Spor işletmelerinde çalışan bireylerin psikolojik sermayeleri ile bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the psychological capital of the individuals working in sports businesses and the levels of cognitive control and cognitive flexibility
Yazar: CEREN SOLMAZ ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. EMRE BELLİ
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Bilişsel kontrol = Cognitive control ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Spor işletmeleri = Sport enterprises ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Amaç: Bu çalışma, spor işletmelerinde çalışan bireylerin psikolojik sermaye ile bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırmanın evrenini; Erzurum merkez ilinde bulunan spor işletmelerinde çalışan bireyler oluştururken, örneklem grubunu ise 73'ü erkek, 49'u kadın olmak üzere toplam 122 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için kişisel bilgi formu, psikolojik sermaye düzeylerini ölçmek için Luthans vd., (2007) tarafından geliştirilen Çetin ve Basım tarafından (2012) Türkçe'ye uyarlanan psikolojik sermaye ölçeği, bilişsel kontrol-esneklik düzeylerini ölçmek için; Gabrys vd., (2018) tarafından geliştirilen Türkçe'ye Demirtaş (2019) tarafından uyarlanan bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için frekans analizi, psikolojik sermaye, bilişsel kontrol-esneklik ölçeklerinin ortamalarını tespit etmek için betimsel istatistik, cinsiyet ve medeni duruma göre psikolojik sermaye, bilişsel kontrol-esnekliklerini karşılaştırmak için bağımsız gruplarda t-testi, eğitim, yaş, ekonomik düzeyi, mesleki kıdem, kurumda çalışma sürelerini göre bilişsel kontrol-esnekliklerini karşılaştırmak için tek yönlü varyans anova analizi, farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını bulmak için tukey testi, katılımcıların bilişsel kontrol-esneklik ve psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek için de korelasyon analizi testi yapılmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların cinsiyet değişkenine göre; bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik ölçeği alt boyutlarının karşılaştırılmasında, duygular üzerinde bilişsel esneklik alt boyutunda (p=,000) anlamlı farklılığa rastlanırken, değerlendirme ve başa çıkma esneklik alt boyutunda (p=,109) anlamlı farklılığa rastlanılmamıştır.
Sonuç: Katılımcıların cinsiyet değişkenine göre; bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik ölçeğinin alt boyutlarının karşılaştırılmasında, duygular üzerinde bilişsel esneklik alt boyutunda erkek katılımcıların (x=44,71±10,571) kadın katılımcılara(x=36,32±10,318) oranla daha fazla ortalamaya sahip oldukları görülmektedir.

Abstract:
Purpose: This study was conducted to examine the relationship between psychological capital, cognitive control and cognitive flexibility levels of individuals working in sports businesses.
Method: The universe of the research; While creating individuals working in sports enterprises in Erzurum central province, the sample group consists of a total of 122 participants, 73 of whom are men and 49 are women. Personal information form to determine the demographic characteristics of the participants, psychological capital scale developed by Luthans et al., (2007) and adapted into Turkish by Çetin and Basım (2012) to measure psychological capital levels, to measure cognitive control-resilience levels; The cognitive control and cognitive flexibility scale developed by Gabrys et al., (2018) and adapted to Turkish by Demirtaş (2019) was applied. Frequency analysis to determine the demographic characteristics of the participants, psychological capital, descriptive statistics to determine the environments of cognitive control-resilience scales, independent groups t-test to compare psychological capital, cognitive control-elasticity by gender and marital status, one-way variance anova analysis to compare cognitive control-flexibility according to education, age, economic level, professional seniority, working time at the institution, tukey test to find out from which groups the difference originates, correlation analysis test was also conducted to determine the relationship between the cognitive control-resilience and psychological capital levels of the participants.
Findings: According to the gender variable of the participants; In the comparison of cognitive control and cognitive flexibility scale sub-dimensions, while a significant difference was found in the cognitive flexibility sub-dimension (p=.000) on emotions, no significant difference was found in the evaluation and coping flexibility sub-dimension (p=.109).
Results: According to the gender variable of the participants; In the comparison of cognitive control and cognitive flexibility scale sub-dimensions, ın the cognitive flexibility on emotions sub-dimension, male participants (x=44.71±10.571) had a higher mean than female participants (x=36.32±10.318).