Petrol fiyatları ve ekonomik büyüme: İran örneği
Petrol prices and economic growth: The case of Iran
Yazar: ASADULLAH HAMDARD
Danışman: DOÇ. DR. FERİT KULA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Fiyat = Price ; Fiyat artışı = Price inerease ; Fiyat düzeyi = Price level ; Fiyat hareketi = Price movement ; Petrol = Petroleum ; İran = Iran

Özet:
Çalışmamızda petrol fiyatları ve ekonomik büyüme ilişki teorik ve ampirik olarak araştırılmakta olup daha sonra petrol fiyatlarındaki değişmelerin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesidir. Çalışmada İran'da 1965-2007 dönemine ilişkin yıllık veriler kullanılarak petrol fiyatları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin yönü ve boyutları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ülkelerin dış ticaret verileri ve sanayi sektörü girdileri incelendiğinde; gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ekonomilerinin büyük ölçüde petrole bağımlı oldukları görülmektedir. Bu bağımlılığın bir sonucu olarak 1973-74 yıllarında meydana gelen petrol kaynaklı krizler, birçok ülkeyi derinden etkilemiş ve gelişmekte olan ekonomilerde kronik enflasyon olgusunun ortaya çıkmasına sebep olmuştur. 1980'lerin başından itibaren petrole alternatif olabilecek yeni enerji kaynakları araştırılmaya başlanmış ve mevcut bağımlılığı en aza indirmek adına ülkeler kendi iç kaynaklarına ağırlık verecek enerji politikaları oluşturmuşlardır.Çalışmanın uygulama kısmında petrol fiyatlarının büyüme ile ilişkisinin yönü belirlenmiştir. Bu iki değişken Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Zivot-Andrews Birim Kök Testi ile Gregory-Hansen eşbütünleşme testine tabi tutulmuş ve değişkenler arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. İran'da 1965-2007 dönemini dikkate alan çalışmanın sonuçları, petrol fiyatları ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemde bir ilişkinin söz konusu olmadığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Petrol Fiyatları, Ekonomik Büyüme, İran, ADF Modeli, Zivot-Andrews Modeli Ve Gregory-Hansen Eşbütünleşme Testi.

Abstract:
In our study, the relationship of oil prices and economic growth is investigated theoretically and empirically then changes in oil prices evaluate the effects on economic growth. In this study, we tried to examine the relationship between oil prices and economic growth by using annual data in Iran for the period 1965-2007. When an analysis performed between foreign trade balance and the inputs used by the manufacturing sector of developed and developing countries, it could be seen that they had been dependent on oil to a large extent. As a result of this, petrol crisis occured in 1973-74 deeply affected many countries and caused to chronic inflation problem in developing economies. In the beginning of 1980?s, new energy sources which could be alternatives to petrol started to be searched and many countries made up energy policies by focusing on national resources in order to reduce their existing dependency on petrol.In the empirical study of the thesis, the direction of the relation between oil price and economy was determined. It was carried out through cointegration test of the variables by constructing ADF and Zivot-Andrews models and Gregory-Hansen cointegration tests for these two variables and analysed long term relations between the variables. According to the results, over the period 1965 through 2007 especially for the long term in Iran, oil price have no effects on the economic growth.KeyWords: Oil Price, Economic Growth, Iran, ADF Model, Zivot-Andrews Model and Gregory-Hansen Cointegration.