İklimsel değişimler ve çevresel faktörlerin Trakya Bölgesi'ndeki testudo graeca linnaeus 1758, popülasyonları üzerine etkileri
Effects of climatic changes and environmental factors on testudo graeca linnaeus 1758, populations at Thrace Region
Yazar: BENGİ BAYCAN
Danışman: PROF. DR. MURAT TOSUNOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Hematoloji = Hematology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada, Trakya Bölgesi'nde dağılış gösteren Akdeniz Mahmuzlu Kaplumbağası (Testudo graeca)'nın iç vücut sıcaklıkları ve dış vücut sıcaklıkları ve bu sıcaklıkların çevresel sıcaklıklarla (Yüzey sıcaklığı, 15 cm yukarıdan yüzey sıcaklığı) ilişkisi ortaya konarak,  morfolojik, hematolojik (eritrosit sayısı, lökosit sayısı, hematokrit, hemoglobin, OEH, OEHb, OEHbK) ve genotoksikolojik (mikronükleus testi, ağır metal analizi) analizler yapılmıştır. Örneklerin elde edildiği farklı lokaliteler arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark olup olmadığı ortaya konulmuştur.
Sonuç olarak morfolojik açıdan dişi bireylerin erkeklerden daha büyük vücut ölçümlerine sahip olduğu ve dişi yönlü eşeysel dimorfizm gösterdiği tespit edilmiştir. Tüm popülasyonlardaki bireylerin vücut kondisyon durumlarının fiziki olarak sağlıklı olduğunu ifade eden pozitif değerlere sahip olduğu bulunmuştur.
Popülasyonlardaki bireylerin vücut sıcaklıkları ile çevresel sıcaklıklar arasında pozitif korelasyonlar tespit edilmiş olup, Çanakkale popülasyonundaki erkek bireylerin vücut sıcaklıklarının diğer popülasyonlarına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Tüm popülasyonlardaki erkek bireyler hematolojik parametreler açısından incelendiğinde hemoglobin, dişi bireylerde ise hematokrit değeri harici tüm parametrelerin istatistiki olarak anlamlı fark gösterdiği tespit edilmiştir.
Genotoksikolojik incelemeler sonucu erkek bireylerde mikronükleus frekansında anlamlı fark tespit edilmiş olup ağır metal konsantrasyonları verilmiştir.

Abstract:
In this study, the relationships between internal body temperatures, external body temperatures, and environmental temperatures (surface temperature and temperature 15 cm above the surface) of the Mediterranean Spur-thighed Tortoise (Testudo graeca) distributed in the Thrace Region were investigated. Morphological, hematological (erythrocyte count, leukocyte count, hematocrit, hemoglobin, MCV, MCH, MCHC), and genotoxicological (micronucleus test, heavy metal analysis) analyses were conducted. It was determined whether there was a statistically significant difference among the samples obtained from different localities.
As a result, it was found that female individuals had larger body measurements than males, displaying female-biased sexual dimorphism. All individuals in the populations had positive values indicating good physical health in terms of body condition. Positive correlations were identified between the body temperatures of individuals and environmental temperatures, with male individuals from the Çanakkale population exhibiting higher body temperatures compared to other populations.
When examining hematological parameters across all male individuals, statistically significant differences were found in all parameters except for the hemoglobin value in females. Genotoxicological examinations revealed a significant difference in micronucleus frequency in male individuals, with the concentrations of heavy metals provided.