Fındıkta periyodisite üzerine meyve yükünün ve giberellik asit uygulamalarının etkileri
Effects of fruit load and giberellic acid applications on periodicity in hazelnut
Yazar: GÖKHAN KIZILCI
Danışman: PROF. DR. AHMET EŞİTKEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, fındıkta meyve yükünün ve giberellik asit uygulamalarının periyodisite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemeler Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü arazisindeki Tombul fındık çeşidi bahçesinde yapılmıştır. Üç farklı deneme kurulmuştur. Birinci denemede, değişik zamanlarda ve oranlarda karanfil (dişi çiçek hüzmesi) seyreltmesi yapılmıştır. İkinci denemede tüm karanfiller uzaklaştırılarak değişik zamanlarda ve değişik dozlarda GA3 uygulamaları yapılmıştır. Üçüncü denemede ise değişik zamanlarda değişik dozlarda GA3 uygulaması yapılmıştır. Denemeler 2 yıl yürütülmüştür. Uygulamaların etkisine bir yıl sonra bakılmıştır. Dişi çiçek sayısı, erkek çiçek sayısı, verim, meyve pomolojik özellikleri, yaprak alanı, sürgün gelişimleri, çiçek tomurcuklarında makro ve mikro besin maddesi içerikleri, nişasta, toplam şeker değerleri ve bazı hormonların seviyeleri tespit edilmiştir. Meyve tutum tarihinden sonra değişik oranlarda yapılan karanfil seyreltmelerinden (Deneme 1) ve meyve tutum tarihi esas alınarak karanfillerin tümünün uzaklaştırılıp değişik dozlarda ve zamanlarda GA3 uygulaması (Deneme 2), sonraki yıl oluşan dişi ve erkek çiçeklerin sayısı üzerinde etkili bulunmamıştır. Bu sonuç fındıkta tomurcuklarda fizyolojik ayrımın meyve tutumundan önce gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Sürgün büyümesinden 10 ve 20 gün sonra yapılan 600 ppm GA3 uygulamalarında (Deneme 3) erkek ve dişi çiçek oluşumunun engellendiği görülmüştür. Bu sonuç, fındıkta tomurcuklarda fizyoloyik ayrımın sürgün büyümesinden yaklaşık 20 gün sonra gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Değerlendirmeler neticesinde fındıkta fizyolojik periyodisitenin olmadığı, yalnızca değişik sebeplerden kaynaklanan (iklim, bitki beslenmesi vs.) verim dalgalanması olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of fruit load and gibberellic acid applications on periodicity in hazelnuts. The experiments were conducted in the Tombul hazelnut variety orchard in the Giresun Hazelnut Research Institute. Three different experiments were established. In the first experiment, female flowers thinning was done at different times and rates. In the second experiment, all female flowers were removed and GA3 applications were made at different times and doses. In the third experiment, GA3 applications were made at different times and doses. The experiments were conducted for 2 years. The effects of the applications were examined after one year. The number of female flowers, the number of male flowers, yield, fruit pomological characteristics, leaf area, shoot development, macro and micronutrient contents in flower buds, starch, total sugar values and some hormone levels were determined. After the fruit set date, female flower thinning at different rates (Trial 1) and removing all female flowers based on the fruit set date and applying GA3 at different doses and times (Trial 2) were not found to have an effect on the number of female and male flowers formed the following year. This result shows that physiological differentiation in buds of hazelnut occurs before fruit set. It was observed that male and female flower formation was prevented in 600 ppm GA3 applications applied 10 and 20 days after shoot growth (Trial 3). This result shows that physiological differentiation in buds of hazelnut occurs approximately 20 days after shoot growth. As a result of the evaluations, it was concluded that there is no physiological periodicity in hazelnut, only yield fluctuations arising from different reasons (climate, plant nutrition, etc.).