Türkçe öğretmeni adaylarının dijital hikâye uygulamalarına yönelik farkındalıkları
Awareness of Turkish teacher candidates on digital story applications
Yazar: MUAMMER KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK UYSAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Dijital öyküleme = Digital storytelling ; Okuma becerileri = Reading skills ; Sayısal hikaye = Digital story ; Storybird uygulaması = Storybird application ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Wattpad = Wattpad ; Yazma becerisi = Writing skills ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, teknolojinin eğitimle ilişkisi çerçevesinde ortaya çıkan ve kullanılmaya devam edilen Web 2.0 araçlarından dijital hikâye uygulamalarına dair Türkçe öğretmenlerinin bilgi ve farkındalıklarını araştırmaktır. Araştırma Türkiye'nin yedi farklı bölgesini kapsayacak şekilde; Atatürk Üniversitesi, Uludağ Üniversitesi, Mustafa Kemal Üniversitesi, Gaziantep Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Sinop Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi öğrencileriyle anket vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Sınıf seviyesi olarak, belirlenen üniversitelerin Türkçe Öğretmenliği bölümünde okuyan 1, 2, 3 ve 4. sınıf düzeyindeki öğrenciler hedef kitle olarak kabul edilmiş, ölçmeye katılacak kişiler seçkisiz olarak tespit edilmiş ve ulaşılması gereken büyüklük, çıngı örneklem hesaplama tablosundan hareketle 400 kişi olarak belirlenmiştir. Veri toplama aracı olan anket, Google Forms aracılığıyla uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak incelenmiştir. Dijital hikâye anlatımı, teknolojinin sağladığı araçlar kullanılarak dijital ortamda hikâye anlatma sürecine denir. Dijital hikâye anlatımı ortaokulda verilen "Türkçe", "Seçmeli Medya Okuryazarlığı", "Seçmeli Yazarlık ve Yazma Becerileri" ve "Seçmeli Okuma Becerileri" dersleriyle doğrudan ilgilidir. Türkçe Öğretmenliği Lisans Programı içerisinde yer alan "Bilişim Teknolojileri", "Öğretim Teknolojileri", "Türkçe Öğrenme ve Öğretim Yaklaşımları" ve "Medya Okuryazarlığı" derslerinin içeriğinde Türkçe öğretmeni adaylarının dil öğretiminde teknolojinin kullanılmasına yönelik yetkin ve güncel uygulamalardan haberdar olmaları beklenmektedir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre Türkçe öğretmeni adaylarının %60,8'i dijital hikâye anlatımı uygulamalarını kullanmamaktadır. Dijital hikâye anlatımı uygulamalarını kullandığını belirten Türkçe öğretmeni adaylarının en çok kullandığı ilk üç uygulama Storybird, Powtoon, Pixton olarak tespit edilmiştir. Araştırmada, dijital hikâye anlatımı uygulamalarını kullanan Türkçe öğretmeni adaylarının merak duygusu ve kendilerini ifade etme gibi okul dışı amaçlar için bu uygulamaları kullandığı sonucuna varılmıştır. Katılımcılara göre dijital hikâye anlatımı uygulamalarının erişim yönü hem avantajı hem de dezavantajı olarak görülmektedir. Türkçe öğretmeni adaylarının %67,5'lik kısmına üniversitedeki lisans eğitimlerinde dijital hikâye anlatımı uygulamalarına yönelik olarak herhangi bir bilgi verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bilgi aldığını belirten adayların ise belirttiği ders isimlerinde bir birlik bulunmadığı görülmektedir.  Türkçe öğretmeni adaylarına göre dijital hikâye anlatımı uygulamalarına hem yaş hem de içerik sınırlandırması getirilmelidir. Araştırmada katılımcılara göre dijital hikâye anlatımı uygulamalarının sırasıyla yazma, okuma, dinleme-izleme, konuşma ve dil bilgisi becerilerinin gelişimine katkı sağladığı belirlenmiştir. Katılımcılar, dijital hikâye anlatımı aracılığıyla oluşturulan eserleri edebî bir eser olarak görmemekle birlikte eserlerin Gençlik edebiyatı alanında incelenmesi gerektiğini belirlemiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular Türkçe öğretmeni adaylarının teknoloji ve eğitim ilişkisi içinde çağın gerektirdiği becerilere yönelik kendilerini geliştirmesi, Türkçe Öğretmenliği Lisans Programının çağın ihtiyaçlarına uygun hâle getirilmesi, Web 2.0 ve dijital hikâye anlatımı uygulamalarına yönelik bilgilerin artırılması yönünde görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the knowledge and awareness of Turkish teachers about digital story applications, one of the Web 2.0 tools that emerged and continues to be used within the framework of the relationship of technology with education. The research will cover seven different regions of Turkey; The survey was conducted with students of Atatürk University, Uludağ University, Mustafa Kemal University, Gaziantep University, Pamukkale University, Sinop University and Gazi University. As the grade level, the students at the 1st, 2nd, 3rd and 4th grades studying in the Turkish Language Teaching Department of the determined universities were accepted as the target audience, the people who would participate in the measurement were randomly determined, and the size to be reached was determined as 400 people based on the rattle sample calculation table. The questionnaire, which is a data collection tool, was applied via Google Forms. The data obtained in the research were analyzed using the SPSS program. Digital storytelling is the process of telling a story in a digital environment using the tools provided by technology. Digital storytelling is directly related to the "Turkish", "Elective Media Literacy", "Elective Writing and Writing Skills" and "Elective Reading Skills" courses given in secondary school. In the content of "Information Technologies", "Instructional Technologies", "Turkish Learning and Teaching Approaches" and "Media Literacy" courses in the Turkish Teaching Undergraduate Program, Turkish teacher candidates are expected to be aware of competent and current practices regarding the use of technology in language teaching. According to the results obtained in the research, 60.8% of Turkish teacher candidates do not use digital storytelling applications. Storybird, Powtoon and Pixton were identified as the top three applications most frequently used by Turkish teacher candidates who stated that they use digital storytelling applications. In the study, it was concluded that Turkish teacher candidates who use digital storytelling applications use these applications for out-of-school purposes such as sense of curiosity and self-expression. According to the participants, the access aspect of digital storytelling applications is seen as both an advantage and a disadvantage. It was concluded that 67.5% of Turkish teacher candidates were not given any information about digital storytelling practices in their undergraduate education at the university. It is seen that there is no unity in the course names stated by the candidates who stated that they received information. According to Turkish teacher candidates, both age and content limitations should be imposed on digital storytelling practices. According to the participants in the study, it was determined that digital storytelling practices contributed to the development of writing, reading, listening-watching, speaking and grammar skills, respectively. While the participants do not see the works created through digital storytelling as a literary work, they determined that the works should be examined in the field of Youth literature. The findings of the study are seen in the direction of Turkish teacher candidates to develop themselves in the skills required by the age in the relationship between technology and education, to make the Turkish Teaching Undergraduate Program suitable for the needs of the age, and to increase the knowledge about Web 2.0 and digital storytelling applications.