Kapalı döngü tedarik zincirlerinde yatay lojistik iş birliği altında iadesi mümkün nakliye malzemelerinin yönetimi için bir matematiksel model önerisi
A quantitative model proposal for managing returnable transport items under horizontal logistics cooperation in closed-loop supply chains
Yazar: ERENCAN YAVRUCU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SOYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kapalı döngü tedarik zinciri ağ tasarımı = Closed loop supply chain network design ; Lojistik = Logistics ; Malzeme yönetimi = Material management ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; İş birliği = Cooperation ; İş birliği ağları = Collaboration networks

Özet:
Dünyanın küreselleşmesi ve iş dünyasında artan rekabet, iş süreçlerinin giderek
karmaşıklaşmasına neden olmuştur. Bunun sonucunda firmalar birbirleri ile iş birlikleri ve iş
ilişkileri kurmaya başlamışlar, tedarik zincirleri bu iş ilişkileri neticesinde ortaya çıkmıştır. Artançevresel duyarlılık tedarik zincirlerinde sürdürülebilirlik çalışmalarını da artırmış, bu durum
kapalı döngü tedarik zincirlerini meydana getirmiştir. Birden çok kez kullanılabildikleri için hem
çevresel hem de ekonomik açıdan pek çok fayda sağlayan iadesi mümkün nakliye malzemelerinin
(İMNM) kapalı döngü tedarik zincirlerinde yönetimi, günümüzde lojistik operasyonlarının
önemli bir parçasıdır. Bu çalışmada birden çok tedarikçinin ve müşterinin yer aldığı kapalı döngü
tedarik zincirlerinde ürün dağıtımı ve boş İMNM'lerinin toplanması, araç rotalaması ve depolarda
tutulacak olan envanter miktarı kararlarının verildiği bir kapalı döngü envanter rotalama problemi
türevi için bir karma tam sayılı doğrusal programlama modeli önerilmektedir. Tedarik zinciri
elemanları arasında kurulabilecek olan farklı yatay lojistik iş birliği türlerinin faydaları çalışma
kapsamında incelenmiştir. Problemde ürün talep yapısı hem statik hem de dinamik olarak ele
alınmış, planlama ufku içerisinde talep miktarlarında yaşanan değişikliklerin farklı yatay lojistik
iş birliği senaryolarında toplam maliyete etkilerine de çalışmada yer verilmiştir. Bilindiği
kadarıyla bahsedilen faktörleri bir arada içeren bir çalışma literatürde mevcut değildir. Çalışma
kapsamında önerilen matematiksel modelin uygulanabilirliği örnek bir veri seti üzerinde
gösterilmiş, ardından bahsedilen incelemeler nümerik analizler ile yapılmıştır. Yapılan analizler
sonucunda talep yapısından bağımsız olarak hem müşteriler hem de tedarikçiler arasında kurulan
yatay lojistik iş birliklerinin incelenen bütün durumlarda en az maliyet doğuran iş birliği seçeneği
olduğu görülmüştür. Ayrıca kurulan yatay iş birliği türünün tedarik zinciri boyunca oluşan toplam
maliyetin farklı kalemlerini farklı şekillerde etkilediği de yapılan analizler ile ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Globalization and growing competition in the business world have caused business processes to
become increasingly complex. As a result, companies began to collaborate and form business
relationships, resulting in the formation of supply chains. Sustainability studies have become
more important in supply chains as environmental awareness has grown, resulting in closed-loop
supply chains. Returnable transport items (RTIs) management in closed-loop supply chains is a
significant aspect of logistics operations today since they bring various environmental and
economic benefits due to their ability to be reused several times. In this study, a mixed integer
linear programming model is proposed for a multiple suppliers, multiple customers, closed-loop
inventory routing problem where decisions about product distribution and collection of empty
RTIs, vehicle routing, and the amount of inventory to be kept in warehouses are made. Within the
scope of the study, the benefits of various types of horizontal logistics cooperation that can be
established between supply chain elements are examined. In the study, the product demand
structure is discussed both statically and dynamically. In addition, the effects of changes in the
amount of demand within the planning horizon on the total cost in different horizontal logistics
cooperation scenarios are also included in the study. As far as is known, there is no study in the
literature that includes the factors mentioned together. The applicability of the proposed
mathematical model is demonstrated in a base case scenario. Afterwards, numerical analyses were
carried out to examine the above-mentioned effects. Following the analysis, it was discovered
that, regardless of the demand structure, horizontal logistics cooperation between both customers
and suppliers is the least expensive cooperation option in all cases examined. Furthermore, the
analyses have revealed that the type of horizontal cooperation established has a different impact
on different parts of the total cost throughout the supply chain.