Türkiye'de Kürt sorununu çözüm sürecinde algının yeniden inşası
The rebuilding of perception in the resolution process for the Kurdish question in Turkey
Yazar: NURETTİN AYDIN
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ERDEM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Algı = Perception ; Algı yönetimi = Perception management ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Çözüm Süreci = Resolution Process

Özet:
Kürt sorunu Türkiye'nin bir numaralı sorunudur. Cumhuriyetin kuruluşundan başlayan ve son otuz yılda 40-50 bin can kaybına, faili meçhullere, yüzbinlerce mahkûmiyete, binlerce yerleşim yerinin boşaltılmasına, milyonlarca insanın yerinden edilmesine, 1,5 trilyon dolar gibi devasa bir ekonomik kayba neden olmuştur. Toplumun her kesiminde sorunun çözülmesine yönelik yüksek beklentiler oluşmuştur. Otuz yıl içinde güvenlikçi yaklaşımla en sert yöntemler denenmiş ve çözüme yaklaşmak bir yana sorun git gide büyümüş, toplumun daha geniş kesimlerine yayılmış ve çözülmemesi halinde ülkenin bölünmesiyle sonuçlanabilecek bir güzergâhta ilerlediği işaretlerini vermektedir. Otuz yıllık düşük yoğunluklu savaşın yarattığı mağduriyetler ve toplumsal olgu, olay ve aktörlerin etkisiyle toplumda sorunla ilgili keskin algılar oluşmuştur. Bu algıların inşa sürecine bakıldığında, inşanın doksan yıllık bir süreci kapsadığı görülmüştür. 1993'ten itibaren diyalog ve uzlaşma yoluyla çözüme yönelik, tarafların karşılıklı girişimleri olmasına rağmen, toplumsal algıların oluşturduğu direncin boyutu çözüm girişimlerini akamete uğratmıştır. Bu tezin amacı Kürt sorununun çözümünü zorlaştıran bu algıların toplumsal arkaplan analizini yaparak anlaşılmasını ve çözüm için yönetilebilir hale getirmesini sağlamaktır.  Bu amaçla öncelikle algıların niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak fenomenolojik kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Birinci bölümde, en belirgin beş boyutuyla Kürt sorununun aslında ne olduğu, fakat algıda nasıl farklılaştığı tespit edildi. İkinci bölümde, sorunun algısının toplumsal inşasının tarihsel arkaplan analizi yapıldı. Bunun için başat olgu, olay ve aktörlerin algı inşasındaki etkileri hem literatürden kuramsal destek, hem ikincil kaynakların desteği, hem de bu çalışmaya özel yapılmış saha çalışmasından elde edilen algı fotoğrafları kullanıldı. Üçüncü bölümde 1993'ten bu yana girişilen çözüm çabaları hatırlatılarak, toplumsal algının çözüm girişimlerini nasıl akamete uğrattığı sergilendi. Ardından, Türkiye'de Kürt sorununun çözümü yönünde toplumsal desteği sağlamak adına, algının yeniden inşası için, mevcuttaki imkânlar ile kullanılabilecek bazı sosyal algı inşa araçları tanıtılmıştır.

Abstract:
The Kurdish Question is Turkey's number one issue.  It started with the foundation of the Republic of Turkey and has claimed the lives of 40-50 thousand people. It has further caused many unsolved murders, imprisonment of hundreds of thousands of people, eviction of thousands of settlers, relocation of millions of people and a colossal financial loss around 1.5 trillion dollars for the last thirty years. The entirety of society has had very high expectations for the resolution of the problem. Harsh methods were imposed within the last thirty years viewing the problem merely as a security matter. However, these methods not only failed to resolve the problem but also amplified it. The problem gradually spread out to the larger parts of society. It seems that it proceeds in a direction that may result in the secession of the state unless the problem is resolved. Strong perceptions have formed in society regarding the issue as a result of the unjust treatments during the thirty years of low intensity war and due to the social facts, events and actors. When we look at the building process of these perceptions, it is seen that they have been built throughout ninety years. Although there have been some mutual attempts to resolve the problem through dialogues and reconciliation since 1993, these attempts have failed due to the extent of the resistance formed by social perceptions.  The objective of this study is to analyze the background of the social perceptions that complicate the resolution of the Kurdish Question and to transform it to a manageable level for resolution. For this purpose, first of all a phenomenological theoretical framework was formed to provide comprehension of the nature of these perceptions. The first section determines what the Kurdish Question really is with its most significant five dimensions and how it differs in perception. The second section analyzes a historical background of the building of the social perception on the issue. For this purpose, the influence of the principal facts, events and actors in the building of perception are indicated by using the theoretical literature, the secondary sources as well as the photos on perception gathered from the field study conducted specifically for this study. The third section recalls the attempts towards the resolution of the Kurdish Question in Turkey since 1993 and demonstrates how the social perceptions have failed these attempts. Thereafter, in an attempt to provide social support towards the resolution of the Kurdish Question in Turkey, some social perception building tools that may be used with the available opportunities for the rebuilding of the perception are introduced.