Çocuk edebiyatı yapıtlarının öğrencilerin okumaya güdülenmesine etkisi
The impact of childrens' literature on reading motivation of students
Yazar: AHU ÜNSAL BATUM
Danışman: PROF. DR. SEDAT SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Edebiyat = Literature ; Eğitim = Education ; Motivasyon = Motivation ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma etkinlikleri = Reading activities ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Yarı-deneysel nitelik taşıyan bu çalışma; "Giriş, Kavramsal Çerçeve, İlgili Araştırmalar, Yöntem, Bulgular, Sonuç ve Öneriler" olmak üzere altı bölümden oluşmuştur.
Araştırma, 2013-2014 öğretim yılı boyunca süren on altı haftalık süre içinde ortaokul 5. sınıf Türkçe dersinde yetmiş beşinci sınıf öğrencisinden oluşan araştırma grubu üzerinde yürütülmüştür. 
Deneysel işlemden önce araştırma grubuna "Okumaya Güdülenme Ölçeği" {Ön Test} uygulanmıştır. Öğretim yılının sonunda da "Okumaya Güdülenme Ölçeği"   {Son Test} verilmiştir. Bu çalışmada uzman görüşleri ile belirlenen sekiz çocuk edebiyatı yapıtının öğrencilerin "okuma farkındalığı, dışsal okuma gereksinimi, dışsal okumaya güdülenme, içsel okuma gereksinimi,  içsel okumaya güdülenme" düzeylerine göre okumaya güdülenmesine etkisi olup olmadığı araştırılmış, sonuçta şu bulgulara ulaşılmıştır: Birinci denenceyle araştırma grubunun "okuma farkındalığı" düzeyindeki farklar yoklanmıştır. Sonuç olarak, araştırma grubunun yapıtları okumadan önceki "okuma farkındalığı" düzeyi ile çocuk edebiyatı yapıtlarını okuduktan sonraki "okuma farkındalığı" düzeyi arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir.
İkinci denenceyle araştırma grubunun "dışsal okuma gereksinimi" düzeyindeki farklar yoklanmıştır. Sonuç olarak, araştırma grubunun çocuk edebiyatı yapıtlarını okumadan önceki "dışsal okuma gereksinimi" düzeyi ile çocuk edebiyatı yapıtlarını okuduktan sonraki "dışsal okuma gereksinimi" düzeyi arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir.
Üçüncü denenceyle araştırma grubunun "dışsal okumaya güdülenme" düzeyindeki farklar yoklanmıştır. Sonuç olarak, araştırma grubunun çocuk edebiyatı yapıtlarını okumadan önceki, "dışsal okumaya güdülenme" düzeyi ile çocuk edebiyatı yapıtlarını okuduktan sonraki "dışsal okumaya güdülenme" düzeyi arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlen
Dördüncü denenceyle araştırma grubunun "içsel okuma gereksinimi" düzeyindeki farklar yoklanmıştır. Sonuç olarak, araştırma grubunun çocuk edebiyatı yapıtlarını okumadan önceki "içsel okuma gereksinimi" düzeyi ile çocuk edebiyatı yapıtlarını okuduktan sonraki "içsel okuma gereksinimi" düzeyi arasında ön test lehinde anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir.
Beşinci denenceyle araştırma grubunun "içsel okumaya güdülenme" düzeyindeki farklar yoklanmıştır. Sonuç olarak, araştırma grubunun çocuk edebiyatı yapıtlarını okumadan önceki "içsel okumaya güdülenme" düzeyi ile çocuk edebiyatı yapıtlarını okuduktan sonraki "içsel okumaya güdülenme" düzeyi arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir.
Altıncı denenceyle araştırma grubunun "toplam puan ortalamaları" arasındaki farklar yoklanmıştır. Sonuç olarak, araştırma grubunun çocuk edebiyatı yapıtlarını okumadan önceki toplam (okuma farkındalığı, dışsal okuma gereksinimi, dışsal okumaya güdülenme, içsel okuma gereksinimi, içsel okumaya güdülenme) puan ortalamaları ile çocuk edebiyatı yapıtlarını okuduktan sonraki toplam puan ortalamaları arasında son test lehine anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. 
