COVID-19 salgınında hastanelerde çalışan sağlık personelinin tükenmişlik düzeyi ile beslenme ve uyku alışkanlıkları arasındaki ilişki
The relationship between the burnout level and nutrition and sleeping habits of healthcare professionals working in hospitals during the COVID-19 outbreak
Yazar: EZGİ ERTAL
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Uyku = Sleep

Özet:
Sağlık çalışanlarının tükenmişlik açısından riskli olduğu ve pandemilerin tükenmişlik sıklığını arttırabileceği düşünülmektedir. Sağlıksız beslenme, yetersiz fiziksel aktivite, uykusuzluk gibi faktörlerin tükenmişliği artırması olasıdır. Bu araştırma, ülkemizde COVID-19 pandemisi halen sürerken, hastanelerde çalışan sağlık personellerinin tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi ve tükenmişlik düzeyinin beslenme ve uyku alışkanlıkları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Haziran-Eylül 2020 tarihleri arasında yapılan bu araştırmaya 246 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Veriler, "Google Formlar" platformu aracılığıyla online anket yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin toplanmasında beş bölümden oluşan veri toplama formu kullanılmıştır. Birinci bölüm, sosyodemografik özellikleri, yaşam tarzı alışkanlıklarını ve çalışma koşullarını, diğer bölümler sırasıyla serbest zaman egzersiz anketi, Maslach tükenmişlik ölçeği, uykusuzluk şiddeti indeksi ve pandemi öncesi ve sürecine ait iki ayrı besin tüketim sıklığı formlarını içermektedir. Verilerin analizinde SPSS-15.0 programı kullanılmıştır. Araştırmada, katılımcıların %61,4'ünün yüksek düzeyde tükenmişlik yaşadığı görülmüştür. Mesleğin, pandemi kliniğinde çalışmanın, nöbet tutmanın, hasta sayısının, sigara ve alkol kullanımının, pandemide beslenme ve fiziksel aktivitedeki değişikliklerin, serbest zamandaki egzersiz aktifliğinin, uykusuzluk şiddetinin, ana öğün sayısı ve su tüketiminin tükenmişlik üzerine etki gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Tükenmişlik düzeyinin artmasıyla uykusuzluk şiddetinin de arttığı saptanmıştır (p<0,01). Yüksek düzeyde tükenmişlik yaşayan bireylerin, pandemide sebze yemekleri, taze sebzeler, balık ve kurubaklagil tüketim sıklıklarının azaldığı bulunmuştur (p<0,05). Orta düzeyde tükenmişlik yaşayanların süt, yumurta tüketim sıklıklarının arttığı, beyaz ekmek tüketim sıklığının azaldığı saptanmıştır. Düşük düzeyde tükenmişlik yaşayanların süt tüketim sıklığının arttığı, beyaz ekmek tüketim sıklığının azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Tükenmişliğin azaltılmasında çalışma koşullarının iyileştirilmesi, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve uyku düzeni anahtar role sahiptir. Sağlık çalışanlarında tükenmişliğin önlenmesi, sağlık hizmetlerinin kalitesi ve güvenliği için de oldukça önemlidir.

Abstract:
It is thought that healthcare workers are at risk in burnout and pandemics can increase the frequency of burnout. Factors such as unhealthy diet, inadequate physical activity and insomnia are likely to increase burnout. This study aims to determine the burnout level of healthcare professionals working in hospitals while the COVID-19 pandemic in Turkey and evaluation of the effects of burnout on nutrition and sleep habits. This research was conducted between June and September 2020, including 246 healthcare workers. All data were collected in Google Forms by online survey method. A data collection form consisting of five parts was used to collect the data. The first section includes sociodemographic characteristics, lifestyle habits and working conditions, the other sections include leisure exercise questionnaire, Maslach burnout inventory, insomnia severity index, and two separate food consumption frequency forms for pre-pandemic and pandemic periods, respectively. SPSS-15.0 program was used in the analysis of data. In the study, 61.4% of the participants had a high burnout risk. It has been shown that the profession, working experience in the pandemic clinic, working in shifts, the number of patients given care, smoking and alcohol consumption, changes in nutrition and physical activity during the pandemic, exercise activity in leisure time, insomnia severity, number of mean meals and water consumption have a significant effect on the burnout (p<0.05). As the burnout increases, the severity of insomnia also increases (p<0.01). It was found that the consumption frequency of vegetables, fresh vegetables, fish and legumes decreased during the pandemic period in individuals with a high risk of burnout (p<0.05). It has been determined that individuals with moderate burnout have increased their milk and egg consumption frequencies and decreased their white bread consumption frequency during the pandemic period. It was found that individuals with low levels of burnout increased their milk and white bread consumption frequencies decreased during the pandemic period (p<0.05). Improving working conditions, healthy eating, physical activity and sleep patterns play a key role in reducing burnout. Prevention of burnout in healthcare workers is also very important for the quality and safety of healthcare services.