Türk vergi hukukunda bilgi toplama
Gathering information in Turkish taxation law
Yazar: ASENA İLHAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. YUSUF KILDİŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bilgi toplama = Information gathering

Özet:
Günümüzde izlenen vergi politikalarının, öncelikle devletin sosyoekonomikyapı içerisinde oynadığı role bağlı olarak değiştiği görülmektedir.Diğer bir deyişle vergi politikalarının sınırı büyük ölçüde devletin ekonomikyaşama ne ölçüde müdahale ettiği noktasına göre farklılık göstermektedir. Önkoşul böyle olmakla birlikte vergi politikalarının saptanmasında ülkeleringelişmişlik düzeyinin de önemli rol oynadığı söylenebilir. Devlet eğitim, sağlık,savunma gibi klasik görevleri yanında, sosyal devlet anlayışı gereği giderekartan, yeni görevler yüklenmektedir. Devletin üstlendiği görevleri gereği gibiyerine getirebilmesi, çeşitli kaynaklardan sağlanan kamu gelirlerine bağlıdır.Bu kaynaklar içinde en geniş ve en sağlam olanı vergilerdir. Vergilerin eksiksizve zamanında toplanmasındaki etkinlik kamu hizmeti arzındaki verimlilikledoğrudan ilişkilidir.Yaşadığımız yüzyılın vergilendirme sistemleri esas olarak yükümlülerinbeyan etmiş oldukları matrahlar üzerinden vergilendirilmeleri esasınadayanmaktadır. Ancak bu yöntemin başarısı vergilendirme ile ilgili bilgi vebelgelerin vergi idaresine zamanında eksiksiz olarak sunulmasına bağlıdır.Bunun için de mükellef beyanlarının eksikliğinin ve doğruluğunun idarecekontrol edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle vergi sistemimizde yoklama,inceleme, arama ve bilgi toplama gibi çeşitli kontrol araçları etkin olarak yeralmaktadır. Çalışmada esas olarak bilgi toplama müessesesi incelenmiş olup,diğer kontrol araçlarına ilişkin bilgilere de yer verilmiştir. Vergi idaresinin,vergi incelemesi sırasında arşivlerden ne kadar yararlandığı ve vergi istihbaratservisinin nasıl çalıştığı incelenmiştir. Gelir İdaresi'nin yeniden yapılandırılmasısürecinde bilgi toplama müessesesi ve istihbarat arşivlerine ilişkin çalışmalar elealınmıştır. Ayrıca, vergi idaresine bilgi vermek zorunda olan kişi, kurum vekuruluşlar incelenmiş, bilgi vermemeleri durumunda uygulanacak cezaimüeyyideler açıklanmıştır. Çalışmada son olarak, bilgi toplama müessesesininvergi idaresi, mükellefler, kayıtdışı ekonomi ve vergi gelirleri üzerindekietkilerine yaşanan sorunlara ve çeşitli ülke uygulamalarına yer verilmiştir.

Abstract:
Taxing policies of our day are observed to change especially dependingon the role of the state played in the socio-economic structure. In other wordsthe limits of taxing policies vary according to the extent of state intervention ineconomic life. It is also a well known fact that the level of development showedby the state significantly affects the aspects of determining tax policies. Alongwith the classic functions of education, health and defence, the state assumesnew responsibilities in an increasing manner in line with the concept of socialstate.Due fulfilment of state assumed functions depends essentially on thepublic revenues derived from various sources among which taxes constitute thebroadest and strongest category of all. Effectiveness in complete and timelycollection of taxes is directly related to efficiency in the public service supply.Taxing systems of our century essentially depend on taxing the payersfor their declared taxable income on accrual basis. However the success of thissystem relies on timely and complete submission of tax return information anddocuments to tax offices. Hence, declaration by payer requires anadministrative control with respect to its completeness and correctness.Therefore in our taxing system there are several means of control on tax payerslike tax office registry control, inspection, investigation and informationgathering. In this study dynamics of information gathering mechanism areexplored, yet information on other means of control is also provided. The studyprobed into the way and extent that tax authorities make use of archives duringtax inspections and how the taxing intellegencia works A research was carriedout on practices of information gathering and intelligencia archives throughoutthe process of restructuring Revenues Office. Real persons and legal entitiesobliged to provide information to tax authorities are studied as well asextending explanations about the penal sanctions for their wrongdoings. In thelast part, the influence of information gathering mechanism is investigated withrespect to tax authorities, tax payers, unrecorded economy, tax revenues as wellas the problems and the implementations in various different countries.