AKP dönemi Türkiye-İran ilişkileri
Relations between Turkey-Iran in the period of AKP
Yazar: SEDAT KIRGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELİM KANAT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Nükleer güç = Nuclear power ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran ; İran Devrimi = Iran Revolution

Özet:
Orta Doğu'nun iki büyük ve önemli gücü olan Türkiye ve İran, uzun bir ilişkiler
geçmişine sahiptir. Türk dış politikasında, özellikle Orta Doğu ve Orta Asya ülkeleri ile
olan yakın ilişkileri ve siyasi etkisi sebebiyle İran oldukça önemli bir aktör olarak öne
çıkmaktadır. İran sahip olduğu İslami rejimin ve Şii nüfusun yanında doğalgaz ve
petrole dayalı enerji kaynaklarını da kullanarak bölgede etkin olmaya çalışmaktadır.
Ayrıca öndeki yıllarda yoğun bir şekilde batıdan gelen eleştirilere ve ekonomik
yaptırımlara rağmen nükleer çalışmalara da devam ederek bölgede varlığını
hissettirmektedir. Türkiye ise, Avrupa ile Asya arasında köprü olma özelliğinin yanı sıra
ordusunun ve ekonomisinin gücü ile XX. yüzyıl başından itibaren komşularına göre
sağlam bir demokrasiye sahip bir ülke olarak göze çarpmaktadır. Sahip oldukları bu
nitelikler çerçevesinde iki ülkenin dış politika stratejileri ve bölgesel politikaları
karşılıklı ilişkilerin seyrinin belirlemektedir. 1639 yılında imzalanan Kasr-ı Şirin
Antlaşması ile çizilen ve bugüne kadar değişmeyen sınır ile komşumuz olan İran'ı, hem
bölgede oynadığı rol, hem de başta nükleer program olmak üzere sahip olduğu enerji
kaynakları ile dünya çapındaki etkileri sebebiyle Türkiye'nin mutlaka yakından takip
etmesi gerekmektedir.


Anahtar Kelimeler: Türkiye ve İran İlişkileri, AKP(Adalet ve Kalkınma
Partisi); İran İslam Devrimi, Arap Baharı, Nükleer Güç, Orta Doğu

Abstract:
Turkey and Iran have a long history of relations which two large and important
powers in the Middle East. In Turkish foreign policy on close relations with the Central
Asian countries, especially due to its location and political effect in the Middle East,
Iran stands out as an important actor. Iran is striving to be active in the region using
natural gas and petroleum-based energy sources beside owned the Islamic regime of and
the Shiite population. Iran makes its presence felt in the region to continue nuclear work
despite criticisms and economic sanctions from the West. Turkey, a bridge between
Europe and Asia as the order is conspicuous by its neighbors as a country with a stable
democracy since the beginning of the 20th Century owing to its economic strenght and
army. These qualities of the two countries in the framework their foreign policy
strategies and regional policies determines the course of relations between the two
countries. Which was signed in 1639 Kasr-i Sirin drawn by the Treaty and by far the
unchanging borders of our neighbour Iran, the role it plays in the region as well, and
especially with that energy resources have to be nuclear program due to the effects of
the worldwide, Turkey must closely are required to follow.


Key words: Relations between Turkey and Iran, AKP (Justice and Development
Party); Iran Islamic Revolution, Ideology, Arab Spring, Nuclear Power