Ortaokul öğrencilerinin zihinsel döndürme stratejilerinin matematik başarısı, sınıf düzeyi ve cinsiyet değişkenleri bağlamında incelenmesi
Examination of strategies used by primary school students in solving mental rotation tasks in relation to their mathematical achievement, gender and grade level
Yazar: MERYEM AYVAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KEREM KARAAĞAÇ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin zihinsel döndürme yetenekleri ile matematik başarıları arasındaki ilişkiyi araştırmak ve zihinsel döndürme testi sorularını çözerken kullandıkları stratejilerini cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre belirlemektir. 
İlişkisel tarama modeli kullanılan bu araştırmanın örneklemini, 2011-2012 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Kartal ve Üsküdar ilçelerindeki 4 ilköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 7 ve 8. sınıf öğrencilerinden yansız olarak seçilen 7. sınıflardan 305, 8. sınıflardan 246 olmak üzere 551 öğrenci oluşturmuştur. 
Araştırmada, Yedinci ve Sekizinci Sınıf Matematik Başarı Testi (MBT 7-8) (Çanakçı, 2008) ve Zihinsel Döndürme Testi (ZDT) (Peters ve ark.,1995) ölçme araçları olarak kullanılmıştır. Ayrıca farklı ZDT puanlarına sahip ve yansız olarak seçilen 54 öğrenciyle ZDT sorularını çözerken kullandıkları stratejileri belirlemek amacıyla mülakatlar yapılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde frekans, yüzde, bağımsız grup t-testi, Pearson korelasyon katsayısı ve ki-kare testi kullanılmıştır.
Öğrencilerin matematik başarıları ile zihinsel döndürme testi puanları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Öğrencilerinin matematik başarıları ve zihinsel döndürme yetenekleri cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemekle beraber sınıf seviyesine göre anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur. 
Mülakat yapılan 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin strateji seçimleri cinsiyetlerine ve sınıf seviyelerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.
ZDT puanlarının strateji seçimlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür. Holistik stratejiyi kullananlar analitik stratejiyi kullananlara daha yüksek puan almışlardır. 
Matematik başarı testi puanları strateji seçimlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. 

Anahtar Kelimeler: Uzamsal yetenek, matematik başarısı, zihinsel döndürme, strateji

Abstract:
The purpose of this research is to explore the relationship between 7th and 8th grade primary school students? mental rotation abilities and their mathematical achievements and also to identify the strategies used while solving mental rotation test questions different gender and grade level. 
Participants were a sample of 551 students who were randomly selected from 7th and 8th grades in four different primary schools located in Üsküdar and Kartal regions of Istanbul during 2011-2012 academic years. In this sample, there were 305 7th grade students and 246 8th grade students.
In this study, 7th and 8th Grade Mathematical Achievement Test (MAT-7-8) and Mental Rotation Test (MRT) (Peters et al., 1995) were used as testing instruments. 54 students which were randomly selected at different levels of MRT scores were also interviewed in order to identify the strategies used in solving MRT questions. 
For the analysis of the data obtained during the study, frequency, percentage, independent group t-test, Pearson correlation coefficient and chi square test were used.
It was found that there was a mid-level positive and significant correlation between students? mathematical achievements and their mental rotation test scores. The mathematical achievement of 7th and 8th grade students and their mental rotation skills did not show a significant difference by their gender. However, it was found that there was a significant difference according to their grade levels.
The strategy choice of 7th and 8th grade students who were interviewed did not show a significant difference by their gender and grade levels. 
It was found that a difference in strategy choice yielded a significant difference in MRT scores. Those who preferred holistic strategy obtained higher MRT scores compared to analytic strategy users. 

Key Words: Spatial ability, mathematics achievement, mental rotation, strategy