Depresif bozukluk hastalarında antidepresan tedavisinin serum nörofilament hafif zincir düzeylerine etkisinin ve anhedoni ve suisidalite ile serum nörofilament hafif zincir düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the effect of antidepressant treatment on serum neurofilament light chain ​​levels in patients with depressive disorder and the relationship between anhedonia and suicidality and serum neurofilament light chain ​​levels
Yazar: ELİF ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMRAH KARADERE
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Depresif Bozuklukta nöroaksonal hasar , nöroinflamasyon ve nöroplastisitenin
incelendiği bir çok çalışmada, hastalığın etiyopatogenezinde nöron hasarının varlığını
düşündüren bulgular dikkat çekmektedir.
Bu çalışmada, ilaç kullanmayan Major Depresif Bozukluk tanılı hastaların serum
NfL düzeylerini sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması; serum NfL düzeyleri ile anhedoni ve
suisidalite ilişkisi ve antidepresan tedavisinin serum NfL düzeylerine etkisinin incelenmesi
amaçlanmaktadır. NfL düzeyiyle MDB şiddetinin, klinik belirtilerinin ve tedavi yanıtının
ilişkisini incelemek istediğimiz çalışmamızda, elde ettiğimiz bulgularla MDB'nin
nöropatolojik etiyolojisinin daha iyi anlaşılması, tedavi yanıtının biomarker düzeyinde
değerlendirilmesine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.
Araştırmanın örneklemi Mart 2024 - Nisan 2024 tarihleri arasında Göztepe Prof.
Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran Major Depresif
Bozukluk tanısı alan hastalardan ve araştırmacının sosyal çevresindeki sağlıklı
kontrollerden seçilmiştir. Veri toplama araçları olarak DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik
Görüşme, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Snaith Hamilton
Hoşnutluk Değerlendirme Ölçeği (SHAPS-C) ve İntihar Davranışı Ölçeği (İDÖ) ve
hastalardan alınan venöz kan örneklerinde değerlendirilen Nörofilament Hafif Zincir
Düzeyleri (NfL) kullanılmıştır. Depresyon grubu için 34 katılımcı ve sağlıklı kontrol grubu
için 70 katılımcı ile görüşme yapılmıştır. İlk değerlendirmesi yapılan gruplardan hasta
grubuna antidepresan tedavisi başlanmıştır ve dört hafta sonra her iki grubun
katılımcılarına yeniden değerlendirme yapılıp venöz kan örnekleri tekrar alınmıştır.
Başlangıçta çalışmaya dahil olan depresyon grubundaki 34 katılımcının 2 tanesi tedavi
uyumsuzluğu sebebiyle çalışmayı tamamlayamamıştır. Sağlıklı kontrol grubundaki 70

14

katılımcının 21 tanesi tekrar değerlendirmeyi kabul etmemiş ve çalışmayı
tamamlamamıştır.
NfL düzeyleri: sağlıklı grup (SG) ve depresyon grubu (DG) arasında tedavi öncesi
NfL düzeyleri sırasıyla 61,97 (37,84 - 212,49) ve 35,06 (28,15 - 46,09) olarak
hesaplanmıştır. Tedavi öncesi NfL düzeyi açısından sağlıklı grup depresyon grubuna göre
istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (z=-3,681, p<0.001). Tedavi sonrası
NfL düzeyleri de SG'de 50,42 (40,65 - 17,070) ve DG'de 35,46 (29,00 - 47,31) olarak
saptanmıştır. Tedavi sonrası NfL düzeyi açısından sağlıklı grup depresyon grubuna göre
istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. (z=-3642, p<0.001).
Depresyon grubunun tedavi öncesi NfL düzeyi 35,06 (28,15 - 46,09), tedavi sonrası NfL
düzeyi 35,46 (29,00 - 47,31) olarak saptanmış olup; tedavi öncesi ve sonrası NfL
düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (z=-1,290,
p=0.197). NfL ile İDÖ arasında düşük düzeyde pozitif bir korelasyon (r=0.386, p=0.029)
belirlenmiştir. Gruplar arasındaki farklar MDB hastalarında nöroaksonal hasarı gösteren
biyobelirteç olan NfL düzeylerinde artış olacağı yönündeki hipotezimizi
desteklememektedir. MDB etiyolojisinde nöroaksonal hasarın varlığına yönelik ve
antidepresan tedavinin nöroaksonal hasarı onarmasına yönelik ileri araştırmalara ihtiyaç
duyulmaktadır.

Abstract:
In many studies examining neuroaxonal damage, neuroinflammation and neuroplasticity in
Depressive Disorder, findings suggesting the presence of neuron damage in the
etiopathogenesis of the disease attract attention.
This study aimed to compare serum Neurofilament Light Chain (NfL) levels between drug-
free Major Depressive Disorder (MDD) patients and healthy controls, investigate
associations between NfL levels and symptoms such as anhedonia and suicidality, and
assess the impact of antidepressant treatment on NfL levels. Additionally, the study sought
to explore the relationship between NfL levels and MDD severity, clinical symptoms, and
treatment response, aiming to enhance understanding of MDD's neuropathological basis
and contribute insights into treatment response through biomarker analysis.
Participants included 34 MDD patients from Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City
Hospital's Psychiatry Department outpatient clinic and 70 healthy controls recruited from
the researcher's social network. Data collection utilized Structured Clinical Interview for
DSM-5, Hamilton Depression Scale (HAM-D), Snaith Hamilton Pleasure Scale (SHAPS-
C), Suicidal Behavior Scale (SBS), and serum NfL levels measured from venous blood
samples.
Following initial evaluations, antidepressant treatment was initiated in the patient group.
Four weeks later, both groups were reassessed, and blood samples were collected again.
Out of the initial 34 MDD participants, 2 discontinued due to treatment non-compliance,
while 21 out of 70 healthy controls declined reassessment and discontinued participation.

Pre-treatment NfL levels were statistically significantly lower in the MDD group 35.06
(28.15 - 46.09) compared to healthy controls 61.97 (37.84 - 212.49) (z=-3.681, p<0.001).
Post-treatment, NfL levels remained higher in healthy controls 50.42 (40.65 - 170.70)
compared to MDD patients 35.46 (29.00 - 47.31) (z=-3.642, p<0.001), with no significant
difference observed within the MDD group between pre-treatment NfL 35.06 (28.15 -
46.09) and post-treatment NfL35.46 (29.00 - 47.31) levels (z=-1.290, p=0.197).
A low level positive correlation (r=0.386, p=0.029) was found between NfL and Suicidal
Behavior Scale. The differences between the groups do not support our hypothesis that
NfL levels, a biomarker of neuroaxonal damage, would increase in MDD patients. Further
research is recommended to explore the presence of neuroaxonal damage in MDD etiology
and the potential impact of antidepressant treatments on neuroaxonal repair.