Çölyak hastalarında tanı anındaki klinik, laboratuvar ve patolojik bulguların remisyon süresine etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effects of serological, clinical and pathological findings collected in the diagnosis of celiac disease patients to the remission period
Yazar: HACER TUĞÇA MALİŞİ
Danışman: PROF. DR. MAKBULE EREN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Laboratuvarlar = Laboratories ; Patoloji = Pathology ; Remisyon = Remission ; Risk faktörleri = Risk factors ; Seroloji = Serology ; Teşhis = Diagnosis ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Çölyak hastalarının tanı anındaki demografik, klinik, endoskopik, laboratuvar, patolojik ve genetik bulgularının remisyon süresine etkisini değerlendirmek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Anabilim dalımızda tanı alan çölyak hastalarının dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastalar DTG Ig A'nın laboratuvar üst sınırından fazlalığına ve EMA pozitifliğine göre A ( DTG IgA ≥5 kat ve/veya EMA (++)), B (DTG Ig A <5 kat ve/veya EMA(+)) ve C (DTG Ig A<5 kat ve EMA (-)) olarak gruplandırıldı. Tüm belirteçlerin negatifleşmesi remisyon olarak kabul edildi. Çalışmaya 59'u kız, 49'u erkek, ortalama yaşları 7,94±4,06 yıl olan 108 hasta dahil edildi. Kızların %89.8'i, erkeklerin %91.8'i remisyona girmişti (p=0.72). Ortalama remisyon süresi 11.048.95 ay idi. İntestinal bulgusu olanların %93.2'si, ekstraintestinal bulgusu olanların %90.6'sı remisyona girmişti. Ekstraintestinal bulgu varlığı (11.98±9.85'e karşın 9.68 ±7.36, p=0.21); HLA DQ2/DQ8 pozitifliği (12.12±10.20'e karşın 8.40±6.90, p=0.27) ve eşlik eden hastalıklar (11.23 ±10.68'e karşın 10.98±8.12 ay, p=0.89) remisyon süresini etkilememişti. A,B,C gruplarında sırasıyla 68, 24 ve 15 hasta vardı. Grupların remisyon sürelerinde fark yoktu (sırasıyla: 10.59±7.57, 9.42±7.41, 15.13±13.91 ay, p=0.118). Endoskopik bulgusu olmayanlar 9.41 ±5.95 ayda, 1 bölgede ve 2 bölgede endoskopik bulgusu olanlar sırasıyla, , 12.31±10.19 ve 7.63 ±3.81 ayda remisyona girmişti (p=0.12). MARSH Tip1 olanlarda tip 2 ve 3'e göre daha geç remisyona sağlanmıştı (sırasıyla, 23.00±25.23, 7.17±2.99, 10.9±8.21 ay, p=0.037). Klinik remisyon serolojik remisyon ile korele idi (r=0.29, p=0.018). Sonuç olarak çölyak hastalarında yaş ve cinsiyetin, tanı anındaki semptomların, serolojik belirteç düzeylerinin ve endoskopik bulguların remisyon süresini etkilemediği, ancak MARSH'ı düşük olan hastaların daha geç remisyona girdiği, klinik ve serolojik remisyonun korele olduğu görüldü.

Anahtar Kelimeler: çölyak hastalığı, serolojik remisyon, risk faktörleri.

Abstract:
Aim of this study was to evaluate the effects of demographic, clinical, laboratory, endoscopic, pathological and genetic findings on remission of celiac patients. Data of the celiac patients diagnosed in our department have been revised retrospectively. Depending on their TTG antibody level and EMA status patients were grouped as A (TTG IgA≥5 times of UNL and/or EMA (++)), B (TTG IgA<5 times of UNL and/or EMA(+)) and C (TTG IgA<5 times of UNL and EMA (-)). Remission was defined as achievement of negative serology of all markers. The study involved 108 patients composed of 59 female, 49 male with a mean age of 7.94±4.06 years. 89.8% of the girls and 91.8% of the boys achieved remission (p=0.72). The mean remission time was 11.048.95 months. 93.2% of the patients with intestinal and 90.9% of the patient with extraintestinal symptoms achieved remission. Presence of extraintestinal symptoms (11.98±9.85 vs 9.68±7.36 months, p=0.21). HLA DQ2/DQ8 positivity (12.12±10.20 vs 8.40±6.90 months, p=0.27) and concomitant diseases (11.23 ±10.68 vs 10.98±8.12 months, p=0.89) did not have any effect on remission time. There was 68, 24 and 15 patient in group A, B and C respectively. There wasn't any difference in terms of remission time between groups (respectively:0.59±7.57, 9.42±7.41, 15.13±13.91 months, p=0.118). Patients without any endoscopic lesion achieve remission at 9.41±5.95 months, whereas those with one and two anatomical involvement achieved remission at 12.31±10.19 and 7.63±3.81 months respectively (p=0.12). Remission time was shorter in MARSH Type 1 lesion compared to type 2 and 3 (respectively, 23.00±25.23, 7.17±2.99, 10.9±8.21 months, p=0.037). Clinical and serological remission was positively correlated (r=0.29, p=0.018). In conclusion, it was observed that clinical and serological remissions were positively correlated and except pathological grade none of the other parameters had any effect on remission time. 

Key Words: celiac disease, serologic remission, risk factors.