Anne ve babalarda postpartum depresyon sıklığı ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
The frequency of postpartum depression at mothers and fathers and the determination of related factors
Yazar: NİLÜFER SERHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMEL EGE
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresyon = Depression ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Bu araştırma anne ve babalarda doğum sonu 2-6 aylık dönemde postpartum depresyon sıklığını ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini Eskişehir ili 75. Yıl Aile Sağlığı Merkezine bağlı 94-95-96 nolu aile hekimleri bölgesinde kayıtlı bulunan 159 çift oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü yapılan bir araştırmanın postpartum depresyon sıklığı (%33,2) dikkate alınarak hesaplanmış ve 224 tespit edilmiştir. Veri toplama sürecinde görüşmeyi kabul eden, ulaşılabilen ve doğum sonu 2-6 aylık dönemde olan 110 çifte (220 kişi) ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında Anne Tanıtım Formu, Baba Tanıtım Formu, Edinburg Postpartum Depresyon Skalası (EPDS) kullanılmıştır. Veriler, ev ziyareti yapılarak, yüzyüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Man Whitney U, Kruskal Wallis, Spearmen Korelasyon ve Lojistik Regresyon Analizi kullanılmıştır.Çalışma sonucunda annelerin %9,1'inde (n:10), babaların %1,8'inde (n:2) postpartum depresyon belirtilerinin olduğu görülmüştür. Annelerin EPDS puan ortalamaları 4,29±5,33, babaların EPDS puan ortalamaları ise 1,12±2,75 olarak bulunmuştur. Annelerden eş ile ilişkisini orta ve kötü olarak tanımlayanların (p: 0,018), bebek bakımında kısmen yeterli hissedenlerin (p: 0,004), bebek bakımında güçlük yaşayanların (p: 0,001), annelik konusunda kaygı yaşayanların (p: 0,003) ve bebek bakımında destek almadığını söyleyenlerin (p: 0,008) EPDS puan ortalamalarının yüksek ve aradaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır. Annenin Man Whitney U testinde anlamlı bulunan değişkenlerle yapılan Lojistik Regresyon analizinde annelik kaygısı yaşayanların pospartum depresyon gelişmesi açısından 5,6 kat risk grubunda olduğu saptanmıştır [OR,%95 CI; 5.652 (1,012, 31,569)]. İşsiz babalarda EPDS puan ortalamaları çalışan ve serbest meslek sahibi babalara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p:0,027).Sonuç olarak, anne ve babalarda postpartum depresyon sıklığı yüksek bulunmamakla birlikte, annelerin doğum sonu dönemde bebek bakımında yeterli hissetmemesinin, bebek bakımında destek almamasının, bebek bakımında güçlük ve annelik konusunda kaygı yaşamasının postpartum depresyon gelişmesi üzerine etkisinin olduğu saptanmıştır. Babaların sadece doğum sonu dönemde ekonomik kaygılarının artmasıyla postpartum depresyon belirtilerinin arttığı saptanmıştır.Çalışmamızın sonucunda gebelik ve doğum sonrası dönemde hem annelere hem de babalara bebek bakımı, aralarındaki iletişi biçimi, postpartum hüzün, postpartum depresyonun ne olduğu, belirtileri, nasıl baş edebilecekleri ve bu dönemde birbirlerini nasıl destekleyecekleri konusunda doktor ve hemşireler tarafından danışmanlık hizmetinin verilmesi gerektiğine ilişkin öneriler getirebiliriz.Anahtar Sözcükler: anne ve baba olmak; postpartum depresyon sıklığı.

Abstract:
This study was done to determine the frequency of postpartum depression of mothers and fathers and the related factors during the postpartum period of 2 ? 6 months.This study was done with 159 couples who registered in the health center named 75.year Street in Eskisehir. The size of sampling was calculated by considering the postpartum depression frequency of a research (33, 2%) and it was stated as 224. During the data collection, 110 couples (220 people) accepting the interview and being in the postpartum period of 2-6 months were reached. For the data collection, Mother Introduction Form, Father Introduction Form and Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS) were used. The data were collected by home visits and face to face interview. For the data analysis, number, percentage, average, standard deviation, Man Whitney U, Kruskal Wallis, Spearmen Correlation, and Logistic Regression Analysis were used.In the result of the research, it was found that there were postpartum depression symptoms in the 9, 1% (n: 10) of mothers and 1, 8% (n: 2) of fathers. It was found that the EPDS point average of mothers was 4, 29±5, 33 and the EPDS point average of fathers was 1, 12±2, 75. The EPDS point averages were high of the mothers who said their relationship with their husbands was moderate or bad (p: 0,018), who felt partly sufficient in the baby care (p: 0,004), who were in difficulty in the baby care (p: 0,001), who felt anxious for their motherhood (p: 0,003) and who said they did not get support in the baby care (p: 0,008) and it was found that the difference between them was meaningful. In the Logistic Regression Analysis done with the variables found meaningful in Man Whitney U of the mother, it was stated that those feeling anxious about motherhood were 5,6 times more risky than others for developing postpartum depression [OR,%95 CI; 5.652 (1,012, 31,569)]. It was found that the EPDS point averages of the fathers who were out of work were meaningfully higher than those working and having self-employment (p: 0,027).As a result, although the postpartum depression frequency at mothers and fathers was not high, it was stated that during postpartum period, mothers? not feeling sufficient in baby care, not getting support in baby care, having difficulty in baby care and feeling anxious about motherhood had effect on developing postpartum depression. It was stated that since the fathers? economic anxiety increased during the postpartum period, their postpartum depression symptoms also increased.As a result of our study, we can suggest that during postpartum period both mothers and fathers should be given consulting services by doctors and nurses about baby care, the shape of relationship between themselves, postpartum sadness, what postpartum depression is, its symptoms, how they can manage with it and how they can support each other during this period.Key Words: to be mother and father; the postpartum depression frequency