Mehmet Âkif Ersoy'un entelektüel kişiliği ve din-toplum anlayışı /
Yazar: ESMANUR TECE
Danışman: PROF. DR. AHMET FARUK SİNANOĞLU
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Biyografi = Biography ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Din-toplum ilişkileri = Religious-society relations ; Entelektüel = Intellectual ; Entelektüel değerler = Intellectual values ; Entelektüel kimlik = Intellectual identity ; Ersoy, Mehmet Akif = Ersoy, Mehmet Akif

Özet:
Milli Mücadele yıllarına tanıklık etmiş İstiklal Marşı şairimiz Mehmet Akif ERSOY, hala günümüzde şiirleriyle insanlığa yol göstermektedir. Yaşamı boyunca birçok kimliğiyle var olmuştur. Asıl mesleği baytarlık olan Akif; hem şair, hem hafız, hem de Burdur milletvekillidir. Halka seslenirken halktan uzak kalmamış, onların yanında yer almıştır. Mecliste, cami kürsülerinde, mahalle kahvelerinde, evlerde ve bulabildiği her ortamda halkla beraber olmuştur. Halka söylediklerini kendi hayatında da yaşamaktadır. Onu hala bu şekilde anmamızın en önemli sebeplerinden biri de bu şahsiyete sahip olmasıdır. En önemli eserlerinden Safahat incelendiğinde, Akif'in duygularını anlamak mümkündür. Çünkü hem yaşamış, hem de yaşadıklarını kaleme almıştır. Bunu da edebî kimliğinin hüneriyle okuyucuya hissettirmektedir. 
1936'da vefat eden Akif, hayatının çoğunu kürsülerde millete hitap ederek geçirmiştir. Milletin ve din adamlarının sahip olduğu yanlış din anlayışını, dönemin aydınlarını, yöneticileri ve milletin tavrını eleştirmiştir. Çözüm yolunu da Safahat'ın çoğunda ele aldığı "Azim" vurgusuyla temellendirmiştir. Yanlış din anlayışını düzeltecek olan tevekkülün temelinde azimli olma düşüncesi vardır. Ümitsizliğe düşmüş milleti ayağa kaldıracak yine azimdir ve sürekli olarak da vurgulamıştır. Dönemin aydınlarının aksine çözüm; Batı'nın fikirlerini tamamen alıp uygulamasında değil, milletin kendi özüne dönmesindedir.

Anahtar Kelimeler: Mehmet Akif ERSOY, Milli Mücadele, İslam, Entelektüel, Toplum, Din Sosyolojisi.

Abstract:
Mehmet Akif Ersoy who our National Anthem poet who witnessed the years of the National Struggle stil leading humanity thanks to his poems. He is exist his lots of differenly identity throughout his life. His main occupation is veterinary but he also interesting other jobs. That's are poet, memorizer of Quran and member of Burdur parliament. When he calling to the his public, he had not been far away from the public and he gave public a back. In parliament, the dais which were calling to the public, public tea garden, home and he gave public a back where he can find the available environment. He applied that he given advices to the public in his own life. He has very well character. That's why we are stil talking about his. When somebody analyze one of his books Safahat, the reviewer can understand his emotion. Because he living as he writes. He make feel to reader with his literary identity skill.
Akif, who died in 1936, spent most of his life addressing the nation at the pulpit. He criticized the wrong understanding of religion of the nation and the clergy, the intellectuals of the period, the administrators and the attitude of the nation. He also based his solution path with the emphasis on "Perseverance", which Safahat deals with in most of it. The basis of tawakkul, which will correct the wrong understanding of religion, is the thought of being determined. It is the determination that will raise the hopeless nation to its feet, and he has always emphasized it. Contrary to the intellectuals of the period, the solution; It is not about taking and applying the ideas of the. Completely the West, but for the nation to return to its essence.

Keyword: Mehmet Akif Ersoy, National Struggle, Islam, Intellectual, Society, Sociology of Religion.