18F-FDG PET/BT görüntülemede hepatosteatozun farklı SUV ölçüm teknikleri üzerine etkisi
The effect of hepatosteatosis on different SUV measurement techniques in 18F-FDG PET/CT imaging
Yazar: BERFİN TEMELLİ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT FANİ BOZKURT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Flüor = Fluorine ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ölçüm yöntemleri = Measurement methods

Özet:
Onkolojik amaçlı PET/BT görüntülemede 18F-FDG tutulumunun semikantitatif değerlendirilmesinde çoğunlukla karaciğer referans organ olarak kullanılmaktadır. Ancak karaciğer yağlanmanın sık görüldüğü bir organ olup, yağlanma durumunda glukoz metabolizması azalmaktadır. Bu çalışmanın amacı karaciğerde izlenen yağlanmanın farklı SUV ölçüm yöntemleri üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. Çalışma PET/BT ünitesine gönderilen toplam 444 hastanın retrospektif değerlendirilmesiyle yapılmıştır. PET/BT görüntülemenin kontrastsız BT bulgularına göre hastaların 37'sinde belirgin hepatosteatoz, 279 hastada hafif karaciğer yağlanması izlenirken, 131 hasta normal karaciğeri olan grupta yer almıştır. PET görüntülerinden elde edilen SUVmean ölçümleri vücut ağırlığına göre düzeltilmiş SUVbw ve yağsız vücut kitlesine göre düzeltilmiş SUVlbm değerleri olarak iki farklı yöntemle, karaciğer, dalak ve mediastenden ölçülerek kayıt edilmiştir. Ayrıca BT görüntüleri üzerinden karaciğer, dalak ve mediastenin HU cinsinden dansite ölçümleri yapılmıştır. Çalışmada karaciğer SUVbw ölçümlerinde gruplar arasında anlamlı fark izlenmezken SUVlbm ölçümleri belirgin hepatosteatoz izlenen grupta diğer gruplardan düzeyde düşük bulunmuş olup, yağlanma varlığında glukoz metabolizmasındaki azalma ancak SUVlbm ölçüm yöntemi ile gösterilebilmiştir (p=0,05). Alt gruplar içerisinde sadece belirgin hepatosteatoz izlenen grupta karaciğer SUVlbm ile HU ölçümleri arasında pozitif bir korelasyon saptanmıştır. Tüm hasta grubunda vücut ağırlığı, BMI VLDL, LDL, total kolesterol ve trigliserid düzeyleri ile SUVbw ölçümleri arasında anlamlı ilişki saptanmış olup SUVbw ölçümlerinin bu parametrelerden etkilendiği kanıtlanmıştır. Sonuç olarak, hepatosteatoz varlığında SUVbw ölçümü karaciğer glukoz metabolizmasını doğru yansıtmamakta olup, onkolojik PET/BT görüntülemede referans organ olarak kullanılan karaciğer için SUVlbm ölçüm yöntemi daha güvenilir bir yöntemdir.

Abstract:
Liver is generally used as a reference organ for semiquantitative evaluation of 18F-FDG uptake in oncologic PET/CT studies. However, as being an organ which suffers from steatosis frequently, glucose metabolism in liver is expected to be decreased in the state of hepatosteatosis which may result with misleading measurements. The aim of this study is to assess the effect of hepatosteatosis on different SUV measurement techniques in 18F-FDG imaging. A total of 444 patients who are recruited to PET/CT imaging were retrospectively evaluated. On the basis of non-enhanced CT component of PET/CT imaging, 37 patients were found to have prominent hepatosteatosis, 279 patients displayed mild fatty infiltration while the rest 131 had normal liver density. SUVmean measurements from PET images were both normalized to body weight as SUVbw and to lean body mass as SUVlbm and both values were measured in liver, spleen and mediastinum for comparative analysis. Density measurements in HU units from CT component of PET/CT imaging were also done in liver, spleen and mediastinum. SUVbw measurements in all 3 sites showed no significant difference between 3 groups, while liver SUVlbm measurements in hepatosteatosis group were lower than the other 2 groups showing that the decrease in glucose metabolism in the state of hepatosteatosis can only be measured with SUVlbm technique (p=0,05). Among the groups, only hepatosteatosis group showed significant positive correlation between liver SUVlbm and HU measurements. For the whole group of patients SUVbw measurements displayed significant correlation with body weight, BMI, VLDL, LDL, total cholesterol and trigliseride levels which proves that SUVbw measurement technique is affected by all these parameters. In conclusion, in case of hepatosteatosis, SUVbw measurement technique cannot reflect the changes in liver glucose metabolism and therefore, SUVlbm as being a more reliable method should be the technique of choice in oncologic 18F-FDG PET/CT imaging when liver is used as a reference organ.