Rusya'nın Avrasyacılık yaklaşımında Orta Asya ülkelerinin yeri ve önemi
The role and importance of Russia's Central Asian countries in European approach
Yazar: MERAM TAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN AĞIR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrasya = Eurasia ; Avrasyacılık = Eurasianism ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Rusya = Russia ; Türk Cumhuriyetleri = Turkish Republics ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Tarihte iki bölge, doğal kaynaklarından ve stratejik konumlarından ötürü, büyük devletlerin rekabet sahası haline gelmiştir. Birincisi Orta Doğu, diğeri Orta Asya'dır. Orta Asya, ilk önce, 19. yüzyılda, askeri metodların kullanıldığı İngiliz-Rus rekabetine sahne olmuş, bu rekabet her iki gücün, Afganistan'ı tampon bölge olarak belirlemesi neticesinde sona ermiştir. Daha sonraki dönemlerde Orta Asya, önce Rus Çarlığı'nın ve ardından da Sovyetler Birliği'nin kontrolü altında kalmıştır. Orta Asya, tarihi ipek yolu aracılığıyla Avrupa ile Pasifik arasında ticaret bağlantılarını sağlarken, bir taraftan da Asya ve Avrupa arasındaki ekonomik ve ticari bağlantıyı kurmaktadır. 1991'de SSCB'nin hukuken varlığının ortadan kalkmasıyla yeni bağımsızlığını kazanan devletler bir anda dünya kamuoyunun dikkatini çekmişlerdir. Tarihi ipek yolunun geçtiği ve dünya petrol ve doğalgaz rezervlerinin önemli bir bölümüne sahip Orta Asya, bu dönemde Rusya ve ABD gibi hegemon devletlerin yeni mücadele alanı olmuştur. Rusya, Asya ve Avrupa kıtasının en köklü devletlerinden biri olup, bölgesel ve küresel politikaların belirlenmesinde uluslararası bir güç olarak önemli rol oynamıştır. Rusya, SSCB'nin dağılmasından sonra, jeo-stratejik konumunun, tarihi ve kültürel birikiminin sonucunda dikkate alınması gereken önemli bir güç merkezi olarak dünya sahnesindeki yerini almıştır. Asya ve Avrupa gücü olarak medeniyetler arası bir kavşakta yer alan Rusya, yeniden küresel bir konuma erişmenin tek yolunun Avrasyacı jeopolitiğin canlandırılmasından geçtiğini düşünmektedir. Avrasyacılık sadece Rusya'nın değil, Atlantik eksenli Batı ittifakına karşı, Avrasya güçlerinin yükselişinin vazgeçilmez tek stratejisi olarak görülmektedir.
Bu çalışmada, soğuk savaş sonrası dönemde değişen uluslararası şartlar karşısında Rusya'nın Orta Asya Türk Cumhuriyetlerine yönelik Avrasyacılık politikası ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı, Rusya ve Çin gibi dünyanın büyük güçlerinden ikisinin arasında bir coğrafyada bulunan ve Rusya Federasyonu'nun dış politika öncelikleri arasında yer alan Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin Rus Avrasyacılığındaki yeri ve öneminin siyasi ekonomik ve toplumsal yönleriyle ele alınarak açıklanmasıdır.

Anahtar Kelimeler: Avrasya, Avrasyacılık Rusya, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri.

Abstract:
In the past, the two regions have become a competitive state for large states due to their natural resources and their strategic location. The first is the Middle East, the other is Central Asia. Central Asia first came to the fore in the 19th century when British-Russian competition in military methods was used. This competition ended in the event that both powers identified Afghanistan as a buffer zone. In later periods, Central Asia was first under the control of the Russian Tsarist and then the Soviet Union. In 1991, the states that won new independence with the removal of the legitimate existence of the USSR, attracted the attention of the world public opinion. Central Asia, where the historic silk road passes and has a significant portion of the world's oil and natural gas reserves, has become a new area of struggle for hegemon states such as Russia and the United States in this period. After the disintegration of the USSR, Russia took its place on the world stage as an important power center to be considered as a result of its geo-strategic position, historical and cultural accumulation. Russia, located at a crossroads of civilizations as Asian and European power, thinks that the only way to reach a global position again is through the resurrection of Eurasian geopolitics. Eurasianism is seen not only as Russia's, but as the indispensable strategy of the rise of the Eurasian powers against the Atlantic-oriented Western alliance.
This study deals with the Eurasian policy of Russia towards the Central Asian Turkic republics in the face of changing international conditions in the post-Cold War era and explains the relations of Russia with the Central Asian Turkic republics in the post-Cold War era, taking into account the ethnic, economic and political elements of the region.

Keywords: Eurasian, Eurasian Russia, Central Asian Turkic Republics.