Matematik öğretmeni adaylarının fark etme becerilerinin video-kulüp uygulamalarıyla gelişim sürecinin incelenmesi
The investigation of the development process of mathematics prospective teachers' noticing with video-club applications
Yazar: HATİCE NUR ERBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RIZA KÜPCÜ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fark etme becerisi = The ability to notice ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Video-kulub = Video-club

Özet:
Araştırmanın amacı, matematik öğretmeni adaylarının fark etme becerilerinin kesirler bağlamında video-kulüp uygulamalarıyla gelişim sürecini incelemektir. Fark etme, bir sınıfta neler olduğunu yorumlama ve anlamlandırma becerisidir (Frederiksen, 1992; Berliner, 2001; Mason, 2002). Öğretmenler için anahtar nokta sınıf ortamında neyin çok önemli olduğunu belirlemek ve bu durumlar hakkında akıl yürütmektir (van Es ve Sherin, 2006). Neyin önemli olduğunu tanımlayabilmeyi ve bu durumlar üzerinde akıl yürütüp, gözlemlenenleri anlamlandırmayı kapsamaktadır (van Es ve Sherin, 2002). Bu kavram, öğretmenin sınıfta kaçırdığı ve yakaladığı bütün noktaları göz önünde bulundurarak, ders boyunca neye, kime, nerede, ne zaman, neden ve nasıl dikkat ettiğine odaklanılması anlamına gelmektedir (Sherin, Jacobs ve Philipp, 2011).
Araştırmanın katılımcılarını İstanbul'da bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi Matematik Öğretmenliği 4.sınıfında öğrenim görmekte olan 5 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasının kullanıldığı çalışmada veriler odak grup görüşmeleriyle toplanmıştır. Araştırmanın verilerini öğretmen adaylarının video-klipleri izlerken aldıkları notlar ve video-kulüp kayıtları oluşturmaktadır. Video-kulüpler veri kaybını önlemek için hem ses kayıt cihazı hem de kamera ile kayıt altına alınmıştır. Video-kulüp buluşmaları ses ve video kayıtlarının transkriptleri yapılarak yazılı doküman haline getirilmiştir. Bu yazılı dokümanlar üzerinden analizler yapılmıştır. Veriler içerik analiziyle kodlanmıştır. Elde edilen kodlar doğrultusunda kategoriler belirlenmiştir. Alanyazından yararlanarak kategoriler uygun temalara yerleştirilmiştir. Öğretmen adaylarının buluşmalar süresince fark etme becerilerindeki değişim bu tema ve kategoriler çerçevesinde incelenmiştir. 
Öğretmen adaylarının fark ettikleri durumların zaman içerisinde öğretmenden öğrenciye, fark edilen durum karşısındaki ifadelerinin ise eleştirel cümlelerden betimleyici ve yorumlayıcı cümlelere doğru değişiklik gösterdiği görülmüştür. 
Öğretmen adaylarının video-kulüplerde en çok dikkatlerini çeken temanın öğretmen olduğu görülmüştür. Öğretmen adayları az da olsa öğrenciye dair söylemlerde bulunmuşlardır. Ancak bu söylemler çoğunlukla öğrencilerin sınıf içi tavır ve davranışlarıyla sınırlı kalmıştır.
Çözüm önerisi getirme konusunda öğretmen adaylarının ifadelerinin genellikle kitabi bilgi düzeyinde kaldığı ortaya koyulmuştur. Yani teorik olarak belli önerilerde bulunmuş olsalar da çözümlerin uygulanabilirliği konusu belirsizlik göstermiştir. Öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgisine yönelik değerlendirmelerinin de doğru veya yanlış olduğunu duydukları öğretim stratejileri bağlamında olduğu görülmüştür.
Video-kulüp uygulamaları sırasında öğretmen adayları birbirlerinin video-klipler hakkında neler düşündüğünü duymuş, birbirlerine katıldıkları veya katılmadıkları durumlar ortaya çıkmıştır. Başka bir ifadeyle video-kulüp uygulamaları sırasında öğretmen adaylarının birbirlerinden etkilenmeleri kaçınılmaz hale gelmiştir. Dolayısıyla süreç boyunca öğretmen adaylarının fark etme becerilerinin değişiminde ve gelişiminde bu durumun rol oynadığı söylenebilmektedir. Gözlem sonuçları ve bulgular alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this research to investigate how the mathematics prospective teachers' noticing change with video-club applications in the context of fractions. Teacher noticing is the ability to interpret and make sense of what is in a class (Frederiksen, 1992, Berliner, 2001, Mason, 2002). The key point for teachers is to identify what is most important in the classroom environment and to reason about these situations (van Es and Sherin, 2006). It includes identifying what is important and making sense of the observations by reasoning on these situations (van Es and Sherin, 2002). This concept means focusing on what, when, where, when, why, and how they pay attention throughout the lesson by taking into account all the points the teacher has missed and captured in class (Sherin, Jacobs and Philipp, 2011).
The participants of the research had constituted 5 mathematics prospective teachers from the 4th grade of Department of Mathematics Education at the education faculty of a state university in Istanbul. The data was collected with focus group interviews in the study which the case study from the qualitative research methods was used. The data of the research consists of notes that prospective teachers write while watching the video-clips and video-club records. Video-clubs are recorded with both audio recorder and camera to prevent data loss. Video-club meetings have been made into written documents by making transcripts of audio and video recordings. These written documents were analyzed. The data are coded by content analysis. Categorized according to the codes obtained. The categories were placed in appropriate themes by using the literature. The change of the prospective teachers' noticing during the meetings has been examined within the context of these themes and categories. 
It was seen that the focus of the prospective teachers changed over time from the teacher to the student and the expressions of noticed situations changed over time from critical sentences to the descriptive and interpretive sentences. 
It has been seen that teacher become the most eye-catching theme of the prospective teachers in video-clubs. The prospective teachers have also made discourses about the student, if at all. However, these discourses were mostly confined to classroom attitudes and behaviors of students.
It has been revealed that the statements about bringing the solution proposal of prospective teachers are generally at the approaches of textbooks. In other words, although some theoretical suggestions were made, the applicability of the solutions was uncertain. The prospective teachers' evaluation of pedagogical content knowledge has been found to be in the context of instructional strategies they have learned to be true or false.
During video-club applications, prospective teachers have heard of each other's thoughts about the video-clips, and there have been cases where they have either attended or disagreed with each other. In other words, it has become inevitable for prospective teachers to be influenced by each other during video-club applications. Thus, it can be said this situation plays a role in the change and development of prospective teachers' noticing throughout the process. Created themes and categories are discussed in accordance with the literature.