Kamu kurumları aracılığıyla kent merkezlerinde yapılan kentsel dönüşüm uygulamalarında hak sahipliği dağılımı için bir model önerisi
A model proposal for distribution of entitlement in urban transformation projects which implemented by public institutions in city center
Yazar: DURMUŞ AKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY ATABAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Gelişme halindeki ülkelerde barınma ihtiyacı büyük ölçüde problem olmaktan çıkamamıştır. Gelişmekte olan toplumların daha çok kentlere yönelmeleri ile kentlerde oluşan nüfus kalabalığının getirdiği plansız büyüme ve sağlıksız yapılaşma şartları kentlerin, barınma ihtiyacını karşılayamaz hale gelmesine sebep olmaktadır. Kentlerdeki hızlı nüfus artışından ve plansız büyüme etkilerinden kaynaklanan diğer bir sorun da, güncel olarak yaşadığımız trafik sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Artan yapılar nedeniyle yollar yetersiz kalmakta, otopark sorunu da katlanarak artmaktadır. Ayrıca bu yapıların depreme dayanım konusu da başka bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Kentlerin bu sorunlarını çözebilmek adına 1980 sonralarında başlayan kentsel dönüşüm çalışmaları inşaat sektöründeki hareketlenmeyle birlikte son 6-7 yılda oldukça hız kazanmıştır. Ancak tekil bina yenileme uygulamaları, yapıları depreme dayanım açısından daha sağlıklı hale getirmenin dışında kent sorunlarını tam anlamıyla çözememektedir. 
Diğer taraftan, toplu dönüşüm uygulamalarında tüm hak sahipleri ile anlaşmak, herkesin bireysel istekleri farklı olduğu için oldukça zor olmaktadır. Ancak, kentlerin şehir planlaması anlamında var olan sorunlarını çözebilmek adına toplu dönüşüm yapılması da elzem bir ihtiyaç olarak karşımıza çıkmaktadır. Burada yapılması gereken, toplu dönüşüm alanında mülkü bulunan hak sahiplerinin ortak ve uzlaşmacı bir yol bulunarak çözüme katılımını sağlamaktır. Bu çalışmada, çoğu zaman toplu kentsel dönüşüm uygulamalarına engel teşkil eden hak sahipliği dağıtımının temellerinin oluşturulması adına delphi yöntemi uygulanarak konunun uzmanı kamu, özel sektör ve akademisyenlerle birlikte kriterler belirlenmiş ve bir dağıtım modeli önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
In the case of developing countries, the need for housing has not been a problem in large measure. Because developing societies are to head towards cities. The unplanned growth and unhealthy settlements conditions because of population generated by this orientation cause the cities to become unable to meet the need for housing. Another problem arising from effects of the rapid population growth in cities and unplanned growth is traffic. Roads are inadequate due to increased construction, parking problem is increasing exponentially. Moreover, resistance to earthquake of these structures is another problem as well. In order to solve these problems of the cities, the urban transformation studies which started in the 1980s have gained speed in the last 6 - 7 years with the movement in the construction sector. However, singular building renewal practices can not fully solve urban problems, besides making buildings healthier in terms of resistance to earthquake. On the other hand, 
it is very difficult to agree on all rights holders in collective transformation applications because of every rights holder's individual desire differences. However, in order to solve the problems of cities in the sense of city planning, the necessity of collective regeneration which aplied by public emerges as an essential necessity. What needs to be done here is to provide solution with rights holders in the collective regeneration area by finding a common and compromising way. In this study, criteria were set together with the public, private sector, and academicians who were experts in the field, in order to establish the bases of the distribution of entitlements, which often hamper the implementation of collective urban regenaration. Finally a model of distribution of entitlement is proposed.