Banka müşterilerinin katılım bankacılığı hakkındaki algısı, Samsun örneği
Bank customers' perception of participation banking, the case of Samsun
Yazar: MUHAMMET GEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇENUR EKİNCİ FURTANA
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Müşteri algısı = Customer perception ; Müşteri tatmini = Customer satisfaction ; Müşteriler = Customers ; Samsun = Samsun ; İslami bankacılık = Islamic banking

Özet:
Katılım bankacılığı, temelinde İslam dininin yasaklamış olması sebebiyle faizsizlik prensibine dayanmakta ve İslami Bankacılık olarak da adlandırılmaktadır. Faizsiz işlemlere yönelik çalışan ve reel sektöre dayanan bir finansal sistem barındırdığından adil, sosyal ve ahlaki boyutları bulunmaktadır. Bu yönüyle sadece İslam dünyasında değil, dünyanın bütününde uygulanabilir bir sistem olduğunu vurgulamak gerekir. Faiz gelirinden uzak durmak isteyenlerin atıl durumda bulunan fonları hem genel ekonomi açısından hem de tasarruf sahipleri açısından bir kayıptır. Bu kayıpları önlemek ve yabancı ülke fonlarını ülkemize çekebilmek amacıyla katılım bankaları kurulmuştur. Bu kapsamda ülkemizde Özel Finans Kurumları (ÖFK)'nın kurulabilmesi için 1983 yılında faaliyet izni verilmiştir. Yasal zemin hazırlandıktan sonra Türkiye'de ilk olarak 1984 yılında kurulan Albaraka Türk Özel Finans Kurumu 1985 yılında faaliyete geçmiştir. Rekabetin yoğun yaşandığı bankacılık sektöründe müşteri algısı, güven, bilinirlik, finansal bilgi düzeyi banka tercihlerinde önemli rol oynamaktadır. Katılım bankaları da pazar paylarını artırmak için mevcut portföylerini koruyarak yeni müşteriler kazanmayı hedeflemektedir. Mevcut ve potansiyel müşterilerin katılım bankacılığı hakkındaki düşüncelerini ve banka tercih nedenlerini öğrenerek etkin ve verimli stratejiler geliştirilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı Samsun ilindeki banka müşterilerinin katılım bankacılığı hakkındaki algılarını, demografik sorularla birlikte 16 maddeden oluşan bir anket uygulaması ile ölçmektir. Aynı zamanda katılım bankası ve konvansiyonel banka müşterilerinin katılım bankacılığı ve konvansiyonel bankacılıkla ilgili finansal bilgi düzeyleri, hangi bankalarla daha yoğun çalıştığı, banka tercih sebepleri, katılım ve konvansiyonel bankacılık arasındaki farklılıkları bilip bilmedikleri, faizsiz bankacılıkla ilgili düşünceleri hakkında bilgi sahibi olmaktır. Bu çalışmada 28 hipotez kurulmuş olup 4 farklı analiz uygulanmıştır. Bunlar güvenilirlik analizi, faktör analizi, karşılaştırma analizi ve korelasyon analizidir. Analizler sonucunda katılım bankacılığı algısının düşük olduğu, yeterince bilinmediği gözlenmiştir. Katılımcılarının bir kısmının katılım bankalarını ve uygulamalarını ve konvansiyonel bankalardan farkını bilmediği anlaşılmıştır. Bunun yanında konvansiyonel banka müşterilerinin de bankacılık ürünlerinden yeteri derecede bilgi sahibi olmadığı da yapılan tespitler arasındadır.

Abstract:
Participation banking, which is based on the interest-free principles is referred to as Islamic Banking in the world due to the explicit prohibition of interest in Islam. Since it is a financial system based on the real sector and working for interest-free transactions, it also has a fair, social and moral dimension. In this respect, it should be emphasized that it is a system that can be applied not only to the Islamic world but also to the whole world. The idle funds of those who want to stay away from interest income are a loss both for the general economy and for the savers. Participation banks were established to prevent these losses and to attract gulf funds to our country. In this context, with the Decree-Law No. 83/7506 dated 16 December 1983, operating permission was granted for the establishment of Special Finance Institutions (SFI). After the legal basis was prepared, Albaraka Turk Private Finance Institution which was established in 1984 for the first time in Turkey, started its activities in 1985. In the banking sector, which is one of the sectors where competition is intense, the perception of customers, trust, awareness and level of financial knowledge play a significant role in bank preferences. Participation banks also aim to maintain their existing portfolios and gain new customers in order to increase their market share. Banks can develop effective and efficient strategies by learning the opinions of current and potential customers about participation banking and the reasons for choosing the bank. This study aims to measure the perceptions of bank customers in Samsun about participation banking with a survey consisting of 16 items together with demographic questions. At the same time, the aim is to have information about the level of financial knowledge of participation bank and conventional bank customers about participation banking and conventional banking, which banks they work with more intensively, the reasons for bank preference, whether they know the differences between participation and conventional banking, and their thoughts on interest-free banking. In this study, 28 hypotheses were established and 4 different analyzes were applied. These are reliability analysis, factor analysis, comparison analysis and correlation analysis. As a result of the analysis, it has been observed that the perception of participation banking is low and it is not known enough. It was understood that some of the participants did not know about participation banks and their practices and their differences from conventional banks. In addition, it has been determined that conventional bank customers do not have enough knowledge about banking products.