Yükseköğretime devam eden görme engelli öğrencilere yönelik öğretimsel uyarlamalar hakkındaki görüşler
Opinions about the instructional adaptations regarding the visually impaired students who continue higher education
Yazar: AHMET NEDİM GÜNDOĞAR
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE NİLAY KAYHAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erişilebilirlik = Accessibility ; Fırsat eşitliği = Opportunity equality ; Görme engelliler = Visually impaired ; Öğretimsel uyarlamalar = Instructional adaptations ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı görme engelli üniversite öğrencilerinin akademik süreçlerine yönelik öğretimsel uyarlamaları; öğretimi planlama, uygulama, değerlendirme ve bireysel başarılarının izlenmesi boyutunda değerlendirmektir. Nitel bir desenle kurgulanan bu araştırmada görme engelli dokuz üniversite öğrencisi ve görme engelli öğrencilerin derslerine girmiş 10 akademisyenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. İçerik analizi sonucunda sekiz ana tema ortaya çıkmış ve araştırma bulguları bu temaların altında sunulmuştur. Görme engelli öğrencilerin en az bir dönem dersine giren akademisyenler ile görme engeli olan üniversite öğrencilerinin kişisel deneyimlerine dayalı elde edilen bulgular, yükseköğretimde engellilik kavramı çerçevesinde; yasal düzenlemeler, özel gereksinimler, akademik, sosyal ve kültürel katılım ilkesi ile bu alanlarda karşılaşılan sorunlar, çözüm önerileri, engelli öğrenci birimleri, personel yeterlilikleri; süreç, iletişim ve iş birliği açısından incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre üniversitelerde görme engelli öğrencilere yönelik birtakım düzenlemeler yapılmasına karşın önemli eksiklik ve tutarsızlıkların olduğu da göze çarpmaktadır. Bununla birlikte bulgular yardımcı teknoloji kullanımı, olumlu tutum ve engellilik algısına göre değişkenlik göstermekte ayrıca engellilik alanında yapılacak çalışmalara duyulan ihtiyaç ve önemi vurgulamaktadır.

Anahtar kelimeler; Yükseköğretim, görme engeli, öğretimsel uyarlama, erişilebilirlik, fırsat eşitliği

Abstract:
The general purpose of this study is to evaluate the instructional accommodations which are aimed at the academical processes of visually impaired university students; in terms of planning of teaching, practice, evaluation and monitoring the individual success. In this research which was built with qualitative research method, it has been conducted a semi-structured interviews with nine visually impaired university students and 10 academicians who teaches the visually impaired students. Acquired data have been analysed via content analysis method. In consequence of content analysis, eight main themes have come out and research findings have been presented under these themes. Findings based on personal experiences of visually impaired university students and academicians who gave lessons to visually impaired students at least for 1 term, legal regulations within the frame of disability concept in higher education, special needs, principal of academical, social and cultural participation and the problems encountered in this field, solution offers, disabled students units, staff sufficiency, have been examined in terms of process, communication and collaboration.According to the research results, although some arrangements have been made for visually impaired students in university, certain deficiencies and inconsistencies have attracted the attention. Besides, the findings have put emphasis on the importance and needs for assistive technologies, positive attitude and perception of disability, also, works which will be done in the field of disability.

Keywords; Higher education, visual impairment, instructional accommodations, accessibility, equality of opportunity