Mardin ilinde çiftçilerin mercimek üretim kararına etki eden sosyal ve ekonomik faktörler
The impact of social and economic factors on farmers' lentil production decisions in Mardin province
Yazar: ZEHRA DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER DORU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSİ ACIBUCA
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Mardin ilinde kırmızı mercimek üreticilerinin üretim kararına etki eden faktörleri ve üretim memnuniyetini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma, çiftçilerin mercimek üretim kararını etkileyen faktörlerin incelenmesi neticesinde hem işletmeler hem de gelecekte yapılacak akademik çalışmalar için öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaçlarla, oransal örnek hacmi kullanılarak hesaplanan 186 üreticiyle yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Veriler tanımlayıcı analizler ve yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde üreticilerin yaş ortalaması 43,2, ortalama hane halkı sayısının 5,7 olduğu ve %46,8'inin lise mezunu olduğu belirlenmiştir. Mercimek üretilen arazilerin ortalama büyüklüğü 51,4 dekar olarak tespit edilmiştir. YEM analizi neticesinde mercimek üretim kararına sadece finansal faktörler gizil değişkeni etki etmiş olup söz konusu değişkendeki bir birimlik artış mercimek üretim kararı niyetini 0,89 birim arttırmakta, aynı şekilde finansal faktörler gizil değişkenindeki bir birimlik artış üretim memnuniyetini 0,45 birim arttırmaktadır. Araştırmaya katılan üreticilerin % 34,4'ü mercimek üretiminden memnun olduğunu ifade etmiştir. Üreticilerin en önemli sorunları arasında işgücü yetersizliği, arazilerin makineli tarıma elverişli olmaması ve desteklemelerin yetersiz olmasıdır.  Sonuç olarak; üreticilerin mercimek üretime devam etmelerini sağlayacak uzun vadeli tarım politikaların uygulanması, söz konusu üründe her bölgeye uygun verimi yüksek kaliteli çeşitlerin geliştirilmesi ve ülkenin tamamında kırsal ve kentsel alanlar arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmişlik farkının en alt seviyeye düşürülmesini sağlayacak uygulamaları hayata geçirecek politikaların uygulanması suretiyle sürdürülebilirliğin sağlanması gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the factors influencing the production decisions and production satisfaction of red lentil producers in Mardin province, with the goal of making recommendations for both businesses and future academic research by examining the factors influencing farmers' lentil production decisions. A face-to-face survey was done with 186 producers, with a proportionate sample size used. The data were examined using descriptive and structural equation modeling (SEM). The data revealed that the average age of the producers was 43.2, the average number of households was 5.7, and 46.8% of them had completed high school. The average size of lentil-producing areas was 51.4 decares. According to the SEM analysis, only the latent variable of financial factors influenced the lentil production decision, and a one-unit increase in the variable increased the lentil production decision intention by 0.89 units, while a one-unit increase in the financial factors latent variable increased production satisfaction by 0.45 units. Of the producers surveyed for the research, 34.4% said they were satisfied with lentil production. The most pressing issues for farmers are labor shortages, land unsuitable for mechanized agriculture, and insufficient subsidies. As a result, it is proposed that sustainability be ensured by implementing long-term agricultural policies that allow producers to continue producing lentils, developing high-quality varieties with high yields suitable for each region, and implementing policies that implement practices that reduce the social and economic development gap between rural and urban areas to the lowest level in the country.