İnternal rezorbsiyon kavitelerinin belirlenmesinde farklı görüntüleme yöntemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi-İnsan kadavra çenelerinde ex vivo çalışma
Assessment of the effectiveness of different imaging modalities in detection of artificially induced internal resorption cavities ex vivo study in human cadaver jaws
Yazar: KIVANÇ KAMBUROĞLU
Danışman: PROF.DR. CANDAN SEMRA PAKSOY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Internal rezorbsiyon, disin iç yapısının kronik pulpal enfeksiyon veya travma nedeniylepulpa içerisindeki granulasyon dokusuna komsu çok çekirdekli dev hücreler tarafındanyıkılması ile olusur. Geçici veya ilerleyici tipte görülebilir. İlerleyici tip internalrezorbsiyonun olusabilmesi için sürekli enfeksiyon uyarısı gereklidir. İnternal rezorbsiyongenellikle asemptomatiktir, radyograflarda pulpa kanalının uniform ve radyolusentgenislemesi seklinde göze çarpar. İnternal rezorbsiyon lezyonunun radyografik teshisi kesinve acil olarak endodontik tedaviyi gerektirir. Bu yüzden internal rezorbsiyonun radyografikteshisi klinisyen için büyük önem tasımaktadır.Son yıllarda, gelisen teknolojinin yardımıyla, dijital dedektörler analog radyografikfilmin yerini almaya baslamıstır. Dijital dedektörler, photostimulable phosphor-coated plate(PSP) ve solid state silikon çiptir. Solid state çipler, charge coupled device (CCD) veyacomplementary metal oxide semiconductor (CMOS)'dur. Bu sistemler düsük radyasyon dozu,zaman kazancı, imaj güçlendirmesi ile dinamik görüntülerin elde edilmesinin yanı sıragörüntü kaydı, erisimi ve iletimine de olanak saglarlar. Bu çalısmanın amacı, deneysel olarakolusturulmus internal rezorbsiyon kavitelerinin belirlenmesinde konvansiyonel film, dijital vefiltrelenmis dijital görüntülerin etkinliklerinin gözlemciler tarafından degerlendirilmesi vekarsılastırılmasıdır.Radyografik olarak pulpası izlenebilen 11 adet tek köklü dis koronal düzlemde ikiyebölündü. Her bir diste koronel, servikal, kök-ortası ve apikal bölgelerde uygun yerlere geleceksekilde bukkal / labial duvarlarda 4 adet internal rezorbsiyon kavitesi hazırlandı.Konvansiyonel ve dijital radyograflar dört asamada ve üç farklı açıyla elde edildi. Üçgözlemci, konvansiyonel, dijital ve filtrelenmis dijital görüntüleri rezorbsiyon kavitelerininteshisi amacıyla degerlendirdi.Dijital sistemlerden bir tanesi ile anlamlı bir sekilde düsük oranda dogru yanıtlaralınırken, diger görüntü sistemleri arasında benzer sonuçlar ortaya kondu (p<0.001). Apikalbölge, internal rezorbsiyon teshisinin en zor oldugu bölge olarak bulundu. Servikal bölgededogru degerlendirme oranı en fazlaydı (p<0.001). Hatalı pozitif yanıtlar apikal ve kök ortasıbölgelerde daha yüksekti (p<0.001). Kavite büyüklügünün artması ile birlikte teshisyeteneginin arttıgı görüldü. Reseptör- kavite büyüklügü ve lokalizasyon- kavite büyüklügüarasında anlamlı iliski saptandı (p<0.001).PSP dısındaki tüm sistemler internal rezorbsiyon teshisinde benzer sonuçlar ortayakoymuslardır.Anahtar Sözcükler: internal resorbsiyon, dijital radyografi, dijital güçlendirme,konvansiyonel radyografi

Abstract:
Internal resorption is characterized by dissolution of the internal aspect of the tooth bymultinucleated giant cells adjacent to granulation tissue in the pulp, and is probably caused byan infected coronal pulp space or trauma. It can be either transient or progressive, the latterrequiring continuous stimulation by infection. Internal resorption is usually asymptomatic andrecognized on radiographs as a fairly uniform, radiolucent enlargement of the pulp canal.Radiographic detection of an internal resorption lacuna definitely indicates endodontictreatment, and is of paramount importance for the clinician.Recently, owing to technologic developments, digital detectors that use intra-oralsensors have replaced analogue radiographic film. For example, a photostimulable phosphorcoatedplate (PSP), a solid state silicon chip - a charged-coupled device (CCD), or acomplementary metal oxide semiconductor (CMOS). These systems offer reduced radiationdosage, time saving, image enhancement and ease of storage, retrieval and communication.The aim of the present study was to determine and compare the diagnostic ability ofconventional film, digital images and digitally filtered images in experimentally-inducedartificial internal resorption cavities of human cadaver teeth by observers.In the coronal plane, 11 single-rooted teeth with radiographically visible pulps weresplit in half. Four artificial internal resorptions were simulated in each tooth at the coronal,cervical, mid-root and apical locations of the buccal / labial wall. Conventional and digitalradiographs were taken from three different views in 4 steps. Three observers examinedconventional, digital and digitally filtered images for the presence of resorption cavities.One digital system produced a significantly lower proportion of correct readings withno significant difference between other imaging types (p<0.001). In the apical region, internalresorption was the most difficult to detect. The cervical region had the highest proportion ofcorrect readings (p<0.001). False-positive readings were higher in the apical and mid-rootlocations (p<0.001). Defect size increased detection ability. Interaction was significantbetween receptor-size and size-location (p<0.001).All systems, except PSP, produced similar results in detecting internal resorption.Keywords: internal resorption, digital radiography, digital enhancement, conventionalradiography