Cumhuriyetin kurumsallaşması sürecinde muhalefet olgusu (1920-1945)
Opposition fact in the process of republic intitutionalization (1920-1945)
Yazar: ALİ CEM GÖZ
Danışman: DOÇ.DR. ŞABAN SİTEMBÖLÜKBAŞI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
ÖZETCUMHURİYETİN KURUMSALLAŞMASI SÜRECİNDE MUHALEFETOLGUSU (1920-1945)Ali Cem GÖZSüleyman Demirel Üniversitesi Kamu Yönetimi BölümüYüksek Lisans Tezi, 124 sayfa, Ağustos 2005Danışman: Doç. Dr. Şaban SİTEMBÖLÜKBAŞIBütün toplumlarda olduğu gibi Türkiye'de de Osmanlı İmparatorluğu'ndangünümüze kadar devam eden süreçte iktidara karşı muhalefet olgusu her zamanvarolmuştur.Bu çalışmanın amacı, Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze kadar devameden bu sürecin belirli bir kesitini oluşturan ve ülkemizde cumhuriyet rejimininkurumsallaşmaya başladığı 1920-1945 dönemindeki muhalefet olgusunu, belirtilentarihler arasında ortaya çıkan siyasal ve toplumsal muhalefet hareketlerini ele alarakincelemektir.Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; iktidar, siyasal iktidar,muhalefet, siyasal muhalefet kavramları teorik olarak incelenmiş, 1920-1945 tarihleriarasında ortaya çıkan muhalif hareketlerin hem yapısal hem de işlevsel olaraktemellerini aldığı Osmanlı İmparatorluğu'ndaki siyasal ve toplumsal muhalefetinnasıl oluştuğu açıklanmıştır.İkinci bölümde; 1920-1923 tarihleri arası muhalefet hareketleri, ulusalbağımsızlık savaşına karşı olan ve ulusal bağımsızlık savaşına karşı olmayanmuhalefet hareketleri olmak üzere iki başlık altında toplanmıştır. Bu bölümde, 1920-1923 tarihleri arası ortaya çıkan muhalif hareketlerin ulaşmak istedikleri amaçlarbelirtilerek, bağımsızlık savaşını veren Ankara Hükümeti'nin bu hareketlerkarşısında geliştirdiği önlemler anlatılmıştır.Üçüncü bölümde ise, 1923-1945 tarihleri arası muhalefet hareketleri döneminuzunluğu göz önüne alınarak 1923-1930, 1930-1938 ve 1938-1945 tarihleri arasımuhalefet hareketleri olmak üzere üç döneme ayrılmıştır. İncelenen her dönemde,muhalefet hareketlerinin ortaya çıkış nedenleri ile birlikte siyasal iktidarla olankarşılıklı ilişkileri irdelenmiştir.Anahtar Kelimeler: İktidar, Muhalefet, İçisyanlar, İkinci Grup, İttihat ve TerakkiCemiyeti, Cumhuriyet Halk Fırkası, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, SerbestCumhuriyet Fırkası, Parti İçi Muhalefet.

Abstract:
ABSTRACTOPPOSITION FACT IN THE PROCESS OF REPUBLICINTITUTIONALIZATION (1920-1945)Ali Cem GÖZSüleyman Demirel University, Department of Publıc Administration,Master Thesis, 124 pages, August 2005Supervising Professor: Assoc. Prof. Dr. Şaban SİTEMBÖLÜKBAŞIThere has always been an opposition fact against the power in ongoingprocess since The Ottoman Empire till today in Turkey, as in all the societies.The aim of this study is to examine the opposition fact in the period between1920-1945 when the republic regime started to get institutionalized in Turkey andwhich forms a specific section of this process going on since The Ottoman Empiretill today by focusing on the political and social opposition movements occuredbetween these dates.This study has three parts. In the very first part; the concepts of power,political power, opposition, examined theoretically and it has been explained how thepolitical and social opposition occured in the Ottoman Empire, which has been thebase for the opposition movements both structurally and functionally between thedates 1920-1945.In the second part, the opposition movements between the dates 1920-1945have been categorized into two as the ones who are against the nationalindependence war and who are not against. In this part, the aims of the oppositionmovements occured between the dates 1920-1923 have been pointed out and theprecautions developed by Ankara Government fought for independence have beenmentioned.In the third part, the opposition movements between 1923-1945 have beencategorized into three as 1923-1930, 1930-1938 and 1938-1945 oppositionmovements by considering the length of the period. In every examined period, theoccuring reasons of the opposition movements have been considered at length aswell as their mutual relationships with political power.Keywords: Power, Opposition, Civil Rebellions, Second Group, Union and ProgressAssocation, The Republican People?s Party, Progressive Republican Party, The FreeRepublican Party, Opposition İnside The Party.