GLP-1 reseptör polimorfizmlerinin obeziteye olan etkilerinin araştırılması
Investigation of GLP-1 receptor polymorphisms effects on obesity
Yazar: MAHAFARIN MARALANI
Danışman: PROF. DR. AYFER ÜLGENALP
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Genler = Genes ; Glukagon = Glucagon ; Mutasyon = Mutation ; Obezite = Obesity ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Pankreas β-hücrelerinden salınan GLP-1, GLP-1reseptörü (GLP-1R) ile bağlanarak insülin salınımını arttırır. GLP-1'in diyabetle olan ilişkisi dışında kilo alımı ve obezite üzerine de etkileri mevcuttur.
GLP-1R geninde olası genetik değişiklikler, genotiple ilişkili olarak obezitenin görülme sıklıkları üzerine değişiklik yaratabilir. Bu amaçla, GLP-1R geninde olası mutasyon/tek gen polimorfizmlerini (SNP) bulmayı hedefledik. Kilo artışı veya obezitesi olan toplam 162 olgu, GLP-1R geni açısından analiz edilmiştir.
Bu gendeki genetik değişiklikleri gösterebilmek için, literatürde tariflenmiş değişiklikler kontrol edildi ve bu nedenle değişikliklerin en sık bulunduğu üç ekzon tümüyle dizilendi. Analiz sonucu, GLP-1R'nin dördüncü ve beşinci ekzonlarında üç polimorfizm ve bir mutasyon tespit edildi. Yapılan istatistik değerlendirmeleri sonucunda, alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığına sahip grup ile insülin direnci gösteren grup arasında allel frekansları açısından anlamlı fark bulunmadı. İncelenen gende heterozigot, homozigot ve yabanıl tip arasında, vücut kütle indeksi, ağırlık, boy ve bunun gibi diğer obezite değişkenleri açısından, istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi.  Olgulardan üçünde R131Q mutasyonu bulundu. Bu olgulardan birinde yağlı karaciğer bulunmakta iken hiç birinde insülin direnci gözlenmedi.  Bulduğumuz polimorfizmlerin ilki rs6918287 idi. Bu polimorfizmi heterozigot olarak taşıyan bireylerde insülin direnci riskinin iki kat arttığı görüldü ve bu polimorfizmi taşıyan bireylerde A alleline sahip olanların karaciğer yağlanması için iki kat daha fazla risk taşıdığı tespit edildi. İkinci bulduğumuz polimorfizm, rs3765468 idi. Bu polimorfizmi homozigot taşıyan bireyler, heterozigot olanlara göre üç kat artmış karaciğer yağlanması riski içermekteydi. Son bulduğumuz polimorfizm olan rs6923761'i heterozigot taşıyan bireylerde artmış karaciğer yağlanması ve azalmış insülin direnci varken homozigot bireylerde insülin direncinde azalma görüldü.
GLP-1R geninde görülen genetik değişikliklerin, elde edilen olasılık oranları nedeniyle, obezite ve diyabet gelişimi üzerine etki edebileceği düşünülmüştür. Bu nedenle GLP-1R geni üzerinde görülen değişikliklerin ileri araştırılması ve tüm ekzonların dizilemesi ile fonksiyonel analizinin yapılması planlanmıştır.

Abstract:
Secreted GLP-1binds to GLP-1 receptor (GLP-1R) on the pancreatic β-Cells augmenting insulin secretion. Other effects of GLP-1however shows connections between it's signaling and obesity besides diabetes.
To address the possibility that genetic variation of GLP-1R gene could cause changes in ratioes of obesity according to the genotypes, we tried to detect the mutation/SNP in GLP-1R. Genomic DNA was extracted from 162 overweight or obese patients and sequenced for the GLP-1R gene.
To clarify the polymorphisms of this gene, hot-spots were selected and patients were screened by full exon sequencing and association study was carried out. Three  polymorhisms and one mutation were detected in forth and fifth exons of GLP-1R gene. There were no significant differences in allel frequencies of these polymorphisms between groups with NAFLD or insülin resistance, and also there were no significant differences in BMI, weight, height and other obesity related factors among the wild type, heterozygote and homozygote of these varients in patients. RI3IQ mutation was detected in three cases from which 1/3 had fatty liver but none showed insulin resistance. There was also statisticaly meaningful results for 'Odds Ratio' among different genotypes and allel frequencies in groups with fatty liver and/or insulin resistance. One of our polymorphisms was rs6918287 for which in heterozygot group we detect double risk of insulin resistance. Patients with A allel also show approximately doubled risk for fatty liver occurance. However for rs3765468 we have tripled risk for insulin resistance in homozygot individuals and around double probability for fatty liver disease in heterozygot ones. The other SNP was rs6923761. In heterozygot individuals there is an increase in risk for fatty liver and a decrease in risk for insulin resistance. In homozygot group also the prospect of insulin resistance is double declined. Patients with A allel of this polymorphism show a drop in risk for insulin resistance as well.
GLP-1R polymorphisms could influence effects of GLP-1on obesity and diabetes and thus the functional analysis of the GLP-1R polymorphisms is expected. Full exon sequencing and function analysis also remain to be examined.