1980-2000 yılları arasında yayımlanan dini muhtevalı dergilerde tasavvuf ve tarîkat kavramlarına yaklaşım
Approach to the concepts of sufism and sect in religious journals published between 1980-2000
Yazar: MUHAMMET RAŞİT ELMAS
Danışman: PROF. DR. ÖMER YILMAZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Dergiler = Magazines ; Dini değerler = Religious values ; Dini yayınlar = Religious publication ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements

Özet:
Tasavvuf, milletimizin tarihi içerisinde söz, fiil ve düşünce anlamında hep var olmuştur. Her şeye olduğu gibi insanoğlu bu alana da kendi yorumunu katmış ve ortaya konan görüşleri ispat yolunu tutmuştur. Düşüncelerin aktarımında önemli bir yere sahip olan dergicilik kültürü ülkemizde geçerliliğini korumaktadır. Dini hassasiyeti olan kişi veya kurumlar düşüncelerini aktarabilmek için basılı yayın olan dergileri kullanmışlardır. Türkiye'de dini yayıncılık 1980 yılından sonra büyük bir artış göstermiştir. Dini dergiler tasavvuf kavramlarını kendi perspektiflerinden yola çıkarak yorumlamaktadır. Bu noktada tasavvufî düşünceye olumlu veya nötr yaklaşımlar olmakla birlikte, bazı çevrelerce eleştirel tutumun varlığı da her zaman söz konusudur. İlim sahipleri telif ettikleri eserlerle bilginin sonraki nesillere aktarılmasını sağlamanın yanında, ortaya koydukları düşünceler ve meselelere yaklaşım tarzlarıyla da insanlık tarihinin bilgi ve fikir müktesebatına ciddi katkılar sunmuşlardır. Bu noktada yayıncılık dünyasında basılı eserlerin önemi aşikardır. Yayıncılık hayatına baktığımızda, zaman içerisinde farklı türlerin oluştuğunu da görmekteyiz. Düşüncelerin aktarımında önemli bir yere sahip olan dergicilik bu türlerden biri olup dünya genelinde halen varlığını sürdürmektedir. Dergiciliğin basılı yayın içinde yerini almasının ardından dinî alanda ihtisas sahibi birçok ilim ve fikir sahibinin kendi mefkuresini ifade etmek için dergiciliği kullandığını görmekteyiz. Tasavvuf müntesiplerinin düşüncelerini ifade etmek için bu alanı kullanmaları da çok gecikmemiştir. İslam toplumunu ilmî, fikrî ve ahlakî boyutta etkileyen mutasavvıflar, sadece sohbet yoluyla değil, verdikleri eserlerle de tasavvufun öğretilerini insanlara aktarmışlardır. Muhteva açısından geniş bir alana sahip olan tasavvuf, hayatın gerçekliğine ve insanın hakikatine sunduğu değerlerle ilgi odağı olmuş, mesele edindiği konular itibariyle diğer ilmî çevrelerce de değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bununla birlikte bu ilme muhtelif yaklaşımlar gözlemlenmektedir.

Abstract:
Sufism has always existed in the history of our nation in terms of words, deeds and thoughts. As with everything else, human beings have added their own interpretation to this field and have taken the path of proving the views put forward. The culture of journaling, which has an important place in the transfer of ideas, maintains its validity in our country. Persons or institutions with religious sensitivities have used journals, which are printed publications, to convey their thoughts. Religious publishing in Turkey has increased greatly after 1980. Religious journals interpret the concepts of Sufism from their own perspectives. At this point, although there are positive or neutral approaches to Sufi thought, there is always a critical attitude by some circles. In addition to ensuring that knowledge is transferred to the next generations with the works they have copyrighted, the owners of science have also made significant contributions to the acquis of knowledge and ideas of human history with their ideas and approaches to the issues they have put forward. At this point, the importance of printed works in the publishing world is obvious. When we look at the publishing life, we see that different genres have formed over time. Journaling, which has an important place in the transfer of ideas, is one of these types and still exists worldwide. After the introduction of journaling in printed publication, we see that many scholars and intellectuals specialized in the religious field use journaling to express their own concepts. It was not long before the Sufi followers used this space to express their thoughts. Sufis who influenced the Islamic society in scientific, intellectual and moral dimensions conveyed the teachings of Sufism to people not only through conversation but also through the works they gave. Sufism, which has a wide area in terms of content, has become the center of attention with the values it presents to the reality of life and the truth of man, and has been evaluated by other scientific circles in terms of the subjects it has acquired. However, various approaches to this science are observed.