Zeugma Mousalar Evi Terra Sigillataları ışığında convivium sofra takımları
Convivium tableware in the light of the Terra Sigillatas of the Zeugma House of Mousas
Yazar: ORHAN BABA
Danışman: PROF. DR. AYŞE FATMA EROL
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Evler = Houses ; Seramikler = Ceramics ; Sofra = Table ; Sofra takımları = Table service ; Terra sigillata = Terra sigillata ; Yemek yeme elemanları = Eating elements ; Zeugma = Zeugmas

Özet:
Zeugma Antik Kenti, günümüzde Gaziantep İli, Nizip İlçesi, Belkıs Köyü sınırları içinde, Fırat nehri kıyısında yer almaktadır. Tez konusunu oluşturan malzeme, Zeugma Doğu Konut sektöründe yer alan Mousalar Evi'nde 2014 yılında yürütülen kazı çalışmaları sırasında ele geçen terra sigillata grubuna ait seramiklerdir. Terra Sigillatalar Roma Geç Cumhuriyet/İmparatorluk Dönemi convivium'larında masa üstü kullanım kap repertuvarı içinde yer bulmaları bakımından oldukça önem taşımaktadır. İmparator sofralarında convivium geleneğinde yer alan Terra Sigillatalar, refah seviyesi yüksek olan Romalılar tarafından da ziyafet sofralarında zenginlik ve statü göstergesi olarak tercih edilen masa üstü kapları olmuştur. Tez kapsamında sunulan seramikler; teknik bilgileri, çizim ve fotoğraflarıyla birlikte Zeugma ile ilişkili yakın coğrafyaya ait örneklerle paralellik kurularak kataloglanmış, yapılan değerlendirmeler ışığında DSA grubu içinde değerlendirilerek, MÖ 1.yy -MS 2.yy arasına tarihlendirilmiştir. Güncel verilerle seramik üretimi yapan fırın ya da atölye Zeugma Antik Kenti'nde henüz tespit edilmemiştir. Ancak civar kentlerde bulunan üretim merkezlerine ait örneklerin ele geçmesi, iletişim ağının ya da ticaretin varlığını kanıtlar niteliktedir. Tez kapsamına alınan seramikler içerisinde yer alan Batı Sigillataları da bu ticaretin bir diğer kanıtıdır. Çalışma konusunu oluşturan seramiklerde karşılaşılan formlar ve bunların alt tipleri, tipolojik ve kronolojik saptamalarla ve oranları karşılaştırmalı istatistiklerle gösterilmiştir. Zeugma'nın masa üstü kullanım kaplarını oluşturan malzemeler içerisinde terra sigillataların yoğunluğu dikkat çekmektedir. Bu yoğunluk irdelenerek yapılan yorumlarla sunulmaktadır.

Abstract:
The ancient city of Zeugma is located on the banks of the Euphrates, within the borders of Belkıs Village in Nizip District of Gaziantep. The material that constitutes the subject of the thesis is the ceramics belonging to the terra sigillata group, which were found during the excavations carried out in 2014 in the House of Mousas located in the eastern residential sector of Zeugma. Terra Sigillatas are very important in terms of finding a place in the repertoire of table-top use pots in the Roman Republic/Empire Period conviviums. Terra Sigillatas, which are included in the convivium tradition at the emperor's tables, have been the tableware preferred by the Romans with high welfare levels as an indicator of wealth and status at banquet tables. The ceramics presented in the thesis; technical information, drawings and photographs were cataloged in parallel with the samples from the close geography related to Zeugma, and evaluated within the DSA group in the light of the evaluations are dated between the 1st century BC and the 2nd century AD. With current data, no kiln or workshop producing ceramics has yet been identified in the ancient city of Zeugma. However, the discovery of samples belonging to the production centers in the surrounding cities proves the existence of a communication network or trade. The Western Sigillatas, which are among the ceramics included in the thesis, are another proof of this trade. The forms encountered in the ceramics that are the subject of the study and their subtypes are shown with typological and chronological determinations and their ratios with comparative statistics. The density of terra sigillatas draws attention among the materials that constitute Zeugma's tableware sets. This density is examined and presented with comments.