Okul öncesi dönemde çocuğun olumsuz duygulanımının ebeveynliğe etkisinde ebeveyn zihinselleştirmesinin rolü
The role of parental reflective functioning in the effect of child negative emotionality on parenting in preschool years
Yazar: HACER NEVRA GÜVENÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATIMA TUBA YAYLACI
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmanın amacı, çocuğun olumsuz duygulanımı ile ebeveynliğin
sıcaklık, kontrol ve düşmanlık boyutları arasındaki ilişkide ebeveyn
zihinselleştirmesinin düzenleyici rolünün incelenmesidir. Çalışmaya 36-72 ay arası
çocuğu olan 217 anne katılmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak; örneklemin
özellikleri için Demografik Bilgi Formu, çocuğun olumsuz duygulanımı için Çocuk
Davranış Listesi Kısa Formu, ebeveynin zihinselleştirme öncesi modlar düzeyi için
Ebeveyn İçsel Düşünme İşlevselliği Ölçeği, ebeveynlik boyutları için Revize Edilmiş
Ebeveynlik Davranışı Envanteri ve çalışmanın kontrol değişkeni olan anne
depresyonu için Beck Depresyon Envanteri kullanılmıştır. Hipotezler, Hayes
Process Macro Model 1 kullanılarak Çoklu Regresyon Analiziyle test edilmiştir.
Çocuğun olumsuz duygulanımının yalnızca ebeveyn düşmanlığı üzerinde pozitif
yönlü ana etkisi gözlenmiştir. Annenin zihinselleştirme öncesi modlar düzeyinin ise;
ebeveyn sıcaklığı üzerinde negatif, ebeveyn kontrolü ve ebeveyn düşmanlığı
üzerinde pozitif yönlü ana etkisi bulunmuştur. Ayrıca, çocuğun olumsuz
duygulanımın ebeveyn sıcaklığı ve ebeveyn düşmanlığına etkisinde ebeveyn
zihinselleştirmesinin düzenleyici rolü olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, çocuğun
mizacı ve ebeveynin zihinselleştirme kapasitesinin ayrı ayrı ve birbirleriyle etkileşim
içinde ebeveynlik davranışlarını yordadığı gözlenmiştir. Bulgular, mizaç, ebeveynlik
ve ebeveyn zihinselleştirmesi literatürü ışığında tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Olumsuz Duygulanım, Ebeveyn Zihinselleştirmesi,
Ebeveyn Sıcaklığı, Ebeveyn Kontrolü, Ebeveyn Düşmanlığı

Abstract:
The aim of this study was to investigate the role of parental mentalization in
the association between child negative emotionality and parenting dimensions
including warmth, control, and hostility. 217 mothers of children between 36-72
months of age participated in the study. Data collection tools were demographic
information form, Children's Behavior Questionnaire-Short Form for children's
negative emotionality, Parental Reflective Functioning Questionnaire for mothers'
level of prementalizing modes, Parenting Behavior Inventory Revised Version for
parenting behaviors, and Beck Depression Inventory for maternal depression which
is the control variable in the study. Hypotheses of the study were tested by Multiple
Regression Analyses using Hayes Process Macro Model 1. Results showed positive
main effect of child negative emotionality only on maternal hostility whereas
mothers' level of prementalizing modes had positive main effect on maternal warmth
and negative main effect on control and hostility. Also, moderating role of parental
mentalization was found in the effect of child negative emotionality on parental
warmth and on parental hostility. In conclusion, child temperament and maternal
reflective functioning predict parenting behaviors both separately and in interaction
with each other. Results were discussed considering the literature regarding child
temperament, parenting, and parental mentalization.
Keywords: Negative Emotionality, Parental Reflective Functioning, Parental
Warmth, Parental Control, Parental Hostility