Öğretmenlerin örgütsel muhalefet, mobbing (yıldırma) yaşama düzeyleri ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The relationship between teachers' level of organizational dissent mobbing and organizational commitment and research (examining) according to some variables
Yazar: SEZEN ÇAM
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel muhalefet, mobbing yaşama düzeyleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi saptamak ve bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir ve seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Ankara ilinde random tekniği ile seçilen Çankaya, Keçiören ve Pursaklar ilçelerinde, resmi ilk ve ortaokullarda görev yapan 463 öğretmen üzerinde yapılmıştır. Araştırmada 3 ayrı veri toplama aracı kullanılmıştır. Özdemir (2010) tarafından geliştirilen "Örgütsel Muhalefet Ölçeği", Einarsen ve Raknes(1997) tarafından geliştirilen ve Cemaloğlu(2007) tarafından Türkçeye uyarlanan "Negatif Davranışlar Ölçeği" ve Meyer ve Allen(1984) tarafından geliştirilen veBoylu, Pelit ve Göçer (2007)  tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanıldı. Araştırma verilerinin analizinde yapısal eşitlik modeli (Path analizi), Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testi hesaplandı. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin en fazla örgütsel muhalefet ölçeğinin alt boyutu olan"açık muhalefet" davranışlarını gerçekleştirdikleri; her beş öğretmenden birisinin mobbingemaruz kaldığı; örgütsel bağlılık ölçeğinin alt boyutu olan "duygusal bağlılık" davranışlarını daha fazla yaşadıkları; öğretmenlerin örgütsel muhalefet davranışlarını sergileme düzeyi arttıkça, mobbing yaşama düzeylerinde de artış olduğu, buna bağlı olarak örgütsel bağlılık düzeylerinde düşme yaşandığı; kadın öğretmenlerin haber uçurma, açık muhalefet ve genel örgütsel muhalefette, erkek öğretmenlere göre daha fazla örgütsel muhalefet sergiledikleri; evli öğretmenlerinbekar öğretmenlere göre daha fazla örgütsel muhalefet yaptıkları; ortaokulda görev yapan öğretmenlerin örgütsel muhalefette, ilkokulda görev yapan öğretmenlere göre daha fazla örgütsel muhalefet yaptıkları; kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre daha fazla mobbing yaşadıkları; buna karşın öğretmenlerin yaşlarının, kıdemlerinin, medeni durumlarının, görev yaptıkları kademelerinin ve alanlarının mobbinge maruz kalmada etkili olmadığı;31 ve üzeri yıl görevli öğretmenlerin daha fazla duygusal bağlılık yaşadıkları; ortaokulda görev yapan öğretmenlerin ilkokulda görev yapan öğretmenlere göre daha fazla örgütsel bağlılık hissettikleri; öğretmenlerin cinsiyetlerinin, yaşlarının, medeni durumlarının ve alanlarının örgütsel bağlılık düzeylerini etkilemediği bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the relationship between teachers organizational opposition, mobbing experience and their organizational commitment and to examine them according to some variables. The research is in the relational survey model and purposeful sampling method, one of the non-random sampling methods. The research was conducted on 463 teachers working in public schools; primary and secondary schools in Çankaya, Keçiören and Pursaklar districts selected by random technique in Ankara. Three different data collection tools wereused in thestudy. The "Organizational dissent Scale" developed by Özdemir (2010), the "Negative Behavior Scale" developed by Einarsen and Raknes (1997) and adaptedin to Turkish by Cemaloğlu (2007), and the "Negative Behavior Scale" developed by Meyer and Allen (1984) and Boylu, Pelit and Göçer (2007) The "Organizational Commitment Scale" adapted to Turkish wasused. Structural equation model (Pathanalysis), Kruskal Wallis and Mann-Whitney U test were calculated in the analysis of the research data. As a result of the research; teachers mostly performed "opendissent" behaviors, which is the sub-dimension of the organizational dissent scale. one in five teachers was exposed to mobbing; they experience more "emotional commitment" behaviors, which is a sub-dimension of the organizational commitment scale, more; As teachers exhibit organizational dissentment behaviors, their level of mobbing increases, accordingly, there is a decrease in organizational commitment levels; female teachers exhibit more organizational dissentthanmale teachers in whistleblowing, opendissent, and general organizational dissent, married teachers Show organizational dissentbehavi ourswhen compared to single teachers, teachersworking in secondary schools show more organizational dissent behaviours than teachers working in primary schools; female teachers experience mobbing more than male teachers; nonetheles, age, work experience (occupational tennure), marital status, fields/branches of teachers are found to be non effective in being exposed to mobbing, teachers working in secondary schools feel more organizational commitment than teachers working in primary schools; it is found that teachers' gender, age, marital status and fields do not affect their organizational commitment levels.