İstinaf Kavramı
The Concept of Appeal
Yazar: CENK AKİL
Danışman: PROF. DR. EJDER YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kanun yolları = Legal remedies ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; İstinaf = Appeal

Özet:
Her insan gibi davayı karara bağlayan hâkimlerin de hata yapma ihtimali vardır. Bu hatanın sebebi davaya ilişkin hukuk kurallarının yanlış uygulanmasından kaynaklanmış olabileceği gibi davaya yol açan maddi vakıaların yanlış tespit edilmiş olmasından da kaynaklanabilir. Ülkemizde Yargıtay, uzun yıllar bu boşluğu HUMK m. 428/5 hükmünden yararlanarak doldurmaya çalışmışsa da delillerle doğrudan doğruya temas etmemesi karşısında bu yöntemin tatmin edici sonuçlar vermediği anlaşılmıştır.İstinaf klasik anlamda ve dar anlamda olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Klasik anlamda istinafta uyuşmazlık, ilk mahkemenin önünde cereyan etmiş yargılamadan tamamen bağımsız olarak, yeni ortaya çıkan değişiklikler ve bir sınırlamaya tabi olmaksızın ileri sürülebilen yeni delil ve olaylar da göz önünde tutularak aynen ele alınmakta ve karar verilmektedir. Dar anlamda istinafta ise ilk yargılama baştan sona aynen tekrarlanmamakta; maddi vakıalar yalnızca gereken hususlarda yeniden incelenerek karar verilmektedir. 5236 sayılı Kanun ile kabul edilen istinaf yolu, klasik istinaf olmayıp, dar anlamda istinaftır.Kabul edilen istinaf sisteminde yeni vakıa ve delillerin ileri sürülmesi katı bir biçimde yasaklanmıştır. Hatta karşı tarafın rıza göstermesi durumunda dahi buna izin verilmemiştir. Bununla yargılamanın sürüncemede kalması önlenmek istenmiştir. Fakat kabul edilen düzenleme ile biraz ileri gidildiği; istinaf sebeplerini destekleyecek delil ve vakıaların ileri sürülmesine dahi engel olunduğu görülmektedir.İstinaf sebeplerinin ne olduğu hakkında Kanun'da herhangi bir hüküm yer almaması doğru olmamıştır. Bu durumda istinaf sebebinin, ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararı, sonucu itibarıyla hatalı kılan usul veya esasa aykırılık olduğu söylenebilir. Benzer biçimde, Kanun'da istinafın gerekçelendirilmesine ilişkin herhangi bir hükme de yer verilmemiştir. İstinaf başvurusunun gerekçelendirilmesinin unsurları, ilk derece mahkemesinin kararının ne ölçüde değiştirilmesinin istendiği; kararı hatalı kılan hukuka aykırılıkların neler olduğu ve ilk derece mahkemesince yapılan vakıa tespitlerinin doğruluğu ya da tamlığını şüpheye düşüren hususlar olarak sıralanabilir.İstinaf yargılaması ilk derece mahkemesinin önündeki yargılamanın bir devamı niteliğinde olduğundan istinafın konusu da ilk derece yargılamasındakiyle aynıdır. Tarafların dava konusu üzerinde tasarrufta bulunma hakları istinaf yargılamasında da devam eder.

Abstract:
There is a possibility that judges who adjudicate the case can make mistakes like all other people. The reason for this mistake can derive not only from the incorrect application of the laws but also from the improper determination of the facts that cause the case. In our country the Supreme Court has tried to fill this legal loophole by using the article 428/5 of the CP; however, considering the fact that it has no direct connection with the evidences it is understood that this method could not provide sufficient results.The concept of appeal is branched as classical and narrow clause. In the classical means of appeal the case is dealt with by the court of appeal and the court reaches a decision completely irrespective of the decision of the court of first instance, considering the recent changes and the evidences which can be alleged without any restriction. In the narrow clause of appeal the first judgement is repeated exactly from the beginning; the decision is reached by examining the facts where necessary. The appeal which is adopted by the Law Numbered 5236 is the narrow clause of appeal.In the accepted system of appeal it is strictly forbidden to assert new facts and evidences. Even it is not allowed, the other part consent to do so. By this regulation it is planned to prevent the case to be protracted. Notwithstanding, with this regulation it is seen that the legislator has gone too far and it is prevented to adduce even the evidences and facts which can buttress the reasons to appeal.It is not accurate to not to give a place for the reasons to appeal in the Law. In this situation, it can be said that the reason to appeal is the contradiction of the procedure and the substance which makes the decision of the first instance incorrect as a result. Likely there is no provision in the Law with regard to the reasoning of the appeal. The elements of the reasoning of appeal can be the extent of the will to change the decision of the court of first instance, the contradictions which make the decision incorrect and the suspicions which makes to think the determination of facts of the court of first instance is incomplete and faulty.Being the continuation of the judgement in the fist instance, the subject of the appeal is the same as in the first instance. The parties? rights to enjoy on the subject of the case still exist in the appeal.