Toplumumuzun kutsal zaman algısı ve bunun dini hayata yansımaları (Üç Aylar örneği)
Perception of holy time in our society and its reflections to religious life (Three Sacred Months example)
Yazar: SALİHA BETÜL YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ODABAŞI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Dini hayat = Religious life ; Kutsal zaman = Sacred time ; Müslümanlar = Muslims ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İslam toplumunun üç aylar özelinde kutsal zaman algısını anlamak ve bunun dini hayata yansımalarını değerlendirmektir. Hedefi ise, bunun olumlu yönlerini, topluma kazandırdıklarını ve varsa aşırılıklarını tespit etmektir.
Kutsal zaman kavramını anlayabilmek için önce kutsal kavramını irdelemek gerekir. Tüm dinlerin ortaya koyduğu inanç esasları, dünya görüşleri ve yaşayış biçimlerinde kutsala dikkat çektikleri bir gerçektir. Kutsal, insan yaşamında kendisini asla olduğu gibi tamamen açıklamamakta başka bir şey aracılığıyla tezahür etmektedir. Kutsalın tezahürlerinden biri olan kutsal zaman ifadesi kullanılırken, bu zaman diliminin dışındaki zamanların tamamen dinden, maneviyattan ve inançlardan uzak olarak nitelendirilmesi zamana bir değersizlik addedecektir. 
Kutsal zamanlar, diğer zamanlara nispetle daha yoğun maneviyatın hissedildiği  ve geçmişteki bir kutlu olayın yeniden icra edildiği zaman dilimi olarak dini hayatın canlılığını ve  inanılan yüce varlıkla irtibatın güçlü tutulmasını sağlar.
Her din ve toplumda bazı zamanlar, diğerlerinden daha farklı görülmüş ve daha etkin kutlamalara muhatap olmuştur. İnsanlar tarafından saygı duyulması ve hürmet edilerek dokunulmaz kılınması kutsal zaman kavramının evrensel boyutunu gösterir. Kur'an'da Kadir gecesinin bin aydan daha hayırlı olduğunu belirten Kadir suresi 3. ayeti kerimesi, zamanın önemine vurgu yapan İnsan suresi 1.ayeti kerimesi ve Asr suresi 1.ayeti kerimesi, Zilhicce ayının 10 gecesine işaret edildiği rivayeti kuvvetli olan Fecr suresi 2. ayeti kerimesi İslam'da kutsal zaman kavramının varlığını gösteren delillerdendir. Zaman bizatihi kıymetli bir olgu olmakla birlikte, bazı zamanlar vardır ki onların kıymeti diğerlerinden daha fazladır. Bu bağlamda üç aylarda, İslam toplumunda bir yenilenme süreci oluşmuş ve Recep ayı tohumun ekildiği, Şaban ayı tarlaya bakıldığı ve  Ramazan ayı da oluşan mahsulün toplandığı ay olarak nitelenmiştir. Yani on bir ayın sultanı Ramazan'ın şahane manevi havasına ve eşsiz ruhani hayatına ulaşabilmek için hazırlıklara iki ay kadar önceden girmek tavsiye edilmiştir.
Bu çalışmada bilimsel yöntem ve tekniklerden özellikle günümüzde üç ayların İslam toplumundaki etkilerini görebilmek amacıyla yapılan derinlemesine mülakat tekniği kullanılacaktır. Böylelikle ayeti kerimeler ve hadisi şeriflerle diğer günlere göre daha canlı bir dini hayatın tavsiye edildiği bu günlerin toplumun yapısındaki tesirlerini görmek mümkün olacaktır. Katılımcı gözlem ve örnek olay incelemesi de diğer yöntem ve tekniklerdir.

Abstract:
The purpose of this study is to understand holy time perception of our society in terms of three sacred months (Rajab, Sha'ban and Ramadan) and evaluate about its reflections on religious life.  And the main goals are to identify the positive sides, earnings to society and the excesses of this perception and to contribute sociology of religion field.
It is necessary to examine the concept of sacred to understand the concept of sacred time. It is a fact that all religions draw attention to the sacred in their belief, opinion and ways of life. Sacred times provide vivid to religious life and establish a strong connection with god as than other times as the time period that felt more intense spirituality.
Some specific times are accepted different than others and celebrate with more active events in all religions and societies. It shows the universal dimension of holy times to be respected and rendered as untouchable by people. Large number of verses of the Holy Qur'an proves the existence of holy time in Islam. While time itself is a precious phenomenon, there are specific time periods that are more important than others. In this context a renewal process has occured in Islamic society in the three sacred months. Rajab is defined as the month when the seeds are sown, Sha'ban is the month when the field is taken care of and Ramadan is the month of harvest. It is recommended to start preparations before two months in advance in order to attain the spiritual spirit and atmosphere of Ramadan, known as the Sultan of eleven months.
During the research, an answer to the question below will be sought; "How perceives the sacred three months which are attributed more importance and value in basic Islamic sources by our society and how is this perception reflects in religious and cultural practices?" In this study, "in-depth interview technique" will be used to see the effects of three sacred months on the society of today. So that it will be tried to determine how these times, where a more lively religious life is recommended in the sources, reflects in the religious life of the society.