İstanbul metro aktarma merkezlerinin entegrasyon ve erişilebilirlik unsurlarının araştırma ve değerlendirmesi
Research and evaluation of integration and accessibility factors in interchange stations of istanbul metro
Yazar: BERİL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYDE ÖZTÜRK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kentleşme ve sanayileşmenin yayılmasıyla birlikte artan nüfus yoğunluğu, ulaşım talebinin artmasına neden olmaktadır. Artan nüfus, lastik tekerlekli ulaşımın artışını ve trafik sorununu beraberinde getirmektedir. Kentlerde ve metropollerde oluşan trafik sorununun çözülmesi için en etkili yol toplu ulaşım sistemleridir. 
İstanbul şehri nüfus oranına bakıldığında toplu ulaşım sistemlerinin gerektiği bir metropoldür. Otobüs, metrobüs ve kent içi raylı sistemleri barındıran toplu ulaşım sistemlerinde, karayolu ulaşımında yaşanan fazla yakıt tüketimi, çevre kirliliği, kazalar ve trafik tıkanıklığı gibi sorunları ortadan kaldırmak için raylı sistemlere ağırlık verilmektedir.
Metro, hafif metro, tramvay, füniküler gibi raylı sistemler; yolculara konforlu, hızlı, güvenli bir yolculuk sunarak trafik sorununu ortadan kaldırmaktadır. Kısa sürede, karayoluna göre çok daha fazla yolcu taşıyabilecek kapasiteye sahip olan kent içi raylı sistemler, diğer ulaşım modlarına göre çok daha geniş bir sahaya ve çok daha geniş bir yolcu kitlesine hizmet verebilecek kapasitededir.
Kaliteli bir yolculuk için, ulaşım modları arasındaki geçişlerin yolcular için 'kapıdan kapıya',  kesintisiz olması gerekmektedir. Yolculara, yolculukları sırasında güvenli, sürekli, bütünleyici ve erişilebilir bir transfer sağlanmalıdır. Kent içi raylı sistemler ile diğer ulaşım modları arasında geçiş sağlayan transfer merkezleri, istasyonlardaki aktarma merkezleridir.
Tez çalışması kapsamında, literatür çalışması yapılarak toplu ulaşım sistemleri tanımlanmış ve kent içi raylı sistemlerin diğer toplu ulaşım sistemlerindeki yeri ve üstün özellikleri anlatılmıştır. Ulaşım sistemlerinin bütünleşik yapısındaki en kilit element olan aktarma merkezlerinin tasarımındaki unsurlar, entegrasyon kavramı ve entegrasyon türleri açıklanmış ve erişilebilirlik kavramı ile ilişkisi irdelenmiştir. 
Entegre bir aktarma merkezine yakınlık ve erişim kolaylığı toplu taşıma hizmetlerini büyük ölçüde arttırmaktadır. Yürüyüş yolları, yolcuların ulaşım modlarını rahatça değiştirebilmesi için dikkatle tasarlanmalıdır. Toplu taşıma hizmetleri arasındaki aktarımın kolaylaştırılması için yolculara ulaşım modlarının hepsinde kullanılabilecek tek bir ücret kartı sunulmalıdır. Tüm toplu taşıma modlarında kullanılabilecek tek bir ücret kartı entegrasyona büyük katkı sağlamaktadır. Farklı otoriteler tarafından idare edilen kurumların entegre bir sistem için birleşmesi ve iş birliği yapmaları gerekmektedir. Güzergahlar, hatların ve modların en iyi şekilde bağlanması ve kesintisiz bir ulaşım ağını oluşturmayı hedeflemeli ve modların birbirini tamamlaması sağlanmalıdır. Bu tasarım kriterleri ve gereklilikler kapsamında, Yenikapı, Ünalan, Ayrılık Çeşmesi, Zeytinburnu ve Mecidiyeköy metro istasyonlarının, yerinde yapılan incelemeler sonucu diğer ulaşım modlarıyla olan ilişkisi, aktarma merkezlerinin entegrasyon ve erişilebilirlik unsurları araştırılmıştır ve değerlendirme yapılmıştır. 
Yapılan değerlendirme sonucunda istasyonlardaki aktarma merkezleri tasarımında, güvenli, etkin ve kesintisiz bir yolculuk için eksiklikler ortaya konmuştur ve eksiklikler ile ilgili çözüm önerileri getirilmiştir. Bu doğrultuda yapılacak uygulamalar, İstanbul'daki entegre metro ulaşım sistemini yolcular için kapıdan-kapıya, konforlu ve erişilebilir kılmaya katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Increasing population density with the spread of urbanization and industrialization causes an increase in the demand for transportation. The increasing population brings with it the increase of rubber-wheeled transportation and traffic problem. The most effective way to solve the traffic problem in cities and metropolitans is through public transportation systems.
