Yaşlılarda ilaç kullanımı ile ilgili tutum ve davranışlar
Attitudes and behaviors related to drug use in elderly
Yazar: BETÜL BOZKURT BULAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE PALANDUZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Kronik hastalık = Chronic disease ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Giriş ve Amaç: Sağlık alanında kaydedilen gelişmeler tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşlı nüfus oranının artmasına yol açmıştır. Kronik hastalıkların sık rastlandığı bu yaş grubunda, ilaç tüketimi de oldukça fazladır. Çalışmamızda yaşlıların ilaç kullanım alışkanlıklarını, tutum ve davranışlarını belirleyip üçüncü basamak ve birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran yaşlılar arasında bu açıdan fark olup olmadığını karşılaştırmayı amaçladık.
Hastalar ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'ne başvuran 350, Fatih ilçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 350 olmak üzere toplam 700 yaşlı hasta çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan anket formunun yüz yüze görüşülerek doldurulmasıyla toplanmış ve SPSS paket programı ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Yaşlıların %61'i kullandığı ilaçların adını, %70'i yan etkilerini bilmiyordu, %42'si prospektüsü hiç okumuyordu, ilaçların son kullanma tarihine dikkat edenlerin oranı üçüncü basamakta birinci basamaktakinden daha fazlaydı, yaşlıların yarıdan fazlası ilaçlarını oda sıcaklığında muhafaza etmekteydi. Düzensiz ilaç kullanmada en sık saptanan neden unutkanlıktı (%80), en sık tedaviyi erken bırakma nedeni şikayetlerin geçmesiydi, her dört yaşlıdan biri reçetesiz ilaç kullanmaktaydı.
Sonuçlar: Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımından mümkün olduğunca kaçınmak, akılcı ilaç kullanımı konusunda yaşlılara ve birlikte yaşadıkları aile üyelerine eğitim vermek, sağlık çalışanlarının geriatri alanında kendilerini geliştirmelerini sağlamak, akılcı olmayan ilaç kullanımına karşı alınabilecek önlemler arasındadır.

Abstract:
Objective: Developments in the field of health have led to an increase in elderly population ratio in our country as in all of the World. Drug consumption is quite high in this age group with high frequency of chronic diseases. In this study we intended to determine the attitudes and behaviors related to drug use in elderly and compare the old patients attending to primary and tertiary care in this respect. 
Patients and Methods: A total of 350 old patients attending to Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine and 350 old patients attending to Family Health Centers in Fatih district were enrolled in the study. The data were collected by face to face filling of the questionnaire by the researcher and analyzed by the SPSS packet program (v21.0). 
Results: Among the patients included in this study, 61% did not know the name of the drugs, 70% did not know the adverse effects, and 42% have never read the prospectus. The ratio of patients who pay attention to the expiration date of drugs was higher in the tertiary care compared to that in the primary care. More than half of them have been keeping their drugs in the room temperature. The most frequent reason of irregular drug usage was forgetfulness (80%), and of noncompliance was getting better. One of every four elderly has been using drugs without prescription.
Conclusions: To establish rational drug usage in the elderly, polypharmacy should be avoided as far as possible, family members should also be educated as well as the old patients, and health care providers should be given opportunity to improve themselves in geriatrics.