Günümüz (2010-2020) Türk çizgi romanlarının tasarım elemanları açısından incelenmesi
Analysis of contemporary (2010-2020) Turkish comics in terms of design elements
Yazar: AHMET FUTTU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA KAROĞLU
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Tasarım = Design ; Çizgi romanlar = Comic strips

Özet:
Bilinen tarihin başlangıcından beri var olan illüstrasyon, insanoğlunun, kendini ifade etmek için en çok kullandığı yöntemlerden biri olmuştur. Önceleri, gündelik yaşamın bir belirteci olarak kullanılmış olsa da zamanla farklı ihtiyaçlar ortaya çıkmış, bu ihtiyaçlara istinaden yeni üretim alanları doğmuştur. Ortaya çıkan üretim alanlarının her biri, öznel hale gelerek, farklı illüstrasyon türleri oluşmasını sağlamıştır. Tez çalışmasının ilk bölümünde, oluşan bu türler ayrıştırılarak, başlıklar altında toparlanmaya çalışılmıştır. İllüstrasyon türleri, benzer çalışma alanları ve ilgili disiplinler gözetilerek gruplar oluşturulmuş ve bu gruplar, ilgili başlıklar altında toplanmışlardır. Yedi üst başlık ve on beş alt başlık altında toplanan illüstrasyon türleri, bir araya getirilerek bir dizin oluşturulması amaçlanmıştır. Tarih boyunca pek çok dönemde, pek çok evre atlatarak farklı biçimlere bürünen illüstrasyonun, alt türlerinden biri de, günümüzde yaygın olarak kullanılan çizgi romandır. Çizgi roman, hikâye kurgusu sıralı resimler halinde olan, konu bütünlüğü dâhilinde, düzenli olarak devam eden ve birbirini tamamlayan seri illüstrasyonlara denir. İlk örneklerinin ortaya çıkışı oldukça eski olsa da günümüz anlatı üslubu 20. yüzyılın başlarında şekillenmeye başlamıştır. Yüzyıl içerisinde pek çok illüstratör çizgi romanın ifade gücüne katkıda bulunmuş ve hatta çizgi romana yön vermiştir. İllüstratörlerin kişisel tarzları çizgi roman türleri açısından çeşitliliği arttırmıştır. Çizgi roman, ülkemizde de dünyadaki gelişmelere benzer bir gelişim serüveni yaşamıştır. Özellikle son 10 yılda üretilen işler oldukça artmış ve çok çeşitli türde ürünler ortaya çıkmıştır.
Araştırmada, çizgi romanın tarihsel alt yapısı, kaynaklar ışığında araştırılarak, günümüzdeki haline nasıl geldiği incelenmiştir. Güncel olarak oldukça yaygın bir şekilde üretilen çizgi romanın özellikle son dönemde, ülkemizde de çok başarılı örnekleri üretilmektedir. Pek çok çizerin dâhil olduğu bu üretim çeşitliliği derlenerek, bir farkındalık oluşturmaya ve genel durum ifade edilmeye çalışılmıştır. Çizgi roman yolculuğunun Türkiye'deki gelişimi incelendikten sonra, çizgi romanların tasarımsal manada incelemesini sağlayacak olan, tasarım ilke ve elemanlarına yer verilmiştir. Kompozisyon, renk, ton, çizgi, şekil, doku, yön maddelerinin her biri için başlıklar oluşturulmuş ve kendi başlıkları altında tanımları yapılmıştır. Tanımlar yapılırken yeterli ayrıntıya yer verilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın son bölümünde ise ülkemizde, son 10 yıl içerisinde üretilen işlerden, 12 seçki örnek üzerinde, tasarım ilke ve elemanları baz alınarak genel değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Illustration, which has existed since the beginning of known history, has been one of the most used methods of human beings to express themselves. Although it was used as an indicator of daily life in the past, different needs emerged over time, and new production areas were born based on these needs. Each of the emerging production areas has become subjective, resulting in the formation of different types of illustration. In the first part of the thesis, these types were separated and tried to be collected under the titles. Groups were formed by considering the types of illustration, similar fields of study and related disciplines, and these groups were gathered under the relevant titles. It is aimed to create an index by bringing together the illustration types collected under seven titles and fifteen sub-titles. One of the sub-genres of illustration, which has gone through many phases in many periods throughout history, is the comic book that is widely used today. A comic book is a serial illustrations whose story setup is in the form of sequential pictures, within the integrity of the subject, regularly continuing and completing each other. Although the emergence of the first examples is quite old, today's narrative style began to take shape at the beginning of the 20th century. Many illustrators have contributed to the expressive power of comics and even shaped the comics throughout the century. The personal styles of illustrators have increased the diversity in terms of comic book genres. Comic book has experienced a development adventure in our country, similar to the developments in the world. Especially in the last 10 years, the work produced has increased considerably and a wide variety of products have emerged.
In the research, the historical background of the comic was investigated in the light of the sources and how it became today. Especially in the last period, very successful examples of the comics, which are produced quite widely, are produced in our country. It was tried to create an awareness and express the general situation, by compiling this variety of production, in which many illustrators are involved. After examining the development of the comic book journey in Turkey, the design principles and elements that will enable the design of the comics to be analyzed are included. Titles were created for each of the composition, color, tone, line, shape, texture and direction items and their definitions were made under their own titles. While making definitions, it has been tried to include sufficient details. In the last part of the research, general evaluations were made on 12 selected samples from the works produced in the last 10 years in our country, based on design principles and elements.