Çocukluk çağında yabancı cisim aspirasyonlarının klinik değerlendirilmesi
Clinical evaluation of foreign body aspirations in childhood
Yazar: OĞUZHAN AKYAZ
Danışman: PROF. DR. DURGÜL YILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Yabancı cisimler = Foreign bodies ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Giriş: Yabancı cisim aspirasyonu (YCA) tüm dünyada çocukluk çağı morbidite ve mortalitelerinin önemli nedenlerindendir. Erken dönemde solunum sıkıntısı; geç dönemde ise obstrüktif amfizem, atelektazi, akciğer apsesi, ampiyem, bronşektazi, pnömotoraks gibi komplikasyonlara yol açabilir. Büyük bir yabancı cismin trakeaya kaçması ve solunum yolunu tam tıkaması ile ani ölüm oluşabileceği gibi; küçük bir yabancı cisim de laringospazm yaparak yine ölümle sonuçlanan hipoksiye neden olabilir.
Amaç: Çalışmamızda YCA nedeniyle ile rijit bronkoskopi ile değerlendirilen hastaların demografik verileri, yapılan tetkikleri, medikal tedavileri ve bronkoskopi bilgilerini ve hastanede kalış süresini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Mart 2010-Mart 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Servise YCA nedeniyle başvuran olguların epidemiyolojik/demografik verileri, laboratuvar incelemeleri, medikal/cerrahi tedavileri ve prognoz bilgileri geriye dönük incelenmiştir.
Bulgular: Hastaların %36'sı kız, %64'ü erkek olarak bulunmuştur. Erkek/kız oranı 1,8 olarak görülmüştür. Ortalama yaş 30,4±31,7 aydır. Hastaların %56'sında tanıklı aspirasyon öyküsü belirtilmiştir. Tanıklı aspirasyon öyküsünün YCA'da anamnezin en önemli parçası olduğu görüldü. Çıkarılıp türü belirtilen yabancı cisimlerin, 59'u (%94) organik, 4'ü (%6) inorganikti. Postero-anterior akciğer grafisinde en sık bulgu %51 ile havalanma artışı olarak saptandı. Hastaların %41'i aynı gün içinde başvurdukları görüldü. Hastaların şüpheli yabancı cisim aspirasyonu semptomlarının başlamasından bronkoskopiye kadar olan süre ile hastanede kalış süresi arasında pozitif yönde orta derecede korelasyon gözlendi (r:0,522 p<0.001). En sık fizik muayene bulgusu solunum seslerinde azalma (%59) olarak bulundu. Bronkoskopide YC (+) ve YC (-) grup arasında fizik muayene bulguları arasındaki farklar incelendiğinde, solunum seslerinde azalma istatiksel olarak anlamlı parametre olarak bulundu. Çalışmamızda en sık sağ ana bronş ve dallarında yabancı cisim görülmüştür. Çalışmamızda granülasyon dokusu 5 hastada (%6) izlendi. Aspirasyon sonrası bronkoskopiye kadar geçen süre ile granülasyon dokusu oluşumu arasındaki ilişki anlamlı bulundu. (p=0,004) Çalışmaya alınanların perioperatif dönemde %58'inin ventolin, %28'inin inhaler steroid ihtiyacı olmuştur.
Sonuç: Özellikle yüksek riskli yaş grubunda (1-3 yaş) aspirasyona tanıklık eden bir kişinin varlığında, öksürük ve solunum seslerinde azalma eşlik ediyorsa tanı ve tedavi amacıyla rijit bronkoskopi geciktirilmemelidir. Yabancı cisim aspirasyonunu dışlamada PAAG yeterli değildir. Tanıda gecikme yabancı cisme bağlı granülasyon dokusu oluşumunu ve komplikasyon oranını arttırmaktadır. Özellikle küçük yaş grubunda organik YCA (kuruyemiş) sık görüldüğünden, beslenme dikkatli takip edilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Yabancı cisim aspirasyonu, Rijit bronkoskopi, Çocukluk çağı

Abstract:
Background: Foreign body aspiration (FBA) is one of the major causes of
childhood morbidity and mortality worldwide. Early respiratory distress; in the late period, it may cause complications such as obstructive emphysema, atelectasis, lung abscess, empyema, bronchiectasis, pneumothorax. Sudden death may occur with the escape of a large foreign body into the trachea and complete obstruction of the respiratory tract; a small foreign body can also cause hypoxia, again resulting in death, by causing laryngospasm.
Aim: In our study, we aimed to examine the demographic data, examinations, medical treatments, bronchoscopy information and length of hospital stay of patients who were evaluated by rigid bronchoscopy due to foreign body aspiration.
Materials and Methods: In our study, epidemiological / demographic data, laboratory investigations, medical / surgical treatments and prognosis information of the patients who applied to the Dokuz Eylül University Medical Faculty Pediatric Emergency Service between March 2010 and March 2020 due to foreign body aspiration were analyzed retrospectively.
Results: Thirty six percent of the patients were found to be female and sixty four percent were male. The male / female ratio was seen as 1,8. The average age is 30.4 ± 31.7 months. Witnessed aspiration history was reported in 56% of the patients. It was seen that the witnessed aspiration history was the most important part of the anamnesis in foreign body aspiration. 59 (94%) of the foreign bodies that were removed and whose type was specified were organic and 4 (6%) were inorganic. The most common finding in postero-anterior chest radiography was found to be increased ventilation with 51%. It was seen that 41% of the patients applied on the same day. A moderate positive correlation was observed between the time from the onset of suspected foreign body aspiration symptoms to bronchoscopy and the duration of hospital stay (r: 0,522 p <0.001). The most common physical examination finding was decreased respiratory sounds (59%). When the differences in physical examination findings between the FB (+) and FB (-) groups in bronchoscopy were examined, the decrease in respiratory sounds was found as a statistically significant parameter. In our study, the most common foreign body was seen in the right main bronchus and its branches. Granulation tissue was observed in 5 patients (6%) in our study. The relationship between the time from aspiration to bronchoscopy and the formation of granulation tissue was found to be significant (p=0,004). Of those included in the study, 58% needed ventolin and 28% inhaled steroids in the perioperative period.
Conclusion: Rigid bronchoscopy should not be delayed for diagnosis and treatment, especially in the high-risk age group (1-3 years), if there is a decrease in cough and respiratory sounds in the presence of a person witnessing aspiration. Postero-anterior chest radiography is not sufficient to exclude foreign body aspiration. Delay in diagnosis increases the formation of granulation tissue due to foreign body and the rate of complications. Since organic foreign body aspiration (nuts) is common, especially in the younger age group, nutrition should be followed carefully.
Key words: Foreign body aspiration, Rigid bronchoscopy, Childhood