Tarihi bir kaynak olarak Cafer Paşa hikâyesi (inceleme-transkripsiyon)
Cafer Pasha story as a historical source (research-transcription)
Yazar: AHMET UĞUR
Danışman: PROF. DR. ERHAN AFYONCU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Cafer Paşa = Cafer Pasha ; Edebi eserler = Literary works ; Hikaye = Story ; Mısır = Egypt ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tarihçilik = Historiography ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmaya esas teşkil eden "Mısır Vâlîsi Koca Ca'fer Paşa'nın A'câib Hikâyesi" adlı anonim eser, 5 Ramazan 1144 (2 Mart 1732) tarihinde istinsah edilmiş bir hikâye kitabıdır. Bu çalışmadaki amaç, Mısır Vâlîsi Koca Ca'fer Paşa'nın A'câib Hikâyesi adlı eserden hareketle bu hikâyenin tarih kaynağı olarak önemini ortaya koymak, bu manada eseri transkribe ederek ve inceleyerek araştırmacıların istifadesine sunmaktır. 
Eser iki mirasyedi gencin İstanbul'dan başlayarak Mısır'a kadar uzanan hikâyelerini, Ca'fer Paşa ile karşılaşmalarını ve bu iki gencin akıbetlerini anlatmaktadır. Eserde İstanbul ile Mısır şehirleri ele alınmakta ve bu şehirlerde yaşayan insanların yaşam biçimleri hakkında önemli bilgiler verilmektedir. Siyasi olaylara çok az yer verilmiş olan bu eserde Cafer Paşa'nın Mısır valiliği ve görevindeki başarısına yapılan vurgudan hareketle, ideal yönetici vasıfları ortaya koyularak tarih araştırmalarının vazgeçilmez kaynaklarından olan siyasetname hüviyeti de taşımaktadır. 
Bu bilgiler ışığında Mısır Vâlîsi Koca Ca'fer Paşa'nın A'câib Hikâyesi XVII. yüzyıl edebiyat, dil, tarih ve diğer sosyal bilim araştırmalarında ihmal edilmemesi gereken bir kaynak mahiyetindedir.

Anahtar Kelimeler:
Cafer Paşa, Osmanlı İmparatorluğu, Mısır, İstanbul, Hikâye, Hikâyecilik

Abstract:
Anonymous manuscript called "Mısır Vâlîsi Koca Ca'fer Paşa'nın A'câib Hikâyesi" that form the basis of this study is a storybook which was copied 5 Ramadan 1144 (2 March 1732). This study aims to reveal the importance of this story as a source of history and to present the work to the benefit of the researchers by transcribing and examining.
The manuscript tells the stories of the two young spendthrifts starting from Istanbul to Egypt, their encounters with Cafer Pasha and the fate of these two young men. In the book, the cities of Istanbul and Egypt are dealt, and important information about the lifestyles of people living in these cities are given. This manuscript, in which the ideal executive characteristics are revealed based on the emphasis on the success of Cafer Pasha as Egyptian governor, carries the identity of the political treatise which is one of the indispensable sources of historical research.
In light of this information, Mısır Vâlîsi Koca Ca'fer Paşa'nın A'câib Hikâyesi is a source that should not be neglected in the 17th-century literature, language, history, and other social science researches.

Keyword: 

Cafer Pasha, Ottoman Empire, Egypt, Istanbul, Story, Storyteller