Ankara-Kalecik koşullarında bazı sofralık üzüm çeşitlerinin olgunluk aşamasında şeker ve organik asit kompozisyonunun belirlenmesi
Determination of berry sugar and organic acid composition at the maturity stage of some table grape cultivars in Ankara-Kalecik conditions
Yazar: OSMAN BATUR ÜNAL
Danışman: PROF. DR. BİRHAN KUNTER
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Asma = Grapevine ; HPLC =   ; Sofralık üzüm = Table grape

Özet:
Bu çalışmada, Ankara-Kalecik koşullarında adaptasyon amaçlı yetiştirilmekte olan  8 yerli (Barış, Horoz Karası, Köhnü, Tekirdağ Çekirdeksizi, Trakya İlkeren, Uslu, Yalova İncisi, Yalova Misketi), 9 yabancı (Alphonse Lavallée, Big Perlon, Lival, Prima, Ribol, Royal, Victoria, Isabella, Kyoho) kökenli toplam 17 sofralık üzüm çeşidinin, 2018 ve 2019  hasat döneminde şeker ve organik asit bileşenleri ve miktarı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.  Teknolojik olgunluk parametreleri belirlenmiş ve çeşitlerin olgun tanelerinde, yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi ile şeker ve organik asit analizi gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmaya konu olan üzüm çeşitlerinde glikoz ve fruktoz miktarları çeşit özelliği olarak farklılıklar göstermiştir. En yüksek glikoz ve fruktoz miktarı 2019 yılında Köhnü çeşidinde belirlenmiştir (glikoz: 11.10 g/100g, fruktoz: 12.12 g/100g). Labrusca genotipleri olan Isabella ve Kyoho şeker kompozisyonu bakımından vinifera çeşitlerine benzer özellikler göstermiştir. Çalışılan çeşitlerde sukroz belirlenmemiştir. 
Vinifera çeşitlerinin organik asit içerikleri; 2018 yılında tartarik asit 1.48g/L (Ribol) – 5.58 g/L (Royal), malik asit 1.09 g/L (Yalova İncisi) – 4.40 g/L (Barış) aralığında; 2019 yılında tartarik asit 1.41 g/L (Royal) – 4.55 g/L (Prima), malik asit 1.03 g/L (Yalova İncisi) – 4.52 g/L (Lival) aralığında ölçülmüştür. 2018 yılında toplam asit içeriğinin 4.54 g/L (Horoz Karası) – 9.18 g/L (Barış) aralığında, 2019 yılında toplam asit içeriğinin 3.95 g/L (Royal) – 9.31 g/L (Big Perlon) aralığında olduğu belirlenmiştir. Yedi üzüm çeşidinde malik ast içeriğinin daha yüksek olduğu ve bu özelliğin her iki yılda korunduğu tespit edilmiştir. Labrusca melezi olan Kyoho organik asit bileşenlerinin en yüksek miktarlarda belirlendiği çeşit olmuştur.

Abstract:
In this study, 17 table grape varieties (8 indegenous "Barış, Horoz Karası, Köhnü, Tekirdağ Çekirdeksizi, Trakya İlkeren, Uslu, Yalova İncisi, Yalova Misketi" and 9 introduced "Alphonse Lavallée, Big Perlon, Lival, Prima, Ribol, Royal, Victoria, Isabella, Kyoho") which are grown for adaptation in Ankara-Kalecik conditions were analyzed for sugar and organic acid composition and content comparatively in the vintage year 2018 and 2019.  Technological maturity parameters were determined and sugar and organic acid analysis were performed on the ripened berries of the varieties by high pressure liquid chromatography (HPLC).
The amount of glucose and fructose in the varieties differed in terms of variety characteristics. The highest amount of glucose and fructose were measured in 2019 in Köhnü (glucose: 11.10 g/100g, fructose: 12.12 g/100g). Labrusca genotypes Isabella and Kyoho showed similar characteristics to vinifera varieties in terms of sugar composition. Sucrose was not determined in the cultivars studied.
For vinifera varieties; in 2018, tartaric acid was in the range of 1.48g/L (Ribol)-5.58 g/L (Royal), malic acid 1.09 g/L (Yalova İncisi)-4.40 g/L (Barış). In 2019, tartaric acid was measured in the range of 1.41 g/L (Royal)-4.55 g/L (Prima), malic acid 1.03 g/L (Yalova İncisi)-4.52 g/L (Lival). The total acid content was between 4.54 g/L (Horoz Karası) and 9.18 g/L (Barış) in 2018, and 3.95 g/L (Royal) and 9.31 g/L (Big Perlon) in 2019. It was determined that the malic acid content was higher in seven varieties in both years. Kyoho (Labrusca hybrid)  was the cultivar in which organic acid components were determined in the highest amounts.