Türkiye'de dış ticaret uygulamalarının hukuki analizi: 4458 sayılı Gümrük Kanunu özelinde
Legal analysis of Turkish foreign trade practices: Specific to Customs Law no: 4458
Yazar: AVNİ AKIN ÜRÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ASSİYE AKA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Gümrük Birliği = Customs Union ; Gümrük Kanunu = Customs Law ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Dış Ticaret olgusunun temel yönleri ile ele alındığı bu çalışmada, dış ticaret kuramları çerçevesinde dış ticaret, tarihsel boyutu ile incelenmiştir. Avrupa Birliği'ne üyelik süresince 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ile 1 Ocak 1996 yılından itibaren başlayan Gümrük Birliği'nin, Türk gümrük mevzuatında meydana getirdiği değişiklikler kapsamda gümrük mevzuatı 4458 Sayılı Gümrük Kanunu özelinde, gümrük işlemleri ve bu işlemler kapsamında tarife, menşe, gümrük kıymeti sistemleri ve bu sistemler ile ilgili kurallarının uygulamaya yönelik analizi yapılmıştır.
Bu çerçevede tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dış ticaretin açıklanmasına yönelik kuramlar ve kavramlar açıklanmıştır. Tarihsel süreç içerisinde dış ticaret kuramlarının cevap aradığı temel sorular,  kapitalist düzenin ilk temelinin atıldığı Merkantilizm ve tarımın kapitalistleşmesini öne çıkaran Fizyokrasi ele alınmıştır. Bunu takiben klasik dış ticaret kuramlarından ön planda yer alan Adam Smith'in ''Mutlak Üstünlük Kuramı'' ve David Ricardo'nun ''Karşılaştırmalı Üstünlük Kuramı''nın varsayımlarına ve çıkarımlarına özel vurgu yapılarak analiz edilmiştir. Gümrük Birliği'ni açıklayan ''İktisadi Birleştirme Kuramı''na ayrıntılı olarak değinilmiştir. Gümrük mevzuatı çerçevesinde dış ticaretin uygulanmasına yönelik temel kavramlar ve bu kavramların açıklanmasına yönelik bağlantılı kavram ve deyimler açıklanmıştır. İkinci bölümde, dış ticaret uygulamalarına yönelik gümrük işlem süreci açıklanmaktadır. Gümrük işlem akışı 4458 sayılı Gümrük Kanunu temel alınarak sair mevzuat kapsamında incelenmiştir. Ayrıca gümrükçe onaylanmış işlemler ve kullanımlarından birisi olan gümrük rejimlerine ayrıntılı olarak değinilmiştir. Üçüncü bölümde, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu tarife, menşe, kıymet sistemleri ayrıca bu sistemlerin işleyişinin mevzuat çerçevesindeki analizi bu bölüm içerisinde yer almaktadır. Dördüncü ve son bölümde, uluslararası teslim ve ödeme şekilleri açıklanmış, son olarak mevzuatın genel işleyişi çalışma kapsamında değerlendirilerek yorumlanmıştır.

Abstract:
In this study, which examines the concept of foreign trade in its basic aspects, foreign trade is analyzed within the foreign trade theories and its historic aspects. In the process of EU membership, in the scope of the changes in the Turkish Customs Legislation brought by Customs Union, which started with the Partnership Council decree numbered 1/95 on 1st of January 1996, Customs Legislation, Customs Law numbered 4458, specifically customs transactions and in the scope of these transactions Tariff, Origin and Customs Value systems and the rules about these systems has been analyzed aimed at application.
This framework thesis has four parts. In the first one the foreign trade theories and concepts have been explained. The basic question that has been asked throughout history by foreign trade theories, Mercantilism which set the tone for capitalist order and Physiocracy which capitalized agriculture has been examined. After this, the leading theories among foreign trade theories, Adam Smith's Theory of Absolute Advantage and David Ricardo's Theory of Comparative Advantage has been analyzed by making a special emphasis on their assumptions and implications. Economic Integration Theory, which explains the Customs Union has been thoroughly examined. In the scope of customs legislation, the basic concepts towards the application of foreign trade and the concepts and phrases that is linked to explanation of these concepts has been explained. In the second part, the customs transaction process towards foreign trade applications has been explained. Customs transaction flow has been examined based on Customs Law numbered 4458. Also the transactions approved by customs and one of their applications, customs regimes has been thoroughly explained. In the third part, customs tariff, origin and value according to Customs Law numbered 4458 and functioning of the systems has been analyzed within the frame of the legislation. In the fourth and the last part, 
forms of international delivery and payment has been explained. Finally, the customs legislation has been interpreted in the scope of its basic functioning and the study.