Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim aile sağlığı merkezine başvuran ailelerin çocukluk çağı periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi, tutum ve görüşleri
Information, attitudes and opinions of the family applicable to Atatürk University medical faculty educational family health center about childhood periodic health examinations
Yazar: CEYDA FATMA EKİNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Bilgi = Knowledge ; Fizik muayene = Physical examination ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Giriş ve Amaç: Periyodik sağlık muayenesi (PSM); sağlıklı bireylerin, tarama testleri ve fizik muayene ile danışmanlık ve sağlık eğitimi yoluyla iyilik halinin devamını sağlamak amacıyla belirli zamanlarda yapılan düzenli sağlık kontrolleridir. Çocukluk çağı periyodik sağlık muayenelerinde bütün çocukların; büyüme ve gelişme takiplerinin yapılır, çocukluk çağı aşılarının yapılır, sık görülen çocukluk çağı hastalıklarının taramaları yapılır, sağlık durumları irdelenir, koruyucu hekimliğin ön planda olduğu sağlık hizmetleri sunulur. Çocukluk çağı periyodik muayenelerinde amaç sağlığı sürdürmek, sakatlıkların önüne geçmek ve bebek ve çocuk ölümlerini en aza indirmektir. Bu çalışmada Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran ailelerin çocukluk çağı periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi, tutum ve görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'nde (ASM) Mart-Nisan 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmamız Eğitim tipi ASM' den hizmet alan, 0-5 yaş arası çocuk sahibi olan ve anketimize katılmayı kabul eden 126 kişi üzerinde yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 versiyonu ile analiz edilmiştir. İstatiksel anlamlılık değeri p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların  %76,2 (n=96) kadın, %23,8 (n=30) erkektir. %73,8'i (n=93) üniversite mezunudur. Tüm katılımcılar çocukluk çağı periyodik muayenelerinin yapılması gerektiği görüşünü belirtmiştir. 123 katılımcı (%97,6) çocuklarını aile hekimliğinde yapılan tüm izlemlere eksiksiz olarak getirdiğini, 94 katılımcı (%74,6) çocuklarına yapılan izlemlerin yeterli olduğunu belirtmiştir. Ebeveynlerden 96'sı (%76,2) izlemlere gelmeden önce bilgi sahibi olmak için bir araştırma yaparak geldiğini bildirirken, izlemlere gelmeden önce araştırma yapan ebeveynlerin ise 47'si (%37,3) internetten, 46'sı (%36,5) aile hekiminden bilgi aldığını bildirmiştir. Katılımcıların topuk kanı %86,5 (n=109), aşılama  %76,2 (n=96), işitme %100 (n=126), görme %81 (n=102), gelişimsel kalça displazisi %93,7 (n=118) gibi taramalarda katılımın ve bilgi düzeylerinin yüksek olduğu görülürken; hipertansiyon %72,2 (n=91), gelişimsel bozukluklar için yapılan taramalarda (otizm: %23 (n=82), DEHB: %15,1 (n=89), ÖÖG: %79,4 (n=100)  hem katılımın hem de bilgi düzeylerinin daha az olduğu görülmüştür.
Sonuç:  Ailelerin çocukluk çağı muayeneleri hakkında farkındalıklarının yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Aşılama, göz taraması, işitme taraması, gelişimsel kalça displazisi taramalarında yüksek bilgi seviyesi görülürken, hipertansiyon, gelişimsel bozukluklar gibi taramalarda yeterince bilgilerinin olmadığı görülmüştür. Bu çalışmada, ebeveynlerin çocukluk çağı periyodik muayeneleri ile ilgili yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları, aile hekimlerinin yaptıkları işler konusunda aileleri yeterince bilgilendirmedikleri sonucu çıkmıştır.

Abstract:
Purpose: Periodic health examination (PSM); These are regular health checks made at certain times in order to ensure the continuation of the well-being of healthy individuals through screening tests and physical examination, counseling and health education. In the periodic health examinations of all children; Growth and development follow-ups are made, childhood vaccinations are done, common childhood diseases are screened, health conditions are examined, and health services are provided where preventive medicine is at the forefront. The aim of periodic childhood examinations is to maintain health, prevent disability and minimize infant and child deaths. In this study, it was aimed to determine the knowledge, attitudes and opinions of families who applied to Atatürk University Faculty of Medicine Education Family Health Center about periodic childhood health examinations.

Materials and Methods: The study was carried out at Atatürk University Faculty of Medicine Education Family Health Centers (ASM) between March and April 2021. This study was carried out on 126 people who received service from the Education-type ASM, had children between the ages of 0-5 and agreed to participate in our survey. The obtained data were analyzed with SPSS version 22.0. The statistical significance value of p<0.05 was accepted.

Results: 76,2% (n=96) of the participants were female and 23,8% (n=30) were male. 73,8% (n=93) of them are university graduates. All participants expressed the opinion that periodic childhood examinations should be performed. 123 participants (97,6%) stated that they brought their children to all follow-ups in family medicine in full, 94 participants (74,6%) stated that the follow-ups for their children were sufficient. While 96 (76,2%) of the parents reported that they did a research to have information before coming to the follow-ups, 47 (37,3%) of the parents who did research before coming to the follow-ups came from the internet and 46 (36,5%) reported that he had received information from his family doctor. Heel blood of the participants 86,5% (n=109), vaccination 76,2% (n=96), hearing 100% (n=126), vision 81% (n=102), developmental hip dysplasia 93,7% (n=118) while it is seen that participation and knowledge levels are high; hypertension 72,2% (n=91), screening for developmental disorders (autism: 23% (n=82), ADHD: 15,1% (n=89), SLD: 79,4% (n=100) It was observed that both participation and knowledge levels were lower.

Result: It has been understood that the awareness of families about childhood examinations is not enough. While a high level of knowledge was observed in vaccination, eye screening, hearing screening, and developmental hip dysplasia screenings, it was observed that they did not have enough information in screenings such as hypertension and developmental disorders. In this study, it was concluded that parents did not have enough information about periodic childhood examinations and family physicians did not inform families enough about their work.