Kemoterapi alan kanserli yetişkin hastalarda oluşan mukozitin beslenmedeki tat alma üzerine etkisinin saptanması
Kemoterapi̇ alan kanserli̇ yeti̇şki̇n hastalarda oluşan mukozi̇ti̇n beslenmedeki̇ tat alma üzeri̇ne etki̇si̇ni̇n saptanmasi
Yazar: FERHAN DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSREV HATEMİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRAK VARHAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stomatit = Stomatitis ; Tat = Taste ; Tat duyusu = Taste perception ; Yetişkinler = Adults ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Bu araştırma; Temmuz 2019 – Haziran 2020 tarihleri arasında, İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü'ne kemoterapi tedavisi almak için gelen, 19-65 yaş aralığındaki 80'i kadın, 42'ü erkek toplam 122 yetişkin bireyin kemoterapiye bağlı oluşan oral mukozitin tat alma durumuna etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, iki aşamalı Çalışma Formu (Sosyodemografik Değerlendirme Formu ve Hasta Bilgi Formu) ve Kemoterapiye Bağlı Tat Alma Değişikliği Ölçeği (K-TADÖ) uygulanmış, katılımcılara ait genel bilgiler, sosyo-demografik durumlar, beslenme durumunu etkileyen kemoterapi ilaçları ve buna bağlı olarak oluşan oral mukozit, beslenme durumunu olumsuz etkileyebilen tat alma durumu ve besinlerin tatlarını alabilme miktarları değerlendirildi. Araştırma sonucu elde edilen bulguların istatistiksel analizleri SPSS 22.0 veri analiz programı ile yapılmıştır. Veriler değerlendirilirken, tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sıklık) ve niteliksel verilerin kıyaslanmasında Ki-Kare testi uygulandı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bazı kemoterapi ilaçları ile oral mukozit varlığı arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Katılımcıların %70,5'inde tat almada azalma yaşadığı %29,5'inin yaşamadığı görülmüştür. Oral mukozit varlığı ile tat almada azalma yaşayan 30 katılımcı bulundu (p<0,05). İlaç grupları ve tat almada azalma arasındaki ilişki değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulundu (p<0,05). Katılımcılar açısından zor bir süreç olan kemoterapi ve onunla birlikte ortaya çıkan, beslenmeyi etkileyen tat alma durumunun saptanması, değerlendirilmesi ve bu konuda farklı branşlardan bir ekip ile onkoloji hastalarının değerlendirilmesi gerektiğinin büyük önemi olabileceği görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Tat Alma, Oral Mukozit, Kemoterapi

Abstract:
This study was carried out between July 2019 - June 2020 to determine the effect of oral mucositis on the gustatory in adult cancer patients. Our cases, 80 women and 42 men aged between 19-65, at Istanbul University Oncology Institute to receive chemotherapy treatment.  In the study, the two stage Study Form (Sociodemographic Assessment Form and Patient İnformation Form) and the Chemistry Therapy Taste Change Scale (K-TADÖ) were applied, general information about the participants, socio-demographic conditions, chemotherapy drugs affecting the nutritional status and oral mucositis associated with it may adversely affect the nutritional status. the taste and the amount of food to taste. The statistical analyzes of the findings obtained from the research were made with the SPSS 22.0 data analysis program. While evaluating the data, chi-square test was used to compare descriptive statistical methods (frequency) and qualitative data. Significance was evaluated at the level of p <0.05. A significant relationship was found between some chemotherapy drugs and the presence of oral mucositis (p <0.05). It was observed that 70.5% of the participants experienced a decrease in taste, and 29.5% did not. There were 30 participants who experienced decreased taste with the presence of oral mucositis (p <0.05). Considering the relationship between drug groups and decreased taste, a statistically significant result was found (p <0.05). It has been found that it is of great importance to determine and evaluate the chemotherapy, which is a difficult process for the participants, and the taste that affects the nutrition that comes with it, and to evaluate oncology patients with a team from different branches.

Keywords: Taste, Oral Mucositis, Chemotherapy