Ortaokul Türkçe ders kitaplarında 21. yüzyıl becerilerinin varlığı üzerine bir araştırma
A Study on the presence of 21st century skills in middle school Turkish coursebooks
Yazar: OSMAN AHAT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SAİD KIYMAZ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal-duygusal beceri = Social-emotional skills ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çalışma becerisi = Study skills ; Öğrenen becerileri = Learning skills ; Üst düzey zihinsel beceri = High level thinking ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Eğitim ve öğretim sürecinin temel kaynağı ders kitaplarıdır. Türkçe eğitimi verilirken kullanılan temel kaynak ise Türkçe ders kitaplarıdır. Türkçe ders kitapları, içinde barındırdıkları metinler aracılığıyla eğitim ve öğretim sürecinin işleyişine katkı sağlamaktadır. Ders kitaplarındaki metinler, gözle görülen harf veya harf topluluklarından ibaret değildir. Bu metinler, kendi içinde becerileri barındırmakta ve bu becerileri, kavramlar sayesinde bireylere aktarmaya çalışmaktadır. Bu araştırmada ortaokul Türkçe ders kitaplarında 21. yüzyıl becerilerinin nasıl ve ne sıklıkla ele alındığını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için Talim ve Terbiye Kurulunun belirlemiş olduğu 21. Yüzyıl Beceri Modeli temel alınarak, MEB tarafından onaylanarak 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılı'nda Türkçe derslerinde kullanılan 4 farklı yayınevine ait 4 Türkçe ders kitabındaki çeşitli metin türlerinden 32 metin incelenmiştir. İnceleme esnasında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırmaya dayanan çalışmada betimsel analiz kullanılmıştır. Doküman analizinden elde edilen veriler tablo ve şekiller aracılığıyla sunulmuştur. Bulgular bölümünde grafikler kullanılarak frekans değerleri sayısal veri olarak sunulmuştur. Her grafiğin altında ise incelenen metinlerdeki 21. yüzyıl becerisi kapsamına giren ifadeler alıntılanmış ve alıntılanan ifadelerin ilgili olduğu beceriyle ilişkisi açıklanıp yorumlanmıştır. Sonuç bölümünde ise ilgili metinlerde en çok okuryazarlık becerilerinin, en az ise dil ve iletişim becerilerinin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Daha önce yapılmış olan benzer çalışmalarla sonuçlar karşılaştırıldıktan sonra konuyla ilgili olarak öneriler sunulmuştur

Abstract:
The main source of the education and training process is textbooks. The main source used in Turkish education is Turkish textbooks. Turkish textbooks contribute to the functioning of the education and training process through the texts they contain. The texts in textbooks are not just letters or letter groups that can be seen with the naked eye. These texts contain skills within themselves and try to transfer these skills to individuals through concepts. The aim of this study was to determine how and how often 21st century skills are addressed in secondary school Turkish textbooks. To achieve this aim, 32 texts from various text types in 4 Turkish textbooks belonging to 4 different publishing houses, which were approved by the Ministry of National Education and used in Turkish lessons in the 2023-2024 Academic Year, were examined based on the 21st Century Skills Model determined by the Board of Education and Training. Qualitative research method was used during the examination. Descriptive analysis was used in the study based on qualitative research. The data obtained from the document analysis were presented through tables and figures. In the findings section, frequency values were presented as numerical data using graphs. Under each graph, the expressions included in the 21st century skills in the texts examined are quoted and the relationship between the quoted expressions and the relevant skill is explained and interpreted. In the conclusion section, it was concluded that literacy skills were included the most in the relevant texts, while language and communication skills were included the least. After comparing the results with similar studies conducted before, suggestions were presented regarding the subject.