0-12 ay arası sağlam çocuklarda fekal kalprotektin düzeyi ve etkileyen faktörler
Fecal calprotectin levels and associated factors in  healthy children aged 0-12 months
Yazar: BURCU SENA GÜNAYDIN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE GÜLBİN GÖKÇAY
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebekler = Infant ; Dışkı = Feces ; Kalprotektin = Calprotectin ; Referans değerler = Reference values ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children

Özet:
GİRİŞ: Fekal kalprotektin; büyük çocuklarda ve erişkinlerde inflamatuvar bağırsak hastalıkları başta olmak üzere, intestinal inflamasyonun görüldüğü hastalıkların tanı ve takibinde kullanıma girmiş bir laboratuvar tetkikidir. Basit, ucuz ve non-invaziv bir tetkik olması, çocuk yaş grubunda kullanımını yaygınlaştırmıştır. Yapılan çalışmalarda; sağlıklı bebeklerde fekal kalprotektin değerlerinin büyük çocuklara ve erişkinlere göre yüksek olduğu gösterilmiştir. Fakat dört yaşın altında geçerli referans değerlerinin olmaması nedeniyle kullanımı sınırlıdır.
AMAÇ: Çalışmamızda 0-12 ay arası sağlıklı bebeklerde fekal kalprotektin düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amaçlandı.
MATERYAL VE METOD: Çalışma; İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği'ne, 1 Haziran 2018-30 Ekim 2018 tarihleri arasında izlem amacıyla başvuran; 0-12 ay arası 84 sağlıklı bebek ile yapılmış; tanımlayıcı, kesitsel bir araştırmadır. Aileler ile yapılan görüşmelerde anket uygulanarak ve yapılan dosya incelemeleri ile klinik ve sosyodemografik veriler kaydedildi.  Dışkıda kalprotektin değerleri, IDK® Calprotectin kiti kullanılarak ELISA yöntemi ile ölçüldü.
BULGULAR: 0-12 ay arası 84 sağlıklı bebeğin fekal kalprotektin değerleri normal dağılıma uymamaktadır ve 10 ile 2078 µg/g arasında değişmektedir. Ortanca değer 313 µg/g olarak bulundu. Çalışmamıza katılan sağlıklı bebekler üç yaş grubuna ayrılarak fekal kalprotektin düzeyleri incelendi; 0-30 gün arası ortanca değer 589,5 µg/g, 31-180 gün arası ortanca değer 304 µg/g, 181-365 gün arası ortanca değer 147,5 µg/g saptandı. 0-180 gün arası bebeklerde, sadece anne sütü ile beslenen bebeklerin (ortanca değeri: 499,5 µg/g) fekal kalprotektin düzeyleri; anne sütü ve formül süt ile beslenen bebeklere (ortanca değeri: 249 µg/g) göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.030). Doğum haftası, probiyotik kullanımı, demir profilaksisi ve rotavirüs aşılaması ile fekal kalprotektin arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadı. 31-180 gün arası yaş grubunda, sezaryen ile doğan bebeklerin, spontan vajinal yol ile doğanlara göre fekal kalprotektin düzeyi istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=0.033). Fekal kalprotektin değerleri %95 persentile dayanarak; tüm grup için 1581,75 µg/g, 0-30 gün arası bebekler için 1481,15 µg/g, 31-180 gün arası bebekler için 1817,3 µg/g ve 181-365 gün arası bebekler için 802 µg/g olarak belirlendi.
SONUÇ: 0-12 ay arası sağlıklı bebeklerde fekal kalprotektin düzeyleri, yaş ile negatif korelasyon göstermekteydi ve sağlıklı erişkinlerde ve çocuklarda gözlenen normal düzeylerden daha yüksekti. Çalışmamız; yaşamın ilk aylarında sağlıklı bebeklerde saptanan yüksek fekal kalprotektinin düzeylerinin; yaş, beslenme şekli ve doğum şeklinden etkilenebildiğini göstermiştir.

Abstract:
INTRODUCTION: Fecal calprotectin; is a laboratory examination that has been used in diagnosis and follow-up of diseases with intestinal inflammation, especially inflammatory bowel diseases in older children and adults. The fact that fecal calprotectin is a simple, inexpensive and non-invasive examination has expanded its use in the pediatric age group. In the studies; fecal calprotectin values in healthy infants were shown to be higher than those of older children and adults. But under the age of four; its use is limited due to lack of valid reference values.
OBJECTIVE: The aim of this study was to determine the levels of fecal calprotectin and the influencing factors in healthy infants between 0-12 months.
METHODS: This descriptive and cross-sectional study was carried out with 84 healthy infants aged 0-12 months who were admitted to Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Child Health Outpatient Clinic. Clinical data and sociodemographic data were recorded in the interviews with the families and with the help of a questionnaire and file reviews. Calprotectin values in the stool were measured by ELISA using the IDK® Calprotectin kit.
RESULTS: Fecal calprotectin values of 84 healthy infants between 0-12 months were unevenly distributed and range between 10 and 2078 µg/g. The median value of all participants was 313 µg / g. Fecal calprotectin levels were evaluated by dividing healthy infants into three age groups; the median fecal calprotectin value was 589.5 µg/g in 0-30 days group, 304 µg/g in 31-180 days group and 147.5 µg/g in 181-365 days group. Infants between 0-180 days; the median faecal calprotectin concentration was significantly higher in breast fed infants (median: 499,5 µg/g) than in mixed-fed ones (median: 249 µg/g) (p=0.030). No statistically significant relationship was found between gestational age, probiotic use, iron prophylaxis and rotavirus vaccination and fecal calprotectin. Fecal calprotectin level was found to be significantly higher in infants born by cesarean section compared to spontaneous vaginal delivery in the age group of 31-180 days (p=0.033). Fecal calprotectin values were determined based on 95% percentile; 1581.75 µg/g for the whole group, 1481.15 µg/g for infants between 0-30 days, 1817.3 µg/g for infants between 31-180 days and 802 µg/g for infants between 181-365 days.
CONCLUSION: Fecal calprotectin levels in healthy infants between 0-12 months were negatively correlated with age and were higher than those observed in healthy adults and children. Our study showed that high fecal calprotectin levels detected in healthy infants in the first months of life can be affected by age, feeding mode, and mode of delivery.