Erken dönem uyum bozucu şemaların liderlik stillerine etkisi
An examination about the relation between early maladaptive schemas and leadership styles of managers
Yazar: PAKİZE ÖZKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models

Özet:
21. yy belirsizliklerin, değişimin, teknolojinin yüksek boyutlara ulaştığı yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Toplum yapısı, insanlar, ekonomi kadar şirketler de bu geçiş döneminde ayakta kalmaya ve yapılarını, hizmetlerini sürdürülebilir kılmaya gayret göstermektedirler. Özellikle özel sektörde yeni dalga değişime adapte olabilmenin en önemli boyutlarından birinin liderlik olduğu anlaşılmıştır. Sonuca odaklanmış yöneticiler yerine belirsizlik karşısında sezgilerini de kullanabilen, çalışanlarını ortak hedefe ulaşmada takım arkadaşları olarak gören bütünsel liderler ön plana çıkmaktadır. Bu kapsamda birçok şirket her yıl önemli bütçeler harcayarak yöneticilerini liderlik programlarına dâhil etmektedirler. Bu programlar sayesinde önceki jenerasyon yöneticilere oranla liderlik vasıflarında önemli bir gelişme olduğu görülmekle birlikte çoğu zaman tam bir dönüş olmadığı fark edilmekte ve çok az yönetici öğrendiklerini aktif biçimde hayata geçirebilmektedir. 
Bu çalışma ile mevcuttaki liderlik gelişim programlarını tamamlayacak ve katılımcılarda davranış değişimini sağlayacak bir bakış açısı geliştirmek üzere liderlik stilleri ile şema terapi kapsamında yer alan erken dönem uyum bozucu şemalar arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir.
Araştırma kapsamında ilk, orta ve üst kademeden, 82 kadın 89 erkek olmak üzere toplam 171 özel sektör yöneticisine mail yoluyla Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 ve online olarak Talent Insights Liderlik Stilleri Ölçeği uygulanmış olup sadece davranışsal boyutu değerlendirmeye dahil edilmiştir (TTISI DISC).
İncelemeler neticesinde Türkiye'de özel sektörde en fazla kuralcı stilin, ikinci derecede de etkileyicilik stilinin kullanıldığı görülmüştür. Şemalar bazında bakıldığında ise stilden bağımsız olarak Tükiye'deki yöneticilerde cezalandırıcılık, onay arama ve yüksek standartlar şemalarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada belirtilen dört stilden her birinin belli şemalarla eşleştiği de belirlenmiştir. Liderlik stilleri ile bazı şemalar arasında pozitif ve negatif korelasyonlar da ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Liderlik, Liderlik Tekeri Modeli, Şema Terapi, Uyum Bozucu Şemalar

Abstract:
21st century had been the beginning of a new period with the huge technological progress, uncertainty and continuous changes. As much as the social structure, people and economy, companies also have trying to survive and to make their structures, services sustainable. Especially at the private sector, it is accepted that the most important condition to be adapted to this new wave changes is "leadership". Instead of the old school leaders who were focusing on the results and profit only, it is preferred holistic leaders who can use their intuition as their logic and also who can see their employees as creative partners. Within this scope, companies involve their managers at the leadership development programs by spending high budgets. By these programs, it is obvious that there are some progress comparing with the old generation managers within the meaning of holistic leadership. Despite of increase of awareness, a small number of managers are bringing to life what they had learned. 
This study examines the relation between early maladaptive schemas and leadership styles to complete this gap and to create a new point of view to obtain a significant behavior changes. 
Within the scope of this research, Young Schema Questionnaire- Short Form 3 and Talent Insights Leadership Styles Scale (only behavioral part TTISI DISC) are applied to 171 participants from first, mid and high level managers by e-mail. 82 of these participants were female and 89 was male. 
As a result of this examination, it is determined that the "Compliance" style is the most used style and "Influencer" style is the second style of Turkish managers. At the point od schemas, separately from the styles,  "punitiveness", "approval/recognition seeking" and "unrelenting standarts" are revealed as the highest ones. In addition, some significant links between two variables were found as guessed at the beginning of this study.
Key Words: Leadership, Leadership Wheel Model, Schema Therapy, Early Maladaptive Schemas