Yeni indiyum ftalosiyanin bileşiklerinin sentezi, karakterizasyonu ve özelliklerinin incelenmesi
Synthesis, characterization and properties of new indium phthalocyanines
Yazar: HÜLYA YANIK
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT DURMUŞ
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Fotobozunma = Photodegradation ; Fotofiziksel özellikler = Photophysical properties ; Fotokimya = Photochemistry ; Fotosensitizer = Photosensitizer ; Ftalosiyaninler = Phthalocyanines ; Karakterizasyon = Characterization ; Sentez = Synthesis ; Singlet oksijen = Singlet oxygen ; İndiyum = Indium

Özet:
Özellikle boyar madde ve katalizör olarak kullanılmalarından dolayı ftalosiyanin bileşikleri ile ilgili uzun yıllardır çalışmalar yapılmaktadır. Son yıllarda ftalosiyaninlerin, malzeme biliminde özellikle lineer olmayan optik cihazlarda, sıvı kristallerde, Langmuir-Blodgett filmlerde, elektrokromik cihazlarda, gaz sensörlerde ve önemli bir kanser tedavi yöntemi olan fotodinamik terapide fotosensitizer olarak kullanılması gibi birçok alanda uygulamaları bulunmaktadır.Yüksek dalga boyunda (near IR) absorpsiyon yapmaları, yüksek triplet kuantum verimleri, triplet halde kalma sürelerinin uzun olması ve etkili bir şekilde singlet oksijen oluşturabilme kapasiteleri nedeniyle ftalosiyanin bileşikleri fotodinamik terapi ile kanser tedavisinde kullanılabilecek hedef moleküllerdir. Bu bileşiklerin fotodinamik terapi özellikleri üzerine yapılmış bir çok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalar sonucunda elde edilmiş olan bir ftalosiyanin bileşiği olan Photosens ? , fotodinamik terapi ile kanser tedavisi için klinik çalışmalarda kullanılmaktadır.Bu tez çalışmasında fotodinamik terapide kullanılabilecek ftalosiyanin bileşikleri sentezlenmiştir. Ftalosiyanin halkasına periferal ve non-periferal olarak 1-merkapto-4,7,10- trioksaundekan grupları bağlanarak çözünürlüğü artırılmış ve agregasyonu önlemek amacıyla merkez atomu aksiyal grup bağlayabilen indiyum metali kullanılmıştır. Sentezlenen bu bileşiklerde aksiyal grubu klor olan indiyum metaline daha büyük hacimli 2,8-bis-(triflorometil)-4-hidroksikinolin grubu bağlanarak fotofiziksel ve fotokimyasal özellikleri incelenmiştir.

Abstract:
Phthalocyanines have attracted much attention because of their applications as pigment and catalysis in the past decades. In recent years, phthalocyanines have found applications in the area of materials science especially in nonlinear optic equipments, liquid-crystals, Langmuir-Blodget films, electro chromic equipments, gas sensors, and as photosensitizer in the cancer treatment with photodynamic therapy (PDT).Their absorption in the high wavelength (near IR), high quantum yield, high triplet lifetime and effective oxygen produce capacity lead phthalocyanines to have potential applications in photodynamic cancer therapy. There are several studies in the photodynamic properties of phthalocyanines. In addition, Photosens ? which is phthalocyanine compound, is using in the cancer treatment with photodynamic therapy.The aim of this study is the synthesis of phthalocyanines that are using in photodynamic therapy. The solubility problem was solved by attaching of 1-mercapto-4,7,10-trioxaundecane substituents which increase the solubility and aggregation was prevented by using axial ligand. Photophysical and photochemical properties of axially 2,8-bis-(trifluoromethyl)-4-hydroxyquinoline substituted indium phthalocyanines were investigated.