Hekim ve hemşirelerin tıbbi hata algıları ve tıbbi hataların önlenmesine yönelik çözüm önerileri: Samsun ili örneği
Physicians' and nurses' perceptions of medical errors and solution suggestions for the prevention of medical errors: The case of Samsun
Yazar: EMİNE ÇÖPOĞLU
Danışman: PROF. DR. HATİCE ULUSOY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Hekimler = Physicians ; Hemşireler = Nurses ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Hekim ve hemşirelerin tıbbi hata algılarını ve tıbbi hataların önlenmesine yönelik çözüm önerilerinin saptanması amacıyla yapılan bu çalışma tanımlayıcı kesitsel tipte olup, Samsun Gazi Devlet Hastanesi ve Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan hekim ve hemşireler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kişisel bilgi formu ve Güleç ve İntepeler (2013) tarafından geliştirilen "Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmanın verileri Google Forms üzerinden oluşturulan bir link aracılığıyla online olarak toplanmıştır. Veriler SPSS 23 programı ile analiz edilmiştir.
Çalışmaya 80 hekim ve 121 hemşire olmak üzere toplam 201 kişi gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcıların 77,1'i kadın olup %46,3'ü lisans mezunudur. Hekimlerin %37,5'i 51 yaş ve üzerindeyken, hemşirelerin %46,3'ü 21-30 yaş aralığındadır. Hekimlerin %56'sının meslekte 21 yıl ve daha uzun süredir çalıştığı, hemşirelerin %32,2'sinin 5 yıl ve daha az süredir çalıştığı saptanmıştır.  
Hekim ve hemşirelerin "Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği" toplam puan ortalaması X=2,53 olarak orta düzeyde bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutlarından olan "hata algısı" alt boyutu orta düzeyde (X= 2,93), "hata nedenleri" alt boyu en düşük (X=2,21) ortalamaya sahiptir. Katılımcıların %31,8'i, meslek yaşamı boyunca, kendisinin tıbbi hata yaptığını %58'2'si ise başkalarının yaptığı tıbbi hataya tanık olduğunu belirtmiştir. Hekimlerin %43,8'i, hemşirelerin %71,1'i tıbbi hatalar ve hasta güvenliği hakkında bir eğitim aldığını belirtmiştir. Hekimlerin %52,5'i hemşirelerin %28,9'u çalıştıkları ortamda hastalara güvenli bakım ve hizmet vermek için uygun ortama sahip olmadıklarını belirtmişlerdir.
Katılımcılar, tıbbi hataların önlenmesine yönelik çözüm önerileri olarak, hastaya güvenli hizmet verebilmek için uygun ortamın sağlanması, cezalandırma korkusunun olmadığı bir ortamın sağlanması, tıbbi hataların önlenmesine yönelik eğitimlerin belirli aralıklarla yapılması ve hata yapan personelin eksik yönünü geliştirici eğitimler verilmesi gibi öneriler getirmişlerdir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to determine the perceptions of physicians and nurses about medical errors and their suggestions for solutions to prevent medical errors. It was conducted with physicians and nurses working in Samsun Gazi State Hospital and Samsun Training and Research Hospital. Personal information form and "Attitudes Towards Medical Errors Scale " developed by Güleç and Intepeler (2013) were used in the study. The data of the study were collected online through a link created on Google Forms. The data were analyzed with SPSS 23 program.
A total of 201 people, including 80 physicians and 121 nurses, voluntarily participated in the study. 77.1% of the participants were female and 46.3% were undergraduate graduates. While 37.5% of physicians were 51 years of age or older, 46.3% of nurses were between 21-30 years of age. It was found that 56% of physicians had been working in the profession for 21 years or more, while 32.2% of nurses had been working for 5 years or less.  
The mean total score of the "Attitudes Towards Medical Errors Scale" of physicians and nurses was X=2.53, which was found to be at a moderate level. The "error perception" sub-dimension, which is one of the sub-dimensions of the scale, has a medium level (X=2.93), and the "reasons for errors" sub-dimension has the lowest mean (X=2.21). During their professional life, 31.8% of the participants stated that they made medical errors themselves and 58.2% stated that they witnessed medical errors made by others. 43.8% of physicians and 71.1% of nurses stated that they received training on medical errors and patient safety. 52.5% of physicians and 28.9% of nurses stated that they did not have the appropriate environment to provide safe care and service to patients in their work environment.
The participants suggested solutions for the prevention of medical errors, such as providing a suitable environment to provide safe service to the patient, providing an environment where there is no fear of punishment, conducting trainings on the prevention of medical errors at regular intervals, and providing trainings to improve the deficiencies of the personnel who make mistakes.