Atatürk döneminde İzmir ekonomisi 1923-1938
The economic conditions of İzmir in the period of Atatürk 1923-1938
Yazar: BÜLENT DURGUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL ARI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Bu araştırmanın amacı Atatürk Döneminde İzmir'in Ekonomisinin göstermekte olduğu
özellikleri ele almaktır.
 1922 yılının Eylül ayında işgalden kurtarılan İzmir şehri sadece kendisinin değil yeni
Türkiye Cumhuriyeti'nin de yapabileceklerinin bir göstergesi olacaktır. İncelediğimiz
dönemde, iktisadi faaliyet alanları yanmış, yıkılmış, virane bir hale dönmüş olan İzmir kenti
yeniden imar edilerek ekonomiye kazandırılacaktır.
 Aynı zaman aralığında ekonominin aktörlerinin de değişime uğraması yeni aktörlerin
ekonomide söz sahibi oluncaya kadar geçen sürede meydana gelen değişimler ortaya
koyulmaktadır. Neticede bu dönüşümün nasıl sonuçlandığına dair veriler ele alınmaktadır.
 Bu arada iktisadi konularda siyaset belirleyici olan Mustafa Kemal Atatürk'ün bu
dönemdeki Ekonomi Politikaları incelenmiştir.
İncelememizin en temel kaynaklarını Vilayet Salnameleri, İzmir Vilayet İstatistikleri,
İzmir Şehir Rehberleri, Devlet Salnameleri, Ticaret Salnameleri, Türkiye İktisad Mecmuası,
İzmir Ticaret ve Sanayi Odası Mecmuası, İngiliz Konsolosluk Ekonomi Raporları
oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra yerel ve ülke basınının da çeşitli nüshalarından istifade ettik.
Bunların başında Ahenk ve Anadolu gazeteleri yer almaktadır. Daha önce öğretmenlerimizin
ve araştırmacıların yapmış oldukları çalışmaların aydınlatmış oldukları yolları kullanırken anı
türündeki yapıtları da değerlendirdik. İktisat biliminin temel eserlerini bir kez daha gözden
geçirirken dip notlarda kaynak göstermeksizin değerlendirmelerimizde ana mesnet olarak ele
aldık.
Araştırmamızı altı bölümde ele aldık. Bunlar:
Birinci bölüm: İzmir'in Ekonomisine Etki Eden Faktörler
İkinci bölüm: Tarım, Orman ve Hayvancılık
Üçüncü bölüm: Enerji Kaynakları, Sanayi ve Madencilik
Dördüncü bölüm: Ulaşım ve Haberleşme
Beşinci bölüm: Mali Durum ve Bankacılık
Altıncı bölüm: Ticaret ve Sosyo-Ekonomik Durum şeklindedir.
Son beş bölümde, İzmir ekonomisi sektörler halinde incelenmiştir.
İktisadi bir çalışma olması açısından istatistiki değerleri incelememizde sıklıkla
kullanmak mecburiyetinde kaldık. Bu bilgilerin okuyucuya kolaylıkla ulaşabilmesi için
çoğunluğu tablolar şeklinde sunulmuştur.

Abstract:
The purpose to this research is to point out The Economic Conditions of Izmir in The
Period of Atatürk.
 The city of Izmir, which was rescued from the captivity of Greek invasion in
September 1922, would be an indicator of what could be done not only by her self but also
newly established Turkish Republic. During the period of our research, the burn out and
wrecked economical working centers of Izmir will be reconstructed and reutilized by the city
economy.
 At the same duration active economic actors changed. We mentioned about the results
while this change was taking place. At the end we gathered some data about how this change
affected the economy of the city.
 Mean while, Mustafa Kemal Atatürk's, who was the most powerful political leader of
the period, economical policies were scrutinized by our research.
 Most important bases for this research were City Year Books, Izmir City Statistics,
Izmir City Guides, Government Year Books, Trade Year Books, Turkish Economic Periodical,
Izmir Trade and Industrial Chamber's Periodical, British Embassy's Reports on Economical
Conditions in Turkey. In addition to these we also utilized the local and country wide press.
Ahenk ve Anadolu newspapers are the most important ones that we used. While forwarding on
the lines illuminated by the researches made by our instructors and researchers, we also
investigated and evaluated the memorial novels. We used the main economical opus of the
Economy Science as bases to our evaluations without mentioning in the footnotes.
 Our research was composed of six parts:
 First Part: Factors Affecting on Izmir's Economy
 Second Part: Agriculture, forestry and raising livestock
 Third Part: Energy resources, industries and mining
 Fourth Part: Transportation and communication
 Fifth Part: Finance and banking
 Sixth Part: Trade and socio-economical situation
 In the last five parts of the research, Izmir's Economy in the Period of Atatürk was
scrutinized by sectors.
 Due to this is an economical research we had to use statistical data often. In order to be
reached easily by the readers to these data, we submitted them in tables