Isparta'da sürdürülebilir tehlikeli atık yönetimi
Sustainable hazardous waste management in Isparta
Yazar: ZEYNEP KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TOSUN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Ambalaj atıkları = Packaging waste ; Atık bertaraf yöntemleri = Waste disposal methods ; Entegre katı atık = Integrated solid waste ; Katı atıklar = Solid wastes ; Kimyasal atıklar = Chemical wastes ; Mermer atıkları = Marble wastes ; Tehlikeli atıklar = Hazardous wastes

Özet:
Sanayi tesislerinin sayısının artmasıyla birlikte tehlikeli atık miktarı artmış ve bunun bir sonucu olarak tehlikeli atık yönetimi önemli bir konu haline gelmiştir. Tehlikeli atıkların bertarafının özel teknolojiler gerektirmesi ve özel teknolojilerin de yüksek maliyetleri tehlikeli atıkların düzensiz bir şekilde bertaraf edilmesine yol açmaktadır. Bu durumun önlenmesi ve tehlikeli atık yönetimin sürdürülebilirliğinin sağlanması için tehlikeli atıkların nihai bertarafı öncesinde tekrar kullanım ve geri kazanım yöntemlerinin geliştirilmesi ve buna bağlı olarak bertaraf maliyetlerin azaltılması gerekmektedir. Bu çalışmada, Isparta'da faaliyet gösteren bazı sektörlerinin endüstriyel atık yönetim planları ele alınmıştır. Bu kapsamda, iplik üretimi, mermer çıkarma ve işleme, deri işleme, halı üretimi ve yapı kimyasalları tesisleri incelenmiş ve bu tesislerin iş akım şeması, proses yapısı, her proseste oluşan tehlikeli atıkların kaynakları ve miktarları belirlenmiş, tehlikeli atıkların geri kazanım ve bertaraf yöntemleri açıklanmıştır. Sanayi tesislerinin yetkilileri ile bire bir görüşmeler yapılarak tehlikeli atık yönetim sisteminin mevcut durumu ve sorunları analiz edilmiştir.

Geçici atık deposunun yapılması, mali sorumluluk sigortasının yaptırılması, toplama, taşıma ve bertaraf işlemleri tehlikeli atıklar için önemli maliyet kalemleri arasında yer almaktadır. Bazı sanayi tesisleri için, tehlikeli ve tehlikesiz atıkların atık yönetimi ilkelerine uyumlu yönetilmesiyle, atık yönetiminin gelir kaynağı olabileceği görülmüştür. Bu konuda başarı sağlamak için çevre danışmanlık firmalarından hizmet alımı gerekmektedir. Sanayi tesisleri yetkilileri ile yapılan bire-bir görüşmeler sonucunda, tesis yetkililerinin çevre danışmanlık hizmetlerinden memnun oldukları ve çevre konularında sorun yaşamadıkları ortaya konmuştur. Ayrıca "Entegre Çevre Bilgi Sistemi"nin kullanılması tehlikeli atık yönetiminde başarılı sonuçlar vermektedir.

Abstract:
With the increase in the number of industrial plants, the amount of hazardous wastes has increased, and consequently hazardous waste management has become an important issue. The necessity of special technologies for the disposal of hazardous wastes and the high cost of special technologies cause uncontrolled disposal of hazardous wastes. In order to prevent this situation and ensure the sustainability of management of hazardous wastes, it is necessary to develop methods for reusing and recovering before final disposal of hazardous wastes and to reduce disposal costs consequently. In this study, industrial waste management plans of several sectors that are in service in Isparta region were discussed. In this context, yarn production, marble mining and processing, leather processing, carpet production and construction chemicals facilities were examined and the work flow chart, process structure, sources and quantities of hazardous wastes generated in each process were determined and methods of recovery and disposal of hazardous wastes were explained. The current situation and problems of hazardous waste management system were analyzed by one-to-one interviews with an authority from each industrial facility.

Construction of a temporary waste storage, financial liability insurance, collection, transportation and disposal are among the important cost items for hazardous wastes. For some of the industrial facilities examined, it was found that waste management could be a source of income by managing hazardous and non-hazardous wastes in compliance with waste management principles. To achieve success for this, it is necessary to get service from environmental consultancy companies. As a result of the one-to-one interviews with authorities of the industrial facilities, it was revealed that the facility authorities were satisfied with the environmental consultancy services and that they had no problems in environmental aspects. Furthermore, the use of the "Integrated Environmental Information System" yields successful results for hazardous waste management.