Çocuk acil servisinden hastaneye yatırılan bebeklerde hipovolemi sıklığı ve klinik belirteçleri
The frequency of hypovolemia and clinical markers in infants admitted to the hospital from the pediatric emergency department
Yazar: GÜLŞEN ÖZER
Danışman: PROF. DR. MURAT ANIL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Bebekler = Infant ; Deri = Skin ; Gözyaşları = Tears ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Hipovolemi = Hypovolemia ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Kreatinin = Creatinine ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Çocuk acil servisi = Pediatric emergency medicine

Özet:
Giriş: Hipovolemi çocukluk çağında mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biridir. Akut hastalığı olan çocuklarda hipovolemi ve daha az oranda hipervolemi görülebilir. Sıvı dengesindeki akut değişikliği doğru olarak saptamak için altın standart vücut kilo kaybının yüzdesidir. Ne yazık ki çoğunlukla bu bilgiye ulaşılamamakta ve sıvı dengesindeki anormallik doğru olarak saptanamamaktadır. Bu çalışmanın birincil amacı çocuk acil servisten hastaneye yatırılan çocuk hastalarda hipovolemi sıklığını saptamaktır. İkincil amacı ise hipovolemiyi öngörmede rutin olarak kullanılan fizik bakı bulgularının ve laboratuvar tetkiklerinin etkinliğini araştırmaktır.
 Gereç ve yöntem: Çalışmamız 01.01.2019-01.01.2020 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik SUAM, Çocuk Acil Servisine başvuran ve hastaneye yatırılan, yaşları 1-12 ay bebeklerin bilgilerinin kesitsel gözlemsel olarak toplanması ile yapıldı. Hastaların demografik verileri ve tanıları kaydedildi. Hastaların vital bulguları ve fizik muayene bulguları kaydedildi, tedavi başlamadan vücut ağırlığı ölçüldü. Alınmış olan laboratuvar bulguları kaydedildi. Fizik bakı bulgularına dayanılarak klinik dehidratasyon puanları (CDC) hesaplandı. Servise yatırılan hastaların taburculuktan bir gün önce intravenöz sıvı destekleri kesildi ve taburcu olurken vücut ağırlıkları ölçüldü. Bu iki ölçüm üzerinden vücut sıvı dengesindeki akut değişikliğin yüzdesi ölçüldü. Vücut ağırlığında ≥%5 azalma klinik önemi olan hipovolemi; ≥%5 artış klinik önemi olan hipervolemi olarak kabul edildi. 
Bulgular: Toplam 179 hasta çalışmaya alındı. Hastaların 113'ü (%63,1) alt solunum yolu enfeksiyonu, 19'u (%10,6) akut gastroenterit, 31'i (%17,3) diğer enfeksiyon hastalıkları ve 16'sı (%8,9) diğer hastalıklardan oluşuyordu. Çalışmaya alınan hastaların 35'inde (%19,6) klinik öneme sahip sıvı dengesizliği saptandı. Bunların 29'u (%16,2) hipovolemi ve 6'sı (%3,4) hipervolemiydi. Göz yaşı azalması / yokluğu (p<0,001; olasılık oranı: 0,102; %95GA: 0,031-0,337) ve ciltte dolaşım bozukluğu (p=0,020; olasılık oranı: 5,243 %95GA: 1,304-21,075) hipovolemiyi öngörmede anlamlı olarak saptandı. Üre, kreatinin, ürik asit ve idrar dansitesi hipovolemiyi öngörme açısından en anlamlı laboratuvar parametreleriydi (p<0,05). Hipervolemi saptanan 6 olgunun 5'i alt solunum yolu enfeksiyonu, biri hipokalsemiye bağlı status epileptikustu. 
Sonuç: Hastaneye yatırılan ve akut hastalığı olan çocukların yaklaşık %16'sında klinik önemi olan hipovolemi mevcuttur. Göz yaşı azalması / yokluğu ve ciltte dolaşım bozukluğu ile serum üre, kreatinin, ürik asit ve idrar dansitesinde yükseklik hipovolemiyi öngörmede hekime yardımcıdır. 
Anahtar kelimeler: alt solunum yolu enfeksiyonu, ciltte dolaşım bozukluğu, göz yaşı azalması, hipovolemi, idrar dansitesi, kreatinin, üre, ürik asit

Abstract:
The Frequency of Hypovolemia and Clinical Markers In Infants Admitted To The Hospital From The Pediatric Emergency Department
Introduction: Hypovolemia is one of the most important causes of mortality and morbidity in childhood. Hypovolemia and less common hypervolemia can be seen in children with acute illness. The gold standard for accurately detecting an acute change in fluid balance is the percentage of body weight loss. Unfortunately, this information is often not available and an abnormality in fluid balance cannot be accurately detected. The primary aim of this study is to determine the frequency of hypovolemia in pediatric patients hospitalized in the pediatric emergency department. Its secondary aim is to investigate the effectiveness of routine physical examination findings and laboratory tests in predicting hypovolemia.
 Materials and methods: Our study was carried out by collecting cross-sectional observational data of infants aged 1-12 months who were admitted to the Pediatric Emergency Department of Health Sciences University İzmir Tepecik SUAM between 01.10.2019-01.01.2020. Demographic data and diagnoses of the patients were recorded. Vital signs and physical examination findings of the patients were recorded, and body weight was measured before treatment. Laboratory findings were recorded. Based on physical examination findings, clinical dehydration scores (CDC) were calculated. Intravenous fluid supplements of the patients admitted to the ward were discontinued the day before discharge, and their body weights were measured at discharge. The percentage of acute change in body fluid balance was measured using these two measurements. Clinically significant hypovolemia is accepted as 5% reduction in body weight; 5% increase was accepted as clinically significant hypervolemia.
Results: A total of 179 patients were included in the study. 113 (63.1%) had lower respiratory tract infection, 19 (10.6%) acute gastroenteritis, 31 (17.3%) other infectious diseases and 16 (8.9%) other consisted of diseases. Fluid imbalance with clinical significance was found in 35 (19.6%) of the patients included in the study. Of these, 29 (16.2%) were hypovolemia and 6 (3.4%) were hypervolemia. Tear reduction / absence (p <0.001; odds ratio: 0.102; 95% CI: 0.031-0.337) and abnormal skin circulation (p = 0.020; odds ratio: 5.243 95% CI: 1.304-21.075) were found to be significant in predicting hypovolemia. Urea, creatinine, uric acid and urine density were the most significant laboratory parameters in terms of predicting hypovolemia (p <0.05). Of the 6 cases with hypervolemia, 5 had lower respiratory tract infection and one had status epilepticus due to hypocalcemia.
Conclusion: Approximately 16% of hospitalized children with acute illness have hypovolemia with clinical significance. The decrease / absence of tears, abnormal skin circulation, the increase level of serum urea, creatinine, uric acid and urine density assist the physician in predicting hypovolemia.
Keywords: abnormal skin circulation disorder, creatinine, hypovolemia, lower respiratory tract infection, tear reduction, urea, uric acid, urine density