Kurum bakımı deneyimi olan bireylerin ebeveynlik yetkinlikleri
Parental self-efficacy of individuals with institutional care experience
Yazar: ÖMER FARUK KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MELAHAT DEMİRBİLEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Bakım = Maintenance ; Bakım verenler = Caregivers ; Deneyim = Experience ; Ebeveynler = Parents ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Kurum bakımı = Institional care ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Amaç: Kurum bakımı deneyimi olan bireylerin ebeveyn yetkinliklerininin incelenmesi. Yöntem: Araştırma, nicel olarak "ilişkisel tarama modeli"ne göre yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara'da yaşayan ve ebeveyn olmuş kurum bakımı deneyimine sahip bireyler oluşturmaktadır. Çalışmada kartopu örnekleme yöntemi kullanılmış olup 121 kişiyle çalışma gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacının literatüre dayalı olarak hazırladığı "Sosyo-Demografik Bilgi Formu" ile birlikte "Ebeveyn Yetkinlik Ölçeği" aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS (27.Versiyon) paket programı yardımı ile t testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir. Sonuç: Katılımcıların  "Ebeveyn Yetkinlik Ölçeği" puan ortalaması 7 üzerinden 5 olarak bulunmuştur. Bu sonuçla birlikte bireylerin algıladıkları ebeveynlik yetkinlikleri yüksek düzeydedir. Katılımcıların, Ebeveyn Yetkinlik Ölçeği puanı ile cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek, kurum bakımı öncesi ebeveynler ile deneyimler ve kurum bakımı deneyimleri arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öneri: Bakım alma sürecinde ve sonrasında sosyal hizmet bakış açısıyla bazı uygulamaların iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, bu bireyler açısından gelecek yaşamlarına ebeveynlikleri başta olmak üzere birçok alanda olumlu etkilerinin olabileceği düşünülmektedir. Bakım sürecinde özellikle reşit olana kadar kalan çocuklar için ebeveynlik hakkında rehberlik çalışmaları yapılarak, eğitim düzeylerinin yüksek olması hususunda çaba gösterilerek ve teşvik edilerek, ebeveynlik hakkında bilgi sahibi olmaları ve bu sayede yetkin ebeveyn olabilmelerine yardımcı olunabileceği düşünülmektedir. Bakım sonrasında ise ebeveynliğe hazırlık sürecinde ve ebeveynlik sırasında, bu bireylere, aile danışmanları görevlendirilerek, danışmanlık desteği ile birlikte kurum bakımı deneyimi olan bireylerin, daha yetkin ebeveynler olmalarına katkı verilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Ebeveyn yetkinliği, kurum bakımı, kurum bakımı deneyimi olan birey.

Abstract:
Purpose: To examine the parental self-efficacies of individuals with institutional care experience. Method: The research was carried out quantitatively according to the "relational screening model". The population of the research consists of individuals living in Ankara and having institutional care experience who have become parents. Snowball sampling method was used in the study and the study was carried out with 121 people. The data were collected through the "Socio-Demographical Information Form" prepared by the researcher based on the literature, and the "Parental Self-Efficacy Scale". The obtained data were analyzed with the help of SPSS (Version 27) package program using t-test, one-way analysis of variance and correlation analysis techniques. Conclusion: The average score of the participants on the "Parental Self-Efficacy Scale" was found to be 5 out of 7. With this result, individuals' perceived parenting self-efficacies are at a high level. It was determined that there was a significant relationship between the Parental Self-Efficacy Scale score of the participants and their gender, education level, occupation, experiences with parents before institutional care, and institutional care experiences. Recommendation: It is thought that the improvement and development of some practices from a social work perspective during and after the care-taking process may have positive effects in many areas, especially their parenting, for these individuals in their future lives. It is thought that guidance on parenting can be carried out for children who stay until they reach the age of majority in the care process, and by making efforts and encouraging them to have a high level of education, they can be informed about parenting and thus become competent parents. After care, it is thought that during the preparation process for parenthood and during parenting, family counselors can be assigned to these individuals, and together with counseling support, individuals with institutional care experience can contribute to becoming more competent parents.

Keywords: İndividual with institutional care experience, institutional care, parental competence.