İmparatorluktan Cumhuriyete Manisa ve göçler: 1860-1960
Manisa and migration, from Empire to Republic: 1860?1960
Yazar: FERHAT BERBER
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Demografi = Demography ; Tarih = History
Dizin: Demografi = Demography ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Manisa = Manisa ; Nüfus = Population ; Nüfus hareketleri = Population movements ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
XIX. ve XX. yüzyıllarda bütün dünyada olduğu gibi, Türkiye'de de büyük ve sancılı değişimler yaşanmıştır. Siyasi ve iktisadi güç dengelerinin oluştuğu bu çağda gerçekleşen demografik ve sosyal hareketler, günümüz toplum yapısının ana dinamiklerinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Bu bağlamda Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılış sürecinde başlayan nüfus hareketleri Cumhuriyet döneminde de benzer niteliklerle devam etmiştir. Bu çalışmada gerek Osmanlı Devleti döneminde gerekse Türkiye Cumhuriyeti'nde mülki idaresi çok fazla değişim göstermeyen Manisa kazasına, ülke dışından yapılan göçler ele alınmaktadır. XIX. yüzyılın ortalarından itibaren hız kazanan göçler, yakın bir zaman kadar devam etmiştir. 1860?1960 yılları arasında Manisa kazasına başta Balkanlar olmak üzere, Kafkasya, Kırım ve diğer yerlerden gelen on binlerce göçmen iskân edilmiştir. Bu göçmenlerin iskânı, kazadaki nüfusun etnik, dinsel ve sosyal kompozisyonunun değişmesi, tarımsal üretimde artış yaşanması ve iskân alanlarının şekillenmesi yönünde etkili olmuştur.Çalışmanın temel problematiği, Manisa kazasının bugünkü nüfus yapısında göçmenlerin payının tespiti ve son iki asırda yaşanan sosyo-ekonomik değişimlerde dıştan göçün etkisini Manisa örneğinde göstermektir. Bu amaçla göçmen nüfusuna dair orijinal ve sahih verilerin ortaya konulmasına çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Osmanlı İmparatorluğu, Türkiye Cumhuriyeti, Manisa, Saruhan, Göç, Nüfus, İskân, Demografi, Nüfus Mübadelesi, Balkanlar, Kırım, Kafkasya

Abstract:
As all around the world, in XIX. and XX. centuries, the great and painful transformation took place in Turkey. Demographic and social movements in an age when the economic and political power relations formed, were instrumental in the appearing the vital dynamics of the contemporary social structure. In this content, the demographic movements beginning at the time of Ottoman decline continued, with similar nature, in the Republican era. In this thesis, migrations to Manisa district whose public administration remained more or less same in transition from empire to republic are dealt. Migrations accelerating in the middle of the XIX. century continued until recently. Between the years 1860-1960, thousands of migrants especially from Balkans, Caucasia, Crimea, and other places were settled in Manisa district. The settlement of the these migrants influenced not only on the transformation of the ethnic, religious, and social composition of district population and increase of the agricultural production but also on the formation of the settlement areas.The basic aims of the thesis are the demonstration of the impact of immigration on the contemporary population structure of the district and displaying the general socio-economic transformation taking place in the last two centuries in the case of Manisa. To this end, it was tried to set forth original and accurate data on the migrants.Key Words: The Ottoman Empire, Turkish Republic, Manisa, Saruhan, Migration, Population, Settlement, Demography, Population Exchange, Balkans, Crimea, Caucasia