XIX. yüzyıl ortalarında Pavlu (Sütçüler) kazasının sosyal ve ekonomik durumu (K.K.D. 6089 Nolu Temettuat Defterine göre)
The social and economic situation of the kaza of Pavlu (Sütçüler) in the mid-nineteenth century (According to the Temettuat Register numbered K.K.D. 6089)
Yazar: HASAN ONAY
Danışman: PROF. DR. BEHSET KARACA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ekonomik durum = Economic situation ; Isparta-Sütçüler = Isparta-Sütçüler ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyal yapı = Social structure ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinden sonra birçok
alanda köklü değişimlere başvurulmuştur. Bu süreçte askeri, idari, mali, sosyo-kültürel
ve ekonomik alanlarda yenilikler yapılmıştır. Mali alanda vergilerin düzenlenmesi için
her sancağın, kazanın ve köylerin adına temettuat defterleri oluşturulmuştur. Bu
sayımların birincisi H.1256/ M.1840 tarihinde, ikincisi ise H.1260-1261/ M.1844-1845
tarihinde yapılmıştır. Bu defterler içerisinde o mahalde yaşayan aile reislerinin lakapları,
isimleri, meslekleri, arazileri, hayvanları ve buralardan elde ettikleri gelirler ve vergileri
hakkında ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir.
Çalışmamızın giriş bölümünde tahrir ve temettuat sayımları hakkında bilgi
verildikten sonra Pavlu kazasının tarihçesinden bahsedilmiştir. Birinci bölümde kazanın
idari yapısı (yerleşim yerleri) ve sosyal yapısı (aşiretler, nüfus, isimler, unvanlar, lakaplar
ve meslekler) hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Pavlu kazasında işlenebilir arazi
dağılımları (mezru, gayrimezru, bağ, bahçe, duhan, penbe, sisam arazileri) ve bu
arazilerdeki tarımsal üretimlerden elde edilen ürünlere değinilmiştir. Üçüncü bölümde;
kazada yapılmış olan küçükbaş, büyükbaş, yük ve binek hayvancılığı ile arıcılık
faaliyetlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde; Pavlu kazasında yapılmış olan tarım,
hayvancılık ve mesleki faaliyetlerden elde edilen kazançlara yer verilmiştir. Beşinci
bölümde ise; kazadaki vergi dağılımları (vergi-yi mahsusa, öşür ve rüsumu ağnam)
hakkında bilgi verilmiştir.
Bu çalışmamızda ana kaynak olarak Başbakanlık Osmanlı Arşivinde K.K.d. 6089
katalog numarasıyla kayıtlı olan Hamid Sancağı'na bağlı Pavlu (Sütçüler) Kazası'nın
Temettuat Defteri incelenerek, 1844-1845 yıllarında Pavlu'nun sosyal ve ekonomik
durumu hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir.

Abstract:
After the declaration of the Tanzimat Edict in the Ottoman Empire, radical
changes were applied in many areas. In this process, innovations were made in military,
administrative, financial, socio-cultural and economic fields. In order to regulate the taxes
in the financial field, temettuat registers (defter) have been created for each sanjaks, kazas
and villages. The first of these registers was made in AH 1256 / AD 1840 and the second
one in AH 1260-1261 / AD 1844-1845. In these registers, detailed information about the
laqabs, names, professions, lands, animals, incomes and taxes of the family heads living
in that area are given.
In the introductory chapter of our study, the history of the Kaza of Pavlu is
mentioned after giving information about the counts of the tahrir and temettü (dividends).
In the first chapter, the administrative structure (settlements) and social structure of the
kaza (tribes, population, names, laqabs, titles and occupations) are given. In the second
chapter; the distributions of the cultivable lands in the Kaza of Pavlu (mezru / cultivated,
gayrimezru / uncultivated, vineyard, garden, duhan, penbe, sisam lands) and products
obtained from agricultural productions in these lands were mentioned. In the third
chapter; ovine breeding, bovine breeding, husbandry for pack and mount animals and
beekeeping activities in the Kaza. In the fourth chapter; the gains from agriculture, animal
husbandry and professional activities in the Pavlu district are included. In the fifth
chapter; information about the tax distributions in the Kaza (vergi-yi mahsusa /special
income tax, öşür / tithe ve rüsumu ağnam / cattle tax).
In this study, as a main source, the Temettuat Register (Defter) of the Kaza of
Pavlu (Sütçüler) in the Sanjak of Hamid numbered K.K.d. 6089 was examined and the
detailed information was given about the social and economic situation of Paul in the
years 1844-1845.