Anne babaların çocukların duygularına yönelik inanışları ve duygu sosyalleştirme tepkileri ile çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between parents' beliefs about their children's emotions and emotional socialization reactions, and their children's social emotional well-being and psychological resilience
Yazar: GÜLŞAH AKTAN
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN KILIÇ
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, çocukluk için olumlu ve olumsuz yaşam fırsatlarının en önde belirleyicisi olan anne babaların çocukların duygularına yönelik inanışları ve duygu sosyalleştirme tepkileri ile çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini okul öncesi eğitim kurumları ile anasınıflarında eğitim alan 4-6 yaş arasındaki çocukların anne ve babaları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Aksaray ilinde, okul öncesi eğitim kurumları ile anasınıflarında eğitim alan 4-6 yaş arasındaki çocukların anne ve babalarından oluşmaktadır. Bu bağlamda araştırmaya 184 anne, 26 baba olmak üzere 210 anne baba katılmıştır. Araştırma grubu seçkisiz olmayan amaçsal örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada Anne Babaların Çocukların Duygularına Yönelik İnanışları Ölçeği (ABÇDİÖ), Çocukların Olumsuz Duygularıyla Baş Etme Ölçeği (ÇODBÇÖ), Anne Babaların Çocukların Olumlu Duygularına Yönelik Verdikleri Tepkiler Ölçeği (ABÇODT) ve Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PERİK) kullanılarak nicel araştırma yaklaşımı bağlamında veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız değişkenlere göre yapılan ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar t testi ve üç veya daha fazla gruba ilişkin karşılaştırmalar için de One-Way Anova testi kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren iki değişkenin karşılaştırıldığı durumlar için de Pearson Correlation testi kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki yordayıcılığını tespit etmek amacıyla çok değişkenli çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada anne babaların çocukların duygularına yönelik inanışları ve duygu sosyalleştirme tepkilerinin çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlığı üzerindeki yordayıcılığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre anne babaların çocukların duygularına yönelik inanışları kapsamında pozitifliğin bedeli alt ölçeğinin, çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları kapsamında yer alan keşfetmekten hoşlanma üzerinde negatif yönde ve anlamlı yordayıcı olduğu sonucu elde edilmiştir. Ayrıca, anne babaların çocukların olumlu duygularına yönelik verdikleri destekleyici duygu sosyalleştirme tepkilerinin, çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları kapsamında yer alan keşfetmekten hoşlanma üzerinde pozitif ve anlamlı yordayıcı olduğu ortaya konulmuştur. Araştırmada, anne babaların çocukların olumsuz duygularına yönelik verdikleri destekleyici duygu sosyalleştirme tepkilerinin, çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları kapsamında yer alan keşfetmekten hoşlanma, öz kontrol/ düşüncelilik ve atılganlık üzerinde pozitif ve anlamlı yordayıcı olduğu da elde edilmiştir. Öte yandan anne babaların çocukların duygularına yönelik inanışları kapsamında özerklik alt ölçeğinin de çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları kapsamında yer alan keşfetmekten hoşlanma üzerinde negatif ve anlamlı bir yordayıcı etkisi olduğu sonucuna erişilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between parents' beliefs about their children's emotions and emotional socialization reactions, which are the leading determinants of positive and negative life opportunities for childhood, and their children's social emotional well-being and psychological resilience. The universe of the research consists of the mothers and fathers of the children between the ages of 4-6 who receive education in pre-school education institutions and kindergartens. The sample of the study consists of the parents of children between the ages of 4 and 6 who receive education in pre-school education institutions and kindergartens in Aksaray. In this context, 210 parents, 184 mothers and 26 fathers, participated in the study. The research group was determined by non-random purposeful sampling method. In the research, Parents' Beliefs About Children's Emotions Scale (PBACE), Children's Coping with Negative Emotions Scale (CCNES), Parents' Reactions to Children's Positive Emotions Scale (PRCPS), and Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children (PERIK) was used. In the study, data were collected in the context of quantitative research approach. In the analysis of the data, independent groups t-test was used for pairwise comparisons made according to independent variables, and One-Way Anova test was used for comparisons of three or more groups. The Pearson Correlation test was also used for cases where two normally distributed variables were compared. Multivariate multiple regression analysis was performed to determine the predictor of independent variables on dependent variables. According to the findings, it was concluded that the cost of positivity subscale within the scope of the beliefs of the parents about the children's emotions was a negative and significant predictor of the enjoyment of discovering, which is included in the social emotional well-being and psychological resilience of the children. In addition, it has been revealed that the supportive emotional socialization reactions of parents towards the positive emotions of their children are a positive and significant predictor of the enjoyment of exploring, which is included in the social emotional well-being and psychological resilience of the children. In the study, it was also found that the supportive emotional socialization responses of the parents towards the negative emotions of the children were positive and significant predictors of the enjoyment of exploring, self-control/thoughtfulness and assertiveness, which are included in the social emotional well-being and psychological resilience of the children. On the other hand, it was concluded that the autonomy subscale within the scope of the beliefs of the parents about the children's emotions has a negative and significant predictive effect on the enjoyment of exploring, which is included in the social emotional well-being and psychological resilience of the children.