Sportif rekreasyon faaliyetlerine katılan bireylerde ekorekreasyonel tutum
Ecorecreational attitude of participants in sportive recreation activities
Yazar: TEBESSÜM AYYILDIZ DURHAN
Danışman: PROF. DR. SUAT KARAKÜÇÜK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ekorekreasyona yönelik bir tutum ölçeği geliştirmek ve elde edilen ölçüm aracı ile sportif rekreasyon faaliyetlerine katılan bireylerin ekorekreasyonel tutum düzeylerinin belirlenerek, değişkenlerin bu düzeyi ne doğrultuda değiştirdiğini araştırmaktır. Araştırmanın ölçek geliştirme aşamasında, test tekrar test yöntemiyle Gazi Üniversitesi'nin farklı fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerden veriler toplanmıştır. Nitel verilerle içerik analizi yapılarak ve literatür taranarak oluşturulan madde havuzu 95 sorudan, uzman görüşleriyle 61 maddeye düşürülmüş devamında pilot uygulama yapılmıştır. Deneme formu ilk uygulamada 544 öğrenci üzerinde uygulanmış, elde edilen verilerle yapılan KMO (.95) ve Barlett (17536.301, p<0.001) testi sonucu örneklem sayısının faktör analizi yapmak için uygun olduğu görülmüştür. AFA sonrası .47 ile .84 arasında değişen faktör yükleri ile 6 faktörlü (bireysel, toplumsal, davranış, antipati, çevresel duyarlılık ve doğayla iletişim alt boyutlarından oluşan), 31 maddelik yapı elde edilmiş, toplamda varyansın %60'ı açıklanmıştır. İç tutarlılık katsayısı ölçeğin tamamı için .91'dir. İkinci uygulama sonrası yapılan DFA yapı geçerliliğine kanıt oluşturmaktadır (RMSA .061, SRMR 0.56, NFI 0.95, CFI 0.97, NNFI 0.96, x2/df 2.416). Elde edilen ölçüm aracıyla farklı illerde sportif rekreasyon faaliyetlerine katılan 415 katılımcı ile ekorekreasyona yönelik tutum düzeyi ve belirli değişkenlerin bu düzeyi ne doğrultuda değiştirdiğine yönelik analizler betimleyici istatistikler, Bağımsız Örneklem T Testi, ANOVA ve Tukey (HSD-LSD) testlerinden yararlanılarak yapılmıştır. Bu aşamada iç tutarlılık katsayısı tüm ölçüm aracı için .92 olarak saptanmıştır. Ekorekreasyona yönelik tutum düzeyinin yüksek olduğu, en yüksek tutum puanının antipati alt boyutunda, en düşük tutum puanının ise davranış alt boyutunda olduğu görülmektedir. Ekorekreasyona yönelik tutum düzeyi cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, bitki yetiştirme durumları, hayvan besleme durumları, günlük boş zaman süresi, haftalık boş zaman süresi yeterliliği, verimli boş zamana sahip olma durumları, son bir yıl içinde doğal alanların ziyaret edilme sıklığı, ekorekreasyonel aktivitelere katılma süresi gibi değişkenler toplam puanlar ve alt boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar ortaya koymuştur, bunun yanı sıra iş grubu, algılanan gelir değişkenleri ile EYTÖ arasında anlamlı farklılık olmadığı gözlemlenmektedir. Sonuç olarak çalışmada analiz edilen ölçüm aracının ekorekreasyona yönelik tutumu ölçmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu, ölçüm aracıyla elde edilen veriler analiz edildiğinde katılımcılardan kadınların, 36 yaş ve üzerinde olanların, lisansüstü eğitim düzeyine sahip olanların, bekar olanların, bitki yetiştiren ve hayvan besleyenlerin, günlük 7 saat ve daha fazla zamana sahip olduğunu ifade edenlerin, haftalık boş zaman sürelerini kesinlikle yeterli olarak niteleyenlerin, boş zamanlarını verimli geçirdiklerini düşünenlerin, son bir yıl içinde doğal alanlara çok sık gittiğini belirtenlerin, ekorekreasyonel aktivitelere 7 yıl ve daha fazla süredir katılanların ve doğada yürüyüş ve kampçılık aktivitelerini tercih edenlerin EYTÖ puanlarının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu ifade edilebilir. Araştırma bu örneklem grubu için doğayla daha fazla vakit geçiren ve iletişim kuranların ekorekreasyonel tutumlarının artış gösterdiğini ancak davranışa yansımadığını ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to develop an attitude scale for ecorecreation and to investigate the effect of variables on the level of ecorecreational attitudes of the individuals participating in sportive recreation activities with the measurement tool obtained. During the scale development phase of the study, data were collected from students who were trained at different faculties of Gazi University by test re-test method. Qualitative data were analyzed by content analysis and literature survey was conducted. The test form was applied on 544 students in the first application and it was found that the obtained data were suitable for the factor analysis of the number of the resultant samples of KMO (.95) and Barlett (17536.301, p <0.001). After the EFA, 31 factorial structure was obtained with factor loadings ranging from .47 to .84 (consisting of individual, social, behavior, antipathy, environmental sensitivity and nature communication sub-dimensions) and 60% of the total variance was explained. The internal consistency coefficient is .91 for the entire scale. The CFA after the second administration is evidence of construct validity (RMSA .061, SRMR 0.56, NFI 0.95, CFI 0.97, NNFI 0.96, x2/df 2.416). 415 participants involved in sportive recreation activities in different cities by means of the obtained measurement and analyzes were made on the level of attitude towards ecorecreation. 415 participants who attended in sportive recreation activities in different cities by means of the obtained measurement were analyzed by descriptive statistics, Independent Sampling T Test, ANOVA and Tukey (HSD-LSD) tests on the level of attitude towards ecorecreation and whether certain variables affected this level. At this stage, the internal consistency coefficient was .92 for the entire measurement instrument. It is seen that the level of attitude toward ecorecreation is high, the highest attitude score is in the antipathy subdimension and the lowest attitude score is in the behavior subdimension. Statistically significant differences were found in the total scores and subdimensions of ETAS between gender, age, education level, marital status, plant growth, feding animals, daily leisure, adequacy of weekly leisure, efficiency leisure, the frequency of visits to natural areas within the last year, the duration of participation in ecorecreational activities and also it is observed that there is no significant difference between the occupation group, perceived income variables and ETAS. As a result, when the data collected by the measurement tool are analyzed, it is seen that the participants who are aged 36 and over, the ones with the graduate education level, the single ones, the plant growers and the animal feeders, those who say that they have 7 hours a day or more and those who think that those who consider weekly leisure time as definite enough and those who think that they have spent their spare time efficiently go to the natural areas very frequently in the last one year are those who have 7 years or more of ecorecreational activities and those who prefer trekking and camping activities in nature can be said to be higher than the other groups. The research reveals that the ecorecreational attitudes of those who spend more time with the nature and communicate with the nature increase but not reflected in the behavior.