hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Çok amaçlı optimizasyon teknikleriyle dayanıklı otomatik CNN model tasarımı
Multi-objective optimization based robust automatic CNN model design
Yazar: SEFA ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP GEDİKLİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu tezde, çok amaçlı optimizasyon teknikleriyle dayanıklı ve otomatik evrişimli sinir ağı (ESA) modellerinin tasarımı için yenilikçi bir yöntem geliştirilmiştir. Derin öğrenme modellerinin tasarımı, genellikle uzman bilgisi ve zaman alıcı manuel süreçler gerektirirken, önerilen Çok Amaçlı Evrişimli Sinir Ağları (ÇESA) yöntemi, bu süreci otomatikleştirerek modelin doğruluk oranını artırırken cevap süresini optimize etmeyi başarmıştır. Çalışma, farklı çok amaçlı optimizasyon algoritmalarını (örneğin NSGA-II, FDB-NSGA-II) kullanarak pareto optimal çözümler üretmiş, doğruluk ve hız arasındaki dengeyi başarılı bir şekilde sağlamıştır. Dört farklı veri seti üzerinde gerçekleştirilen deneyler, ÇESA yönteminin, mevcut ESA mimarilerine kıyasla %1.93 daha yüksek doğruluk ve %69.85 daha hızlı test süresi sağladığını göstermiştir. Özellikle düşük kapasiteli cihazlarda hafif ve hızlı modellerin üretilebilmesi, yöntemin mobil ve gömülü sistemlerde uygulanabilirliğini kanıtlamaktadır. Ayrıca, hiper-parametre optimizasyonunu tamamen otomatik hale getirerek, kullanıcıdan bağımsız bir şekilde esnek ve etkili modeller üretebilmesi, ÇESA'nın kullanım alanını genişletmektedir. Çalışma, ESA modellerinin tasarımında çok amaçlı optimizasyon yaklaşımlarının gücünü ortaya koyarak, hem akademik hem de endüstriyel uygulamalar için önemli bir rehber olma niteliği taşımaktadır.

Abstract:
This dissertation presents an innovative method for the design of robust and automated convolutional neural network (CNN) models using multi-objective optimization techniques. While the design of deep learning models often requires expert knowledge and time-intensive manual processes, the proposed CESA method automates this process, optimizing both model accuracy and response time. The study leverages various multi-objective optimization algorithms (e.g., NSGA-II, FDB-NSGA-II) to generate Pareto-optimal solutions, achieving a successful balance between accuracy and speed. Experiments conducted on four different datasets demonstrate that the CESA method delivers 1.93% higher accuracy and 69.85% faster test times compared to existing CNN architectures. The ability to produce lightweight and fast models, particularly for low-capacity devices, validates the method's applicability to mobile and embedded systems. Furthermore, by fully automating hyper-parameter optimization, CESA enables the generation of flexible and effective models independent of user intervention, broadening its range of applications. This study highlights the power of multi-objective optimization approaches in CNN model design, serving as a significant guide for both academic research and industrial applications.
Sıcaklık değişimleri ve trafik yükü altında geleneksel ve hafif beton yol kaplamasının sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak gerilme analizleri
Stress analyses of conventional and lightweight concrete road pavement under temperature changes and traffic load using finite element method
Yazar: ÜMİT YAŞAR BAL
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET VEFA AKPINAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de SSB, derzli donatısız, derzli donatılı ve sürekli donatılı beton yol kaplamaları uygulamaları artmaya devam etmektedir. Beton yol kaplamaların kullanımının artışına rağmen kaplamalarda oluşan farklı çatlak durumlarının devam ettiği görülmektedir. Günlük sıcaklık değişimleri beton yol kaplaması için tekerlek yükü yanında ekstra gerilme oluşturmaktadır. Bu gerilmelerin azaltılması ve beton yol kaplamasında rastgele çatlaklar oluşmaması için derzler kesilmektedir. Ancak derz kesimleri ek maliyet getirmesinin yanında kesim yerlerinde kaplamayı önemli ölçüde zayıflattığı görülmüştür. 
