Liderlik olgusu ve katılımcı liderlik özellikleri üzerine nitel araştırma:Bir sivil toplum kuruluşunda uygulama örneği
Qualitative research into leadership and chaacteristics of participatory leadership : A sample application in a non-governmental organisation
Yazar: İBRAHİM EMLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET TURAN ÖZTÜRK
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: AKUT = Search and Rescue Society ; Katılımcı liderlik = Participative leadership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Yönetime katılma = Participation management

Özet:
Bu çalışma, liderlik olgusu ve katılımcı liderliğin üyeleri arasında nasıl değerlendirildiğini, onların bakış açısıyla olumlu ve olumsuz yönlerini tespit etmek, farkındalık oluşturmak, üyelerin katılımcı liderliğe olan bakışları, liderlik noktasındaki görüşlerini tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Bu maksatla ülkemizde 36 noktada faaliyet gösteren yaklaşık 2110 gönüllüsüyle Arama Kurtarma Derneği (AKUT) ekip üyelerinden Ankara ekibi çalışma grubu olarak seçilmiştir. Akut Ankara ekibinin olağanüstü durumlarda çağrılan 96 üyesi bulunmaktadır. 40 kişilik aktif olarak çalışan üyelerden seçilen 13 kişi ile mülakat yöntemiyle yüz yüze görüşülmüştür. Her katılımcıya aynı sorular sorularak alınan cevaplar baştan sona dinlenmiş, yazına çevrilerek okunmuştur. Cevaplar alt alta sıralanarak veriler arasında bağlantı kurulmaya çalışılmıştır. Bu anlamda farklı bakış açılarından bir sentez oluşturma konusunda içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ekip liderinin üyelerle olan katılımcılık anlamında göstermiş olduğu özellikleri, liderlik olgusu, katılımcı liderlik, iletişim, yenilikçilik ve ekip üyelerini yönetme olarak beş kategoride irdelenmiş ve birbirleriyle olan ilişkisini anlamak için kodlanmıştır. Bulunan kodlar ise liderlik yeteneği, iletişim, risk ve uyumluluk, dışa dönüklük, uyumluluk, açıklık ve güven olarak bulunmuştur. Kodlama aşamasında katılımcılardan elde edilen terim ve ifadeler dikkate alınmıştır. Birbirinin aynı olan  
kodlar aynı kategori altında toplanmıştır. Kategoriler kodlara bağlı kalınarak tanımlanmıştır.
Araştırma bulgularına göre katılımcı liderin ilk özelliğinin üyeleriyle aralarında herhangi bir güç mesafesi olmadan hep beraber bir arada olabilmeleri, sonrasında gelen özellikleri arada engel olmadan iletişime açıklık, değişimleri dikkate alan ve uygulayan olmak. Son olarak üyeler arasında bu bileşenlerle meydana gelen uyum ve karşılıklı sinerji olduğu görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Lider, Liderlik, Katılımcı Lider, Yönetimde Katılma.

Abstract:
This study aims to determine the way the phenomenon of leadership and participatory leadership are evaluated by members from their perspectives with positive as well as negative aspects, to raise awareness, and to determine how members look at participatory leadership and their views on leadership. Ankara team of Search and Rescue Association (AKUT) with its approximately 2110 volunteering members active in 36 different points in Turkey was chosen as the study group. AKUT Ankara Team has 96 members who are summoned in cases of emergency.13 participants were interviewed face-to-face. Each participant was asked to answer the same questions; their answers were listened from the beginning to the end, and were transcribed to read later. The responses were listed, and efforts were made to set up ties between them. Content analysis was used in order to make a synthesisof the participants' diverse perspectives.Consequently, the characteristics of the team leader in terms of participation with the team members were analysed in five categories- namely: the phenomenon of leadership, participatory leadership, communication, innovativeness, and managing the team members and they were coded so as to understand their correlations with each other. The codes found were: leadership ability, communication, risk and harmony, extroversion, harmony, clarity, and confidence. Terms and phrases obtained from the participants at the stage of coding  
were taken into consideration. The codes which were identical were put under one category. The categories were described depending on the codes. 
The findings demonstrated that the first characteristic of participatory leadership was being together with the members with no distance of power, and which was followed by being open to communication without obstacles, considering changes and implementing them respectively. And it was found that the final characteristic was the harmony between members by means of these components and synergy.

 
Key Words: Leader, leadership, participatory leader, participation in management.