Örgüt kültürü ile iş ve yaşam tatmini ilişkisinde örgütsel iletişim doyumunun aracı rolü: Akademisyenler üzerinde bir araştırma
Mediator role of organizational communication satisfaction in the relationship between organizational culture and work and life satisfaction: A research on academicians
Yazar: ALP EREN KAYASANDIK
Danışman: DOÇ. DR. GÜRHAN UYSAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik personel = Academic personnel ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İletişim doyumu = Communication satisfaction ; İş tatmini =

Özet:
Toplumun nitelikli insan gücünü yetiştirme görevini üstlenen üniversitelerin başarısı ve yaşamını sürdürmesi akademik personeline bağlıdır. Birer hizmet örgütü olarak üniversitelerde işlerin ve süreçlerin tümü iletişim üzerinden gerçekleşmektedir. İletişimi ve örgütte işlerin nasıl yapılacağını biçimlendiren en büyük faktör ise örgüt kültürüdür. Bu bağlamda çalışmanın öncelikli amacı örgütsel iletişim doyumunun örgüt kültürü ve iş tatmini arasındaki aracı rolünü tespit etmektir. Veriler anket yöntemiyle toplanırken, Downs ve Hazen'in geliştirdiği iletişim doyumu ölçeği ile Harrison'ın modeli baz alınarak oluşturulan örgüt kültürü ölçeği, tek boyutlu iş tatmini ölçeği ve Diener'in tek boyutlu yaşam doyumu ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi bir kamu üniversitesinin 492 akademik personelidir. Doğrulayıcı faktör analizi yapılan değişkenlerin, etki testleri için regresyon ve bootstrapping yöntemi, demografik gruplar arası farklılıkların tespiti için ise t-testi ve ANOVA yapılmıştır. Yapılan aracılık testi sonuçlarına göre örgütsel iletişim doyumu, örgüt kültürü ile iş tatmini arasındaki ilişkide aracı rolü oynamaktadır. Ayrıca iş tatmini, yaşam tatminindeki değişimin yarısını açıklamaktadır. Örgütsel iletişim doyumu da iş tatminindeki değişimin yarıya yakınını tek başına açıklamaktadır. Bununla beraber, idari görevi olan personelin iş tatmini, yaşam tatmini, örgütsel iletişim doyumu ve örgüt kültürü ortalamaları idari görevi olmayan personele göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksektir. Evli personelin bekâr personele göre iş tatmini ve yaşam tatmini ortalamaları daha yüksekken, cinsiyete göre gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Profesörler çalışmadaki tüm boyutlarda en yüksek ortalamaya sahipken, öğretim görevlisi ve profesörlerin araştırma görevlilerinden daha yüksek iş tatmini ve yaşam tatmini ortalamasına sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The success and survival of the universities that undertake the task of raising
the qualified manpower of the society depends on their academic staff. As a service
organization, all of the works and processes in universities are realized through
communication. The most important factor shaping communication and how things
are done in the organization is organizational culture. In this context, the primary aim
of the study is to determine the mediating role of organizational communication
satisfaction between organizational culture and job satisfaction. Data were collected
by questionnaire method. Downs and Hazen's communication satisfaction scale and
Harrison's model of organizational culture, one-dimensional job satisfaction scale
and Diener's one-dimensional life satisfaction scale were used. The sample of the
study is 492 academic staff of a public university. Regression and bootstrapping
methods were used for the effect tests, t-test and ANOVA were used to determine the
differences between demographic groups. According to the mediation test results,
organizational communication satisfaction plays a mediating role in the relationship
between organizational culture and job satisfaction. Job satisfaction also explains
half of the change in life satisfaction. Organizational communication satisfaction
alone explains about half of the change in job satisfaction. Besides, the average of
job satisfaction, life satisfaction, organizational communication satisfaction and
organizational culture of the personnel with administrative duties are statistically
higher than the personnel without administrative duties. While the average of job
satisfaction and life satisfaction of married staff was higher than single staff, there
was no significant difference between the groups according to gender. While the
professors had the highest average in all dimensions in the study, it was found that
lecturers and professors had higher average job satisfaction and life satisfaction than
research assistants.