Theodor W. Adorno'nun felsefesinde eğitim
Education in the philosophy of Theodor W. Adorno
Yazar: AHMET ÖZGÜR GENÇKURT
Danışman: PROF. DR. HASAN HALUK ERDEM
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Adorno, Theodor = Adorno, Theodor ; Eğitim = Education ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history

Özet:
Bu araştırmanın hedefi Theodor W. Adorno'nun eğitim görüşlerinin incelenmesi, tanıtılması ve Türkçe literatüre kazandırılmasıdır. Düşünürün eğitim görüşleri ve felsefi düşünceleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve ortaya konulması da amaçlar arasındadır. Bu araştırmada günümüzde güncel olduğu düşünülen etik ve deneyim sorunlarının eğitimle ilişkileri bağlamında düşünürün analizlerinin incelenmesi için döküman analizi yöntemi kullanılacaktır. Araştırmada düşünürün kendi çalışmaları ve yabancı literatürde yapılan çalışmalar temel alınarak Adorno'nun eğitim görüşlerinin güncelliği ve önemi tartışılmıştır. Aydınlanmayla günümüze kadar gelen araçsal rasyonalite gibi temel düşünce yapılarının eleştirisiyle bunların eğitimle ilişkisi ele alınacaktır. Düşünürün eğitim görüşlerine zemin oluşturması bakımından ahlak felsefesi, toplum analizi, deneyim ve kültür başlıklarındaki yorumları mercek altına alınacaktır. Filozofun eğitim görüşlerine temel olan Bildung, Halbbildung, eleştirel özdüşünüm, araçsal akıl ve şeyleşmiş bilinç kavramları araştırma içerisinde incelenecek ve birbirileriyle ilişkileri değerlendirilecektir. Filozofun kültür endüstrisi çağında şeyleşmiş bilince ve yarım-eğitimliliğe (Halbbildung) dair analizlerinin ve yüksek kültür eserlerinden oluşan Alman idealist felsefe geleneğinden gelen bir kavram olan Bildung birikiminin sahiplenilmesi düşüncesi bugün de eğitim bağlamında geçerliliği koruduğu düşünülmekte ve Adorno'nun eğitim görüşünün temelinde yer alan eleştirel özdüşünüm etkinliğinin eğitim çalışmaları bakımından incelenmesi önemli görülmektedir. Eğitimin felsefi, sosyal ve tarihi temelleri açısından Adorno'nun eleştirileri ve düşünceleri, geçen yüzyılın çatışmalı mirası da göz önünde bulundurulduğunda eğitimin disiplinlerarası çalışmalardan beslenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to examine and introduce Theodor W. Adorno's views on education and to bring them into Turkish academic literature. Examining and revealing the relations between the educational views of the thinker and his philosophical thoughts are among the aims. In this research, document analysis method will be used to examine the analyzes of the thinker in the context of the ethical and experience problems, which are thought to be current today, in the context of their relations with education. In the research, the actuality and the significance of Adorno's educational views was discussed based on the thinker's own studies and studies in foreign academic literature. The critique of basic thought structures such as instrumental rationality and their relationship with education will be discussed in the context of thoughts of Enlightenment. In order to construct the groundwork for the thinker's views on education, his comments on moral philosophy, social analysis, experience and culture will be scrutinized. The concepts of Bildung, Halbbildung, critical self-reflection, instrumental reason and reified consciousness, which are the basis of the philosopher's educational views, will be examined in the research and their relations with each other will be analyzed. The philosopher's analysis of reified consciousness and half-education (Halbbildung) in the age of culture industry, and the idea of appropriating Bildung accumulation, a concept that comes from the German idealist philosophy tradition consisting of high cultural works, is thought to be valid in the context of education today, and the critical self-reflection which is the base of Adorno's view of education. It is considered significant to examine its effectiveness in terms of educational studies. In terms of the philosophical, social and historical foundations of education, Adorno's criticisms and thoughts reveal the necessity of cultivating the education from interdisciplinary studies, considering the conflicting legacy of the last century.