Akut lösemili (AML:Akut miyeloid lösemi ve ALL:Akut lenfoblastik lösemi) olgularda antifungal tedavinin retrospektif özelliklerinin incelenmesi
In patients with acute leukemia (AML: acute myeloid leukemia and ALL: acute lymphoblastic leukemia)  analysis of retrospective properties of antifungal therapy
Yazar: ÖMER SAÇLI
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antifungal ajanlar = Antifungal agents ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-miyeloid-akut = Leukemia-myeloid-acute ; Mantar hastalıkları = Mycoses ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Profilaksi = Prophylaxis ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın ilk amacı akut lösemi nedeniyle kemoterapi alan hastalarda
gelişen invaziv fungal hastalık ile ilgili merkezimizdeki epidemiyolojiyi ortaya
koymaktır. Çalışmanın ikinci amacı, İFE' lerdeki olgulardan kimlere proflaktik
antifungal tedavi kimlere ampirik ve preemptif antifungal tedavi vermekte
olduğumuz; bu alt gruplardaki kullanım oranları ve etkinliğini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2017 – Ocak 2020 tarihleri arasında, Sağlık
Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Kliniğinde
akut lösemi nedeniyle yatarak takip edilen, 18 yaşından büyük, remisyon- indüksiyon
ve konsolidasyon kemoterapileri sırasında tedavi dozunda herhangi bir antifungal
ajan başlanan toplam 125 akut lösemi tanılı ( ALL ve AML) olgu çalışmaya dahil
edilmiştir. Hasta dosyasına ulaşılamayan veya verileri eksik olan, AML veya ALL
dışında diğer hematolojik kanserli hastalar çalışmaya alınmamıştır. Antifungal tedavi
almayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastalardan invaziv fungal enfeksiyon
tanısına yönelik kan kültürü, idrar kültürü, balgam kültürü, varsa kateter kültürü,
bronkoalveolar lavaj gibi örneklerle beraber kanda Galaktomannan testi gibi örnekler
mikrobiyolojik olarak incelendi.
Bulgular: Yapılan istatistiksel analizlerde ALL tanısı ile remisyon-indüksiyon
kemoterapisi alan 41 hastadan 11' i (%26) kadın, 30' u (%74) erkekti. Kadın
hastaların yaş ortalaması 38,7±16,2 yıl, erkek hastaların yaş ortalaması 38,5±14,85
yıl olarak saptandı.
AML tanılı hastalardan remisyon indüksiyon ve konsolidasyon kemoterapisi alan
hastalardan 31' i (%41) kadın, 43' ü (%59)'ü erkekti. Kadın hastaların yaş ortalaması
54 ± 14,62 yıl, erkek hastaların yaş ortalaması 51,3±19,15 yıl olarak saptandı.
ALL remisyon indüksiyon kemoterapisi sırasında proflaksi ve ampirik tedavi
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. Flukonazol ile proflaktik
antifungal tedavi alan hastalarda ampirik tedavi ihtiyacı istatistiksel olarak anlamlı
olmak üzere daha az olmuştur (p= 0,006).
Preemptif tedavi alanlar ile diğer tedaviler arası ex oran farkı anlamlı bulunmuştur.
(proflaksti, amprik ve kesin tanı): (p= 0,016) .İlaçların sağ kalıma etkisi ampirik ve 
viii
preemptif tedavide: Amfoterisin B (p= 0,01) e Vorikonazol (p= 0,009) ile Ex oranı
en düşük ve anlamlı bulunmuştur.
Preemptif tedavi verilenlerde verilmeyenlere göre mortalite düşüklüğü anlamlı
bulunmuştur(p= 0,004)
Amfoterisin B alanlarda (4) mortalite oranı almayanlara göre (9) düşük
bulunmuştur. (p= 0,004)
Sonuç: AML hastalarında preemptif ve ampirik tedavi verilmesi (özelikle preemptif)
mortaliteyi azalttığı görülmüştür.
