60 yaş ve üzeri hemodiyaliz hastalarında sarkopeni ve kırılganlığın hayat kalitesine etkisinin incelenmesi
Evaluation of the effect of sarcopenia and frailty on quality of life in hemodialysis patients aged 60 years and over
Yazar: FATMA BÜŞRA ÇAKIR KUNT
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET CEMAL KIZILARSLANOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diyaliz = Dialysis ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kırılganlık = Frailty ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: 60 yaş ve üzeri hemodiyaliz hastalarında sarkopeni ve kırılganlığın hayat kalitesi üzerine etkisini araştırmak.

Metod: Çalışmaya hemodiyaliz tedavisi alan 70 hasta dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, mesleği, kronik hastalıkları, ilaç kullanım öyküsü ve klinik özellikleri not edildi. Yaşam aktivitelerini ölçmek için Katz günlük temel yaşam aktivitesi ölçeği, duygu durumlarını tespit etmek için Yesavage geriatrik depresyon ölçeği uygulandı. Kırılganlığın değerlendirilmesinde Fried kriterleri, sarkopeni tanısı için EWGSOP2 kriterleri kullanıldı.

Bulgular: Hastaların yaş ortancası 67 (60-80) yıldı ve 35'i (%50) kadındı, 19'unun (%27,1) kısmen bağımlı, 34'ünün (%48,6) depresif semptomları olduğu gözlemlendi. Diğer taraftan, 50 (%71,4) hastanın pre-frail (kırılganlık öncesi dönem), 11'inin (%15,7) frail (kırılgan) olduğu, 54'ünün (%77,1) düşük kas fonksiyonuna (muhtemel sarkopeni), 6'sının (%8,6) düşük kas kütlesine sahip olduğu ve 6'sının (%8,6) sarkopenik olduğu tespit edildi. Sarkopeni ile yaş, Katz yaşam aktivitesi ve Yesavage depresyon skorları, düşük gelir seviyesi ve kırılganlık durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki olduğu gözlemlendi (tüm parametreler için p<0,05). Sarkopeni ile KDQOL36 SF-12 fiziksel komponent arasında istatistiksel anlamlı ilişki tespit edildi (p=0,031). Kırılganlık ile Katz yaşam aktivitesi skoru, astım/KOAH tanısı, Yesavage depresyon skoru, diyaliz süresi ve sarkopeni durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (tüm parametreler için p<0,05). Kırılganlık skoru ile yaşam kalitesi ölçeği KDQOL36 skorları arasında; semptom, hastalık yükü, fiziksel komponent ve mental komponent açısından istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu gözlemlendi (tüm değerler için p<0,05).

Sonuç: Bu çalışmada diyaliz tedavisi uygulanan yaşlılarda kırılganlık ve sarkopeninin önemli sorunlar olduğu ve hastaların yaşam kalitesi, yaşam aktivitesi ve duygu durumlarını etkileyebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, sarkopeni, kırılganlık, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: To identify the effect of sarcopenia and fraility on quality of life in hemodialysis patients aged 60 years and over.

Methods: A total of 70 hemodialysis patients were included in the study. The age, gender, marital status, occupation, chronic diseases, drug use history, and clinical characteristics of the patients were recorded. The Katz activities of daily living scale was used to measure life activities, and the Yesavage geriatric depression scale was used to determine the mood of the patients. Fried criteria were used for the evaluation of frailty and EWGSOP2 criteria were used for the diagnosis of sarcopenia.

Results: The median age of the patients was 67 (60-80) years and 35 (50%) were female, 19 (27.1%) of the participants were partially dependent according to the Katz score, 34 patients (48.6%) had depressive symptoms. On the other hand, 50 patients (71.4%) were pre-frail, 11 patients (15.7%) frail, 54 patients (77.1%) probable sarcopenic, and 6 patients (8.6%) had low muscle mass and 6 patients (8.6%) were sarcopenic. Sarcopenia was significantly associated with age, Katz and Yesavage scores, lower income level, and frailty status (all had p-value<0.05). A statistically significant relationship was found between sarcopenia and the KDQOL36 SF-12 physical component (p=0.031). Frailty was significantly associated with Katz score, having asthma/COPD, Yesavage score, hemodialysis duration, and sarcopenia (all had p-value<0.05). Frailty score was also statistically and significantly correlated with KDQOL36 scores subtypes including the sypmptom, disease effect, disease burden, physical, and mental components (all had p-value<0.05).

Conclusıon: In this study, it was concluded that frailty and sarcopenia are important problems in older hemodialysis patients and they might affect the quality of life of the patients.

Keywords: Hemodialysis, sarcopenia, frailty, quality of life