Multiple skleroz plaklarının karakterizasyonlarında difüzyon tensör görüntüleme ve manyetizasyon transfer görüntülemenin karşılaştırılması
The comparison of diffusion tensor imaging and magnetisation transfer imaging in the characterisation of multiple sclerosis plaques
Yazar: EMRAH ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. CEM TAYFUN
GATA / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Radyografi = Radiography

Özet:
MS plaklarının kantitatif şekilde karakterize edilmesi hastalığın takibinde, klinik seyrin öngörüsünde ve tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde önemli bir göstergedir. Konvansiyonel MRG uygulamaları MS plaklarının tanısında ve hastaların takibinde en sık kullanılan yöntemlerdir. Ancak hastalığın klinik seyri ile konvansiyonel MRG bulguları genelde uyumsuz olarak bulunmaktadır. Difüzyon tensör görüntüleme ve manyetizasyon transfer görüntüleme MS hastalığında son yıllarda giderek artan ileri MR uygulamalarındandır. Her iki görüntüleme ile MS plakları kantitatif ?ekilde değerlendirilebilir. Çalışmamızda manyetizasyon transfer görüntüleme ile oluşturulan manyetizasyon transfer haritalarında MS plaklarının manyetizasyon transfer oranları (MTO) hesaplandı. Benzer şekilde difüzyon tensör görüntüleme sonucunda oluşturulan fraksiyone anizotropi haritalarında MS plaklarında fraksiyone anizotropi (FA) değerleri hesaplandı. MS plakları konvansiyonel sekanslara göre akut ve kronik plak şeklinde ayrıldı. Akut plaklar kontrast tutulum şekline göre halkasal ve nodüler kontrastlananlar şeklinde, kronik plaklar ise T1 ağırlıklı görüntülere göre gri cevhere göre hipointens ve izointens plak şekilde sınıflandırıldı. Akut ve kronik plakların MTO ve FA değerleri hesaplandı. Hangisinin plakları kendi grubu içerisinde daha iyi karakterize ettiği istatiksel olarak değerlendirildi. 30 hastada toplam 179 kronik 26 akut 205 MS plağı değerlendirildi. Kronik plaklar hem MTO hem de FA değeri ile istatiksel olarak anlamlı (p<0.005) şekilde karakterize edildi. Akut plakların karakterizasyonunda ise MTO değeri istatiksel olarak anlamlı bulundu. FA değerinde ise istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilemedi. Sonuç olarak her iki görüntüleme yöntemi de MS da izlenen kronik plakları karakterize edebilen ve hastalığın takibinde veya tedaviye yanıtının değerlendirilmesinde kullanılabilecek ölçülebilen değerler verebilen ileri MR görüntüleme yöntemlerindendir. Akut plak karakterizasyonunda ise manyetizasyon transfer görüntüleme ile difüzyon tensör görüntülemenin aksine istatiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Multiple skleroz, Manyetizasyon Transfer Görüntüleme, Difüzyon Tensör Görüntüleme

Abstract:
Characterizating multiple sclerosis plaques is important because of following disease, clinical status and evaluating the response to medical terapy. Conventional magnetic resonans imaging is the most used protocol to follow MS patients and diagnose disease. But conventional MRI findings and clinical status are usually discordant with each others. Recently diffusion tensor imaging and magnetization transfer imaging is most used MRI applications in MS. MS plaques may be evaluated by quantitatively in both imaging way. With magnetization transfer imaging we evaluated magnetization transfer maps and we measured MS plaques?s magnetization transfer ratios (MTR) . Also we set fractional anisotropy (FA) maps by diffusion tensor imaging and measured MS plaques?s FA values. We first classifyed MS plaques with conventional MRI to acute and chronic plaques. The we categorised chronic plaques with their apperence in T1- weighted imaging to isointense and hipointense plaques. Also we categorised acute plaques with contrast agent uptake as peripheral and nodular plaques. Acute and chronic plaques?s FA and MTR values were measured. Then we search for the which one better to characterize acute and chronic plaques in their subgroups. 179 chronic 26 acute total 205 MS plaques in 30 patient were evaluated in our study. Chronic plaques were characterized both statistically significant ( p<0.005) with DTI and MTI both. But in acute plaques characterization only MTR values showed statistically significant rates. FA values did not show statistically significant rates. In conclusion, both MTI and DTI are good enough to characterizating chronic plaques in statistically significant rates and give quantitative values to follow MS patient and to evaluate the medicine terapy. In acute plaques characterization MTR show statistically significant rates unlike FA values.Key Words: Multiple sclerosis, Difussion Tensor Imaging, Magnetization Transfer Imaging