Anaokuluna yeni başlayan çocukların okula uyum süreçlerini etkileyen faktörlerin incelenmesi
A Research on the factors affecting the adaptation time of the new comer kindergarten children
Yazar: İPEK BALKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BELMA TUĞRUL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Anksiyete = Anxiety ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal uyum = Social adjustment

Özet:
Bu araştırma, anaokuluna yeni başlayan çocukların, okula uyum süreçlerini etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla; anaokuluna yeni başlayan ve 3-6 yaşlar arasındaki 200 normal gelişim gösteren çocuk, araştırmanın kapsamına alınmıştır. Anaokuluna yeni başlayan çocukların, okula uyum süreçlerinde, kaygılı olup olmadıklarını belirlemek amacıyla "Ayrılık Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Daha sonra, çocukların kaygı durumları üzerinde etken olduğu düşünülen, anne-baba tutumlarını tespit etmek için, PARI "Aile Yaşamı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği" ebeveynler tarafından cevaplandırılmıştır. Anne ve babanın yaşlarını, eğitim düzeylerini, çocuklarıyla yeterli ilgilenip ilgilenemediklerine ait düşüncelerini, çocuğa daha önce bakan kişileri, çocuğun kardeşinin olup olmamasını ve eğer var ise kardeşin yaşını, cinsiyetini içeren çocuğa ve aile ait demografik bilgiler ise "Aile Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Araştırma bulguları; Ki-Kare, Fisher Kesin Ki-Kare, İki Ortalama Arasındaki Farkın önemlilik Testleri ve Çoklu Regresyon Analizi Yöntemlerinden Bacward Selection Analizi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel düzeyde; önemsiz bulunan bulgular, yüzde dağılımlarına göre değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma sonucunda; örneklem grubundaki çocuklardan, daha çok, üç-dört yaşındaki çocukların kaygılı oldukları bulunmuştur. Cinsiyetler karşılaştırıldığında; kız çocukların erkek çocuklara nazaran daha fazla kaygılı oldukları saptanmıştır. Ayrıca; kardeşi olmayan çocukların, kardeşi olan çocuklara oranla daha kaygılı oldukları tespit edilmiştir. Kaygılı çocukların ebeveynlerinin; çocuk yetişme tutumu olarak, çoğunlukla koruyucu tutum özelliklerini gösterdikleri bulunmuştur. Anaokuluna uyum davranışı gösterme tepkileri olarak, kaygılı çocukların kaygısız çocuklara oranla daha fazla, anne-babasından ayrılmak istememek, bırakmamak, ağlamak gibi dolaysız tepkiler gösterdikleri bulunmuştur. Çocukların yaşlarına göre okula uyum sürecinde ayrılığa tepki olarak gösterdikleri davranışların; üç-dört yaşındaki çocuklarda, ebeveyn ile fiziksel temas kurmak ve yakınında olma isteği gibi dolaysız tepkiler olduğu bulunurken, beş-altı yaşındaki çocukların gösterdikleri davranışların; okulda mutsuz görünmek, ebeveynlerinin ne zaman geleceğini sormak ve haftasonları daha neşeli olmak gibi daha içsel yaşanan dolaylı tepkiler olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Anaokuluna uyum süreci, ayrılık kaygısı, ebeveyn- çocuk ilişkileri, ebeveyn tutumları

Abstract:
This research is conducted to examine the factors that influences the school adaptation process of children starting to attend kindergarten. With this objective, 200 children having normal growth, between ages 3-6 that has started to kindergarten attendance newly, are taken into the scope of this research. With the objective of determining if the children starting newly to attend kindergarten are anxious "Separation Anxiety Instrument" is applied in this work. Later, the attitudes of mother-father are considered to have influence on the anxiety status of the children and they are determined with the PARI "Parental Attitudes Research Instrument" responses given by the parents of the children. The demographic information about the child and the family is attained with the "Family Information Form" containing requests for the age, level of education of the mother and the father, their opinion if they are sufficiently interested in their child or not, the persons that attended the child before, if the child has other brothers and sisters and if so, the age, sex of the brother or the sister. The research findings were based on assessments made with X2- Square, Fisher Definite X -Square, Test of Significance of Difference Between Two Averages and the Backward Selection Analysis of the Multiple Regression Analysis Methods. At statistical level, the findings that are considered unimportant, are made the subject of assesments, according to percentage distribution. At the end of the research, of the children included in the sample, mostly, it was determined that the children in age three-four were more anxious. When the gender is compared, the girls as compared to boys, were determined to be more anxious. Furthermore, the children having no sister or brother, were determined to have more anxiety, expressed in proportion to child having sister or brother. The parents of the children having anxiety, in form of attitude for raising a child, in majority were determined to exhibit the characteristics of protective attitude. In form of reaction to have adapting behavior to the kindergarten, the rate of children having anxiety is more than the rate of ones that has no anxiety and they are found to exhibit such direct reactions as not to separate from mother-father, not to leave them go, and cry. The behavior exhibited by the children according to their ages in form of reaction to being separated in the school adaptation processes were found to be direct reactions such as the desire to have physical contact with and to be near the percents for the children in the age of three-four and the behavior exhibited by the children in age five-six was determined to have an unhappy appearance in the school, ask if when their parents are going to come and be joyful at weekends and thus show indirect reactions that are experienced inside of them. Key Words: Preschool adaptation, separation anxiety, parents-child relationship, parent attitudes