Üriner sistem enfeksiyonlarında etken olan gram negatif bakterilerin direnç paternleri
Resistance pattern in gram negative bacteria causing urinary system infections
Yazar: AYŞİM BENGÜ KÜÇÜKAKKAŞLAR
Danışman: PROF. DR. CUMHUR ÇÖKMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
01.09.2014 ile 31.12.2014 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi polikliniklerine başvuran veya yatan hastalardan üriner sistem enfeksiyonu şüphesi üzerine çeşitli birimlerden Merkez Laboratuvarı'na gönderilen idrar örnekleri arasından 390 hastada üreyen ve etken kabul edilen gram negatif bakteri izolatı çalışmaya dahil edilmiştir. Belirtilen 390 gram negatif bakterinin %48.7'si (n:190) klinik hastada, %51.3'ü (n:200) poliklinik hastada üremiştir. Klinik ve poliklinik örneklerden (n:390)  en sık izole edilen bakteri türü Escherichia coli olurken %56.7 (n:221), Klebsiella pneumoniae %24.2 (n:94) oranıyla 2.sırada yer almıştır. Çalışmada görülen direnç paternleri; Enterobacteriaceae ailesinden gram negatif bakterilerde ampisiline (%41.9-100), amoksisilin-klavulanik asite (%40.7-90.3) ve trimethoprim/sulfametoksozole (%43.6-61.3) yüksek düzeyde direnç gözlenirken, Escherichia coli ve Klebsiella spp.'de norfloksasin (%35.6-45.2), siprofloksasin (%38-57) ve levofloksasin (%30.6-56.1) başta olmak üzere kinolonlara, 3. ve 4. kuşak sefalosporinlerden sırasıyla sefotaksime (%45.7-48.5) ve sefepime (%32.6-35.6) direnç oranlarında dikkat çekici artış gözlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda başta Escherichia coli ve Klebsiella spp.'de olmak üzere Enterobacteriaceae ailesinden gram negatif bakterilerde GSBL üretimi klinik hasta izolatlarında (n:75) %39.4, poliklinik hasta izolatlarında (n:73) %36.5 oranında gözlenmiştir. Toplum kökenli üriner sistem enfeksiyonlarında da GSBL üretiminin artışı gözlenmiştir. Nonfermentatif bakterilerden Pseudomonas aeruginosa ve Acinetobacter baumannii'de 4. kuşak sefalosporinlerden sefepim (%26.3-100) direnci ve kinolon grubu antibiyotiklerden levofloksasin (%47.4-100), siprofloksasine (%52.6-90) oranıyla direnç artışı gözlenmiştir. En düşük direnç oranı ise; Enterobacteriaceae'lerde amikasin (%3.2-4.9), fosfomisin (%2.7 -19.3) ve karbapenem grubu antibiyotiklerden meropenem (%0.0-0.9), ertapenem (%0.0-1.8) ve imipenem de (%0.9-7.9) bulunmuştur. Pseudomonas aeruginosa için piperasilin-tazobaktam (%15.8), amikasin (%21.1), meropenem ve imipenemde (%26.3) düşük direnç oranları görülmüştür.

Abstract:
This study involves gram negative bacteria isolates that considered effective and reproduced in urine samples of 390 patients who appeal to or hospitalizate in polyclinic of Ankara University İbn-i Sina Hospital with the suspicion of urinary system infection between 01.09.2014 and 31.12.2014. Urine samples that taken from different departments were sent to central laboratory. 48.7% (n:190) of negative bacteria that stated reproduced in clinical patients and 51.3%  (n:200) reproduced in polyclinical patients. While the most isolated bacteria type from clinical and polyclinical samples (n:390) was Escherichia coli 56.7 % (n:221) , Klebsiella pneumoniae was the second 24.2% (n:94). Resistance paterns that seen on the study; bacteria family of Enterobacteriaceae higher resistance to ampicillin (41.9-100%), amoksisilin clavulanic acid (40.7–90.3%) and trimethoprim/sulfamethoxazole (43.6– 61.3%) was seen. In Escherichia coli and Klebsiella spp. remarkable increases in resistance rate to Quinolones, such as norfloxacin (35.6–45.2%), ciprofloxacin (38-57%) and levofloxacin (30.6-56.1%)  and 3rdand 4th generation cephalosporins respectively cefotaxime (45.7-48.5%) and cefepime(32.6-35.6%) were detected. Besides, in our study ESBL production on gram negative bacteria from Enterobacteriaceae family, especially Escherichia coli and Klebsiella spp. was observed 39.4% (n:75) in clinical patient isolates and 36.5% (n:73) in polyclinical patients. Increasing of ESBL production was also observed on community-based urinary system infections. In nonfermantative bacteria Pseudomonas aeruginosa and Acinetobacter baumannii the resistance of 4th generation cephalosporins of cefepime (26.3-100%) and resistance rate of Quinolones group antibiotics levofloxacin (47.4-100%), ciprofloxacin (52.6-90%) were observed. The lowest resistance rate was found on amikacin (3.2- 4.9%), fosfomycin (2.7-19.3%)  in Enterobacteriaceae and meropenem (0.0-0.9%), ertapenem (0.0-1.8%) and imipenem (0.9-7.9%) in carbapenem group antibiotics. Low resistance rates were detected for Pseudomonas aeruginosa in piperacillin/tazobactam (15.8%), amikacin (21.1%), meropenem and imipenem (26.3%).