Psikotik bozukluk nedeniyle yatışı yapılan psikiyatri hastalarında kişi merkezli ergoterapi müdahalelerinin bağımsızlık düzeyi, sağlık algısı ve psikopatolojik belirtiler üzerine etkisi
The effect of client-centered occupational therapy interventions on the level of independence, health perception and psychopathological symptoms in psychiatric patients installed for psychotic disorder
Yazar: ESRA ALAN
Danışman: PROF. DR. SEVDA ASQAROVA
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Psikopatolojik semptomlar = psychopathological symptoms ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Sağlık = Health ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy

Özet:
Ruh sağlığı ve hastalıklarında psikososyal yaklaşımlardan birisi ergoterapi müdahaleleridir. Bu çalışma,  yatarak tedavi gören organik olmayan psikoz tanısı almış hastalarda kişi merkezli ergoterapi müdahalelerinin bağımsızlık düzeyi, sağlık algısı ve psikopatolojik belirtiler üzerine etkisini analiz etmek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırmaya hastaneye yatış sırası takip edilerek 17'si müdahale, 17'si kontrol grubunu oluşturan 34 kişi dahil edildi. Yatış ve taburculuk haftalarında; Vona du Toit Yaratıcı Beceriler Modeli, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi, Nottingham Sağlık Profili, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği kullanıldı. Kontrol grubu farmakolojik tedavi ile birlikte günaydın (Psikolog) ve tünaydın (Ergoterapist) toplantılarına, psikolog ve doktor görüşmelerine, atölye çalışmalarına, bahçe saatlerine ve servis içerisinde grup aktivitelerine (Ergoterapist) katıldı; müdahale grubu tüm bu çalışmalarla eş zamanlı olarak haftada 2 kez kişi merkezli ergoterapi seanslarına katıldı. Araştırma sonucunda müdahale grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında kişilerin davranış ve motivasyon seviyesinin daha fazla geliştiği görüldü. Kişilerin pozitif belirtiler, negatif belirtiler, genel psikopatoloji, temel günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık, duygusal reaksiyon, sosyal izolasyon, uyku kalitesi, enerji, görsel mekansal/yönetici işlevler,  adlandırma, dikkat, soyut düşünme, kısa süreli hafıza ve yönelim alanlarında gelişme saptandı (p<0,05).  Ağrı, fiziksel aktivite, lisan becerisinde anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0,05). Bu bulgular doğrultusunda, psikotik bozukluğa bağlı olarak yatarak tedavi gören hastalarda kişi merkezli ergoterapi müdahalelerinin bağımsızlık düzeyinin, sağlık algısının gelişmesinde ve psikopatolojik belirtilerin gerilemesinde etkili olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarının taburculuk sonrası takip çalışmaları ile desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ergoterapi, Kişi merkezli yaklaşım, Fonskiyonel bağımsızlık, Sağlığı algılama, Psikopatoloji

Abstract:
In this study, the effect of client-centered occupational therapy interventions on independence, health perception and psychopathological symptoms in inpatient patients diagnosed with non-organic psychosis was analyzed. The study included 34 participants, 17 of whom constituted the intervention group and 17 of whom constituted the control group, following the order of hospitalization. During hospitalization and discharge weeks; Vona du Toit Creative Skills Model, Positive and Negative Syndrome Scale, Barthel Index of Activities of Daily Living, Nottingham Health Profile, Montreal Cognitive Assessment Scale were used. The control group participated in psychosocial approaches that included good morning (psychologist) and good afternoon (occupational therapist) meetings, psychologist and doctor interviews, workshops, garden hours and group activities (occupational therapist) in the service. Simultaneously with these studies, the intervention group participated in client-centered occupational therapy sessions 2 times a week.  As a result of the research, it was observed that the behavior and motivation level of the people in the intervention group improved more than the control group. Improvements were detected in the areas of positive symptoms, negative symptoms, general psychopathology, independence in basic activities of daily living, emotional reaction, social isolation, sleep quality, energy, visuospatial/executive functions, naming, attention, abstract thinking, short-term memory and orientation  (p<0,05).  There was no significant difference in pain, physical activity and language skills (p>0.05). With these findings, it has been seen that the level of independence of person-centered occupational therapy interventions in inpatient patients with psychotic disorder is effective in the development of health perception and the regression of psychopathological symptoms. As a result of the research, it is recommended that individuals discharged from the hospital should be supported with follow-up studies after discharge.

Key Words: Occupational therapy,  Client-centered approach, Functional independence, Health perception,  Psychopathology