Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp fakültesi Hastanesi'nde ritüksimab alan hastalarda hepatit B reaktivasyonu ve etki eden faktörlerin retrospektif incelenmesi
Retrospective investigation of hepatitis B reactivation and associated factors in patients receiving rituximab in Bursa Uludag University Medical Faculty Jospital
Yazar: ÇİĞDEM AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. MURAT KIYICI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Profilaksi = Prophylaxis ; Rituksimab = Rituximab ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Ritüksimab gibi B hücrelerini hedef alan immünsüpresif tedaviler hepatit B virüsü (HBV) reaktivasyonu riskini belirgin olarak arttırmaktadır. Çalışmamızda Ritüksimab tedavisi alan hastalarda HBV reaktivasyonu sıklığının ve reaktivasyona etki eden faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda Ocak 2018-Ocak 2023 tarihleri arasında Ritüksimab tedavisi alan 702 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, primer hastalıkları, Ritüksimab ile eş zamanlı aldıkları immünsüpresif tedavileri, Ritüksimab tedavisi öncesi HBV serolojileri ve biyokimyasal parametreleri, HBV aşı durumları, antiviral profilaksi kullanımları, HBV reaktivasyonu gelişme durumları değerlendirildi.
Tüm hastalar arasında HBV reaktivasyonu gelişme sıklığı %0,7 idi. Yaş, cinsiyet, primer hastalık, Ritüksimab ile eş zamanlı antrasiklin veya steroid kullanımı açısından HBV reaktivasyonu gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Anti-HBc total pozitifliği HBV reaktivasyonu gelişen grupta anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0,001). Profilaksi almayan hastalar arasında HBsAg negatif, anti-HBc total pozitif hasta oranı, HBV reaktivasyonu gelişen grupta anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0,021). HBV reaktivasyonu gelişen grupta platelet sayısı ve alanin aminotransferaz (ALT) düzeylerinin anlamlı olarak daha düşük (sırasıyla p=0,017; p=0,028), uluslararası normalleştirilmiş oran (INR) değerlerinin ise anlamlı olarak daha yüksek (p=0,008) olduğu görüldü.
Sonuç olarak; çalışmamızda Ritüksimab alan hastalarda uygun antiviral profilaksi kullanımının HBV reaktivasyonunu büyük oranda engellediği ve HBsAg negatif, anti-HBc total pozitif hasta grubunda antiviral profilaksi kullanımının serolojik takibe tercih edilmesi gerektiği belirlenmiştir.

Abstract:
B cell targeted immunosuppressive therapies such as Rituximab, significantly increase the risk of hepatitis B virus (HBV) reactivation. In our study, it was aimed to determine HBV reactivation rates and the factors associated with HBV reactivation in patients receiving Rituximab therapy.
Total of 702 patients who received Rituximab between January 2018 and January 2023 were retrospectively analyzed. Demographic characteristics of the patients, primary diseases, immunosuppressive treatments received simultaneously with Rituximab, HBV serology and biochemical parameters before Rituximab treatment, HBV vaccination status, use of antiviral prophylaxis and HBV reactivation development status were evaluated.
The rate of HBV reactivation among all patients was 0.7%. There was no statistically significant difference between the groups with and without HBV reactivation in terms of age, gender, primary disease and concomitant anthracycline or steroid use with Rituximab. Anti-HBc total positivity was significantly higher in the group with HBV reactivation (p=0.001). Among the patients who did not receive prophylaxis, the rate of HBsAg negative, anti-HBc total positive patients was significantly higher in the group with HBV reactivation (p=0.021). Platelet counts and alanine aminotransferase (ALT) levels were significantly lower (respectively p=0.017; p=0.028) and international normalized ratio (INR) values were significantly higher (p=0.008) in the group with HBV reactivation.
In conclusion; it was observed that the use of appropriate antiviral prophylaxis in patients receiving Rituximab largely prevented HBV reactivation and antiviral prophylaxis should be preferred to serological follow-up in HBsAg negative, anti-HBc total positive patients.