İbn Reşid ailesi ve Şammar Emirliği (1839-1918)
Rashidi Family and Shammar Emirates (1839-1918)
Yazar: SAİD TEKEBOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYYA KURŞUN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Aşiretler = Tribes ; Cebel-i Şammar = Cebel-i Şammar ; Kabileler = Clans ; Reşidiler = Reşidiler ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia

Özet:
Beşyüzüncü yüzyıla doğru Yemen bölgesinden Arabistan'a doğru ciddi bir kabilevi göç yaşanmıştır. İklimsel değişim ve sosyal etkilerin tetiklediği bu göç dalgası, Arabistan'ın yeniden şekillenmesi neticesini doğurdu. Bu göçe katılan Şammar Aşiretleri kendilerine mesken olarak Aca ve Selma dağ silsilesi üzerinde bulunan Cebel-i Şammar bölgesini seçmişlerdir. Konfederatif bir yapı sergileyen bu aşiretler, bölgedeki diğer unsurlara karşı baskın bir konum elde etmişlerdir. Genelde bedevi bir yaşam süren Şammar aşiretleri, 1830'lu yıllarda Reşidi Ailesi'nin emirliği ele geçirmesiyle tek çatı altında birleştirilmiştir.
Reşidi Ailesi'nin bu başarısı ''Reşidi-Şammar Emirliği'' adını alan ve 19. yüzyılda Arabistan coğrafyasının  şekillenmesinde doğrudan etkili olan Emirliğin doğuşunu sağlamıştır.  Dayandığı Şammar Aşiretler konfederasyonu, Reşidi Emirliği'nin gücünü uzun süre korumasına olanak vermiştir. Bölgede yaşanan değişim ve dönüşümlere bağlı olarak Reşidiler, devletle kurdukları yakın ilişki neticesinde siyasi bir konum elde etmişlerdir. Zaman içerisinde başa geçen dirayetli emirler ve devletin güvenini kazanmaları güçlenmelerinin önünü açan önemli faktörler olmuştur. Devletin güvenini kazanmaları bölgede bulunan diğer unsurlara karşı bir dengeleyici güç olarak yükselmeleri sağlamıştır. Bu ilişki Reşidi-Şammar Emirliği bir dönem Orta Arabistan'ın yerelde tek gücü haline gelmisinin önünü açmıştır.
Anahtar Kelimeler: Cebel-i Şammar, Hâil, Muhammed İbn Reşid, Necid Emiri, Reşidiler, Şammar Aşireti,  Şammar Emirliği.

Abstract:
Towards the fifth century, there have been serious tribal migrations from Yemen to Arabia. These wave of migrations, which were triggered by climate change and social effects,  gave birth to the remodelling of the Arabia. Shammar tribes one of the migrating tribes in these migrations, chose the region of Jabal-i Shammar which is located on the Aca and Selma mountain range, for themselves as residence. These tribes which had a confederated structure, have achieved a dominant position against other factors in the region. In general Shammar tribes which were living as bedouins, are united under one roof after the capture of the emirate by Rashidi Family in 1830's. 
This success of the Rashidi Family gave birth to the emirate which was the directly influential in shaping the geography of Arabia, was called "Rashidi Shammar Emirates". Underlying Shammar tribal confederation has enabled the Rashidi Emirate's power in the long term protection. Depending on the changes and transformations in the region Rashidies have achieved a political position as a result of the close relationship which they established with the state. In time, astute amirs who came into power and gain the confidence of the government has been an important factors that paved the way for their empowerment. Gaining the confidence of the government have led to their rise as a stabilizing force against the other factors in the region. This pawed the way for a period of association of Residi-Sammar Emirates of Central Arabia to become the only power in the local. 
Keywords: Hâil, Jabal-i Shammar, Muhammed İbn Reşid, Necid Emiri, Rashidies, Shammar Emirates, Shammar tribe.