Az tüketen yapının eldesine yönelik bir değerlendirme
An evaluation for the obtainment of the obtainment of the low-consuming building
Yazar: TANER YÜREKLİ
Danışman: PROF. DR. AYŞE BALANLI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Doğal çevre içerisinde yer alan yapılar yapma çevreyi oluşturmaktadır. Bu oluşumlar
denetim altına alınmadığında doğal çevreyi olumsuz bir şekilde etkilenmekte ve doğal
kaynakların tüketim hızını artırmaktadır. Aynı zamanda insan sağlığını olumsuz yönde
etkilemektedir. Bu bağlamda kaynak tüketimi ile birlikte yapıların oluşturduğu atık üretimi
oldukça önemli bir konudur. Yapıların, çevreci anlamda atık üretimi ve kaynak tüketime
etkisi dünya üzerinde oldukça fazla olduğundan, yapı sektöründe bu konu büyük önem
kazanmaktadır. Tasarımcılar, uygulayıcılar ve kullanıcılar gibi tüm paydaşların, bu konuları
birlikte ele alması gerekmektedir. Bu amaç ile yapılar tasarlanmadan önce atık üretimleri ve
kaynak tüketimlerinin azaltılmasına yönelik tasarım kararları oluşturulmalıdır.
Dolayısıyla, yapıların çevreci olabilmesi için; az atık üretmesi ve az kaynak tüketmesi temel
etmen olarak kabul edilebilir. Ayrıca, yapıların üretim ve tüketiminin azaltılması sağlıklı
yapay çevrelerin oluşmasına neden olabilir. Bu hedefler çerçevesinde bu çalışmanın giriş
bölümünde çevreci yapıların değerlendirilmesinde bu yapılar için yapılmış olan "az üreten, az
tüketen ve insan sağlığını bozmayan" tanımı kabul edilmiş ve bu çalışma kaynak tüketimi ile
sınırlandırılarak ele alınmıştır. İkinci bölümde, yapıların kaynak tüketiminin azaltılmasında
üretim ve tüketimin ilişkisi ile birlikte, bu kavramların yapılarla ilişkisi incelenmiştir. Üçüncü,
dördüncü, beşinci ve altıncı bölümlerde, kaynak tüketimine yönelik yapıların sırasıyla arazi,
enerji, su ve yapı ürünlerinin alt süreçlerdeki tüketimi ele alınmıştır. Asıl önemli süreç olan
tasarım sürecine yardımcı olmak ve kullanılmak amacı ile bölüm sonlarında tasarımda
kullanılacak nitelikler belirlenmiştir.
Sonuçtan önceki bulgular bölümünde ise, yapıların hangi süreçlerde kaynak tükettiği ortaya
çıkmış ve az tüketime yönelik alt süreçler ile kaynak tüketimi karşılaştırılarak genel bir
tasarım kararları listesi oluşturulmuştur. Aynı zamanda niteliklerin yerel koşullara ve
gereksinimlere göre değişebileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak ise yapıların, gereksinimlere
göre yapılması ve az tüketim niteliklerinin belirlenerek tasarım kararlarının oluşturulması
gerektiği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yapı, Kaynak Tüketimi, Üretim ve Tüketim, Enerji, Su, Yapı Ürünü,
Arazi

Abstract:
Buildings within the natural environment make up the artificial environment. These
formations affect natural environment in a negative way and increase the rate of consumption
of natural resources and also negatively affect human health when they are not taken under
control. In this context, waste generation created by the buildings together with the resource
consumption is a very important issue with the aim of transferring our resources to advanced
lives. Since the impact of the buildings on waste production and resource consumption in the
environment is very high in the world, this issue is gaining great importance in the
construction sector. All stakeholders, such as designers, practitioners and users, need to
address these issues together. For this purpose, design decisions should be made to reduce
waste generation and resource consumption before the buildings are designed.
Therefore, to be environmentally friendly; producing less waste and consuming less resources
can be considered as the main factor. In addition, reducing the production and consumption of
buildings can lead to the formation of healthy artificial environments. Within the framework
of these objectives, in the introduction part of this study, the definition "producing less,
consuming less and does not disturb human health, which was made for the evaluation of
environmental buildings, was adopted and this study was considered by limiting the resource
consumption. In the second part, the relationship between production and consumption and
the relationship of these concepts with the buildings are investigated. In the third, fourth, fifth
and sixth parts, the consumption of land, energy, water and building products in subprocesses,
respectively, are discussed. In order to assist the design process, which is the
important process, the qualifications to be used in the design are determined in order to help
and design the design decisions.
In the findings part of this study, before the results, in which processes the buildings consume
resources are revealed, and a list of general design decisions is made by comparing the subprocesses
for low consumption and resource consumption. It is stated that qualifications may
vary according to local conditions and requirements. As a result, it is understood that
structures should be made according to requirements and design decisions should be made by
determining the minimum consumption characteristics.

Keywords: Building, Resource Consumption, Production and Consumption, Energy, Water,
Building Product, Land