İnfertilite tedavisi alanlarda  etiyolojiye bağlı süreç ve tedavi şeklinin emosyonel duruma etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of etiology-due process and treatment type on emotional status in infertility treatment areas
Yazar: ÜMMÜ GÜLSÜM BOZKURTARICI
Danışman: PROF. DR. MURAT EKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Depresyon = Depression ; Etyoloji = Etiology ; Kadınlar = Women ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Stres = Stress

Özet:
AMAÇ:Bu çalışmanın amacı, doğurganlık tedavisi arayan çiftlerde infertilite etiyolojisi, süresi ve uygulanan tedaviler ile kadınların yaşadığı depresyon arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM:Araştırmaya infertilite polikliniğine başvuran veya aktif olarak tedavi süreci devam eden 18-42 yaş grubunda infertilite hastalarınaBeck depresyon ölçeği uygulanmıştır. Kayıt altına alınan bu verilere hasta dosyalarına ulaşılarak çalışma yürütülmüştür. . Beck depresyon skoru ile yaş, gravida, parite, abort, evlilik süresi, infertilite sebebi, uygulanan tedavi ve tedavi süresi arasındaki korelasyon incelenmiştir.Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu histogram grafikleri ve Kolmogorov-Smirnov testi ile incelenmiştir. Tanımlayıcı analizler sunulurken ortalama, standart sapma, ortanca ve minimum-maximum değerler kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen (nonparametrik) değişkenler gruplar arasında değerlendirilirken Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. P-değerinin 0.05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışma toplam 143 olgu ile yapılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 29,35±5,48olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan olguların ortalama evlilik süresi 4,75±3,73 yıl olarak belirlenmiştir. Çalışmaya infertilite türü primer olan 86 kişi (60,14), sekonder olan 57 kişi (39,86) katılmıştır. Çalışmaya katılanların infertilite nedenleri incelendiğinde, %83,22sinin (n=119) ovulatuar disfonksiyon, %15,38'inin (n=22) erkek faktörü, %9,79'unun (n=14) tubal ve diğer sebepler kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. %10,49 unda (n=15)ise infertilite sebebi henüz bulunamamıştır. Uygulanan tedaviler incelendiğinde, %67,13'üne (n=96) klomifen sitrat, %30,07'sine (n=43) letrozol,  %7,69'una (n=11) gonadotropin tedavisi uygulanmıştır. Olguların %4,9'unde (n=7) ise tedaviye başlanmadığı görülmektedir. Çalışmaya katılanların %18,18'inde (n=26) süreç içerisinde Intrauterin inseminasyon(IUI) yapıldığı gözlenmiştir. Olguların ortalama tedavi süresi 3,08±2,63 yıl olarak belirlenmiştir. Olgular incelendiğinde, depresyon skorlarının 0 ile 52 puan arasında değiştiği görülmüştür ve ortalama skor 12,83±9,88 olarak bulunmuştur. Beck depresyon skoru ile yaş, gravida, parite, abort, evlilik süresi ve tedavi süresi  arasındaki korelasyon incelenmiştir. BECK depresyon skoruna göre olguların yaşları ile Beck depresyon skoru arasında ters yönlü korelasyon bulunmuştur.(p:0,004). BECK depresyon skoruna göre olguların gravida, parite, abort, evlilik süreleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır.(p>0,05). BECK depresyon skoruna göre olguların infertilite türleri, infertilite nedenleri, uygulanan tedavi yöntemleri, intrauterin inseminasyon varlıkları ve tedavi süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05).
SONUÇLAR:Kadının yaşı ve BECK depresyon skoru arasında düşük düzeyde negatif yönde ilişki vardır. İnfertilite sebebinin bilinip bilinmemesine göre katılımcıların depresyon skorları arasında fark yoktur.BECK depresyon skoruna göre olguların gravida, parite, abort, evlilik süreleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur. BECK depresyon skoruna göre olguların infertilite türleri, infertilite nedenleri, uygulanan tedavi yöntemleri, intrauterin inseminasyon varlıkları ve tedavi süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur.
ANAHTAR KELİMELER: İnfertilite, Depresyon, Aile hekimliği

Abstract:
AİM: The aim of this study is to evaluate the relationship between infertility etiology, duration and treatments in couples seeking fertility treatment, and depression experienced by women.
MATERIALS AND METHODS: Beck depression scale was applied to infertility patients in the 18-42 age group who applied to the infertility outpatient clinic or were actively undergoing treatment. The study was carried out by accessing these recorded data from the patient files. . The correlation between Beck depression score and age, gravida, parity, abortion, duration of marriage, cause of infertility, method ofthe  treatments and duration of treatment were examined.The conformity of the variables to the normal distribution was examined by histogram graphs and the Kolmogorov-Smirnov test. Mean, standard deviation, median and minimum-maximum values were used when presenting descriptive analyzes. The Mann Whitney U Test was used when evaluating non-normally distributed (nonparametric) variables between groups. Cases with a P-value below 0.05 were considered as statistically significant results.
RESULTS:The study was conducted with a total of 143 cases. The mean age of the participants was 29.35±5.48 years. The mean marriage period of the cases participating in the study was determined as 4.75±3.73 years. 86 people (60.14) with primary type of infertility and 57 people (39.86) with secondary type participated in the study. When the causes of infertility of the participants were examined, it was determined that 83.22% (n=119) ovulatory dysfunction, 15.38% (n=22) male factor, 9.79% (n=14) tubal and other causes. In 10.49% (n=15), the cause of infertility has not been found yet. When the method of the treatments were examined, 67.13% (n=96) of them were treated with clomiphene citrate, 30.07% (n=43) with letrozole and 7.69% (n=11) with gonadotropin treatment. In 4.9% (n=7) of the cases, treatment was not started. Intrauterine insemination (IUI) was observed in 18.18% (n=26) of the participants in the study. The mean treatment period of the cases was determined as 3.08±2.63 years. When the cases were analyzed, it was observed that the depression scores ranged from 0 to 52 points, and the mean score was found to be 12.83±9.88. The correlation between Beck depression score and age, gravida, parity, abortion, duration of marriage and duration of treatment was examined. According to the BECK depression score, an inverse correlation was found between the ages of the cases and the Beck depression score (p:0.004). There was no statistically significant difference in terms of gravida, parity, abortion and marriage duration according to BECK depression score.(p>0.05). According to the BECK depression score, there was no statistically significant difference between infertility types, causes of infertility, treatment methods, presence of intrauterine insemination and duration of treatment (p>0.05).
CONCLUSİON: There is a low negative correlation between the age of the woman and the BECK depression score. There is no difference between the depression scores of the participants depending on whether the cause of infertility is known or not. According to the BECK depression score, there was no statistically significant difference in the gravida, parity, abortion, and marriage durations of the cases. According to the BECK depression score, there was no statistically significant difference between infertility types, causes of infertility, treatment methods, presence of intrauterine insemination and duration of treatment.
KEY WORDS: Infertility , Depression, Family medicine