Aile hekimliği polikliniğine başvuran 10-24 yaş arası adolesan ve genç bireylerde sağlığı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting health in adolescent and youth individuals between 10-24 years applied to family medicine polyclinic
Yazar: HALİL İBRAHİM BAYANA
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Sağlığın geliştirilmesi = Health promotion ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Adolesan ve gençlik dönemindeki bireyler biyolojik, psikolojik ve sosyal konularda birçok sorunla karşılaşabilmektedir. Bu sorunlar karşısında bireylere sağlığı geliştirici davranışlar kazandırılması daha olumlu sağlık sonuçları elde edilmesini sağlamaktadır. Yeterli bilgi düzeyi ve farkındalığın oluşmasında Aile Hekimliğinin önemli bir yeri olması nedeniyle bu çalışmada Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 10-24 yaş arası adolesan ve genç bireylerde sağlığı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesini amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine 01.03.2022-01.09.2022 tarihleri arasında başvuran 10-24 yaş arası adolesan ve genç yetişkin 216 birey ile yürütülmüştür. Bütün katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan bireyin genel özellikleri hakkında soruların yer aldığı Katılımcı Bilgi Formu ve Adolesan Sağlığını Geliştirme Ölçeğinin (ASGÖ) 40 soruluk anket formu sorulmuştur.
Bulgular: Yapılan çalışmada, katılımcıların 94 (%43.5)'ü erkek, 122 (%56.5)'si kadındır. Katılımcıların 22 (%10.2)'sinin kronik hastalığı olduğu bulunmuştur. Katılımcıların ASGÖ genel puan ortalaması 130.4±26.9 bulunmuş olup alt gruplara bakıldığında en yüksek puan ortalaması sağlık sorumluluğundan (29.2±7.5) en düşük puan ortalaması ise egzersizden (11.2±4.0) alınmıştır. Katılımcıların sağlığını etkileyen faktörler arasında adolesan ve genç bireylerin yaşı, yaşam alanlarının farklılığı yer almıştır. Çalışmada genç yetişkinlerin ASGÖ genel puan ortalaması, erken ve geç adolesanlara kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0.025). Yine genç yetişkinler ASGÖ'nin alt gruplarından olan kendini gerçekleştirme ve sağlık sorumluluğu başlığından erken ve geç adolesanlara oranla anlamlı şekilde daha yüksek puanlar almıştır (p=0.003, p=0.000). Tek başına yaşayan bireyler, ASGÖ genel puan ortalamasından ve ASGÖ alt gruplarından olan sağlık sorumluluğu, egzersiz başlıklarından diğer katılımcılara oranla daha yüksek puanlar almıştır (p=0.044, p=0.013, p=0.009).
Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına bakıldığında; adolesanlar yaşın ilerlemesi ile yetişkinlik dönemine adım atmakta, daha gelişmiş ve sağlıklı benlik yapısına sahip olmaktadır. Aile Hekimliği uygulamaları sayesinde erken yaşta yapılan sağlığı geliştirici müdahaleler, adolesan döneminde görülen sorunların azalmasına katkı sağlar. Bu nedenle birinci basamakta, adolesanın sağlıklı olduğu dönemler de dahil olmak üzere tarama ve periyodik muayenelerle izlenmesi, riskli davranışların yüksek olduğu bu periyotta eğitim ve danışmanlık hizmetleri verilerek koruyucu, önleyici çalışmalar yapılması gerekmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Adolesan, Sağlığın Geliştirilmesi, Aile Hekimliği, Adolesan Sağlığını Geliştirme Ölçeği (ASGÖ)

Abstract:
Aim: Individuals in the adolescent and youth period, may encounter many problems in biological, psychological and social issues. In the face of these problems, providing individuals with health-promoting behaviors provides more positive health outcomes. Family medicine has an important place in the formation of an adequate level of knowledge and awareness. Therefore In this study, we aimed to evaluate the factors affecting health in adolescents and young individuals between the ages of 10-24 who applied to the Family Medicine Policlinic of Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital.
Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted by the study was conducted with 216 adolescents and young adults between the ages of 10-24 who applied to the Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital Family Medicine Polyclinic between 01.03.2022 and 01.09.2022. All participants were asked the Participant Information Form, which included questions about the general characteristics of the individual, prepared by the researchers, and the 40-question questionnaire of the Adolescent Health Promotion Scale (AHPS).
Results: In the study, 94 (43.5%) of the participants were male and 122 (56.5%) were female. It was found that 22 (10.2%) of the participants had a chronic disease. As a result of the study, the overall mean score of the participants AHPS was 130.4±26.9. Considering the subgroups, the highest score was health responsibility (29.2±7.5) whereas the lowest was exercise (11.2±4.0). Among the factors affecting the health of the participants were the age of adolescents and young individuals, and the differences in their living places. The general average score of AHPS of young adults was found to be significantly higher than that of early and late adolescents (p=0.025). Again, young adults scored significantly higher than early and late adolescents in the subgroups of AHPS, especially in the aspects self-actualization and health responsibility (p=0.003, p=0.000). Individuals living alone got higher scores from the overall score average of the AHPS and from the subgroups of the AHPS, health responsibility, and exercise titles compared to the other participants (p=0.044, p=0.013, p=0.009).
Conclusion: Considering the results of our study, adolescents pay more attention to their own health while stepping into adulthood with the advancement of age. Thanks to Family Medicine practices, health-promoting interventions at an early age contribute to the reduction of problems seen in adolescence. For this reason, in primary care, it is necessary to monitor the adolescent with screening and periodic examinations, including the periods when he is healthy, and to carry out protective and preventive studies by providing education and consultancy services in this period when risky behaviors are high.
Keywords: Adolescent, Health Promotion, Family Medicine, Adolescent Health Promotion Scale (AHPS)