Bu yüzden akut lösemi tanılı olgularda şüpheli fungal enfeksiyon varlığında, tanı
yöntemlerine başvurarak hemen tedavi başlanması mortaliteyi azaltmak açısından
önemli bir faktördür. ALL için yaş çok önemli bir prognostik faktör olup, 40 yaş üstü
hastalarda yaşın mortaliteyi arttıran risk faktörleri içinde değerlendirerek antifungal
tedavi başlamada daha proaktif bir yaklaşım sergilenmelidir.
AML'de invaziv Aspergillozisin önlenmesi açısından remisyon indüksiyon ve
konsolidasyon dönemlerinde her hastaya proflaktik olarak oral posakonazol
tedavisinin verilmesi önem arz etmektedir.. Sistemik antifungal seçiminde, geniş
spektrumlu ve direnç oranı düşük bir antifungal olduğundan lipozomal amfoterisin B
tedavisi, öncelikli olarak düşünülmesi uygundur denilebilir.
AnahtarKelimeler:Akut lösemi, proflaksi, ampirik, preemptif, fungal
enfeksiyon, prognoz

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The first aim of this study is to reveal the epidemiology in our center related to
invasive fungal disease that develops in patients receiving chemotherapy due to acute
leukemia. The second aim of the study is to whom we are giving prophylactic
antifungal therapy to whom we are giving empirical and preemptive antifungal
therapy in IFIs; to determine the usage rates and effectiveness in these subgroups.
Material and methods: A total of 125 acute leukemias were diagnosed in the study
between January 2017 and January 2020, in the Hematology Clinic of Health
Sciences University Istanbul Training and Research Hospital due to acute leukemia,
over the age of 18, with any antifungal agent at the treatment dose during remissioninduction and consolidation chemotherapy ( ALL and AML) were included in the
study. Patients with hematological cancer other than AML or ALL, whose patient
file was not available or whose data were missing, were excluded from the study.
Patients who did not receive antifungal therapy were excluded from the study. Blood
culture, urine culture, sputum culture, catheter culture, if any, and bronchoalveolar
lavage, Galactomannan test in the blood were examined microbiologically.
Results: In the statistical analysis, 41 patients who received remission-induction
chemotherapy with the diagnosis of ALL, 11 (26%) were female and 30 (74%) were
male. The average age of female patients was 38.7 ± 16.2 years, and the average age
of male patients was 38.5 ± 14.85 years. Among the patients diagnosed with AML,
31 (41%) were female and 43 (59%) were male. The average age of female patients
was 54 ± 14.62 years, and the average age of male patients was 51.3 ± 19.15 years. A
statistically significant difference was found between prophylaxis and empirical
therapy during ALL remission induction chemotherapy. In patients receiving
prophylactic antifungal therapy with fluconazole, the need for empirical treatment
was less, statistically significant (p = 0.006).
Mortality rate difference between preemptive treatment users and other treatments
was found significant. (prophylaxis, empirical and definitive diagnosis): (p = 0.016).
Effect of drugs on survival in empirical and preemptive treatment: Amphotericin B
(p = 0.01) e Voriconazole (p = 0.009) was found to be the lowest and significant.
x
Mortality rate was found to be significant in those who were given preemptive
treatment compared to those who were not given (p = 0.004).
Amphotericin B treatment (4) the mortality rate was lower than those who did not
(9). (p = 0.004).
Conclusion: Giving preemptive and empirical treatment (especially preemptive) in
ALL patients has been shown to reduce mortality. Therefore, in the presence of
suspicious fungal infection in patients diagnosed with acute leukemia, starting
treatment immediately by resorting to diagnostic methods is an important factor in
reducing mortality. For ALL, age is a very important prognostic factor, and a more
proactive approach to initiating antifungal therapy should be demonstrated by
evaluating the age among risk factors that increase mortality in patients over 40 years
of age.
In order to prevent invasive aspergillosis in AML, it is important to give oral
posaconazole treatment to each patient in remission induction and consolidation
regimens. Since it is an antifungal with broad spectrum and low resistance rate,
liposomal amphotericin B treatment is appropriate to consider as a priority in
systemic antifungal selection.
Keywords: Acute leukemia, prophylaxis, empirical, preemptive, fungal
infection, prognosis