Birinci Basın Kongresi'nin Türk basınındaki yansımaları
Reflections of the First Press Congress on the Turkish press
Yazar: HASAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. İSMET ÜZEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Birinci Basın Kongresi = First Press Congress ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Kongreler = Congresses ; Kurultay = Congress ; Sansür = Censorship ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Türk basın tarihinde gazetecilik Osmanlıda II. Mahmut dönemiyle başlamıştır. Gazetecilik mesleği gelişerek devam etmiştir. Toplum üzerinde basının etkisi ve yönlendirmesi arttıkça, basın yönetimler tarafından kontrol altına alınmak istenmiş, bu durum da baskı ve sansür uygulamalarına neden olmuştur. Özellikle II. Abdülhamid, I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele Döneminde Türk basını bundan oldukça etkilenmiştir. Cumhuriyet rejimi de basından faydalanmak, onu kontrolü altında tutmak ve kamuoyunu yönlendirmek istemiştir. Bu doğrultuda Cumhuriyetin ilk dönemlerinde yaşanan olumsuz siyasi olayların sert bir şekilde cezalandırılmasından basın da etkilenmiştir. Birçok gazete kapatılmış ve gazeteciler de İstiklal Mahkemelerinde yargılanmışlardır.
Birinci Basın Kongresi (25-27 Mayıs 1935), basın üzerinde oluşan bu korku ve baskı sürecini normalleştirmek ve yönetimin basın üzerinde etkisini meşrulaştırmak adına atılan ilk adım olmuştur. Basın Kongresinde yapılan protokol konuşmaları basına verilen önemi ortaya koymuştur. Yeni rejim Ankara'yı tanıma ve tanıtma gezileriyle, yapmış olduğu yenilikleri gösterme fırsatı bulmuştur. Kongrede oluşturulan kültür, meslek ve işbirliği komisyonları çalışmalarıyla kongre kararlarının oluşmasını sağlamıştır. Kongreye dışarıdan gelen raporlarda basının kişi ve toplum üzerindeki etkisi vurgulanmış, gazete içeriklerinde milli ve ahlaki değerlere yer verilmesinin önemi belirtilmiştir.
Birinci Basın Kongresi öncesinde, sırasında ve sonrasında Türk basınında hem haber hem de yorumları ile geniş yer almıştır. Gazetelerdeki haber ve yorumlar dönemi ve kongrenin amacını anlamamıza yardımcı olacaktır.

Abstract:
Journalism in the history of the Turkish press began with the period of Mahmut II in the Ottoman Empire. The profession of journalism continued to develop. As the influence and direction of the press on the society increased, the administrations wanted the press to be controlled, and this resulted in pressure and censorship. During the period of Abdülhamid II, World War I and the War of Independence, the Turkish press was greatly affected by this. The republican regime also wanted to get benefit from the press, keep it under its control and direct the public opinion. In this direction, the press was also affected by the harsh punishment of negative political events in the early years of the Republic. Many newspapers were closed and journalists were tried in Independence Courts.
The First Press Congress (May 25-27, 1935) was the first step taken to normalize this process of fear and pressure on the press and to legitimize the influence of the administration on the press. The protocol speeches made at the Press Congress revealed the importance given to the press. The new regime found the opportunity to show the innovations it had made with trips to get to know and promote Ankara. The culture, profession and cooperation commissions formed at the congress ensured the formation of congress decisions. The impact of the press on individuals and society was emphasized in the reports coming from outside the congress, and the importance of including national and moral values in newspaper contents was emphasized.
Before, during and after the First Press Congress, it was widely covered in the Turkish Press with its news and comments. News and comments in the newspapers will help us understand the purpose of the congress and the period.