Tekirdağ koşullarında makarnalık (triticum durum desf.) ve ekmeklik buğdayda (triticum aestivum L. em thell.) başak gelişiminin farklılıkları
The differences of spike development on durum (triticum durum desf.) and bread wheat (triticum aestivum L. em thell.) in the Tekirdağ conditions
Yazar: İPEK ATILGAN HELVACIOĞLU
Danışman: PROF.DR. SEZEN ŞEHİRALİ
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
IÖZETDoktora TeziTEK RDAĞ KOŞULLARINDA MAKARNALIK ( Triticum durum Desf. ) VEEKMEKL K BUĞDAYDA ( Triticum aestivum L. Em Thell. ) BAŞAK GEL Ş M N NFARKLILIKLARIpek ATILGAN (HELVACIOĞLU)Trakya ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüTarla Bitkileri Anabilim DalıDanışman : Prof. Dr. Sezen ŞEH RALJüri : Prof. Dr. Sezen ŞEH RALProf. Dr. A. Servet TEKELProf. Dr. Temel GENÇTANProf. Dr. Levent ARINDoç. Dr. smet BAŞERBu araştırmanın amacı ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin başak gelişimfarklılıklarının uygun çeşit belirlemedeki katkısını araştırmak ve verim ve verim unsurlarınıinceleyerek Trakya koşullarına uygun çeşitleri belirlemektir.Araştırma 2001-2002 ve 2002-2003 yılları yetiştirme mevsiminde, Trakya ÜniversitesiTekirdağ Ziraat Fakültesi deneme alanında tesadüf blokları deneme deseninde yapılmıştır.Araştırmada Epidur ve Aydın 93 makarnalık buğday çeşitleri ile Pehlivan ve Sanaekmeklik buğday çeşitleri kullanılmıştır.Araştırmada fizyolojik incelemeler ve verim unsurları iki ayrı bölüm halindeincelenmiştir.Fizyolojik incelemelerde ana sap gelişimi, kardeş sayısı, başak taslağı gelişimi vebaşak taslağı halka sayısı incelenmiş ve çeşitler arası önemli farklar bulunmuştur.IIVerim unsurları incelemelerinde bitki boyu, kardeş sayısı, bitkide başak sayısı, bitkibaşak uzunluğu, ana sap başağında başakçık sayısı, ana sap başağında tane sayısı, ana sapbaşağında tane ağırlığı, saplı ağırlık, hasat indeksi, bitki verimi, bin tane ağırlığı, dekaraverimi incelenmiştir.Çeşitler arasında bitki boyu ( 94.13 cm (Pehlivan) ile 80.11 cm (Sana) arasında), bitkibaşak uzunluğu ( 7.88 cm (Sana) ile 5.43 cm (Aydın 93) arasında) ve bin tane ağırlığı ( 48.17g. (Pehlivan) ile 40.83 g. (Sana) arasında) yönünden olan farklılıklar önemli bulunurken,bitkide başak sayısı ( 3.18 adet (Epidur) ile 2.87 adet (Aydın 93) arasında), kardeş sayısı( 2.20 adet (Sana) ile 1.91 adet (Epidur) arasında) , ana sap başağında başakçık sayısı (19.11adet (Epidur) ile 17.75 adet (Pehlivan) arasında), ana sap başağında tane sayısı ( 36.20 adet(Sana) ile 31.87 adet (Pehlivan) arasında), ana sap başağında tane ağırlığı ( 1.81 g. (Pehlivan)ile 1.39 g. (Aydın 93) arasında), saplı ağırlık ( 11.87 g. ile (Sana) 10.90 g. (Pehlivan)arasında), hasat indeksi (% 37.87 (Sana) ile % 36.12 (Epidur) arasında), bitki verimi (4.62 g.(Sana) ile 4.15 g. (Epidur) arasında) ve dekara verim ( 200.20 kg (Sana) ile 171.25 kg (Aydın93) arasında) arasındaki fark önemsiz bulunmuştur.ANAHTAR KEL MELER: Ekmeklik buğday, makarnalık buğday, başak taslağı(apex), başak taslağı halka sayısı, verim ve verim unsurları.

Abstract:
IIIABSTRACTTHE DIFFERENCES OF SPIKE DEVELOPMENT ON DURUM ( Triticum durumDesf. ) AND BREAD WHEAT ( Triticum aestivum L. Em Thell.) IN THE TEK RDAĞCONDITIONSpek ATILGAN HELVACIOĞLUTrakya UniversityInstitute of Natural SciencesDepartment of Field CropsSupervisor: Prof. Dr. Sezen ŞEH RALAcedemic Committee: Prof. Dr. Sezen ŞEH RALProf. Dr. A. Servet TEKELProf. Dr. Temel GENÇTANProf. Dr. Levent ARINDoç. Dr. smet BAŞERThe aim of this study to define the effect of spike development differences on durumand bread wheat varieties, and to determine the best suitable varieties for the Trakya province.The research was conducted in experiment fields of Field Crop Department ofTekirdağ Agricultural Faculty at Trakya University in growing seasons of 2001-2002 and2002-2003 based on random block of experiment desing with four replications.Two durum wheat ( Epidur and Aydın 93 ) and two bread wheat cultivars ( Pehlivanand Sana ) were used as the material in this research.Physical properties and yield components were search in this study in two differentchapters.The main stem length, tiller numbers, apex developments and the number of circles onapex were measured as physical properties.The main stem length, number of fertile tiller per plant, number of spike per plant, thelength of spike on main stem, the number of spikelet per spike on main stem, number ofgrains of spike on main stem, the weight of grains of spike on main stem, plant weight,biological weight, harvest index, grain yield per plant, a thousand kernel weight and grainyield per decar were measured as a yield components.In the physical properties the difference of bread and durum wheat varieties on mainstem development, tiler numbers, apex developments and the number of circles on apex weresignificant.In the yield component, the differences of bread and durum wheat varieties on mainstem length ( varied from 94.13cm (Pehlivan) to 80.11 cm (Sana)), main stem spike length(varied from 7.88 cm (Sana) to 5.43 cm (Aydın 93)) and thousand kernel weight (varied from48.17g. (Pehlivan) to 40.83 g. (Sana)) were found significant. The number of spike per plant(varied from 3.18 (Epidur) to 2.87 (Aydın 93)), number of fertile tiller per plant (varied from2.20 (Sana) to 1.91 (Epidur)), the number of spikelet per spike on main stem (varied from19.11 (Epidur) to 17.75 (Pehlivan)), the number of grains of spike on main stem ( varied from36.20 (Sana) to 31.87 (Pehlivan)), the grain weight of spike on main stem ( varied 1.81 g.(Pehlivan) to 1.39 g. (Aydın 93)), biological weight (varied from 11.87g. (Sana) to 10.90 g.(Pehlivan)),harvest index (varied from 37.87 (Sana) to 36.12 (Epidur)), grain yield per plant( varied from 4.62 g. (Sana) to 4.15 g. (Epidur)) and grain yield per decar (varied from 200.20kg (Sana) to 171.25 kg (Aydın 93)) were not significant.KEYWORDS: Bread wheat, durum wheat, apex, the number of circles on apex, yieldand yield components.