Petrol kuyuları izleme sistemi
Oil wells monitoring system
Yazar: MEHMET EŞREF DEMİR
Danışman: PROF. DR. SADETTİN AKSOY
Batman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Her geçen gün artan petrol ve doğal gaz ihtiyacının mümkün olduğunca yerli kaynaklardan karşılanması yönündeki faaliyetler kapsamında, ülkemizin yeterince aranmamış basenlerinde ve özellikle Karadeniz ve Akdeniz'deki deniz alanlarında yapılan çalışmalar büyük bir ivme kazanmıştır. Bununla birlikte keşif yapılmış sahalardaki petrol ve doğal gaz üretiminin kesintisiz devam etmesi son derece önem arz etmektedir. Bu da üretim sahaları kapsamındaki petrol ve doğal gaz kuyularının uzaktan izlenmesi ile mümkün olabilecektir. 
              Motor gerilimi ve akımı, petrol hattı sıcaklığı ve basıncı, vb. istenen verilerle kuyu başı pompa düzeneklerinin uzaktan izlenmesi istenmektedir. Ayrıca sistem çalışması durduğunda kuyu başı pompa motorunun aşırı ısınma, aşırı voltaj, aşırı akım, çalışmıyor, titreşim, vb. tanımlı arızalarla birlikte SMS yoluyla ve bu proje için hazırlanmış android uygulama yüklü bir cihazla ilgili kişinin haberdar edilmesi hedeflenmektedir. Söz konusu çalışmayla yapılacak sistem, arızaya en kısa sürede müdahale imkanı sağlayarak petrol üretim kaybının minimum seviyeye indirgenmesine katkı sağlayacaktır. Bu sistem, aynı zamanda kuyu başı pompa düzeneklerinde takibi istenilen verilerin bir veri tabanında toplanarak istenildiğinde bu verilere yetkili kullanıcıların erişebilmesine olanak sağlayacaktır. 
              Buradaki çalışmamızda, maliyet ve farklı nedenlerden söz konusu uzaktan izleme sistemi, bir petrol kuyusu at başı pompa maketi üzerinde model olarak yapılmıştır. Maket üzerinde tasarlanan devrede merkezi kontrol birimi olarak arduino mega 2560 kullanılmıştır. Tasarlanan devre ve arduino yazılımı ile maket at başı pompa DC motorun gerilimi, akımı, gücü, sıcaklığı ve at başı hareketi hazırlanan android uygulamanın yüklü olduğu herhangi bir cihaz ile uzaktan izlenmiştir. Aynı zamanda model sistem devresindeki GPRS/GSM modülü içerisindeki mobil hatta gönderilen durum sorgu talep SMS ile arduino yazılımında tanımlı GSM hatta sistem anlık verisi SMS olarak alınabilmektedir. İzlenen veriler, model sistemde tasarlanan devredeki HMI dokunmatik LCD ekranda da okunabilmektedir. Ayrıca devreye eklenen motor sürücüsü ile maket at başı motorun devir sayısı HMI ekrandan ayarlanarak izlenen verilerdeki anlık değişimler gözlemlenmiştir. Diğer taraftan oluşturulan arıza senaryoları ile model sistem çalışması durduğunda tanımlı arıza ve sistem çalışmıyor uyarısı, anlık olarak arduino yazılımında tanımlı GSM hat üzerinden SMS olarak ve hazırlanan android uygulamanın yüklü olduğu herhangi bir cihaz ile bildirilmiştir. Model sistemin arıza sonrası tekrar çalıştırılabilmesi için arızanın giderilmesi ve tasarlanan devrede HMI dokunmatik LCD ekrandan arıza uyarısının resetlenmesi gerekmektedir. İzlenen verilerin android uygulamaya aktarılması ve gerektiğinde bu verilerin analiz edilebilmesi için IoT platformu olan https://thingspeak.com/ adresinde açılan veri tabanı kullanılmıştır.

Abstract:
Within the scope of operations to meet the ever-increasing need of oil and natural gas from domestic sources as much as possible, the fieldworks carried out in our country's poorly sought-after basins and particularly studies in the marine areas in the Black Sea and the Mediterranean have accelerated.  Nevertheless, continuing uninterrupted production of oil and natural gas is tremendously crucial. This will be possible by remote monitoring of oil and natural gas wells within the production areas.
         It is demanded to monitor pumping wellhead assembly remotely with required data such as motor voltage and current, oil flowline temperature and pressure. Furthermore, when the system stops working, it is aimed to inform the relevant person about defined failures of pumping wellhead motor which are overheating, excess voltage, overcurrent, not working, vibration, etc. via SMS and with a device that has an android application installed for this project. The system to be made with the study mentioned will contribute to minimize the loss of oil production by providing the opportunity to intervene malfunction as soon as possible. In addition, this system will enable the authorized users to access those data by collecting the data requested to follow in the pumping wellhead assembly.
         In our study, due to the cost and diverse reasons, aforesaid remote monitoring system is modeled on a model of sucker rod pump (SRP). Arduino Mega 2560 is used as the central control unit in the circuit designed on the model. The voltage, current, power, tempature of the model of SRP DC motor and horsehead movement of the model of SRP were remotely monitored with any device where the android application is installed thanks to the designed circuit and ardunio software. Besides that, the status inquiry request which is sent to the mobile line within the GPRS/GSM module in the model system circuit can be received as system instant data on the defined in arduino software GSM line by SMS. The monitored data can also be read on the HMI touch LCD screen in the circuit designed in the model system. In addition, the momentary changes in the monitored data was observed by adjusting the speed of model of sucker rod pump motor from the HMI screen with the motor driver added to the circuit. On the other hand, when the model system operation stops, through the fault scenarios created, the defined fault and system not working warning has been notified instantly on the defined GSM line by SMS and with any device where android application installed. In order to the model system be operated again after the fault, it is required to eliminate the fault and reset the malfunction warning from the HMI touch LCD screen in the designed circuit. In order to transfer the monitored data to the android application and analyze those data whenever necessary, the database opened at the address https://thingspeak.com which is loT platform, was used.