Kolelı̇tı̇azı̇s ı̇le takı̇p edı̇len hastalarda kolesı̇stı̇t gelı̇şı̇mı̇ ı̇le ı̇lı̇şkı̇lı̇ rı̇sk faktörlerı̇
Risk factors associated with the development of cholecystitis in patients followed with cholelithiasis
Yazar: DUYGU TUT
Danışman: PROF. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kolelitiazis ile takip edilen hastalarda kolesistit gelişimi  ile ilişkili olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesi ve bu risk faktörlerinin kolesistit  gelişme süresiyle ilişkisinin araştırılması amaçlandı. 
Gereç ve yöntem: 1 Mart 2023 ile 30 Haziran 2022 tarihleri arasında  ultrasonografi ile kolelitiazis tanısı alan 18 yaş ve üstü hastalar hastane bilgi  sisteminden geriye dönük olarak tarandı.1 Temmuz 2022 ile 31 Aralık 2022 tarihleri  arasında ultrasonografi ile kolelitiazis tanısı alan hastalar prospektif olarak takip edildi.  Araştırma toplam 200 hasta ile retrospektif ve prospektif olarak yapıldı. Hastane  başvuru tarihine göre 3 yıllık, 2 yıllık, 1 yıllık ve 6 aylık takip süreleri belirlendi.  Hastaların demografik özellik, kronik hastalık, kullanılan ilaç, boy, kilo, vücut kitle  indeksi, geçirilmiş ameliyat, laboratuvar bulguları, kolesistit gelişme süresi ile ilgili  bilgiler analiz edildi. 
Bulgular: Safra taşı hastalığı olup kolesistit geçiren 200 hastanın % 50.5'i  kadın, %49.5'i erkekti. Hastaların yaş ortalaması 52.56'ydı. Kolesistitteki  hospitalizasyon oranı % 64, kolelitiaziste hospitalizasyon oranından (%46.5) yüksek  bulundu. Hastalarda kolesistektomi oranı %51 olarak bulundu. Hastaların ek hastalık  analizine bakıldığında en fazla diğer hastalıklar %37.5 oranında, 2. en yüksek ise  hipertansiyon %36.5 oranında bulundu. Bu süreçte gebelik öyküsü olan hastalar  %4'tü. Kolelitiazis tanısı aldıktan sonra kolesistit gelişene kadar antibiyotik kullanımı  tüm hastalarda %75, metronidazol kullanımı %50.5, seftrikason kullanımı %55 olarak  bulundu. Kolelitiazis tanısı aldıktan sonra kolesistit gelişene kadar geçen süre ortalama  174.46 gündü. hastaların boy ortalaması 168.53 cm, kilo ortalaması 79.56 kg, ortalama  vücut kitle indeksi 28.12 kg/m²'ydi. Hastaların HbA1c değerlerinin ortalaması  %6.03'tü. 
Sonuç: 50 yaş üstü olmak hem kolelitiazis hem de kolesistit için bir risk  faktörüdür. Safra taşı hastalığı olan ve kolesistit gelişen hastalarda kadın ve erkek  cinsiyet açısından belirgin bir fark yoktur. Safra taşı hastalığı olan hastalarda kolesistit 

geçirme süresi ile yaş arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamaktadır.  Kolelitiazis ile takip edilen ve kolesistit gelişen hastalarda hipertansiyon, artmış vücut  kitle indeksi, normalden yüksek HbA1c düzeyleri etyoloji açısından diyet ve yaşam  tarzı değişikliğiyle bu risklerin azaltılabileceği öngörülmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the risk factors associated with  the development of cholecystitis in patients followed up with cholelithiasis and to  investigate the relationship of these risk factors with the duration of cholecystitis  development. 
Materials and methods: From March 1, 2022, to June 30, 2023, patients aged 18 and above diagnosed with cholelithiasis through ultrasound were retrospectively  screened from the hospital information system. Patients diagnosed with cholelithiasis  through ultrasound between July 1, 2022, and December 31, 2022, were prospectively  followed up. The research was conducted retrospectively and prospectively with a total  of 200 patients. Follow-up periods of 3 years, 2 years, 1 year and 6 months were  determined based on the hospital admission dates. Information regarding patients'  demographic characteristics, chronic diseases, medications used, height, weight, body  mass index, previous surgeries, laboratory findings and duration of cholecystitis  development was analyzed. 
Results: Out of the 200 patients who had gallstone disease and experienced  cholecystitis, 50.5% were female and 49.5% were male. The average age of the  patients was 52.56 years. The hospitalization rate for cholecystitis was found to be  64%, which is higher than the hospitalization rate for cholelithiasis (46.5%). The  cholecystectomy rate in patients was found to be 51%. When analyzing additional  diseases in patients, the highest was found to be other diseases at a rate of 37.5%, and  the second highest was hypertension at a rate of 36.5%. During this process, 4% of the  patients had a history of pregnancy. Antibiotic usage after being diagnosed with  cholelithiasis until the development of cholecystitis was observed in 75% of all  patients, metronidazole usage in 50.5% and ceftriaxone usage in 55%. The average  time between the diagnosis of cholelithiasis and the development of cholecystitis was  174.46 days. The patients had an average height of 168.53 cm, an average weight of  79.56 kg, and an average body mass index of 28.12 kg/m². The average HbA1c level  of the patients was 6.03%.

Conclusion: Being over 50 years old is a risk factor for both cholelithiasis and  cholecystitis. There is no significant difference between female and male gender in  patients with gallstone disease who develop cholecystitis. There is no statistically  significant difference between the duration of cholecystitis in patients with gallstone  disease and age. In patients monitored with cholelithiasis who develop cholecystitis,  hypertension, increased body mass index, and higher than normal HbA1c levels are  anticipated to be reducible with dietary and lifestyle changes in terms of etiology.