Çapraz kapanışı olan ve olmayan hastalarda dentoiskeletsel yapıların 3 boyutlu konik ışınlı tomografi ile karşılaştırılması
Comparision of dentoskeletal structures of posterior cross bite and non cross bite patients in 3 dimension with cone beam computed tomography
Yazar: FARUK İZZET UCAR
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ İLHAN RAMOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental oklüzyon = Dental occlusion ; Dil (Tıp) = Tongue ; Maksilla = Maxilla ; Maksillofasiyal gelişme = Maxillofacial development ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Çene = Jaw

Özet:
Oral kavite genetik ve çevresel faktörlerin dengesi ve bunların etkileşimleri ile şekillenmektedir. Bu bölgedeki bir dengesizlikte dentisyon etkilenerek transversal uyumsuzluk oluşabilmektedir. Bu çalışmanın amacı tek ve çift taraflı çapraz kapanışhastalarının konik ışınlı bilgisayarlı tomografi filmlerinde (KIBT) dil, palatal hacim ve palatal yüzey alanı, dil sert damak mesafesi, üst birinci molar, ikinci premolar ve birinci premolar hizzasında kesit alanları, internasal genişlik, molar, ikinci premolar ve birinci premolar seviyede maksiller ve mandibular genişlik, palatal derinlik, alt, üst molar ve premolar dişlerin aksiyal eğimleri ve havayolu hacimlerini ölçmek ve bu ölçümleri tek ve çift taraflı çapraz kapanışı olan ve çapraz kapanışı olmayan hastalar ile karşılaştırmaktır. Bu retrospektif arşiv çalışması kapsamında, yumuşak doku ve kranyofasiyal yapıları net olarak gözlenen 927 hastadan dahil etme kriterlerine uygun 92 hastanın konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri seçildi. Tek taraflı çapraz kapanış grubu yaş ortalaması 17,91 yıl olan 30 hastadan (18 kız, 12 erkek), çift taraflı çapraz kapanış grubu yaşortalaması 17,10 yıl olan 30 hastadan (17 kız, 13 erkek) ve çapraz kapanışı olmayan kontrol grubu yaş ortalaması 17,58 yıl olan 32 hastadan (18 kız, 14 erkek) oluşturuldu. KIBT görüntüleri üzerinde dil, palatal hacim, palatal yüzey alanı, üst birinci molar, ikinci premolar ve birinci premolar hizzasında koronal kesit alanı, posterior dişlerin bukkolingual eğimleri ve nazofaringeal ve orofaringeal havayolu hacimleri ölçüldü ve tek taraflı, çift taraflı çapraz kapanış ve kontrol grupları arasında karşılaştırıldı. Hastalarda cinsiyete göre tüm parametrelerin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi yapıldı. Gruplar arası farklılıkların karşılaştırılması için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapıldı. Farklılıkların belirlenmesi ve çoklu karşılaştırmalar için post hoc LSD testi yapılmıştır. P değeri 0,05 den küçük olduğunda istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Cinsiyetler arasında grup içi karşılaştırmalarda dil, maksiller, mandibular, dental ve havayolu ölçümlerinde bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). viiANOVA testine göre palatal hacim, palatal yüzey alanı, dil sert damak mesafesi, üst birinci molar, ikinci premolar ve birinci premolar hizzasındaki koronal kesit alanı, internasal genişlik, molar, ikinci ve birinci premolar seviyede maksiller genişlik, alt molar seviyede mandibular genişlik ve nazofaringeal havayolu hacim değerlerinin çapraz kapanıştan etkilendiği bulunmuştur (p<0,05).  Çoklu karşılaştırmalarda dil hacmi tek taraflı çapraz kapanış grubunda kontrol grubuna göre düşük bulundu. Bununla beraber palatal hacim ve palatal yüzey alanı kontrol grubunda büyük bulunmuştur. Dil sert damak mesafesi kontrol grubunda daha küçük bulunmuştur (p<0,05). Koronal kesit alanları incelendiğinde çapraz kapanış grupları arasında bir farklılık bulunmazken, kontrol grubu daha büyük bulunmuştur. İnternasal genişlik tek ve çift çapraz kapanış grupları arasında bir fark yok iken kontrol grubunda daha büyük bulunmuştur (p<0,05). Tek taraflı ve çift taraflı çapraz kapanış grubunda maksillanın kontrol grubuna göre dar olduğu tespit edilmiştir. Tek taraflı ve çift taraflı çapraz kapanış grupları karşılaştırıldığında molar ve ikinci premolar seviyede bir fark yokiken birinci premolar seviyede çift taraflı çapraz kapanış grubundaki darlığın daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0,05). Mandibular genişlik incelendiğinde molar seviyede çapraz kapanış grupları daha geniş iken (p<0,05) ikinci ve birinci premolar seviyede bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Palatal derinlik çift taraflı çapraz kapanış ve kontrol grubunda benzer bulunmuşken tek taraflı çapraz kapanış grubunda diğer gruplardan daha küçük bulunmuştur (p<0,05). Gruplar karşılaştırıldığında alt ve üst molar ve premolar dişlerin eğimleri arasında bir farklılık gözlenmezken (p>0,05) yalnızca üst birinci molar dişlerin çift taraflı çapraz kapanış grubunda bukkale eğimli olduğu bulunmuştur (p<0,05). Nazofaringeal havayolu hacmi çift taraflı çapraz kapanış grubunda diğer gruplara göre istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Konik ışınlı bilgisayarlı tomoğrafi; çapraz kapanış; dil; palatal; havayolu; aksiyal inklinasyon; koronal kesit alanı.

