Alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak sigortacılıkta tahkim
Arbitration in insurance as an alternative dispute resolution method
Yazar: HABİB YILDIZ
Danışman: PROF. DR. FAZIL KERİM ATAMER
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuk kuramları = Law theories

Özet:
Bu çalışmada sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözümü için 2007 yılında ülkemizde uygulanmaya konulan sigortacılıkta tahkim sisteminin yapısı, işleyişi ve karşı karşıya kaldığı sorunları araştırılmıştır. Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinde düzenlenen sigortacılıkta tahkim sistemi diğer tahkim türlerine benzediği kadar onlardan ayrılan yönlere de sahiptir. Ancak sigortacılıkta tahkim sistemini ülkemiz özelinde farklı yapan temel faktör, süreçlerin kurumsal bir yapı bünyesinde yürütülmesidir. Sigortacılıkta tahkimin uygulamaya konulmasından itibaren geçen 14 yılda ülkemizde başarılı şekilde yürütüldüğü söylenebilir. Ancak tüm olumlu yönlerine rağmen sigortacılıkta tahkim sistemi yapısında bazı sorunlar barındırmaktadır. Bu sorunların aşılabilmesi ve daha iyi bir sistem kurulabilmesi için mevzuatta birtakım düzenlemelerin yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bu doğrultuda yapılacak çalışmalar için geliştirilen öneriler ise birkaç başlık altında toplanabilir. Buna göre; Tahkim Komisyonu Başkanlığı'nın kuruluşuna yönelik yönetmelikle yapılan düzenlemelerin kanun ile yapılması, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığı'nın üye teşekkül yapısının davacıların süreç içindeki temsil ve rollerini arttıracak şekilde değiştirilmesi, Komisyon Müdürü'nün belirlenmesinde aranan şartların arttırılması ve yargılamaya ilişkin yetkilerinin azaltılması, hakemlerin listeden silinebilmesi için kesinleşmiş mahkeme kararının aranması, ön inceleme aşamasında raportör tarafından ret yönünde verilecek kararlara karşı itiraz mekanizmalarının oluşturulması, sigorta tahkim bünyesinde görev yapan hakemlerin aynı zamanda sigorta uyuşmazlığı vekilliği yapmalarına olanak veren hükümlerin değiştirilmesi, uyuşmazlık hakemlerine tanınan dört aylık süresinin başlangıcı konusundaki tereddütlerin giderilmesi, talep halinde dört aylık yargılama süresinin uzatılması konusunda Komisyon'a yetki verilmesi, itiraz hakem heyetlerine tanınan iki aylık sürenin uzatılması, sigorta tahkim yargılamasında davalı taraf aleyhine hüküm tesis edildiğinde Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin tam olarak uygulanması ve bazı ülkelerde birlikte uygulanan arabuluculuk ile tahkim sistemlerinin Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde bir arada yürütülmesi yönünde kanuni düzenlemelerin yapılması başlıca öneriler olarak sunulmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Sigortacılıkta Tahkim, Sigorta Tahkim Komisyonu, Tahkim Yargılaması

Abstract:
In this study, the structure, functioning and problems of the arbitration system in insurance, which was put into practice in our country in 2007 for the resolution of disputes arising from insurance contracts, were investigated. Arbitration system in insurance, regulated in Article 30 of the Insurance Law, has different aspects as well as similar to other arbitration types. However, the main factor that makes the arbitration system in insurance different for our country is that the processes are carried out within an institutional structure. It can be said that arbitration in insurance has been successfully conducted in our country in the last 14 years since its introduction into practice. However, despite all its positive aspects, arbitration in insurance has some problems in its structure. In order for these problems to be overcome and a better system to be established; making the arrangements made by the regulation for the establishment of the Arbitration Commission Presidency by law, changing the membership structure of the Insurance Arbitration Commission Presidency to increase the representation and role of plaintiffs in the process, increasing the conditions required for determining the Commission Director and reducing their jurisdiction, seeking a finalized court decision to delete arbitrators from the list, creating objection mechanisms against decisions to be rejected by the rapporteur at the preliminary examination stage, amendment of the provisions that allow arbitrators serving in insurance arbitration to act as insurance dispute counsel at the same time, elimination of doubts about the beginning of the four-month period granted to dispute arbitrators, granting authorization to the Commission to extend the four-month trial period upon request, extension of the two-month period granted to the appeal arbitration committees, when a judgment is established against the defendant party in insurance arbitration proceedings, it is proposed to make legal arrangements for the full implementation of the proxy fee set out in the Minimum Attorney Fee Tariff and for the mediation and arbitration systems applied Decoupled in some countries to be carried out together within the Insurance Arbitration Commission.
Keywords: Arbitration in Insurance, Insurance Arbitration Commission, Arbitration Proceedings