Basın dağıtım kanallarının tekelleşmesinin basın etiği bağlamında değerlendirilmesi
Monopolization of press distribution channels evaluation in the context of press ethics
Yazar: GÖRKEM BORAN
Danışman: PROF. DR. MURAT SEZGİN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Basın ahlakı = Press ethics ; Dağıtım kanalları = Distribution channels ; Etik = Ethics ; Tekelleşme = Monopoly

Özet:
Bilginin bir tık uzakta olduğu günümüz dünyasında, sürekli olarak yenilik gösteren teknolojiye herkes ayak uydurmaya çalışmaktadır. Zaman içerisinde yaşanan toplumsal ve ekonomik değişimlerden her sektör kendine düşen payı almış, gelişim ve değişim göstermiştir. Yaşanan gelişmeler basın sektörünü de derinden etkilemiş, basın araçlarının çeşitlenmesine ve yapılanma anlamında köklü değişimlere neden olmuştur.
Basın, bir ideoloji oluşturma konusunda büyük bir güce sahiptir ve bu gücünü kamuoyu üzerinde kullanır. Yıllar içerisinde bu durum, toplumdaki bazı kesimlerin dikkatini çekmiştir. Sermaye sahibi kişiler veya holdingler küçük, orta ve büyük ölçekli basın işletmelerini ve dağıtım kanallarını satın alarak sektörde birikim, yoğunlaşma ve tekelleşme kavramlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Sektörde oluşan tekelci yapı bağlamında, basının temel ilkeleri tekelleşmeler nedeniyle yok sayılmakta ve etik çerçeveye uygun olmayan pek çok durum söz konusu olabilmektedir.
Bu çalışma, basın dağıtım kanallarının tekelleşmesi bağlamında ortaya çıkan etiksel problemleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Basın sektörüne yıllarını adayan isimler ile derinlemesine görüşmeler yaparak, bu kişilerin konu hakkındaki düşünceleri çarpıtılmadan aktarılmıştır. Tespit edilen problemlere ilişkin çözüm önerileri, betimsel analiz yöntemi aracılığıyla, elde edilen bulgular ve veriler doğrultusunda harmanlanarak detaylı ve açıklayıcı bir şekilde sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In today's world, where information is just a click away, everybody is trying to keep up with technology that is constantly innovating. Each sector has taken its share from the social and economic changes experienced over time, and has shown development and change. The developments experienced deeply affected the press sector, and caused the diversification of media tools and radical changes in terms of structuring.
The press has a great power to create an ideology and uses this power over the public opinion. Over the years, this situation has attracted the attention of some segments of the society. Capital owners or holdings have bought small, medium and large-scale press enterprises and distribution channels, leading to the emergence of the concepts of accumulation, concentration and monopolization in the sector. In the context of the monopolistic structure formed in the sector, the basic principles of the press are ignored due to monopolizations and there may be many situations that do not comply with the ethical framework.
This study aims to reveal the ethical problems arising in the context of the monopolization of press enterprises and distribution channels. The solution suggestions for the detected problems were tried to be presented in a detailed and explanatory manner by blending the findings and data obtained through the descriptive analysis method. By making in-depth interviews with the veterans who have devoted their years to the press industry, their thoughts on the issue were conveyed without distortion.