Hiperandrojenemisi olmayan sağlıklı kadınlarda AMH ile androjenlerin  ilişkisi
The relationship between AMH and androgens in healthy women without hyperandrogenemia
Yazar: BURCU DİNÇGEZ ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. SEMİH KALELİ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Androjenler = Androgens ; Androstendion = Androstenedione ; Dihidroepiandrostenedion = Dihidroepiandrostenedion ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Hiperandrojenizm = Hyperandrogenism ; Kadınlar = Women ; Testosteron = Testosterone

Özet:
Amaç: AMH, granüloza hücrelerinden preantral ve erken antral foliküllerden salınmakta olup over rezervinin değerlendirilmesinde, granüloza hücreli tümörlerin saptanması ve takibinde, puberte prekoks ve tardanın tanınmasında kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı salınımı birçok faktörden etkilenen AMH'nın hiperandrojenemisi olmayan kadınlarda androjenler ile ilişkisinin araştırılmasıdır.  
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ocak 2010- Ağustos 2013 tarihleri arasında, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Jinekoloji polikliniğine başvuran, herhangi bir nedenle anti-müllerian hormon ve androjen profili tetkiki yapılmış 1300 hasta alındı. Hastaların dosyalarından hastaların demografik verileri, boy, kilo değerleri, sonografi bulguları, prolaktin, LH, total testosteron, östradiol, insülin, TSH, glukoz, FSH, 17 OH PG, 1,4 androstenedion, serbest testosteron, DHEAS ve AMH değerleri kaydedildi. Dahil edilme ve dışlanma kriterleri sonucunda yapılan seçimle çalışmaya 337 hasta ile devam edildi.  
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 28,82 ± 5,24 olarak bulundu. Hastaların boy ve ağırlık değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kütle indekslerinin ortalaması 25,49 ± 4,37 idi. Serum FSH değerleri ortalaması 6,82 ± 4,71, serum LH değeri ortalaması 5,59 ± 3,78, serum E2 değeri ortalaması 40,77 ± 36,28 olarak bulundu. Hastaların androjen profiline bakıldığında TT değerleri ortalaması 47,36 ± 33,09, ST değerleri ortalaması 2,61 ± 2,54, 17OHP ortalaması 0,65 ± 0,20 idi. Androstenedion değerleri ortalaması 2,43 ± 1,25 ve DHEAS değerleri ortalaması 244,45 ± 115,87 olarak hesaplandı. AMH değeri ortalaması 4,43 ± 4,70 olarak bulundu. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda sadece LH, FSH, androstenedion, DHEAS ve VKİ'nin AMH ile anlamlı ilişki gösterdiği saptandı (sırasıyla p değerleri 0,009; 0,001; 0,050; 0,034 ve 0,021). Bunlardan FSH ve VKİ'nin AMH üzerine azaltıcı; LH, androstenedion ve DHEAS'ın AMH üzerine arttırıcı etkisi olduğu görüldü.
Sonuç: DHEA'nın ve testosteronun AMH ekspresyonunu arttırdığı bilinmektedir. Bizim çalışmamızda da hiperandrojenemi ve PKOS ile NKKAH olmayan hasta grubunda bile DHEA ve testosteron öncülü olan androstenedionun  AMH'ı arttırıcı etkisi saptanmıştır.      

Anahtar Kelimeler: AMH, androjen, testosteron, DHEA, androstenedion

Abstract:
Aim: AMH, secreted by preantral and early antral follicules, is used for determining ovarian reserve, diagnosing and follow up of granulosa cell tumors and diagnosing precocious or delayed puberty. The aim of this study is to evaluate the relationship between AMH (whose secretion is effected by many factors) and androgens in women without hyperandrogenemia.
Material and methods: Women who underwent AMH and androgen profile analysis for any reason between January 2010- August 2013 in Istanbul University Cerrahpasa Medical Faculty Gynecology department were included in the study (n=1300). Demographic data, height and weight; sonographic features; prolactin, LH, total testosterone, estradiol, insulin, TSH, glucose, FSH, 17 OHPG, 1,4- androstenodione, free testosterone, DHEAS and AMH values were recorded for each patient from files. Patients were selected according to inclusion and exclusion criterias and the study was completed with 337 patients.
Results:  In the present study, the main age of the patients were 28,82 ± 5,24. The mean of the body mass index calculated by using patients weight and height was found as 25,49 ± 4,37. Moreover, the mean levels of FSH, LH and E2 were found to be 6,82 ± 4,71; 5,59 ± 3,78 and 40,77 ± 36,28  respectively. When the androgen profile of patients were evaluated, the mean level of TT, ST and 17OHP were  detected as 47,36 ± 33,09; 2,61 ± 2,54 and 0,65 ± 0,20 respectively. The mean level of androstenedione, DHEAS and  AMH were found as 2,43 ± 1,25, 244,45 ± 115,87 and 4,43 ± 4,70. Also, a significant independent relationship was found between AMH and LH, FSH,  androstenedione, DHEAS and BMI (p values 0,009; 0,001; 0,050; 0,034 and 0,021 respectively). FSH and BMI had been found to affect AMH level negatively; while LH, androstenedione and DHEAS positively.   
Conclusion: It is known that DHEA and testosterone increase AMH expression. In our study even in patients who have not hyperandrogenemia or diagnosed with PCOS or NCCAH, androstenedione (which is precursor of testosterone) and DHEA were found to increase the AMH levels. 

Keywords: AMH, androgen, testosterone, DHEA, androstenedione