İlköğretim  öğretmenlerinin örgütsel stres ve  duygusal tükenmişlik davranışları arasındaki ilişki
The relationship between organizational stress and emotional burnout of teachers working at elementary schools
Yazar: SEMRA AYDIN
Danışman: PROF. DR. VİCDAN ALTINOK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı; örgütsel yaşamın bir gerçeği olan stresin, yüksek seviyede olduğunda 
tükenmişliğe neden olduğu düşüncesinden hareketle; öğretmenlerde demografik 
değişkenlere göre örgütsel Stres ve duygusal tükenmişlik arasındaki ilişkiyi incelemektir. 
Araştırmanın evrenini Ankara ili Polatlı ilçesinde 2023/2024 eğitim öğretim yılında Millî 
Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden 
oluşturmaktadır. Araştırmada Örgütsel Stres Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Envanterinin 
Duygusal Tükenmişlik bölümü kullanılarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde t-testi 
ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Ayrıca 
frekans dağılımlarına, ortalama değerlerine ve bağımsız değişkenlerin anlamlılık değerlerine 
bakılmıştır. Elde edilen analizler sonucunda öğretmenlerin; cinsiyet, medeni durum, unvan, 
yönetim görevi, görev yapılan öğretim kademesi ile duygusal tükenmişlikleri arasında 
anlamlı bir ilişki bulunmazken yaş ve kıdemleri ile duygusal tükenmişlik arasında anlamlı 
bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin; cinsiyet, yönetim görevi ve görev yapılan öğretim 
kademesi ile örgütsel stres arasında anlamlı bir ilişki söz konusu değil iken yaş, medeni durum, unvan ve kıdemleri ile örgütsel stres arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç 
olarak öğretmenlerde duygusal tükenmişlik ile örgütsel stres arasında istatistiksel olarak 
anlamlı ve pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu anlamda sonuçlar genel olarak 
değerlendirildiğinde örgütsel stresin duygusal tükenmişliği etkilemesinden dolayı okul 
idaresi öğretmeneleri cinsiyet, yaş, yetenek gibi ayrımlar yapmadan her öğretmene eşit 
davranmalı ve tüm öğretmeneleri bireysel olarak tanımalıdır.

Abstract:
The aim of this study is; from the point of view of that stress, a fact of organizational life, 
when it is a high level it causes burnout, to examine the relationship between organizational 
stress and emotional burnout according to demographic characteristics of teachers. The 
universe of the study consists of teachers working in state primary and secondary schools 
within the boundaries of the education zone in Polatlı District of Ankara Province in 2023 
and 2024 educational year. The questionnaire method was used in the study and data were 
collected with Organizational Stress Scale and the Emotional Burnout part of Maslach 
Burnout Inventory. In the analysis of the data, t-test and one-way analysis of variance 
(ANOVA) and multiple regression analysis were used. In addition, frequency distributions, 
mean values and significance values of independent variables were examined. While there 
is no significant relationship between gender, marital status, title, management duty, 
teaching level and emotional burnout; there is a significant relationship between age, 
seniority status of teachers and emotional burnout. Also, there is no significant relationship 
between gender, teaching level, management duty of teachers and organizational stress. 
However, there is a significant relationship between age, marital status, title, seniority status 
of teachers and organizational stress. As a result, a significant relationship was found 
between teachers' emotional burnout and organizational stress. In this sense, when the results are evaluated in general, it is seen that organizational stress affects emotional burnout of 
teachers. So, if there is a school atmosphere where there isn't mobbing but there is justice 
and self confidence, teachers may have emotional burnout at a low level.