İşitme cihazlarında mikrofon yönselliğinin işitsel becerilere etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of effects of microphone directionality on hearing abilities in hearing aids
Yazar: GÖKHAN YAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYYUP KARA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Konuşma algısı = Speech perception ; Konuşmanın anlaşılabilirliği = Speech intelligibility ; Mikrofonlar = Microphones ; Odyometri-konuşma = Audiometry-speech ; Sinyal-gürültü oranı = Signal-noise rate ; İşitme algısı = Auditory perception ; İşitme cihazları = Hearing aids ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
İşitme cihazı kullanan bireylerin gürültü varlığında konuşmayı anlama performanslarında düşüş gözlenmektedir. Kaynağın yakınında bulunan yönsel mikrofonlar ise gürültüde konuşma anlaşılırlığını arttırmanın en etkili yoludur. İşitme cihazlarında çok yönlü ve yönsel mikrofonların dışında, çevresel farkındalığı korurken, yönsel mikrofonların avantajlarından da yararlandığı, ipsilateral işitme cihazı mikrofonu çok-yönlü iken kontralateral işitme cihazının mikrofonunun yönsel olduğu asimetrik yönsellik teknolojileri de mevcuttur. 
Çalışmamızda, gürültü varlığında işitme cihazı mikrofon yönsellik modlarının konuşma performansı üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla; bilateral flat orta veya orta ileri derecede sensörinöral tipte işitme kaybına sahip 20-50 yaş aralığında 32 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılar, değerlendirme sırasında bilateral işitme cihazı kullanmıştır ve işitme cihazı fittingi REM prosedürü kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Hastaların farklı mikrofon yönsellik modlarındaki konuşma performansları, Türkçe Matriks Testi uygulanarak elde edilmiştir.
Elde edilen veriler doğrultusunda tüm mikrofon yönsellik modları için, Adaptif Prosedür sessiz ve gürültü varlığında karşılaştırıldığında kritik SNR değeri artışı anlamlı bulunmuştur (p<0.01) ve Adaptif-Gürültü Prosedürü ile Non-Adaptif Prosedür arasında performans artışında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.01). Asimetrik yönsellikte ise çok yönlü mikrofon moduna göre yüksek performans gözlenmesi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).
Çalışmamızın sonucunda, mikrofon yönsellik modlarının gürültü varlığında SNR'yi iyileştirerek konuşma performansını arttığı gözlenmiştir. Ayrıca yönsel mikrofonların aksine, asimetrik yönsel mikrofonlar çok yönlü mikronlara göre daha avantajlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In presence of noise, individuals who use hearing aids show decrease in their speech performance. Directional microphones near the source are the most effective way to increase speech intelligibility in noise. Except omnidirectional and directional microphones in hearing aids, there are also asymmetric directional technologies in which microphone of the contralateral hearing aid is directional when microphone of ipsilateral hearing aid was omnidirectional, whilst maintaining environmental awareness with benefiting from advantages of directional microphones.
In our study, in order to evaluate effects of microphone directionality modes of hearing aids on speech performance in presence of noise; 32 participants were included between the ages of 20-50 with bilateral flat moderate or moderately severe sensorineural hearing loss. Participants had bilateral hearing aids during the assessment and hearing aid fittings were performed using the REM procedure. Speech performances of patients in different microphone directionality modes were obtained by applying Turkish Matrix Test.
According to the data obtained, significant increase was found on critical SNR value when Adaptive Procedure in quiet compared to in noise for all microphone directionality modes (p <0.01) and a significant relationship was found between Adaptive-Noise Procedure and Non-Adaptive Procedure (p < 0.01). In asymmetric directionality, high performance observation was found statistically significant compared to omnidirectional microphone mode (p <0.05).
As a result of our study, it has been observed that microphone directionality modes improving speech performance by improving SNR in presence of noise. It is also concluded that unlike directional microphones, asymmetric directional microphones are more advantageous than omnidirectional microphones.