Tip 2 diyabetli hastaların aşılanmaya ilişkin farkındalıkları
Vaccination awareness of type 2 diabetes patients
Yazar: SİNEM BEBEK
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Farkındalık = Awareness ; Sağlık bilinci = Health awareness

Özet:
Araştırma tip 2 diyabeti olan hastaların aşılanmaya ilişkin farkındalıklarını değerlendirmek amacıyla bir üniversite hastanesinin endokrinoloji polikliniğine başvuran ve endokrinoloji servisinde tedavi alan 200 hasta ile tanımlayıcı olarak yapıldı. Çalışma öncesi gerekli olan izinler alındı. Araştırmanın verileri soru formu ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare testi kullanıldı. Hastaların %64.5'inin 54-71 yaşları arasında, %51'inin kadın, %51.5'inin okuryazar olmadığı, %82'sinin çalışmadığı, %52'sinin diyabet dışında kronik hastalığının bulunduğu belirlendi.  Hastaların %31.5'inin diyabet tanı süresinin 61-120 ay arasında değiştiği, %39.5'inin diyabet tedavisinde oral antidiyabetik ile birlikte insülin kullandığı, %69.5'inin kontrollere düzenli olarak gelmediği ve sadece %27.5'inin diyabet hemşiresi ile düzenli olarak görüştüğü tespit edildi. Hastaların %60'ının aşı olmanın gerekliliğini, %98'inin aşı takvimini, %96.5'inin erişkin aşı şemasını, %95.5'inin ise diyabetli bireylerin olması gereken aşıları bilmediği belirlendi. Ayrıca hastaların %91.5'ine pnömokok, %82.5'ine grip, %99.5'ine difteri-boğmaca-tetanoz (DBT), %95.5'ine hepatit B ve tamamına hepatit A, herpes zoster, ve human papilloma virüs (HPV) aşılarının önerilmediği saptandı. Hastaların %12.5'inin pnömokok, %14,5'inin grip, %35.5'inin DBT ve %18'inin hepatit B aşısı olduğu saptandı. Ancak %98.5'inin hepatit A, tamamının ise herpes zoster ve HPV aşılarını olmadığı belirlendi. Ayrıca yaş, eğitim durumu, cinsiyet, diyabet hemşiresi ile görüşme, kontrollere düzenli gelme, hastalık ile ilgili bilgi alma ve aşı olmanın gerekliliğini bilmenin aşılanma durumunu olumlu etkilediği saptandı. Sonuç olarak diyabeti olan hastaların aşılanma ile ilgili farkındalıklarının yeterli olmadığı ve aşılanma oranlarının düşük olduğu saptandı. Bu doğrultuda hastalara aşılanmanın önemi konusunda bilgi verilerek, farkındalığın arttırılması önerilebilir.

Abstract:
The present study was conducted as a descriptive study with 200 patients who were admitted to the endocrinology outpatient clinic of a university hospital and received treatment at the endocrinology department in order to evaluate vaccination awareness of type 2 diabetes patients. Prior to the study, the required permission was obtained. Data were collected via a questionnaire form. Chi-squared test was used in data analysis. It was found that 64.5% of patients were between the age of 54-71, that 51% of them were female, that 51.5% were illiterate, that 82% of them were unemployed, and that 52% of patients had a chronic disease other than diabetes. The time of diagnosis varied between 61-120 months for 31.5% of patients and 39.5% of them were administered oral antidiabetics and insulin in their diabetes treatment while 69.5% did not come to their routine checks regularly and only 27.5% of them visited their diabetes nurse regularly. It was also noted that 60% of patients did not know about the necessity for vaccination, that %98 of them did not know about their immunization schedule while 96.5% did not know about adult immunization schedule, and that 95.5% of them did not know about the vaccines individuals with type 2 diabetes needed. In addition, vaccines not recommended for these patients are as follows: pneumococcal vaccine for 91.5%, flu vaccine for 82.5%, tetanus-diphtheria-pertussis (TDAP) vaccine for 99.5%, hepatitis B vaccine for 95.5% and hepatitis A and human papilloma virus (HPV) for all of them. It was found that 12.5% of patients had pneumococcal vaccine, that 14.5% of them had flu vaccine, that 35.5% had TDAP vaccine, that 18% had hepatitis B vaccine. However, it was found out that 98% of them did not have hepatitis A vaccine while none of them had herpes zoster and HPV vaccines. Moreover, it was concluded that factors such as age, education level, gender, visiting their diabetes nurse, coming to routine checks, having information on the disease, and knowing about the necessity for vaccination had a positive impact on vaccination awareness. In conclusion, it was observed that diabetes patients did not have enough vaccination awareness and that their vaccination rate was low. Accordingly, we suggest that patients be provided information on the importance of vaccination in order to raise awareness among them.