Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklara 'kim','ne' ve 'nerede' soru kalıplarını kullanarak soru sorma becerilerinin öğretiminde replikli öğretimin etkililiği
The effectiveness of scripts and scripts fading procedure in teaching children with ASD to ask using 'who', 'what' and 'where' questions patterns
Yazar: OSMAN TANRIVER
Danışman: PROF. DR. BİNYAMİN BİRKAN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış iki çocuğa 'Kim', 'Ne' ve 'Nerede' soru kalıplarını kullanarak soru sorma becerilerinin öğretiminde replikli öğretimin etkililiğini incelemektir. Araştırmada, tek denekli araştırma modellerinden davranışlar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Çalışmaya, OSB tanısı almış iki çocuk katılmıştır. Araştırmanın uygulama sürecinde, katılımcıya 'Kim', 'Ne' ve 'Nerede' soru kalıplarını kullanarak soru sorma becerileri replikli öğretimle kazandırılmıştır. Replikli öğretim oturumları, her bir soru kalıbı için ayrı ayrı replik sunularak ve önceden belirlenen ölçüte erişildiğinde bu replikler sistematik bir şekilde silikleştirilerek gerçekleştirilmiştir ve katılımcı performansı, başlama düzeyi, uygulama, genelleme ve izleme oturumlarında değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonuçları, replikli öğretimin OSB'li çocuğa "Ne, Kim, Nerede" soru kalıplarını kullanarak soru sorma becerilerinin kazandırılmasında etkili olduğunu göstermektedir. Katılımcı, replikli öğretim uygulamasıyla birlikte soru sorma becerilerini edinmiş ve bu becerileri farklı kişilere ve ortamlara genelleyebilmiştir. Ayrıca, izleme oturumlarından elde edilen veriler, katılımcının kazandığı becerileri öğretim bittikten 2, 4 ve 6 hafta sonra da koruduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma, replikli öğretimin OSB'li çocuklara soru sorma becerilerinin öğretiminde etkili olduğunu göstermesi açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın bulguları, replikli öğretimin OSB'li çocukların iletişim becerilerini destekleyerek sosyal etkileşimlerini artırdığını göstermektedir. Ayrıca, bu çalışma ile replikli öğretim ile öğretimi gerçekleştirilen beceride genelleme ve kalıcılığı desteklediği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Keӏimeӏer: Otizm Spektrum Bozukluğu, Replikli Öğretim, Soru Sorma Becerileri.

Abstract:
The aim of this study was to examine). The Effectiveness of Scripts and Script Fading Procedure in Teaching Children with ASD to Ask Using 'Who', 'What' and 'Where' Questions Patterns. In the study, a single-subject research model, a multiple probe desing across-behaviors probe trials was used. A child diagnosed with ASD participated in the study. In the implementation process of the study, the participant was taught the skills of asking questions using the "What, Who, Where" question patterns with Scripts and Script Fading Procedure. Scripts and Script Fading Procedure sessions were conducted using the prepared lines for each question pattern. The participant's performance was evaluated in the baseline, Intervention, generalization and follow-up sessions. The results of the study showed that teaching with Script and Scripts Fading Procedure was effective in helping the child with ASD acquire question-asking skills using What, Who, Where" question patterns. The participant acquired question-asking skills with the Script and Scripts Fading Procedure and was able to generalize these skills to different people and settings. In addition, the data obtained from the follow-up sessions revealed that the participant maintained the acquired skills 2, 4 and 6 weeks after the end of the instruction. This study is important in terms of showing that Script and Scripts Fading Procedure is an effective procedure or teaching questioning skills to children with ASD. The findings of the study show that Script and Scripts Fading Procedure increases the social interactions of children with ASD by supporting their communication skills. In addition, the positive effect of  Scripts and Script Fading Procedure on generalization and Follow-up reveals the importance of using this procedure in teaching of children with ASD.

Keywords: Autism Spectrum Disorder, Scripts and Script Fading Procedure, Using Question Patterns