Çeşitli lazer sistemlerinin dentin üzerine etkilerinin ve pulpa odasında oluşturdukları ısı değişikliklerinin in vitro olarak incelenmesi /
Yazar: CAFER TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BAŞARAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Dentin = Dentin ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Lazerler = Lasers

Özet:
Bu araştırmada, günümüzde yumuşak doku üzerinde etkisini kanıtlamış olan çeşitli lazer sistemlerinden, farklı özelliklere sahip CO2 (10.600 nm), Nd:YAG (1.064 nm) ve Ar/F (193 nm) excimer lazer sistemleri seçilerek, dentin dokusu üzerine etkilerinin ve pulpa odasında sebep olabilecekleri ısı değişikliklerinin in vitro olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, 3 grupta 66 adet çürüksüz yirmiyaş dişi kullanılmıştır. Klas I kavite açılan dişlerin köle bölgesinden pulpa odalarına ulaşılarak pulpa odası boşaltıldı ve ısı iletme özelliği olan "silikon grease" dolduruldu. Böylece köle bölgesinde açılan delikten içeriye NiCr/NiSi termo çift ucun adaptasyonu sağlandı. Açılmış olan kavite tabanına parametreleri ayarlanmış olan (3 w gücünde, 2 mm ışm çapı, 20 pps) her üç lazer sistemi 22 'şer dişe 30 sn. süreyle uygulandı. Lazer ışını uygulanımından önceki başlangıç ısısı ile, süre sonunda oluşan maksimum ısı değerleri kaydedildi. Elde edilen veriler "Eşleştirilmiş-t Testi" ile analiz edilerek istatistiksel olarak değerlendirildi. Lazer ışını uygulanmış olan dişlerden ikişer örnek histolojik olarak incelenmek üzere demineralize edilerek Heamotoxylen-Eosin ile boyandı ve ışık mikroskobunda mikrofotoğraflan alındı. İkişer diş örneği de SEM incelemeleri için ayrıca hazırlandı. 60 diş örneği düşük devirli elmas kesici disk ile sagital olarak ikiye bölündü. Bunların steromikroskop allında, kalan dentin kalınlıkları (KDK) ölçüldü ve istatistiksel olarak değerlendirildi. Elde edilen termal bulgulara göre ; pulpa odasmda en yüksek ısı oluşumu C02 lazer ışını uygulanımı sonrası (ortalama 37 °C) tesbit edilmiştir. Bunu Nd:YAG lazer (ort. 28 °C) ve excimer (Ar/F) lazer (ort. 1 °C) uygulamasının izlediği ortaya çıkmıştır. Lazer uygulanımından sonra KDK ile pulpa odasmda meydana gelen ısı artışı arasındaki en yüksek korelasyon değeri CO2 lazer (r: 0.62) uygulanımından sonra elde edilmiştir. Bunu sırasıyla Nd:YAG (r: 0.27) ve Ar/F (r: 0.056) lazer uygulanımları izlemektedir. Dentin dokusunda meydana gelen yapısal değişikliklerin ışık mikroskobu ve SEM bulgularına göre ; infrared lazerler olan CO2 ve Nd:YAG lazer ışınlarının, termal etkisi nedeniyle dentin dokusunda yaygm bir karbonizasyona neden olduğu gözlenmiştir. Ayrıca dağınık bir şekilde rekristalizasyon topakcıklan tesbit edilmiş ve bazı dentin kanal ağızlarında smear tabakasının varlığı izlenmiştir. Ar/F excimer lazer numunelerinde ise çok daha yüzeyel bir lazer kavitesi oluşmuş ve fazla bir yapısal değişiklik meydana gelmemiştir. Yine dentin kanal ağızlarında yer yer smear tabakası gözlenmiştir.

Abstract:
Certain Laser Systems : Their Effect on Dentine Morphology and Pulp Chamber Temperature - an in vitro Study The efficacy of soft tissue laser surgery has been well established. This in vitro study compares the effect due to difference in characteristics of 3 laser systems : C02 (10.600 nm), Nd:YAG (1.064 nm), and Ar/F excimer (193 nm) lasers on dentine hard tissue and on pulp chamber temperature increases. Sixty six caries free third molar teeth were used and randomly divided into 3 laser groups of 22 teeth each. In each tooth a class I cavity was made to expose the dentine and the pulp in the pulp chamber was removed via a hole bored in the servical area. The pulp chamber was subsequently refilled with silicon grease of known thermal characteristic and NiCr/NiSi thermocouple then inserted through the hole into the pulp chamber. The dentine at the base of each class I cavity was then lased for 30 seconds at the same settings (3 watt, 2 mm spot size, 20 pps) in an attempt to erode the base of the cavity. The temperature increases were measured and analysed using an "paired t-test" After lased, two of the teeth from each laser group were demineralized and dyed with Haematoxylene-Eozine and histologically examined under light microscope. Other two of the teeth from each laser group were prepared for SEM examination. The RDT's of the 20 other teeth in each group were measured. This involved cutting them in half sagitally using a low speed diamond saw and then examining them by stereomicroscope. Average internal temperature increases were as follows : CO2 : 37 °C, Nd-YAG : 28 °C and Ar/F excimer : 1 °C. The rate of temperature increase with RDT and correlation coefficients (r) were respectively : C02 : 0.62, Nd-YAG : 0.27 and Ar/F excimer : 0.056. The rates for C02 and Nd: YAG were unacceptably high. Light microscope and SEM observation of morphological changes showed the CO2 and Nd:YAG to cause extensive carbonization and microcracks and pitting in some area on the dentine surface. Isolated balls of recrystallized material were also observed and at some dentinal tubule orifices the presence of smear layer was seen. The latter was also observed for the Ar/F excimer samples however they exhibited far less surfaces cavities than the others and underwent little morphological change on the dentine.