Anevrizmal subaraknoid kanamalı hastalarda arteriyal spin labelling perfüzyon görüntüleme ile beyin hasarının değerlendirilmesi ve takipte klinik kötüleşme gelişen hastaların öngörülebilirliğinin araştırılması
The evaluation of the brain damage in patients with aneurysmal subarachnoid hemorrhage and the investigating of the predictability of the clinical worsening patients in follow-up period using arterial spin labelling perfusion imaging
Yazar: SİNAN ERDEMİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRÜ OĞUZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Beyin = Brain ; Beyin hasarı-kronik = Brain damage-chronic ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Perfüzyon görüntüleme = Perfusion imaging ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage

Özet:
Amaç: SAK yıllık insidansı 100.000'de 6-22 arasında değişen nörolojik bir durumdur. Tanıdaki birçok ilerlemeye rağmen hastalarda  mortalite ve morbidite yüksek seyretmektedir. Mortalite ve morbiditenin en önemli sebeplerinden biri de vazospazm ve gecikmiş iskemik nörolojik defisittir((Delayed ischemic neurologic deficit; DIND). Bu çalışmanın amacı, ASL perfüzyon MR görüntüleme ile beyin hasarını gösterme ve gecikmiş iskemik nörolojik defisit gelişiminin öngörülebilirliğini değerlendirmektir.  
Gereç ve Yöntem:. Çalışmamız ile ilgili protokol hazırlandıktan sonra, Karadeniz Teknik Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan 20.12.2019 tarihinde 24237859-896 sayılı karar ile onay alındı. Onayın ardından 2020-2021 yılları arasında ilgili branşlarda SAK tanısı alan 23 hastanın prospektif olarak toplanan verileri, retrospektif olarak analiz edildi Hastaların demografisi, anevrizma lokalizasyon ve boyutları, uygulanan tedavi yöntemi,  tedavi etkinliği, komplikasyon oranları, erken ve geç dönemde ASL sonuçları değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 23 hastanın elde edilen ilk 3 gün ASL değerlerinde, 21  hastada(%91,3) sağ ya da solda sulkal mesafelerde kanama asimetrik olarak yoğunluk  göstermekteydi. Sağ ya da sol asimetrik kanama yoğunluğu gösteren 21 hastanın 18'inde(%85.7) elde edilen tüm alanların  ASL sinyal ortalması kanama yoğunluğu gösteren taraf ile uyumlu şekilde karşı tarafa göre düşüktü. Bazal gangliyonlar hariç tüm alanların ortalaması alındığında ise 21 hastanın 19'unda(%90.4) ASL sinyal ortalaması   kanama yoğunluğu gösteren taraf ile uyumlu şekilde karşı tarafa göre düşüktü. Bazal gangliyonların ortalamaya dahil edilmediği durumda fark daha belirgindi.
Sonuç: Seçilmiş hasta gruplarında ASL perfüzyon MRG global ya da rejyonel, perfüzyon düşüşünü ve olası serabral hasarı kontrast madde ve radyasyona maruz kalmadan gösterebilmektedir. Geç dönemde gelişebilecek DIND öngörülebilirliği için ise daha yüksek vaka sayılı çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmektediyiz
Anahtar kelimeler: Subaraknoid kanama,perfüzyon ASL, gecikmiş iskemik nörolojik defisit

Abstract:
Purpose: SAH is a neurological condition with an annual incidence of 6-22 per 100,000. Despite many advances in diagnosis, mortality and morbidity in patients remain high. One of the most important causes of mortality and morbidity is vasospasm and delayed ischemic neurologic deficit (Delayed ischemic neurologic deficit; DIND). The aim of this study was to demonstrate brain damage with ASL perfusion MR imaging and to evaluate the predictability of delayed ischemic neurologic deficit development.
Materials and Methods: Following the preparation of our study's protocol, approval was obtained from the Clinical Research Ethics Committee of Karadeniz Technical University with the decision numbered 24237859-896 on 20.12.2019. After the approval, the prospectively collected data of 23 patients diagnosed with SAH in the relevant branches between 2020-2021 were analyzed retrospectively. Patients' demographics, aneurysm localization and dimensions, treatment method, treatment efficacy, complication rates, early and late ASL results were evaluated.
Findings: The first 3 days ASL values obtained from 23 of the patients included in the study, bleeding in the right or left sulcal distances was asymmetrical in 21 patients (91.3%).  ASL signal mean of all areas obtained in 18 (85.7%) of 21 patients with right or left asymmetric bleeding intensity was lower than the contralateral side, consistent with the side with bleeding intensity. When the average of all areas except the basal ganglia was taken, the mean of ASL signal was lower in 19 of 21 patients (90.4%) compared to the contralateral side, consistent with the side with bleeding intensity. The difference was more pronounced when basal ganglia were not included in the mean.
Conclusion: In selected patient groups, ASL perfusion MRI can show global or regional perfusion decline and possible cerebral damage without exposure to contrast material and radiation. We are of the opinion that studies with greater number of cases are necessary for the predictability of DIND development in later periods.
  Keywords:  subrachnoid hemorrhage, ASL perfusion, delayed ischemic neurologic deficit