Erişkin tip dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu'nun kronotip özellikleri ve eşlik eden ek psikiyatrik tanıların araştırılması
Chronotype properties of adult type attention deficit and hyperactivity disorder and investigation of additional psychiatric diagnoses
Yazar: FURKAN COŞKUN
Danışman: PROF. DR. LUT TAMAM
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Dikkat = Attention ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu çocukluk çağında başlayan, ergenlik ve erişkin yaşamı boyunca da devam edebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. İnsanlar biyolojik ve davranışsal açıdan sabahçılık ve akşamcılık şeklinde farklı kronotiplere sahiptirler. Psikiyatrik bozuklukların kronotip farklılıklarıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu' nun kronotip özellikleri ve eşlik eden ek psikiyatrik tanıların araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi' nde yürütülmüş kesitsel bir çalışmadır. DEHB tanılı 33 olgu üzerinde yürütülmüştür. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu belirtilerini taramak ve klinik görüşmeye alınacak olguları belirlemek amacıyla Erişkin DEHB Kendi Bildirim Ölçeği ve Erişkin DEHB Tanı ve Değerlendirme Envanteri kullanılmıştır. Klinik görüşmeye alınan olgulara Erişkinlerde DEHB için Tanısal Görüşme, Sabahçılık Akşamcılık Anketi, DSM-IV Eksen 1-2 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme uygulanmıştır. Bütün olgularda DSM-5 tanı kriterlerine göre değerlendirme yapılmıştır. 
Bulgular: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu' nun psikiyatri polikliniğine ilk kez başvuran olgularda görülme sıklığı % 18,3 bulunmuştur. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanılı olgularda akşamcılık görülme oranı klinik popülasyona ve kontrol grubuna göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanılı olgulara yüksek oranda komorbid psikiyatrik tanının eşlik ettiği saptanmıştır. 
Sonuç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, erişkin psikiyatri polikliniklerinde genel popülasyona göre daha sık görülmektedir. Bu bozukluğa sahip bireylerin biyolojik ve davranışsal ritimlerdeki farklılıklar ve eşlik eden komorbid psikiyatrik tanılar açısından da sorgulanması gerekmektedir. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu'nun kronobiyolojik yönü ile ilgili daha fazla sayıda çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar sözcükler: erişkin, dikkatsizlik, hiperaktivite, dürtüsellik, kronotip

Abstract:
Objective: Attention Deficit Hyperactivity Disorder is a neurodevelopmental disorder that begins in childhood and can continue during adolescence and adult life. People have different chronotypes, including morningness and eveningness, in biological and behavioral terms. Psychiatric disorders are thought to be related to chronotype differences. The aim of this study was to investigate chronotype features of Attention Deficit Hyperactivity Disorder and accompanying comorbid psychiatric diagnoses. 
Method: Our study is a cross-sectional study conducted in Çukurova University Medical Faculty. The study included 33 patients with ADHD. Adult ADHD Self-Reporting Scale and Adult ADHD Diagnosis and Evaluation Inventory were used toscreen for the symptoms of Attention Deficit Hyperactivity Disorder and to determine the cases to be interviewed. The subjects included in the clinical interview were the Diagnostic Interview for ADHD, the Morningness Eveningness Questionnaire, the Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis 1-2 Disorders. All patients were evaluated according to DSM-5 diagnostic criteria. 
Results: The frequency of Attention Deficit Hyperactivity Disorder was 18.3 % in the patients who applied to the psychiatry out patient clinic for the first time. In patients with Attention Deficit Hyperactivity Disorder, the incidence of eveningness was found to be significantly higher than the clinical population and control group. It was found that high comorbid psychiatric diagnosis was accompanied by of patients with Attention Deficit Hyperactivity Disorder. 
Conclusion: Attention Deficit Hyperactivity Disorder is more common in adult psychiatric outpatient clinics than in the general population. Individuals with this disorder should be questioned in terms of differences in biological and behavioral rhythms and comorbid psychiatric diagnoses. More studies are needed on the chronobiological aspect of Attention Deficit Hyperactivity Disorder.