Pes planusu olan bireylerde ayak ve ayak bileği stabilizasyon eğitiminin fonksiyonel durum ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi
Analyzing the effects of foot and ankle stabilization training on functional status and health-related quality of life in subjects with pes planus
Yazar: AYŞE KARAGÖZOĞLU DİKİCİ
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜL YAZICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak bileği = Ankle ; Düztabanlık = Flatfoot ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Çalışmada pes planusu olan bireylerde ayak ve ayak bileği stabilizasyon eğitiminin fonksiyonel durum ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi üzerine etkileri araştırıldı. Çalışmaya 22 erkek, 28 kadın olmak üzere toplam 50 pes planusu olan birey dahil edildi. Bireylerin yaş ortalaması 31,4±9,59 idi. Ayak pronasyonu '' naviküler yükseklik (NY) '', ''naviküler düşme testi (NDT) ''  ve ''ayak postür indeksi (APİ)'' ile değerlendirildi. Egzersiz programından önce ve sonra her iki ayağa yönelik fizyoterapi ölçümleri (manuel kas testi, kısalık testi, eklem hareket açıklığı ölçümü) ve ağrı değerlendirmesi yapıldı. Yürüme hızı ''10 metre yürüme testi (10 MYT)'', enerji tüketimi ''fizyolojik harcama indeksi (FHI) '', ayak ile ilgili yaşam kalitesi ''Nottingham Sağlık Profili (NSP)'' ve ayak fonksiyonu ''Ayak Fonksiyon İndeksi (AFI) '' ile değerlendirildi. Egzersiz programı öncesi bireylere " ayak kısaltma egzersizi (AKE) " öğretildi. Bireyler, AKE' yi 6 hafta boyunca, haftada 5 kez, günde 2 kez, 10 tekrar yaptı. Haftada 1 kez egzersizler fizyoterapist eşliğinde yapıldı. 3. haftadan itibaren, bireyler AKE' yi yürüyüş sırasında da yaptılar. Egzersiz programı sonrası, bireylerin fonksiyonel durumunun iyileştiği, sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin ve yürüme hızının arttığı, NDT ve subtalar açı değerleri ile APİ ve FHİ puanlarının azaldığı (p<0,001); tibialis anterior, tibialis posterior, gastroknemius ve soleus kas kuvvetlerinin arttığı görüldü (p<0,05). Çalışmanın sonucunda AKE'nin temel oluşturduğu ayak-ayak bileği stabilizasyon eğitiminin ayak rehabilitasyonunda önemli olduğu ve pes planusu olan bireylere önerilmesinin uygun olduğu sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Pes planus, ayak kısaltma egzersizi, ayak stabilizasyon egzersizleri, ayak fonksiyonu, ayak ile ilgili yaşam kalitesi

Abstract:
In the study, the effects of foot and ankle stabilization training on functional status and foot related quality of life was investigated. 50 subjects, 22 male and 28 female with pes planus was included in the study. The mean age of the subjects was  31,4±9,59. Foot pronation was evaluated by navicular height, " navicular drop test (NDT*) " and foot posture index. Physiotherapy evaluations (manual muscle strength test, muscle shortness test, evaluation of joint range of motion),  assessment of pain were carried out for both feet before and after the exercise programme. Walking speed was evaluated by '' 10 meter walk test (10 MWT) '', energy consumption was evaluated by '' Physiological Cost Index (PCI) '', foot related quality of life was evaluated by '' Nottingham Health Profile (NHP) '' and foot function was evaluated by ''Foot Function Index''. Before the exercise programme, individuals were instructed for " short foot exercise (SFE)". The subjects performed SFE for 6 weeks, 5 days a week, twice a day and 10 repetitions. Once a week, the exercises were performed accompanied by the physiotherapist. From the third week, participants practised SFE while walking. After the exercise programme, it was seen that the functional status and the health related quality of life of individuals improved, the values of NDT* and subtalar angle, the scores of foot posture index and PCI  decreased, walking speed increased (p<0,001); muscle strength of tibialis anterior, tibialis posterior, gastrocnemius and soleus increased (p<0,05). Finally it can be concluded that foot and ankle stabilization training based on SFE is important for foot rehabilitation and is appropriate to recommend to individuals with pes planus.

Key Words: Pes planus, short foot exercise, foot stabilization exercises, foot function, foot related quality of life