1923-2018 yılları arasında uygulanan ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının analizi
The analysis of high school mathemati̇cs curricula implemented between 1923-2018
Yazar: SEVDA ÇİĞDEM
Danışman: PROF. DR. HÜNKAR KORKMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Posner, Richard = Posner, Richard ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada 1923-2018 yılları arasında uygulanan on beş ortaöğretim matematik dersi öğretim programı Posner'ın (2004) program analizi basamaklarına dayalı olarak analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemi ve   "bütüncül çoklu durum deseni" kullanılarak yürütülen bu araştırmada verilerin toplanması ve analizinde "doküman incelemesinden" yararlanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, Türkiye'de ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının geliştirme çalışmalarının belirli bir düzen izlemediği, Türkiye'de ve dünyada yaşanan siyasi, ekonomik, toplumsal olayların etkisiyle dönemsel yoğunluk kazanıp, dönemsel duraksamaların yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. 1950'lerden 2000'li yıllara kadar geliştirilen tüm programların davranışçı yaklaşımın etkisinde olduğu, 2005 programıyla birlikte yapılandırmacı yaklaşıma geçildiği tespit edilmiştir. 1987 programıyla birlikte hem günümüzde kullanılan "modern matematiğe" geçilmiş hem de programlara  "Eğitim programı" anlayışının gerektirdiği hedefler, eğitim durumları ve değerlendirmeye yönelik yeni boyutlar kazandırılmıştır. Programlarda hedefler Bloom Taksonomisi temel alınarak sınıflandırılmıştır. Ancak 2005 ten sonra genel amaçlar düzeyinde kurulan denge kazanımlara yansıtılamamış, duyuşsal alan kazanımları ihmal edilmiştir. İçeriğin yapılandırılmasında 1991, 1998, 2005 ve 2011 programlarında doğrusal programlama yaklaşımı ağır basarken, diğer tüm programlarda sarmal programlama yaklaşımının baskın olduğu tespit edilmiştir. Programlarda uygulanmaya dönük bilgilendirmenin 1987 programıyla birlikte yer almaya başladığı, özellikle 2005 ve 2011 programlarının bu açıdan en kapsamlı programlar olduğu görülmüştür. Yapılan bu çalışmanın, ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının tarihsel gelişimine ışık tutacağı ve bundan sonra yapılacak program geliştirme çalışmalarına fayda sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, fifteen high school mathematics curricula implemented between 1923 and 2018 were analysed with the program analysis steps of Posner (2004). The qualitative research method and "Holistic multiple case study", "document analysis" was used in the collection and analysis of data in this study. 
In line with the findings from the research, it is concluded that mathematics curricula development in Turkey doesn't follow an order, there are periodic pauses, gaining periodic intensity with the effect of political, economic, and social events in Turkey and in the world. Programs from the 1950s to the 2000s were influenced by the behavioral approach and the 2005 program adopted the constructivist approach. The 1987 program, the "modern mathematics" used today was adopted, new dimensions were added to the programs for the objectives, educational status and evaluation required by the "Educational program" understanding. In the programs, the objectives are based on Bloom's taxonomy. However, the balance established at the level of general objectives after 2005 was not reflected in the achievements, and the affective domain gains were neglected. Linear programming approach was dominant in 1991, 1998, 2005 and 2011 programs in content structuring while spiral programming approach was dominant in other programs. İnformation about the program's implementation took place with the 1987 program, the 2005 and 2011 programs were thus the most comprehensive programs. This study will enlighten the historical development of mathematics curricula and benefit future program development studies.