Bazı bitkisel kaynakları kullanarak organik                                                         boyarmadde elde edilmesi ile biyokimyasal aktivitelerin belirlenmesi ve yeni saç bakım ürünlerinin-saç boyalarının geliştirilmesi
Using some plant sources with organic painting determination of biochemical activities and new hair care products - improvement of hair dyes
Yazar: ÖZGE AKIN
Danışman: PROF. DR. NAZAN DEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde yetişen, bazı bitkisel kaynaklardan elde edilen doğal boyar maddeler ve nanopartiküller kullanılarak yeni saç bakım ürünleri ve saç boyalarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın nihai hedefi ise yerli ve milli kozmetik sektörüne, bilimsel olarak çok gelişmiş ürünler ile ekonomik girdi sağlamaya yönelik model ürünler oluşturmaktır.
Saç bakım ürünleri, sektör içinde en büyük paya sahiptir. Şampuanlar ise saç bakım ürünlerinin % 59'unu oluşturmaktadır. Saç boyaları ise % 34 bir paya sahiptir. Saçın görünümü, bakımı ve renklendirilmesi estetik görünüme katkı sağlamaktadır. Bu süreçte birçok sentetik ve doğal saç boyaları insanların hizmetine sunulmuştur. Sentetik boyaların saçın yapısına zarar vererek dökülmesine neden oldukları ve kanser gibi hastalıkların nedeni olabilecekleri endişesi doğal saç boyaları pazarına olan ilgiyi arttırmıştır. 
Bu araştırmanın ilk olarak ülkemizde var olan bitkisel kaynaklardan (nar kabuğu, ayva kabuğu, ayva yaprağı, ceviz kabuğu, ceviz yaprağı, meşe palamudu, safran)  farklı çözücüler kullanılarak ekstraksiyon yöntemleri ile çeşitli boyar maddeler elde edilmiştir. Elde edilen bu doğal boyar maddeler için antioksidan aktivite tayinleri ve bazı mikrobiyolojik testler yapılmıştır. Yapılan fenolik bileşen analizleri sonucu Safran bitkisinde benzoik asit 35.254 µg, kafeik asit 14.947 µg, p-kumarik asit 58.035 µg, Miriretin 372.510 µg bileşenleri bulunmuştur. Elde edilen veriler sonucunda iki farklı ürün grubu üstünde nanopartiküllü ve nanopartikül kullanılmadan elde edilen ürünler denenmiştir. Yapılan denemeler sonucunda elde edilen doğal boyarmaddelerin saç bakım ürünlerinde kullanılabileceği gözlenmiştir. Ayrıca laboratuvarda hazırlanan doğal boyaların daha önce hiç işlem görmemiş saçlarda boyanabilir oldukları gözlenmiştir.  Böylelikle insan sağlığına zarar vermeyen ürünler elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Saç, Boyarmadde, Nanopartikül, Ekstraksiyon, Antioksidan

Abstract:
The aim of this study was to develop new hair care products and hair dyes by using natural dyes and nanoparticles from some plant sources. The ultimate goal of the research is to create model products for the domestic and national cosmetics sector with the aim of providing economic input with highly developed products.
Hair care products have the largest share in the sector. Shampoos account for 59% of hair care products. Hair dyes have a share of 34%. The appearance, care and coloring of the hair contribute to the aesthetic appearance. In this process, many synthetic and natural hair dyes are made available to people. The concern that synthetic paints can cause damage to the structure of the hair and cause them to be the cause of diseases such as cancer has increased the interest in the natural hair dye market.
In this study, firstly, various dyestuffs were obtained from different plant sources (pomegranate shell, quince bark, quince leaf, walnut shell, walnut leaf, acorn, saffron) by using different solvents. Antioxidant activity determinations and some microbiological tests were carried out for these natural dyes. As a result of the analysis of phenolic compounds, the saffron plant contained 35,254 35g of benzoic acid, 14,947 µg of caffeic acid, 58,035 ikg of p-coumaric acid, and 372,510 ucug of miriretin. As a result of the data obtained, the products obtained without using nanoparticles and nanoparticles were tested on two different product groups. It is observed that natural dyes obtained as a result of the experiments can be used in hair care products. In addition, it was observed that the natural dyes prepared in the laboratory were dyeable in previously untreated hair. Thus, products that do not harm human health have been obtained.

Keywords: Hair, Dyestuff, Nanoparticle, Extraction, Antioxidant