Çocuk acil serviste ve çocuk yoğun bakım ünitesinde yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy of HİGH flow nasal cannula oxygen therapy in the pediatric emergency department and pediatric intensive care unit
Yazar: GİZEM İLERİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ZENGİN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Solunum tedavisi = Respiratory theraphy ; Solunum yetmezliği = Respiratory insufficiency ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çocuk acil servisi = Pediatric emergency medicine ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Solunum yetmezliğinde en önemli tedavi basamağı oksijendir. Isıtılmış ve nemlendirilmiş olarak verilen yüksek akım nazal kanül oksijen tedavisi (YANKO), solunum sıkıntısı olan çocuklarda tüm dünyada kullanımı giderek artan bir tedavi yöntemidir. Çocuklarda akut bronşiolit başta olmak üzere birçok endikasyonda tercih edilmektedir. Çalışmamızda çocuk acil servis ve çocuk yoğun bakım ünitesinde solunum sıkıntısı ve solunum yetmezliği nedeniyle YANKO tedavisi alan hastalarda yaşamsal bulgulardaki değişimi, tedavinin etkinliğini ve tedavi başarısını değerlendirmeyi amaçladık. 

Materyal ve Metod: Araştırmaya Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Çocuk Kliniği'nde Çocuk Acil Servis ve Çocuk Yoğun Bakımda 1 Ekim 2018-1 Temmuz 2020 tarihleri arasında takip edilen 1 ay-18 yaş arası yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisi uygulanan olgular dahil edilmiştir. Hastalardan endikasyon dahilinde görülen tam kan sayımı, biyokimya, kan gazı ve PAAG tetkikleri dosyalarından ve hastane sisteminden kaydedildi. Olguların yüksek akışlı nazal kanül oksijen tedavisi öncesi ve tedavinin başlangıcından 1 saat sonraki GKS, solunum sayısı, mRDAI skoru, kalp tepe atımı, oksijen satürasyonu, S/F oranı kaydedildi. Veri kayıt formuna hastaların demografik özellikleri, YANKO tedavisi endikasyonu, altta yatan kronik hastalıkları, tedavi başarısı, tedavi süresi, hastanede yatış süresi, mortalite kaydedildi. SPSS formuna elde edilen veriler girilerek araştırmanın istatistiksel analizi yapıldı.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 191 olgunun 121'i (%63,4) erkek, 70'i (%36,6) kadın cinsiyettedir. Yaş ortalamaları 37,53±51,89 ay idi. Vücut ağırlıklarının ortalaması 13,51±11,07 kg idi. En sık görülen YANKO tedavisi endikasyonu bronkopnömoni (n=83, % 43,5) idi. YANKO tedavi endikasyonuna göre en başarılı 3 hasta grubunun astım (%100) , krup (%100) ve akut bronşiolit (%98) olduğu görüldü. Olguların  % 53,4 (n=102)'ünde altta yatan kronik hastalık mevcut iken, en sık görülen kronik hastalık (% 18,6 n=19) kronik akciğer hastalığı/ bronkopulmoner displazi idi.  Olguların  % 81,7 (n=156)'sinde YANKO tedavisi başarılı oldu. Tüm olgularda YANKO tedavisi 1. saatinde kalp tepe atımı, solunum sayısı, SpO2, GKS, mRDAI skoru, SpO2/FiO2'de önemli fark görüldü (p<0,05). YANKO tedavisi başarılı olan 156 olgunun tedavinin 1. saatinde kalp tepe atımı, solunum sayısı, SpO2, GKS, mRDAI skoru, SpO2/FiO2'de önemli fark görüldü (p<0,05). YANKO tedavisi başarısız olan 35 olgunun tedavinin 1. saatinde GKS'de önemli fark görüldü (p<0,05). YANKO tedavisi başarılı olan olguların 1. saat kan gazı parametreleri incelendiğinde pH, pCO2, HCO3 ve laktat değerlerinde istatistiksel olarak önemli fark görüldü (p<0,05). YANKO tedavisi başarısız olan olguların 1. saat kan gazı parametreleri incelendiğinde laktat değerinde istatistiksel olarak önemli fark görüldü (p<0,05). Başarılı ve başarısız olan gruplar hastanede yatış süresi açısından karşılaştırıldıklarında aralarında istatistiksel olarak önemli fark görüldü (p<0,05). Altta yatan kronik hastalığı olan ve olmayanlar hastanede yatış süreleri açısından karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel açıdan önemli bir fark vardı (p<0,05).	
YANKO tedavisi sırasında 191 olgudan, 28 (%14,7)'inde invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacı, 7 (%3,7)'sinde noninvaziv mekanik ventilasyon gereksinimi oldu. YANKO tedavisi süresince hiçbir olgu exitus olmadı.

