Türkiye'de yaşlı bakım hizmetlerinde çalışan göçmen kadınların sorunları
The problems of migrant women working in the elderly care at home service in turkey
Yazar: FİLİZ ÖZDİN AYGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ZAFER SAĞIROĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, evde bakım hizmetlerinden yaşlı bakımında çalışmak üzere Türkiye'ye gelen göçmen kadınlara odaklanmıştır. Yerli çalışanların küçük düşürücü ve onur kırıcı bir iş olarak algıladıkları sektör göçmen çalışanlar tarafından doldurulmaktadır. Çoğunluğunun kayıt dışı istihdam edildiği bilinen göçmen kadınların göç kararları ve nedenleri, kullandıkları ağ bağlantıları, ücret, izin kullanımları, aile ilişkileri, iş yaşamları, karşılaştıkları güçlükler, günlük rutinleri ve gelecek projeksiyonları anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla 17 göçmen kadın, çalışma kapsamına sonradan dahil edilen dört işveren, üç yasal şirket yöneticisi ve iki kayıt dışı şirket yöneticisi olmak üzere toplam 26 görüşmeci ile görüşülmüştür. Yapılan görüşmelerde nitel araştırma yöntemlerinden derinlikli mülakat tekniği kullanılmıştır. Ulaşılan bulgularla işveren-çalışan ilişkileri, şirketlerin sektörde doldurdukları boşluklar, göçmenlerle çalışma şekilleri çalışma grubu içinde incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda alanda yapılan çalışmalarda sıkça tekrarlanan işveren ve aracı şirketler karşısında mağdur göçmen çalışanlarla uyumlu bulguların yanında, yerli çalışan bulamayan ve göçmen çalışanın şartlarını kabul etmek zorunda kalan işveren mağduriyetinin yaşandığı tersine bir döngünün oluşmaya başladığı da izlenmiştir. Özellikle yeni göç eden ve ileri yaş grubundaki kayıtsız göçmen çalışanların kayıtsızlıkları nedeniyle birçok zorluklarla karşılaştıkları buna karşılık Türkiye'de belli bir süre geçiren, uyum sürecini atlatan, orta yaş grubu eğitimli çalışanların sektör içinde oldukça güçlendikleri ve bu güçlerinin de farkında oldukları değerlendirilmiştir. Göçmen ağlarının oldukça güçlü olduğu, bu ağ sayesinde mağduriyetlerin en aza indirgendiği, artan eğitim seviyesiyle birlikte bilinçlendikleri de ortadadır. Bu noktada artık haklarını savunun, bilinçli ve alternatifsiz çalışma koşulları sunan örneklere de rastlanmıştır. Devletin bilinçli olarak görmezden geldiği sektörü artık istese de kontrol edemeyeceği katılımcı ifadelerinde yer almaktadır. Şirketler arasında yavaş yavaş rekabet bulgularına da rastlanmıştır. Çalışmamızda, göçmen kadınların ve işverenlerin mağduriyetlerini giderici hem çalışanların hem de aracı şirketlerin yasal çalışma koşullarını teşvik edici yasal düzenlemelerin ivedilikle yapılmasının gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
This study focused on migrant women who came to Turkey from home care services to work in elderly care. This sector, which local employees find humiliating and perceive as a humiliating job, is filled by migrant workers. It has been tried to understand the migration decisions and reasons, the network connections they use, wages, leave use, family relations, business life, difficulties they encounter, daily routines and future projections of migrant women, the majority of whom are known to be employed informally. For this purpose, a total of 26 interviewees were interviewed, including 17 immigrant women, 4 employers who were later included in the scope of the study, 3 legal company managers and 2 informal company managers. In-depth interview technique, one of the qualitative research methods, was used in the interviews. With the findings, employer-employee relations, the gaps that companies fill in the sector, the way they work with immigrants were tried to be examined within the working group. In our study, it was observed that in addition to the findings that are consistent with the migrant workers in the face of employers and intermediary companies, which are frequently repeated in the studies in the field, a reverse cycle in which the employer victimization is experienced, which cannot find local workers and has to accept the conditions of the migrant worker, has begun to occur. It has been evaluated that the middle-aged educated workers, who have spent a certain period of time in Turkey, survived the adaptation process, have become quite strong in the sector and are aware of their strength, while the unregistered migrant workers, especially those in the newly immigrated and older age group, face many difficulties due to their indifference. It is obvious that immigrant networks are quite strong, grievances are minimized thanks to this network, and they become conscious with the increasing level of education. At this point, there are also examples that defend their rights and offer conscious and alternative working conditions. It is included in the statements of the participants that the state consciously ignores the sector that they can no longer control, even if they want to. There were also signs of competition between companies gradually. In our study, it has been emphasized that the urgent need for legal arrangements to eliminate the grievances of migrant women and employers and to encourage the legal working conditions of both employees and intermediary companies.