Tip 2 diyabetli bireylerde insan bakım kuramına dayalı uygulamaların uyku kalitesi ve kan glukozu düzeyine etkisi
The effect of implementations based on the theory of human caring on sleep quality and blood glucose level in people with type 2 diabetes
Yazar: DENİZ TALAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ ; DOÇ. DR. SEVGİ KIZILCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik teorisi = Nursing theory ; Kan glükozu = Blood glucose ; Kan grubu belirlenmesi ve çaprazlanması = Blood grouping and crossmatching ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, tip 2 diyabetli bireylerde uyku kalitesini arttırmaya yönelik uygulamalar yapılması ve bu uygulamaların uyku kalitesi ile glisemik kontrole etkisini incelemektir. Bu bağlamda, tip 2 diyabetli bireylere, Watson İnsan Bakım Kuramı'na dayalı hemşirelik uygulamalarının uyku kalitesi ve glisemik kontrole etkisini incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma, ön test-son test düzeninde, prospektif, niceliksel ve niteliksel olarak karma yöntemle yapılmıştır. Araştırmanın kavramsal çerçevesini Watson İnsan Bakım Kuramı oluşturmuştur. Veriler, 2015-2016 yıllarında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Endokrin Bölümünde toplanmıştır. Örneklem grubu, uyku problemi olan tip 2 diyabetli bireylerden meydana gelmiştir.  
Bulgular: Araştırmada katılımcıların oturum öncesi ve sonrasında, toplam uyku kalite puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark saptanmıştır (p<0.05) ve uyku kalitelerinde artış görülmüştür. Ayrıca oturum öncesi ve sonrasında A1c düzeyi değerlerinde düşme olduğu belirlenmiştir. Nitel değerlendirme sonucunda, "iyilik hali, affetme, uyku kalitesinde iyileşme ve tedaviye uyum" olmak üzere dört ana tema saptanmıştır. 
Sonuç: Sonuçlar, İnsan bakım kuramı çerçevesinde yapılandırılmış hemşirelik uygulamalarının, diyabetli bireylerde uyku kalitesini arttırma ve glisemik kontrolü sağlamada etkili olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Insan Bakım Kuramı, Uyku Kalitesi, Glisemik Kontrol, Tip 2 Diabetes Mellitus.

Abstract:
Purpose: Within the context of this research, practices related to the improvement of sleep quality in type 2 diabetic individuals, and the effects of these practices on sleep quality and glycemic control, are aimed to be investigated. In this regard, nursing practices designed within the scope of Watson's theory of human caring tested sleep quality, and effects on HbA1c, in type 2 diabetic individuals.
Materials and Methods: This reseach was performed using mixed method composing pre-test and post-test prospectively, qulitatively and quantitatively. Watson's Theory of Human Caring is the framework of this Research. Data were collected in Endocrine Department, Dokuz Eylül University Hospital between 2015-2016 years. Individuals with type 2 diabetes who have sleep problems are sample group of this research. 
Findings: In the research statistically logic differences (p<0.05) were found between total sleeping quality scores of pre-session and post-session and there was an increase in sleep quality. Also it was also determined that A1c level values decreased after session. In the scope of quantitative investigation, four main theme were determined as wellness, forgiveness, recovery of sleeping quality and adopting treatment. 
Conclusion: The results show that the nursing practices that are based on Watson Human Caring Theory are effective in increasing the sleep quality and having the glycemic control in diabetic individuals.  
Key words: Theory of Human Caring, Sleep Quality, Glycemic Control, Type 2 Diabetes Mellitus.