Çevre etiği kapsamında gıda etiği: La Vıa Campesına (çiftçi yolu) ve Güneşköy örnekleri
Food ethics in the context of environmental ethics: the cases of La Via Campesina (çi̇ftçi̇ yolu) and Güneşköy
Yazar: AYGÜL AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. KIVILCIM ERTAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kent, Çevre ve Yerel Yönetim Politikaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Gıda etiği kavramı, gıdanın üretiminden tüketimine ve bertaraf edilmesine kadar olan bütüncül bir süreci kapsamaktadır. "Yeşil Devrim" ile başlayan ve günümüzde de yaygın olan kapitalist ekonomik modeldeki endüstriyel gıda sistemi, ekonomik, sosyo-kültürel ve çevresel açılardan gıda krizine neden olurken, aynı zamanda etik açıdan da ihlaller yaratmaktadır. 
Tez çalışmasında, çevre etiği yaklaşımlarından yola çıkılarak, endüstriyel gıda sisteminde gıda hakkı, gıda güvencesi, gıda güvenliği ve hayvan refahı gibi gıda etiği kavramlarının hayata geçirilmesinin ne kadar mümkün olabildiği incelenmiş, bu kavramlardan yola çıkılarak mevcut gıda sisteminin yarattığı etik sorunlar araştırılmıştır. Gıda etiğinin sağlanmasında çevre merkezci etik yaklaşımlar ile yatay örgütlenme, gıda sisteminde yerel/bölgesel özerklik, insan-doğa ilişkisinin çevre merkezci olarak yeniden düzenlenmesi yoluyla hareket eden toplumsal ekoloji ve ekososyalizm yaklaşımlarının gıda egemenliğinin kazanılmasında öncü rol üstlenebileceği görülmüştür. La Via Campesina (Çiftçi Yolu) küresel çaptaki çiftçi örgütü ve yerel düzeyde faaliyet gösteren Güneşköy ekoköyü ile alternatif bir gıda sisteminin yerel düzeyden başlanarak etkili olabileceği ve söz konusu örnek olaylarla gıda egemenliğinin kazanılarak gıda etiğinin çevre merkezci olarak yapısal bir dönüşümle mümkün olabileceği açıkça görülmüştür.

Abstract:
The concept of food ethics covers a holistic process from the production of food to its consumption and disposal. The industrial food system in the capitalist economic model, which started with the "Green Revolution" and is widespread today, causes a food crisis in economic, socio-cultural and environmental terms, while at the same time creating ethical violations. 
In this thesis, based on environmental ethics approaches, the extent to which it is possible to realize food ethics concepts such as the right to food, food security, food safety and animal welfare in the industrial food system is examined, and the ethical problems created by the current food system are investigated based on these concepts. It has been seen that ecocentric ethical approaches, horizontal organization, local/regional autonomy in the food system, social ecology and ecosocialism approaches that act through an ecocentric reorganization of the human-nature relationship can play a pioneering role in achieving food sovereignty. With the global farmer organization La Via Campesina (Çiftçi Yolu) and the Güneşköy ecovillage operating at the local level, it has been clearly seen that an alternative food system can be effective starting from the local level and that food sovereignty can be achieved through the aforementioned case studies and that food ethics can be possible through a structural transformation in an ecocentric way.