Karbamazepin ve valproik asit kullanan epilepsi hastalarında tiroid hormonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of thyroid hormones in epilepysis patients using carbamazepine and valproic acid
Yazar: BETÜL KILIÇ
Danışman: DR. İHSAN KAFADAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Epilepsi çocuklarda sık görülen bir hastalık olup, temel tedavi yaklaşımı uzun süreli antiepileptik ilaç kullanımıdır. Epilepsi tedavisinde amaç en az yan etkiye neden olabilecek  tek bir antiepileptik ilacın kullanılarak büyümekte olan bir organizma olan çocuk hastada nöbetsizliğin sağlanabilmesidir.           
 	Karbamazepin ve valproik asit pek çok epilepsi türünde ilk tercih olarak kullanılan antiepileptik ilaçlardandır. Hastalar tarafından iyi tolere edilebilir ilaçlar olan her iki ilacın; gastrointestinal sistem, hematolojik sistem, endokrin sistem, kardiyovasküler sistem ve kognitiv sistem üzerine kısa veya uzun vadeli yan etkileri olabilmektedir. Çocukluk çağı epilepsilerinde de sık tercih edilen bu iki temel antiepileptik ilacın çocukluk çağında özellikle tiroid hormon düzeylerine olabilecek etkisini değerlendirebilmek amacıyla bu çalışma planlandı.
        Bu çalışmaya Mayıs 2009 - Eylül 2011 tarihleri arasında Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nöroloji Polikliniği'ne başvurmuş olan,  yaşları 2-18 arasında değişen yeni epilepsi tanısı almış ve 33'üne karbamazepin, 40'ına ise valproik asit tedavisi başlanan, tedavinin başlangıcında ve öncesinde tiroid fonksiyonları  ile ilgili herhangi bir bozukluğu tesbit edilmemiş olan toplam 73 epileptik çocuk hasta ile epileptik olmayan, epileptik ilaç kullanmayan ve tiroid hastalığı olmayan  36 sağlıklı çocuk kontrol grubu olarak alınmıştır. 
Hasta gruplarında; çalışmanın başlangıcında tedavinin 6.ayında ve 12.ayında tesbit edilen tiroid stimülan hormon düzeyleri, tiroid hormonları ile anamnezleri ve fizik muayene bulguları değerlendirildi. Elde edilen sonuçlar kontrol grubuyla  ve kendi aralarında karşılaştırıldı. Bu karşılaştırma sonucunda; karbamazepinin total tiroksin, serbest tiroksin, total triiyodotironin ve serbest triiyodotironin seviyelerini anlamlı ölçüde düşürdüğü buna rağmen tiroid stimülan hormon seviyelerinde değişiklik yapmadığı saptandı. Valproik asit tedavisinin ise tiroid hormonlarının seviyelerinde değişiklik yapmadığı ancak buna karşın tiroid stimülan hormon seviyelerinde anlamlı olarak yükselmeye neden olduğu tesbit edildi. Hastaların her kontrollerinde detaylı bir anamnez ve fizik muayene ile hipotiroidi semptomları ve diğer şikayetleri sorgulandı. Her iki hasta grubunda da tedavi süresince fizik muayene bulgularında değişiklik gözlemlenmedi.
Çalışmamızda elde edilen sonuçların ışığında karbamazepin ve valproik asit kullanan epileptik çocuk hastalarda tiroid hormonlarının seviyesinin değişebileceği ve bunun sonucunda subklinik hipotiroidinin oluşabileceği ve bununda orta veya uzun vadede gelişmekte olan organizmayı etkilebileceği düşünülebilinir. 
Bu nedenle karbamazepin ve valproik asit tedavisi başlanan hastaların hipotiroidi semptomları ve  tiroid hormon düzeyleri açısından düzenli takibinin gerektiğini ve yan etkilerin belirlenmesi açısından yeni prospektif uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Epilepsy most often occurs in children. Main approach in treatment of this disease is long term use of antiepileptic drugs. The aim of this treatment is provide epileptic patient not to have epilepsy seizures by using of only one antiepileptic drug. One of the treatment principles is to provide organ systems of growing child not to be affected by this antiepileptic drug and also provide to have minimum side effects from it.
            Carbamazepine and valproic acid are used as antiepileptic drugs in many types of epilepsy as first choice. Although these antiepileptic drugs are well tolerated, it is known that they have some side effects on endocrine system.
           In this research; total 73 patients, 33 of them have been started Karbamazepin and 40 of them have been started Valproik asit, at 2-18 ages, who newly have been diagnosed as epilepsy and 36 healty control group. At 6th and 12th months of treatment, in the patients group thyroid stimulan hormon, thyroid hormone and liver enzyme levels has been evaluated.Carbamazepin significantly decreased free thyroxine, total thyroxin, free triiodothyronine and total triiodothyronine levels, but does not change thyroid stimulan hormone.Although Valproik asit does not change at the thyroid hormone but significantly increased at the thyroid stimulan hormone.Patients have been made a detailed physical examination and a detailed query about symptoms of hypothyroidism and other complaints. There were no complaints in both groups during treatment.
         At 6th and 12th months of treatment, no significantly differrence found in Valproik asit group according to control group and bazal levels, although only at the level of gamma glutamyl transferase was significantly higher  in  the group receiving carbamazepin higher. 
          In consideration of findings of our research; we have concluded that,İn the patients whoo treated wit carbamazepin ve valproik asit, thyroid hormone may be change and creating the developing organism with  concluded that subclinical hypothyroidism.Therefore, patients starting carbamazepine and valproik asid treatment should be monitoring for side effects of symptoms of hypothyroidism and thyroid hormone levels,  and believe that in determining the need of new prospective studiesfor side effects.