Uzaktan eğitim yoluyla Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sınıf içi etkileşimin konuşma çözümlemesi yöntemiyle incelenmesi
Examining classroom interaction in Turkish as a foreign language teaching through distance education by using conversation analysis method
Yazar: FATMA KARACA TURHAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM BAŞ ; DOÇ. DR. UFUK BALAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil etkileşimi = Language interaction ; Eş zamanlı çevrimiçi eğitim = Synchronous online education ; Sınıf içi etkileşim = In-class interaction ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretmen-öğrenci etkileşimi = Teacher-student interaction ; İkinci dil öğretimi = Second language teaching

Özet:
Bu çalışmada eş zamanlı ve çevrim içi ortamlarda yabancılara Türkçe öğretiminde öğreticinin gerçekleştirdiği ekran yönelimli onarımın konuşma çözümlemesi (KÇ) yöntemi ile etkileşimsel boyutta incelenmesi amaçlanmaktadır. KÇ, sosyal yaşamın temel ve kurucu bir özelliği olan karşılıklı konuşmaları sistematik bir biçimde incelemeyi amaçlayan veri güdümlü bir araştırma yöntemidir. Çalışma kapsamında B1 düzeyinde eğitim verilen çevrim içi bir sınıfta ekran kaydı aracılığıyla veri toplama işlemi gerçekleştirilmiştir. Sonrasında yürütülen detaylı çeviri yazı süreçlerinin tamamlanmasıyla ayrıntılı bir şekilde dökümüne ulaşılan sınıf içi etkileşim, KÇ yönteminin analiz birimlerinden onarım temelinde çözümlenmiştir.  Buradan hareketle sohbet kutusu, Word belgesi, etkileşimli (z) kitap ve çeşitli çevrim içi kaynaklardan oluşan etkileşimsel araçların öznelerarasılığı sağlama ve sürdürmeye yönelik onarım etkinliklerinde öğretici tarafından ekran yönelimli olarak kullanıldığı bulgulanmıştır. Alan yazında yürütülen araştırmalarda ekran yönelimli onarım bağlamında çeşitli araçların kullanımı dolaylı olarak incelenmiş ancak Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında bu kavram detaylı olarak incelenmemiştir. Buradan hareketle bu çalışmanın sonuçları alan yazındaki bu araştırma eksikliğinin giderilmesine yardımcı olacağı gibi öğretmen yetiştirme ve sınıf içi uygulamaların iyileştirilmesi alanlarında faydalı olacaktır.

Abstract:
This study aims to examine screen-oriented repair performed by the teacher in synchronous online Turkish as a foreign language classrooms by using Conversation Analysis (CA). CA is a data-driven research methodology aiming to systematically examine conversations as a fundamental and constitutive domain of human social life. Within the scope of the study, the data collection was carried out through screen recording of an online course taught at B1 level. After completing the detailed transcription processes, the classroom interactions were documented in detail and analyzed with a specific focus on repair, one of the analytic constructs of the CA. It was found that interactive tools consisting of chat boxes, Word documents, interactive (z) books and internet-based applications were used by the teacher in doing repair for ensuring and maintaining intersubjectivity. In previous research, while the use of various tools in the context of screen-oriented repair has been indirectly examined, the concept has not been examined in the field of teaching Turkish as a foreign language. The findings of this study will therefore help fill this research gap in the literature and bring new insights teacher education and improvement of classroom teaching practices.