Bitkisel kaynaklı fenolik bileşiklerin oksidatif dna hasarına etkileri.
Effects of plant-originated phenolic substances on oxidative dna damage.
Yazar: DİLEK DERİN TOKAÇ
Danışman: PROF.DR. A. NURŞEN BAŞARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: DNA hasarı = DNA damage ; Likopen = Lycopene ; Tanenler = Tannins

Özet:
Serbest radikal hasarının ateroskleroz, kanser, yaslanmagibi pek çok dejeneratif hastalıgın gelismesinde katkısı oldugu bilinmektedir. Bitkiselürünlerdeki fenolik bilesikler reaktif oksijen bilesiklerinin zararlı etkilerine karsıorganizmanın korunmasında önemli rol oynamaktadırlar. Son yıllarda tüm dünyadaantioksidan amaçla fenolik fitokimyasalların ve bitkisel ürünlerin kullanımı artmakta ve çoksayıda ürün satısa sunulmaktadır. Ancak bitkisel ürünler mutajenik bilesikler içerebilirler,prooksidan ve antioksidan olarak ikili etkide bulunabilirler. Bu çalısmada yesil çayın anakatesinlerinden biri olan epigallokatesin gallat (EGKG) ve tannik asit gibi fenolik yapıdakibilesiklerin ve domates ve domates ürünlerinde yüksek miktarda bulunan karotenoidyapısında likopenin insan lenfositlerinde hidrojen peroksit tarafından indüklenen oksidatifDNA hasarına karsı etkileri tek hücre jel elektroforez yöntemiyle incelenmistir. 10 ?Mkonsantrasyonun üzerinde tek basına EGKG'ın, 8 ?M konsantrasyon üzerinde likopeninlenfositlerde DNA hasarını önemli ölçüde artırdıkları ancak düsük konsantrasyonlarda DNAzincir kırıklarına neden olmadıkları ve çalısılan 1-100 ?g/ml konsantrasyonlarda tannik asitinhasar olusturmadıgı bulunmustur. EGKG, likopen ve tannik asitin sırasıyla 10 ?M, 14 ?M ve100 ?g/ml konsantrasyonun altında H2O2'in indükledigi oksidatif DNA hasarını azalttıgıgörülmüstür (p<0.001). Antioksidan aktiviteleri saptanan EGKG, likopen ve tannik asitin tekbaslarına hasar yapmayan konsantrasyonlarda lenfositlerde in vitro oksidatif DNA hasarınıazalttıkları ve serbest radikallerle iliskili bozukluklarda kullanılabilecekleri gözlenmistir.Anahtar Kelimeler: Epigallokatesin gallat, likopen, tannik asit, DNA hasarı

Abstract:
It is well known that free radicaldamage is closely connected with the development of a wide range of degenerativediseases such as atherosclerosis, cancer, and aging. Phenolic substances in naturalproducts play an important role in protecting the organism against harmful effects ofreactive oxygen species. In the last decade, the use of phenolic phytochemicals andherbal products for antioxidant purposes has been increased and a vast number ofproducts have entered in the market all over the world. In the present study, themodulating effects of the phenolic substances such as epigallocatechin gallate(EGCG), one of the active catechins of green tea, and tannic acid and also lycopene,a carotenoid found mostly in tomato and tomato products, against the DNA damageinduced by H2O2 in human lymphocytes were investigated by single cell gelelectrophoresis. At the concentrations above 10 ?M and 8 ?M, EGCG and lycopenesignificantly induced DNA damage in human lymphocytes respectively, but at thelower concentrations they have not induced DNA strand breakage. DNA damage hasnot been observed with the studied concentrations of tannic acid (1-100 ?g/ml). Asignificant reduction in the oxidative DNA damage induced by H2O2 was observedwith EGCG, lycopene and tannic acid at concentrations below 10?M, 14 ?M, and100 ?g/ml respectively (p<0.001). It seemed that EGCG, lycopene and tannic acidwhose antioxidant activities were determined, have decreased the oxidative DNAdamage in lymphocytes in vitro and therefore can be used in free radical relateddisorders.Keywords: Epigallocatechin gallate, lycopene, tannic acid, DNA damage