Psöriyatik artrit tanılı hastalarda sarkopeni ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia and related factors in patients diagnosed with psoriatic arthritis
Yazar: GONCA CANAN DOĞAN TOSUN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA GÜLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Giriş ve Amaç: Psöriyatik artrit (PSA), periferal ve aksiyal tutulum ile seyreden; entezit, daktilit, cilt ve tırnak tutulumuna neden olan heterojen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Sarkopeni, yaşlanma ile iskelet kas kitlesinin ve kuvvetinin kaybı olarak tanımlansa da aktivite, kronik hastalık ve beslenmeyle ilişkili sekonder de gelişebilmektedir. Bu çalışmada PSA'lı hastalarda sarkopeni ve ilişkili faktörleri belirlemesini amaçladık. Ayrıca çalışmamızda PSA'lı hastalarda ultrasonografi (USG) yardımıyla rektus femoris, vastus intermedius ve kuadriceps kas kalınlıklarını değerlendirerek, sarkopeni tanısında USG'nin prediktif değeri olup olmadığını araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine PSA tanısıyla başvuran CASPAR kriterine göre en az 1 yıl önce PSA tanısı almış 18-65 yaş aralığında 54 hasta ve 55 sağlıklı kontrol alındı. Çalışmaya nörolojik hastalığı, kalça çıkığı, ekstremite deformitesi, eklem artroplastisi, elde artrit ve deformitesi, lomber stabilizasyonu, çalışmaya katılamayacak kadar kognitif bozukluğu, cihazın ölçüm yapamayacak kadar kilosu olanlar ve çalışmaya katılmayı kabul etmeyenler dahil edilmedi. Hastaların demografik verileri, ilaç kullanım öyküsü, romatolojik hastalık öyküsü, PSA tanı konulma zamanı, hastalık süresi, sistemik tutulum, kronik hastalıkları, sigara kullanımı, kilo ve boy, CRP, ESH, D vitamini değerleri ve düşme öyküsü kaydedildi. Hasta ve kontrollerin el kavrama kas gücü ölçümü ve 4 m yürüme hızı testi yapıldı, kol ve baldır çevreleri ölçüldü. USG ile dominant ve non dominant rektus femoris, vastus intermedius ve kuadriceps kas kalınlıkları ölçüldü. Tüm vücut kas ölçümü dual enerji X ışını absorpsiyometrisi (DEXA) ile yapıldı. Sarkopenide yaşam kalitesi ölçeği (SARQoL), tinneti denge ve yürüme testi, hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HADS) uygulandı. PSA tanılı hastaların hastalık aktiviteleri; PSAID12, DAS 28, BASDAI, DAPSA ve cilt lezyonları PASI ile değerlendirildi.
Bulgular: PSA'lı hastaların yaş ortalaması 46,5 ± 10,93 ve kontrollerin 48 ± 11,30 idi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, meslek, eğitim durumu, antropometrik ölçümler açısından anlamlı farklılık izlenmedi. PSA'lı hastaların ortalama hastalık süresi 10,24±10,28 yıldı. Hastaların 24'ünde (%44) aksiyal tutulum, 30'unda (%56) oligoartiküler tutulum mevcuttu. PSA'lı hastaların dominant ve non-dominant el kavrama kas gücü, 4 metre yürüme hızı testi, SARQoL testi ortalaması daha düşüktü (p<0,05). Tinetti yürüme testi PSA'lı hasta grubunda daha düşüktü. HADS sonuçlarında her iki grup arasında fark yoktu. PSA'lı 33 (%61,1) hastada ve kontrol grubunda 13 (%23,6) sağlıklıda olası sarkopeni saptandı. PSA'lı 22 (%40,7) hastaya ve kontrol grubundan 12 (%21,8) sağlıklıya sarkopeni tanısı konuldu. Sarkopeni tanısı alan PSA'lı hastaların sarkopeni ile ilişkili faktörlere bakıldı. Sarkopeni ile yaş, cinsiyet, ek hastalık, sigara, alkol, sedim, CRP, D vitamini, düşme öyküsü arasında ilişki saptanmazken, sarkopeni vücut kitle indeksi (VKİ) ve hastalık süresi ile ilişkili bulundu (p<0,05). Sarkopenik PSA'lı hastaların sağ baldır çevresi daha düşüktü. Ultrasonografik olarak sarkopeni tespit edilen hastalarda rektus femoris, vastus intermedius ve kuadriceps kas kalınlıkları kontrol grubundan daha düşük bulundu (p<0,05). Kasların kalınlık ölçümlerinin sarkopeni tanısında prediktif değerini incelemek için Receiver Operating Characteristic (ROC) analizi yapıldı. Sağ ve sol rektus femoris kası kalınlığı için kesim değeri 1,11 cm, duyarlılık %57, seçicilik %60 idi. Sağ vastus intermedius kası kalınlığı için kesim değeri 1,17 cm, duyarlılık %61 seçicilik %62; Sol vastus intermedius kası kalınlığı için kesim değeri 1,19 cm duyarlılık %63, seçicilik %62, Sağ kuadriceps kası kalınlığı için kesim değeri 2,31 cm, duyarlılık %68 seçicilik %69; sol kuadriceps kası kalınlığı için kesim değeri 2,32 cm, duyarlılık %68 seçicilik %62 olarak bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda PSA'lı hastalarda sarkopeni daha fazlaydı. Sarkopeni VKİ ve hastalık süresi ile ilişkiliydi; yaş, cinsiyet, ek hastalık, sigara, alkol, hastalık aktivasyonu, sedim, CRP, D vitamini, düşme öyküsü arasında ilişki yoktu. Sarkopenik grupta bilateral rektus femoris, vastus intermedius ve kuadriceps kas kalınlığında azalma tespit edildi. ROC analizi ile sarkopeni tanısı için kas kalınlığının kesim değerleri sağ ve sol rektus femoris için 1,11 cm, sağ vastus intermedius için 1,17 cm, sol vastus intermedius için 1,19 cm, sağ kuadriceps için 2,31 cm, sol kuadriceps için 2,32 cm bulundu. Çalışmamızdan çıkan sonuçlarla sarkopeni tanısında USG'nin kas kitlesini değerlendirmede uygun bir yöntem olabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Psöriyatik artrit, romatizmal hastalık, sarkopeni, ultrasonografi

Abstract:
Introduction and Aim: Psoriatic arthritis (PSA) is a heterogeneous chronic inflammatory disease characterized by peripheral and axial involvement; it can lead to enthesitis, dactylitis, and involvement of the skin and nails. Sarcopenia, traditionally defined as the loss of skeletal muscle mass and strength associated with aging, can also arise secondarily due to factors such as physical inactivity, chronic disease, and poor nutrition. This study aims to identify the prevalence of sarcopenia and its associated factors in patients with PSA. Furthermore, we aimed to investigate the predictive contribution of USG in diagnosing sarcopenia by assessing the thickness of the rectus femoris, vastus intermedius, and quadriceps muscles in patients with PSA.
