Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanabilme durumları
Social studies teachers? capability of using formative measurement and evaluation methods
Yazar: ARZU AKTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM TAY
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Süreç temelli öğretim = Process based instruction ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırma, Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanabilme durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaca ulaşmak için 2010-2011 eğitim-öğretim yılı içerisinde Kırşehir il ve ilçe ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 78 Sosyal bilgiler öğretmeninin görüşüne başvurulmuştur ve bu öğretmen grubu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada tarama modeli kullanılmış ve veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ?Sürece Dayalı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerini Belirleme Ölçeği? ve ?Sürece Dayalı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri Görüşme Formu? ile toplanmıştır. Nicel veri toplama aracı 78, görüşme formu ise 39 öğretmene uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde frekans (f), yüzde (%), ağırlıklı ortalama ( ), standart sapma (SD) dağılımları, Kruskal-Wallis H-Testi, Mann Whitney U-Testi ve Spearman değerleri hesaplanmıştır.Araştırma sonucunda, öğretmenlerin sürece dayalı (alternatif) ölçme ve değerlendirme yöntemlerinden sırasıyla en çok; performans değerlendirme, kavram haritaları, proje, gözlem formu, tutum ölçekleri, görüşme tekniği, portfolyo, araştırma çalışma kâğıtları ve öz değerlendirmeyi kullandıkları, sırasıyla en az; yapılandırılmış grid, tanılayıcı dallanmış ağaç, akran değerlendirme, kontrol listesi ve kelime ilişkilendirme testini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmenler kullanmadıkları yöntemlere gerekçe olarak; sınıfların kalabalık oluşunu, öğretmene maddi, manevi ve zaman açısından ek yük getirmesini, yöntem hakkında yeterli bilgiye sahip olmamalarını ve bazı yöntemlerin çok fazla faydasının olmadığına inanmamalarını belirtmişlerdir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanma sıklıkları mezun olunan bölüme ve okuttukları sınıfın mevcuduna göre değişmezken kıdeme ve mezun olunan fakülteye göre değişmektedir. Sosyal bilgiler öğretmenlerin kullandıkları sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin birbirleri ile kullanılma durumları farklılaşmaktadır.Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, ölçme-değerlendirme, sürece dayalı (alternatif) ölçme ve değerlendirme yöntemleri

Abstract:
The aim of this study is to determine social studies teachers? capability of using formative measurement and evaluation methods. To achieve this aim, two groups of teachers, 78 and 39 social studies teachers in Kırşehir elementary schools in 2010-2011 academic year were taken as the sample of the study. They were asked the questions to get their opinions the methods. Descriptive model was used in the study and the data was collected by using ?Determining Scale of Formative Measurement and Evaluation Methods? and ?Interview Form of Formative Measurement and Assessment Methods? both of which were developed by the researcher. ?The Determining Scale? was carried out with 78 teachers and ?The Interview Form? was implemented on 39 teachers. In the process of analyzing the collected data, distributions of Frequency (f) and Percentage (%), Mean ( ) Standard Deviation (SD), Kruskal-Wallis H-Test, Mann Whitney U-Test and Spearman were used.The research result indicated that teachers have frequently respectively used methods which were performance evaluation, concept maps, projects, observation forms, attitude scales, interview, portfolios, research study sheets and self assessment. However, they have less frequently used respectively following methods; structured grids, diagnostic tree, peer evaluation, control list and word association test. The teachers justified themselves for not using the methods stating that classrooms were crowded and the methods have brought extra costs from the point of financial, moral and time consuming view. Moreover, the teachers haven?t known enough about the methods and they have believed some of the methods didn?t have very useful effects. The frequency of using formative measurement and assessment methods haven?t changed according to the subject of teachers and classroom population. On the other hand, it has indicated significant difference with respect to the experience of the teachers and the type of the faculties. Moreover, there was a significant difference among social studies teachers considering the usage of formative based measurement and assessment methods.Key Words: Social Sciences, assessment-evaluation, formative (alternative) measurement and evaluation methods.