Dissosiyasyon ile benliğin farklılaşması ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between dissociation with difference of the self and problem solving skills
Yazar: SELMAN YETKİN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÖZTÜRK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Analitik psikoloji = Analytical psychology ; Kendilik psikolojisi = Self psychology ; Sosyal psikoloji = Psychology-social ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; İletişim psikolojisi = Communication psychology ; İnsan psikolojisi = Human psychology

Özet:
Bu araştırma disosiyatif yaşantı düzeyi, benliğin farklılaşması düzeyi ve kişilerarası problem çözme düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma nicel olarak yürütülmüştür.  Araştırma sürecinde nedensel ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aşamasında gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma grubunda 18 yaş üzeri yetişkin bireylerden oluşan 396 katılımcı yer almaktadır. Araştırmada yer alan veri toplama araçları; demografik bilgilerin tespiti amaçlı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu, disosiyatif yaşantı ölçeği, benliğin farklılaşması ölçeği ve kişilerarası problem çözme ölçeğidir. Kullanılan ölçekler çevrimiçi ortama taşınarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizi sırasında SSPS 26 analiz programı kullanılmıştır. Veri setinde yer alan bilgilerin bütün varsayımları sağladığı kabul edilmiş ve analiz sırasında parametrik testler uygulanmıştır. Elde edilen verilerin frekans dağılımları, betimleyici değerler ve iki grup arasındaki farklılığın testi için t testi, ikiden fazla grup arasındaki anlamlı farklılığın analizinin test edilmesi için varyans analizi, iki ya da daha fazla grup arasındaki etkileşim analizi için regresyon analizi uygulanmıştır. Psikolojik bozukluk durumuna, yaşa ve evlilik durumuna göre farklılık analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda psikolojik rahatsızlık geçirmiş olan katılımcıların ölçeklerden aldığı puanların, psikolojik rahatsızlığı olmayan katılımcıların ölçeklerden aldığı puanlara göre benliğin farklılaşması puanları, disosiyatif yaşantı düzeyleri ve kişilerarası problem çözme envanterinin probleme olumsuz yaklaşma ve kendine güvensizlik alt ölçeklerinde farklılaşma gösterdiği görülmüştür. Katılımcıların medeni durumuna göre disosiyatif yaşantı düzeyi ve kişilerarası problem çözme envanterinin yapıcı problem çözme ve ısrarcı sebatkar yaklaşım alt boyutlarında farklılaşma olduğu görülmüştür. Katılımcıların yaşlarına göre benliğin farklılaşması puanı, disosiyatif yaşantı düzeyi ve kişilerarası problem çözme becerileri envanterinin ısrarcı sebatkar yaklaşım hariç diğer alt boyutlarıyla farklılık gösterdiği görülmüştür. Yapılan basit doğrusal regresyon analizi sonucuna göre benliğin farklılaşma düzeyi, disosiyatif yaşantı düzeyini yordamaktadır. Benliğin farklılaşması ölçeği alt boyutlarının disosiyatif yaşantı düzeyi alt boyutlarına etkisini incelemek için çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda benliğin farklılaşması alt ölçeklerinin disosiyatif yaşantı düzeyi alt ölçeklerini yordadığı görülmüştür. Disosiyatif yaşantı düzeyinin kişilerarası problem çözme envanteri alt ölçeklerine etkisini incelemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda disosiyatif yaşantı düzeyinin kişilerarası problem çözme envanterinin alt boyutlarından ısrarcı sebatkar yaklaşım hariç diğer alt boyutlarını yordadığı görülmüştür. Benliğin farklılaşması ölçeğinin kişilerarası problem çözme becerileri envanterinin alt boyutları üzerine etkisini incelemek için basit doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda benliğin farklılaşması ölçeğinin kişilerarası problem çözme envanteri alt ölçeklerinden ısrarcı sebatkar yaklaşım hariç diğer alt boyutlarını yordadığı görülmüştür.

Abstract:
This research was carried out to analyze the relationship between the level of dissociative experience, the level of differentiation of the self, and the level of interpersonal problem solving. The research was conducted quantitatively. In the research process, the causal relational screening method was used. Random sampling method was used in the data collection phase of the research. There are 396 participants in the research group consisting of adults over the age of 18. Data collection tools in the research; Personal information form created by the researcher to determine demographic information, dissociative experience scale, differentiation of self-scale and interpersonal problem-solving scale. Data were collected by transferring the scales used to the online environment. During the analysis of the data, the SSPS 26 analysis program was used. It was accepted that the information in the data set provided all the assumptions and parametric tests were applied in the process of the analysis. Frequency distributions of the obtained data, t-test to measure the difference between two groups and descriptive values, analysis of variance to test the analysis of significant difference between more than two groups, and regression analysis for interaction analysis between two or more groups were applied. Difference analysis was made according to psychological disorder status, age and marital status. As a result of the analysis, it was seen that the scores of the participants with psychological disorders from the scales, the scores of the participants without psychological disorders, the differentiation of self-scores, the dissociative experience levels and the interpersonal problem-solving inventory differed in the subscales of negative approach to the problem and self-confidence. According to the marital status of the participants, it was observed that there was a differentiation in the sub-dimensions of constructive problem solving and persistent persevering approach of the dissociative experience level and interpersonal problem-solving inventory. It was seen that the point of the differentiation of self according to the age of the participants, the level of dissociative experience and the interpersonal problem-solving skills inventory differed with the other sub-dimensions except the persistent persevering approach. According to the results of the simple linear regression analysis, the level of differentiation of the self predicts the level of dissociative experience. Multiple regression analyzes were performed to examine the effect of the differentiation of self scale sub-dimensions on the dissociative experience level sub-dimensions. As a result of the analysis, it was seen that the differentiation of self subscales predicted the dissociative experience level subscales. Simple linear regression analysis was performed to examine the effect of dissociative experience level on subscales of interpersonal problem-solving inventory. As a result of the analyzes made, it was seen that the level of dissociative experience predicted the other sub-dimensions of the interpersonal problem-solving inventory, except for the persistent persevering approach. Simple linear regression analyzes were performed to examine the effect of the differentiation of self scale on the sub-dimensions of the interpersonal problem-solving skills inventory. As a result of the analysis, it was seen that the differentiation of self scale predicted the other sub-dimensions of the interpersonal problem-solving inventory, except for the persistent persevering approach.