Hekim ve hemşirelerin izolasyon önlemlerine uyumu ve etkileyen faktörler
Compliance of physicians and nurses to isolation measures and affecting factors
Yazar: ERTUĞRUL SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM KILIÇ
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bulaşıcı hastalık kontrolü = Communicable diseases control ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Doktorlar = Physicians ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yalıtım = Insulation ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Günümüzde sıkça kullanılan tanımıyla sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyonlar (SBİE)/
hastane enfeksiyonları (HE), tüm dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde morbidite
ve mortaliteye neden olan, hastanede kalış süresini uzatan, işgücü ve ekonomik kayıplara
yol açan önemli bir sağlık problemidir. Hastane enfeksiyonları izolasyon önlemlerine uyum
sağlandığı takdirde önlenebilir bir sorundur. İzolasyon önlemlerine uyumda sağlık
çalışanları büyük bir öneme sahiptir. Bu araştırmanın amacı; hekim ve hemşirelerin
izolasyon önlemlerine uyumu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmanın verileri
Nisan-Mayıs 2021 tarihlerinde Gaziantep Cengiz Gökçek Kadın Doğum ve Çocuk
Hastalıkları Hastanesi'nde toplandı. Araştırmanın evrenini hastanede belirtilen tarihlerde
çalışmakta olan 96 hekim ve 392 hemşire oluşturdu. Örneklem seçimine gidilmeyerek
araştırmaya katılmayı kabul eden 80 hekim ve 305 hemşire araştırmayı tamamladı. Verilerin
toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Formu, İzolasyon Önlemlerine Uyum Ölçeği (İÖUÖ)
kullanıldı. İstatistiksel analizler için SPSS sürüm 24,0 paket programı kullanılarak, sayı,
yüzde, ortalama, standart sapma, Student t, Mann Whitney U, Tek yönlü varyans analizi
(ANOVA) ve LSD çoklu karşılaştırma testleri, Kruskal Wallis, All Pairwise çoklu
karşılaştırma testi ve Spearman korelasyon katsayısı kullanıldı.
Çalışmaya katılanların %70,4'ü kadın (n: 271), %29,6' sı (n:114) erkek, yaş ortalaması
31,58±6,81, toplam çalışma yılı ortalaması 7,54±6,23 tür. Hekimlerin izolasyon önlemlerine
uyum puanının (67,5±8,28) hemşirelere (66,9±7,02) göre daha yüksek çıktığı fakat farkın
istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı tespit edildi. Her iki meslek grubunun da izolasyon
önlemlerine uyum puan ortalamasının genel ortalamanın üzerinde olduğu cinsiyet, eğitim
durumu, çalışılan birim, mesleği severek yapma, güncel bilgileri takip etme durumunun
izolasyon önlemlerine uyumu etkilediği saptandı (p<0,05). Hekim ve hemşireler tarafından
izolasyona uyumu, iş yükünün artışının ve personel sayısının azlığının olumsuz, motivasyon
desteğinin ise olumlu yönde etkileyeceği sonucuna ulaşıldı. Hemşire ve hekimlerin
izolasyon önlemlerine uyumları konusunda kurumsal desteğin devamı ve verilen eğitimlerin
güncel bilgiler ışığında düzenli aralıklarla tekrarlanması, uyumu etkileyen olumsuz
faktörlerin iyileştirilmesine yönelik girişimler yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hekim; Hemşire; Hastane enfeksiyonu; Enfeksiyon kontrolü;
İzolasyon; İzolasyon önlemleri

Abstract:
Nosocomial infections (NI) / Healthcare-associated infections (HAI) with its frequently used
definition today, is an important health problem that causes morbidity and mortality,
prolongs hospital stay, and causes labor and economic losses in developed and developing
countries all over the world. Hospital infections are a preventable problem if isolation
measures are followed. Health workers have a great importance in compliance with isolation
measures. The aim of this study is to determine the compliance of physicians and nurses
with isolation precautions and the factors affecting them. The data of the study were
collected at Gaziantep Cengiz Gökçek Gynecology and Obstetrics Hospital between April
and May 2021. The population of there search consists of 96 physicians and 392 nurses
working in the hospital on the specified dates. 80 physicians and 305 nurses who agreed to
participate in the study completed the study. SPSS for Windows version 24.0 was used for
statistical analyses. The Descriptive Characteristics Form and the Scale of Compliance with
Isolation Precautions (PSPS) were used to collect the data. Number, percentage, mean,
Standard deviation, Student t, Mann Whitney U, One-way analysis of Variance (ANOVA)
and LSD multiple comparison tests, Kruskal Wallis, All Pairwise multiple comparison test
and Spearman Correlation Coefficient statisticaly analyses were used.
The most of the participants were female (70.4%, n=271), 29.6% (n=114) were male,
meanage was 31.58±6.81 and mean total working year was 7.54±6.23. It was determined
that physicians' compliance scores with isolation measures (67,5±8,28) were higher than
nurses (66,9±7,02), but the difference was not statistically significant. It was determined that
the mean scores of compliance with isolation measures of both occupational groups were
above the general average, and gender, education status, work unit, doing the job with
pleasure, following up-to-date information affected compliance with isolation (p<0.05). It
was stated by physicians and nurses that compliance with isolation, increased work load and
low number of personel would affect negatively, while motivational support would have a
positive effect. It is recommended to continue institutional support for the compliance of
nurses and physicians with isolation measures, to regularly repeat the trainings given in the
light of up-to-date information, and to take steps to improve the negative factors affecting
compliance.
Keywords: Physician; Nurse; Hospital infection; Infection control; Isolation; Isolation
precautions