Meslek lisesi öğrencilerinin antropometrik ölçülerinin mevcut oturma düzenlerine ve iş ekipmanlarına göre değerlendirilmesi ve öneriler: Mersin ili Atatürk Endüstri Meslek Lisesi tesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanı örneği
Evaluation of anthropometric measures of vocational high school students according to the current seating arrangements and work equipments and recommendations: An examplae of Atatürk Industrial High School of Mersin province at the department of installation technology and air conditioning
Yazar: EDA KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN TEMİZ
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
Çalışma ortamlarında bulunan tehlikeler ile bu tehlikelere ait risk düzeylerinin tespiti ve gerekli olduğu durumlarda etkin önlemlerin alınması, iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının temel yaklaşımı olarak kabul edilmektedir. Tam olarak tespit edilemeyen tehlikelerin, seviyesi doğru bir şekilde belirlenemeyen risklerin, kısa, orta ve uzun vadede iş kazalarının ve meslek hastalıklarının oluşmasına neden olduğu bilinmektedir. Çalışanı, çalışılan ortamı ve makinaları inceleyerek, çalışma koşullarını çalışana göre tasarlamayı hedefleyen ergonomi biliminin temel parametreleri bu anlamda oldukça önemlidir. İdeal ergonomik tasarımlarla; sadece sağlık ve güvenlik konularında iyileşme sağlanmamakta aynı zamanda üretkenlikte de artış elde edilmektedir. Özellikle meslek eğitimi veren eğitim kurumlarında, gelişme çağındaki (adölesan çağ) bireylerin etkileşimde bulundukları ortamın ve makinaların insanı merkeze alarak değerlendirilmesi son derece önemlidir. Bu dönemde antropometrik ölçülerin dikkate alınarak ergonomik düzenlemelerin yapılması, ileride oluşacak sağlık sorunlarının önüne geçilmesi anlamına gelmektedir. Bu noktada, öğrencilerin kullandıkları okul mobilyalarının ve iş ekipmanlarının öğrencilerin antropometrik boyutlarının dikkate alınmadan tasarlanması ve kullanımı oldukça önemli bir sorundur. 

Bu bağlamda, her türlü okul mobilyasının, öğrenciler üzerinden belirli periyotlarla alınan antropometrik ölçümler neticesinde elde edilen verilere göre tasarlanmasının öğrenciler için faydalı olacağı açıktır. Bu çalışma kapsamında, Mersin ilinin Toroslar İlçesindeki Atatürk Endüstri Meslek Lisesi Tesisat Teknolojileri ve İklimlendirme alanında öğrenim gören öğrencilerin kullandığı sınıf mobilyalarının ve atölyelerdeki iş ekipmanlarının öğrencilerin antropometrik verilerine uygun olup olmadığının analizi yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda uygun bir antropometrik ölçüm seti kullanılarak somut ölçüm sonuçları elde edilmiştir. İlk aşamada Tesisat Teknolojileri bölümünde sık kullanılan araç-gereçler belirlenmiş ve bu araç gereçlerin ölçüleri alınarak kullanıcılar ile arasındaki uyum ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda atölyede ve dersliklerde bulunan araç gereçlerin, ergonomik değerlendirme kriterleri ile değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu ölçümler sonucunda yapılması gerekenler sonuçlar kısmında belirtilmiştir.

Abstract:
The determination of the hazards in working environments and the risk levels of these hazards and taking effective measures when necessary is considered as the basic approach of occupational health and safety studies. It is known that hazards, that cannot be determined exactly, risks whose level cannot be determined correctly, cause work accidents and occupational diseases in the short, medium and long term. In this sense, the basic parameters of ergonomics science, which aims to design the working conditions according to the employee by examining the employee, the working environment and the machines, are very important. By the ideal ergonomic designs, not only is there an improvement in health and safety issues, but also in productivity. Especially in educational institutions that provide vocational education, it is extremely important to evaluate the environment and machines in which individuals in the development age (adolescent age) interact by taking people into the center. Making ergonomic arrangements taking into account the anthropometric measurements in this period means preventing future health problems. At this point, the designing and usage of school furniture and work equipment used by students without taking into account the anthropometric dimensions of the students is a very important problem.
In this context, it is obvious that it will be beneficial for students to design all kinds of school furniture according to the data obtained as a result of the anthropometric measurements taken from students periodically. Within the scope of this study, it was analyzed whether the classroom furniture and work equipments in workshop are suitable or not according to the anthropometric data of the students of Atatürk Industrial High School of Mersin Province at The Department of Installation Technologyand Air Conditioning. For this purpose, concrete measurement results were obtained by using a suitable anthropometric measurement set. In the first stage, frequently used tools and equipment were determined in the Installation Technologies department and the harmony between them and the users was tried to be revealed by taking the measurements of these tools. In this context, it is aimed to evaluate the tools and equipment in the workshop and classrooms with ergonomic evaluation criteria. The things that must be done as a result of this measurements are stated in the results section.