Palyatif bakım hastalarının ölçülebilir vitamin düzeylerinin değerlendirilmesi
Palliative care patients evaluation of measurable vitamin levels
Yazar: FATMA GERÇEK
Danışman: DOÇ. DR. NURŞAH BAŞOL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Folat = Folate ; Kırılganlık = Frailty ; Palyatif bakım = Palliative care ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Palyatif Bakım (PB) servislerinde yatan hastalarda vitamin eksikliği için risk faktörleri olan; yeterince güneş ışığından yararlanamama, yaşlılık, obezite, malabsorbsiyon durumları, antikonvülsan ve glikokortikoid gibi ilaçların çoklu kullanımı, kronik inflamatuar hastalıkların bulunması sıkça karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma ilePB servisinde yatmakta olan hastaların yatışları sırasında alınan kan örnekleri aracılığı ile ölçülebilir vitamin düzeylerini değerlendirerek bu düzeylerin komorbidite sıklığı, hastanede kalma süresi ve mortalite ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Retrospektif, tanımlayıcı bu çalışmanın örneklemi Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Göğüs Hastalıkları PB Servisinde tedavi gören PB hastalarından oluşturuldu. Hastaların verileri Hastane Bilgi Yönetim Sistemi  (HBYS) aracılığıyla, laboratuvar tetkik istemleri ve Modifiye Charlson Komorbidite İndeksi (mCCI) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama ± standart sapma, yüzdelik dağılımlar, t-testi ve Anova testi kullanıldı, p<0,05 anlamlı kabul edildi. Çalışmaya 77'si kadın 67'si erkek ve yaş ortalaması 75,22 ± 14,12 olan 144 hasta katıldı. Hastanede kalma süresi ortalama 19,80 ± 18,54 gündü. Exitus olan hasta sayısı 85 (%59,9) iken, hayatta olan 57 (%40,1) hasta vardı. Bu iki grup arasında yaş ortalamaları sağ kalım ile karşılaştırıldığında exitus olan hastaların hastanede kalma süre ortalamaları hayatta olan hastalara göre daha fazlaydı. mCCI'ya göre puan dağılımına bakıldığında 144 katılımcının ortalama 5,27 ± 2,02 puan aldığı saptandı. Göğüs Hastalıkları PB hastalarının; Pulmoner Emboli (%46,5), Kalp Akciğer Hastalıkları (%30,6) ağırlıklı gruplardan oluşmakta idi. Hastane başvuruları açısından değerlendirildiğinde hastaların PB servisine yatışı öncesindeki hospitalizasyon ve poliklinik-acil başvuru sayılarının daha fazla olduğu bulundu. PB hastalarının folat düzeyi hastanede yatış süresine göre değerlendirildiğinde folat düzeyi < 5,3 ng/mL olanların hastanede kalma sürelerinin daha fazla olduğu belirlendi. Hastaların vitamin D düzeyleri ile ölüm oranları karşılaştırıldığında; genel olarak exitus olan hastaların vitamin D düzeylerinin düşük olduğu belirlendi. Exitus olan hastaların sadece %9'unda (n=13) vitamin D düzeyinin normal sınırlarda olduğu saptandı. Hemoglobin düzeyi düşük olan hastaların hastanede yatış süreleri daha uzun olmasına rağmen hastaneye başvuru sayısı anemisi olmayanlardan farklı değildi. Akut faz reaktanı parametreleri olarak CRP ve ferritin karşılaştırıldı ve aralarında düşük de olsa pozitif bir korelasyonun olduğu tespit edildi. PB servislerinde yatan hastaların bütünsel bakış açısıyla tekrar tekrar değerlendirilmeleri, hasta ve hasta yakınlarının yaşam kalitelerinin arttırılması için eğitimli ve deneyimli destek ekipleriyle çalışılmalıdır. Hastanın ihtiyaçlarına ve hastalıklarına uygun olarak PB servislerinin spesifik branşlar açısından ayrıştırılması sağlanmalıdır. Vitamin düzeyleri ayrıntılı olarak değerlendirilmeli ve gerektiğinde replasmanları uygulanmalıdır.

Abstract:
Patients with risk factors for vitamin deficiency in Palliative Care (PD) services; inability to benefit from adequate sunlight, old age, obesity, malabsorption states, multiple use of drugs such as anticonvulsants and glucocorticoids, and the presence of chronic inflammatory diseases are also frequently encountered. In present study, we intended to evaluate measurable vitamin levels and the relationship of these levels with the frequency of comorbidity, length of hospital stay and mortality. The relationship of these levels with the frequency of comorbidity, length of hospital stay and mortality.
The sample of this retrospective descriptive study was formed from PD patients who were treated in the Chest Diseases PD Service of Erzincan Provincial Health Directorate Binali Yıldırım University Mengücek Gazi Training and Research Hospital.
The data of the patients were collected through the Hospital Information Management System (HIMS) by using laboratory test requests and the Modified Charlson Comorbidity Index (mCCI). Mean ± standard deviation, percentile distributions, t-test and Anova test were used in the evaluation of the data, p<0.05 was considered significant.
The study involved 144 patients, 77 of were female and 67 of male with an average age of 75.22 ± 14.12. The average hospital stay was 19.80 ± 18.54 days. The number of patients with Exitus was 85 (59.9%), while there were 57 alive (40.1%). Comparing the mean age of patients in both groups; were exitus hospital stay were higher than the average of the surviving patients. When the scores distribution by mCCI is considered, 144 participants got an average score of 5.27 ± 2.02. The data obtained shows that Pulmonology PB patients were composed of Pulmonary embolism (46.5%) and heart lung diseases (30.6%). The assessment of hospital applications showed that the patients had higher number of hospitalization and polyclinic-emergency applications before hospitalization in PB service. When the folate level of PB patients was assessed based on length of hospitalization, it was determined that patients with folate level < 5.3 ng/mL had more hospital stay. When the patients' vitamin D levels are compared to their mortality; patients with exitus generally had a low vitamin D (1.66±0.81ng/mL (Min-Max:1-3)). Only 9% (n=13) of the patients with Exitus showed vitamin D levels within normal limits. Although patients with low hemoglobin have longer hospitalization period, the number of hospital administration was no different than those without anemia. The parameters of the acute phase reaction were compared CRP and ferritin and low positive correlation was found.
For improving the quality of life of the patients and their relatives; the patients in PB services should be re-evaluated with a holistic perspective and well educated and experienced support teams should be employed. PB services should be seperated in specific branches, in accordance with the patient's needs and diseases. Vitamin levels can be evaluated individually and can be evaluated in terms of when they combine or can mask each other, and if necessary their replacement should not be ignored during the treatment process.