Nakşibendiyye-i Müceddidiyye usûlüne dair Ebû Said Şâh'ın Hidâyetü't-Tâlibîn adlı eserinin tahlili
Analysis of Abu Said Shah's Hidayetü't-Talibin on the method of Naqshbandiyya-i Mujaddidiyye
Yazar: İBRAHİM FATİH GÜÇLÜ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA BAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Dihlevilik = Dihlawiya ; Ebu Said = Ebu Said ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hidâyetü't-Tâlibîn müellifinin tam adı Ebû Saîd Muhammed b. Safiyyü'lkadr b. Azîzü'l-kadr el-Fârûkî el-Müceddidî ed-Dihlevî'dir (ö. 1250/1835). Tarîkat
pirlerine ve şeyhlerine verilen "Şah" ünvanı ile anılmıştır. 2 Zilkade 1196 (9 Ekim
1782) tarihinde Hindistan'ın Râmpûr şehrinde dünyaya gelmiş, Hindistan'da vefât
etmiş ve Delhi'ye defnedilmiştir. Nakşibendiyye usûlünü ele aldığı Hidâyetü'tTâlibîn isimli eseri kendi şahsî mânevî tecrübeleri eşliğinde seyr ü sülûk hakkında
bilgileri muhtevîdir. Fârûkî'nin Farsça kaleme aldığı aldığı eserinin Türkçe
tercümesinin transkripsiyonu ve metnin muhtevasının tesbit edilmesi tezimizin temel
konusunu teşkil etmektedir. Hidâyetü't-Tâlibîn Veliyyüddinzâde Mehmed Hıfzî
Efendi tarafından Arapça ve Türkçe'ye tercüme edilmiştir.
Fârûkî, Hidâyetü't-Tâlibîn'de kendi seyr ü sulûku muvâcehesinde sâlikin
intisabından başlayarak Nakşibendiyye-i Müceddidiyye tarîkinde seyr ü sulûkun
keyfiyetini anlatmaktadır. Bu çalışmada sözkonusu eser çerçevesinde
Nakşibendiyye-i Müceddidiyye usûlü ve Fârûkî'nin görüşleri ortaya konulmaya
çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Ebû Saîd Fârûkî, şeyhi Abdullah Dihlevî,
oğlu ve halîfesi Ahmed Saîd Fârûkî'nin hayatları ve ilmî şahsiyetleri ele alınmıştır.
İkinci bölümde Hidâyetü't-Tâlibîn'in matbû nüshasından yola çıkarak eserin tanıtımı
yapılmaya çalışıldı. Üçüncü bölümde eserin Veliyyüddinzâde Mehmed Hıfzî Efendi
tarafından yapılan Türkçe tercümesi günümüz harflerine aktarıldı. Ekte Farsça
müstensih nüshasının fotoğrafı sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Ebû Saîd Fârûkî, Hidâyetü't-Tâlibîn, Tasavvuf, Nakşibendiyye Usûlü.

Abstract:
The full name of the author of Hidayetü't-Talibîn is Ebû Said Muhammed b.
Safiyyü'l-kadr b. Azîzü'l-kadr al-Fârûkî al-Muceddidi ad-Dihlevî (d. 1250/1835). He
was referred to as the "Shah", which was given to the tariqa's pirs and sheikhs. He
was born on 2 Dhu al-Qada 1196 (October 9, 1782) in Rampur, India, died in India
and was buried in Delhi. His work titled Hidayetü't-Talibîn, in which he deals with
the Naqshbandiyya method, contains information about seyr u suluk, accompanied
by his own spiritual experiences. The transcription of the Turkish translation of
Fârûkî's work written in Persian and the analysis of the text constitute the main
subject of our thesis. Hidâyetü't-Talibîn was translated into Arabic and Turkish by
Veliyyüddinzâde Mehmed Hıfzi Efendi.
Fârûkî, in Hidâyetü't-Talibîn, tells about the characteristics of
Naqshbandiyya-e Mujaddidiyya, starting from the sâlik's initiation within the
framework of his own seyr ü suluk experience. In this study, methodology of
Naqshbandiyya-e Mujaddidiyya and Fârûkî's views were tried to be revealed within
the boundaries of Hidâyetü't-Talibîn. In the first part of the study, the lives and
scientific personalities of Ebû Said Fârûkî, his sheikh Abdullah Dihlevî, his son and
caliph Ahmed Saîd Fârûkî are discussed. In the second part, it was tried to analyze
the work based on the printed copy of Hidayetü't-Talibîn. In the third chapter, the
Turkish translation of the work by Veliyyüddinzâde Mehmed Hıfzî Efendi was
transferred to today's letters. The photograph of the Persian copy is presented in the
appendices.

Keywords: Ebû Said Fârûkî, Hidâyetü't-Tâlibîn, Sufism, Naqshbandiyya, Methodology.