Toprak kaynağının sürdürülebilir kullanımı : Ankara ili Ayaş ilçesinde toprak kaynaklarının yapılı çevreye dönüşümü
Sustainable use of land resource : Transformation of land resources into built environment in Ayas district of Ankara
Yazar: NEVRA ALKIM AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. BİLGE ARMATLI KÖROĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İnsanoğlu yüzyıllar boyunca doğayı sınırsız bir kaynak olarak görmüş, kirletmiş ve çevre sorunları paralelinde doğal kaynakların tükenme tehlikesiyle sonuçlanan süreç, sürdürülebilir kalkınma anlayışını ortaya çıkarmıştır. Kalkınma-doğal kaynak dengesini kuran, doğal kaynakların tüketilmeden, kalkınmanın yararlarının gelecek kuşaklara aktarılmasını öngören bu anlayış içinde, kırsal kalkınmanın sürdürülebilirliği; toprak kaynaklarının korunarak verimli kılınmasına bağlıdır. Canlı, üretilemeyen, çoğaltılamayan ve yaşamın vazgeçilmez unsuru olan, ekolojik sistem bütününde önemli bir işlev gören toprak, aynı zamanda tarımsal üretimin de temelidir. Kıt kaynak olan toprak kaynağının önemi, insan yaşamı ve gelecek nesiller için sürdürülebilir kullanımının gerekliliği her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmada, 'Kırsal kalkınmanın temel kaynağı olan toprak kaynakları, araştırma alanında 1990 yılından günümüze kadar geçen sürede sürdürülebilir kullanılmış mıdır?' ve 'Tarım topraklarının yapılı çevreye dönüşümü ne boyuttadır?' araştırma sorularına cevap aranmaktadır. Ankara İli Ayaş İlçesi örneğinde; 1990-2012 yılları arasında meydana gelen arazi kullanımındaki değişimler, CORINE arazi sınıflandırma sistemi kapsamında ele alınmış, 2012 yılı sonrasında ise tarım topraklarının imar planları yoluyla yapılı çevreye dönüşümü incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, Ayaş ilçesi topraklarının verimli olduğu, ancak, gerek tarım topraklarının arazi kullanım yetenek sınıflarına uygun olmayan ve amaç dışı kullanımlar neticesinde, gerekse belediyelerce onaylanan imar planları yoluyla yapılı çevreye dönüştüğü görülmüştür.

Abstract:
Mankind has considered the nature as an unlimited resource for centuries and thus polluted it and the process that resulted in the danger of depletion of the natural resources in parallel with the environmental issues has revealed the concept of sustainable development. Sustainability of rural development in this concept that establishes the balance of development- natural resources and foresees conveying the benefits of development to the next generations without consuming the natural resources depends on protecting and making the land resources productive. Land that is alive and that cannot be produced and reproduced and that is an inevitable part of the life and that has a significant function in the overall ecological system is also the basis for agricultural production. Importance of land resource that is a scarce resource and that is required to be subject to sustainable use for the next generations is increasing day by day. In this study, answers are for the study questions i.e. "Have the land resources that are the basic resource of rural development been subject to sustainable use so far since 1990 in the survey area?" and "What is the extent of transformation of land resources into built environment?". In the example of Ayas District of Ankara City, changes in the use of lands during 1990-2012 have been handled within the scope of CORINE land classification system and transformation of agricultural lands into the built environment through the zoning plans after 2012 has been examined. As a result of the examinations, it has been revealed that lands in Ayas District are productive, however, they have been transformed into built environment as a result of both the use of the agricultural lands not in accordance of the land use efficiency classes and beyond the intended purposes and through the zoning plans approved by municipalities.