Yüksekova ve Şemdinli (Hakkari) yörelerinde yetişen makrofunguslar üzerinde taksonomik bir araştırma
A taxonomical research on the macrofungi grown in Yuksekova-Semdinli (Hakkari) in the regions
Yazar: İSMAİL ACAR
Danışman: PROF. DR. YUSUF UZUN ; DOÇ. DR. ILGAZ AKATA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Makromantarlar = Macrofungi ; Şapkalı mantarlar = Parasol mushroom

Özet:
Bu çalışma, Hakkari ili Yüksekova-Şemdinli ilçe sınırları içerisinde doğal olarak yetişen ve 2014-2016 yılları arasında toplanan makrofungus örnekleri üzerinde yapılmıştır. Arazi çalışmaları sırasında toplanan mantar örneklerinin yetişme ortamlarında renkli resimleri çekilmiş, makrofungusların morfolojik ve ekolojik özellikleri ile yöre halkının makrofunguslar hakkındaki bilgileri kaydedilmiştir. Arazi ve laboratuvar çalışmaları sonucunda teşhisleri yapılan örneklerin Dothideomycetes, Leotiomycetes, Orbiliomycetes, Pezizomycetes Sordariomycetes, Tremellomycetes ve Agaricomycetes sınıflarına ait 17 ordo ve 56 familya içerisinde dağılım gösteren toplam 282 makrofungus türü olduğu tespit edilmiştir. Bunların 81'i yenen, 180'si yenmeyen ve 21'i zehirli olarak tespit edilmiştir.
Ayrıca; 51 makrofungus türü ilk defa bu çalışma ile saptanarak ülkemiz makrofungus çeşitliliğine ilave edilmiştir. Bunlar; Sigarispora caulium (Fr.) Thambug., Wanasinghe, Kaz. Tanaka & K.D. Hyde (Familya seviyesinde), Mollisia elegantior (Graddon) Baral, M. potentillae-erectae Svrček, Hymenoscyphus albopunctus (Peck) Kuntze, H. fraxineus (T. Kowalski) Baral, Queloz & Hosoya, H. imberbis (Bull.) Dennis, H. phyllogenus (Rehm) Kuntze, Phaeohelotium vernum (Boud.) Declercq, Brunnipila calyculiformis (Schumach.) Baral, Lachnum clavigerum (Svrček) Raitv., Vibrissea decolorans (Saut.) A. Sánchez & Korf, Ascobolus carbonarius P. Karst., Discina brunnea (Underw.) Raitv., Cheilymenia pulcherrima (P. Crouan & H. Crouan) Boud., C. stercorea (Pers.) Boud., Scutellinia cejpii (Velen.) Svrček, S. crinita (Bull.) Lambotte, Rosellinia aquila (Fr.) Ces. & De Not., Cyathus hookeri Berk., Leucoagaricus sericifer (Locq.) Vellinga, L. sublittoralis (Kühner ex Hora) Singer, Macrolepiota fuliginosa (Barla) Bon, Conocybe ambigua Watling, C. vestita (Fr.) Kühner, Pholiotina smithii (Watling) Enderle, Cortinarius caerulescens (Schaeff.) Fr., Entoloma caccabus (Kühner) Noordel., Humidicutis marginata (Peck) Singer (Genus seviyesinde), Psilocybe pelliculosa (A.H. Sm.) Singer & A.H. Sm., Crepidotus pallidoluteus Hesler & A.H. Sm., C. versutus Peck, Inocybe heimii Bon, Hemimycena cephalotricha (Joss. ex Redhead) Singer, H.cucullata (Pers.) Singer, Mycena algeriensis Maire, M. oregonensis A.H. Sm., Gymnopus aquosus (Bull.) Antonín & Noordel., G. earleae Murrill, Coprinopsis acuminata (Romagn.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo, C. geesterani (Uljé) Redhead, Vilgalys & Moncalvo, Parasola lactea (A.H. Sm.) Redhead, Vilgalys & Hopple, Psathyrella dunarum Kits van Wav., P. hirta Peck, P. sublatispora Örstadius, S.Å. Hanson & E. Larss., Leratiomyces percevalii (Berk. & Broome) Bridge & Spooner, Melanoleuca dryophila Murrill, Tubaria dispersa (L.) Singer, Typhula erythropus (Pers.) Fr. (Genus seviyesinde), T. phacorrhiza (Reichard) Fr. (Genus seviyesinde), Suillellus amygdalinus (Thiers) Vizzini (Genus seviyesinde), Simonini & Gelardi, Hygrophoropsis rufa (D.A. Reid) Knudsen, Mycoacia nothofagi (G. Cunn.) Ryvarden ve Peniophora incarnata (Pers.) P. Karst.'dır.
