Türkiye'de yönetimde kadın olmak: Turizm sektörüne yönelik bir durum çalışması
Being a woman in management in Turkey: A case study intended for tourism industry
Yazar: CANSU SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. V. RÜYA EHTİYAR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Kadın yöneticiler = Women managers ; Kadınlar = Women ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Yöneticiler = Managers ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment

Özet:
Ülkemizin lokomotif sektörlerinden biri olan turizm sektörü aynı zamanda kadın çalışanların en yoğun olarak istihdam edildiği alanlardan biridir. Fakat söz konusu kadın çalışanların yönetim kademelerinde temsili noktasında yetersizlikler yaşanmaktadır. Kadın yöneticiler genellikle alt ve orta düzey kadrolarda yoğunlaşırken özellikle karar verici tepe yönetim pozisyonlarında kadınların temsili sınırlı kalmaktadır. Buradan hareketle araştırmanın amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren  konaklama işletmelerinin tepe yönetimlerinde yer alan kadın yönetici sayısının yetersizliğinin nedenlerini anlamaktır. Ayrıca araştırma problemine eşlik eden 10 adet alt problem ile hâlihazırda yöneticilik pozisyonunda bulunan kadın yöneticilerin bakış açıları ile turizm sektöründe "kadın yönetici olma" kavramı çözümlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada kadın yöneticilerin bu pozisyonlara gelme öyküleri, iş ve aile yaşam dengelerini nasıl sağladıkları, turizm sektöründe bir kadın çalışan ve kadın yönetici olmayı zihinlerinde nasıl betimledikleri anlaşılmaya çalışılmıştır.
Araştırma nitel bir araştırma olup, bütüncül çoklu durum deseninde tasarlanmıştır. Bu amaçla Türkiye'nin farklı noktalarında bulunan konaklama tesislerinde görev yapmakta olan 20 kadın otel müdürü ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 10 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak teorik çerçeve ve bulgulara dayanan 10 tema ve bu temalara ilişkin kategori ve alt temalar üzerinden açıklanıp yorumlanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre kadın çalışanların üst düzey yöneticilik pozisyonlarına yükselmeleri önünde bireysel, örgütsel ve toplumsal engeller bulunduğu ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda kadın yöneticiler kariyer süreçleri boyunca en çok işe alım ve yükselme aşamalarında ayrımcılık yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bir diğer önemli sonuç da kadınların yoğun şekilde iş aile çatışması yaşamaları ve mutlaka aile ve eş desteği aramaları sonucudur. Buna ek olarak kadın yöneticilerin iş yaşamında kadın rol model eksikliklerinin olduğu tespit edilmiştir. Üst düzey pozisyonlarda bulunan kadın yöneticilerin en önemli stratejik özellikleri detaycılık, titizlik ve çok yönlü olma olarak belirlenmiştir. Son olarak yönetim pozisyonlarında kadın temsilinin artırılması adına yasal, örgütsel ve toplumsal alanda değişim ve düzenlemelerin yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The tourism industry, which is one of the locomotive sectors of our country, is also one of the areas where female employees are employed most intensively. However, there are insufficiencies in the representation of these women employees in the management levels. Female managers generally serve at lower and middle level positions and the representation of women remains limited especially in decision-making top management positions. Thus, the purpose of the research is to understand the reasons of inadequate number of female managers at the top management levels of hotels in Turkey. In addition, consept of "being a women manger" has been tried to be resolved with 10 sub-problems that accompany the main research problem by the viewpoint of women managers.
The research is a case study which is one of the qualitative research methods and designed with multiple case-holistic case study. For this purpose 20 interviews have been made with women managers from around different parts of the country. In the research, semi-structured interview form consisting of 12 questions was used as data collection tool. The data obtained were explained and interpreted by using descriptive analysis method over 10 themes, categories and sub-themes based on theoretical framework and findings.
According to the results of the research, it is revealed that there are individual, organizational and social barriers to the promotion of female employees to senior management positions. At the same time, female managers stated that they experienced the most discrimination during recruitment and promotion stages during their career. Another important result is that women experience intensively work-family conflict and seek family and spouse support. In addition, it was found that female managers lack female role models in business life. The most important strategic features of the female managers in senior positions are determined as meticulousness and versatility. Finally, the requirement of making changes and arrangements in the legal, organizational and social sphere in order to increase women's representation in management positions has emerged.