Topluma hizmet uygulamaları dersi: Yönetim süreçleri açısından bir değerlendirme
Community service practices course: An evaluation in terms of management processes
Yazar: EZGİ ÖNÜT
Danışman: PROF. DR. BERTAN AKYOL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim fakültelerinin temel görevleri eğitim ve öğretim, araştırma ve geliştirme ile topluma hizmettir. Topluma hizmet etme görevi, eğitim fakültelerinin toplumsal katkıda bulunmasını, sosyal sorumluluk projeleri yürütmesini ve toplumun eğitim ihtiyaçlarına yönelik çeşitli hizmetler sunmasını içerir. Bu görevler, eğitim fakültelerinin toplumsal gelişim ve eğitim alanında önemli bir rol oynamasını sağlar. Eğitim yönetiminin süreçleri ise eğitim kurumlarının etkili bir şekilde çalışmasını ve eğitimin hedeflerine ulaşmasını sağlamak amacıyla uygulanan sistematik yaklaşımları ifade eder. Eğitim fakültelerinde yürütülen topluma hizmet uygulamaları dersinin amacına hizmet etmesi için yönetim süreçleri açısından değerlendirilmelidir. Araştırmanın temel amacı, eğitim fakültelerinde yürütülen topluma hizmet uygulamaları dersinin yönetim süreçleri açısından değerlendirilmesi sürecine yönelik görüşleri belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim kullanılmıştır. 
Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılının 1. döneminde Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesinin İngilizce öğretmenliği bölümündeki 3 öğretim elemanı, 6 öğrenci ve Türkçe öğretmenliği bölümündeki 2 öğretim elemanı, 4 öğrenci olmak üzere toplam 5 öğretim elemanı ve 10 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun oluşturulmasında ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme tekniğinden yararlanılarak yapılan ön görüşmelerde Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesinde "THU" dersini veren en az üç yıl mesleki deneyime sahip öğretim elemanı olma ve bu dersi alan öğrenci olma kriterlerine göre belirlenmiştir. Ayrıca katılımcılardan Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi bölümlerinde okuyan ve bu dersi alan öğrenciler belirlenirken; öğretim elemanlarına sorulmuş ve amaçlı örnekleme tekniklerinden kartopu örnekleme tekniği kullanılmıştır. Veriler görüşme tekniği ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak uzman görüşü desteğiyle araştırmacı tarafından geliştirilen tüm paydaşlar için ayrı bir yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış, betimsel ve içerik analiziyle analiz edilmiştir. Araştırmada verilerin çözümlenmesinde "MAXQDA 2020" programından yararlanılmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğretim elemanları ve öğrenciler toplum hizmetini olumlu ve olumsuz açısından iki alt kategoride ele almışlardır. Öğretim elemanları ve öğrenciler, THU dersini yönetim süreçlerinin karar verme, planlama, örgütleme, iletişim, koordinasyon, motivasyon ve değerlendirme aşamaları açısından yedi alt kategoride değerlendirmişlerdir. Son olarak, öğretim elemanları ve öğrencilere THU dersine ilişkin genel görüşleri sorulduğunda; dersin kazanımları, yaşanan zorluklar, bu zorlukları aşma yolları ve genel öneriler olmak üzere konuyu dört alt kategoride değerlendirmişlerdir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre; THU dersinin daha verimli yürütülmesi için özellikle bürokratik engellerin kaldırılması, kurumlar arasında protokoller oluşturulması, dersin dördüncü sınıfta verilmesinin öğrencilerin kariyer planlamalarıyla çakıştığı ve dersin daha uygun bir sınıfta verilmesinin daha faydalı olacağı vurgulanmıştır. THU derslerinin ulusal bir proje havuzu oluşturularak daha geniş bir katılımla yürütülmesi, üniversiteler arası iş birliğini artırabileceği gibi dersin diğer fakültelere yaygınlaştırılması, toplum hizmeti bilincinin daha fazla öğrenciye ulaşmasını sağlayabileceği şeklinde önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The main tasks of faculties of education are education and training, research and development, and service to society. The task of serving the community involves faculties of education contributing to society, carrying out social responsibility projects and providing various services to meet the educational needs of society. These tasks enable faculties of education to play an important role in social development and education. The processes of educational management refer to the systematic approaches applied to ensure that educational institutions work effectively and that education achieves its goals. In order for the community service practices course conducted in faculties of education to serve its purpose, it should be evaluated in terms of management processes. The main purpose of the study is to determine the opinions on the process of evaluating the community service practices course carried out in faculties of education in terms of management processes. Phenomenology, one of the qualitative research designs, was used in the study. 
The research was carried out in the 1st semester of the 2023-2024 academic year with a total of 5 instructors and 10 students, 3 instructors and 6 students in the Department of English Language Teaching and 2 instructors and 4 students in the Department of Turkish Language Teaching at Aydın Adnan Menderes University Faculty of Education. In the preliminary interviews conducted by using criterion sampling and snowball sampling techniques in the formation of the study group, it was determined according to the criteria of being a lecturer with at least three years of professional experience teaching the "THU" course at Adnan Menderes University Faculty of Education and being a student taking this course. In addition, while determining the students studying in the departments of Adnan Menderes University Faculty of Education and taking this course; the lecturers were asked and snowball sampling technique, one of the purposeful sampling techniques, was used. Data were collected through interview technique. A separate semi-structured interview form for all stakeholders developed by the researcher with the support of expert opinion was used as a data collection tool and analyzed by descriptive and content analysis. The "MAXQDA 2020" program was used to analyze the data.
According to the findings of the study, instructors and students evaluated community service in two subcategories in terms of positive and negative aspects. Instructors and students evaluated the THU course in seven subcategories in terms of decision-making, planning, organizing, communication, coordination, motivation and evaluation stages of management processes. Finally, when the instructors and students were asked about their general opinions on the THU course, they evaluated the course in four sub-categories: the gains of the course, the difficulties experienced, ways to overcome these difficulties and general suggestions. According to the findings of the study, it was emphasized that in order to carry out the THU course more efficiently, especially the removal of bureaucratic obstacles, the establishment of protocols between institutions, the course being given in the fourth grade conflicts with the career plans of the students and it would be more beneficial to give the course in a more appropriate grade. Suggestions such as conducting THU courses with a wider participation by creating a national project pool, increasing inter-university cooperation, expanding the course to other faculties, and ensuring that the awareness of community service reaches more students were included.