Türk sinemasında toplumsal değişimler çerçevesinde çocuk imgesi
Child image in terms of social changes in turkish cinema
Yazar: ÖZGE NİLAY ERBALABAN
Danışman: PROF. DR. KONCA YUMLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Aile tarihi = Family history ; Sinema = Cinema ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal tarih = Social history ; Türk sineması = Turkish cinema ; Çocuklar = Children

Özet:
Her çağda ve her toplumsal yapıda çocuklara farklı anlamlar yüklendiği görülmektedir. Feodal üretim ilişkilerinin yaşandığı Ortaçağ'ın çocukluk algısıyla, sanayi döneminin çocukluk algısı birbirinden farklıdır.Sanayi Devriminden sonra yaşanan politik ve felsefi gelişmeler çocuklara olan ilgiyi artırmıştır. Çocuklar, 19. yüzyılla birlikte Platon'dan miras kalan bir anlayışla ?geleceğin yurttaşları? olarak düşünülmüştür. Bu dönemde çocuk kıyafetlerinde, çocuklara yönelik pedagoji anlayışında, çocuğun aile içindeki varlığında geçmiş dönemlere göre değişimler yaşanmıştır.Hem kitle iletişim aracı hem de bir sanat olan sinema, toplumsal alandaki değişiklikleri izleyiciye aktarmış, kimi zaman bu değişikliklerin benimsenmesi ya da reddedilmesi yönünde ideolojik bir işlev yüklenmiştir. Bu nedenle sinemada yer alan her bir karakterin de belli bir görevi bulunmuştur. Türk Sinemasında çocuk karakterlerin incelenmesi yoluyla çocukların toplumsal sistem içindeki yeri, yetişkinlerin çocuklardan beklentileri anlaşılabilmektedir.Türk Sineması sektörleşmeye başladığı 1950 yılından itibaren çocuk oyunculara filmlerde yer vermiştir. Kimi zaman yan rollerde kimi zaman başrollerde görülen çocuk karakterlerin varlığı, hem dönemin toplumsal gelişmelerine göre hem de filmlerin yapılma amaçlarına göre değişmiştir.Türk Sineması 1950 ve 1970 yılları arasında halkın en önemli eğlence aracıdır. Bu dönemde izleyicilerin büyük bölümünü aileler oluşturmaktadır. Bu nedenle bu dönemde aile filmleri ortaya çıkmıştır. Bu aile filmlerinde çocuklar ailenin ayakta kalmasını sağlayan aracılar olarak görülmüştür.1970'li yıllardan sonra Türkiye'de kentleşme, sanayileşme, göç gibi toplumsal sorunlar yaşanırken sinemada da farklılık arayışları görülmüştür. Toplumsal sorunlara değinmek isteyen yönetmenlerin filmlerinde bu sorunları aktaran çocuk karakterler ortaya çıkmıştır. Toplumsal hayattaki değişimler, Türk Sinemasındaki çocuk karakterlerin varlığını etkilemiştir. Bu nedenle Türk Sineması, toplumsal hayatta çocukların algılanmasıyla ilgili bilgi edinebileceğimiz çok önemli sosyolojik bir kaynaktır.1980 ve 2000 Yılları arasında gelir dağılımdaki eşitsizlikler, çarpık kentleşme, aile içi şiddet gibi nedenlerden dolayı bazı çocuklar sokakta yaşamaya itilmiştir. Bu dönemin önemli bir toplumsal sorunu olarak gündeme gelen sokağa itilmiş çocuklar, filmlerde de görülmüştür

Abstract:
Social roles which are given to children have been formed by according to necesities of communities. It has been seen that children have been undertaken different donatations at each era and social foundation. Childhood?s perception of Middle Age which has got relation of feudal production is different from childhood?s perception of Industrial Age.Political and philosophical developments have increased interests to children after Industrial Revolation. Children has been thought as a children of future that is inheritance from Platon. Changes were happened on Childrens? clothes, pedegogical perception, childrens? entity in family life according to former ages.Cinema which is both mass communication medium and art presents to alterations at foundation of communities and some times lay on ideological functions in order to be accepted and to be rejected these alterations.Children have taken place at Turkish Movies since it become a industry. Precense of children which seen some times as a centre role or noncentre role at films have changed according to both developments of communities and movies? purpose.Turkısh Cinema was a the most important entertainment medium at between 1950 and 1970. Families constituted a big part of audiences at this time. That?s why families? movies came on the scene at this time. Children were seen as a intermediary which provides family to stay afoot in these films.After 1970?s years social changes affected children directly. Military coup, imigration, poverty occupied a big role in childrens? life. And Turkısh cinema reflected it by children.