Balıkçı gemilerinde balık soğutma depolarında atık ısı geri kazanımı sistemlerinin kullanımının araştırılması
Investigation of the use of waste heat recovery systems in fishing vessel refrigeration system
Yazar: ÇAĞHAN ÇAKICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN KIRIM
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Amaç: Çalışmada Akdeniz ve Karadeniz'de avcılık yapan üç farklı kapasitedeki geminin soğutma depolarında atık ısı geri kazanımı, üç farklı soğutma sistemi ile incelenerek enerji ve çevre analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. 
Materyal ve Yöntem: Sistemlerin enerji ve çevre analizleri yapılırken termodinamik hesap ve yöntemden yararlanılmıştır. Boyutlandırma yapılırken üç boyutlu çizim programı kullanılmıştır. 
Bulgular: Hibrid soğutma sistemi, absorbsiyonlu soğutma sistemi ve kombine enerji üretimi soğutma sistemlerinin verimlilikleri araştırılarak geleneksel buhar sıkıştırmalı soğutma sistemine göre enerji tasarruf miktarları hesaplanmıştır. Analizde, Karadeniz ve Akdeniz'de farklı kapasitede motor güçlerine (250 kW, 500 kW ve 630 kW) sahip farklı boyda üç balıkçı gemisi değerlendirilmiştir. Üç farklı sistemin konfigürasyonlarının fizibilitesi incelenmiş ve yakıt ile CO2 tasarrufu açısından olası faydalar değerlendirilmiştir.
Sonuç: Av sezonunda bol olan balıkların kalitesinin bozulmadan tüketiciye ulaşması gerekmektedir. Kalite uygun şartlarda soğuk zincir ile korunabilmektedir. Su ürünleri denizden gemiye alınır alınmaz, 0-4oC soğuk hava depolarına konulması ve -21oC sıcaklıkta dondurulması kalitenin muhafazası açısından önemlidir. Analiz, soğutma işleminde ekipmanı taşımak için gereken ekstra yakıt nedeniyle taşıma kapasitesini de dikkate almıştır. CO2 emisyonlarının 171 ton/y'a kadar önlenmesiyle %60'dan %75'e kadar enerji tasarrufu sağlanabilecek güvenli çalışan bir soğutma sisteminin çalışabileceği belirtilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Balıkçı Gemileri, Soğutma Sistemi, Atık Isı, Balıkçılık

Abstract:
Objective: In the study, it was aimed to analyze the waste heat recovery of three different-capacity fishing vessels in the Mediterranean and the Black Sea by examining them with three different refrigeration systems and to make energy and environmental analyses. 
Material and Methods: Thermodynamic calculations and methods were used while performing energy and environmental analyses of the systems. A three-dimensional drawing program was used while sizing the refrigeration system.
Results: The efficiency of hybrid refrigeration systems, absorption refrigeration systems, and combined energy production refrigeration systems were investigated, and the energy savings were calculated compared to the conventional vapor compression refrigeration system. In the analysis, three fishing vessels of different sizes with different capacities (250 kW, 500 kW, and 630 kW) in the Black Sea and the Mediterranean were evaluated. The feasibility of the configurations of three different systems is examined, and the possible benefits in terms of fuel and CO2 savings are evaluated.
Conclusion: The quality of the fish, which is abundant in the hunting season, should reach the consumer without deteriorating. Quality can be protected by the cold chain under suitable conditions. As soon as the seafood is taken to the ship from the sea, it is important to put it in cold storage at 0–4°C and freeze it at –21°C to maintain the quality. The analysis also took into account the carrying capacity due to the extra fuel required to carry the equipment in the refrigeration process. By preventing CO2 emissions of up to 171 tons per year, it has been indicated that a stable, working refrigeration system can operate with energy savings of 60% to 75%.

Key Words: Fishing Vessels, Refrigeration System, Waste Heat, Fisheries