İnme hastalarında serum magnezyum ve elektrolit düzeylerinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of serum magnesium and electrolyte levels in stroke patients
Yazar: MERVE AKÇAY
Danışman: PROF. DR. UFUK EMRE TOPRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Elektrolitler = Electrolytes ; Kalsiyum = Calcium ; Potasyum = Potassium ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Serum magnezyum = Serum magnesium ; Sodyum = Sodium ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Hem iskemik hem hemorajik tip inmelerde değiştirilebilir (DM, HT, HL, kalp hastalığı, sigara) ve değiştirilemez (yaş, aile öyküsü, cinsiyet, ırk) risk faktörleri etyolojide yer almaktadır. Araştırmalar, çevresel koşullar, beslenme, vitaminler ve bazı elektrolitlerin rolü gibi diğer değiştirilebilir risk faktörlerini de incelemektedir. 
Biz de bu çalışmada, inmeli hastalarda değiştirilebilir faktörlerden biri olan magnezyumun, kalsiyumun, sodyumun, potasyumun prognoza etkilerini ve inme riski ile ilişkisini, değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Hastanemizde 01.01.2017-31.12.2019 tarihleri aralığında nöroloji servisine inme tanısı alarak yatışı yapılan 283 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, meslek, sigara kullanımı, ek kronik hastalık, inme tipi, lezyon lokalizasyonu, klinik özellikleri, giriş-çıkış NIHSS ve MRS, hemogram, LDL, HDL, trigliserid, Na, Ca, K, Mg, üre, kreatinin, GFR, TSH, T4 değerleri kaydedilmiştir. Hastalar NIHSS skorlarına göre 0-5 (grup 1) ve ≥6 (grup 2) olarak gruplara ayrılarak tüm veriler karşılaştırılmıştır. Analizlerde SPSS 28.0 programı kullanılmıştır. Sonuçlarda istatistiksel açıdan anlamlı kabul edilen değer P<0.05'tir.
Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 283 hastadan %65 'i erkek olup tüm hastaların yaş ortalaması 54,3±8,8 yıl olarak kaydedilmiştir. Hastaların inme için kesinleşmiş risk faktörlerinden ek hastalık durumları incelendiğinde en çok görülen hastalık hipertansiyon %51,6, en çok görülen inmenin tipi iskemik inme %91,2, iskemik inme alt tiplerinden en çok ateroskleroz %62,4 olarak saptanmıştır. Hastaların inme kliniklerine bakıldığında en çok sağ hemiparezi %36,5, en az yutma bozukluğu %1,8 görülmüştür. Taburcu olan hasta sayısı %95,1, yoğun bakıma giden hasta sayısı %4,9 olarak saptanmıştır. Giriş NIHSS 0-5 olan hasta sayısı %84,1, ≥6 olan hasta sayısı %15,9 olarak kaydedilmiştir. Grup 2'de iskemik inme alt tiplerinden ateroskeroz, HDL, lenfosit, TSH değeri anlamlı olarak Grup 1'den daha düşük, Grup 2'de iskemik inmenin alt tiplerinden kardiyoembolizm, inmenin klinik türü (sağ hemiparezi, sol hemiparezi, konuşma bozukluğu, afazi, fasial paralizi), yoğun bakıma giden hasta oranı, T4 değeri, giriş-çıkış NIHSS ve MRS, yatış süresi Grup 1'den anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Gruplar arasında hastaların Mg, Ca, K ve Na imbalans varlığı açısından anlamlı fark saptanmamıştır.
Sonuç: Vasküler sistem üzerindeki etkileri ve çeşitli moleküler mekanizmalarla inme üzerindeki etkileri nedeniyle elektrolitlerin yerinin önemli olduğu çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. Bizim çalışmamızda inme özellikleri ile serum elektrolit düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmaması, bu ilişkiyi ortaya çıkarmak için daha fazla sayıda örneklemden oluşan prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: İnme, magnezyum, elektrolit, kalsiyum, sodyum, potasyum, magnezyum eksikliği, sodyum eksikliği, potasyum eksikliği, kalsiyum eksikliği.

Abstract:
Objective: Modifiable (DM, HT, HL, heart disease, smoking) and non-modifiable (age, family history, gender, race) risk factors are involved in the etiology of both ischemic and hemorrhagic strokes. Research is also examining other modifiable risk factors, such as environmental conditions, diet, vitamins, and the role of certain electrolytes.
In this study, we aimed to evaluate the prognostic effects of magnesium, calcium, sodium and potassium, which are modifiable factors, and their relationship with stroke risk.
Materials and Methods: In our hospital, 283 patients who were admitted to the neurology service with the diagnosis of stroke between 01.01.2017 and 31.12.2019 were included in the study. Patients' age, gender, occupation, smoking, additional chronic disease, stroke type, lesion localization, clinical features, entry-exit NIHSS and MRS, hemogram, LDL, HDL, triglyceride, Na, Ca, K, Mg, urea, creatinine, GFR, TSH, T4 values were recorded. Patients were divided into groups 0-5 (group 1) and ≥6 (group 2) according to their NIHSS scores, and all data were compared. SPSS 28.0 program was used in the analysis. The value considered statistically significant in the results is P<0.05.
Results: Of the 283 patients included in the study, 65% were male, and the mean age of all patients was 54.3±8.8 years. When the additional disease states of the patients, which are certain risk factors for stroke, were examined, the most common disease was hypertension 51.6%, the most common stroke type was ischemic stroke 91.2%, and the most common ischemic stroke subtypes atherosclerosis 62.4%. When the stroke clinics of the patients were examined, right hemiparesis was seen mostly in 36.5% and swallowing disorder was seen at least 1.8%. The number of patients who were discharged was 95.1%, and the number of patients who went to the intensive care unit was 4.9%. The number of patients with an entry NIHSS 0-5 was recorded as 84.1%, and the number of patients with ≥6 was recorded as 15.9%. In Group 2, atherosclerosis, HDL, lymphocyte, and TSH values of ischemic stroke subtypes were significantly lower than Group 1, cardioembolism, clinical type of stroke (right hemiparesis, left hemiparesis, speech disorder, aphasia, facial paralysis), the rate of patients going to the intensive care unit, T4 value, entry-exit NIHSS and MRS, length of stay were found to be significantly higher than Group 1. There was no significant difference between the groups in terms of the presence of Mg, Ca, K and Na imbalances.
Conclusion: It has been shown in various studies that the place of electrolytes is important because of their effects on the vascular system and their effects on stroke through various molecular mechanisms. The absence of a significant difference between stroke characteristics and serum electrolyte levels in our study indicates that prospective studies with larger samples are needed to reveal this relationship.
Keywords: Stroke, magnesium, electrolyte, calcium, sodium, potassium, magnesium deficiency, sodium deficiency, potassium deficiency, calcium deficiency.