Aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş üstü akut ve kronik hastalığı olan hastalarda ilaç uyumunun time kriterlerine göre değerlendirilmesi
Over 65, registered to A family health center in patients with acute and chronic diseases drug adaptation according to time criteria evaluation
Yazar: CEMİL ULUSAN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Geriatri = Geriatrics ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar için sağlık hizmetleri = Health services for the aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
AMAÇ: Amacımız polikliniğinimize başvuran 65 yaş ve üstü hastaların
başvuru sırasında kullanmakta oldukları akut ve kronik ilaçlarının, ülkemizdeki ilaç
reçeteleme pratiği farklılıkları ve ülkemiz ilaç pazarındaki farklılıklar nedeniyle
Türkiye'ye özgü yaşlıda ilaç kullanım kriterlerini ölçen TİME kriterleri ile
karşılaştırmaktır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışma Gaziosmanpaşa Duygu Özyurt Aile Sağlığı
Merkezi 34.21.068 No'lu ' Aile Hekimliği Birimine başvuran ( (kayıtlı) 65 yaş ve üzeri
129 hastaya yüz yüze görüşme yolu ile sosyodemografik özellikleri ve tıbbi öyküyü
içeren hasta bilgi formundaki sorular soruldu. Çalışma verileri değerlendirilirken
tanımlayıcı istatistiksel metodların yanısıra niceliksel verilerin karşılaştırılmasında
Mann Whitney U testi, niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-Kare testi, Fisher's
Exact Ki-Kare testi, Fisher Freeman Halton Testi ve Continuity (Yates) Düzeltmesi
kullanıldı.
BULGULAR: Çalışma yaşları 65 ile 89 arasında değişmekte olan, 53'ü
(%41.1) erkek, 76'sı (%58.9) kadın olmak üzere toplam 129 olgu ile
yapılmıştır.Olguların %89.9'unda polifarmasi, %31.8'inde çoklu polifarmasi
mevcuttu.Time to Start kriterlerine göre Kardiyovasküler sistemdeki potansiyel
uygunsuz ilaç kullanımı görülme oranı %20.9'dur.Santral sinir sistemi ve psikotrop
ilaçlardaki ise %7'dir.Time to Stop kriterlerine göre ise Kardiyovasküler sistemdeki
uygunsuz ilaç kullanımı görülme oranı %36.4'tür. Santral sinir sistemi ve psikotrop
ilaçlarda ise %21.7'dir.Time to Stop kriterlerine göre herhangi bir sistemde toplam
uygunsuz ilaç kullanımı görülme oranı %84.5'tir.Time to Start kriterlerine göre
herhangi bir sistemde toplam uygunsuz ilaç kullanımı görülme oranı %100'dür.
SONUÇ: Ülkemiz şartlarında kullanıma uygun hale getirilmiş TİME
kriterleri, en son veriler ve yerel uygulamalar dikkate alınarak oluşturulmuş ve
uygulanmaya başlanmıştır.Hastalarımızın ilaçlarının uygunluğunu değerlendirme
konusunda büyük kolaylık sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: polifarmasi,uygunsuz ilaç kullanımı,TİME
Kriterleri,START ,STOP ,yaşlı hastalar

Abstract:
Objective: The aim is to ensure that the acute and chronic medications used by
patients aged 65 and over who applied to our polyclinic ,our country differences in
practices specific to Turkey to compare the drug use criteria with the TIME criteria.
Method: The study applied to Gaziosmanpaşa Duygu Özyurt Family Health
Center 'Family Practice Unit with number 34.21.068.In the study, 129 patients aged 65
years and older were asked questions in the patient information form, including
sociodemographic characteristics and medical history, by face-to-face interviews.While
evaluating the study, besides descriptive statistical methods, Mann Whitney U test, ChiSquare test, Fisher's Exact Chi-Square test, Fisher Freeman Halton Test and Continuity
(Yates) Correction were used.
Results:The study was conducted with a total of 129 cases, 53 (41.1%) male
and 76 (58.9%) female, ranging in age from 65 to 89.:89.9% of the cases had
polypharmacy and 31.8% had multiple polypharmacy.According to Time to Start
criteria, the rate of potentially inappropriate drug use in the cardiovascular system is
20.9% and central nervous system and psychotropic drugs is 7%.According to the Time
to Stop criteria, the rate of inappropriate drug use in the cardiovascular system is 36.4%
and central nervous system and psychotropic drugs is21.7%.According to Time to Stop
criteria, the rate of total inappropriate drug use in any system is 84.5%.According to the
Time to Start criteria, the rate of total inappropriate drug use in any system is 100%.
Conclusion: The TIME criteria, which have been made suitable for use in our
country, have been created and started to be implemented by taking into account the last
data and local practices. It will provide great convenience in evaluating the
appropriateness of our patients' medications.
Keywords: polypharmacy,improper drug use,TIME Criteria,START ,STOP,
elderly patients