Nasturi ve Şeyh Said ayaklanmaları (1924-1925)
Nestorian and Sheikh Said rebellions (1924-1925)
Yazar: MEHMET BEDRİ ALUÇLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAYIRAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kürtler = Kurdish ; Musul sorunu = Mosul question ; Nasturiler = Nasturiler ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; İsyanlar = Rebellions ; Şeyh Sait ayaklanması = Sheikh Sait rebellion

Özet:
Araştırmanın konusu, erken cumhuriyet döneminde gerçekleşen Nasturi ve Şeyh Said Ayaklanmalarıdır. Nasturi İsyanı, İngiltere'nin doğrudan desteklediği bir ayaklanmadır. Ayrılıkçı görüşler taşıyan Nasturiler, Musul Sorunu'nun bir anlaşmazlığa dönüştüğü sırada İngiltere'nin kışkırtmasıyla Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne karşı ayaklanmışlardır. İsyan kısa sürede bastırılmış, Nasturiler ise İngiliz işgali altındaki Irak'a sığınmışlardır. 
Merkezi otoriteye karşı girişilen Şeyh Said İsyanı ise Kürt milliyetçiliği ekseninde yeşeren dini desenli bir ayaklanmadır. Geniş bir bölgeye yayılan bu isyanın kısa sürede bastırılması, yeni Türk Devleti'nin gerçekleştirdiği inkılapları ortadan kaldırmak ve ülkeyi bölmek isteyenlere imkan tanınmayacağını açıkça göstermiştir.
Tezimizin amacı; Cumhuriyet'in ilk yıllarında meydana gelen bu ayaklanmaları inceleyip yorumlayarak, günümüzde de Türkiye'yi etkileyen ayrılıkçı terör olaylarının anlaşılmasına, geçmiş, günümüz ve gelecek arasında bir iletişim köprüsü kurulabilmesine katkı sağlamaktır.
Tezimizin konusunu teşkil eden "Nasturi ve Şeyh Said Ayaklanmaları" araştırılırken; arşiv kaynakları, basılı belgesel resmi yayınlar ve telif eserler incelenmiş, bilimin genel, tarihin özel yöntemleri dikkate alınarak yorumlanmıştır.

Abstract:
The subject of this study is the Nestorian and Sheikh Said Rebellions those took place in the early republic period. The Nestorians, who had separatist views, rose up with the provocation of Britain when the Mosul Question turned into an impasse. The rebellion was suppressed in a short time and the Nestorians, fleed into Iraq, which was under the invasion of Britain. 
The Sheikh Said Rebellion, which was launched against the central authority, was based on Kurdish nationalism and was associated with a religious content. The suppression of the rebellion which was spread over a wide area, in a short time clearly showed that those who wanted to destroy the revolutions carried out by the new Turkish State and to divide the country, would not be allowed.
The aim of our thesis is to analyze and interpret these rebellions that took place in the first years of the Republic; in order to contribute to the understanding of separatist terrorist incidents affecting Turkey today and to establish a communication bridge between the past, present and future.
While researching the "Nestorian and Sheikh Said Rebellions", which is the subject of our thesis; archival sources, printed documentary official publications and copyrighted works were examined and interpreted by considering the general methods of science and the special methods of history.