Uzaktan algılama ve CBS kullanılarak arazi kullanımının su havzalarına olan etkilerinin incelenmesi: İstanbul ili-Terkos ve Alibeyköy havza örnekleri
Investigation of the effects of land use on water basins by using remote sensing and GIS: Istanbul province-Terkos and Alibeyköy basin examples
Yazar: SENA AHİ
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN EYMEN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Havzalar = Basins ; Uydu görüntüleri = Satellite images ; Uzaktan algılama = Remote sensing ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Hızla artmakta olan İstanbul'un nüfusu, her canlı için vazgeçilmez bir unsur olan su ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Her canlı için önemli bir kaynak olan suyun sürdürülebilirliğinin sağlanması için korunması gerekmektedir. Bu yüzden önemli içme suyu kaynaklarını oluşturan havzalar için düzenli planlar yapılmalı ve bu su kaynaklarının çevreden olumsuz etkilenmesinin önüne geçilmesi gerekmektedir. Havzalar, su ve kara ekosisteminin kesiştiği şehri besleyen doğal kaynaklardandır. Havzalar etrafında meydana gelen değişimin izlenmesi, etkilerin belirlenmesinde Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknikleri kullanılmaktadır. Uzaktan Algılama sayesinde veriler kolay ve hızlı elde edilebilmekte CBS sayesinde de elde edilen bu veriler hızlı bir şekilde analiz edilebilmekte ve neticesinde yeni bilgiler elde edilebilmektedir. Bu teknolojiler sayesinde farklı zamanlı uydu görüntüleri kullanılarak zamana bağlı değişiklik gösteren alanlar belirlenebilmektedir.
Bu çalışmada Landsat-8 OLI uydu görüntüleri kullanılarak Terkos ve Alibeyköy havza alanlarına ait arazi kullanım değişikliği incelenmiştir. Terkos Havzası için 2013, 2015, 2020 yılı görüntüleri, Alibeyköy Havzası için 2013, 2015, 2018, 2020 yılı uydu görüntüleri kullanılmıştır. Uydu görüntüleri üzerinde yapılan kontrollü sınıflandırma ile başlıca orman, tarım, su ve yerleşim alanlarında meydana gelen değişiklikler belirlenmiştir. Çalışma kapsamında Envi 5.3 ve ArcGIS 10.3 programları kullanılmıştır. Yapılan bu çalışma havzaların korunması ve planlanması noktasında yerel yönetimlerde karar vericilere önemli bir altlık kaynak olacaktır.

Abstract:
The population of Istanbul, which has been increasing rapidly, has brought with it the need for water, which is an indispensable element for every living thing. Water, which is an important resource for every living thing, must be protected in order to ensure its sustainability. Therefore, regular plans should be made for the basins that constitute important drinking water resources and it is necessary to prevent these water resources from being adversely affected by the environmentBasins are natural resources that feed the city the water and land ecosystems intersect. Remote Sensing and Geographic Information Systems (GIS) techniques are used to monitor the changes occurring around the basins and to determine the effects. Thanks to Remote Sensing, data can be obtained easily and quickly, and this data obtained thanks to GIS can be analyzed quickly and new information can be obtained as a result. Thanks to these technologies, areas that vary depending on time can be determined by using satellite images of different times.
In this study, land use changes in Terkos and Alibeyköy basin areas were examined using Landsat-8 OLI satellite images. 2013, 2015, 2020 images for Terkos Basin, 2013, 2015, 2018, 2020 satellite images for Alibeyköy Basin were used. With the controlled classification made on satellite images, changes mainly in forest, agriculture, water and settlement areas have were determined. Envi 5.3 and ArcGIS 10.3 programs were used within the scope of the study. This study will be an important base source for decision makers in local governments at the point of protection and planning of basins.