Fasiyoskapulohumeral distrofili hastalarda üst ekstremiteye uygulanan rehabilitasyon programının fonksiyon, denge ve yürümeye etkilerinin incelenmesi
The examination of the function, balance and walking effects of the rehabilitation program applied to the upper limb in patients with facioscapulohumeral dystrophy
Yazar: AYŞENUR EREKDAĞ
Danışman: PROF. DR. İPEK YELDAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Artrodez = Arthrodesis ; Denge = Equilibrium ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Postural denge = Postural balance ; Skapula = Scapula ; Yürüme = Walking

Özet:
Giriş: Fasiyoskapulohumeral distrofili (FSHD) hastalar, etkilenmiş üst ekstremitelerini (ÜE) asimetrik bir şekilde kullanırlar; buna bağlı olarak da FSHD'li olgularda denge ve mobilite için atipik hareketlerin kullanımı söz konusu olmaktadır. 

Amaç: Bu tez projesinin amacı FSHD tanısı almış skapulotorasik artrodez (STA) cerrahisi geçiren ve konservatif takip edilen bireylere uygulanan egzersiz programının etkinliğinin ÜE fonksiyonelliği, denge ve yürüme parametreleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesidir.

Yöntem: Müdahale gruplarında 9'u STA cerrahisi geçiren ve 9'u konservatif takip edilen toplam 18 FSHD tanılı hasta iki fazdan ve farklı egzersiz türlerinden oluşan rehabilitasyon programını tamamladı. Hastalar, tedavi programına alınmadan önce ve 8. haftada olmak üzere iki kez değerlendirilirken sağlıklı kontrol grubunu oluşturan 18 gönüllü katılımcı çalışmanın sonunda değerlendirildi ve hastaların değerlendirme sonuçları ile sağlıklı kontrol grubundaki bireylerin değerlendirme sonuçları kıyaslandı. Değerlendirme yöntemlerini "DASH", "10 metre Yürüme Testi" (10 mYT), "Berg Denge Ölçeği" (BDÖ), "Tek Ayak Üzerinde Durma Testi" (TAÜDT), "Zamanlı Kalk-Yürü Testi" (ZKYT), "30 saniye Otur-Kalk Testi" (30 sn OKT), "2 Dakika Yürüme Testi" (2 DYT), "üst-alt ekstremite kas kuvveti", "Gait-Analyzer" ve "Kısa Form-12" (KF-12) oluşturdu. Verilerin analizinde SPSS 26.0 (Statistical Package fort he Social Sciences) istatistik programı kullanıldı, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Çalışma sonuçları incelendiğinde STA cerrahisi geçiren ve konservatif takip edilen grupta tedavi programı sonrasında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0,05). Sağlıklı kontrol grubu ile müdahale gruplarının gruplar arası karşılaştırılması yapıldığında DASH (p=0,001), 10 mYT (p=0,039), 30 sn OKT (p=0,010), 2 DYT (p=0,000), PCS-12 (p=0,003), sağ-sol romboid kas kuvveti (p=0,001/0,000), sağ-sol iliopsoas kas kuvveti (p=0,004/0,000), yürüme hızı (p=0,047), adım uzunluğu (p=0,011) ve adım uzunluğu simetrisinde (p=0,021) sağlıklı kontrol grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu.

Sonuç: STA cerrahisi geçiren ve konservatif takip edilen FSHD'li hastalarda ÜE'ye uygulanan fizyoterapi programı ile hastalar fonksiyonel aktivitelerde, denge ve yürüme parametrelerinde klinik olarak olumlu sonuçlar almış, sağlıklı bireylerin değerlerine yaklaşmıştır. FSHD hastalarında ÜE'ye uygulanan tedavi programı sonucunda kinetik zincirin diğer bölümlerinde de iyileşme meydana gelmiştir.

Abstract:
Background: Patients with faciscapulohumeral dystrophy (FSHD) use their affected upper limbs asymmetrically; accordingly, atypical movements are used for balance and mobility in patients with FSHD.

Aim: The aim of this thesis project is to compare the effectiveness of the exercise program applied to individuals who have undergone scapulothoracic arthrodesis (STA) surgery diagnosed with FSHD and who have been followed conservatively in terms of upper extremity (UE) functionality, balance and walking parameters.

Method: A total of 18 FSHD patients, 9 of whom underwent STA surgery and 9 of whom were followed conservatively in the intervention groups, completed a rehabilitation program consisting of two phases and different types of exercise. Patients were admitted to the treatment program before and after 8. while they were evaluated twice a week, 18 volunteer participants who made up the healthy control group were evaluated at the end of the study and the evaluation results of the patients and the evaluation results of the individuals in the healthy control group were compared. Assessment methods "DASH", "10 meter walk test" (10 mWT), "Berg Balance Scale" (BBS), "Single Leg Stance Test" (SLST), "time to get up-walk Test" (TUG), "30 seconds sit-up test" (30 sec SUT), "2-minute walk test" (2 min WT), "upper-lower extremity muscle force", "Gait-Analyzer" and "Short Form-12" (SF-12) were created. In the analysis of the data, SPSS 26.0 (Statistical Package for the Social Sciences) statistical program was used, and p<0.05 was considered statistically significant.

Results: When the study results were examined, there was no statistically significant difference between the groups after the treatment program in the who underwent STA surgery and who were followed conservatively (p>0.05). The intervention groups with the control group of healthy comparison is made between the groups when the DASH (p=0.001), 10 mWT (p=0,039), 30 sec STS (p=0,010), 2 MWT (P=0,000), PCS-12 (p=0,003), right-left romboid force (p=0.001/0,000), right-left iliopsoas force (p=0,004/0,000), gait speed (p=0,047), stride length (p=0,011) symmetry of step length (p=0,021) statistically significant differences were found.

Conclusion: With the physiotherapy program applied to patients with FSHD who underwent STA surgery and were followed conservatively, the patients received clinically positive results in functional activities, balance and walking parameters, and approached the values of healthy individuals. As a result of the treatment program applied to UE in patients with FSHD, improvement also occurs in other parts of the kinetic chain.