Demir-çelik sektörüne yönelik limanlarda sürdürülebilir atık yönetimi
Iron-steel factory harbours and sustainable waste management
Yazar: CENK AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ÖZBAY
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atıklar = Wastes ; Deniz kirliliği = Marine pollution ; Limanlar = Ports

Özet:
Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemizin, hava, deniz ve karayolu taşımacılığı ile ilgili yatırımları ve kapasiteleri giderek artmaktadır. Bu kapasite artışı ile birlikte taşımacılık faaliyetleri sırasında oluşan atık miktarları da sürekli olarak artmaktadır. Bu çalışmada denizyolu taşımacılığına bağlı olarak oluşan atıklar ve atıkların toplanılması sektör bazlı olarak değerlendirilmiştir. Denizyolu taşımacılığı sırasında oluşan kirliliklerin önüne geçilebilmesi için, gemilerin ihtiyaçlarının karşılanacağı limanlara büyük sorumluluklar yüklemektedir. Bu ihtiyaca bağlı olarak da limanlarda atık kabul tesislerinin bulunması ve tesislerin yeterli kapasiteye cevap verecek nitelikte tasarlanarak çalıştırılması büyük önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında Batı Karadeniz bölgesinde yer alan demir ve çelik üreticisi olan bir tesis için gerekli olan kapasite bilgileri hesaplanarak, gemi kaynaklı atıkların kontrolünün sağlanması ve limana gelen gemilerin en verimli şekilde tesisleri kullanabilmesi için atık yönetim planlaması gerçekleştirilmiştir.

Bu plan Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 26.12.2004 tarihli Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre pilot uygulama amaçlı olarak seçilen ve Karadeniz Bölgesinde yer alan entegre bir demir ve çelik fabrikalarına ait liman tesislerindeki ulusal ve uluslararası gemi taşımacılığına yönelik atık kabul faaliyetlerinin düzenlenmesi amacı ile hazırlanmıştır.  
Ayrıca Resmî Gazete 'de yayımlanarak taraf olunan Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesi Hakkında Uluslararası MARPOL 73/78 Sözleşmesine dayanılarak ve 27/11/2000 tarihli ve 2000/59/EC sayılı Gemilerin Ürettiği Atıklar ve Yük Artıkları İçin Kullanılan Liman Atık Alım Tesisleri Hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifine de paralel olarak hazırlanmıştır. Bu sayede öncelikle gemi kaynaklı deniz kirliliklerinin önüne geçilmesi hedeflenmiş olup, gemilerden çıkan yüksek kalorifik değere sahip atıklarında MARPOL Sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi kapsamında yapılacak çalışmaların belirlenmesi için katkıda bulunulacaktır.

Abstract:
In the last decades, Turkey's investments and business activities regarding transportation are gradually increasing. As a result of the advances made in transportation services, the amount of waste generated, and these services also increases. Taking the iron and steel industry as a point of reference, in this study, environmental pollution issues emanating from sea transportation in Turkey- a country surrounded by sea on three sides- will be evaluated. In order to avoid the pollution caused by maritime transportation, there are significant amount of measures that should be taken by the port operators responsible from supplying the needs of anchoring ships; vessels. It can be argued that waste reception and processing facilities with enough capacity to handle and manage the vessel traffic in the ports should be maintained.
Within the scope of this study, the quantities of capacity required for the forerunner plant in iron and steel industry in Turkey, Iron & Steel Factory, are calculated and analyzed. In order to be able to control the wastes discharged by the ships and for the ships to be able to use the port facilities with the utmost efficiency, on site examinations are made and a guide has been prepared to achieve those means. This guide is prepared in order to regulate the waste receiving activities regarding domestic and international maritime transport in the maritime and port authorities of Iron and Steel Factory, an industrial plant chosen as a pilot area by the Ministry of Environment and Urbanization regulation dating 26.12.2004named "Waste Acceptance and Management of Wastes". The regulations also include and arrange the specifications of the "waste reception facilities" which should be maintained in the ports.

The guide/plan is based on the articles of the MARPOL Convention, Turkey being a part of it with the publication in the official gazette and which is in accordance with the EU 2002/84/EC Environmental Effects of European Union Sea Transport. By these means, the main target of this study is to avoid the pollution caused by the ships and vessels. Secondly, it is assumed studies focusing on the high calorific wastes arranged also by the MARPOL Convention will also benefit from this guide/study. In addition to that, the future studies on maritime pollution regarding other sectors can also make use of the findings of this research.