Dünya ülkelerinde mutluluk eşitsizliği-mutluluğu belirleyen faktörlerin analizi
Inequality of happiness in countries of the world-analysis of factors that determine happiness
Yazar: OLCAY SERVET
Danışman: DOÇ. DR. TUBA BAŞKONUŞ DİREKCİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Mutluluk = Happiness ; Sıralı logit = Ordered logit ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Mutluluk insanoğlunun hayatı boyunca ulaşmayı istediği en yüksek amaç olduğundan mutluluğun ne olduğu, gerçekte var olup olmadığı, insan davranışları üzerinde belirleyici olup olmadığı, nasıl elde edilebileceği, insanların niçin mutlu olmak istedikleri, mutluluğu belirleyen faktörlerin neler olduğu gibi konular sürekli olarak tartışılmıştır. Mutluluk genetik faktörlerin yanı sıra yaşam şartları ekonomik, sosyo-demografik ve kurumsal faktörler gibi bireysel iyi oluşa ilişkin geniş araştırma alanının bir parçasıdır. 
Bu doğrultuda çalışmada ekonomik ve sosyo-demografik faktörlerin bildirilen mutluluk düzeyi üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Birleşmiş Milletler Kalkınma Ağı tarafından hazırlanan "World Happiness Report" 2016 ve 2010 yılı anket verilerinin kullanıldığı çalışmada bağımlı değişken olarak bildirilen mutluluk düzeyi verisi, açıklayıcı değişken olarak ise log kişi başına GSYİH, doğumda sağlıklı yaşam beklentisi, sosyal destek, seçim yapma özgürlüğü, cömertlik, yolsuzluk algısı, ulusal hükümete güven, işsizlik oranı ve enflasyon oranı kullanılmıştır. Tüm dünya ülkelerini kapsayan iki ayrı örneklemde 2010 ve 2016 yılları için üç ayrı model belirlenmiştir. Analiz yöntemi olarak bağımlı değişkenin nitel ve sıralı ölçekte olduğu durumlarda son dönemlerde sıklıkla kullanılan Sıralı Logistik Regresyon analizi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; yüksek gelirin tek başına insanları mutlu etmeye yetmediği, gelirin yanında diğer sosyo-demografik ve kurumsal değişkenlerin de analiz edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Happiness has been constantly discussed because it is the highest goal that human beings want to reach throughout life, subjects such as what happiness is, whether it actually exists, whether it is determinative of human behaviors, how it can be obtained, why people want to be happy and what factors determine happiness. Happiness is part of a wide range of research on individual well-being, such as life conditions, economic, socio-demographic and institutional factors as well as genetic factors.
 In this direction, it was aimed to determine the effect of economic and socio-demographic factors on reported happiness level. World Happiness Report survey data of the years 2016 and 2010 conducted by the United Nations Sustainable Development Network was used in the study, the level of happiness reported as a dependent variable and logarithm of GDP per capita, healty life expectancy at birth, social support, freedom to make life choices, generosity, perceptions of corruption, positive affect, negative affect, confidence in national government, unemployment rate and inflation rate were used as a explanatory variables. Three separate models for the years 2010 and 2016 were determined in two separate samples covering all the countries of the world. As a method of analysis, it was preferred Ordered Logistic Regression analysis which was frequently used in the recent periods when the dependent variable was in qualitative and sequential scale. According to the findings, high income alone was not enough to make people happy, it was necessary to analyze other socio-demographic and institutional variables as well as income.