Kemik iliği transplantasyon sonrasında CFSE yöntemi ile T ve B lenfosit proliferasyonun değerlendirilmesi
Total lymphocyte proliferative response against mitogens using cfse dye in patients who underwent bone marrow transplantation (BMT)
Yazar: YAHYA ABUSAMRA
Danışman: PROF. DR. YILDIZ CAMCIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: CD4-CD8 oranı = CD4-CD8 ratio ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation

Özet:
Son yıllarda kemik iliği transplantasyonu (KİT) giderek artan sıklıkta malign olan ve olmayan birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Hastalar kemik iliği transplantasyonunu izleyen aylarda T ve B hücrelerin işlevlerinin normale dönmesinden sonra uygun biçimde aşılanarak enfeksiyonlara karşı korunmaya alınmalıdır. Şu ana kadara KİT sonrası aşı programı lenfosit sayısı,  CD4+T hücre sayısı ve immünoglobulin düzeylerine bakarak planlanmaktadır, oysa KİT'ten sonra bireylerin aşıya karşı cevap verebilmesi için CD4+ T hücrelerinin sayısı kadar fonksiyonları da önem taşımaktadır. 
Bu çalışmanın amacı hematopoetik kök hücre nakli yapılmış hastaların, nakilden en az bir yıl sonra CFSE boyası kullanılarak mitojenlere (PHA, CD-miks) karşı total lenfosit proliferasyon yanıtlarının yeterli olup olmadığını araştırmaktır.
Bu çalışmada HKHN yapıldıktan sonra en az bir yıl süre geçirmiş 24 hastanın löksoit sayısı, nötrofil sayısı, total lenfosit sayısı, lenfositlerin alt grupları, immünoglobulin düzeyleri saptanarak, her olgu yaş aralığına göre değerlendirildi.  Aynı hastalarda, lenfositlerin mitojenlere (anti-CD2, anti- CD3, anti-CD28 antikor karışımından oluşan (CD-miks) ve fitohemaglutinin (PHA)) karşı proliferasyon yanıtı belirlendi ve sonuçlar 16 sağlıklı kişinin sonuçları ile karşılaştırıldı. Hastaların hiç birinde lökopeni, lenfopeni yada nötropeni saptanmadı. Dört hastanın (%16) CD4+ sayısı düşük bulundu. CD4/CD8 oranı hastaların %96'inde (n:23) tersine dönmüş olarak saptandı. IgM düzeyi hastaların %12'inde (n:3) düşük bulundu. NK, CD19+, IgA ve IgG düzeyleri tüm hastalar için normal değerler içinde idi. Hastaların %67'si normal proliferasyon yanıt verirken %33'ü yetersiz yanıt verdi. Bu hastaların mitojenik uyarıya yanıt vermemeleri, immün sistemin fonksiyonlarının kemik iliği transplantasyonundan 12 ay geçmiş olmasına rağmen normale dönmemiş olduğunun göstergesidir. Aşı uygulaması açısından sakıncalı olabilir.

Abstract:
In recent years Bone Marrow Transplantation (BMT), has increasingly been used in the treatment for many malignant as well as non-malignant diseases. Since infection risk very high in BMT patients, they must be vaccinated whenever B cells and T cells functions have been returned to normal and able to respond antigenic stimulation. Even nowadays, the vaccination schedule after BMT is planned due to the CD4+ T cells count and immunoglobulin levels, whereas respons to the vaccine in individual after BMT is dependent on the functions of CD4+ as well as their number. 
The aim of this study is to research whether immune reconstitution is developed enough to apply vaccines or not at least 12 months later BMT by examining total lymphocyte proliferative response against mitogens (PHA, CD-mix) using CFSE dye.  
In this study 24 patients who underwent BMT (>12 months later) was investigated by analyzing total lymphocyte count, lymphocyte subpopulations, immunoglobulin levels and lymphocyte proliferative response against mitogens (PHA, CD-mix). Leukopenia, neutropenia and lymphopenia were not present in any of the patients. CD4/CD8 ratio was found to be reversed in 96% (n:23) patients. IgM levels were significantly low in three patients (12%). Helper T cells (CD4+) were significantly low in four patients (16%). While %67 of the patients showed normal proliferative response to mitogens, 33% of patients responded poorly. These results demonstrated that immune reconstitution after 12 months of BMT has yet to be devoloped in 33% of patients.