Hüseyin Refik Kırış'ın sual ve cevaplı muhtasar tecvîd isimli eseri (inceleme-metin)
Hüseyin Refik Kırış's work wİth questİons and answers muhtasar tecvid (review-text)
Yazar: YÜKSEL AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖKDEMİR
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Din eğitimi = Religious education ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Kırış, Hüseyin Refik = Kırış, Hüseyin Refik ; Muhtasar = Muhtasar ; Risale = Pamphlet ; Tecvid = Tecvid ; İslamiyet = Islam

Özet:
Çalışmanın konusu, incelemesi yapılan tecvîd risâlesinin müellifi Hüseyin Refik Kırış'ın hayatı, onun Sual ve Cevaplı Muhtasar Tecvîd adlı eserinin incelenmesi ve transkripsiyonundan oluşmaktadır. Bu çalışmanın ortaya konulmasındaki amaç tecvîd konularını diğerlerinden farklı bir şekilde soru-cevap yöntemiyle ele alan bu eserin incelenmesi ve transkripsiyonunun yapılması yoluyla açığa çıkarılmasının sağlanmasıdır.
Söz konusu çalışmanın giriş bölümünden sonraki ikinci bölümünde, araştırmaya konu olan Sual ve Cevaplı Muhtasar Tecvîd adlı eserin yazarı Hüseyin Refik Kırış'ın doğumu, çocukluğu, aile hayatı, meslek hayatı, çağdaşları, yaşadığı dönem ve yazdığı eserlere yer verilmiştir. Daha sonra, Sual ve Cevaplı Muhtasar Tecvîd isimli eserin incelenmesine geçilerek bu bölümde, tecvîdin tanımı ve konusu, Kur'ân-ı Kerîm'in nasıl güzel okunduğu ve ehl-i kırâatin Kur'ân harflerini nasıl okuduğu anlatıldıktan sonra mehâric-i hurûf, vakf, vasl, hükmü'r-râ, lafzatullah, kalkale, ahvâl-i tenvîn ve nûn-u sakin, idğâm-ı şemsiyye, izhâr-ı kameriyye, idğâm-ı misleyn, mîm-i sâkin, idğâm-ı mütecâniseyn, idğâm-ı mütekâribeyn, ahvâl-i meddât, aksâm-ı med, zamir, imâle, teshîl, sekte, hâ-i sekte, secde-i tilâvet, hemze-i kat' ve hemze-i vasl, besmele-teavvüz ve tekbîr konuları ele alınmıştır. Son bölümde ise mezkûr risâlenin transkripsiyonu yapılmıştır. İncelemeler sonucunda bahsi geçen telifin gerek içerdiği bilgiler gerekse bu verilerin ele alınış şekli açısından orijinal bir eser olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The science of tajwîd is a science that grounds and examines the origins of the letters, which are the basic elements of recitation, the state of their origin, as well as the rules they form during their encounter with each other, in order to perform the Qur'anic recitation in the most beautiful way. In this context, the subject of the study consists of the life of Hüseyin Refik Kırış, the author of the tajvîd treatise that we have examined, the examination and transcription of his work called Question and Answer.
In the second part of this study, after the introduction, the birth, childhood, family life, professional life, contemporaries, the period in which he lived and the works he wrote, of Hüseyin Refik Kırış, the author of the work named Question and Answer with the title of Muhtasar Tecvîd, which is the subject of the research, are included. Then, after examining the work named Concise Tajvîd with Question and Answer, in this section, the definition and subject of tajwîd, how the Qur'an is read well and how the people of the Qur'an recite the letters of the Qur'an, mehâric-i hurûf, foundation , vasl, verdict'r-râ, lafzatullah, kalkale, ahvâl-i tenvîn ve nûn'u calm, idgâm-i semsiyye, izhar-i kameriyye, idgâm-i misleyn, mim-i calm, idgâm-i mucâniseyn, ı mutakaribeyn, ahvâl-i meddât, aksâm-ı med, pronoun, imâle, teshil, sekte, hâ-i sekte, sajde-i tilâvet, ahvâl-i hemze-i kat' ve hemze-i vasl, basmala-teavvîr and tekb topics are discussed. In the last part, the aforementioned treatise was transcribed.