Seçilmiş ülkeler için yüksek teknolojili ürün ihracatının belirleyicileri
Determinants of high-tech exports for selected countries
Yazar: CANSU FIRTINA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN YAŞAR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Genelleştirilmiş momentler yöntemi = Generalized method of moments ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji ürünü = Technology product ; Yüksek teknoloji = High technology ; İhracat = Export

Özet:
21. yy.da küreselleşmenin etkisiyle ülkeler arası rekabet artmaktadır. Artan bu 
rekabet ile birlikte ülkeler için teknoloji kavramı da daha önemli hale gelmiştir. Ülkeler 
için yüksek teknolojili ürünler, katma değerli ithalat ve ihracatta etkinlik, büyümenin 
sürdürülebilirliği açısından önemli faktörlerdendir. Bu sebeple yüksek teknoloji 
belirleyicileri önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir.
Bu çalışmada 2010-2019 yılları arası seçilmiş 105 ülke için panel veri analizi 
yapılmış ve sistem- GMM yöntemi seçilmiştir. Bu analizle yüksek teknoloji
belirleyicilerinin yüksek teknoloji ihracatı üzerinde ki etkisi ölçülmüştür. Analizde 
bağımlı değişken yüksek teknoloji ihracatı, bağımsız değişkenler ise eğitim endeksi, 
doğrudan yabancı yatırımlar, dışa açıklık oranı, GSYİH ve patent başvurularıdır. 
Analiz sonucunda yüksek teknoloji ihracatının bir gecikmeli değeri olan L.lnYTI 
bağımlı değişkeni sistem GMM modellerinde %1 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. One 
step GMM modeline göre, yüksek teknoloji ihracatı ile bağımsız değişkenler arasında %1 
düzeyinde anlamlılık mevcuttur. Two step GMM modeline göre yüksek teknoloji 
ihracatının eğitim endeksi, doğrudan yabancı yatırımlar, ticari açıklık değişkenleri ile %1 
istatistiksel olarak pozitif ve anlamlı ilişkisi tespit edilmiştir. Bununla birlikte two- step 
GMM modelinde yüksek teknoloji ihracatının GSYİH ve patent başvuruları ile arasında 
%5 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişki mevcuttur.

Abstract:
In the 21st century, the competition between countries has been increasing with 
the effect of globalization.With this increasing competition, the concept of technology 
has also become more important for countries.High-tech products and efficiency in value￾added imports and exports are important factors for a country's sustainability of 
growth.Therefore, high-tech determinants have become an important research topic.
In this study, panel data analysis was performed for 105 selected countries 
between 2010 and 2019, and the system-GMM method wasselected.With this analysis, 
the effect of high-tech determinants on high-tech exports was measured.The dependent 
variable in the analysis is high technology exports, while the independent variables are 
the education index, foreign direct investments, foreign openness rate, GDP, and patent 
applications.
As a result of the analysis, the dependent variable L .lnYTI, which is a delayed 
value of high-tech exports, was found to be significant at the level of 1% in system GMM 
models.According to the one-step GMM model, there is a level of 1% significance 
between high-tech exports and independent variables.According to the two-step GMM 
model, a 1% statistically positive and significant relationship was found between the 
education index of high-tech exports, foreign direc investment, and foreign openness rate 
variables.In the two-step GMM model, there is also a positive relation ship between high￾tech exports, GDP, and patent applications that is statistically significant at 5%.