Ergenlerde anne baba tutumları ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Başakşehir örneği
Examining the relationship between self-esteem and parental attitudes in adolescents: Başakşehi̇r case
Yazar: ABDULLAH GÜRLER
Danışman: DOÇ. DR. CİHAD DEMİRLİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Benlik saygısı = Self esteem ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; İstanbul-Başakşehir = İstanbul-Başakşehir

Özet:
Bu çalışmada ergenlerin benlik saygıları ile anne baba tutumları arasındaki ilişki farklı değişkenler açısından incelenmiştir. Çalışma evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılında İstanbul ili, Başakşehir ilçesinde öğrenim gören ergenler oluşturmaktadır. Örneklemini ise Başakşehir ilçesinde iki farklı eğitim kurumunda öğrenim gören 15 ile 18 yaşları arasındaki ergenler oluşturmaktadır 287 ergen oluşturmaktadır. Katılımcıların 149'u (%52) kız ve 138'i (%48) erkektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada ergenlerin benlik saygıları düzeylerini belirlemek amacıyla "Kendine Saygı Ölçeği" (Bogenç, 1994), anne baba tutumlarını belirlemek amacıyla "Ana Baba Tutum Envanteri" (Kuzgun ve Eldeleklioğlu, 2005) kullanılmıştır. Ayrıca ergenlerin kişisel özelliklerine ilişkin bilgileri elde etmek için "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında veri setinden elde edilen verilerin çözümlenmesi "SPSS 20 for Windows" paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Öncelikle benlik saygısı ve anne baba tutumları bütün katılımcıların puanlarına göre normal dağılımı incelenmiştir. Normal dağılımın incelenmesinde çarpıklık, basıklık katsayıları, dal yaprak ve histogram grafikleri incelenmiştir. Ergenlerin benlik saygıları ile anne baba tutumları arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Ergenlerin benlik saygıları ve anne baba tutumlarının ayrı ayrı cinsiyetlerine ve okul türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Diğer taraftan, ergenlerin benlik saygıları ile anne baba tutumlarının; yaşlarına, sınıf düzeylerine, doğum sıralarına, akademik başarılarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) tekniği kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonucunun önemli bulunduğu durumlarda farkın hangi ortalamalar arasındaki farklardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre ergenlerin benlik saygısının demokratik anne baba tutumu ile pozitif yönde anlamlı ilişkiye sahip belirlenmiştir. Diğer taraftan, ergenlerin benlik saygıları; koruyucu/istekçi anne baba tutumu ve otoriter anne baba tutumu ile negatif yönde anlamlı ilişkilere sahiptir.  Ayrıca katılımcıların benlik saygısı düzeylerinin cinsiyet, sınıf, doğum sırası, akademik başarı ve okul türüne göre farklılık göstermediği ancak yaşa göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Katılımcıların anne baba tutumlarının yaşa ve doğum sırasına göre anlamlı bir farklılık göstermediği ancak cinsiyet, okul türü, akademik başarı, sınıfa göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili alan yazın ışığında tartışılarak, gelecekte gerçekleştirilebilecek araştırmalara önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Benlik Saygısı, Anne-Baba Tutumları

Abstract:
Abstract
In this study, the relationship between self esteem and parenting styles in adloescents was examined in terms of different variables. The study population is composed of adolescents studying in the province of Basaksehir, Istanbul in the academic year of 2016-2017. The sample is composed of adolescents between the ages of 15 and 18 who study in two different high school in the province of Basaksehir.  The study was conducted with 287 (149 (52%) were female and 138 (48%) were mal)  high school students. Relational search model was used in the study. "Self-Esteem Scale"(Bogenç, 1994) was used to obtain the self-esteem levels of the adolescents in the research, and "Parent Attitude Inventory"(Kuzgun ve Eldeleklioğlu, 2005) was used to obtain the parent attitudes. In addition, "Personal Information Form" has been used to obtain information about personal characteristics of adolescents. The data obtained from the data set was analyzed with the "SPSS 20 for Windows" package program. First of all, the normal distribution of self-esteem and parental attitudes according to the scores of all participants was examined. In the analysis of normal distribution, skewness, kurtosis coefficients, branch leaf and histogram graphs were examined. The Pearson Moments Correlation Coefficient was used to investigate the relationship between the self esteem of the adolescents and the attitudes of the parents. Independent sample t test was used to determine whether the self-esteem and parental attitudes differ according to gender and school type. On the other hand, adolescents' self esteem and parent attitudes; One-way analysis of variance (ANOVA) technique was used to determine whether they differed according to their age, class levels, birth order, academic achievement. The Tukey test was used to determine which differences result from differences in the mean when the result of the one-way analysis of variance is significant. According to the results obtained in the research, it has been determined that the self-esteem of the adolescents has a significant positive relationship with the democratic parental attitude. On the other hand, adolescents' self-esteem; Protective / willing parental attitudes and authoritarian parental attitudes have a negative relationship with the negative direction. In addition, it was determined that the self-esteem levels of the participants did not differ according to gender, class, order of birth, academic achievement and school type but differ according to age. It was determined that the attitudes of the parents of the participants did not show any significant difference according to the age and birth order, but differ according to gender, school type, academic achievement and class. Findings obtained from the research were discussed in the light of the relevant field literature and suggestions were made for future researches.


Key words: Adolescence, Self-Esteem, Parental Attitude