Deniz güvenliği kapsamında ISPS Code uygulamalarının liman güvenliği açısından etkinliğinin değerlendirilmesi ve Türkiye uygulamaları
In the context of the maritime security, evaluation of the ISPS Code port security implementation's effectiveness and Turkey's implementations
Yazar: MURAT SELÇUK SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Deniz İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Deniz güvenliği = Maritime safety ; Güvenlik = Security ; Limanlar = Ports ; Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu = International Ship and Port Facility Security Code

Özet:
Denizlerdeki terör saldırıları ve bu konuda yapılan çalışmalar sonucu IMO tarafından ortaya koyulan ISPS Code tüm dünyada 01 Temmuz 2004 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Gemi ve liman tesislerindeki güvenlik tedbirlerini kapsayan bu dokümanın denizlerdeki terör faaliyetlerine bir önlem olacağı, ülkelerin bu kapsamda alacağı tedbirler ile denizlerdeki terör eylemlerinin önlenebileceği ve sonuç olarak da deniz güvenliğinin artırılabileceği öngörülmüştür.Bu araştırmada deniz güvenliği kapsamında ISPS Code uygulamalarının liman güvenliği açısından etkinliği ile Türkiye'deki uygulamaların değerlendirmesi yapılmıştır.Araştırmada öncelikle literatürde çok kullanılmasına rağmen çerçevesi tam olarak çizilmemiş olan deniz güvenliği kavramının tanımı yapılmış, prensipleri ve bileşenleri belirlenmiştir.Ayrıca araştırmada tarihsel süreç kapsamında denizlerdeki terör saldırıları incelenmiş ve teröristlerin geçmişte denizlerde yapmış olduğu saldırılarının analizi yapılmıştır. Bu analiz kapsamında bu tip terör saldırılarına ne gibi önlemlerin alınabileceği belirlenmiştir.ISPS Code liman güvenliği ile ilgili getirilen yeni düzen ve ISPS Code'un yürürlüğe girmesinden sonra ülkelerin bu konuda yaptıkları çalışmalar incelenmiştir. Liman işletmeciliği konusunda dünyanın en iyi limanlarından biri kabul edilen Roterdam Limanı'nda yapılan saha araştırması sonucu liman güvenliği ile ilgili elde edilen bilgilere de araştırmada yer verilmiştir. Daha sonra ise Türkiye uygulamaları incelenmiştir.Araştırmanın son bölümünde ise deniz güvenliğinin tanımı, prensipleri ve bileşenleri, tarihsel süreç kapsamında denizlerdeki terör saldırıları, ülkelerin uygulamaları kapsamında ISPS Code uygulamalarının liman güvenliği açısından etkinliği ile Türkiye uygulamaları değerlendirilmiştir.

Abstract:
As a results of the terror attacks at sea and studies on it, ISPS Code published by IMO has been started to implement all over the world on July 1st, 2004.It has been predicted that ISPS Code can be measures against to terrorist attacks at sea, terrorist attacks at sea can be prevented if the measures in the context of ISPS Code taken by countries and after all maritime security can be enhanced.In this study, in the context of the maritime security, evaluation about the ISPS Code port security implementations? effectivenes and about Turkey?s implementations has been done.In this study, first, maritime security (that is used a lot in literature but it is still not clear), its frame, its principle and components have been defined.In addition, terrorist attacks at sea in the past have been studied and analized. In the context of the result of the analysis, the measures that can be taken against terror attacks have been defined.The new dicipline that has been come by ISPS Code and works that have been done by countries have been studied. The information has been obtained from the results of the field research on Rotterdam port which is the one of the best port in the world about port management. In addition Turkey?s ISPS Code implementations have been studied.At the last section of the study, in the context of the maritime security, its principle and components, terror attacks at sea in the past and works done by countries, ISPS Code port security implementations? effectiveness and Turkey?s implementations have been evaluated.