Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza eğilimi ve sağlık okuryazarlığı ilişkisi: Sivas örneği
Orthorexia Nervosa tendency and health literacy relationship among university students: the case ofSivas
Yazar: ESRA ÖZEL ERDAL
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN DURDURAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sivas = Sivas ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Ortoreksiya nervoza henüz DSM-V yeme bozuklukları kategorisinde yer almayan sağlıklı beslenme takıntısıdır. Sağlık okuryazarlığı ise doğru sağlık kararları alabilmek amacıyla bireylerin sağlıkla alakalı bilgi edinme edinilen bilgileri anlama ve yorumlama kabiliyetidir. Bu tezde Cumhuriyet Üniversitesinde öğrenim gören lisans öğrencilerinde ortoreksiya nervoza eğiliminin belirlenmesi ve sağlık okuryazarlığı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı.
Kesitsel tipte yapılan araştırma 2018-2019 bahar yarıyılında Cumhuriyet Üniversitesinde öğrenim görmekte olan 903 lisans öğrencisi üzerinde üzerinde gerçekleştirildi. Literatür taraması sonucu oluşturulmuş anket formu ile yeme tutum testi, orto-15 ölçeği ve yetişkin sağlık okuryazarlığı ölçeği(YSOÖ) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. Veriler SPSS 22.0 programına girilerek analizi yapıldı.
Çalışmada ortoreksiya nervoza eğilimi %18,90 (erkeklerde %21,90, kadınlarda %16,40) olarak bulundu. YSOÖ puanları kadınlarda 10,96±2,99, erkeklerde 11,95±2,69 olarak saptandı. Sağlık okuryazarlığı ile öğrenim görülen sınıflar arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Babası lisans mezunu olan öğrencilerin YSOÖ puanı diğerlerine göre yüksek olduğu tespit edildi. Babası çalışan öğrencilerin yetişkin sağlık okuryazarlığı ölçeği puanı diğerlerine göre yüksek bulundu. Öğrencilerin yetişkin sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ortoreksiya nervoza grupları arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05).
Sonuç olarak öğrencilerin ortorektik olma durumunun normal olma durumuna göre daha az olduğu tespit edildi. Erkeklerin sağlık okuryazarlığının kadınlara göre daha yüksek olduğu saptandı. Ortoreksiya nervoza eğilimi ve sağlık okuryazarlığı arasında ilişki olmadığı bulundu.

Abstract:
Orthorexia nervosa is an obsession with healthy eating that is not yet included in the DSM-V eating disorders category. Health literacy, on the other hand, is the ability of individuals to acquire, understand and interpret information about health in order to make the right health decisions.In this thesis, it was aimed to determine the orthorexia nervosa tendency of undergraduate students studying at Cumhuriyet University and to examine its relationship with health literacy.
The cross-sectional study was carried out on 903 undergraduate students studying at Cumhuriyet University in the 2018-2019 Spring Semester.Eating attitude test, ortho-15 scale and adult health literacy scale (YSOÖ) were applied with face-to-face interview technique with a questionnaire form created as a result of literature review. The data were entered into the SPSS 22.0 program and analyzed.
In the study, orthorexia nervosa tendency was found to be 18.90% (21.90% in men, 16.40% in women).YSOÖ scores were found as 10.96 ± 2.99 for women and 11.95 ± 2.69 for men. A significant correlation was found between health literacy and the classes studied (p <0.05).Students whose fathers were graduates were found to have higher YSOÖ scores than others. The adult health literacy scale scores of students whose fathers work were found to be higher than others. No significant difference was found between the adult health literacy level of the students and orthorexia nervosa groups (p> 0.05).
As a result, it was determined that the orthorexic condition of the students was less than the normal status. It was found that the health literacy of men was higher than that of women. No relationship was found between orthorexia nervosa tendency and hea lth literacy.