Alkol kullanım bozukluğunda aleksitiminin eşlik eden psikiyatrik belirtiler ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
Evaluation of the empathy levels and personality characteristics of adulthood individuals according to various sociodemographic characteristics
Yazar: KUTALP KÖROĞLU
Danışman: PROF. DR. ARİF HALDUN SOYGÜR
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, alkol kullanım bozukluğu olan bireylerin yaşam kalitesini
yordamada aleksitimi, depresyon, anksiyete duyarlılığı, dürtüsellik ve psikolojik
belirtilerin etkilerini incelemektir. Ayrıca, bu değişkenlerin demografik özelliklere göre
farklılık gösterip göstermediği de test edilmiştir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı
bu çalışma kesitsel niteliktedir. Araştırmanın katılımcıları, alkol kullanım bozukluğu
tanısı almış 18-65 yaş arası 100 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı
olarak Alkol Kullanım Bozukluğu Testi (AUDIT), Yaşam Kalitesi Kısa Form Ölçeği (SF-
36), Toronto Aleksitimi Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Anksiyete Duyarlılığı İndeksi,
Barratt Dürtüsellik Envanteri ve SCL-90-R (Psikolojik Belirti Tarama Testi)
kullanılmıştır. Veriler yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem ttesti,
tek yönlü varyans (ANOVA) analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal
regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, alkol kullanım bozukluğu,
depresyon ve anksiyete duyarlılığının yaşam kalitesinin anlamlı yordayıcıları olduğu;
buna karşılık aleksitimi, dürtüsellik ve genel psikolojik belirtilerin yaşam kalitesine
anlamlı bir etkisinin olmadığı bulunmuştur. Demografik değişkenlerle ilgili sonuçlarda
ise alkol kullanım bozukluğu, depresyon, anksiyete duyarlılığı, aleksitimi ve dürtüsellik
gibi değişkenler açısından cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark
bulunmamıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of alexithymia, depression, anxiety
sensitivity, impulsivity, and psychological symptoms on predicting the quality of life in
individuals with alcohol use disorder. Additionally, it investigates whether these variables
differ based on demographic characteristics. This study, utilizing a relational screening
model, is cross-sectional in nature. The participants consist of 100 individuals aged 18-
65 diagnosed with alcohol use disorder. Data collection instruments include the Alcohol
Use Disorder Identification Test (AUDIT), Short Form-36 Health Survey (SF-36),
Toronto Alexithymia Scale, Beck Depression Inventory, Anxiety Sensitivity Index,
Barratt Impulsiveness Scale, and the SCL-90-R (Symptom Checklist-90-R). Data were
collected through face-to-face interviews. Independent sample t-test, one-way analysis of
variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis
were used for data analysis. The results of the study indicate that alcohol use disorder,
depression, and anxiety sensitivity are significant predictors of quality of life, whereas
alexithymia, impulsivity, and general psychological symptoms were not found to have a
significant effect on quality of life. In terms of demographic variables, no statistically
significant differences were found between gender and variables such as alcohol use
disorder, depression, anxiety sensitivity, alexithymia, and impulsivity.