Sığır ve koyunlarda salmonella serotiplerinin belirlenmesi
Identification of salmonella serotypes in cattle and sheep
Yazar: MOHAMED MUKHTAR ALİ ADEN
Danışman: PROF. DR. KADİR SERDAR DİKER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Koyunlar = Sheep ; Salmonella = Salmonella ; Stereotip = Stereotyping ; Sığırlar = Cattles ; Türkiye = Turkey ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de sığır ve koyun yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapıldığı İç Anadolu'da; Ankara, Kayseri ve Afyon Karahisar çevresi, Batı Anadolu'da; Aydın, İzmir ve Bursa şehirlerindeki seçilen ahırlardan toplam 312 sığır ve 135 koyundan farklı örnekler alınmıştır. Bu tez çalışması Nisan 2014 - Ağustos 2015 döneminde Ankara Universitesi Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'ndaki farklı laboratuvarlarda yürütülmüştür. Araştırma kapsamında seçilen ahırlardan toplam 470 dışkı ve deri; kesimhanelerden ise 60 adet lenf nodülleri toplanarak toblam 530 örnek Salmonella yönünden incelenmiştir.
Salmonella izolasyon ve identifikasyonunun değerlendirilmesi 6579:2004 (ISO) Uluslararası Metot Standardizasyonu Organizasyonu tarafından kabul edilen standart metotlar uygulanarak gerçekleştirildi. Prosedür dahilinde ön zenginleştirme için Tamponlanmış Peptonlu Su (TPS), selektif zenginleştirme için Modified Rappaport Vasilliadis Semi Solid (MRSV) ve Muller Kauffmann Tetrathionat novobiocin Broth (MKTTn) ve izolasyon için selektif besiyeri olan , Xylose Lysine Deoxycholate (XLD) ve Xylose Lysine Tergitol 4 (XLI4) agar kullanıldı. Salmonella şüpheli bulunan kolonilerinin identifıkasyonu, biyokimyasal ve serolojik yöntemlerle gerçekleştirildi. Serotiplendirme ise Kauffmann-White-Le Minor klasifikasyon şemasına göre yapılmıştır.
Çalişmada incelenen 530 sığır ve koyun materyallerinden (deri swab, dışkı ve lenf nodülü) 31 adedi Salmonella yönünden pozitif olarak bulunmuştur. İzole ve identifiye edilen 31 adet Salmonella izolatının 13'ünün (%4.2) Salmonella enterica subsp. enterica olup , 4'ünün Salmonella enterica subsp. salamae (%1.3) serovarı olduğu, 14'sinin (%10.8) ise Salmonella enterica subsp. Diarizonae olup 9'sunun S. IIIb 61:k:1,5 (%7), 4'ünün S. IIIb 50:k:z35 (%3.1) ve 1'inin de S. IIIb 61:1,v:1,5,7 (%0.8) alttürlerine ait olduğu belirlenmiştir. Sığırlardan izole edilen en yaygın serotipin %1.37 oranla S. Typhimurium, koyunlardaki en yaygın serotipinise %9 oranla S. IIIb 61: k: 1, 5 olduğu görülmüştür. İzole edilen bu etkenlerin ribotiplendirmesi, antibiyotik direncive bazı virulens faktörleri araştırıldı. 
Anahtar Sözcükler: Koyun, Sığır, Salmonella

Abstract:
The focus of this study is isolation , identification and serotyping of Salmonella in cattle and sheep presented for slaughter and dairy farms of some regions in Turkey that cattle and sheep breeding is widespread like; in Anatolia, Ankara , Kayseri and Afyon in western Anatolia, Aydın, İzmir and Bursa. The thesis work was carried out in the different laboratories of, Department of Microbiology, Faculty of Veterinary Medicine, Ankara University (AU) Ankara, Turkey during the period from April 2014 to August 2015. A total number of 470 hides and feces samples were aseptically collected from a convenience samples of cattle and sheep at dairy farms of selected areas, also 60 lymph node sampleswere collected from selected slaughter hoses.
Salmonella isolation and identification procedure, a standard and accepted method for the detection of Salmonella in feces, hides, lymph nodes is based on a traditional microbiological method, identification and typing of Salmonella according to the International Organization for Standardization Method 6579:2004 (ISO) was performed. Pre-enrichment procedure within Buffered Peptone Water, selective enrichment with Modified Rappaport Vasilliadis Semi Solid (MRSV) and Mueller Kauffmann Tetrathionat novobiocin Broth and selective medium for the isolation of, Xylose Lysine Deoxycholate (XLD) and Xylose Lysine Tergitol 4 (XLT4) agar was used. The identification of suspect Salmonella colonies which were performed by biochemical and serological methods. Positive samples were serotyped and tested for susceptibility of some antibiotics.
In this study, among the 530 cattle and sheep material (hides swap, feces and lymph nodes), 31 were found to be positive for Salmonella spp. Among the cattle isolates 13 (4.2%) of them were identified as Salmonella enterica subsp. Enterica and 4 of them (1.3%) was identified as Salmonella enterica subsp. salama. Beside this, 14 sheep isolates were found to be Salmonella enterica subsp. Diarizona among of which 9 (7%) were identified as S. IIIb 50: k: z35, 4 (3.1%) were identified as S. IIIb 50: k: z35. and 1 (0.8%) was identified as S. IIIb 61: 1, v: 1 5.7.
The most frequent serotypes were identified as S. Typhimurium (1.3%) in cattle and S. IIIb 61: k: 1, 5. (7%) in sheep. Ribotyping, antibiotic resistance and some virulence factors of the isolates were also investigated.
Keywords: Cattle, Sheep, Salmonella