Atdişi mısır çeşitlerinin F1 ve F2 generasyonlarında verim, verimunsurları ile bazı morfolojik ve fenolojik özelliklerin belirlenmesi
Determination of yield, yield components and some morphological and phenological characteristics in the F1 and F2 generations of dent corn varieties
Yazar: AYŞENUR TEMİZ
Danışman: PROF. DR. SABRİ GÖKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Konya bölgesinde yetiştirilen bazı atdişi mısır çeşitlerini verim ve verim unsurları bakımından karşılaştırmak; aynı çeşitlerde F1 yerine F2 generasyonu kullanıldığında söz konusu özelliklerin nasıl değiştiğini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2022 yılı vejetasyon döneminde Konya'da yürütülmüştür. Deneme, Tesadüf Bloklarında Faktöriyel Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada, yedi tek melez çeşit kullanılmıştır. Çalışmada tepe püskülü çıkarma süresi, bitki boyu, koçan boyu, koçan çapı, bitki başına koçan sayısı, koçanda tane sayısı, bin tane ağırlığı, tek koçan verimi, tane sömek oranı ve tane verimi özellikleri incelenmiştir. 
Araştırmada bitki başına koçan sayısı hariç, incelenen tüm özellikler bakımından çeşit ve generasyonlar arasında önemli farklar bulunmuştur. F2 generasyonunda F1'e göre ele alınan karakterlerin tümünde düşüşler meydana gelmiş ve bu azalma çeşitlere bağlı olarak farklı oranlarda gerçekleşmiştir. Araştırmada çeşit ortalaması olarak en fazla dekara tane verimi 1237.2 kg ile P124, en az ise 972.6 kg ile KWS 6565 çeşitlerinde belirlenmiştir. F1 generasyonunda en yüksek tane verimi 1533.7 kg/da ile P0337, en düşük ise 1161.3 kg/da ile May Capuzi çeşitlerinden elde edilmiştir. Çeşitlerin F2 generasyonunda F1 göre tane verimi %44.1 ile %28.5 oranında azalmıştır. En fazla azalma Dekalp 5485 çeşidinde görülürken, en az azalma P1241 çeşidinde meydana gelmiştir.
Çalışmadan elde edilen tek yıllık sonuçlara göre, Konya bölgesinde hem F1 generasyonunda hem de çeşit ortalaması olarak dekara tane verimi yüksek olan P0937, P1241 ve Dekalp 5485 çeşitlerinden herhangi birinin melezinin (F1) yetiştirilmesi tavsiye edilebilir. Melez çeşitlerin F2 generasyonu tohumluk olarak kullanıldığı taktirde tane verimi başta olmak üzere tüm özelliklerde önemli azalmalar meydana geleceği gözlendiğinden F2 generasyonunun tohumluk olarak kullanılmaması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to compare the yield and yield components of some dent corn cultivars grown in the Konya region and to determine how the given traits change when F2 generation is used as seeds instead of F1 in the same varieties. The research was carried out in Konya region, during the 2022 cropping season. The experiment was arranged in a factorial trial design in random blocks with three replications. In the study, F1 and F2 generations of seven single cross hybrids and were used as plant materials. In the study tasseling period, plant height, ear length, ear diameter, number of ears per plant, number of kernels per ear, thousand kernel weight, single ear weight, grain/cob rate and grain yield were investigated. 
	In the study, significant differences were found among the varieties and between generations for all traits examined, except the number of ears per plant. Decreases in the F2 generation occurred in all of the characters discussed, and this reduction occurred at different rates depending on the cultivars. In the research, the maximum grain yield per decare was determined in P124 with 1237.2 kg, and the least in KWS 6565 with 972.6 kg. In the F1 generation, the highest grain yield was obtained from P0337 with 1533.7 kg/da, and the lowest was obtained from May Capuzi with 1161.3 kg/da. Grain yield decreased by 44.1% to 28.5% in the F2 generation of cultivars compared to F1. While the highest decrease was seen in Dekalp 5485 variety, the least decrease occurred in P1241 variety.
	According to the one-year results obtained from the study, it can be recommended to grow a hybrid (F1) of any of the P0937, P1241 and Dekalp 5485 varieties, which have high grain yields both in the F1 generation and as the cultivar average. F2 generation of hybrid varieties should not be used since there will be significant decreases in all characteristics, especially in grain yield.