Çatışma süreçlerinde medya-uluslararası ilişkiler etkileşimi: Irak Savaşı örneğinde El-Cezire İngilizce'nin incelenmesi
Interaction between media and international relations during conflict: Al Jazeera English coverage of Iraq War
Yazar: MELTEM ERSOY
Danışman: PROF. DR. HATİCE BERİL DEDEOĞLU
Marmara Üniversitesi / Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada, medyanın siyaset ve uluslar arası ilişkilerle nasıl bir etkileşim halinde olduğu Irak Savaşı ve El Cezire İngilizce örneği üzerinden incelenmektedir. Çok disiplinli bir bakış açısı kullanılan çalışmada, bir yandan medya teorileri ve uygulamaları ele alınmakta, diğer yandan ise medyayı siyaset ve uluslar arası ilişkiler teorilerinde bir girdi olarak kabul eden görüşler analiz edilmektedir.
Bu çalışma sadece teorik tartışmalar çerçevesinde kalmayarak Irak Savaşı?nın gelişimine ve El Cezire kurumunun doğuşuna da ışık tutmaktadır. Özellikle 1990?lardan itibaren yoğunlaşan çatışma süreçlerindeki medya unsurunun fotoğrafının çekilmesini amaçlayan bu çalışma, El Cezire?nin bir kurum olarak kararlarının Katar siyasetinden bağımsız düşünülemeyeceğini savunmaktadır. Çalışma, 2003-2006 yılları arasında El Cezire Arapça yayınları ve El Cezire İngilizce sitesinin yayınlarını incelemekte, bu tarihten itibaren de El Cezire İngilizce televizyonunun da yayınlarını ele almaktadır. Çalışmanın bulgularına göre, El Cezire kurumunun 2005 yılına kadar yayın politikaları gereği kanal Irak Savaşı yayınlarında şiddet görüntülerine rakiplerinden çok yer vermiş, bu tutumu izleyicileri tarafından kabul görse de rahatsız edici bulunmuştur. 2005?ten itibaren ise fokusun Irak Savaşı?ndan uzaklaştığı, sivil ölüm görüntülerinin daha az yansıdığı göze çarpmaktadır. 
Barış ve medya çalışmaları incelendiğinde, çatışma bölgesinin içinde ya da bölgeye yakın medya kanallarının büyük çoğunlukla çatışmayı artırıcı nitelikte yayın yaptığı sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durum şiddet görüntülerinin `ötekileştiren? bir dille harmanlanarak ekranlara getirilmesiyle olmaktadır. El Cezire?nin de 2005 yılına kadar yaptığı yayınların çatışmayı artırıcı etkiler yaptığını, bu tarihten sonra ise görüntülerin ve dilin `temizlenmeye? başladığını söylemek mümkündür. Çalışma, El Cezire?nin siyasi konjonktürden bağımsız olarak yayın yapan bir kurum olmadığını, yayınlarının en azından 2005 yılına kadar ABD?nin Irak?taki varlığının meşruiyetini güçlendirir nitelikte olduğunu ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler: 
El Cezire, Irak Savaşı, barış çalışmaları, Katar, ABD.

Abstract:
This thesis aims at analysing to explore interaction between media and international relations with the example of Iraq War and Al Jazeera English. This thesis, with a multidiscipinary point of view, analyses media theories and practices on the one hand, international relations theories taking into accound media as an input on the other hand.
This thesis, not limited only to theoritical discussions, light the way for background of Iraq War and born of Al Jazeera as an institution. This thesis, aiming at taking a picture of media during conflicts especially after 1990's, argues that Al Jazeera as an institution can not be thought or analysed independently from Qatari politics. It's analysing Al Jazeera Arabic broadcast and Al Jazeera English web site from 2003 to 2006, and also adds Al Jazeera English broadcast analysis from 2006. According to findings, Al Jazeera as an institution featured violent images of Iraq War more than its competitors until 2005 in compliance with channel's broadcasting policy. Their viewers, as much as they are disturbed, endorsed this policy. Starting with 2005 Al Jazeera changed its focus of broadcasting from Irap War and images of civil casualties began to decay. 
Media and peace studies' findings show that media channels' broadcasting within conflict areas or close to conflict areas tend to increase tension. This occurs by violent images blended with an 'othering' language. It's plausible to argue that Al Jazeera's broadcasting until 2005 tend to increase tension of conflicts, but after that year images and language began to be cleaner. 
This thesis argues that Al Jazeera is an institution not independent from political context and its broadcasting, at least until 2005, helps increasing legitemacy of US forces' presence in Iraq. 

Keywords: 
Al Jazeera, Iraq War, peace studies, conflict resolution, Qatar, US.