Evli bireylerin psikolojik doğum sırası, evlilik uyumu ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki yordayıcı ilişkiler
Investigation of the relationship between pschological birth order, psychological resilience and marital adjustment in married individuals
Yazar: ZÜBEYDE İLMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH SÜRÜCÜ
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Psikolojik doğum sırası = Psychological birth order ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Bu araştırmanın amacı, evli bireylerin psikolojik doğum sırası ile evlilik uyumu ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki yordayıcı ilişkileri incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu tesadüfi yöntemle seçilmiş 261 kadın ve 200 erkek evli birey oluşturmaktadır. Katılımcıların psikolojik doğum sıralarını belirlemek amacıyla "White-Campbell Psikolojik Doğum Sırası Envanteri", evlilik uyumlarını belirlemek için "Evlilikte Uyum Ölçeği", psikolojik sağlamlıklarını belirlemek için ise "Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada değişkenlerin birbiri ile ilşkisini ölçmek amacıyla Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde değişkenlerin arasındaki aracı rolünü ortaya koymak amacıyla yapısal eşitlik analizi tekniğinden yararlanılmış olup, Amos programı kullanılmıştır.

Yapılan analiz sonucunda, psikolojik sağlamlığın evlilik uyumunu pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Yine psikolojik sağlamlık, psikolojik doğum sırası alt boyutlarından olan büyük çocuk boyutunu, ortanca çocuk boyutunu ve tek çocuk boyutunu negatif yönde etkilemekte, küçük çocuk boyutunu ise pozitif yönde etkilemektedir. Psikolojik doğum sırası alt boyutlarından tek çocuk boyutu, evlilik uyumunu negatif yönde etkilemekte ve psikolojik sağlamlık boyutu evlilik uyumunu pozitif yönde etkilemekte, diğer boyutlar (büyük çocuk, ortanca çocuk ve küçük çocuk) etkilemediği belirlenmiştir.

Aracılık testi incelendiğinde; psikolojik sağlamlığın evlilik uyumuna etkisinde büyük çocuk, ortanca çocuk, küçük çocuk boyutları istatistiksel anlamlı aracılık etmemektedir. Psikolojik sağlamlığın evlilik uyumuna etkisinde tek çocuk boyutu istatistiksel anlamlı aracılık etmektedir. Bu aracılık kısmi aracılıktır.

Anahtar kelimeler: Evlilik Uyumu, Psikolojik Sağlamlık, Psikolojik Doğum Sırası

Abstract:
The aim of this study was to marital adjustment of married individuals with psychological birth order and investigate the predictive relationships between psychological robustness. The study group consists of randomly selected 261 women and 200 male married individuals.. "Personal Information Form" was used to determine the personal information of the participants. "White-Campbell Psychological Birth Order Inventory" was used to determine psychological birth order. "Marriage Compliance Scale" was used to determine marital adjustment. "The Brief Resilience Scale" in was used to determine the psychologicalresilience. Pearson correlation test was used to measure the relationship between variables. In the analysis of the data, "Structural equality analysis" technique and Amos program was used to in order to determine mediator role between the variables.

As a result of the analysis, psychological resilience positively affects marital adjustment. Again, psychological resilience affects negatively the dimension of the great child, median child and single child. It affects positively the dimension of small child. Single child dimension,  which is one of the sub-dimensions of psychological birth order, affects marriage adjustment negatively and psychological resilience, dimension positively affects marital adjustment, other dimensions (great child, median child, single child) do not affect.

When the intermediary test is examined; The effects of psychological resilience on marital adjustment were not statistically significant for the great child, median child, little child dimensions. The effect of psychological resilience on marital adjustment is mediated by the statistical significance of single child dimension. This is a partial mediation.

Keywords: Marital Adjustment, Psychological Resilience, Psychological Birth Order