İ.A.U. VM Medical Park Florya Hastanesi beslenme ve diyet polikliniğine başvuran bireylerde fonksiyonel besin kullanım durumunun saptanması
Determination of functional nutrition usage status in individuals who apply to I.A.U VM Medical Park Florya Hospital nutrition and diet polyclinic
Yazar: EMİNE ATCI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Diyet = Diet ; Farkındalık = Awareness ; Fonksiyonel besinler = Functional foods

Özet:
Fonksiyonel besinlerin günümüze kadar kabul görmüş tek bir ortak tanımı bulunmamasına rağmen, genellikle fonksiyonel besinler vücudun temel besin ihtiyaçlarını karşılamanın ötesinde, insan fizyolojisi ve metabolik fonksiyonları üzerinde ekstra yarar sağlayan, böylece hastalıklardan korunmada ve daha sağlıklı bir yaşama ulaşmada etkinlik gösteren besinler veya besin bileşenleri olarak tanımlanmaktadır. Çalışma Temmuz – Ağustos 2022 tarihlerinde İ.A.Ü. VM Medical Park Florya Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniğine sağlıklı beslenmek veya vücut ağırlığı kaybı amacıyla başvuran bireylerin; fonksiyonel besin terimi ile ilgili bilinç düzeylerini, fonksiyonel besin kullanım durumlarını, kullanım sıklıklarını ve tercih etme nedenlerini saptamak amacıyla yapılan kesitsel bir durum saptama çalışmasıdır. Çalışmaya, gönüllü ve dışlama kriterlerine dahil olmayan 86 kadın (%61) ve 56 erkek (%39) olmak üzere toplamda 142 birey basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile katılmış ve anket formu uygulanmıştır. Anket formu; genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme durumu bilgileri ve fonksiyonel besin kullanım durumu bilgileri olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Verinin istatistiksel analizi SPSS v26 istatistik paket programında yapılmıştır. Katılımcıların büyük bir bölümünün (%70,4) fonksiyonel besin terimini duymadığı saptanmıştır. Fonksiyonel besin tüketmeyen bireylerin (%8,5) tüketmeme nedeni çoğunlukla (%83,4) bilmemeleri / ihtiyaç duymamaları olarak bulunmuştur. Fonksiyonel besin teriminin en çok uzman (diyetisyen / doktor) kaynağından (%51,7) duyulduğu belirtilmiştir. Katılımcıların en sık tükettiği fonksiyonel besinler sırasıyla domates, zeytinyağı, siyah çay, kahve, ceviz, fındık vb. kuruyemişler, tam tahıllı ürünler ve maden suyu olarak bulunmuştur. Katılımcılar fonksiyonel besinleri tüketme nedeni olarak enerji sağladığı için (%60), bağışıklığı güçlendirdiği için (%58,5) ve tadını sevdiği için (%53,8) seçeneklerini en fazla seçmiştirler. 
Bu çalışma sonucunda bireylerin fonksiyonel besin terimini çok fazla bilmedikleri ve fonksiyonel besinleri bilinçli tüketmedikleri saptanmıştır. Bu sebeple, diyetisyenler, uzmanlar gibi beslenme bilimi konusunda eğitimli kişiler, toplumu fonksiyonel besinler konusunda bilgilendirmeli ve fonksiyonel besinlerin bilinçli olarak tüketilmelerini sağlamalıdırlar.

Abstract:
Although there is no single common definition of functional foods that has been accepted until today, functional foods are generally defined as foods or nutritional components that provide extra benefits on human physiology and metabolic functions beyond meeting the body's basic nutritional needs, thus being effective in preventing diseases and achieving a healthier life. The study was carried out between July – August 2022 at İ.A.Ü. Individuals who apply to VM Medical Park Florya Hospital Nutrition and Diet Polyclinic for a healthy diet or weight loss; It is a cross-sectional situation determination study conducted to determine the level of consciousness about the concept of functional food, the use of functional food, the frequency of use and the reasons for preference. A total of 142 individuals, 86 women (61%) and 56 men (39%), who were volunteers and not included in the exclusion criteria, participated in the study by simple random sampling method and a questionnaire form was applied. Survey form consists of four sections: general information, health information, nutritional status information and functional food use status information. Statistical analysis of the data was made in SPSS v26 statistical package program. It was determined that most of the participants (70,4%) did not hear about the term functional food before. It was found that the reason why individuals who do not consume functional foods (8,5%) is mostly (83,4%) not knowing or not needing about the functional foods. It has been stated that the term functional food is mostly (51,7%) heard from experts (dietitian / doctor). The most frequently consumed functional foods by the participants were tomatoes, olive oil, black tea, coffee, walnuts, hazelnuts etc. nuts, whole grain products and mineral water. Participants chosed below options most as the reasons of consuming functional foods; they provide energy (60%), strengthen immunity (58,5%) and like the taste (53,8%). 
As a result of this study, it was determined that individuals do not know the term functional food very well and do not consume functional foods consciously.For this reason, people educated in nutrition science such as dietitians and experts should inform the society about functional foods and ensure that functional foods are used consciously.