Birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan personelin performansa dayalı döner sermaye ek ödeme uygulamasına ilişkin değerlendirmeleri
The evaluations of the primary healthcare institutions? personnel about the application of performance based supplementary payment system
Yazar: KIYMET FETTAH
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Döner sermaye = Revolving fund ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık kuruluşlarında uygulanan Performansa Dayalı Ek Ödeme Sisteminin (PDEÖS) hizmet sunumu üzerindeki etkisini ortaya koymak ve olası sorun ve çözüm önerilerini belirlemektir. Araştırma, Ankara ili metropolitan alanında yer alan yedi sağlık grup başkanlığına (Yenimahalle, Sincan, Mamak, Keçiören, Etimesgut, Çankaya ve Altındağ) bağlı 104 sağlık ocağı arasından rastgele örnekleme yöntemine dayalı olarak seçilen 16 (%15) sağlık ocağında yapılmıştır. PDEÖS'nin sağlık hizmetleri sunumuna olan etkilerini ortaya koymak için yapılan bu araştırma, kalitatif ve kantitatif olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, seçilmiş sağlık kuruluşlarında, PDEÖS'nin hizmet sunumu üzerindeki etkisini ortaya koymak için kalitatif araştırma yöntemi kullanılmış ve araştırma kapsamındaki sağlık ocakları sorumlu hekimleri (n=16) ve sorumlu hemşireleri (n=16) ile yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde katılımcılara PDEÖS'nin hizmet sunumu üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri ile olumsuz etkilerin düzeltilmesine yönelik önerilerini öğrenmek amacıyla üç soru yöneltilmiştir. Bu görüşlerden yola çıkarak hazırlanan anket formu araştırmanın ikinci aşamasında, seçilen sağlık ocaklarında çalışan tüm hekim ve yardımcı sağlık personeline uygulanmıştır. Araştırmanın kalitatif bölümünde 18 olumlu, 22 olumsuz görüş ve 22 öneri tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına dayanarak PDEÖS'nin öne çıkan olumlu, olumsuz yönler ve bu olumsuzluklara yönelik öneriler sağlık ocaklarının bağlı bulundukları Sağlık Grup Başkanlığı'na, cinsiyete, PDEÖ oranlarının bilinip bilinmemesine, çalışanların yönetsel pozisyona sahip olup olmamalarına, meslek gruplarına, toplam hizmet süresine göre istatistiksel anlamda farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma sonuçları, birinci basamak sağlık hizmetlerinin en önemli bileşenlerinden biri olan sağlık ocaklarında PDEÖS'nin hizmet sunumu üzerindeki etkilerini hekim ve yardımcı sağlık personelinin gözüyle ortaya koymakta olup, elde edilen bu sonuçların uygulamaya ilişkin sorunların belirlenmesine ve çözüm önerilerinin geliştirmelerinde politika belirleyicilere önemli ipuçları sağlayacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Döner Sermaye, Performansa Dayalı Ek Ödeme

Abstract:
The objective of this study is to evaluate the impact of the performance-based contribution payment system on healthcare service provision and to determine the potential problems with their solutions. The research was carried out at 16 (15 %) local health centers selected based on random sampling method into 104 local health centers affiliated with the Central Health Group Headship of Yenimahalle, Sincan, Mamak, Keçiören, Etimesgut, Çankaya and Altındağ district. In order to evaluate the impact of the performance-based contribution payment system on healthcare service provision in selected local health centers, a two stage process study was carried out and qualitative and quantitative research methods were used. In order to built the questionnaire used for gathering information, in-depth interviews were made with selected local health centers? head doctors (n=16) and head nurses (n=16). The interviews consisted of three questions aimed at learning the suggestions about positive and negative sides of the performance-based contribution payment system as well as solution suggestions of the problems. The questionnaire based on these opinions, was applied to all physicians and auxiliary health staff in chosen local health centers. In the qualitative study, 18 positive, 22 negative opinion, and 22 suggestions were received. Based on the research findings, statistical methods were used to find out if there are significant differences between Central Health Group Headship of the local health centers, gender, having an administrative position or not, knowledge about performance-based contribution payment proportion or not, and total working period and the negative, positive opinions, and the solution suggestions of the problems of the performance-based contribution payment system. The results of the study displays the imacts of the performance-based contribution payment system on healthcare service provision in local health centers yhat are perceived at the main components of the primary health care services from the eyes of the physician and auxiliary health staff. The outcomes of this study is thought to provide important clues to identify the problems and develop solution suggestions for policy makers.Key Words: Primary Care Health Services, Revolving Fund, Performance-based Related Payment