Şantiye kurulumunda iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygunluğun değerlendirilmesi
Evaluation of occupational health and safety rules appropriate for construction setting
Yazar: PINAR KABAROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BARIŞ YILMAZ
Gediz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği çalışanları korumak, tehlike ve riskleri en aza indirgeyerek rahat, huzurlu ve verimli bir iş ortamı sağlayıp kazalara karşı önlem almayı hedefler. Yapılan araştırmalar, incelemeler ve istatistikler doğrultusunda inşaat sektöründe ölümlü iş kazası oranı daha sık ve yüksek olarak görülmektedir. Başlıca yapılması, uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği kuralları için inşaat çalışma alanlarında analizler yapılmıştır. Yapılan analizlerin ön hazırlığı olarak sahanın uygunluğu, sahada yapılacak olan çalışmalar için hazırlık aşamaları, hazırlıkların ardından yapılması gerekenlerin liste şeklinde oluşturulması gibi şantiyede çalışmalar adım adım başlar. Ardından şantiyede ilk kurulumlar olarak bildiğimiz mobilizasyon birimleri kurulur. Çalışanlar için yapılan sosyal tesisler olarak barınma yerleri, tuvalet ve duşlar, sağlık için oluşturulması gereken revir, ecza dolabı ve ilk yardım için gerekli araç-gereçlerin temininin sağlanması, şantiyeye giriş-çıkış yollarının ayarlanması, yaya ve araç için trafik yollarının oluşturulması gibi çalışmalar tehlike ve riskler göz önünde bulundurularak önlem alınır ve kurallara uygun olarak yapılandırılmaya başlanır.
Türkiye'de inşaat sektöründe rastlanan iş kazaları için alınacak önlemler daha da artırılmalıdır. İlk olarak çalışanların eğitimleri alıp almadığı göz ardı edilmemelidir. İşe başlayacak olan işçi işe başlamadan iş güvenliği eğitimini almalı işe daha sonra başlatılmalıdır. Çok sayıda gerçekleşen kazaları önlemenin koşulu eğitim olmalıdır.
Çalışanlar için yapılan tesislerin temizliği ve düzeni de dikkate alınmalı sağlıklı çalışma ortamı sağlanmalıdır. Şantiyede kalacak çalışanlar için lojmanlar yapılabilir ve ailelerine de rahat ortam sunulabilir. Sosyal tesisler olarak tanımlanan spor sahaları, kafeterya, kuaför gibi yerlerin temini de işverenler tarafından daha iyi şartlar oluşturarak sağlanabilir. Ancak bu durum maliyete bakar, küçük ölçekli şantiyelerle büyük ölçekli şantiyeleri karşılaştırdığımızda sonuç ortaya çıkmaktadır.
Yaptığımız gözlemler doğrultusunda şantiyede sahanın oluşturulup site kurulması alanın dışında bulunan ve yakın çevreden geçen kişileri korumak için kurallar konularak gerçekleştirilmelidir ki her türlü tehlikeye karşı koruma sağlanabilsin. Tehlike ve risklere karşı alınabilecek olan tedbirler ile kazaları önleme ve en aza indirme çalışmaları artırılmalıdır. İstatistiklerden yola çıkılarak alınacak önlemler düzenlenmelidir. Çalışanların sağlığını korumak için kişisel koruyucuların önemi vurgulanmalı ve kullanmakla zorunlu oldukları bilinci yerleştirilmelidir. Her çalışma alanının kendine özgü KKD kullanımı gerekmektedir. Bunların temini işveren tarafından sağlanmalı ve nasıl kullanılması gerektiği hakkında bilgilendirme yapılmalıdır. Bunların rahat olması, temizliği ve korunması çalışan tarafından sağlanmalıdır.
Kullanılması gerekli olan kişisel koruyucu donanımlar için de ayrıca kontrol listesi oluşturarak yapılması gerekenlere yer verilmiştir. Bütün olarak şantiye için gerekli olanlar tüm ayrıntılarıyla kontrol listelerinde yer almaktadır. Yapılan bu kontrol listeleri iş sağlığı ve güvenliği için çok önemli bir alt yapı oluşturmaktadır. Şantiye kurulumunun her safhasında yer alması gereken şartlar bir bir ele alınarak incelemeler sonucunda listelenir ve bize yol gösterir. Bu çalışmada hazırlanan kontrol listeleri ve genel olarak şantiyeler için hazırlanması gereken çeklistler yer almakta, yapacağımız çalışmalarda bize ışık turmaktadır. Görülen eksiklikler ve uygunsuzlukları nasıl ve ne kadar daha az oranda görebiliriz gibi sorulara cevabımızı yapılacak çalışmalarla ortaya koyarak verebiliriz. Gözlemlerimiz doğrultusunda iş sağlığı ve güvenliğine dair yapılacak olanların başında bu listeler yer almaktadır. Hazırlanan bu listeler iş sağlığı ve güvenliği amaçları içerisinde yer alan risk değerlendirmesi, sağlık ve güvenlik planı ve şantiyelerde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği kuralları için önemli bir yere sahiptir. 
Çalışanların her an kaza riski ile karşı karşıya kalabilecekleri her zaman vurgulanmalıdır. İşverenin maliyetleri göz önünde bulundurmaksızın yapacakları ile çalışanlarına verdiği önemi göstermeli ve onu koruması gerektiği söylenmelidir. Çalışanlar da kendilerine verilen şartları her zaman değerlendirmeli daha düzenli ve koruma sağlayarak çalışmalarına devam etmelidir. 
