İç hastalıkları kliniği'nde yatan ve ayaktan başvuran tip 2 diyabetli hastalarda kontrolsüz hipertansiyonun prevalansı ve ilişkili risk faktörleri
Prevalence and related risk factors of uncontrolled hypertension in patients with TYPE 2 diabetes in the internal medicine clinic
Yazar: BÜŞRA ENGÜR
Danışman: PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Ayaktan tedavi = Ambulatory care ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hipertansiyon = Hypertension ; Komorbidite = Comorbidity ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yatan hastalar = Inpatients ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Amaç: 2019 yılında son güncellemesi yapılan Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu'nda belirtildiği gibi, erişkinlerde (>18 yaş) hekimce yapılan standart ölçüm ile sistolik kan basıncı (SKB)≥140 mmHg ve/veya diyastolik kan basıncı (DKB) ≥90 mmHg olması durumu hipertansiyon (HT) olarak tanımlanmaktadır. Diyabetlilerde HT, nondiyabetik bireylere göre en az 2 kat daha fazla görülmektedir. Türkiye'de günümüze kadar HT ve diyabetes mellitus(DM) ilgili çeşitli prevelans çalışmaları yapılmıştır. Ancak güncel rehberlerde belirtilen hedef kan basıncı (KB) aralığına ne kadar hastada ulaşabildiğimizi gösteren bir çalışma mevcut değildir. Biz de bu çalışmamızda hastanemiz kliniğinde ve polikliniğinde takip edilen diyabetik hastaların ne kadarında KB hedefine ulaşabildiğimizi araştırmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yapılan çalışmamızda 15.04.2021- 15.10.2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Servisi'nde yatan ve polikliniklerine başvuran tip 2 diyabetli hastaların KB değerleri 2019 Türk HT Uzlaşı Raporunda önerilen risk temelli yaklaşıma göre değerlendirilmiştir. Hastalar kendi hedef değerine göre, KB hedefte olan ve hedefte olmayan olarak gruplandırılmıştır. Sonrasında bu iki grup arasındaki demografik veriler, kronik hastalıklar, ilaç kullanımları, ilaç uyumları, biyokimyasal parametreler ve kardiyovasküler riskler karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS 22, Türkiye) programı kullanıldı. 
Bulgular: Çalışmaya yaşları 20 ile 93 yıl arasında değişmekte olan, 128'i (%52,5) erkek ve 116'ı (%47,5) kadın olmak üzere toplam 244 olgu ile yapılmıştır. Olguların 191'i(%78,3) poliklinik başvurusu ile 53'ü(21,7) yatan hasta olarak çalışmaya dahil edilmiştir. HT, İç Hastalıkları Kliniği'nde yatan ve polikliniğine başvuran tip 2 diyabetli hastalarda %85,7 oranında en sık eşlik eden kronik hastalık olarak bulunmuştur. Olguların kendisi için uygun olan hedef kan basıncına ulaşma oranı %29,5 olarak tespit edilmiştir. Hipertansiyonunun farkında olmayan hasta prevelansı %16,4 olarak bulundu. KB hedefine ulaşan grupta okuryazarlık ve eğitim derece seviyesi istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. (p<0,05) Olguların taranan laboratuvar parametrelerine baktığımızda, açlık kan şekeri, HbA1c, LDL-K, TG, Total kolesterol, hemoglobin, lenfosit ve spot idrar albümin atılım oranı ortalamaları istatistiksel olarak KB hedefin üzerinde olan grupta anlamlı yüksek bulunmuştur. (p<0,05). 
Sonuç: Çalışmamızda, İç Hastalıkları Kliniği'nde yatan ve polikliniğine başvuran tip 2 diyabetli hastalarda HT en sık eşlik eden kronik hastalıktır ve hastaların kendisi için uygun olan hedef kan basıncına ulaşma oranı oldukça düşüktür. Diyabetik hastalarda hedef KB değerine ulaşma açısından eğitim seviyesi, antihipertansif ilaca olan uyum, kan şekeri ve lipid parametrelerinin regülasyonu önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Kontrolsüz hipertansiyon, Tip 2 diyabet, Komorbidite

Abstract:
Objective: As stated in Turkish Hypertension Consensus Report of which update has been made in 2019, hypertension (HT) is identified that systolic blood pressure (SKB)  is ≥140 mmHg and/or diastolic blood pressure (DKB)  is ≥90 mmHg in adults (>18 age) with standard measurement made by doctors. HT is occured twice as much in patients with diabetics than nondiabetics. HT is seen at least 2 times more in diabetics than in nondiabetic individuals. Various prevalence studies on HT and diabetes mellitus (DM) have been conducted in Turkey until today. However, there is no study showing how many patients we can reach the target blood pressure (BP) range specified in current guidelines. In this study, we planned to investigate how much of the diabetic patients followed in our hospital's clinic and outpatient clinic could reach the BP target.
Materials and Methods: In our retrospective study, the BP values of the patients with type 2 diabetes who were hospitalized and applied to the outpatient clinics of Health Sciences University (SBU) Haydarpaşa Numune Health Application and Research Center Internal Diseases Clinic between 15.04.2021 and 15.10.2021 were evaluated according to the recommended risk-based approach in the 2019 Turkish HT Consensus Report. Patients were grouped according to their target value as BP target and non-target. Afterwards, demographic data, chronic diseases, drug use, drug compliance, biochemical parameters and cardiovascular risks between these two groups were compared. IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS 22, Turkey) program was used for statistical analysis.
Results: The study was conducted with a total of 244 cases, 128 (52.5%) male and 116 (47.5%) female, aged between 20 and 93 years. 191 (78.3%) of the cases were included in the study as outpatient clinic admission and 53 (21.7) inpatients. HT was found to be the most common chronic disease with a rate of 85.7% in patients with type 2 diabetes who were admitted to the Internal Medicine Clinic and applied to the outpatient clinic.
The rate of reaching the target blood pressure, which is suitable for the patients, was determined as 29.5%. The prevalence of patients who were unaware of their hypertension was found to be 16.4%. The level of literacy and education level were found to be statistically significantly higher in the group that reached the BP target. (p<0.05) When we look at the scanned laboratory parameters of the cases, the mean of fasting blood glucose, HbA1c, LDL-C, TG, total cholesterol, hemoglobin, lymphocyte and spot urine albumin excretion rate were statistically significantly higher in the group with BP above the target. (p<0.05).
Conclusion: In our study, HT is the most common comorbid chronic disease in type 2 diabetes patients hospitalized in the Internal Diseases Clinic and admitted to the outpatient clinic, and the rate of reaching the target blood pressure appropriate for the patients is quite low. Educational level, compliance with antihypertensive medication, regulation of blood sugar and lipid parameters are important in terms of reaching the target BP value in diabetic patients.
Keywords: Hypertension, Uncontrolled hypertension, Type 2 diabetes mellitus, Comorbidity