Moğolistan gerbillerinde (Meriones unguiculatus) besin kısıtlaması sonucu östrus siklusunda ve leptin hormonundaki değişimler
Effects of food restriction on estrous cycle and leptin hormone in Mongolian gerbils (Meriones unguiculatus)
Yazar: GÖZDE GÜLŞİN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜNDÜZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Zooloji = Zoology

Özet:
Moğolistan gerbillerinde üreme aktivitesi fotoperiyot tarafından düzenlenirken vücut ağırlığı fotoperiyottan bağımsız olarak kontrol edilir. Besin alımının ise üreme üzerine etkileri bulunmaktadır ve Moğolistan gerbilleri besin alımına oldukça duyarlıdır. Leptin hormonu besin alımı ve vücut yağ depolanması ile ilgili mekanizmaları düzenlerken aynı zamanda leptinin üreme fonksiyonları ve beslenme davranışları ile ilişkisi olduğuna işaret eden çalışmalar bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında besin alımının ad libitum, sadece karanlık fazda ve sadece aydınlık fazda  olduğu üç grup bulunmaktadır. Günlük besin tüketimleri ve haftalık vücut ağırlığı değişimleri hesaplanmıştır. Östrus siklusları vajinal simir yöntemiyle hergün düzenli olarak takip edilmiş ve preparatlar fotoğraflanmıştır. Leptin ölçümü östrus siklusunun her bir fazında ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Besin tüketimi açısından bütün gruplar karşılaştırıldığında, kontrol grubunun (ad libitum) günlük besin tüketimlerinin diğer gruplara göre daha fazla olduğu (~6.34g/gün), ancak diğer grupların ise günlük tüketimlerinin benzer olduğu (~4.53g/gün) görülmüştür.  Vücut ağırlıkları karşılaştırıldığında her üç grubun ağırlık değişimlerinin benzer oldukları görülmüştür.  Leptin hormon değerlerinde meydana gelen profile bakıldığında diöstrus evresinde besin kısıtlaması uygulanan her iki gruptaki değer, kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu görülmüştür (~24ng/ml; p<0.05). Proöstrus evresindeki değerler benzer olup (p>0.05), östrus evresinde ise karanlık fazda beslenme uygulanan gruptaki leptin değeri diğer gruplara göre daha yüksek çıkmıştır (~32ng/ml; p<0.05). Metaöstrus evresindeki leptin değerleri aydınlık fazda beslenen grupta daha düşüktür (~7ng/ml; p<0.05). Kontrol grubunda 4 gün süren östrus siklusu, besin kısıtlaması uygulanan gruplarda uzamıştır (~7-8gün). Sonuç olarak beslenme davranışı gerek leptin ve gerekse östrus siklusunda değişimlere sebep olmaktadır. Beslenme ve leptin hormonu arasındaki ilişki son yıllarda özellikle obezite açısında önemli olduğundan, beslenme ritminde meydana gelebilecek değişimler, görülmektedir ki canlının üreme sistemi üzerinde direkt etkili olabilmektedir.

Anahtar sözcükler: Besin tüketimi, Leptin hormonu, Östrus siklusu, Moğolistan gerbili.

Abstract:
Reproductive system of the Mongolian gerbils are controlled by the photoperiod but body weight is independent of photoperiod. Food intake has an effect on reproduction and gerbils are very sensitive about food intake.  Leptin hormone has controls on both food intake and body weight. Finding a link between changes in feeding behavior and reproductive activity in relation to obesity-related issues will play an important role. Three groups were established; a) food was introduced as ad libitum, b) food was introduced only dark period, c) food was introduced only light period. Daily food consumption and weekly body weights were calculated. Estrus cycles has been observed by means of vaginal smears every day and preparations were photographed. Leptin measurement at each phase of the estrus cycle phases was evaluated separately. When all groups were compared in terms of food consumption, the control group was higher (~6.34g/day) than in other groups however, other groups were found to be similar (~4.53g/day). It was found that weight variations of the three groups to be similar. The leptin value in diestrus phase of both food-restiricted groups is higher (~24ng/ml; p<0.05) than the control. The values in proestrus stage are similar (p>0.05), but the values in estrus stage has higher leptin when the animals were fed in the dark phase (~32ng/ml; p<0.05). Leptin in metaestrus stage is lower in the group fed in the light phase but other groups have similar leptin values (~7ng/ml; p<0.05). 4-day estrus cycles of the control group was prolonged in food-restricted groups (~7-8gün). As a result, feeding behavior has led to changes both in leptin values and in the estrus cycle. Since the relationship between nutrition and leptin in recent years is important in terms of obesity, changes in feeding rhythm may directly affect on the organism's reproductive system.

Keywords: Food intake, leptin hormone, estrous cycle, Mongolian gerbil