Türk halk müziğinde sosyal ve kültürel yansımalar: Tematik bir analiz
Social and cultural reflections in Turkish folk music: A thematic analysis
Yazar: NEVAL OKATALI
Danışman: PROF. DR. NAZİFE GÜNGÖR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Türküler = Folk songs

Özet:
Bu çalışma insan ve toplumun duygusal dünyasının anlaşılmasında halk şarkılarının rolünü ve yaptığı katkıları araştırmayı hedeflemiştir. Çalışmanın sınırlarını belirleyen 1912- 1938 yılları, Osmanlı İmparatorluğunun dağıldığı ve Türkiye Cumhuriyetinin kurulduğu kritik bir dönem aralığıdır. Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Milli Mücadele, Cumhuriyetin Kuruluşu olarak dört ana başlığa ayrılarak incelenen bu dönemin her biri için dört, toplamda on altı türkü nitel araştırma yöntemlerinin bir tekniği olan tematik analize tabi tutulmuştur. Türkülerde Savaş, Ölüm, Göç, Din ve Aşk olarak saptanan temalar tarihsel arka planı ile incelenerek bu dönemde gerçekleşen olayların halk şarkılarına nasıl yansıdığı iletişimsel ve determinist bir yaklaşım ile tartışılmıştır. Literatür kısmında, Folklor Biliminin ve onun bir parçası olan halk şarkılarının dünya çapındaki ve ülkemizdeki gelişimi genel olarak incelenmiş ve bu konuda öne çıkan görüşlere yer verilmiştir. Sonuç olarak yapılan tematik analizde bu döneme dair seçilen on altı türküde en yoğun olarak yer alan temanın Savaş Teması olduğu tespit edilmiştir. Türkülerde yer alan Aşk Teması'nın ayrılık ve hasret söylemlerini içerdiği, Din Teması'nın ise dönemlere göre değişiklik gösterdiği görülmüştür. Göç Teması en çok Balkan Savaşları türkülerinde saptanmış, Ölüm Teması'na yönelik söylemler ise en çok Balkan Savaşları'nda görülmekle birlikte tüm dönemlerde genel bir dağılım göstermiştir.

Abstract:
This study aims to investigate the role and contribution of folk songs in understanding the emotional world of man and society. The years between 1912 and 1938, which determine the boundaries of the study, are a critical period in which the Ottoman Empire disintegrated and the Republic of Turkey was established. The Balkan Wars, the First World War, the National Struggle and the establishment of the Republic are analysed under four main headings, and four folk songs for each of these periods, sixteen in all, were subjected to thematic analysis, a technique of qualitative research. This article analyses the themes of War, Death, Migration, Religion and Love in folk songs, exploring their historical background and how they reflect the events of their time. The literature section examines the development of Folklore Science and folk songs, both globally and in our country, including prominent views on the subject. The thematic analysis revealed that the Theme of War was the most prominent in the sixteen selected folk songs from this period. The Theme of Love was also present, featuring discourses of separation and longing. The Theme of Religion, on the other hand, varied across different periods. The Theme of Migration was predominantly present in the folk songs of the Balkan Wars, while discussions on the Theme of Death were prevalent during the same period, but were also observed throughout all periods.