Muhafazakâr kesimlerde gösterişçi tüketim kültürü ve AVM kullanım alışkanlıkları üzerine bir araştırma
A research on the conspicuous consumption culture and shopping mall usage habits in conservative parts
Yazar: FEYZA KARAAHMETOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE SATICI
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Muhafazakar İslam = Conservative Islam ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Tüketim, geleneksel toplumlarda ihtiyacı karşılamaya yönelik pratikleri ifade ederken modern dönemde ihtiyaç kavramının da sınırlarının belirsizleşmesiyle farklı bir boyut kazanmıştır. Bununla beraber yeni tüketim biçimleri ortaya çıkmış ve gösterişçi tüketim de bunlardan biri olmuştur. Bu bağlamda Veblen, 1899 yılında aylak sınıflar üzerine yaptığı çalışmalarını yayımladığı Aylak Sınıfın Teorisi adlı eserinde tüketim nesnelerinin sosyal statü göstergeleri olup bireyleri sınıflandırmaya hizmet ettiğini öne süren gösterişçi tüketim kavramını ortaya koymuştur. Bu çalışma Veblen'in gösterişçi tüketim kavramı üzerinden muhafazakâr kesimlerde gösterişçi tüketim eğilimleri düzeyini araştımayı ve AVM'lerin buna aracılık etmedeki rolünü saptayabilmeyi amaçlamaktadır. Ancak bir tüketim mekânı olarak ve tüketimin gösterişçi boyutuna hizmet eden AVM'lerin bireyleri gösterişe yönlendirme işlevi de çalışma kapsamındadır.
Çevrimiçi anket tekniği ile yürütülen bu çalışma kapsamında basit tesadüfî örnekleme tekniğiyle ulaşılan 999 kişinin verileri analize tabi tutulmuştur. Analizler SPSS aracılığıyla ki-kare yöntemiyle yapılmıştır. Araştırma sonucunda ise gösterişçi tüketim ve AVM kullanımı eğilimiyle ilişkili bulgulara yer verilmiştir. Çalışma sonucunda, muhafazakâr kesimlerin gösterişçi tüketime karşı olumsuz bir tutum ve davranış içerisinde olduğu ve AVM'lerin tüm bireyleri gösterişe yönlendirmesinin yanı sıra AVM kullanımının, yerini sanal mağazalara bıraktığı sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Consumption has acquired a different dimension with the blurring boundaries of "need concept" in the modern era, while it refers to practices aimed at meeting needs in traditional societies. With that being said, new forms of consumption has emerged one of which is the conspicuous consumption. In that context Veblen introduced the concept of conspicuous consumption which claims consumption goods are the indicators of social status and serve the purpose of classifying individuals, in his work "Theory of the Leisure Class" where he published his studies on the leisure class in 1899. This study aims to research the level of tendency towards conspicuous consumption in conservative societies and the role of shopping malls on this tendency. Furthermore, the function of directing individuals to the conspicuous of shopping malls, which is a consumption place and serving the conspicuous dimension of consumption, is also inside the scope of this study. 
Within the scope of this study, which was carried out with the online survey method, the data of 999 people, who has been selected using simple random sampling, were analyzed. Analysis has been done using SPSS software with chi square method. As a result of this study, conservative societies are in a negative attitude and behavior, and besides malls are directing individuals to conspicuous, they left their places to online stores are obtained.