Swiss albino farelerde sipermetrin toksisitesinin araştırılması: Fizyolojik, genetik ve biyokimyasal yaklaşım
Investigation of cypermethrin toxicity in swiss albino mice: Physiological, genetic and biochemical approach
Yazar: BARAN SEVEN
Danışman: PROF. DR. KÜLTİĞİN ÇAVUŞOĞLU
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Albino fare = Albino mouse ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Hipermetropi = Hyperopia ; Kromozom hasarları = Chromosome damages ; Mikroçekirdek = Micronucleus ; Organ ağırlığı = Organ weight

Özet:
Bu çalışmada, erkek Swiss albino farelerde Sipermetrinin 62,5, 125 ve 250 mg/kg c.a dozlarının toksik etkileri fizyolojik, biyokimyasal ve genetik parametreler yardımıyla araştırılmıştır. Canlı ve organ ağırlıkları, aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin transferaz (ALT) aktiviteleri, malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), kan üre azotu (BUN) ve kreatinin düzeyleri, mikronukleus (MN) ve kromozomal hasar sayıları toksisitenin indikatörleri olarak kullanılmıştır. Fareler 4 gruba ayrılmıştır (1 kontrol ve 3 uygulama). Kontrol grubundaki fareler çeşme suyu ile beslenmişler, uygulama grubundaki farelere ise Sipermetrinin üç farklı dozuna (62,5, 125 ve 250 mg/kg c.a) ardışık 28 gün süresince oral yolla maruz bırakılmışlardır. Süre sonunda, fareler sakrifiye edilmiş, rutin preparasyon işlemleri için kan ve doku örnekleri toplanmıştır. Sipermetrin uygulaması farelerin canlı ve organ ağırlıkları ile GSH düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) azalışa, AST ve ALT aktiviteleri, MDA, BUN ve kreatinin düzeyleri, MN ve kromozomal hasar sayılarında ise istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) artışa neden olmuştur. Bu artış ve azalışlarında Sipermetrinin 250 mg/kg c.a dozunda daha belirgin olduğu belirlenmiştir. Sipermetrin uygulaması sırasıyla lökosit > eritrosit > yanak mukoza epitel hücrelerinde MN oluşumunu teşvik etmiştir. Ayrıca Sipermetrin kırık > fragment > ring > gap > asentrik > disentrik şeklinde kromozomal hasar oluşumuna da sebep olmuştur. Sonuç olarak, Sipermetrin uygulamasının Swiss albino farelerde fizyolojik, biyokimyasal ve genetik parametrelerde değişime neden olarak, toksisiteyi teşvik ettiği, bu toksisitenin şiddetinin de uygulanan Sipermetrin dozuna bağlı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the toxic effects of Cypermethrin doses of 62,5, 125 and 250 mg/kg b.w in male Swiss albino mice were investigated using physiological, biochemical and genetic parameters. Body and organ weights, aspartate aminotransferase (AST) and alanine aminotransferase (ALT) activities, malondialdehyde (MDA), glutathione (GSH), blood urea nitrogen (BUN) and creatinine levels, micronucleus (MN) and chromosomal damage numbers were used as indicators of toxicity. The mice were divided into 4 groups (1 control and 3 treatments). The mice in the control group were fed with tap water and the mice in the administration group were orally exposed to three different doses of Cypermethrin (62,5, 125 and 250 mg/kg b.w) for 28 consecutive days. At the end of the period, the mice were sacrificed and blood and tissue samples were collected for routine preparation. Cypermethrin administration caused a statistically significant (p<0,05) decrease in body and organ weights and GSH levels of mice, and a statistically significant (p<0,05) increase in AST and ALT activities, MDA, BUN and creatinine levels, MN and chromosomal damage numbers. It was determined that these increases and decreases were more pronounced at the dose of Cypermethrin 250 mg/kg b.w. Cypermethrin administration promoted MN formation in leukocyte > erythrocyte > buccal mucosa epithelial cells, respectively. Cypermethrin also caused chromosomal damages such as fragment > ring > gap > acentric > dicentric. As a result, it was determined that Cypermethrin administration induces toxicity by causing changes in physiological, biochemical and genetic parameters in Swiss albino mice, and the severity of this toxicity depends on the dose of Cypermethrin administered.