Kuzey Ege Havzası akarsuları diyatome kompozisyonu ve ekolojik özellikleri
Composition and ecological characteristics of diatoms in the northern aegean basin running waters
Yazar: HACIÖMER LEKESİZ
Danışman: PROF. DR. ABUZER ÇELEKLİ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; Biyoloji = Biology ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Biyoistatistik = Bioistatistics ; Ege bölgesi = Aegean region ; Fitoplanktonlar = Phytoplanktons ; Hidrobiyoloji = Hydrobiology ; Hidrobiyoloji = Hydrobiology ; Tatlı su yosunu = Freshwater algae ; Çok değişkenli istatistik = Multivariate statistic

Özet:
Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi kapsamında fitobentoz, sucul ekosistemlerde
ekolojik kalitenin belirlenmesinde kullanılan önemli bir biyolojik kalite bileşenidir.
Kuzey Ege Havzasına ait farklı tipolojilere ait akarsulardan, 2014 yılı yaz, sonbahar
ve 2015 yılı ilkbahar, yaz dönemlerinde diyatome ve su örneklemesi, SÇD standart
yöntemlere görealınarak 18 akarsu istasyonunda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada;
Kuzey Ege Havzası'nın diyatome komposizyonunun belirlenmesi ve diyatome
metrikleri kullanarak istasyonların su kalitesi ve ekolojik durumlarının
değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Kuzey Ege Havzası'na ait istasyonlarda toplam 80
diyatome türü teşhis edilmiştir. Çalışma süresince Cocconeis placentula,
Didymosphenia geminata, Gomphonema parvulum, Navicula oppugnata, Cymbella
excisa, Ulnaria ulna, Diatoma vulgaris ve Navicula cryptocephala türleri yaygın
görülmüştür. Diyatome türleri ile çevresel değişkenler arasındaki ilişki Kanonik Uyum
analiz (CCA, Canonical Correspondence Analyses) ve Monte Carlo permütasyon testi
ile değerlendirilmiştir. Çalışma süresince türlerin dağılımında sıcaklık, çözünmüş
oksijen, TP, tuzluluk, PO
4
, elektriksel iletkenlik ve TN etkili olmuştur. Kuzey Ege
Havzası istasyonlarının ekolojik su kalitesi durumları TIT ve TI indeksleri kullanılarak
değerlendirilmiştir. TIT indeksi logTP ile yüksek bir korelasyon katsayısına sahip
olup, su kütlelerinin ekolojik durumunu değerlendirmek için uygun diyatome metriği
olarak kullanılmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Akarsu, Kanonik, Diyatome, Kuzey Ege Havzası

Abstract:
Phytobenthos is an important biological quality element suggested by the European
Union Water Framework Directive (WFD) in the determination of ecological status of
aquatic ecosystems. The study aimed to determine the diatomic composition and
evaluate the water quality and ecological conditions of 18 running water ecosystems
in the Northern Aegean Basin based on diatomic metrics. Diatom and water data were
sampled during four seasons (summer and autumn 2014, and spring and summer 2015)
according to the WFD standarts methods. A total of 80 diatom species were identified
in the water bodies during the study period. Cocconeis placentula, Didymosphenia
geminata, Gomphonema parvum, Navicula oppugnata, Cymbella excisa, Ulnaria
ulna, Diatoma vulgaris and Navicula cryptocephala were the commonly found
species. The relationship between diatom species and environmental variables was
examined using the canonical correspondence analysis (CCA) and Monte Carlo
permutation test. Temperature, dissolved oxygen, TP, salinity, PO4, electrical
conductivity, and total nitrogen had an effective role in the distribution of diatom
species during the study. The ecological status and water quality of sampling stations
in the North Aegean Basin were evaluated using the trophic index Turkey (TIT) and
the trophic index (TI) indices. The TIT index showed a high correlation with logTP
and could be an appropriate diatomic metric for evaluating the ecological status of
water bodies. 
Key words: Running water, Canonical, Diatom, North Aegean Basin