Türkiye'nin yeni strateji arayışları: Mavi vatan doktrini
Turkey's quest for new strategies: Blue homeland doctrine
Yazar: FATMA NUR ERKUT
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM ÖZLÜK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Grand stratejiler devletlerin dış politikalarını şekillendiren uzun vadeli hedeflerden oluşmaktadır. Devletlerin tüm güç unsurlarının koordineli bir şekilde çalışmasını öngörmekle birlikte devletin bütün plan ve politikalarının toplamından ibarettir. Türkiye son dönemlerde hızlı bir büyüme kaydetmiştir. Böylece bölgesel ve küresel anlamda etkinliğini arttırmak ve yakın çevresinde yaşanan sorunların üstesinden gelebilmek adına yeni araçlar devreye sokmaya başlamıştır. Bu kapsamda Mavi Vatan Türkiye'nin Ege, Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki deniz yetki alanlarını ifade etmek amacıyla ortaya atılan güçlü bir söylemdir. Ege Denizi'ne yönelik uzun yıllardır çözüme kavuşturulamayan sorunlar, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının keşfi, Karadeniz'in yeni rekabet alanlarından biri halini alması Türk dış politikasındaki önemli konu başlıklarından birkaçıdır. Bu kapsamda Mavi Vatan Doktrini Türkiye'nin etki alanlarını genişletmesine katkı sağlayan araçlardan biridir. Temel amacı Türkiye'nin uluslararası hukuka göre belirlemiş olduğu deniz yetki alanlarındaki hak ve menfaatlerini korumaktır. Doktrin, Türk dış politikasında yaşanan değişimlerin bir yansıması olması açısından çok önemli bir göstergedir. Hükümetin çeşitli birimlerinde görev yapan pek çok aktör Mavi Vatan Doktrini'ne referans vermektedir. Mavi Vatan Doktrini Türk dış politikasının tümüne şekil verebilecek bir argüman olmamakla birlikte bu doktrini Türkiye'nin grand strateji arayışının bir parçası olarak değerlendirmek mümkündür.

Abstract:
Grand strategies consist of long-term goals that shape the foreign policies of states. Although it envisages the coordinated work of all power elements of the states, it consists of the sum of all the plans and policies of the state. Turkey has recorded a rapid growth in recent years. Thus, it has started to introduce new tools in order to increase its regional and global effectiveness and to overcome the problems experienced in its immediate surroundings. In this context, Blue Homeland is a powerful discourse that was put forward to express Turkey's maritime jurisdiction areas in the Aegean, Eastern Mediterranean and Black Seas. Problems in the Aegean Sea that have not been resolved for many years, the discovery of energy resources in the Eastern Mediterranean, the Black Sea becoming one of the new competitive areas are some of the important topics in Turkish foreign policy. In this context, the Blue Homeland Doctrine is one of the tools that contribute to the expansion of Turkey's spheres of influence. Its main purpose is to protect Turkey's rights and interests in the maritime jurisdiction areas determined according to international law. The doctrine is a very important indicator as it reflects the changes in Turkish foreign policy. Many actors working in various branches of the government refer to the Blue Homeland Doctrine. Although the Blue Homeland Doctrine is not a policy that can shape the entire Turkish foreign policy, it is possible to consider this doctrine as a part of Turkey's grand strategy.