İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersi bir ülke bir bayrak ünitesindeki kavramların öğrenilmesinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
The Study of learning the concepts in the unit of one country one flag' from social studies lesson of 5th grades in the aspects of some parameters
Yazar: OĞUZ DOĞAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. MAHİNUR ÇOŞKUN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
iiiÖZETİLKÖĞRETİM 5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ ?BİR ÜLKE BİRBAYRAK? ÜNİTESİNDEKİ KAVRAMLARIN ÖĞRENİLMESİNİN BAZIDEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİOğuz DOĞANYüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim DalıDanışman: Yrd. Doç. Dr. Mahinur KARATAŞ ÇOŞKUNHaziran 2007, 163 sayfaBu araştırmada; 2005-2006 eğitim öğretim yılında ulusal düzeyde uygulamayakonan Sosyal Bilgiler Dersi 5. Sınıf Öğretim Programında bulunan ?Bir Ülke BirBayrak? ünitesindeki ?devlet, milli egemenlik, cumhuriyet, demokrasi, anayasa, yasa,merkezi yönetim, yerel yönetim ve vatandaş? kavramlarının öğrenilmesinde;öğrencilerin başarı düzeylerinin ve varsa yaptıkları yanlışların belirlenmesiamaçlanmıştır. Araştırma; giriş, kuramsal açıklamalar ve ilgili araştırmalar, yöntem,bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır.Araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışmagrubunu ?kritik durum örneklemesi? yöntemiyle; Adana İli Seyhan İlçesindeki özel vedevlet okullarından seçilen dört ilköğretim okulu ve bu okullardaki 6. sınıfların 8 şubesioluşturmuştur.Araştırmada veri toplama araçları olarak, Bacanlı (1997) tarafından oluşturulan?Sosyo-ekonomik Düzey Ölçeği? (SED), araştırmacı tarafından hazırlanan 51 maddelik?Kavram Başarı Testi? ve yine araştırmacı tarafından oluşturulan ?Görüşme Formu?kullanılmıştır. Sosyoekonomik Düzey Ölçeği ve Kavram Başarı Testi ile ilgili verilerinanalizinde; frekans dağılımı, yüzde dağılımı, aritmetik ortalama, ortanca, mod, genişlik,değişkenlik, standart sapma gibi tek değişkenli çözümlemeler yapılmış ayrıcadeğişkenlerle; t sınaması, F sınaması gibi değişkenlik çözümlemeleri yapılarakortalamalar arasındaki anlamlılık ve birlikte değişim derecelerine bakılmıştır. Görüşmesonucu elde edilen yazılı veriler içerik analizi yapılarak çözümlenmiş ayrıca nitelverilerin, yüzde hesaplamaları ve sözcük sıklık hesaplamaları yapılarakivsayısallaştırılmasına da çalışılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular şu şekildeözetlenebilir:Dokuz kavramla ilgili olarak 51 sorudan oluşan kavram başarı testi sonucunagöre; öğrencilerin %91.6'sının başarısı %50'nin altında, geri kalan %8.4'ü ise %50 ile% 60 arasında başarı göstermiştir, % 60'ın üstünde başarı gösteren öğrencibulunmamaktadır. Kavram Başarı Testi puanlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı ancaksosyoekonomik düzeye göre farklılaştığı bulunmuştur.Öğrencilerin araştırma kapsamındaki kavramlarla ilgili olarak hatırlama (%36.62), anlama (% 36. 55) ve uygulama düzeyi (%33.69) puanlarının düşük olduğu;öğrencilerin hatırlama, anlama ve uygulama düzeyi puanlarının cinsiyete görefarklılaşmadığı ancak sosyoekonomik düzeye göre farklılaştığı ayrıca; hatırlama,anlama ve uygulama düzeyi puanlarının pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde birliktedeğiştiği bulunmuştur.Öğrencilerin her kavramla ilgili olarak başarıları incelenmiş, başarı sıralamasınınen başarılı olunan kavramdan en başarısız olunan kavrama doğru şu şekilde olduğubulunmuştur: Vatandaş, mili egemenlik, demokrasi, yerel yönetim, cumhuriyet, devlet,anayasa, merkezi yönetim, yasa.Öğrencilerin araştırma kapsamındaki kavramların tanımlarını tam olarakyapamadıkları, kavramların özelliklerini, üst kavramlarını ve türsel kavramlarınıbilmedikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin kavramları tam olarak kazanamadıkları,kavramların özellikleriyle ilgili olarak sahip oldukları birtakım bilgilerinin, yanlışolarak kavramların; türsel, cins ve uzak cins özelliklerini kapsadığı ve bu yüzden doğrusınıflama yapamadıkları görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Programı, Kavram Öğrenme Düzeyleri,Kavram Analizi