Abstract:
Oral cavity is formed by balance between the genetic and epigenetic factors and relationships. Dentition is affected by an irregularity in this region and transversal discrepancy might occur. The purpose of this study was to evaluate tongue, palatal volume and palatal surface area, tongue hard palate distance, coronal slices in the upper first molar, second premolar and first premolar levels, internasal width, molar, maxillary and mandibular width on the second and first premolar levels, palatal depth, axial inclination of the maxillary and mandibular molars and premolars and airways and then compare these measurements in unilateral and bilateral cross bite and non cross bite patients. Within the scope of this retrospective archive, a clear vision of soft tissue and craniofacial structures observed in the 927 patients clearly meet the inclusion criteria, cone-beam computed tomography (CBCT) images of 92 patients were selected. The unilateral cross bite group consisted of 30 patients (18 girls and 12 boys) with a mean age of 17.91 years, bilateral cross bite group 30 patients (17 girls and 13 boys) with a mean age of 17.10 years and non cross bite group 32 patients (18 girls and 14 boys) with a mean age of 17.58. On the CBCT images, tongue, palatal volume, palatal surface area, coronal slices in the upper first molar, second premolar and first premolar levels, buccolingual inclination of posterior teeth and nazophryngeal and orophryngeal airway volumes were measured and compare among the unilateral, bilateral cross bite and control groups. Independent sample t test was used to evaluate the all parameters comparisons in genders. One way variance analysis (ANOVA) was used to compare group?s differences. To detect the differences and multiple comparison post hoc LSD test was used. When the P value was less than 0.05, the statistical test was determined as significant. Intra group comparisons of groups tongue, maxillary, mandibular, dental airway measurements were not affected by gender (p>0.05). ixAccording to the ANOVA, palatal volume, palatal surface area, tongue hard palate distance, coronal slice surface on the upper first molar, second premolar and first premolar levels, internasal width, maxillary width on the molar, second and first premolar levels, mandibulary width on lower molar levels and nasophryngeal airway volume measurements were affected by the cross bite (p<0.05). According to the multiple comparisons, it was found lower tongue volume on the unilateral cross bite than control group. Besides, greater palatal volume and palatal surface area were found in the control group. Tongue hard palate distance was lower in control group (p<0.05). When coronal slice areas were examined, there is no significant difference between the cross bite groups but it was found greater in control group. In the unilateral and bilateral crossbite groups the maxilla was found to be narrow compared to the control group. The comparison of unilateral and bilateral crossbite group, While there was no difference in levels of molar and second premolar, bilateral crossbite group was more narrow than unilateral side crossbite group on the level of first premolar (p<0.05). When mandibular width analyzed, on the level of the molar, crossbite groups were wider (p<0.05) but no difference found between the second and first premolars level (p>0.05). Palatal depth was found similar in the control and bilateral crossbite groups but crossbite group was lower than that in the other groups (p <0.05). There is no difference upper and lower molar and premolar inclination when groups compare (p>0.05). Only the upper first molar tooth inclined buccally in bilateral crossbite group (p<0.05). Lower nasophryngeal airway volume was found in the bilateral cross bite group than the other groups statistically. Key words: Cone beam computed tomography; cross bite; tongue; palatal; airway; axial inclination; coronal slice area