Tekstil işyerlerinde gürültü kaynakları ve gürültü ile ilgili iş sağlığı ve güvenliği önlemleri
Noise sources in textile workplace and occupational health and safety measures about noise
Yazar: ÖZGE KÜLLAÇ
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖRLÜ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tekstil Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Endüstriyel gürültü, çalışanların kulak sağlığı, psikolojisi ve çalışma verimliliği açısından son yüzyılda en önemli problemlerden biri haline gelmiştir. Dünyada artan tüketim ihtiyacını karşılamak adına makinelerin teknolojik açıdan gelişiminde; verimlilik ve artan üretim hızı ön planda olmaktadır. Ancak son yıllarda artan üretim hızlarıyla birlikte çalışanların gürültüye maruziyeti artmış bundan dolayı ortaya çıkan sağlık problemleri de dikkate alınarak gürültü kaynaklarının elimine edilmesi çalışmaları da teknolojik gelişmelerdeki yerini almıştır. İş sağlığı ve güvenliğine olan yaklaşımın, ulusal ve uluslararası mevzuatlarda her geçen gün giderek önem kazanması ve bunun sonucu olarak da gürültü koruma programlarının oluşturulmasına ve geliştirilmesine zemin sağlamıştır. Tüm sanayi dalları ile birlikte yüksek gürültü seviyelerinin olduğu tekstil sektörü de bu gelişmelerden etkilenmiştir.
Çalışma kapsamında gürültü seviyesinin yüksek olduğu iplik üretiminde, en yaygın kullanılan ve en yüksek gürültü seviyesine sahip makinelerinden olan ring ve open-end makineleri incelenmiştir. Öncelikle ses ve gürültü ile ilgili parametreler tanımlanmış, ring ve open-end makinelerinin gürültü kaynakları araştırılmış, oluşan gürültünün değerlendirmesinde kullanılan ölçüm yöntemleri üzerinde durulmuş ve TS EN ISO 11202 standardından yararlanılarak Uşak ve Torbalı' da bulunan iki ayrı fabrikadaki ring ve open-end makinelerinde örneklem yolu ile her bir model makineden bir adet seçilerek makine bazlı ölçümler gerçekleştirilmiştir.
Ölçümler her bir makinenin 6 ayrı noktasında gerçekleştirilmiştir. Makinelerin ortama yaydığı frekans bazlı ses basınç seviyeleri ve ses basınç seviyelerinden elde edilen eş değer gürültü düzeyleri çizelgeler ve grafikler halinde değerlendirilmiş ve çıkan sonuçlara göre makinelerin gürültü seviyeleri, teknolojik gelişmelerin gürültüye etkisi, ring ve open-end makinelerinin sebep olduğu gürültünün nedenleri ve alınabilecek önlemler hakkında öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Industrial noise has become one of the most important problems in the last century in terms of ear health, psychology and working efficiency of employees. In order to meet the increasing consumption need in the world, in the technological development of machines; productivity and increased production speed are at the forefront. However, with the increasing production speeds in recent years, the exposure of workers to noise has increased and therefore, taking into account the health problems that have arisen, the elimination of noise sources has taken its place in technological developments. The approach to occupational health and safety has become increasingly important in national and international legislation, and as a result, has created the basis for the development and development of noise protection programs. Together with all industrial branches, the textile sector, which has high noise levels, was also affected by these developments.
In the scope of the study, ring and rotor machines, which are among the most widely used machines with the highest noise level, were examined in the production of yarn with high noise level. Firstly, the parameters related to sound and noise have been defined, the noise sources of ring and rotor machines have been investigated, the measurement methods used to evaluate the noise have been emphasized and by using the TS EN ISO 11202 standard  selected one of the machines from all model of machine and analyzed it on the ring and open-end machines in two different factories in Uşak and Torbalı.
Measurements were performed at 6 different points of each machine. Frequency-based sound pressure levels emitted by the machines and the equivalent noise levels obtained from sound pressure levels are evaluated in charts and graphs and according to the results, the noise levels of the machines, the effects of technological developments on the noise, the causes of the noise caused by the ring and rotor machines and recommendations are given.