Öğretmenlerin örgütsel muhalefetleri ile iş performansı algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers organizational dissent and their perceptions of job performance
Yazar: İRFAN EŞSİZ
Danışman: DOÇ. DR. RASİM TÖSTEN
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; İş performansı = Job performance

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin örgütsel muhalefetleri ile iş performansları arasındaki ilişkinin kendi algılarına göre incelenmesi amaçlanmaktadır. 
Araştırmanın evrenini Diyarbakır ilindeki resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 21.468 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma, Diyarbakır ilinin Sur, Bağlar, Yenişehir ve Kayapınar merkez ilçelerinde çalışan 11.195 öğretmen arasından küme örnekleme yöntemi ile seçilen 362 öğretmenin katılımı ile gerçekleşmiştir. Araştırmada 
Kişisel Bilgi Formu, Dağlı (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Örgütsel Muhalefet Ölçeği ve Çöl (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan İşgören Performansı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin genel örgütsel muhalefetleri ve dikey muhalefetleri ile iş performansları arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü, yatay muhalefetleri ile iş performansları arasında düşük düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada örgütsel muhalefet bağımsız değişken olarak, iş 
performansı ise bağımlı değişken olarak ele alınmış, öğretmenlerin dikey 
muhalefetlerinin iş performanslarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel muhalefetleri cinsiyet, yaş ve öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır. Bekâr olan öğretmenlerle karşılaştırıldığında 
evli olan öğretmenlerin, sendika üyesi olmayan öğretmenlerlekarşılaştırıldığında
sendika üyesi olan öğretmenlerin ve mesleğinin ilk yıllarında olan öğretmenlerle karşılaştırıldığında mesleki kıdeminin ortalarına yaklaşmış olan öğretmenlerin daha fazla yatay muhalefete sahip oldukları görülmüştür. Okul kademesi değişkenine göre 
ilkokullarda çalışan öğretmenlerin, ortaokullarda ve liselerde çalışan öğretmenlere kıyasla yatay, dikey, genel örgütsel muhalefetleri ve iş performansları istatistiksel olarak 
anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Öğretmenlerin iş performansları ise cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve sendika üyeliği açısından anlamlı bir farklılaşma göstermemektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between teachers' 
organizational dissent and their job performance according to their own perceptions. The population of the research consists of 21.468 teachers working in official primary, secondary and high schools in Diyarbakır. The research was carried out with the participation of 362 teachers selected by cluster sampling method among 11.195 
teachers working in Sur, Bağlar, Yenişehir and Kayapınar central districts of Diyarbakır. Personal Information Form, Organizational Dissent Scale adapted to 
Turkish by Dağlı (2015), and Employee Performance Scale adapted to Turkish by Çöl (2008) were used in the study. As a result of the research, it was seen that there was a moderate and positive relationship between teachers' general organizational and vertical dissents and their perceptions of job performance, and a low and positive significant relationship between their horizontal dissent and their perceptions of job performance. In the study, organizational dissent was considered as the independent variable and job performance as the dependent variable, and it was determined that teachers' vertical dissent were a significant predictor of their job performance. In addition, teachers' 
organizational dissents do not differ according to the variables of gender, age and educational status. Compared to single teachers, married teachers, unionized teachers compared to non-union teachers, and teachers who are close to the middle of their professional seniority have more horizontal dissent compared to teachers who are in the 
first years of their profession. According to the school level variable, the horizontal, vertical, general organizational dissents and job performances of teachers working in 
primary schools are statistically significantly higher than teachers working in secondary schools and high schools. Teachers' perceptions of job performance do not show a significant difference in terms of gender, age, marital status, professional seniority, 
education level and union membership.