Türkiye'de akademik teşvik sisteminin bilimsel çalışma performansı ile ilişkisi: Sakarya Üniversitesi araştırması
The academic incentive system in Turkey relation to scientific work performance: Sakarya University research
Yazar: FERDAĞ AKIN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAĞLAR ÖZDEMİR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Sosyal Siyaset Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Akademik çalışmalar = Academic studies ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Performans = Performance ; Sakarya Üniversitesi = Sakarya University ; Teşvik politikaları = Incentive policies ; Teşvik sistemleri = Incentive systems ; Teşvikler = Incentives ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Akademisyenler bilimsel gelişmeleri sağlayan, bilimsel araştırma ve geliştirme çalışmalarıyla toplumların kalkınmasına öncülük eden kişilerdir. Akademisyenlerin bilimsel araştırma ve geliştirme çalışmaları hem bilimin hem de toplumun geleceği ve sürdürülebilirliği açısından önem arz eder. Bu bağlamda akademisyenlerin bilimsel araştırma ve çalışmalarını desteklemek amacıyla ilk defa 14/12/2015'te 'Akademik Teşvik Ödeneği' uygulaması yürürlüğe konulmuştur. Bu çalışma, Türkiye'deki Akademik Teşvik Ödeneği uygulaması ile akademisyenlerin bilimsel performansı arasındaki ilişkiyi keşfetmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk düzey araştırma alanını uluslararası akademik teşvik uygulamalarının incelemesi oluşturmaktadır. Bu düzeyde Avrupa Birliği geneli ve örnek üye ülkeler, İngiltere'deki örnek üniversiteler ve ABD'deki örnek seçilmiş üniversiteler incenelmiştir. İkinci düzey araştırma nicel ve nitel yöntemler birlikte karma olarak kullanılan Sakarya Üniversitesi araştırmasıdır. Tarama modeli kullanılan çalışmada mevcut Akademik Teşvik Ödeneği uygulamasından faydalanarak orijinal bir soru formu geliştirilmiştir. Soru formunda yer alan bileşenler yönetmelikte yer alan Akademik faaliyet türlerinden (Proje, Araştırma, Yayın, Tasarım, Sergi, Patent, Atıf, Tebliğ, Ödül) oluşmaktadır. Soru formu Sakarya Üniversitesi bünyesinde bulunan 17 fakültede toplam 1531 öğretim üyesinin oluşturduğu çalışma evreninden % 95 güven düzeyi ve %5 hata payı ile (t=1,98) evreni temsil kabiliyetine sahip örnekleme (307 öğretim üyesi) uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara Akademik teşvik ödeneği uygulamasının bilimsel performans ile ilişkisinin tespiti açısından frekans analizi testi ve öğretim üyelerinin uygulamaya yönelik görüş ve önerilerin analiz edilmesi için nitel  analiz yöntemi uygulanmıştır.
Akademik teşvik ödeneği uygulamasının öğretim üyelerinin proje performansını %1,2 oranında azalttığı, %79,9 oranında etkilemediği ve %18,9 oranında arttırdığı, araştırma performansını %3,6 oranında azalttığı, %51,7 oranında etkilemediği ve %44,7 oranında artırdığı, yayın performansını %1,1 oranında azalttığı, %77,1 oranında etkilemediği ve %21,8 oranında artırdığı, tasarım performansını %0,8 oranında azalttığı, %93,4 oranında etkilemediği ve %5,8 oranında artırdığı, sergi performansını %1,0 oranında azalttığı, %86,7 oranında etkilemediği ve %12,3 oranında artırdığı, patent performansını %1,7 oranında azalttığı, %89,8 oranında etkilemediği ve %8,5 oranında artırdığı, atıf performansını %0,2 oranında azalttığı, %72,2 oranında etkilemediği ve %22,6 oranında artırdığı, tebliğ performansını %0,9 oranında azalttığı, %53,4 oranında etkilemediği ve %45,7 oranında artırdığı ve ödül performansını %1,1 oranında azalttığı, %86,6 oranında etkilemediği ve 12,3 oranında artırdığı tespit edilmiştir. Akademik teşvik ödeneği uygulaması katılımcı öğretim üyelerinin çalışmalarını beklenen oranda olumlu etkilememesine rağmen, katılımcıların akademik teşvik ödeneği uygulamasından %63,8 oranında memnun oldukları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Akademik Teşvik, Bilimsel Performans, Teşvik, Ödenek, Ücret.

Abstract:
Academicians are those who pioneer the development of societies through scientific research and development studies that provide scientific advancement. Scientific research and development studies of academicians are important both for the future of science and society and for its sustainability. In this respect, for the first time in order to support academic research and studies of scholars, the application of 'Academic Incentive Allowance' has been put into effect in 14/12/2015.The aim of this study is to provide suggestions to determine the effect of the Academic Incentive Allowance, which finds a new field of application, on the performance of the academicians and to reduce their negative effects by using examples of international academic incentive practices.  
Regulation on academic incentive allowance has been taken as a basis in order to be able to conduct a multidimensional analysis of the effect of the Academic Incentive Benefit on the academic performance and to develop recommendations for reducing the negative effects. A questionnaire form has been prepared considering the main and sub titles of academic activity types (project, research, publication, design, exhibition, patent, citation, notification, award) in the regulation.The questionnaire was applied to the sample population (307 faculty members) with the ability to represent the universe with a 95% confidence level and 5% error margin (t = 1.98) from the study universe formed by 1531 faculty members in 17 faculties of Sakarya University. In the findings obtained, frequency analysis test was used to determination of relation with scientific performance Academic Incentive Allowance and qualitative research methods was applied to analyze the opinions and suggestions of the faculty members.
Academic incentive allowance academic staff's project performance decreased 1,2%, did not affect 79,9% and increased 18,9%, research performance decreased 3,6%, did not affect 51,7% and increased 44,7%, publication performance decreased 1,1%, did not affect 77,1% and increased 21,8%, design performance decreased 0,8%, did not affect 93,4% and increase 5,8%, exhibition performance decreased 1%, did not affect 86,7% and increased 12,3%, patent performance decreased 1,7%, did not affect 89,8% and increased 8.5%, citation performance decreased 0.2%, did not affect 72,2% and increased  22,6%, notification performance decreased 0.9%, did not affect  53,4% and increased 45,7% and reward performance decreased  1,1%, did not affect 86,6% and increased by 12,3%. Although the application of the academic incentive allowance did not positively impact the work of the participating faculty members, it was observed that the participants were satisfied with  63,8% of the academic incentive allowance. 
Keywords: Academic Incentive, Academic Performance, Incentive, Grants, Fee.