Hegel estetiğinde tin
Spirit  in Hegel's aesthetic
Yazar: SEHRAN DİLMAÇ
Danışman: PROF. DR. H. ÖMER ÖZDEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Felsefe = Philosophy ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Felsefe = Philosophy ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Hegel, Georg Wilhelm Friedrich = Hegel, Georg Wilhelm Friedrich ; Sanat felsefesi = Art philosophy

Özet:
Hegel ilk kez sanatı felsefi bir biçimde ele almış ve kendi estetik teorisine 'Güzel Sanatlar Felsefesi' adını vermiştir. Estetik teorisini idealist bir doğrultuda kuran Hegel sanatı idea ya da tin (geist) kavramıyla açıklamıştır. Hegel doğadaki güzeli sanat güzelliğinden üstün tutmuştur. Sanattaki güzeli ideal olarak adlandıran Hegel'e göre tüm sanat yapıtları ideanın birer somutluk kazanması olup, 'güzel' de ideanın duyusal alandaki bir yansımasıdır. Hegel, sanatın mutlak olanı/hakiki olanı vermesi için özne nesne özdeşliğinin sağlanmasının ön koşul olduğunu ifade etmiştir. Çünkü insanın bir gereksinmesi olarak ortaya çıkan sanat, tinselin ve duyusalın uzlaşmasından doğan uyumdur. Hegel'e göre tinin amacı ise özgürlüğüne ve kendi bilincine ulaşmadır. Tinin bu kendi bilincine ulaşması diyalektik bir süreç gerektirir. Başlangıcında tin, idea, geist ya da mutlak kendi başına iken, daha sonra özüne yabancılaşmış ve somut bir varlık olarak doğada gerçekliğini bulmuştur. Tinin bu çelişkisi gelişimindeki üçüncü basamak olan kültür ve tarih dünyasında, tinin kendini yeniden bulması, bilinç ve özgürlük yoluyla kendisine dönmesiyle ortadan kalkmıştır. Hegel, tinin bu özne nesne ya da biçim içerik özdeşliğini sağlayarak binlerce yıllık insanlık kültür ve düşünce tarihi içerisinde kendi hakikatini bulmaya, kendini gerçekleştirmeye çabalaması sonucu olarak sanatı, sembolik sanat, klasik sanat, romantik sanat olmak üzere evrelere ayırmış ve bu evrelerle tam olarak birliktelik sağlayan tikel sanat formlarını belirlemiştir. Sanatın geçirmiş olduğu bu evrelerde tinin kendini tam olarak gerçekleştirip gerçekleştirmediğiyle hesaplaşmış ve romantik sanatın çözülüşüyle tinin mutlağı tam olarak ifade etmediğini açıklayarak mutlağı sanat dışı bir kavramda açıklama gereği görmüştür.


Anahtar Kelimeler: Sanat,sanat felsefesi, estetik, tin, mutlak, idea.

Abstract:
Hegel handled art philosophically for the first time and named his own aesthetic theory as "Fine Arts Philosophy". Hegel who established his aesthetic theory in an idealist direction explained art by idea or spirit concept. Hegel considered the beauty in nature to be superior to art beauty. According to Hegel who named beauty in art as ideal, all pieces of art are ideas gaining solidity and beauty is the reflection of idea in sensory area. Hegel, expressed that subject-object equality should be ensured for the art to give hat is absolute/real. Because, art which appears as a requirement of human is a harmony originated from the reconciliation of spirit and sensory. According to Hegel, aim of spirit is to reach its freedom and own consciousness. Reaching of spirit to its own consciousness requires a dialectic process. In the beginning, while spirit, idea, geist or the absolute is alone , later it became estranged to its origin and found its reality in nature as a solid creature. This contradiction of spirit was removed when spirit refound itself and returned to itself through consciousness and freedom in the third step of its development, world of history and culture. Hegel, separated art to stages as symbolic, classic and romantic as a result of the effort of spirit to ensure the equality among subject and object or among shape and content and accordingly try to find its reality within thousand years of humanity culture and intellectual history and determined the particular art forms which ensures a complete synergy. In these stages of art, he came to terms with the fact whether spirit realized itself completely or not and stated that spirit does not fully express the absolute due to resolution of romantic art and felt the necessity to explain absolute in a non-artistic concept.


Key words: art, art philosophy, aesthetic, absolute, idea.