İlköğretim aday öğretmenlerinin yetiştirilmesi sürecinin ilköğretim müfettişleri ve okul müdürlerince değerlendirilmesi: Kırıkkale ili örneği
Primary school inspectors? and headmasters? evaluation on their roles in training pre-service teachers of primary schools: Kırıkkale case
Yazar: GONCA ÇİMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. METİN ARSLAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Denetçiler = Controller ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kırıkkale = Kırıkkale ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim aday öğretmenlerinin yetiştirilmesi sürecinin ilköğretim okul müdürleri ve ilköğretim müfettişlerince niteliksel olarak değerlendirilmesidir.Bu araştırma nitel araştırma deseni olan olgu bilim deseninde yapılmıştır. Araştırmada problem merkezli görüşme veri toplama yöntemi olarak seçilmiştir.Araştırmanın evrenini; Kırıkkale şehir merkezinde resmi ilköğretim okullarında görev yapan okul müdürleri ile Kırıkkale ilinde görevli ilköğretim müfettişleri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri 17 ilköğretim okul müdürü ve 10 ilköğretim müfettişinden elde edilmiştir.Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu sorulardan oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formunun birinci bölümünde katılımcılara ait kişisel bilgiler, ikinci bölümünde ilköğretim müfettişlerinin ya da ilköğretim okul müdürlerinin aday öğretmenlerin yetiştirilme sürecine ilişkin görüşleri ile ilgili toplam 8 soru yer almıştır.Araştırmanın kaynak verileri, açık uçlu sorulardan oluşan anket formu kullanılarak elde edilmiştir. Anket formunun geliştirilmesinde uzman görüşleri alınmış, pilot uygulamalar yapılmış, tekrar alınan profesyonel görüşlerle forma son hali verilmiştir. Araştırma kapsamında 10 ilköğretim müfettişi ile 17 ilköğretim okul müdürüne anket formları dağıtılmıştır. Anket formları toplanarak formlardaki veriler defalarca okunarak anket formları ortaya çıkarılan kavramlara göre ayrıştırılmıştır. Elde edilen verilerin yüzde ve frekans değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada sekiz boyuta ait şu sonuçlara ulaşılmıştır.aday öğretmenlerin yetiştirilme programlarının etkililiği ile ilgili olarak okul müdürlerinin programın uygun ve etkili olduğunu (%35.29) düşündükleri anlaşılmıştır. İlköğretim müfettişleri ise, aday öğretmenlerin yetiştirilme programlarını uygulama noktasında yetersiz (%60) bulduklarını ifade etmişlerdir. Aday öğretmenlerin yetiştirilme programlarının nasıl olması gerektiği ile ilgili olarak okul müdürleri mevcut yönetmelik doğrultusunda uygun olduğu (%23,53), İlköğretim müfettişleri ise aday öğretmenlerin yetiştirilme programlarının uygulamalı eğitim sürecinin tecrübeli öğretmenlerle veya akademisyenlerle gerçekleştirilmesi (%70) gerekli olduğu görüşlerini belirtmiştir. İlköğretim okul müdürleri aday öğretmenlerin yetiştirilme programlarının süresi ve başlama tarihi ile ilgili program eğitim öğretim yılı başından yıl sonuna kadar olmalı (%41,18) şeklinde görüş bildirirken ilköğretim müfettişleri ise, aday öğretmenlerin yetiştirilme programlarında yer alan hazırlayıcı ve temel eğitim kurs saatlerinin azaltılarak uygulamalı eğitim süresinin uzatılması (%11,76) gerektiği şeklinde görüş bildirmişlerdir. İlköğretim okul müdürleri aday öğretmenlerin yetiştirilme programlarının öğretmen yeterliliklerine katkısı hususunda: ?Programın öğretmen yeterlilikleri katkısı konusunda eksiklikler var.? (52,94) şeklinde görüş bildirirken İlköğretim müfettişleri: ?Programda uygulamalı eğitime ağırlık verilirse yararlı olur.? (%30) şeklinde görüş bildirmişlerdir. Aday öğretmenlerin yetiştirilmesi ve mesleğe hazırlanmasında yaptıkları çalışmalar ile ilgili olarak ilköğretim müdürleri görüşlerini: ?Rehber öğretmen görevlendirmek.? (47,06). İlköğretim müfettişleri ise: ?Rehberlik ve işbaşında yetiştirmek.?(%40) olarak belirtmişlerdir. Aday öğretmenlerin denetiminde ilköğretim okul müdürleri ve müfettişleri ilköğretim aday öğretmenlerinin denetiminde aday öğretmenlerin sınıf içi davranışlarını göz önünde bulundurduklarını belirtmişlerdir. İlköğretim aday öğretmenlerinin adaylığının kaldırılmasında ve mesleki gelişimin değerlendirilmesinde ilköğretim okul müdürleri ?aday öğretmenlerin sınıf içi faaliyetlerini? (%88,24) göz önünde bulundurduklarını belirtmişlerdir. İlköğretim okul müdürlerinin %76,47'si, ilköğretim müfettişlerinin ise %70'i aday öğretmenlerin yetiştirilmesine katkı sağlamak amacıyla herhangi bir hizmet içi eğitim programına katılmadıklarını ifade etmişlerdir.

