Pandemi döneminde, sağlık çalışanlarının sigara kullanımında etkili faktörlerin incelenmesi; bir kamu hastanesi örneği
Searching the factors which affect the smoking of health workers during the pandemic period; an example of a state hospital
Yazar: TUBA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Amaç: Sağlık çalışanlarında sigara kullanımı ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtileri ve sıkıntıya  dayanma  kapasiteleri  arasındaki  ilişki  yeterince  incelenmemiştir.  Bu  nedenle  bu araştırmanın   amacı; sağlık   çalışanlarında   sigara   kullanım   durumu,   nikotin bağımlılık şiddeti, DEHB belirtileri ve sıkıntıya dayanma kapasitesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. 
Yöntem:  Araştırmada  İzmir'de  çalışan  236  sağlık  çalışanı  Sosyodemografik  Veri  Formu, Fagerström  Nikotin  Bağımlılığı  Testi  (FNBT),  Erişkin  Dikkat  Eksikliği  ve  Hiperaktivite Bozukluğu Ölçeği (ASRS) ve Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Araştırmada sağlık çalışanları arasında sigara kullanım oranının %45,8 ve geçmiş DEHB  tanı  oranının  %8,5  olduğu  bulunmuştur.  Sigara kullanan  sağlık  çalışanlarında  erkek  cinsiyet oranlarının (p=0,036), geçmiş DEHB tanı oranlarının (p=0,024), aile geçmişinde DEHB tanı oranlarının (p=0,022), kullanmayan sağlık çalışanlarına göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sigara kullanımı olan sağlık çalışanlarının FNBT skorları ile ASRS Toplam  puanlarının  (r=0,383, p<0,01), dikkat alt ölçeği (r=0,386, p<0,01) ve hiperaktivite/dürtüsellik alt ölçeği (r=0,306, p<0,01) puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı derecede pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. Sigara kullanımı  olan  vakaların  ASRS  Toplam  puanlarının  (p<0,001),  dikkat  alt  ölçeği  (p=0,015)  ve hiperaktivite/dürtüsellik alt ölçeği puan ortalamalarının (p<0,001) sigara kullanımı olmayan sağlık çalışanlarının ortalamalarından istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sigara içen sağlık çalışanlarında nikotin bağımlılığı şiddetinin cinsiyet (p<0,05) ve sıkıntı toleransı puanları (p<0,005) tarafından anlamlı derecede açıklandığı bulunmuştur. Tüm sağlık  çalışanları  arasında  erkek  cinsiyetin  2,05  kat  (p<0,05)  ve  hiperaktivite/dürtüsellik puanlarındaki artışın 1,11 kat (p<0,05) sigara kullanım riskini artırdığı bulunmuştur.
Sonuç:  Sigara kullanan sağlık çalışanları arasında  DEHB  belirtileri  yaygındır.  Sağlık çalışanları arasında sigara kullanımında, hiperaktivite/dürtüsellik belirtileri ve cinsiyet faktörü etkili bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Sağlık çalışanları, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Sıkıntıyadayanma

Abstract:
Aim: Thus far, the  relationship  between  smoking cigarette  and attention  deficit  and hyperactivity symptoms,  and  distress  tolerance  symptoms  has  not  been  adequately  studied in healthcare  staff. In the current study, we aim   to  investigate  the  relationship  among  nicotine addiction severity and attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) symptoms and distress tolerance capacities in smoking and non-smoking healthcare workers.
Methods: 236 healthcare professionals working in İzmir took part in this study. All the participants were evaluated using the Sociodemographic Data Form, Fagerström Nicotine Dependence Scale (FNDS), Adult Attention  Deficit  Hyperactivity  Disorder  Scale  (ASRS)  and  Distress  Tolerance  Scalewere (DTS).
Results It was observed that  the rate of smoking was 45.8%, and  the rate of past ADHD diagnosis was 8.5% among the healthcare workers. The research analyses revealed that male gender ratios (p=0.036), previous  ADHD  diagnosis  rates  (p=0.024),  and  ADHD  diagnosis  rates  in  family  history (p=0.022) were higher in smokers compared to  non-smokers. A statistically  significant  positive  correlation  was found between  FNAS  scores  and  ASRS  total  scores (r=0.383, p<0.01), attention subscale  scores (r=0.386, p<0.01) and hyperactivity/impulsivity subscale (r=0.306, p<0.01) of healthcare professionals who smoked. It was found that the ASRS Total  score (p<0.001),  Attention  subscale  (p=0.015)  and  Hyperactivity/impulsivity subscale score averages (p<0.001) of smokers  were statistically higher than those of non-smokers.  These findings suggest that it is possible to explain the nicotine addiction symptoms in smokers by looking at the factors of gender (p<0.05) and distress tolerance scores  (p<0.005).  The analysis on the complete group of healthcare  professionals showed  that  the risk of smoking is 2.05 times (p<0.05) higher in males then in females, and the hyperactivity/impulsivity scores further increase this risk 1.11 times (p<0.05).
Conclusion:  ADHD  symptoms  are  common  among  smokers.  Hyperactivity/impulsivity symptoms and gender factor were found to be effective in smoking among healthcare workers.
Keywords:   Healthcare   professionals,   Attention   Deficit   Hyperactivity   Disorder,   Distress tolerance