5-6 yaş çocuklarının okula uyum ile öğrenme davranışları ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The investigation of the relationship between school adaptation of 5-6 years-old children with their learning behaviors and psychological well-being levels
Yazar: HAYRİYE REYHAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BULUŞ
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okula uyum = School adjustment ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öğrenme davranışları = Learning behaviours ; Öğrenme yaklaşımları = Learning approaches

Özet:
Bu çalışmanın amacı 5-6 yaş çocuklarının okula uyum ile öğrenme davranışları ve psikolojik iyi oluş değişkenlerinin ilişkisini incelemektir. Araştırma nicel araştırma türlerinden ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Veri toplama araçları olarak Uysal, Aydos ve Akman (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Sınıfa Uyum Öğretmen Gözlemi-Kontrol Listesi, Atan (2020) tarafından geliştirilen 5-6 Yaş Çocuklar için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve bu araştırma kapsamında geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Çocuklar için Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği (McDermott ve diğ., 2011) kullanılmıştır. Araştırma verileri iki çalışma grubu ile elde edilmiştir. Birinci çalışma grubunu 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılının güz döneminde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokullarına ve özel anaokullarına devam eden 231 çocuk, ikinci çalışma grubunu ise 263 çocuk oluşturmaktadır. Veriler amaçsal örnekleme yöntemi ile elde edilmiştir. Ölçeğin geçerlik çalışması için yapılan açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, ölçekte yer alan maddelerin tamamının birinci boyutta yüksek faktör yüküne sahip olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları okula uyum konsantrasyon problemleri alt boyutunun öğrenme davranışları ve psikolojik iyi oluşun tüm alt boyutları ile negatif yönde ilişki göstermektedir. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçları öğrenme davranışları, fiziksel sağlık, öz düzenleme, bilişsel yetkinlik ve yaşam doyumunun konsantrasyon problemlerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Okula uyum alt boyutu yıkıcı/istenmeyen davranışların, öğrenme davranışları ve psikolojik iyi oluşun tüm alt boyutları ile negatif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre öğrenme davranışları, değer davranışları ve düşük dışsallaştırma yıkıcı/istenmeyen davranışların anlamlı birer yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Okula uyum alt boyutu olumlu sosyal öğrenme davranışları ve psikolojik iyi oluşun tüm alt boyutları ile pozitif yönde ve anlamlı ilişki içindedir. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre öğrenme davranışları, değer davranışları, sosyal yetkinlik ve yaşam doyumu olumlu sosyal davranışın anlamlı yordayıcıları olarak görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between school adaptation and learning behaviors and psychological well-being variables of 5-6 year old children. The research was designed in the relational survey model, which is one of the quantitative research types. Teacher Observation of Classroom Adaptation-Checklist adapted to Turkish by Uysal, Aydos and Akman (2014), Psychological Well-being Scale for 5-6 years old Children developed by Atan (2020), and Children Learning Approaches Scale (McDermott et al., 2011) whose validity and reliability studies were conducted within the scope of this research was used as data collection tools. Research data were obtained with two study groups. The 1st study group consists of 231 children who attend independent kindergartens and private kindergartens affiliated to the Ministry of National Education in the fall semester of the 2020-2021 academic year, and the 2nd study group consists of 263 children. The data were obtained by purposive sampling method. According to the results of the exploratory factor analysis conducted for the validity study of the scale, it was observed that all of the items in the scale had a high factor load in the first dimension. Research results show that the sub-dimension of school adaptation concentration problems have a negative relationship with learning behaviors and all sub-dimensions of psychological well-being. Results of hierarchical regression analysis showed that learning behaviors, physical health, self-regulation, cognitive competence and life satisfaction were significant predictors of concentration problems. It was seen that destructive/undesirable behaviors the school adaptation sub-dimension were negatively related to all sub-dimensions of learning behaviors and psychological well-being. According to the results of hierarchical regression analysis, it was determined that learning behaviors, value behaviors and low externalization are significant predictors of destructive/undesirable behaviors. Research results show that the sub-dimension of school adaptation prosocial behavior have a positive relationship with learning behaviors and all sub-dimensions of psychological well-being. According to the results of hierarchical regression analysis, it was determined that learning behaviors, value behaviors, social competence and life satisfaction are significant predictors of prosocial behavior.