Gelişmekte olan ülkelerde yolsuzlukların ekonomik analizi
Economic analysis of corruption in developing countries
Yazar: SELÇUK AKÇAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL AYDOĞUŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Yolsuzluk = Corruption

Özet:
Kamu gücünün ya da kaynaklarının özel çıkarlar için kötüye kullanılması şeklinde tanımlanan yolsuzluk, son zamanlarda özellikle 19901ı yıllardan bu yana, bütün dünya da dikkati çekmektedir. Yolsuzluk karmaşık bir olgudur ve gelişmekte olan ülkelerin çoğunda yaygın olarak görülmektedir. Bu tezin amacı gelişmekte olan 68 ülkede yolsuzluk sorunun incelenmesidir. Çalışmanın birinci bölümünde, yolsuzluğun tanımları, boyutu, sınıflandırması, türleri, etkileri ve sonuçlan incelenmiştir. Aynı zamanda gelişmekte olan ülkelerdeki yolsuzluktan açıklayan düşünce okulları sunulmuştur. İkinci bölümde, yolsuzluğun ekonomik, siyasal ve sosyo-kültürel nedenleri analiz edilmiştir. Ekonomik faktörler ve sosyal faktörler olmak üzere iki yolsuzluk modeli geliştirilmiştir. Bir dizi hipotez ileri sürülmüş ve bu hipotezler test edilmiştir. Test sonuçlarına göre kişi başına düşen milli gelir, dışa açıklık, kamu sektörü ücret düzeyi ve devletin ekonomideki kontrolü (ekonomik özgürlükler endeksi ile ölçülmüştür) gibi ekonomik faktörler ile, yolsuzluklar arasında negatif bir ilişkinin bulunduğu ortaya çıkmıştır. Yine test sonuçları, hukuk sisteminin etkinliği, demokrasi ve etnik farklılıklar gibi siyasal ve sosyo-kültürel faktörler ile yolsuzluklar arasında negatif bir ilişki, bürokrasi ve kırtasiyecilik ile pozitif bir ilişkinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Son bölümde ise, gelişmekte olan ülkelerde yolsuzluklarla mücadele için mikro ve makro anti-yolsuzluk stratejileri incelenmiştir.

Abstract:
Corruption which can be defined as the misuse of public office or resources for private benefit has recently, especially in the decade of 1990's attracted a great of attention around the world. Corruption is a complex phenomenon and widespread in many developing countries. The purpose of this dissertation is to study corruption problem in 68 developing countries. In the first part of the study, definitions, measurement, scope, classifications, types, impacts and consequences of corruption are analyzed. Schools of thought on developing countries corruption are also presented. In the second part, economic, political and socio - cultural causes of corruption are discussed. Two models of corruption, namely economic factors and social factors are developed. A set of hypotheses are proposed and tested. Test results show that economic factors such as level of per capita income, openness, public sector wage rate and extent of state control of economy (measured by economic freedom index) are negatively related to corruption. Tests results also reveal that political and socio - cultural factors such as rule of law, democracy, index of ethnic fractionalization are negatively related to corruption but bureaucracy - red tape is positively related. In the last part, micro and macro anti - corruption strategies for combating corruption in developing countries are examined.