Bu tez kapsamında hafif beton ve geleneksel beton verileri sonlu elemanlar yöntemi için girdi olarak alınarak ANSYS sonlu elemanlar yöntemiyle günlük sıcaklık farkları ve tekerlek yükleri altında farklı kalınlık, genişlik ve uzunluklardaki beton yol kaplamalarının gerilme analizleri yapılmıştır. Hafif beton ile yapılmış bir yol kaplamasının mekanik ve yoğunluk değerleriyle birlikte daha düşük gerilme ve deformasyon değerleri oluşturduğu bulunmuştur. Ayrıca kaplamada derz kesim derinliğinin kaplamanın 1/3'ü veya 1/4'ü oranında olmasının yanında 1/8 oranında da kesilmesi halinde kaplamada oluşacak olan çekme gerilmesi değerlerinde aynı etkinin oluşacağı görülmüştür.

Abstract:
As in the whole world, in our country, RCC, jointed unreinforced, jointed reinforced and continuously reinforced concrete road pavement applications continue to increase. Despite the increase in the use of concrete road pavements, it is seen that different crack situations in the pavements continue. Daily temperature changes create extra stress in addition to the wheel load for the concrete road pavement. Joints are cut to reduce these stresses and to prevent random cracks in the concrete road pavement. However, it has been observed that joint cuts bring additional costs and significantly weaken the pavement in the cut areas.
Within the scope of this thesis, lightweight concrete and traditional concrete data were taken as input for the finite element method and stress analyses of concrete road pavements with different thickness, width and length were performed under daily temperature differences and wheel loads with the ANSYS finite element method. It was found that a road pavement made of lightweight concrete created lower stress and deformation values together with mechanical and density values. In addition, it was observed that the same effect would occur in the tensile stress values that would occur in the pavement if the joint cutting depth was 1/3 or 1/4 of the pavement as well as 1/8.
Yapı adalarının aerodinamik performansının had (CFD) simülasyonu ile incelenmesi: Trabzon'da bir site yerleşkesi
Investigation of aerodynamic performance of building islands with CFD simulation: A case study in trabzon
Yazar: MUHAMMET FATİH AYHAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM AYDIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Fiziğin alt kollarından biri olan hesaplamalı akışkanlar dinamiği (CFD), 1960'lı yıllardan itibaren yürütülen çalışmalarla akışkanların hareketini ve etkileşimini çözümlemeyi amaçlayan bir alandır. Özellikle son yıllarda, performatif mimarlık anlayışıyla tasarlanan yapılarda veya yapıların rüzgâr performansının değerlendirilmesine yönelik çalışmalarda mimarlık alanındaki etkisi görülmektedir. Tez çalışmasının ilk bölümünde çalışmanın amacı, hesaplamalı akışkanlar dinamiğinin tanımı, HAD'ın avantajları/dezavantajları açıklanıp; mimarlıkta iç ve dış ortamda hangi amaçla ve yöntemle uygulandığı literatür çalışmalarıyla desteklenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Türkiye'de yüksek katlı yapıların tasarımında rüzgâr performansı değerlendirme sorunlarına dikkat çekmek amacıyla Yomra, Trabzon'da yapılan bir saha ve simülasyon çalışması yer almaktadır. Tezin üçüncü bölümünde alanda yer alan yapıların mevcut durumun yanı sıra yapı yüksekliğinin ve tasarımın etkisini inceleyen iki farklı alternatif modelin simülasyon sonuçları irdelenmiştir. Çalışma elde edilen sonuçlarla ve önerilerle tamamlanmıştır.

Abstract:
Computational fluid dynamics (CFD), one of the sub-branches of physics, is a field that aims to analyze the motion and interaction of fluids with studies carried out since the 1960s. Especially in recent years, the effects in the field of architecture are seen in the buildings designed with the approximation of performative architecture or in studies aimed at evaluating the wind performance of buildings. In the first part of the thesis, the aim of the study, the definition of computational fluid dynamics, and the advantages/disadvantages of CFD are explained. Subsequently, literature studies support the purpose and method of applications in interior and exterior architecture environments. The second part of the study includes a field and simulation study conducted in Yomra, Trabzon, to draw attention to wind performance assessment problems in developing high-rise buildings in Türkiye. The third part of the thesis analyzes the simulation results of two different alternative models investigating the effect of building height and design and the current situation of the buildings in the area. The study is finalized with the conclusion and suggestions.
