Bağımlı bireylerde gecikmelere karşı tahammül
Delay toleration of addicted individual
Yazar: NAĞME NUR GÜNEŞKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ METİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Amorf ferromanyetik maddeler = Amorphous ferromagnetic alloys ; Bağımlılık = Dependency ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Gecikme = Delay ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Motorik özellikler = Motoric features

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bireylerin bağımlılık durumlarıyla gecikmelere karşı tahammülleri arasındaki ilişkiyi incelemek; ortaya çıkan sonuçları dürtüsellik düzeyleriyle ilişkilendirerek bu konuda literatüre katkı sağlamaktır.

Çalışmanın örneklemini Tekirdağ Çorlu Devlet Hastanesi AMATEM Birimi‟nde alkol- madde bağımlılığı sebebiyle yatmakta olan 24 bağımlı birey ve herhangi bir bağımlılık tanısı almamış 17 birey oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan bireyler için belirli bir cinsiyet tanımlanmamış olup, her biri 18 yaş üstü olacak şekilde seçilmiştir. Bireylerden sosyodemografik veri olarak yalnızca yaş ve cinsiyet bilgileri alınmıştır. Araştırmada katılımcıların gecikmelere karşı tahammülünü ölçmek amacıyla hazırlanmış Gecikmeli Karar Verme Paradigması uygulanırken, dürtüsellik ve hiperkativiteyi ölçmek amacıyla Barratt Dürtüsellik Ölçeği ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite DSM Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı aracılığıyla Mann- Whitney U t-testi ve Spearman Sıra Farkları Korelasyon Analizi testleri kullanılarak değerlendirilmiştir.

Literatür çerçevesinde, Türkiye‟de bağımlılık ve dürtüsellik kavramıyla ilgili yapılan çalışmalardaki kısıtlılık göz önünde bulundurulduğunda, bu araştırma alkol- madde bağımlılığı olan bireylerin dürtüsellik ve gecikmelere karşı tahammülle ilişkisini inceleyen bir çalışma olması açısından önem arz etmektedir.

Araştırmada bağımlılık durumunun Barratt Dürtüsellik Ölçeği ve DEHB DSM Ölçeği sonucu elde edilen dürtüsellik düzeyleriyle ilişkisi olmadığına ulaşırken, katılımcıların gecikmelere karşı tahammül düzeyini ölçen Gecikmeli Karar Verme Paradigması sonuçlarından elde edilmiş puanların bağımlı bireylerde daha yüksek olduğu, dolayısıyla bağımlı bireylerin gecikmelere karşı tahammüllerinin daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: bağımlılık, alkol, madde, dürtüsellik, dikkat eksikliği, hiperaktivite, plan yapamama, dikkat dürtüselliği, motor dürtüsellik, gecikmeli karar verme

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between dependence status and tolerance of individuals; to contribute to the literature by associating the results with impulsivity levels.

The sample of the study consists of 24 dependent individuals and 17 non-addictive individuals who were hospitalized in the AMATEM Unit of Tekirdag Corlu State Hospital due to alcohol-substance dependence. A specific gender was not defined for the individuals forming the sample and was chosen to be over 18 years of age. Only age and gender information were taken from the individuals as sociodemographic data. In order to measure the tolerance of the participants to the delays, the Delayed Decision Making Paradigm was applied, the Barratt Impulsivity Scale and the Attention Deficit and Hyperactivity DSM Scale were used to measure impulsivity and hypercativity. The data were evaluated by using the Mann-Whitney U t-test and Spearman Row Differences Correlation Analysis using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 program.

Within the framework of the literature, when Turkey addictive and considering the limitations in the research associated with impulsivity concept, importance poses in terms of being a study examining the relationship tolerant individuals against impulsivity and delay this research alcohol- substance abuse.

In the study, it was concluded that the dependency status was not related to the impulsivity levels obtained from the Barratt Impulsivity Scale and ADHD DSM Scale, whereas the scores obtained from the results of the Delayed Decision Making Paradigm which measured the level of tolerance against the delays were higher in the dependent individuals and therefore the dependent individuals were less tolerant towards the delays.

Keywords: addiction, alcohol, substance, impulsivity, attention deficit, hyperactivity, failure to plan, attention impulsivity, motor impulsivity, delayed decision making