Yoğun bakım hemşirelerinin beyin ölümü ve organ transplantasyonuna yönelik tutumu ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Turkish validity, reliability study of the attitudes of intensive care nurses towards brain death and organ transplantation
Yazar: İRFAN ÖZBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HESNA GÜRLER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beyin ölümü = Brain death ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşirelik = Nursing ; Organ nakli = Organ transplantation ; Organ nakli = Organ transplantation ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Beyin Ölümü ve Organ Transplantasyonuna Yönelik Tutumu Ölçeği"nin Türkçe'ye uyarlanması geçerlilik ve güvenilirliğinin analiz edilmesi amacı ile yapıldı. 
Araştırma metodolojik çalışma olarak uygulandı. Çalışmaya iki farklı hastanenin yoğun bakım kliniklerinde çalışan 256 hemşire alındı. Verilerin normal dağılım durumu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirildi. Ölçeğin geçerlilik analizinde, dil ve kapsam geçerliliği; yapı geçerliği analizinde, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapıldı. Güvenilirlik analizinde ise test tekrar test yöntemi, iç tutarlılık analizinde Cronbach alfa kat sayısı kullanıldı.
            Kapsam geçerliliği sonucuna göre 7,13 ve 14. maddeler ölçekten çıkarıldı. Ölçeğin iç tutarlılık analizinde; Cronbach alfa katsayısının 0.85,madde-toplam puan korelasyonlarının 0.143-0.700 arasında olduğu belirlendi. Ölçeğin zamana göre değişmezliğini test etmek için yapılan test-tekrar teste ait korelasyon değeri 0.73 olarak bulundu ve iki uygulama arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0.001). Yapı geçerliliğini belirlemek için yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin orijinal ölçekten farklı olarak üç faktörlü bir yapı gösterdiği belirlendi ve birinci faktör "Organ Bağışını Onaylama", ikinci faktör "Rahatsızlık", üçüncü faktör ise "Yaşam Kalitesini Artırma" olarak isimlendirildi. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise, ölçeğin üç faktörlü yapısının geçerli olduğu ve model-veri uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğu bulundu(p<0.001).
            Yoğun Bakım Hemşirelerinin Beyin Ölümü ve Organ Transplantasyonuna Yönelik Tutumu ölçeğinin Türkçe formunun kabul edilebilir düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptandı.

Abstract:
This study was carried out to analyze the validity and reliability of the Turkish adaptation of the "Intensive Care Nurses" Attitude Scale towards Brain Death and Organ Transplantation".
The research was carried out as a methodological study and 256 nurses who are working in intensive care units of two different hospitals were included in the study. The situation of the normal distribution of the data was evaluated with the Kolmogorov-Smirnov test. Language and content validity were used in the validity analysis of the scale, and explanatory and confirmatory factor analyzes were performed in the construct validity analysis. Test-retest method was utilized in the reliability analysis, and the Cronbach alpha coefficient was used in the internal consistency analysis. 
             Items 7, 13 and 14 were removed from the scale according to the content validity. In the internal consistency analyzes of the scale; it was determined that the Cronbach alpha coefficient was 0,85, and item-total score correlations were between 0,143-0,700. Correlation value belonging to test-retest which were made to test the invariance of the scale was found as 0,73, and a statistically significant relation between the two practices was determined (p<0,001). It was established that the scale showed three-factor structure and the first factor was named as "Approving Organ Donation", the second factor as "Discomfort" and the third factor as "Improving The Quality of Life". When the results of confirmatory factor analysis were also established that three-factor structure of the scale was valid and model-data consistency was at an acceptable level. 
The Turkish version of the Attitude of Intensive Care Nurses Towards Brain Death and Organ Transplantation Scale was found to be an acceptable, valid and reliable measurement tool.