Kolonoskopi sonrası hastaların yaşadığı sorunların ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of problems and related factors experienced by patients after colonoscopy
Yazar: SEVGİ MEYDANAL
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Kolonoskopi sonrası hastaların yaşadığı sorunların ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla prospektif ve tanımlayıcı tipte gerçekleştirilen bu çalışma 122 hasta ile tamamlandı. Veriler, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde Ocak – Haziran 2024 tarihleri arasında "Hasta Bilgi Formu" ve "hasta dosyası/hastane bilgi sisteminde yer alan işlem raporu" kullanılarak toplandı. Sürekli veriler ortalama ± standart sapma olarak, kategorik veriler ise frekans ve yüzde olarak gösterildi. Gruplara göre kategorik değişkenler arasındaki farklılık karşılaştırmalarında beklenen değer sayısına göre Pearson Ki-Kare, Fisher Exact Test ve Fisher Freeman Halton testi kullanıldı. Kolonoskopi sonrası hastaların yaşadığı fiziksel sorunların öncelikle yorgunluk, şişkinlik, halsizlik, karın ağrısı ve ishal olduğu belirlendi. Kolonoskopi sonrası hastaların yaşadığı sorunlarla "cinsiyet, sigara, tanılı ek kronik hastalık varlığı, kolonoskopi işleminde ek irrigasyon sıvısı verilme durumu, kolonoskopi işleminde polipektomi yapılma durumu ve kolonoskopi işleminde biyopsi alınma durumu" ilişkili bulundu (p<0.05). Kolonoskopi sonrası hastaların yaşadığı sorunlara yönelik hemşirelik eğitimi yapılması ve izlenmesi önerilir.

Abstract:
This prospective and descriptive study was completed with 122 patients in order to determine the problems experienced by patients after colonoscopy and the related factors. Data were collected at Ankara Bilkent City Hospital between January and June 2024 using the "Patient Information Form" and "patient file/process report in the hospital information system". Continuous data were shown as mean ± standard deviation, and categorical data were shown as frequency and percentage. Pearson Chi-Square, Fisher Exact Test and Fisher Freeman Halton test were used according to the expected value number in the comparisons of differences between categorical variables according to the groups. It was determined that the physical problems experienced by the patients after colonoscopy were primarily fatigue, bloating, weakness, abdominal pain and diarrhea. The problems experienced by the patients after colonoscopy were found to be related to "gender, smoking, presence of diagnosed additional chronic disease, additional irrigation fluid administration during colonoscopy, polypectomy during colonoscopy and biopsy during colonoscopy" (p<0.05). It is recommended that nursing education and monitoring by provided for the problems experienced by patients after colonoscopy.
AA2024 esaslı nanopartikül takviyeli hibrit kompozit yatak malzemelerinin üretimi ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi
Production of AA2024 based nanoparticle reinforced hybrid composite bearing materials and investigation of tribological properties
Yazar: MÜSLİM ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. AYKUT ÇANAKÇI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, toz metalurjisi ve mekanik öğütme yöntemleri kullanılarak nanoparçacık takviyeli AA2024 matrisli kompozit yatak malzemelerinin üretilmesi ve parçacık türü ile miktarının kompozit yatak malzemelerinin özelliklerine olan etkisinin araştırılmasıdır. Öğütme süresi 8 saat olarak optimize edildikten sonra farklı takviye oranlarına (ağırlıkça %0-2) sahip Al/B4C, Al/Grafit, Al/Grafen ve Al/KNT nanokompozitleri ile Al/B4C/Grafit, Al/B4C/Grafen ve Al/B4C/KNT hibritleri üretilmiştir. Üretilen numunelerin fiziksel ve mekanik özelliklerine takviye türü ve oranlarının etkisi; toz karakterizasyonu, mikroyapı ve faz analizi, bağıl yoğunluk ölçümleri, sertlik, çekme, aşınma ve korozyon testleri ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, nanokompozitler arasında en yüksek sertlik ve çekme mukavemeti, B2 numunesinde sırasıyla 181 HB ve 328 MPa olarak, hibrit nanokompozitlerde ise HG2 numunesinde sırasıyla 164 HB ve 314 MPa olarak elde edilmiştir. Ayrıca, en düşük aşınma oranı düşük yük altında AA2024/B4C/Grafit hibrit nanokompozitlerde, yüksek yük altında ise Al/B4C/Grafen hibrit nanokompozitlerde gözlemlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to produce nanoparticle-reinforced composite bearing materials with an AA2024 matrix using powder metallurgy and mechanical milling methods and to investigate the effects of particle type and content on the properties of these composite bearing materials. After optimizing the milling duration to 8 h, Al/B4C, Al/Graphite, Al/Graphene, and Al/CNT nanocomposites, along with Al/B4C/Graphite, Al/B4C/Graphene, and Al/B4C/CNT hybrids, were produced with varying reinforcement ratios (0-2 wt%). The effects of reinforcement type and ratio on the physical and mechanical properties of the produced samples were examined through powder characterization, microstructure and phase analysis, relative density measurements, hardness, tensile, wear, and corrosion tests. According to the results, among the nanocomposites, B2 achieved the highest hardness and tensile strength, with values of 181 HB and 328 MPa, respectively. For the hybrid nanocomposites, the HG2 sample achieved the highest values, with hardness and tensile strength of 164 HB and 314 MPa, respectively. Furthermore, the lowest wear rate was observed in the Al/B4C/Graphite hybrid nanocomposites under low load, and in the Al/B4C/Graphene hybrid nanocomposites under high load.
