Katılımcı yönetim modelinin organizasyonlarda yaratıcılığın geliştirilmesindeki rolü üzerine bir araştırma
A research about the role of partisipatory management in improving the creativity in organization
Yazar: GÖNÜL KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ÇEKMECELİOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Organizasyon = Organization ; Yaratıcılık = Creativity ; Yönetim modelleri = Management models ; Yönetime katılma = Participation management

Özet:
Organizasyonlar, günümüzde yaşanan hızlı değişimin getirdiği sorunları aşmak, rekabet avantajı kazanmak ve yeniliği kurumsallaştırmak için daha fazla yaratıcılığa ihtiyaç duymaktadır. Örgütün yaratıcılık potansiyelinin ortaya çıkarılmasında ve bunun sürekliliğin sağlanmasında ise yönetim modelinin rolü büyüktür. Organizasyon yönetiminde yaratıcılık doğru bir şekilde yapılandırıldığında hem orijinal fikirler üretmek, hem de gelişmeyi engelleyen problemleri çözmek daha kolay olacaktır, işletme yöneticisi, küresel pazarda kurumunu yaratıcı kılmak için en önemli kaynağı olan insan gücünü iyi yönlendirerek, onun tüm yeteneklerinden olabildiğince yararlanmalıdır. Bunu sağlamanın yolu ise Katılımcı Yönetim modelidir. Bu çalışmada, Katılımcı Yönetim Modelinin, organizasyonların yaratıcılık yeteneklerini geliştirmedeki rolü irdelenmektedir. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde yaratıcılık kavramı hakkında bilgi verilmektedir. Bu bölümde yaratıcılık ve yaratıcılık kavramı ile ilişkili olduğu saptanan kavramlar tanımlanmaya çalışılmaktadır. Ayrıca yaratıcılık kavramının daha iyi anlaşılması için yaratıcılık süreci ve yaratıcılık kuramları ele alınmaktadır. Yaratıcı bireyler, hem örgütlerin hem de toplumların gelişmesine katkıda bulunabilirler. Normal zekaya sahip her insanın yaratıcı olma potansiyeli vardır. Önemli olan bu potansiyelin açığa çıkarılıp, değerlendirilmesi ve geliştirilmesidir. Yapılan araştırmalar yaratıcı insanların bazı ayırt edici özellikleri olduğunu bulgulamaktadır. Bu nedenle, tezin ikinci bölümünde yaratıcı bireylerin genel özelliklerine değinildikten sonra bireyin yaratıcı olmasını sağlayan unsurlar incelenmektedir.Bir kuruluşun yaratıcı ve yenilikçi özellikler sergilemesinin nedeni barındırdığı çalışanların yaratıcılığını geliştirmesiyle mümkündür. Bu nedenle, organizasyonlarda yaratıcılık anlayışını geliştirmek için gerekli iş ortamının hazırlanması oldukça önemlidir. Bu düşünceden yola çıkılarak tezin üçüncü bölümünde organizasyonlarda yaratıcılığın geliştirilmesinde etken olan Yönetim Modeli, insan Kaynakları Yönetiminin Rolü, Kişi Görev ve Örgüt iklimi gibi özellikler incelenmektedir.. Bu tezde, Katılımcı Yönetim Modelinin organizasyonlarda yaratıcılığın geliştirilmesinde ki olumlu rolü irdelenmektedir. Bu nedenle dördüncü bölümde öncelikle yönetimin tanımı ve yönetim kavramındaki değişimlere değinildikten sonra Katılımcı Yönetim Modelinin özellikleri ele alınmaktadır. Katılımcı Yönetim Modelinin yaratıcılığı destekleyen özellikleri dördüncü bölümde incelendikten sonra, bu özelliklerin test edilmesi amacıyla bir araştırma yapılmıştır. Beşinci bölümde, araştırmanın yöntemi ve araştırmada elde edilen bulguların değerlendirilmesi yapılmaktadır. Araştırma Kocaeli ilinde yer alan ve kağıt sektöründe faaliyet gösteren iki işletme üzerinde yapılmıştır. Bu bölümde araştırmada sonucunda elde edilen veriler tablolar halinde gösterilmekte ve araştırmaya katılan bireylerin demografik özellikleri, sorulara verilen yanıtların sıklık oranları, sorulara ait faktör ve güvenilirlik analizleri, değişkenlere ilişkin ortalama değerler yer almaktadır. Ayrıca elde edilen veriler, değişkenler arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla korelasyon analizine de tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarının genel değerlendirmesi sonuç bölümünde yer almaktadır. Burada elde edilen bulgular ve konu ile ilgili teoriden yola çıkılarak bazı değerlendirmeler yapılmaktadır.

Abstract:
Organizations need to be more creative in order to solve problems caused by rapid change of the envtronment, to gain competitive advantage and to institutionalize innovation.The role of the management is very essential in discovering and realizing the potential of organizational creativity. If creativity is properly constructed in organization management, it will be easy to create original ideas and to solve problems that obstacle improvements. To make his organization creative in global market, an administrator of the organization should make use of human power ability vvhich is the most important source of organizations as much as possible.The best way to achieve this target is to apply a Participatory Management. in this research.the role of the Participatory Management in improving the creative ability of organizations is investigated. The research is composed of five chapters. in the first chapter some information about creativity is given.Moreover, in this chapter the concept of creativity and other associated terms are described. Furthermore, in order to make creativity concept more comprehensive, creativity process and creativity theories are undertaken. Creative individuals can contribute to development of organizations and society. A person who has standard intellect has potential of being creative.The important thing is to discover.evaluate and develop this potential. The researchers have founded that creative people have some discriminitive characteristics. For that reason in the second chapter of the thesis.the elements that make individuals creative are investigated after a quick review of general characteristic of creative individuals. The reason that make an organization display creative and innovative characteristic is the ability to invigorate creative ability in employees. Consequently, it's quite important to prepare a work environment that fosterscreative comprehension of organizations. Therefore in the third part of the thesis, the characteristics that are effective in improving organizational creativity as Management Model, The Role Of Human Resource Management, Individual, Task and Organization Climate are investigated. In this thesis, the positive role of Participatory Management in improving creativity in organizations is investigated. For this reason in the fourth chapter firstly the description of management and the changes in management concept are being touched and then the characteristics of Participatory Management are going to be undertaken. After investigating the supportive properties of Participatory Management an investigation has done to test these properties. In the fifth chapter The methodology of the research and the evaluation of the data attained from the research is explained.The research has been done in organizations that are functioned in paper sector in Kocaeli and one of which is a public and the other one is a private institution. In this part data attained from the research are shown in tables and also demographical characteristics of individuals participated in the research, frequency proportion of the answers given.factor and reliability analysis of the questions, mean values of variables are participated. Moreover, data are subjected to correlation analyze in order to determine the relationship between the variables. General evaluation of the research is participated in conclusion part.By advancing discoveries attained from the data, some evaluations are done in this part.