Eşikli ve basamak tipli dolusavaklarda akım ve enerji sönümlenmesinin incelenmesi
An investigation of flow and energy dissipation for stepped spillways with end sill
Yazar: MUHAMMED CİHAT TUNA
Danışman: Y.DOÇ.DR. EMİN EMİROĞLU
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi EŞİKLİ VE BASAMAK TİPLİ DOLUSAVAKLARDA AKIM VE ENERJİ SÖNÜMLENMESİNİN İNCELENMESİ Muhammed Cihat TUNA Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü înşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 2004, Sayfa: 79 Basamaklı dolusavaklar, silindirle sıkıştırılmış beton (RCC) barajların inşa tekniklerindeki ilerlemeler sayesinde son yirmi yılda oldukça popüler olmuştur. Basamaklı dolusavaklar, bir ağırlık RCC barajın mansap yüzüne oldukça ekonomik bir şekilde yerleştirilebilmektedir. Bu dolusavaklarm, diğer bir yaygın uygulaması da dolgu barajlarda taşkın dolusavağı olarak da kullanılmasıdır. Basamaklı dolusavaklarm avantajlarını; kolay inşa edilebilmeleri, kavitasyon riskini azaltması ve boşaltım kanalı boyunca enerjinin büyük bir kısmının sönümlenmesinden dolayı mansap kısımdaki düşüm yatağının boyutlarını önemli ölçüde azaltması olarak saymak mümkündür. Bu çalışmanın amacı; eşikli basamaklı dolusavaklarm enerji sönümleme oranlarını tespit etmek ve eşikli basamaklı dolusavaklarm hidrolik karakteristiklerini belirlemektir. Bu çalışma altı bölümden ibarettir; Birinci bölümde, giriş kısmı sunulmuş, çalışmanın amacı ve kapsamı açıklanmıştır. İkinci bölümde, literatür özeti sunulmuştur. Üçüncü bölümde, basamaklı dolusavaklarm hidroliği detaylı bir şekilde verilmiştir. Dördüncü bölümde, deney düzeneği anlatılmıştır. Beşinci bölümde, deneylerin yapılışı anlatılmış, elde edilen sonuçlara ait grafikler çizilerek, yorumlanmış ve tartışılmıştır Basamaklı dolusavaklarm klasik savaklara göre daha fazla enerji sönümledikleri sonucuna varılmıştır. Eşikli basamaklar enerji kırmak bakımından en iyi sonucu vermiştir. Anahtar Kelimeler: Basamaklı dolusavaklar, Sıçramalı akım, Nap akımı, Geçiş akımı, Enerji sönümleme, RCC, Eşik

Abstract:
ABSTRACT MSc Thesis AN INVESTIGATION OF FLOW AND ENERGY DISSIPATION FOR STEPPED SPILLWAYS WITH END SILL Muhammed Cihat TUNA Firat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Civil Engineering 2004, Page: 79 Stepped spillways have regained popularity over the last 2 decades with the evolution of the roller compacted concrete (RCC) dam construction technique. A stepped chute can be economically integrated into the downstream face of a RCC gravity dam. Another common application is the use of stepped overlays on the downstream face of embankment dam as emergency spillways to safely pass the probable maximum flood (PMF) over the dam crest. Advantage of stepped spillways include ease of construction, reduction of cavitation risk potential, and reduction of the stilling basin dimensions at the downstream dam toe due to significant energy dissipation along the chute. The aim of this study is to determine the amount of the energy dissipation for stepped spillways with end sill, and hydraulics of the flow in stepped spillways for sill types used in this study. This study includes six section; these; In the first section, introduction is presented. In this section, especially, the aim of this study is given. In the second section, summary of literature is presented. In the third section, hydraulics of stepped spillways is given in detail. In the fourth section, experimental setup is introduced. In the fifth section, experiments, their results and discussions are presented. According to obtained experimental results, graphs are plotted and interpreted. In the sixth section, conclusions and suggestions are given. Keywords: Stepped spillways, Skimming flow, Nappe flow. Transition flow, Energy dissipation, RCC, Sill n