Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde blog kullanımının okuma becerisine etkisi
The effectiveness of blog use on the reading skills in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: MURAT SAMİ TÜRKER
Danışman: PROF. DR. AYTEN GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Blog = Blog ; Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Dil öğretimi = Language teaching ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Okuma becerileri = Reading skills ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada, blogların yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin okuma becerisine
etkisi araştırılmıştır. Karma öğrenme modelinin ilkeleri çerçevesinde gerçekleştirilen bu
çalışmada araştırmacı tarafından öncelikle bir blog sitesi tasarlanmış ve hazırlanan içerik
ders dışı öğretim malzemesi olarak öğrencilere uygulanmıştır.
Çalışmanın katılımcılarını Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B2 düzeyinde 24
üniversite öğrencisi ve onlara ders veren öğretim elemanları oluşturmuştur. Çalışma
öncesinde B2 düzeyi kazanımlarına göre hazırlanmış bir okuduğunu anlama testi ön test
olarak uygulanarak öğrencilerin okuma becerisi düzeyleri belirlenmiştir. Çalışma
sonunda ise, blog uygulamasının etkisini belirleyebilmek amacıyla okuduğunu anlama
testi son test olarak tekrar uygulanmıştır. Ön test ve son test verileri SPSS 22.0 programı
kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmada, öğrencilerin blog kullanımına yönelik tutumlarının saptanması amacıyla Blog
Tutum Ölçeği uygulanmış ve elde edilen veriler nicel yöntemlerle analiz edilmiştir.
Bloglara yönelik tutumlar ile okuma başarısı arasındaki ilişki de çalışma kapsamında
araştırılmış, bu amaçla blog tutum ölçeği ve okuduğunu anlama testinden elde edilen
veriler yine SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmada kullanılan bir diğer araştırma yöntemi odak görüşmeleridir ve bloglara yönelik
olumlu-olumsuz görüş ve önerileri doğrultusunda öğrencilerle ve öğretmenlerle
gerçekleştirilmiştir. Görüşmelere ait ses kayıtları yazıya aktarılarak elde edilen veriler
araştırmacı tarafından betimsel analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir.
Tasarım tabanlı araştırma modelinin uygulandığı bu çalışmada, blog içeriğini oluşturmak
amacıyla gazete haber metinleri kullanılmıştır. Öncelikle öğrencilere haber okuma
alışkanlıkları sorulmuş, elde edilen bu veriler blog içeriğinin tasarlanmasında ve
uygulama yönteminin belirlenmesinde etkili olmuştur. Altı haftalık uygulama sürecini
kapsayan bu çalışmada, B2 düzeyi okuma becerisi kazanımlarına göre belirlenen okuma
stratejilerinin öğretimi sağlanmış; ardından konuyla bağlantılı olarak hazırlanan
etkinlikler uygulanmıştır.
Sonuçlar, öğrencilerin uygulama sonunda okuma becerisi düzeyleri ve bloglara yönelik
tutumlarında pozitif yönlü anlamlı bir değişim olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin
bloglara yönelik tutumları ile okuma başarıları arasında da orta düzeyde pozitif yönlü
anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde
edilen nitel veriler de okuma becerisi testi ve blog tutum ölçeğinden elde edilen nicel
verilerle tutarlılık göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, Web 2.0 araçları, blog, okuma
becerisi, sınıf dışı etkileşim, tasarım tabanlı araştırma, tutum.

Abstract:
In this study, the effectiveness of blogs on the reading skills of students learning Turkish
as a foreign language. In the light of the principles of blended learning, a blog was created
by the researcher and the material was implemented to the students as an out-of-class
teaching material.
The participants of the study were 24 university students who were learning Turkish as a
foreign language and the instructors teaching them. In order to assess the students' level
of reading skills, a reading comprehension test, which was prepared according to B2 level
reading outcomes, was administered as a pretest before the study. At the end of the study,
the reading comprehension test was administered as a posttest to investigate the effect of
the blog experiment. Data obtained from the pretest and posttest were analyzed using
SPSS 22.0.
In the study, a Blog Attitude Scale was administered to determine students' attitudes
towards the use blogs, and data obtained were analyzed quantitatively. Also, the relation
between attitudes towards the use of blogs and reading proficiency were investigated
within the scope of the study as well, and the data obtained from the Blog Attitude Scale
and the reading comprehension test were analyzed using SPSS.
Another research method used in the study is focus group interviews and they were held
with the students and their instructors for the sake of their thoughts, either positive or
negative, about blogs. Audio recordings were transcribed first, and the data were analyzed
by the researcher using descriptive analysis methods.
In this study, which was designed according to the principles of design based research
method; newspaper articles were used in order to create the blog content. At the very
beginning, the students were asked their routines for following the news and this had a
big impact on designing the blog content and implementation process. Throughout the
six-week-period study, the reading strategies, which were determined according to B2
level outcomes, were taught and reading activities were prepared and applied accordingly.
The results of the study showed that, there is a significant increase in students' reading
skills and attitudes towards blogs. It was also revealed that there is a moderate uphill
relationship between students' attitudes towards blogs and their reading achievement. In
addition, the qualitative data obtained from the focus group interviews were consistent
with the quantitative data obtained from reading comprehension tests and blog attitude
scale.
Key Words: Teaching Turkish to foreigners, Web 2.0 tools, blog, reading skill, out-ofclass
interaction, design based research, attitudes.