İmar programına esas düzenleme bölgelerinin coğrafi bilgi teknolojileri ile belirlenmesi ve yenilikçi bir AAD modeli önerisi
Determination of implementation areas for zoning program with geographic information technologies and a new innovative LR model proposal
Yazar: FATİH TERZİ
Danışman: PROF. DR. VOLKAN YILDIRIM
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Son yüzyılın en belirgin özelliklerinden biri olan kentleşme birçok sorunu beraberinde getirmiştir. İmar planları ise bu sorunların bazılarının çözümü için geliştirilmiş en önemli araçlardan biridir. Kentsel gelişimin, imar planlarıyla etkin bir şekilde yönlendirilebilmesi ise imar uygulamaları ile mümkündür. Arazi ve Arsa Düzenlemesi (AAD) uygulamaları her ne kadar imar planlarının uygulanmasında etkin bir araç olarak öne çıksa da Türkiye'de uygulandığı şekliyle birçok eleştiriye konu olmaktadır. Bu tez çalışmasında literatürde önerilen AAD modellerini dikkate alan, değer esaslı AAD modeline göre daha kolay uygulanabilen, alan esaslı AAD modeline göre ise daha adil bir çözüm sunan, eşdeğerliği imar hakkı üzerinden sağlayan bir AAD modelinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda düzenleme bölgelerinin belirlenmesinde ve AAD uygulamalarının sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebilmesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)'nin kullanımına yönelik bir model önerisi yapılmaktadır. Önerilen yöntem Trabzon ili Araklı ilçesinde test edilmektedir. Önerilen yönteme göre yapılan AAD uygulamasında önemli miktarda rezerv alanın oluşturulabildiği görülmektedir.

Abstract:
Urbanization, one of the most distinctive features of the last century, has brought with it many problems. Zoning plans are one of the most important tools developed to solve some of these problems. Directing urban development effectively through zoning plans is possible through zoning implementations. Although Land Readjustment (LR) stands out as an effective tool in the implementation of zoning plans, it is subject to much criticism as implemented in Türkiye. In this study, it is aimed to develop an alternative LR model that provides equivalence through development rights. The proposed LR model takes into account the LR models proposed in the literature. The proposed LR model is easier to apply than the value-based LR model and offers a fairer solution than the area-based LR model. For this purpose, a model is proposed for the use of Geographic Information Systems (GIS) in determining LR project areas and achieving healthy LR implementations. The proposed method was tested in Araklı district of Trabzon province. A significant amount of reserve area has been created in LR implementation made according to the proposed method.
Sonlu elemanlar yöntemiyle insan kafa boyun sisteminin yaralanma modelinin oluşturulması
Formation of injury model for human head neck system with finite element method
Yazar: UĞUR ERSOY
Danışman: PROF. DR. HASAN SOFUOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Yüksek mertebeli sonlu elemanlar = Higher order finite elements

Özet:
Bu çalışmada, değişik darbe koşulları altındaki 3 boyutlu bir insan kafa–boyun sistemi, sonlu elemanlar yöntemiyle modellenip, kafatasında ve beyinde oluşan basınç ve gerilme dağılımları incelenmiştir. Literatürde kabul gören 3 boyutlu bir insan kafa–boyun sisteminin sonlu elemanlar modeli temin edilmiştir. Oluşturulan bu model, LS-DYNA programı ile sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak önden (frontal), arkadan (oksipital) ve yandan (parietal) darbeler etkisiyle hem kafatası hem de beyindeki basınç ve gerilme değerleri incelenmiştir. Yapılan sonlu elemanlar analizinde kafatası elemanı hem rijid hem de elastik malzeme gibi modellenirken beyin viskoelastik malzeme özellikleri kullanılarak modellenmiştir. İlk olarak oluşturulan kafa modeline frontal bölgeden yapılan darbe sonucunda kafatası ve beyindeki farklı bölgelerden elde edilen basınç değerleri literatür verileriyle kıyaslanarak verilmiştir. Daha sonra oksipital darbe etkisiyle kafatası ve beynin tepkileri incelenmiştir. Son olarak ise yanal darbe etkisiyle kafatası ve beyindeki basınç ve gerilme dağılımları elde edilmiştir. Yapılan bu çalışmalar neticesinde, geliştirilen kafatası ve beyin modelinin literatürde yer alan akademik bir çalışma ile aynı sonuçlar elde edilerek doğrulaması yapılmıştır. Daha sonra boyun dokuları eklenerek darbe etkisiyle beyinde oluşabilecek bir hasar için yaralanma modeli geliştirilmiştir.

