Aile yapısının girişimcilik eğilimi ve girişimcilik niyetine etkisi
The effect of family structure on entrepreneurial inclination and entrepreneurial intention
Yazar: ALİ TEFEK
Danışman: PROF. DR. AYŞEHAN ÇAKICI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile = Family ; Aile yapısı = Family structure ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimcilik eğilimi = Entrepreneur tendency ; Girişimcilik niyeti = Entrepreneurial intention ; Ölçekler = Scales

Özet:
Girişimcilik, ekonomik kalkınma ve refaha ulaşmanın motoru; yenilik ve yaratıcılığın kaynağıdır. Girişimciler, atıl duran kaynakları katma değere dönüştürürler. Bu nedenle kalkınma ve refah artışının öncülleri olarak kabul edilirler. Üniversite öğrencileri girişimcilik potansiyeline sahip gençlerdir. Bu gençlerin girişimcilik eğilimi ve girişimcilik niyetini etkileyen faktörlerin belirlenmesi, onların nasıl desteklenmeleri gerektiğine ilişkin doğru stratejiler belirlenmesine yardımcı olacaktır. Aile; bireylerin kariyer tercihlerini etkileyen ve destekleyen bir role sahiptir. Bu doğrultuda bireyin içinde yaşayıp büyüdüğü ve kişiliğinin oluştuğu aile yapısının girişimcilik eğilimi ve girişimcilik niyetine etkisini belirlemek üzere bir araştırma yapılmasının anlamlı olacağı düşünülmüştür. Bu araştırmada aile yapısının girişimcilik eğilimi ve girişimcilik niyetini etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. Araştırma Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İletişim Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Turizm Fakültesi ve Takı Teknolojisi ve Tasarım Yüksekokulunda öğrenim gören son sınıf öğrencilerini kapsamaktadır. Örnekleme tekniği olarak fakültelere göre kota örneklemesi yapılmıştır. Araştırma verileri 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar dönemi içinde Aile Yapısını Değerlendirme Aracı, Girişimcilik Eğilimi ve Girişimcilik Niyeti Ölçekleri aracılığıyla araştırmacı tarafından yüz yüze ve bırak topla tekniğiyle toplanmış ve analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, doğrulayıcı faktör analizi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. İlk olarak aile yapısı ile girişimcilik eğilimi boyutları arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Analiz sonucuna göre aile yapısındaki uyum; girişimcilik eğilimi boyutlarından kendine güven, yenilikçilik, başarı ihtiyacı, iç kontrol odaklılığı ve risk alma eğilimini pozitif ve anlamlı olarak etkilerken belirsizliğe karşı toleransı negatif ve anlamlı olarak etkilemektedir. İkinci olarak girişimcilik eğilimi boyutları ile girişimcilik niyeti arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Analiz sonucuna göre girişimcilik eğilimi boyutlarından başarı ihtiyacı, risk alma eğilimi ve belirsizliğe karşı tolerans girişimcilik niyetini pozitif ve anlamlı yönde etkilerken; kendine güven, yenilikçilik ve iç kontrol odaklılık girişimcilik niyetini negatif ve anlamlı olarak etkilemektedir. Son olarak aile yapısı ile girişimcilik niyeti arasındaki ilişkiye bakılmış; aile yapısındaki uyumun girişimcilik niyeti üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aile Yapısı, Girişimcilik Eğilimi, Girişimcilik Niyeti

Abstract:
Entrepreneurship is the engine of economic development and prosperity; It is the source of innovation and creativity. Entrepreneurs transform idle resources into added value. For this reason, they are considered to be the precursors of development and prosperity. University students are young people with entrepreneurial potential. Identifying the factors affecting the entrepreneurial inclination and entrepreneurial intention of these young people will help determine the right strategies for how they should be supported. Family has a role that affects and supports the career choices of individuals. In this context, it is thought that conducting research to determine the impact of the family structure, in which the individual lives and grows up and which shapes their personality, on entrepreneurial inclination and intention would be meaningful. So, whether family structure affects entrepreneurial inclination and entrepreneurial intention was investigated in this study. The research covered senior students studying at Mersin University Faculty of Education, Faculty of Arts and Sciences, Faculty of Fine Arts, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Faculty of Communication, Faculty of Engineering, Faculty of Tourism, and Jewelry Technology and Design Vocational School. Quota sampling was used as the sampling technique according to the faculties. The research data were collected and analyzed by the researcher using face to face and drop-pick technique through the Family Structure Assessment Tool, Entrepreneurial Inclination and Entrepreneurial Intention Scales in the spring term of the 2021-2022 academic year. Descriptive statistics, confirmatory factor analysis and regression analyzes were used in the analysis of the data. Firstly, the relationship between family structure and the dimensions of entrepreneurial inclination was examined. According to the analysis result, family harmony positively and significantly affects self-confidence, innovation, need for achievement, internal control orientation, and risk-taking tendency among the dimensions of entrepreneurial inclination, while negatively and significantly affecting tolerance for uncertainty. Secondly, the relationship between the dimensions of entrepreneurial inclination and entrepreneurial intention was examined. According to the analysis results, the dimensions of entrepreneurial inclination, namely achievement need, propensity to take risks, and tolerance for uncertainty, have a positive and significant effect on entrepreneurial intention, whereas self-confidence, innovativeness, and internal control focus have a negative and significant effect on entrepreneurial intention. Finally, the relationship between family structure and entrepreneurial intention was examined; It was concluded that harmony in family structure does not have a direct effect on entrepreneurial intention.

Keywords: Family Structure, Entrepreneurial Inclination, Entrepreneurial Intention