Doğu Akdeniz Bölgesi meyve bahçelerinde zararlı Drosophila suzukii Matsumara (Diptera: Drosophilidae) parazitoitlerinin belirlenmesi ve bunların mücadelede kullanım olanaklarının araştırılması
Determination of parasitoids of Drosophila suzukii Matsumara  (Diptera: Drosophilidae) and investigation of usage areas in orchards of the Eastern Mediterranean Region
Yazar: ADNAN TUSUN
Danışman: PROF. DR. SERDAR SATAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Diptera = Diptera ; Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Drosophila = Drosophila ; Meyve bahçeleri = Orchards ; Meyveler = Fruits

Özet:
Drosophila suzukii (Matsumara, 1931) (Diptera: Drosophilidae) Asya kökenli, geniş konukçu tercihi olan istilacı ve karantinaya tabi bir meyve zararlısıdır. Ülkemizde 2014 yılında ilk kez Erzurum'da tespit edilmiştir. Bu çalışma 2020-2022 yıları arasında laboratuvar ve doğa koşullarında yürütülmüştür. Drosophila suzukii'nin Doğu Akdeniz Bölgesi'nde yayla ve ova kesiminde parazitoitleri araştırılmış ve Pachycrepoideus vindemmiae (Rondani, 1875) (Hymenoptera: Pteromalidae) ile Leptopilina boulardi Förster (Hymenoptera: Figitidae)'in laboratuvar koşullarında konukçu-tercih denemeleri, farklı sıcaklıklarda gelişme süresi, sayısal-işlevsel tepkisi ve yaşam çizelgesi araştırılmıştır.
Çalışma sonucunda, D. suzukii'nin kiraz, kayısı, incir, elma, böğürtlen, dut, çilek, turunçgil, erik, şeftali, nektarin ve hünnap meyvelerindeki bulunma oranları ile birlikte parazitoit türlerini ve bunların yaygınlığı belirlenmiştir. D.suzukii'nin Ganaspis bralisiensis (Ashmead, 1896), L. boulardi, Leptopilina heterotoma Förster (Hymenoptera: Figitidae) ve Asobara japonica Belokobylskij (Hymenoptera: Braconidae) olmak üzere 4 adet larva parazitoiti ile P vindemmiae, Spalangia erythromera Forster (Hymenoptera: Pteromalidae), ve Trichopria drosophilae (Perkins, 1910) (Hymenoptera: Diapriidae) olmak üzere3 adet pupa parazitoiti saptanmıştır. Bu türler arasında en yoğun olarak tespit edilen türler P. vindemmiae ve L. boulardi olmuştur. Bu sebepten dolayı laboratuvar çalışmaları bu parazitoit türleri üzerinden yürütülmüştür. Larva parazitoitlerinden A. japonica ve G. bralisiensis türlerinin Türkiye için yeni kayıt olduğu tespit edilmiştir. Pachycrepoideus vindemmiae'nin laboratuvar çalışmaları sonucunda, bu parazitoitin D. suzukii'nin en çok 48 saat yaşındaki pupa dönemini parazitlediği (%68.7) saptanmıştır. Ergin öncesi gelişimini 15 °C'de tamamlayamadığı ve erginlerin en iyi 27°C de geliştiği tespit edilmiştir. Leptopilina boulardi türünün ise D. suzukii'nin 2. dönem larvalarını tercih ettiği ve parazitlediği (% 45.3) tespit edilmiştir. Ergin öncesi döneminde 15 ve 18°C'de gelişme olmadığı 27°C'de geliştiği ancak erginlerin en iyi 24 °C'de olduğu saptanmıştır. Alınan meyve örneklerinden elde edilen sonuçlara göre D. suzukii ve parazitoitlerinin yoğunluğunun en fazla tespit edildiği zaman dilimi ova kesiminde mart-mayıs ile eylül-kasım aylarında; yayla kesiminde ise mayıs-temmuz ile ekim-kasım aylarıolarak saptanmıştır. Parazitoitlerin en çok tespit edildiği meyveler; şeftali, elma, çilek, hurma, incir ve kiraz olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Drosophila suzukii Matsumara 1931 (Diptera: Drosophilidae) is an invasive and quarantined fruit pest of Asian origin with a wide host preference. It was first detected in Erzurum in 2014 in our country. This study was carried out in laboratory and natural conditions between the years 2020-2022. Parasitoids of Drosophila suzukii in the highland and lowland areas of the Eastern Mediterranean Region were investigated and host-preference trials, development time at different temperatures, numerical-functional response and life schedule of Pachycrepoideus vindemmiae (Rondani, 1875) (Hymenoptera: Pteromalidae)  and Leptopilina boulardi Förster (Hymenoptera: Figitidae) under laboratory conditions were studied.
As a result of the study, the prevalence of D. suzukii in cherry, apricot, fig, apple, blackberry, mulberry, strawberry, citrus, plum, peach, nectarine and jujube fruits, as well as parasitoid species and their prevalence were determined. Four larval parasitoids of D.suzukii; Ganaspis bralisiensis (Ashmead, 1896), L. boulardi, Leptopilina heterotoma Förster (Hymenoptera: Figitidae) and Asobara japonica Belokobylskij (Hymenoptera: Braconidae) and 3 pupal parasitoids; P vindemmiae, Spalangia erythromera Forster (Hymenoptera: Pteromalidae) and Trichopria drosophilae (Perkins, 1910) (Hymenoptera: Diapriidae) were detected. Among these species, the most intensely detected species were P. vindemmiae and L. boulardi. For this reason, laboratory studies were carried out on these parasitoid species. It has been determined that A. japonica and G. bralisiensis species from larval parasitoids are new records for Turkey. In the laboratory studies of P. vindemmiae, it was determined that this parasitoid parasitizes the pupal stage of D. suzukii at 48 hours the most (68.7%).It was observed that it could not complete its pre-adult development at 15 °C and the adults developed best at 27 °C. It was detected that L. boulardi preferred and parasitized (45.3%) the 2nd instar larvae of D. suzukii. It was determined that it did not developed 15 and 18 °C in the pre-adult period, but it developed at 27 °C, but adults were best at 24 °C. According to the results obtained from the collected fruit samples, the time period in which the density of D. suzukii and its parasitoids is determined the most is between march-may and september-november in the plain area; In the highland part, it was determined as may-july and october-november. The fruits in which parasitoids are detected most are; peach, apple, strawberry, date, fig and cherry.