Tekerlekli sandalye basketbolu oynayan bedensel engellilerin sosyalleşmesinde sporun rolü ve önemi
The role and the importance of sports in the socialization of wholesale disabled
Yazar: SITKI KAHVECİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHAN ÇUMRALIGİL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Sosyalleşme = Socialization ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair

Özet:
Bu çalışmada Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonunca düzenlenen Tekerlekli Sandalye Basketbol liginde mücadele eden bedensel engelli sporcuların başkaları ile kıyaslandığında kendini çeşitli boyutlarda nasıl gördüğüne ilişkin algıları değerlendirilmiştir.
Engelli bireylerin spora genel olarak bakış açılarını değerlendirmek, spor yapma imkânlarına ulaşabilirliklerini araştırmak, spor öncesi ve sonrası yaşam kalitelerindeki farklılıkları ortaya çıkarmak amacıyla anket çalışması yapılıştır. Bu amaçla Social Comparison Scale (Sosyal Karşılaştırma Ölçeği) uygulanmıştır. Anket 110 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir.
Ölçeğin çift kutuplu 18. maddesi olmakla birlikte, anlaşılabilirliği sağlamak için işaretleme 1-6 arası Likert tarzında yapılmaktadır. Yüksek puanlar olumlu benlik şemasına; düşük puanlar olumsuzluk benlik şemasına işaret eder.
Veri Analizi: İstatistiksel hesaplamalar istatistik programı SPSS 17.0 ile yapılmışır. Elde edilen verilerin analizinde t-test ve tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanılmıştır ve çeşitli demografik faktörlerle arasındaki ilişki incelenmiştir.
Katılımcıların cinsiyet dağılımı %13,6 kadın %86,4'ü erkek bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş dağılımları,% 6,4'ü 14-18 yaş, %19,1'i 19-24 yaş, %30,0'ı 25-30 yaş, %12,7'i 31-35 yaş, %21,8'i 36-40 yaş ve %10,0'ı 41 ve üzeri yaş bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların engel durumu oyuncu puanı, %14,5'i 1 puan, %12,7'i 1.5 puan, %17,3'ü 2 puan, %8,2'i 2.5 puan, %20,0'si  3 puan, %8,2'i 3.5 puan, %11,8'i 4 puan, %6,4'ü 4.5 puan, %0,9'u 5 puandan oluşmaktadır. 
Katılımcıların yaş değişkenine göre anova tablosuna bakıldığında, becerikli – beceriksiz sıfatlarında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). 
Katılımcıların engel durumu oyuncu puanı değişkenine göre anova tablosuna bakıldığında, yeterli –yetersiz ve boyun eğici – hakkını arayan sıfatlarında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). 
Katılımcıların anne eğitim durumu değişkenine göre anova tablosuna bakıldığında, başarısız – başarılı sıfatlarında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). 
Katılımcıların masraflarınızı nasıl karşılıyorsunuz? durumu değişkenine göre anova tablosuna bakıldığında, yalnız – yalnız değil, sabırsız – sabırlı ve çekingen – atılgan sıfatlarında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). İçe dönük – dışa dönük sıfatında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). 
Katılımcıların nerede ikamet ediyorsunuz? durumu değişkenine göre anova tablosuna bakıldığında, korkak – cesur ve çekingen – atılgan sıfatlarında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). 
 	Sonuç olarak düzenli olarak spor yapan engelliler ile spor yapmayan engellilere bakıldığında spor yapmanın engellilerin sosyalleşmeleri üzerinde etkili olduğunu söyleyebiliriz.
Uyguladığımız anket sonuçlarında da profesyonel veya amatör olarak sporla ilgilenen engelli bireyler (tekerlekli sandalye basketbolcuları) ile sadece izleyici olan (spor yapmayan) engelli bireyler arasında sosyalleşme düzeyleri açısından anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuç, hipotezlerimizi doğrulamakta olup engelli bireylerin sosyalleşmesinde sporun etkin bir rol oynadığını ortaya çıkarmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Engelli, Basketbol, Sosyalleşme

Abstract:
In this study, organized by Turkey Physically Disabled Sports Federation Wheelchair when compared with others of disabled athletes who compete in the Basketball leagues to see how self-perception that has been evaluated in a variety of sizes.
A questionnaire study was conducted to evaluate the general viewpoints of disabled people to sports, to investigate their accessibility to sports, to reveal the differences in quality of life before and after sports. For this purpose, Social Comparison Scale was applied. The survey was conducted with 110 volunteers.
While there are 18 items of bipolar polarity, marking is done in 1-6 of Likert style to provide intelligibility. High scores indicate a positive self-concept, low scores negative self-concept.
Data Analysis: Statistical calculations were performed with SPSS 17.0. In the analysis of the data, t-test and one-way analysis of variance (Anova) was used and the relationship between various demographic factors was investigated.
The gender distribution of the participants is 13,6% and 86,4% is male. Age distribution of participants, 6.4% 14-18 years, 19.1% 19-24 years, 30.0% 25-30 years, 12.7% 31-35 years, 21% 8 years old, 36-40 years old and 10.0% aged 41 and over. Participants' obstacles were player score, 14.5% 1 points, 12.7% 1.5 points, 17.3% 2 points, 8.2% 2.5 points, 20.0% 3 points The score was 8.2%, 3.5 points, 11.8%, 4 points, 6.4% 4.5 points and 0.9% 5 points.
According to the age variable of the participants in the anova table, a significant difference was found in the skillful and incompetent adjectives (p <0.05).
When the anova table of the participants according to the obstacle status player score variable was examined, a significant difference was found in the qualifications of the sufficiently ve inadequate and submissive una (p <0.01).
When the anova chart of the participants according to the mother education status variable was examined, a significant difference was found between the successful and successful ones (p <0.01).
How do you pay for the participants? When we look at the anova table according to the variable of the situation, there was a significant difference between adjective and timid - aggressive adjectives, not only - alone, but impatient (p <0.01). Significant differences were found in the inward-facing (p <0.05).
Where do you reside? When we look at the anova table according to the variable of the situation, a significant difference was found in the values of cowardly - brave and shy - assertive (p <0.05).
 	As a result, when we look at the handicapped and those who do not play sports, we can say that doing sports is effective on the socialization of disabled people
The results of the survey showed that there was a significant difference between the disabled individuals (wheelchair basketball players) who are interested in sports as professional or amateur, and only those with disabilities (non-sports). This result confirms our hypotheses and it appears that sport plays an active role in the socialization of individuals with disabilities.
	Keywords: Disabled, Basketball, Socialization