Beyin tümörlü çocukların bilişsel fonksiyonları ile aktivite performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation relationship between cognitive functions and occupational performance of children with brain tumors
Yazar: GÖZDE ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. MERAL HURİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Biliş = Cognition ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Görev performansı = Duty performance ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, beyin tümörlü çocukların bilişsel ve yürütücü fonksiyonları ile aktivite performans ve memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmak için planlandı. Çalışmaya 6-12 yaşları arasında beyin tümörlü 102 çocuk; sağlıklı 90 çocuk katıldı. Katılımcıların bilişsel fonksiyonlarını değerlendirmek için Dinamik Ergoterapi Biliş Ölçeği Çocuk Versiyonu (DEBÖ-Ç), yürütücü fonksiyonlarını değerlendirmek için Aileler ve Öğretmenler için Çocukluk Çağı Yürütücü Fonksiyon Envanteri (CHEXI) kullanıldı. Katılımcıların aktivite performans ve memnuniyetlerini değerlendirmek için Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) kullanıldı. Beyin tümörlü ve sağlıklı çocukların bilişsel ve yürütücü fonksiyonları ile aktivite performans ve memnuniyet düzeyleri arasındaki fark Mann Whitney U Testi ile incelendi. Sağlıklı çocukların bilişsel ve yürütücü fonksiyonları, aktivite performans ve memnuniyet düzeyleri beyin tümörlü çocuklara göre istatistiksel açıdan daha yüksek bulundu (p<0,05). Beyin tümörlü çocukların bilişsel fonksiyonları ile aktivite performans ve memnuniyetleri arasındaki ilişki ve yürütücü fonksiyonları ile aktivite performans ve memnuniyetleri arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Testi ile incelendi. Beyin tümörlü çocukların bilişsel fonksiyonlarının tüm parametreleri aktivite performans ve memnuniyet düzeyleri ile istatistiksel olarak ilişkili bulundu (p<0,05). Çalışmanın sonucuna göre beyin tümörlü çocukların bilişsel ve yürütücü fonksiyonlarındaki eksiklik, çocukların günlük yaşam aktivitelerindeki performanslarını ve memnuniyet düzeylerini etkilemektedir. Ergoterapi teori ve modelleri doğrultusunda hazırlanacak kişi merkezli, bilişsel ergoterapi müdahalelerinin beyin tümörlü çocukların aktivite performanslarını geliştirebileceği ve çocukların performanslarından duydukları memnuniyeti artırabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was planned to investigate the relationship between cognitive and executive functions with occupational performance and satisfaction levels of children with brain tumor. 102 children with brain tumor; 90 healthy children between 6-12 years were participated. Dynamic Occupational Therapy Cognitive Assessment (DOTCA-Ch) was used to assess cognitive functions of participants, Childhood Executive Functioning Inventory for Parents and Teachers (CHEXI) was used to assess executive functions of participants. Canadian Occupational Performance Measurement (COPM) was used to assess occupational performance and satisfaction of participants. The difference between cognitive and executive functions with activity performance and satisfaction levels of children with brain tumors and healthy children was analyzed with Mann Whitney U Test. Cognitive and executive functions, activity performance and satisfaction levels of healthy children were found to be higher than those of children with brain tumors (p <0,05). Spearman Correlation Test was used to investigate the relationship between cognitive functions with occupational performance and satisfaction of children with brain tumors. All of the cognitive functions of children with brain tumors were found to be statistically related to occupational performance and satisfaction levels of children (p<0,05). According to the results of this study, cognitive and executive functions of children with brain tumors affect the performance and satisfaction levels of children in daily living activities. It is thought that client centered, activity oriented cognitive occupational therapy interventions designed according to occupational therapy theory and models can improve the occupational performances of children with brain tumors and increase their satisfaction about own performances.