Afyonkarahisar ilinde kapalı alanlarda kafeslerde yetiştirilen yumurta tavuklarında çeşitli faktörlerin kan parametreleri üzerine etkisi
Effect of various factors in blood parameters of laying hens in cages indoor grown in Afyonkarahisar
Yazar: NİYAZİ BİNGÜLER
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ELİTOK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Biyokimya = Biochemistry ; Hematoloji = Hematology ; Kan testleri = Hematologic tests ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Yumurta tavukları = Laying hens

Özet:
Bu çalışma Afyonkarahisar İli'nde bulunan Hy Line ırkı 60 günlük  500 adet tavukta yapılmıştır. Çalışmanın yapıldığı kış mevsiminde dışardaki ısı 13°C iken, tavukların yetiştirildiği ortamın iç ısısının ortalama 23°C olduğu saptanmıştır. Çalışmanın materyalini oluşturan tavuklarda klinik, hematolojik ve kan biyokimyasal paramatreleri ölçülmüştür. Klinik olarak; vücut sıcaklığı (T), solunum (R) ve kalp frekansları (P) ölçülmüştür. Hematolojik muayenelerde; eritrosit (RBC), total lökosit (WBC), hemoglobin (HB), hematokrit (HCT), ortalama korpüsküler volüm (MCV), ortalama eritrosit hemoglobini (MCH) ve ortalama hemoglobin yoğunluğu (MCHC) ile formül lökosit sayımları  yapılmıştır. Kan biyokimyasal muayenelerinde; serum aspartat aminotransferaz (AST), serum γ-glutamyltransferase (GGT), serum ornitil karbomil trasnferaz (OCT), serum laktat dehidrogenaz (LDH), serum sorbitol dehidrogenaz (SDH) ve kreatinin fosfokinaz (CPK) düzeyleri ile Total Protein (TP), Albumin (ALB), Glukoz (GLU), Total ve indirek Bilirubin (TB ve IB), Total kolesterol (TCOL), High Density Lipoprotein (HDL) ve Low Density Lipoprotein (LDL) düzeyleri tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda; ölçümü yapılan paramatrelerin tümünün normal sınırlarda olmakla birlikte, daha önceleri yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçlardan farklılık arz ettiği gözlenmiştir.  Bu farklılığın muhtemel nedeni ise ırk, beslenme koşulları ve  iklim koşullarındaki değişikliğe bağlanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, Afyonkarahisar İli'nde kapalı kafeslerde yetiştirilen tavuklarda klinik, hematolojik ve kan biyokimyasal parametrelerini inceleyen ilk çalışma niteliğinde olup, daha sonra bu konu ile ilgili yapılacak bilimsel çalışmalara ve pratik veteriner hekimlerinin saha çalışmalarına referans oluşturma niteliğindedir.

Abstract:
This study was carried out in five hundred Hy Line breed chickens at the 60 days age breeding in Afyonkarahisar Province. This study was done during the winter season when the outside temperature was 13 ° C, while the average indoor temperature of the shelters was 23°C. Clinical, hematological and blood biochemical parameters were measured in chickens that constituted the study material. Clinically; body temperature (T), respiration (R) and heart rates (P) were measured. In the hematological examinations; formula leukocyte counts were performed with erythrocyte (RBC), total leukocyte (WBC), hemoglobin (HB), hematocrit (HCT), mean corpuscular volume (MCV), mean erythrocyte hemoglobin (MCH) and mean hemoglobin concentration (MCHC). In the blood biochemical examinations; serum aspartate aminotransferase (AST), serum gamma-glutamyltransferase (GGT), ornithine carbamoyltransferase (OCT), serum lactate dehydrogenase (LDH), serum sorbitol dehydrogenase (SDH) and creatine phosphokinase (CPK),  total protein (TP), Albumin (ALB), Glucose (GLU), Total and Indirect Bilirubin (TB and IB), Total Cholesterol (TCOL), High Density Lipoprotein (HDL) and Low Density Lipoprotein (LDL) levels were determined. At the end of the study; it has been observed that all of the measured parameters differ from the results obtained from earlier studies, although those within the normal limits. The probable cause of this variability was linked to changes in race, nutritional and climatic conditions. The results obtained from the study were the first to examined clinical, hematological and blood biochemical parameters in chickens breeding in closed cages in Afyonkarahisar Province,  and then to reference the field studies of scientific studies and practicing veterinarians to study about this subject.