Abstract:
vABSTRACTTHE STUDY OF LEARNING THE CONCEPTS IN THE UNIT OF ?ONECOUNTRY ONE FLAG? FROM SOCIAL STUDIES LESSON OF 5th GRADESIN THE ASPECTS OF SOME PARAMETERSOğuz DOĞANMaster of Science Thesis, Department Of Educational SciencesSupervisor: Asst. Prof. Dr. Mahinur KARATAŞ COŞKUNJune 2007, 163 pageIt is aimed in this research to determine the levels of the students and mistakesthat they do in learning the following concepts that of ?state, national sovereignty,republic, democracy, constitution, law, central administration, local administration andcitizenship? of which are mentioned in the unit ?One Country One Flag? included inSocial Studies Program, 5th Grades? Class Curriculum that has been practised on thenational concept in 2005-2006 education year. The study consists of 5 chapters underthe titles of Abstract, theoretical explanations and related explanations, method, findingsand comments, results and suggestions.The research is a descriptive study in survey model. The subject group of theresearch consists of 8 branches of 6th grades which were selected from private and stateprimary schools in Seyhan district, Adana, through the means of ?critical situationillustrating? method.As the data collection tools, ?Socio-Economical Level Measure, (SED)?designed by Bacanlı (1997), 51 item ?Conceptual Success Test? prepared by theresearcher and also ?Meeting Form? prepared by the researcher were used. Single -parametrical analyses such as frequency distribution, percentage distribution,arithmetical average, median, mod, width, variability and standard deviation, werestudied while analyzing the data gathered from the Level Measure and ConceptualSuccess Test; besides, by applying variability analyses such as t analyses and F analysesto the parameters, we looked on the meaningfulness and level of related changesbetween the environments. The written data collected through the meetings werevianalyzed through content analyses; also, transformed into qualitatively data throughpercentage and frequency of words. The data that was achieved from the results of theresearch may be summarized as follows:According to the results of the conceptual success test consisting of 51questions; %91.6 of the students? successes are below %50, %8.4 of the remainder isbetween %50 and % 60, there has been no student achieving a success rate over % 60. Ithas been found that conceptual success test marks have not shown a differenceaccording to sex; however, they have differentiations considering the socio- economicallevels.It was observed that the students? recalling (% 36.62), understanding (%36.55) and application (% 33.69) marks were low; that students? recalling,understanding and application marks had not pointed any differentiations according tosex; however, that the marks have differed according to the socio- economical levels;specially, recalling, understanding and application marks have changed positively andexpressively.The students? success on each concept was analyzed and the followingranging was found out from the concept on which the students were most successful tothe least one: citizenship, national sovereignty, democracy, local administration,republic, state, constitution, central administration, and law.It was clearly determined that the students could not exactly define of theconcepts in the scope of the research and that they did not know about features of theconcepts, leading concepts and about the specific concepts. It was seen that they havenot wholly comprehended the concepts; and some kinds of knowledge they had onspeciality, sort and far-related sort of features consisted of wrong images, and that?swhy, the students could not categorize correctly.Key words: Social Studies Program, Concept Learning Levels, Concept Analysis