21. yüzyıl yeşil müze stratejileri ve sürdürülebilirliği için uygulamalar
Sustainable 21st century green museum strategies and current examples
Yazar: ELİF TILSIM ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. BİLLUR TEKKÖK KARAÖZ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi ve Müzecilik Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzecilik = Museology

Özet:
19. yüzyılda gelişen çağdaş müze anlayışına eklenen en önemli yenilik, toplum kalkınması için müzenin üstlendiği roldür. Bu kapsamda, müzelerin topluma örnek olma gerekliliği ön plana çıkmıştır. Müzelerin toplum üzerindeki gücü günümüzde, 21. yüzyıl müzelerinin iklim eylemi konusundaki rolleri gereği toplumda farkındalık yaratmak, etkin ve eğitici olmalarıdır. 21. yüzyılın en büyük sorunu küresel iklim krizidir. Müzeler tasarım aşamasından başlayarak yeşil ve sürdürülebilir bir yol izlemelidir. Mevcut müzeler ise yapılarında olanaklar dahilinde çevreci değişiklikler uygulamalı ve karbon sıfır müzelere dönüşmek için çabalamalıdır. Yeşil Bina sertifikaları, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Paris İklim Anlaşması, Birleşik Krallık Ulusal Müzeler Direktörleri Konseyinin düzenlediği Müze COP ve BIZOT Yeşil Protokolü müzelerin daha çevreci, yeşil ve sürdürülebilir olmaları için rehberlik etmelidir. Müzeler, küresel iklim krizine bütüncül bir yaklaşımla, mimari, yönetim, işletme, kalıcı ve geçici sergiler ve müze eğitimi kapsamında stratejiler geliştirmekte ve uygulamaktadırlar. Bu çalışmada Panorama 1326 Bursa Fetih Müzesi, Tokyo Miraikan Bilim Müzesi, New York Modern Sanatlar Müzesi, Rotterdam DEPOT Boijmans van Beuningen, müzelerinin yeşil ve sürdürülebilirlik stratejileri, küresel iklim krizine karşı aldıkları önlemler müze yapılarının sertifikasız ve sertifikalı yeşil bina sistem uygulamaları, müzelerin sürdürülebilirliği kapsamında araştırılmıştır. Müzelerin yaklaşımları, uyguladıkları stratejiler ve benzerlikleri bağlamında değerlendirilmiştir. Bununla birlikte ekoloji konusunda etkin sanatçılar Agnes Denes, Joseph Beuys, Olafur Eliasson'ın işleri ve Liberate Tate gibi aktivist oluşumların müzelere etkisine değinilmiştir. 21. Yüzyıl müzelerinin iklim eylemi konusunda başarılı olabilmeleri için yeşil müze ve sürdürülebilirliğinin disiplinler arası çalışma ve müzelerden toplanan veriler doğrultunda Yeşil Müze Rehberi oluşturulması gerekliği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The most important innovation added to the new museum concept that developed in the 19th century is the role of the museum in social development. The biggest problem of the 21st century is the global climate crisis. In this context, the necessity of museums to be an example to society has come to the fore. The power of museums on society today is that 21st century museums must raise awareness in society, be effective and educational, in accordance with their role in climate action. Museums should follow a green and sustainable path, starting from the design stage. Existing museums should implement environmentally friendly changes in their structures as much as possible and strive to become carbon-neutral museums. Green Building Certifates, United Nations Sustainable Development Goals, The Paris Agreement, United Kingdom The National Museum Directors' Council Museum COP and Bizot Green Protocol, should guide museums to become more ecofriendly, green and sustainable. Museums develop and implement strategies within the scope of architecture, management, operation, permanent and temporary exhibitions, with a holistic approach to the global climate crisis. The measures taken by museums against sustainability projects and the global climate crisis were researched by selecting museums with different characteristics. In this study, examples of museums developed with these certificates are given. Panorama 1326 Bursa Fetih Museum, Tokyo Miraikan The National Museum of Emerging Science and Innovation, New York Metropolitan Museum of Arts, Rotterdam DEPOT Boijmans van Beuningen are examined on the basis of their Green Museum approaches, applied strategies similarities. Artists active in ecology; Agnes Denes, Joseph Beuys, Olafur Eliasson's work of arts and environmentalist activist formations such as Liberate Tate, on museums have been mentioned. It has been concluded that in order to enable 21st century museums to be successful in climate action and Green Museum, it is necessary to work interdisciplinary and create a Green Museum Guide in the light of the data collected from museums.