PISA 2018 sonuçlarına göre Türkiyedeki aile eğitim düzeylerinin öğrenci akademik başarısına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of family education levels in turkey on student academic success according to PISA 2018 results
Yazar: YELİZ KEMER
Danışman: PROF. DR. EROL EROĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Eğitim düzeyi = Education level ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Okuma becerileri = Reading skills ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde PISA 2018 sonuçlarına göre Türkiye'deki aile eğitim düzeylerinin öğrenci akademik başarısına etkisini incelemek amaçlandı.
Bu çalışmada IDB Analyzer ile t testi metodu kullanıldı. Araştırma 2018 yılı PISA uygulamasına Türkiye'den katılan 15 yaş grubu 6890 öğrencinin PISA uygulamasında verdiği cevaplara göre gerçekleştirildi. Anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve en yüksek eğitim düzeyine sahip ebeveyn değişkenlerine bakılarak öğrencilerin okuma becerisi, matematik okuryazarlığı ve fen okuryazarlığı başarılarının ne derece değişkenlik gösterdiği incelendi. Elde edilen sonuçlara göre ailede eğitim seviyesi üniversite (fakülte) mezunu ayrıca doktora ve yüksek lisans mezunu olan anne, baba veya ailede en yüksek eğitim seviyesine sahip ebeveynin çocuklarının genel olarak okuma becerisi, matematik okuryazarlığı ve fen okuryazarlığı başarıları diğer eğitim seviyesi mezunlarından daha yüksektir. Bulunan sonuçlara göre genel olarak okuma becerisi ortalaması ve fen okuryazarlığı ortalaması kız öğrencilerde erkek öğrencilere oranla daha yüksek sonuçlar vermiştir. Matematik okuryazarlığı ortalamasında ise genel olarak erkek öğrenciler kız öğrencilerden daha yüksek ortalamaya sahiptir. 
Genel olarak bakıldığında okuma becerisi ortalaması, matematik okuryazarlığı ortalaması ve fen okuryazarlığı ortalamasında elde edilen verilerde görülüyor ki çıraklık eğitimi mezunu ve meslek yüksekokulu mezunlarının diğer eğitim seviyelerine göre daha düşük ortalamaya sahip olduklarını söyleyebiliriz. Anne ve baba eğitim düzeylerinin öğrencilerin akademik başarısı arasında pozitif ilişki vardır. Ancak çıraklık eğitimi ve meslek yüksekokulu mezunu anne ve babalar için pozitif ilişki yoktur. Akademik başarıyı etkileyen tek değişken eğitim düzeyi olmadığını başka değişkenlerin de akademik başarıyı etkilediği araştırma sonucunda görüldü.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to examine the effect of family education levels on student academic success in Turkey according to PISA 2018 results. In this study, the t-test method with IDB Analyzer was used. The research was carried out according to the answers of 6890 students in the 15 age group participating in the 2018 PISA application from Turkey. By examining the mother's education level, father's education level, and the parent with the highest education level, the degree of variability in reading skills, mathematical literacy, and science literacy achievements was examined. According to the results obtained, the reading skills, mathematical literacy, and science literacy achievements of the children of parents who have a university (faculty) degree and a doctorate or master's degree, or parents with the highest education level in the family, are higher than those of other education level graduates. According to the results found, the average of reading skills and science literacy, in general, gave higher results for female students than for male students. On the other hand, in the average of mathematical literacy, male students generally have a higher average than female students.
In general, it is seen in the data obtained in the average of reading skills, mathematics literacy, and science literacy, that we can say that apprenticeships and vocational school graduates have a lower average than other education levels. In other words, the average does not increase as the level of education increases. It can be high in some education levels and low in some education levels.