Mezenter iskemi hastalarında nutrisyonel değerlendirme
Nutritional assessment in patients with mesenteric ischemia
Yazar: BASRİCAN İNCE
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN KUVVETLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Amaç: Akut Mezenter İskemi (AMI), mezenterik damarların ani tıkanması 
veya kan akışının azalması sonucu bağırsak dokusunda iskemik hasar gelişmesine 
neden olan, yüksek mortalite oranına sahip bir klinik tablodur. Bu araştırmada, AMI 
tanısı konan hastalarda başlangıç nutrisyonel durumlarını değerlendirmek ve bu 
değerlendirmenin sonucunda prognozla ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya acil serviste AMI tanısı konulup ameliyata 
alınan 100 hasta alındı. Hastalara ait hematolojik ve biyokimyasal parametreler ilk 
başvuru anındaki değerler esas alınarak kaydedildi. Hastaların inotrop ajan desteği 
verilip verilmediği, mekanik ventilatör desteği sağlanıp sağlanmadığı kaydedildi. 
Ayrıca, Acute Physiology and Chronic Health disease Classification System II 
(APACHE-II), Sequential Organ Failure Assessment (SOFA), NRS-2002 ve Kritik 
Hastalarda Modifiye Beslenme Riski (m-Nutric) skorları hesaplanarak kayıt altına 
alındı. Hastane yatış süreleri ve hastaların sonlanımları kaydedildi. Yatan hastalar 
tedavi sonrası mortalite gözlenen ve yaşayan olarak iki ana gruba ayrıldı.
Bulgular: Çalışmaya AMI tanısı ile acil servise başvuran 100 hasta dahil 
edildi. Hastaların yaş ortalamaları 70,4±11,7 yıl idi. Hastalardan % 52'si erkek, % 
48'i kadındı. GKS skoru ortalaması 13,8±3,1; solunum sayısı ortalaması 19,4±4,6; 
NRS 2002 ortalamasının 4,79±1,6; M Nutric ortalamasının 4,25±1,8; Apache II 
skoru ortalamasının 4,21±2,9; hastanede yatış süresi ortalamasının ise 10,4±10,3 gün 
idi. Hastaların cinsiyet, ek hastalık ve yaş bulguları ile gruplar arasında anlamlı bir 
farklılığa rastlanmadı. Mortalite gelişen hastaların NRS 2002, M Nutric, APACHEII, Sofa ve Hastanede yatış süresi ortalamalarının mortalite gelişmeyen hastalara göre 
daha yüksek ve istatistiksel açıdan anlamlı bulundu. Yapılan analiz sonucunda NRS 
2002 değerinin % 95,4 ACU değeri ile mortaliteyi öngörmede daha kuvvetli olduğu 
istatistiksel açıdan anlamlı bulundu. 
Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızdan elde edilen bulgular doğrultusunda, 
mezenter iskemi hastalarında beslenme durumunun acil servislerde ve yoğun bakım 
ünitelerinde rutin bir değerlendirme önerilebilir. Yüksek riskli beslenme skorlarına 
sahip hastalar, tanı anından itibaren yakın izlenmeli ve beslenme desteği açısından 
değerlendirilmelidir. Bu hastalarda, erken beslenme desteğinin prognoz üzerinde 
olumlu etkiler yaratabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar kelimeler: Akut karın, AMI, Kritik hastada beslenme

Abstract:
Objective: Acute mesenteric ischemia (AMI) is a clinical condition with a 
high mortality rate, characterized by ischemic damage to the intestinal tissue due to 
sudden obstruction or reduced blood flow in the mesenteric vessels. This study aims 
to evaluate the initial nutritional status of patients diagnosed with AMI/embolism and 
to investigate the relationship between this evaluation and prognosis.
Materials and Methods: The study included 100 patients diagnosed with 
AMI in the emergency department who underwent surgery. Hematological and 
biochemical parameters of the patients were recorded based on the values at the time 
of their initial admission. Whether the patients received inotropic agent support or 
mechanical ventilator support was also recorded. Additionally, the Acute Physiology 
and Chronic Health Disease Classification System II (APACHE-II), Sequential 
Organ Failure Assessment (SOFA), NRS-2002, and Modified Nutrition Risk in 
Critically Ill (m-Nutric) scores were calculated and documented. Hospital stay 
durations and patient outcomes were noted. Patients were divided into two main 
groups: those who survived and those who experienced mortality after treatment.
Results: A total of 100 patients who presented to the emergency department 
with a diagnosis of AMI were included in the study. The average age of the patients 
was 70.4±11.7 years. Of the patients, 52% were male, and 48% were female. The 
average Glasgow Coma Scale (GCS) score was 13.8±3.1, the mean systolic blood 
pressure was 19.4±4.6, the NRS-2002 average was 4.79±1.6, the m-Nutric average 
was 4.25±1.8, the APACHE II score average was 4.21±2.9, and the average hospital 
stay duration was 10.4±10.3 days. No significant difference was found between the 
groups in terms of gender, comorbidities, or age. The averages of NRS-2002, mNutric, APACHE II, SOFA, and hospital stay duration were significantly higher in 
patients who developed mortality compared to those who did not. The analysis 
revealed that the NRS-2002 score, with a 95.4% area under the curve (AUC) value, 
was statistically significant in predicting mortality.
Conclusion: In light of the findings from our study, routine nutritional 
assessment in emergency departments and intensive care units can be recommended 
for patients with mesenteric ischemia/embolism. Patients with high-risk nutritional 
scores should be closely monitored from the time of diagnosis and evaluated for 
nutritional support. Early nutritional support in these patients may have a positive 
impact on prognosis.
Keywords: Acute abdomen, AMI, Nutrition in critically ill patients