Hastanemiz çocuk acil servisine zehirlenme ile getirilen olguların ailelerine zehirlenmeleri önlemeye yönelik sözel ve yazılı yönerge verme uygulamasının etkinliği
The effectiveness of verbal and written instructions to prevent poisoning to the families of the cases received by toxication in our paediatrics emergency department
Yazar: DOYGOAMENEH GHARE MASHGGHARAVI
Danışman: DOÇ. DR. ADEM KARBUZ ; DR. NİMET PINAR YILMAZBAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Aile = Family ; Hasta eğitimi = Patient education ; Yönerge = Directive ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Amaç: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Çocuk Acil Servisi'ne zehirlenme nedeni ile getirilen olguların ailelerine zehirlenmeleri önlemeye yönelik yazılı ve sözlü yönerge verme uygulamasının etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: 01 Haziran 2018 ile 31 Aralık 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisi'ne zehirlenme nedeni ile başvuran çocukların ailelerine; hastaların demografik özellikleri, ailenin sosyo-demografik yapısı, evdeki ilaç ve temizlik malzemelerinin saklanma şekli ile zehirlenmenin nasıl meydana geldiğine yönelik, 21 soruluk anket (EK-1) uygulanmıştır. Ailelerin bir kısmına yazılı (n=105) bir kısmına ise sözel (n=105) yönerge verilerek 1 ay sonra anketteki 4 soru tekrar sorularak yönergelerin etkinliği değerlendirilmiştir.  
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 163 çocuk annesinin, 24 çocuk babasının, 14 çocuk akrabasının ve 9 çocuk bakıcısının bakımı altında zehirlenmiştir. Çocukların 107'sinde tıbbi ilaç, 24'ünde tarımsal ilaç, 79'unda temizlik malzemesi ile zehirlenme gerçekleşmiştir. Yazılı yönerge verilen grupta; tarımsal ilaç uygun şekilde saklamayı öğrenenlerin oranı %59'dan %85,7'ye, temizlik malzemelerini uygun şekilde saklamayı öğrenme oranı %38,1'den %70,5'e, evde ilacı saklamayı öğrenme oranı %31,4'den %75,2'e ve zehir danışma telefon numarasını öğrenme oranı %9,5'ten %47,6'ya çıkmıştır (p<0,001). Sözlü yönerge verilen grupta; tarımsal ilaç uygun şekilde saklamayı öğrenenlerin oranı %61'den %75,2'ye, temizlik malzemelerini saklamayı öğrenme oranı %33,3'ten %58,1'e, evde ilaç saklamayı öğrenme oranı %47,6'dan %68,5'e ve zehir danışma telefon numarasını öğrenme oranı %15,2'den %28,6'ya çıkmıştır (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamız hem yazılı hem de sözlü yönerge ile müdahalenin zehirlenmelerle mücadelede etkin olduğu ve yazılı müdahalenin sözlü yönerge ile müdahaleye göre etkinliğinin daha yüksek olduğu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: çocuk, zehirlenme, yazılı yönerge, sözlü yönerge

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the effectiveness of verbal and written instructions to prevent poisoning given to the families of patients who were brought to the Pediatric Emergency Department of University of Health Sciences Okmeydani Application and Research Center Hospital because of poisoning.
Materials and Methods: Children and their families who applied to the Pediatric Emergency Department of University of Health Sciences, Okmeydanı Training and Research Hospital because of poisoning during the periods between June 01, 2018 and December 31, 2018 were included in the study. The demographic characteristics of the patients, the socio-demographic and economic structure of the families, the way of keeping the household medicine and cleaning materials and how the poisoning was came up were asked in the questionnaire with a total of 21 questions. The families were divided into two groups as written (n = 105) and verbal (n = 105) instructions groups. One month later, 4 questions in the questionnaire were asked again to evaluate the effectiveness of the instructions.
Results:163 children got poisoned under the care of their mothers, 24 children under the care of their fathers, while 14 children got poisoned under the care of their relatives and 9 children under the care of the babysitters. The reasons of poisoning were medications (107 children), pesticides (24 children) and cleaning materials (79 children). In the group given by written instructions; the rate of those who know how to store pesticides increased from 59% to 85.7%, the rate of knowing how to store cleaning materials increased from 38.1% to 70.5%, the rate of knowing how to store medicine at home from 31.4% to 75.2%, and the rate of knowing the poison counseling telephone number increased from 9.5% to 47.6% (p <0.001). In the verbally instructed group, the rate of those who know how to store pesticides increased from 61% to 75.2%, the rate of knowing how to store cleaning materials increased from 33.3% to 58.1%, the rate of knowing how to store medicine at home from 47.6% to 68.5% and the rate of knowing the poison counseling telephone number increased from 15.2% to 28.6% (p <0.001).
Conclusion: Our study showed that both written and verbal instructions were effective in prevention against poisonings, and written instruction is relatively more effective than verbal instruction.
Key Words: child, poisoning, written instruction, verbal instruction