Vasküler tutulumlu behçet hastalarında venöz hastalığa bağlı yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Venous disease specific quality of life in vascular behcet's disease patients
Yazar: BELGİN ALDAĞ
Danışman: PROF. DR. RAFİ HANER DİRESKENELİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
GİRİŞ: Behçet hastalığında (BH) önemli morbidite ve mortalite nedeni olan vasküler tutulumun en sık şekli alt ekstremite derin venöz trombozudur (DVT). Post- trombotik sendrom (PTS), DVT'yi takiben 1-2 yıl içinde %20-80 hastada gelişebilen,yaşam kalitesine etkisi olan, maliyetli bir komplikasyondur. PTS gelişen hastaların yaşam kalitelerinde belirgin etkilenme olduğu bilinmektedir, ancak DVT geçiren Behçet hastalarında venöz hastalık spesifik yaşam kalitesinin nasıl etkilendiği ve zaman içindeki seyri ile ilgili veri bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda Behçet hastalarında venöz hastalık spesifik yaşam kalitesini ve yaşam kalitesinin zamanla değişimini ve yaşam kalitesine etki eden faktörleri değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nde izlenen 94 Behçet hastası ve 29 BH dışı nedenlerle DVT geçirmiş hasta dahil edildi. Hastaların tüm değerlendirmelerinde hastalık aktivitesini değerlendirmek amacıyla Behçet hastalarına, Behçet Sendrom Aktivite Skor (BSAS) anketi dolduruldu. Hastalar ilk değerlendirmede ve takip eden değerlendirmelerde kronik post-trombotik sendrom açısından Villalta skalası, CEAP (Klinik, Etyolojik, Anatomik, Patofizyolojik; Clinical, Etiologic, Anatomic, Pathophysiologic) sınıflaması, VCSS (venöz klinik ciddiyet skor; Venous Clinical Severity Score) ve VDS (venöz hasar skoru; Venous Disability Score) ile değerlendirildi. Venöz hastalık spesifik yaşam kalitesi anketi (Venous Insufficiency Epidemiological and Economic Study Quality of Life/Symptom (VEINES-QoL/Sym)) ilk değerlendirmede ve takip edilen değerlendirmelerde uygulandı.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Hastaların ilk vizitteki verilerinin değerlendirilmesinde VEINES-QoL skoru BH grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha iyi saptandı. Aynı paralelde VEINES-Sym skoru da BH grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha iyi çıktı. Genel yaşam kalite ölçeği SF-36 fiziksel komponentinde BH ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmazken mental komponentinde BH grubunda daha iyi skorlar saptandı. Çalışmamızda ortalama 11,41 aylık takibimizde hastaların son değerlendirmedeki venöz hastalık spesifik ve genel yaşam kalite ölçütlerinde (VEINES QoL/Sym, PCS, MCS skorlarında) ve hastaların BSAS değerlendirmelerinde iyileşme olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değişim sadece mental komponentte saptandı. Hastaların venöz spesifik yaşam kalite ölçeklerindeki iyileşme istatistik olarak anlamlı düzeyde değildi.

Abstract:
INTRODUCTION: Vascular involvement is one of the major causes of mortality and morbidity in Behçet's disease (BD) and lower extremity deep vein thrombosis is the most frequent manifestation of it. The post-thrombotic syndrome (PTS) is the most common complication of deep vein thrombosis (DVT) with evident impairment of quality of life, occurring in 20–80% of patients within the first 1–2 years after deep venous thrombosis (DVT) of the lower limb. There is no data about post-thrombotic syndrome and the course of the quality of life in time in deep venous thrombosis associated with BD. We prospectively measured changes in quality of life during approximately one year, and evaluated determinants of quality of life, including development of post-thrombotic syndrome.
MATERIALS AND METHODS: In this study, 94 patients with vascular BD, who were regularly followed in Marmara University Behçet's Clinic and 29 patients with DVT associated with non-BD reasons, who were followed in Vascular Surgery Department, were assessed. During the follow-up, patients were evaluated with Villalta scale, CEAP (Clinical, Etiologic, Anatomic, Pathophysiologic) classification, VCSS (Venous Clinical Severity Score) and VDS (Venous Disability Score at every visit. Venous disease-specific quality of life (the primary outcome) was measured using the Turkish validated form of Venous Insufficiency Epidemiological and Economic Study Quality of Life/Symptom questionnaire (VEINES- QoL/Sym).
RESULTS AND CONCLUSION: Baseline VEINES-QoL and VEINES-Sym scores of the BD group were better than the non-BD group. Physical component of SF-36 was similar between the groups. Mental component of SF-36 was better in BD group compared to non-BD group. During follow-up, venous disease specific and generic QOL scores (VEINES QoL/Sym, PCS, MCS scores) of the patients tend to improve over time but there was no statistical significance except the mental component of SF-36. The improvement of the venous disease specific QOL scores of patients was not significant.