Doğum sonu dönemde bakım gereksinimleri hakkında annelerin bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Identification of Mothers? level of knowledge regarding the need for care in the postpartum period
Yazar: EMİNE BAKIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DENİZ AKMAN MUTLUAY
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Mortalite = Mortality ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Doğum sonu dönem doğumdan sonraki altı haftalık süreyi kapsar. Bu altı haftalık süre anne, bebek ve aile açısından uyum sağlanması gereken yeni ve karmaşık dönemdir. Bu dönemde birçok kadın ve bebeği yaşamını yitirmektedir. Pospartum periyotta meydana gelen anne ölümlerinin çoğu uygun pospartum bakım ile önlenebilir.Araştırma, Kasım 2009 - Ocak 2010 tarihleri arasında; Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisinde pospartum dönemde olan annelerin bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu (Ek-1) kullanılarak veriler elde edilmiştir.Bulgular, araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 29,1± 5,8, ilk gebelik yaş ortalaması 22,8±5,1, toplam gebelik sayısı 2,76±1,7 dır. Kadınların %22,9 `u geçirdikleri gebelik yaşı açısından riskli grupta yer almaktadır (18 yaş ?-35 yaş ? ). Kadınların geçirdikleri gebelik sayısı açısından %24,5' i riskli grupta yer almaktadır (4 ? gebelik sayısı). Kadınların %23,9'u gebeliği istememektedir ve gebeliği istemeyen kadınların %30,3' ü geleneksel bir aile planlama yöntemi kullanmaktadır. Kadınların postpartum dönemde kendilerine yönelik bakım gerektiren konularda doğru bilme yüzde ortalamaları; doğum sonu dönemde cinsel ilişkiye girme zamanını bilme yüzde ortalaması %85,4, meme bakımını bilme yüzde ortalaması %75,69 ve kanama/enfeksiyon ile ilgili soruları bilme ortalaması %65,20' dir. Kadınların postpartum dönemde bebeklerine yönelik konularda doğru bilme sıralamasına bakıldığında doğum sonu dönemde ek gıdaya geçme zamanını bilme yüzde ortalaması %82,8, emzirme/sarılık bilme yüzde ortalaması %63,2 ve dışkılama/idrar ile ilgili soruları bilme yüzde ortalama %28,3'dir. Araştırmaya katılan kadınların bilgiyi kimden aldıkları ve ``doğru anne ve doğru bebek'' ile ilgili bulgular dağılımına bakıldığında; sağlık personellerinden, ailem, yakınlarım/çevrem ve kitle iletişim araçlarından bilgi alan kadınların, bebekleri ile ilgili sorulan sorulara kendileri ile ilgili sorulan sorulardan daha fazla doğru cevap vermişlerdir. Araştırmaya katılan kadınların verdikleri cevaplar aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Kadınların kendileri ile ilgili sorulan sorulara verdikleri cevaplar ile bilgiyi kimden aldıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Kadınların bilgiyi kimden aldıklarına bakıldığında %37,5'i (n=36) ailem, %34,4'ü (n=33) sağlık personelleri, %13,5'i (n=13) yakınlarım, %9,4'ü (n=9) kitle iletişim araçları ve %5,2'si (n=5) geleneksel uygulamalardan almıştır. Araştırmaya katılan kadınların postpartum dönemde bebeklerine yönelik yaptıkları uygulamalara bakıldığında kadınların %27,1'i göz, %26,0'sı pamukçuk, %26,2'si pişik, %27,7'si konak, %31,4'ünün göbek bakımı ile ilgili duymadıkları herhangi bir uygulamayı yapacakların ifade etmişlerdir.Bu çalışmada araştırmaya katılan kadınların kendilerinden çok eşlerine ve çocuklarına önem verdiklerini aynı zamanda kadınların yaptıkları uygulamalarda daha çok ailelerinden bilgi aldıkları gözlenmiştir ve yaptıkları uygulamalarda doğruluğunu bilmeseler de benzer bir durum ile karşılaşırlarsa bu yöntemlere başvuracaklarını ifade etmişlerdir.Anahtar Kelimeler; pospartum dönem, geleneksel uygulamalar, anne ölüm nedenleri

Abstract:
Postpartum period is the six-week period following the delivery of the child. This six-week is a new and complicated period requiring the adjustment of the mother, the baby, and the family. Many babies and mothers lose their lives in the postpartum period; however, an appropriate postpartum care can prevent most of the deaths happening in this period.This study aiming to identify the level of postpartum mothers? knowledge was conducted in the obstetrics and gynecology clinics of Balcalı Hospital at the University of Çukurova between November 2009 and January 2010. In line with this purpose, the data were collected through a questionnaire prepared by the researcher (Appendix 1).The average age of the participants is 29,1± 5,8, the average age for the first pregnancy is 22,8±5,1 and the average of the total number of pregnancies is 2,76±1,7. Of the women participating in the study, 22, 9 % of them are in the risk group due to their age (?18 -?35) and 24,5 % of them due to the number of pregnancies (?4) . Of the participants, 23,9 % have an unwanted pregnancy and 30,3 % of those having an unwanted pregnancy were reported to use a traditional family planning method. The percentages of women?s correct knowledge about the self care in the postpartum period are as follows: the time for a sexual intercourse in postpartum: 85,4 %, breast care: 75,69 %, bleeding/infection: 65,20 %. As for the questions correctly responded about the baby care in the postpartum period, the percentages are as follows: the right time to start giving additional nutrition: 82,8 %, breastfeeding/hepatitis: 63,2 %, and evacuation/urine: 28,3 %.It was found that women gave more correct answers to the questions related to their babies than the questions related to themselves. When the source of their knowledge and ?right mother and right baby? findings were analyzed, it was found that they learned from the healthcare personnel, their families, relatives/environment and from the mass media. There was a statistically significant difference between the responses given by the mothers. A statistically significant difference was detected between the responses about themselves and the source of information (p<0,05).Findings show that 37,5 % of the participants get information from their families (n=36), 34,4 % from health personnel (n=33), 13,5 % from their relatives/environment (n=13), 9,4 % from the mass media (n=9), and 5,2% from the traditional practices (n=5). Mothers participating in the study stated that they would carry out any practice that they did not hear about the issues related to baby care in postpartum period: eyes: 27,1 %, moniliasis: 26,0 %, diaper rash: 26,2%, cradle cap: 27,7 %, cord care: 31,4 % .This study indicates that women in the postpartum period give more importance to their husbands and children than themselves and get information from their families about the things they are doing. Besides, even if not knowing the appropriateness of the practices, mothers participating in the study stated that they would use the same methods in a similar case.Key Words: Postpartum Period, Traditional Practices, Causes of Mother Deaths