Distopik anlatımın 1950 sonrası Türk resim sanatına yansıması
The reflection of dystopian expression on Turkish paintings after 1950
Yazar: ÖNER KÂMİL GÖKKAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CEVAT ATALAY
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Distopya = Dystopia ; Resim sanatı = Painting art ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Ütopya = Utopia

Özet:
Bu çalışmada 'ütopya' ve 'distopya' kavramları incelenerek, tarihte litarütüre ilk 
girdikleri dönemden günümüze kadar sanatçıları nasıl etkiledikleri, distopyanın 1950 yılı 
sonrası Türk resim sanatına olan yansımaları ve Türk resim sanatında distopik anlatım ögelerine 
rastlanıp rastlanmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu bağlamda ilk olarak ütopya kavramı ele alınmış ve tanımı yapılmıştır. Tarih 
sahnesinde birçok filozof, siyasetçi, sanatçı ve bilim insanının ana sorunsalını oluşturan ideal 
toplum düzeni oluşturma çabası günümüze kadar ulaşmış olan eserler aracılığıyla incelenmiş, 
Sanayi Devrimi ve modernleşme ile birlikte ütopyanın distopyaya nasıl evrildiği tespit
edilmiştir.
Distopyanın tanımı yapıldıktan sonra distopya ve ütopyanın birbiriyle olan ilişkisi 
incelenerek ütopyanın distopyaya neden olduğu ve aynı zamanda distopyanın da içinde 
ütopyayı barındırdığı soncuna varılmıştır. Distopyanın tarisel sürecine değinildikten sonra 
edebiyat alanında yazılmış distopik eserler den alıntılar yapılarak distopik anlatım ögeleri 
belirlenmiş ve bu anlatılarla resim sanatı eserleri ilişkilendirilmeye çalışılmıştır.
Belirlenen distopik anlatım ögelerinin 1950 yılı sonrası Türk resmine yansımaları 
yapılan seçkiyle incelenmiş eserlerinde distopik anlatım ögeleri tespit edilen santçıların sanat 
yaklaşımları, yapıtları üzerinden incelenerek konu bağlamında bir litarütür oluşturulmuştur.
Çalışmanın son bölümünde günümüz toplum yaşantısında oldukça fazla hissetmeye 
başladığımız distopyanın kişisel çalışmalarıma yansımaları incelenmiştir.

Abstract:
In this study, by examining the concepts of 'utopia' and 'dystopia', it has been tried to 
determine how they have affected artists from the time they first entered the literature in history 
to the present, the reflections of dystopia on Turkish painting after 1950, and whether dystopian 
narrative elements are encountered in Turkish painting art. In this context, firstly, the concept 
of utopia has been discussed and defined. The effort to create an ideal social order, which is the 
main focal point of many philosophers, politicians, artists, and scientists on the stage of history, 
has been examined through the works that have survived to the present day, and it has been 
determined how utopia has evolved into dystopia with the Industrial Revolution and 
modernization. After defining dystopia, the relationship between dystopia and utopia was 
examined and it was concluded that utopia causes dystopia and at the same time, dystopia 
contains utopia. After dystopia's historical journey was touched upon, the dystopian narrative 
elements were determined by quoting from dystopian works of literature and it has tried to 
associate these narratives with works of art. The reflections of the determined dystopian 
narrative elements on Turkish painting after 1950 have been examined with a selection and 
literature has been created in the context of the subject by examining the artistic approaches of 
the artist whose dystopic narrative elements were present throughout their works. In the last 
part of the study, the impressions of dystopia, which we have begun to feel a lot in our current 
social lives, on my work were examined.