Yat şeflerinin sektörde karşılaştığı zorlukların belirlenmesi ve yat şefliğine ilişkin farklı eğitim modellerinin oluşturulması
Determining the challenges that yacht chefs encounter in the sector and creating different training models
Yazar: MELİH UYSAL
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TOKMAK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Yat turizmi = Yacht tourism

Özet:
Yat turizmi ülkemizin turizm gelirlerine önemli katkılar sunan bir turizm çeşididir. Deniz turizmi altında
yer alan yatçılık faaliyetleri ülkemizin girintili-çıkıntılı yapısı bakımından popüler hale gelmiştir. Dünya
genelinde farklı olgular üzerinde oluşumunu gerçekleştiren yat turizmi ülkemizde ise son 20 yıldır
popülerliğini ve gelişimini gerçekleştirmektedir. Yat turizmi sektörü içerisinde yer alan ve faaliyetlerini
gerçekleştiren personelin bu sektör içerisinde yaşadığı sorunların ve beklentilerin belirlenmesi, aynı
zamanda bu personelin istihdamının farklı eğitim modelleri uygulanarak sağlanması amacıyla bu
çalışmanın gerçekleştirmesi düşünülmüştür. Yat turizmi sektörü içerisinde yer alan yat şeflerinin
sektörde karşılaştığı zorlukların belirlenmesi ve mevcut personelin donanımının artırılması ile birlikte
işe yeni girecek personelin eğitimli bireylerden oluşması adına farklı eğitim modellerinin ortaya
koyulması amacıyla araştırma üç aşamalı olacak şekilde tasarlanmıştır.
Araştırmanın birinci bölümünde Muğla İli Bodrum İlçesi sınırları içerisinde fiili olarak çalışmakta olan
yat şeflerinin bu sektör içerisinde karşılaştığı zorlukların ifade edilmesi ve farklı eğitim modelleri
oluşturulması aşamasında hangi konuların ön plana çıkartılması gerekliliğini aktarması amacıyla yarıyapılandırılmış görüşme formu 18 farklı katılımcıya uygulanmıştır. Elde edilen bulgular ışığında
Başkent Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları öğretim elemanları ile odak-grup görüşmesi
gerçekleştirilerek yat şefliği eğitiminin gerekli olup olmadığı, süresi ve içeriği sorularına cevap alınması
beklenmiştir. Araştırmanın üçüncü ve son bölümünde ise Tüm Yat İşletmecileri, Yatırımcıları, Broker
ve Acente Derneği tarafından 4-9 Mayıs 2023 tarihlerinde Göcek'te düzenlenen "4th TYBA Yacht
Charter Show" organizasyonuna katılarak araştırmanın birinci ve ikinci bölümünde elde edilen verilerin
geçerliliği ve güvenirliğini artırmak amacıyla yapılandırılmamış görüşme formu 13 kişiye
uygulanmıştır.
Araştırmanın üç bölümünde elde edilen bulgular ışığında yat şeflerinin özellikle dar alanda çalışma,
uzun mesai saatleri, personel eksikliği ve mevcut personelin donanım yetersizliği konuları üzerinde daha
çok durduğu gözlemlenirken yat kaptanlarının ve brokerların da bu görüşleri destekler nitelikte
ifadelerine ulaşılmıştır. Eğitim konusunda gerek yat şeflerinin gerekse kaptan ve brokerların personelin
kişisel donanımının bazı konularda yetersiz kaldığı görüşü eğitim modellerinin oluşmasında katkı
sağlamıştır. Odak-grup görüşmesinde yat şefi eğitiminin olması gerekliliği ve bu eğitimin farklı
kesimlere hitap edecek şekillerde uygulanmasına ulaşılmıştır ki yat şeflerinin de bu konuda kısa süren
eğitim modellerine daha fazla katılım göstereceği ifadelerle aktarılmıştır. Elde edilen bulgulardan
hareketle kısa, orta ve uzun dönem olacak şekillerde her kesime hitap edecek eğitim modelleri
oluşturularak sektör içerisinde çalışmakta olan yat şeflerinin deneyimine bağlı olarak iki ayrı eğitim
modeli, sektöre yeni giriş yapmak isteyen bireyler içinde bir eğitim modeli oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Turizm, deniz turizmi, eğitim, yatçılık faaliyetleri, yat şefi

Abstract:
Yacht tourism is a type of tourism that contributes significantly to the tourism revenues of our
country. Yachting activities under sea tourism have become popular in terms of the recessedprotruding structure of our country. Yacht tourism, which has been formed on different
phenomena throughout the world, has been gaining popularity and development in our country
for the last 20 years. This study is intended to be carried out in order to determine the problems
and expectations of the personnel in the yacht tourism sector and carry out their activities in
this sector, as well as to ensure the employment of these personnel by applying different training
models. The research has progressed in three stages in order to identify the difficulties faced by
the yacht chefs in the yacht tourism sector and to increase the equipment of the existing
personnel, and to reveal different training models in order to make sure that the new personnel
to be recruited are educated individuals.
In the first part of the research, a semi-structured interview form was applied to 18 different
participants in order to express the difficulties faced by yacht chiefs who are actually working
within the borders of Bodrum District of Muğla Province and to convey which subjects should
be highlighted in the process of creating different training models. In the light of the findings,
a focus-group discussion was held with Başkent University Gastronomy and Culinary Arts
instructors and it was expected to receive answers to the questions of whether yacht chef
training is necessary, its duration and content. In the third and last part of the research, we
participated in the "4th TYBA Yacht Charter Show" organized by All Yacht Managers,
Investors, Brokers and Agents Association (TYBA Yachting and Brokers Association) in
Göcek on May 4-9, 2023 and was structured in order to increase the validity and reliability of
the data obtained in the first and second parts of the research. The interview form was applied
to 13 people.
In the light of the findings obtained in the three parts of the research, it was observed that yacht
masters focused more on working in narrow spaces, long working hours, lack of personnel and
inadequate individual competence of the personnel, while the statements of yacht captains and
brokers supporting these views were reached. The opinion that the personal equipment of the
personnel of both yacht chiefs and captains and brokers in terms of training is insufficient in
some matters has contributed to the formation of training models. In the focus-group meeting,
it was stated that yacht chef training should be required and that this training should be
implemented in ways that would appeal to different segments, and that yacht chefs would also
participate more in short-term training models on this subject. Based on the findings obtained,
training models that will appeal to all segments in short, medium and long-term forms have
been created and two different training models have been created depending on the experience
of yacht chefs working in the sector, and a training model for individuals who want to enter the sector.

Keywords: Tourism, marine tourism, education, yachting activities, yacht chefs