Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi yüzey araştırmaları ışığında Tercan bölgesi keramiklerinin analizleri ve değerlendirilmesi
Analysis and evaluation of Tercan region ceramics in the light of surface research in the North East Anatolia Region
Yazar: AYŞE ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ GÜNAŞDI
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Eski eser politikası = Ancient artifacts policy ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history

Özet:
Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat bölümünde konumlanan Erzincan, Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin birbirlerine yaklaştığı kısımda bulunmaktadır. Bu nedenle doğu ile batı, kuzey ile güney bölgeleri arasında ulaşım için bir köprü görevi görmektedir. Etrafı yüksek dağlarla çevirili olan Erzincan Ovası uygun coğrafi ve iklim koşullarına sahip olmasından dolayı Hayaşa, Diauehi, Urartu gibi medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır.
Tercan, kuzeyden Otlukbeli Dağları, güneyden Bağırpaşa ve Serçelik, batıdan Esence, doğudan ise Kılıçkaya ve Dumanlı Dağları ile çevrili olan Karasu Irmağının hayat verdiği Tercan Ovası'nda yer almaktadır. Jeopolitik ve jeostratejik konumundan dolayı önemli maden kaynaklarına sahip olan ilçe önemli yol ağları üzerinde yer almaktadır.
Bölgede yürütülen yüzey araştırmaları ışığında elde edilen zengin arkeolojik veriler doğrultusunda bölgenin Geç Kalkolitik, İlk Tunç Çağ, Hayaşa, Diauehi ve Urartu krallığı kültür coğrafyalarına dâhil olduğu anlaşılmaktadır.
Çalışma alanımızı oluşturan Tercan'da Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde yürütülen yüzey araştırmaları kapsamında tespit edilen yerleşim yerleri ve keramik verilerinin tarihi dönemleriyle birlikte; keramik hamurunun içerisinde yer alan katkı madeleri, keramik hamurunun rengi, keramiğin pişme derecesi, yüzey işlemleri ve XRF (X-Işını Flüoresans) analizleri ve değerlendirilmesiyle birlikte çalışmamızın Tercan ilçesinin Eski Çağ Tarihi'ne önemli oranda katkı sağlaması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yüzey Araştırmaları, Tercan, Keramik, XRF Analiz

Abstract:
Erzincan, which is located in the upper euphrates section of the Eastern Anatolia Region, is located in the part where the Eastern Anatolia, Central Anatolia and Black Sea regions approach each other. For this reason, it serves as a bridge for transportation between east and west, north and south regions. The Erzincan Plain, which is surrounded by high mountains, has hosted civilizations such as Hayaşa, Diauehi and Urartu due to its suitable geographical and climatic conditions.
Tercan is located in the Tercan Plain, where the Black Water is surrounded by the Otlukbeli mountains from the north, Bağpaşa and Serçelik from the south, Esence from the west, Kılıçkaya and smoky mountains from the east. Due to its geopolitical and geostrategic location, the district has important mineral resources and is located on important road networks.
In line with the rich archaeological data obtained in the light of the surveys carried out in the region, it is understood that the region was included in the cultural geographies of the Late Chalcolithic, First Bronze Age, Hayaşa, Diauehi and Urartu kingdoms.
Together with the historical processes of the settlements and ceramic data determined by the studies carried out within the scope of the Tercan North East Anatolia Surface Research Project, which constitutes our research region; It is aimed to contribute to the history of Tercan district by analyzing and evaluating dough additives, dough color, degree of cooking, angle and decoration properties and XRF (X-Ray Fluorescence).
Keywords: Surface Surveys, Tercan District, Keramik, XRF Analysis