Okuma eğitimi açısından Gülten Dayıoğlu'nun çocuk öykülerinde değerler eğitimi ve söz varlığı
Values ​​education and vocabulary in Gülten Dayioğlu's children's stories in terms of reading education
Yazar: MERVE ARTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM KÜRŞAD YANGİL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
ÖZET
Çalışmanın amacı Gülten Dayıoğlu'nun çocuklara yönelik olarak yazmış olduğu eserlerin söz varlığını okuma eğitimi açısından incelemektir. Bu bağlamda çalışma da Azat Kuşu, Kumluktaki Yavru Martı, Uçan Motor, Küskün Ayıcık, Deli Bey, Geriye Dönenler, Şenlik Günü, Neşeli Boyacı, Uçurtma, Geride Kalanlar, Kırmızı Bisiklet, Sıcak Ekmek, Yaşanmış Hayvan Öyküleri eserleri incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır.
Çalışmada ele alınan eserler değerler bakımından incelenirken Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda yer alan "adalet, aile birliğine önem verme, bağımsızlık, barış, bilimsellik, çalışkanlık, dayanışma, duyarlılık, estetik, dürüstlük, özgürlük, eşitlik, sevgi, saygı, sorumluluk, tasarruf, yardımseverlik, vatanseverlik" değerleri kullanılmıştır. Belirlenen eserlerinin okuma eğitimi açısından Türkçe söz varlığına yapmış oldukları katkı incelenirken deyim, atasözü, kalıp sözcük, yansıma sözcük ve ikilemeler ele alınmıştır.
Çalışmada elde edilen bulgular neticesinde Gülten Dayıoğlu'nun kaleme almış olduğu eserlerde en çok duyarlılık f(22), yardımseverlik f(19) ve saygı f(11) değeri yer almaktadır. Her değere en az bir kez rastlanılmıştır. 
Çalışmanın sonuçlarında elde edilen bulgular neticesinde 440'ı Geriye Dönenler isimli eserde yer almak üzere toplam 1687 deyim yer almaktadır. İncelenen eserlerde deyimlerden sonra en sık rastlanan söz varlığı unsuru ikilemeler f (984) olarak belirlenmiştir. Atasözleri f(18) ise ele alınan eserlerde en az karşılaşılan söz varlığı unsuru olmuştur. Türkçe söz varlığı unsurları (deyim, atasözü, ikileme, yansıma söz ve kalıp söz) tablolar halinde sunulmuştur. Gülten Dayıoğlu'nun eserlerinin okuma eğitimi açısından söz varlığına katkılarına dair öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gülten Dayıoğlu, Okuma Eğitimi, Değerler, Türkçe Söz Varlığı, Çocuk Edebiyatı

Abstract:
ABSTRACT
The aim of the study is to examine the vocabulary of the works written by Gülten Dayıoğlu for children in terms of reading education. In this context, the works of Freedom Bird, Baby Seagull in the Sand, Flying Engine, Resentful Teddy Bear, Crazy Bey, Returning, Festive Day, Cheerful Painter, Kite, Left Behind, Red Bicycle, Hot Bread, Lived Animal Stories were examined. Document analysis technique, one of the qualitative research methods, was used in the research. While the works discussed in the study are examined in terms of values, the "justice, giving importance to family unity, independence, peace, scientificness, hard work, solidarity, sensitivity, aesthetics, honesty, freedom, equality, love, respect, responsibility, thrift, benevolence, patriotism" values were used. Idioms, proverbs, stereotypes, reflection words and reduplications were discussed while examining the contribution of the determined works to the Turkish vocabulary in terms of reading education. As a result of the findings obtained in the study, the values of sensitivity f (22), benevolence f (19) and respect f (11) are found the most in the works written by Gülten Dayıoğlu. Each value was encountered at least once. As a result of the findings obtained in the results of the study, there are a total of 1687 idioms, 440 of which are included in the work called Those Who Returned. After idioms, the most common vocabulary element in the analyzed works was reduplications f (984). Proverbs f (18) has been the least encountered vocabulary element in the works discussed. Turkish vocabulary elements (idiom, proverb, reduplication, reflection and formula) are presented in tables. Suggestions about the contributions of Gülten Dayıoğlu's works to the vocabulary in terms of reading education are presented.

Keywords: Gülten Dayıoğlu, Reading Education, Values, Turkish Vocabulary, Children's Literature