Türkiye imalat sanayi alt sektörlerinde ihracat ile ithalat arasındaki ilişkinin analizi: 1996-2018 dönemi
Analysis of the relationship between export and import in Turkish manufacturing industry sub-sectors: 1996-2018 period
Yazar: YAĞMUR ÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TERZİOĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret hacmi = Foreign trade volume ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Uluslararası ticaret = International trade ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Son yıllarda neoliberal politikalar ve küreselleşmenin etkisi ile ülkeler arasındaki sınırlar ortadan kalkmış, beraberinde teknoloji, iletişim ve lojistik alanlarında ortaya çıkan gelişmelerle dünya ekonomisinde birçok alanda dönüşümler yaşanmıştır. Ülkelerin üretim ve dış ticaret yapıları bu dönüşümden etkilenen alanların başında gelmektedir. Yeni ekonomik düzende, üretim sürecini kapsayan aşamaların fiziksel olarak birbirine yakın olması veya üretimde kullanılan girdilerin yerel piyasalardan temin edilmesi gerekliliği ortadan kalkmıştır. Maliyet minimizasyonu amacı üretim süreçlerindeki tercihleri belirlemede baskın hale gelmiştir. Bu doğrultuda, özellikle 1990'dan sonra uluslararası ticaret hacmi hızla genişlemiştir. Ürerimde kullanılan girdilerin tedarik edilebileceği alanlar küresel ölçekte genişledikçe, daha fazla ara malı ticareti yapılmış ve ithal parça ve ekipmanlar daha çok kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum Türkiye'de de gözlenmekte ve ihracat ile ithalat verilerinin yıllar içindeki izlediği yol büyük bir benzerlik taşımaktadır. Bu nedenle ihracat ile ithalat arasında sıkı bir ilişki olduğu izlenimi oluşmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmada Türkiye imalat sanayi alt sektörlerinde ihracat ile ithalat arasındaki ilişki panel veri ekonometrisi yardımıyla ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bunun için imalat sanayinde 20 alt sektöre ait 1996-2018 dönemini kapsayan ihracat ve ithalat verileri kullanılmaktadır. Yapılan testlerden elde edilen bulgulara göre % 1'lik bir ihracat artışının ithalatı % 0,73 artırdığı hesaplanmaktadır. Bu oran, Türkiye imalat sanayinde ihracat ile ithalat arasındaki ilişkinin düzeyini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In recent years, with the effect of neoliberal policies and globalization, the borders between countries have disappeared, and there have been transformations in many areas in the world economy with the developments in technology, communication and logistics. Production and foreign trade structures of countries are among the areas affected by this transformation. In the new economic order, the need for the stages of the production process to be physically close to each other or to supply the inputs used in production from local markets has disappeared. The goal of cost minimization has become dominant in determining preferences in production processes. In this direction, especially after 1990, the volume of international trade expanded rapidly. As the areas where the inputs used in production can be supplied have expanded on a global scale, more intermediate goods have been traded and imported parts and equipment have begun to be used more. This situation is also observed in Turkey and the path followed by export and import data over the years bears a great similarity. For this reason, there is an impression that there is a close relationship between export and import. In this direction, in this study, the relationship between exports and imports in Turkish manufacturing industry sub-sectors is tried to be revealed with the help of panel data econometrics. For this, export and import data covering the period 1996 to 2018 belonging to 20 sub-sectors in the manufacturing industry are used. According to the findings obtained from the tests, it is calculated that a %1 increase in exports increases imports by %0.73. This ratio reveals the level of the relationship between exports and imports in the Turkish manufacturing industry.