2008 ekonomik krizi ve Covid19 pandemi krizinin maliye politikaları üzerindeki etkisi
The effect of the 2008 economic crisis and the Covid19 pandemic crisis on financial policies
Yazar: BESTE BAKİ
Danışman: DOÇ. DR. HİLMİYE YASEMİN ÖZUĞURLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Kapitalizmin kendine has en önemli özelliklerinden biri oluşturduğu büyüme hareketliliğidir. Fakat bu büyümeyi oluşturan kanallar sıklıkla tıkanma sürecine girer. Ekonomi bazen az büyürken, bazen küçülme gösterebilmektedir. Aynı kalan ya da negatif seyir izleyen büyüme hareketlerinin uzun sürmesi durumlarına resesyon ve kriz dönemleri demekteyiz. Küreselleşmeyle birlikte gelişen teknoloji ve iletişim ağıları ülkelerin birbirleriyle her an iletişim halinde olabilmelerine olanak verirken, aynı zamanda piyasalara müdahale etmeyi de zorlaştırmıştır. Bu da her seferinde şiddeti artan bir biçimde sürekli karşımıza çıkan ekonomik krizlerin varlığını devam ettirmesine neden olmaktadır. 1929 Buhranı dünyayı etkileyen en büyük krizlerdendir. Temelde finansal piyasada spekülatif amaçlı balonların yaratılıp çökmesi sonucu yaşanan bir kriz olup, reel sektörü de etkisi altına almıştır. Büyük buhrandan sonra çeşitli krizler meydana gelmiştir. Fakat bu krizden sonra ortaya çıkan en büyük kriz 2008 Ekonomik Krizi olmuştur. Dünya, 2008 krizinin sebep olduğu problemleri henüz atlatamamışken bunun üzerine 2019 yılında Çin'de ortaya çıkan bir virüsle yeniden sarsılmıştır.  Bu ekonomik olarak 1929 büyük buhranından bile büyük bir sarsıntı oluşturmuştur. Dünya sağlık örgütü bu salgını bir pandemi krizi olarak ilan etmiştir. Bunun üzerine dönüştürülmüş, fiziki ve sosyal olarak izole edilmiş bir hayat yaşamak zorunluluk haline gelmiştir. Covid19'un tedavisi için aşı ve ilaçların bulunamaması, yayılım hızıyla birlikte öldürücü etkisi sebebiyle, bütün dünyada ekonomik faaliyetleri sınırlanmıştır. Pandemi süreci ile birlikte küreselleşmenin getirdiği olumlu etkiler tam tersine dönerek, ticaretin azalmasına, tedarik zincirlerinin çökmesine neden olmuştur. İşsizliğin artması ve reel sektörden elde edilen gelirin düşmesiyle durgunluk bekleyişleri artmaktadır. 2008 krizinin dışa vurumu olarak ifade edilen yoğun finansallaşma ile birlikte pandemi sürecinde riskli ve spekülatif yatırımların devam etmesi, ekonomik krizin etkilerinin sağlık krizini de kapsayacak biçimde genişlemesine neden olmuştur. Dolayısıyla her iki krizi kapitalist üretim süreçlerinde meydana gelen diğer krizler gibi reel sektörde başlayan ve finansal sektörü etkileyen kriz bileşenleri olarak ele almak gerekmektedir.
Bu çalışmada krize yönelik temel kavramlar ve krizlerin nedenlerine yönelik tartışmalar açıklanmaktadır. Bu çerçevede 2008 Küresel ekonomik krizi kuramsal açıdan değerlendirilmektedir. 2008 küresel krizi ve Covid-19 pandemi krizi arasındaki ilişkisel bağ incelenip bu iki krize çözüm arayışları çerçevesinde maliye politikaları açısından nasıl tepki verildiği ve alternatif politika önerileri ele alınmaktadır.

Abstract:
One of the most important characteristics of capitalism is the growth activity it creates. But the channels that make up this growth often go into the clogging process. While the economy sometimes grows less, sometimes it can shrink. We call the periods of recession and crisis when the growth movements that remain the same or follow a negative course continue for a long time. While developing technology and communication networks with globalization allow countries to be in contact with each other at any time, they have also made it difficult to intervene in the markets. This, in turn, causes the continuation of the existence of economic crises, which we encounter constantly, with increasing severity each time. The 1929 Depression is one of the biggest crises affecting the world. Basically, it was a crisis experienced as a result of the creation and collapse of speculative bubbles in the financial market, and it also affected the real sector. After the Great Depression, various crises occurred. However, the biggest crisis that emerged after this crisis was the 2008 Economic Crisis. While the world has not yet overcome the problems caused by the 2008 crisis, it was once again shaken by a virus that emerged in China in 2019. This caused a great shock even from the great depression of 1929. The World Health Organization declared this epidemic as a pandemic crisis. It has become a necessity to live a transformed, physically and socially isolated life. Economic activities have been limited all over the world due to the lack of vaccines and drugs for the treatment of Covid19, its lethal effect with its spread rate. Along with the pandemic process, the positive effects of globalization have reversed, causing a decrease in trade and the collapse of supply chains. With the increase in unemployment and the decrease in income from the real sector, the expectations for recession increase. The continuation of risky and speculative investments during the pandemic, together with the intense financialization, which is expressed as the manifestation of the 2008 crisis, caused the effects of the economic crisis to expand to include the health crisis. Therefore, it is necessary to consider both crises as crisis components that start in the real sector and affect the financial sector, like other crises that occur in capitalist production processes.
In this study, the basic concepts of the crisis and the discussions on the causes of the crises are explained. In this framework, the 2008 global economic crisis is evaluated theoretically. The relational link between the 2008 global crisis and the Covid-19 pandemic crisis is examined, and how the response to these two crises in terms of fiscal policies and alternative policy proposals are discussed within the framework of the search for solutions to these two crises.