Genel ve operasyonel hava trafiğinin yer aldığı hava sahalarında mevcut kısıtların incelenmesi ve kısıtlara uygun yaklaşma prosedürlerinin tasarlanması
Reviewing current restrictions in airspaces where general and operational air traffic takes place and designing approach procedures in accordance with the constraints
Yazar: OSMAN POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE AYDOĞAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Havacılık ve Uzay Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Askeri havacılık = Military aviation ; Hava sahası = Airspace ; Hava trafik kontrolörü = Air traffic controller ; Hava trafik sistemi = Air traffic system ; Hava trafik yönetimi = Air traffic management ; Küresel uydu seyrüsefer sistemi = Global satellite navigation system ; Radyo navigasyonu = Radio navigation ; Sivil havacılık = Civil aviation

Özet:
Havacılık sektöründeki her geçen gün artan talep beraberinde hava trafiğinde de
artış oluşturmaktadır. Hava trafiğindeki artışa rağmen havacılık emniyetinden ödün
vermeden mevcut talebi yakıt ve zaman tasarrufu sağlayacak şekilde karşılamak
gerekmektedir. Bu doğrultuda uçuşu etkileyen mânialar, yasaklı/tahditli/tehlikeli sahalar
ve diğer uçuşların yarattığı etkileşimler nedeniyle uçuş rotasının etkin ve verimli olması
için düzenlemelere ihtiyaç vardır. Uluslararası kurallar çerçevesinde emniyetli uçuşun
sağlanması, insan hatalarını ortadan kaldırılması ve iş yükünün azaltılması amacıyla
önceden hazırlanarak yayımlanan prosedürlerle uçuş rotası düzenlemeleri yapılmaktadır.
Birden fazla havalimanı bulunan yoğun hava sahalarında farklı tip uçakların farklı
görevler icra etmesi, coğrafi koşullar ve yoğun nüfuslu yerlerde uçuşlara getirilen kısıtlar
gibi pek çok faktör uçaklar için en uygun prosedürün uygulanmasını mümkün
kılmamaktadır. Ancak gelişen teknolojinin de yardımıyla Performansa Dayalı Seyrüsefer
(Performance Based Navigation, PBN) uygulamaları bu durumlarda pilota ve hava trafik
kontrolörüne büyük kolaylık sağlayarak emniyetli, etkin ve verimli uçuşun yapılmasını
sağlamaktadır. Bu çalışmada, yoğun hava trafik faaliyeti yürütülen Ankara Terminal
Kontrol Sahasında (Terminal Control Area, TMA) bulunan Etimesgut meydanı için
mevcut olan pek çok kısıt altında Standart Geliş Rotası (Standart Arrival Route, STAR)
önerilerek tasarlanmıştır. Tasarlanan STAR ile elde edilen avantaj ve dezavantajlar
irdelenmiştir.

Abstract:
The ever-increasing demand in the aviation industry also increases air traffic.
Despite the increase in air traffic, it is necessary to meet the current demand in a way that
saves fuel and time without compromising aviation safety. In this regard, regulations are
needed to ensure that the flight route is effective and efficient due to obstacles affecting
the flight, prohibited/restricted/dangerous areas, and interactions created by other flights.
Flight route arrangements are made with previously prepared and published procedures
to ensure safe flight within the framework of international rules, eliminate human errors,
and reduce the workload. Many factors, such as the fact that different types of aircraft
perform various tasks in busy airspaces with more than one airport, geographical
conditions, and restrictions on flights in densely populated areas, do not make it possible
to apply the most appropriate procedure for aircraft. However, with the help of developing
technology, Performance Based Navigation (PBN) applications provide great
convenience to the pilot and air traffic controller in such situations and ensure safe,
effective, and efficient flight. In this study, a Standard Arrival Route (STAR) has been
proposed and designed for Etimesgut airfield, located in the Ankara Terminal Control
Area (TMA), where intense air traffic activity is conducted under many existing
constraints. The advantages and disadvantages obtained with the designed STAR have
been examined.