Kumar oynayan bireylerde alkol kullanım düzeylerinin, kazanca yakın kayıp ve kumar aşerme ile kumar oynama bozukluğu arasındaki ilişkide aracılık rolü
The mediating role of alcohol use levels in gamblers between near miss and gambling craving and gambling disorder
Yazar: HATİCE ARSLAN
Danışman: PROF. DR. LUT TAMAM
Çukurova Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Bağımlılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol kullanımı =   ; Kumar oynama = Gambling

Özet:
Kumar, daha değerli bir şey kazanmak umuduyla değerli bir şeyi riske atmak olarak tanımlanabilir. İnsanlığın ilk tarihlerinden beri kumar varlığını sürdürmektedir. Bütün oyun veya spor türleriyle ilgili bahse girerek kumar oynanabilir. Piyangolar, at yarışları, horoz dövüşleri, sayısal loto, spor loto-toto, kâğıt oyunları, kumarhanelerde kollu makine oyunları, rulet, black jack vb, online oynanan kumar ve canlı bahisler, borsa ilk akla gelen kumar türleridir. Kumar oynama davranışı, bazı bireylerde eğlence amaçlı olurken bazı bireylerde bir bağımlılığa dönüşebilmektedir. Kumar oynama bozukluğu DSM-5'te madde ile ilişkili bozukluklar ve bağımlılık bozuklukları adı altında bulunmaktadır. Kumar oynama bozukluğunun doğasında genetik faktörler, çevresel risk faktörleri ile bilişsel faktörler de yer almaktadır. Birçok olumsuz sonuçlar doğurmasına rağmen kumar oynama bozukluğu olan birey kumar oynama davranışını ısrarlı bir şekilde yinelemektedir. Bu araştırmada, kumar oynayan ve oynamayan bireylerin kazanca yakın kayıp, kumar aşerme, alkol kullanım düzeyi ve kumar oynama bozukluğu arasındaki ilişki; kazanca yakın kayıp ve kumar oynama bozukluğu arasındaki ilişkide alkol kullanım düzeyi değişkeninin aracı etkisi ile kumar aşerme ve kumar oynama bozukluğu arasındaki ilişkide alkol kullanım düzeyi değişkeninin aracılık etkisi incelenmiştir. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu, Kumar Oynama Bozukluğu Tarama Testi, Kazanca Yakın Kayıp Ölçeği, Kumar Aşerme Ölçeği ve Bapirt – Alkol Testi katılımcılara uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 25 paket programında istatistiksel analizler yapılmıştır. Analizler kapsamında; betimleyici istatistikler, geçerlilik için doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlilik için Cronbach alfa katsayısı, aracılık etkisi için Hayes tarafından geliştirilen process makrosu aracılık etkisi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre hem kazanca yakın kayıp hem de kumar aşerme ile kumar oynama bozukluğu arasındaki ilişkide alkolün kısmi aracılık rolü belirlenmiştir.

Abstract:
Gambling can be defined as risking something valuable in the hope of gaining something more valuable. Gambling has existed since the early history of humanity. Gambling can be done by betting on all types of games or sports. Lotteries, horse races, cockfights, numerical lotto, sports lotto-toto, card games, slot machine games in casinos, roulette, black jack etc., online gambling and live betting, and the stock market are the first types of gambling that come to mind. While gambling behavior is for entertainment purposes in some individuals, it can turn into an addiction in others. Gambling disorder is included in DSM-5 under the names of substance-related disorders and addiction disorders. The nature of gambling disorder also includes genetic factors, environmental risk factors and cognitive factors. Although it produces many negative consequences, the individual with gambling disorder persistently repeats his gambling behavior. In this study, the relationship between loss near gain, gambling craving, alcohol use level and gambling disorder of individuals who gamble and do not gamble; The mediating effect of the alcohol use level variable in the relationship between near-win loss and gambling disorder and the mediating effect of the alcohol use level variable in the relationship between gambling craving and gambling disorder were examined. In the research, Personal Information Form, Gambling Disorder Screening Test, Near Miss Scale, Gambling Craving Scale and Bapirt - Alcohol Test were applied to the participants. The data obtained from the research were analyzed statistically using the SPSS 25 package program. Within the scope of analyses; Descriptive statistics, confirmatory factor analysis for validity, Cronbach's alpha coefficient for reliability, and process macro mediation effect developed by Hayes were used for the mediation effect. According to the research findings, a partial mediating role of alcohol was determined in the relationship between both near miss and gambling craving and gambling disorder.