Okul öncesi öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between personality traits and lifelong learning tendencies of pre-school teacher candidates
Yazar: DİREN KILAV
Danışman: DOÇ. DR. CEVAT EKER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişilik = Personality ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca araştırmada okul öncesi öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ve yaşam boyu öğrenme eğilimleri cinsiyet, sınıf düzeyi, mezun olunan lise türü, lisansüstü eğitim yapma isteği değişkenleri açısından karşılaştırılmıştır. Bu bakımdan bu araştırma betimsel nitelikli ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma araştırmasıdır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılı içerisinde Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü, Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 208 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi" ve "Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; okul öncesi öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ve yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin görece yüksek olduğu bulunmuştur. Kişilik özelliklerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, mezun olunan lise türü ve lisansüstü eğitim yapma isteği değişkenlerine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin sınıf düzeyine göre üçüncü sınıfta öğrenim görmekte olan öğretmen adayları lehine, mezun olunan lise türüne göre Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinden mezun öğretmen adayları lehine, lisansüstü eğitim yapma isteğine göre lisansüstü eğitim yapmak isteyen ve kararsız olan öğretmen adayları lehine farklılaştığı görülmüştür. Okul öncesi öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ve yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasında pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Kişilik özelliklerinden deneyime açıklık ve dışa dönüklük boyutlarının öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenmelerinin anlamlı yordayıcıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to explore the relationship between the personality traits of pre-school teacher candidates and their lifelong learning tendencies. In addition, in the research, the personality characteristics and lifelong learning tendencies of preschool teacher candidates have been compared in terms of variables such as gender, grade level, type of high school graduated, desire to pursue graduate studies. In this respect, this research was designed as descriptive correlational and casual comparison research. The research was carried out with 208 teacher candidates studying at Zonguldak Bülent Ecevit University, Ereğli Faculty of Education, Department of Basic Education, Early Childhood Education Department during 2022-2023 academic year. In the study, "Personal Information Form", "Adjective Based Personality Test" and "Lifelong Learning Scale" were used as data collection tools. Frequency, percentage, arithmetic mean, independent T-test, the one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis and regression analysis were used in the analysis of the data. The findings of the study suggested that the personality traits and lifelong learning tendencies of prospective pre-school teachers were relatively high. It was found out that personality characteristics did not differ according to gender, grade level, type of high school graduated and desire to pursue graduate studies. Furthermore, it was observed that lifelong learning tendencies differed in favor of pre-service teachers studying in the third grade according to grade level, in favor of pre-service teachers who graduated from Vocational and Technical Anatolian High School according to the type of high school graduated, and in favor of teacher candidates who were undecided and wanted to pursue graduate studies according to their desire to do postgraduate education. It emerged that there was a positive, significant, and moderate relationship between the personality traits and lifelong learning tendencies of prospective pre-school teachers. Openness to experience and extraversion dimensions of personality traits were found out to be significant predictors of prospective teachers' lifelong learning tendencies.