Baba kaybı yaşamış ergenlerde yas düzeyi ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide ontolojik iyi oluş ve varoluşsal öfkenin aracılık rolü
The mediation role of ontological well-being and existential anger in the relationship between age level and psychological resilience in adolescents whose fathers pass away
Yazar: YUSUF YAKUPOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı, 'baba kaybı yaşamış 14 – 18 yaş arasındaki ergenlerin yas düzeyi ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide ontolojik iyi oluş ve varoluşsal öfkenin aracılık rolünü test etmekti. Öncelikle araştırmada alternatif modelleri test etmek üzere İstanbul ilinin 13 ilçesinde kolaydan örnekleme yöntemiyle baba kaybı yaşamış 69 ergene ulaşılmış, yüz yüze görüşmelerle süreçte neler yapılacağı anlatılmış ve ergenler ölçekleri doldururken araştırmacı eşlik etmiştir. Çıkan bulgular üzerine modeller test edilmiş ve alternatif model belirlenmiştir. Daha sonra ilk örneklem grubu dahil 259 katılımcı sayısına ulaşılmış ve yüz yüze görüşmeler yapılarak katılımcılara ölçekler sunulmuştur. Verilerin toplanma aşamasında, katılımcılara çalışma öncesi bilgi verilmiş ve gönüllülük esasına bağlı bir şekilde, katılımcılardan, araştırmacının hazırladığı; Kişisel Bilgi Formu ile Temel Yas Unsurları Ölçeği, Varoluşsal Öfke Ölçeği, Ontolojik İyi Oluş Ölçeği ve son olarak Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu doldurulması istenmiştir. Modelin testinde, yas yaşayan ergenlerin psikolojik sağlamlıklarında ontolojik iyi oluşun aracılık etkisi bulgulanmış ayrıca varoluşsal öfkenin de ontolojik iyi oluşu etkilediği görülmüştür. Araştırmanın sonucuna göre, yas yaşayan ergenle çalışırken, ergenin yaşam amaçlarını ve yaşam öyküsünü klinik ortamda değerlendirmek hem varoluşsal öfkesine olumlu tesir edecek hem de psikolojik sağlamlığını olumlu yönde etkileyecektir.

Abstract:
The aim of the study was to test the mediating role of ontological well-being and existential anger in the relationship between the grief level and psychological resilience of adolescents between the ages of 14 and 18 whose fathers passed away. First of all, in order to test alternative models in the research, 69 adolescents whose fathers had passed away were reached through convenience sampling method in 13 districts of Istanbul, what would be done in the process was explained through a one-on-one interview, and the researcher accompanied the adolescents while filling out the scales. Based on the findings, models were tested, and an alternative model was determined. Later, a total of 259 samples were reached and the scales were presented to the participants through face-to-face interviews. During the data collection phase, the participants were informed before the study and, on a voluntary basis, they were asked to fill out the Personal Information Form prepared by the researcher, the Basic Mourning Elements Scale, the Existential Anger Scale, the Ontological Well-Being Scale and finally the Connor-Davidson Psychological Resilience Scale Short Form. In the test of the model, the mediating effect of ontological well-being was found on the psychological resilience of adolescents experiencing grief, and it was also observed that existential anger affected ontological well-being. According to the results of the research, when working with an adolescent who is experiencing grief, evaluating the adolescent's life goals and life history in a clinical setting will have a positive impact on both his existential anger and his psychological resilience.