İslam Hukukunda yatırım mallarının zekâtı
Charity in Islamic Law of investment goods
Yazar: MUHSİN DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. SAHİP BEROJE
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Mali sorumluluk = Financial liability ; Mallar = Items ; Yatırım araçları = Investment instruments ; Yatırımlar = Investments ; Zekat = Alms ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Zekât malî bir ibadettir. Ekonomik şartlar her geçen gün geliştiği için zekâta tabi olan malların kapsamı da genişler ve yeni güncel zekât konuları ortaya çıkar. Güncel zekât konularından biri de yatırım mallarının zekâtıdır. Çalıştırmak veya kiraya vermek suretiyle kendisinden para kazanılan her türlü mal, yatırım malı kapsamına girmektedir. Zekâta tabi olduğu konusunda hususi nass yani hadis olan tüm mallar ittifakla zekâta tabidir. Hakkında hususi nass olmayan malların zekâtı konusunda âlimler ihtilaf etmektedir. Yatırım mallarının bir kısmı Resûlullah (s.a.v.) döneminde mevcut olmadığı, mevcut olanlar da çok ender olduğu için bu malların zekâtı konusunda doğrudan hadisler yoktur. Bunun için muasır âlimler yatırım mallarının zekâta tabi oluşu konusunda farklı görüşler beyan etmektedir. Bu konuda genel anlamda üç farklı görüş mevcuttur.Zekât konusunda kıyasa fazla yer vermeyen ve zekât mallarının kapsamını hadislerde zekâta tabi olduğu beyan edilen mallarla sınırlandıranlara göre, yatırım mallarının kıymetinde zekât vacip değildir. Sadece bu mallardan kazanılan parada zekât vaciptir, bu parada zekâtın vacip olması için nisaba ulaşması ve üzerinden bir yılın geçmesi lazımdır. Zekât konusunda kıyasa geniş yer veren ve zekât mallarının kapsamını geniş tutan mezhep imamları ve muasır yazarlara göre yatırım malları ticaret malı hükmündedir. Buna göre hem yatırım mallarının kıymetinde hem de bu mallardan kazanılan parada zekât vaciptir, bunun toplamından kırkta bir zekât verilir. Diğer bazı âlimler ise yatırım mallarını tarla ve bahçeye kıyas etmektedir. Buna göre bu malların net gelirinden onda bir veya toplam gelirinden yirmide bir zekât verilir.Anahtar Kelimeler: Zekât, mal, yatırım malı, ticaret malı, nisap.

Abstract:
Alms is a financial worship. Economical conditions improve every other day, so alms properties expand as well. That is, new alms issues appear. Alms of the investment properties is one of these issues. All kinds of properties that keep in money (on the condition that, it is made to work or it is hired out) are investment properties. All the properties proclaimed by Hz. Muhammed to be so are subject to alms. On the other hand, there is a disagreement between scholars about the alms of the properties which are not proclaimed to be subject to alms. There were little or no investment properties in the period of Hz. Muhammed. So, there is not any saying by Hz. Muhammed about the alms of these properties. Because of this, scholars have different ideas about the alms of investment properties. There are three major ideas on this subject.Some don?t make any comparison on the subject of alms and restrict the alms properties with those that are said to be subject to alms by Hz. Muhammed. According to this group, alms is not a must for investment properties. Alms is a must for the money earned from these properties. And for this money to be alms it is necessary to pass a year over earning it. There is another group. This second group gives a wide place to comparison on the subject of alms and has a wide perspective of alms properties. According to those scholars, investment properties are equal to trade properties. So, alms is a must both for the property and the money earned from it. It is necessary to donate one part of the sum of these two for each forty parts as alms. Some other scholars compare investment properties with fields and gardens. According to this last group, it is necessary to donate one part of the net income for each ten parts and one part of the total income for each twenty parts as alms.Key words: Alms, property, investment property, trade property, quorum.