Nakşibendîlikte Murâkabe ve İhsan
Murakabe and İhsan İn The Way of al-Nakşibendi
Yazar: İRFAN KEHYA
Danışman: PROF. DR. RİFAT OKUDAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Murakabe = Muraqaba ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tasavvuf = Mystic ; İyilik = Goodness

Özet:
Bu çalışmada Tasavvuf ıstılâhatı içerisinde çok önemli bir konuma hâiz olan murâkabe ve ihsan terimleri, Nakşibendî tarikati özelinde incelenmeye çalışılacaktır. Onlar genelde ihsanı iki kısma ayırmışlar, dolayısıyla ihsanı bir hal, murâkabe ve müşâhedeyi ise onun iki makamı olarak görmüşlerdir. Nasslar ışığında açıkladıkları bu iki makamı seyr-i sülûk içerisine dâhil ederek, mârifetullaha ulaşmakta sistemli bir yol olarak tanımlamışlardır. Onların bu görüşleri, büyük ölçüde kendilerinden önceki mutasavvıflardan elde edilen veriler bağlamında şekillenmiştir.
Murâkabe; insanın Allah Teâlâ tarafından görüldüğünü hatırında tutması ve buna göre hareketlerini düzenlemesi demektir. Müşâhede ise O'nu görür gibi ibadet etmesi manasına gelmektedir. Kişinin bu hallere uygun yaşamasıyla iki cihan saadetine ulaşacağı vurgulanmaktadır. 
Bu çalışmada mezkûr terimler hakkında Nakşîbendî âlimlerin yaklaşımları, kaynakların taranmasıyla birlikte yer yer karşılaştırmalar yapılarak, tasvîrî/deskriptif, tümevarımsal bir yöntemle ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Ayrıca mezkûr terimlerin tarikatte önem atfedilen diğer kavram ve düsturlarla olan ilişkisine de temas edilecektir. Tasavvuf tarihi içerisindeki önemine ve mutasavvıfların farklı yaklaşımlarına değinilerek, Nakşibendî tarikatindeki yerini gün yüzüne çıkarmak çalışmanın ana problemleri arasında yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: İhsan, Murâkabe, Müşâhede, Tasavvuf, Nakşibendiyye, Seyr-i Sülûk.

Abstract:
In this study, Muraqaba and Ihsan, which have a very important position in Sufistic terms, have been tried to be examined in order to the Naqshbandi path. In general, they divided the Ihsan into two parts, so that they regarded the Ihsan as a state, and the Muraqaba and the Mushahada as its two positions, which they describe in the light of the evidences, as a systematic way of reaching the Mârifetullah by including them into the course (Seyr-u Suluk). Their views are largely shaped in the context of the data they obtained from previous Sufi's.
Muraqaba is that a person keeps in mind that he is being seen by Allah Teâlâ and accordingly organizes his movements. But Mushahada means that he worships as if he sees him. It is emphasized that a person will reach two World happinesses by suiting these conditions.
In this study, the approaches of Naqshbandi scholars about the terms used in the study will be tried to be put forward by means of a descriptive, tangible method by making comparisons within the sources. In addition, there will also be touched on the relation between the terms used and the other terms and concepts which are important in the cult. By referring its main importance in the history of Sufism and different approaches of the Sufi's, showing up its place in the Naqshbandi path is one of the main problems of this work. 
Key Words: Ihsan, Muraqaba, Mushahada, Sufism, Naqshbandi, Seyr-u Suluk (course).