Bireyci ve kolektif kültürel eğilimlerin yaratıcılık üzerindeki etkisi: Kültürler arası bir karşılaştırma
The effect of individualist and collective cultural trends on creativity: A cross-cultural comparison
Yazar: MATİULLAH TEEMOR
Danışman: PROF. DR. MUHSİN HALİS ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA YÜCEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada bireysel ve kolektif kültürel eğilimlerin yaratıcılık üzerindeki 
etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla farklı kültürel özelliklere sahip olan Türkiye ve 
Afganistan'da kamu ve özel kurumlarda çalışan bireylerin bireysel ve kolektif kültürel 
eğilimleri belirlenerek, bu eğilimlerinin yaratıcılık üzerindeki etkisi belirlenmiştir. 744 
Türk ve 312 Afgan çalışanın katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada kişisel bilgi 
formu ve anket formu olmak üzere iki farklı form kullanılmıştır. Kişisel bilgi formunda 
çalışanların yaşadıkları ülke, yaş, eğitim durumu, cinsiyet, mesleki kıdem ve medeni 
durum gibi sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik toplam 6 soruya yer
verilirken, anket formunda ise bireycilik ölçeği, kolektif ölçeği, bireysel yaratıcılık
ölçeği ve yaratıcı öz yeterlilik ölçeği olmak üzere dört farklı ölçek kullanılmıştır.
Araştırma kapsamında elde edilen veriler SMART PLS programı ile analiz 
edilmiş ve bulgular yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların bireycilik 
ölçeği puan ortalamalarının, kolektif ölçeği puan ortalamalarına oranla daha yüksek 
olduğu; bireysel yaratıcılık ve yaratıcı öz yeterlilik düzeylerinin de orta düzeyde 
olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırmada katılımcıların bireycilik ve 
kolektifçilik eğilimlerinin bireysel yaratıcılık ve yaratıcı öz yeterlilik alt boyutları 
üzerinde zayıf etkiye sahip olduğu; bireycilik eğiliminin, bireysel yaratıcılığı pozitif 
yönde etkilediği görülürken, yaratıcı öz yeterlilik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı 
düzeyde etkili olmadığı ve kolektifçilik eğilimlerinin bireysel yaratıcılık ve yaratıcı öz 
yeterliliği negatif yönde etkilediği belirlenmiştir.
ANAHTAR KELİMELER: Bireyci kültürel eğilim, kolektif kültürel eğilim, 
yaratıcılık, Türkiye, Afganistan, Kültür

Abstract:
In this study, the effect of individual and collective cultural tendencies on 
creativity was investigated. For this purpose, the individual and collective cultural 
tendencies of individuals working in public and private institutions in Turkey and 
Afghanistan, which have different cultural characteristics, were determined and the 
effect of these tendencies on creativity was determined. In the research conducted with 
the participation of 744 Turkish and 312 Afghan employees, two different forms were 
used, namely, a personal information form and a questionnaire. In the personal 
information form, a total of 6 questions were included to determine the sociodemographic characteristics of the employees such as the country they live in, age, 
educational status, gender, professional seniority and marital status, while in the 
questionnaire form, individualism scale, collectivism (collective) scale, individual 
self-efficacy scale and creative self-efficacy scale. Four different scales, including the 
proficiency scale, were used.
The data obtained within the scope of the research were analyzed with the 
SMART PLS program and the findings were interpreted. As a result of the research, 
the individualism scale mean scores of the participants were higher than the 
collectivism scale mean scores; It was determined that individual creativity and 
creative self-efficacy levels were also moderate. As a result, the individualism and 
collectivism tendencies of the participants in the study had a weak effect on the subdimensions of individual creativity and creative self-efficacy; It was determined that 
while individualism tendency had a positive effect on individual creativity, it did not 
have a statistically significant effect on creative self-efficacy and collectivism 
tendencies negatively affected individual creativity and creative self-efficacy.
KEY WORDS: Individualistic cultural tendency, collective cultural tendency, 
creativity, Turkey, Afghanistan, Culture