Feminist açıdan Türkiye'de kadınların sosyal medya ifşaları
Women's social media disclosures in Turkey from a feminist perspective
Yazar: MÜKERREM TİLBE AKAN ELTAN
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bilgi ifşası = Whistleblowing ; Siber feminizm = Cyberfeminism ; Sosyal medya = Social media ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yeni medya = New media ; Çevrimiçi feminizm = Online feminism

Özet:
İfşa kavram olarak, sır olarak saklanan bir şeyin açığa çıkarılması ve yayılması anlamına gelmektedir. Feminist mücadelenin bir aracı olarak ifşa, genellikle kadınlara yönelik erkek şiddetinin en yaygın biçimlerini açığa çıkarır. Yaygın feminist taktiklerin, şiddetten kurtulan kadınları ve onların hayatlarını öne çıkararak faili gizleyen ve erkek şiddetini meşrulaştıran ataerkil hakikat yaratma biçimlerine karşı mücadele için güçlü bir araç olduğuna şüphe yoktur. Dahası, feminist bir inşa için, halihazırda bir araya getirilmiş olanları sökmemiz gerekir; neye karşı olduğumuzu, ne için olduğumuzu sormamız, bunun bir temel değil, ne için çalıştığımızı çok iyi bilmemiz gerekir. Ne için çalıştığımızı anlamaya çalışarak, feminist bir kolektivitenin umudu olabilecek bir biz yaratmaya uğraşıyoruz. (Ahmed, 2017).
İnsan eliyle yaratılan travmaların ortak özelliğinin gizlilik ve unutkanlık olduğu iyi bilinmektedir (Herman, 1992). Şiddetin açığa çıkması, karmaşık duyguların uyanmasını ve çeşitli tepkilerin ortaya çıkmasını tetikler. Öte yandan, yaşananları kamuoyuna duyurmak, dolayısıyla hem kendini ifşa etmek hem de faili işaret etmek cesaret ve sorumluluk gerektirir (Altuntaş ve Saner, 2019). Dahası, bu tür erkek şiddetinin ifşası, ortak deneyim yoluyla feminist bilgiyi biriktirir. Bu tür şiddete feminist yaklaşım, şiddete tanık olmayan diğer insanların bakış açısını değiştirir. Örneğin, tecavüzü feminist bir yaklaşımla tanımlamak ve tecavüze karşı çıkmak, hem tecavüzün nasıl bir şey olduğuna dair bilgiden hem de insanların toplumsal varoluşunu etkileyen ve kabul edilemez olan gerçek güç ilişkileri olduğu yargısından kaynaklanır. Bu yargı açıkça siyasi, etik ve potansiyel olarak evrenselleştiricidir. (Ramazanoğlu & Holland, 2000)
Bir taktik olarak ifşa son yıllarda dünyada yaygınlaşmıştır, "Me too" hareketi bunun en bilinen örneğidir. Kuşkusuz ifşa birçok ülkede Marksist Feminist politika yapmanın merkezi bir parçası haline geldi. Türkiye de bu ülkeler arasında öne çıkanlardan biri. İfşa, kadınlar için güçlenmenin yanı sıra bu olgunun sınırları, artıları ve eksileri üzerine pek çok tartışmayı da beraberinde getiriyor. Dolayısıyla, detaylı ve karşılaştırmalı bir şekilde ele alınması ve tartışılması gereken çok boyutlu bir konu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Türkiye'de Marksist Feminist mücadelenin amaçları ve araçları tarihsel olarak ele alınacaktır. Ardından, 2000'li yıllardan itibaren teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan etkileri, ifşa konusuna odaklanılarak incelenecektir. Olgunun çok boyutluluğunu ele almak için, ifşa Türkiye'nin bu üç bağlamında toplumsal, teorik ve hukuki boyutlarıyla tartışılacaktır.

Abstract:
Whistleblowing as a concept means revealing and spreading something that has been kept as a secret. As a mean of Marxist feminist struggle, whistleblowing usually reveals the most common forms of male violence against women. There is no doubt that the widespread feminist tactics is a powerful, and dangerous, tool for the struggle against patriarchal truth-making forms that hide the perpetrator and justify male violence by highlighting women who have survived violence and their lives. Moreover, to build feminist dwellings, we need to dismantle what has already been assembled; we need to ask what it is we are against, what it is we are for, knowing full well that this we are not a foundation but what we are working toward. By working out what we are for, we are working out that we, that hopeful signifier of a feminist collectivity (Ahmed, 2017).  
It is well known that the common feature of human-created traumas is secrecy and forgetfulness (Herman, 1992). The exposure of violence triggers the awakening of complex emotions and a variety of reactions. On the other hand, it requires courage and responsibility to publicize what happened, and hence, both to reveal oneself and to point to the perpetrator (Altuntaş & Saner, 2019). Moreover, the disclosure of such male violence accumulates the feminist knowledge through common experience. The feminist approach to such violence changes the perspective of other people who did not witness the violence. Feminist identification of, and opposition to, rape, for example, comes both from knowledge of what rape is like and from the judgement that there are real power relations affecting people's social existence that are unacceptable. This judgement is clearly political, ethical and potentially universalising. (Ramazanoglu & Holland, 2000)
The whistleblowing as a tactic has become widespread in the world during the recent years, "Me too" movement being the most known case. Without a doubt, it has become a central part of making Marxist feminist politics in many countries. Turkey is one of the prominent ones among such countries. The whistleblowing brings a lot of empowerment for women as well as a lot of discussions on the limits, pros and cons of the phenomenon. Thus, it presents a multidimensional issue that needs to addressed and discussed in a detailed and comparative fashion. In this paper, first, the aims and tools of the Marxist feminist struggle in Turkey will be discussed historically. Then, its impact with the development of technology since the 2000s, will be examined with a specific focus on the subject of whistleblowing. To address the multidimensionality of the phenomenon, whistleblowing will be discussed with reference to the social, ideological, and legal dimensions in all these three contexts of Turkey.