Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rolü ve flört şiddeti tutumunun alkol kullanımı ile ilişkisi
The relationship between university students' gender role and dating violence attitudes and alcohol use
Yazar: MİNE KAYRA KURUÇAY
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA DÜLGERLER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Toplumun kadın ve erkek cinsiyete ilişkin atfettiği roller toplumsal cinsiyet olarak tanımlanmaktadır. Toplumsal cinsiyet rolleri bireyleri düşünce ve davranışlarının biçimlenmesinde önemli bir etkendir. Sosyokültürel bir faktör olan toplumsal cinsiyet rolleri alkol kullanımı bakımından risk oluşturmaktadır. Ayrıca bireyin flört şiddetine yönelik tutumunun da alkol kullanımı açısından risk oluşturabileceği yapılan literatür taramaları sonucunda görülmüştür. Bu araştırmanın amacı Ankara Üniversitesinde öğrenim gören lisans öğrencilerinin benimsedikleri toplumsal cinsiyet rollerinin ve flört şiddeti tutumlarının alkol kullanım düzeyi ile ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan 132 katılımcıya 16.10.2023 -5.12.2023 tarihleri arasında Kişisel Bilgi Formu, Bem Cinsiyet Rolü Envanteri (BCRE), Flörtte Şiddete Yönelik Tutum Ölçekleri (FŞYTÖ), Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AKBTT) uygulanmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler SPSS 26.0 paket programında incelenmiştir. Bağımsız Örneklemler T Testi, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis analizleri araştırmacı tarafından yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, erkeksi cinsiyet rolünü benimseyen üniversite öğrencilerinin alkol kullanım şiddetinin kadınsı cinsiyet rolünü benimseyen üniversite öğrencilerine göre daha yüksek olmadığı tespit edilmiştir. Erkeksi cinsiyet rolü ve alkol kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır (p>,05). Kadının flörtte uyguladığı psikolojik şiddete ilişkin kabulü ile alkol kullanım şiddeti arasında pozitif yönlü (,227)   ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<,05). Üniversite öğrencilerinin genel flört şiddetine yönelik tutumlarında, erkeğin flörtte uyguladığı psikolojik şiddete yönelik tutumlarında ve erkeğin flörtte uyguladığı fiziksel şiddete yönelik tutumlarında cinsiyetlere göre anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<,05). Bu farklılık erkek öğrencilerin ölçeklerden aldıkları yüksek puanlardan kaynaklanmaktadır.

Abstract:
The roles that society attributes to men and women are defined as gender. Gender roles are an important factor in shaping individuals' thoughts and behaviors. Gender roles, which are a sociocultural factor, pose a risk for alcohol use. In addition, it was seen as a result of the literature review that the individual's attitude towards dating violence may pose a risk in terms of alcohol use. The aim of this research is to examine the relationship between the gender roles and dating violence attitudes adopted by undergraduate students studying at Ankara University and the level of alcohol use. Personal Information Form, Bem Gender Role Inventory (BCRE), Attitudes Towards Violence in Dating Scales (FŞYTÖ), Alcohol Use Disorders Recognition Test (AKBTT) were applied to 132 participants who volunteered to participate in the research between 16.10.2023 and 5.12.2023. The data obtained from the participants were examined in the SPSS 26.0 package program. Independent Samples T Test, ANOVA, Pearson Correlation Analysis, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis analyzes were performed by the researcher. According to the results of the research, it was determined that the severity of alcohol use of university students who adopted the masculine gender role was not higher than that of university students who adopted the feminine gender role. No statistically significant relationship was found between masculine gender role and alcohol use (p>,05). There is a positive (.227) and statistically significant relationship between the woman's acceptance of psychological violence during dating and the severity of alcohol use (p<,05). There is a significant difference according to gender in university students' attitudes towards general dating violence, their attitudes towards psychological violence committed by men during dating, and their attitudes towards physical violence committed by men during dating (p <,05). This difference is due to the higher scores male students received from the scales.