Kırgız Türklerinin Ulupamir'e göçü
The migration of Kyrgyz Turks to Ulupamir
Yazar: MUHAMMED DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TEKİN TUNCER
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Göçler = Migrations ; Kırgız Türkleri = Kyrgyz Turks ; Türk tarihi = Turkish history ; Van-Erciş-Ulupamir = Van-Erciş-Ulupamir

Özet:
Çalışmamızda Kırgız Türklerinin Pamir dağları eteklerinde yaşadıkları tarihi, sosyal,
kültürel yaşamları ile birlikte Rus baskısından dolayı Pakistan ve Türkiye'ye olan
göç sürecindeki zorlu yaşamları konu edindik. Rahmankul Han önderliğindeki Kırgız
Türklerini Ulupamir köyüne yerleşmelerini ve buradaki yaşamlarını inceledik.
Hazırlık aşamasına Kırgız Tarihi hakkında yazılan kaynakları tespit ederek başladık.
Bunun yanında döneme tanıklık etmiş kişilerin yazdığı kitaplar
incelenip,göçdönemine tanıklık eden kişilerin tanık oldukları olayları ropörtaj
yaparak kaleme aldık.
Birinci Bölümde Kırgız Türklerinin başlangıçtan günümüze kadar uzanan siyasi
tarihi ele alınmıştır. Kırgız adının ortaya çıkış süreci, bağlı bulundukları siyasi
devletler ve bağımsızlığına kadar olan dönem hakkında bilgi verdik.
İkinci Bölümde Pamir Coğrafyası, Kırgızların Alay bölgesindeki siyasi tarihi, Nüfus
ve idari yapısı, Yönetim ve Hukuk sistemi Kültürel ve sosyal hayat konusu
kapsamında aile yapıları, dini inançları, ekonomik faaliyetleri, eğitim ve sağlık
konularını ortaya çıkardık.
Üçüncü Bölümde Kırgız Türklerinin, Rus saldırıları sonrası Doğu Türkistan ve
Afganistan Pamir'i arasındaki göç sürecini anlattık. Afganistan'da 1978'de
gerçekleşen Saur Devrimi sonrasında Pakistan'a olan göçleri ile Pakistan'da
yaşadıkları 4 yıllık süreç anlatılmıştır. Bu 4 yıllık süreç zarfında Pakistan'daki yaşam
güçlüğünün zorlukları ve ABD ile Türkiye'ye olan göç başvuruları incelenmiştir.
ABD yetkili makamları ile olan mektuplaşmalar ve akabinde Türkiye Cumhuriyeti
Devletine muhacir olarak kabul edilmesinin ardında Türkiye'ye göçleri konu
edilmiştir.
Dördüncü Bölümde Kırgızların son hanı Rahmankul'un hayatı ile başlayıp,
Kırgızların Türkiye'de Van ve Malatya'ya geçici yerleşmelerinin ardında Ulupamir
köyündeki sosyal, kültürel, ekonomik vb. hayatlarını günümüze kadar anlattık.

Anahtar Kelimeler: Pamir, Ulupamir, Rahmankul, Kırgız Türkleri, Göç,
Afganistan, Pakistan, Türkiye

Abstract:
In our study, Kyrgyz Turks lived in the foothills of the Pamir Mountains historical,
social and cultural life due to Russian pressure with which Pakistan and Turkey have
acguired life issues in the immigration process. We examined the settlements of the
Kyrgyz Turks under the leadership of Rahmankul Han and their livesthere. We
started the preparatory phase by identifying the sources written about Kyrgyz
History. In addition, the boks written by the people who witnessed the period were
examined and we interviewed the events witnessed by the people who witnessed the
migration period.
In the first part, the political history of the Kyrgyz Turks from the beginning to the
present is discussed. We gave information about the emergence of the Kyrgyzname,
the political states to which they belong, and the period until their independence.
In the second part, we introduced Pamir Geography, political history of Kyrgyz
Regiment, population and administrative structure, administration and legal system.
In the third part, we talked about the migration process between Kyrgyz Turks and
East Turkestan and Afghanistan Pamir after Russian attacks. After the Saur
Revolution in 1978 in Afghanistan, their migration to Pakistan and 4 year period in
Pakistan are explained. The challenges of life in Pakistan difficulty during this four-
year period and immigration applications from Turkey and the US were examined.
US authorities behind the correspondence with the migration to Turkey and then to
be accepted as refugees in the Republic of Turkey has been subject.
In the fourth part, Starting with the end of the life of the Kyrgyz Rahmankul behind
the Kyrgyz provisional settlements of Van and Malatya in Turkey in Ulupamir
village social, cultural, economic, etc. We told until today life.

Keywords: Pamir, Ulupamir, Rahmankul, Kyrgyz Turks, Migration, Afghanistan,
Pakistan, Turkey