Hemşirelik öğrencilerinde akran eğitiminin klinik uygulama becerilerine etkisi: Bir meta-analiz çalışması
A meta-analysis study skills the effect ol the peer education in nursing students on the clinical practice
Yazar: SERPİL SUBAŞI ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL OKSAY ŞAHİN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akran = Peer ; Akran eğitimi = Peer education ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Meta analizi = Meta analysis ; Psikomotor gelişim = Psychomotor development ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Dünyada nitelikli hemşireye olan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır. Bu sebeple artan 
öğrenci kontenjanları ve yetersiz akademisyen sayıları eğitimde alternatif, maliyeti 
düşük ve etkin yöntemlerin aranmasına neden olmaktadır. Bu yöntemlerden biri olan 
akran eğitimi hemşirelik eğitiminde uzun yıllardır hem teorik hem de pratik eğitimde 
kullanılmaktadır. Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinde akran eğitiminin klinik beceri 
içeren tüm uygulamalarda psikomotor alan üzerine etkileri hakkında mevcut en iyi 
kanıtları belirlemek amacıyla yapıldı. 2010-2020 yılları arasında yapılan, araştırma 
problemine uyan ve meta-analiz çalışmasına dahil edilebilecek istatistiksel verileri 
içeren tezler ve makaleler ulusal ve uluslararası veri tabanlarından Türkçe ve İngilizce 
dillerinde taranarak incelendi. Bir arama stratejisi kullanılarak 197041 makale 
belirlendi. Analize 7 çalışma dahil edildi. Meta-analiz sonucunda, post test sonuçlarına 
göre akran eğitiminin beceri gelişimine etkisi istatistiksel olarak geleneksel ve akran 
eğitimi arasında fark olmadığı bulundu ve etki büyüklüğü -0,231 (%95 CI: -0,533: 
0,071) hesaplandı. Sınıf düzeylerine göre alt grup analizi yapıldığında 4. sınıflar ve eş 
düzey sınıf arasında fark olmadığı bulundu (p=0,573). Kullanılan ölçeklerin alt grup 
analizi yapıldığında araştırmacı tarafından geliştirilen 
v
kontrol listeleri ile önceden geliştirilmiş kontrol listeleri arasında etki büyüklükleri 
kıyaslandığında da aralarında istatistiksel olarak fark olduğu tespit edildi (p=0,044). 
Klinik beceri uygulama alanları alt grup analizi yapıldığında klasik ile simülasyon 
laboratuvarlarına ait etki büyüklükleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak 
fark olmadığı tespit edildi (p=0,699). Bu sonuçlar, akran eğitiminin geleneksel eğitim 
kadar etkili olduğu ve klinik beceri eğitiminde akran eğitiminin kulanılabileceğini 
gösterdi. 
Anahtar Sözcükler: Sistematik İnceleme, Meta-Analiz, Hemşirelik Öğrencisi, 
Klinik Beceri, Akran Eğitimi, Psikomotor Gelişim

Abstract:
The need for qualified nurses in the world is increasing day by day. For this reason, 
increasing student quotas and insufficient number of academicians cause the search 
for alternative, cost-effective and effective methods in education. Peer education, 
which is one of these methods, has been used in both theoretical and practical 
education in nursing education for many years. This study was conducted to determine 
the best available evidence about the effects of peer education on the psychomotor 
domain in all practices involving clinical skills in nursing students. Master's, doctoral 
thesis and articles, which were made between 2010-2020 and had statistical data 
suitable for the research problem and could be included in the meta-analysis study, 
were scanned from international databases in Turkish and English languages. 197041 
articles were identified using a search strategy. Seven studies were included in the 
analysis. As a result of the meta-analysis, it was found that the effect of peer education
on skill development was not statistically different between traditional and peer 
education according to the post-test results, and the effect size was calculated as -0.231 
(95% CI: -0.533: 0.071). When subgroup analysis was performed according to grade 
levels, it was found that there was no difference between 4th grades and peer grades 
(p=0.573). When the subgroup analysis of the scales used was made, it was determined 
that there was a statistical difference between the checklists developed by the 
vii
researcher and the previously developed checklists when the effect sizes were 
compared (p=0.044). When the subgroup analysis of clinical skill application areas 
was performed, it was determined that there was no statistical difference between the 
effect sizes of classical and simulation laboratories (p=0.699). These results showed 
that peer education is as effective as traditional education and that peer education can 
be used in clinical skills education.
Keywords: Systematic review, Meta-analysis, Nursing Student, Clinical Skills, Peer 
Education, Psychomotor Developmen