Uydu verileri kullanılarak Kırşehir'de tarımsal kuraklığın izlenmesi
Monitoring agricultural drought in Kırşehir using satellite data
Yazar: GİZEM NUR KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HALİL GÜNEK
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Kuraklık canlı yaşamını olumsuz etkileyen doğal bir afettir. Bu doğal tehlike tarım ürünlerinim gelişimini etkileyerek verimde azalmaya neden olabilmektedir. Bu çalışmada, Kırşehir'e ait 2013-2023 yılları arasındaki bulutsuz Landsat 8 OLI uydun görüntüleri kullanılarak Normalize Edilmiş Fark Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI), Normalize Edilmiş Fark Nem İndeksi (NDMI) ve Yer Yüzey Sıcaklığı (YYS) hesaplanarak çalışma sahasının yıllara göre tarımsal kuraklık değişimini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada, 2013-2023 yıllarına ait toplamda 58 uydu görüntüsü kullanılmıştır. Her bir uydu görüntüsüne ArcGIS programında NDVI, NDMI ve YYS uygulanmış ve haritaları oluşturulmuştur. Yıl bazındaki hesaplanan değerlerin ortalamaları da alınmıştır. Kullanılan indislerin çalışma sahasındaki kapladığı alanlar hesaplanmış ve grafikleri oluşturulmuştur. NDVI değerlerine göre yüksek nem oranında dalgalanmalar bulunsa da artış eğilimi görülmektedir. YYS değerlerine göre de düşük yer yüzey sıcaklığında dalgalanmalar bulunmaktadır. Çalışma sahasında yüksek nem oranının ve düşük yer yüzey sıcaklığının sağlıklı bitki örtüsü ile paralellik gösterdiği görülmektedir. Ayrıca çalışma sahası içerisinde bulunan Hirfanlı Barajı ve Seyfe Gölü genellikle yüksek nemlilik, düşük yer yüzey sıcaklığı ve bitki örtüsünden yoksun arazileri belirttiği için ortalamaları etkilemiştir. Çalışma sahası yarı kurak bir alan olduğu için gelecekte de bu indislerde artış ve azalışlar devam edecektir. Bu nedenle indislerdeki değişimin izlenmeye devam edilmelidir. Özellikle tarım sektörü için bu durum çok önemlidir.

Abstract:
Drought is a natural disaster that negatively affects living beings. This natural hazard can affect the development of agricultural products and cause a decrease in yield. In this study, it was aimed to determine the agricultural drought change of the study area by calculating the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI), Normalized Difference Moisture Index (NDMI) and Ground Surface Temperature (GST) using the cloudless Landsat 8 OLI satellite images of Kırşehir between the years 2013-2023. A total of 58 satellite images from the years 2013-2023 were used in the study. NDVI, NDMI and GST were applied to each satellite image in the ArcGIS program and maps were created. The averages of the calculated values ​​on a yearly basis were also taken. The areas covered by the used indices in the study area were calculated and their graphics were created. Although there are fluctuations in high humidity rates according to NDVI values, an increasing trend is observed. According to GST values, there are fluctuations in low ground surface temperature. It is observed that high humidity and low ground surface temperature in the study area are parallel to healthy vegetation. In addition, Hirfanlı Dam and Seyfe Lake in the study area generally affect the averages as they indicate high humidity, low ground surface temperature and lands devoid of vegetation. Since the study area is a semi-arid area, increases and decreases in these indices will continue in the future. Therefore, changes in the indices should be continued to be monitored. This situation is very important especially for the agricultural sector.