Abstract:
In this study, a 3D human head–neck system under different impact conditions was modeled with finite element method. The pressure and stress distributions formed in the skull and brain were examined. A finite element model of a 3D human head–neck system accepted in the literature is provided. This model was created using the finite element method with the LS-DYNA program to examine the pressure and stress values of both the skull and brain with the effect of front (frontal), back (occipital) and side (parietal) impacts. In the finite element analysis, the skull element was modeled as both rigid and elastic material, while the brain was modeled using viscoelastic material properties. As a result of the impact of the frontal region on the head model, the pressure values obtained from different regions of the skull and brain were compared with the literature data. Later, the reactions of the skull and brain were examined with the effect of occipital impact. Finally, with the lateral impact effect, pressure and stress distributions in the skull and brain were obtained. As a result of these studies, the developed skull and brain model obtained the same results as an academic study in the literature. Later, by adding neck tissues, an injury model was developed for damage to the brain that may occur with impact
Mimarlıkta karşılaşma kavramı üzerine fenomenolojik bir irdeleme: Samsun Atatürk Kültür Merkezi örneği
A phenomenological inquiry into the concept of encounter in architecture: The case of Samsun Atatürk Cultural Center
Yazar: MERVE GERÇEK
Danışman: PROF. DR. DERYA ELMALI ŞEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Karşılaşma, mimaride yalnızca fiziksel bir temas olarak değil, bireyin yapı ile olan deneyimlerinde oluşan duygusal, anlamsal ve fiziksel etkiler bütününü kapsayan bir süreçtir. 
Araştırmanın temel amacı, birey-yapı karşılaşmalarının birey üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu analiz, fenomenolojik bir yaklaşım ile karşılaşmaların sıklığına ve sürecine bağlı olarak bireylerin yapılarla kurdukları ilişkiyi anlamlandırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında, "karşılaşma" kavramının derinlemesine anlaşılması için farklı disiplinler ele alınarak alanyazın taraması yapılmıştır. Alan çalışmasında ise yapıyla farklı sıklıkta karşılaşan bireylerin yapı ile karşılaşma öncesi, karşılaşma anı ve karşılaşma sonrası deneyimleri fenomenolojik bir yaklaşımla ele alınmış ve bu süreçler kapsamında bireylerde oluşan fiziksel, duygusal ve anlamsal etkiler elde edilen bulgular ile detaylandırılmıştır. Çalışma; kent sakinleri için sembolik ve duygusal anlamlar taşıyan AKM gibi ikonik bir yapı aracılığıyla karşılaşma deneyimlerini değerlendirerek karşılaşmanın etkilerini ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda, genel olarak karşılaşmanın bireyler açısında etkileyici, dikkat çekici ve hatırda kalıcı olduğuna dair sonuçlara varılabilmektedir.

Abstract:
Encounter is not only a physical contact in architecture, but also a process that encompasses the emotional, semantic and physical effects that occur in the individual's experiences with the structure. The main purpose of the study is to analyze the effects of individual-building encounters on the individual. This analysis aims to make sense of the relationship that individuals establish with buildings depending on the frequency and process of encounters with a phenomenological approach. In the first stage of the study, a literature review was conducted in different disciplines in order to understand the concept of "encounter" in depth. In the field study, the experiences of individuals who encounter the building at different frequencies before, during and after the encounter with the building were examined with a phenomenological approach, and the physical, emotional and semantic effects that occur on individuals within the scope of these processes were detailed with the findings obtained. The study reveals the effects of the encounter by evaluating the encounter experiences through an iconic building such as AKM, which carries symbolic and emotional meanings for city residents. As a result of the study, it can be concluded that the encounter is generally impressive, remarkable and memorable for individuals.