Okul yöneticilerinin stratejik liderlik özelliklerine ilişkin öğretmen algıları
Teacher's perceptions about strategic leadership features of secondary school managers
Yazar: MELİS ÜLKER
Danışman: PROF. DR. CEVAT CELEP
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amacı değişime ve gelişime ayak uydurabilecek, geleceğe dönük bireyler yetiştirmek olan eğitim kurumlarının yöneticilerinin değişimi ve gelişimi yakalamak, daha üretken olmak, öğretmenlerini güdüleyebilmek ve daimi başarıya imza atmak için sahip olmaları gereken liderlik özelliklerinin bilincinde olmaları gerekmektedir. Tüm bu özelliklere sahip olmak, beraberinde stratejik liderlik özelliklerine de sahip olmak demektir. Bu araştırma ortaöğretim eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin algılarına dayalı olarak okul yöneticilerinin stratejik liderlik özelliklerini saptamayı amaçlamaktadır.Araştırma verisi Kocaeli ilinde ortaöğretim kurumlarında (genel liseler ve Anadolu liseleri olmak üzere) görev yapan 591 öğretmene uygulanan Stratejik Liderlik Ölçeği (2007) ile elde edilmiştir. Öğretmenlerin, okul yöneticilerinin stratejik liderlik boyutlarında (dönüşümsel, yönetimsel, etik, politik) belirtilen özelliklerle ilgili algı düzeyleri, stratejik liderlik boyutları arasında nasıl bir ilişki olduğu, öğretmenlerin kişisel özelliklerine göre (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mezun olunan fakülte, çalışma yılı, şu anda bulundukları okuldaki çalışma süreleri ve şu anki okul müdürleriyle birlikte çalışma süreleri) stratejik liderlik algıları değişip değişmediği belirlenmeye çalışılmıştır. Ölçeğin madde analizi, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapıldıktan sonra bulgular yorumlanmıştır.İnceleme sonucu okul yöneticilerinin dönüşümsel, yönetimsel, etik ve politik eylemler dizilerinden oluşan stratejik liderlik özelliklerini taşıdıkları belirlenmiştir. Elde edilen araştırma bulgularına göre, ortaöğretim okul yöneticilerinin stratejik liderlik özelliklerine ilişkin öğretmen algıları, cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mezun olunan fakülte, çalışma yılı, şu anda bulundukları okuldaki çalışma süreleri ve şu anki okul müdürleriyle birlikte çalışma süreleri gibi değişkenlere göre farklılık göstermemektedir, fakat stratejik liderliği oluşturduğu belirlenen dönüşümsel, yönetimsel, etik ve politik boyutlar arasında bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Stratejik Lider, Dönüşümsel Lider, Etik Lider, Yönetimsel Lider, Politik Lider, Strateji Odaklı Okullar, Stratejik Liderlik Ölçeği.

Abstract:
Educational organisations? main aim is to educate individuals who can adapt themselves to developments and who can be useful to society. The school managers should become conscious of the leadership features to grab developments and changes, to be more productive, to motivate their teachers more and to provide strategic leadership features. An effective strategic leader should use these leadership features seperate or together according to conditions.The research data is obtained by Strategic Leadership Questionnaire (2007) carried out with 591 teachers who work in general high schools and Anatolian high schools in Kocaeli. Teachers? perception about strategic leadersip features of secondary school managers (transformational, managerial, ethic and politic), the relationship between these dimensions, if there is a change in teachers? perception according to teachers? gender, age, education, faculty that was graduated from, working year, working year in their current school, working year with their current managers is tried to be obtained. The findings have been interpreted after the item analysis and validity and reliability studies have been done. Secondary school managers? strategic leadership features are studied based on teacher?s peceptions.With this study, it is obtained that school managers have the transformational, managerial, ethic and politic leadership features that form the strategic leadership. According to the research findings gained, secaondary school managers teachers? perception does not show a meaningful difference according to gender, age, education, faculty that was graduated from, working year, working year in their current school, working year with their current managers. However, it is seen that, there is a meaningful relationship between transformational, ethic, managerial and politic leadership features that form the strategic leadership.Key Words: School Manager, Strategic Leader, Transformational Leader, Politic Leader, Ethical Leader, Managerial Leader, Strategy Focused Schools, Strategic Leadership Questionnaire.