Çalışanlar kendine güvenerek hareket etmelidir. Can güvenliğinin sağlanması noktasında işveren veya diğer sorumlu kişilerle iş birliği içerisinde olmalı ve bu sağlanacak olan koruma ekipmanları için olsun ya da başka yapılacak olan çalışmalarda işçinin de sözü olabildiği varlığı ile önemsendiğini gösterme amacıyla söz hakkı olduğu bilinci yerleştirilmelidir.
Sağlık ve güvenlik konusunda yapılacak olan harcamalar belli bir maliyet gerektirir. Bu yüzden işçinin can güvenliği için kurallarına uygun şekilde olması zorunlu olan tüm çalışmalar için işveren belli bir bütçe ayırmak zorundadır. Her çalışma sahasında olduğu gibi inşaat sahasında şantiyelerde daha çok tehlike içeren çalışma alanları olduğu için risk oranı çok daha fazladır. Bu yüzden alınacak olan tedbirler büyük önem taşır. Harcanan ve yapılan maliyet hesabı bir yana olağan bir kaza ile karşılaşıldığında getireceği maliyet çok daha yüksektir. Yaşanılan bir iş kazası yaralanma, sakatlanma, uzuv kaybı ile sonuçlanabileceği gibi ölümle de sonuçlanabilir. Buradan çıkaracağımız sonuç önlem almanın kaza sonucu getireceği ödemelerden daha kolay daha ucuz ve daha ekonomik olduğudur.
İnşaat sektöründe işveren, şantiye şefi, proje koordinatörü, şantiye sorumlusu veya şantiye müdürü olarak çoklu koordinasyon oluşturulmuş ve çalışmalar birlik içinde yürütülmektedir. Bu yüzden çalışma yapılmak istenildiği sürece düzenli bir şekilde program yapılarak verimli sonuçlar elde edilebilir. Alınacak önlem ve tedbirler için hazırlanacak olan sağlık güvenlik planı bu konuda ön hazırlık için ve çalışma sonuna kadar yapılacaklarla ilgili çalışmaları içerir ve büyük önem taşır. Bunun başında olan bir çalışma olarak da şantiye içerisinde yapılması gerekenlerle ilgili saha içerisindeki gözlemlerle kontrol listeleri oluşturulup uygulamaya konulması gerektiğinin önemi bilinmelidir.
Bu çalışmada inşaat sektöründe şantiye kurulumu aşamasında yapılması gerekenlere yer verilmiş ve iş güvenliği açısından her noktada neler yapılabilir sorusuna karşılık adımların atıldığı gözlemlenmiş olup yapılacak olanlar sırası ile sunulmuştur.

Abstract:
Occupational health and safety aims to protect employes and provide comfortable, peaceful and efficient working area for the employes againts incidents and accidents while decreasing the hazards and risks. According to the researches, accidents at work leading to death are mostly seen at civil sector. Most important occupational health and safety rules were analysed for civil working areas. As pre-preparations of analyses, lists like propricty of the construction area, preparation steps for the works begins. Then mobilisation units are started to build. Social facilities as accomodations, toilets and baths for employees; the neccessary equipments for infirmary, medical and first aid kits for health must be supplied, entrance-exit and pedestrians-vehicle roads must be arranged according to rules while taking into account hazards and risks.
Precautions of accidents at work must be increased at civil sector in Turkey. First of all presence of employees occupational health and safety education must be checked. After receiving of education they are allowed to work. Education will prevent from work accidents which are already too much existing.
Cleanliness and condition of social facilities are also important for health of employees. Accomodations for employees and their families and social facilities such as sport areas, cafes ete may be provided to present better conditions. This will cause extra costs to small scale construction bur not to big scale constructions.
Health and safety environment must be provided and increased around the construction area according to previous experiences and statistics. The importance of the personel protection equipment (PPE) must be emphasized to employees, they have to know about it and use it. The employer has to provide all PPE for every area of construction for every area of construction for employees and the employees must be taught how to use it. PPE must be comfortable and it must be cleaned and protected by the owner.
PPE, check list must be prepared where will be stated what to do. Wholly all necessary things must be stated at check lists with details for construction. These and shows us how to do the works in the right way. From these lists we can see the disadvantages and improprieties and solve them quickly. 
These lists are very important for risk assesment, health/safety rules of construction which are taken place in occupational health and safety process. Also the risk of high accident possibility must be emphasized. The employer must show how important the employees are and care about their safety and health. Employees in their turn should be organised and make their work properly and safety.
Employees should move forward with confidence. In cooperation with the employer or other responsible persons in ensuring the security of the bell must be the protection to be provided for the equipment, whether it's possible or else appreciates the work to be done in order to show that in the presence of the worker  is entitled to say considering the fact that it should be placed.
The expenditures to be made about health and safety requires a certain cost. So for the safety of the workers that are required to be in accordance with the rules for all studies, the employer must allocate a certain budget. Each work on construction sites in the field of study as it is more danger at the construction site for the area that contains the risk ratio is much higher. So, the measures to be taken is of great importance. Ordinary account and the cost spent when you are faced with an accident that can bring the cost much higher. Business experienced an accident, injury, disability and death can result in as that could lead to loss of limb. As a result of the accident the result we get out of here to take action that will bring the payments easier, cheaper and more economical.
In the construction industry employer, supervisor, Project Coordinator, the principal or Site Manager multi site-coordination and work created within the Union are carried out. So, unless requested work to be done on a regular basis by the program is efficient results can be obtained. The health security plan which will be prepared for the action to be taken and measures in this regard, preliminary work related to making and until the end of the work contains, and is of great importance. As you study at the beginning of this, I also created and implemented within the site should be specific about what to do observations in the field recognize the importance of checklists.
In this study is shown what is necessary for setting of civil construction and steps how to build it in health and safety way.