Sağlıklı çocukluk yaş grubunda faz kontrast manyetik rezonans görüntüleme tekniği ile beyin omurilik sıvısı akım dinamiklerinin vücut kitle indeksi ve baş çevresi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
An evaluation of the relationship between body mass index and head circumference in the flow dynamics of cerebral spinal fluid with phase contrast magnetic resonance imaging technique in a healthy pediatric age group
Yazar: GÖKHAN DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET SIĞIRCI
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada sağlıklı çocukluk yaş grubunda BOS akım dinamiklerinin, vücut
kitle indeksi (VKİ) ve baş çevresi ile olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmaya hastanemize başvuran sistemik hastalığı, beyin
patolojisi olmayan ve herhangi bir ilaç kullanmayan 137 olgu alındı. BOS akımının
kantitatif olarak değerlendirilmesi Faz Kontrast MR Anjiografi tekniği ile akuaduktus
düzeyinden aksiyal planda elde olunan görüntüler ile yapıldı. Çocuklarda yaş, cinsiyet,
baş çevresi ve BMI ile BOS akım parametreleri (pik hız, ortalama hız, ileri akım volüm,
geri akım volüm, net volüm) ve akuaduktus alanları arasındaki ilişki araştırıldı.
BULGULAR: Olguların yaşları 3-202 ay arasında (ortalama 68,8 ay) değişmekteydi.
Olguların 62'si (%45,3) kız, 75'i (%54,7) erkekti. Tüm olguların FK-MRG
incelemelerinde ortalama pik hız 5,47±2,84 cm/sn, ortalama hızların ortalaması
0,75±0,63 cm/sn, ortalama ileri akım volümü 0,015±0,013 ml, ortalama geri akım
volümü 0,011±0,017 ml, ortalama net akım volümü 0,0086±0,0013 ml, ortalama
akuaduktus alanı 1,96±0,95 mm² bulundu. Her iki cinsiyet arasında pik hız, ortalama
hız, ileri akım volümü, geri akım volümü ve akuaduktus alanında anlamlı farklılık
saptanmadı. Net volüm ise kızlarda erkeklere göre anlamlı olarak daha az tespit edildi.
Olguların yaşları ile akuaduktus alanı, ortalama hız ve geri akım volümü arasında
39
istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Pik hız değeri 2-10 yaş arası çocuklarda daha
yüksek bulundu. Kranial volüm ve net volüm 0-1 yaş arası çocuklarda daha düşük
bulundu. Çocuklarda baş çevreleri ile pik hız ve ortalama hız değerlerinde anlamlı ilişki
saptanmadı. İleri akım volümü, geri akım volümü, net volüm ve akuaduktus alanı baş
çevresi normalin altında olanlarda anlamlı olarak düşüktü. Olguların vücut kitle
indeksleri ile FK-MRG parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki
saptanmadı.
SONUÇ: Çalışmamızda sağlıklı çocukluk yaş grubunda BOS akım dinamiklerinin,
vücut kitle indeksi ve baş çevresi ile olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Baş
çevresi küçüklüğünün ileri akım volümü, geri akım volümü, net volüm ve akuaduktus
çapı parametrelerinde azalmaya yol açarak BOS akımını etkilediğini, BMI ile BOS
akımı arasında ilişki olmadığını gösterdik.
Anahtar Kelimeler: Sine manyetik rezonans görüntüleme; Beyin omurilik sıvısı; baş
çevresi; Vücut kitle endeksi

Abstract:
AIM: To evaluate the relationship between body mass index (BMI) and head
circumference with cerebral spinal fluid (CSF) flow dynamics in a healthy pediatric age
group.
MATERIAL and METHOD: The study comprised 137 cases who had no systemic
disease, brain pathology and medications. To evaluate CSF quantitatively, images were
taken in the axial plane at the aqueduct level with the Phase Contrast MR Angiography
technique. Investigation was made to document and compare the aqueduct areas and the
age and gender of the child, head circumference, BMI and CSF parameters (peak rate,
mean rate, advanced flow volume, reverse flow volume, net volume).
RESULTS: Of 137 cases, 62 (45.3%) are females and 75 (54.7%) males with a mean
age of 68.8 months (range, 3-202 months). During phase contrast MR examination of
all the cases, the mean peak velocity was determined as 5.47±2.84 cm/sec, mean of the
average velocity 0.75±0.63 cm/sec, mean forward flow volume 0.015±0.013 ml, mean
reverse flow volume 0.011±0.017 ml, mean net flow volume 0.0086±0.0013 ml, and
mean aqueduct area 1.96±0.95 mm². The net volume was statistically significant in
females than males. No statistically significant relationship was determined between the
age of the cases and aqueduct area, mean average velocity and reverse flow volume.
41
The peak velocity value was found to be higher in children aged 2-10 years. Forward
flow volume and net volume were found to be lower in children aged 0-1 year. No
statistically significant relationship was determined between head circumference and
peak velocity and mean velocity values. In those with head circumference below normal
measurements, the forward flow volume, reverse flow volume, net volume and
aqueduct area were found to be statistically significantly low. No statistically significant
relationship was determined between BMI and phase contrast MRI parameters.
CONCLUSION: This study aimed to evaluate the relationship between CSF flow
dynamics, body mass index and head circumference in a healthy paediatric age group.
We found that small head circumference has affected the BOS flow, decrease the
parameters of forward volume, reverse volume, net volume, aquaduct area. No
significant relationship was determined between BMI and CSF parameters.
Key Words: Cine magnetic resonance imaging; Cerebrospinal fluid; head;
circumference; Body Mass Index