İslam Hukukuna göre çocuğun cezai ehliyeti
Criminal license of a child according to Islamic law
Yazar: FATMA DELİCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL MACİT
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ceza = Punishment ; Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Mezhepler = Sects ; Suç = Crime ; Çocuklar = Children ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hukuk, sosyal hayatı kanunlar çerçevesinde koruma altına alan ve bireylerin hakkını savunan, bunu da çeşitli yaptırımlarla destekleyen kurallar bütünüdür. İnsanın insanla ve insanın eşyayla olan ilişkilerini düzenleyen, gerektiği yerde yaptırımlar uygulayarak insanın huzur ve düzen ortamında, toplum içerisinde varlığını sürdürmesini amaçlayan hukuk, çocuğun da fiillerini ve bu fiillerin neticelerini kurallarla düzenlemiştir. 
Bu çalışmada genel anlamda hukukun, özel anlamda İslâm Hukukunun toplum kuralları çerçevesinde çocuğun fiilleri ve bu fiillerin neticeleri incelenmiştir. Konu ağırlıklı olarak Hanefî mezhebinin görüşleri doğrultusunda ele alınarak, ara ara Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinin de görüşlerine yer verilmek suretiyle çocuğun işlediği fiillerden sorumlu olup olmadığı, bu fiillerin şer'î kaynaklardaki karşılığının neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çocuğun işlediği yasaklanmış fiilin gerçek anlamda suç olmadığı, bu fiillere karşı çocuğa uygulanan yaptırımın da gerçek anlamda ceza olmadığı ve çocuğu terbiye amacı taşıdığı konusunda ittifak vardır. Kanunlarla koruma altına alınan, eğitim, kişisel gelişim, beslenme, barınma gibi ihtiyaçları aile ve devlet sorumluluğunda bulunan çocuk, işlediği fiillerinden dolayı kısmi sorumluluk sahibidir. Onun işlediği fiillerin bir kısmı hukuki sonuç doğurmamaktadır. Bu durum yetişkinler tarafından suistimal edilmeye açıktır. Bazen de çocuğun kendi aile bireyleri tarafından suç işlemeye yönlendirildiği müşahede edilmektedir. İslâm hukuku çocuğu her türlü suistimale karşı korumuş, işlenen fiillerin neticelerini kişinin ehliyet durumuna göre ele almış, şahsın ve toplumun hakları gözetilerek sonuca vardırmıştır.
Kendini ifade edemeyen ve koruyamayan çocuğun sözlü ve fiili tasarruflarının muteber olup olmadığı, bu fiillerin gerek dünya, gerek ahiret hayatında ne ifade ettiği, fiillerin kanunlardaki karşılığı gibi konular çocuğu koruma altına almayı hedeflemektedir. Burada nihaî amaç toplumun huzurunu ve bekasını sağlamaktır.
Anahtar Kelimeler: İslâm Hukuku, Ehliyet, Suç, Ceza, Çocuk.

Abstract:
Law is a set of rules that protect social life within the framework of laws, defend the rights of individuals and support this with various sanctions. The law that regulates the relations of the human with the human being and the human being with the property and aims at the survival of the human being in the environment of peace and order in the society by applying sanctions where necessary, also regulates the acts of the child and the consequences of these acts with rules. 
In this study, the acts of the child and the consequences of these acts are examined within the framework of the social rules of law in general and Islamic Law in particular. The issue was mainly addressed in line with the views of Hanafis, and it was tried to determine whether the child was responsible for the actions committed by the child and what the equivalents of these actions were in the religious sources by occasionally including the views of Shafiis, Malikis and Hanbalis. 
There is a consensus that the prohibited act committed by the child is not really a crime, that the sanction for these acts is not a real punishment and is intended to educate the child. The child, whose needs such as education, personal development, nutrition, and shelter are under the responsibility of the family and the state, who are protected by laws, have partial responsibility for their actions. Some of the acts committed by the child do not have legal consequences. This situation is open to abuse by adults. Sometimes, it is observed that the child was directed to commit a crime by her family members. Both modern law and Islamic Law protected the child against all kinds of abuse, dealt with the consequences of the actions according to the person's competence status, and came to a conclusion by considering the rights of the person and the society. Issues such as whether the verbal and actual acts of the child who cannot express and protect himself are valid, what these actions mean in both the hereafter and the life of the world, and the provisions of the actions in the laws aim to protect the child. The ultimate aim here is to ensure the peace and survival of the society.
Keywords: İslamic Law, License, Crime, Criminal, Child.