Seleukos kraliçelerinin siyasi ve kamusal alandaki faaliyetleri
Political and public activities of the Seleucid queens
Yazar: MELTEM TEMİZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ERCÜMENT YILDIRIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Büyük İskender = Alexander the Great ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Kamusal alan = Public space ; Kamusal söylem = Public discourse ; Kraliçeler = Queens ; Seleukoslar = The Seleucids ; Siyasi faaliyetler = Political activities

Özet:
Makedonya'dan günümüz Hindistan coğrafyasına kadar yayılmış olan Büyük
İskender'in imparatorluğu, ölümünün ardından komutanları arasında paylaşılmıştır. Bu
büyük topraklarda komutanlar tarafından yönetim ağının oluşturulmasıyla siyasi,
ekonomik ve kültürel boyutlu düzen yeniden şekillenmeye başlamıştır. Yeniden
şekillenen bu idari yapılanmada gerçekleştirilen diplomatik evlilikler, Hellenistik
kraliyet kadınlarının siyasi figür hâline dönüşmelerine neden olmuştur. Seleukos
kraliyet kadınlarının da diğer Hellenistik krallıklar ile olan diplomatik ilişkilerdeki rolü
önemli bir süreci yansıtmıştır. Özellikle Ptolemaioslar ile Seleukoslar arasında
uygulanmak istenen denge politikası gereğince siyasi evlilikler sıklıkla düzenlenmiştir.
Bu uygulama iki krallık arasında diplomatik krizlere yol açmış ve kraliyet kadınlarının
siyasi yöndeki öneminin anlaşılmasını sağlamıştır.
Seleukos kraliçelerine krallar tarafından ithaf edilen kentler ve kraliçelere kültler
dâhilinde yapılan onurlandırmalar, kraliçelerin Seleukos Krallığı'nca önemsendiğini
vurgulamıştır. Kraliçelere ait resmi yazışmalar ise, onların siyasi ve kamusal düzendeki
faaliyet alanlarının belirlenmesinde etken oluşturmuştur. Seleukos kraliçelerinin
hanedanlık içerisinde tek başlarına kraliyet yetkisine sahip olma yönünde çaba sarf
etmeleri ve kendi adlarına sikke bastırmaya çalışmaları siyasi etkinliklerinin zamanla
genişlediğini göstermiştir. Bu çalışmada birincil kaynaklar çerçevesinde Seleukos
kraliçelerinin siyasi ve kamusal alandaki faaliyetlerinin analizi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Büyük İskender, Hellenistik Dönem, Diplomatik Evlilik,
Seleukoslar, Kraliçe.

Abstract:
The empire of Alexander the Great, which spread from Macedonia to present-
day India, was shared among his commanders after his death. With the establishment of
the administrative network by the commanders in these great lands, the political,
economic and cultural order began to be reshaped. Diplomatic marriages in this
reshaped administrative structure caused Hellenistic royal women to become political
figures. The role of Seleucid royal women in diplomatic relations with other Hellenistic
kingdoms reflected an important process. Political marriages were frequently arranged
in accordance with the balance policy to be implemented, especially between the
Ptolemies and the Seleucids. This practice led to diplomatic crises between the two
kingdoms and enabled the understanding of the political importance of royal women.
The cities dedicated to the Seleucid queens by the kings and the honors made to
the queens within the cults emphasized that the queens were cared for by the Seleucid
Kingdom. The official correspondence of the queens, on the other hand, has been a
factor in determining their fields of activity in the political and public order. The efforts
of the Seleucid queens to have royal authority on their own in the dynasty and their
efforts to mint coins in their own name showed that their political activities expanded
over time. In this study, it is aimed to analyze the activities of the Seleucid queens in the
political and public sphere within the framework of primary sources.
Keywords: Alexander the Great, Hellenistic Period, Diplomatic Marriage, Seleucids,
Queen.