Bireylerin farklılıkları kabul düzeylerinin psikiyatri hastalarına ve madde kullanıcılarına yönelik eğilimlerine etkisinin incelenmesi
Examining the effects of individuals' acceptance levels of differences on tendencies towards psychiatric patients and drug users
Yazar: EMİNE İLME
Danışman: PROF. DR. ORHAN KOÇAK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bireysel farklılık = Individual difference ; Farklılıklar = Differences ; Farklılıklara saygı = Respect for diversity ; Kabul düzeyi = Acceptance level ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Sosyal davranış = Social behavior

Özet:
Toplumsal tutum ve davranışlar birçok etkenden etkilenmektedir. Özellikle de toplum tarafından öteki olarak nitelendirilen kişiler, madde kullanımı olanlar ve psikiyatri hastaları bu tutum ve davranışlardan etkilenmektedir. Bu çalışmanın temel amacı ise bireylerin bu kişilere yönelik tutum ve damgalama eğilimlerini farklılıkları kabul düzeyleri genelinde ele almaktadır. Araştırmanın örneklemini Türkiye geneli 18 yaş ve üzeri 663 kişi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, YEDAM Madde Bağımlılığı Stigmatizasyon Ölçeği ve RSTTÖ ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 25.0 ve Process v 4.0 eklentisi ile analiz yapılmıştır. Araştırmada Anova ve T fark tersleri kullanılmıştır. Aynı zamanda da Korelasyon, Regresyon ve Aracılık Analizleri yapılmıştır. Araştırma bulgularında toplumun farklılıkları kabul düzeyleri arttıkça toplum ruh sağlığı ideolojilerine yönelik tutum olumlu anlamda yükseldiği ve madde kullanan kişilere yönelik ahlaki etiketleme eğilimlerinin de düşüş gösterdiği bulunmuştur. Aynı zamanda yaş, eğitim düzeyi ve sosyoekonomik düzeylerle, değişkenler arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Son olarak farklıkları kabulün, ahlaki etiketleme üzerindeki etkisinde toplum ruh sağlığı ideolojisinin aracılık etkisi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Social attitudes and behaviors are affected by many factors. In particular, people who are considered as others by society, those with substance use and psychiatric patients are affected by these attitudes and behaviors. The main purpose of this study is to address the attitudes and stigmatization tendencies of individuals towards these people in terms of their acceptance levels of differences. The sample of the study consisted of 663 people aged 18 and over in Turkey. The study, Demographic Information Form, YEDAM Substance Abuse Stigmatization Scale and RSTTÖ scale were used as data collection tools. The research data were analyzed with SPSS 25.0 and Process v 4.0 plugin. Anova and T difference reverses were used in the study. At the same time, Correlation, Regression and Mediation Analyses were performed. In the research findings, it was found that as the acceptance levels of the differences of the society increased, the attitude towards the social mental health ideologies increased positively and the moral labeling tendencies towards substance users decreased. At the same time, it was found that there was a significant relationship between age, education level and socioeconomic levels and variables. Finally, it was determined that the effect of acceptance of differences on moral labeling was mediated by the ideology of public mental health.