Otizmli çocuğa sahip annelerin depresyon, umutsuzluk ve tükenmişlik düzeylerinin çocuğun otizm ağırlık derecesine göre karşılaştırılması
Comparison of depression, hopelessness and burnout levels of mothers with children with autism according to child's autism weight rating
Yazar: GÜLÇAĞ KANDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Otizmli çocuğa sahip annelerin depresyon, umutsuzluk ve tükenmişlik düzeylerinin çocuğun otizm ağırlık derecesine göre karşılaştırılmasını konu edinen bu araştırma; 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Balıkesir/Bandırma Özel Yeni Hayat Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde özel eğitim alan otizmli çocukların annelerine uygulanmıştır. Annelerin 30'u Bandırma, 13'ü Gönen, 11'i Biga, 24'ü Erdek, 10'u Karacabey, 8'i Susurluk ve 10'u Manyas ilçelerinden olmak üzere otizmli çocuğa sahip "toplam 106 anne" katılmıştır. Araştırmanın verileri, sosyo-demografik veri formu Otizm Davranış Kontrol Listesi, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği yoluyla elde edilmiştir. Çocukların otizm ağırlık oranlarına göre 32 çocuk % 40, 44 çocuk % 70 ve 30 çocuk ise % 80 olarak otizm ağırlık taşımaktadır. Araştırmanın bazı önemli sonuçları ise şöyledir: Araştırmaya katılan annelerin 85'i otizm davranış kontrol listesi temelinde çocuklarının yüksek düzeyde otizm davranışları gösterdiğini belirtmiştir. Geriye kalan 21 annenin ise çocuklarına ilişkin düşük düzeyde otistik davranış gösterdiği tespit edilmiştir. Annelerin umutsuzluk içerisinde olduğu, duygusal tükenme yaşadıkları belirlenmiştir. (30 anne) Çocukların engelli sağlık kurulu raporuna göre engel oranı % 80 olan annelerin depresyon düzeyleri, umutsuz olma düzeyleri de artmaktadır. Ancak çocukların otizm davranış gösterme düzeylerinin annelerin tükenmişlik düzeylerini etkilemediği tespit edilmiştir. Çocuğun sağlık kurullarından alınan ağırlık derecesi oranı arttıkça annelerin umutsuzluk durumları da artmaktadır.

            Otizm tanısı alan çocukların ebeveynlerine,özellikle de otizm tanısı konmuş çocuğun bakım sorumluluğunu yerine getiren bireylere; psikolojik destek sağlanması gerekmektedir.

Abstract:
This study, which focuses on the levels of depression, hopelessness and burnout of mothers with autistic children according to autism severity, was applied to mothers of children with autism who received special education in Balıkesir / Bandırma Private New Life Special Education and Rehabilitation Center in 2018-2019 academic year.Of the mothers, a total of 106 mothers with children with autism, including 30 mothers in Bandırma, 13 in Gönen, 11 in Biga, 24 in Erdek, 10 in Karacabey, 8 in Susurluk and 10 i Manyas. The data of the study were obtained by means of Autism Behavior Checklist, Beck Depression Scale, Beck Hopelessness Scale and Maslach Burnout Scale. Children 40% according to their autism weight ratio; 44 children have a weight of autism as % 70 and 30 children as % 80. Some important results of the study were as follows: 85 of the mothers participating in the study indicated that their children showed high levels of autism behavior based on the autism behavior rating scale. The remaining 21 mothers had a low level of autistic behavior related to their children. It was determined that mothers were in despair and emotional exhaustion. As the levels of autism behaviors increase, mothers' levels of depression and levels of hopelessness increase. However, it was determined that children's levels of autism behavior did not affect the levels of burnout of mothers. As the autism severity of the child increases, mothers' hopelessness also increases. 

             Parents of children diagnosed with autism should be provided with psychological support especially for individuals who are responsible for the care of the child diagnosed with autism.