TIMSS 2019 araştırması akran zorbalığı ölçeklerinin cinsiyete ve kültüre göre ölçme değişmezliğinin incelenmesi
The investigation of measurement invariance of TIMSS 2019 student bullying scales according to gender and culture
Yazar: EMİNE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. CELAL DEHA DOĞAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) 2019 4. sınıf ve 8. sınıf akran zorbalığı ölçeklerinin cinsiyete ve kültüre (Rusya, Tayvan ve Türkiye) göre ölçme değişmezliğinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Rusya, Tayvan ve Türkiye'den TIMSS 2019 uygulamasına katılan 4. ve 8. sınıf öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada TIMSS'in kamusal erişime açık verileri kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları TIMSS 2019 4. ve 8. sınıf akran zorbalığı ölçekleridir. Bu kapsamda öncelikle ölçeklere ait Temel Birleşenler Analizi (TBA) sonuçları ve güvenirlik kanıtı olarak Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları her bir ülke için sunulmuştur. Daha sonra ölçeklerin tek faktörlü yapısı her bir ülke için doğrulayıcı faktör analiziyle (DFA) doğrulanmıştır. Ölçme değişmezliği çalışması yapısal eşitlik modellemesi (YEM) tekniklerinden çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi (ÇGDFA) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Buna göre TIMSS 2019 4. sınıf akran zorbalığı ölçeğinin Rusya, Tayvan ve Türkiye için cinsiyete göre katı değişmezlik modeli sağlanırken 8. sınıf akran zorbalığı ölçeğinin sadece yapısal değişmezlik modeli sağlanmıştır. Kültüre göre yapılan karşılaştırmalarda her iki sınıf düzeyi için sadece yapısal değişmezlik modeli sağlanmıştır. Sonuç olarak TIMSS 2019 8. sınıf akran zorbalığı ölçeği Rusya, Tayvan ve Türkiye için cinsiyete ve kültüre göre ölçme değişmezliğini sağlamamıştır. TIMSS 2019 4. sınıf akran zorbalığı ölçeği Rusya, Tayvan ve Türkiye için cinsiyete göre ölçme değişmezliğini sağlarken kültüre göre ölçme değişmezliğini sağlamamıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the measurement invariance of
Trends in Mathematics and Science Study (TIMSS) 2019 grade 4 and grade 8 student
bullying scales according to gender and culture (Russia, Chinese Taipei, Türkiye). The
sample of the research consists of 4th and 8th grade students participating in the TIMSS
2019 research from Russia, Chinese Taipei and Türkiye. Within the scope of the research,
public use version of TIMSS data was used. The data collection tools of this research are
TIMSS 2019 grade 4 and grade 8 student bullying scales. First, Principle Components
Analysis (PCA) results and Cronbach Alpha internal consistency coefficients as proof of
reliability were shared for each country. Then, the single-factor structure of the scales
was confirmed by Confirmatory Factor Analysis (CFA) for each country. The
Measurement Invariance study was carried out by calculating Multiple Group
Confirmatory Factor Analysis (MGCFA), one of the Structural Equation Modeling
(SEM) techniques. While the strict invariance model of the TIMSS 2019 grade 4 student
bullying scale was justified for Russia, Chinese Taipei and Türkiye according to gender,
only the configural invariance model of the Grade 8 student bullying scale according to
gender was justified. In the comparisons made according to culture, only the configural
invariance model was provided for both grade levels. Consequently, TIMSS 2019 grade
8 student bullying scale does not provide measurement invariance for Russia, Chinese
Taipei and Turkey according to gender and culture. TIMSS 2019 grade 4 student bullying
scale provided measurement invariance for Russia, Chinese Taipei and Turkey according
to gender, but it did not provide it for those countries according to the culture.
Key Words: TIMSS, Measurement Invariance, Student Bullying Scale