Enformasyon çağında yeni kültür mekanları olarak endüstri yapıları
Industrial buildings as new cultural spaces in the information age
Yazar: BEGÜM BAYRAKTAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE PINAR ARABACIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Enformasyon çağındaki yeniliklerin yaşamın her alanında yarattığı değişimlerden ikisi zaman ve mekân bağlamında örtüşerek mimari tasarım açısından yeni bir olguyu gündeme getirmiştir. Bunlardan ilki kültürel etkinliklerdeki ve bunların eylem alanı olan kültür mekânlarındaki değişimlerdir. İkincisi ise endüstri çağının geride kalması ile birlikte endüstri devrine ait üretim biçimlerindeki ve bunlara ev sahipliği yapan üretim mekânlarındaki değişimlerdir. Bu değişimler günümüzde eskiye ait üretim yapıları olarak endüstri yapılarının işlevini kaybetmesi ve yeni kültürel etkinlik biçimleri için belirli özelliklerde mekânlara ihtiyaç duyulması ile sonuçlanmıştır. Bu doğrultuda endüstri mirası kapsamındaki yapıların günümüz kültür mekânlarının ihtiyaçlarına cevap verecek niteliklere sahip olması ve aynı zamanda kültürel işlevlerin endüstri yapılarının korunması ve sürdürülmesi için olumlu fırsatlar sunması, endüstri yapılarının çoğunlukla kültürel işlevler için uyarlanarak yeniden kullanılması ile sonuçlanmaktadır. 
İçinde bulunduğumuz enformasyon çağındaki kültürel değişimler ve bu doğrultuda ortaya çıkan mekân ihtiyaçlarının daha iyi kavranabilmesi için, öncelikle enformasyon çağına kadar insanlığın tarih boyunca geçirdiği evreler, kültürel ürün üretimi ve ifade biçimlerindeki etkenler bağlamında ortaya konmuştur. Daha sonra enformasyon çağının getirdiği toplumsal dönüşüm detaylı olarak ele alınarak, bunların yarattığı kültürel değişimler güncel örnekler üzerinden tartışılmıştır. Tarihsel süreçteki bu değişimlerin kültür mekânlarına etkileri kronolojik olarak incelenmiş ve günümüzde kültürel etkinlikler için ihtiyaç duyulan mekân özellikleri ortaya konmuştur.
Çalışmanın diğer odağını oluşturan endüstri yapıları kültür mirası ile ilişkisi bağlamında ele alınarak endüstriyel arkeoloji ve endüstri mirası kavramları ve gelişimleri irdelenmiştir. Uyarlanabilir yeniden kullanım uygulamalarının ölçütleri ve süreçleri doğrultusunda, kültürel işlevlerle yeniden kullanım için, endüstri yapılarının özellikleri, sundukları fırsatlar ve oluşturdukları kısıtlar ortaya konmuştur. 
Bu iki konu odağında oluşturulan kavramsal çerçeve doğrultusunda endüstri mirasının kültürel işlevlerle yeniden kullanım örnekleri incelenmiştir. Dünyada yapılmış olan uygulamalardan belirli ölçütlere göre seçilen örnekler, tasarımcıları ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve proje analizleri aracılığıyla, uyarlanabilirlik ölçütleri, dönüşüm süreçleri ve tasarım yaklaşımları açısından irdelenmiştir. Değerlendirmeler ve öneriler ile çalışmanın genel sonuçları ortaya konmuştur.

Abstract:
Information age has caused many changes in different aspects of life. Among those changes, two of them have especially brought up a new phenomenon in terms of architectural design by overlapping in the context of time and space. The first is the changes in cultural events and cultural spaces as their fields of action. The second is the changes in forms of production and their spaces after the end of the industrial age. These changes have caused not only the old industrial buildings to lose their funtion as a production space but also created a need for spaces of specific characteristics for new forms of cultural activity. Within this context, industrial buildings are mostly adapted and reused for cultural activities based on the fact that the buildings evaluated within the industrial heritage have the qualities to meet the needs of today's cultural spaces while the cultural functions provide opportunities for the preservation and maintenance of the industrial heritage.
In order to provide a better understanding of the cultural changes in the information age and the space needs that arise accordingly, the stages that humanity has passed throughout the history until the information age have been reviewed with the viewpoint of the effects on cultural productions and expressions. Furthermore, the social transformation and the cultural changes brought by the information age are discussed over recent examples. The effects of these changes on the cultural spaces in the historical periods have been examined chronologically and todays necessary features that the spaces should have for cultural activities have been presented.
Industrial buildings, which constitute the other focus of the study, are discussed in the context of their relationship with cultural heritage. Industrial archeology and industry heritage concepts and their development are examined. In line with the criteria and processes of adaptive reuse applications, the characteristics, the opportunities and the constraints of the industrial buildings for the reuse with cultural functions have been presented.
Within the conceptual framework created with the focus of these two main chapters, recent examples of reused industrial heritage for cultural purposes were examined. The examples were chosen according to certain criteria and examined in terms of adaptability criteria, transformation processes and design approaches through semi-structured interviews with their desginers and project analysis. The overall results of the study are presented with evaluations and recommendations.