Direkt etkili antiviral tedavi alan kronik hepatit C hastalarının anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of anxiety, depression and quality of life of chronic hepatitis C patients receiving direct antiviral treatment
Yazar: OĞUZHAN KESEN
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM ÖZEN ALAHDAB
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Depresyon = Depression ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş: Kronik viral hepatit C (KHC) hastalarında yaşam kalitesinin bozulduğu, anksiyete ve depresyon sıklığının arttığı bilinmektedir. Yeni geliştirilen direkt etkili antiviral (DEA) ilaçlar ile tedavi oranı belirgin yükselmektedir. Bizim çalışmamız DEA ilaç başlanan hastaların tedavi sonrasında yaşam kalitesinin, anksiyete ve depresyon oranlarının değişimini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi gastroenteroloji polikliniğine başvuran HCVRNA'sı 6 aydan uzun süre pozitif saptanan 80 kronik viral hepatit C hastası çalışmaya dahil edildi. Hastalara tedavi başlangıcında ve tedavi sonunda anksiyete ve depresyonu değerlendirmek için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD); yaşam kalitesini değerlendirmek için ise SF-36 ölçeği verildi. Her bir ölçeği hasta kendisi doldurarak tarafımıza teslim etti.
Bulgular: Çalışmaya 80 hasta dahil edildi. Bu hastaların 73'ünde tedavi sonu anketine ulaşıldı. Tedavi sonunda çalışmaya katılan hastaların anksiyete ve depresyon sıklığında anlamlı derecede azalma saptandı. Anksiyete ve depresyon puanlamalarının ortalamasına bakıldığında da tedavi sonunda anlamlı derecede azalma saptandı. Yaşam kalitesi değerlendirilmesinde ise fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, ağrı, genel sağlık algısı, sosyal işlevsellik, emosyonel rol güçlüğü alt parametrelerinde anlamlı iyileşme saptanmıştır. Vitalite ve ruh sağlığı alt parametrelerinde iyileşme saptanmasına rağmen anlamlılık derecesine ulaşmamıştır.
Sonuç: KHC'de DEA ilaçlar ile yan etki profili düşük, başarı şansı yüksek tedaviler geliştirilmiştir. Bu tedaviler ile birlikte hastaların yaşam kalitesinde ve anksiyete depresyon sıklığında anlamlı iyileşmeler gözlemlenmiştir.

Anahtar sözcükler: kronik viral hepatit C, anksiyete, depresyon, yaşam kalitesi

Abstract:
İntroduction: It is known that the quality of life deteriorates in chronic viral hepatitis C patients and the frequency of anxiety and depression increases. The newly developed directly acting antiviral (DEA) agents have significantly increased the treatment rate. Our study aimed to determine the change of the quality of life, anxiety and depression rates after treatment of patients who started DEA drugs
Method: Eighty chronic viral hepatitis C patients whose HCV RNA was detected positive for 6 months were included in the study at Marmara University Medical School Hospital. Hospital Anxiety and Depression Scales were used to assess anxiety and depression, and SF-36 scales were used to assess quality of life at baseline and at the end of treatment. Each scale was filled out the patient himself and delivered us.
Results: Eighty patients were included in the study. In 73 of these patients, the end of treatment questionnaire was reached. At the end of treatment, a significant decrease in the anxiety and depression frequency of the patients participating in the study was observed. When the average of anxiety and depression scales were examined, a significant decrease was found at the end of treatment. However, it is not statistically significant, in male patients, the increase in the frequency of depression and the mean depression scores were found at the end of treatment. While assessing the quality of life, significant improvements were found in the subparameters of physical function, physical role strength, pain, general health perception, social functioning, emotional role strength. Despite improvement in vitalite and mental health subparameters, the level of significance was not reached.
Conclusion: High success rate and low side effect profile with DEA agents have been developed in KHC. Significant improvements in the quality of life and anxiety depression of patients were observed with these treatments.