Hipertansiyon hastalarında çocuk varlığının, yaşam tarzı değişikliği ve tedaviye uyum ile hipertansiyon kontrolüne etkisi
The effect of children on lifestyle change, treatment compliance, and hypertension control in hypertension patients
Yazar: HÜSEYİN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL ; PROF. DR. MEHTAP KARTAL ; UZMAN GİZEM LİMNİLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; hipertansiyon (HT) hastası ebeveynlere mevcut hastalıklarının özellikle çocuklarının sağlığına yönelik risklerine vurgu yapılan bir eğitim müdahalesinin, ebeveynlerin tansiyon kontrolü ve sağlıklı yaşam davranışları üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu araştırma, hipertansiyon hastaları üzerinde yürütülen tek kör, küme grup, randomizasyonsuz kontrol gruplu müdahale çalışmasıdır. Araştırmanın yürütüldüğü birimlere kayıtlı 18 yaş üstü HT tanısı almış ve birlikte yaşadıkları 3-17 yaş çocuğu olan dahil edilme hariç bırakılma kriterleri açısından uygun kişiler oluşturmuştur. Hastalar iki ayrı merkezde kontrol ve müdahale grubuna ayrıldı. Müdahale grubuna beraberinde getirdiği çocuğu ile eğitim videosu izletilmesi ve hipertansiyonun genetik geçişi olan bir hastalık olduğu, kendi yaşam tarzının çocuklarının ilerideki yaşam tarzını ve sağlık durumunu etkileyeceği katılımcılara anlatılarak tedavi uyumunu artırmaya yönelik müdahale uygulandı. Kontrol grubuna ise hipertansiyonun önemini anlatan kısa bilgilendirme araştırmayı yürüten aynı hekim tarafından yapıldı. Araştırmada teknik tek hekim tarafından yürütüldü. Her iki gruptaki hastalar ile başlangıç ve üç ay sonra yüz yüze görüşme yapıldı. Başlangıçta ve üç ay sonra yapılan görüşmelerde hastalara vücut kompozisyon ölçümleri, ofis kan basıncı ölçümü, 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı ölçümü yapıldı ve 'Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II' (SYBDÖ II) uygulandı. Araştırma verileri IBM SPSS (24.0) programında değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan 99 katılımcının 50'si müdahale grubunda, 49'u kontrol grubundadır. Çalışmamızda hastaların SYBDÖ II' den aldıkları ortalama puan değerlendirildiğinde gruplar arasında kontrol grubu lehine anlamlı fark vardı (p< 0,001). Yapılan müdahale sonrası kontrol ve müdahale grupları arasında ölçek ortalama puanlarında müdahale grubu lehine anlamlı bir artış oldu ve başlangıçtaki anlamlı farkın kalmadığı saptandı (p= 0,371). Hastalara uygulanan 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı değerlerinde başlangıçta müdahale kontrol grupları arasında müdahale grubu lehine olan gündüz sistolik kan basıncı hariç anlamlı fark yoktu (p= 0,023) (p> 0,05). Müdahale sonrasında gruplar arasında müdahale grubu lehine tüm kan basıncı düzeylerinde fark saptandı. Müdahale grubu lehine olan farkın tüm diyastolik alt birimlerde anlamlı olduğu saptandı (p< 0,05). Sonuç: Hipertansiyon ve diğer kronik hastalıkların oldukça yaygın görülmesi nedeni ile tanı, tedavi ve takip programlarının önemi her geçen gün artmaktadır. Çalışmamızda HT hastası ebeveynlere mevcut hastalıklarının özellikle çocuklarının sağlığına yönelik risklerine vurgu yapılan bir eğitim müdahalesinin, ebeveynlerin tansiyon kontrolü ve sağlıklı yaşam davranışları üzerine etkisi olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda uyguladığımız duygusal etkileşim genetik zemini olan, epigenetiğin etkili olduğu kronik hastalıklarda hasta uyumunu arttırabilir. Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, Çocuklar, Yaşam Tarzı, Ambulatuvar Kan Basıncı

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the effect of an educational intervention that emphasized the risks of their current disease, especially for their children's health, on blood pressure control and healthy living behaviors of parents with hypertension (HT). Method: This study is a single-blind, cluster group, non-randomized control group intervention study conducted on hypertension patients. Patients over the age of 18 who were diagnosed with HT and who had children aged 3-17 years living with them and who were eligible for exclusion criteria were enrolled in the study. Patients were divided into control and intervention groups in two different centers. The intervention group was intervened to increase treatment compliance by watching an educational video with the child they brought with them and explaining to the participants that hypertension is a disease with genetic transmission and that their own lifestyle will affect their children's future lifestyle and health status. In the control group, brief information about the importance of hypertension was given by the same physician who conducted the study. In the study, the technique was carried out by a single physician. Face-to-face interviews were conducted with patients in both groups at baseline and three months later. Body composition measurements, office blood pressure measurement, 24-hour ambulatory blood pressure measurement and 'Healthy Lifestyle Behaviors Scale II' (HLBS II) were performed at baseline and three months later. The study data were evaluated using IBM SPSS (24.0) program. Results: Of the 99 participants, 50 were in the intervention group and 49 were in the control group. In our study, there was a significant difference between the groups in favor of the control group when the mean score of the patients on the HLBS II was evaluated (p< 0.001). After the intervention, there was a significant increase in the mean scale scores between the control and intervention groups in favor of the intervention group and the initial significant difference did not remain (p= 0.371). In the 24-hour ambulatory blood pressure values applied to the patients, there was no significant difference between the intervention and control groups at baseline except for daytime systolic blood pressure in favor of the intervention group (p= 0.023) (p> 0.05). After the intervention, there was a difference between the groups in all blood pressure levels in favor of the intervention group. The difference in favor of the intervention group was significant in all diastolic subunits (p< 0.05). Conclusion: Due to the high prevalence of hypertension and other chronic diseases, the importance of diagnosis, treatment and follow-up programs is increasing day by day. In our study, it has been shown that an educational intervention emphasizing the risks of existing diseases especially for the health of their children to parents with HT patients influences blood pressure control and healthy lifestyle behaviors of parents. The emotional interaction we applied in our study may increase patient compliance in chronic diseases with a genetic basis and epigenetic effects. Keywords: Hypertension, Children, Lifestyle Change, Ambulatory Blood Pressure