Kalp yetmezliği olan hastaların D tipi kişilik özellikleri ve psikolojik sağlamlıkları
Type D personality traits and psychological resilience of patients with heart failure
Yazar: BÜŞRA NUR ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN GÜNAYDIN
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sevk ve konsültasyon = Referral and consultation

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kalp yetmezliği olan hastaların D tipi kişilik özellikleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkiyi incelenmek ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, kesitsel tipte tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini, 3 Şubat 2020- 3 Ağustos 2020 tarihleri arasında Ordu Sağlık Bakanlığı- Ordu Devlet Hastanesinde kardiyoloji polikliniklerine başvuran, kalp yetmezliği tanısı almış, 157 birey oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, 'Kişisel Bilgi Formu', 'D Tipi Kişilik Ölçeği (D14) Formu' ve 'Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Formu' kullanılmıştır. 
Bulgular: Kalp yetmezliği olan hastaların D Tipi Kişilik Ölçeği negatif duygulanım alt boyutu puan ortalaması 14.2±7.6, sosyal içe dönüklük alt boyutu puan ortalaması 8.4±5.3, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği puan ortalaması 18.2±6.6 bulunmuştur. Araştırmaya katılan hastaların %68.2'sinin negatif duygulanıma, %37.6'sının sosyal içe dönüklüğe sahip olduğu bulunmuştur. Hastaların %57.3'ü erkek, %75.8'i evli, %36.3'ü NHYA'ya göre kalp yetmezliği 2. Sınıf, %27.4'ü 3.sınıfında bulunmaktadır. Kadınların negatif duygulanım puan ortalaması (15.8±7.5), erkeklere kıyasla (13.1±7.5) daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadınların psikolojik sağlamlık puanının (16.8±6.59), erkeklere kıyasla (19.2±6.5) daha düşük olduğu belirlenmiştir. Kalp yetmezliği seviyesi 4. Sınıfta bulunanların negatif duygulanım puan ortalaması en yüksek (27.5±10.6), psikolojik sağlamlık puan ortalaması en düşük (15±6.7) düzeyde olduğu bulunmuştur. Regresyon analizine göre negatif duygulanım için psikiyatrik ilaç kullanma durumu ve NHYA sınıflamasının; sosyal içe dönüklük için yaşanılan yerin; KPSÖ için medeni durum, birlikte yaşanılan kişi, ekonomik durum, psikiyatrik ilaç kullanma ve NHYA sınıflamasının anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Kısa psikolojik sağlamlık ölçeği toplam puanı üzerine negatif duygulanım ve sosyal içe dönüklük puanının istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Kalp yetmezliği hastalarının büyük kısmının sınıf 2, sınıf 3'de yer aldığı ve negatif duygulanım düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. D tipi kişilik özellikleri (negatif duygulanım, sosyal içe dönüklük) arttıkça psikolojik sağlamlığın azalması; D tipi kişilik özelliklerinin psikolojik sağlamlığı olumsuz etkilediğini göstermektedir. Negatif duygulanımı, psikiyatrik ilaç kullanma durumu ve NHYA sınıflaması düzeyinin; sosyal içe dönüklüğü yaşanılan yeri; KPSÖ'yü medeni durum, birlikte yaşanılan kişi, ekonomik durumun, psikiyatrik ilaç kullanmanın ve NHYA sınıflaması düzeyinin etkilediği belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kalp yetmezliği, D tipi kişilik, psikolojik sağlamlık, hemşirelik, konsültasyon-liyezon psikiyatri hemşireliği.

Abstract:
Aim: This study aims to analyze the relationship between Type D Personality Traits of the patients with heart failure and to determine the factors that influence this relationship.
Materials and Methods: This research is a descriptive, correlational, cross sectional type research. Sample group of the study consists of 157 people that were diagnosed with heart failure and applied to the cardiology clinics of Ordu Devlet Hastanesi (Ordu Public Hospital) between 03.02.2020 and 03.08.2020. ''Personal Data Form'', ''The Brief Resilience Scale (BRS)'' and ''Type D Personal Scale (D14)'' were used as data collection tools.
Results: The research showed that their average of the Negative Affectivity subscale was 14.2±7.6, the average of the Social Inhibition subscale was 8.4±5.3 and the average of The Brief Resilience Scale (BRS) was 18.2±6.6. It was detected that %62.8 of the patients of the research had negative affectivity and %36.3 of them had social inhibition. %57.3 of the patients were male and %75.8 of them were married; %36.3 of them have second-degree heart failure and %27.4 of them have third- degree heart failure according to NYHA. Negative Affectivity Average of women is (15.8±7.5) higher than men's average (13.1±7.5) while their Psychological Resilience Point is (16.8±6.59) lower than men's point (19.2±6.5). Patients of fourth-degree heart failure has the highest Negative Affectivity Point (27.5±10.6) while their Psychological Resilience Average was (15±6.7) the lowest. Regression analysis showed that taking of psychiatric medication and NYHA classification were meaningful for Negative Affectivity, the place of accommodation was meaningful for Social Inhibition; Civil Status, the people who lived with you, financial status, taking of psychiatric medication and NYHA classification were meaningful for The Brief Resilience Scale (BRS). It was detected that Negative Affectivity and Social Inhibition statistically had powerful meaningful effect on The Brief Resilience Total Point (p<0.05).
Conclusion: It was detected that most of the patients with heart failure were in the second and third-degree heart failure status; their degree of negative affectivity is very high.  Type D personality traits (negative affectivity, social inhibition) increases while psychological resilience decreases and this shows us the negative effect of Type D personality traits on psychological resilience. Our study shows that the status of psychiatric medication and NYHA classification affect negative affectivity, accomodation place affect social inhibition; civil status, the people who lived with the patient, financial status, the status of psychiatric medication and NYHA classification affect The Brief Resilience Scale (BRS).
Keywords: Heart failure, type D personality, psychological resilience, nursing, consultation-liaison psychiatric nursing.