Rusça cümlelerde tonlama
Intonation in Russian sentenses
Yazar: OLGA GREKU
Danışman: PROF. DR. AYŞE PAMİR DİETRİCH
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Cümle = Sentence ; Rusça = Russian ; Tonlama = Intonation

Özet:
Dil, insanoğluna özgü bilişsel bir değer olarak bireylerarası ve toplumlararası ilişkileri düzenleyen bunlara yön veren, farklı alt bileşenlerin oluşturduğu karmaşık bir sistemler bütünüdür. Bundan sözlü dili soyutladığımızda, sözlü dilin temelde ayırıcı özellikler sergileyerek belirli bir anlam yüküne sahip parçalı sesbirimler ile ton gibi çoğu zaman farklı ve ayırıcı işlevlere sahip parçalar üstü sesbirimlerden oluştuğunu görebiliriz. Konuşucu tarafından dinleyiciye belli bir düşünce veya durum aktarıldığında, bununla birlikte duygu durumunu yansıtmak için dildeki tonlama özelliğinden de faydalanır.Her dil, kendisine akraba ya da tamamen yabancı olan diğer dillerle sürekli iletişim içerisindedir. Dil etkileşimleri toplumun gelişmesi için doğal bir süreçtir.Çalışmamızda da konu edildiği gibi, Dil sistemi içinde tonlama ayrı bir yere sahiptir. Sesin tonu, tınısı (rengi), yoğunluğu, ezgisel yapısı insanların duygularını ve düşüncelerini yansıtarak dile canlılık katmaktadır. Her dilde olduğu gibi Rusça'da da tonlama büyük önem taşımaktadır ve özel bir yere sahiptir. Tonlama yardımıyla konuşma anlamsal parçalara bölünmektedir, çeşitli sözdizimsel yapıların ve cümle çeşitlerinin işlemlerini gerçekleştirmektedir, insanların duygularını, düşüncelerini ve isteklerini ifade etmekte yer almaktadır.Rusça cümlelerde tonlama üzerinde dilbilimciler tarafından yapılan araştırmalar sonucunda tonlama genel hatlarıyla basit, karmaşık ve bağlaçsız cümlelere göre sınıflandırılmıştır. Türkiye'de Rusça cümlelerde tonlama üzerine hemen hemen hiçbir çalışmanın yapılmamış olması sebebiyle bu tür bir sınıflandırmanın Rusça cümlelerde tonlamayı daha yakından tanımak açısından faydalı olacağını düşünüyoruz.

Abstract:
Language, as an asset pertaining to mankind is the sum of a complex system which organizes the relations between individuals and societies and it directs them. It is a mean of communication unique to man. In spoken language, words derived from a large vocabulary together with a diverse variety of names are utterered through or with the mouth. When a specific thought or state is conveyed from the speaker to the listener, intonation is also being used in order to stress on the feeling of the speaker.Each language is constantly in connection with languages from its own family group and with totally different languages. Language interaction is a natural process in order for the society to progress.As also stated in our studies, intonation takes a different place in the language system. The tone, color, density and tune of the sound reflects people?s feelings and thoughts by adding a liveliness to the language. As in all languages, intonation is very important in Russian and it has a special place. With the aid of intonation, speech is divided into meaningful parts and it realizes various word structure and sentence types. It also helps to convey the emotions, thoughts and wishes of the speaker.As a result of the researches accomplished by Russian linguists, intonation in Russian has been classified into three parts: simple, complex and sentences without conjunctions. Because there are almost no studies accomplished in Turkey concerning intonation in Russian, we think that this type of classification will be useful in order to recognize the intonation that is being used in Russian.