Türler arası kolektivite üzerinden çağdaş mimarlık tartışmaları
Collectivism between species in contemporary architecture
Yazar: DİLARA YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. FİTNAT CİMŞİT KOŞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Doğada hali hazırda var olana katmanlı bakmak, görünenin ötesine geçmenin ilk adımlarından biri olarak ele alınır. Bir noktanın aslında yeni ilişki olasılıkları barındıran, farklı katmanlara doğru inen uzantılarının olduğunun anlaşıldığı, her bir boyut algısının bir üst evreye taşınmasına yardımcı olan entelektüel, polikronik (çok odaklı) bir mercekten bakılır ve türler arasındaki ilişkiler yeniden sorgulanır. Performans ve ihtimallerinin barındığı sistemler olarak tanımlanan her yeni ilişki, kendi düzen-düzensizlik dengesini kurar. Kendi düzensizliğinden beslenen bu sistemler, birer direnç örneği olarak dinamik hiyerarşiler kurarlar. Kurulan ilişkilerde karşılıklı adaptasyon yeteneğinin uç sınırları keşfedilir. Bu sınırlar birer ekoton olarak ele alındığında, birden fazla türün bilgisinin kullanılarak, ''tükettiğini üretme'' temelli simbiyotik ilişkilerin kurulduğu görülür. Bu çalışmada, mimarlığın bu ekoton ihtimallerini barındıran sistemlerle iş birliği kurması hedeflenir. Mimarlığın öncelikli hedefleri olan estetik, güvenlik ve temizliğin karşılıkları değişmeye, dönüşmeye başlar. İlk olarak sınır inşa etmeye yönelik geliştirilen bu kavramlar, belirsizliklere 
hizmet eden, kesinliği ve sınırları reddeden bir tavır sergilerler. Ötekileştirilen her bir tür, potansiyel birer iş birlikçiye dönüşür. İçinde yaşanılan gezegen-doğa, bugünün şartlarında en büyük barınma mekânı olarak tanımlandığında ve bu mercekten incelendiğinde, her ekotonda, fotoototrofiklere rastlanılır. Bu türler, doğada var olan maddeleri dönüştüren ve işlenebilir düzeye getiren, her seferinde bu işlemi yeniden tekrarlayabilen kendi kendine yetebilen örgütlenme refleksleri barındırırlar.

Abstract:
Looking at what is already existing in nature in layers is considered as one of the first steps of going beyond what is seen. An intellectual, polychronic (multi-focus) lens that helps to move each sense of dimension to a higher stage, where a point is actually found to have extensions to different layers that contain new relationship possibilities, and connexions between species are requestioned. Each new relationship, defined as systems with performance and possibilities, builds its own balance of order-disorder. These systems, fed by their own irregularity, create dynamic hierarchies as an example of resistance. The extreme limits of mutual adaptation ability are discovered in established relationships. When these limits are considered as an ecoton, it is seen that the symbiotic relationships based on ''producing what it consumes'' are established using the knowledge of more than one species. In this study, architecture is intended 
to collaborate with systems that contain these ecotonal possibilities. The main objectives of architecture, esthetics, security and cleanliness begin to change and transform. These concepts, which were first developed to construct borders, exhibit an attitude that serves uncertainties and rejects certainty and borders. Each species that is otagenized becomes a potential collaborator. When the planet-nature in which it is inhabited is defined as the greatest place of shelter in today's conditions and examined through this lens, photoototrophics are found in each Ecoton. These species contain 
self-contained organizational reflexes that transform and render materials that exist in nature, and can repeat this process every time.