Artrite yönelik yapılan eğitimin artitli hastaların öz-etkililik algısı üzerine etkisi
The influence of the training towards arthritis on the self-efficacy perception of arthritis patients
Yazar: AYLA ÜNSAL
Danışman: DOÇ. DR. MAĞFİRET KAŞIKÇI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Artrite Yönelik Yapılan Eğitimin Artritli HastalarınÖz-etkililik Algısı Üzerine Etkisiİki aşamada gerçekleşen araştırmanın birinci aşamasında, Artritlerde Öz-etkililikÖlçeği Türkçe'ye uyarlanmıştır. İkinci aşamada ise; artritli hastalara planlı hasta eğitimiverilerek, eğitimin bu hastaların öz-etkililik algıları üzerine etkisi incelenmiştir. Buyönü ile araştırmanın birinci aşamasında metodolojik araştırma modeli, ikinciaşamasında ise öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneme modeli kullanılmıştır.Araştırma Atatürk Üniversitesi Yakutiye Araştırma ve Uygulama HastanesiFizik Tedavi-Rehabilitasyon ve İmmunoloji Poliklinik ve Klinikleri'nde 18 Mayıs-25Kasım 2005 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Araştırmanın evrenini, belirtilen tarihteadı geçen birimlerde bulunan, örneklem grubu özelliklerine uyan tüm artrit hastalarıoluşturmuştur. Örneklem seçim yöntemine gidilmemiştir. Araştırmacının oradabulunduğu süre içerisinde örneklem grubu özelliklerine uyan, rastlantısal olarak seçilenve gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden hastalar araştırma kapsamınaalınmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında 125, ikinci aşamasında ise 80 artritli hastaile çalışılmıştır. Verilerin toplanmasında iki form kullanılmıştır. Bunlar; soru formu veArtritlerde Öz-etkililik Ölçeği'dir.Birinci aşamada; Artritlerde Öz-etkililik Ölçeği Türkçe'ye uyarlanmıştır.Ölçeğin Cronbach's Î± güvenilirlik katsayısı 0.96 olarak bulunmuştur.İkinci aşamada; deney ve kontrol grubuna Artritlerde Öz-etkililik Ölçeği'ninTürkçe formu uygulanarak öntest yapılmıştır. Deney grubundaki her bir hastayaaraştırmacı tarafından hazırlanan eğitim kitapçığı eşliğinde 3 aylık bir eğitim verilmiştir.Eğitim süresince her bir hastayla 3 haftada bir olmak üzere toplam 4 kez görüşülmüştür.Eğitim bitiminde her iki gruptaki hastalara ilgili form, tekrar uygulanarak sontestyapılmıştır.Deney grubundaki hastaların sontest puan ortalamalarında önteste göre bir artışsaptanmıştır ve bu artış istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Kontrol grubundakihastaların sontest puan ortalamalarında ise önteste göre bir düşme söz konusu olmuş vebu durumun istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır. Her iki grubun eğitimsonrası ağrıda ve diğer belirtilerde öz-etkililik alt boyutlarının sontest puan ortalamalarıistatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Deney ve kontrol grubundaki hastalarınartritlerde öz-etkililik ölçeği puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı olduğubelirlenmiştir. Bu durum hastalara verilen planlı eğitimin onların öz-etkililik algılarınıarttırdığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, artrit, öz-etkililik, hasta eğitimi.SUMMARY

Abstract:
The Influence of the Training towards Arthritis on theSelf-efficacy Perception of Arthritis PatientsAt the first stage of study, which was consisted of two stages, ArthritisSelf-efficacy Scale was translated into Turkish. At the second stage, planned patienttraining is given to Arthritis patients and the influence of this training on their self-efficacy perception was determined. In this context, at the first stage of the study,methodological research model, at the second stage of the study, quasi-experimentaldesign with control model including control group, was used.The study was realized in Atatürk University, Yakutiye Research andApplication Hospital, Physical Therapy-Rehabilitation and Immunology Clinics andPoliclinics between May 18th and November 25th. The patient having arthritis who wasfit to sample group features and was present at the units mentioned above, wereconstituted population of the research. Sampling selection method was not preferred.The volunteer patients who match sample group features were selected randomly byresearcher when she was at the units. At the first stage of the study 125, and the secondstage 80 arthritis patients was included. The data of the study gathered by two forms.They were the question form and Arthritis Self-efficacy Scale.At the first stage, Arthritis Self-efficacy Scale was translated into Turkish. TheCronbach?s Alfa reliability coefficient of the scale was found as 0.96.At the second stage, a pretest consisted of the Turkish form of Arthritis Self-efficacy Scale was applied to both experiment group and control group. Each patient inthe experimental group was trained for three months by using training book which wasprepared by researcher. Each patient was trained four sessions in training sessions, onein every three weeks. By applying the related forms to both groups at the end of theirtraining, a posttest was applied in order to determine the efficiency of the training.An increase was determined in the posttest score averages of the experimentgroup in comparison to their pretest scores, and it was seen that this increase was asignificant one. On the other hand, in the posttest score average of the control group,there has occured a decrease in comparison to their pretest scores and again thisdecrease was statistically significant. After the training, the statistical averages of theposttest Self-efficacy sub-levels in aches and other symptoms of both groups arestatistically significant. Self-efficacy Scale score averages of the patients both inexperimental and control groups are statistically significant in Arthritis. This shows thatthe planned training which was given to the patients increases their perception of Self-efficacy.Key Words: Nursing, arthritis, self-efficacy, patient education.