Çocuklarda hematopoietik kök hücre transplantasyonunda egzersiz programının etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of exercise programme on pediatric stem cell transplantation
Yazar: VESİLE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. TÜLİN DÜGER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, çocuklarda hematopoietik kök hücre transplantasyonu (HKHT) sırasında ve sonrasında uygulanan egzersiz programının etkinliğini belirlemek ve bu alanda oluşturulan egzersiz programlarına katkı sağlamak amacı ile gerçekleştirilmiştir. HKHT uygulamasına karar verilen 3-17 yaşları arasındaki 22 çocuk müdahale ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Çocukların fiziksel fonksiyonları, fonksiyonel performansları, klinik durumları, depresyon, günlük yaşam aktiviteleri, çocuk ve bakım verenlerin yaşam kaliteleri HKHT öncesi, taburculuk ve bir ay sonraki kontrollerinde değerlendirilmiştir. Müdahale grubuna hastanede yattıkları süre boyunca haftada 5 gün; kuvvetlendirme, endurans, germe ve gevşeme egzersizlerinden oluşan egzersiz programı uygulanmış ve taburculukta ev programı verilmiştir. Müdahale grubunda, çocukların hastanede yattıkları süre boyunca fizyoterapist eşliğinde uygulanan egzersiz programı sonucu, fiziksel fonksiyonları ve fonksiyonel performansları istatistiksel olarak anlamlı ölçüde artarken (p<0.05), kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu bulunmuştur (p<0.05). Müdahale grubunun hastanede yattığı süre boyunca ağrılı olduğu gün sayısı, ağrı şiddeti ve depresyon düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha az bulunmuştur (p<0.05). Yaşam kalitesi skorları ise müdahale grubunda, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Bakım verenlerin yaşam kalitelerinin ise bu süreçten olumsuz yönde etkilendiği bulunmuştur. Çalışmamızın sonucunda, HKHT sürecinde egzersiz programının olumlu etkilerinin olduğu, ev programı ile takip döneminde ise elde edilen etkilerin azaldığı belirlenmiştir. HKHT yapılan çocuklarda fizyoterapist eşliğinde yapılan egzersiz programları önemlidir ve nakil sonrası takip dönemlerinde de bu programın devam etmesine ihtiyaç büyüktür.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effectiveness of applied exercise programme during and after hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) and, contribute to the implementation of the exercise programmes in this field. 22 children between 3-17 years of age who were decided to HSCT, were divided in two groups as intervention and control group. Children's physical function, functional performance, clinical status, depression, activities of daily life, childrens' and caregivers' quality of life were assessed before HSCT, at the discharge and one month after. The exercise programme consisting of strengthening, endurance, stretching and relaxation exercises were implemented to the intervention group, five days a week, throughout hospitalization and at the discharge they were given home programme. The result of the exercise programme implemented with the physiotherapist during hospitalization, it was found that children's physical function and functional performance increased statistically significant in the intervention group (p<0.05), decreased statistically significantly in the control group (p<0.05).  Number of painful day, pain intensity and depression level were found to statistically significantly lower in the intervention group than in the control group (p<0.05). Quality of life scores were statistically significantly higher in the intervention group than in the control group (p<0.05). It was found that caregiver's quality of life was negatively affected by this process. As a result of our study, it was determined that exercise programme have positive effects during HSCT, obtained these effects decreased during the follow-up period with home programme. Exercise programmes implemented with physiotherapist are important for children undergoing HSCT and, after transplantation there is also great need to continue this program in follow-up periods.