Sürdürülebilir orman yönetimi ölçüt ve göstergelerinin Türkiye modeli
The model of criteria and indicators of sustainable forest management in Turkey
Yazar: AYHAN AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TOLUNAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman kaynakları = Forest resources ; Orman yönetimi = Forest management ; Ormancılık = Forestry ; Ormancılık politikaları = Forestry policies ; Sürdürülebilir ormancılık = Sustainable forestry

Özet:
Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Türkiye ormancılığının ve orman kaynaklarının sosyal, ekonomik ve ekolojik koşulları dikkate alınarak ?Türkiye Ulusal Sürdürülebilir Orman Yönetimi Ölçüt ve Göstergeleri?nin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla ilk olarak, küresel düzeyde devam eden bölgesel süreçler ve özellikle uluslararası aktörlerce gerçekleştirilen ölçüt ve göstergelerin geliştirilmesinin temel alındığı toplantı ve çalışmalar gözden geçirilerek, sürdürülebilir orman yönetimi, ölçüt ve göstergeler, sertifikasyon ve katılım konuları teorik olarak ele alınmış ve detaylı bir kavramsal temel oluşturulmuştur. Daha sonra Orman Genel Müdürlüğü'nün, Pan-Avrupa ve Yakındoğu Süreçleri'nde tanımlanan ölçüt ve göstergelerden yola çıkarak hazırladığı ölçüt ve gösterge seti, hazırlanan bir anket çalışmasıyla sorgulanmıştır. Son 10 yıldır sürdürülebilir orman yönetimi ölçüt ve göstergelerini izleyen Orman Genel Müdürlüğü personelinin konuya bakışı ve edindikleri tecrübe ve deneyimler anket çalışması ile elde edilmeye çalışılmıştır. Bu aşamada yapılan bir arazi çalışması ve konunun farklı boyutları ile ilgilenen bilim adamlarının görüşleri de çalışmanın sonuçlandırılmasında etkili olmuştur.Sonuç olarak, Türkiye orman kaynaklarının sürdürülebilir olarak yönetilip yönetilmediğini izlemek, değerlendirmek ve raporlamak için 9 ölçüt ve bunlara ilişkin 90 gösterge çalışma sonucunda tanımlanmıştır. Ulusal düzeyde ortaya konulan bu ölçüt ve göstergeler, daha sonra yapılacak bölgesel ve yönetim birimi düzeyindeki çalışmalarda altlık olarak kullanılabilecektir. Ayrıca, bu ölçüt ve göstergeler orman kaynaklarının daha etkin ve daha verimli yönetilmesinde, ilgili karar vericiler tarfından rahatlıkla kullanılabilecek araçlardır.Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir orman yönetimi, ölçüt ve göstergeler, Türkiye.

Abstract:
In this study, presented as a Ph.D. thesis, it is aimed to state ?Turkey National Sustainable Forest Management Criteria and Indicators? by taking into account Turkey forestry and forest resources of the social, economic and ecological condition.For this purpose, first sustainable forest management criteria and indicators, certification and participation issues in theory is handled by reviewing on a global scale ongoing regional processes and especially the meetings based on the criteria and indicators development done by international actors and a detailed conceptual basis has been formed. Later the criteria and indicators identified in Pan-European and Near East Process is questioned with the questionnaire that is done by General of the Forestry Directorate for the last decade, the sustainable forest management criteria and indicators is fallowed by the Forest General Directorate personnel whose point of view and experience is aimed to be achieved with the survey. Field studies at this stage and scientists dealing with different aspects of the issue have been effective in concluding the study.As a result, to monitor, assess and report forest resources which managed sustainably or not, nine criteria and related 90 indicators are defined at the end of the study. This criteria and indicators put forward at the national level can be used later as the basement in the studies of regional and management level. In addition, this criteria and indicators are tools that can be used easily by the relevant decision makers for more effective and more efficient management of forest resources.Key Words: Sustainable forest management, criteria and indicators, Turkey.