Ahmet Rasim'de edebî tenkit
The literary criticism of Ahmet Rasim
Yazar: UMMAHAN NERKİZ
Danışman: PROF. DR. NAZIM HİKMET POLAT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahmed Rasim = Ahmed Rasim ; Edebi eleştiri = Literary criticism ; Edebiyat = Literature ; Eleştiri = Criticism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Bir edebiyat veya sanat eserinin her yönüyle anlaşılmasını sağlamak ve eseri değerlendirmek amacıyla kaleme alınan bir yazı türü olan edebî tenkit, bir düşünce faaliyetidir ve insanın olduğu her yerde vardır. Tenkit, bir edebi esere ya da diğer bir sanat dalına bağlı olan bir türdür. Tenkidin varlığı, kendisi dışında bir sanatı gerektirir. Bu bağlamda, tenkit yönünü ele aldığımız Ahmet Rasim'in de pek çok türde eserler verdiğini ve tespitlerde bulunduğunu görmekteyiz. Döneminde gazeteci kimliği ile ön plana çıkan ve başarılı bir gözlemci olan Ahmet Rasim, bu gözlemlerini okuyuculara aktarmada oldukça başarılı olmuştur. Dönemindeki pek çok edebi tartışmalar üzerine  kafa yoran ve düşüncelerini yazıya geçiren Ahmet Rasim, tenkit bağlamında ele alınması gereken bir yazardır. Ahmet Rasim'in dil, edebiyat, tiyatro, mizah gibi türlerdeki eserlerini değerlendiren bu çalışma ile yazarın Türk edebiyatındaki yerini ortaya koymak ve gelecekte yazar hakkında yapılacak olası çalışmalara da ışık tutmak amaçlanmıştır. Çalışmamızda, bütün bilimsel çalışmalarda olması gerektiği gibi, belli yöntem ve teknikler kullanılarak sonuca gidilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız metin merkezli bir çalışmadır. Ahmet Rasim'in eserleri yanında, onun hakkında kaleme alınan eserlerden de bilgiler ele alınıp değerlendirilmiştir. Bunu yaparken fişleme tekniği kullanılmıştır. Yazarın bazı eserlerini kayıt altına almada ise, alan araştırması kapsamında değerlendirilebilecek görsel kayıt cihazları teknik malzeme olarak kullanılmıştır. Daha sonra bu kayıtlar deşifre edilerek yazılı metin haline getirilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda, yaşadığı dönemin panoramasını canlı bir şekilde yansıtan Ahmet Rasim'in Tanzimat sonrası oluşturulmak istenilen yeni Türk edebiyatının inşa edilmesine katkıları, yerel ve millî bir edebiyat anlayışını oluşturmada ortaya koyduğu fikirleri ve yaşadığı döneminin tenkit ve edebî tartışmalarında oynadığı rolü tespit edilmiştir.

Abstract:
The literary criticism which is a post type that penned to provide understanding a literary or artistic production by its all aspects and assess it, is an activity of thought and presents everywhere there is people. Criticism is a type which connected to a literary production or an another art department. The presence of criticism requires an art other than itself. In this context we see that Ahmet Rasim who we have discussed his critique aspects has been give so many types of works and made detections. Ahmet Rasim who stand out by his journalist identity and was a succesfull observer of his period was so successful transfering these observations to his readers. Ahmet Rasim who thought about many literary discussions in his period and transferred his thoughts to the past, is an author needs to be addressed in the context of criticism. This work which evalute Ahmet Rasim's productions like language, literature, theatre and humor types, is targetted to put the author's location in Turkish literature and keep light to possible studies about the author in future. As it should to be, in all scientific works, in our work tried to reach the result by using certain methods and techniques. Our work is a text-centeric work. Beside Ahmet Rasim's productions, informations took from the productions that penned about him also evaluated. While doing this ticketing technique has been used. While in recording devices which can be evaluated undersite survey are used as technical material. Then these records converted to written text by deciphering and evaluated. At the end of work contributions of Ahmet Rasim (who vividly reflected the panaroma of his period) in building a new Turkish literature which wanted to be create after Tanzimat, his thoughts put forward in creation local and national literature understanding his role in the criticism and literary discussions of his period is detected.