Masalların çocuk hakları bağlamında çözümlenmesi: Her Güne Bir Masal adlı kitap üzerine bir inceleme
Analysis of children's rigts in the context of fairy tales: Everday a Fairy Tale a study on named book
Yazar: SIRMALI TURAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANAN ASLAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eğitim = Education ; Her Güne Bir Masal = Everday a Fairy ; Kitaplar = Books ; Masallar = Tales ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk hakları, en genel şekilde; çocuğun bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaksal bakımlardan özgürlük ve saygınlık içinde, sağlıklı ve normal biçimde gelişebilmesi için hukuk kuralları ile korunan yararları olarak tanımlanmaktadır. Anne babaların, eğitimcilerin, çocuğun içinde yaşadığı toplumun bütün bireylerinin çocukların sahip oldukları hakları bilmeleri önemlidir. Nitelikli çocuk edebiyatı ürünleri de çocuğa haklarını duyumsatma bakımından birer araçtır. Çocukların, çocuk haklarının örselenmediği yazınsal türlerle buluşturulması gerekmektedir.Bu araştırma, ?Her Güne Bir Masal? adlı kitapta çocuk haklarına ne düzeyde ve nasıl yer verildiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Masalların çözümlenmesinde içerik çözümlemesi tekniği kullanılmıştır. Çözümleme kategorisi olarak ?çocuk hakları? alınmış; bu da kendi içerisinde çocuğun ?yaşamsal hakları?, ?gelişme hakları?, ?korunma hakları? ve ?katılma hakları? olmak üzere dört alt kategoriye ayrılmıştır. Her alt kategori de kendi içinde çocuk haklarına yer verme bakımından ?olumlu? ve ?olumsuz? olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın bulgularına dayanılarak elde edilen veriler şu şekilde analiz edilmiştir.İncelenen 70 masalda çocuk haklarına ne kadar ve nasıl yer verildiğine frekans ve yüzde açısından bakılmıştır. Masallarda çocuk hakları ile ilgili olumlu anlatımlara (%60.58), olumsuz anlatımlara (%39.42) oranında yer verildiği görülmüştür. Masallarda en fazla korunma haklarının olumsuz kullanımına (%26.58) yer verilmiştir. Bunu sırasıyla, gelişme haklarıyla ilgili olumlu ifadelerin kullanımı (%21.79) ve korunma haklarının olumlu kullanımı (%18.47) izlemiştir. Yaşamsal haklara ilişkin olumlu kullanımların olduğu ifadeler (%11.25), yaşamsal haklara ilişkin olumsuz kullanımlara ait ifadeler ise (%9.39), katılma haklarına ilişkin olumlu kullanımların olduğu ifadeler (%9.07) oranında yer alırken, olumsuz kullanımlara (%0.83) yer verildiği görülmüştür.

Abstract:
This research was conducted to determine in what level and how child rights were included in the book named ?A Fairy Tale for Every Day?. The content analysis technique was used in the analysis of child rights. ?Child rights? was taken as the analysis category which within itself was divided into four sub-categories; ?living rights?, ?development rights?, ?protection rights? and ?participation rights? as each sub-category was also evaluated as ?positive? and ?negative? within itself in terms of child rights. Based on the findings of this study, the obtained data was analyzed as followingIn 70 fairy tales it was observed how much and how child rights were included in terms of frequency and percentage. It was observed that a positive expression of child rights was used at a percentage of (%60,58) and a negative expression was used at a percentage of (%39,42). In the tales, mostly the negative use of protection rights were included (%26,58) followed by the positive use of development rights (%21,79) and positive use of protection rights (%18,47) respectively. The expressions with positive uses related to living rights were included at a rate of (%11,25) as expressions related to negative use were included at a rate of (%9,39). While the positive uses related to participation rights were included at a rate of (%9,07), the negative used were included at a rate of (%0,83)