Tescilsiz tasarımların hukuken korunması
Legal protection of unregistered designs
Yazar: ABDURRAHMAN HAMZA TÜZGEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÇINAR
İstanbul Şehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Hukuk = Law
Dizin: Hukuksal korunma = Legal protection ; Tasarım = Design ; Tescilsiz tasarım = Unregistered design

Özet:
Bu çalışma "Tescilsiz Tasarımların Hukuken Korunması" konusuna hasredilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu sonrasında tescilsiz tasarımların iç hukukumuzda nasıl bir koruma göreceği izah edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda çalışmamız yedi ana bölüme ayrılmıştır.

Birinci bölüm giriş bölümü olup, bu bölümde çalışmamızın kapsamı belirtilmiştir.

İkinci bölümde tasarım kavramı açıklanarak, hukukçular açısından tasarımın ne ifade ettiği üzerinde durulmuştur. Tasarımın unsurları olan ürün/ürün parçası ve insan duyularıyla algılanabilen görünüm açıklandıktan sonra, kısaca tasarım çeşitleri izah edilmiştir. Bunun akabinde uluslararası anlaşmalar göz önünde bulundurularak, tasarım korumasının tarihçesi dünyadaki ve ülkemizdeki gelişmeler açısından ele alınmıştır.

Üçüncü bölümde Avrupa Birliği'nde ve Ülkemizde tasarım koruması kapsamındaki hukuki düzenlemeler incelenmiştir. Söz konusu inceleme yapılırken iç hukukumuz açısından SMK'nın getirmiş olduğu yeniliklerin üzerinde ayrıca durulmuştur. Bu bölümün son kısmında ise tasarımların farklı mevzuat hükümleri ile kümülasyon halinde korunmasına (kümülatif koruma) yer verilmiştir.

Dördüncü bölüm koruma şartlarına ayrılmış olup, bu bölümde olumlu koruma şartları olarak da adlandırılan yenilik ve ayırt edici nitelik kavramları kapsamlı bir şekilde incelendikten sonra koruma dışında kalan haller ele alınmıştır.
Çalışmamızın beşinci bölümünde tasarımların hükümsüzlüğü genişçe işlenmiştir. Her bir hükümsüzlük hali ayrı ayrı ele alınmış, kısmi hükümsüzlük kavramı açıklanmış, hükümsüzlük davası ve etkileri incelenmiştir. Bölümün sonunda ise hükümsüzlük haricinde tasarım hakkının sona ermesine sebep olan haller değerlendirilmiştir.

Altıncı bölüm tasarım hakkına tecavüzün incelenmesine ayrılmıştır. Bu kısımda tecavüz kavramı açıklanmış ve tecavüz fiilini oluşturan haller üzerinde durulmuştur. Ayrıca tecavüz fiilinin belirlenmesinin hangi kriterlere göre yapılacağı ve söz konusu belirlemede dikkate alınmayacak hususlar izah edilmiştir.

Son bölüm olan sonuç bölümünde çalışmamız kapsamında ulaşılan sonuçlar belirtilmiştir.

Abstract:
This thesis has been devoted to the "Legal Protection of Unregistered Designs". It is tried to explain how unregistered designs will be protected in our domestic law after IPA (Industrial Property Act). In this context, this thesis is divided into seven chapters.

The first chapter is the introduction section, and the scope of our work is indicated in this chapter.

In the second chapter, the notion of design is explained. After describing the elements of the design, the design varieties are explained briefly. Later, considering the international agreements, the history of design protection has been discussed.

In the third chapter, legal arrangements for design protection in the European Union and in our country have been examined. The changes brought by the IPA in terms of domestic law were also emphasized. In the last part of this chapter, cumulative protection is mentioned.

The forth chapter is devoted to the protection requirements. The concepts of novelty and distinctive qualities, which are also referred to as positive protection conditions, have been studied extensively. Then the cases, which cannot be protected by design protection, are dealt with.

In the fifth chapter of our thesis, the invalidity of designs has been widely discussed. Each grounds of invalidity is considered separately, the concept of partial invalidity is explained, the invalidity claim and its effects are examined. At the end of the chapter, the circumstances terminating design right except invalidity were evaluated.

The sixth chapter is about to the examination of the design of the infringement of the unregistered designs. In this chapter, the concept of infringement is explained and the grounds of infringement are discussed.

In the final chapter which is the conclusion section, the conclusions reached within the scope of our study are stated.