Otomotiv endüstrisi için karbon ayak izi hesaplamaları, değerlendirilmesi ve azaltım yöntemlerinin araştırılması
Carbon footprint calculations, evaluation and research  of mitigation methods for the automotive industry
Yazar: ÖZLEM AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. BEHZAT BALCI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Karbon ayak izi, doğrudan veya dolaylı olarak üretilen sera gazı emisyonlarının toplam miktarıdır ve genellikle karbondioksit eşdeğeri (CO2e) ile ifade edilir. İnsan faaliyetlerinin yanı sıra, mevcut her tür kurum ve kuruluşun, uluslararası sera gazı emisyonlarına önemli etkisi bulunur. İklim değişikliği, belirli bir yerdeki sıcaklık ve yağış düzenleri gibi değişken iklim değerlerinin, geçmiş değerlerle karşılaştırıldığındaki önemli ölçüde değişikliklerini ifade eder. Çoğunlukla İklim Değişikliğine katkıda bulunan sera gazı emisyonlarından kuruluşların sorumlu olduğu göz önüne alındığında, onların etkilerini azaltmadaki rolleri çok önemlidir. 
Bu çalışmada, Adana il sınırları içerisinde bulunan bir otomotiv fabrikasının Karbon Ayak İzi miktar hesaplamaları yapılmış, değerlendirilmiş ve karbon ayak izi azaltım yöntemleri ortaya koyulmuştur. Çalışılan operasyonel, kurumsal ve sosyal faaliyetleri detaylı olarak analiz edilerek, karbon ayak izi kapsamında değerlendirilebilecek faaliyetler belirlenmiştir. Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonları, "ISO 14064-1 Sera Gazı Standartı" baz alınarak hesaplanmış olup, "Sera Gazları Protokolü: Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı" çerçevesinde operasyonel kontrol prensibi kullanılmıştır. Hesaplamalar sırasında karbon dioksit (CO2), CH4, N₂O'ların karbondioksit eşdeğer faktörleri tercih edilmiştir. Küresel Isınma Potansiyeli (GWP) katsayıları, Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli'nin 5. Değerlendirme Raporundan (IPCC AR5), Emisyon faktörleri ise Sera Gazı Protokolü (Greenhouse Gas Protocol), DEFRA 2021 ve 2022, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Ulusal Sera Gazı Raporu (NIR), Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü (EIE), T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,  IPCC AR5 kaynaklarından elde edilmiş olup, küresel ısınma katsayılarıyla çarpılma sonucu bileşik ton CO2-e verileri hesaplanmıştır.
Elde edilen sonuçlar fabrikadan kaynaklanan karbon ayak izinin %34,4'ü kapsam 1, %14'ü kapsam  2 ve %52'sinin kapsam 3 emisyonlarından kaynaklandığını göstermiştir. Tesisin karbon ayak izi azaltımının sağlanabilmesi için, hem enerji eldesinde hem de şirket faaliyetleri ve üretimlerinde yeşil enerji kullanımın yaygınlaştırılması, şirket içerisinde kullanılan araçlarda fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları tercih edilmesi, üretim ve lojistik kaynaklı ulaşım faaliyetlerinde daha çevreci ve düşük emisyonlu yöntemlere geçilmesi, atıksuların tekrar kullanımı gibi iyileştirmeler sonucunda, fabrika emisyonlarının %45'inin önüne geçilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
A carbon footprint is the total amount of greenhouse gas emissions produced directly or indirectly, usually expressed in carbon dioxide equivalent (CO2e). In addition to human activities, all types of existing institutions and organizations have a significant impact on international greenhouse gas emissions. Climate change refers to significant changes in the variables of climate, such as temperature and precipitation patterns at a given location, compared to past values. Given that organizations are mostly responsible for greenhouse gas emissions that contribute to Climate Change, their role in mitigating their impact is crucial. 
In this study, the Carbon Footprint of an automotive factory located in Adana province has been calculated, evaluated and carbon footprint reduction methods have been put forward. The operational, corporate and social activities studied were analyzed in detail and the activities that can be evaluated within the scope of carbon footprint were determined. Scope 1, 2, and 3 emissions were calculated based on the "ISO 14064-1 Greenhouse Gas Standard" and the operational control principle outlined in the 'Greenhouse Gas Protocol: Corporate Accounting and Reporting Standard' was applied. During the calculations, carbon dioxide equivalent factors of carbon dioxide (CO2), CH4, N₂O were utilized. Global Warming Potential (GWP) coefficients are taken from the 5th Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC AR5), emission factors are taken from the Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol), DEFRA 2021 and 2022, International Energy Agency (IEA), National Greenhouse Gas Report (NIR), Elektrik Isleri Etüt Idaresi Genel Müdürlügü (EIE), T. C. Ministry of Energy and Natural Resources, IPCC AR5 sources and compound tons of CO2-e data were calculated by multiplying by global warming coefficients. 
The results show that 34.4% of the carbon footprint of the factory is caused by scope 1, 14% by scope 2 and 52% by scope 3 emissions. In order to reduce the carbon footprint of the facility, it was concluded that 45% of the factory emissions could be prevented as a result of improvements such as expanding the use of green energy in both energy generation and company activities and production, preferring renewable energy sources instead of fossil fuels in vehicles used within the company, switching to more environmentally friendly and low-emission methods in production and logistics-related transportation activities, and reusing wastewater.