Yaratıcı endüstrilerde çocuklara yönelik etkileşimli e-kitapların tasarım öğelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of design elements of interactive e-books for children in creative industries
Yazar: EMİNE NİLÜFER ÖZEL
Danışman: DOÇ. FUAT AKDENİZLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dijital illüstrasyon = Digital illustration ; Elektronik kitap = Electronic book ; Etkileşimli elektronik kitap = Interactive electronic book ; Sayısal yayıncılık = Digital publishing ; Tasarım = Design ; Tasarım ögeleri = Design elements ; Yaratıcı endüstriler = Creative industries

Özet:
Sanayi ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeler; günümüz tasarım dünyasında geleneksel iş yöntemlerini değiştirmiş, günümüze dek var olan iş kollarına yeni görevler yüklenmesine ve farklı meslek kollarının oluşmasına olanak sağlamıştır. Böylelikle tasarım kullanımı çeşitli platformlardan kültürel aktivitelere çok geniş bir alana yayılmıştır. Bu gelişmeler sonucunda politikacılar tarafından sanat ve yaratıcı alanların bir iş kolu olarak piyasada yer edinmesi uzun sürmemiş ve yaratıcı endüstri kavramı önem kazanmıştır.

Yaratıcı girişimci olarak tanımlanan, yaratıcı endüstrilerin birçok alanında görev alan illüstratörlerin, günümüz uygulama alanlarından biri de dijital yayıncılık alanıdır. Yerel kültürün aktarılmasında rol oynayan dijital yayıncılık alanlarından biri olan çocuklara yönelik etkileşimli e-kitaplar, tablet cihazların kullanıcıya sunduğu olanaklar ile günümüzde etkin bir eğitim-öğretim aracı olarak kullanılmaktadır. Yaratıcı endüstrilerde okul öncesi çocuklara yönelik tablet cihazlarda yer alan etkileşimli e- kitapların, tasarım öğelerinin nasıl değerlendirilmesi gerektiğini açıklamaya çalışmak bu çalışmanın temel amacıdır. Araştırma kapsamında öncelikle yaratıcı endüstrinin ne olduğu, tasarım dünyasındaki yeri ve önemi verilerle aktarılmış, günümüz illüstratörlerinin bu alanlarda nasıl yer aldığı araştırılmıştır. Araştırmanın sınırlarını oluşturan dijital yayıncılık alanının yaratıcı endüstrilerdeki yeri raporlarla saptanmaya çalışılmış, yaratıcı endüstri yapıtına dönüşen etkileşimli e-kitaplar ile nasıl bir kültürel aktarım sağlanacağı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Dijital okuryazarlığın önem kazandığı günümüzde etkileşimli e-kitabın gelişim süreci ve geleceği tartışılmıştır. Etkileşimli e-kitaplarda yaş grubuna göre hikaye anlatımının gerekliliği ispatlanmaya çalışılmış, okul öncesi çocuklara yönelik hikaye anlatımı; güncel örnekler üzerinden incelenmiştir. Aktarılan bilgiler doğrultusunda okul öncesi çocuklara yönelik etkileşimli e-kitabın tasarım öğeleri değerlendirilmiş, kitabın kullanılabilirliğini sağlamak adına görsel tasarım ilkelerinin ve Ben Shneiderman'ın tasarım kurallarının önemi açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Etkileşimli e-kitabın disiplinlerarası tasarım sürecinde illüstratörün yenilenen ve değişen görevleri incelenmiştir. Tüm bu araştırma sürecinde; nitel araştırma yöntemi olarak literatür incelemesinin yanı sıra gerekli yerlerde çeviriler yapılmış, araştırma hakkında yapılan deney ve raporlar aktarılmıştır.

Abstract:
Developments in the fields of industry and technology; it has changed the traditional business models in today's design world and allowed new tasks to be established in the existing business lines and the creation of different professional branches. In this way, the use of design extends from a variety of platforms to cultural activities. As a result of these developments, it did not take long for politicians to take place in the market as a business line of art and creative fields and the concept of creative industry gained importance.

One of the application areas of illustrators, who are defined as creative entrepreneurs, working in many fields of creative industries, is the field of digital publishing. Interactive e-books for children, which is one of the digital publishing areas that play a role in the transfer of local culture, are being used as an effective educational tool with the opportunities provided by tablet devices to the user. The main purpose of this study is to try to explain how to evaluate the design elements of interactive e-books on tablet devices for preschool children in creative industries. Within the scope of the research, what is the creative industry to begin with, its place and importance in the design world has been conveyed with data and how today's illustrators take place in these fields has been investigated. The aim of this study was to determine the place of digital publishing in creative industries by means of reports, and to find out how to transfer cultural e-books into interactive industrial works.

The development process and future of the interactive e-book has been discussed where digital reading has become more important nowadays. In interactive e- books, it is tried to prove the necessity of storytelling according to age group; storytelling for preschool children; has been researched with current examples. In line with the information provided, the design elements of the interactive e-book for preschool children were evaluated and the importance of visual design principles and Ben Shneiderman's design rules was tried to be revealed in order to ensure the usability of the book. In the interdisciplinary design process of the interactive e-book, the renewed and changing duties of the illustrator were examined. All this research process; In addition to the literature review as a qualitative research method, translations were made where necessary, and experiments and reports about the research were transferred.