Fibromiyalji sendromlu hastalarda metabolik sendrom varlığının hastaların fonksiyonel durumuna olan etkisi
The effect of the presence of metabolic syndrome on the functional status of patients with fibromyalgia syndrome
Yazar: ŞAHİZER AYAS
Danışman: PROF. DR. ARZU KAYA
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Fibromiyalji sendromu (FMS); kas iskelet sisteminde yaygın ağrı, yorgunluk, uyku bozuklukları ve kognitif disfonksiyonla karakterize kronik seyirli bir hastalıktır. Metabolik sendrom (MetS), genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle, abdominal obezite, insülin direnci, hipertansiyon ve dislipidemi gibi komponentleri içeren metabolik bir disfonksiyonu ifade eder. FMS etyolojisinde rol oynadığı düşünülen merkezi ağrı modülasyonunun anormal düzenlenmesi, düzensiz hipotalamik-hipofiz-adrenal aks ve immünolojik duyarlılık gibi mekanizmaların obezite ve metabolik sendrom gelişiminde de sebep olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, FMS tanılı kadın hastalarda metabolik sendrom varlığının, hastaların ağrı ve yorgunluk düzeyleri, fonksiyonel durumları, anksiyete ve depresyon düzeyleri ile kognitif semptomlar üzerine olası etkisini araştırmak aynı zamanda metabolik sendrom parametrelerinin FMS'nin semptomları ve fonksiyonel sonuçları ile ilişkisinin olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır.
Çalışmaya, FMS tanısı alan 80 kadın hasta dahil edilmiştir. Tüm hastaların boy, kilo ve bel çevresi ölçümleri yapıldı. Hastaların kan basınçları sfingometre, el kavrama kuvveti elektronik el dinamometresi, parmak tutma gücü ise pinçmetre yardımıyla ölçüldü. Hastaların ağrısı vizüel analog skalası (VAS), fonksiyonel durumu fibromiyalji etki anketi (FEA), yorgunluk düzeyleri yorgunluk şiddet ölçeği (YŞÖ), duygu durumları Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ve Modifiye Yorgunluk Etki Skalası (MYES), uyku bozukluğu Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKI), yaşam kalitesi Short Form-36 (SF-36) ile değerlendirildi. Tanı ve ayırıcı tanılar için, eritrosit sedimantasyon hızı (ESR), c-reaktif protein (CRP), romatoid faktör (RF), tam kan sayımı, biyokimyasal ve hormonal (tiroid stimülan hormon, parathormon) tetkikleri gibi rutin bakılan laboratuar test sonuçlarına ulaşıldı.
Çalışmamızda, VAS ile ölçülen ağrı metabolik sendromu olan grupta çok daha yüksek skorlara sahipti. Ayrıca, FEA ortalama skoru ve yaşam kalitesi değerlendirilmesinde kullanılan SF-36'nın enerji-canlılık dışındaki tüm alt grup skorları MetS+ grupta anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). YŞÖ ortalaması MetS+ grupta yüksekti ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. MYES kognitif fonksiyon subskalası istatistiksel olarak anlamlı düzeyde MetS+ grupta yüksek olup (p<0,05), kan glukoz düzeyi ile anlamlı pozitif korelasyonu mevcuttu. HADÖ skorlarında anksiyete düzeyleri açısından gruplar arası fark anlamlıyken (p<0,05), depresyon düzeyleri açısından fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. HADÖ puanı ile metabolik sendrom skoru arasında pozitif anlamlı korelasyon da saptandı. Kötü uyku kalitesi açısından her iki grup arasında fark yoktu. Metabolik sendrom tanılı grupta, kilo artışı ile ağrı VAS değerleri arasında ve yine vücut kitle indeksi (VKİ) ile hastaların yaygın ağrı skorları arasında pozitif korelasyon mevcuttu.
Metabolik sendrom varlığı, FMS'li hastalarda semptomların kötüleşmesinde bir faktör olarak karşımıza çıkabilir. Çalışmamızda MetS+ gupta fonksiyonelliğin, yaşam kalitesinin, kognitif fonksiyonların, emosyonel ve psikolojik durumun daha kötü etkilendiği görülmüştür. Fibromiyalji sendromunda hastalığı olumsuz etkileyen metabolik sendromun birlikte olabileceğinin dikkate alınması ve metabolik sendromu önleyici ve tedavi edici tedbirlerin alınması önerilir.

Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, Metabolik Sendrom, Yaşam kalitesi, Kronik Ağrı

Abstract:
Fibromyalgia syndrome (FMS); It is a chronic disease characterized by widespread pain, fatigue, sleep disorders and cognitive dysfunction in the musculoskeletal system. Metabolic syndrome (MetS) refers to a metabolic dysfunction that includes components such as abdominal obesity, insulin resistance, hypertension and dyslipidemia under the influence of genetic and environmental factors. Mechanisms such as abnormal regulation of central pain modulation, irregular hypothalamic-pituitary-adrenal axis and immunological sensitivity, which are thought to play a role in the etiology of FMS, are also thought to be responsible for the development of obesity and metabolic syndrome. In this study, it was aimed to investigate the possible effects of the presence of metabolic syndrome on pain and fatigue levels, functional status, anxiety and depression levels, and cognitive symptoms in female patients with FMS, as well as to examine whether metabolic syndrome parameters are related to the symptoms and functional results of FMS.
Eighty female patients diagnosed with FMS were included in the study. Height, weight and waist circumference measurements were made for all patients. The blood pressures of the patients were measured with the help of sphingometer, hand grip strength with electronic hand dynamometer and finger grip strength with pinchmeter. Patients' pain visual analog scale, functional status fibromyalgia impact questionnaire, fatigue levels, fatigue severity scale, moods Hospital Anxiety and Depression Scale and Modified Fatigue Impact Scale, sleep disorder Pittsburgh Sleep Quality of life Index (PUKI), quality of life was assessed with Short Form-36. Routine laboratory test results such as erythrocyte sedimentation rate (ESR), c-reactive protein (CRP), rheumatoid factor (RF), complete blood count, biochemical and hormonal (thyroid stimulating hormone, parathormone) tests were obtained for diagnosis and differential diagnosis.
In our study, pain measured by VAS had much higher scores in the group with metabolic syndrome. In addition, the mean score of fibromyalgia impact questionnaire and all subgroup scores of SF-36 used in the evaluation of quality of life, except energy vitality, were significantly higher in the MetS+ group (p<0.05). The mean of fatigue severity scale was higher in the MetS+ group, but the difference was not statistically significant. Modified Fatigue Impact Scale cognitive function subscale was statistically significantly higher in the MetS+ group (p<0.05), and there was a significant positive correlation with blood glucose level. While the difference between the groups in terms of anxiety levels in Hospital Anxiety and Depression Scale scores was significant (p<0.05), the difference was not statistically significant in terms of depression levels. A positive significant correlation was also found between Hospital Anxiety and Depression Scale score and metabolic syndrome score. There was no difference between the two groups in terms of poor sleep quality. In the metabolic syndrome group, there was a positive correlation between weight gain and pain VAS values, and again between body mass index (BMI) and generalized pain scores of the patients.
The presence of metabolic syndrome may be a factor in worsening symptoms in patients with FMS. In our study, it was observed that functionality, quality of life, cognitive functions, emotional and psychological state were affected worse in the MetS+ group. It is recommended to take into account that metabolic syndrome, which adversely affects the disease, may coexist in fibromyalgia syndrome and to take preventive and therapeutic measures for metabolic syndrome.
  
 Keywords: Fibromyalgia Syndrome, Metabolic Syndrome, Life Quality, Chronic Pain