Teşhisleri yapılan makrofungus taksonlarının sistematikleri, bazidyokarp, askokarp ve spor fotoğrafları, diğer özellikleri, yayılışları ve yeni kayıt olan taksonların deskripsiyonları da verilmiştir.
Tespit edilen makrofunguslar Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Van Fungaryum'unda (VANF) saklanmaktadır.

Abstract:
The present study was carried out on macrofungi grown in Yüksekova-Şemdinli (Hakkari) districts. Macrofungi specimens were collected between the years of 2014 and 2016 during field studies. The colorful photographs of all specimens were taken in natural habitat with digital camera. The ecological and morphological features of specimens and information on macrofungi known by local people were recorded.
According to field and laboratory investigations, the total of 282 species belonging to 56 families and 17 ordos stated in Dothideomycetes, Leotiomycetes, Orbiliomycetes, Pezizomycetes Sordariomycetes, Tremellomycetes and Agaricomycetes classis were identified. 81 of them are edible, 180 of them are inedible, 21 of them are poisonous.
Moreover, in the present study, the following 51 species were identified as new records for Turkish Mycobiota: Sigarispora caulium (Fr.) Thambug. (at the familia level), Wanasinghe, Kaz. Tanaka & K.D. Hyde, Mollisia elegantior (Graddon) Baral, M. potentillae-erectae Svrček, Hymenoscyphus albopunctus (Peck) Kuntze, H. fraxineus (T. Kowalski) Baral, Queloz & Hosoya, H. imberbis (Bull.) Dennis, H. phyllogenus (Rehm) Kuntze, Phaeohelotium vernum (Boud.) Declercq, Brunnipila calyculiformis (Schumach.) Baral, Lachnum clavigerum (Svrček) Raitv., Vibrissea decolorans (Saut.) A. Sánchez & Korf, Ascobolus carbonarius P. Karst., Discina brunnea (Underw.) Raitv., Cheilymenia pulcherrima (P. Crouan & H. Crouan) Boud., C. stercorea (Pers.) Boud., Scutellinia cejpii (Velen.) Svrček, S. crinita (Bull.) Lambotte, Rosellinia aquila (Fr.) Ces. & De Not., Cyathus hookeri Berk., Leucoagaricus sericifer (Locq.) Vellinga, L. sublittoralis (Kühner ex Hora) Singer, Macrolepiota fuliginosa (Barla) Bon, Conocybe ambigua Watling, C. vestita (Fr.) Kühner, Pholiotina smithii (Watling) 
Enderle, Cortinarius caerulescens (Schaeff.) Fr., Entoloma caccabus (Kühner) Noordel., Humidicutis marginata (Peck) Singer (at the genus level), Psilocybe pelliculosa (A.H. Sm.) Singer & A.H. Sm., Crepidotus pallidoluteus Hesler & A.H. Sm., C. versutus Peck, Inocybe heimii Bon, Hemimycena cephalotricha (Joss. ex Redhead) Singer, H.cucullata (Pers.) Singer, Mycena algeriensis Maire, M. oregonensis A.H. Sm., Gymnopus aquosus (Bull.) Antonín & Noordel., G. earleae Murrill, Coprinopsis acuminata (Romagn.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo, C. geesterani (Uljé) Redhead, Vilgalys & Moncalvo, Parasola lactea (A.H. Sm.) Redhead, Vilgalys & Hopple, Psathyrella dunarum Kits van Wav., P. hirta Peck, P. sublatispora Örstadius, S.Å. Hanson & E. Larss., Leratiomyces percevalii (Berk. & Broome) Bridge & Spooner, Melanoleuca dryophila Murrill, Tubaria dispersa (L.) Singer, Typhula erythropus (Pers.) Fr. (at the genus level), T. phacorrhiza (Reichard) Fr. (at the genus level), Suillellus amygdalinus (Thiers) Vizzini (at the genus level), Simonini & Gelardi, Hygrophoropsis rufa (D.A. Reid) Knudsen, Mycoacia nothofagi (G. Cunn.) Ryvarden and Peniophora incarnata (Pers.) P. Karst.
The systematic, basidiocarp, ascocarp, spore photographs, distributions, the descriptions of new records and the other features of identified macrofungi were given.
The identified specimens have been stored and maintained in Mycology Laboratory, Biology Department, Faculty of Science, Yüzüncü Yıl University.