Temel benlik değerlendirmelerinin ve değişime yönelik eğilimlerin değişime direnç üzerindeki etkileri: Bir alan çalışması
The effects of core self evaluations and dispositional resistance to change on resistance to change: A field study
Yazar: DİDEM SİNEM MISIRDALI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE TAYFUR EKMEKCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değişim = Change ; Değişime direnç = Resistance to change ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Temel benlik değerlendirme = Core self-evaluations ; Örgütsel değişim = Organizational change

Özet:
Günümüzün ekonomik, sosyal ve teknolojik olarak hızla değişen dünyasında, örgütler bu değişime uyum sağlayabildikleri ölçüde başarılı olmaktadır.  Örgütsel değişim çalışmalarının başarısının önündeki en önemli engellerden biri ise bireylerin değişime gösterdiği direnç olarak görülmektedir.  Değişimin artık bir zorunluluk haline geldiği örgütsel çevrede, sadece değişime direncin ortadan kaldırılması yeterli olmamakta, değişime destek veren ve katkı sağlayan çalışanlara ihtiyaç duyulmaktadır.  Çalışanların değişime gösterdikleri direnç, değişim sürecinin özelliklerinden ve örgütsel faktörlerden kaynaklanabileceği gibi, bireylerin kişilik özelliklerinin de değişime yönelik direnç eğilimlerinde ve davranışlarında etkili olduğu bilinmektedir.  Bu bağlamda, bu çalışmanın birinci amacı bireylerin kendilerine yönelik değerlendirmelerini ifade eden Temel Benlik Değerlendirmelerinin ve bireysel farklılıklar temelinde yapılandırılmış olan Değişime Direnç Eğilimlerinin, Değişime Yönelik Destek ve Direnç Davranışları üzerindeki etkilerini incelemektir.  Çalışmanın bir diğer amacı, Temel Benlik Değerlendirmeleri ile Değişime Yönelik Davranışlar arasındaki ilişkide Değişime Direnç Eğiliminin aracılık rolünü test etmektir.  
Turizm sektöründe müşteri beklentilerinin hızla değişmesi ve yükselmesi ile değişimin öneminin artması ve sunulan hizmetin en önemli unsurunun insan olması nedeni ile bu çalışma için konaklama işletmeleri seçilmiştir.  İki ayrı konaklama işletmesinde gerçekleştirilen çalışmaya beyaz ve mavi yakalı çalışanlar katılmıştır.  Bu katılımcılardan elde edilen veriler ile Temel Benlik Değerlendirmeleri ile Değişime Yönelik Davranışları arasındaki ilişki ve bu ilişkide Değişime Direnç Eğilimlerinin aracılık etkisi incelenmiştir.  
Çalışma kapsamında katılımcılara, değişimin önemi ve çalışanların iş yapış şekillerine olan etkisinin farklı olduğu iki senaryo sunulmuş olup; büyük çaplı ve işlerine etkisi fazla olan değişim ile küçük çaplı ve iş yapış şekillerine etkisi fazla olmayan iki ayrı değişim senaryosu için değişime yönelik davranışları incelenmiştir.  Bu araştırma da Değişime Yönelik Davranışlar destek ve direnç olmak üzere iki boyutta incelenmiş olup; Temel Benlik Değerlendirmeleri ve Değişime Direnç Eğiliminin etkileri sonuç değişkeni olan Değişime Yönelik Davranışların iki ayrı boyutu temelinde "Yol Analizi" yöntemi ile analiz edilmiştir.  Elde edilen bulgulara göre Temel Benlik Değerlendirmeleri yüksek olan bireylerin, Değişime Direnç Eğilimlerinin de arttığı; genel olarak Değişime Direnç Eğiliminin, Değişime Direnç Davranışlarını pozitif yönde, Değişime Destek Davranışlarını ise negatif yönde tahmin ettiği görülmüştür.  Ayrıca test edilen modellerin biri hariç tümünde Temel Benlik Değerlendirmeleri ve Değişime Yönelik Davranışlar arasındaki ilişkide Değişime Direnç Eğiliminin aracılık ettiği görülmüştür.  Bu bağlamda bireylerin Temel Benlik Değerlendirmeleri ve Değişime Direnç Eğilimlerindeki bireysel farklılıkların Değişime Yönelik Destek ve Direnç Davranışlarını ne şekilde etkilediği belirlenmiş ve yöneticilere tavsiyelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Organizations would be successful as far as they comply the demands of the economically, socially and technologically changing environment surronding them.  As the success of the change interventions mostly depends on the workers' resistance or support for the change, resistance to change became an important issue for the organizations.  The process, context or the outcomes of the change may be the reasons for the resistance; however several researches show that some people resist change free from these reasons, only due to their personal charactecteristics and dispositions.  From this view point, we used two different personality constructs to analyze the behavioral resistance to change.  First construct is the broader one, Core Self Evaluations which consist of core evaluations people make about themselves.  Second construct is Dispositional Resistance to Change which consists of individual differences oriented to change.  In this research, the effects of Core Self Evaluations and Dispositional Resistance to Change on Behavioral Resistance to Change; also the mediation role of the Dispositional Resistance to Change on the relation between Core Self Evaluations and Resistance to Change Behaviors is investigated by "path analysis" method.
As the changes become perminent in the service sector and the human capital is the most important factor of this sector, two accomodation facilites is selected for this research.  Blue and white collar workers from two different hotels participated to this research.  
Two different change scenarios is used to analyze the participants' behaviors towards change.  First scenario consists of an important change which affects workers' tasks more and the second scenario reflects a less important change which does not affect workers' tasks.  On the behavioral resistance to change part, both resistance and the support behaviors of the participants is analyzed.  In other words, effects of individual characteristics and dispositions on the support and resistance behaviors is investigated in both scenarios.  According to results, as Core Self Evaluations increases, individuals' dispositional resistance to change increases; also generally a positive relation between dispositional resistance and resistance behaviors is found.   Moreover, dispositional resistance mediates the relation between Core Self Evaluations and Behaviors Towards Change.