Bağlamada/sazda misket düzeni için egzersiz ve etütlere dayalı öğretim modeli önerisi ve öğrenci başarısına etkisi
Teaching model suggestions based on exercises and etudes for the misket tune system on bağlama and its' effect on students' success
Yazar: SAMİ EMRAH GEREKTEN
Danışman: DOÇ. DR. ATTİLA ÖZDEK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music
Dizin: Bağlama = Binding ; Egzersiz = Exercise ; Etüt = Etude ; Misket = Misket ; Müzik eğitimi = Music education ; Sazlar = Instruments ; Telli çalgılar = String instruments ; Çalgı eğitimi = Instrumental education ; Çalgılar = Musical instruments ; Öğretim modelleri = Instructional models

Özet:
Araştırmanın amacı, Türkiye'de mesleki müzik eğitimi kurumlarında bağlama/saz derslerinde misket düzeni öğretiminin mevcut durumunun saptanması ve saptanan problemlere çözüm üretilmesine yönelik geliştirilen, kromatik pozisyon yaklaşımı doğrultusunda üretilen egzersizler ve etütlerin uygulanabilirliğinin sınanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle Türkiye'de belirlenen yirmi lisans düzeyindeki mesleki müzik eğitimi kurumunda, bireysel çalgı bağlama/saz dersini yürütmüş/yürütmekte olan otuz öğretim elemanı/üyesi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, bu görüşmeler doğrultusunda Türkiye'de misket düzeni öğretiminin mevcut durumu betimlenerek çeşitli yönlerden incelenmiştir. Sonrasında, TRT THM Repertuvarında yer alan ve bu tel düzeni ile özdeşleşen misket türküler çeşitli açılardan analize tabi tutulmuştur. Eserlerin künye bilgileri ortaya konduktan sonra, kullandıkları perde dizilimleri kategorize edilmiş ardından ulaşılabilen en eski ses kayıtları, ulaşılabilen kaynak kişi görüşleri, güncel ses kayıtları ve notasyonları ışığında geleneksel icrada kullandıkları pozisyonları açısından analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda,  geleneksel icrada en çok kullanılan pozisyonlar (n: 6) belirlenerek, bu pozisyonlardan (PII, PIV, PVII, PIX, PXII, PXIV) oluşan bir örneklem dahilinde,  Misket düzeni ile özdeşleşmiş notasyonda ırak (fa#) kararda yazılmış türkülerin pozisyonel manada daha yetkin bir şekilde icra edilmesini sağlamayı amaçlayan, öğretim modelini oluşturacak egzersiz ve etütlerin üretimine geçilmiştir. Egzersizler mental becerileri geliştirmeyi amaçlayan bir şekilde, permutasyonel bir anlayışla; etütler ise karar sesinden başlamak kaidesi ile öncelikle bir tel grubu, ardından iki, sonunda üç tel grubunun kullanılmasını gerektiren araştırmacı tarafından geliştirilen özgün bir etüt üretim modeli kullanılarak üretilmiştir. Yine araştırmacı tarafından hazırlanan egzersiz ve etütler pilot uygulamadan sonra deney grubuna uygulanmış, süreç sonunda ön test ve son test puanları arasında korelasyon değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Araştırmanın nitel bölümünde kullanılan verilerin elde edilmesi amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu, deneysel kısımda ise katılımcıların ön test ve son test puanlarının değerlendirilebilmesi için uzman görüşleri de alınarak performans değerlendirme formu oluşturulmuştur. 
Araştırmanın deneysel bölümüne ait verilerin analizinde, uygulanan deneysel işlem sonrası ön test-son test sonuçlarına göre iki değişken arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiş ve sonuç olarak, araştırma kapsamında oluşturulan egzersiz ve etütlerden oluşan öğretim modelinin, misket düzeninin icrasında öğrencilerin pozisyon becerilerini arttırarak misket düzeninde başlangıç düzeyinde yetkin bir performans sergilemelerine belirgin bir katkı sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is to determine the current situation of Misket tune system teaching and is to test the workability of exercises and studies developed chromatic position approach produced relating to find solutions to detected problems in Baglama/ Saz instrumental lessons in professional music training institutions in Turkey. For this purpose, primarily in twenty professional music education institutions determined as at degree level in Turkey, negotiations were held by having semi-structured talks to thirty lecturers/members, who conducting/conducted individual instrument Baglama/Saz lessons, and by means of these negotiations the present situation of misket tune system teaching in Turkey is examined describing in different aspects. Afterwards, the folk songs that are identified with this tune system in the TRT Turkish Folk Music Repertoire, in other words, considered as misket folk songs, were analyzed from various ways.  After the imprint information of the works are revealed, the curtain sequences they use are categorized and then the oldest sound recordings that can be accessed are analyzed in the light of available source person's opinions, current sound recordings and notations in terms of the positions they use in the traditional performance. As a result of this analysis, taking into account the most used positions in traditional performance, production of exercises and etudes that aim to provide and form the teaching model has been started aiming to ensure that folk songs are performed more competently in the positional sense of the songs written in the F# ending pointing in a notation associated with the misket tune system in a sample of 6 (PII, PIV, PVII, PIX, PXII, PXIV) positions. Exercises aiming to develop mental skills, with a permutational understanding; studies were produced by using a unique study production model that requires the use of a string group first, then two and three string groups at the end, with the basis of starting from the ending point. The prepared exercises and studies were applied to the study group after the pilot application and the correlation between the pre-test and post-test scores was evaluated. A semi-structured interview form prepared by the researcher was used to obtain the data used in the qualitative part of the research. In the experimental part, in order to evaluate the pre-test and post-test scores of the participants, a performance evaluation form was created by taking the opinions of the field researches by the researcher.
In the analysis of the data of the experimental part of the research, dependent sample t-test was used to determine whether there is a significant difference between the two variables according to the pretest-posttest results after the experimental procedure applied.	
As a result, it has been determined that the exercises and studies created within the scope of the research have contributed significantly to performing competent performance by increasing the students' position skills in the performance of the misket tune system.