Veri Zarflama Analizi ile firma değerleme yaklaşımı - Borsa İstanbul örneği
Firm valuation approach with Data Envelopment Analysis - Borsa İstanbul example
Yazar: YUSUF OZAN ÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. NEVZAT AYPEK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Değerleme = Valuation ; Firma değerlemesi = Firm voluation ; Hisse senedi değeri = Stock valuation ; Hisse senetleri = Stocks ; Varlıkların değerlemesi = Assets valuation ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; İşletme değerlemesi = Business valuation

Özet:
Sayısı giderek artan halka arzlar ve ikincil piyasalarda yapılan işlemler, liberal ekonomi politikalarının bir sonucu olarak artan özelleştirme uygulamaları ve yine artan şirket birleşmeleri/devir uygulamaları firma değerlemesi konusunu gittikçe önemli hale getirmektedir. Artan önemine binaen firma değerlemesi yöntemlerinde de artış yaşanmıştır. Bu çalışma kapsamında ele alınan veri zarflama analizi (VZA) ile firma değerlemesi yöntemi de bir firmanın gerçek değerinin ne olması gerektiğini bulmak için kullanılabilecek bir araçtır. Literatürde, temel kullanım alanı olan etkinlik karşılaştırmalarında yaygın bir şekilde kullanıldığı anlaşılan VZA'nın, firma değerlemesinde kullanımına ilişkin oldukça sınırlı sayıda çalışmanın bulunduğu görülmektedir. Bu çalışmanın yapılmasındaki temel güdü, bu kısıtlı çalışma alanını yeni ampirik örneklerle daha da genişletmek ve daha öncesinde Türkiye'de hiç yapılmamış ve dolayısıyla da geçerliliği test edilmemiş olan "farklı sektörlerde" faaliyet gösteren firmaların veri zarflama analizi sonuçları kullanılarak bulunan değer aralıklarının ve maksimum değerlerinin, firmaların bilinen piyasa değerlerini kapsayıp kapsamadıklarını test etmek ve bu suretle firma değerleme faaliyetleri ile uğraşan uzmanların kullanabileceği değerleme yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Bu kapsamda, bu çalışmada, değerleme, VZA ve VZA ile firma değerlemesi teorisine ilişkin aktarılan bilgilerin ardından çalışmanın uygulama aşamasında bankacılık, gıda-içecek, çimento ve gayrimenkul yatırım ortaklığı sektörlerinde faaliyet gösteren ve hisseleri Borsa İstanbul'da işlem görmekte olan firmaların VZA sonucunda tahmin edilen değerleri bu firmaların piyasa değerleri ile karşılaştırılmış ve oldukça tatmin edici sonuçlar elde edilmiştir. Analize dahil edilecek firma sayısının arttırılması ve böylelikle emsal firma bulma olasılığının artması neticesinde daha hassas firma değer aralıkları bulabileceği anlaşılan bu yöntemin, diğer değerleme yöntemlerinden elde edilen sonuçların test edilebilmesi için oldukça faydalı olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Increasing number of public offerings, transactions in secondary markets, privatization practices as a result of liberal economic policies and increasing mergers/takeover practices make firm valuation more and more important. Due to its increasing importance, there has been an increase in firm valuation methods. Firm valuation method using data envelopment analysis (DEA) which is discussed in this study, is also a tool that can be used to find out what the true value of a firm should be. In the literature, it is seen that there are very limited studies on the use of DEA in firm valuation, which is understood to be widely used in efficiency comparisons.  The main motive in conducting this study is to expand this limited field of study with new empirical examples and is to test whether the value ranges and maximum values found by using data envelopment analysis cover the known market values of firms which are operating in "different sectors" and thereby contributing to the development of valuation methods that can be used by experts dealing with company valuation activities. This test has never been done in Turkey before and therefore its validity has not been tested, In this context, in this study, after giving the information about valuation, DEA and valuation with DEA, in the application phase of the study, the estimated values of the companies operating in the banking, food-beverage, cement and real estate investment partnership sectors and whose shares are traded in Borsa Istanbul as a result of DEA are compared with the market values of those firms and very satisfactory results were obtained. This method, which is understood to be able to find more sensitive firm value ranges as a result of increasing the number of companies to be included in the analysis and thus increasing the probability of finding peer companies, is considered to be very useful for testing the results obtained from other valuation methods.