Performansa dayalı ek ödeme sisteminin hastane hizmet kalitesine etkisi: Hastane yöneticileri ve sağlık personelinin değerlendirmeleri
The effect of performance based additional pay system on the quality of hospital services: The evaluations of the hospital administrators and the healthcare workers
Yazar: CAHİT KORKU
Danışman: PROF. DR. SIDIKA KAYA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yöneticiler = Managers ; Ücretlendirme = Remuneration ; İş performansı = Job performance

Özet:
Araştırmanın amacı Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerde uygulanmakta olan performansa dayalı ek ödeme sisteminin hastane hizmet kalitesine olan etkilerini çalışanların perspektifiyle ortaya koymaktır. Bu konuyla ilgili öncelikle literatür araştırması yapılarak; performans, performans değerlendirme, performans değerlendirme ücret ilişkisi, sağlık hizmetlerinde performans ölçümü, Sağlık Bakanlığı performansa dayalı ek ödeme sistemi, kalite kavramı ve sağlık hizmetlerinde kalite konuları incelenmiştir. Performansa dayalı ek ödeme sisteminin hastane hizmet kalitesine olan etkilerini belirlemek amacıyla 32 soruluk bir anket geliştirilmiştir. Araştırmanın evreni Ankara ilinde bulunan T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2004 yılından önce (PDEÖS uygulaması öncesinde) çalışmaya başlamış ve araştırmanın yapıldığı sırada çalışmaya devam eden hastane yöneticileri ve kliniklerde çalışan sağlık personelidir. Araştırmada örneklem seçilmeyip tüm evrene ulaşılması hedeflenmiştir. Anket yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 16.0'da Pearson ki-kare ve Olabilirlik oranı (Likelihood ratio) ki-kare testleriyle incelenmiştir. Analiz sonucunda tespit edilen olumlu sonuçlar; sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaşması (hastaların; muayene, tetkik, hastaneye yatmak ve ameliyat olmak için beklediği sürelerin azalması), hasta memnuniyetinin artması, hastaların hizmet almasının daha kolay hale gelmesi, tıbbi kayıtların daha doğru ve eksiksiz olarak tutulmasıdır. Tespit edilen olumsuz sonuçlar ise; kaynakların israf edilmesi, gereksiz tetkikler, gereksiz yatışlar, endikasyonsuz müdahaleler ve etik dışı davranışların artması; çalışanlar arasındaki işbirliği ve çalışanların çalışma isteğinin azalmasıdır. Tespit edilen sonuçlar doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemi, Hastane, Yönetici, Sağlık Personeli, Hizmet Kalitesi

Abstract:
The objective of the study is to put forth the effects of the performance based additional pay system on the quality of hospital services from the healthcare workers? perspective. Beforehand, literature studies regarding performance, performance evaluation, performance based additional pay system of the Ministry of Health, quality and health services quality were conducted. To evaluate the effect of performance based additional pay system on the quality of hospital services we developed a questionnaire consisting of 32 questions. The population of the study consisted of hospital administrators and healthcare workers who have been working at the Ankara Numune Education and Research Hospital since before 2004 (when the Performance Based Additional Pay System was put in effect). In the study, a sample was not selected and the entire population was taken into account. The questionnaire was conducted as a face to face interview. The obtained data was analyzed using SPSS 16.0 statistics software?s chi-square and likelihood ratio chi-square tests. The results of the analysis has revealed that the beneficial aspects of this system include; accessibility to healthcare services (less waiting time for physical examination, diagnostic services, admittance to the hospital and operations), increased patient satisfaction, ease of patients? to reach healthcare services, more accurate and correct medical records. Identified negative aspects include: misallocation and wasteful expenditure of resources, unnecessary tests, admissions, interventions, increased unethical behaviors, decrease in the will to work and co operate with co-workers. Suggestions regarding these findings have been presented.Key words: Performance Based Additional Pay System, Hospital, Administrator, Healthcare worker, Service Quality