Fen bilimleri öğretmen adaylarının artırılmış gerçeklik uygulamalarına yönelik farkındalık ve tutumlarının belirlenmesi
Identification of pre-service science teachers' awareness and attitudes towards augmented reality applications
Yazar: NİSA NUR PAMPAL
Danışman: PROF. DR. BURÇİN ACAR ŞEŞEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, fen bilimleri öğretmen adaylarının artırılmış gerçeklik (AG) uygulamalarına yönelik farkındalık ve tutumlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, AG uygulamalarını ders olarak alma durumları, AG uygulamalarını kullanma durumları şeklindeki değişkenleri açısından düzeylerini belirlenmeyi amaçlamıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak betimsel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada seçilen örneklemi, 2023-2024 eğitim öğretim yılında devlet üniversitelerinde öğrenim gören, 3.sınıf ve 4.sınıf kademelerinde okuyan 265'i kadın, 80'i erkek olmak üzere 345 fen bilimleri öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu araştırma, fen bilimleri öğretmen adaylarının artırılmış gerçeklik (AG) uygulamalarına yönelik farkındalık ve tutumlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, AG uygulamalarını ders olarak alma durumları, AG uygulamalarını kullanma durumları şeklindeki değişkenleri açısından düzeylerini belirlenmeyi amaçlamıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak betimsel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada seçilen örneklemi, 2023-2024 eğitim öğretim yılında devlet üniversitelerinde öğrenim gören, 3.sınıf ve 4.sınıf kademelerinde okuyan 265'i kadın, 80'i erkek olmak üzere 345 fen bilimleri öğretmen adayı oluşturmaktadır. 
Araştırmada veri toplama işlemi gerekli izinler alınarak gönüllülük esasına dayalı online ortamda Google Form aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgilerin bulunduğu Demografik Kısım, Artırılmış Gerçeklik Tutum Ölçeği (AGTÖ) ve Artırılmış Gerçeklik Farkındalık Anketi (AGFA) gerekli izinler alınarak uygulanmıştır. Artırılmış Gerçeklik Tutum ölçeği 5'li Likert tipi (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 2=Katılmıyorum, 3=Kararsızım, 4=Katılıyorum 5=Kesinlikle Katılıyorum) 15 maddeden oluşmaktadır. Artırılmış Gerçeklik Farkındalık Anketi 5'li Likert tipi (1=Hiç Katılmıyorum, 2=Katılmıyorum, 3=Kararsızım, 4=Katılıyorum, 5=Tamamen Katılıyorum) 27 maddeden oluşmaktadır. Veri analizinde SPSS 26.0 paket programı uygulanmıştır. Verilerin analizi kapsamında değişkenlerin betimsel istatistik değerleri (aritmetik ortalama, standart sapma, minimum değer, maksimum değer) hesaplanmıştır. 
Artırılmış Gerçeklik Tutum ölçeğinin alt boyutları dikkate alınarak inceleme yapılmıştır. Normal dağılım gözlenmediği için Artırılmış Gerçeklik Farkındalık Anketi ve Artırılmış Gerçeklik Tutum Ölçeğinin cinsiyet, sınıf düzeyi, AG uygulamalarını ders olarak alma durumu, AG uygulamalarını kullanma durumu değişkenleri arasındaki düzeyi belirlemede Mann Whitney U analiz testi uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının tutumu ile cinsiyet, sınıf düzeyi, AG içerikli ders alma durumu değişkenleri arasında anlamlı fark olmadığı, tutumlarının AG uygulamalarını kullanma değişkeni arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. AG uygulamalarını kullanana öğretmen adaylarının ortalama puanlarının fazla olduğu tespit edilmiştir. Artırılmış Gerçeklik Farkındalık Anketi ile sınıf düzeyi arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Artırılmış Gerçeklik Farkındalık Anketi ile cinsiyet, AG uygulamalarını ders olarak alma ve AG uygulamalarını kullanma durumu değişkenleri arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Kadın öğretmen adaylarının, AG uygulamalarını ders olarak alan öğretmen adaylarının ve AG uygulamalarını kullanan öğretmen adaylarının farkındalık ortalama puanlarının fazla olduğu tespit edilmiştir.  Farkındalık anketi ve tutum ölçeği arasındaki ilişkinin tespitinde Spearman Korelasyon analiz testi uygulanmıştır. Anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aimed to determine the levels of pre-service science teachers' awareness and attitudes towards augmented reality (AR) applications in terms of variables such as gender, grade level, taking AR applications as a course, and using AR applications. In the study, a descriptive research was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The sample selected in the study consisted of 345 pre-service science teachers, 265 of whom were female and 80 of whom were male, studying at the 3rd grade and 4th grade levels at state universities in the 2023-2024 academic year. Data collection in the study was carried out through Google Form in a voluntary online environment by obtaining the necessary permissions. As a data collection tool in the study, the 'Demographic Section', Augmented Reality Attitude Scale (ARAS) and Augmented Reality Awareness Questionnaire (ARFA) were applied by obtaining the necessary permissions. Augmented Reality Attitude Scale is a 5-point Likert-type scale (1=Strongly Disagree, 2=Disagree, 3=Disagree, 4=Agree, 5=Strongly Agree). It consists of 15 items. Augmented Reality Awareness Questionnaire is a 5-point Likert type (1=Disagree, 2=Disagree, 3=Disagree, 4=Agree, 5=Strongly Agree) It consists of 27 items. SPSS 26.0 package program was applied in data analysis. Within the scope of data analysis, descriptive statistics values (arithmetic mean, standard deviation, minimum value, maximum value) of the variables were calculated. The sub-dimensions of the Augmented Reality Attitude Scale were examined. Since normal distribution was not observed, Mann Whitney U analysis test was applied to determine the level of Augmented Reality Awareness Questionnaire and Augmented Reality Attitude Scale between the variables of gender, grade level, taking AR applications as a course, and using AR applications. It was determined that there was no significant difference between the attitudes of pre-service teachers and the variables of gender, grade level, and the status of taking a course with AR content, but there was a significant difference between their attitudes and the variable of using AR applications. It was determined that the average scores of pre-service teachers who used AR applications were higher. It was determined that there was no significant difference between the Augmented Reality Awareness Questionnaire and the grade level. There was a significant difference between the Augmented Reality Awareness Questionnaire and the variables of gender, taking AR applications as a course and using AR applications. It was determined that female pre-service teachers, pre-service teachers who took AR applications as a course, and pre-service teachers who used AR applications had higher awareness mean scores.  Spearman Correlation analysis test was applied to determine the relationship between the awareness questionnaire and attitude scale. It was determined that there was a significant and positive relationship.