Sururi'nin Şerh-i Şebistan-ı Hayal-i metin inceleme
Study on text about Şerh-i Şebistan-ı Hayal of Sururi
Yazar: BİLAL ELBİR
Danışman: DOÇ. DR. NEZAHAT ÖZTEKİN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sururi = Sururi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şebistan-ı Hayal'i = Şebistan-ı Hayal'i

Özet:
Surûrî XVI. yüzyıl sanatçılarından olup Osmanlı devletinin en parlak dönemlerinde yaşamıştır. İyi bir eğitim alarak devlet kademesinde üst düzey görevlere gelmiştir. Kânunî'nin oğlu Mustafa'ya öğretmenlik yapmak üzere görevlendirilmiştir. Eserlerini Arapça, Farsça ve Türkçe olarak üç dilde yazmıştır. Eserlerinin sayısı otuzdan fazladır. Tıp, edebiyat, mantık, hadis, tefsir, fıkıh ve şerh alanlarında eser vermiştir. Şerh-i Şebistân-ı Hayâl sembolik nitelikte bir eserdir. Şerh, sekiz bolümden meydana gelmiştir. Her bolüm kendi içerisinde alt başlıklara ayrılmıştır. Dinî özellikli bazı kelime ve kavramlar sarihin birikimlerine göre çözümlenmiştir. Sembolik bir anlatım diline sahip olan eserin anlaşılması kolay değildir. Şerhler bir eserin daha iyi anlaşılması amacıyla yazdırlar. Şerhlerin eserin anlaşılmasına katkısı olduğu gibi, yasandan devrin kültürünün anlaşılmasına da katkısı vardır. Çalışmamız üç bölümden meydana gelmiştir. İlk olarak 'XVI. yüzyü ve Metin Şerhi' başlığını taşıyan bir giriş bulunmaktadır. Birinci bölümde Surûrî'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Şerh-i Şebistân-ı Hayâl tanıtılmış ve Surûrî'nin şerh metodu ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde nüsha tavsifleri, nüshaların değerlendirilmesi ve şecereyle birlikte edisyon kritikli metin yer almıştır. Metinden sonra bibliyografya ve dizin yer almıştır.

Abstract:
Surûrî ıs an ariisian of XVI ta century who lived in very bright period of Ottoman Empire. By having a good education, he promoted to the top levels of administration. He was charged a teacher for the son of Kanuni called as Muştala. He wrote his work of art in Arafoish, Turkish and Persian languages. His work of art, over thirty deludes the subjects of medicine, literature, logic and religion. Şerh-t Şebistân-î Hayâl is a semhohc book, which is divided into eight chapters and subchapters. It contains religious words and concepts. It's not easy to understand this work of because of its symbolic quality. Serbs are the ones which aims to make a book more understandable.Serh also reflects the cultural properities of decade. Our work of study has three sections, first section includes the title of the sixteen century and serh of text. İn the first chapter the information is about Surim's life, his literary character and his works. İn the second chapter Şerfa-i Şebisatân-ı Hayâl is introduced and the serh method of Surun is explained. İn the second part the criticize of Serh is made also Jn the third part characteristics of copy, criticize of copies and pedigree with the text with edition critical take part in. After the text bibliography and index take part in.