GNSS tekniği ile yatay yöndeki deformasyonların araştırılması
Investigation of deformations in the horizontal direction with GNSS technique
Yazar: BURHANEDDİN BİLGEN
Danışman: PROF. DR. CEVAT İNAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Deformasyon izleme çalışmaları mühendislik ölçmelerinin önemli konularından biridir. Yerkabuğu ve mühendislik yapılarında meydana gelen deformasyonların belirlenmesi ve gerekli tedbirlerin alınması sayesinde meydana gelebilecek doğal afetlerin etkileri azaltılabilmektedir. Deformasyonları belirlemek amacıyla yapılan ölçmelerin güncel metotlar kullanılarak kısa zamanda gerçekleştirilmesi hem analiz tekniği hem de işletme aksaklıklarının en aza indirilmesi açısından önemlidir.
Yatay yöndeki mutlak deformasyonların araştırılmasında genel olarak referans ve obje noktalarından oluşan bir jeodezik ağ kurulur. Kurulan jeodezik ağ geleneksel teknikler kullanılarak ölçülebileceği gibi uydu bazlı ölçme teknikleri olan GNSS (Global Navigation Satellite Systems) teknikleri ile de ölçülebilir. Yapılan ölçüler araştırılan objeye ve harekete uygun olarak seçilen bir model kullanılarak istatistik yöntemlerle değerlendirilir ve sonuçlar analiz edilir.
Bu tez çalışmasında, GNSS tekniğinin yatay yöndeki deformasyonları belirleyebilmedeki başarısı araştırılmıştır. Bu amaçla, Selçuk Üniversitesi kampüs alanında pilye şeklinde tesis edilen 7 tane referans noktası, 1 tane de obje noktası seçilerek 8 noktalı bir mikrojeodezik ağ tasarlanmıştır. Obje noktası üzerine 1 cm aralıklarla sanal deformasyon oluşturmaya yarayan bir düzenek yerleştirilmiştir. Obje noktasındaki düzenek üzerine yerleştirilen alıcı önce X ekseni yönünde ve sonra Y ekseni yönünde 1 cm'de bir kaydırılarak 2 saat süreyle GNSS ölçüleri yapılırken, referans noktalarında da eş zamanlı ölçüler gerçekleştirilmiştir. Düzenek üzerinde yapılan ölçüler 30, 60, 90 ve 120 dakikalık ölçü grupları halinde Leica Geo Office (LGO) 7.0 yazılımıyla değerlendirilmiştir. Düzenek üzerinde art arda yapılan GNSS ölçülerinden elde edilen koordinat farkları ile düzenekteki sanal kaydırma miktarları X ve Y eksenleri ile 30, 60, 90 ve 120 dakikalık ölçüler için ayrı ayrı karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Deformation monitoring is one of the important activities in engineering surveying. The effects of natural disasters can be reduced by means of determination of the deformations that may occur in the earth's crust and the engineering constructions and taking required precautions. It is important that the measurements carried out in order to determine the deformations are carried out in a short time using new methods, in terms of both minimizing operational failures and the analysis technique.
A geodetic network consisting of reference and object points is established in the investigation of absolute deformations in the horizontal direction. The established geodetic network can be measured using conventional techniques or GNSS (Global Navigation Satellite Systems) techniques, which are satellite based measurement techniques. Carried out measurements are evaluated by statistical methods using a selected model in accordance with the object and motion which is investigated, and the results are analyzed.
In this thesis, the success of the GNSS technique in determining horizontal deformations have been investigated. For this purpose, a microgeodetic network which consists of 7 reference points and 1 object point, designed in the campus area of Selçuk University. All of the points are pillars. A mechanism for creating virtual deformation at 1 cm intervals is placed on the object point. Simultaneous measurements were carried out at the reference points while the receiver placed on the mechanism on object point was first carried out GNSS observations for 2 hours with shifting in the X-axis direction and then in the Y-axis direction by 1 cm. Measurements carried on the device were evaluated with the Leica Geo Office (LGO) 7.0 software in groups of 30, 60, 90 and 120 minutes. Coordinate differences obtained from successive GNSS measurements on the mechanism and virtual shift amounts were compared separately for the measures of 30, 60, 90 and 120 minutes with X and Y axes.