Tarımsal üreticiler ve sanayi işletmecilerinin çevre sorunlarına yönelik algı ve düşüncelerinin belirlenmesi (TR83 bölgesi araştırması)
Determination of the perceptions and thoughts of agricultural producers and industrial operators about environmental problems (TR83 region research)
Yazar: HAYATİ GÖNÜLTAŞ
Danışman: PROF. DR. HALİL KIZILASLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım ekonomisi = Agricultural economy

Özet:
Bu çalışmada, TR83 Bölgesi'ndeki Tokat, Samsun, Çorum ve Amasya illerindeki tarımsal üretici ve sanayi işletmecilerinin çevre sorunlarına yönelik algı ve düşüncelerinin belirlenmesi, farkındalıklarının ölçülmesi ve çevre koruma konusundaki duyarlılıklarının artırılması amaçlanmıştır. Bölgedeki sanayi tesisleri ve tarımsal üretimin tarım arazileri, yer altı ve yer üstü suları ve havaya olumsuz etkilerinin araştırılması amacıyla, bölge illerinden yüzey sularına ve sanayi tesislerine yakınlığı nedeniyle kirlilik etkilerine açık yerler çalışma alanları olarak seçilmiştir. Buna göre, Tokat ilinden 90 tarım üreticisi, Samsun ilinden 107, Çorum ilinden 88 ve Amasya'dan 88 olmak üzere toplam 373 anket yapılmıştır. Sanayi işletmecileriyle ise Tokat ilinden 46, Samsun ilinden 49, Çorum ilinden 40 ve Amasya'dan 21 adet olmak üzere toplam 156 adet anket yapılmıştır. Çalışmada aritmetik ortalama ve frekans dağılımları gibi tanımlayıcı istatistikler ile Faktör ve Binary Lojistik Regresyon Analizleri uygulanmıştır. Tarımsal üreticiler tarafından çevre sorunu olarak algılanan durum, yüzey suyu kirliliği olarak öne çıkmakta ve bunun nedeni sanayileşme olarak görülmektedir. Su kirliliği, toprak kirliliğine neden olduğundan tarımsal üretim alanları da kirlenmektedir. Bu durum ise tarımsal üreticilerin ellerinde siğil ve mantar gibi deri hastalıklarının oluşmasına dahi sebep olmaktadır. Sanayi işletmecilerine göre ise sorunların başında evsel atık ve fosseptik sorunu gelmekte, neden olarak ise çarpık kentleşme görülmektedir. Bu nedenle, su kirliliği ve düzensiz kentleşmeye yol açan etkenler için acilen önlem alınmalıdır. Ayrıca, çevre duyarlılığını ön planda tutan tarıma ve sanayiye dayalı kalkınma modeli uygulanmalı ve farkındalıklarını artırmak için tarımsal üreticiler ve sanayi işletmecilerine ilgili kuruluşlarca sürekli eğitim verilmelidir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine for environmental problems  the perceptions and thoughts of agricultural producers and industrial operators in Tokat, Samsun, Çorum and Amasya provinces in the TR83 Region, to measure their awareness and to increase their sensitivity on environmental protection. In order to investigate the negative effects of industrial facilities and agricultural production on agricultural lands, underground and surface water and air in the region, places open to pollution effects were selected from the provinces of the region due to their proximity to surface waters and industrial facilities. According to this, a total of 373 surveys were conducted, 90 agricultural producers from Tokat province, 107 ones from Samsun province, 88 ones from Çorum province and 88 ones from Amasya. A total of 156 surveys were conducted with industrial operators, 46 ones in Tokat, 49 ones in Samsun, 40 ones in Çorum and 21 ones in Amasya. In the study, descriptive statistics such as arithmetic mean and frequency distributions and, factor and binary logistic regression analysis were applied. The situation perceived as an environmental problem by agricultural producers stands out as surface water pollution, and industrialization is seen as the reason for this. As water pollution causes soil pollution, agricultural production areas are also polluted. This situation even causes the development of skin diseases such as warts and fungi on the hands of agricultural producers. According to industrial operators, the main problem is domestic waste and septic tanks, and unplanned urbanization is seen as the cause. Therefore, measures should be taken urgently for the factors that cause water pollution and irregular urbanization. Also, a development model based on agriculture and industry, which prioritizes environmental awareness, should be implemented and continuous trainings should be given to agricultural producers and industrial operators by the relevant organizations in order to increase their awareness.