Okul rehberlik hizmetlerinin gelişimsel rehberlik modeli açısından değerlendirilmesi
Evaluation of school guidance services in terms of developmental guidance model
Yazar: FATMA NUR YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENOL ORAKCI
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gelişimsel rehberlik programı = Developmantal guidance program

Özet:
Gelişimsel rehberlik yaklaşımları öğrencilerin gelişimsel özellikleri, içinde bulunduğu gelişim dönemi görevleri ve ihtiyaçlarını dikkate alarak öğrencilerin eğitsel, mesleki ve kişisel sosyal gelişim alanlarında bilgi ve beceri yetkinliği kazanarak yaşam kariyeri gelişimlerini desteklemeyi amaçlamaktadır. Kapsamlı Gelişimsel Rehberlik Program (KGRP) modeline göre okul rehberlik hizmetleri öğretim ile yönetim boyutlarını bütünleyen ve ekip çalışması gerektiren programlar aracılığıyla gerçekleştirilir. Bu araştırmada okul rehberlik hizmetleri, gelişimsel rehberlik modeline göre değerlendirilerek mevcut durumu, uygulamada karşılaşılan sorunları ve programların geliştirilmesi için sunulan önerilerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. 
Araştırmanın önemi; araştırma sonucunda edinilecek bilgilerin bu alanda sorumluluk sahibi kişilere bilgi vermesi, yeni araştırmalar için araştırmacılara fikir vermesi ve rehberlik programlarının günün ihtiyaçlarına uygun şekilde hazırlanması ve geliştirilmesi için gerçekleştirilen çalışmalarına yardımcı olmasıdır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılı kamu ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan rehber öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın katılımcılarını Sivas İli kamu ortaöğretim kurumlarına görev yapmakta olan basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş 30 rehber öğretmen oluşturmaktadır.  Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir.  
Yapılan görüşmelerden rehber öğretmenlerin lisans eğitimlerini, ihtiyaç analizi çalışmaları için RİBA formlarını ve paydaşların işbirliğini yetersiz bulduğu, programların uygulanması sürecinde program dışı çalışmalar, rehberlik ders saati ve rehber öğretmen sayısının eksikliği nedeniyle zaman sıkıntısı yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Rehber öğretmenler okul rehberlik hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde öğretmenlerin rehberliğe etkin katılımı, görevlerin yerine getirilmesi, rehberliğin paydaşlara tanıtılması, okullarda rehber öğretmen sayısı ve ders saatlerinin artırılması önerilerinde bulunmuşlardır.

Abstract:
Developmental guidance approaches aim to support students' life career development by gaining knowledge and skill competence in the areas of educational, vocational and personal social development, taking into account the developmental characteristics of students, their developmental tasks and needs.According to the Comprehensive Developmental Guidance Program (CGRP) Model, school guidance services are carried out through programs that integrate teaching and management dimensions and require teamwork. In this research, it is aimed to evaluate school guidance services according to the developmental guidance model and determine the current situation, problems encountered in practice and suggestions for the development of programs.
The importance of the research is that the information to be obtained as a result of the research will provide information to those who have responsibility in this field, give ideas to researchers for new research, and help the studies carried out to prepare and develop guidance programs in accordance with the needs of the day. The research was conducted using a phenomenological design from qualitative research methods. 
The study group of the research consists of guidance counselors working in public secondary education institutions in the 2023-2024 academic year. The participants of the study consisted of 30 guidance counselors working in public secondary education institutions in Sivas Province, selected by simple random sampling method.  The research data were collected with a semi-structured interview form prepared by the researcher. The data collected within the scope of the research were analyzed by content analysis method. 
From the interviews, it was concluded that counselors found their undergraduate education, RIBA forms for needs analysis studies and cooperation of stakeholders insufficient, and that they experienced time constraints during the implementation of the programs due to extracurricular studies, lack of guidance course hours and the number of counselors. Guidance teachers made suggestions for the effective participation of teachers in guidance, fulfilling their duties, introducing guidance to stakeholders, increasing the number of guidance counselors and lesson hours in schools in the realization of school guidance services.