Kick boks sporcularının psikolojik beceri düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of psychological skill levels of kick boxing athletes according to various variables
Yazar: HAYATİ BURAK AKAY
Danışman: PROF. DR. ALİ DURSUN AYDIN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Araştırmanın amacı, kick boks sporcularının psikolojik beceri düzeylerinde; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, spor yaşı ile milli sporculuk durumu değişkenlerine göre anlamlı bir fark oluşup oluşmadığını belirlemektir. Araştırma tarama (survey) modeli ile oluşturulmuştur. Araştırma evreni, İstanbul, Ankara, İzmir, Samsun ve Balıkesir illerinde aktif sporculuk yaşamına devam kick boks sporcularından oluşmaktadır. Araştırma örneklemi, bu sporcular arasında çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 69'u kadın 150'si erkek toplamda 219 kick boks sporcusundan oluşmaktadır.  Araştırmanın verileri, Smith ve arkadaşları tarafından (1995) geliştirilen, Erhan ve arkadaşları (2005) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Sporcuların Psikolojik becerilerinin değerlendirilmesi ölçeği" ve araştırmacının oluşturduğu "Katılımcı Formu" ile toplanmıştır. Verilerin analizi, IBM SPSS 25 programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, Levene, Mann Whitney U, Post Hoc Bonferroni, ANOVA, Shapiro Wilk, Kruskal Wallis ile Bağımsız Örneklem T testi  kullanılmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde, kick boks sporcularının cinsiyet değişkenine göre psikolojik beceri düzeyleri anlamlı farklılık göstermektedir. Yaş değişkeninde, alt yaş grubundaki sporcuların psikolojik beceri düzeyleri toplam puanlarının, büyük yaş grubu sporculara göre daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaş değişkeninde, Endişelerden Kurtulma, Hedef Belirleme ve Mental Hazırlık, Baskı Altında İyi Performans Gösterebilme alt boyutları ile toplam ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar elde edilmemiştir. Eğitim durumu değişkeni incelendiğinde, lisansüstü ve ilkokul mezunu sporcular arasında lisansüstü sporcular lehine anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Spor yaşı değişkeni analizinde, Güven ve Başarı Motivasyonu, Konsantrasyon, Zorluklarla Baş Edebilme Yeteneği alt boyutları ile ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmektedir. Milli sporcu olma durumuna göre, Güven ve Başarı Motivasyonu, Hedef Belirleme ve Mental Hazırlık, Konsantrasyon alt boyutları ile "SPBD" ölçeği genel puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmüştür. Milli sporcu olan kişilerin puanları olmayan kişilerin puanlarından yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to determine whether the psychological skill levels of kickboxing athletes differ significantly according to the variables of gender, age, education level, national athlete status and sport age. Scanning (Survey) model was used in the study. The study group of the research consisted of 219 athletes, 69 of whom were female and 150 of whom were male, between the ages of 18-45, who participated in competitions in the senior category of kickboxing in İstanbul, Ankara, İzmir, Samsun and Balıkesir. The data of the study were collected with the "Scale for the Evaluation of Athletes' Psychological Skills" developed by Smith et al. (1995) and adapted into Turkish by Erhan et al. (2005) and the "Personal Information Form" developed by the researcher. The analysis of the data was carried out with "IBM SPSS 25" program. Levene, Mann Whitney U, Post Hoc Bonferroni, Shapiro Wilk, Independent sample T test, Kruskal Wallis and ANOVA tests were used to analyze the data. When the results of the research are analyzed, psychological skill levels of kickboxing athletes show significant difference according to gender variable. According to the age variable, it was determined that the total scores of the psychological skill level of the older age group athletes were higher than the athletes in the lower age group. There were no statistically significant differences between the sub-dimensions of Goal Setting and Mental Preparation, Ability to Perform Well Under Pressure, Relief from Worries and the total scale scores according to the age variable. When the educational status variable was examined, a statistically significant difference was found between athletes with primary school graduates and athletes with master's degrees. In the analysis of the sport age variable, statistically significant differences were observed between the Ability to Cope with Difficulties, Concentration, Confidence and Achievement Motivation sub-dimensions and scale total scores. Statistically significant differences were found between Concentration, Confidence and Achievement Motivation, Goal Setting and Mental Preparation dimensions and total scores of the Scale for Assessing Athletes' Psychological Skills according to the status of being a national athlete. It was concluded that the scores of national athletes were higher than the scores of non-national athletes.