Fibromiyalji tanılı kadın hastalara uygulanan pranayama ve diyafram nefes egzersizinin uyku kalitesi, ağrı ve yorgunluk düzeyine etkisi
The effect of pranayama and diaphragmatic breathing exercise on sleep quality, pain and fatigue level in female patients diagnosed with Fibromyalgia
Yazar: MELTEM SUNGUR
Danışman: PROF. DR. SERAP PARLAR KILIÇ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index

Özet:
Amaç: Bu çalışma, fibromiyalji tanılı kadın hastalara uygulanan pranayama ve diyafram nefes egzersizinin uyku kalitesi, ağrı ve yorgunluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. 
Materyal ve Metot: Randomize kontrollü ve deneysel bir çalışma olarak tasarlanan bu çalışma, Kasım 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın verilerini pranayama grubu 32, diyafram nefes egzersiz grubu 33 ve kontrol grubu ise 35 kişi olmak üzere 100 fibromiyalji tanılı kadın hasta oluşturdu. Veri toplama araçları olarak; Hasta Bilgi Formu, Vizüel Analog Skala, Yorgunluk Şiddet Ölçeği ve Pitsburg Uyku Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Çalışma sırasında kontrol grubu rutin tedavisini alırken, müdahale grubundaki iki gruba araştırmacı tarafından daha önce verilen eğitim doğrultusunda; günde 3 set (sabah-öğlen-akşam) şeklinde, haftada 7 gün 6 hafta boyunca pranayama ve diyafram nefes egzersizi yapmaları istendi. Bu sürecin sonunda üç grubun yeniden uyku kalitesi, ağrı ve yorgunluk düzeyi değerlendirildi. 
Bulgular: Üç grubun başlangıç ağrı ve uyku kalitesi toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı (p>0.05), uygulama sonrası gruplar arasında ağrı, yorgunluk ve uyku kalitesi puanları açısından anlamlı farklılık olduğu görüldü (p<0.05). 
Sonuç: Sonuç olarak nefes egzersizlerinin hastaların ağrı ve yorgunluk düzeyini azalttığı ve uyku kalitesini iyileştirdiği saptandı.

Anahtar kelimeler: Ağrı, diyafram solunumu, fibromiyalji, pranayama, uyku kalitesi, yorgunluk

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of pranayama and diaphragm breathing exercises applied to female patients diagnosed with fibromyalgia on sleep quality, pain and fatigue levels.
Material and Method: This study, designed as a randomized controlled and experimental study, was conducted between November 2022 and June 2023. The data of the study consisted of 100 female patients diagnosed with fibromyalgia: 32 in the pranayama group, 33 in the diaphragm breathing exercise group and 35 in the control group. As data collection tools; Patient Information Form, Visual Analog Scale, Fatigue Severity Scale and Pittsburgh Sleep Quality Scale were used. During the study, the control group received routine treatment, while the two groups in the intervention group received the following training given by the researcher; They were asked to do pranayama and diaphragm breathing exercise 3 sets a day (morning-afternoon-evening), 7 days a week for 6 weeks. At the end of this process, sleep quality, pain and fatigue levels of three groups were evaluated again.
Results: It was observed that there was no statistically significant difference between the initial pain and sleep quality total scores of three groups (p>0.05), there was a significant difference between the groups in terms of pain, fatigue and sleep quality scores after the application (p<0.05).
Conclusion: As a result, it was determined that breathing exercises reduced the patients' pain and fatigue levels and improved their sleep quality.

Keywords: Pain, diaphragmatic breathing, fibromyalgia, pranayama, sleep quality, fatigue