Türkiye'de bakıma muhtaç yaşlılara yönelik kurumsal sosyal hizmetlerin insanileştirilmesi (Bir model önerisi)
Humanization of corporate social services for elderly in Turkey (One model recommendation)
Yazar: LALE VURGUN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DELİCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bakıma muhtaç kişiler = Person in need of nursing ; Kurum bakımı = Institional care ; Sosyal hizmet kurumları = Social service institutions ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services ; Yaşlılar = Aged ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de bakıma muhtaç yaşlılara yönelik sunulan kurumsal bakım hizmetleri bağlamında bir model önerisi ortaya koymaktır. Bundan dolayı; genel olarak dünyada, özelde ise Türkiye'de yaşlılık ve yaşlanma konusu incelenmiş ve gelecekte meydana gelebilecek dönüşümler ile yansımalar üzerinde durularak değişen ihtiyaçlar araştırılmıştır. Bakıma muhtaçlık, yaşlanma teorileri, bakım modelleri, kurumsal bakım hizmet türleri ve dünyadaki uygulamalar bu çerçevede incelenmiştir.
Çalışmada literatür taraması ve alan araştırması ile veriler elde edilmiştir. Veriler anket yoluyla Türkiye'deki HYBRM'inde müdür ve müdür yardımcısı olarak görev yapan personelin çalıştıkları kurumların Güçlü yanları, Zayıflıkları, Fırsatları/Olanakları ve Tehditleri/Tehlikeleri hakkındaki görüşleri alınmak suretiyle derlenmiştir. Ayrıca GZFT Analizi çözümlemeleri ve uygulamalarının, etkinliğini arttırmak amacıyla "A'wot Tekniği" nden de faydalanılmıştır.
Veriler nicel ve nitel açıdan analiz edilerek yeni bir model önerisi oluşturulmuş ve modelin uygulanabilirliği incelenmiştir. Modelde kurumsal hizmetlerin verilmesinde tıbbi bakım, sosyal bakım ve manevi bakım birlikte değerlendirilmiş yaşlı bireyin bio-psiko-sosyal ve manevi ihtiyaçları doğrultusunda model oluşturulmuştur. Modelde insan odaklı bir yaklaşım geliştirilmeye çalışılmış; yaşlı nüfusun özellikleri belirlenerek, farklı yaşlı grupları için ihtisaslaşmış kuruluşlara ihtiyaç olduğundan hareketle bu ihtiyaçları giderecek şekilde tasarlanmış olmasının yanı sıra bakım merkezlerinde personelin niteliğinin, niceliğinin verilecek hizmetleri karşılayabilecek ölçekte olması yaşlı  bakımının kalitesini niteliksel açıdan olumlu yönde etkileyeceği
vurgulanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Yaşlılık, Yaşlanma, Bakıma Muhtaçlık, Kurumsal Bakım
Hizmetleri

Abstract:
The purpose of the study is to offer a model in the context of organizational care works for elderly in need of care in Turkey. Considering changing population dynamics in general in the World and in particular in Turkey; in the study being elderly and current status of aging are examined and changing needs are determined emphasizing transformations and reflections which may occur in future in accordance with available data. Being in need of care, aging theories, care models, organizational care services types and applications in the world are discussed in this framework.
In the study, data were obtained through literature scanning and field research. Data were collected through surveys from directors and deputy directors working in HYBRMs in Turkey based on their opinions about strength, weakness, opportunities/facilities and threats/dangers faced by their organizations. Moreover "A"wot technique was utilized to enhance effectiveness of GZFT analysis solutions and applications
Data in this study were analyzed quantitatively and qualitatively and a new model was proposed and applicability of this model is examined. In the model medical care, social care and spiritual care were assessed together and the model was formed in accordance with bio-psycho-social and spiritual needs of elderly people. A human centered approach was developed in the model: characteristics of the elderly people were determined and it was emphasized that institutions specialized in various age groups are needed and in care centers designed to satisfy such needs qualification, quantity and capability of staff delivering such services in care center may affect quality of elderly care positively.

Key words: Elderliness, Aging, Need for care, Organizational Social Service