Kaşgarlı Mahmud'un Divânu Lügati't-Türk adlı eserinde geçen deyimler ve bu deyimlerin günümüz Türkçesindeki karşılıkları
Idioms written in Divani Lügati̇'t Türk- By Mahmud al-Kashgari̇-  and their Turkish versions at the present time
Yazar: MUHAMMET SAİT GENÇ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Deyimler = Idioms ; Divanü Lugati't-Türk = Divanü Lugati't-Türk ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Kültür = Culture

Özet:
[GENÇ, MUHAMMET SAİT]. [Kaşgarlı Mahmud'un Divânu Lügati't-Türk adlı eserinde geçen deyimler ve bu deyimlerin günümüz Türkçesindeki karşılıkları.],
Muhammet Sait GENÇ
Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi,  Şubat 2014
Danışman: Prof.Dr. Ümit TOKATLI

ÖZET
Dil, milletleri tarih sahnesinde ayakta tutan, onların örf, adet gibi kültürel öğelerini sonraki nesillere taşıyan, bu taşıma ile birlikte devamını sağlayan, milli şuurun oluşmasında temel yapı taşı olan canlı bir varlıktır. Dil, bir milletin en önemli varlığıdır. Bireyleri birbirine yaklaştıran dilin birçok işlevi vardır. Belki de bunlardan en önemlisi de geçmiş-şu an-gelecek zaman ekseninde kültürel mirasın taşıyıcılığı konumunda olmasıdır. Halkın ruhunda gelişim görevini durmadan sürdüren, sürdürürken değişebilen dilin hayat bulduğu en önemli alan hiç şüphesiz Halk edebiyatıdır. Halk edebiyatını oluşturan birçok dil birimlerinden biri de deyimlerdir. 
Halkın kullandığı dilde önemli bir yeri olan deyimleri, Türk dilinin özelliklerini açıklamakta büyük hizmetleri olan Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânü Lugati't-Türk adlı eserinde bulunan deyimler üzerinde çalıştık. Bu tarihi eserimiz hiç şüphe yok ki ulaşabildiğimiz en eski ve en önemli kaynak kaynaklardan biridir Türk dilinin şaheseri sayılabilecek Dîvânü Lugati't-Türk'ten günümüze kadar olan tarihi süreçte deyimlerin kullanım şekillerini inceledik. XI. Asırdan günümüze değin deyimlerin bazılarının değişerek günümüze ulaştığını, bazılarının ulaşamadığını tespit ettik. Ancak Dîvânü Lugati't-Türk'te geçen deyimlerin büyük bir çoğunluğunun günümüzde hala canlılığını koruduğunu gördük.

 Anahtar Sözcükler Deyimler, kültür, dil,  Dîvânü Lugati't-Türk

Abstract:
[GENÇ, MUHAMMED SAİT]. [IDIOMS WRITTEN IN DIVANI LÜGATİ'T TÜRK- BY MAHMUD AL-KASHGARİ-  AND THEIR TURKISH VERSIONS AT THE PRESENT TIME. ], [MASTER THESIS], KAYSERİ, [2014].
Muhammet Sait GENÇ
Erciyes University, Institute of Social Sciences
Master's Thesis, Şubat 2014
Thesis Director: Prof.Dr. Ümit TOKATLI
ABSTRACT
Language is a living being which keeps nations alive in the stage of history, which pass down their customs and menstruations and other cultural elements to next generations, with which it provides its continuance and which is the basic unit  with  the occurance of national conscience. Language is the most important wealth of a nation. Language which makes the nations closer to eachother has many functions. Maybe the most important of all is that language is in the position of carrier of cultural heritage in the time axis of past-present-future. The most important field where language invigorates is undoubtedly folk literature which continually maintain  its developmental mission in public spirit and which while maintaining changes . Halk edebiyatını oluşturan birçok dil birimlerinden biri de deyimlerdir. One of the many language elements that form folk literature is idioms.
We have studied idioms used in divanı lügatit türk written by  Mahmud al-Kashgari who has great contributions to explain the properties of Turkish language.  This historical work is unduobtedly one of the oldest sources that we can reach. We have analysed the ways of idioms usage in the historical process from the time of Divanı Lügatit Türk,counted as the masterpiece of Turkish language , to present day. From the 11th century to present day ,we have identified that while  some of the idioms have reached to present day with changes, some have not been able to  survive . However; we see that most of the idioms written in Lügatit Türk, still preserve its liveliness.
Key Words Idioms, culture, language, Dîvânü Lugati't-Türk