Necâti Bey Dîvânı'ndaki soyut kavramlar
The abstract concepts of the Diwan of Necati
Yazar: SEMRA BOZKURT
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH AZMİ BİLGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divanlar = Divans ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Necati Bey = Necati Bey ; Türk edebiyatının bağlamlı dizinler ve işlevsel sözlüğü = Concordance and functional glossary of Turkish literature

Özet:
Tezimizin konusunu XV. yüzyılın önemli şairlerinden Necati'nin divanında geçen soyut kavramlar oluşturmaktadır.
Tez üç bölümden ibarettir:
Birinci Bölümde Necati'nin hayatı, sanatı ve eseri ile ilgili olarak başlıca edebiyat tarihleri şuara tezkireleri ve çeşitli araştırmalardan yararlanılarak bilgi verilmektedir.
İkinci Bölüm, Necati Divanı'nda geçen  ve teşbihe konu edinilen soyut kavramlara tahsis edilmiştir. Bu bölüm hazırlanılırken Necati Divanı birçok kez okunarak teşbihe konu olan soyut kavramlar tespit edilmiş, fişlenmiş ve alfabetik olarak tasnif edilmiştir.  Daha sonra kavramların sözlük anlamları verilmiş, kavramların içerisinde geçtiği örnek beyitler nesre çevrilmiş ve en sonunda da bu soyut kavramların hangi benzetme yönleri ile teşbihe konu edinildiği üzerinde durulmuştur. Her kavramın kendisine benzetilenleri de alfabetik bir şekilde sıralanmıştır. Divandan seçilen beyitlerin içinde geçtiği şiirlerin sıra numaraları ile beyit numaraları da kaydedilmiştir.  
Üçüncü bölümde "benzeyen- kendisine benzetilen" ve "kendisine benzetilen- benzeyen" unsurları iki tablo hâlinde düzenlenmiş, böylelikle Necati'nin soyut kavramları hangi soyut veya somut unsurlara benzettiği hususunun izlenmesi imkânı oluşturulmaya çalışılmış, ayrıca şairin Divan'da hangi soyut kavramı benzeyen olarak kaç kez kullandığı, hangi kendisine benzetilenin hangi soyut kavram için tercih edildiği ayrıntılı bir şekilde gösterilmiştir. 
Ayrıca sunulan renklendirilmiş grafiklerde benzeyen kavramlarla kendisine benzetilen unsurların ve kendisine benzetilen unsurlarla benzeyen kavramların sayısal ilişkisi görsel bir biçimde takdim edilmiştir.
Sonuç bölümünde çalışmanın kısa bir değerlendirilmesi yapılmış, şairin soyut kavramları estetik ölçüler içerisinde işleyişi ile ilgili olarak bilgi verilmiş soyut kavramların işlenişi hakkında bilgi verilerek tez sonlandırılmıştır.

Abstract:
The subject of our thesis is the abstract concepts of The Diwan of Necati, which is one of the important poets of the XVth century.
The thesis consists of three parts.
In the first part, information about Necati's life, art and work is given mainly by using literary histories, poets tezkires and various researches.
These condchapter is dedicated to abstract concepts in the Diwan and which are subject to analogy. While preparing this section, Necati's Diwan has been read many times, abstract concepts that are subject to analogy have been identified, plugged and arranged alphabetically. Afterthat, the meanings of the concepts were given and the couplets that were used in the concepts were translated into plain writing and finally, the simulations of the seabstract concepts were discussed. The elements of analogy of each concept are listed in alphabetical order. Sequence numbers and couplet numbers of the poems passed by thecouplets selected from the Diwan were recorded.
In the third chapter, elements of "similar-likened" and "likener-similar" are arranged as two tables, thus, it was tried to create the possibility of monitoring the abstract concepts which Necati likes abstract or concrete elements. In addition, how many times the poet used the Divan as similar to the concept, which analogy is preferred for the abstract concept is shown in detail. 
Besides, the numerical relationship of the elements that are similar to the similar concepts in the graphs inserted at the end of the the sisand the similarities with the simulated elements are presented in a visual form.