Öğretmen güçlendirmeye ilişkin lisede görev yapan öğretmenlerin algıları
The perceptions of high school teachers regarding teacher empowerment
Yazar: ABDULLAH ÖKMEN
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN BALYER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güçlendirme = Empowerment ; Kararlara katılma = Decision making participation ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Mesleki gelişme = Professional development ; Personel güçlendirme = Personnel empowerment ; Statü = Status ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmen güçlendirmeye ilişkin lisede görev yapan öğretmenlerin algılarının belirlenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini İzmir iline bağlı kamu liselerinde görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. İzmir il merkezine yakın ve ulaşılabilirlik açısından kolay olmaları sebebiyle araştırma Balçova, Bornova, Çiğli, Gaziemir, Güzelbahçe, Konak, Narlıdere ve Urla ilçelerinde yürütülmüştür. Bu ilçelerde kamu liselerinde görev yapmakta olan 627 öğretmene rastlantısal örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Araştırma verileri "Öğretmen Güçlendirme Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırma sonuçları öğretmenlerin ölçeğe verdikleri cevapların genel aritmetik ortalamasının (x̄=3.59) "katılıyorum" düzeyinde olduğunu göstermektedir. Ayrıca öğretmenlerin mesleki gelişim (x̄=3.64), statü (x̄=3.89), özyeterlik (x̄=3.94), özerklik (x̄=3.49) ve etki (x̄=3.47) alt boyutlarına verdikleri cevapların aritmetik ortalaması da "katılıyorum" düzeyinde tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucuna göre araştırmaya katılan öğretmenlerin genel anlamda mesleki gelişime açık oldukları, yaptıkları öğretmenlik mesleğinin statüsünün yüksek olduğunu düşündükleri ve fikirlerini uygulayabilme gücüne sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenler çalıştıkları kurumda kendilerini inisiyatif sahibi görmekte, kararlarını herhangi bir dış baskı olmadan kendi iradesiyle alabilen ve okul yaşamında etkili olan öğretmenler olarak hissetmektedirler. Ancak öğretmenler karara katılım (x̄=3.29) alt boyutu için okulda kendilerini "kararsızım" düzeyinde gördüklerini ifade etmişlerdir. Bundan dolayı çalıştıkları kuruma olan aidiyet hislerinin ve motivasyonlarının artması maksadıyla, eğitim-öğretim faaliyetlerinin ana unsuru olan öğretmenlerin okulda kendilerini ve eğitim-öğretim faaliyetlerini ilgilendiren konularda karara katılımı artırılmalı ve teşvik edilmelidir. Değişkenlere ilişkin sonuçlar incelendiğinde Öğretmen Güçlendirme Ölçeği'ne verilen cevaplara göre cinsiyet, mesleki kıdem ve okul türü değişkenlerinde anlamlı bir farklılık olduğu fakat yaş, eğitim durumu ve mevcut kurumdaki çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the perceptions of high school teachers regarding teacher empowerment. Study was conducted using a descriptive survey model. Sample group of the study consists of 627 teachers working at public high schools in Balçova, Bornova, Çiğli, Gaziemir, Güzelbahçe, Konak, Narlıdere and Urla districts of İzmir. Data was obtained using "Teacher Empowerment Scale". Findings suggest that general arithmetic mean (x̄=3.59) of the teachers' answers is at "I agree" level. The arithmetic means of professional growth (x̄=3.64), status (x̄=3.89), self-efficacy (x̄=3.94), autonomy (x̄=3.49) and impact (x̄=3.47) dimensions are at "I agree" level, too. Accordingly, it can be determined that participating teachers have been, overall, open to professional growth and they believed their occupation to have a high status. Moreover, they have high self-confidence as a result of thinking that they have the power to apply their individual ideas. Additionally, these teachers perceived themselves as having initiative in the organizations they are part of, with the ability to make their own decisions without external factors or pressures which has the result of making them perceive themselves as being strong, free-willed and effective teachers. However, the results have showed that the arithmetic mean of the decision-making (x̄=3.29) dimension is at "undecided" level. Thus, to improve the motivation of the teachers, and their sense of belonging to their schools, institutions and organizations, decision- making rate of teachers, who are the core of any education practice, must be increased. After analyzing "Teacher Empowerment Scale", it is found that in terms of variables there is a significant difference between gender, professional seniority and the school types. But there aren't any significant differences between age, state of education and professional seniority in the current workplace.