İşitsel halüsinasyonlarla baş etmeye yönelik bilişsel-davranışçı bir grup tedavisi programının etkililiği: Bir pilot çalışma
The effectiviness of a cognitive-behavioral group treatment program for coping with the auditory hallucinations: A pilot study
Yazar: OYA MORTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP TEKİNSAV SÜTCÜ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Bilişsel tanı modelleri = Cognitive diagnostic models ; Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Halüsinasyonlar = Hallucinations ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Tedavi = Treatment ; İşitme = Hearing ; İşitme algısı = Auditory perception ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışmanın amacı, şizofreni ve diğer psikotik bozukluklarda işitsel halüsinasyonlarla baş etmeye yönelik grup temelli bir bilişsel davranışçı müdahale programı oluşturmak ve bu programın etkililiğini incelemektir. Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde açık servislerde yatarak tedavi gören, DSM-IV'e göre (SCID-I) şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanı ölçütlerini karşılayan, önceden en az bir kez yatarak tedavi görmüş, devam eden işitsel halüsinasyonları olan, madde/alkol kötüye kullanımı/bağımlılığı, organik bozukluğu, zihinsel ve fiziki kusuru olmayan 18-55 yaşları arasında 12 erkek hasta çalışmaya alınmıştır. 7 hasta standart tedaviye (stabil ilaç tedavisi) ek olarak bilişsel davranışçı grup müdahalesi, 5 hasta ise sadece standart tedavi almıştır. BDT programı, araştırmacılar tarafından hazırlanan el kitabına göre 5 hafta boyunca (9-10 seans, haftada 2 kez 90 dakikalık seanslar) yürütülmüştür. Müdahale öncesinde, sonunda ve 1 ay sonraki izlemde hastalar SAPS (Pozitif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği), SANS (Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği), Problem/Belirti Değerlendirme Ölçeği ve Şizofreniye ilişkin Bilgi Ölçeği ile değerlendirilmişir. Ölçek sonuçları Wilcoxon İşaretli Diziler Testi ile analiz edilmiştir. Müdahale sonrasında BDT grubu halüsinasyonların, hezeyanların sıklığı ve şiddeti, işitsel halüsinasyonların yarattığı sıkıntı düzeyi, halüsinasyonlara harcanan süre, negatif belirtiler ve anksiyete düzeyi açısından başlangıç ölçümlerine göre anlamlı düşme gösterirken, kontrol grubunda müdahale öncesi ve sonrası ölçümler arasında anlamlı farklılaşma bulunamamıştır (p<.05). Ayrıca BDT grubunda pozitif belirtilerde daha anlamlı azalma olduğu gözlenmiştir. Bu değişimler 1 ay sonraki izlemde korunmuştur. Sonuçlar literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to prepare a group based CBT program for coping with the auditory hallucinations in schizophrenia and other psychotic disorders and to evaluate the effectiveness of the program. 12 male inpatients aged between 18 and 55 years from the Manisa Mental Health and Ilnesses Hospital with a diagnosis of schizophrenia or schizoaffective disorder according to criteria from the DSM-IV (SCID- I), at least one hospitalization, presence of auditory hallucinations, and without alcohol or drug abuse/dependance; organic, mental and physical deficit were recruited into the study. 7 patients received routine care (stable medication) plus cognitive behavioral group treatment and 5 patients received routine care alone. The CBT program was ran during for 5 weeks (9-10 sessions, 90 minutes twice a week) according to the manual prepared by the researchers. The patients were assessed in pre-, post-treatment and one month follow-up with Scale for the Assessment of Positive Symptoms, Scale for the Assessment of Negative Symptoms, Problem/Symptom Checklist and Knowledge about Schizophrenia Questionnaire. The outcomes were analyzed with the Wilcoxon Signed Ranks Test. In the post-treatment, there was a significant reduction in severity and frequency of hallucinations and delusions; distress and occupation of auditory hallucinations; negative symptoms and anxiety level in the CBT group, but there was no difference between pre- and post-treatment measures in the control group (p<.05). More significant reduction of positive symptoms was observed in the CBT group. These improvements were also maintained at one month follow-up. Results were discussed according to the literature.