Karadeniz Bölgesi'nde deniz yetki alanlarının gözetlenebilmesi amacıyla sahil gözetleme radarlarının konumlarının belirlenmesi
Determination of the locations of coastal surveillance radars for surveillance of maritime jurisdiction in Black Sea Region
Yazar: SEVİM UYGUR
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN ÇETİNYOKUŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Deniz ticareti faaliyetlerinin ve deniz trafiğinin yoğun olduğu, düzensiz göç ve kaçakçılık gibi konularda mücadelelerin verildiği, ülkemizin kıyı ve karasularının kontrolünü ve güvenliğini sağlamak her zaman kritik öneme sahip bir konu olmuştur. Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemizin jeopolitik ve jeostratejik konumu itibarıyla deniz güvenliğine önem vermesi ve bu konudaki teknolojik gelişmeler çerçevesinde yatırım yapması kaçınılmazdır. Son zamanlarda meydana gelen düzensiz göç, kaçakçılık faaliyetleri, su ürünleri avcılığı vb. yasa dışı faaliyetlerin önlenmesi, sınır güvenliğinin sağlanması ve stratejik öneme sahip tesislerin güvenliğinin sağlanması amacıyla denizlerimizin 7/24 gözetilmesini sağlayacak radar gibi teknolojik sistemlerin kullanılması büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda, çalışma Karadeniz Bölgesi'nde deniz yetki alanlarının gözetlenebilmesi amacıyla sahil gözetleme radarlarının konuş yerlerinin belirlenmesi problemini ele almaktadır. Bu tez çalışması, bölge seçimi ve yeni tip radarların birlikte ele alınması nedeniyle literatürde yapılmış çalışmalardan ayrılmaktadır. Karadeniz Bölgesi'nin seçilmesinin sebebi daha önce çalışılmamış olması ve kurulması planlı olan nükleer güç santrali gibi stratejik öneme sahip tesislerin güvenliğinin sağlanması sorunudur. Problem genel yapısı itibarıyla tesis yer seçimi problemidir. Çalışmada tesis yer seçimiyle ilgili çalışmalar incelenmiş ve bahse konu problem için Karadeniz Bölgesi özelinde parametreler belirlenmiştir. Problemin çözümü için küme kapsama ve maksimum kapsama modeli oluşturulmuş ve oluşturulan modeller GAMS (General Algebraic Modeling System) programlama dili kullanılarak çözülmüştür. Optimal çözümde bulunan konumlara radar yerleştirilmesiyle Karadeniz Bölgesi deniz yetki alanlarının tam kapsama sağladığı sonucuna varılmıştır. Bu sayede, Karadeniz Arama Kurtarma Bölgesi tam ve etkin bir şekilde gözetlenebilecek, başta arama kurtarma olmak üzere kaçakçılık, yasadışı göç ve balıkçılık ile deniz kirliği gibi suçlarla daha etkili ve maliyet etkin bir şekilde mücadele edilebilecektir.

Abstract:
It has always been a critical issue to ensure the control and security of our country's coastal and territorial waters, where maritime trade activities and maritime traffic are intense and struggles are made on issues such as irregular migration and smuggling. It is inevitable for our country, which is surrounded by seas on three sides, to attach importance to maritime security due to its geopolitical and geostrategic position and to invest within the framework of technological developments in this regard. In order to prevent illegal activities such as recent irregular migration, smuggling activities, fisheries hunting, etc. and to ensure border security and the security of strategically important facilities, it is of great importance to use technological systems such as radar that will ensure 24/7 surveillance of our seas. In this context, the study deals with the problem of determining the location of the coastal surveillance radars in order to monitor the maritime jurisdiction areas in the Black Sea Region. This thesis study differs from the studies in the literature due to the region selection and the consideration of new types of radars together. The reason for choosing the Black Sea Region is that it has not been studied before and it is the problem of ensuring the security of strategically important facilities such as the planned nuclear power plant. The problem is a facility location selection problem in terms of its general structure. In the study, studies on facility location selection were examined and parameters specific to the Black Sea Region were determined for the aforementioned problem. Set covering and maximum coverage model were created to solve the problem, and the created models were solved using the GAMS (General Algebraic Modeling System) programming language. It has been concluded that the Black Sea Region maritime jurisdiction areas provide full coverage by placing radar at the locations found in the optimal solution. In this way, the Black Sea Search and Rescue Region will be fully and effectively monitored, and crimes such as smuggling, irregular migration, illegal fishing and marine pollution, especially search and rescue, will be combated in an effective way and cost-effectively.