Ortaokul öğrencilerinde dijital medya kullanma farkındalığı oluşturmaya yönelik bir eylem araştırması
Theaction research on creating awareness of using digital media in secondary students
Yazar: GÖKSEL ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TAHİR KARABOĞA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Medya = Media ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sayısal medya = Digital media ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
21. yüzyılın en önemli gelişmelerinden olan teknoloji ve dijitalleşme insan yaşamının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Dijital iletişim teknolojilerinin gündelik yaşamın her alanına girmesiyle eğitim süreçlerinde öğrenim gören öğrencilerinde bu konuda bilgi ve donanım sahibi olması önem arz etmektedir. Bu çalışma ortaokulda öğrenim gören öğrencilerin dijital medya araçlarını kullanımına ilişkin bilinçli bir medya kullanıcıları olma yönünde bir değişme yaratmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, mevcut durum tespit edilerek hazırlanan bir eylem planının uygulanması şeklinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Mersin ili Erdemli ilçesinde bulunan bir kamu ortaokulunda 10-11 yaş aralığında 5. sınıfta öğrenci olan 17 erkek ve 17 kız öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların dijital medya kullanım farkındalıklarını oluşturmak amacıyla uygulamalar gerçekleştirilen bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmanın alt sorularına uygun olarak araştırmacı tarafından hazırlanan bir anket formu ve günlük formları kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi eylem araştırmasında kullanılan veri analiz yöntemlerinden olan betimsel çözümleme ile yapılmıştır. 
Elde edilen bulgular çerçevesinde var olan koşullarda ortaokul öğrencilerinin dijital medya kavramını tanımadıkları ve bu kavramları bilinçli şekilde kullanmadıkları görülmüştür. Dijital medya kullanım farkındalığını oluşturmaya yönelik eylem planı uygulamasından sonra katılımcıların dijital medya ile ilgili tanımlama bilgilerinin geliştiği ve dijital medya araçlarına bakış açılarının değiştiği tespit edilmiştir. Bu durum yapılan etkinlikler ile bireylerin dijital medya araçları kavramına bakış açılarının değişebileceğini ve bu ortamların olumsuz etkilerini fark edebileceklerini göstermiştir. Dijital medyanın gelişmeye devam ederken bu medya araçlarından gelen iletileri ve mesajları anlama ve kullanma farkındalığı için eğitim uygulamaları ile bireylere kazandırılabileceği ortaya çıkmıştır. Bu araştırma öğrencilerin dijitalleşme sürecinde bilinçli birey olması açısından önemlidir.

Abstract:
Technology and digitalization, which are among the most important developments of the 21st century, have become an indispensable part of human life. With the penetration of digital communication technologies into every aspect of daily life, it is important for students who study in educational processes to have knowledge and equipment on this subject. This study was carried out in order to create a change in the use of digital media tools by secondary school students to become conscious media users. The research was carried out in the form of the implementation of an action plan prepared by determining the current situation. The sample of the research consists of 17 male and 17 female students in the 5th grade between the ages of 10-11 in a public secondary school located in Erdemli district of Mersin province in the 2022-2023 academic year. Action research, one of the qualitative research methods, was used in this research, in which practices were carried out in order to create the digital media usage awareness of the participants. A questionnaire form and diary forms prepared by the researcher in accordance with the sub-questions of the research were used as data collection tools. The analysis of the obtained data was made with descriptive analysis, which is one of the data analysis methods used in action research.
Within the framework of the findings, it was seen that secondary school students did not recognize the concept of digital media and did not use these concepts consciously in the existing conditions. After the implementation of the action plan to create awareness of digital media use, it was determined that the participants' definitions about digital media improved and their perspectives on digital media tools changed. This situation showed that individuals' perspectives on the concept of digital media tools can change with the activities and they can realize the negative effects of these environments. While digital media continues to develop, it has been revealed that individuals can be brought to awareness through educational practices to understand and use the messages and messages coming from these media tools. This research is important in terms of making students conscious individuals in the digitalization process.