Çağdaş sergileme sanatı tasarım ve uygulama süreci: Ankara Etnografya Müzesi Kur'an'ı Kerim enstalasyonu projesi
Contemporary exhibition art: Ankara Museum of Etnography installation project of the Quran
Yazar: TUĞBA NUR SEZEN TÜRKMEN
Danışman: DOÇ. DR. ASENA SOYLUK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tezde Ankara Etnografya Müzesinin El Yazmaları Salonunda inşa edilen Kur'an'ı Kerim Enstalasyonu projesinin taslak sunumundan imalat aşamalarına kadar geçen süreç ele alınmıştır. Tezin başında çağdaş sanat üzerine araştırmalar yapılarak güncel enstalasyon örnekleri, uygulandıkları mekan açısından sınıflandırılarak tablolar üzerinden kıyaslanmıştır. Uygulama yöntemi açısından benzerlik gösteren bu projelerin inşa edilmesinde etkili olan mimari bileşenler ve konstrüksiyon ögeleri tespit edilerek araştırılmıştır. Tezin alan çalışmasında Kur'an'ı Kerim Enstalasyonu projesi ayrıntılarıyla incelenmiştir. Sanatın kavramsal anlamının yanında uygulama yöntemi ve kullanılan malzemeler açısından matematik verilerine dayalı hesaplamalar yapılmıştır. Projenin tasarımında tavsiye edilen malzemelerin, imalatta tercih edilenlerden farklı olmasının ardındaki sebep ayrıntılarıyla irdelenmiştir. Tasarım sunumunda yer alan kompozit panel yerine mdf, fiber asma çubuklar yerine misina ve tamamı pleksi olan kelimelerin imalatı için dekota ve pleksinin birlikte kullanılmasındaki sebeplere ulaşılmıştır. Bu farklılığın temelinde yatan neden, asma tavanın kaldırabileceği maksimum yük miktarına bağlıdır. Buna göre tasarımda kullanılması planlanan malzemelerin toplam yükü, asma tavan çubuklarında oluşan yük miktarını aştığı görülmüştür. Bu yüzden mimar, sistemi ayakta tutmak için başka alternatif malzemeler kullanmayı tercih etmiştir. Uygulamada sistemin ağırlığı kütle ve yerçekimi denklemleri kurularak hesaplanırken askı çubuklarında oluşan tepki ve misinaların gerilmesi, kuvvet denklemleri ile bulunmuştur. Bu sayede kelimelerin imalatında bazı kelimelerin dekota ve bazılarında ise pleksi malzemesinin tercih edilmesindeki sebeplerin misinanın gergin kalabildiği kuvvete bağlı olduğu görülmüştür. Bu tezin hedefi Kur'an'ı Kerim Enstalasyonu nasıl inşa edildi ve neden bu malzemeler tercih edildi sorularına cevap bulmaktır. Tezin amacı ise bir eserin tasarım kurgusunun imalatına ait bilgilerden ayrı düşünülemeyeceğini ispatlamaktır. Çağdaş sanatta eser, teknolojik yöntemlere paralel şekilde ilerledikçe, sanatçının bu uygulama alanlarına hakim olarak gelişmesi gerekmektedir. Bu bağlamda tezin hipotezi doğrulanmıştır ve incelenen çağdaş yerleştirme sanatı örneği Kur'an'ı Kerim Enstalasyonu gösteriyor ki sanat, bir çok bilim dalını üretim sürecine dahil eden ve uzman matematik-fizik hesaplamalarını gerektiren multidisipliner bir oluşumdur.

Abstract:
In this thesis, the process from the draft presentation of the Quran Installation project, which was built in the Manuscripts Hall of the Ankara Ethnography Museum, to the manufacturing stages, is discussed. At the beginning of the thesis, researches on contemporary art were made and current installation examples were classified in terms of the place they were applied and compared through paintings. Architectural components and construction elements that are effective in the construction of these projects, which are similar in terms of application method, have been identified and researched. In the field study of the thesis, the Quran Installation project was examined in detail. In addition to the conceptual meaning of art, calculations based on mathematical data were made in terms of application method and materials used. The reason behind the difference between the materials recommended in the design of the project and the ones preferred in manufacturing has been examined in detail. The reasons for the use of mdf instead of the composite panel in the design presentation, fishing line instead of fiber hanging rods and the use of decota and plexi together for the production of words that are completely plexi have been reached. The underlying reason for this difference depends on the maximum amount of load that the suspended ceiling can handle. Accordingly, it has been observed that the total load of the materials planned to be used in the design exceeds the amount of load formed in the suspended ceiling rods. Therefore, the architect preferred to use other alternative materials to sustain the system. In practice, while the weight of the system was calculated by establishing the mass and gravity equations, the reaction occurring in the suspension rods and the tension of the fishing line were found with the force equations. In this way, it has been seen that the reasons why some words prefer decota and some prefer plexi material in the production of words depend on the force that the line can stay taut. The aim of this thesis is to find answers to the questions of how the Holy Quran Installation was built and why these materials were chosen. The aim of the thesis is to prove that the design fiction of a work cannot be considered separately from the information about its manufacture. In contemporary art, as the work progresses in parallel with technological methods, the artist needs to develop by mastering these application areas. In this context, the hypothesis of the thesis has been confirmed and the examined contemporary installation art, the Holy Quran Installation, shows that art is a multidisciplinary formation that includes many branches of science in the production process and requires expert mathematics-physics calculations.