Kekemeliği olan çocukların kekemelik anı beklentileri ile üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between premonitory awareness of stuttering and metacognitive awareness in children with stuttering
Yazar: EDA DENKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM GERÇEK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anılar = Memories ; Farkındalık = Awareness ; Kekemelik = Stuttering ; Çocuklar = Children ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Kekemeliği olan çocukların bilişsel süreçlerine dair yapılan çalışmalar olsa da, kekemeliği olan çocukların üstbilişsel farkındalıkları ve ileriye dönük düşünme becerisi gerektiren kekemelik anı beklentileri ilgili herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu araştırma kapsamında okul çağındaki kekemeliği olan çocukların kekemelik anı farkındalıkları ve üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya 3., 4. ve 5. sınıflarda öğrenim gören 26 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmada dışlama kriteri olarak Raven Standart Progresif Matrisler Testi (RSPMT) kullanılmıştır ve norm değeri altında puan alanlar araştırmaya dahil edilmemiştir. 
Katılımcılara Çocuklar İçin Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği A Formu (ÜBFÖ-ÇA) ve Kekemelik Anı Farkındalık Ölçeği (PAIS-TR) uygulanarak bu ölçekler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda katılımcıların PAIS-TR toplam puanı ile ÜBFÖ-ÇA Kişisel Farkındalık alt boyutu (r= .611; p<.01) ve ÜBFÖ-ÇA ölçek toplam puanı (r=.467; p<.05) arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunduğu görülmüştür. Edinilen bulgular, kekemelik anı farkındalığı ve üstbilişsel farkındalık arasında ilişki olduğu sonucunu ortaya koymaktadır. 
Araştırmadan elde edilen bulgular, kekemeliği olan çocukların üstbilişsel becerileri ile ilgili bilgi sahibi olmanın kekemelik anlarında yaşanılan bilişsel deneyimlerin anlaşılması açısından önemli olduğu sonucunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kekemelik, Üstbiliş, Biliş, Üstbilişsel Farkındalık, Kekemelik Anı Beklentisi

Abstract:
Although there are studies on the cognitive processes of children with stuttering, no studies have been conducted either on the metacognitive awareness of children with stuttering or the premonitory awareness in stuttering. Within the scope of present research, the relationship between premonitory awareness in stuttering and metacognitive awareness of school-aged children with stuttering was examined. 26 children currently studying in 3rd, 4th and 5th grades were included in this study. Raven Standard Progressive Matrices Test (RSPMT) was used as the exclusion criteria and those who scored below the norm value were not included in the study.

Turkish version of Metacognitive Awareness Inventory for Children. A Form (ÜBFÖ-ÇA) and Turkish version of Premonitory Awareness Scale in Stuttering (PAIS-TR) were administered to the participants to investigate whether there was a significant difference between these two scales. Results show that there is a significant difference between the participants' PAIS-TR total score and the ÜBFÖ-ÇA Self-Awareness subdimension (r=.611; p<.01) and the ÜBFÖ-ÇA total score (r=.467; p<.05). These findings reveal the relationship between premonitory awareness in stuttering and metacognitive awareness.

This study demonstrates that having knowledge about the metacognitive skills of children with stuttering is important in terms of understanding the cognitive processes experienced during the moments of stuttering.

	Keywords: Stuttering, Metacognition, Cognition, Metacognitive Awareness, Premonitory Awareness in Stuttering