Süt ineklerinde meme başı kanalının sonomorfolojisi
Sonomorphological examinations of the teat canal in dairy cows
Yazar: MEHMET YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SAİT ŞENDAĞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Mastit = Mastitis ; Meme = Breast ; Meme bezleri-hayvan = Mammary glands-animal ; Meme uçları = Nipples ; Süt inekleri = Dairy cows ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-meme = Ultrasonography-mammary ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Sunulan bu tezin amacını süt ineklerinde meme başı kanalının (Dp) ultrasonografi ile incelenmesi (sonomorfoloji) oluşturdu. Bu kapsamda, aşağıdaki soruların cevapları araştırmamızın temel hedeflerini oluşturacaktır -Dp uzunluğu  ırk, yaş ve laktasyon dönemine bağlı olarak değişebilir mi? -Sağımın kolay ya da zor oluşu ile Dp uzunluğu arasında herhangi bir ilişki var mı? Çalışma hayvan grubunu YYÜ Veteriner Fakültesi, Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı'na getirilen farklı ırk ve yaşlardaki inekler (n:50) oluşturdu. Önceden hazırlanan kayıt formlarına, hayvanların ırk, yaş, doğum sayısı, laktasyon dönemi, meme sağlığı, sağım şekli-kolaylığı ile ilgili veriler girildi. Tüm meme başlarında sağımın kolaylığı, her zaman aynı kişi tarafından yapılan, elle sağma işlemiyle ortaya konmaya çalışıldı. Memenin genel muayene ve temizliğinden sonra, meme başlarının ultrasonografi (Honda HS-1500, 5-7.5 MHz, linear prob) ile, Şendağ ve Dinç (1999)'e göre, muayenelerine geçildi. Meme başı kanalı uzunluğunu (Dp), Ostium papillare ile Fürstenberg rozeti arasında ölçülen mesafe oluşturdu.  Bu kanalın sonomorfolojisi hiperekojen linear bir çizgi şeklindeydi. Lümeni fark edilememekteydi. Sinus papillaris'e çıkıntı yapan Fürstenberg rozeti, aynı şekilde hiperekojen bir saçak şeklinde belirgindi. Yapılan ölçümlerde, ortalama Dp uzunluklarının ön meme başlarında 9.80 mm (sağ) ve 9.89 mm (sol), arka meme başlarında ise 10.22 mm (sağ) ve 10.28 (sol) mm olduğu saptandı. Dp uzunluklarının arka meme başlarında, önlere göre, daha uzun olduğu dikkat çekiciydi (p<0.05). Ancak ön ve arka meme başlarının kendi aralarındaki uzunluk farklılıkları önemsizdi. Irk (Holstein, Simental, Montofon), yaş, laktasyon sayı ve döneminin Dp uzunlukları üzerinde etkisine rastlanılmadı. Yine Dp uzunlukları ile sağımın kolay ya da zor olması arasında da bir ilişki bulunamadı. Sadece, süt verimi arttıkça sağ ve sol arka Dp uzunluklarının uzadığı tespit edildi (p<0.05). Ayrıca, arka ve ön Dp uzunlukları arasında pozitif bir korelasyonun varlığı da dikkat çekiciydi. Sonuç olarak, laktasyondaki sağlıklı süt ineklerinde Dp uzunluğunun doğuştan standart bir uzunluğa sahip olduğu, bu anatomik yapının ilerleyen laktasyonlarda da temelde değişmediği saptandı. Bu çalışmamız, süt ineklerinde ideal Dp uzunluğu ve bu doğrultudaki genetik seleksiyon çalışmalarına katkılar sağlayacaktır. Gelecekte yapılacak çalışmalar aşağıdaki sorulara cevap verebilecek nitelikte olmalıdır: Süt ineklerinde Dp uzunluklarının, ihtiva ettikleri keratin miktarı açısından, mastitisin önlenmesinde rol alıp-alamayacağı, -Daha uzun Dp lerin, bakterilerin meme bezine petetrasyonunu zorlaştırıp-zorlaştıramayacağı, Arka meme başı Dp uzunluklarının önlere göre daha uzun olmasının nedeninin, bu loblardaki süt üretim miktarıyla ilişkili olup-olmadığı.

Abstract:
The purpose of this study was ultrasonographic examination (sonomorphology) of the teat channel (Dp) in the dairy cows. In this context, the answers to the following questions constitute the main objectives of our research: - Can the length of Dp vary depending on race, age and lactation period? - Is there any relationship between the ease or difficulty of milking and the Dp length? The examined animal group consisted of cows (n: 50) of different breeds and ages brought to YYU Faculty of Veterinary Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology. Data on race, age, number of births, lactation period, udder health, milking-convenience informations were recorded in the previously prepared registration forms. The ease of milking at all teats were tried to be revealed by manual milking, which was always conducted by the same person. After the general examination and cleaning of the udder, the mammary glands were examined by ultrasonography (Honda HS-1500, 5-7.5 MHz, linear probe) according to Sendag and Dinc (1999). The length of the ductus papillae (Dp) is calculated as the measured distance between the Ostium papillae and the Fürstenberg rosette. The sonomorphology of this channel was a hyperechogenic linear line. The lumen was not distinct. Protruding from the sinus papillaris, the Fürstenberg rosette was likewise shaped as a hyperechogenic eave. According to measurements, mean Dp lengths were found to be 9.80 mm (right) and 9.89 mm (left) anterior teats and 10.22 mm (right) and 10.28 (left) mm in the rear teats. It was significant that Dp lengths were longer in the rear teats than the anterior (p <0.05). However, the differences in length between the anterior and rear teats themselves were insignificant. There was no effect of race (Holstein, Simental, Montofon), age, lactation number and lactation period on Dp length. Again, no correlation was found between Dp lengths and whether milking was easy or difficult. Only, as the milk yield increased, it was determined that the right and left posterior Dp lengths increased (p <0.05). In addition, the presence of a positive correlation between the rear and anterior Dp lengths was also remarkable. As a result, it was determined that the length of Dp in healthy lactating dairy cows had a standard length of birth, and this anatomical structure did not change basically in the progressive lactation. This study may contribute to the study of ideal Dp length and genetic selection in milk cows. Further studies should consider the following questions:- Whether the Dp lengths in dairy cows, in terms of the amount of keratin they contain, take part in the prevention of mastitis or not? - Whether longer Dp's can make it difficult for bacteria to penetrate udder tissue or not? - Whether the fact that the length of the rear Dp is longer than the anterior one, is related to the amount of milk produced in these lobes or not?