Multiple skleroz hastalarına eşlik eden enfeksiyonların ve malignitelerin değerlendirilmesi: Tek merkezli kesitsel çalışma
Assesment of common infection and malignancy in multiple sclerosis patients: a single-center cross-sectional study
Yazar: ABDÜSSAMET MUTLU
Danışman: PROF. DR. CAVİT BOZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
AMAÇ: Multipl skleroz (MS) genç popülasyonda nontravmatik dizabiliteye 
neden olan santral sinir sisteminin otoimmün demiyelinizan hastalığıdır[1]. MS'te 
hastalık modifiye edici tedaviler (DMT) kullanımı olması nedeniyle hastalarda 
tedaviyle ilişkili enfeksiyon ve malignite riski artmaktadır[2]. MS'te klinik pratikte 
hastaların takibinde özellikle enfeksiyon ve malignite riskine yönelik DMT 
hakkındaki bilgiler kısıtlıdır. Çalışmamızda MS hastalarında kullandıkları DMT'ler 
ile geçirilen enfeksiyon ve malignite arasındaki ilişki incelendi. 

GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma tek merkezli, kesitsel bir araştırma 
olarak Nisan 2021 ve Nisan 2023 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi 
Tıp Fakültesi Nöroloji kliniği tarafından yürütülmüştür. Hastaların demografik 
özellikleri, MS'le ilişkili bilgiler, son Edss (Genişletilmiş Özürlülük Durum 
Ölçeği) skorları, eşlik eden komorbiditeler, Charlson komorbidite indeksi,  
enfeksiyon nedeniyle hastaneye yatış ve geçirilen enfeksiyon bilgileri çalışmaya 
dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen bilgiler Nisan 2022 ve Nisan 2023 tarihleri 
arasında hastalardan izin alınarak hastalara ait veriler MS base, hastane veri kayıt 
tabanı ve hastalara 6 ay aralıklarla gönderilen (Nisan 2022, Ekim 2022 ve Nisan 
2023) toplam 3 anket, hastane vizitleri ve telefon görüşmeleri ile elde edilmiştir. 
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 509 hastanın 342 (%67,2) tanesi 
kadın, 167 (%32,8) tanesi erkekti. Relapsing-remitting MS (RRMS) sayısı 472 
(%92,7) , Sekonder Progresif (SPMS) sayısı 30(%5,9), Primer Progresif MS (PPMS) 
sayısı ise 7(%1,4) idi. MS hastalarında tüm zamanlarda ki hastane yatış öyküsüne 
bakıldığı zaman SPMS'in RRMS'e göre 5,4 kat daha fazla riskli olduğu saptanmıştır. 
Çalışma boyunca enfeksiyon nedeniyle hastaneye yatışı etkileyen risk faktörlerine 
bakıldığı zaman EDSS skorunda bir birimlik artışın hastaneye yatış riskini 1,8 kat 
arttırdığı saptanmıştır. MS hastalarında üriner sistem enfeksiyon riski açısından bakıldığında tedaviden bağımsız olarak kadınlarda 3,3 kat ve hastane yatış öyküsü 
(tüm zamanlar) fazla olanlarda 6,8 kat bu riskin artmış olduğu saptanmıştır. MS 
hastalarında tüm enfeksiyonlar, cilt-cilt altı enfeksiyonları, intestinal enfeksiyonlar, 
solunum yolu enfeksiyonları riski ile tedavi ilişkisi açısından anlamlı ilişki 
saptanmamıştır. MS hastalarında Covid-19 enfeksiyonu açısından risk faktörlerine 
bakıldığı zaman SPMS hastalarının RRMS hastalarına göre 2,9 kat daha riskli olduğu 
saptanmıştır. MS hastalarında Covid-19 enfeksiyonu olup hastane yatış öyküsü olan 
hastaların tekli değişken analiz sonuçlarına bakıldığı zaman yaş arttıkça 1,1 kat, 
komorbidite sayısı arttıkça 2,8 kat, EDSS skoru yükseldikçe 2 kat, SPMS'lerin 
RRMS'e göre 9 kat ve natalizumab kullanımı olan hastaların kullanmayanlara göre 
7,2 kat enfeksiyon nedeniyle hastane yatış riskini artırmıştır. MS hastalarında 
malignite riski açısından bakıldığında Charlson komorbidite indeksi arttıkça 
malignite varlığı 6,2 kat, EDSS skoru arttıkça 1,8 kat riskin arttığı saptanmıştır. 

