Puberte öncesi çocuklarda adenotonsillektomi sonrasında büyüme ve vücut kompozisyonundaki değişiklikler
Puberte öncesi̇ çocuklarda adenotonsi̇llektomi̇ sonrasinda büyüme ve vücut kompozi̇syonundaki̇ deği̇şi̇kli̇kler
Yazar: ALPER KÖYCÜ
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ AYDIN
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Adipoz doku = Adipose tissue ; Palatin tonsil = Palatine tonsil ; Tonsillektomi = Tonsillectomy ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuklar = Children

Özet:
Tonsillektomi ve adenoidektomi çocukluk döneminde uygulanan en sık cerrahilerdendir. Adenotonsiller hipertrofi ve kronik tonsillit çocukluk çağında büyüme ve gelişmeyi yavaşlatmakta, adenotonsillektomi sonrasında ise büyüme ve gelişme hızlanmakta ve vücut kitle indeksi normal değerlerini yakalamaktadır. Fakat literatürde adenotonsillektomi sonrasında vücut kas kitlesi ve yağ kitlesindeki değişimleri inceleyen makale mevcut değildir. Bu çalışmanın amacı adenoidektomi veya adenotonsillektomi sonrasında prepubertal çocuklarda vücut yağ ve kas kitlesi değişimlerini incelemektir. 
30 adet prepubertal çocuk adenotonsillektomi operasyonundan sonra 6 ay takip edilmişlerdir. Eş zamanlı olarak 28 adet sağlıklı prepubertal çocuk ise kontrol grubu amaçlı takip edilmiştir. Beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktiviteleri 0. ve 6. ayda aileler tarafından doldurulan anket ile sorgulanmıştır. Boy, kilo, vücut yağ ve kas kitlesi oranları, vücut kitle indeksi, bazal metabolik hız ve obezite oranı biyoelektrik impedans analiz yöntemi kullanılarak operasyondan önce ve 6 ay sonrasında ölçülmüştür.
Adenotonsillektomi sonrasında çalışma grubunda kas kitlesi, bazal metabolik hız artmış, göreceli vücut kitle indeksinde ise anlamlı düzelme elde edilmiştir (p<0,05). Sağlıklı kontrol grubunda ise altı ayın sonunda başlangıç değerlerine göre kas kitlesi ve bazal metabolik hızda anlamlı artış bulunmuş ancak göreceli vücut kitle indeksinde anlamlı bir değişiklik olmamıştır. Yağ kitlesi, vücut yağ oranı ve vücut kitle indeksi Z skoru (BMI Z-skoru) her iki grupta da anlamlı değişiklik göstermemiştir (p>0,05). Büyüme parametreleri ve vücut kompozisyonları (yağ kitlesi, kas kitlesi, vücut yağ oranı, BMI Z-skoru, göreceli vücut kitle indeksi (relBMI) ve bazal metabolik hız) her iki zaman diliminde de iki grup arasında anlamlı farklılaşma göstermemiştir.
Sonuç olarak prepubertal çocuklarda adenoidektomi veya adenotonsillektomi operasyonu göreceli vücut kitle indeksinde düzelmeye yol açmakta ve vücut yağ yüzdesinde artışa neden olmadan sağlıklı büyüme gelişmeyi hızlandırmaktadır.

Abstract:
Tonsillectomy and adenoidectomy are frequently performed in childhood. Adenotonsillar hypertrophy and chronic tonsillitis have been associated with growth interruption during childhood and adenotonsillectomy have been related with growth improvement and increased body mass index scores. Yet, there is no study in the literature investigating the effect of adenotonsillectomy on distribution of body muscle and fat mass. The aim of this prospective study was to evaluate the body muscle and fat composition after adenoidectomy or adenotonsillectomy for healthy growth in children.
30 prepubertal children were followed up for 6 months after adenotonsillectomy. 28 age-matched healthy children were followed up for the same duration, as controls. Data on dietary habits and physical activity were obtained from questionnaires (0. and 6. months) that had been filled by the parents. Height, weight, the amount and ratio of body fat and muscle mass, body mass index, basal metabolic rate, relative body mass index were evaluated before and 6 months after surgery by using bioelectrical impedance analysis method.
The muscle mass and basal metabolic rate of the study group increased and the relative body mass index improved significantly after adenotonsillectomy (p<0,05). In healthy children, the values of basal metabolic rate and muscle mass at 6 months were significantly higher than the initial levels but relative body mass index did not show significant difference.  The increase in fat mass, percentage of body fat and BMI Z-score for both groups were not statistically significant. Growth parameters and body compositions (BMI Z-score, muscle and fat mass, percentage of body fat, relative body mass index, basal metabolic rate) did not differ between the study group and the controls, at both time points evaluated. The number of overweight and obese children did not change significantly in both groups.

In conclusion, adenoidectomy or adenotonsilectomy lead to improvement in relative body mass index and promote healthy weight gain without increases in body fat precentage in prepubertal children.