Ortaokul öğrencilerine yönelik yapay zeka tutum ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Development of the artificial intelligence attitude scale for middle school students: Validity and reliability study
Yazar: ELÇİN ÖZTAN
Danışman: PROF. DR. ALPTÜRK AKÇÖLTEKİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerine yönelik geçerli ve güvenilir bir yapay zekâ tutum ölçeği geliştirmektir. Araştırmanın örneklemini 2022-2023 öğretim yılında Çanakkale iline bağlı resmi devlet okulunda öğrenim gören 493 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Ölçek geliştirmeyi amaçlayan bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ölçek geliştirme modeli kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, kapsamlı bir literatür taraması sonucunda 74 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzu oluşturulduktan sonra kapsam geçerliliği için iki uzman görüşüne başvurularak kapsam geçerliliği düşük olan maddelerin çıkarılması ile madde sayısı 54'e düşürülmüştür. Uzman görüşü alındıktan sonra 102 ortaokul öğrencisine pilot uygulama yapılarak ölçeğin güvenirliği tespit edilmeye çalışmıştır. Pilot uygulama sonrası esas uygulama 391 ortaokul öğrencisine uygulanmıştır. Geliştirilen ölçeğe ait geçerlilik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Eğitimde Yapay Zeka Tutum Ölçeği (EYTZÖ) geçerlilik ve ayırt edicilik analizi kapsamında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Bağımsız Örneklem T-Testi gerçekleştirilmiştir. EYZTÖ güvenirlik analizi kapsamında Cronbach's alfa güvenirlik katsayısı hesaplanarak mükemmel güvenilir olduğu saptanmıştır. Geliştirilen EYZTÖ geçerlilik ve güvenirlik analizleri sonucunda ortaokul öğrencileri için geçerli, ayırt edici ve güvenilir bir ölçek olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is to develop a valid and reliable AI attitude scale for secondary school students. The sample of the research consists of 493 secondary school students studying in the official state school of Çanakkale province in the 2022-2023 academic year. In this study, which aims to develop scale, scale development model from quantitative research methods is used. During the scale development process, a pool of 74 items was created as a result of a comprehensive literature review. After the creation of the item pool, two expert opinions were applied for the scope validity and the number of items was reduced to 54 with the removal of the items with low scope validity. After receiving expert opinion, 102 secondary school students tried to determine the reliability of the scale by piloting. After the pilot, the main application was applied to 391 secondary school students. Validity and reliability analyses of the developed scale were performed. Within the scope of the validity and differentiation analysis of the Artificial Intelligence Attitude Scale (EYTZÖ) in education, Explanatory Factor Analysis (AFA), Confirmatory Factor Analysis (DFA) and Independent Sample T-Test were carried out. Cronbach's alpha reliability coefficient was calculated within the scope of EYZTÖ reliability analysis and it was determined to be perfectly reliable. As a result of the validity and reliability analyses of the developed EYZTÖ, it was seen that it is a valid, distinctive and reliable scale for secondary school students.