Bilim felsefesinde paradigmatik yaklaşım kapsamında sanat ve bilim ilişkisinin lisansüstü sanat eğitimi programlarında yansımaları
The reflections of art and science relation within the paradigmatic approach in the philosophy of science on graduate art education programs
Yazar: EZGİ TOKDİL
Danışman: DOÇ. DR. TUBA GÜLTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilim = Science ; Bilim felsefesi = Science philosophy ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Lisansüstü eğitim = Postgraduate education ; Paradigma = Paradigm ; Sanat = Art ; Sanat eğitimi = Art education

Özet:
Araştırmanın temel amacı paradigma kavramı ve paradigmatik modelin; tarihsel, toplumsal, siyasal, ekonomik, kültürel tüm alanlarda geçerliliğini sürdürdüğünün ve benzer yapısal kimliğe sahip olduğunun kanıtlarını sumaktır. Bu doğrultuda zamansal sürekliliğin tüm alanlarda ortak şekilde deneyimlendiğinin ve geçmiş-gelecek-şimdi triyalektiğinin döngüsel olarak devamlılığını koruduğunun bulgularına ulaşılmıştır. Bu araştımada tarama modelinde betimsel inceleme yöntemi kullanılmıştır. Sanat, bilim, felsefe ve eğitim alanlarında yaşanan değişim ve gelişimin paradigmatik yaklaşım bakımından incelenmesinin ardından, farklı alanlarda yaşanan ilerlemenin paradigmatik boyutları, etkileri ve geçerlilikleri sanatsal temsil bakımından yeniden yorumlanarak farklı tarihsel sınırlar, değişim çağrıları, siyasal ve kültürel boyutlarıyla geniş kapsamlı ele alınmıştır. Bilimin kavramsal yapısı, bilim felsefesinde farklı yaklaşımlar ve bilimin paradigmatik gelişiminin Thomas Kuhn ve çağdaş bilim anlayışı yoluyla bilim tarihine kazandırılmış olan paradigmatik model temel alınarak incelenmesinin ardından tarih, toplum ve kültür bilimlerinin teorik temelleri doğa bilimlerinin teorik yapısı ile karşılıklı analiz edilerek araştrmanın geçerliliği vurgulanmıştır. Farklı alanlar arasındaki ilişkisel ilerleme modelinin destekleyicisi olarak toplumsal yapının değişimi, felsefede yaşanan düşünsel değişim ve eğitim alanında yaşanan değişim analiz edilmiştir. Her bir alanın tarihsel koşullar doğrultusunda ilerleme basamaklarının sanatın biçim ve içerik olarak değişimine etkisi incelenmiştir. Sanatın diğer alanların etkisinde değişiminin tanımlanmasının ardından etkileşim modeli bilim ve sanat üzerinde paradigmatik süreç kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın kuramsal çözümlemesinin son aşamasında, bilim tarihinde paradigma ve olağan bilim etkinliği olarak tanımlanan her bir dönem Newton paradigmasından başlayarak ve Einstein fiziği ile kuantum mekaniği paradigmaları örnekleminde kapsamlı olarak analiz edilmiş, düşünsel temelinin sanat üzerindeki etkisi incelenmiştir. 
	Araştırmada, bilim, sanat, tarih, toplum, felsefe ve eğitim alanlarının ilişkisel yönlerinin farkındalığını tanımlamaya yönelik İzmir ili dahilinde yer alan 5 üniversitede farklı alanlarda lisansüstü düzeyde öğrenim gören öğrencilerden oluşan çalışma grubu ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış, açık uçlu sekiz sorudan oluşan görüşme sonucunda elde edilen bulgular; paradigma kavramının farklı alanlanlarda tanımlanabilmesine karşın ilişkisel olarak anlamlandırılamadığını, sanat alanında yaşanan paradigma değişiminin tarih, toplum temelli değerlendirilebilmesine karşın bilimsel gelişmelerin etkisine yönelik farkındalığın yeterli olmadığını, eğitim alanında yaşanan değişim ve yeni öğretim modellerine ilişkin büyük oranda farkındalık olmasına karşın aynı oranda uygulamaya dönük yetersizliğin vurgulandığını ortaya çıkarmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonucunda katılımcıların sanat, bilim, felsefe, eğitim gibi alanların hemen hepsinden benzer içeriğe sahip dersleri almış olmalarına karşın, bu alanlar arasında diyalektik ve triyalektik ilişkinin bilincinde olmadıkları ya da bilim felsefesinin tanımını yapabilirken bilim ve felsefe arasındaki ilişki konusunda herhangi bir düşünce deneyimlerinin olmadığı görülmüştür. Eğitim alanına yönelik kapsamlı araştırmaların toplumsal ilerleme için her zaman önem taşıdığı düşüncesinden yola çıkılarak araştırmanın kuramsal çerçevesinden elde edilen bulgularla odak grup görüşmesinden elde edilen veriler bir araya getirilerek sonuca ulaşılmış ve yeni araştırmalara yönelik öneriler tanımlanmıştır.

Abstract:
The main objective of the research was to present proofs of the fact that paradigm concept and paradigmatic model continues their validity in all historic, social, political, economic and cultural areas and have a similar structural identity. Accordingly, findings of temporal continuity experienced in a common way in all areas and past-future-now trialectic preserving its cyclic continuity were reached. Descriptive survey method was used in scanning model in this research. Following the examination of the change and development in fields of art, science, philosophy and education in terms of paradigmic approach, re-interpreting the paradigmatic dimensions, effects and validities of the progress in different areas in terms of artistic representation, they were covered in a more comprehensive manner with different historical borders, calls for change, politic and cultural dimensions. Following the examination of science's conceptual structure, different approaches in the philosophy of science and paradigmatic development of science based on the paradigmatic model brought in the history of science by Thomas Kuhn and contemporary science understanding, theoric bases of history, social and cultural sciences were analyzed with the theoric structure of natural sciences and the validity of the research was emphasized. As the supporter of relational advancement model among different areas, the changing of social structure, intellectual change experienced in philosophy and the change experienced in the field of education were analyzed. The effect of advancement steps on the change of art in terms of form and content was examined in line with the historical conditions in all fields. Following the definition of the change of art under the effect of other areas, interaction model was evaluated within the paradigmatic phase on science and art. At the final stage of the hypothetic analysis stage of the research, each period defined as paradigm and usual science activity were analyzed in detail starting from Newton paradigm and in the Einstein's physics and quantum mechanic paradigms sampling and the effect of its intellectual basis on art was examined. 
	A focus group interview was made with the study group including postgraduate students in different fields in five universities in İzmir to define the awareness on the relational aspects of science, art, history, society, philosophy and education areas. Findings acquired at the end of the interview including eight half structurized and open ended questions showed that paradigm concept couldn't be associatively interpreted although it can be defined in different areas and although the paradigm change experienced in the field of art could be evaluated based on history and society, the awareness for the effect of scientific developments wasn't adequate and although a high awareness is available on the change experienced in the field of education and news education models, an equal amount of application adequacy was emphasized. Based on the analysis made, it was observed that although the participants had taken classes with similar content from almost all of the fields such as art, science, philosophy and education, they weren't aware of the dialectic and trialectic relation between these areas or didn't have any thinking experience on the relation between science and philosophy although they could define science philosophy. Starting from the idea that comprehensive researches on the field of education are always important for social development, the findings acquired from the hypothetic scope of the research were combined with the data acquired from the focus group interview and a conclusion was reached and suggestions for new researches were defined.