İnsan kaynağı sağlama sürecinde iş ilanlarının ulusal meslek standartları açısından analizi
The analysis of the job advertisements within the scope of the national vocational standards in the process of ensuring human resources
Yazar: GÖKHAN AKYILDIZ
Danışman: PROF. DR. GÜLER SAĞLAM ARI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Meslek standartları = Occupational standarts ; Standartlar = Standards ; Türk standartları = Turkish standards ; İlanlar = Advertisements ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İnternet = Internet ; İş analizi = Job analysis ; İş bulma = Job finding ; İş tanımı = Job description

Özet:
Bu araştırmada, insan kaynağı sağlama sürecinde son yıllarda işverenlerin ve iş arayanların en sık başvurduğu yöntem olarak internet ortamında yayınlanan iş ilanlarının içeriği, Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun belirlediği ulusal meslek standartları açısından incelenmiştir. İnternet üzerinden yayınlanan ilanların iş tanımları ve iş gereklerinin yeterliliği, bu ilanların MYK'nın belirlediği ulusal meslek standartları ile uyumu, meslek standartlarının iş ilanlarındaki karşılığı, meslekler açısından ilanlarda en çok yer alan ulusal standartlar bu araştırma ile tespit edilmiştir. Yapılan araştırma, ilanların içeriğine odaklanmadan ve özele inmeden mesleklerle ilgili daha geniş kapsamlı bir değerlendirme olması ve ilanlar üzerinden mesleğin niteliklerinin tespitinden ziyade MYK tarafından zaten belirlenmiş olan niteliklerin ilanlarda karşılığının ölçülmesi nedeniyle emsallerinden farklı bir çalışmadır. Araştırmada ulusal standartı belirlenmiş 777 meslekten, ilanlarda yeterli sayıda karşılığı olan ve inceleme sonucu anlamlı bir sonuç ortaya çıkabilecek 37 meslek yer almaktadır. Bu mesleklerle ilgili ilan araştırması, ülkemizde hem işverenlerin hem de iş arayanların en yoğun şekilde kullandığı "kariyer.net, secretcv.com, yenibiris.com, eleman.net ve elemanonline.com.tr" siteleri üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu sitelerde Şubat-Nisan 2018 tarihleri arasında 37 mesleğe ait 4.637 ilan içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda ilanlarda yer alan iş tanımlarının ulusal standartlarda yer alan iş tanımlarıyla uyuşmadığı ve daha çok ilanlarda iş tanımı yerine ilan veren işletmelerin kendi tanıtımlarını yapan ifadelerin yer aldığı görülmüştür. Araştırma sırasında kariyer.net ve secretcv.com'un diğer internet sitelerine göre daha kurumsal firmalar tarafından tercih edildiği saptanmıştır. İş gereklerine yönelik genel bir inceleme yapıldığında ise ilanların büyük bir kısmının ulusal standartlarda yer alan iş gereklerini içermediği tespit edilmiştir. MYK'nın belirlemiş olduğu ulusal meslek standartlarından bilgi ve becerilerin ve tutum ve davranışların ise iş ilanlarında karşılığının çok az olduğu saptanmıştır. Genel olarak ilanların büyük bir kısmının yetersiz olduğu ve özensiz hazırlandığı, kurumsal firmalar tarafından verilen ilanların ise ulusal standartlar ile daha çok örtüştüğü görülmüştür.

Abstract:
Within the study, the content of the online job advertisements as the frequently applied method of the both job-seekers and employers is examined in the light of the national vocational standards that have been specified by the Vocational Qualifications Institution. Adequacy of the job descriptions and the requirements of the online advertisements, the conformity of these advertisements with the VQI's national vocational standards, the correspondence of the vocational standards to the job ads, and the most involved national standards of the professions are determined in the study. This study differs from its counterparts by measuring the correspondence of the VQI-specified qualifications to the job advertisements rather than detecting the qualifications of the jobs through the advertisements and stands as a comprehensive assessment without focusing the context and going deeper concerning the professions. In the research, 37 professions that are likely to result in significant conclusions out of 777 professions of which national standards have been specified are subject to analyze. The advertisement examination concerning these professions have been conducted through mostly used websites: "kariyer.net", "secretcv.com", "yenibiris.com", "eleman.net" and "elemanonline.com.tr". 4.637 ads between February-April 2018 regarding these 37 professions were studied by the content analysis method. By the end of the research, it has been found that the job descriptions given in the ads did not match the descriptions of the national standards as well as the expressions on the promotion of the employer corporations took more place in the ads instead of job descriptions. In the course of the research, it is seen that "kariyer.net" and "secretcv.com" are more preferred by the corporate companies comparing the other relative websites. When conducting an overall study with respect to the job requirements, it has been found that the requirements of the national standards are not comprised by the majority of the job ads. It was determined that knowledge and skills and attitudes and behaviours from national vocational standards determined by VQI were very low in job vacancies. In overall, the majority of the ads is insufficient and not well-prepared besides the ads of the corporate companies are more in line with the national standards are the main findings of the study.