Üniversite öğrencilerinin dini tutumu, aile ilişkileri ve evliliğe bakış açıları: İstanbul örneği
University students' religious attitude, family relationships and perspectives on marriage: The case of Istanbul
Yazar: ELGUN BADALOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YETİŞ BAYRAKTAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Dini tutumlar = Religious attitudes

Özet:
Toplumlar var olduğundan günümüze kadar, toplumsal etkileşim ve değişimler 
sürekliliğini korumakta ve daimî olarak devam halindedir. Teknolojik gelişimlerle 
birlikte yaşamın her anlamda hız kazandığı çağımızda, sosyolojik olaylar da önemli 
ölçüde hızlanmıştır. Özellikle dijital iletişim ve medya sektörünün bu hızlanmada önemli 
rolü vardır. Diğer taraftan küreselleşme olgusu da dijital alanların gelişimiyle önemli 
ölçüde hız kazanmıştır. Bu gelişmeler birbirinden uzak coğrafilerde yaşayan toplumları 
bile, manevi anlamda birbirine komşu haline getirmiştir. Kültürel ve toplumsal 
etkileşimin karmaşık hal aldığı çağımızda, Türk toplumu ve onun temel taşlarından olan 
aile kurumu da çeşitli etkilere maruz kalarak değişim sürecine itilmektedir. Türk toplumu 
gibi, Türk aile ilişkileri de sürekli etkilenmekte ve tekâmül halindedir. Türk aile yapısının 
modern çağda hangi yönlerden etkilendiğini saptayabilmek amacıyla, araştırmamız 
konuyu kendi argüman ve hipotezleri çerçevesinde ele almaktadır. Türk aile kurumunda, 
aile ilişkilerinin şekillenmesi ve yeni ailelerin kurulmasında dini ve geleneksel değerler 
her zaman önemli role sahip olmuştur. Yaşadığımız çağda toplumumuza dahil olan 
yabancı etkenler çoğunlukla Batı merkezli olup ve seküler unsurlar içerdiği için, ilk başta 
dini ve geleneksel değerler üzerinde etkili olmakla değişimlere yol açmaktadır. Bu 
vesileyle araştırmamızda, İstanbul'da yüksek öğrenim gören öğrencilerin aile ilişkileri ve 
evliliğe bakış açıları, onların sahip oldukları dini ve geleneksel değerlerle birlikte analize 
tabi tutulmuştur. Aile ve evlilik ilişkileri üzerine odaklı olan araştırmamızda, ileri sürülen 
argüman ve hipotezlerin sınanması için, İstanbul'da yüksek öğrenim gören 338 öğrenci, 
araştırma örneklemine dahil edilmiş ve anket yöntemiyle araştırma sorularına katılımları 
sağlamıştır. Elde edilen bulgular istatistiksel verilere dönüştürülerek, sosyolojik 
görüngede analiz edilmiştir. Gençlerin aile değerlerine ilişkin görüşleri incelendiğinde, 
istatistiksel olarak birçok anlamlı p<.001) ilişkiler tespit edilmiştir. Elde edilen bulguları 
özetleyecek olursak; Türk aile ilişkilerinde yabancı kültürel değerlerin izine 
rastlanılmakla birlikte, aile ilişkilerinde aşınma olduğu, ancak önemli bir değişim 
olmadığı kanısına varılmıştır. Tarihler boyunca olduğu gibi günümüzde de Dini ve 
Geleneksel değerler Türk aile ilişkilerinin şekillenmesinde önemli role sahiptir.

Abstract:
Since societies have existed until today, social interaction and changes have maintained 
their continuity and are constantly ongoing. In our age, where life has accelerated in every 
sense with technological developments, sociological events have also accelerated 
significantly. Particularly the digital communication and media sector plays an important 
role in this acceleration. On the other hand, the phenomenon of globalization has also 
accelerated significantly with the development of digital fields. These developments have 
turned even societies living far away from each other into spiritual neighbors. In our age, 
where cultural and social interaction has become complex, Turkish society and the family 
institution, which is one of its cornerstones, are being pushed into a process of change by 
being exposed to various influences. Like Turkish society, Turkish family relations are 
constantly affected and evolving. In order to determine in which ways the Turkish family 
structure has been affected in the modern age, our research examines the subject within 
the framework of its own arguments and hypotheses. In the Turkish family institution, 
religious and traditional values have always played an important role in shaping family 
relations and establishing new families. In the age we live in, foreign factors that enter 
our society are mostly Western-centered and contain secular elements, causing changes 
by first affecting religious and traditional values. On this occasion, in our research, the 
perspectives of higher education students in Istanbul on family relations and marriage 
were analyzed together with their religious and traditional values. In our research, which 
focuses on family and marital relations, in order to test the arguments and hypotheses put 
forward, 338 students studying at higher education in Istanbul were included in the 
research sample and participated in the research questions using the survey method. The 
findings obtained were converted into statistical data and analyzed from a sociological 
perspective. When young people's views on family values were examined, many 
statistically significant (p<.001) relationships were detected. If we summarize the 
findings; Although there are traces of foreign cultural values in Turkish family relations, 
it has been concluded that there is erosion in family relations, but there is no significant 
change. Religious and traditional values have an important role in shaping Turkish family 
relations today, as throughout history.