Holsteın ırkı ineklerde suni tohumlama sonrası farklı günlerde endometriyal ekotekstürün değerlendirilmesi
Evaluation of endometrial echotexture on different days after artificial insemination in holstein cows
Yazar: ORÇUN CANNAZİK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT POLAT ; DOÇ. DR. DUYGU KAYA
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dölleme-yapay = Insemination-artificial ; Endometriyum = Endometrium ; Holştayn sığırı = Holstein cattle ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Sığırlar = Cattles ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Uterus = Uterus ; İnekler = Cows

Özet:
Yapılan çalışmada doğum yapmış Holstein ırkı ineklerde tohumlama sonrası farklı günlerde endometriyal ekotekstür değişikliklerinin incelenmesi amaçlandı. Özel bir işletmede bulunan 1. laktasyonundaki 49 adet inek çalışmaya dahil edildi. Çalışmada kullanılan inekler postpartum 60. günden itibaren subklinik ve klinik endometritis yönünden değerlendirildi. Klinik endometritis için akıntı muayenesi yapılırken, subklinik enfeksiyonların teşhisi için sitobraş örneklemesi yapıldı. Anormal akıntı klinik endometritis olarak değerlendirilirken, > %5 nötrofil-lökosit veya lenfosit varlığı subklinik endometritis olarak değerlendirildi ve bu inekler çalışmadan çıkarıldı. Klinik ve subklinik endometritis yönünden sağlıklı olduğu belirlenen inekler çalışmaya dahil edildi ve izleyen ilk östrusta tohumlandı. Tohumlama yapılan ineklerden tohumlama günü (0. gün), tohumlama sonrası 4, 12, 16, 18 ve 21. günlerde ultrason görüntüleri alındı. Alınan görüntüler bilgisayar destekli görüntü analiz programında (BS200 Pro®) değerlendirildi. Gebe ve gebe olmayan hayvanların uterus endometriyumunun ekotekstür parametrelerindeki değişimleri incelendi. İncelemeler sonucunda ortalama gri değer (P<0,0001) ve kontrast (P<0,005) parametreleri gebe olan ineklerde gebe olmayanlara oranla daha yüksek bulundu. Özellikle tohumlama sonrası 4. günde MGL ve HOM değerleri istatistiksel olarak gebe ve gebe olmayan hayvanlarda farklı bulundu. Ayrıca gebe olan ineklerde MGL değeri gebe olmayanlara oranla daha yüksek olarak belirlendi. Sonuç olarak ineklerde tohumlama sonrası 4. günde yapılan ultrasonografik muayeneyle elde edilen görüntülerin bilgisayar destekli görüntü analiz programları ile değerlendirilmesi sonucunda gebe olmayan ineklerin belirlenebileceği düşünülmektedir. 
Anahtar kelimeler: Ekotekstür, İnek, Ultrasonografi, Uterus, Seksüel Süklus

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the changes of endometrial echotexture on different days after insemination in primiparous Holstein cows. A total 49 cows in their 1st lactation were included in the study which were located on a private farm. Cows used in this study were started to be evaluated for subclinical and clinical endometritis from postpartum day 60. Vaginal discharge examination was performed for clinical endometritis, whereas, cytobrush technique was used for the diagnosis of subclinical endometritis. While presence of abnormal discharge was considered as clinical endometritis, presence of > 5% neutrophil-leukocyte or lymphocyte was regarded as subclinical endometritis and these cows were removed from the study. Cows determined to be free from clinical and subclinical endometritis were included in the study and inseminated at the first following estrus. Ultrasound images were taken from the inseminated cows on the day of insemination (day 0) and the day 4, 12, 16, 18 and 21 after insemination. The images were evaluated by a computer-assisted image analysis program (BS200 Pro®). Changes in the echotextural parameters of uterine endometrium of pregnant and non-pregnant cows were examined. As a result, mean gray values  (P <0.0001) and contrast (P <0.005) parameters were higher in pregnant cows than in non-pregnant cows. Especially at 4th day of insemination MGL and HOM values were statistically different between pregnant and non-pregnant cows. In addition, MGL values of pregnant cows were higher than those of non-pregnant cows.
Key words: Cattle, Echotexture, Ultrasonography, Uterine, Sexuel Cycle