Çiftlik hayvanlarında brusellozisin serolojik tanısında kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması
Comparison of methods used in serological diagnosis of brucellosis in livestock
Yazar: HARUN ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH BÜYÜK
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bruselloz = Brucellosis

Özet:
Brusellozis, zoonotik karakterinin yanı sıra koyun, keçi ve sığır gibi çiftlik
hayvanlarında abort, infertilite gibi dölverimi problemleri ile süt ve et üretim ve kalite
kaybına yol açan infeksiyöz bakteriyel bir hastalıktır. Bu ekonomik kayıpların önlenmesinde
uygulanacak kontrol ve koruma çalışmalarının planlanması için brusellozisin yayılımını ve
prevalansını bilmek oldukça önemlidir. Bu tür çalışmalarda hızlı ve güvenilir sonuç veren
tanısal bir laboratuar testinin olması büyük fayda sağlamaktadır.
Çiftlik hayvanlarında brusellozisin teşhisinde serolojik tekniklerin kullanılabilirliği,
karşılaştırmalı analizi ve duyarlılıklarının belirlenmesinin amaçlandığı bu çalışmada,
geleneksel işletmeciliğin yapıldığı Kars yöresine ait atık hikayesi olan ve brusellozise karşı
aşılanmamış 100 inek ve 100 koyun ile 100 adet at küme örnekleme yöntemi ile çalışmaya
dahil edildi. Brucella antikorlarının varlığı Rose Bengal Plate Test (RBPT), Serum
Aglütinasyon Test (SAT) ve NERIFA teknikleri ile araştırıldı. B. abortus S99 suşundan
hazırlanan Rose Bengal boyası ile boyanmış ticari RBPT antijeni ile serum örneği temiz bir
lam üzerinde karıştırılarak 4-5 dk içinde oluşan aglütinasyon pozitif olarak kabul edildi. B.
abortus S99 suşundan hazırlanan Brucella tüp aglütinasyon antijeni ilavesi ile 1/10 ile 1/320
arası son konsantrasyonları hazırlanan serum örneklerinden 37 ⁰C'de bir gece inkübasyonunu
takiben dantelâ tarzında çökelti verenler pozitif reaksiyon olarak kabul edildi. Tanısal titre
olarak inek ve atlar için 1/40 ve üzeri, koyunlar için 1/20 ve üzeri dilüsyonlar dikkate alındı.
Hızlı immün-filtrasyon tekniği ile anti-Brucella lipopolisakkarit (LPS) antikorlarını tespit
etmek amacıyla kullanılan NERIFA testinde serum örnekleri üretici firmanın talimatları
doğrultusunda işlendi ve test penceresinin sağındaki test alanı ile solundaki internal kontrolün
renk yoğunlukları karşılaştırılarak sonuçlar kuvvetli pozitif, zayıf pozitif ve negatif olarak
değerlendirildi.
İncelenen 100 inek kan serum örneğinin RBPT ile 26 (%26)'sı, SAT ile 23 (%23)'ü
ve NERIFA ile 25 (%25)'i, 100 koyun kan serum örneğinin RBPT ile 18 (%18)'i, SAT ile 14
(14)'ü ve NERIFA ile 21 (%21)' i ve 100 at serum örneğinin RBPT ile 13 (%13)'ü, SAT ile
14 (%14)'ü ve NERIFA ile 12 (%12)'si Brucella antikorları yönünden pozitif saptandı.
NERIFA'nın sensitivite ve spesifitesi ineklerde sırasıyla %87 ve %93; koyunlarda %85 ve
%89; atlarda %78 ve %98 olarak saptandı. NERIFA ile RBPT arasındaki uyuşma inek (kappa: 0,921) ve atlarda (kappa: 0,862) mükemmele yakın iken; koyunlarda (kappa: 0,713)
önemli derecede uyuşma sağlandı.
Çiftlik hayvanlarında Brucella infeksiyonlarının teşhisinde saha ve sınırlı laboratuar
koşullarında NERIFA'nın RBPT gibi hızlı tarama testi olarak kullanılabileceği ve sonuçların
daha ileri tekniklerle (c-ELISA) doğrulanması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Brucellosis, possesses a zoonotic character, is a infectious bacterial disease that
causes abortion and infertility problems, losses in milk and meat production and quality in
farm animals such as sheep, goats and cattle. To know the prevalence and spread of
brucellosis is very important for the planning of control and preventive measures applied in
the prevention of economic losses. Existence of a fast and reliable diagnostic laboratory test
would provide great benefits in these process.
In this study, it was aimed to determine the availability, comparative analysis and
sensitivity of serological techniques for the diagnosis of brucellosis in livestock. One hundred
cattle and 100 sheep with a history of abortion and have not been vaccinated against
brucellosis and 100 horse from the farms of traditional management in Kars region were
included in the study with a cluster sampling method. Brucella antibodies were tested through
Rose Bengal Plate Test (RBPT), Serum Agglutination Test (SAT) and non-enzymatic rapid
immunofiltration assay (NERIFA). Commercially available RBPT antigen prepared from B.
abortus S99 strain and stained with Rose Bengal stain was stirred on clean slide with serum
sample and the agglutination occured within 4-5 minutes were considered positive. The serum
samples with the final concentrations between 1.10 and 1/320 through the addition of tube
agglutination antigen prepared from B. abortus S99 strains were considered positive with a
lace style precipitate after overnight incubation at 37 ⁰C. Of these 1/40 and above for the
cattle and horse and 1/20 and above dilutions for sheep were considered as diagnostic titer. In
NERIFA used for detection of anti-Brucella lipopolysaccharide (LPS) antibody with rapid
immuno-filtration technique, serum samples were tested in accordance to the manufacturer's
instructions and the results were fixed on as strong positive, weak positive or negative by
comparing of the color density of the test area and internal control on the right and left side of
the test window, respectively.
Out of 100 cattle samples 26 (26%) were detected positive in RBPT, 23 (23%) in
SAT and 25 (25%) in NERIFA in terms of Brucella antibodies. Out of sheep serum samples
18 (%18) with RBPT, 14 (14) with SAT and 21 (%21 with NERIFA were found positive. For
horse samples 13 (%13) with RBPT, 14 (%14) with SAT and 12 (%12) NERIFA were
positive for Brucella antibodies. The sensitivity and specifity of NERIFA was found as 87%and 93% in cattle, 85% and 89% in sheep and 78% and 98% in horse. The aggrement between
NERIFA and RBPT was found as almost perfectly in cattle (kappa: 0,921) and horse (kappa:
0,862), while substantially in sheep (kappa: 0,713).
NERIFA can be used as a fast screening test such as the RBPT in the diagnosis of
Brucella infections in farm animals both in the field and in limited laboratory conditions and
the results are needed to be verified with more advanced techniques like c-ELISA.