Soğuk ve sıcak haddelenmiş aluminyum 6016 alaşımlarının kaynak davranışları ve kalıntı gerilme analizi
The welding behaviours of hot and cold rolled al 6016 alloys and residual stress analysis
Yazar: FIRAT EŞİT
Danışman: PROF.DR. YILMAZ TAPTIK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Agırlık olarak karbon çeliklerinin yalnızca üçte biri olmasına ragmen mukavemetolarak bu çeliklerle karsılastırılabilecek duruma getirilebilen alüminyum alasımlarıözellikle son yıllarda basta otomobil ve havacılık olmak üzere giderek artan birkullanım alanınına sahiptirler. Özellikle ısıl islem uygulanabilen Al-Mg-Si içerikli 6000serisi alasımlar basta otomobil ve havacılık endüstrisi olmak üzere gelisen teknolojininihtiyaçlarına karsılayabilen bir metal olarak karsımıza çıkmaktadır.Bilindigi gibi kaynakla yapılan birlestirme islemleri beraberinde bir çok malzemehatasını da beraberinde getirmekte ve servis kosullarında malzemelerde ciddi hasarlarayol açabilmektedir. Özellikle alüminyum alasımlarının kaynaklanması sırasında ortayaçıkan kaynak metali içerisinde oksit film hapsolması, gaz boslukları, sıcak çatlakolusumu, malzemede mukavemet kaybı ve kaynak sonrası kalıntı gerilmelerin varlıgı ençok rastlanan sorunlardır. Bu çalısmada 6000 serisi alasımlardan sıcak hadde ve sogukhadde olarak üretilmis Al 6016 alasımlarının kaynak davranısları incelenmistir.Çalısmanın amacı üretim yöntemleri farklı olan bu iki metal arasında bu farklılıga baglıolarak kaynaklanabilirliklerinin degisimi, kaynak parametrelerinin degisimi ilekaynaklanabilirlik özellikleri arasındaki iliskiyi belirlemektir.Çalısmada kullanılan kaynak yöntemi manuel TIG kaynagı olarak belirlenmis ve THY.A.O Kaynak Atölyesinde yaptırılmıstır. Kaynak islemi sırasında kaynak parametreleridegistirilirken, bu parametrelerin degisimi ile birlikte kaynak davranısları, yapılanmekanik ölçümler ve X-ısınları kırınımı yöntemi ile belirlenmeye çalısılmıstır.Anahtar Kelimeler: Alüminyum alasımları, Alüminyum kaynagı, TIG kaynagı, Kalıntıgerilme

Abstract:
Comparision to steels, aluminium is one over three times lighter on the contrary somealuminium alloys have the strenght as high as steels. These aluminium alloys haveapplication areas in automobile and aviation industries, especialy heat treatable 6000(Al-Mg-Si) alloys became the most popular metal in these areas to meet the need ofdeveloping technology.As is known, joint by welding has lots of defects which cause many serious damages inweldments in service conditions. Particularly, oxide entrapment, porosities, hot cracking,loss of strength and residual stress after welding are the most common problems inaluminium welding. In this work, welding behaviours of hot and cold rolled Al 6016alloys are worked out. The aim of the study is analizing the weldability features betweentwo different alloys depend on the manufacturing methods, and the relations betweenwelding parameters and weldability.The welding method is determined as manuel TIG welding and applied in THY A.O.Welding Workshop. According to the changing of parameters, the weldability of thealloys are observed by the mechanical tests and residual stress analysis by X-raydifraction.Keywords: Aluminium alloys, The welding of aluminium, TIG welding, Residual stress