Rüşvet ve irtikâp suçları
Bribery and extortion crimes
Yazar: AHMET HAKAN SOYTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Kamu personeli = Public personnel ; Rüşvet = Bribery ; Suç = Crime ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; İrtikap suçu = Extortion crime

Özet:
Rüşvet ve irtikâp suçları 5237 sayılı TCK'nın özel hükümlere ilişkin ikinci 
kitabının, dördüncü kısmında, "Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı 
Suçlar" başlığı altında düzenlenmiştir. 
Rüşvet, görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan 
veya aracılar vasıtasıyla, bir kamu görevlisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat 
sağlanmasıdır. Rüşvet çok failli ve heterojen hareketli bir karşılaşma, telâki suçudur. 
Rüşvet suçunun mağduru toplumdur. Rüşvet suçu, rüşvet alan bakımından özgü bir suç 
olup faili yalnızca kamu görevlisi olabilir. Rüşvet suçunun maddi konusu kamu 
görevlisinin görevinin ifası ile ilgili bir işi yapması ya da yapmaması karşılığında elde 
ettiği menfaattir. Rüşvet suçunun hareket unsurunu, rüşvet anlaşması çerçevesinde kamu 
görevlisine ya da bilgisi dâhilinde üçüncü kişiye rüşvet verilmesi ve verilen rüşvetin bu 
kişilerce alınması oluşturmaktadır. Rüşvet suçu kamu görevlisi tarafından menfaat elde 
edildiği anda tamamlanır ancak rüşvet anlaşmasının yapılmasıyla da tamamlanmış sayılır. 
Rüşvet suçuna teşebbüs mümkündür. Rüşvet suçunda TCK m. 254 uyarınca bir şahsi 
cezasızlık hali olarak etkin pişmanlık kurumunun uygulanabileceği hüküm altına 
alınmıştır. Rüşvet suçu, soruşturma iznine tâbi değildir.
İrtikâp suçu, kamu görevlisinin görevinin sağladığı nüfuzu/güveni kötüye 
kullanarak, haklı bir işini gereği gibi gördürmek isteyen kişiden, icbar, ikna ya da hatadan 
yararlanma suretiyle kendisine ya da başkasına yarar veya bu yolda vaatte bulunulmasını 
sağlamasıdır. Suçun kanunda, icbar suretiyle irtikâp, ikna suretiyle irtikâp ve hatadan 
yararlanmak suretiyle irtikâp olmak üzere birbirinden bağımsız üç ayrı tipi
düzenlenmiştir. İrtikâp suçu, özgü bir suç olup faili yalnızca kamu görevlisi olabilir. 
İrtikâp suçunun maddi konusu failin durumunu objektif olarak iyileştiren her türlü 
yarardır. İrtikâp suçunda, TCK m. 250/4 uyarınca suça konu malın değerinin azlığı ve 
mağdurun ekonomik durumu dikkate alınarak cezada indirim yapılabilir.

Abstract:
Bribery and extortion crimes are regulated under the title of "Crimes Against the 
Reliability and Functioning of the Public Administration" in the fourth part of the second 
book of the Turkish Penal Code.
Bribery is providing a benefit to a public official or another person to be shown, 
either directly or through intermediaries, in order for him to do or not to do a job related 
to the performance of his duty. Bribery is a multi-perpetrator and heterogeneous act of 
confrontation. The victim of bribery is the whole society. Bribery is a crime specific to 
the bribe recipient and its perpetrator can only be a public official. The material subject 
of the crime of bribery is the benefit obtained by the public official in exchange for doing 
or not doing a job related to the performance of his duty. The act element of the crime of 
bribery consists of bribing a public official or a third party within the framework of the 
bribery agreement and taking the bribe by these persons. The crime of bribery is 
completed as soon as the benefit is obtained by the public official, but it is also considered 
completed with the conclusion of the bribery agreement. Attempted the crime of bribery 
is possible. In the crime of bribery, effective repentance can be applied. Bribery is not 
subject to an investigation permit.
The crime of extortion is the promise of benefit or benefit to himself or to someone 
else by taking advantage of coercion, persuasion or mistake from a person who wants to 
have a just job done properly by abusing the influence/trust provided by the public 
official's duty. In the law, three different types of crime, which are independent from each 
other, are regulated as extortion by coercion, extortion by persuasion and extortion by 
taking advantage of error. The crime of extortion is a specific crime and the perpetrator 
can only be a public official. The material subject of the crime of extortion is all kinds of 
benefits that objectively improve the situation of the perpetrator. In the crime of extortion, 
the penalty can be reduced by taking into account the low value of the property subject to 
the crime and the economic situation of the victim.