Üniversite öğrencilerinde bilişsel davranışçı yaklaşım temelli çevrimiçi akademik motivasyon psikoeğitim programının akademik motivasyon ve akademik erteleme üzerindeki etkisi
The effect of cognitive behavioral approach based online academic motivation psychoeducation program on academic motivation and academic procrastination in university students
Yazar: YAĞMUR KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ARZU TAŞDELEN KARÇKAY
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik erteleme = Academic procrastination ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Motivasyon = Motivation ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, bilişsel davranışçı yaklaşım temelli geliştirilen çevrimiçi akademik motivasyon psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin akademik motivasyon ve akademik erteleme değişkenleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma deney ve kontrol gruplu ön test, son test ve izleme testi ölçümlü 2x3'lük desen türünde olan deneysel bir çalışmadır. Çalışma; programa katılım için başvuruda bulunan 230 birey arasından seçilen, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi'nin çeşitli fakülte ve bölümlerinde öğrenimine devam eden, farklı sınıf düzeylerinde olan ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu seçkisiz yolla atanan, deney grubunda 10 ve kontrol grubunda 10 olmak üzere toplam 20 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmaya yardımcı olması amacıyla 5 kişilik pilot grup oluşturulmuştur ancak öğrencilerin ölçek sonuçları çalışmaya dahil edilmemiştir. Deney grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen 5 oturumluk psikoeğitim programı uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir program uygulanmamıştır. Grup oturumları haftada bir gün uygulanmış ve her bir oturum ortalama 90 dakika sürmüştür. Veri toplama araçları olarak Katılımcı Bilgi Formu, Akademik Motivasyon Ölçeği, Akademik Erteleme Ölçeği, Bilgilendirilmiş Onam Formu ve Süreç Değerlendirme Formu çevrimiçi bir şekilde kullanılmıştır. Araştırmanın verileri nicel ve nitel yöntemler kullanılarak elde edilmiştir. Nicel veriler, deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilere Akademik Motivasyon ve Akademik Erteleme Ölçekleri ön-test, son-test ve programın bitiminden bir ay sonra izleme testi uygulanarak elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde Mann-Whitney U Testi, Friedman Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmış ve değişkenler için etki büyüklüğü değerleri hesaplanmıştır. Nitel veriler ise son oturumdan bir hafta sonra öğrencilerden Süreç Değerlendirme Formu ile elde edilmiştir. Nitel veriler, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde çevrimiçi akademik motivasyon psikoeğitim programı sonrasında üniversite öğrencilerinin akademik motivasyonlarının arttığı, akademik erteleme davranışlarının ise azaldığı gözlenmiş ve bu değişimlerin izleme ölçümüyle de devam ettiği belirlenmiştir. Hem nicel hem de nitel bulgular göz önünde bulundurulduğunda programın etkili çıktığı söylenebilmektedir. Sonuçlar, kuramsal bilgiler ve yapılan araştırmalar bağlamında değerlendirilip tartışılmış, daha sonra yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the effect of the online academic motivation psychoeducation program, which was developed based on cognitive behavioral approach, on variables of academic motivation and academic procrastination in university students was examined. The research is an experimental study in the 2x3 design type with experimental and control groups, pre-test, post-test and follow-up test. The study was carried out with students who were selected from 230 individuals, who applied to participate in the prorgram, who continue their education in various faculties and departments of Akdeniz University in the 2020-2021 academic year, who are at different grade levels and who voluntarily agree to participate in the research. The study group consists of 20 university students, 10 in the experimental group and 10 in the control group, who were randomly assigned. A pilot group of 5 people was formed to assist the study, but the scale results of the students were not included in the study. While the 5 session psychoeducation program developed by the researcher was applied to the experimental group, no program was applied to the control group. Group sessions were applied once a week and each session lasted an average of 90 minutes. Participant Information Form, Academic Motivation Scale, Academic Procrastination Scale, Informed Consent Form and Process Evaluation Form were used as online data collection tools. The data of the research were obtained by using quantitative and qualitative methods. Quantitative data were obtained by applying the Academic Motivation and Academic Procrastination Scales to the students in both the experimental and control groups with pre-test, post-test and follow-up test one month after the end of the program. Mann-Whitney U Test, Friedman Test and Wilcoxon Signed Rank Test were used in the analysis of quantitative data and effect size values were calculated for the variables. Qualitative data were obtained from Process Evaluation Form filled by the students one week after the last session. Qualitative data were analyzed using content analysis. When the findings obtained in the study were examined, it was observed that the academic motivation of university students increased after the online academic motivation psychoeducation program, while their academic procrastination behaviors decreased, and it was determined the these changes continued with the follow-up measurement. Considering both quantitative and qualitative findings, it can be said that the program is effective. The results were evaluated and discussed in the context of theoretical knowledges and research, and suggestions were made for future studies.