Kolhberg'in ahlaki gelişimi kuramı çerçevesinde Latife Tekin'in roman şahıslarının incelenmesi
Examination of Latife Tekin's novel characters within the framework of Kolhberg's moral development theory
Yazar: ONUR CAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. VELİ UĞUR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Ahlak, insanlık tarihini ilgilendiren önemli konulardan biri olarak ortaya çıkmış ve birçok disiplin tarafından ele alınmıştır. İyi nedir, ahlaklı davranışların ölçütü ne olmalıdır, birey, eylemlerinde ahlaki olmayı seçmekte midir vs. gibi birçok soru bu konunun ana sorunları olarak belirmektedir.
Bu çalışma tamamıyla bir ahlak felsefesi temele alınarak oluşturulmuş bir çalışma değildir. Felsefeden çok psikoloji alanında yer bulan ve psikologlar tarafından oluşturulan 'Ahlak Kuramları incelenmiş, Lawrence Kohlberg'in "Ahlak Gelişim Kuramı" temele alınarak Latife Tekin'in roman şahıslarının ahlaki düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu belirleme, kurgulanan bireylerin de ahlaki yargılamaları olduğu düşüncesinden hareketle oluşturulmuştur. Bu bağlamda önce ahlak felsefesinin belli başlı isimlerine değinilmiş, bununla beraber ahlak sorunsalıyla uğraşmış psikologlardan olan Jean Piaget ve Carol Gilligan'ın kuramları tanıtılmaya çalışılmıştır. Kohlberg'in "Ahlak Gelişim Kuramı", ayrı bir biçimde ele alınmıştır. Kuram incelemelerinden sonra Latife Tekin'in Sevgili Arsız Ölüm, Berci Kristin Çöp Masalları, Buzdan Kılıçlar ve Manves City romanları kısaca tanıtılarak roman şahıslarının hangi düzeyde ahlak gelişimi içerisinde oldukları tespit edilerek belirtilmiştir. 
Yapılan çalışma sonucunda roman şahıslarının büyük bir kısmının en alt ahlaki düzey olan "Gelenek Öncesi Düzey" ve "Geleneksel Düzey" ahlak gelişimi içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun en temel nedeni olarak roman karakterlerinin ekonomik durumları ve eğitimleri etkili olmuştur. Böylelikle Lawrence Kohlberg'in reel hayatta yaptığı araştırma sonuçları ile tespit ettiğimiz roman şahıslarının ekonomi, eğitim gibi değişkenlerin etkisi içinde ahlaki gelişimleri benzerlik göstermiştir.

Abstract:
Ethic has emerged as one of the significant issues concerning human history and has been studied by various disciplines. Questions such as what is good, what should be the criterion for ethical behavior, whether individuals choose to be moral in their actions, etc., have been identified as the main problems of this subject. 
	This study is not entirely based on a philosophy of ethics. Instead of philosophy, it explores "Ethical Theories" developed in the field of psychology, particularly those formulated by psychologists. Lawrence Kohlberg's "Theory of Moral development" is examined, and based	on this, the moral levels of the characters in Latife Tekin's novels are attempted to be determined. This determination is based on the idea that these fictional individuals also have moral judgments. İn this context, references are made to prominent figures in moral philosophy, and the theories of psychologists Jean Piaget and Carol Gilligan, who dealt with moral issues, are introduced. Kohlberg's "Theory of Moral Development" is separately addressed. After the examination of these theories, Latife Tekin's novels, Sevgili Arsız Ölüm, Berci Kristin Çöp Masalları, Buzdan Kılıçlar and Manves City are briefly introduced. The moral development levels of the novel characters are identified and indicated. 
	As a result of the study, it was determined that most of the characters in the novel were at the "Pre- Conventional Level" and "Conventional Level" moral development, wich are the lowest moral levels. The main reason for this situation is the economic situation and education of the novel characters. Thus, the results of Lawrence Kohlberg's research in real life and the moral development of the novel characters we identified under the influence of variables such as economy and education are similar.