Türkçede birleşik sözcükler: İsimler
Compound words in Turkish: Nouns
Yazar: YASEMİN ÇÜRÜK
Danışman: PROF. DR. PAŞA YAVUZARSLAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adlar = Nouns ; Anlam bilim = Semantics ; Bileşikler = Compounds ; Birleşik isimler = Compound names ; Birleşik kelimeler = Compound words ; Biçimbilim = Morphology ; Kelimeler = Words ; Söz dizim = Syntax ; Türkçe = Turkish

Özet:
Birleştirme yöntemi, sözcük türetmede en çok kullanılan yöntemlerden biri olmasına rağmen birleşik sözcükler Türkçede ayrıntılı olarak incelenmemiştir. Yapılan tartışmalar çoğunlukla birleşik sözcüklerin yazımı ile ilgilidir. Ancak asıl tartışılması gereken konu, birleşik sözcüklerin tanımı, tespiti ve sınıflandırılmasıdır. Bu nedenle bu çalışmada birleşik sözcükler pek çok yönden değerlendirilmiştir. Özellikle tanım, sınıflandırma, ölçütler ve birleşik sözcüklerin anlamsal özellikleri üzerinde durulmuştur. Birleşik sözcüğün daha önce yapılmış tanımlar değerlendirildikten sonra kapsamlı bir tanımı yapılmaya çalışılmıştır. Daha sonra birleşik sözcüklerin öbeklerden farkını ortaya koymak için belirlenmiş ölçütler ele alınmış, bu ölçütlerin güçlü ve zayıf yönleri ortaya konmuştur. Böylelikle hangi ölçütlerin daha ayırt edici olduğu belirlenmiştir. Birleşik sözcüklerin sınıflandırılması konusunda ise gerek yabancı kaynaklar gerekse Türkçe kaynaklar incelenmiş ve bazı tasnifler birleştirilerek Türkçedeki birleşik sözcükler için yeni bir tasnif ortaya konmuştur. Birleşik sözcüklerin anlamsal açıdan incelendiği bölümde ise bileşenlerin anlam özellikleri değerlendirilmiştir; çünkü bazı birleşikler anlamsal açıdan değişimlere uğrarken bazıları bileşenlerinin anlamı toplamına eşittir. 


Anahtar Sözcükler: birleşik sözcük, türetim, sözcük türetme, öbek, vurgu, biçimbilim, sözdizim, anlambilim.

Abstract:
Compounding is most commonly used method for word-formation. Although it is one of the most used methods, compound words have not been examined in detail in Turkish. The discussions about compound words are mostly concerned with the writing of compound words. However, the main issue to be discussed is the definition, identification and classification of compound words. For this reason, in this study compound words have been evaluated in depth. Especially, definition, classification, criteria and semantic features of compound words are emphasized. After the previous definitions of the compound word have been evaluated, compound words comprehensively have been defined. Then, the criteria that are set to reveal the difference of the compound words from the phrases are discussed and the strengths and weaknesses of these criteria are revealed. Thus it is determined which criteria are more discriminating. Regarding the classification of compound words, both foreign sources and Turkish sources have been examined and some classifications have been combined and a new classification has been revealed for Turkish compound words. In the chapter which compound words are semantically analyzed, the semantic features of the components are evaluated. Because some compounds are changed semantically while others are equal to the sum of the meanings of their components. 


Keywords: compound word, derivation, word-formation, phrase, stress, morphology, syntax, semantic,