İrbesartan-amlodipin-hidroklorotiyazit içeren preparatlarda etkin madde miktar tayini yöntemi geliştirilmesi, validasyonu ve tabletlere uygulanması
Irbesartan-hydrochlorothiazide-amlodipine preparations containing the active substance in the assay method development, validation and implementation of the tablets
Yazar: TUĞÇE NURİYE KALIN
Danışman: PROF. DR. TİJEN ÖNKOL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Amlodipine = Amlodipine ; Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; Hidroklorotiyazit = Hydrochlorothiazide ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Tabletler = Tablets ; İlaçlar = Drugs ; İrbesartan = Irbesartan

Özet:
Bu çalışmada İrbesartan-Amlodipin-Hidroklorotiyazit sabit doz kombinasyonunun dört farklı dozu için eş zamanlı tayininin UPLC (ultra performans sıvı kromatografisi) yöntemi ile yapılması ve analitik yöntem validasyonu yapılması amaçlanmıştır. Çalışılan standartlar Hidroklorotiyazit, Amlodipin ve İrbesartan sırasıyla CTX Life Sciences Pvt. Ltd, Glochem Industries Ltd ve Apeloa firmalarından temin edilmiştir. Plot tablet seri no: 0614D003 (Pharmet İstanbul Turkiye). Waters Acquity UPLC H Class cihazı ve fotodiyot array dedektör ile çalışılmıştır. Kromatografik ayırma Waters Acquity UPLC BEH C 18 kolonu (50 mm×2.1 mm, 1.7 µm) ile yapılmıştır. Mobil faz olarak fosfat tamponu (pH 3.0)/ asetonitril 63:37 (v/v) kullanılmıştır. Akış hızı 0.5 ml/dk ve enjeksiyon hacmi 4 µl olarak ayarlanmıştır. Dedektör dalga boyu 227 nm de çalışılmıştır. Üç bileşenin eş zamanlı tayini için eksternal yöntem kullanılmıştır. Uygulanan kromatografik şartlar ile en iyi şekilde baseline ayrımı ve pik keskinliği elde edilmiştir. Standartların alı konma zamanları 0.330 dk Hidroklorotiyazit, 0.830 dk Amlodipin ve 1.481 dk İrbesartan olarak tayin edilmiştir. Validasyon yönteminin bir parçası olan teorik plaka sayısı, kuyruklanma faktörü, ayırma gücü ve tekrarlanbilirlik gibi çeşitli parametrelerle metodun performansını kontrol etmek için sistem uygunluk testleri standart çözelti kromatogramında yapılmıştır. İrbesartan, amlodipin ve hidroklorotiazit için doğrusallık çalışması yapılmıştır. Geliştirilen yöntemin geçerliliğini ve uygulanabilirliğini göstermek için geri kazanım çalışması yapılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen veriler kabul edilen kriteler arasında olup yüksek orandaki geri kazanım yöntemin, ilaçların formülasyonunda kullanılan katkı maddelerinden ve yardımcı maddelerden etkilenmediğini göstermektedir. Miktar tayini validasyon işlemi için gerekli diğer parametler olan seçicilik, kesinlik ve dayanıklılık çalışmaları yapılarak geliştirilen yöntem dört farklı doz için ayrı ayrı valide edilmiştir. İrbesartan, amlodipin ve hidroklorotiazitin aynı anda miktar tayini için geliştirilmiş ve valide edilmiş olan bu yeni ultra performans sıvı kromatografisi metodu hassas, hızlı, basit, ekonomik, tekrarlanabilir, yüksek kesinlik ve doğrulukta olduğu için hammadde ve farmasötik formülasyonlarda (dozaj formalarında) rutin kalite kontrol analizlerinde kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to concurrently analyze İrbesartan-amlodipine-hydrochlorothiazide of fixed-dose combination for four different dose to use UPLC (Ultra Performance Liquid Chromatography) was the assay method developed and validated. Working reference standarts of hydrochlorothiazide, amlodipine and İRBesartan were purchased from CTX Life Sciences Pvt. Ltd, Glochem Industries Ltd and Apeloa respectively. Plot tablet serial no: 0614D003 (Pharmet Istanbul Turkey). The UPLC H Class was Waters Acquity, an automatic injector, a Photodiode arrays (PDA) detector and a column oven. Chromatographic separation was carried out on Waters Acquity UPLC BEH C 18 column (50 mm×2.1 mm, 1.7 µm). The mobile phase was phosphate buffer at pH 3.0 / acetonitrile, 63:37 (v/v). The flow rate was 0.5 ml/min and injection volume was 4 µl. The detection was performed at 227 nm. An external method was used for the simultaneous determination of three ingredients. The chromatographic conditions were optimized to obtain good baseline separation and peak shapes. The retention times of standards are 0.330 min for hydrochlorothiazide, 0.830 min amlodipine and 1.481 min for İrbesartan. In standart solution choromatography, parameters of a part of validation procedure such as theoretical plate counts, tailing factor and resolution, which is the system suitability tests,  were made for control of method performance. For İrbesartan, amlodipine and hydrochlorothiazide were obtained linearity. Recovery Studies was made for showing validity and applicable of developing method. At the end of this recovery studies within the range acceptable criterion, otherwise high rate of accuracy demonstrate the method not influance the used added substances and excipients in the formulation process. The validation of the developed method for quantification was carried out as another required parameters that selectivity, precision and robustness separately for each four diffrent dose. A new validated ultra performance liquid choromatography method has been developed for simultaneous quantitative determination İrbesartan, amlodipine and hydrochlorothiazide. The developed method was found to be sensitive, rapid, simple, economic, repeatable, high precision and accurate. This method can be carried out for routine quality conrol analysis  in bulk and pharmacetucial formulation (dosage forms.)