Hata türü ve etkileri analizi ve electre yöntemleri ile risk analizi
Risk analysis with failure mode and effects analysis and electre methods
Yazar: ALİ GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. ZERRİN ALADAĞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Günümüzde neredeyse tüm şirketler kalite sistemlerini işletmelerine uygulamak istemektedir. Kimi işletmeler bu yöntemleri verimliklerini arttırmak amacı ile ön plana çıkarır iken, kimi işletmeler bu yöntemleri müşteri memnuniyetini arttıran bir araç olarak görmektedir. Ama bu yöntemleri uygulayan işletmeler kimi zaman çeşitli sorunlar yaşamaktadırlar ve bu sorunlardan dolayı uygulamanın aktifleşme süresi de uzamaktadır. Uzayan bu süreç işletmeler için bazı mali kalemler oluşturduğundan dolayı da işletmeler kalite yöntemlerini geliştirmek ve yeni ya da popüler olan birçok kalite yöntemini, modelini veya prensibini işletmelerinde uygulamaya geçirmek istememektedir. Bu durumda işletmelerde çeşitli meslek körlüklerine neden olmakta ve kalite seviyesinde düşüşe neden olmaktadır.
Son gelişmeler ve çalışmalar sonucunda işletmeler bu durumları yaşamamak için kestirimci bir yaklaşım ile çeşitli risk analizi tekniklerini, kalite uygulamalarına başlamadan yapmakta ve meydana gelebilecek sorunları henüz planlama aşamasında iken çözmeye çalışmaktadır. Bu uygulamaların uzun sürmesi ise işletmelerin bazı kalite modellerinden daha planlama aşamasında iken vazgeçmektedir. Çoğu zaman bu sürenin uzamasının nedeni ise öznel yaklaşımlar ve hatalı bir sıralama ile bu sorunların giderilmeye çalışılmasıdır. Bu çalışmamda popüler risk analizi tekniklerinden olan FMEA yönteminin uygulaması sırasında etki puanlarının verilmesinden meydana gelen öznellik durumunu en aza indirmek amacı ile hibrit bir yöntem üzerinde çalıştım. Burada üç FMEA parametresini ELECTRE I yönteminin karar matrisinin karar noktası olarak kullandım. Değerlendirme faktörleri için en sık planlama aşamasında vazgeçildiğini düşündüğüm kalite modellerinden olan EFQM mükemmellik modelinde meydana gelebileceğini düşündüğüm sorunları kullandım. Ardından bu sorunların FMEA parametrelerindeki puanlarını, karar matrisi değerleri olarak kullandım ve standart karar matrisi denklemi ile bu matrisi standart hale getirdim daha sonra bu matristeki değerleri, AHP yöntemini kullanarak ağırlıklandırdığım FMEA parametrelere ağırlıkları ile çaptım, böylece ağırlıklı standart karar matrisini elde etmiş oldum. Diğer ELECTRE I adımlarını uyguladıktan sonra elde ettiğim baskınlık değerleri ile oluşturduğum sıralama bana en uygun çözüm sıralamasını gösterdiğinden, hatalı sıralamadan kaynaklı çözüm süresini kısaltacak ve buda çözüm sürecinin süresinden meydana gelen maliyetleri düşürecektir.

Abstract:
Today, almost all companies want to apply quality systems to their businesses. While some businesses bring these methods to the forefront with the aim of increasing their efficiency, some businesses see these methods as a means of increasing customer satisfaction. However, enterprises applying these methods sometimes have various problems and the activation period of the application is prolonged due to these problems. Since this extended process creates some financial items for the enterprises, the enterprises do not want to develop quality methods and to implement many new or popular quality methods, models or principles in their enterprises. In this case, it causes various occupational blindness in enterprises and causes a decrease in quality level.
As a result of the latest developments and studies, enterprises do various risk analysis techniques with a predictive approach in order to avoid these situations and try to solve the problems that may occur while they are still in the planning stage. These applications take longer to give up some of the quality models of the enterprises while they are in the planning stage. Often, the reason for the prolongation of this period is to try to solve these problems with subjective approaches and an incorrect order. In this study, I worked on a hybrid method in order to minimize the subjectivity that occurs due to the effect scores given during the application of the popular risk analysis techniques FMEA. Here I used three FMEA parameters as the decision point of the decision matrix of the ELECTRE I method. For the evaluation factors, I used the problems that I think might occur in the EFQM excellence model, which is one of the quality models that I think was abandoned most frequently during the planning stage. Then, I used the scores of these problems in the FMEA parameters as decision matrix values and standardized this matrix with the standard decision matrix formula. Since the order I created with the dominant values obtained after applying the other ELECTRE I steps shows me the most appropriate solution sequence, it will shorten the solution time due to incorrect sequence and this will reduce the costs of the solution process.