Balıkçı gemilerinde seyir sırasındaki risklerin belirlenmesi
Determination of risks during navigation on fishing vessels
Yazar: CAN ATACAN
Danışman: PROF. DR. FAİK OZAN DÜZBASTILAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Avlama Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Denizcilik = Marine
Dizin: Balıkçılık = Fisheries ; Kazalar = Accidents ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Seyir sistemleri = Navigation systems

Özet:
Bu çalışmada balıkçı gemilerinin seyir sırasındaki riskleri ve çeşitli çevresel faktörlerin balıkçı gemisi kazalarındaki etkisi belirlenmiştir. Böylece balıkçıların denize çıkmadan önce çevresel şartlara göre risk değerlendirmesi yapabilmesi için bir model oluşturulmuştur. 
Çalışmada Fine-Kinney risk değerlendirme metodu kullanılmıştır. Fine-Kinney metodunda ihtimal, netice ve sıklık parametreleri birbirleriyle çarpılarak bir risk puanı bulunur. Bulunan sayı ile risk puanı ve aksiyon planı çizelgesine girilerek operasyonun risk seviyesi tespit edilir.  Risk değerlendirmeleri ihtimal dâhilindeki kazaların önceden saptanarak tedbir alınmasını veya operasyondan vazgeçilerek kazaların önlenmesini sağlar. Bu bağlamda, İskele ve Çeşmealtı balıkçı barınaklarında balıkçı teknesi olan 30 balıkçı ile risk değerlendirilmesi yapılmıştır. 
Anket sorularıyla birlikte kaza ihtimal ve netice ölçütlerinin değerlendirilmesi genel anlamda çıkarım yapmamızı sağlamıştır. Risk puanı hesaplanırken ise gerek deniz seyrinde gerek liman seyrinde yerel koşullara maruz kalma sıklığı çalışmaya dahil olduğundan dolayı çalışma yerel koşullara bağlı sonuçlar da vermektedir. Balıkçıların değerlendirmeleri sonucu ortaya çıkan puanların toplamına göre deniz seyrinde kaza ihtimal ve neticesini arttıran en yüksek etken olarak kısıtlı görüşü belirlemişken liman seyrinde gece ve şiddetli hava koşulunu en yüksek etken olarak belirlemişlerdir. Ayrıca kendi limanlarında yaptıkları seyri deniz seyrine göre daha emniyetli buldukları söylenebilir. Balıkçılardan yaşadıkları kaza sayıları fazla olanlar makine-dümen arızasını daha fazla yaşamıştır, liman seyrinde kısıtlı görüş ile şiddetli havada gece seyrinde kaza ihtimalini daha yüksek tespit etmişlerdir.

Abstract:
In this study, the risks of fishing during navigation were determined and the extent to which various environmental factors were effective in fishing vessel accidents was revealed in detail. Thus, a model has been made so that fishermen can make risk assessments according to environmental conditions before sailing.
Fine-Kinney risk assessment method was used in the study. In the Fine-Kinney method, probability, consequnce and frequency parameters are multiplied with each other to obtain a risk score. The risk level of the operation is determined by entering the number found in the risk score and action plan chart. Risk assessments ensure that possible accidents are detected in advance and measures are taken or the operation is abandoned and accidents are prevented.
Evaluation of accident probability and consequence values together with the survey questions enabled us to draw conclusions in general. Calculating the risk score gives results depending on local conditions, since the frequency of exposure to local conditions will be included in the study, both in coastal navigation and port approach. As per the total number determined by fishermen evaluations the reduced visibility as the highest factor increasing the probability and consequence of the accident in sea navigation, while they determined severe weather conditions as the highest factor in the night navigating at the port. In addition, it can be said that they find the navigation in their own ports safer than the sea navigation. Among the fishermen, those who had more accidents experienced the machine-rudder failure more. In addition some significant differences between accident number and fisherman evaluations about accident probability and consequence values.