Aidiyet olgusu ekseninde Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunda oyun kişileri
Play characters in Republican Period Turkish theatre revolving around the phenomenon of belonging
Yazar: SEDEF UZGÖREN
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN ÜNLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Karakter = Character ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Tiyatro = Theatre ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; İnsan psikolojisi = Human psychology

Özet:
Güven ve bağlanmayı tanımlayan aidiyet, insanın ve toplumun temel  ihtiyacıdır. İnsanı toplumsal bir varlık yapan, toplulukları bir arada tutan da aidiyettir. Bu yanı ile aidiyet, insan-toplum ilişkilerini anlamlandırma peşinde koşan tiyatroda, Türk toplumunda değişimler açısından önemli olan 1923-1980 yılları arasında kişinin kimliğinin izinin sürülmesine dayanak olmuştur.
Cumhuriyet'in ilk yıllarından 1980'li yıllara uzanan süreçte oyun kişisi, ilk yıllarda toplumsal değişimler karşısında tıpkı toplum gibi yeni aidiyetlere uyum sağlamaya çalışarak dramatik kimliğini kazanmış, bu kimliği toplumsal aidiyetlerin değişkenliğine bağlı olarak tekrar tekrar yenilemiştir. Bu dramatik yinelemelerde kişi modern kimliğini, çeşitli biçimlerde toplumsal bilinçte duran geleneksel aidiyetler üzerinden anlamlandırmaya çalışmıştır. Bu çeşitliliği ortaya çıkaran, kişinin geçmiş ve günün aidiyetleri ile çatışmaları, uzlaşmaları, aidiyet krizleridir. Kişinin dramatik kimliğini etkileyen bu çeşitlilik, kendini en çok onun ulusa, aile ve toplumsal cinsiyet rollerine, mekâna aidiyet ilişkilerinde göstermiştir.  
Bu aidiyet ilişkileri, toplumsal değişimlerle dolu olan 1923-1980 yılları arasında yazılan Türk tiyatrosu oyun metinlerinde, oyun kişilerinin özelliklerinde ve yönelişlerinde meydana çıkmaktadır.

Abstract:
Belonging which defines the sense of trust and connection, is a fundamental need of human and society. It is the sense of belonging that makes man a societal existence, and holding the society together. With this aspect, sense of belonging had constantly been act as a foundation, and a tracer of a footprint of the individual, in a theater that, seeks to make sense of human society relations. It has became a basis of the identification of the individual between 1923-1980, which is an important era for the societal changes in Turkish society. 
From the very first years of Republic to the 1980's play character, gained his dramatic identity by adjusting the social changes just as the society, and gained his dramatic identity by adapting to new sense of belongings. This identity has been repeatedly renewed due to the variability of social belongings. In these dramatic renewings individual has tried to make sense of modern identity through various traditional forms of social consciousness. This varietial existences based on individual conflicts with his past and daily sense of belongings, compromises, and belonging crises. This diversity, which affects the dramatic identity of the individual, has manifested itself most in relations of belonging to its nation, family and gender roles, and place.  
These belonging relations, come to the fore in the characteristics and  orientation of  play characters in the Turkish Theatre play texts written between  the years 1923-1980 which are full of social changes.