Isparta-Senirkent Kapıdağ sedir ormanında Formica rufa L.'nın envanteri ve habitat tercihi
Inventory and habitat preference of Formica rufa L. in Isparta-Senirkent Kapidağ cedar forest
Yazar: FİKRİYE ÖÇAL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AVCI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Formica rufa = Formica rufa

Özet:
Bu çalışma 2009-2011 yıllarında Isparta Orman Bölge Müdürlüğü Senirkent Orman İşletme Şefliği içerisinde kalan Kapıdağ sedir ormanlarında, ülkemizde en güneydeki doğal yayılışını yapan Kırmızı orman karıncası (Formica rufa L.) (Hymenoptera: Formicidae)'nın envanteri ve habitat tercihini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.Toplam 582,3 ha olan çalışma sahasında 90 tane örnek alan alınarak taranmış ve bu alanların 41 tanesinde toplam 132 adet karınca yuvası tespit edilmiştir. Çalışma sahasında hâkim ağaç türü sedir olup yer yer Karaçam ve Ardıçla da karışık meşcereler oluşturmuştur. Sedir ağaçlarının yoğun olarak bulunduğu alanlarda karıncalara besin olabilecek fazla miktarda zararlı olduğundan dolayı karıncalar bu alanlarda yoğun olarak yayılış göstermektedir.Çalışma alanında tespit edilen yuvaların büyük bir kısmı 2 ve 3 kapalı, b ve c çağındaki saf sedir meşcerelerinde dağılım yapmaktadır. Ayrıca Kırmızı orman karıncaları 1500-1700 m yükseltilerde, eğimi 15°-26° olan orta eğimli yamaçlarda daha yaygın yuva yapmışlardır. Alanda tespit edilen karıncalar yuva yeri olarak; açık alanda kütük, çalı içinde kütük, dikili gövde dibi ve devrik gövdeleri tercih ettikleri görülmüştür. Ayrıca sahada yoğun domuz zararı olmasından dolayı bazı yuvalar dağılmış olup çalı içerisinde özellikle Katran ardıcı ile muhafazalı olan kütükteki yuvaların domuz zararından etkilenmedikleri görülmüştür. Çalışmada tespit edilen yuvaların % 60'nın aktif olduğu ve 1/3'ünün de yeterli büyüklükte bulunduğundan dolayı taşımaya elverişli olduğu belirlenmiştir.Çalışma alanımızda anakaya kireç taşı olup, toprak kireçli killi balçık/balçıklı kil toprağıdır ve kırıntılı yapıdadır. Çalışma alanında hâkim rüzgâr yönü kuzeydoğudur ve bu rüzgârlar sayesinde alan Hoyran Gölü'nün nemini fazlasıyla almaktadır. Bundan dolayı alanın kuzey yamaçları oldukça nemlidir. Kırmızı orman karıncası yuva yeri olarak özellikle bu sahaları tercih etmektedir.

Abstract:
This study was conducted to reveal the inventory and habitat preference of the red wood ants (Formica rufa L.) (Hymenoptera: Formicidae) which denote the natural distribution in the southern of Turkey in Kapıdağ Cedar Forest within the Regional Directorate of Isparta Forestry, Senirkent Forest District between 2009 and 2011.90 sample areas in the study area which is totally 582, 3 ha were searched. 132 ant nests are determined in 41 of these areas. In the area, the dominant tree type is cedar and it mixed with crimean pine and junipers in the some parts of this area. Due to much pests which can be consumed by the ants as food in areas, extremely cedar trees present; the ants are distributed in these areas densely.In the study area, most of the nests are distributed in pure cedar stands with 2 and 3 canopy in b and c ages. Also the red wood ants constituted nests mostly between 1500 and 1700 m heights with medium-inclined falls with 15°-26° slopes. It was seen that the ants preferred to set up their nests especially on the trunks in open-air spaces, trunks in the brushes, bases of planted stems and overturned stems. Due to densely pig damage, some of the nests were dispersed but some others which were on the trunks, protected especially by the prickly cedar within the brushes and not affected by the pig loss. It was determined that 60 % of the nests were active and 1/3 of them were convenient to be carried by their suitable size.The main rock is lime stone and soil type is calcareous clay loam/clayey. The main direction of wind is north-east. The study area gets the moisture of Hoyran Lake by these winds. So, north sides are rather moist. Also, the red wood ant prefers especially such kinds of sites as the nesting places.