Özel yetenekli çocuklarda öznel iyi oluş ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişki
The relationship between subjective well-being and perfectionism in gifted students
Yazar: MUHAMMED TALHA KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE METİN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışmada özel yetenekli çocukların öznel iyi oluşları ve mükemmeliyetçilikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Adana ilindeki Çukurova Bilim ve Sanat Merkezi'ne devam eden, 66 kız ve 74 erkek toplam 140 özel yetenekli öğrenci oluşturmuştur. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "EPOCH Öznel İyi Oluş Ölçeği", "Çocuk Yaşam Doyum Ölçeği" (ÇYDÖ), "Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçilik Ölçeği" (ÇEMÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS 26.0 Windows paket programı kullanılmıştır. Çalışmamızda cinsiyet, yaş grupları, aile gelir düzeyi, ebeveynlerin çalışma durumu değişkenleri ile ölçek puanları arasında ilişki saptanmamıştır (p>.05). Sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilikteki (SKM) artış, ders notlarında azalmayla ilişkili bulunmuştur (r=- .20; p<.05). Anne ve baba eğitim düzeyi orta-lise ve üniversite olan öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri, ilkokul ve altı eğitim düzeyi olan öğrencilere göre daha yüksek saptanmıştır (p<.05). Kendine yönelik mükemmeliyetçilikte (KYM) artışın; bağlılık (r=.32; p<.01), kararlılık (r=.44; p<.01), iyimserlik (r=.22; p<.01), ilişkililik (r=.27; p<.01), mutluluk (r=.23; p<.01) alt boyutları ve toplam öznel iyi oluş düzeyinde (r=.37; p<.01) artışla ilişkisi gösterilmiştir. SKM ile öznel iyi oluşun bağlılık alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (r=.24; p<.01). KYM'nin yaşam doyumu ile pozitif yönde anlamlı ilişki gösterdiği saptanmıştır (r=.17; p<.05). Cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, yaşam doyumu ve KYM'nin öznel iyi oluşu yordadığı bulunmuştur [F(6,133)=13.72; p<0.001]. Yaşam doyumu ve KYM, öznel iyi oluştaki değişimin %38'ini açıklayabilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışmada elde elde edilen bulguların çalışmanın amacı doğrultusunda elde edilen temel hipotezleri desteklediği görülmüştür. Özel yetenekli öğrencilerde mükemmeliyetçilik özelliklerinin öznel iyi oluş ve yaşam doyumu ile ilişkili olduğu, bu ilişkide mükemmeliyetçilik alt boyutuna özgü farklılıklar gözlendiği bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship between the subjective well-being and perfectionism of gifted children was examined. The study group consisted of 140 gifted students, 66 girls and 74 boys, who attended Çukurova Science and Art Center in Adana in the 2020- 2021 academic year. The data were obtained by using the "Personal Information Form", "EPOCH Subjective Well-Being Scale", "Child Life Satisfaction Scale" (SWLS-C), "Child and Adolescent Perfectionism Scale" (CAPS). IBM SPSS 26.0 package program was used in the analysis of the data. In our study, no relationship was found between the variables of gender, age groups, family income, working status of parents and scale scores (p>.05). The increase in socially prescribed perfectionism (SPP) was associated with a decrease in course grades (r=-.20; p<.05). Subjective well-being levels of students whose mother and father education level are secondary, high school and university were found to be higher than students whose parents were at primary school and below (p<.05). Increase in self-oriented perfectionism (SOP); It has been shown to be associated with an increase in engagement (r=.32; p<.01), perseverance (r=.44; p<.01), optimism (r=.22; p<.01), connectedness (r=.27; p<.01), happiness (r=.23; p<.01) sub- dimensions, and an increase in total score of subjective well-being (r=.37; p<.01). A significant positive correlation was found between SPP and the connectedness sub- dimension of subjective well-being (r=.24; p<.01). It was determined that SOP showed a significant positive correlation with life satisfaction (r=.17; p<.05). It was found that gender, parents' education level, life satisfaction and SOP predicted subjective well- being [F(6,133)=13.72; p<0.001]. Life satisfaction and SOP can explain 38% of the change in subjective well-being. As a result, it was seen that the findings obtained in this study supported the main hypotheses obtained in line with the purpose of the study. It was found that perfectionism characteristics were associated with subjective well- being and life satisfaction in gifted students, and differences specific to the perfectionism sub-dimension were observed in this relationship.