Anton Çehov öykücülüğündeki yabancılaşma imgesinin Nuri Bilge Ceylan sinemasındaki dönüşümü
Conversion of Anton Checkov's alienation at Nuri Bilge Ceylan's cinema
Yazar: ANIL ÖZCAN DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN SAVAŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Ceylan, Nuri Bilge = Ceylan, Nuri Bilge ; Hikaye = Story ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Uyarlamalar = Adaptations ; Yabancılaşma = Alienation ; Çehov, Anton Pavloviç = Çehov, Anton Pavloviç

Özet:
Sanatın farklı dalları ortaya çıktıkları dönemlerden bu yana alışveriş içinde olmuşlardır. Bu etkileşim, sanatların günümüzde aldıkları şeklin belirleyici unsurlarından biridir. Sinema da, yapısının el verdiği ölçüde, diğer sanatların anlatılarından, anlatım olanaklarından ve tekniklerinden yararlanmıştır. Gerek sözlü gerek yazılı olsun, mirası insanlık kadar eski olan edebiyat, sanatların en gencini besleyen, büyüten ve değiştiren kaynakların başında gelmektedir. 

Edebi eserlerin uyarlamalar aracılığıyla perdeye taşınması, sinemanın ilk günlerinde başlayan, artarak devam eden ve günümüzde de popülerliğini yitirmeyen bir yöntemdir. Dünya edebiyatında sayısız yapıt, aslına sadık kalınarak ya da sinemanın gerekleri doğrultusunda dönüştürülerek filme aktarılmıştır. Edebi eserin büyük ölçüde hazır bir senaryo sunması ve bilinirliğinden ötürü belirli bir gişe başarısı vadetmesi, sinemacıların bu yola başvurmasının başlıca nedenleridir. Ancak zamanla kimi yönetmenler için uyarlama çok daha bireysel bir süreç haline gelmiş, etkisi altında kalınan roman ya da öykünün, gücünden bir şey yitirmeden filme aktarılabilmesi düşüncesi öne çıkmıştır.          

Ülkemizde de durum farklı değildir. Gerek yerli, gerek yabancı yazarların eserlerinden uyarlamalar yapan yönetmenler sinema tarihimizde önemli bir yer tutmaktadır. Rus yazar Anton Çehov'un öykülerini filmlerine taşıyan Nuri Bilge Ceylan bu isimlerin başında gelmektedir.



Anahtar Kelimeler: Anton Çehov, Nuri Bilge Ceylan, Uyarlama, Yabancılaşma

Abstract:
Different disciplines of art have been in a give-and-take process since they emerged. This interaction is one of the determining factors which has led arts to take their current shape today. Cinema, depending upon its own structure, has also made use of narratives and techniques of other arts. As ancient as human history, literature, both oral and written, is of the main sources which help the youngest art nourish, develop and change.

Adapting literary works into films is a method which started in the very first days of cinema, has increasingly continued and is still popular today. Numerous works of world literature has been adapted into films either authenticly or in accordance with the requirements of cinema.  The fact literary works provide almost-ready screenplays and promise success at the box office due to their popularity is one of the reasons why film makers appeal to adaptations. On the other hand, for some directors, adaptation mostly evolved into an individual process in time, and the notion that adapting a highly influenced novel or story into film without any loss of its power became prominent.

The situation is the same in Turkey as well. Directors who adapt either native or foreign sources into films take an important place in our film history. Nuri Bilge Ceylan is one of the successful directors who has adapted Russian writer Anton Chekhov's stories into films.



Key Words: Anton Chekhov, Nuri Bilge Ceylan, Adaptation, Alienation