Öğrencilerin çevresel duyarlılıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Exploration of the students' environmental sensitivity in terms of various variables
Yazar: HATİCE BİLGE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURTEN EFE
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyarlık eğitimi = Sensitivity education ; Eğitim = Education ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada öğrencilerin çevresel duyarlılığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin çevresel duyarlılığı çevre ile ilgili eğitim alıp almama, cinsiyet ve öğrenim düzeyi açısından incelenmiştir. Araştırma, mevcut durumu ortaya koyan ve betimsel nitelik taşıyan bir çalışmadır. Çalışmada genel tarama (survey) modelinden yararlanılmıştır. Bu çalışma Erzurum ilinde Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü'nden 70, farklı liselerden 120, farklı ortaokullardan 209, toplamda 399 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Araştırmada Çabuk ve Karacaoğlu (2003) tarafından geliştirilen anket kullanılmış ve bu anketle öğrencilerin çevre sorunlarına karşı duyarlılığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Çabuk ve Karacaoğlu'nun 0,81 olarak hesapladığı Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı bu çalışmada  anketin uygulanması sonucu 0.86 olarak hesaplanmıştır. Analizlerde hangi testlerin kullanılacağının belirlenmesi için normallik varsayımları sınanmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine ilişkin olarak Kolmogorov-Smirnov Testi uygulanmıştır. Hem anketin geneli hem de tüm boyutları için verilerin normal dağılmadığı sonucuna ulaşılmıştır (p<.05). Buna göre verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden yararlanılmıştır. Aritmetik ortalamalar arasındaki farkın test edilmesinde Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. İki gruptan oluşan cinsiyet ve çevre eğitimi alma değişkenlerinde öğrencilerin çevresel duyarlılıkları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olup olmadığına ilişkin olarak Mann-Whitney U Testi uygulanmıştır. İkiden fazla gruptan oluşan öğrenim düzeyi değişkenine ilişkin olarak da Kruskal Wallis Testi uygulanmıştır. Öğrencilerin genel olarak çevresel duyarlılıklarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Anketin genelinde kızların çevresel duyarlılıkları erkeklere göre daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel açıdan cinsiyet ve çevresel duyarlılık arasında anlamlı bir fark çıkmamıştır. Ortaokul öğrencilerinde çevresel duyarlılık en fazla, lise öğrencilerinde ise çevresel duyarlılık en düşük bulunmuş ve çevre eğitimi almanın çevresel duyarlılığı önemli ölçüde artırdığı görülmüştür.

Abstract:
In this study it was aimed to explore students' environmental sensitivity. In order to do this, students' environmental sensitivity was  explored in terms of sex, level of education and whether they get environmental education or not. This study is the one which found out about the current situation and it has descriptional character. In this study, survey method was used. The participants of this study were 399 students, 209 students from different primary schools, 120 students from different high schools and 70 students from The Department of Science and Technology at Kazım Karabekir Collage of Education, Atatürk University in Erzurum. In this research a questionnare   developed by Çabuk and Karacaoğlu (2003) was used in order to identity students' sensitivity to environmental issues employed. Cronbach Alfa credibility parameter which was calculated as 0,81 by Çabuk and Karacaoğlu, is calculated as 0,86 after appliment of this questionnare. . In order to see which tests will be used in analyses, normalcy hypothetics were utilized. Kolmogorov- Smirnov test was applied to se data had normal distribution curve. For overall and measurements of the questionnare it was concluded that data have not a normal distribution curve (p<.05). Therefore , nonparametric tests were used in data analyses. Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests were used for testing the differences between the means. Mann-Whitney U test was applied in order to see whether there was a significant difference between two groups'  environmental sensitivity in accordance with the variant of sex and environmental education. Kruskal Wallis was applied to variant of education level which consisted of more than two groups. It was discovered that students' environmental sensitivity is of medium level. Although, through the survey, females'environmental sensitivity was higher than males', it was found out that in terms of statistical there isn't difference between sex and environmental sensitivity. Also, it was concluded that the environmental sensitivity in primary school is higher than in high school. And it was seen that taking environment education raises substantially the environmental sensitivity.