Ahali fırkası
Folks party
Yazar: MUSTAFA AKDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELDA KAYA KILIÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Ahali Fırkası = Folks Party ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Ahali Fırkası, 31 Mart ayaklanmasının (sivil bir darbe şeklinde) askeri güçlerce bastırılması sonrasında, Meclis-i Mebusan içerisinde tek parti olarak kalmış olan İttihat ve Terakki Fırkası'ndan istifa etmiş 6 mebus tarafından kurulmuştur. İstifa nedenleri ise, II.Abdülhamit'in istibdat dönemi sonrasında, kendi hegemonyasını kurmaya çalışan İttihat ve Terakki Fırkası'nın giriştiği, yasalara uygun olmayan ve keyfi davranışları çerçevesinde yarattığı baskı ortamına karşı bir muhalefet oluşturmaktır.İttihat ve Terakki içerisinde zaten ?Fırka-i İbad? adı/görüşü altında örgütlenmiş olduğu görülen zümre, mecliste tartışılmış olan şehremaneti istikrazı konusu sonrasında istifalarını yayınlamışlardır. Bu istifa sonrasında kurulmuş olan parti için dönemin gazeteleri, ?Avrupa'daki radikal sosyalist aksanında bir parti? şeklinde yazmışlardır. Parti programı incelendiğinde ise, dönemin Osmanlı siyaseti içerisindeki diğer fikirlerin derinliği kadar, Ahali Fırkası'nın da sola yakın görüşlü bir parti olduğunu söylememiz mümkündür. Ancak, bu noktadaki ilginç görülen nokta, Ahali Fırkası üyelerinin ağırlıkla ilmiye mensubu olmalarıdır.Tez içerisinde incelenmiş olan partinin Meclis içerisindeki muhalefetinin, özellikle bütçe görüşmeleri ve Meşrutiyet dönemi Osmanlı devlet teşkilatındaki yenilenen veya yeni kurulan örgütlenmeler üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Bunun dışında ise, meclis üyeleri ve hükümetin, başta Kanun-u Esasi ve Meclis iç tüzüğü olmak üzere kanunlara sadık kalmaları için oldukça çaba sarfetmişlerdir.Ahali Fırkası, bu yeni veya güncellenen teşkilatlar ile ilgili görüşleri, bütçe görüşmelerindeki muhalefeti ile bu kanun ve kurumlara sağladığı katkılar ve meclisin çalışma yöntemleri konusunda dayatmaya çalıştığı düzenlemeler açısından, Osmanlı siyaseti için önemli bir partidir. İttihat ve Terakki Fırkası, halihazırda bütçenin durumu ve bir türlü hegemonyası kurmayı başaramadığından dolayı sıkıntı çekerken, meclis içerisinde de Ahali Fırkası'nın oldukça katı bir muhalefet yapması, İttihat ve Terakki'nin muhalefete olan baskısını daha da arttıracak ve bu baskı da daha sonra, Ahali Fırkası'nın da katılacağı, Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın kuruluş nedenlerinden birisi olacaktır.

Abstract:
Folks Party (Ahali Fırkası), established by six member of parliament who resigned from the Party of Union and Progress (Ittihat ve Terakki Partisi) that singly remained in the Ottoman parliament, after the quelling the continuance of the March 31 Riot, by (as a civilian coup) military forces. The reason for their resign was, simply being against the repression of the Party of Union and Progress, that was outlawed and arbitrary behaving for trying to establish self-hegemony after the II. Abdülhamit?s tyranny, that was called as ?istibdat? in this period.Apparently, already there was a clique within the Party of Union and Progress, under the name of "Fırka-i İbad", before the establishment of the Folks Party; and this clique have published their resignations, after the deliberations about the Şehremaneti Loan. The newspapers of the period, wrote about the party, which was established after that resignation, that "This party, is at the side of the European radical socialist opinion". If the party program examined, may say that, it's close to the leftist political view of Europe, but, just as superficial as the other political ideas within The Ottoman Empire, in this period. The interesting point here is that, party's members were -mostly- "ilmiye" members.As also explained in thesis, it seems that, the party's oppositional especially has focused on these subjects: Budget discussions and new or updated organizations of the states of Ottoman. Apart from that, primarily, they has made much effort on the deputies and government to be loyal with the constitution (as called Kanun-u Esasi) and council internal regulations.The Folks Party, is the one of the important party with opinions about new or updated organizations of states, with the opinions about the budget discussions and also opinions for the arrangement of parliament's work methods, in Ottoman politics. The Folks Party?s strong opposition, while the Party of Union and Progress was experiencing difficulties with the bad situation of the state's budget and about the work of the establish of hegemony, cause the enhance the repression of Party of Union and Progress and in the near future, that repression would be the one of the reason for the Freedom and Agreement party?s (Hürriyet ve İtilaf) (which Folks Party would join in) establishment.