Considering the population ratio, Istanbul is a metropolitan where public transportation systems are required. Public transportation systems are consist of bus, Metrobus, and urban rail systems.  Compared with other public transportation modes, urban rail systems eliminate problems such as excessive fuel consumption, environmental pollution, accidents, and traffic jams, therefore development countries would rather invest in urban rail systems instead of rubber-wheeled transportation, thus urban rail transit begins to play a more important role in public transportation and occupies a comparatively high proportion of urban transportation, promotes harmonious development of economy and society.
Urban rail systems such as metro, light rail, tram, and funicular eliminate the traffic problem by offering passengers a comfortable, fast, and safe journey. A funicular is a system that is pulled with steel ropes and moves on the rail, working with the principle of using two separate vehicles at the same time and affecting each of the wagons as a counterweight, and are preferred on high slopes. Trams are light, electrically powered, low passenger capacity, single or serial rail public transport systems that can be partially or fully shared with other traffic. Subways are a type of signalized transportation system used in urban areas, providing high-capacity, fast and frequent travel to passengers. Urban rail systems, which have the capacity to carry much more passengers in a short time than the highway, have the capacity to serve a much wider area and a much wider passenger mass compared to other transportation modes.
Certain design challenges, such as the lack of comprehensive design standards, the need to design for very long-term capacity and operational sustainability, trade-offs and interactions among design features, and the need for multimodal integration are unique to the design of urban rail systems.
An integrated public transportation network in cities can only be established by articulating different types of transportation at certain points and bringing them together. Such integration would also improve the service quality and efficiency of the public transport system and help increase passenger numbers. In this direction, it is necessary to use different types of public transport on routes suitable for their capacities, taking into account the travel demand, and to ensure the integration of business between the types such as time, voyage, and vehicle.
For a quality journey, the transitions between modes of transport must be 'door-to-door' for passengers, uninterrupted. Passengers should be provided with a safe, continuous, integral, and accessible transfer during their journey. Interchange stations which are the key element of intermodal transit, provide a transition between urban rail systems and other transportation modes are transfer centers at stations. 
Within the thesis, public transportation systems are defined by making literature research, and the place and superior features of urban rail systems in other public transportation systems are explained. The effective elements in the design of transfer centers, which are the key factors in the integration of transportation systems, the concept of integration and integration types are explained and their relationship with the concept of accessibility is examined.
Interchange stations should be strategically located to increase destination alternatives and help to improve mobility for a city. In urban areas where transit demand is widely spread, passengers may be served by an intermodal transit system, consisting of a rail transit line and a number of feeder routes connecting at different transfer stations. In such a system, passengers may need one or more transfers to complete their journey. Within the scope of these design criteria and requirements, the relations of Yenikapı, Ünalan, Ayrılık Çeşmesi, Zeytinburnu and Mecidiyeköy metro stations with other transportation modes as a result of on-site investigations, integration and accessibility elements of transfer centers were investigated and evaluated.
Multimodal integration (including physical, operational, fare, informational, and network integration) should be carefully considered when designing urban rail systems. By definition, urban rail systems do not provide door-to-door service for passengers. Therefore, it is important to consider how people access and egress the stations when traveling from their origin to their final destination.
The proximity and ease of access to an integrated hub greatly enhance public transport services. Walkways should be carefully designed so that passengers can easily change their mode of transport. At the transfer center, passengers should be informed about the transit route, how to transfer between the travel starting point and the destination route, and in case of a possible delay to the public transport stations or stops of the vehicles, with the help of announcements, texts or smart boards. To facilitate transfer between public transport services, passengers should be offered a single fare card that can be used in all modes of transport. A single fare card that can be used in all public transport modes makes a great contribution to integration. Institutions administered by different authorities need to unite and cooperate for an integrated system. Routes should aim to connect lines and modes in the best way and create an uninterrupted transportation network, and the modes should complement each other.
In public transportation systems, easy access of passengers to their destination, transportation performance, and the quality of use of the transfer center is explained by accessibility. The ability of a public transportation system to convey people from their system entry point to their system exit point in a reasonable amount of time is also defined as accessibility. The movement in transfers from urban rail systems to other transportation modes is ensured by the high accessibility of the stations, by overcoming vertical and horizontal distances and obstacles, and by maximizing the efficiency of movement.
While planning the transfer centers, elevators, escalators, moving walkways, and other facilities must be designed to reduce the transfer time and meet the needs of limited mobility passengers which are older people who are frail, pregnant women, parents with small children, visitors or tourists, people with temporary impairments such as a broken leg and passengers with heavy or large luggage. Safety, protection, and comfort criteria should be provided for passengers.
As a result of the evaluation, deficiencies in the design of the transfer centers at the stations were revealed for a safe, efficient, and uninterrupted journey and solutions were offered for the deficiencies. Implementations to be made in this direction will contribute to making the integrated metro transportation system in Istanbul comfortable and accessible, door-to-door for passengers.