İç hastalıkları kliniklerinde yatan yaşlılarda sıvı dengesini etkileyen faktörler
Fluid balance and affecting factors in the elderly who are hospitalized in internal medicine clinics
Yazar: FATMA NİLİN ATILMIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÜNEŞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dehidratasyon = Dehydration ; Elektrolitler = Electrolytes ; Su = Water ; Su-elektrolit dengesi = Water-electrolyte balance ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma iç hastalıkları kliniklerinde yatan yaşlı bireylerde sıvı dengesi ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı,  kesitsel tipte yapılmıştır.  Araştırmanın evrenini Dokuz Eylül Üniversitesi İç Hastalıkları kliniklerinde yatan hastalardan ve araştırma örneklemini bilişsel yeterliliği olan, okuma yazma bilen, araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve 0.5-1 ml/kg/h' den fazla idrar çıkışı olan 100 hasta oluşturulmuştur. Araştırma verileri 01.07.2013-30.09.2013 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi İç Hastalıkları kliniklerinde, anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, kikare, MannWhitney U testi, korelasyon, regresyon ve logistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Hastaların aldığı çıkardığı sıvıların denge durumu incelendiğinde; %48'inin dengede olduğu, % 52'sinin ise dengede olmadığı görülmüştür. Hastaların günlük aldığı toplam sıvıların (IV+ oral) ortalaması 1290.55±374.03 ml olarak bulunmuştur. Hastaların aldığı çıkardığı sıvı denge durumu ile hastaların aldığı toplam sıvılar (IV,oral) (p<0,05) ve hastaların aldığı IV sıvılar (p<0,05) arasında da pozitif yönlü ve orta güçte bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Hastalarda sıvı dengesini etkileyen faktörlerden idrar kaçırma durumunun sıvı dengesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur (p<0,05). Yaş, cinsiyet, tanılar, kullandığı ilaçlar, suyu kendi alma durumu, defekasyon çıkışı ve bulantı/kusma durumu ile sıvı dengesi arasındaki istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Hastaların sıvı dengesine ilişkin parametreler (vücut ağırlığı, kan basıncı, nabız, solunum, vücut ısısı, deri turgor tonüsü, 24 saatlik idrar çıkışı, idrar pH, idrar osmolaritesi) ile sıvı dengesi arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır (p<0,05).
Bu sonuçlara göre yaşlı hastalara aldığı çıkardığı sıvı dengesine yönelik bilgiler verilmeli, sağlık çalışanlarının da bilgileri yenilenmeli ve farkındalık düzeyleri arttırılmalı; hem sağlık çalışanlarına, hem de hasta ve yakınlarına eğitimler planlanmalıdır.

Abstract:
This study was conducted in order to examine the factors affecting fluid balance and  the fluid balance in the elderly hospitalized in internal medicine clinics, as a descriptive and cross-sectional type. The universe of the research is consisted of  hospitalized patients in Dokuz Eylül University Internal Medicine clinics and the sample of the research is constituted from 100 patients who have the ability of cognitive competence, literate, voluntary and more than 0.5-1 ml/kg/h urine output. Research data were collected between 01.07.2013-30.09.2013 in Dokuz Eylul University Internal Medicine clinics, using questionnaires through face to face interviews. Data were assessed by descriptive statistics, chi-square, Mann Whitney U test, correlation, regression and logistic regression analysis.
When the fluid balance of patients, participating the study were examined, 48% were found in balance, 52% were found in imbalance. Average of the daily total fluid (IV + oral),  taken by patients were found 1290.55 ± 374.03 ml. It was found a positive and medium power correlation between fluid balance situation and total fluids (IV, oral) (p<0,05) and IV fluids (p<0,05)  taken by patients.
Incontinence which is affecting factor of fluid balance  in patients was found effective on fluid balance. (p <0,05). It was not found a statistically significant correlation between  age, sex, diagnoses, drugs used, the conditions such as their getting water status, defecation output and and nausea / vomiting. It was determined a positive and medium power correlation between parameters (body weight, blood pressure, pulse, respiration, body temperature, skin turgor tone, 24-hour urine output, urine pH, urine osmolarity) related with fluid balance in patients and fluid balance. Parameters for the fluid balance patients and there was a moderate correlation in the positive direction between fluid balance (p<0,05).
According to these results in elderly patients information should be given concerning the fluid balance, health care workers must be renewed in knowledge and increased awareness level; training programs planned for both health workers and patients, their relatives.