Travmaya bağlı alt ekstremite fraktür cerrahisi hastalarında orem'in öz bakım teorisine temellendirilmiş tele-hemşirelik uygulamasının öz bakım gücü ve günlük yaşam aktivitelerine etkisi
The effect of tele-nursing practice based on orem's self-care theory on self-care agency and activities of daily living in trauma-related lower extremity fracture surgery patients
Yazar: KAMİLE AKARSU
Danışman: PROF. DR. SEVİL GÜLER ; DOÇ. DR. UĞUR TÜRKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, travmaya bağlı alt ekstremite fraktür cerrahisi hastalarında Orem'in Öz bakım Teorisine temellendirilmiş tele-hemşirelik uygulamasının öz bakım gücü ve günlük yaşam aktivitelerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, randomize kontrollü deneysel türde bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemine "basit rastgele randomizasyon yöntemi" ile 52 hasta (müdahale 26, kontrol 26) alınmıştır. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Özbakım Gücü Ölçeği, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Lawton Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanılmıştır. Müdahale grubundaki hastalara taburculuk sonrası 6 hafta boyunca Orem'in Öz Bakım Teorisine temellendirilmiş tele-hemşirelik uygulaması ile izlem yapılmış, eğitim ve danışmanlık verilmiştir. Travmaya bağlı alt ekstremite fraktür cerrahisi olan hastaların izlem sürecinde Orem'in Öz Bakım Teorisi temel alınarak hazırlanan Tele-Hemşirelik Uygulaması İzlem Formu ve hatırlatıcı infografikler kullanılmıştır. Veriler; her iki grupta taburculuk öncesi bir kez yüz yüze, taburculuk sonrası 7-10.gün, 18-21.gün ve 40-45.gün olmak üzere, üç kez video konferans veya telofanla arama yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde ki kare, bağımsız örneklem t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Taburculuk sonrası 6 haftalık izlem sonuçlarına bakıldığında müdahale grubunun öz bakım gücü puanlarının kontrol grubuna göre artış gösterdiği ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmede daha bağımsız oldukları görülmektedir. Çalışmada Öz Bakım Gücü, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri ve Lawton Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçek puanlarının ön test sonuçlarında müdahale ve kontrol grubu arasında istatistiksel açıdan fark bulunmamıştır (p>0,05). Taburculuk sonrası 6. hafta ölçümlerinde ise Öz Bakım Gücü, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri ve Lawton Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçek puanları müdahale grubunda sırasıyla 117,46±11,71; 5,77±0,51; 5,46±1,36 iken, kontrol grubunda ise sırasıyla 78,27±8,70; 4,08±0,74; 3,81±0,98 şeklindedir. Çalışmada müdahale grubunun Öz Bakım Gücü, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri ve Lawton Brody Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçek puanları kontrol grubuna göre istatiksel açıdan anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Bu araştırmada Orem Öz Bakım Teorisine temellendirilen tele-hemşirelik uygulamasının öz bakım gücü ve günlük yaşam aktivitelerine olumlu etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The research was conducted to determine the effect of tele-nursing application based on Orem's Self-care Theory on self-care ability and daily living activities in trauma-related lower extremity fracture surgery patients. The research is a randomized controlled experimental type of study. 52 patients (intervention 26, control 26) were included in the study sample using the "simple randomization method". Introductory Information Form, Self-Care Agency Scale, KATZ Activities of Daily Living Scale and Lawton Brody Activities of Daily Living Scale were used to collect data. Patients in the intervention group were monitored and provided training and counseling with a tele-nursing application based on Orem's Self-Care Theory for 6 weeks after discharge. Tele-Nursing Application Monitoring Form and reminder infographics prepared based on Orem's Self-Care Theory were used in the follow-up process of patients who had trauma-related lower extremity fracture surgery. Data; In both groups, it was collected face to face once before discharge, and three times after discharge, on days 7-10, days 18-21 and day 40-45, via video conference or phone call. Chi square, independent samples t test, analysis of variance in repeated measurements and Pearson correlation analysis were used to analyze the data. Looking at the 6-week follow-up results after discharge, it is seen that the intervention group's self-care scores increased compared to the control group and they were more independent in performing daily living activities. In the study, there was no statistical difference between the intervention and control groups in the pre-test results of Self-Care Power, KATZ Activities of Daily Living and Lawton Brody Activities of Daily Living Scale scores (p>0.05). In the 6th week post-discharge measurements, Self-Care Agency Scale, KATZ Activities of Daily Living and Lawton Brody Activities of Daily Living Scale scores were 117,46±11,71 in the intervention group, respectively; 5,77±0,51; while it was 5,46±1,36, it was 78,27±8,70 in the control group, respectively; 4,08±0,74; It is 3,81±0,98. In the study results, it was found that the Self-Care Agency Scale, KATZ Activities of Daily Living Scale and Lawton Brody Activities of Daily Living Scale scores of the intervention group were statistically significantly higher than the control group (p<0,05). In this study, it was concluded that tele-nursing application based on Orem Self-Care Theory has a positive effect on self-care ability and daily life activities.