Obez bireylerde kendini damgalama ve duygusal yeme arasındaki ilişki
The relationship between self stigma and emotional eating in obese individuals
Yazar: BÜŞRANUR YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN MUKADDES SEVİNÇER
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Damgalama = Stigmatization ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Kendini damgalama = Self stigmatization ; Obezite = Obesity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Obezite günümüz çağının gittikçe artmakta olan en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Bireylerin kilo alımlarında pekçok faktör bulunsada duygusal yeme davranışı kilo alımını tetikleyen en önemli sebeplerden biridir. Duygusal yeme davranışının ardından kilo alımı bireylerde kendi kendilerini beğenmeme ve damgalamalarına neden olmaktadır. Böylelikle kendilerini pekçok ortamdan izole ederek duygusal yeme ve kendini damgalama döngüsünü sürekli olarak tekrarlamaktadırlar.
Amaç: Bu araştırmanın amacı, obez bireylerin kilo alımında kendini damgalama ve duygusal yeme arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma 18.03.2020 – 18.04.2020 tarihleri arasında internet üzerindeki obezite siteleri ve gruplarında 18 yaş üstü, Beden Kitle İndeksi 30kg/m2 üstü, 211 obez bireylerden oluşmaktadır. Araştırma verileri olarak yazılı onam formu, sosyodemografik veri formu, Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği (DEBQ) ve Kilo Açısından Kendini Damgalama Ölçeği (KKDÖ) kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen veriler obez bireylerin sosyodemografik bilgileri ile birlikte bireylerin kilo alımında kendilerini damgalama ve duygusal yeme ilişkilerini bilgilendirilmemizi sağlayan yapılandırılmış ve yarı yapılandırılmış bir anket formu oluşturularak yapılmıştır. Araştırmanın istatistiksel analizleri IBM SPSS versiyon 21.0 paket programı ile yapılmıştır. İstatistiksel önemlilik için p<0,05 değeri kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışma %80,6 kadın ve %19,4 erkek katılımcılardan oluşmaktadır. Çalışmaya katılan bireylerin çeşitli özelliklerine göre kısıtlayıcı yeme (DEBQ-R)  alt puanı karşılaştırıldığında sosyo-ekonomik durum ve psikiyatrik hastalık tanısı karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin çeşitli özelliklerine göre Duygusal Yeme (DEBQ-E) alt boyutu puanı karşılaştırmalarında, çalışma durumu ve psikiyatrik hastalık tanısı gruplar arası anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin çeşitli özelliklerine göre, Dışsal Yeme (DEBQ-E) alt boyutu puanı karşılaştırmalarında, çocukluk döneminde obezite öyküsü gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin çeşitli özelliklerine göre, Hollanda Yeme Davranışı Anketi toplam puanı karşılaştırmalarında, çalışma durumu ve çocukluk döneminde obezite gruplar arası anlamlı fark bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin çeşitli özelliklerine göre, kendini değersizleştirme alt boyut puanı karşılaştırmalarında, psikiyatrik hastalık öyküsü ve intihar öyküsü gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerde Damgalanma Korkusu alt boyut puanı karşılaştırmalarında medeni durum, psikiyatrik hastalık öyküsü, intihar öyküsü ve çocukluk döneminde obezite gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerde özelliklerine göre, Kilo Açısından Kendini Damgalama Ölçeği toplam puanı karşılaştırmaları, psikiyatrik hastalık tanısı, intihar öyküsü, ailede obezite öyküsü ve çocukluk döneminde obezite öyküsü gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Sonuç: Hollanda Yeme Ölçeği anketi alt boyutları ve toplam puanını istatistiksel olarak anlamlı yordayan değişken olarak kendini değersizleştirme alt boyut puanı bulunmuştur. Bununla birlikte kısıtlayıcı yeme ve duygusal yeme alt boyut puanlarını yaşın ve toplam puanı da çocuklukta obezite öyküsünün pozitif bulunmasının istatistiksel olarak anlamlı yordadığı bulunmuştur. Duygusal yeme puanı için kendini değersizleştirme puanı ile duygusal yeme puanı arasında bulunan doğrusal ilişki negatif yöndeyken diğer puanlarla bulunan doğrusal ilişki pozitif yönde bulunmuştur.

Abstract:
Introduction: Obesity has become one of the increasingly important problems of today's age. Although there are many factors in individuals' weight gain, emotional eating behavior is one of the most important reasons that trigger weight gain. Weight gain following emotional eating behavior causes individuals to dislike and stigmatize themselves. In this way, they repeat the emotional eating and self-stigmatizing cycle by isolating themselves from many environments.
Purpose: Obese individuals are aimed to determine the relationship between self-stigma and emotional eating in weight gain.
Materials and Methods: This research consists of 211 obese individuals over the age of 18, Body Mass Index over 30kg / m2 in obesity sites and groups on the internet between 18.03.2020 - 18.04.2020. As the research data, written consent form, sociodemographic data form, Dutch Eating Behavior Scale (DEBQ) and Self-Stamping Scale in terms of Weight (SES) were made. The data obtained was made by creating a structured and semi-structured questionnaire form that allows us to inform themselves about the socio-demographic information of obese individuals, and to inform them about their weight gain and emotional eating relationships. Statistical analysis of the research was done with IBM SPSS version 21.0 package program. For statistical significance p <0.05 value was accepted.
Findings: The study consisted of 80.6% female and 19.4% male participants. When the restrictive eating (DEBQ-R) subscale was compared according to the various characteristics of the individuals participating in the study, a statistically significant difference was found between the groups when the socio-economic status and the diagnosis of psychiatric disease were compared. In the comparison of the Emotional Eating (DEBQ-E) subscale score according to the various characteristics of the individuals participating in the study, a significant difference was found between the groups in terms of working status and psychiatric disease. According to the various characteristics of the individuals participating in the study, the history of obesity in childhood was found to be statistically significant in comparisons of External Eating (DEBQ-E) sub-size score. According to the various characteristics of the individuals participating in the study, in the Dutch Eating Behavior Questionnaire total score comparisons, there was a significant difference between the working status and childhood obesity groups. According to the various characteristics of the individuals participating in the study, a statistically significant difference was found between the groups in terms of psychiatric disease and suicide history in self-evaluation subdimension score comparisons. In the comparison of the Fear of Stigma subscale score in individuals participating in the study, marital status, psychiatric disease history, suicide history and obesity in childhood were found to be statistically significant. According to the characteristics of the individuals participating in the study, the Self-Stigma Scale total score comparisons, diagnosis of psychiatric illness, suicide history, family obesity history, and childhood obesity history were statistically significant between the groups.
Result: The self-devaluation subscale score was found as the variable that predicted the Dutch Eating Scale questionnaire sub-dimensions and total score statistically significantly. However, it was found that the restrictive eating and emotional eating sub-dimension scores and the total score were found to be statistically significant in finding a positive history of obesity in childhood. While the linear relationship between self-evaluation score and emotional eating score was negative for emotional eating score, the linear relationship with other scores was found to be positive.