Özel gereksinimli çocuk annelerinde psikolojik sağlamlık, yaşam doyumu, umutsuzluk ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigation of the relationships between psychological resilience, life satisfaction, hopelessness, and perceived social support in mothers of children with special needs
Yazar: SİMGE KURT
Danışman: DOÇ. DR. SULTAN ŞEHİTOĞLU ; DOÇ. DR. ALİYE EZGİ ULU
European University of Lefke / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada özel gereksinimli çocuk annelerinde psikolojik sağlamlık, yaşam doyumu, umutsuzluk ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkiler incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır, araştırmanın evreni ise, Şanlıurfa ilindeki Özel Eğitim Merkezinde çocuğu bulunan tüm özel gereksinimli çocuk sahibi olan anneler oluşturmaktadır. Evreni temsil edecek örneklem grubunun, araştırmanın hedefine uygun olarak gönüllü olan, seçilmiş bir Özel Eğitim Merkezi'nde özel gereksinimli çocuğu olan annelerden oluşması planlanmıştır. Araştırmanın verileri amaçsal örneklemenin tipik durum örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. Veri toplamak için kullanılan araçlar, sırasıyla Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Yetişkin Yaşam Doyum Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğidir. Aynı zamanda tüm ölçeklerden önce, araştırmacı tarafından hazırlanan Bilgilendirilmiş Onam Formu akabinde ise Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Anket, seçilmiş bir özel eğitim kurumunda yer alan, özel gereksinimli çocuk annesi olan 200 gönüllü katılımcıya uygulanmıştır. Araştırmada değişkenlerin ilişkileri saptanması için Pearson Korelasyon, farklılıkların saptanılması için t-testi ve ANOVA, yordayan değişkenleri görmek için ise regresyon analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular, psikolojik sağlamlık ile yaşam doyumu ve algılanan sosyal destek arasında pozitif; umutsuzluk ile ise negatif yönde bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca, psikolojik sağlamlık, yaşam doyumu ve algılanan sosyal desteğin özel gereksinimli çocuk annelerinde umutsuzluğu yordadığı bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuk annelerinin umutsuzluk faktörleri ile karşı karşıya kalmaları daha kaygılı olmalarına yol açabilmektedir. Yaşanılan bu kaygı psikolojik sağlamlıklarını etkileyebilmekte ve umutsuzluğa kapılmalarına neden olabilmektedir. Elde edilen bulguların bir kısmı literatürü desteklemekle birlikte benzer araştırmaların özel gereksinimli çocuk babalarına uygulanması, ''normal'' gelişim gösteren çocuk anneleri ile aralarındaki farklılıkların çalışılması önerilebilmektedir.

Abstract:
This study aimed to examine the relationships between psychological resilience, life satisfaction, hopelessness and perceived social support in mothers of children with special needs. A screening model was used in this research, and the population of the research consists of all mothers with children with special needs who have children in the Special Education Center in Şanlıurfa. It was planned that the sample group that would represent the population would consist of mothers with children with special needs in a selected Special Education Center who volunteered in accordance with the aim of the research. The data of the research were collected by the typical case sampling method of purposive sampling. The tools used to collect data are the Brief Psychological Resilience Scale, Adult Life Satisfaction Scale, Beck Hopelessness Scale, and Multidimensional Perceived Social Support Scale, respectively. At the same time, before all scales, the Informed Consent Form prepared by the researcher was used, followed by the Personal Information Form. The survey was applied to 200 volunteer participants who were mothers of children with special needs and were in a selected special education institution. In the study, Pearson Correlation was used to determine the relationships of the variables, t-test and ANOVA were used to detect the differences, and regression analysis methods were used to see the predictive variables. The findings show a positive relationship between psychological resilience and life satisfaction and perceived social support; It shows that there is a negative relationship with hopelessness. Additionally, psychological resilience, life satisfaction and perceived social support were found to predict hopelessness in mothers of children with special needs. Facing hopelessness factors for mothers of children with special needs may cause them to become more anxious This anxiety can affect their psychological resilience and cause them to feel hopeless. Although some of the findings support the literature, it can be recommended to apply similar research to fathers of children with special needs and to study the differences between them and mothers of children with "normal" development.