İkili uyarılmış somatosensorial potansiyellerin yüksek frekans bandında analizi
Analysis of paired somatosensory evoked potentials in the GİGH frequency band
Yazar: ÜMİT ÖZGÜR AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. HAYRUNNİSA BOLAY BELEN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin dalgaları = Brain waves ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Frekans = Frequency ; Medyan sinir = Median nerve ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-somatosensoryel = Evoked potentials-somatosensory ; Yüksek frekans = High frequency

Özet:
Bu çalışmada sağlıklı kişilerde ikili ardışık duyusal uyaranın somatosensorial uyarılmış potansiyel (SEP) kayıtlarında SEP dalga formunu ve SEP ile ilişkili yüksek frekanslı osilasyonları (YFO) ne şekilde etkilediğinin farklı uyarı aralık değerleri (ISI) kullanılarak araştırılması amaçlandı. Çalışmada 12 gönüllüden 30 ms, 40 ms, 80 ms ve 140 ms ISI ile ikili ardışık medyan sinir uyarısına alınan SEP yanıtları analiz edildi. Medyan sinir SEP için duyusal eşiğin 3 katı olacak biçimde ikili ardışık elektriksel uyarı her bir ISI değeri için 1000 tekrar içerecek biçimde uygulandı. Analizlerde hem düşük frekansları da içeren geniş bant aralığı hem de YFO dalgalarını ortaya çıkaracak biçimde yüksek bant geçiş aralıkları kullanıldı. N20 ve P25 tepelerinden yararlanılarak N20 latans, vertikal genlik ve modulus ölçümleri yapıldı. Yapılan sayısal ölçümlerde kapılanma oranlarındaki zamansal değişim incelendi. Ek olarak SEP ile ilişkili YFO dalgalarının analiz etmek için iki farklı bant filtrelemesinden (150 – 400 Hz / 400 – 800 Hz) yararlanıldı. SEP yanıtının toparlanmasına bakıldığında ikinci SEP dalgasının vertikal genliğinin ve modulus değerlerinin 30 ms ve 40 ms ISI kayıtlarında baskılanmış olduğu, 80 ms ISI kaydında ise bu baskılanmanın ortadan kalktığı görüldü. 150 – 400 Hz frekans bant aralığı kullanılarak filtrelenen SEP verisinde YFO dalgalarına ilişkin elde edilen sayısal bulguların da SEP genliğine ilişkin gözlenen bulgular ile benzer olduğu gözlendi. 400 – 800 Hz frekans aralığında YFO ölçüm sonuçları karşılaştırıldığında farklı ISI değerleri ile yapılan kayıtlar arasında anlamlı fark gözlenmedi. Bu çalışma sayesinde duyusal uyarı ile ilgili kortikal yanıtın kapılanma özellikleri gösterilmiş ve çeşitli nörolojik hastalıkların tanısı için referans olarak yararlanılabilecek normatif bir ön veri oluşturulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate how paired-pulse sensory stimulus affects the somatosensory evoked potential (SEP) waveform and SEP-related high-frequency oscillations (HFO) in healthy subjects using different interstimulus intervals (ISI). SEP responses to median nerve stimulation with a stimulus intensity 3 times the sensory threshold and with 1000 repetitions for each 30 ms, 40 ms, 80 ms and 140 ms ISI were analyzed in 12 volunteers. N20 latency, vertical amplitude and modulus measurements were made using the N20 and P25 peaks. The temporal changes in the inhibition rates were examined in quantitative measurements. Two different band pass filterings (150 – 400 Hz / 400 – 800 Hz) were used to analyze the SEP-associated HFO. The vertical amplitude and modulus values of the second SEP wave were suppressed in 30 ms and 40 ms ISI recordings, and this suppression disappeared in the 80 ms ISI recording. It was observed that the quantitative findings related to the HFO using the 150 – 400 Hz frequency range were similar to the observed findings regarding the SEP amplitude. When the HFO measurement results in the 400 – 800 Hz frequency range were compared, no significant difference was observed between the recordings made with different ISI values. As a result of this study, the gating characteristics of the cortical response related to sensory stimulation have been demonstrated and a preliminary normative data that can be used as a reference for the diagnosis of various neurological diseases has been created.