Algılanan hizmetkâr liderlik tarzının ve özyeterliliğin kolektif yeterliliğe etkileri üzerine bakanlıklarda bir araştırma
A research on the effects of perceived servant leadership style and self-efficacy on collective efficacy in ministries
Yazar: SAMET TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİYE OBEN ÜRÜ SANI
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bakanlıklar = Ministry ; Hizmetkar liderlik = Servant leadership ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Kolektif yeterlik = Collective aficiency ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
20. yüzyılın ikinci çeyreğinden günümüze değin gerek toplumsal düzende gerekse bireyi odağına alan ve bireyin etkin olduğu bütün örgütlerde, hızlı bir etkileşim, değişim ve dönüşüm yaşandığı gözlenmektedir. Bu yaşanan dönüşüm ve değişim süreci, başta liderlik yaklaşımları olmak üzere örgütlerin yönetim tarzlarını da etkisi altına almış ve bu sonuçla geleneksel liderlik tarzlarının meşruiyeti sorgulanır hale gelmiştir. Bu bağlamda, lidere azami ölçüde itaat ve hizmet edilen ve liderin kendi çıkar ve amaçları doğrultusunda izleyenlerini sürüklediği liderlik tarzının geçerliliği günümüzde ortadan kalkmıştır. Böyle bir liderlik tarzı yerine, izleyenlerine rehberlik ve hizmet eden, onları ortak amaç doğrultusunda birleştiren, onlara değer vererek çeşitli imkânlar sunan ve tüm bu özellikleri bir yaşam biçimi haline dönüştürebilen liderin temel alındığı hizmetkâr liderlik tarzı gelişmiştir. Özellikle yıkıcı rekabetin yaşandığı çevresel koşullarda, örgütsel kaynakları etkili kullanabilmek, örgüt çapında yüksek verimliliği ve performansı gerçekleştirebilmek ve çalışanları azami ölçüde motive edebilmek son derece zorlaşmıştır. Bu temel unsurları tesis ederek başarılı bir örgüt yönetimi sergileyebilmede, hizmetkâr liderlik tarzı önemli hale gelmiştir. Hizmetkâr liderlik, izleyenlerini yetiştirme ve geliştirme, onların istek, ihtiyaç ve beklentilerine özel olarak odaklanma ve bu davranış biçimlerini temel alan bir kurum kültürü oluşturma özellikleri bakımından çağdaş liderlik tarzlarından farklılık göstermektedir.

Bu çerçevede çalışmanın amacı; Türkiye'deki Bakanlıklarda çalışan yöneticilerin astları tarafından algılanan hizmetkâr liderlik tarzının ve astların öz yeterliliklerinin kolektif yeterliliklerine etkilerini incelemektir.
Araştırma bulgularına göre, çalışanların algıladıkları hizmetkâr liderlik tarzının en çok kavramsallaştırma, takipçileri öncelikle tutma ve ilişki kurma boyutuyla çalışanların kolektif yeterliliklerini etkilediği saptanmıştır. Ayrıca çalışanların algıladıkları hizmetkâr liderlik tarzının güçlendirme, astlara kişisel gelişim ve başarı için destek olma boyutuyla da çalışanların kolektif yeterliliklerini etkilediği tespit edilmiştir.
Bu çalışmanın literatüre kuramsal ve uygulamada katkısı bulunmaktadır. Çalışmanın kuramsal katkısı, çalışanların algıladıkları hizmetkâr liderlik tarzının ve öz yeterliliklerinin kolektif yeterliliklerine etkilerini inceleyerek bu alandaki boşluğu doldurmasıdır. Çalışmanın uygulamadaki katkısı ise, algılanan hizmetkâr liderlik tarzının ve öz yeterliliğin kolektif yeterliliğe etkilerinin, topluma hizmet etme önceliğiyle güdülenen Türkiye'deki Bakanlık yönetici ve çalışanlarında ilk kez test edilmiş olmasıdır.

Abstract:
Rapid interaction, transformation and change have been observed in both
social order and the individual oriented or influenced organizations since the
beginning of the second quarter of the 20th century. The transformation and
change process effected the leadership and management styles pf organizations
and the legitimacy of the traditional leadership styles have become questionable.
Within this context, today, the leadership styles that the followers obey and serve
the leader at the maximum level, and being dragged by the leader for his/her own
agenda are not valid anymore. Using the organizational resources effectively,
realizing high efficiency and performance organizational wide, and motivating
the staff at highest possible level have become very difficult in this destructive
competitive environment. Servant leadership style has become important in a
successful organizational management by establishing these key elements.
Servant leadership style is different that contemporary leadership styles in
training and developing followers, focusing on the needs and demands of
followers, and turning all these behaviors into a corporate culture.
Within this context, the aim of this study is to investigate the effects of
the perceived servant leadership style and self-efficacy of subordinates on the
collective efficacy in ministries of Turkish Republic.
According to the findings of the research, it was found that the
conceptualization, retention of followers and relationship building dimensions
of perceived servant leadership style mostly affect the collective efficacy of
employees. In addition, empowerment, support for the personal development
and success dimensions of perceived servant leadership style effect the collective
efficacy of employees.
There are contributions of this research to both literature and practical
applications. The theoretical contribution of the study is to fill the gap in this
field by examining the effects of collective efficacy of employees' perceived
servant leadership style and self-efficacy. The practical contribution of the study
is that the effects of the perceived servant leadership style and self-efficacy on
the collective efficacy studied for the first time in Ministries of Turkish Republic,
the institutions that the main objective is to serve society.