Paralimpik alan'ın sosyolojik açıdan incelenmesi
Examining Paralympic field in sociological aspets
Yazar: VESİLE YILMAZ ANATCA
Danışman: DOÇ. DR. CEVDET YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Beden sosyolojisi = Body sociology ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli sporları = Sports for persons with disabilities ; Paralimpik = Paralympic ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Spor = Sports ; Spor müsabakaları = Sport competitions

Özet:
Bu araştırma, engelli sporcuların deneyimlerini Bourdieu'nün habitus, sermaye ve alan kavramları bağlamında incelemek ve Paralimpik Alan'a ilişkin bir analiz sunmak üzere gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma deseni ile yapılan bu araştırmada iki farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. İlk olarak Paralimpik Alan ile deneyimi olan 5 kadın ve 11 erkek engelli sporcu ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. İkinci olarak, 2012 Londra ve 2016 Rio Paralimpik Oyunları'nın düzenlendiği zaman aralıklarında gazetelerde yer alan Paralimpik Alan'a ilişkin haber başlıkları ve görseller değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler habitusun engelli bir sporcu için zorlukların üstesinden gelmesine yardımcı olmaktan çok eşitsizliklerin yaratıcısı olduğunu göstermiştir. Engelli sporcuların engelleri nedeni ile spor dünyasında ayrımcılığa uğradıklarını düşündükleri görülmüştür. Engelli bir sporcu olarak ayrımcılık yaşadıkları boyutlar "sporcu kimlikleri", "fiziksel düzenlemeler", "sponsorluk", "inanç", "medya", "teknoloji", "rehabilitasyon merkezleri" ve "Paralimpik Oyunlar" olarak karşımıza çıkmıştır. Habitusun yeniden biçimlenmesi ile ilgili olarak; engelli sporcuların spor sayesinde beden kullanımlarının farklılaştığı ve alanda görünürlük kazanmaları araştırmadan çıkan başka bir sonuçtur. Engelli sporcuların kısıtlı sosyal sermayeleri nedeni ile beden sermayelerini ekonomik sermayeye dönüştüremedikleri ve sermayenin eşitsiz dağılımı yüzünden alan içerisinde hareket edemedikleri araştırmadan çıkan diğer önemli bir sonuçtur. Engelli kadın sporcuların hem kadın hem de engelli olmaları nedeni ile çifte dezavantaj yaşadıklarını ve özellikle spor alanında ayrımcılığa uğradıklarını düşündükleri görülmektedir. Araştırma sonuçlarının Paralimpik Alan'a ilişkin daha sistematik bir bakış açısı ortaya koyabilmek için ileride yapılacak araştırmalar için bir katkı getireceği düşünülmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Paralimpik Alan, Pierre Bourdieu, Engelli Sporu, Habitus, Sermaye, Alan

Abstract:
The aim of this study was to examine the experiences of athletes with disabilities within the scope of Bourdieu's concepts: habitus, capital and field, and also to provide an analysis on Paralympic Field. In this qualitative research two different data gathering techniques were used. First in-depth interviews were conducted with 5 female and 11 male diabled athletes who had experiences in Paralympic Field. Second newspaper headlines and visuals of 2012 London and 2016 Rio Paralympics were analysed in the time frame of these games. The findings of this study showed that habitus created the inequalities for the diabled athlete rather than helping to overcome the challenges they faced. In the interviews it was seen that most of the disabled athletes thought that they were exposed to discrimination due to their diabilities. As a result of the present study, the following fields are determined to be the areas in which disabled athletes are facing discrimination; "athletic identity", "physical regulations", "sponsorship", "belief", "media", "technology", "rehabilitation centers" and "Paralympic Games". About reforming the habitus, another result of the study is that the body use of disabled athletes differentiated by courtesy of sports, and they acquired visibility in the field. One of the important findings of this study is that disabled athletes had limited social capital and thus they couldn't transform their body capital to economic capital and they couldn't be mobile as a result of the inequal distribution of the capital. Female disabled athletes experienced double disadvantages of being a diasbled person and being a woman at the same time in the sport field. It is believed that the findings of this study will contribute to further researches to be held to provide a sistematical point of view.

Keywords: Paralympic Field, Pierre Bourdieu, Disability Sport, Habitus, Capital, Field