Yaşlılarda refleksoloji uygulamasının konstipasyon üzerine etkisi
The effect of reflexology on constipation in the elderly
Yazar: KIVAN ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN ZAYBAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kabızlık = Constipation ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma, yaşlılarda refleksolojinin konstipasyon üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmış deneysel bir araştırmadır.
Araştırma, Manisa ili Manisa Belediyesi İsmail Muammer Cider Huzurevi ve Manisa Vakfı Dinlenme Evi'nde, Haziran 2012 -Şubat 2013 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, araştırmaya alınma kriterlerine uyan, araştırmaya katılmayı kabul edip bilgilendirilmiş onamları alınan 25 yaşlı oluşturmuştur.
Araştırma verilerinin toplanmasında, Olgu Tanılama Formu,  Bristol Dışkı Şekli Ölçeği, Roma III Fonksiyonel Kabızlık Tanı Kriterleri, Görsel Kıyaslama Ölçeği Formu ve Standart Günlükten oluşan Konstipasyon İzlem Formu  kullanılmıştır. 
Yaşlılara her ayağa 15 dakika olmak üzere toplam 30 dakika refleksoloji uygulanmıştır. Refleksoloji her bir yaşlı için 4 hafta boyunca haftada 2 kez, toplam 8 seans olarak uygulanmıştır Yaşlı bireyler refleksoloji uygulama öncesi (4 gün), uygulamanın yapıldığı (25 gün) ve uygulama sonrası (4 gün) olmak üzere toplam 33 gün boyunca Standart Günlük ile izlenmiştir. Refleksolojinin konstipasyona etkisini belirlemede; uygulama öncesi, uygulama ve uygulama sonrasında elde edilen puan ortalamaları karşılaştırılmıştır.  Verilerin analizinde; Wilcoxon İşaretli Sıra Testi, Varyans Analizi, Mann-Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır.
Yaşlılarda refleksoloji uygulama öncesine oranla uygulama günlerinde, dışkılama sayısı, dışkı miktarı ve dışkı kıvamı puan ortalamalarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttırdığı, ıkınma ve tam boşalamama puan ortalamalarını ise anlamlı düzeyde azalttığı saptanmıştır (p<0.05). Refleksoloji uygulama günlerine oranla uygulama sonrası günlerde, dışkılama sayısını arttırmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı (p>0.05), dışkı miktarı ve dışkı kıvamı puan ortalamalarını arttırdığı, ıkınma ve tam boşalamama puan ortalamalarını azalttığı saptanmıştır (p<0.05). Refleksoloji uygulama öncesi günlere oranla uygulama sonrası günlerde, dışkılama sayısı, dışkı miktarı ve dışkı kıvamı puan ortalamalarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttırdığı, ıkınma ve tam boşalamama puan ortalamalarını ise anlamlı düzeyde azalttığı saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç olarak, refleksolojinin dışkılama sayısı ve dışkı miktarını arttırdığı, dışkı kıvamını, dışkılama sırasında ıkınma ve dışkılama sonrası tam boşalamama hissini azalttığı saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: Refleksoloji, konstipasyon, yaşlı birey

Abstract:
This research was planned as an experimental research study to examine the effect of reflexology on constipation in the elderly. 
The research was conducted at Manisa Municipality İsmail Muammer Cider Rest Home and Manisa Vakfı Rest Home between June 2012-February 2013. The research sample was comprised of 25 elderly individuals who met the research criteria and gave their informed consent to participate. 
Case Description Form, Bristol Stool Chart Scale, Roma III Functional Constipation Diagnostic Criteria, Constipation Follow-up Form consist of Visual Comparison Scale Form and  Standard Diary were used in data collection. 
Reflexology was applied for a total of 30 minutes in feet for a period of 15 minutes in each feet. Reflexology was administered to each the elderly individuals twice a week, for a total of 8 sessions in four week. The elderly individuals were monitored four days before the administration of reflexology, the days when administered (25 days) and the days after administration (4 days) for a total of 33 days with a Standard Diary. Reflexology determining the effect of constipation, the days before administration, administration and the days after administration obtained mean scores were compared. In the data analysis Wilcoxon Signed Ranks, Repeated Measures, Mann-Whitney U Tests and Kruskal Wallis Tests were used.
It was determined that there was a statistically significant increase in mean number of bowel movements, amount of feces and consistency of feces mean score (as feces consistency score increases the consistency decreases); decrease in straining mean score and completely evacuating mean score on the reflexology administration days from the pre-administration scores (p<0.05). There was a statistically significant increase in mean score amount of feces, consistency of feces; decrease in straining and completely evacuating mean score on the post-administration days from the reflexology administration days (p<0.05). It was also determined that there was a increase number of bowel movements but there is no statistically significant on the post-administration days from the reflexology administration days (p>0.05). There was a statistically significant increase in mean number of bowel movements, amount of feces and consistency of feces mean score (as feces consistency score increases the consistency decreases); decrease in straining mean score and completely evacuating mean score on the post-administration days from the pre-administration scores (p<0.05). 
As a result, reflexology increase the number of bowel movements and amount of feces; decreased the feces consistency, straining during defecation and feeling of completely evacuating after a bowel movement. 

Key words: Reflexology, constipation, elderly individual