Yöneticilerin aldıkları yatırım kararlarında davranışsal önyargıların ve kişilik özelliklerinin etkisi üzerine bir araştırma
A study on the influence of behavioral biases and personality traits on managers' investment decisions
Yazar: DAMLA KÖROĞLU ÜNVER
Danışman: PROF. DR. FATİH SEMERCİÖZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de faaliyet gösteren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) kurucu ortaklarının / sahiplerinin ve yöneticilerinin yatırım kararlarında davranışsal önyargıların etkisini ve bu önyargıların kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmektedir. KOBİ'ler, Türkiye'nin ekonomik yapısında merkezi bir rol oynamakta ve geniş istihdam sağlamaktadır. Bu araştırma, çıpalama, kayıptan kaçınma, öz kontrol, pişmanlıktan kaçınma, sahiplik, statüko yanlılığı, muhafazakarlık, aşinalık ve doğrulama önyargılarının KOBİ yöneticilerinin yatırım kararlarına nasıl yansıdığını ve A ve B tipi kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmıştır. Literatürde kabul görmüş bir ölçek olmaması nedeniyle, derinlemesine görüşmeler ve literatür taraması sonucunda davranışsal ön yargıları ölçmek adına yeni bir ölçek geliştirilmiştir. Bulgular, tüm önyargıların ilgili yöneticilerde anlamlı şekilde var olduğunu ve kişilik özelliklerine göre farklılaştığını göstermektedir. A tipi yöneticiler sahiplik, doğrulama ve çıpalama önyargılarını daha fazla taşırken; B tipi yöneticiler kayıptan kaçınma, muhafazakarlık, statüko, öz kontrol, aşinalık ve pişmanlıktan kaçınma önyargılarını daha fazla taşımaktadır. Ayrıca, muhafazakarlık, kayıptan kaçınma ve pişmanlıktan kaçınma önyargılarının firma getirilerini düşürdüğü tespit edilmiştir. Bu araştırma, davranışsal önyargıların ve kişilik özelliklerinin finansal karar verme süreçlerindeki rolünü anlamak için önemli bulgular sunmakta ve KOBİ yöneticilerine yönelik eğitim programlarının geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Abstract:
This study examines the impact of behavioral biases and personality traits on the financial decision-making processes of small and medium enterprises (SMEs) owners and managers in Turkey. SMEs are vital to the Turkish economy, providing employment and driving economic activity. Understanding behavioral biases and personality traits is essential as they influence investment decisions. The study focuses on nine biases: anchoring, loss aversion, self-control, regret aversion, endowment, status quo bias, conservatism, familiarity, and confirmation biases. It explores the differences between Type A and Type B personalities. Type A managers exhibit higher levels of endowment, confirmation, and anchoring biases. Type B managers display higher levels of loss aversion, conservatism, status quo, self-control, familiarity, and regret aversion biases. A new scale was developed through a literature review and interviews with SME managers to measure these biases. The scale's validity and reliability were confirmed through factor analyses. Findings show behavioral biases significantly affect investment decisions and vary with personality traits. The study found that conservatism, loss aversion, and regret aversion biases are linked to lower firm returns due to safer, lower-yield investments. This underscores the importance of managers being aware of these biases and managing them to improve investment outcomes and financial performance. This research contributes to behavioral finance by providing a reliable tool for evaluating biases and understanding their impact on financial decisions. The findings can inform training programs for SME managers to mitigate these biases, leading to better investment decisions and enhanced firm performance and sustainability.