Koroner anjiyografi olan bireylerde erken mobilizasyonun ağrı ve femoral kateter bölgesinde hematom, kanama, ekimoz ve psödoanevrizmaya etkisi
The effect of early mobility on pain and haematoma, bleeding, ecchymosis and pseudoaneurysm at the femoral catheter site in individuals undergoing coronary angiography
Yazar: HANİFİ GÜLŞEN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL TOSUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Koroner arter hastalığı (KAH), ateroskleroz adı verilen genel bir damar hastalığı türüdür. Ateroskleroz, arter duvarlarında yağ ve kolesterol birikmesi sonucu arterlerin daralması veya tıkanmasıyla karakterizedir. Bu durum miyokard infarktüsü (MI), koroner arterlerin tıkanmasına yol açabilir. Koroner Anjiyografi (KAG) işlemi sonrası önerilen yatak istirahatinin optimal bir süresinin olmamasından kaynaklı çeşitli komplikasyonlar görülmektedir. Bu çalışma Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesi 6 yataklı Koroner Yoğun Bakım-1 ve 7 yataklı Koroner Yoğun Bakım-2 kliniğinde, 01.11.2022 – 30.04.2023 tarihleri arasında koroner anjiyografi olan bireylerde erken mobilizasyonun ağrı ve femoral kateter bölgesinde hematom, kanama, ekimoz ve psödoanevrizma üzerine etkilerini belirlemek amacıyla, randomize olmayan yarı deneysel desende planlandı. Veriler Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Kanama ve Hematom Takip Formu, Görsel Analog Skala ile toplandı. IMB SPSS Statistics 27 istatistik programı ile değerlendirildi ve istatiksel anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi. Çalışmada hastalar KAG işlemi sonrası taburcu olana kadarki süreçte takip edilmiş olup her iki grubun toplam komplikasyon gelişme durumuna göre kanama, hematom ve ekimoz açısından herhangi bir fark olmadığı ve grupların benzer olduğu görüldü. Müdahale grubundaki hastaların toplam ekimoz sayıları, kontrol grubundaki hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görüldü (p=0.034). Müdahale ve kontrol grubundaki hastaların ağrı şiddeti zamana göre değerlendirildiğinde hastaların 5.ve 8. saatteki ağrı şiddetlerinin 1, 2, 3 ve 4. saatteki ağrı şiddetlerine göre daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). İzlem süresince gruplar arası ağrı bölgesine göre grupların benzer olduğu, 5.saatten itibaren her iki gruptaki hastaların da sırt ağrılarının arttığı görüldü. Sonuç olarak KAG sonrası erken mobilizasyonun vasküler komplikasyonlar açısından önemli olduğu, farklı hasta gruplarında erken mobilizasyonun etkinliğini değerlendiren çalışmaların teşvik edilmesi, kum torbasının hastalarda ağrıyı arttırdığı göz önünde bulundurularak, alternatif yöntemler üzerinde çalışılması gerektiği, hemşireler ve sağlık personellerinin erken mobilizasyon konusunda eğitilmesi ve bu konuda farkındalıkların arttırılması gerektiği gibi olumlu sonuçlar oluşturduğu görülmüştür.

Abstract:
Coronary artery disease (CAD) is a general type of vascular disease called atherosclerosis. Atherosclerosis is characterised by narrowing or blockage of the arteries as a result of the build-up of fat and cholesterol in the artery walls. This can lead to myocardial infarction (MI), blockage of the coronary arteries. Various complications are observed due to the lack of an optimal duration of bed rest recommended after coronary angiography (CAG) procedure. This study was planned in a non-randomised quasi-experimental design to determine the effects of early mobilisation on pain and hematoma, bleeding, ecchymosis and pseudoaneurysm at the femoral catheter site in individuals who underwent coronary angiography between 01.11.2022 - 30.04.2023 in the 6-bed Coronary Intensive Care-1 and 7-bed Coronary Intensive Care-2 clinics of Batman Training and Research Hospital. Data were collected by Patient Identifying Information Form, Bleeding and Haematoma Follow-up Form, Visual Analogue Scale. IMB was evaluated with SPSS Statistics 27 statistical programme and statistical significance value was accepted as p<0.05. In the study, the patients were followed up until discharge after CAG procedure and it was observed that there was no difference in terms of bleeding, haematoma and ecchymosis according to the total complication development of both groups and the groups were similar. The total number of ecchymoses in the intervention group was significantly higher than in the control group (p=0.034). When the pain intensity of the patients in the intervention and control groups were evaluated according to time, it was observed that the pain intensity at the 5th and 8th hours was higher than the pain intensity at the 1st, 2nd, 3rd and 4th hours (p<0.001). During the follow-up period, it was observed that the groups were similar according to the pain region between the groups, and the back pain of the patients in both groups increased after the 5th hour. In conclusion, it was observed that early mobilisation after CAG is important in terms of vascular complications, studies evaluating the effectiveness of early mobilisation in different patient groups should be encouraged, considering that sandbagging increases pain in patients, alternative methods should be studied, nurses and healthcare personnel should be trained on early mobilisation and awareness should be increased.