Uluslararası hukukta ateşkes antlaşmaları
Ceasefire agreements in international law
Yazar: NERMİN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL CECANPINAR
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Günümüzde kuvvet kullanımı yasak olmasına rağmen silahlı çatışmalar varlığını yine de sürdürmektedir. Silahlı çatışmaların en büyük mağdurları savunmasız siviller olmaktadır. Uluslararası insancıl hukuk kapsamında sivillerin ve çatışma dışında kalan kişilerin korunması düzenlenmektedir. Silahlı çatışmalarda zarar gören bölgeler ve bu bölgelerde yaşayan insanların çatışmalara çaresizce maruz kalmamaları için ateşkes antlaşmaları düzenlenmektedir. Ateşkes antlaşmaları, silahlı çatışmaları sona erdirmek için çatışma bölgelerindeki gerek devlet gerekse devlet dışı aktörler arasında yapılmaktadır. Ateşkes aracılığıyla aktörler düşmanlıkları durdurmayı, silahlarını bırakmayı, askeri birliklerini bölgeden çekmeyi, esir ve diğer tutuklu kişileri karşılıklı olarak değiştirmeyi kabul etmiş olurlar. Ateşkes antlaşmaları sadece ateşkeslerin şiddet odaklı sonuçlarını değil, aynı zamanda izleme mekanizmaları, ekonomi ve güvenlik olmak üzere pek çok alanı da düzenlemektedirler. 
Ateşkes antlaşmaları savaştan barışa geçişin ilk adımıdır, ancak barışın garantisi değil, kuvvet kullanma yasağının pekiştirilmesi ve güçlendirilmesi için bir fırsat oluşturmaktadır. Dolayısıyla ateşkes antlaşmaları sadece düşmanlıkları askıya aldığı için, yasal savaş durumunu sonlandırmamaktadır. Ancak bir ateşkes antlaşması yoluyla tehlikede olan uluslararası barış ve güvenlik yeniden tesis edilebilmektedir. Ateşkes aynı zamanda silahlı çatışmalarda gerçekleşen sayısız insan hakları ihlalinin ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerinin de en aza indirilmesini sağlamaktadır.
Bu çalışmanın amacı, uluslararası hukukta ateşkes antlaşmalarının yasal çerçevesi, oluşumu ve uygulanmasına ilişkin geniş kapsamlı bir değerlendirme sunmaktır. Bunun yanı sıra ateşkes antlaşmalarının son derece karmaşık yapılarını, hukuki ve uygulama yönlerini mercek altına alarak, bu antlaşmaların çatışmaların çözümüne ve barışın korunmasına katkıları üzerindeki tartışmalara ışık tutulacaktır.
Ateşkes antlaşmalarının uygulanmasındaki zorluklar ve çatışmaların geçici olarak durdurulmasının çok ötesine geçen etkileri, Azerbaycan ve Ermenistan arasında 9 Kasım 2020 tarihinde imzalanan ve İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nı sona erdiren Ateşkes Antlaşması ile gösterilmeye çalışılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Ateşkes, Azerbaycan, Ermenistan, Müzarekeler, Silahlı Çatışma.

Abstract:
Although the use of force is prohibited nowadays, armed conflicts still exist. The biggest victims of armed conflicts are defenceless civilians. International humanitarian law regulates the protection of civilians and persons outside the conflict. In order to ensure that the regions damaged by armed conflicts and the people living in these regions are not helplessly exposed to conflicts, there are arranged ceasefire agreements. Ceasefire agreements are concluded between both state and non-state actors in conflict zones to end armed conflicts. Through a ceasefire, the actors agree to cease hostilities, lay down their arms, withdraw their troops from the conflict zone, and exchange prisoners and other detainees. Ceasefire agreements regulate not only the violent consequences of ceasefires, but also many other areas, including monitoring mechanisms, the economy and security.
Ceasefire agreements are the transition from war to peace, but they are not a guarantee of peace, but rather an opportunity to reinforce and enhance the prohibition of the use of force. Ceasefire agreements therefore do not terminate the legal state of war, as they merely suspend hostilities. Ceasefire agreements therefore do not bring the legal state of war to an end, as they merely suspend hostilities. International peace and security can only be restored through a ceasefire agreement. A ceasefire also minimises the large number of human rights violations and violations of international humanitarian law that occur in armed conflicts. 
The aim of this study is to provide a comprehensive assessment of the legal framework, development and implementation of ceasefire agreements in international law. Furthermore, by analysing the highly complex structures, the legal and practical aspects of ceasefire agreements, it also sheds light on the debates about their contribution to conflict resolution and peacekeeping.
The difficulties in the implementation of ceasefire agreements and their effects that go far beyond the temporary cessation of hostilities will be shown by the ceasefire agreement signed between Azerbaijan and Armenia on 9 November 2020, which ended the Second Nagorno-Karabakh War.

KEYWORDS: Armed Conflict, Armenia, Azerbaijan, Ceasefire, Negotiations.