Gümrük Birliği sürecinde Türkiye'nin dış ticaret yapısındaki gelişmeler
Develpoments in the Turkey?s foreign trade	structure during the process of Customs Union
Yazar: ÖZLEM ERGÜT
Danışman: PROF. DR. OSMAN KÜÇÜKAHMETOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Gümrük Birliği = Customs Union

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye'nin AB ülkeleriyle gerçekleştirdiği ihracat ve ithalat değerlerindeki değişmeleri analiz etmektir.1964 yılında Ankara Antlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte başlayan Türkiye AB ortaklık ilişkilerinin hazırlık dönemi, 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı'nın kabul edilmesi ile birilikte son dönemine girmiştir. 1.1.1996 tarihinde Gümrük Birliği yürürlüğe girmesiyle birlikte yoğunluk kazanan AB ile Türkiye arasındaki ilişkilerin ekonomik analizi de önem kazanmaya başlamıştır.Çalışmada da, ekonomik bütünleşme teorisi, AB-Türkiye ilişkileri ve Gümrük Birliği öncesi ve sonrası dönemde dış ticaretimizdeki değişmelere yer verilmiş, Türkiye'nin AB ile olan ihracat ve ithalatında Gümrük Birliğinin etkilerini test etmek amacıyla 1987:Q4 ? 2008:Q1 dönemi kapsayacak şekilde zaman serisi verileri kullanılarak AB ile gerçekleştirilen ihracat ve ithalat denklemleri tahmin edilmiştir.Bu modellere Chow testi uygulanarak tahmin edilen modellerde yapısal değişimin olup olmadığı araştırılmıştır.Aynı zamanda Gümrük Birliği'nin olası etkilerini analiz edilmesi için kukla değişken yaklaşımından da yararlanılmıştır.Yapısal kırılma testi sonrasında AB ile gerçekleştirilen ihracat için tahmin edilen modelde ihracatımızda Gümrük Birliği öncesi döneme göre bir azalma yaşanırken, Gümrük Birliği ile birlikte AB'den gerçekleştirilen ithalat modelinde önemli yapısal farklılıklar olduğu bulunmuş, Gümrük Birliği sonrasında AB ile yapılan ithalatın Gümrük Birliği öncesi döneme göre daha fazla olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the changes of Turkey's exports and imports with EU countries with the entry of customs union into force between Turkey and EU. Preparation period of EU-Turkey partnership relation, which has started by the signing of Ankara Agreement in 1964, has entered its last period with the adoption of 1/95 of Association Council Decision. With the entrance of Customs Union into force on 01.01.1996, economic analysis of the intensive relationship between EU and Turkey has began to gain importance.In this study, the theory of economic integration, the EU-Turkey relations and changes in foreign trade due to Customs Union have been mentioned and export and import equations with EU have been estimated by using time-series data in the range of 1987:Q4 and 2008:Q1 in order to test the effects of Customs Union betweeen EU and Turkey. By applying Chow Test to these models, it has been investigated whether a structural change has occurred in the predicted models. At the same time, dummy variable approach has been used to analyze possible effects of the Customs Union. After the structural break test performed, export with EU has been diminished in respect to the period before the entrance of Customs Union according to the predicted model for export with EU. There has been also significant structural differences in import model with EU before and after the period of 1996. It has been seen that imports are more than the imports before the entrance to Customs Union.