Kültürel zekânın algılanan sosyal destek ve girişimcilik eğilimi üzerindeki etkisi
The effect of cultural intelligence on perceived social support and entrepreneurship tendency
Yazar: EMİRHAN YETİŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FEDAİ ÇAVUŞ
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Girişimcilik eğilimi = Entrepreneur tendency ; Kültürel zeka = Cultural intelligence

Özet:
Bireylerin farklı durumlarda ve farklı ortamlarda etkin bir şekilde iş yapma ve işlev görme kabiliyeti kültürel zekâ olarak ifade edilmektedir. Dünyanın küresel bir hal alması ve ülkeler arasındaki ilişkinin her geçen gün daha da vazgeçilmez bir yapıya bürünmesi kültürel zekânın önemini daha da arttırmıştır. Bu durum işletmeleri, farklı kültürlere kolay adapte olan ve iyi ilişkiler kuran nitelikli personellerin istihdamına yöneltmiştir. Bu sebeple işletmeler kültürel zekâsı yüksek bireylerle çalışmaya özen göstermişlerdir. Kültürel zekâ düzeyi yüksek olan bireyler, gittikleri ülkenin kurallarına, sosyal hayatına daha kolay ve hızlı adapte olabilmekte olabilmekte, bu durum başarı için önemli bir avantaj yaratmaktadır.
Bu doktora tez çalışmasında, kültürel zekâ kavramı ve boyutlarının (üstbilişsel, bilişsel, motivasyonel ve davranışsal zekâ) girişimcilik eğilimi ve algılanan sosyal destek üzerindeki doğrudan etkisinin, ayrıca kültürel zekâ ile girişimcilik eğilimi arasındaki ilişkide algılanan sosyal desteğin aracı etkisinin yabancı uyruklu ve Türk vatandaşı öğrenciler üzerinden araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışma, nicel bir araştırma yöntemi şeklinde tasarlanmıştır. Araştırmanın modeli doğrultusunda hazırlanan anket anket çalışması 2021 yılında Atatürk Üniversitesi, Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi'nde öğrenimlerine devam eden yabancı uyruklu ve Türk vatandaşı öğrencilere internet üzerinden online olarak uygulanmıştır. 408 yabancı uyruklu ve 877 Türk vatandaşı öğrencinin dâhil olduğu anket verileri toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve SPSS-AMOS programlarında analiz edilmiştir. Aracı etkilere yönelik analizler SPSS'de Process Makro eklentisi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre, hem yabancı uyruklu hem de Türk vatandaşı öğrencilerde kültürel zekâ düzeyinde meydana gelecek iyileşme girişimcilik eğilimini ve algılanan sosyal destek algısını olumlu yönde etkilemektedir. Diğer yandan algılanan sosyal destek algısı geliştikçe girişimcilik eğilimi de her iki öğrenci grubu için aynı yönde artmaktadır. Her iki öğrenci grubu için; kültürel zekâ, algılanan sosyal destek ve girişimcilik eğilimini doğrudan tahmin etmede olumlu yönde katkı yapmaktadır. Ayrıca hem yabancı uyruklu hem de Türk vatandaşı öğrencilerde kültürel zekânın girişimcilik eğilimi üzerindeki etkisinde algılanan sosyal desteğin kısmi aracılık etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçların yanı sıra öğrenci grupları arasındaki algı farklılıklarına dair bulgular, çalışmada ayrıntılı bir şekilde verilmiştir.

Abstract:
The ability of individuals to work and function effectively in different situations and in different environments is expressed as cultural intelligence. The fact that the world has become global and the relationship between countries has become more and more indispensable day by day has increased the importance of cultural intelligence. This situation has led businesses to employ qualified personnel who can easily adapt to different cultures and establish good relations. For this reason, businesses have paid attention to working with individuals with high cultural intelligence. Individuals with a high level of cultural intelligence can adapt to the rules and social life of the country they visit more easily and quickly, which creates an important advantage for success.
In this doctoral thesis, it is aimed to investigate the direct effect of the concept and dimensions of cultural intelligence (metacognitive, cognitive, motivational and behavioral intelligence) on entrepreneurial tendency and perceived social support, as well as the mediating effect of perceived social support on the relationship between cultural intelligence and entrepreneurial tendency, on foreign and Turkish students.
The study was designed as a quantitative research method. The questionnaire survey, which was prepared in line with the model of the research, was applied online to foreign national and Turkish citizens studying at Atatürk University, Fırat University and İnönü University in 2021. Survey data, including 408 foreign nationals and 877 Turkish citizens, were collected. The obtained data were analyzed in SPSS and SPSS-AMOS programs. Analyzes for mediating effects were performed in SPSS using the Process Macro plugin.
According to the results obtained, the improvement in the cultural intelligence level of both foreign and Turkish students positively affects the entrepreneurial tendency and the perceived social support perception. On the other hand, as the perceived social support perception improves, entrepreneurship tendency also increases in the same direction for both student groups. For both student groups; Cultural intelligence contributes positively to predicting perceived social support and entrepreneurial tendency directly. In addition, it was concluded that perceived social support has a mediating effect on the effect of cultural intelligence on entrepreneurship tendency in both foreign and Turkish students. In addition to these results, the findings on the differences in perception among the student groups are given in detail in the study.