Ebeveynlerin COVİD- 19 korkusu ve eş tükenmişlik düzeyinin ebeveyn çocuk ilişkisi üzerine etkisinin incelenmesi
The study of the effects of parents' COVID-19 fear and spousal burnout level on the parent child relationship
Yazar: YASEMİN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. HALE DERE ÇİFTÇİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba = Parents ; COVID 19 = COVID 19 ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Bu çalışma ebeveynlerin Covid-19 korkusu ve eş tükenmişlik düzeyinin ebeveyn çocuk ilişkisi üzerine etkisinin incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Mersin ilinin Anamur ilçesinde bulunan 3-11 yaş tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveyn katılmıştır. Araştırma kapsamındaki toplam 350 ebeveynin 162'si anne iken, 188'i babalardan oluşmaktadır. Verileri toplamak amacı ile ebeveynlere Demografik Bilgi Formu, Covid-19 Korku Ölçeği, Eş-Tükenmişlik Ölçeği ve Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden "Korelasyonel Araştırma Modeli" kullanılmıştır. Verileri analiz etmek için korelasyon, çoklu regresyon, tek yönlü varyans analizi ve LSD kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda ebeveynlerin orta düzeyde Covid-19 korku düzeyi yaşadığı, eş tükenmişlik düzeyinin risk grubunda olduğu ve çocukları ile olumlu ilişki kurma düzeylerinin olumsuz ilişki kurma düzeylerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Covid-19 korku düzeyinde ebeveynlerin yaşının anlamlı bir farklılık yaratmazken, nde ebeveyn yaşı arttıkça eş tükenmişlik düzeyinin de artış gösterdiği görülmüştür. Ebeveynlerin Covid-19 korku düzeyi, eş tükenmişlik düzeyi ve çocukları ile ilişkilerinde çocuklarının cinsiyetinin anlamlı bir farlılık görülmezken, yaşına göre orta çocukluk döneminde çocuğu olan ebeveynlerin Covid-19 korku düzeyinin ve eş tükenmişlik düzeyinin okul öncesi dönemde çocuğu olan ebeveynlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin çocukları ile olan ilişkileri ile Covid-19 korkusu ve eş tükenmişlik düzeyleri arasında ilişki incelendiğinde orta düzeyde ve negatif yönde ilişki belirlenmiştir. Yani ebeveynlerin covid-19 korkusu ve eş tükenmişlik düzeyi arttıkça çocukları ile olan olumlu ilişki düzeyinin azaldığı görülmüştür. Ayrıca annelerin olumlu ebeveyn-çocuk ilişki düzeylerinin babalara göre daha yüksek olduğu, ebeveynlerin kız çocuklarına yönelik olumlu ilişki düzeylerinin de daha yüksek olduğu, okul öncesi dönemdeki çocukları ile ebeveynlerin arasındaki ilikinin olumlu yönde olduğu sonucu belirlenmiştir. Tün bu sonuçlar dikkate alındığında covid-19 korkusu ve eş tükenmişliğini azaltmaya yönelik alınacak önlemler ile ebeveyn-çocuk ilişkilerini arttırmaya yönelik destek çalışmalarını planlanması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to examine the effects of parents' Covid-19 fear and spousal burnout on the parent-child relationship. Parents who have a child with a typical development of 3-11 years old living in Mersin, Anamur district, participated in the study. While 162 of 350 parents were mothers, 188 of them were fathers. To collect the data, Demographic Information Form, Covid-19 Fear Scale, Spousal Burnout Scale and Parent-Child Relationship Scale were applied to the parents. "Correlational Research Model", one of the quantitative research methods, was used in the research. To analyze the data; correlation, multiple regression, one-way analysis of variance and LSD were used. The results showed that parents experienced Covid-19 fear at a moderate level, the level of spousal burnout was in the risk group, and the level of establishing a positive relationship with their children was higher than the level of establishing a negative one. While the age of parents did not make a significant difference in the level of Covid-19 fear, the level of spouse burnout increased as parents` age increased. While there was no significant difference between parents' Covid-19 fear, spousal burnout levels and the gender of their children in their relations with their children, it was determined that parents` Covid-19 fear and spousal burnout levels of parents who had children in middle childhood had higher levels than the ones who had children in preschool. When the relationship between the parents' relations with their children and the Covid-19 fear and the levels of spousal burnout were examined, a negative relationship at moderate level was determined. It was observed that as the fear of covid-19 and the level of spousal burnout increased, the level of positive relationship with their children decreased. In addition, it was determined that mothers` positive parent-child relationship levels were higher than the fathers`, the positive relationship levels of the parents towards their daughters were higher, and the relationship between their preschool children and their parents was positive. Considering all these results, to reduce covid-19 fear and spousal burnout, planning supportive activities and taking precautions can be suggested as they might increase parent-child relations.