Kıyı alanlarının dönüşümünde kamusal mekân ilkesi: Haliç tersaneleri
Public space principle in the transformation of coastal areas: Haliç shipyards
Yazar: ERGÜN ÖZYÖRÜK
Danışman: DOÇ. DR. JULİDE ALP
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kıyı alanları tarih boyunca cezbedici olmuştur, dolaylı ve dolaysız olarak kent için avantajlar yaratmıştır. 19 yy da kolay erişim sayesinde kıyılar sanayi tesisleri için de cezbedici olmuştur ve kıyı bölgelerinde sanayi tesisleri gelişmiştir. Fakat bu yapılaşma kıyı alanlarında kirlenme ve kent insanı için kullanım alışkanlıklarından kopma yaşanmasına yol açmıştır. Sanayide ve teknolojide meydana gelen değişimler sonrasında kıyı alanlarındaki endüstri tesisleri atıl konuma gelmiştir ve bu yapıların kent içindeki konumları sorgulanır hale gelmiştir. Bu tesisler kentsel dönüşüme ihtiyaç duymaktadır. Dünya da yaşanan ekonomik ve turistik gelişmeler sonrası kent içi kıyı alanlarının çağın ihtiyaçları doğrultusunda dönüşmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Kıyı alanlarının zamanla kent içinde değerlenmesi sonucu kıyı dönüşüm projeleri için tüketim alışkanlıklarını destekleyecek projeler zamanla kentsel soylulaşma, sınıfsal ayrımlar yaratmaktadır. Oysa dünya üzerinde yapılan kıyı dönüşüm projeleri incelendiğinde, karma kullanım öneren ve kentin farklı kullanıcı kitlelerini kıyılarla buluşturan ve kamusal kullanım alışkanlıklarını öne çıkarıp kıyı kullanımlarını canlandıran projeler başarılı olmuştur. Uzun bir planlama sonucu kamu ve özel sektör işbirliği ile yürütülen, kullanıcı odaklı, rekreasyon aktiviteleri içeren ve kültürel dönüşüm ile endüstri mirasına sahip çıkan projeler daha başarılı olmuştur. Günümüzde eşsiz tarihi mirasa sahip Haliç Tersaneleri için dönüşüm projeleri gündeme gelmektedir. Haliç Tersaneleri kamusal öncelikle, toplumsal yararla dönüştürülmesi durumunda, Haliç sahip olduğu endüstri mirasını kültürel aktivitelerle kentin hafızasında tekrar iz bırakacak, yaşayacaktır. Kent içi kıyı kullanım alışkanlıkları tekrar canlanacaktır.

Abstract:
Coastal areas have been attractive throughout history and have created advantages for the city, both directly and indirectly. In the 19th century, thanks to easy access, the coasts were also attractive for industrial facilities and industrial facilities developed in the coastal areas. However, this structuring has led to pollution in the coastal areas and a break from the usage habits for the urban people. After the changes in industry and technology, industrial facilities in coastal areas have become idle and the position of these structures in the city has become questionable. These facilities need urban transformation. After the economic and touristic developments in the world, it has become inevitable for the urban coastal areas to be transformed in line with the needs of the age. As a result of the value of coastal areas within the city over time, projects that will support consumption habits for coastal transformation projects create urban gentrification and class distinctions over time. However, when the coastal transformation projects around the world are examined, the projects that propose mixed use and bring together the different user groups of the city with the coasts, highlight the public usage habits and revitalize the coastal uses have been successful. As a result of a long planning, projects that are carried out in cooperation with the public and private sectors, that are user-oriented, that include recreational activities, and that protect the cultural transformation and industrial heritage have been more successful. Today, transformation projects are on the agenda for the Golden Horn Shipyards, which have a unique historical heritage. If the Golden Horn Shipyards are transformed with a public priority and for social benefit, the Golden Horn will leave its traces in the city's memory with cultural activities, and will live up to its industrial heritage. Urban coastal usage habits will be revived.