Larva transferi yöntemi ile ana arı üretiminde analı ve anasız başlatma kolonilerinin larva kabul oranı ve ana arı kalitesi üzerine etkileri
The assessment of quality of queens and larva acceptance rate of starting colonies (with and without mothers) in qeeen bee production using dolittle method
Yazar: BAYRAM HAMGİR
Danışman: DR. SERVET ARSLAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ardahan ilinde 2006 yılı Haziran-Eylül ayları arasında larva transferi yöntemi iledeğişik tip ve koloni gücünde başlatma kolonileri kullanılarak ana arı yetiştirilmiş ve bunlarınlarva kabul oranı, çıkış randımanı, çiftleşme öncesi canlı ağırlığı, yumurtlama öncesi süre,çiftleşme randımanı, çiftleşme sonrası canlı ağırlığı ve spermateka çapları belirlenmiştir.Çalışmada üretim döneminin, başlatma kolonilerinin analı veya anasız olmasının ve başlatıcıkoloni gücünün larva kabul oranı ve ana arı kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır.Yapılan çalışmalar sonucunda, üretim döneminin larva kabul oranı, çıkış randımanı,çiftleşme öncesi canlı ağırlığı, yumurtlama öncesi süre, çiftleşme randımanı ve spermatekaçapı üzerine etkisinin önemli olduğu bulunmuştur (P<0,01). Haziran döneminde üretilen anaarılarda yumurtlama öncesi süre kısa olurken, Temmuz ve Ağustos döneminde üretilen anaarılarda daha uzun olmuştur. Larva kabul oranı, çıkış randımanı, çiftleşme öncesi canlı ağırlık,çiftleşme oranı ve spermateka çapları da Haziran döneminde en yüksek, Ağustos dönemindeise en düşük olduğu saptanmıştır. Başlatma kolonilerinin analı ve anasız olmasının çiftleşmeöncesi canlı ağırlık üzerine etkisinin istatistiki olarak önemli olduğu bulunmuştur (P<0,05).Ayrıca başlatma kolonilerinin farklı güçlerde olmasının larva kabul oranına ve bu kolonilerdeüretilen ana arıların çiftleşme öncesi canlı ağırlığına etkisinin önemli olduğu tespit edilmiştir(P<0.01). Anasız ve güçlü başlatma kolonilerinde üretilen ana arıların çiftleşme öncesi canlıağırlıklarının daha fazla olduğu görülmüştür. Kovan tipinin larva kabul oranına etkisi önemliçıkmamış ancak, güçlü başlatma kolonilerinde larva kabul oranı daha yüksek gerçekleşmiştir.Larva kabul oranı en yüksek Haziran döneminde olurken, en düşük Ağustos ayındagerçekleşmiştir (sırasıyla % 62.92±19.47, 50.83±20.91, 41,90±20,54). Anasız başlatmakolonilerinde analı kolonilere göre daha yüksek larva kabul oranı gerçekleşmiştir(%59.44±20.44, %44,55±20,13). Ayrıca güçlü kolonilerde zayıf kolonilere göre daha yükseklarva kabul oranı olduğu görülmüştür. Çıkış ve çiftleşme randımanı dönemlere göredeğişmekte olup, yine en yüksek Haziran döneminde, en düşük Ağustos dönemindegerçekleşmiştir (Çıkış randımanı sırasıyla % 93.78±5.61, 92.13±6.30, 80.67±16.04, Çiftleşmerandımanı sırasıyla % 94.06±5.04, 83.43±11.63, 80,67±16,04). Dönemlerin yumurtlamaöncesi süreye de etkisi önemli olup, kovan tipi ve koloni gücünün önemli bir etkisi olmadığısaptanmıştır. Yumurtlama öncesi süre Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında sırasıyla9.96±1.37, 10.88±1.55, 12,15±1,82 gün olarak bulunmuştur. Çiftleşme sonrası canlı ağırlıklarüzerine hem dönemin hem de kovan tipi ve koloni gücünün etkisinin istatistiki yöndenönemsiz olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler : Apis mellifera L., Başlatma Kolonileri, Larva Kabul Oranı, AnaArı Kalitesi.

Abstract:
In this study, queens were grown up using the starting colonies with several type andcolony power in June-September, 2006. The Doolittle method was used to grow the queens.The larva acceptance rate, hatching performance, live weight before mating, duration periodbefore mating, mating performance, live weight after mating, and dimensions of spermatekawere determined. The effects of production period, the status and power of starting colonies(with or without queen) and the effect of larva acceptance power of starting colonies on thequality of queens were investigated.The effect of production period on larva acceptance rate, hatching performance, liveweight before mating, duration period before mating, mating performance, live weight aftermating and dimensions of spermateka was important (P<0,01). The duration period beforemating was shorter for queens produced in June than that of July and August. The larvaacceptance rate, hatching performance, live weight before mating, duration period beforemating, mating performance, live weight after mating and dimensions of spermateka werehigher in June than those obtained in July and August. The effect of status of starting colonies(with or without queen) on live weight after mating was statistically significant (P<0, 05). Theeffect of differences in strength of starting colonies on larva acceptance rate and the liveweight of bees produced in the such colonies was also statistically significant (P<0.01). Thelive weight of queens produced in the strong colonies and colonies without queens weregreater as compared to the others. The hive type was not found significant on larva acceptancerate; however, the larva acceptance rate obtained in stronger colonies was greater as comparedto the others.Larva acceptance rates were higher in June, July and August with the values 62.92 %± 19.47, 50.83 ± 20.91, 41.90 ± 20.54, respectively. The larva acceptance rates with mothercolonies were higher than those of the colonies without queen with the values of 59.44% ±20.44, 44,55% ± 20,13, respectively. The larvae in strong colonies were quite high ascompared to weak colonies. The existence and mating output were changed with the season,and was the highest in June (93.78%± 5.61; 94.06 % ± 5.04) and the lowest (80.67± 16.04;80.67 ± 16.04) in August. The season had also an important effect on the duration beforeovulation. However, the hive type and colony power had not an important effect. Thedurations before ovulation were 9.96 ± 1.37, 10.88 ± 1.55, 12,15 ± 1,82 days in June, July andAugust, respectively. The results indicated that not only the season but also the hive typeshave important effects on weights before and after mating.Key Words: Apis mellifera L., Starting colonies, Larva Acceptance Rate, QueenQuality.