Kütüb-i sittedeki abdest ve çıplak ayağa meshle ilgili hadislerin değerlendirilmesi
The analysis of the hadithes related to oblusion and wipe of neked food in the sixbooks of hadithes
Yazar: SERDAR MURAT GÜRSES
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN AYVALLI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Abdest = Ablution ; Ayak = Foot ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kütüb-i Sitte = Kütub as Sittah ; İslamiyet = Islam

Özet:
Müslüman âlimler arasında abdest alırken ayağı yıkama konusunda ihtilaf vardır. İmamiye Şiileri abdest alırken ayaklarını yıkamayıp ıslak elleriyle mesh ederken Ehl-i sünnet mensupları abdest alırken ayaklarını yıkarlar. Bu anlaşmazlık Kur'ân'daki Maide suresinin altıncı ayetindeki bir kelimenin iki farklı şekilde; yani ?ercülekum? veya ?ercülikum? şeklinde nakledilebilmesinden kaynaklanmaktadır.Bir ayet üzerinde iki farklı kıraat olması durumunda o ayet, prensip olarak iki ayet olarak değerlendirilir. Bu durumda kıraatlerden biri alınıp öteki bırakılamaz. İkisinin birleştirilerek birlikte mütalaa edilmeleri yoluna gidilir. Yukarıda bahsi geçen ?ercülekum? kelimesinde ?lam? harfinin üstün ve esre okunuşları da böyledir. Bu iki farklı kıraat iki şekilde birleştirilir. Bunlardan birincisine göre mesh gasl manasına alınır bu takdirde ayakların hafifçe yıkanması kastedilmiş olur. İkincisi ayette cer-bil-civar söz konusudur. Bu duruma göre `ercül' kelimesinin kesreli okunması bir amil sebebiyle değil yanında bulunan `ruus' kelimesinin harekesinden dolayıdır.Mezkûr iki yorumda Arap dilince müsellem bir konudur. Buna rağmen birinci yorumun kanıtı daha kesindir. Üstelik bu telaffuzun kesinliği Hz. Peygamberin sünneti tarafından da teyit edilmiştir.Hz. Peygamber abdestliyken abdestini yenilediği zamanlarda ayağını hafifçe mesh ederek abdest almıştır. Bununla birlikte abdest alınmasıyla ilgili hadislerin çok büyük bir çoğunluğu ayağın yıkanmasına işaret eder. Rasûlullah'ın bu uygulaması yüzyıllar boyunca Ehl-i sünnet mensupları tarafından benimsenmiştir.

Abstract:
There is a conflict among Muslim scholars regarding the washing of feet while performing an ablution (wudhu). As a matter of fact, the Muslims of Ahl-al-Sunna wash their feet during performing ablution, whereas the Imamiya Shiites do not wash their feet but wipe them with their wet hand. This conflict arises from the fact that a word in the sixth verse of the Surah al-Ma?idah in the Holy Qu?ran may be recited in two different ways, namely as ?arjulakum? or ?arjulikum?.In the case of two different recitations in a verse, that verse is considered, in principle, as two verses. However, taking only one of these, leaving out the other, is out of question. They are treated in the form of a combination. The two different recitations of the abovementioned word are combined on the basis of two principles: ?Wiping the feet with a wet hand? is attributed to the washing of feet, by taking into consideration its meaning for washing them lightly, and there is also a case of ?jar-bil-jivar? in the verse.Both recitations are backed up by evidence. However the evidence of the recitation ?arjulakum? is more conclusive. Morever, the consistency of this pronunciation has been erified also by the sunna of the Prophet.In fact, most of the Hadith regarding the performance of ablution point at washing of the feet. The Prophet occasionally practised washing his feet lightly, by wiping them gently. He did this when He was renewing his ablution while already being in the state of ablution. This practise of performing an ablution has been adopted for centuries by the Muslims of Ahl-i Sunna.