Material and Method: 54 patients between the ages of 18-65, who were diagnosed with PSA at least one year ago according to the CASPAR criteria, and 55 healthy controls, who visited Ankara Bilkent City Hospital Physical Medicine and Rehabilitation Department, were included. Those with neurological disease, hip dislocation, extremity deformities, joint arthroplasty, arthritis and deformity in the hand, lumbar stabilization, significant cognitive impairment, weight beyond the measurement capacity of the device, and those who did not consent to participate were excluded. Demographic data, medication history, rheumatological disease history, time of PSA diagnosis, disease duration, systemic involvement, chronic diseases, smoking, weight and height, CRP, ESR, Vitamin D, and past record of falling were recorded. The circumference of the arms and calves of patients and controls was measured. Grip strength and a 4 m gait speed test were conducted. The thickness of the dominant and non-dominant rectus femoris, vastus intermedius and quadriceps muscles were measured with USG. Total body muscle measurement was performed via DEXA. Quality of life in sarcopenia scale (SARQoL), Tinetti balance and walking test, Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) were applied. The disease activity of patients with PsA was evaluated using PSAID12, DAS 28, BASDAI, DAPSA, and PASI for skin lesions.
Results: The average age of PSA patients was 46.5 ± 10.93, while that of the controls was 48 ± 11.30. No significant differences were observed between the groups in terms of age, gender, occupation, educational status, and anthropometric measurements. The average duration of the disease in PSA patients was 10.24±10.28 years. Axial involvement was present in 24 patients (44%), while oligoarticular involvement was observed in 30 patients (56%). Grip strength of the dominant and non-dominant hand, 4 m gait speed, and SARQoL test scores were lower for PSA patients (p<0.05). Tinetti walking test was lower for the PSA group. No difference was found in HADS outcomes between both groups. Possible sarcopenia was detected in 33 (61.1%) patients with PSA and 13 (23.6%) healthy individuals in the control group. Of these, 22 (40.7%) PSA patients and 12 (21.8%) healthy controls were diagnosed with sarcopenia. In analysing sarcopenia associated factors in PSA patients, no relation was found with age, gender, additional diseases, smoking, alcohol use, sedimentation, CRP, Vitamin D, and history of falling; however, sarcopenia was related to BMI and disease duration (p<0.05). Right calf circumference was lower in sarcopenic PSA patients. Muscle thicknesses of rectus femoris, vastus intermedius and quadriceps were found to be lower in sarcopenic patients than in controls (p<0.05). To investigate the predictive value of muscle thickness measurements in diagnosing sarcopenia, a Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis was conducted. The cut off value for the thickness of the right and left rectus femoris muscle was 1.11 cm, with a sensitivity of 57% and specificity of 60%. For the right vastus intermedius muscle, the cut off value was 1.17 cm, with sensitivity and specificity of 61% and 62%, respectively; for the left vastus intermedius the cut off was 1.19 cm, with sensitivity of 63% and specificity of 62%. The cut off for the right quadriceps muscle thickness was 2.31 cm, showing 68% sensitivity and 69% specificity; for the left quadriceps, it was 2.32 cm, with sensitivity of 68% and specificity of 62%.
Conclusion: In our study, sarcopenia was more prevalent in patients with PSA. Sarcopenia was associated with BMI and disease duration; however, there was no association found with age, gender, comorbidities, smoking, alcohol consumption, disease activity, sedimentation rate, CRP, vitamin D, or history of falls. A decrease in bilateral rectus femoris, vastus intermedius and quadriceps muscle thickness was observed in the sarcopenic group. Cut-off points for muscle thickness were determined for the diagnosis of sarcopenia using ROC analysis. Cutting values were found as 1.11 cm for the right rectus femoris and 1.11 cm for the left rectus femoris, 1.17 cm for the right vastus intermedius and 1.19 cm for the left vastus intermedius 2.31 cm for the right quadriceps, and 2.32 cm for the left quadriceps. Finally, our study's findings indicate that USG a could be suitable for assessing muscle mass, especially in diagnosing sarcopenia.

Keywords: Psoriatic arthritis, rheumatic disease, sarcopenia, ultrasonography