Sonuç: Son yıllarda YANKO tedavisinin, çocuk yaş grubunda solunum yetmezliğinde kullanımının giderek arttığı bilinmektedir. YANKO tedavisi; invaziv olmayan, basit, etkili, çocuklar tarafından kolay tolere edilebilen ve kullanımı kolay bir oksijen verme yöntemidir. Ancak güvenilirliğinin ve etkinliğinin daha kesin bir şekilde belirlenebilmesi için ve YANKO başarısızlığını etkileyen faktörlerin bilinip diğer tedavi modalitelerine erken geçişi sağlamak ve hastanede yatış süresini ve maliyeti azaltmak için daha geniş kapsamlı, randomize ve kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar sözcükler: Çocuk, solunum sıkıntısı, Yüksek akım nazal kanül oksijen

Abstract:
Objective: The most important treatment step in  respiratory failure is oxygen. High flow nasal cannula oxygen therapy (HFNC), which is given as heated and humidified, is a method that is increasingly used in children with respiratory distress all over the world. It is preferred in many indications, especially acute bronchiolitis in children. In our study, we aimed to evaluate the change in vital signs, the effectiveness of the treatment and the success of the treatment in patients who received high-flow nasal cannula oxygen therapy for respiratory distress and respiratory failure in the pediatric emergency service and pediatric intensive care unit.

Material and Methods: Patients aged 1 month to 18 years, who were followed up in the Pediatric Emergency Service and Pediatric Intensive Care Unit in Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital Pediatric Clinic between 1 October 2018 and 1 July 2020, were included in the study. The complete blood count, biochemistry, blood gas tests and the hospital system were recorded from the patients within the indications. GCS, respiratory rate, mRDAI score, peak heart rate, oxygen saturation, and S/F ratio were recorded before and 1 hour after the start of high-flow nasal cannula oxygen therapy. Demographic characteristics of the patients, indication for HFNC treatment, underlying chronic diseases, treatment success, duration of treatment, length of hospital stay, and mortality were recorded in the data recording form. Statistical analysis of the research was performed by entering the data obtained into the SPSS form.

Results: Of the 191 cases included in the study, 121 (63,4%) were male and 70 (36,6%) were female. The mean age was 37,53±51,89 months. The mean body weight was 13,51±11,07 kg. The most common indication for HFNCO treatment was bronchopneumonia (n=83, 43,5%). According to HFNCO treatment indication, the 3 most successful patient groups were asthma (100%), croup (100%) and acute bronchiolitis (98%). While 53,4% (n=102) of the cases had an underlying chronic disease, the most common chronic disease (18,6% n=19) was chronic lung disease/bronchopulmonary dysplasia. HFNCO treatment was successful in 81,7% (n=156) of the cases. In all cases, a significant difference was observed in heart rate, respiratory rate, SpO2, GCS, mRDAI score, SpO2/FiO2 at the first hour of HFNCO treatment (p<0.05). In 156 patients who were successful in HFNCO treatment, a significant difference was observed in heart rate, respiratory rate, SpO2, GCS, mRDAI score, SpO2/FiO2 at the first hour of treatment (p<0.05). There was a significant difference in GCS at the first hour of treatment in 35 patients who failed HFNCO treatment (p<0.05). When the 1st hour blood gas parameters of the cases who were successful in HFNCO treatment were examined, a statistically significant difference was observed in the pH, pCO2, HCO3 and lactate values (p<0.05). When the 1st hour blood gas parameters of the patients who failed HFNCO treatment were examined, a statistically significant difference was found in the lactate value (p<0.05). When the successful and unsuccessful groups were compared in terms of length of hospital stay, a statistically significant difference was found between them (p<0.05). When the patients with and without an underlying chronic disease were compared in terms of length of stay in hospital, there was a statistically significant difference between them (p<0.05). During HFNCO treatment, 28 (14,7%) of 191 cases required invasive mechanical ventilation, 7 (3,7%) required non-invasive mechanical ventilation. No case died during HFNCO treatment.

Conclusion: It is known that the use of high-flow nasal cannula oxygen therapy in respiratory failure in the pediatric age group has been increasing in recent years. HFNCO treatment; It is a non-invasive, simple, effective, easily tolerated and easy-to-use oxygen delivery method by children. However, more comprehensive, randomized and controlled studies are needed to determine its safety and efficacy more precisely, to know the factors affecting the failure of HFNCO treatment, to provide early transition to other treatment modalities, and to reduce the length of hospital stay and cost.

Keywords: Child, respiratory distress, High-flow nasal cannula oxygen