Diyete eklenen farklı türlerdeki şekerin yağ asit translokasyonu, depolanması ve iştah ile ilintili peptidler üzerine etkileri
The effects of dietary added sugars on fatty acid translocation, accumulation and appetite peptides
Yazar: BETÜL KİŞİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN NERGİZ ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diyet = Diet ; Obezite = Obesity ; Peptidler = Peptides ; Translokasyon = Translocation ; Yağ asitleri = Fatty acids ; İştah = Appetite ; Şeker = Sugar

Özet:
Bu çalışma gebelik öncesi, sırası ve laktasyon döneminde fazla miktarda ilave şeker (sükroz, fruktoz, yüksek fruktozlu mısır şurubu) alımının anne ve yavru ratlarda; obezite ile ilişkili yağ asit translokasyonu ve depolanması, iştah ile ilintili peptidler ve insülin direnci üzerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada kullanılan organ ve dokular 29 adet Sprague Dawley cinsi, dişi ratlar ve çiftleştirilme sonrası doğan 196 yavru ratın daha önceden elde edilmiş doku ve organları kullanılmıştır. 3 haftalık ratlar 2 haftalık wash-out dönemi sonrasında 5 gruba ayrılarak içme sularına %20 w/v oranında sükroz, fruktoz, yüksek fruktozlu mısır şurubu (YFMŞ) veya maltodekstrin 12 hafta süresince eklenmiştir. Beşinci grup ise sade içme suyu ile beslenen kontrol grubudur. Aynı diyete gebelik öncesi, sırası ve laktasyon dönemlerinde (18 hafta) devam edilmiştir ve sonuçlar kontrol grubuyla karşılaştırılmıştır. Annelerde yem tüketimi YFMŞ ve sükroz alan gruplarda yüksek iken ilave şeker içeren su tüketimi YFMŞ alan grupta en yüksek bulunmuştur (p<0,05). Maternal ilave şeker alımı annelerde vücut ağırlığını arttırmıştır fakat yavrularda YFMŞ ve fruktoz gruplarında artış gözlenmiştir (p<0,05). Plazma leptin değerleri annelerde fruktoz grubu, yavrularda ise YFMŞ ve fruktoz grubunda düşüktür (p<0,05). Plazma ghrelin değerleri ise hem annelerde hem de yavrularda YFMŞ grubunda yüksektir (p<0,05). Maternal ilave şeker alımı annelerde ve yavrularda vücut yağ miktarını, plazma glukozu, plazma insülini ve HOMA-IR indeksini arttırmıştır (p<0,05). Maternal YFMŞ alımı annelerde ve yavrularda sCD36 değerlerini yükseltirken maternal fruktoz sadece annelerde sCD36 değerlerini yükseltmiştir (p<0,05). Karaciğerde p-ACC1 ekspresyonu annelerde en yüksek olan grup YFMŞ alan grup iken yavrularda fruktoz grubudur. Bu çalışmanın sonuçları; maternal diyette ilave şeker tüketiminin hem annede hem de yavruda iştah ve lipogenez aracılığıyla obezite ve ilişkili diğer hastalıklara zemin oluşturabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: İlave şeker, obezite, iştah, lipogenez, gelişimsel programlama.

Abstract:
This study was done to examine the effects of high consumption of added sugar (sucrose, fructose, high fructose corn syrup) on dams and pups when consumed as a part of the maternal diet through the points of obesity, fatty acid translocation and accumulation, appetite peptides, and insulin resistance.  The blood and tissues used in this study was provided from Sprague Dawley rats (n=29) and their pups (n=196). After a wash-out period rats were divided into five groups. Added sugars (sucrose, fructose or high fructose corn syrup-HFCS) were added in the drinking water of rats at a concentration of 20%w/v, the same amount of maltodextrin was added to the drinking water of the vehicle and plain water was administered to the control group. The same diets were continued before, during gestation and lactation at a total of 18 weeks. The analysis results of the dietary manipulation groups were compared with the control group. Feed intake was high in the HFCS and sucrose groups whereas drink intake was high only in the HFCS group (p<0,05). Maternal added sugar intake increased body weights of dams whereas maternal HFCS and fructose intake increased body weights of pups (p<0,05). Plasma leptin was decreased in the fructose group of dams whereas decreased in the HFCS and fructose group of pups (p<0,05). Plasma ghrelin was increased both in dams and pups in the group of HFCS (p<0,05). Maternal added sugar intake increased the body fat, plasma glucose, plasma insulin and HOMA-IR index values of both dams and pups (p<0,05). Maternal HFCS intake increased sCD36 in both dams and pups whereas maternal fructose intake only increased sCD36 in dams (p<0,05). The expression of phosphorylated Acetyl CoA Carboxylase in the liver was the highest in the HFCS group of dams and in the fructose group of pups. The results of this study shows that added sugar consumption during pre-gestation, gestation and lactation may lead to obesity and other related disorders through the appetite and lipogenesis mechanisms in both dams and pups. 
Keywords: Added sugar, obesity, appetite, lipogenesis, developmental programming.