Antalya ili Akseki ilçesi Emiraşıklar köyü geleneksel konut dokusunun belgelenmesi ve koruma sorunlarının tespiti
Documentation of traditional housing texture and determination of protection problems on Emiraşiklar village, Akseki, Antalya
Yazar: FATMA NUR BACAK
Danışman: DOÇ. DR. ESRA YALDIZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Geleneksel yerleşim dokusuna sahip alanlar, kültürel kimliğin, yöreye has özelliklerin, mekân üzerinden okunabildiği yerlerdir. Bu yerleşimler, plan ve cephe karakteri, yapı malzemesi ve yapım tekniği bağlamında önem arz etmektedirler. Ancak doğal şartlar ve çağdaş yaşamın beraberinde getirmiş olduğu koşullar göz önünde bulundurulduğunda, yapıların özgünlüğüne olumsuz anlamda etki eden değişimler kaçınılmaz olmaktadır. Bu değişimler; yapıların gelecek nesillere doğru bir biçimde aktarılamaması, dolayısıyla da geleneksel yerleşimlerin özgün karakterlerinin yitirilmesi gibi sonuçları ortaya çıkarmaktadır. Çalışma alanı ise geleneksel konut dokusu koruma sorunlarının görüldüğü Antalya'nın Akseki ilçesine bağlı olan Emiraşıklar Köyü olarak belirlenmiştir. Emiraşıklar Köyü kuru duvar tekniği ile inşa edilmiş "düğmeli evler" olarak adlandırılan, yörede bulunan ahşap ve taşın birlikte kullanıldığı ve yerel yapı karakterini yansıtan bir yerleşim birimidir. Geleneksel özelliklere sahip, belge değeri taşıyan bu yerleşim dokusu ele alındığında, bölgede yer alan mimari mirasın yitirilme tehlikesi altında olduğu gözlemlenmektedir. Çağdaş yaşam konfor koşulları, mekânsal yetersizlikler, kırsal alandan kente göç etme ve doğal şartlar gibi etmenler geleneksel yerleşimi tehlike altında bırakmakta ve yapılan bilinçsiz müdahaleler neticesinde yerleşimlerin özgünlük değerleri kaybolmaktadır. Emiraşıklar Köyü'ndeki bu mimari ürünlerin korunup, belgelenip gelecek nesillere aktarılması amacıyla yapılan çalışmada köydeki 85 yapının mimari sorunları tespit edilerek, tüm yapılara ilişkin envanter çalışması oluşturulmuş, iç ve dış değerlendirmeleri yapılmıştır. Köye dair yapılan analizler neticesinde de yörede bulunan mimari mirasın ve yerleşim dokusunun korunmasına olumsuz anlamda etki eden faktörler tespit edilmiştir.

Abstract:
The areas with traditional settlement pattern are places where cultural identity and local characteristics can be seen. These settlements are important in terms of plan and façade character, building material and construction technique. However, considering the natural conditions and the conditions brought by contemporary life, there are changes that negatively affect the originality of the buildings. These changes are the loss of the original character of traditional settlements due to the lack of transfer of structures to future generations. The study area is determined as Emiraşıklar Village of Akseki district of Antalya where traditional housing texture protection problems are seen. Emiraşıklar Village, in Akseki district of Antalya, is a settlement called "buttoned houses" which is built with dry wall technique. Considering this settlement texture, which has the characteristic value of traditional structure, it is observed that the architectural heritage in the region is under the risk of loss. Factors such as contemporary living comfort conditions, spatial deficiencies, migration from rural areas to urban areas and natural conditions are negatively related to the transportation of architectural products to the future. A study should be done to document these architectural products in Emiraşıklar Village to be transferred to future generations. In this context, the architectural problems of the 85 buildings in the village were identified, inventory was constructed on all structures and internal and external evaluations were made. As a result of the analyzes made about the village, the factors affecting the preservation of the architectural heritage and the settlement texture in the region were determined.