Yapılandırılmış alternatif bir yatırım aracı olarak sukuk: Yapısı, çeşitleri ve türkiye piyasasında kullanımı
As a configured alternative investment tool, sukuk: It's structure,varieties and the usage in Turkey's market
Yazar: UĞUR DÜNDAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA TORUN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Sukuk = Sukuk ; Yatırım araçları = Investment instruments ; İslami bankacılık = Islamic banking

Özet:
Bu araştırmanın amacı finans piyasalarında en hızlı şekilde büyüyen enstrümanlardan biri olan sukuk ihracının Türkiye'deki uygulamalarını incelemek ve uygulanabilirliği üzerine yorumlar getirmektir. Sonuçlar göstermiştir ki İslami finans sisteminin hacmi 4 trilyon Amerikan doları büyüklüğe ulaşmış durumdadır. Bu anlamda sukukun, İslami finans ürünlerinin başını çeken, günümüzde ihraçlarında hızlı bir artış olan bir İslami tahvil olarak nitelendirilmesi söz konusudur. Gerçekten de günümüzde yalnızca Müslüman ülkelerin değil, Müslüman olmayan ülkelerin de sukuk ihraçlarının hızlı bir biçimde yaygınlaştığı görülmektedir. Ülkemizde ise faizsiz bankacılık ilkesi dahilinde yapılan uygulamaların 1984'den itibaren "Özel finans kurumu" adıyla faaliyete başlayan katılım bankalarıyla başladığını söylemek mümkündür. 2003'de körfez ülkelerinden doğrudan yatırıma yönelik sermaye akışını sağlamak amacı ile kiralanmış varlığa dayalı bir sukuk türü olan icare sukuk ihracının yapılabilmesi için gereken yasal altyapı oluşturulmuştur. Ancak ülkemizdeki ilk sukuk uygulamasını Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş 2010 yılında gerçekleştirmiştir. Ülkemizde sukuk uygulamalarının artması ile şüphesiz TL cinsinden yapılacak ihraçların ekonomide faize hassas bazı atıl fonların uzun vadeli kaynağa dönüşmesi sağlanacaktır. Bunun yanında sukuk ihracının TL bazında olması İstanbul'un finans merkezi olma durumunu güçlendirerek Londra ve Lüksemburg borsalarının yanında yurt dışı ihraçlar tarafından dikkate alınan kuvvetli bir borsa alternatifi olmasına imkân sağlayacaktır. Fakat ülkemizde sukukun kapsamı oldukça kısıtlıdır ve bu anlamda genişletilmelidir.



Anahtar Kelimeler: İslami Bankacılık, Faizsiz Bankacılık, Sukuk, Türkiye'de Sukuk Uygulamaları

Abstract:
The ultimate objective of this study is to examine the applicability of the "sukuk", one of the well-kwon and fast growing Islamic Banking product, in Turkey and make assumptions on its applicability. The findings showed that Islamic Banking has reached to 4 trillion US dollar and the sukuk is considered as one of the locomotives of this banking system. In fact, sukuk is the target of not only Muslim countries' financial players but also it is the target of non-Islamic states' because of its fast growing nature. Despite the fact that 99% of the Turkish population is Muslim, the history of Islamic Banking within the country is very new. It started in 1984 and the first regulation regarding sukuk was established in 2003 in order to obtain finance from Gulf States. Nevertheless, the first sukuk exporting was achieved in 2010 which has done by Kuveyt Turk Katilim Bankasi A.S. due to its population's nature, it is clear that Turkish economy has some funds which has rate sensitivity and thus sukuk could be helpful in putting those funds into the economy since it is a "rate free" financial product. In addition, it is expected sukuk to promote Istanbul to become financial centre just like London and Luxemburg. However, variety of sukuk types used in Turkey is very limited and therefore should be extended in order to obtain the full potential of this financial product.



Key words: Islamic Banking, Rate free banking, Sukuk, Use of Sukuk in Turkey