Hafif kognitif yetmezlik ve alzheimer tanılı bireylerin görsel- uzamsal algı yeteneklerinin el becerileri ve vestibüler işlevler ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between visuo-spatial perception abilities and manual dexterity and vestibular functions in individuals with mild cognitive impairment and alzheimer's disease
Yazar: BEYZA NUR ASLANTAŞ
Danışman: PROF. DR. BİRGÜL BALCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma, sağlıklı kontrollere kıyasla Hafif Kognitif Yetmezlik ve Alzheimer tanılı bireylerin görsel- uzamsal algı yetenekleri ile vestibüler işlevleri ve el becerileri arasındaki ilişkiliyi incelemek amacıyla gerçekleştirildi.

Çalışmaya 60 yaş ve üzeri, hafif-orta düzey 43 Alzheimer hastası, 35 Hafif Kognitif Yetmezlik (HKB) tanılı, 30 sağlıklı birey katıldı. Katılımcıların fonksiyonel mobilite seviyeleri tekli ve ikili görev koşullarında Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKYT) ile, global bilişsel fonksiyonları Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ile, görsel-uzamsal algı yetenekleri Yer Labirent Testi (YLT) ve Santa Barbara Yön Hissi Ölçeği (SBYHÖ) ile, vestibüler işlevleri Modifiye Duyusal İntegrasyon ve Dengenin Klinik Değerlendirmesi Testi (mDIDKD) ve kova testi ile, el becerileri ise Purdue Pegboard El Beceri Testi ile değerlendirildi.

Gruplar arasında tekli ve ikili görev koşullarında ZKYT performansları, MoCA skorları, Yer Labirent Testi süreleri, SBYHÖ skorları, mDIDKD (koşul 2-5) performansları ve el beceri performansları açısından anlamlı fark bulundu (p<0,05). Bununla birlikte hem AH hem HKB grubunda Yer Labirent Testine ait anlık labirent ve gecikmeli labirent süreleri ile fonksiyonel mobilite, bilişsel işlevler ve el becerileri arasında güçlü bir ilişki bulunurken özellikle Alzheimer hastalarında vestibüler işlevler ile görsel- uzamsal algı yeteneği arasında
anlamlı ilişki saptandı. 
Görsel- uzamsal algı becerisine yönelik klinik bilgi veren YLT performansları; farklı bilişsel düzeylere sahip bireyler arasında değişkenlik göstermekte olup fonksiyonel mobilite, global bilişsel işlevler, vestibüler işlevler ve el becerileri gibi işlevselliğin temelini oluşturan özellikler ile etkileşim halindedir. Hastalığın erken evrelerinden itibaren hastaların bu özellikler yönüyle incelenmesi tanı, tedavi ve önleyici stratejiler için önemli olabilir.

Anahtar sözcükler: kognitif yetmezlik, el becerileri, görsel-uzamsal algı yeteneği, vestibüler işlevler
Tezin sayfa adedi: 103
Danışman: Prof. Dr. Birgül BALCI

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between visuospatial abilities, vestibular functions and manual dexterity in individuals diagnosed with Mild Cognitive Impairment and Alzheimer's disease compared to healthy controls.

The study included 43 patients with mild to moderate Alzheimer's disease, 35 individuals with Mild Cognitive Impairment (MCI) and 30 healthy controls, all aged 60 and above. Functional mobility levels were assessed using the Timed Up and Go (TUG) test under single and dual-task conditions. Their global cognitive functions were evaluated with the Montreal Cognitive Assessment (MoCA). Visuospatial abilities were measured using the Floor Maze Test (FMT) and the Santa Barbara Sense of Direction Scale (SBSODS). Vestibular functions
were assessed by the Modified Clinical Test of Sensory Interaction and Balance (mCTSIB) and the Bucket Test, while manual dexterity was evaluated with the Purdue Pegboard Test.

Significant differences were found between the groups in TUG performance under single and dual-task conditions, MoCA total scores, Floor Maze Test, SBSODS scores, mCTSIB (conditions 2-5) and manual dexterity performances (p<0,05). Additionally, strong correlations were observed between the immediate (IMT) and delayed maze times (DMT) of the Floor Maze Test and functional mobility, cognitive functions, and manual dexterity in both the Alzheimer's and MCI groups. Notably, a significant relationship was identified between vestibular functions and visuospatial abilities, particularly in patients with Alzheimer's disease. 

The performance on the Floor Maze Test (FMT) which provides clinical insights into visuospatial abilities, exhibits variability among individuals with different cognitive levels
and interacts with fundamental aspects of functionality such as functional mobility, global cognitive functions, vestibular functions, and manual dexterity. Examining patients in terms of these characteristics from the early stages of the disease may be crucial for diagnosis, treatment, and preventive strategies.

Keywords: cognitive impairments, manual dexterity, vestibular functions, visuospatial perception abilities
Page Number: 103
Advisor: Prof. Dr. Birgul BALCI