Çocuklarda kemoterapi sırasında figürlü serum ambalajı kullanmanın anksiyete, emosyonel durum ve fizyolojik parametrelere etkisi
The effect of using figured serum packaging on anxiety, emotional state and physiological parameters during chemotherapy in children
Yazar: KÜBRA KOÇER
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN MUTLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Araştırma, kemoterapi sırasında figürlü serum ambalajı kullanmanın çocuğun anksiyetesi, emosyonel ve fizyolojik parametrelerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarım tipinde gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Şubat-Ağustos 2022 tarihleri arasında İstanbul'daki bir şehir hastanesinin çocuk hematoloji-onkoloji servislerinde yatan 4-10 yaş arası çocuklar, örneklemini ise kemoterapi tedavisinin 1. ve 2. küründe olan, kanser dışında kronik hastalığı ve zihinsel/nörolojik engeli olmayan 70 çocuk (Figürlü serum ambalajı uygulama grubu/deney=35; Kontrol grubu=35) oluşturdu. Deney grubundaki çocuklarda kemoterapi paketinin üzerine Kemocan/Kemosu olarak adlandırılan Figürlü Serum Ambalajı uygulandı ve çocuk ile tanıştırılarak tedavi süresince kendisine eşlik edeceği söylendi. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği (ÇEGÖ)", "Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk (ÇAS-D)" ve "Uygulama Formu" kullanıldı. Çocukların ve ebeveynlerinin tanıtıcı özellikleri, çocukların kemoterapi öncesinde, sırasında 5. ve 30. dakikada, sonrasında  vücut ısısı ve oksijen satürasyonu değerleri gruplar arası karşılaştırıldığında benzer olduğu saptandı (p>0,05).  Kemoterapi öncesinde, sırasında 5. ve 30. dakikada ve sonrasında kalp atım hızı (KAH) değerleri deney grubunda daha düşük (p<0,05) bulundu. Kemoterapi öncesine göre sonrası ve 30. dakikada deney grubunun KAH değerlerindeki azalma yönündeki fark kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p<0,05).  Kemoterapi öncesi deney grubunun anksiyete düzeyi yüksek iken kemoterapi sonrası  kontrol grubundan göre daha düşüktü (z=-3,381; p=0,001). Kemoterapiye başlandıktan sonraki 5. dakika Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği (ÇEGÖ) toplam puanları arasında fark yokken (p>0,05), 30. dakikada deney grubunun ÇEGÖ puanı anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (z=-1,525; p<0,001).
Sonuç olarak; kemoterapi sırasında figürlü serum ambalajı kullanmanın çocuğun anksiyetesini azalttığı, emosyonel durumlarını olumlu yönde etkilediği ve kalp tepe atımlarını düşürdüğü belirlendi. Kemoterapi sırasında anksiyetenin azaltılması ve olumlu emosyonel durumu desteklemek için görsel uyaranla birlikte işitsel ve dokunsal uyaranların da verildiği çalışmaların yapılması önerilir.

Abstract:
The study was conducted in a randomized controlled experimental design type to determine the effect of using figured serum packaging during chemotherapy on the anxiety, emotional and physiological parameters of the child. The population of the study consisted of children between the ages of 4 and 10 years who were hospitalized in the pediatric hematology-oncology services of a city hospital in Istanbul between February and August 2022, and the sample of 70 children who were in the 1st and 2nd course of chemotherapy treatment and who did not have chronic diseases and mental/neurological disabilities other than cancer (Figured serum packaging experimental group=35; Control group=35), The children in the experimental group were treated with a Figured Serum Package called Kemocan / Kemosu on the chemotherapy package and were introduced to the child and told that he would accompany him throughout the treatment. In the collection of the data, "Introductory Information Form", "Children's Emotional Manifestation Scale (CEMS)", " Children's State Anxiety (CSA)", and "Application Form" were used. The identifying characteristics of the children and their parents were found to be similar before, during, 5th and 30th minutes before, during, and after chemotherapy, when the body temperature and oxygen saturation values were compared between the groups (p>0.05).  Heart rate variability (HRV) values were lower (p<0.05) in the experimental group before, during and after chemotherapy at 5th and 30th minutes. The difference in the reduction in HRV values of the experimental group before and after chemotherapy and at the 30th minute was significantly higher than the control group (p<0.05).  While the anxiety level of the pre-chemotherapy experimental group was high, it was lower than the control group after chemotherapy (z=-3.381; p=0.001).  While there was no difference between the total scores of the Children's Emotional Manifestation Scale (CEMS) in children at the 5th minute after starting chemotherapy (p>0.05), the experimental group's CEMS score was found to be significantly lower at the 30th minute (z=-1.525; p<0.001).
In conclusion; it was determined that using figured serum packaging during chemotherapy reduced the child's anxiety, positively affected their emotional state and lowered the heart rate variability. In order to reduce anxiety during chemotherapy and to support the positive emotional state, it is recommended to conduct studies in which auditory and tactile stimuli are also given along with visual stimuli.