Şizofreni ve bipolar bozukluk hastalarının eşlerinin yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Life quality assessment of spouses of individuals with schizophrenia and bipolar disorder
Yazar: SEMA KUŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH CANAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikiyatri = Psychiatry ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, şizofreni ve bipolar bozukluğu olan hastaların herhangi bir psikiyatrik hastalığa sahip olmayan eşlerinin yaşam kalitelerinin, kendisinde ve eşinde herhangi bir psikiyatrik hastalık bulunmayan sağlıklı kontrollerin yaşam kaliteleriyle karşılaştırılması, psikiyatrik hastalığa sahip olan bir eşle evli olmanın kişinin yaşam kalitesini ne düzeyde etkilediğinin araştırılması ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca şizofreni ve bipolar bozukluğu olan hastaların eşlerinde hastalık yükünün karşılaştırılması, hastalık yükünü etkileyen faktörlerin araştırılması da çalışmanın ikincil amaçlarıdır. 
Yöntem: Herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan 30 şizofreni hastası eşi, 30 bipolar bozukluk hastası eşi ve 60 kontrol olmak üzere toplam 120 kişi çalışmaya dahil edildi. Hasta eşleri psikiyatrik bozukluklar açısından DSM IV eksen-I psikiyatrik bozukluklar için yapılandırılmış klinik görüşme aracı olan SCID-I ile tarandıktan sonra WHOQOL-BREF-TR, hastalık yükü ölçeği ve sosyodemogafik veri formu uygulandı. Hastaların hastalık şiddetleri ve işlevsellik düzeyleri Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği ve Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği ile belirlendi. Kontrol gruplarına da SCID I, WHOQOL-BREF-TR ve sosyodemografik veri formu uygulandı.
Bulgular: Şizofreni hastalarının eşleri, bipolar bozukluk hastalarının eşleri ve kontrol grubu yaşam kalitesi alt ölçekleri açısından kıyaslandığında, bedensel ruhsal ve sosyal alanlarda aralarında fark saptanmazken çevre alanında bipolar bozukluk hastalarının eşlerinin yaşam kaliteleri kontrol grubuna göre yüksek bulundu. Şizofreni hastalarının eşleri ve bipolar bozukluk hastalarının eşleri arasında hastalık yükü ölçeği ile yapılan bakıcı yükü karşılaştırmasında anlamlı fark saptanmadı. Ancak bakım verenlerin hastalık yükü düzeyleri arttıkça yaşam kalitesi ruhsal alan ve çevresel alan puanlarının azaldığı saptandı. Hastaların özerklik, mali konular ve kişiler arası işlevsellik düzeyleri azaldıkça, bakım veren eşlerin bedensel ve ruhsal alanda yaşam kalitelerinin düştüğü saptandı.
Sonuç: Bu sonuçlar, şizofreni ve bipolar bozukluk gibi bir psikiyatrik hastalığa sahip birey ile evli olmanın kontrol grubuna göre yaşam kalitesinde anlamlı düzeyde fark oluşturmadığını ancak hastaların işlevsellik düzeyleri azaldıkça ve eşlerin deneyimledikleri yük düzeyleri arttıkça yaşam kalitelerinin azaldığını göstermektedir. 

Anahtar kelimeler: Bakım veren, bipolar bozukluk, eş, şizofreni, yaşam kalitesi

Abstract:
OBJECTIVE: The aims of this study were as follows:  1. To compare the quality of life levels of spouses of individuals with bipolar disorder or schizophrenia and healthy volunteers, 2. To determine how the quality of life is influenced by being married to a mentally ill individual, 3. To identify the factors that affect the quality of life levels, 4. To assess the burden of disease among spouses of individuals with bipolar disorder or schizophrenia, 4.To investigate the factors that influence the burden of disease.
METHOD:  The study was conducted with 120 subjects in total, including 30 individuals whose spouses have schizophrenia, 30 individuals whose spouses have bipolar disorder and 60 healthy volunteers. The subjects were evaluated by SCID-I in terms of psychiatric disorders. Sociodemografic data form and WHOQL-BREF-TR were applied to all participants. The severity of the disorder was evaluated by the Brief Psychiatric Rating Scale, the burden of the disorder was assessed with Burden assessment scale and the level of fuctionality was investigated by the Functional Assessment Short Test. 
RESULTS: There was no significant difference between groups in terms of physical, psychological and social areas whereas there was a significant difference in environmental area that spouses of individuals with bipolar disorder experienced higher levels of quality of life compared to control group. There was also no significant difference in burden of caregivers between schizophrenia and bipolar disorder groups. Significantly lower psychological and environmental subscale scores were recorded when burden of disease was increased. It was also found that the scores of autonomy,  financial issues, interpersonal functionality of patients were correlated with physical and psychological quality of life of caregivers. 
CONCLUSION: These results showed that being married to a mentally ill individual is not a factor that significantly decreases quality of life whereas, perceived caregiver burden and quality of life scores decreased when the funtionality of the patients decreased. 

Key words: Bipolar disorder, caregiver, quality of life, schizophrenia, spouse