Aydın ilindeki mandıralarda üretilip satışa sunulan beyaz, tulum, kaşar ve lor peynirlerinin mikrobiyolojik kalitesinin araştırılması
The microbiological investigation of white, tulum, kasar and lor cheese produced at dairy processing premises located in Aydin
Yazar: PELİN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. ERGÜN ÖMER GÖKSOY
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Aydın = Aydın ; Beyaz peynir = White cheese ; Escherichia coli = Escherichia coli ; Kaşar peyniri = Kashar cheese ; Listeria monocytogenes = Listeria monocytogenes ; Lor peyniri = Whey cheese ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Peynirler = Cheeses ; Salmonella = Salmonella ; Tulum peyniri = Tulum cheese

Özet:
Bu çalışmada, 2012 yılı Nisan-Eylül ayları arasında Aydın ilinde çeşitli mandıraların satış noktalarından toplanılan 120 adet peynir örneği (30 beyaz peynir, 30 tulum peyniri, 30 kaşar peyniri ve 30 lor peyniri) mikrobiyolojik özellikleri bakımından incelenmiştir.
Mikrobiyolojik analizler sonucunda ortalama TAMCB sayıları beyaz, tulum, kaşar ve lor peynir örneklerinde sırasıyla 9,43 log kob/g, 9,87 log kob/g, 7.71 log kob/g ve 9.80 log kob/g  olarak bulunurken, S. aureus sayıları ise sırasıyla 4,87 log kob/g, 5,61 log kob/g, 4,14 log kob/g, 5,09 log kob/g olarak belirlenmiştir. Örnekler koliform grubu bakteriler yönünden incelendiğinde ise en az kontamine olan peynir grubu kaşar peyniri iken, analize edilen diğer peynirlerin koliform yükleri istatistiksel olarak beklenen düzeylerinden yüksek olarak bulunmuştur (p<0.001).  Örnekler E. coli varlığı açısından incelendiğinde örneklerin 32 tanesinin (%26.6) E. coli ile kontamine olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda örneklerin hiçbirinde Salmonella spp.'ye rastlanılmazken 1 adet kaşar peyniri örneğinde L. monocytogenes saptanmıştır.
Bu çalışmanın sonucunda; peynir örneklerinin üretimi ve pazarlanması sırasında hijyenik koşullara yeterince dikkat edilmemesi nedeniyle genel olarak mikrobiyolojik kalitelerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Peynir örneklerinde gıda zehirlenmelerine neden olan S. aureus ile listeriosis hastalığı etkeni olan L. monocytogenes'in ve hijyen indikatörü olarak kabul edilen koliform bakterilerin bulunması çiftlikten sofraya gıda güvenliği uygulamalarına sıkıca uyulması gerektiğini ve peynirin halk sağlığı açısından ciddi riskler taşıyabileceğini ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler: E.coli, L. monocytogenes, Salmonella spp., S. aureus, peynir

Abstract:
In this study, a total of 120 cheese samples, (30 white cheese, 30 tulum cheese, 30 kasar cheese, 30 lor cheese) collected from various dairy product sale points in Aydın province, were investigated in order to determine their microbiological features between April and September 2012.
The results of microbiological analyses showed that the mean total viable counts of white cheese, tulum cheese, kashar cheese and curd (lor) cheese were 9.43 log cfu /g, 9.87 log cfu/g, 7.71 log cfu/g and 9.80 log cfu/g, respectively.  The mean number of S. aureus observed on the cheese samples were found to be as 4,87 log kob/g, 5.62 log kob/g, 4.14 log kob/g, 5.09 log kob/g for white cheese, tulum cheese, kashar cheese and curd (lor) cheese, respectively. Samples were also examined in order to evaluate the levels of coliform bacteria and the results showed that althought the least contaminated cheese was found to be kashar cheese, the coliform loads of other cheese types were found to be statistically higher than the expected levels (p<0.001).When the presence of E. coli was considered, it was determined that E. coli was present in 32 samples (26.6 %). One kashar cheese sample was also found to be contaminated with L. monocytogenes. No Salmonella spp. were encountered in any of the cheese samples investigated. The presence of the pathogenic bacteria, such as E. coli, Salmonella spp. and L. monocytogenes, in samples examined were investigated in every sample. 
As a result, it was concluded that microbiological quality of the cheese samples were generally poor due to inadequate hygienic conditions provided during production and marketing.  Presence of S. aureus causing food poisoning, L. monocytogenes causing listeriosis, and coliform bacteria accepted as hygiene indicator in cheese samples examined showed the importance of food safety protocols of from farm to fork approach and the public health risk caused by cheese. 

Key Words: E.coli, L. monocytogenes, Salmonella spp., S. aureus, cheese