Avrupalılaşma yolunda bir politika transferi örneği,"Avrupa Birliği sürecinde Türkiye'nin bilim ve teknoloji politikası ve yönetişimi'ndeki değişim"
An example of policy transfer on the way to Europeanization, "change in Turkey's science and technology policy in the European Union process"
Yazar: BURCU BAHAR GÖĞÜŞ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. SANEM BAYKAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupalılaşma = Europeanization ; Bilim politikası = Science policy ; Bilim ve teknoloji politikaları = Science and technology policies ; Değişim = Change ; Politika transferi = Policy transfer ; Siyaset = Politics ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji politikaları = Technology policies ; Türkiye = Turkey

Özet:
Türkiye'nin 2006 yılından bu yana geçici olarak kapanan tek müzakere faslının hikayesini çerçeveleyen tez çalışması kapsamında iki ana hedef belirlenmiştir. Birincisi bu hikâyenin iki tarafı olan Türkiye ve AB açısından görünen gelişmelerin ötesine geçip derinine inerek, sürecin başarıyla tamamlanmasının altında yatan gelişmeleri tanımlamak, diğer ise bu gelişmelerin Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası'nda bir değişime yol açıp açmadığını ortaya koymaktır. Tez bu hedeflere yönelik olarak, Avrupalılaşma ve politika transferi yazınları arasında analitik bir köprü kurarak, Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası'nın Avrupalılaşma sürecini ortaya koymayı ve politika transferi ile sağlanan politika değişiminin bilimsel olarak temellendirmeyi amaçlamıştır.  Altı bölüm olarak tasarlanan tezin birinci ve ikinci bölümünde sırasıyla kamu politikaları ve yönetişiminde politika transferi yazını ile Avrupalılaşma yazını ele alınmaktadır. Tezin üçüncü bölümünde politika transferinin yazındaki birinci tür uygulamasının tam bir örneği olarak tanımlanabilecek AB Bilim ve Araştırma Politikası'nın "Avrupalılaşma" süreci ele alınmıştır. Bu sürecin tüm aktörleri ile kapsamlı bir şekilde incelenmesi AB'nin kendi politikasını "Avrupalılaştırırken" elde ettiği deneyimi diğer politika ve yönetişim transferi süreçlerinde nasıl kullandığının anlaşılması bakımından fayda sağlamıştır. Dördüncü bölümde tezin geneline yönelik olarak tasarlanan ancak özelde beşinci bölümdeki araştırma yöntemlerini de detaylı olarak açıklayan araştırma tasarımı bölümü yer almaktadır. Beşinci bölümde, Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası'nda özellikle son yirmi yılda gerçekleşen gelişmeler çerçevesinde, AB'nin mevcut politika transferi araçları ile gerçekleştirdiği transfer süreci ve buna paralel olarak Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası ve kurumlarındaki gelişmelere yönelik somut bulgulara yer verilmektedir.  Tezin altıncı bölümünde ise somut bulguları içeren iki farklı analiz yapılmıştır.  İlk analiz süreci, tezin ilk ana hedefi olan Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası'nın politika transferi yoluyla Avrupalılaşma sürecinin ortaya konmasına yönelik olarak yürütülmüştür.  AB'nin üç farklı amaca yönelik üç farklı politika transferi gerçekleştirdiği ve politika transferinin bu üç farklı biçiminin aynı zamanda Avrupalılaşma kapsamındaki kuramsal tartışmaların gelişimine de paralel bir seyir izlediğinin belirlenmesi üzerine, Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası'nın Avrupalılaşmasında rol oynayan politika transferi biçimine yönelik bulgular vurgulanmıştır. Tezin sonuç bölümünde yer alan ikinci analiz, politika transferi ile Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası'ndaki değişimin bilimsel olarak temellendirilmesine yönelik olarak yürütülmüştür. Tezin araştırma sorularına yönelik elde edilen bulgular kategorileştirilerek politika değişimini ölçen bir sentetik modele uygulanmıştır. Sonuç olarak, analitik, operasyonel ve politik düzeyde gerçekleşen AB politika transferinin Türkiye'nin Bilim ve Araştırma Politikası'nın kapasitesine yaptığı değişim etkisi ortaya konulmuştur.

Abstract:
Two main goals were determined in this thesis study which is covering the story of Turkey's temporarily closed only negotiating chapter since 2006. First is defining the underlying developments of the successful completion of the process by going beyond and deeper into the developments seen by Turkey and EU which are the two sides of this story. Second, one is revealing if these developments have led a change in Turkey's science and research policy. For these objectives, the thesis aims at presenting Europeanisation process of Turkey's science and research policy, and at scientifically substantiating policy change ensured through policy transfer by means of bridging Europeanisation and policy transfer literatures analytically.  In the first and second parts of the thesis, which is designed as six chapters, policy transfer literature in public policy and governance together with Europeanisation literature are discussed. In the third part of the thesis, Europeanisation process of EU science and research policy, which can be defined as a complete example of the first type of the policy transfer in the literature. The comprehensive examination of this process with all actors has been helpful in understanding how EU used its experience that was gained while "Europeanising" its own policy in the process of transfer of other policy and governance. In the fourth part, there is research design section, which was designed for the thesis in general, but explaining the research methods in detail in the fifth section exclusively. The fifth section includes concrete findings on the transfer process carried out by EU's existing policy transfer tools parallel to the developments in Turkey's science and research policy and institutions.  In the conclusion part of the thesis, two different analyses including concrete findings were made. The first analysis process, which is the first main target of the thesis, was carried out in order to reveal the Europeanization process of Turkey's science and research policies through the policy transfer. After determining that the EU has carried out three different policy transfers for three different purposes and that these three different forms of policy transfer are parallel to the development of the theoretical debates within the scope of Europeanization, the findings on policy transfer form, which plays a role in Europeanization of Turkey's science and research policies, are highlighted. Second analysis in the conclusion section was carried out for scientifically basing the change in Turkey's science and research policy through policy transfer. The findings of the thesis were categorized and applied to a synthetic model that measures policy change. Finally, the effect of change on Turkey's science and research policy through EU policy transfer on analytical, operational and political level has been demonstrated.