Prematüre retinopatisi olgularının değerlendirilmesi
Evaluation of patients with retinopathy of prematurity
Yazar: YALÇIN HANDEMİR
Danışman: PROF. DR. BETÜL AYŞE ACUNAŞ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
ÖZETSon yıllarda artan prematüre doğum sıklığı ve neonatolojideki gelişmelerin, özellikle son 15 yılda prematüre retinopatisi insidansının, başlangıç zamanı ve progresyon oranının değişmesine yol açtığı ve merkezler arası önemli farklar olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, Haziran 2001-Ocak 2012 tarihleri arasında Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitemizde izlenen prematüre bebeklerde prematüre retinopatisi gelişimi, tedavi gerektiren hastalığa ilerleme sıklığı ve prematüre retinopatisi gelişmesinde rol oynayan risk faktörleri ile ilişkisini geriye dönük olarak araştırarak merkezimizin sonuçlarını değerlendirmeyi amaçladık.Çalışmada 75 olguda prematüre retinopatisi (+) saptandı ve Grup 1 olarak adlandırıldı. Grup 1 kendi içinde tedavi gerektiren prematüre retinopatisi olanlar ( Grup 1a; n= 32 olgu) ve tedavi gerektirmeyenler ( Grup 1b; n=43 olgu) olarak ikiye ayrıldı. Prematüre retinopatisi saptanmayan gestasyon yaşı ?32 hafta ve doğum ağırlığı ?1500 gr olan 100 olgu kontrol grubu (Grup 2) olarak alındı.Çalışmamızda prematüre retinopati sıklığını %13,1, tedavi gerektiren hastalık sıklığını ise %5,61 olarak saptadık. Tekli analizlerde prenatal risk faktörlerinden erken membran rüptürünün prematüre retinopati sıklığını artırdığı, antenatal steroid ve tokoliz uygulanananlarda prematüre retinopati sıklığının azaldığı saptandı. Natal risk faktörlerinden gebelik haftasının ve doğum tartısının düşük olmasının prematüre retinopati sıklığını ve tedavi gerektiren hastalık sıklığını artırdığı belirlendi. 5. dakika Apgar skoru düşüklüğünün prematüre retinopati sıklığını artırdığı saptandı. Postnatal risk faktörlerinden oksijen tedavisi, mekanik ventilasyon, kan transfüzyonu prematüre retinopati gelişimi ve tedavi gerektiren hastalık için risk faktörü olarak saptandı. İntraventriküler kanama, tedavi gerektiren paten duktus arteriyozus, bronkopulmoner displazi, kan değişimi gerektiren hiperbilirubinemi, respiratuar distres sendromu, sürfaktan uygulaması, kültür pozitif sepsis, anemi, kan gazında asidoz, hiperkarbi, hipoksi, metilksantin gerektiren apne, total parenteral nütrisyon süresi, anne sütüne başlama zamanı, hava kaçağı sendromu, trombositopeni, postnatal 4. haftada tartı alımının az olması prematüre retinopatisi gelişimi için risk faktörü olarak saptandı. Çok değişkenli analizlerde prematüre retinopati gelişimi için kan gazında asidoz varlığı, total parenteral nütrisyon süresi ve postnatal 4. haftada tartı alımının az olması risk faktörleri olarak saptandı. Tedavi gerektiren hastalık gelişimi için oksijen tedavisi, total parenteral nütrisyon süresi, gestasyon yaşının <32 hafta olması bağımsız risk faktörü olarak belirlendi.Sonuç olarak çalışmamızda elde edilen sonuçlar prematüre retinopatisi insidansı, tedavi gerektiren hastalığa ilerleme sıklığı, prematüre retinopatisi gelişmesinde rol oynayan risk faktörleri açısından önceki çalışmalara benzerdir ve evrensel retinopati tarama programı kriterlerinin merkezimiz için geçerli olduğunu ortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: Prematüre retinopatisi, risk faktörü, prematüre yenidoğan

Abstract:
SUMMARYIt has been considered that recent advances in neonatology and steady increase in premature birth especially during the last 15 years have led to an alteration in the incidence, onset, and progression rate of retinopathy of prematurity and a wide variation between centers. In this study, the development of retinopathy of prematurity, the incidence of progression to disease requiring treatment and the relationship between risk factors and the development of retinopathy of prematurity were retrospectively investigated in premature infants followed up in Neonatal Intensive Care Unit between June 2001-January 2012 in order to evaluate the results of our unit.In this study, 75 infants were diagnosed as having retinopathy of prematurity and defined as Group 1. This group was divided into two subgroups namely those requiring treatment as Group 1a (n=32 infants) and not requiring treatment as Group 1b (n= 43 infants) A control group (Group 2) comprising 100 infants less than 32 weeks of gestational age and/or less 1500 grams of birth weight with normal retinopathy examination was included.In our study, we found the prevalence of retinopathy of prematurity as 13,1 %, and the prevalance of those requiring treatment as 5,61 %. In univariate analysis, with regard to antenatal risk factors for the development of retinopathy of prematurity, premature rupture of membranes was found to increase whereas administration of antenatal steroids and tocolysis decreased frequency of retinopathy of prematurity. Low gestational age, low birth weight and 5-minute Apgar score increased the frequency of retinopathy of prematurity and disease requiring treatment. Postnatally, oxygen therapy, mechanical ventilation and blood transfusion were found to be risk factors for the development of retinopathy of prematurity and disease requiring treatment. Intraventricular hemorrhage, patent ductus arteriosus, requiring treatment, hyperbilirubinemia requiring exchange transfusion, respiratory distress syndrome, surfactant application, air leak syndrome, culture-positive sepsis, anemia, acidosis in blood gas, hypercarbia, hypoxia, apne requiring methylxanthine, duration of total parenteral nutrition, time to start breast feeding, thrombocytopenia, weight gain at postnatal 4th week were found to be risk factors for development of retinopathy of prematurity. Infants with bronchopulmonary dysplasia developed retinopathy of prematurity less frequently. In the multivariate analysis, arterial blood gas abnormality, duration of total parenteral nutrition and weight gain at postnatal 4th week were found to be independent risk factors fort he development of retinopathy of prematurity. Oxygen therapy, hypoxemia, duration of total parenteral nutrition and gestational age <32 weeks were identified as independent risk factors for development of disease requiring treatment.In conclusion, the results of our study are in concert with previous ones in terms of incidence, progression to disease requiring treatment and the relationship between risk factors and the development of retinopathy of prematurity and validate the usage of universal retinopathy screening program criteria in our unit.Key Words: Retinopathy of prematurity, risk factors, premature infant