Instagram'da paylaşılan yemek ve mekân görsellerinde yer alan metafor ve imgelerin okuryazarlığı /
Yazar: FERDİ GÜL
Danışman: DOÇ. DR. AYSU ARSOY
Doğu Akdeniz Üniversitesi-Eastern Mediterranean University / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Medya, toplumsal hayatın her noktasında yerini almış ve toplumun önemli bir bilgi
kaynağı haline gelmiştir. Geçmişten günümüze değin bilgi üretimi ve algı yönetimleri
birçok aşama geçirmiştir ve sürekliliğini devam ettirmektedir. Teknolojinin gelişmesi
ve globalleşmenin ivme kazanmasıyla birlikte yeni medya mecraları, buna bağlı olarak
sosyal medya platformları ortaya çıkmıştır. Bu mecralar aracılığı ile gönderilen
mesajlar her ne kadar sade ve anlaşılır şekilde görünse de iletilmek istenen asıl
mesajlar, çeşitli işitsel ve görsel materyaller içerisinde sunulabilmektedir. Bu
materyallerin içerisinde barındırmış olduğu mesajlar, çalışma çerçevesinde
değerlendirilmiştir.
Araştırmanın vaka çalışmasında, Pamukkale Üniversitesi İletişim Fakültesi
öğrencilerinin Instagram'da paylaşmış oldukları 5 adet mekan ve yiyecek-içecek
görselleri amaçlı örneklem olarak seçilmiştir. Görselleri paylaşan 5 kişi ve her görsel
için görseli beğenen 2 kişi olmak üzere toplamda 15 katılımcı ile yarı yapılandırılmış
mülakat gerçekleştirilmiştir. Görseli paylaşan ve beğenenlerden oluşan odak grubunun
bu görsellerde yer alan metafor ve imge gibi örtük mesaj içeren unsurlar konusundaki
okur/yazarlık düzeyleri tartışılmıştır. Görseli paylaşan kişi ve beğenen kişilerin
görüşleri ele alınarak betimsel analiz gerçekleştirilmiştir.
Katılımcıların görüşlerinden yola çıkılarak görseller içerisinde yer alan metafor ve
imgeler belirlenmiştir. Katılımcıların ortak duygu ve gaye içerisinde oldukları fakat
okur/yazarlık düzeylerinin farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Katılımcıların
iv
etileşimine kuramsal çerçeveden bakıldığında gösteriş toplumunun dayatmış olduğu
kalıplar ile hareket ettiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Instagram, İmge, Metafor, Görsel Okur/Yazarlık, Gösteri
Toplumu.

Abstract:
Media has taken its place in every point of social life and has become an important
source of information for society. Knowledge production and perception management
have gone through many stages from past to present and continues their continuity.
With the development of technology and the acceleration of globalization, new media
channels and social media platforms have emerged accordingly. Although the
messages sent through these channels seem plain and understandable, the actual
messages to be conveyed can be presented in various audio and visual materials. The
messages contained in these materials were evaluated within the framework of the
study.
In the study, 5 places, food and beverage images shared by Pamukkale University
Faculty of Communication students on Instagram were selected as a case for the
purpose. A semi-structured interview was conducted with a total of 15 participants, in
which 5 people shared the visuals and 2 people who liked each of the visuals. The
literacy levels of the focus group which consisted of those who shared and liked the
image about elements that contain implicit messages, such as metaphors and images
in these images were discussed.
Descriptive analysis was carried out by considering the opinions of the people who
shared the image and the people who liked it. Based on the opinions of the participants,
the metaphors and signs included in the images were discussed. It has been determined
that the participants share common feelings and goals, but their literacy levels differ.
vi
It was observed that the participants patterns of shared/like commodity imposed by the
'society of the spectacle' as in the theoretical framework of the study.
Keywords: Instagram, Image, Metaphor, Visual Literarcy, Society of the Spectacle.