Farklı koşullara sahip süt sığırı işletmelerinin süt kalitesi yönüyle karşılaştırılması
Comparison of dairy cattle farms with different conditions in terms of milk quality
Yazar: CEYDA ÖZBAYRAK
Danışman: PROF. DR. FATİN CEDDEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile farklı koşullara sahip, çeşitli büyüklükteki işletmelerden elde edilen çiğ inek sütünün analizleri yapılıp karşılaştırılarak işletmelerin genel özelliklerinin sütün kalitesine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma materyali Çorum'dan 6 işletme, Ankara'dan 14 işletme olmak üzere toplam 20 işletmeden toplanmıştır. Çalışmada üreticilerle anket yapılmış ve hayvanların kirlilik skoru hesaplanmıştır. Her işletmeden toplanan süt materyali süt tankından 100 ml olacak şekilde alınmıştır. Toplanan sütlerin somatik hücre sayıları analizi için bir hücre sayım yöntemi olan 'Direkt Mikroskopik Sayım Yöntemi' (Breed Direk Sayım Yöntemi) kullanılmıştır. Süt örneklerinin protein, yağ, yağsız kuru madde, yoğunluk,  laktoz,  tuz, donma noktası, pH, iletkenlik analizlerini yapmak için Master Pro Milk Analyzer cihazı kullanılmıştır. Somatik hücre sayısı (SHS) normal dağılım ön şartını sağlamadığı için Box-Cox transformasyon yöntemi ile dönüştürülmüş ve elde edilen verilere t-testi uygulanmıştır. Süt bileşenleri bağımsız iki grup t-testi (two samples t-test) ile değerlendirilmiştir. Sağrı, uyluk, bacak, meme ve karın temizlik skorları bakımından elde edilen veriler ise parametrik testlerin ön koşullarını sağlamadığı için büyük ve küçük işletmelerin karşılaştırılmasında parametrik olmayan testlerden Mann Whitney-Wilcoxon testi kullanılmıştır. Yapılan testler sonucunda sadece ph, sağrı, uyluk ve somatik hücre sayısı bakımından büyük ve küçük işletmeler arasındaki farklar istatistik olarak önemli bulunmuştur (p<0.05).

Abstract:
This study aimed to determine the effect of the general characteristics of the enterprises on the quality of milk by analyzing and comparing raw cow milk obtained from enterprises of various sizes with different conditions. The research material was collected from a total of 20 enterprises, 6 from Çorum and 14 from Ankara. In the study, a survey was conducted with producers and the pollution score of the animals was calculated. The milk material collected from each farm was taken from the milk tank as 100 ml. A cell counting method, the 'Direct Microscopic Count Method' (Breed Direct Count Method), was used to analyze the somatic cell numbers of the collected milk. Master Pro Milk Analyzer device was used to analyze the protein, fat, non-fat solids, density, lactose, salt, freezing point, pH and conductivity of milk samples. Since the somatic cell count (SCC) did not meet the normal distribution prerequisite, it was transformed with the Box-Cox transformation method and a t-test was applied to the obtained data. Milk components were evaluated with independent two group t-test (two samples t-test). Since the data obtained in terms of rump, thigh, leg, breast and abdomen cleaning scores did not meet the prerequisites of parametric tests, the Mann Whitney-Wilcoxon test, a non-parametric test, was used to compare large and small enterprises. As a result of the tests, only the differences between large and small farms in terms of pH, rump, thigh and somatic cell count were found to be statistically significant (p<0.05).