Azot dozlarının aynısefa (Calendula officinalis L.) bitkisinin agronomik özellikleri üzerine etkisi
Effect of nitrogen doses on agronomic characteristics of marigold (Calendula officinalis L.)
Yazar: GÜLBAHAR AKKOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLEN ÖZYAZICI
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aynısefa = Marigold ; Azot = Nitrogen ; Uçucu yağlar = Essential oils ; Çiçek verimi = Flower yield

Özet:
Bu araştırmada, Siirt ekolojik koşullarında aynısefa (Calendula officinalis) bitkisinin, bazı agronomik özelliklerine azot dozlarının etkisi araştırılmıştır. Bu çalışma 2019 yılında Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama alanında, tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Azotun beş farklı dozu (0, 5, 10, 15 ve 20 kg/da) uygulanmıştır. Çalışmada; ilk çiçeklenme süresi (gün), % 50 çiçeklenme süresi (gün), bitki boyu (cm), bitki başına çiçek sayısı (adet/bitki), tek çiçek ağırlığı (g), yaş çiçek verimi (kg/da), kuru çiçek verimi (kg/da), uçucu yağ oranı (%) ve uçucu yağ verimi gibi bazı verim ve kalite özellikleri incelenmiştir. Azot dozları arasında ise incelenen tüm parametrelerde istatistiki olarak önemli farklılık bulunmuştur. Çalışmada ilk çiçeklenme süresi 38.3-43.5 gün, % 50 çiçeklenme süresi 52.5-57.5 gün, bitki boyu 24.65-32.33 cm, bitki başına çiçek sayısı 53.00-99.50 (adet/bitki), tek çiçek ağırlığı 0.51-0.68 g arasında değişim göstermektedir. Ayrıca yaş çiçek veriminin 248.60-501.90 kg/da, kuru çiçek veriminin 50.27-118.72 kg/da, uçucu yağ oranının % 0.08-0.11 ve uçucu yağ veriminin 4.35-12.99 L/da arasında değişim gösterdiği, Siirt ili ekolojik koşullarında, aynısefa yetiştiriciliğinde 15 kg/da azot dozunun yeterli olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Calendula officinalis, azot, yaş çiçek verimi, kuru çiçek verimi, uçucu yağ oranı

Abstract:
This research has been carried out on the effects of marigold plant (Calendula officinalis) in Siirt conditions on agronomic traits of nitrogen doses. This study was conducted in 2019 in Siirt University, Faculty of Agriculture. The experiment was carried out in randomized block design with four replications. Five different doses of nitrogen, 0, 50, 100, 150 and 200 kg/ha were applied. In the study, first flowering time (day), 50% flowering time (day), plant height (cm), flower number per plant (number/plant), single flower weight (g), fresh flower yield (kg/ha), dry flower yield (kg/ha), essential oil rate (%), essential oil yield (L/da) are recorded in the experimental. A statistically significant difference was found between nitrogen doses in all parameters examined. According to the result first flowering time, 50% flowering time, plant height, flower number per plant, single flower weight, fresh flower yield, dry flower yield, essential oil rate, essential oil yield were changed between 38.3-43.5 day,  52.5-57.5 day, 24.65-32.33 cm, 53.00-99.50 number/plant, 0.51-0.68 g, 2486.0-5019.0 kg/ha, 502.7-1187.2 kg/ha, 0.08-0.11%, 43.5-129.9 L/ha respectively. In the ecological conditions of Siirt province, 150 kg/ha nitrogen dose was determined to be sufficient in marigold cultivation.

Keywords: Calendula officinalis, nitrogen, fresh flower yield, dry flower yield, essential oil rate