Öğretmenlerin duygusal zekâ düzeyleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' emotional intelligence levels and organizational commitment
Yazar: VEYSEL MURAT ÖZYAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA TÖRE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devam bağlılığı = Continuance commitment ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Normatif bağlılık = Normative commitment ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmayla öğretmenlerin duygusal zekâ düzeyleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 Eğitim Öğretim Yılında İstanbul ilinde bulunun özel ve kamuya ait okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 402 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Duygusal Zekâ Ölçeği Kısa Formu ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin duygusal zekâ düzeylerinde tüm boyutlarda yüksek; duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve toplam örgütsel bağlılık puan ortalamaları yüksek, normatif bağlılık puan ortalamaları orta düzeyde bulunmuştur. Evli öğretmenlerin iyi oluş düzeleri bekâr öğretmenlerden; lisansüstü mezunlarının iyi oluş düzeyleri ön lisans ve lisans mezunlarından yüksek bulunmuştur. Matematik öğretmenlerinin iyi oluş düzeyleri sosyal bilgiler ve Türkçe öğretmenlerinden; matematik öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeyleri, sınıf öğretmenleri, sosyal bilgiler öğretmenleri ve Türkçe öğretmenlerinden düşük bulunmuştur.  Erkek öğretmenlerin normatif bağlılıkları kadın öğretmenlerden yüksek bulunmuştur. Lisans mezunlarının devam bağlılığı düzeyleri lisansüstü mezunlarından yüksek bulunmuştur. 3.001-4.000 TL arası aylık geliri olanların duygusal bağlılık düzeyleri 4.001-5.000 TL arası ve 5.001-6.000 TL arası aylık geliri olanlardan düşük bulunmuştur. Kamuda çalışan öğretmenlerin duygusal bağlılık düzeyleri özelde çalışanlardan yüksek bulunmuştur. Lise öğretmenlerinin devam bağlılığı düzeyleri ortaokul öğretmenlerinden; sosyal bilgiler öğretmenlerinin devam bağlılığı düzeyleri fen bilgisi öğretmenlerinden yüksek bulunmuştur. Öğretmenlerin iyi oluş, duygusallık, sosyallik ve duygusal zekâ düzeyleri ile duygusal bağlılık düzeyleri arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygusal zekâ toplam puanları ve alt boyutlarının puanlarının duygusal bağlılık üzerinde etkisi olmadığı, buna karşın öz kontrolün düşük düzeyde, negatif yönlü olarak devam bağlılığı, normatif bağlılık ve örgütsel bağlılık üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between teachers' emotional intelligence levels and their organizational commitment. The sample of the study consisted of 402 teachers working in private and public preschool, primary, secondary and high schools in Istanbul in the 2020-2021 academic year. Socio-Demographic Information Form, Emotional Intelligence Short Form and Organizational Commitment Scale were used in the research. Relational screening model was used in the research. According to the research result, teachers' emotional intelligence levels were high in all dimensions; affective commitment, continuance commitment and total organizational commitment score averages were found to be high, while normative commitment average scores were found to be moderate. Well-being levels of married teachers are higher than those of single teachers; well-being levels of postgraduate graduates were found to be higher than those of associate degree and undergraduate graduates. The well-being levels of mathematics teachers were compared to social studies and Turkish teachers; Emotional intelligence levels of mathematics teachers were found lower than classroom teachers, social studies teachers and Turkish teachers. The normative commitment of male teachers was found to be higher than female teachers. Continuation commitment levels of undergraduate graduates were found to be higher than graduate graduates. The emotional commitment levels of those with a monthly income between 3.001-4,000 TL were found to be lower than those with a monthly income between 4.001-5.000 TL and between 5.001-6,000 TL. Emotional commitment levels of teachers working in the public sector were found to be higher than those working in private. Continuance commitment levels of high school teachers were compared to secondary school teachers; Continuance commitment levels of social studies teachers were found to be higher than those of science teachers. A positive, low-level significant relationship was found between teachers' well-being, emotionality, sociability, and emotional intelligence levels and emotional commitment levels. It was determined that emotional intelligence total scores and the scores of its sub-dimensions had no effect on emotional commitment, whereas self-control had a low-level effect on continuance commitment, normative commitment and organizational commitment negatively.