İnşaat firmalarının kredilendirilmesi: Türkiye örneği
Crediting of the construction companies: The case of Turkey
Yazar: TANKUT KURTAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYLİN ABUK DUYGULU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Finans ve Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Konut projeleri = Housing projects ; Kredi analizi = Credit analysis ; Kredilendirme = Credit ; Krediler = Credits ; Oran analizi = Rate analysis ; İnşaat projeleri = Construction projects ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İnşaat şirketleri = Construction companies

Özet:
İnşaat firmaları ile finans kuruluşları arasında kredi ilişkisi tesis edildikten sonra, inşaat firmalarının mali durumlarında ve kredi ödemelerinde başta öngörülemeyen bir takım olumsuzlukların yaşanması ve kredi ödemelerinde aksamaların olması muhtemeldir. İnşaat firmaların kredi analizi aşamasında mali verilerin analizi oldukça önemlidir. Mali analiz esnasında sıklıkla başvurulan oran analizi yöntemi ile elde edilen sonuçların inşaat firmasının gerçek durumunu yansıtmadığı, bu durumun da yürürlükteki vergi kanunları gereği firmaların üstlendikleri projelerin gelir ve giderlerinin proje tamamladıktan sonra sonuç hesaplarına aktarılmasından, işin devam ettiği süre boyunca tahakkuk eden gelir ve giderlerin bilançodaki hesaplara kaydedilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. 
Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 2000-2016 dönemine ilişkin yayınlanan sektör bilançoları esas alınarak, inşaat firmalarının diğer tüm sektörlerde faaliyet gösteren firmalarla mali verilerindeki farklılıklara dikkat çekilerek, oran analizi yönteminden elde edilemeyen bir takım önemli sonuçların tespit edilebileceği ve bu çalışmanın da konusunu oluşturan destekleyici oran ve muhasebe hesaplarına yer verilmiştir. 
Bu çalışma için gerçeğine uygun olarak oluşturulan ve faaliyetlerini kârlı bir şekilde yürüten hayalî bir inşaat firmasının kredi analizinde, oran analizi yönteminde sıklıkla kullanılan likidite, etkinlik ve fon yaratma kapasitesi oranlarında inceleme döneminde kayda değer değişiklik olmadığı tespit edilmiştir. Bununla beraber analize destekleyici oranların da katılması neticesinde, firmanın henüz tamamlanmadığı için bilançoda muhasebeleştirdiği inşaat taahhüt işlerinin zararla sürdürüldüğü, konut projesine ilişkin satışların öngörülenden yavaş seyrettiği, ana faaliyetler kapsamındaki nakit ihtiyacının giderek arttığı, ortakların şirkete sürekli olarak fon aktarmak durumunda kaldıkları, şirketin elde ettiği gelirlerin bir kısmının da şirketin asıl faaliyeti dışındaki işlere aktarıldığı, firmanın kullandığı yabancı kaynaklar nedeniyle yabancı para pozisyonu açığına maruz kaldığı, söz konusu açığın şirketin özkaynakları seviyesine eriştiği hususları tespit edilmiş, inşaat firmaların kredilendirilmesi aşamasında bu çalışma için oluşturulan destekleyici oranların da dikkate alınması gerektiğine kanaat getirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: İnşaat Firmaları, Kredi Analizi, Oran Analizi

Abstract:
Once the credit relationship has been established between construction firms and financial institutions, it is likely that there will be some unanticipated adversities in the financial situations of construction companies which can inhibit their loan repayments and create obstacles for fulfilling their obligations. Analysis of financial data is very critical important during the credit analysis phase stage of construction firms. Often the results obtained from the ratio analysis method amid the financial analysis not necessarily reflect the actual situation of the construction companies. Among the reasons for this is that the income and expenditures of the projects undertaken by the companies, subject to the applicable tax laws are transferred to the income statement after the project is completed and the revenues and expenses accrued during construction continues to be recorded in the balance sheet. 
The main emphasis of this study is to draw attention to the differences of financial data of the construction companies subject to other companies operating in all sectors, based on sector balance sheets for the 2000-2016 period issued by the Central Bank of the Republic of Turkey. 
During the credit analysis of an hypothetical construction company for 2014-2016 period, which is constructed in accordance with the market practice and carries out its activities profitably, no significant change in the rate of liquidity, efficiency and revenue generation capacity -which are frequently used in the ratio analysis method- was detected. However, when supplementary ratios -developed specifically for this study- were included in the analysis it was observed that the ongoing construction projects may not be completed profitably, the sales from the housing project has not been realised as forecasted, requirement for the net working capital was increasing, partners have to transfer funds to the company on a regular basis, some part of the income acquired from construction works was transferred to business units diverting from  the main activity of the company, due to foreign currency denominated loans the company is highly exposed to currency risk and the amount of the short position has almost reached the level of the equity. It has been concluded that during the credit analysis of a construction company, the supplementary ratios which are formed specifically for this study should also be taken into consideration on a regular basis along with core ratios.

Keywords: Construction Companies, Credit Analysis, Ratio Analysis.