Kamu ve özel sektörde hizmet veren kurum ve kuruluş binalarının engelli bireylere uygunluğunun incelenmesi (Elazığ il örneği)
Investigation of suitability of the public and private buildings to disabled individuals (Elazig example)
Yazar: HEDİYE YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHMUT AÇAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bölümü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Anatomi = Anatomy ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Bina tasarımı = Building design ; Binalar = Buildings ; Elazığ = Elazığ ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Kamu binaları = Public buildings ; Standartlar = Standards ; Ulaşılabilirlik = Accessibility ; Ulaşım = Transportation

Özet:
ÖZET

Giriş: Belediye yönetiminde olan yerlerin engelliler kullanımı için standartlara uygun olarak hazırlama süresinin 01.07.2015 tarihinde bittiğini biliyoruz. Bu nedenle, bu çalışma Elazığ İl merkezinde bulunan kamu ve özel sektörde hizmet veren kurum ve kuruluş binalarının engelli bireylere uygunluğu amacıyla yapılmış olup Elazığ İl merkezinde bulunan 300 tane Kamu ve Özel sektöre ait bina incelemeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmacı tarafından 28 soru içeren Bina Gözlem Formu geliştirildi. Araştırmacı Elazığ il merkezinde bulunan 184 kamu binası, 17 kamu ek binası ve 84 özel sektöre bağlı ana bina ve 15 özel sektöre bağlı ek bina toplam 300 binada engellilere uygunluğuna bakıldı. Veriler kategorik değişkenler için (n) ve yüzde (%) olarak gösterildi.
Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre, kamu ve özel binaların giriş merdivenlerinin % 62,3'ü standartlara uygun, binaların %65'inin içerisindeki zeminler kaymayan malzemeden yapılmış olduğu belirlenmiştir. Kapı eşiklerinin engellilerin rahat geçişine uygun olma durumu tüm binaların  %79,3 dür.
Kamu ve özel binaların girişinde engelliler için yapılan rampaların %  59,5'i, bina giriş kapılarının % 71,7'si engellilerin kullanımına uygun olmadığı, binalarda bulunan asansörlerin% 90,7'i engellilere uygun olmadığı, binaların % 93,3'ünde engelli danışma merkezinin bulunmadığı, binaların % 82'inde tuvalet ve lavaboları engellilere uygun olmadığı, bina içinde bulunan odaların % 95'nin dizaynı engellilere uygun olmadığı, elektrik düğmeleri, prizler ve cihazların % 96,7'sinin standartlara uygun olmadığı, binaların % 97,3'ü acil durum çıkışlarının engelliler için uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Elazığ ilinde bulunan kamu ve özel binaların engelliler için çok büyük eksikliğinin olduğu tespit edilmiştir. Binalarda sonradan engelliler için yapılan birçok düzeltmelerinde standartlara uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimler: Engelliler, Engellilere Göre Tasarımlar, Kamu Binaları, Özel Sektör Binaları, Ulaşılabilirlik, Standartlar.

Abstract:
ABSTRACT
Investigation of Suitability of the Public and Private Buildings to Disabled Individuals (Elazig Example)

Introduction: We know that the deadline for the preparation of the accessible buildings for the disabled under observation of municipalities is 01.07.2015. Therefore this study was performed to determine the suitability of the public and private buildings in the city center of Elazig for the disabled individuals. This study includes 300 public and private buildings in the city center. 
Materials and Method: A building observation form including 28 questions were developed by the researcher who searched accessibility of totally 300 buildings consisting of 184 public, 17 public extension buildings, 84 private sector buildings and 15 private sector extension buildings for the disabled in the city center of Elazig. The data were recorded as (n) and % for the categorical variables.
Findings: From the results of the study, it was determined that 62.3 % of the entrance stairs of public and private sector buildings are within the standards whereas 65 % of the inner floors are from nonslip materials. 79.3 % of the doorsteps are suitable for the disabled.
In addition, it was also determined that 59.2 of the ramps at the entrances, 71.7 of the doorways and 90.7 % of the elevators were not proper for the disabled. There was not a disabled information desk in 93.3 % of the buildings searched. 82 % of the buildings had no accessible toilets and sinks beside 95 % of the rooms were not designed proper for the disabled. 97 % of the switches, plug and devices were out of standard. Finally it was seen that 97.3 of these buildings had unsuitable emergency exits for the disabled people.
Result: It was determined that the majority of private and public buildings are considerably improper for the disabled. Many corrections done in the buildings for the disabled are out of standards. 

Keywords: Disabled, design for the disabled, private buildings, public buildings, accessibility, standards