Rahatlatıcı ve uyarıcı kokunun erkek voleybolcularda basit reaksiyon süresine akut etkisi: Randomize kontrollü deneysel çalışma
Acute effects of relaxing and stimulating odor on simple reaction time in male volleyball players: A randomized controlled experimental study
Yazar: ÖMER KÜRŞAT KARPUZ
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ERGİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SERVET AKYÜZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Basit reaksiyon zamanı = Simple reaction time

Özet:
Amaç: Bu araştırma, rahatlatıcı ve uyarıcı olarak adlandırılan koku türlerinin, erkek voleybolcularda basit reaksiyon süresine akut etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, 2022-2023 sezonunda Alpaslan Endüstri Erkekler 1. Liginde mücadele eden Aydın Büyükşehir Belediye Spor'da oynayan 20-28 yaş aralığındaki (ort:23,43) erkek voleybolcular katılmıştır. Sporcuların demografik verileri "Spor Geçmişi Envanteri" kullanılarak toplanmıştır. Nazal muayeneleri ve boy-kilo ölçümleri Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Kulak Burun Boğaz ve Baş ve Boyun Cerrahisi Polikliniğinde yapılmıştır. Basit reaksiyon süresi (RS) ve koku eşik düzeyi testleri Yörük Ali Efe Aydın Büyükşehir Spor Tesislerinde yapılmıştır. Rahatlatıcı olarak gül kokusu, uyarıcı olarak karanfil kokusu tercih edilmiştir. Verilerin analizinde normallik testleri için Shapiro-Wilk ve karşılaştırmalar için Paired Samples testi kullanılmıştır. Anlamlı farklılık değeri p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Yapılan ölçümler ve karşılaştırmalar sonucunda koklama faaliyeti uygulanan ölçümlerde reaksiyon süresinin kısaldığı görülmüştür. Gül kokulu RS (456,58 ms), kokusuz RS (482,54 ms) göre daha kısaydı (p>0,05). Karanfil kokulu RS (439,12 ms), gül kokulu RS (456,58 ms) göre daha kısaydı (p>0,05). Fakat bu iki durumda istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Karanfil kokulu RS (439,12 ms), kokusuz RS (482,54 ms) göre daha kısaydı (p<0,05). Karanfil kokulu RS ve kokusuz RS arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışma, sporda antrenman ve beslenme gibi temel faktörlerin yanında, diğer etmenlerin de bazı performans parametrelerinde önemli etkilerinin olduğunu göstermiştir. Öznel bir yapıda olan koku mekanizması, dinamik ve açık becerileri barındıran özellikle voleybol branşında başarının önemli bir parçası olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the acute effects of relaxing and stimulating odor types on simple reaction time in male volleyball players.
Material and Methods: The research study included male volleyball players aged 20 to 28 (mean: 23.43) who were actively participating in the 2022-2023 season of the Alpaslan Industrial Men's 1st League for Aydın Metropolitan Municipality Sports Club. The "Sports History Inventory" was used to collect demographic data. As part of the study, participants underwent nasal examinations and anthropometric measurements at Aydın Adnan Menderes University's Ear Nose Throat and Head and Neck Surgery Clinic. Additionally, simple reaction time (RT) and olfactory threshold level tests were conducted at the Yörük Ali Efe Aydın Metropolitan Sports Facilities. Rose odor was selected for its relaxing properties, while clove odor was chosen for its stimulating effects. In the analysis of the data, The Shapiro-Wilk test was used to assess normality, and the Paired Samples test was used for comparisons. A significance level of p < 0.05 was considered statistically significant.
Results: During olfactory activity, a decrease in reaction time was observed through measurements and comparisons. The reaction time of the RT with a relaxing odor (456.58 ms) was statistically significantly shorter than that of the odorless RT (482.54 ms) (p>0.05). The RT with a stimulating odor (439.12 ms) had statistically significantly shorter reaction time compared to the RT with a relaxing odor (456.58 ms) (p>0.05). However, no statistically significant differences were found in these two cases. The reaction time of the RT with a stimulating odor (439.12 ms) was statistically significantly shorter than that of the odorless RT (482.54 ms) (p<0.05). Statistically significant differences were from between the RT with a stimulating odor and the odorless RT.
Conclusion: This investigation has illustrated that, alongside fundamental factors such as training and nutrition in sports, other elements can significantly impact specific performance parameters. We posit that the subjective nature of the olfactory mechanism may constitute a pivotal component of success, particularly in sports disciplines like volleyball, characterized by dynamic and open skills.