Seyitömer ve Soma linyit kömürleri için zenginleştirme tesis tasarımı
Processing plant design for Seyitömer and Soma lignite coals
Yazar: AHMET GİTMEZ
Danışman: PROF.DR. MUAMMER KAYA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Cevher Hazırlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
ÖZETDünya fosil kaynaklarından doğal gazın 65 yıl, petrolün 42 yıl ve kömürün 230 yılsonra tükeneceği tahmin edilmektedir. Dünya kömür rezervinin yaklaşık yarısınıoluşturan 475 milyar ton linyitin, 8,3 milyar tonu Türkiye'de bulunmaktadır. Türkiyelinyit rezervinin % 66'sı ise, 1.000-2.000 kcal/kg'lık düşük ısıl değere sahiptir. Buçalışmada, düşük kalite özelliklerine sahip, Seyitömer linyitleri ile ülkemizin kaliteli vedüşük kükürt içerikli linyitlerinden olan Soma-Eynez linyitleri için, kaliteninarttırılması amacı ile zenginleştirme tesis tasarımı yapılmıştır.Öncelikle, kömür ve kömür madenciliği hakkında genel bilgi verilmiş, kömürzenginleştirmenin teknik ve ekonomik gerekçeleri ile termik santral açısından kömürünzenginleştirilmesinin sağlayacağı faydalar incelenmiştir. Kömür yıkama yöntemleri ilekömür yıkama tesislerinin tasarımları kısa bir şekilde değerlendirildikten sonra lavvartasarımına konu olan Seyitömer ve Soma linyit kömürlerinin yıkanabilirlik ve pazaretütleri yapılmıştır. Daha sonra zenginleştirme tesis tasarım kriterleri ile proses veekipman seçimleri gerçekleştirilmiştir. Her iki linyit için de, zenginleştirme tesistasarımı, ekipman seçimi ve boyutlandırması yapılmış, akım şeması ve tesis kütledenkliği sunulmuştur. Kömür zenginleştirme tesisleri yatırım ve işletme maliyetleritahmini de yapılmıştır.Tek başına tüvenan kömür olarak değerlendirilebilme imkânı olmayan SeyitömerB-3 linyitleri, tasarlanan zenginleştirme tesisinde yıkandıktan sonra, termik santralintaleplerine uygun ve santralin verimini artıracak nitelikte zenginleştirilerek, kalorisiyükseltilmiş satılabilir linyit elde edilebilmektedir. Tesis için yapılan maliyetanalizlerinde, bir yıl sona ermeden yatırım maliyet tutarının geri alınabileceğigörülmektedir. Soma-Eynez linyitleri için yapılan zenginleştirme tesisi ürünleri, irikömürde ısınma yakıtı olarak, ince kömürde ise santral ve sanayi yakıtı olarakkullanılabilme özelliklerini sağlayacak niteliktedir.Anahtar Kelimeler: Linyit, yıkanabilirlik, zenginleştirme, tesis tasarımı, maliyet analizi.

Abstract:
SUMMARYIt?s estimated that world fossil sorces of natural gas in 65 years, petrol in 42 yearsand coal in 230 years will be consumed. Turkey has 8,3 billion tonnes of 475 billiontonnes lignites which form approximately half of the world coal reserve. 66% of Turkeylignite reserve, has 1.000-2.000 kcal/kg low thermo value.In this study, mineral processing plant has designed for the purpose of increasingquality for Seyitömer lignites that has low quality specifications, with Soma-Eynezlignites which belong to our country?s quality and low sulphur content lignites.Primarily, general information about coal and coal mining has given, benefits of coalprocessing in point of technical and economical reasons of coal processing together withthermic plant, has examined.After coal washing methods and coal washing plants designs evaluated in a shortway, washability and market etudes of Seyitömer and Soma lignite coals that subject tocoal washing plant design, has performed. Afterwards criterias of processing plantdesign has examined, selection of process and equipment has performed. For bothlignites, processing plant design, equipment selection and sizing has performed,flowsheet and plant mass balance has submitted. Also costs estimation of investment andoperation for coal processing plants, has done.Seyitömer B-3 lignites which can not be evaluated as run of mine coal by itself, afterwashed in designed processing plant, processed in quality to increase efficiency of plantand suitable according to thermic plant demands, increased calori sellable lignite isobtained. Cost analysis which made for the plant, it is seen that investment cost amountcan be regained before end of one year.Products of processing plant which made for Soma-Eynez lignites, has quality toprovide for coarse coal as heating fuel, for fine coal as plant and industrial fuel.Keywords: Lignite, washability, processing, plant design, cost estimation.