Atıf dizinlerinde üniversite adreslerinin standardizasyon sorunu
Standardization problem of university addresses in citation indexes
Yazar: ZEHRA TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. UMUT AL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Adresler = Addresses ; Atıf dizinleri = Citation indexes ; Standartlaşma = Standardization ; Üniversiteler = Universities ; İndeksleme = Indexing

Özet:
Üniversitelerin etkinliğinin değerlendirilmesinde atıf dizinlerinde yer alan yayınlarının sayısı ölçüt olarak kullanılmaktadır. Ancak atıf dizinlerinde doğal dil ile yapılan indeksleme ya da yazarın veya editörün gözünden kaçan hatalar gibi bazı nedenlerle adres ve yazar alanlarında standardizasyon sorunları doğabilmektedir. Bu sorunlar, üniversitelerin uluslararası görünürlüğünü azaltmakta, değişik üniversite sıralamaları ortaya çıkarmakta ve bibliyometrik çalışmalarda farklı sonuçlara neden olabilmektedir. Bu durum atıf dizinleri için düzgün yapılmış bir adres standardizasyonunu önemli hale getirmektedir.Bu çalışmada Türkiye'de eğitim veren üniversitelerin atıf dizinlerinde yer alan yayınlarının adreslerinde yapılan hataların tespiti, etkilerinin ölçülmesi ve hataları saptayabilen bir standardizasyon algoritması geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda temel hipotez ?sonlu durum tekniği aracılığı ile atıf dizinlerinde yapılmış hatalar saptanabilir? şeklinde belirlenmiştir. Bu hipotezi test etmek amacı ile atıf dizinlerinde yer alan Türkiye adresli toplam 198.687 yayın incelenmiş ve tüm adresler üzerinden hata türleri ve bu hataların ortaya çıkardığı etkiler saptanmıştır. Ardından mevcut hataları saptayacak bir algoritma geliştirilerek üniversitelere ait yayınların kaybının önüne geçilmesi hedeflenmiştir.Çalışmada üniversite adreslerinde yapılan hatalar ile üniversite isminde yer alan karakter sayısı, sözcük sayısı ya da Türkçe karakter sayısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. En sık rastlanan hata türlerinin dizinleme, harf ve heceleme ile Türkçe isimlerin İngilizceye çevrilmesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Çalışma kapsamında Hacettepe Üniversitesi için sonlu durum tekniği ve Nooj sonlu durum dönüştürücüsü kullanılarak bir algoritma geliştirilmiş ve bu sayede Hacettepe Üniversitesi için atıf dizinlerinde 330 kez kullanılmış 49 farklı adres girişi saptanabilmiştir. Gözle yapılan kontroller sonucunda ise algoritmanın atıf dizinlerinde 10 kez kullanılan 10 farklı adres girişini belirleyemediği görülmüştür. Çalışmada elde edilen sonuçlar ana hipotezi kanıtlar niteliktedir. Sonlu durum tekniği aracılığı ile birçok üniversitenin yayınlarında yapılmış hatalar saptanabilmektedir. Türkiye kütüphanecilik ve bilgibilim literatüründe daha önce sonlu durum tekniği kullanılmadığından bu çalışma alanımızda ilk olma özelliği taşımaktadır.Bu çalışma ile ortaya koyulan bir diğer önemli konu da Yükseköğretim Kurulu tarafından her yıl yapılan ve pek çok üniversite sıralamasının temelini oluşturan yayın sayısı sıralamalarında farklılıklar görülmesi ve bu farklılıkların büyük ölçüde adres hatalarına dayanıyor olmasıdır. Bu nedenle de yöneticiler ve karar vericiler yayın sayısına göre yapılan niceliksel değerlendirmelerin hatalı olabileceğini göz önüne almalı ve buna göre düzenlemeler gerçekleştirmelidirler.Atıf dizinlerinde yer alan hatalar ile ilgili olarak yazarlar, editörler, kütüphaneciler, yöneticiler ve karar vericiler ile atıf dizinlerini sağlayan kurumlara büyük görevler düşmektedir. Bu görevler layıkıyla yerine getirildiğinde atıf dizinlerinde var olan standardizasyon sorunu en aza indirilebilecektir.

Abstract:
Effectiveness of academia has usually been evaluated by using the number of publications that took part in the citation indexes. However, indexing with natural language and mistakes made by authors or editors in the citation indexes make evaluation process problematic for author names and affiliations. Consequently, international visibility of the organizations in the citation indexes can reduce, different rankings for organizations can emerge and bibliometric studies can generate inaccurate results. Under these circumstances, the importance of well-structured address standardization becomes significant.The main aim of this study is to identify mistakes on Turkish Universities? publication addresses, to measure the influences of these mistakes and to develop a standardization algorithm which can determine them. Accordingly, the main hypothesis is ?the mistakes on citation indexes can be determined by using finite state technique?. To test this hypothesis, we gathered 198,687 Turkey addressed publications from citation indexes. Types and effects of the address mistakes were clarified. Subsequently, an algorithm, which was thought to prevent the missing Turkey addressed publications, was developed to determine the address mistakes.Findings indicate that there are no statistically significant correlations between character count, word count or Turkish character count and address mistakes. Mistakes generally depend on inexact indexing and wrong spelling, abbreviation or translation.The algorithm for Hacettepe University is created by using finite state technique and Nooj finite state transducer. By this means, 49 different address variations was determined for Hacettepe University which was used 330 times. It was observed that only 10 different addresses (which were used 10 times) could not be specified by the algorithm. Therefore, it is quite clear that the results proved our main hypothesis. Finite state technique can be applied to universities that have distinctive names to find mistakes on the address fields of citation indexes. This study is the first one that uses the finite state technique in the Turkish library and information science literature.This study also reveals the dissimilarities in the number of publications of different universities, which creates the base of university rankings that is announced every year by the Council of Higher Education. According to our findings, these inconsistencies were mostly depend on address mistakes in the citation indexes. Therefore, managers and policy makers should consider the possibility of errors in the number of publications and they should perform regulations accordingly.Address mistakes in the citation indexes concern authors, editors, librarians, managers and decision makers and they should be aware of the consequences of this phenomenon and should make provisions in order to minimize this standardization problem.