6-18 yaş arası primer baş ağrısı olan çocuklarda uyku bozuklukları ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of sleep disorders and quality of life in 6-18 years old children with primary headache
Yazar: SEVİM ÖRÜM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KARAL
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Baş ağrısı erişkinler kadar çocukları da etkileyen ve sık karşılaşılan bir durumdur. Baş
ağrısı olan çocuklarda uyku ile ilişkili bozuklukların daha sık olduğu yapılan çalışmalarla
gösterilmiştir. Baş ağrılarına eşlik eden uyku bozukluklarının sık olması, hastalığın doğal
seyrini kötüleştirmesinin yanı sıra yaşam kalitesini de etkilemektedir. Çalışmamızda primer baş
ağrısı olan çocukların uyku bozuklukları ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Bu çalışma Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim
Dalı Çocuk Polikliniği ve Çocuk Nöroloji Polikliniklerine başvuran hastalar arasında yapıldı.
Çalışmaya 6-18 yaş arası 33 primer baş ağrısı ile aynı yaş aralığında 36 sağlıklı gönüllü olmak
üzere toplam 69 çocuk dahil edildi. Çalışmaya alınan çocukların demografik ve klinik verileri
sorgulandı. Uyku bozukluklarını değerlendirmek amacıyla 'Çocuklarda Uyku Ölçeği', yaşam
kalitesini değerlendirmek amacıyla da 'Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği' uygulandı.
Hasta grubuna alınan 33 hastanın 25'ini migren, 5'ini GTBA, 3'ünü migren ve GTBA
oluşturdu. Hasta grubunda davranış sorunları, nefes alma sorunları, diğer puan, toplam uyku
sorunları puanı ve toplam puan kontrol gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Uyku ilişkili
hareket bozuklukları, uykuya dalmada güçlük, uykuya dalma ve uykuyu devam ettirme
sorunları, uykudan uyanma sıklığı, kabus bozuklukları, nefes alma sorunlarına ilave sorunlar,
gün içi uykululuk, diş gıcırdatma, sabah yorgun uyanma, huzursuz uyku ve uykuda konuşma
hasta grubunda kontrol gruba göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Horlama puanı,
uykuda terleme ve uyurgezerlik açısından iki grup arasında farklılık bulunmadı. Tüm yaşam
kalitesi skorları hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu.
Sonuç olarak bu çalışma ile primer baş ağrısı tanılı çocuklarda uyku bozuklukları ve
yaşam kalitesi arasındaki ilişki gösterilmiştir. Primer baş ağrısı olan çocuklarda uyku
bozukluğu sıklığında artış, yaşam kalitesinde düşüş olmuştur. Bu sebeple uyku bozuklukları ve
yaşam kalitesinin sorgulanması, primer baş ağrılı çocukların değerlendirilmesinin bir parçası
olmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Primer baş ağrısı, uyku bozuklukları, yaşam kalitesi, çocuk

Abstract:
Headache is a common disorder that affects children as well as adults. Sleep-related
disorders are shown to be more often in children with headache. This is an important problem
that can deteriorate the quality of life in addition to worsening the natural course of the disease.
The aim of this study was to evaluate sleep disorders and quality of life in children with primary
headache.
This study was carried out among the patients who applied to Pediatric Department and
Pediatric Neurology outpatient clinics of Trakya University Faculty of Medicine. The study
included 33 primary headaches and 36 healthy volunteers aged 6-18 years. Demographic and
clinical datas were gathered for all children. In order to evaluate the sleep disturbances a
'Pediatric Sleep Questionnaire' and to evaluate the quality of life 'Pediatric Quality of Life
Inventory' were applied to all patients and control group.
The patient group consisted of 33 patients (25 had migraine, 5 had tension headache, 3
had migraine and tension headache). Behavioral problems, breathing problems, other scores,
total sleep problems score and total score were significantly higher in the patient group than the
control group. Sleep-related movement disorders, difficulty in falling asleep, falling asleep and
sleep problems, sleep waking frequency, nightmare disorders, additional problems, daytime
sleepiness, bruxism, morning waking up tired, restless sleep and sleep talking in the patient

103

group were statistically significantly higher than control group. There were no diffferences
between the two groups in terms of snoring score, sleep sweating and sleepwalking. All quality
of life scores were significantly lower in the patient group than the control group.
In conclusion this study demonstrates the characteristics of sleep disorders and quality
of life in children with primary headache. Children with primary headache have an increase in
the frequency of sleep disorders and a decrease in quality of life. Therefore, questioning sleep
disorders and quality of life should be part of the evaluation of children with primary headache.

Key Words: Primary headache, sleep disorders, quality of life, child