Petrol fiyatlarında yaşanan gelişmelerin enflasyon üzerindeki etkisi :Türkiye üzerine ampirik bir uygulama (2003-2017)
The effects of the world oil price changes on inflation: Example of Turkey (2003-2017)
Yazar: SULTAN KOÇAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FEYZA BALAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Enflasyon = Inflation ; Enflasyon riski = Inflation risk ; Fiyat = Price ; Fiyat hareketi = Price movement ; Petrol = Petroleum ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Günümüzde ekonomik krizlerin daha da sıklaşarak ve hız kazanarak yaşanıyor olması, bunların çok kısa zaman aralıkları içinde dünya ekonomilerine olumsuzluklar şeklinde yansımasına neden olmaktadır. Krizlerin kötü etkilerinden en az bir biçimde etkilenmek, tüm ekonomilerin dikkat etmeleri gereken konuların başında gelmektedir. Bundan böyle; makroekonomik verilerin, doğru analizler yapılarak sağlam zeminlere bina edilmesi büyük önem arz etmektedir. Aksi takdirde, iktisadi istikrarsızlıkların; kalkınma, büyüme, gelişme ve istihdam konularında oluşturulacak planlamaları olumsuz yönlerde etkilemeleri ile karşı karşıya kalınmış olunacaktır. Ekonomik gelişme, istikrarlı kalkınma ve büyümeyi sağlamak için; özellikle 'yurt içi kaynak darlığı' yaşayan ve bunu telafi etmek üzere 'dış kaynaklara' gereksinim duyan gelişmekte olan ekonomiler açısından, sosyo-ekonomik ve sosyo-politik istikrar olgusu, farklı önem taşımaktadır. 
Ekonomiye etki eden tüm değişkenlerin, makroekonomik verilere olan etkileri ve veriler arası ilişkileri, ekonomiye yön veren planlamacıların doğru ve net kararlar verebilmeleri için önemli koşul: İktisadi istikrar.
Günümüzde; neredeyse bütün dünya ülkeleri, petrol fiyatlarındaki hareketlilikten, doğrudan ya da dolaylı olarak etkilenmektedir. Bu çalışma ile ithal edilen ham petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların, Türkiye'deki makroekonomik verileri ne şekilde  ve hangi oranlarda etkilediği araştırılmıştır. 
Gelişmekte olan ülke konumundaki Türkiye; petrol ihtiyacının tamamına yakın bir miktarını ithal etmekte olduğundan, petrol fiyat düzeyinde meydana gelen herhangi değişimin, enflasyon oranını doğrudan etkilediği, petrole bağımlı ürünlerde de, ek bir maliyet ve fiyat yükselişini oluşturarak ekonomik istikrarı olumsuz olarak etkilediği görülmektedir.
Tarihsel sürece ve bu süreçte gerçekleşenlere dikkatle bakıldığında; dünya konjonktürüne paralel olarak, 'petrol fiyatları' ile 'enflasyon oranları' arasındaki ilişki, Türkiye Ekonomisi'nde de ciddi oranda hissedilmiştir. Petrol şoklarının meydana geldiği 1970' li yıllarda, Türkiye'de enflasyonun kronik bir karaktere bürünerek varlığını sürdürdüğü söylenebilir. 




Petrol fiyatları ile enflasyon oranı arasındaki ilişkinin incelendiği çalışma; 2003.01-2017.02 dönemini kapsamıştır. Veriler aylık olarak değerlendirilmiş olup Zaman Serisi Analizi kullanılarak sonuca erişilmiştir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini bulmak üzere; Granger Nedensellik Testi ve ayrıca, Kısa Dönem Denge Mekanizmalarını açıklayabilmek için de Hata Düzeltme Modelleri kullanılmıştır.
Bu çalışmamızın sonucunda, önemli bir bulguya erişilmiştir: Petrol fiyatı bir birim arttığında, enflasyon oranının yüzde üç oranında arttığı görülmüştür.Dolayısı ile; değişkenler arasında pozitif yönlü istatistiksel bir anlam ilişkisinin olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar kelimeler; İthalat, Ham Petrol İthal Fiyatları, İstikrar, Enflasyon, Makro- Ekonomik Dengeler ve Vektör Otoregresif Model (VAR).

Abstract:
Today, the economical crises are occurring more frequently and with an accelerated speed which negatively impacts the world economies in shorter terms.
To be able to survive from the least negative effect of these crises should be one of the primary concern of all economies. From now on, it is crucial for macro-economical data to be constructed on solid grounds with correct analysis. Otherwise, economical inconsistencies will bear negative impacts on development, growth and employment.  In order to enable the economical development, consistent improvement and growth, for those emerging economies who have "shortfall in national resources" and need "foreign resources" for compensation, socio-economical and socio-political consistency is of special significance.
There is condition that enables the relations between the economical variables, their  effects on the economies and on the macro-economical data and the inter-data relations, and for the planners leading the economy to be able to make correct and precise decisions; Economical consistency.
Today, almost all world countries are impacted directly and indirectly by the volatility in the petroleum prices. Researched how and to which limits, the fluctuations in the imported crude oil prices affects the macro-economical data and thus the activities. 
Turkey, considered a developing country, having been importing the majority part of the petroleum it needs;  not only any change in the crude oil (petroleum)prices directly affects the inflation rates, but also for the petroleum related products, the additionally incurred costs and increase in prices negatively impacts the consistency in economy.
When we look at the historical cycle and developments in these processes; in parallel to the conjuncture in the world, Turkey also felt the economical relations between the 'petroleum prices' and the 'incurred inflation rates', and this effect continued. where petrol shocks took place in the 1970s and then after inflation turned into a chronic character and kept its existence.
 The research here covers the period from January 2003 to February 2017, where we examined the relation between the petroleum prices and inflation rates. The data were studied on monthly basis and results were obtain via Time Series Analysis. Economic determination relations between the variables were searched by means of the Granger Economic Determination Test, and in addition, to explain the Short Team Balance Mechanisms, the Error Correction Models were used.
As a result of this research: When the petroleum price increased by one unit in Turkey, inflation rate was observed to increase by three percent. Therefore, it looks very clearly that there is a statistical denotation going in direct proportion between these variables.
Key words; Import, Crude Oil Import Prices, Consistency, Inflation, Macro-economical Equilibrium and Vectoral Autoregressive Model (VAR).