Elektronik ticaretin seçili OECD ülkelerinde ve Türkiye'de vergilendirilmesi
Taxation of e-commerce in selected OECD countries and Turkey
Yazar: ZEYNEP TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK ÖZTÜRK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Ticaret anlayışı, gün geçtikçe değişik şekillerde meydana gelmiştir. Teknolojinin 
etkileri ticaret anlayışını olumlu yönden etkilemiştir. İlk zamanlar ticaretin masrafı 
malın üzerinde hissedilmekteydi. Fakat teknoloji ticaretin maliyetlerini azaltmaya da 
yardımcı olmuştur. Elektronik ortamdan gerçekleştirilen ticaret, sabit masraflarının 
düşük olması nedeniyle girişleri kolaylaştırmaktadır. Bu durum kolay ulaşılabilir ürünü 
daha da çeşitlendirmektedir. Böylece elektronik ticaret internet kullanıcıları tarafından 
daha fazla tercih edilmektedir. 
İnternet, sadece ülke içerisindeki ürün veya hizmetlerin incelenmesini değil 
dünyanın başka ülkesine ait ürün veya hizmetlere ulaşma imkanını sağlamaktadır. 
Dolayısıyla elektronik ticaret, ülkelerin coğrafi sınırlarını ortadan kaldırmaktadır. Bu 
durum ise elektronik ticaretin mükellefinin kim olduğu, verginin nerede doğduğu gibi 
soruları ortaya çıkartmaktadır. Kafalarda oluşan soru işaretleri, elektronik ticaretin hangi 
ülke tarafından nasıl vergilendireceği konusunda karışıklıklara sebep olabilmektedir. Bu
durum karşısında ülkeler sadece kendi iç mevzuatlarında değil uluslararası alanda da
gerekli çalışmalara yer vermektedir.
OECD üye ülkelerine elektronik ticaretin vergilendirme konusunda dikkat 
etmesi gerektiği ilkeleri; verimlilik, esneklik, kesinlik ve basitlik, etkinlik ve adalet 
şeklinde sıralamıştır. Aynı zamanda uluslararası alanda gerçekleşen elektronik ticaretten 
çifte vergileme oluşumunu engellemek için ikamet veya kaynak ilkesi gereğince 
vergileme işleminin gerçekleştirilmesi gerektiği önerilerinde bulunmuştur. Buna 
nazaran OECD ülkeleri, elektronik ticaretin hususunda kendi mevzuatlarını 
düzenlemiştir. Aynı zamanda ülkelerin elektronik ticarette vergileme konusunda 
ortalama aynı anlayış ve oranda vergileme yapmaktadır. Dünya pazarında büyük yere 
sahip olan Çin, elektronik ticaretin vergilendirilmesine sıcak bakmamakta aksine 
elektronik ticaret taraflarını serbest bırakmaktadır. Türkiye'de ise elektronik ticaretten 
diğer ülkelerin iki katında vergi oranı uygulanmaktadır.
Elektronik ticaretin vergilendirilmesinde geçmişte yapılan düzenlemelerden ders 
çıkartılarak daha etkin ve verimli bir çalışmanın ortaya konulması elektronik ticareti 
daha ileriye taşıyabilir. Böylece hem elektronik ticaret mükellefleri işlemlerini daha 
düzenli ve sistematik yürütebilirler hem de hükümet düzenleme sonucu verileri daha 
doğru ve kolay ortaya koyabilir. Bu yüzden elektronik ticaretin vergilendirilmesine dair 
yapılan çalışmaların ileriye dönük ve sağlam alt yapılı bir düzenlemeler şeklinde yapılmalıdır.

Anahtar Sözcükler: Elektronik ticaret, Vergileme, Uluslararası elektronik ticaret

Abstract:
The concept of trade has evolved in various ways over time. The effects of 
technology have positively influenced the understanding of trade. Initially, the cost of 
trade was directly felt on the goods. However, technology has also helped reduce the 
costs of trade. Trade conducted through electronic platforms facilitates easier market 
entry due to lower fixed costs. This situation further diversifies easily accessible 
products. Consequently, electronic commerce is increasingly preferred by internet users.
The internet not only enables the exploration of products or services within a 
country but also provides access to goods and services from other countries around the 
world. Consequently, electronic commerce eliminates the geographical borders between 
countries. This situation raises questions such as who the taxpayer in e-commerce is and 
where the tax originates. The uncertainties in people's minds can lead to confusion about 
how e-commerce should be taxed by which country. In response to this situation, 
countries are not only addressing this issue in their domestic legislation but also 
engaging in necessary international efforts.
The OECD has outlined principles that member countries should adhere to 
regarding the taxation of electronic commerce: efficiency, flexibility, certainty and 
simplicity, effectiveness, and fairness. Additionally, to prevent double taxation arising 
from international electronic commerce, it recommends taxation based on residence or 
source principles. Accordingly, OECD countries have regulated their own legislation 
concerning electronic commerce. Moreover, these countries generally aim for a 
consistent and equitable approach to taxation in electronic commerce. China, holding a 
significant position in the global market, is not in favor of taxing electronic commerce 
and instead allows freedom for e-commerce participants. In contrast, Turkey applies tax 
rates on electronic commerce that are twice as high as those in other countries.
Drawing lessons from past regulations on the taxation of electronic commerce 
can lead to more effective and efficient practices, advancing e-commerce further. This 
approach allows electronic commerce taxpayers to conduct their operations in a more 
organized and systematic manner, while enabling governments to accurately and easily 
present data resulting from regulation. Therefore, efforts towards the taxation of 
electronic commerce should be forward-looking and based on robust frameworks to 
ensure sustainable regulation in the future.

Keywords: Electronic commerce, Taxation, International electronic commerce