Karacadağ'ın farklı yükseltilerindeki meralarında bitki tür ve kompozisyonları ile ot verim ve kalitelerinin belirlenmesi
Determination of plant species and compositions with forage yield and quality at pastures of different altitudesof Karacadag
Yazar: ALİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAŞBAĞ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma; Diyarbakır-Şanlıurfa illeri arasındaki Karacadağ'ın sekiz farklı yükseltisinde yer alan meralarının verim ve kalite açısından birbirleriyle karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür.
Araştırmada 18 bitki familyasının 65 farklı cinsinden 107 bitki taksonu tespit edilmiştir. İlk yıl takson çeşitliliğinin en fazla olduğu yükselti sekizinci meradan (26), ikinci yıl ise, altıncı meradan (26) elde edilmiştir. Araştırma sonuçları mera alanının %58.89'unun bitki ile kaplı olduğunu, kaplama alanına göre botanik kompozisyonun %39.02'sini buğdaygiller, %20.94'ünü baklagiller ve %16.80'ini diğer familya bitkilerinin oluşturduğunu, buğdaygillerin en fazla ikinci merada (%60.32), baklagillerin en fazla beşinci merada (%55.96), diğer familya bitkilerinin ise en fazla sekizinci merada (%42.39)olduğu belirlenmiştir.
Merada en yaygın türlerin sırasıyla ilk yıl Hordeum murinum (%63.94), Taeniatherum cauput-medusae (%60.06) ve Aegilops sp. (%44.37), ikinci yıl ise Trifolium nigrescens (%72.16), Poa bulbosa (%51.55) ve Bromus tectorum (%45.52) olduğu tespit edilmiştir. 
Merada yer alan bitkilerin boyları ortalama 9.26 cm olarak ölçülmüştür. En yüksek bitki boyları ilk yıl 12.39 cm ile birinci meradan, ikinci yıl ise 16.04 cm ile beşinci meradan ölçülmüştür.
Meranın yaş ot verimi ortalama 919.4 kg/da olarak bulunmuştur. En yüksek yaş ot verimi iki yılın ortalamalarına göre beşinci meradan (2224.0 kg/da) elde edilmiştir. Meranın kuru ot verimi ortalama 229.9 kg/da olarak bulunmuştur. En yüksek kuru ot verimi iki yılın ortalamalarına göre beşinci ve sekizinci meralardan (420.5 ve 436.3 kg/da) elde edilmiştir. Ağırlığa göre botanik kompozisyonda buğdaygillerin oranı %57.77, baklagillerin oranı %24.74 ve diğer familya bitkileri %17.50 olarak bulunmuştur. Otlatma kapasitesi 52.56 BBHB olarak bulunmuştur.  
Ortalama kuru maddedeki ham protein oranı %19.19, ADF oranı %29.78, NDF oranı %47.76, SKM oranları %65.70, KMT oranları %2.67, NYD 137.7, fosfor oranları %0.34, potasyum oranları %2.42, kalsiyum oranları %1.09 ve magnezyum oranlarının da %0.31olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to compare the eight different altitudes of the Karacadag pasture land for hay yield and quality.
It was determined as being 107 plant taxa within 65 different genus from 18 plant families. The highest number of species was obtained from eighth pasture in the first year. However, in second year, the highest number of taxa was obtained from sixth pasture. Results of the study showed that mean plant cover of the range vegetations was 58.89%. Percentages of grasses, legumes and other family plants in the total cover were 39.02%, 20.94% and 16.80%, respectively. The high grasses ratio was in the second pasture (60.32%), the high legumes ratio was in the fifth pasture (55.96%), and other family plants ratio was in the eighth pasture (42.39%). 
The widest species in the pasture were Hordeum murinum (63.94%), Taeniatherum cauput-medusae (60.06%) and Aegilops sp. (44.37%) in the first year, other wise in the second year, Trifolium nigrescens (72.16%) followed by Poa bulbosa (51.55%) and Bromus tectorum (45.52%).
The mean plant height in the pasture grass land was 9.26 cm, plant height was measured 12.39 cm in the first year and 16.04 cm in the second year. Green pasture yield was average 919.4 kg/da, and the high herbage yield was obtained from fifth grass land over two years. Hay yield was average 229.9 kg/da and the maximum hay yield  was obtained from fifth and eighth pasture (420.5 and 436.3 kg/da) respectively. Percent contributions of grasses, legumes and other family plants of the hay yield were 57.77%, 24.74% and 17.50% respectively. Grazing capacities of the pasture found 52.56 BBHB.   
According to results of the study, the mean of crude protein was obtained 19.19%, acid detergent fiber (ADF) 29.78%, neutral detergent fiber (NDF) 47.76%, digestible dry matter (DDM) 65.70%, dry matter intake (DMI) ratio 2.67%, relative feed value (RFV) 137.7, phosphor ratio (P) 0.34% potassium ratio (K) 2.42%, calciumratio (Ca) 1.09% and magnesium ratio (Mg) 0.31%.