Tip 1 diyabetli yetişkinlerde yağ ve proteinlerin glukoz seviyelerine ve insülin dozlarının ayarlanmasına etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of the effects of dietary fats and proteins on glycemic control and insulin dose adjustments in adults with Type 1 diabetes
Yazar: ŞEVVAL GÖKÇE SARIBEYLİLER
Danışman: PROF. DR. İLHAN SATMAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Tip 1 diyabetli bireylerde yağ ve proteinden zengin öğünlerde glukoz kontrolünün sağlanmasında karbonhidrat/insülin (KH/İ) oranının yeterli olmadığı bilinmekle birlikte hangi hastalara müdahale edilmesi gerektiği ve yapılacak ek insülin dozlarının nasıl hesaplanacağı konusunda belirsizlikler vardır. Çalışma kapsamında 24 tip 1 diyabetli bireye (diyabet süresi: 9,4±4,8 yıl, BKİ: 22,4±2,4 kg/m2, HbA1c: %7,6±0,6, %66 kadın) sürekli glukoz izlemi (CGM) uygulanarak standart, yüksek yağlı (YY), yüksek proteinli (YP) ve yüksek yağ-yüksek proteinli (YY-YP) öğünlere glisemik yanıt izlendi. Farklı öğünler birer gün ara verilerek ve her bir öğün ardışık iki gün verilerek gereken hastalara üçüncü günde müdahale yapıldı. Öğünlerin glukoz eğrisi altında kalan kesitsel alanları (AUC-0-60, 60-120, 120-180, 180-240 ve 240-300 dk) karşılaştırıldı. Standart öğüne kıyasla, YY-YP öğününde AUC-60-120 dk glukoz daha düşük bulundu (p=0.019) ve pik glukoz düzeyine ortalama 30 dakika daha geç ulaşıldığı gözlendi (p=0.035). Katılımcıların yaklaşık yarısında müdahale yapılması gerekti. Müdahale gereken ve gerekmeyen katılımcıların genel/laboratuvar özellikleri arasında fark bulunmadı. YY, YP ve YY-YP öğünlerinde müdahale gereken hastalarda KH/İ oranına göre hesaplanan dozların, sırasıyla ortalama %33,7, %24,7 ve %27,4 oranında ek insülin dozları gerektiği gözlendi. Müdahale yapılan hastaların hiçbirinde hipoglisemi gelişmedi ve beş saatlik takipte glukoz düzeylerinde önemli bir sapma olmadı. Çalışmamız yağ ve proteinden zengin öğünler tüketildiğinde yaklaşık 3.-5. saatlerde glisemide yükselme olabileceğini, pik glukoz değerine ulaşma süresinin gecikebileceğini ve hastaların yarısında ek insülin müdahalesine gereksinim olmadığını, müdahale gerektirenlerde ise çok yüksek dozlara gereksinim olmadığını ortaya koyması açısından önemli ipuçları vermiştir. Ancak konunun açıklığa kavuşturulması için daha geniş katılımcının aynı protokol ile takip edileceği çok merkezli çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. 
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tip 1 Diyabet, Beslenme, Karbonhidrat Sayımı, Yüksek Yağ ve Yüksek Protein Tüketimi, Sürekli Glukoz İzlemi

Abstract:
The carbohydrate/insulin (CHO/I) ratio is insufficient for glycemic control when high-fat (HF) and/or high-protein (HP) meals consumed in type 1 diabetes. However, there is uncertainties about which patients need intervention and how to calculate additional insulin doses. This study involved 24 individuals with type 1 diabetes (mean duration: 9.4±4.8 years, BMI: 22.4±2.4 kg/m², HbA1c: 7.6±0.6%, female: 66%) using continuous glucose monitoring to observe glycemic responses to standard, HF, HP, and high-fat-high-protein (HF-HP) meals. Meals were given on two consecutive days with one-day interval between different meals, and a third-day intervention was applied if needed. Areas under the glucose curves (AUC-0-60, AUC-60-120, AUC-120-180, AUC-180-240, and AUC-240-300 min) were compared. In comparison to standard meal, AUC-60-120 min was lower in HF-HP meal (p=0.019), with peak glucose levels delayed approximately 30 minutes (p=0.035). About half of participants required intervention. No significant differences were observed in general/laboratory characteristics between those requiring intervention and those who did not. In HF, HP, and HF-HP meals, patients required additional insulin doses, averaging 33.7%, 24.7%, and 27.4% of the premeal bolus doses (based on CHO/I), respectively. No hypoglycemia was observed in those receiving intervention, and no significant glycemic deviations occurred during the five-hour follow-up. Our study suggests that HF and/or HP meals may delay peak glucose levels and cause a rise in glycemia between the 3rd and 5th hours: Half of the patients dis not require additional insulin and those who required were corrected with modest doses. Nevertheless, larger multicenter studies are needed to further clarify this subject.
The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University.
Key Words: Type 1 Diabetes, Nutrition, Carbohydrate Counting, High-Fat and HighProtein Intake, Continuous Glucose Monitoring (CGM)