Bir kent vizyonu olarak ütopya olgusunun sinema bağlamında analizi
Analysis of utopia as an urban vision in the context of cinema
Yazar: NİHAL POLAT
Danışman: PROF. DR. AYKUT KARAMAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent kurgusu = Urban fiction ; Sinema = Cinema ; Ütopya = Utopia

Özet:
Kent vizyonları içinde, tarihsel süreçte önemli bir yere sahip olan ütopya olgusu, geleceğe yönelik yarattığı projeksiyonlarla kentlerin günümüzdeki biçimlerini etkilemiş unsurlardandır. Ütopyalar tarihi, kentler tarihini önemli ölçüde etkilemiştir. İnsanlığın daha iyi bir yaşam düzenine kavuşma hayalinin mekansal düzlemde somutlaştırma çabalarını gerek edebiyat ve sanatta, gerekse kentlerin planlanmasında görmek mümkündür. Her dönem koşulları gereği farklı ütopyalar üretmiştir. 20. Yüzyılla birlikte sinema, teknolojinin sağladığı görsel gücünü kullanarak, hem mevcut, hem de düşlenilen kentlerin temsilini olanaklı kılmıştır. Modern kent ile sinema 20. yüzyılın neredeyse eşzamanlı olarak ürettiği iki temel olgudur. Kentlerin toplumsal ve estetik özellikleri, bu çağla birlikte gösterdikleri hızlı değişimler, kentin olası felakette alacağı hal, sinemanın büyülü atmosferinde izdüşümünü bulmuş; kent, kimi zaman temel unsur olarak, kimi zaman kurguyu destekleyen bir dekor olarak sinemada yer bulmuştur. Çalışma kapsamında sinema-ütopya-kent değişkenlerinin arakesitinde sinema, ütopya ve kentin zaman ve uzam vizyonu değerlendirilirken gerek kent vizyonunun, gerekse film vizyonunun ütopyaya yaklaşımı irdelenmiştir. Seçilen film örnekleri üzerinden ütopya/ütopik mekan/ütopik kent kurguları; toplumsal, siyasi ve sanatsal boyutlaryla birlikte değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the historical process, utopia has and important role in creating urban visions, with its significant influence on future projections and is one of the facts, which has impact the shape of the contemporary cities. The history of utopia has influenced the history of city substantially. The mankind?s effort to concretize the dream of a better life on a spatial layout can be seen both in literature and art, as well as in planning of cities. Each epoch has produced different utopias in accordance with the conditions. Within the 20.th century, using the power of its technological advantages, cinema has enabled the representation both of the present and the imaginary cities. Modern city and cinema are two main phenomenon produced by the 20.th century almost concurrently. While social and aesthetic characteristics of cities, their rapid changes within that era, and the city in a possible disaster has projected on the magical atmosphere of the cinema, the city has taken its place sometimes as a main subject or sometimes as only a set supporting the fiction. In this study, at the intersection of cinema- utopia - city variables, time and space visions of cinema, utopia and city have been surveyed and both the urban visions and the movie visions approach to utopia have been discussed. The topics utopia/utopian space/utopic city fictions have been analyzed with social, political and artistic aspects.