Asetaminofen ile sıçanlarda oluşturulan akut karaciğer hasarına umblikal korddan elde edilen mezenkimal kök hücre ve eritropoietinin etkisi
The effect of mesenchymal stem cell and erythropoietin obtained from umbilical cord on acute liver injury in Acatominophenic rats
Yazar: RÜMEYSA GÖÇ
Danışman: PROF. DR. BİRKAN YAKAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY SEZER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Amaç: Asetaminofen kaynaklı karaciğer hasarı, gelişmiş dünyada hepatik hasarın neden olduğu sık görülen bir etiyolojik faktör olarak kabul edilmektedir. Tedavi seçenekleri kısıtlı olduğu ve sonuçların kesin olmadığı için yeni yöntemler bulmaya çalışmak kaçınılmaz olup deneysel seviyede yeni stratejiler araştırılmaktadır. Bu amaçla asetaminofen uygulanan sıçanlarda oluşturulan akut karaciğer hasarına karşı umblikal korddan elde edilen MKH'ların ve EPO'nun koruyuculuk üzerindeki sinerjik etkilerinin olup olmadığını histopatolojik ve biyokimyasal yöntemler ile ortaya koyulması düşünüldü.
Gereç ve Yöntem: Toplam 90 adet Wistar albino türü erişkin dişi sıçan rastgele 9 gruba ayrıldı. Asetaminofen uygulamasından 2 saat sonra umblikal kord kaynaklı mezenkimal kök hücre ve eritropoietin uygulaması yapıldı.  Asetaminofen uygulamasından 24 saat sonra akut karaciğer hasarının oluştuğunu gözlemlemek için 2,4,6 ve 8 gruptaki sıçanlar 24 saat sonra, mezenkimal kök hücre yeni kök hücrelere dönüşüp dönüşmediğini belirlemek için 3,5,7 ve 9 gruplardaki sıçanlar 7. günde sakrifiye edildi. Biyokimyasal (ALT, AST, MDA, Amonyak) ve histopatolojik (hematoksilen&eozin, CD133, PCNA, CK18 ve kaspaz 3) değerlendirmelerin yapılabilmesi için kan ve karaciğer numuneleri alındı.
Bulgular: Histopatolojik parametrelerde, immunohistokimya, biyokimyasal serum ALT, AST ve amonyak çalışması ve dokudan ELİSA çalışmaları sonrasında kontrol grubuyla sadece asetaminofen verilen A 1g ve A 7g grupları arasında anlamlı farklılıklar vardı. Bakılan bütün markerlar değerlendirildiğinde A+E 1g, A+E 7g, A+M 1g ve A+M7g gruplarının sonuçları birbirine yakın ve istatistiksel anlamlı ilişki saptanmadı. hUC-MKH ve eritropoietin birlikte verilen A+M+E 1g ve A +M+E 7g grupları ile karşılaştırıldığında ise etkileri daha fazlaydı ve istatistiksel olarak anlamlıydı. 
Sonuç: Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildikten sonra akut tedavide epo'nun etkin olduğu ama uzun vadede mezenkimal kök hücre verilen grubun daha iyi sonuçlar verdiği dikkate alındığında hem mezenkimal kök hücre hem EPO vermenin en sağlıklı tedavi edici yöntem olduğu ve birbirlerini olumlu yönde etkileyerek sinerjik etkilerinin olduğu kanıtlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Akut Karaciğer Hasarı, Asetaminofen, Eritropoietin, Mezenkimal Kök Hücre

Abstract:
Objective: Acetaminophen induced liver injury is acknowledged to be a common etiologic factor caused by hepatic damage in the developed world. As treatment options are limited and the results are uncertain, it is inevitable to try to find new methods and to investigate new strategies at the experimental level. For this purpose, we aimed to determine whether there is synergistic effects of MSCs obtained from umbilical cord and EPO on preservation against acute liver damage in rats treated with acetaminophen by histopathological and biochemical methods.
Material and Method: A total of 90 adult female Wistar albino rats were randomly divided into 9 groups. MSC and erythropoietin were induced by umbilical cord 2 hours after acetaminophen administration. To observe acute liver damage 24 hours after acetaminophen administration the rats in group 2,4,6 and 8 were sacrificed after 24 hours. Following that the rats in group 3,5,7 and 9 were sacrificed on the 7th day so as to determine whether the mesenchymal stem cells had turn into new stem cells. Blood and liver samples were taken for biochemical (ALT,AST,MDA,ammonia) and histopathological (hematoxylin&eosin,CK-18,PCNA,CD133 and caspase3) evaluations.
Results: There were significant differences in histopathological parameters, the control group on which immunohistochemical, biochemical serum ALT,AST ammonia studies and tissue ELISA studies were conducted and two others group which were respectively sacrificed on the first day and the seventh day. When all markers were evaluated, the results of A+E 1g, A+E 7g, A+M 1g and A+M 7g groups were similar and no statistically significant relationship was found. The effects of hUC-MSC and erythropoietin in combination with A+M+E 1g and A+M+E 7g were higher and statistically significant.

Conclusion: When the data obtained were evaluated statistically, when it was considered that EPO was effective in acute treatment but the MSC group had better results in the long term, it was proved that both MSC and EPO were the healthiest therapeutic methods and had synergistic effects by positively affecting each other.
Keywords: Acute Liver İnjury, Acetaminophen, Eritropoetin, Mesenchymal Stem Cell