İlköğretim 8. sınıf fen bilgisi ders kitabı etkinliklerinin çoklu zekâ kuramına göre incelenmesi
Examination of primary grade 8 th science textbook activites according to multiple intelligence theory
Yazar: SÜMEYYE NUR ASLAN
Danışman: PROF. DR. SÖNMEZ GİRGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Betimsel analiz = Descriptive analysis ; Ders kitapları = Textbooks ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokullar = Secondary schools ; Çoklu Zeka Kuramı = Multiple Intelligence Theory

Özet:
İnsan beyni karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu yapıyı çözümlerken zekânın ve tanımlanmasının da oldukça güç olduğunu söyleyebiliriz. Bu karmaşık yapının çözümlenmesi ve tanımlanması için birçok kuram ortaya atılmıştır. Bu kuramlardan günümüzdeki bireysel ve yapılandırmacı eğitim anlayışına en uygun olan, Howard Gardner'ın ileri sürdüğü "çoklu zekâ kuramı" dır. Bununla birlikte ders kitaplarında yer alan etkinliklerin bu zekâ alanları açısından değerlendirilmesi ve öğrencilerin gelişim düzeylerine uygunluğunun incelenmesi ayrıca ne gibi düzenlemelerin yapılması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Eğitimde verimliliğin artırılması için bu çalışma son derece önem arz etmektedir. Bu araştırmanın temel amacı; ilköğretim sekizinci sınıf Fen Bilgisi ders kitabında yer alan, "etkinlik" başlığı altında verilmiş olan otuz iki tane ders kitabı etkinliğinin zekâ alanlarını incelemek ve çoklu zekâ kuramına uygunluğunu belirlemektir. Veriler toplanırken, Howard Gardner'ın belirlediği zekâ alanları ve bu zekâ alanına sahip kriterlerin yer aldığı maddeler göz önüne alınarak incelenmiştir. Etkinliklerin her adımında yer alan metinlerin çoklu zekâ kuramına göre hangi zekâ alanına ve bu zekâ alanına ait hangi kriter sınıfına dâhil olduğu belirlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır.  Veriler doküman incelemesi yapılarak, betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Bu araştırma sonucunda sırasıyla görsel-uzamsal zekâ, bedensel-kinestetik zekâ, mantıksal-matematik zekâ, sözel-dilsel zekâ alanlarına ait bulguların en fazla yer aldığı, sosyal-kişilerarası zekâ, doğa zekâsı ve içsel zekâya ait bulgulara ise sınırlı sayıda yer aldığı görülmektedir. Müzik-ritmik zekâ alanına ait ise hiçbir bulgunun yer almadığı gözlenmiştir. Ayrıca her etkinlik için sayı bakımından zekâ alanı çeşitlenmesi yeterli kabul edilecek düzeyde iken, genel anlamda tüm etkinliklerde yer alan zekâ alanı çeşitlenmenin ise yeterli düzeyde olmadığı görülmektedir.

Abstract:
The human brain has a complex structure. While analyzing this structure, we can say that intelligence and its definition are very difficult. Many theories have been put forward to analyze and describe this complex structure. Among these theories, Howard Gardner's "multiple intelligence theory" is the most suitable for today's individual and constructivist understanding of education. In addition, it is necessary to evaluate the activities in the textbooks in terms of these intelligence areas and to examine their suitability for the developmental levels of the students and to determine what kind of arrangements should be made. This study is extremely important in order to increase efficiency in education. The main purpose of this research is; The aim of this study is to examine the intelligence fields of thirty-two textbook activities, which are given under the title of "activity" in the eighth grade primary school science textbook, and to determine their suitability for the theory of multiple intelligences. While collecting the data, the intelligence areas determined by Howard Gardner and the items containing the criteria for this intelligence area were examined. It has been determined that the texts in each step of the activities are included in which intelligence area and which criterion class belonging to this intelligence area according to the multiple intelligence theory. Qualitative research method was used in the research. The data were analyzed by document analysis and descriptive analysis. As a result of this research, it is seen that the findings related to visual-spatial intelligence, bodily-kinesthetic intelligence, logical-mathematical intelligence, verbal-linguistic intelligence are the most common, while the findings of social-interpersonal intelligence, natural intelligence and intrapersonal intelligence are limited in number. It was observed that there was no finding in the field of music-rhythmic intelligence. In addition, while the diversity of the intelligence field in terms of number for each activity is at a level to be considered sufficient, it is seen that the diversity of the intelligence field in all activities is not at a sufficient level in general.