Edremit Körfezi'nde tavukbalığının (Triposterus minutus capelanus Lacèpède, 1800) beslenme, üreme ve büyüme özellikleri
The food and feeding, reproduction and growth characteristics of the poor-cod (Trisopterus minutus capelanus Lacèpède, 1800) in the Edremit Bay
Yazar: AYDIN ÜNLÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AVNİ BENLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü / Canlı Deniz Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Bu çalışmada Edremit Körfezi'nde tavukbalığının bazı biyo-ekolojik özellikleri incelenmiştir. Tavukbalığı örnekleri Eylül 1999-Aralık 2000 arasında, 40-80 m derinliklerden dip trolü ile toplanmıştır. Örneklemelerde 1946 dişi, 1576 erkek ve 382 adet cinsiyeti tanımlanamayan birey olmak üzere toplam 3904 adet tavukbalığı incelenmiştir. Edremit Körfezi'nde 1-2 Eylül 1999, 30 Eylül 1999 ve 11-12 Aralık 2000 örneklemeleri için tahmin edilen biyokütle değerleri sırasıyla 46,7 kg/km, 79,2 kg/km2 ve 69,6 kg/km2 olarak hesaplanmıştır. 1 saatte yakalanan ortalama av miktarı gün içerisinde 0,9-3,5 kg arasında değişim göstermiştir. Tavukbalığının ortalama av miktanrun gece periyodunda azalma eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Tavukbalığının cinsiyet oranında örnekleme periyodları arasında farklılık olduğu bulunmuştur, ilkbaharda erkek bireylerin sayısı fazla iken, diğer mevsimlerde dişi bireylerin sayısının daha baskın olduğu saptanmıştır. Üreme faaliyetlerinin kış sonu başladığı ve ilkbahar sonuna kadar devam ettiği gözlenmiştir. Üremenin en yoğun olduğu dönem, gonadosomatik indeks değerlerinin en yüksek bulunduğu Şubat-Mart aylarıdır. Dişi tavukbalıklannda ilk cinsel olgunluk boyu 11,37 cm olarak hesaplanmıştır. Bir kere de bırakılan yumurta sayısı ortalama 2310 (min. 765, maks. 7958) adet ve göreceli doğurganlık değeri ortalama 76 adet/gr olarak hesaplanmıştır. Örnekleme alanında tavuk balıklarının total boy uzunlukları 2,3-24,2 cm arasında değişim göstermiştir. Boy-ağırlık ilişkisinde örnekleme dönemlerine ve cinsiyete göre farklılıklar bulunmuştur. İncelenen tavukbalığı bireyleri arasında en büyük birey IV yaşında bulunmuştur. Örneklerin büyük çoğunluğu I-III yaş arasındaki bireylerden oluşmuştur. Dişi ve erkek tavukbalıklarrmn büyüme oranları arasında ivfarklılıklar bulunmuştur. Tavukbalığı için total ölüm 1,96 yıl", doğal ölüm 0,89 yıl*1 ve balıkçılıktan kaynaklanan ölüm 1,07 yıl"1 olarak hesaplanmıştır. Mide içeriklerinin incelenmesi sonucunda tavukbalıklarının besin kompozisyonundaki en önemli organizmalarının misidler, yengeçler ve balıklar olduğu bulunmuştur. Besin komposizyonunda yer alan organizmaların dağılımları örnekleme dönemlerine, cinsiyete ve boy gruplarına göre incelenmiştir. Ayrıca beslenme yoğunluğundaki günlük değişimler ve günlük besin tüketim miktarları da hesaplanmıştır. Anahtar Sözcükler: Tavukbalığı, biyokütle, üreme, büyüme, besin kompozisyonu, günlük besin tüketim oranı, Edremit Körfezi.

Abstract:
This study focuses on the bio-ecological properties of poor-cod in the Edremit Bay. Fish samples were collected between September 1999 and December 2000 by bottom trawl from the depths of 40-80 m. A total of 3904 fish were investigated consisting of 1946 females, 1576 males and 382 unidentified sex in the study. The estimated biomass values of poor-cod in the Edremit Bay for the sampling months of 1-2 September 1999, 30 September 1999 and 11-12 December 2000 were 46.7 kg/km2, 79.2 kg/km2 and 69.6 kg/km2, respectively. The hourly average catch varied between 0.9-3.5 kg during different day periods. It was determined that the hourly average catch of the poor-cod tend to decrease during the night period. Differences in the sex ratio of the poor-cod were found between the sampling periods. While males were more abundant in the spring, females were more dominant in other seasons. It was observed that the reproduction activities started at the end of the winter and continued until the end of spring. The most intensive period of reproduction was in February and March, when the greatest values of the gonadosomatic index were observed. The length at first maturity of female poor cod was determined to be 11.37 cm. The batch fecundity and the relative fecundity were found to be 2310 eggs (min. 765, max. 7958) and 76 eggs per gram on average, respectively. In the sampling area, the total length of poor-cod ranged between 2.3 and 24.2 cm. Differences were found in the length-weight relationship according to the sampling period and sex. The oldest fish was found to be IV year-old in all investigated poor cod. The samples consisted mainly of fish between the age groups of I and III. The growth rate of two sexes (female and male) were found different from each other. VITotal mortality, natural mortality and fisheries mortality were estimated as 1.96 year'1, 0.89 year"' and 1.07 year"1, respectively. From the analysis of the stomach contents, the most important organisms in diet of poor-cod were found to be mysids, crabs and fish. The distributions of the organisms in diet composition were examined according to sampling periods, sex and length groups. Besides, diel changes in the feeding intensity and daily food consumption amount were estimated. Keywords: Poor-cod, biomass, reproduction, growth, diet composition, daily food consumption rate, Edremit Bay.