İşletmelerde kurumsal inovasyon sistemi: Bir uygulama örneği
Corporate innovation system in the companies: An application example
Yazar: MURAT ATİLAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TAHA BİLİŞİK
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsallaşma = Institutionalization ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; İnovasyon = Innovation ; İşletmeler = Businesses

Özet:
İnovasyon ve sürdürülebilirlik hem işletmelerin jargonunda hem de akademik dünyada son yılların ilgi
çekici konularından olmaya devam ediyorlar. Her iki kavram da Türkiye'de ilk etapta çokuluslu şirketlerin
öncü rolü ve Global oyuncu olmayı başaran büyük ölçekli Türk şirketlerinin ilgi alanında girmekle birlikte
özellikle son birkaç yıldır global pazarda söz sahibi olmak isteyen, şirket büyüklüğünü global ölçeğe taşıyarak
dünya pazarında da rekabetçi pozisyonunu güçlendirmek isteyen şirketlerin de kurumsal inovasyonu kendi
organizasyon ve kültürlerine uygulama istekleri ortaya çıkmaktadır. Şirketlerin inovasyon sürecini
yaygınlaştırmak, derinleştirmek ve sürekli kılabilmek amacı ile yenilikçi fikirleri canlandıran, yenilikçi
faaliyetleri teşvik eden bir iklim hazırlamak üzere, beşerî sermayenin (çalışanların bilgi, beceri ve
hünerlerinin) yenilikçiliğin temel unsuru olarak görmektedirler.
Bu çalışma, Kurumsal inovasyon faaliyetlerine yönelik büyük işletmelerdeki temel dinamikleri ve
sürdürülebilir inovasyonu etkileyen ana faktörleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Sürdürülebilirliğe yönelik
toplumsal değişim ve beklentilerin oluşması ile globaldekine benzer bir eğilim ile Türkiye'deki şirketlerde de
farkındalık ve ilginin arttığı görülmektedir. Böylece işletmeler, bugünün ve yakın toplum yararını gözeten ve
önceleyen sürdürülebilirliğe yönelik çalışmalarını ana stratejik planlarının bir unsuru haline getirmektedirler.
Bu kapsamda, yapılacak faaliyetlerin doğru yönde ve çerçevede planlanabilmesi açısından
sürdürülebilirliğin anlaşılması oldukça önemlidir. Dolayısıyla sürdürülebilir inovasyonun özelliklerinin,
yapılacak faaliyetlerle birlikte şirketlerin ana stratejilerinde ve örgütsel yapılarında nasıl yerleştirdiklerini ve
nasıl kullanılabildiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada kurumsal sürdürülebilir inovasyon
çalışmaları kapsamında işletmelerde ana faktörler ve sürdürülebilir inovasyonu etkileyen motivasyonlar nitelkeşifsel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. İşletmelerde sürdürülebilir inovasyonu etkileyen faktörlerin
paralel hareket ederek birbirlerini destekledikleri görülmüştür. Şirketlerin kurum kültürünün diğer faktörleri
başat etkileyen bir rolü olduğu ve sürdürülebilir inovasyon için dijitalleşme arzu ve çabalarının artmasına bilgi
yönetiminin henüz tam olarak geliştirilemediği buradaki tespitlerimizdendir. Ayrıca büyük işletmelerin, kendi
geleneksel iş uygulamalarını, sürdürülebilir inovasyona dönüştürerek kurumsallaştırmak için sürdürülebilir
inovasyon konusunda öncü adımlar atarak ilk uygulayıcılar olmaya istekli oldukları ve sürdürülebilir
inovasyonları operasyonel iş süreçlerinin ötesinde farklı değerlendirerek daha uzun vadeli bir bakış açısıyla
zaman, emek ve yatırım gerektiren bir girişim olarak ele aldıklarını söyleyebiliriz. Zira işletmeler gelecekte
toplumun beklentilerini karşılayabilmek ve rekabetçi pozisyonlarını güçlendirip tercih edilir olabilmek için
kurumsal ve sürdürülebilir inovasyonu ana stratejilerinin parçası haline getirmeyi zorunlu görmektedirler.

Anahtar Kelimeler: İşletme, inovasyon, kurumsallaşma.

Abstract:
Innovation and sustainability continue to be interesting topics in recent years, both in the jargon of
businesses and in the academic world. Both concepts are in the field of interest of large-scale Turkish
companies that have managed to become a global player and the leading role of multinational companies in
the first place in Turkey. In addition, their desire to apply corporate innovation to their own organization and
culture emerges. They see human capital (employees' knowledge, skills and talents) as the basic element of
innovation in order to create a climate that stimulates innovative ideas and encourages innovative activities in
order to expand, deepen and perpetuate the innovation process of companies.
This study aims to analyze the main dynamics of corporate innovation activities in large enterprises
and the main factors affecting sustainable innovation. With the formation of social change and expectations
towards sustainability, it is seen that awareness and interest have increased in companies in Turkey with a
similar trend to the global one. Thus, businesses make their sustainability efforts, which consider and prioritize
the benefit of today and the immediate society, an element of their main strategic plans.
In this context, it is very important to understand sustainability in order to plan the activities to be
carried out in the right direction and within the framework. Therefore, it is necessary to determine how the
characteristics of sustainable innovation are placed in the main strategies and organizational structures of
companies together with the activities to be carried out and how they can be used. In this study, within the
scope of corporate sustainable innovation studies, the main factors in enterprises and the motivations affecting
sustainable innovation were examined by qualitative-exploratory research method. It has been observed that
the factors affecting sustainable innovation in businesses act in parallel and support each other. It is one of our
findings here that the corporate culture of the companies has a dominant role influencing other factors and
that information management has not yet been fully developed due to the increase in digitalization desire and
efforts for sustainable innovation. In addition, large enterprises are willing to be the first adopters by taking
pioneering steps in sustainable innovation in order to institutionalize their traditional business practices by
transforming them into sustainable innovation, and by evaluating sustainable innovations differently beyond
operational business processes, it is considered as an initiative that requires time, effort and investment with
a longer-term perspective. Because, businesses consider it necessary to make corporate and sustainable
innovation a part of their main strategy in order to meet the expectations of the society in the future and to
strengthen their competitive positions and be preferred by their customers or consumers.

Keywords: Business, innovation, institutionalization.