Sosyal bilgiler derslerinde üstün yetenekliler için geliştirilen farkılaştırılmış öğretim modeline yönelik bir karma yöntem araştırması
A mixed method research on the differentiated teaching model developed for the gifted in social studies lessons
Yazar: GÖKHAN GÜÇİN
Danışman: PROF. DR. ADNAN ALTUN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklılaştırılmış sosyal bilgiler etkinliklerinin üstün yetenekli öğrencilerin tutum, eleştirel düşünme ve yaratıcılıklarına etkisini incelemek ve öğrencilerin bu etkinliklere yönelik görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde üstün yetenekli öğrencilerin eğitim aldığı bir bilim ve sanat merkezinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın araştırma grubunu 5. sınıf Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme programında öğrenim gören 8'i erkek, 6'sı kız olmak 14 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel deseni olarak zayıf deneysel desenler kapsamında tek grup ön test-son test modeli kullanılmıştır. Nitel veriler etkinliklerin uygulaması sürecinde toplanmıştır. Nicel verilerin toplanmasında "Sosyal Bilgiler Tutum Ölçeği", "Cornell Eleştirel Düşünme Ölçeği X Düzeyi" ve "Torrance Yaratıcı Düşünme Ölçeği Sözel ve Şekilsel Formu" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise öğrenci günlükleri ile öğretmen günlüğü kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elden edilen nicel verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmış, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda farklılaştırılmış sosyal bilgiler etkinliklerinin üstün yetenekli öğrencilerin derse karşı tutumunu artırdığı, eleştirel düşünme toplam puanı, Torrance sözel toplam yaratıcılık puanları ile Torrance şekilsel toplam yaratıcılık puanlarını artırmada ise anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada üstün yetenekli öğrenciler farklılaştırılmış sosyal bilgiler etkinleri ile ilgili yeni şeyler öğrendikleri, dersten keyif aldıkları ve yapılan çalışmaları eğlenceli buldukları, farkındalık kazandıkları, iş birliği ve grup çalışmaları yapma fırsatı buldukları, farklı bakış açıları kazandıkları, çeşitli yöntem ve tekniklerle ders işledikleri, farklı ortamlarda çalışma yaptıklarını belirtmişlerdir.

ANAHTAR KELİMELER: Üstün Yetenekliler, Farklılaştırılmış Öğretim, Sosyal Bilgiler, Bilim ve Sanat Merkezi

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of differentiated socialstudies activities on the attitudes, critical thinking skills, and creativity of gifted students and to determine experiences of students and teachers regarding these activities. The research was conducted in a science and arts centre teaching gifted students in Istanbul province in the academic year 2021-2022. The study group of the research consists of 14 5th grade students, 8 boys and 6 girls, who participate in the Individual Talent Recognition Programme. A mixed research design was used for the study. A pretest-posttest design with one group was used as the quantitative research design under the weak experimental designs. Qualitative data were collected during the implementation of the activities. The Social Studies Attitude Scale, the Cornell Critical Thinking Test Level X, and the Torrance Test of Creative Thinking-Verbal and Figural Form were used to collect quantitative data. Teacher and student diaries were used to collect qualitative data. The SPSS package programme was used to analyse the quantitative data obtained during the study, and descriptive analysis method were used to analyse the qualitative data. As a result of the research, it was found that differentiated social studies activities improved the gifted students' attitudes towards the course and had a significant effect on increasing the total score for critical thinking, the Torrance total score for verbal creativity, and the Torrance total score for figural creativity. In addition, it was found that the gifted students learned new information about differentiated social studies activities, enjoyed and had fun in the course, gained awareness, had the opportunity to collaborate in group work, gained different perspectives, learned using different methods and techniques, and studied in different environments.

KEYWORDS: Gifted, Differentiated Instruction, Social Studies, Science and Arts Center