Menopoz sonrası dönemde tip 2 diyabetli kadınlarda endotel fonksiyonları ve inflamatuvar belirteçlerin karşılaştırılması
Comparison of endothelial functions and inflammatory markers in postmenopausal women with type 2 diabetes
Yazar: YAVUZ ABBAK
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE SELMİN TOPLAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı / Biyofizik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Endotelyum = Endothelium ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause ; Sitokinler = Cytokines ; İnflamasyon = Inflammation ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Diyabetes Mellitus endotel disfonksiyonuna bağlı mikrovasküler komplikasyonlara neden olan kronik inflamasyonla karakterize endokrin metabolizma hastalığıdır. Diyabetli bireyler nondiyabetlilere göre 2 kat sık kardiyovasküler komplikasyonlara yakalanırlar. Postmenopoz kadınlarda hormonal değişiklikler ve lipid değerlerindeki artış ateroskleroza yatkınlık oluşturmaktadır. Ateroskleroz, hiperglisemi ve insülin direnci kardiyovasküler komplikasyonların görülmesinde artışa neden olmaktadır. Çalışmamızda Tip 2 diyabetli postmenopoz dönemdeki kadınlarda endotel disfonksiyonu ile diyabetin sistemik inflamasyona etkisini erken dönemde endotel ve inflamatuar belirteçleri karşılaştırarak incelemeyi amaçladık.20'şer bireyden oluşan 4 grup oluşturduk. Grup I: Postmenopoz tip 2 diyabet . Grup II: Postmenopoz nondiyabet . Grup III: Premenopoz tip 2 diyabet . Grup IV: Premenopoz nondiyabet. Endotel disfonksiyonu için NO, Endotelin-1, inflamatuar parametreleri için IL-6, TNF-α, CRP, YKL-40, diyabetik parametreler için glukoz, HbA1c, insülin, lipid parametreleri için total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid değerleri ölçüldü ve insülin direnci hesaplandı. Postmenopoz tip 2 diyabetli grubun, postmenopoz nondiyabetli gruba göre YKL-40, endotelin-1, IL-6, insülin direnci, HbA1c, glukoz, total kolesterol ve trigliserid değerlerini anlamlı olarak yüksek bulduk. Premenopoz tip 2 diyabet grubunda vücut kitle indeksi, endotelin-1, IL-6, YKL-40, insülin, insülin direnci, HbA1c ve glukoz değerlerini premenopoz nondiyabet grubuna göre yüksek saptadık. Postmenopoz tip 2 diyabet grubunda total kolesterol, LDL ve  YKL-40 değerlerini premenopoz tip 2 diyabet grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulduk.
Sonuç olarak tip 2 diyabetin erken dönemde endotel disfonksiyona ve inflamasyona yatkınlığının inflamatuar belirteçler ile erken dönemde saptanabileceğini ve postmenopoz dönemde diyabete eğilimin artması ile ateroskleroz komplikasyonlarını önlemede erken dönemde biyobelirteçlerin kullanılabileceği söyleyebiliriz.

Abstract:
Diabetes Mellitus is an endocrine metabolic disorder characterized by chronic inflammation that causes microvascular complications linked to endothelial dysfunction. The incidence of cardiovascular complications in diabetic individuals is 2 times higher than in non-diabetic patients. Atherosclerosis causes an increase in cardiovascular complications, hyperglycemia and insulin resistance; and in postmenopausal women, hormonal changes and increased lipid levels predispose to atherosclerosis. In this study, we aimed to investigate endothelial dysfunction and the effect of diabetes on systemic inflammation in postmenopausal women with Type 2 diabetes by comparing with endothelial and inflammatory markers the effect in early period.Four groups of 20 individuals were formed. Group I: Postmenopausal type 2 diabetes. Group II: Postmenopausal non-diabetic. Group III: Premenopausal type 2 diabetes. Group IV: Premenopausal non-diabetic. Following parameters were analysed: NO and Endothelin-1 to assess endothelial dysfunction;  IL-6, TNF-α, CRP, YKL-40 to assess inflammatory process; glucose, HbA1c, insulin, insulin resistance, to assess diabetes mellitus; T. cholesterol, LDL, HDL, triglyceride to assess lipid parameters. In postmenopausal type 2 diabetes group, YKL-40, endothelin-1, IL-6, insulin resistance, HbA1c, glucose, total cholesterol and triglyceride levels were significantly higher than postmenopausal non-diabetic group. In premenopausal type 2 diabetes group, body-mass index, YKL-40, endothelin-1, IL-6, insulin, insulin resistance, HbA1c and glucose levels were higher than premenopausal non-diabetic group.  In postmenopausal type 2 diabetes group, total cholesterol, LDL and YKL-40 levels were significantly higher than premenopausal type 2 diabetes group. 
In conclusion, it has been shown that endothelial dysfunction and predisposition to inflammation caused by type 2 diabetes can be detected in early period with inflammatory markers; also atherosclerosis due to diabetes is increased in postmenopausal period and biomarkers can be used to prevent complications in early period.