Özürlü çocuğa sahip ebeveynlerde depresyon durumunun değerlendirilmesi
Evaluating the depression status of parents with disabled children
Yazar: ZAHİDE KÜLLÜ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Özürlü çocuğa sahip aileler, çocuğunun bu durumundan kendilerini de sorumlu veya suçlu görmeleri nedeniyle ya da karşılaşılan çeşitli olaylar sonucu birçok psiko-sosyal sorun yaşayabilmektedir. Bu araştırmada, özürlü çocuğa sahip ebeveynlerdeki depresif belirti sıklığının tespit edilmesi amaçlanmıştır.Çalışma, 2007 yılı içinde, Kayseri'de bulunan Özel Eğitim Kurumlarına devam eden fiziksel ya da zihinsel özürlü 349 çocuğun ebeveynlerine (345 anne, 329 baba olmak üzere toplam 674 kişi) anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı bir çalışma olan araştırmada, biri görüşülen kişilerin demografik özellikleriyle birlikte çocukların bakımıyla ilgili sorular içeren, diğeri ise Beck depresyon ölçeğinden oluşan iki anket ebeveynlerle yüz yüze görüşülerek doldurulmuştur. Beck depresyon ölçeğinde 17 puan ve üzeri ?orta ve şiddetli depresif belirti? olarak kabul edilmiştir.Araştırmaya alınan ebeveynlerin yaş ortalaması 37.0 ± 9.1 olup; % 6.5'i herhangi bir okul bitirmemiş, % 65.3'ü ilk ve ortaokul mezunu, % 28.2'si ise lise ve üzeri okul mezunudur. Ekonomik durumlarını % 23.3'ü iyi, % 61.4'ü orta, % 15.3'ü kötü olarak belirtmiştir.Ebeveynlerde orta ya da şiddetli depresif belirti oranı % 31.8 olarak bulunmuştur. Depresif belirti oranı annelerde (% 39.4), boşanmış olan ya da ayrı yaşayanlarda (% 55.0), ekonomik durumunu kötü olarak ifade edenlerde (% 46.6), çocuğu 7 ve üzeri yaş olanlarda (% 37.6) anlamlı olarak daha yüksektir. Çocuğunun engelli olmasından dolayı kendisini ya da başka birisini suçlu görenlerde depresif belirti oranı % 40.3'e, çocuğunu yetiştirirken yaşadığı duygu, düşünce ve sıkıntılarını hiç kimse ile paylaşmayanlarda ise % 41.3'e yükselmektedir.Özürlü çocuğa sahip ebeveynlerin yaklaşık üçte birinde orta ya da şiddetli depresif belirtiler saptanmıştır. Bu gruplar, depresyon açısından ?çok riskli grup? kabul edilerek, ruhsal yönden gerekli desteğin ve danışmanlığın sağlanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.Anahtar kelimeler: Depresyon, özürlülük, ebeveyn

Abstract:
Families with disabled children are exposed to lots of psychological and social problems because of accusing themselves of child? s disability or other problems. Evaluating the depressive symptoms? frequency of disabled children?s families is aimed in this research.The research is prepared applying a poll to parents of 349 children with physical and mental disability ( 345 mothers, 329 fathers; 674 parents) who are attending to Private Education Schools in Kayseri. In this descriptive research, two polls which consist Beck Depression Inventory and a poll composed of parents? demographic characteristic and problems about children?s care are filled. 17 points and above is accepted as ? moderate and severe depressive symptoms?? in Beck Depression Inventory.Mean age of parents in the research is 37.0 ± 9.1, 6.5 % of them didn?t educated, 65.3 % are graduated from primary school and 28.2 % are graduated from high school or university. 23.3 % defined as good their economic status, 61.4 % defined as moderate and 15.3 % defined as bad.Parent?s moderate and severe deppressive symptom rate is found as 31.8 %. It is higher in mothers (39.4 %), in divorced or seperate parents (55.0 %), in parents who have bad economic status (46.6 %) and in parents who have 7 or more years old children. Depressive symptom rate is elevated to 40.3 % in parents who accuse themselves or someone else of children?s disability, elevated to 41.3 % in parents who don?t share their feelings and thoughts with others.It is established that approximately one of third of the parents have moderate or severe deppressive symptoms. These groups are accepted as high risky groups in point of view and thought that it will be useful for them to provide consulting and necessary mental support.Key words: Depression, disability, parent