Trabzon ili mera alanlarındaki önemli yabancı ot türlerinin yaygınlığı ile bunların üzerindeki fungal etmenler ve etkinliklerinin saptanması
Determination of important weed species density, their fungal pathogens and efficacy of the fungal pathogens in grasslands of Trabzon province
Yazar: ÜNAL ASAV
Danışman: PROF. DR. İZZET KADIOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile 2008?2009 ve 2009?2010 yılları arasında Trabzon İli mera alanlarındaki önemli yabancı ot türlerinin yaygınlığı ile bunların üzerindeki fungal etmenler ve etkinliklerinin saptanması hedeflenmiştir. Bu amaçla Trabzon merkez ve 11 ilçesinde (Akçaabat, Araklı, Çaykara, Dernekpazarı, Hayrat, Köprübaşı, Maçka, Sürmene, Tonya, Vakfıkebir ve Yomra) bulunan toplam 80 merada sürveyler gerçekleştirilmiştir.Örnekleme yapılan meralarda 1'i Pteridophyta, 4'ü monocotyledonae, 19'u dicotyledonae olmak üzere 24 familyaya ait 48 cins ve 60 yabancı ot türü saptanmıştır. Türlerin çoğunlukla Asteraceae (10 tür), Apiaceae (6 tür), Lamiaceae (6 tür), Scrophulariaceae (5 tür), Liliaceae (4 tür) ve Polygonaceae (3 tür) familyalarına ait oldukları belirlenmiştir. Yapılan sürvey çalışmasında en fazla rastlanan yabancı otlar Alchemilla pseudocartalinica Juz., Pteridium aquilinum (L.) Kuhn, Euphorbia oblongifolia C. Koch, Veratrum album L., Silene vulgaris (Moench) Garcke, Digitalis ferruginea L., Hypericum perforatum L., Conium maculatum L. ve Alchemilla orduensis B . Pawl.'dir. Sürveylerde enfekteli bitkilerden alınan örnekler üzerinde yapılan makroskobik ve mikroskobik incelemeler sonucunda tespit edilen yabancı otların 16 tanesinde 23 adet fungal etmen saptanmıştır.Yapılan sürveylerde yaygın ve etkili olduğu tespit edilen fungal etmenler; P. aquilinum üzerinde belirlenen Alternaria alternata, D. ferruginea üzerinde belirlenen A. alternata ve V. album üzerinde belirlenen Stemphylium vesicarium ile konukçuya özelleşme testleri ve biyolojik etkinlik çalışmaları yapılmıştır. Konukçuya özelleşme testlerinde 7'si yem bitkisi olan toplam 14 adet kültür bitkisi kullanılmıştır. P. aquilinum ve D. ferruginea üzerinde belirlenen A. alternata'nın test bitkilerinde hastalık belirtisi oluşturmadığı ortaya konulmuştur. V. album üzerinde belirlenen S. vesicarium ise test bitkileri içerisinden sadece marulda hastalık oluşturduğu fakat diğer bitkilerde hastalık belirtisi oluşturmadığı saptanmıştır. Biyolojik etkinlik çalışmalarında ise A.alternata'nın P. aquilinum üzerinde bir aylık inkubasyon süresi sonunda %72,25 etkili olduğu, A. alternata'nın D. ferruginea üzerinde %68,25 oranında etkili olduğu bulunmuştur. S. vesicarium'un ise V. album üzerinde bir aylık inkubasyon süresi sonunda %75,25 oranında etkili olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yabancı ot, Mera, Biyolojik Mücadele, Trabzon

Abstract:
This study was carried out to determination important weed species, their density, fungal pathogens and efficacy of the fungal pathogens on these weed species in grasslands of Trabzon province in 2008-2010. Surveys were conducted in 80 grasslands of Trabzon province (central district, Akçaabat, Araklı, Çaykara, Dernekpazarı, Hayrat, Köprübaşı, Maçka, Sürmene, Tonya, Vakfıkebir and Yomra).sixty weed species and forty eight genus belong to Twenty four families (1 Pteridophyta, 4 Monocotyledonae, 19 Dicotyledonae) were identifield in the grasslands surveyed. The most commonly found families were Asteraceae (10 species), Apiaceae (6 species), Lamiaceae (6 species), Scrophulariaceae (5 species), Liliaceae (4 species) ve Polygonaceae (3 species). The most common weed species were Alchemilla pseudocartalinica Juz., Pteridium aquilinum (L.) Kuhn, Euphorbia oblongifolia C. Koch, Veratrum album L., Silene vulgaris (Moench) Garcke, Digitalis ferruginea L., Hypericum perforatum L., Conium maculatum L. and Alchemilla orduensis B . Pawl. in pasture areas surveyed. During the survey, fungal pathogen on these weed species were also determined. Twenty three fungal pathogens on sixteen weed species were determined with macroscobic and microscobic examinations.Host selectivity and biological efficiency tests were performed with Alternaria alternata (determined on Pteridium aquilinum and Digitalis ferruginea) and Stemphylium vesicarium (determined on Veratrum album) which were found to be the most common and effective fungal species based on the survey results. 14 cultural plants of which were seven forage plants were used In the host selectivity tests. None of the test plants were infected by A. alternata which determined on P. aquilinum and on D. ferruginea. However, S. vesicarium, determined on V. album, caused infection only on lettuce plant. Based on the biological efficiency tests, A.alternata exhibited 72,25% efficacy on P. aquilinum at the end one month incubation period and 68,25% efficacy on D. ferruginea at the end of one month incubation period. Effectiveness of S. vesicarium on V. album at the end of one month incubation period was 75,25%.Key Words: Weed, Grassland, Biological Control, Trabzon