Abstract:
The purpose of this study was to qualitatively analyze the training process of primary school pre-service teachers by headmasters and primary school inspectors.This study was carried out by means of phenomenographical design which was a qualitative research designs. The headmasters working in state primary schools in Kırıkkale province and primary school inspectors in Kırıkkale province formed the universe of the study. The data of the study was collected from 17 primary school headmasters and 10 primary school inspectors.In the data collection procedure of the study, a survey composed of open-ended question and prepared by the researcher was used. There were questions about the personal information of the participants in the first part of the survey and 8 questions about the views of primary school headmasters and inspectors on the process of pre-service teacher training in the second part of the survey. The data of the study was obtained by means of a survey composed of open-ended questions. During the application of survey views of the experts were taken, pilot studies were carried out and the final version of the survey was prepared through the retaken professional views. The survey forms were delivered to 10 primary school inspectors and 17 primary school headmasters in the study. The survey forms were categorized according to the concepts after the survey forms were collected and the data in the forms were reviewed many times. The percentage and frequency values of the data were calculated. In the study, the following findings about the eight dimensions were obtained.It was found that the school headmasters thought about the efficiency of the pre-service teacher training programs that it was appropriate and effective (35.29%). However, primary school inspectors stated that the pre-service training programs were inadequate (60%) in terms of implementation. In terms of how pre-service teacher training programs should be, primary school headmasters claimed that the current implementation was appropriate (23.53%), and primary school inspectors claimed that process of pre-service teacher training programs should be carried out with experienced teachers and academicians (70%). While school headmasters believed that the program about the period and starting date of the pre-service teacher training program should be from the beginning of educational year to the end (41.18%), primary school inspectors believed that preparatory and basic training course hours in pre-service teacher training program should be reduced and the practical training period should be increased (11.76%). While primary school headmasters believed about the contribution of pre-service teacher training programs to the teacher efficacies that ?There are some deficiencies in the contribution of programs to teacher efficacies? (52.94%), primary school inspectors stated that ?If practical training is given more importance, it will be better? (30%). Primary school headmasters stated about the studies of pre-service teacher training and pre-service teachers? preparation to the profession that ?Mentor teacher should be assigned (47.06%); however, primary school inspectors stated that ?Mentoring and training on duty is required? (40%). In terms of the evaluation of pre-service teachers, both primary school headmasters and inspectors stated that they took in-class behaviors of pre-service teachers into consideration. Primary school headmasters asserted that they took ?in-class activities of pre-service teachers? (88.24%) into consideration in repealing apprenticeship and evaluating professional development. The 76.47% of the primary school headmasters and 70% of the primary school inspectors stated that pre-service teachers did not attend any in-service training in order to contribute to their professional development.