Maraş otu kullanımının sağlıklı erkeklerde böbrek fonksiyonlarına etkisi
The effect of maras powder on renal functions in healthy men
Yazar: MUSTAFA CERİT
Danışman: DOÇ. DR. EKREM DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Erkekler = Men ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Maraş otu = Maraş powder ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Proteinüri = Proteinuria ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Sigara içiminin böbrek fonksiyonlarına etkisi birçok çalışmada gösterilmiştir. Bölgemizde bir tür dumansız tütün olan `'maraş otu'' yaygın olarak kullanılmaktadır.Daha önce maraş otu ile ilgili biyokimyasal, immünolojik, hematolojik parametreler, ayrıca solunum ve kardiyak fonksiyonlara etkileri gibi konularda çalışmalar olmasına karşın böbrek fonksiyonları üzerindeki olası patolojik etkileri ile ilgili çalışma bulunmamaktadır.Bu çalışmada amacımız, maraş otu kullananlarda GFR (glomeruler filtrasyon oranı) ve günlük proteinüri miktarını, sigara içenler ve herhangi bir tütün alışkanlığı olmayan popülasyonla ilişkisini incelemektir.GFR, Cockcroft Gault ve MDRD formülü ile hesaplandı. Günlük proteinüri miktarı sabah ilk orta akım idrarında bakıldı. Proteinüri idrar proteinin idrar kreatinine oranlanması ile hesaplandı.Çalışmamıza toplam 300 gönüllü erkek alınmıştır. Bunlardan 100' ü maraş otu (grup 1), 100' ü sigara (grup 2) kullanmakta iken 100' ünün herhangi bir alışkanlığı yoktu (grup 3). Gruplar böbrek fonksiyonları ve proteinüri açısından karşılaştırıldı.Çalışmaya alınan gönüllülerin yaş ortalamaları; grup 1 de 34.49 ± 9.7 yıl, grup 2 de 32.43 ± 7.0 yıl ve grup 3 de 33.64 ± 8.0 yıl olmak üzere benzerdi (p>0.05). Alışkanlık süresi sigara kullananlar grubunda anlamlı olarak daha uzundu (p=0.013).Cockcroft Gault Formülü ile hesaplanmış GFR değerleri grup 1 de 115.2 ± 25.6 ml/dk grup 2 de 117.4 ± 23.8 ml/dk grup 3 de 107.1 ± 24.2 ml/dk idi. Cockcroft Gault Formülü ile hesaplanmış GFR değerleri kıyaslandığında grup 1 ve grup 2 de GFR kontrol grubuna göre yüksek olarak bulundu (P < 0.05). Grup 1 ve grup 2 arasında fark yoktu (P > 0.05).MDRD formülü ile hesaplanmış GFR değerleri grup 1 de 97.9 ± 19.8 ml/dk, grup 2 de 98.73 ± 19.7 ml/dk, grup 3 de 90.9 ± 18.6 ml/dk olarak bulundu. MDRD formülü ile hesaplanmış GFR değerleri kıyaslandığında grup 1 ve grup 2 de GFR grup 3 e göre yüksek bulundu (P < 0.05). Grup1 ve grup 2 arasında fark yoktu (P > 0.05).Günlük proteinüri miktarı grup 1 de 66.7 ± 28.9 mg/gün, grup 2 de 59.2 ± 24.1 mg/gün, grup 3 de 47.6 ± 26.7 mg/gün olarak bulundu. Proteinüri miktarı grup 1 ve grup 2 de grup 3 e göre daha yüksek bulundu (P < 0.05). Grup 1 de grup 2 ye göre proteinüri daha yüksek bulundu. Ama bu yükseklik istatiksel olarak anlamlı değildi (P > 0.05).Sonuç olarak; maraş otu kullanan sağlıklı kişilerde sigara kullanan sağlıklı kişilerde olduğu gibi böbreklerde hiperfiltrasyon ve proteinüriye neden olarak böbrek hasarlanmasına neden olabilir. Bu konuda daha geniş serili çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar sözcükler: GFR, hiperfiltrasyon, maraşotu, proteinüri, sigara içimi

Abstract:
The effect of smoking on renal functions has been shown in several studies. In our region, maras powder, a type of smokeless tobacco is used widely.Although, there are different studies about the effects of maras powder on biochemical, immunologic, hematologic parameters and cardiac-respiratory functions; in current literature there is no study about possible pathological actions on renal functions.The aim of this study is to compare the GFR (glomerular filtration rate) and proteinuria levels in maras powder users with smokers and volunteers without any tobacco habit.Cockgroft-Gault and MDRD formulas were used to calculate GFR. The daily proteinuria level was calculated by dividing protein in morning urine to urinary creatinine.Three hundred voluntary men were enrolled to study. One third of them were using maras powder (group 1), one third were smokers (group 2) and remaining one third without any tobacco habit (group 3). The renal functions and proteinuria parameters of three groups were compared.The mean age was similar; 34.9 ± 9.7 years in group 1, 32.43 ± 7.0 years in group 2, and 33.64 ± 8.0 years in group 3 (p>0.05). The habituation period in smokers were significantly longer (p=0.013).The GFR values calculated by Cockcroft-Gault formula were; 115.2 ± 25.6 ml/min in group 1, 117.4 ± 23.8 ml/min in group 2, and 107.1 ± 24.2 ml/min in group 3. The values were significantly higher in group 1 and 2 compared to controls (p<0.05). There were no significant difference between group 1 and 2 (p>0.05).The GFR values calculated by MDRD formula were; 97.9 ± 19.8 ml/min in group 1, 98.73 ± 19.7 ml/min in group 2 and 90.9 ± 18.6 ml/min in group 3. The values were significantly higher in group 1 and 2 compared to controls (p<0.05). There were no significant difference between group 1 and 2 (p>0.05).The daily proteinuria levels were; 66.7 ± 28.9 mg/day for group 1, 59.2 ± 24.1 mg/day for group 2 and 47.6 ± 26.7 mg/day for group 3. Proteinuria levels were significantly higher in group 1 and 2 compared to controls (p<0.001). Also, it was higher in group 1 compared to group 2; but this difference was not statistically significant (p>0.05).In conclusion; initially by causing hyperfiltration and proteinuria, maras powder may lead renal dysfunction such as cigarette. But current data was limited and comprehensive studies were needed.Key words: Glomerular filtration rate, hyperfiltration, maras powder, proteinuria, smoking