Tevellî manzumesi (Dil incelemesi - metin - sözlük - tıpkıbasım)
Tevellî manzumesi (Grammar - text - dictionary - facsimile)
Yazar: GÜLŞAH GERGİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN DURGUT
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Dil özellikleri = Language features ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Manzumeler = Poems ; Ses bilgisi = Phonetic ; Tevelli = Tevelli ; İmla = Spelling

Özet:
Bu çalışmada Eski Anadolu Türkçesi Dönemi'ne ait bir eser olan Tevellî
Manzumesi'sinin dil incelemesi yapılmıştır. Kütüphanelerimize kayıtlı başka bir
nüshası olmayan eser, varak sayısı bakımından hacimlidir. Bu nedenle yazılmış
olduğu döneme ait fazlaca dil malzemesi sunmaktadır. Yaptığımız çalışmanın amacı
bu eserin kayıt altına alınması ve dönemine ait dil hazinesine katkı sağlamaktır.
Giriş kısmında; kullandığımız yöntem, Tevellî mahlasını kullanan şair ve
çalışmamıza konu olan yazmanın fiziksel özellikleriyle içeriği hakkında bilgilere yer
verilmiştir. Dil İncelemesi kısmında; yazma üzerinde imla, ses bilgisi ve şekil bilgisi
incelemesi yapılmıştır. Transkripsiyonlu Metin; kısmında yazmanın günümüz
harflerine aktarımı yapılmıştır. Sözlük kısmında, yazma içinde geçen metin
anlaşılmasına yardımcı olacak sözcüklerin anlamları verilmiştir.
İncelediğimiz eserin içeriği dinî-didaktik özellik göstermektedir. Manzum -
mensur karışık olarak yazılmış olan eserde ayet ve hadislere de yer verilmiştir. Şair
hakkındaki bilgiler eserin içinde kendi hakkında verdiği bilgilerden ibarettir.
Manzum kısımlar, beyit nazım birimiyle yazılmış olup dörtlük nazım birimine eser
içinde rastlanmamıştır.
Sonuç olarak yaptığımız bu çalışmayla Tevellî Manzumesi ismiyle
kaydedilmiş bu eserin günümüz harflerine aktarılmasını ve dil bilgisi ögelerinin
tespitinin yapılmasını sağlamış bulunuyoruz.
Anahtar Sözcükler: Tevvellî Manzumesi, Eski Anadolu Türkçesi, Dil
İncelemesi

Abstract:
In this study, language research is carried out on Tevellî Manzumesi, which is
a literary work belonging to Old Anatolian Turkish Period. The work, not having
another copy registered in our libraries, is bulky in terms of number of leaves.
Accordingly, it offers much language material for the period it was written. The
objective of our study is to register this work and to make a contribution to the
language treasure of its period.
The method we used in the introductory chapter includes information on the
poet, who used the Tevellî pseudonym, and the physical characteristic and content of
the manuscript, which is the subject matter of our study. Spelling, phonetics and
morphology research on the manuscript is carried out in the language research
chapter. The manuscript is transferred into current letters in the transcriptional text
section. Meanings of the words, which are mentioned in the manuscript that help to
understand the text are given in the dictionary section.
The content of the work examined shows religious-didactic characteristic.
Verses and hadiths are also included in the work written in a poetic-prosaic mixture.
The information about the poet is nothing more than the information provided by the
poet about himself in the work. Poetical sections are written in couplet verse unit,
and quatrain verse unit is not found in the work.
In conclusion, with this study, we transferred this work, which is registered
with the name Tevellî Manzumesi, into current letters and identified the grammar
elements.
Keywords: Tevellî Manzumesi, Old Anatolian Turkish, Grammar