Yedinci denenceyle, Türkçe Genel Sınavı'na göre belirlenen üst grubun, orta grubun ve alt grubun "okumaya güdülenme" düzeyleri arasındaki fark yoklanmıştır. Sonuç olarak, üst-orta ve alt grubun çocuk edebiyatı yapıtlarını okumadan önceki okumaya güdülenme düzeyi ile çocuk edebiyatı yapıtlarını okuduktan sonraki okumaya güdülenme düzeyleri arasında son test lehine anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir.
Araştırmada ayrıca öğrenci görüşlerinin de araştırma verilerini destekleyip desteklemediği ölçülmüş, sözcük kodlama yöntemi ile oluşturulan çizelge sonuçlarına göre, öğrencilerin sekiz çocuk edebiyatı yapıtı için bilişsel ve duyuşsal açıdan ağırlıklı olarak olumlu ifadelere yer verdiği belirlenmiştir.

Abstract:
This half-experimental study consists of six main sections which are namely "introduction, conceptual framework, related researches, method, findings, conclusion and suggestions."
This study was carried out with research group of fifth grade students in Turkish lesson during 16 weeks of the whole academic year between 2013 and 2014. 
Before the experiment procedure, "reading motivation scale" (pre-test) was applied to the research group. At the end of the academic year, "reading motivation scale" (final-test) was applied to the research group.
In this study, it was studied whether eight works of childrens' literature have an impact on reading motivation according to "reading awareness, extrinsic reading needs, extrinsic reading motivation, intrinsic reading needs, intrinsic reading motivation" levels or not and ultimately reached the following findings:
With the first hypothesis, "reading awareness" level of the research group is studied. As a result, no significant difference between the level of reading awareness of research group before reading the works of childrens' literature and the level of reading awareness of them after reading the works of childrens' literature is determined.
With the second hypothesis, "extrinsic reading needs" level of the research group is studied. As a result, no significant difference between the level of extrinsic reading needs research group before reading the works of childrens' literature and the level of extrinsic reading needs of them after reading the works of childrens' literature is determined. 
With the third hypothesis, "extrinsic reading motivation" level of the research group is studied. As a result, no significant difference between the level of extrinsic reading motivation of research group before reading the works of childrens' literature and the level of extrinsic reading motivation of them after reading the works of childrens' literature is determined.
With the fourth hypothesis, "intrinsic reading needs" level of the research group is studied. As a result, significant difference between the level of intrinsic reading needs research group before reading the works of childrens' literature and the level of intrinsic reading needs of them after reading the works of childrens' literature is determined.
With the fifth hypothesis," intrinsic reading motivation" level of the research group is studied. As a result, significant difference in the favor of pre-test between the level of intrinsic reading motivation research group before reading the works of childrens' literature and the level of intrinsic reading motivation of them after reading the works of childrens' literature is determined.
With the sixth hypothesis, the total score of the research group is studied. As a result, significant difference in the favor of final test between the total score of the research group according to the all levels (reading awareness, extrinsic reading needs, extrinsic reading motivation, intrinsic reading needs, intrinsic reading motivation) before reading the works of childrens' literature and the total score of them after reading the works of childrens' literature is determined. 
With the seventh hypothesis, the level of reading motivation of the upper, middle, lower group is studied. As a result, significant difference in the favor of final test between the level of reading motivation of the upper, middle, lower group classified by the results of the Turkish General Exam before reading the works of childrens' literature and the level of reading motivation of them after reading the works of childrens' literature is determined.
In this study, it is also measured if the research group's affective and cognitive statements about the works of childrens' literature which are classified by means of word-code method supports the data of this study or not and as a result, it is determined that they wrote mostly positive statements about the books.