Modern savaşın değişen karakteri ve Ortadoğu'da vekâlet savaşları: İran-Hizbullah örnek vakası
The changing character of modern warfare and proxy wars in the Middle East: The case of Iran-Hezbollah
Yazar: AHMET CÜLÜK
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ALİ SONER
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dördüncü nesil savaş = Fourth generation war ; Hizbullah = Hizbullah ; Savaş = War ; Suriye = Syria ; Vekalet savaşları = Proxy wars ; İran = Iran ; İsrail = Israel ; Şia = Şia

Özet:
Bu çalışmanın amacı modern savaşın değişen karakteri neticesinde bir devlet dışı silahlı vekil aktör olarak Hizbullah'ı ve asıl aktör olarak İran ile olan ilişkisini, dördüncü nesil savaşın bir konsepti olarak kabul edilen vekâlet savaşı çerçevesinde incelemektir. Çalışma modern savaşın değişen yapısını, aktörlerini ve aktörler arasındaki ilişkileri Hizbullah örneği üzerinden açıklamıştır. Çalışmanın iddiası, modern savaşın günümüz yapısında konvansiyonel orduların yanı sıra devlet dışı silahlı aktörlerin de artık ana aktörler arasına girdiği ve bu aktörlerin, vekâlet savaşı, asimetrik savaş, hibrit savaş gibi dördüncü nesil savaş stratejileri ile mücadele ettiğidir. Bu mücadele, İran-Hizbullah örnek vakasında olduğu gibi bir asıl aktör ve vekil aktör arasındaki ilişki çerçevesinde şekillenebilmekte olup, gayrinizami bir anlayışa sahip olabilmektedir. Aktörlerin, savaşı politikanın bir aracı olarak kullanma stratejisi, özellikle başarısız devlet yapılarının bulunduğu coğrafyalarda hem realist ve pragmatist bir çerçevede hem de ideolojik ve mezhepsel kimlikler üzerinden konstrüktivist bir çerçevede yürütülebilmektedir. Bu doğrultuda Hizbullah'ın yapısı, İran ile olan ilişkisi ve içerisinde bulunduğu çatışmalar, Ortadoğu'daki vekâlet savaşlarında öne çıkan başarılı bir örnektir.

Anahtar Kelimeler: Hizbullah, İran, Vekâlet Savaşı, Dördüncü Nesil Savaş, İsrail, Suriye, ABD, Şiilik

Abstract:
In this study, the aim is to analyze the Hezbollah as a non-state armed actor and its relation with Iran as a main actor within the frame of proxy warfare, one of the concepts of the fourth generation warfare incidental to changing characteristics of modern warfare. The study explains the changing nature of modern warfare, its actors and their relations through Hezbollah case. The claim of the study is that non-state armed actors along with conventional armies has become main actors in the current nature of modern warfare, and these actors have fought through the instrument of fourth generation warfare strategies such as proxy warfare, asymetric warfare, and hybrid warfare. This conflict, as in the Hezbollah case, may take form within the scope of the relation between the main actors and the proxy actors, and even may take anomalous understanding. The strategy of using war as the continuation of politics by other means, especially in a geography that has failed states, can be carried out within not only pragmatist and realist frame, but also constructivist frame through ideological and denominational identities. Therefore, the structure of Hezbollah is a prominent and succeeding example considering its relation with Iran, and the conflicts it is in.

Keywords: Hezbollah, Iran, Proxy Warfare, Fourth Generation War, Israel, Syria, USA, Shi'ism