Prunus spinosa'nın (güvem eriği) bitkisel özellikleri ve çelikle çoğaltılması üzerine araştırmalar
Researchs on plant characteristics of Prunus spinosa (rose plum)  and its production with cutting
Yazar: TARIK DİKMEN
Danışman: PROF. DR. FERHAD MURADOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Bolu merkez, Abant gölü çevresi, Mudurnu ve Göynük ilçeleri olmak üzere 4 lokasyondan 2018-2019 yılları arasında Prunus spinosa (Güvem-Çakal eriği) genotiplerinin çelikle çoğaltılma başarısının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, odun çelikleri farklı dozlarda IBA (1000 ppm, 2000 ppm, 4000 ppm, 6000 ppm ve 8000 ppm) uygulamaları ile muamele edildikten sonra alttan ısıtmalı, perlit içeren köklendirme ortamlarına dikilmişlerdir. Köklendirme ortamına alınan 60 genotipten 13 genotipte köklenme gerçekleşirken, çeliklerin canlı kalma oranı % 21,67 olarak gerçekleşmiştir. En yüksek köklenme oranı % 50 (5 adet çelik) ile 4000 pppm uygulamasında 13 nolu genotipinde elde edilirken, ortalama kallüs oluşumu 1,6 adet ile 45 nolu genotipte gerçekleşmiştir. Ortalama kök sayısı uygulanan IBA dozuna bağlı olarak en yüksek 4000 ppm uygulamasında 0.17 adet ve en düşük 1000 ppm uygulamasında 0.02 adet olarak belirlenmiştir. En yüksek kallus oluşumu 1000 ve 8000 ppm uygulamasında en düşük ise 6000 ppm IBA uygulamasoında belirlenmiştir. En yüksek canlı çelik sayısı 2000 pm IBA uygukamasında belirlenirken en düşük canlı çelik sayısı ise 6000 ppm IBA uygulamasında belirlenmişti
Prunus spinosa (Güvem eriği) genotiplerinde IBA uygulaması çeliklerin köklenmesi üzerine olumlu etkilerinin sınırlı olduğu ve 8000 ppm IBA uygulamasının kök sayısı, kök uzunluğu ve kök çapı üzerine olumlu etki yaptığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the success of propagation by cuttings of Prunus spinosa (Güvem-Çakal plum) genotypes from 4 locations: Bolu center, Abant lake surroundings, Mudurnu and Göynük district between 2018-2019 years. In the study, wood cuttings were treated with different doses of IBA (1000 ppm, 2000 ppm, 4000 ppm, 6000 ppm and 8000 ppm) applications and then planted in rooting media containing perlite with bottom heating. While rooting took place in 13 genotypes out of 60 genotypes taken into the rooting medium, the survival rate of the cuttings was 21.67%. While the highest rooting rate was obtained in genotype 13 in 4000 pppm application with 50% (5 cuttings), the average callus formation occurred in genotype 45 with 1.6. Depending on the applied IBA dose, the average root number was determined as 0.17 in the highest 4000 ppm application and 0.02 in the lowest 1000 ppm application. The highest callus formation was determined in 1000 and 8000 ppm application and the lowest in 6000 ppm IBA application. The highest live steel count was determined in 2000 ppm IBA application, while the lowest live steel count was determined in 6000 ppm IBA application.
It was determined that the positive effects of IBA application on the rooting of cuttings were limited in Prunus spinosa (Güvem plum) genotypes and 8000 ppm IBA application had a positive effect on root number, root length and root diameter.