Tarihsel süreç içerisinde Aksaray /
Yazar: BEDİHA UĞUR
Danışman: PROF. DR. NURAN KARA PİLEHVARİAN
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
İç Anadolu Bölgesi'nin merkezinde bulunan Aksaray İli ulaşım açısından, Konya- Kayseri ve Ankara- Adana karayollarının kesiştiği kavşak noktasındadır. Aksaray'ın uzun bir tarihi geçmişi vardır. Aksaray İli'nde Türk mimarisini sergileyen, 18. ve 19. yüzyıla ait örnekler bulunmaktadır. Aksaray İli'nde bulunan tarihi konutlar, Anadolu'nun kültürünü, yaşam biçimini ve Türk toplumunun geçmişini yansıtmaktadır. Aksaray İli'nde görülmeye değer tarihe tanıklık eden bu konutların çoğu 18. ve 19. yüzyıla aittir. Aksaray İli'nin coğrafi özellikleri, tarihçesi, sosyo-ekonomik yapısı, mimari özellikleri ve Aksaray'da bulunan 18. ve 19. yüzyıla ait tarihi yapılar incelenmiştir. Bu inceleme dört bölüm başlığı altında yapılmıştır.
Birinci bölümde, yapılan araştırmanın amacı, kullanılan yöntem ve araştırmanın kapsamıyla ilgili bilgiler verilmiştir.
İkinci bölümde, Aksaray'ın coğrafi özellikleri açıklanmıştır. Aksaray'ın coğrafi konumu ve idari yapısı, topoğrafik özellikleri, iklimi ve bitki örtüsü örnekler ile açıklanmıştır.
Üçüncü bölümde, Aksaray'ın tarihçesiyle ilgili bilgiler verilmiştir. Bizans, Abbasiler, Danişmentliler ve Karamanoğulları, Selçuklu, Osmanlı, Cumhuriyet döneminde Aksaray İli'ne ait bilgiler örnekler ile açıklanmıştır.
Dördüncü bölümde, Aksaray'ın sosyo- ekonomik yapısıyla ilgili bilgiler örnekler ile açıklanmıştır.
Beşinci bölümde, Aksaray'ın mimari özellikleri örnekler ile açıklanmıştır. Bu bölümde Aksaray'ın kentsel yapısı ve mimari doku özellikleri, Aksaray İli'nde bulunan camiler – mescitler, kiliseler, medreseler, hanlar, hamamlara ait bilgiler örnekler ile açıklanmıştır. Yapıların onarım görmeden önceki hali ile günümüzdeki halinin karşılaştırılması yapılmıştır. Aksaray İli'nde bulunan konutlar ve konutların plan özellikleri, cephe özellikleri, yapım sistemi, süsleme özellikleri örnekler ile açıklanmıştır. Aksaray İli'nde bulunan Çorakçılar Konağı'nın konumu, tarihçesi, plan özellikleri, cephe özellikleri, yapı malzemesi ve süsleme özellikleri ayrıntılı olarak örnekler ile açıklanmıştır. Türk evi plan tipleriyle ilgili bilgiler verilmiştir.
Değerlendirme bölümde ise, Aksaray İli'nde bulunan konutlar ile Safranbolu evleri ve Güneydoğu Anadolu'da bulunan konutların karşılaştırılması örnekler ile açıklanmıştır.
Sonuç bölümde ise, Aksaray İli'nde bulunan 18. ve 19. yüzyıla ait tarihi yapılara ve konaklar ile ilgili yorumlar yapılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Aksaray'ın coğrafi konumu, Aksaray'ın iklimi ve bitki örtüsü, Aksaray'ın tarihçesi, Aksaray'ın sosyo-ekonomik yapısı, Aksaray'ın mimari özellikleri, Aksaray'daki konut örnekleri.

Abstract:
The Aksaray provinence is located in the central Anatolia region. In terms of transportation, it is at the intersection point of Kayseri to Konya and Ankara to Adana highways. Aksaray has got a long historical past. There are many 18th and 19th century examples of Turkish architecture exhibits in the Aksaray provinence. The historical mansions of the Aksaray provinence reflects the Anatolia culture, way of life and the history of the Turkish society. The worth to seeing mansions of the Aksaray provinence are witnessing the history of the history of the Ottoman and the Turkish republic period. Geographical features, Aksaray's history with the 18th and the 19th century historical structures of the Aksaray provinence were investigated. This rewiev is made under four sections.
In the first chapter, the purpose of the study, the methods used and the scope of the research that has been given.
The second section provides information on the geographical characteristics of the Aksaray. Aksaray's geographical location and administrative structure, topographical features also climate and vegetation structure information illustrated with examples.
The third section provides information about the history of Aksaray. Byzantine, Abbasid, Danishmends and Karamanids, Seljuk, Ottoman and also Turkish republic period of Aksaray provinence illustrated with information.
In the fourth chapter, the socio-economic structure of Aksaray is illustrated with information.
In the fifth chapter, architectural features of Aksaray illustrated with information. In this section, Aksaray's urban structure and architecture of the tissue characteristics, administrative structures, mosques - masjids, churches, tombs and Zaviyes, madrasas, hans and hamams are explained with examples of the giving information in the province of Aksaray. Residentials and residential properties, the facade features, the making system and the ornamental properties located in the province of Aksaray, which are illustrated with information. Çorakçılar Mansion is located in the province of Aksaray. It's location, history, plan features, the facade features information on the properties of construction materials and ornamentation are explained with examples.
In the Evaluation chapter, illustrated with information about the type of Turkish house plan. Safranbolu houses and Sout Heastern Anatolia houses comparison the province of Aksaray houses with the examples.
In the conclusion chapter, the 18th and 19th century historic buildings and mansions ofmade comments about province of Aksaray.

Key words: Aksaray's geographical location, Aksaray's climate and vegetation, Aksaray's history, Aksaray's socio-economic structure, Aksaray's architectural features, Examples of Aksaray housing.