SONUÇ: Sonuç olarak MS hastalarının aldığı tedaviler birbiriyle 
kıyaslandığında enfeksiyon ve malignite riski açından anlamlı ilişki saptanmamıştır. 
Tedaviden bağımsız olarak hastaneye yatış gerektiren enfeksiyonların SPMS te 
arttığı, üriner sistem enfeksiyonlarının kadınlarda ve  hastaneye yatış öyküsü 
olanlarda fazla olduğu saptanmıştır.

Abstract:
OBJECTIVES: Multiple sclerosis (MS) is an autoimmune demyelinating 
disease of the central nervous system that causes nontraumatic disability in the young 
population[1]. The use of disease-modifying therapies (DMT) in MS increases the 
risk of infection and malignancy[2]. In clinical practice in MS, there is limited 
information about DMT, especially for the risk of infection and malignancy in the 
follow-up of patients. In our study, we examined the relationship between DMTs 
used infections and malignancies in MS patients.

MATERIALS AND METHODS: This study was conducted as a single
center, cross-sectional study between April 2021 and April 2023 at Karadeniz 
Technical University Faculty of Medicine, Department of Neurology. Demographic 
characteristics of the patients, MS-related information, last EDSS scores, 
comorbidities, charlson comorbidity index, hospitalization due to infection, and 
previous infection information were included in the study.The information included 
in the study was obtained by getting permission from the patients between April 
2022 and April 2023 and the data of the patients were obtained from MSbase, 
hospital data registry database and a total of 3 questionnaires sent to the patients at 6
month periods (April 2022, October 2022 and April 2023), hospital visits and 
telephone interviews. 

OUTCOMES: Among the 509 patients included in the study, 342 (67.2%) 
were female and 167 (32.8%) were male. The number of RRMS was 472 (92.7%), 
SPMS was 30 (5.9%) and PPMS was 7 (1.4%). According to all-time hospitalization 
history in MS patients, SPMS was found to be 5.4 times more risky than RRMS. 
When the risk factors affecting hospitalization due to infection were examined 
throughout the study, it was found that an increase of 1 unit in the EDSS score 
increased the risk of hospitalization 1.8 fold.  When the risk of urinary tract infection 
in MS patients was considered, it was found to be 3.3 fold higher in women and 6.8 
fold higher in those with a history of hospitalization (all time), regardless of 
treatment. No significant association was found between treatment and the risk of all 
infections, skin-subcutaneous infections, intestinal infections, respiratory tract 
infections in MS patients. When risk factors for Covid-19 infection in MS patients 
were analyzed, it was found that SPMS patients were 2.9 times more risky than 
RRMS patients. When we analyze the results of univariate analysis of patients with 
Covid-19 infection and hospitalization history in MS patients, the risk of 
hospitalization due to infection increased 1.1 fold as the age increased, 2.8 fold as the number of comorbidities increased, 2 fold as the EDSS score increased, 9 fold for 
SPMS compared to RRMS, and 7.2 fold for natalizumab users compared to non
users. In the study in terms of malignancy risk in MS patients, it was found that the 
presence of malignancy increased 6.2-fold as the Charlson comorbidity index 
increased and 1.8-fold as the EDSS score increased. 

RESULT: In conclusion, when the treatments received by MS patients were 
compared with each other, no significant relationship was found in terms of infection 
and malignancy risk. Infections requiring hospitalization were found to be increased 
in SPMS regardless of the treatment, and urinary tract infections were more common 
in women and in patients with a history of hospitalization.