Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin kariyer karar verme güçlükleri ile kariyer gelişimleri ve benlik saygıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigations of relationships between career decision making difficulties, career development and self-esteem  in the eighth grade students'
Yazar: BÜŞRA ŞEKERLİ
Danışman: PROF. DR. GALİP YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Kariyer = Career ; Kariyer geliştirme = Career development ; Kariyer karar verme güçlükleri = Career decision making difficulties ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin kariyer gelişimleri ve benlik saygılarının, kariyer karar verme güçlüklerini yordayıp yordamadığını incelemektir. Araştırmada ayrıca, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin kariyer karar verme güçlüklerinin yaşa, cinsiyete, anne babanın eğitim düzeyine ve algılanan sosyo ekonomik düzeye göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmaya Ankara ilindeki 7 ortaokulun 8. sınıfında öğrenim gören toplam 400 kız ve erkek öğrenci katılmıştır. Araştırmada Gati ve Saka (2001) tarafından geliştirilen ve Bacanlı (2008) tarafından uyarlanan "Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği", Schultheiss ve Stead (2004) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlaması Bacanlı, Sürücü ve Özer (2007) tarafından yapılan "Çocuklar için Kariyer Gelişimi Ölçeği (ÇKGÖ)", geçerlik ve güvenirlik çalışmaları Pişkin(1997) tarafından yapılan "Coopersmith Özsaygı Ölçeği Okul Kısa Formu" ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri analiz edilirken tanımlayıcı istatistikler ve dört çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Güçlükleri Ölçeği'nden aldıkları toplam puanlar, öznel akademik başarı algısı, benlik saygısı düzeyi, sosyo ekonomik düzey ve lise tercihine karar vermiş olma durumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir. Buna göre benlik saygısı, akademik başarı algısı ve sosyo ekonomik düzeyi yüksek olan öğrenciler ile lise tercihine karar vermiş olanlar daha az kariyer karar verme güçlükleri yaşamaktadır.Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin kariyer gelişimi düzeyi, kariyer karar verme güçlükleri alt boyutlarından yalnızca "hazırlık eksikliği" ni anlamlı düzeyde yordamıştır. Buna göre kariyer gelişimi, benlik saygısı ve sosyo ekonomik düzeyi yüksek öğrenciler ile lise tercihine karar vermiş olanlar kariyer kararı alırken daha az hazırlık eksikliği hissetmiştir. Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği'nden aldıkları toplam puanlar yaşa, cinsiyete, anne babanın eğitim durumuna göre anlamlı farklılık göstermemiştir.


Anahtar Kelimeler: Kariyer karar verme güçlükleri, çocuklukta kariyer gelişimi, benlik saygısı.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate whether career development and self-esteem of eighth grade students predict their career decision making difficulties. In this research also, whether eighth grade students' career decision making difficulties differentiate according to age, sex, education level of mother and father and perceived socio-economics level have been investigated. Four hundred girls and boys who have received education from seven formal middle school in Ankara city have been participated in this research.In this research, "Career Decision Making Difficulties Questionnaire", which has been developed by Gati and Saka (2011) and adapted by Bacanlı (2008),  "Career Development Questionnaire For Children", which has been  developed by Schultheiss and Stead (2004) and adapted to Turkish by Bacanlı, Sürücü ve Özer (2007) and "Coopersmith Self-Esteem Scale-School Short Form"which validity and reliability studies have been done by Pişkin (1997) and Personal Information Form have been used. To analyse data from research, Multiple Linear Regression Analyse, One-Way Variance Analyse and T test have been used.8th grade students' total scores from Career Decision Making Difficulties Questionnaire according to perception of subjective academic success, the level of self-esteem, socio-economic level and the situation of being decided the high school choice have significantly showed difference. According to this, the students who have high the perception of academic success and socio economic level and those who have decided the high school choice have experienced less career decision making difficulties.8th grade students' the level of career development has significantly predicted only "lack of readiness" which is one of sub-dimension of career decision making difficulty questionnaire. According to this, those who have high career development, self esteem and socio-economic level have felt less lack of readiness while making career decision. 8th grade students' total scores from Career Decision Making Difficulties Questionnaire haven't showed difference significantly with respect to age, sex, educational status of mother and father.



Key Words: Career Decision Making Difficulties, Career Development for Children, Self-Esteem