Erken dönem uyum bozucu şemalar ile obsesif inanışlar ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between early period harmonizing schemes and obsessive beliefs and personal features
Yazar: KADRİYE YÖNDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Obsesif inanışlar = Obsessive beliefs ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Ölçekler = Scales ; Şema = Schema

Özet:
Bu çalışmada erken dönem uyum bozucu şemalar, obsesif inanışlar ve kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bununla birlikte farklı sosyo demografik değişkenlere göre obsesif inanışlar ve kişilik özelliklerinin erken dönem uyum bozucu şemaların nasıl etkilendiği incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu Türkiye'deki 235'i kadın 91'i erkek 326 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri araçlarının bir kısmı kağıda bastırılarak bir kısmı ise Google form oluşturularak basit seçkisiz yöntemle belirlenmiş 18-45 yaş arasındaki 326 kişiye dağıtılmıştır. Araştırmada kullanılan bütün ölçeklerin Türkçe olarak geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmıştır. Çalışmada, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), Obsesif İnançlar Anketi (OİA) ve Uluslararası Kişilik Envanteri Kısa Formu (IPISV) kullanılmıştır. Çalışmanın analizinde iki grubu karşılaştırmak ve farkın anlamlılığını test etmek için Bağımsız Örneklemler T-Testi, sosyo-demografik bilgilerle ölçekler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson ve Sperman Korelasyon Testi, ölçekler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon Testi, bağımlı değişkenin bağımsız değişkenleri yordamasını incelemek için ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Obsesif İnançlar Anketi'nin tüm alt boyutları ile duygusal yoksunluk, sosyal izolasyon, kusurluluk, duyguları bastırma, iç içe geçme, terk edilme, dayanıksızlık, başarısızlık, karamsarlık, yetersiz özdenetim, kendini feda etme, cezalandırma, yüksek standartlar ve onay arayıcılık şemaları arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Obsesif İnançlar Anketi'nin çoğu alt boyutu ile içe dönüklük, düşmanlık, sorumluluk, duygusal dengesizlik, gelişime açıklık ve gelişime kapalılık arasında pozitif ilişki bulunurken; önem verme ile dışa dönüklük alt boyutu ile arasında negatif ilişki tespit edilmiştir. Erken dönem uyum bozucu şemaların bazı alt boyutları ile ile Uluslararası Kişilik Envanteri Kısa Formu'nun bazı alt boyutları arasında pozitif ilişki bulunurken bazı alt boyutları arasında negatif ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: erken dönem uyum bozucu şemalar, obsesif inanışlar, kişilik özellikleri.

Abstract:
In this study, the relationship between early maladaptive schemas, obsessive beliefs and personality traits was investigated. In addition, it was examined how obsessive beliefs and personality traits were affected by early maladaptive schemas according to different socio-demographic variables. The sample group of the study consists of 235 female and 91 male 326 people in Turkey. Some of the data tools used in the research were printed on paper and some of them were distributed to 326 people between the ages of 18-45 who were determined by simple random method by creating a Google form. The validity and reliability of all scales used in the study in Turkish have been proven. In the study, Socio-demographic Information Form, Young Schema Scale Short Form-3 (YŞS-SF3), Obsessive Beliefs Questionnaire (OIA) and International Personality Inventory Short Form (IPISV) were used. In the analysis of the study, the Independent Samples T-Test was used to compare the two groups and test the significance of the difference, the Pearson and Sperman Correlation Test to examine the relationship between socio-demographic information and the scales, the Pearson Correlation Test to examine the relationship between the scales, and the Multiplex Correlation Test to examine the dependent variable's prediction of the independent variables. Linear Regression Analysis was used. As a result of the research, all sub-dimensions of the Obsessive Beliefs Questionnaire and emotional deprivation, social isolation, imperfection, suppression of emotions, nesting, abandonment, instability, failure, pessimism, insufficient self-control, self-sacrifice, punishment, high standards and approval-seeking schemes A positive relationship was found between While most sub-dimensions of the Obsessive Beliefs Questionnaire have a positive relationship between introversion, hostility, responsibility, emotional instability, openness to development and closedness to development; A negative correlation was found between giving importance and extraversion sub-dimension. While there was a positive relationship between some sub-dimensions of early maladaptive schemas and some sub-dimensions of the International Personality Inventory Short Form, a negative relationship was found between some sub-dimensions.
Keywords: early maladaptive schemas, obsessive beliefs, personality traits.