (malonyl dialdehid, MDA; superoksid dismutaz, SOD; total antioksidant kapasite, TAC) bakıldı. Tüm hastaların demografik verileri ve radyolojik görüntüleme yöntemleri de dahil edilerek klinik skorlamalar not edildi ve biyokimya sonuçları ile korrele edildi. İstatistiksel analizler Kolmogorov-Smirnov, Friedman ve Wilcoxon testleri ile yapılırken, korrelasyonlarda Spearman testi kullanıldı ve p<0.05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Toplam 25 hastanın yaş ortalaması 51.4 idi. Ranson skorları sırasıyla 0-2 puan (%60), 3-4 puan (%24) ve 5-6 puan (%16) olarak hesaplandı. CTSI (computed tomography severity index)' e göre; % 72 hafif şiddette, % 24 orta, % 4 ise ağır pankreatit tablosunda idi. Hastalığın klinik şiddeti ise hafif, orta ve ağır pankreatit (sırasıyla, % 64, % 28 ve % 8) olarak not edildi. Biyokimyasal veriler incelendiğinde, Ranson skorlarına daha çok LDH (ort. 452.5 U/L) ve AST (ort. 417.08 U/L) değerlerinin yansıdığı görüldü. Total kolesterol, trigliserid ve LDL (low density lipoprotein) değerleri normal referans aralığında kalmakla birlikte 3. ve 10.gün anlamlı bir düşme eğiliminde iken HDL seviyesi 10.gün referans aralığın çok üzerinde tespit edildi (p<0.001). PON-1 seviyeleri 0, 3 ve 10.günlerde sırasıyla, ortalama 69.23, 76.72 ve 113.15 U/mL düzeyinde hesaplanırken; HDL ile pozitif korrelasyon içinde bulundu (p<0.001). Serum SOD düzeyi de PON-1' e paralel olarak yükselirken (ort. 20.49 vs.39.46 U/mL) MDA seviyesi belirgin olarak azaldı (ort. 3.9 vs. 2.28 μM/L, p<0.001). TAC ise tedavi ile birlikte anlamlı oranda yükseldi (ort. 0.52 vs. 1.22 mM/L).

Sonuç: Safra taşına bağlı klinik olarak hafif pankreatitin ön planda olduğu hastalarımızda radyolojik ve klinik şiddet skorları uyumludur. Akut pankreatitin başlangıç evresinde tespit edilen düşük PON-1 ve HDL değerleri ile antioksidant SOD ve TAC konsantrasyonları, tedavi ile birlikte klinikle pozitif korrelasyon göstererek yükselmekte; başlangıçta yüksek seyreden

oksidatif stres marker'ı olan MDA ise paralel olarak düşmektedir. Bu durum, hastalığın klinik gidişatında oksidatif stres ve antioksidant savunma mekanizmaları arasındaki dengenin önemini ve PON-1' in klinik bir marker olarak kullanılma potansiyelini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Introduction: In the present study, we investigated the possible role of PON-1, an antioxidant lipophilic enzyme linked to HDL (high density lipoprotein) cholesterol, on the pathophysiology and clinical follow-up of acute pancreatitis. Beyond, we assessed the probable relationship among other antioxidant agents, oxidative stress and lipid profile, and the correlations of known biochemical parameters and clinical severity scores.
Patients and Methods: Hemogram, detailed biochemistry tests, lipid profile, PON-1 and oxidative stress parameters (malonyl dialdehyde, MDA; superoxide dismutase, SOD; total antioxidant capacity, TAC) were evaluated in the sera of patients with acute pancreatitis at the admission (day 0), day 3 and day 10 of follow-up, between June and september 2017. Demographics with radiologic screening scans were noted to calculate clinical scores, and correlated with biochemical values. Kolmogorov-Smirnov, Friedman and Wilcoxon tests were used for statistical analyses, and correlations were done with Spearman' s test; p<0.05 was regarded as statistically significant.
Results: Mean age was 51.4 of the total 25 patients. Ranson scores were calculated as 0-2 points (60%), 3-4 points (24%) and 5-6 points (16%), respectively. CTSI (computed tomography severity index) revealed 72% mild, 24% average and 4% severe acute pancreatitis. The clinical severity score of the disease was graded as mild, average and severe pancreatitis in ratios of 64%, 28% and 8%, respectively. When biochemical analyses were done, it was seen that especially LDH (mean 452.5 U/L) and AST (mean 417.08 U/L) values resulted in higher Ranson scores. While total cholesterol, triglyceride and LDL (low density lipoprotein) values were seen to decrease at days 3 and 10, even all within their normal range; HDL level was seen to rise significantly above its upper limit at day 10 (p<0.001). PON-1 levels were measured as 69.23, 76.72 ve 113.15 U/mL in mean values at days 0, 3 and 10, respectively; and it was positively correlated with HDL (p<0.001). Serum SOD increased also in parallel with PON-1 (mean 20.49 vs.39.46 U/mL) while MDA level decreased significantly (mean 3.9 vs. 2.28 μM/L, p<0.001). TAC was seen to rise significantly after treatment (mean 0.52 vs. 1.22 mM/L).

Conclusion: In our patients whom mostly mild pancreatitis was foregrounded primarily due to gallstone disease, radiological and clinical severity scores were correlated. The detected levels of decreased PON-1 and HDL values together with antioxidants SOD and TAC concentrations at the early period of acute pancreatitis were seen to rise after treatment, in correlation with the

clinical situation; while the previously higher MDA level, as an oxidative stress marker, decreased in parallel. This reveals the importance of the balance between oxidative stress and antioxidant defence mechanisms in clinical progression of the disease, and the potential of PON-1 as a promising clinical marker