GF-677 hibrit (Prunus amygdalus X P. persica) anacının in vitro rejenerasyonu ve mikro çoğaltımı
In vitro regeneration and micropropagation of GF-677 hybrid (Prunus amygdalus X P. persica) rootstock
Yazar: ASLI NESLİHAN ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. BEKİR EROL AK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Badem = Almond tree ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Prunus dulcis = Prunus dulcis

Özet:
Bu araştırma, 2006-2007 yılları arasında HR.Ü. Ziraat Fakültesi Biyoteknoloji Laboratuvarı'nda yürütülmüştür. Bu çalışma ile, bademe anaç olarak kullanılan GF-677'nin in vitro rejenerasyonunu mümkün kılacak tam bir protokol oluşturulmuştur.Aktif büyüme döneminde olan 2 yaşındaki ağaçlardan o yılın sürgünleri alınarakyaprakları temizlenmiştir. Birer boğumdan oluşan dal parçaları %70'lik ethanoliçinde 1 dk. tutulduktan sonra %8'lik ticari çamaşır suyuyla 15 dakika sterilizeedilip, 5'er dakika süreyle steril saf su ile 4 kez durulanmıştır. Hazırlanan besinortamı, pH'ı 5.6'ya ayarlandıktan sonra 1210C'de 20 dakika sterilize edilmiştir.Sterilizasyonu tamamlanan boğum eksplantları, 0.5, 1.0 veya 2.0 mg/l BA içeren MSbesin ortamında kültüre alınmıştır.Boğum eksplantlarının sürmesi ve kardeşlenmesi bakımından en iyi sonuç 1.0mg/l BA içeren MS besin ortamında alınmıştır. 0.5 veya 2.0 mg/l BA içeren besinortamlarında kültüre alınan boğum eksplantlarındaki sürme 7-10 gün gecikmiştir.In vitro'da elde edilen sürgünlerin tam açılmış genç yaprakları alınaraküzerlerinde kesikler yapıldıktan sonra 30 ml MS besin ortamı içeren 9 cm çapındakipetri kutularına (üst yüzleri besin ortamına temas edecek şekilde) yerleştirilmiştir.MS besin ortamına TDZ ve BA tek başına yada NAA ile kombinasyon halinde ilaveedilmiştir. 3 hafta karanlık ortamda kültüre alınan eksplantlar daha sonra 16 saatfotoperyota tabii tutularak 3 haftada bir taze ortamda altkültüre alınmıştır. 3 haftakaranlık ortamda kültüre alınan yaprak eksplantlarında kallus oluşumu gözlenmiştir.4 kez altkültüre alınan yaprak eksplantlarında sürgün rejenerasyonugerçekleşmemiştir.451 mg/l BA içeren MS besin ortamında kültüre alınan sürgünlerin dibinde beyazyoğun bir kallus dokusu oluşmuş ve bu kallus dokusundan adventif sürgünrejenerasyonu gerçekleşmiştir. Rejenere olan sürgünler ayrılarak 0.0, 0.1 veya 0.546mg/l BA, 30 g/l sukroz, 5.5 g/l agar içeren sürgün uzatma ortamında kültürealınmışlardır. En iyi sonuç 0.5 mg/l BA içeren besin ortamında alınmıştır.Uzatılan in vitro sürgünler köklendirilmek için 0.05, 0.5, 1.0 veya 2.0 mg/l IBAiçeren ½ MS besin ortamına aktarılmıştır. 1.0 mg/l IBA içeren ½ MS besinortamındaki sürgünlerin %84.2'si köklenmiştir. Köklenen bitkicikler başarı ile dışkoşullara alıştırılarak %66.4 oranında canlı bitki elde edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out in Biotechnology laboratory of HR.U. Faculty ofAgriculture during 2006-2007. In this research, a complete regeneration protocol wasdeveloped for GF-677, an important rootstock for almond and peach. Nodal sections(2 cm in length) of softwood cuttings from actively growing 2-year old trees wereexcised and surface disinfected in 70% (v/v) ethanol for 1 min., then in 8% (v/v)commercial bleach (%0.525 NaOCl) for 15 min., followed by four rinses (5 min.each) in sterile, dH2O.Following sterilization, nodal explants were cultured on MS mediumsupplemented with 0.5, 1.0 or 2.0 mg/l of BA. The highest rate of adventitious shootinitiation and multiplication was recorded at concentration of 1 mg/l BA. Higher orlower concentrations of BA than 1 mg/l delayed the time of shoot initiation for 7 to10 days.The young expanding leaf explants from in vitro shoots were excised, woundedand firmly placed abaxial side up in 9 cm diameter petri dishes containing 30 ml MSmedium supplemented with TDZ or BA alone, or in combination with NAA.Explants cultured for 3 weeks in the dark and then transferred to a 16-8 hour (lightdark)photoperiod. Callus formation has occurred on the leaf explants within 3 weeksin the dark. The explants were subcultured to the fresh media at 3-week intervals.After 4 subcultures, no regeneration was observed on the calli derived from the leafexplants.Callus formation was induced at the bases of shoots on MS mediumsupplemented with 1 mg/l BA and the adventitious shoots differentiated from these49calli. Regenerated shoots from calli were scored, excised, and transferred toelongation medium supplemented with 0.0, 0.1, or 0.5 mg/l BA. MS medium50Supplemented with 0.5 mg/l BA, 30 g/l sucrose, and 5.5 g/l agar provided thebest shoot elongation.Elongated shoots were cultured on ½ MS medium supplemented with 0.05, 0.5, 1.0or 2.0 mg/l IBA for rooting. On ½ MS medium containing 1.0 mg/l IBA, a maximumrooting efficiency of up to 84.2% was obtained. Rooted plantlets were successfullyacclimatized and transferred to potting mix with 66.4% survival.