Bölgesel uyuşmazlıkların çözüm yolları bağlamında Türkiye'nin Ortadoğu'daki rolü
Turkey's role in the Middle East in the context of solutions to resolve regional conflicts
Yazar: HÜLYA KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. UMUT KEDİKLİ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türk-Orta Doğu ilişkileri = Turkish-Middle East relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası uyuşmazlıklar = International disputes ; Uyuşmazlık = Incompatibility

Özet:
Geçmişten günümüze kadar gelen süreçte insanlığın yaşadığı sıkıntıların en
büyük nedeni devletler arasında yaşanan sorunlar olmuştur. Herhangi bir bölge de baş
gösteren sorunların uluslararası barışı ve huzuru bozması, güvenlik endişesi yaratması
diğer uluslararası toplumları da etkilemektedir. İki ya da daha fazla uluslararası
toplumun dâhil olduğu, çıkan uyuşmazlıkların diğer devletleri de etkilediği ve
uluslararası anlam taşıyan ihtilafları, uluslararası uyuşmazlık olarak adlandırmamız
mümkündür. Uluslararası uyuşmazlıkları ise Hukuki Uyuşmazlıklar, Siyasi
Uyuşmazlıklar ve Diğer Uyuşmazlıklar olarak sınıflandırmamız mümkündür. BM'nin
33. maddesine göre uyuşmazlıkların barışçıl çözümü bağlamında, Yargısal (Hukuki)
Yollarla, Diplomatik ve Uluslararası Örgütler Aracılığıyla çözülmesi öngörülmektedir.
Yargısal yollarla çözülmesi; uluslararası hakemlik ve uluslararası yargı organları ile
diplomatik yollarla çözülmesi ise görüşme, soruşturma ve uzlaştırma komisyonları,
arabuluculuk yöntemleri kullanılmaktadır. Hangi yöntemin kullanılacağı yaşanılan
uyuşmazlığa ve tarafların isteklerine göre değişebilmektedir. Önemli olan yaşanan bu
uyuşmazlığın uluslararası barış ve güvenliği sarsacak düzeye gelmeden çözümünü
sağlayabilmektir.
Çalışmanın asıl konusu ise bu yöntemlerden diplomatik yollar ile çözülmesine
bağlı olarak gerçekleştirilen arabuluculuk faaliyetidir. Arabuluculuk, uyuşmazlık
yaşayan tarafların, bir anlaşmanın şartlarını müzakere edebilmeleri adına bir araya
getirme uğraşı içerisinde olan, uzlaşma sağlanabilmesi için iletişimi kolaylaştıran,
tarafsız ve gönüllü bir üçüncü kişinin katılımı ile yürütülen bir faaliyettir. Sorunların
çözümünde arabuluculuk ve müzakere yöntemini tercih eden Türkiye'nin uygulamaları
ve faaliyetleri uluslararası arenada büyük yankı ve etki uyandırmaktadır. Hem bölge
olarak komşu olan hem de çatışma bölgelerine bakıldığında en çok dikkat çeken bölge
olan Ortadoğu Bölgesinde yaşanan bölgesel sorunların barışçıl yöntemlerle çözümü
bağlamında Türkiye üçüncü kişi olarak, uyuşmazlıklara dâhil olmuştur. Türkiye,
bölgede yaşanan uyuşmazlıklarda, arabuluculuk faaliyetlerinin temel özelliklerine sadık
kalmaya çalışırken, bazı sorunlarda ise sadık kalamayarak, sorunlarda saf dışı kalmıştır.

Abstract:
In the process form past to present, matters among states have been the biggest
cause of humanity's troubles. The matters that arise in any territory disrupt International
peace and security and to create security concerns, affecting other international
communities. It is possible to denominate the International discrepancies in which two
or more International communities are involved, conflicts that arise affecting other states
and have an international meaning. Also it is possible to classfy the international
discrepancies as Legal Discrepancies, Political Discrepancies and
Other Discrepancies. UN in the context of the peaceful settlement of disputes with
regard to Article 33, is foreseen to be resolved through Judicial (Legal) Ways the
Diplomatic and International Organizations. The ways of Judicial; international
arbitration and international judicial bodies and also the ways of diplomacy; negotiation,
investigation and conciliation commissions and mediation methods are used and which
method to use may vary depending on the experinced discrepancy and the requests of
the aspects. However the fundamental thing is to be able to overcome this
discrepancy before a level that undermine international peace and security.
The principle issue of the study is the mediation activity carried out depending
on the resolution of these methods through diplomatic means. Mediation is an activity
carried out with the participation of an impartial and voluntary third person, who tries to
bring together the terms of a dispute so that they can negotiate, facilitate communication
in order to reach a settlement. Moreover, Turkey who prefer mediation and negotiation
in solving the matters and its application methods and activities are a great repercussion
and influence in the ınternational arena. Considering that both the conflict regions and
neighboring regions, the  most notable region in the Midlle East for the peaceful
resolution of regional matters being experienced in the context of Turkey as a third
person has been involved in discrepancies. In the discrepancies in the region, while
Turkey tried to remain faithful to the fundamental characteristics of mediation activities,
some issues could not remain faithful and not to be involved in matters.