Kanser hastalarında bütüncül tamamlayıcı ve alternatif tıp yaklaşımları ve etkileyen faktörler: Hematoloji kliniği örnek bir çalışma
Holistic complementary and alternative medicine approaches and affecting factors in cancer patients: A case study in hematology clinic
Yazar: İPEK AYCİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANİTA KARACA
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bütünsel sağlık = Holistic health ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Bu araştırma kanser hastalarında bütüncül tamamlayıcı ve alternatif tedaviye karşı yaklaşımlarını ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılan tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışma, İstanbul'da bulunan bir üniversitesi hastanesinin hematoloji kliniğinde gerçekleştirildi. Örneklemi Temmuz-Ekim 2021 tarihleri arasında ayaktan tedavi olmak için bu üniteye başvuran 147 hasta oluşturdu. Araştırma verileri Hasta Bilgi Formu ve Bütüncül Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbba Karşı Tutum Ölçeği ile toplandı. Hastaların yaş ortalaması 52,29 ± 14,39'dır. Hastaların çoğunluğunun erkek (%52,4), evli (%72,1), ilkokul-ortaokul mezunu olduğu (%53,7) ve çalışmadığı (%79,6) görülmektedir. Olguların %48,3'ü bir yıldan daha az tanı almış olup %89,8'i kemoterapi tedavisi almaktadır. Hastaların yarısından fazlası (%60,5) en az bir bütüncül tamamlayıcı ve alternatif tıp yöntemine başvururken en fazla kullandıkları yöntemler hayvansal ürünler (%15,6) ve bitkisel ürünlerdir (%15). Ölçekten alınan toplam ortalama puan ortalaması 32,59 ± 5,50'dir. Ölçek alt boyut puan ortalamaları ise Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp puan ortalaması 24,06 ± 4,87 ve Bütüncül Sağlık puan ortalaması 8,53 ± 3,11'dir. Çalışmada olguların ölçek toplam puan ortalaması ile cinsiyet, yaş ve medeni durum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (sırasıyla; p = 0,008, p < 0,01; p = 0,044, p < 0,05; p = 0,029, p < 0,05). Bu çalışmada Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp yöntemi kullanımına göre masaj ve aromatik yağ kullananların yaş ortalamaları bu yöntemleri kullanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha düşük bulundu (p = 0,027, p < 0,05; p = 0,002, p < 0,01). Sonuç olarak bu çalışmada, hastaların bütüncül tamamlayıcı ve alternatif tıbba karşı tutumlarının olumlu yönde olmadığı görülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: alternatif tıp, bütüncül sağlık, hemşire, tamamlayıcı tıp, kanser.

Abstract:
This study was a descriptive and cross-sectional study conducted to determine holistic complementary and alternative medicine methods and affecting factors in cancer patients. The study was carried out in the hematology unit of a university hospital in Istanbul. The sample consisted of 147 patients who applied to this outpatient unit between July and October 2021. Research data were collected with the Patient Information Form and the Attitude towards Holistic Complementary and Alternative Medicine Scale. The mean age of the patients was 52.29 ± 14.39 years. The majority of the patients were male (52.4%), married (72.1%), primary and secondary school graduate (53.7%), and not working (79.6%). 48.3% of the cases were diagnosed less than a year ago, and 89.8% were treated with chemotherapy. More than half of the patients (60.5%) applied at least one holistic complementary and alternative medicine method, the methods they used most were animal products (15.6%) and herbal products (15.6%). The scale total mean score was 32.59 ± 5.50. The mean score of the scale sub-dimensions were 24.06 ± 4.87 for Complementary and Alternative Medicine and 8.53 ± 3.11 for Holistic Health. In the study, there was a statistically significant relationship between the scale total mean score and gender, age, and marital status (respectively; p = 0.008, p < 0.01; p = 0.044, p < 0.05; p = 0.029, p < 0.05). In addition, according to the use of the complementary and alternative medicine method in the study, the mean age of those who used massage and aromatic oil was statistically significantly lower than those who did not use these methods. (p = 0.027, p < 0.05; p = 0.002, p < 0.01). In conclusion, this study found that patients' attitudes towards holistic complementary and alternative medicine were not positive.
Keywords: alternative medicine, cancer, complementary medicine, holistic health, nurses.