Konut alanında endüstrileşmenin sorunları ve geleceği
Future and problems of industrialization in housing
Yazar: ŞENOL ERCAN
Danışman: PROF. DR. EROL KULAKSIZOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Endüstrileşme = Industrialization ; Konut = Dwelling house ; Yapı sistemleri = Structure systems

Özet:
Konut alanında; hızla artış gösteren gereksinmeleri karşılayabilmek, üretimde hız, kalite ve ekonomiyi yakalayabilmek amacıyla çağdaş, teknolojik ve toplumsal gelişmelerin paralelinde endüstrileşmiş yapım teknolojilerinin kullamlması zorunluluğu kendisini göstermektedir. Bu gerçekleştirilmeye çalışılırken birtakım sorun ve engellerle karşüaşılmaktadır. Bu doğrultuda tez kapsamında öncelikle insanlığın ilk dönemlerde konutlarım nasıl yaptığı açıklandı. Endüstrileşmenin gelişim aşamaları ve gelişmesine neden olan olaylar üzerinde duruldu. Tezin amacının, konut yapımında endüstrileşmiş yapım teknolojilerinin yaygm olarak kullanılmasını engelleyen sorunların belirlenmesi ve çözüm olanaklarının araştırılması olduğu açıklandı. Daha sonra, genel anlamda endüstrileşme kavramı üzerinde duruldu. Endüstrileşmenin tanımı yapıldı ve karakteristikleri açıklandı. Endüstri devrimi ile başlayan endüstrileşmeye ihtiyaç duyulmasının nedenleri araştırıldı. Endüstrileşme teknik, ekonomik ve davranışsal boyutta birtakım özelliklere sahiptir. Bu özellikler; iş bölümü, rasyonalizasyon, kesintisiz ve sürekli üretim, tekrarlama ve uzmanlaşma, makineleşme, standartlaşma, kaynakların rasyonel kullanımı, prefabrikasyon ve yönetim işlevleridir. Endüstrileşmenin amacı; yapı üretiminde üretkenliğin arttırılması ve rasyonalizasyon ilkelerinin uygulanması olarak tanımlanabilir. Üçüncü bölüm, endüstrileşmenin konut alanına etkilerini ve gelişimini içermektedir. Geleneksel yapım yöntemleri ihtiyaçları karşılayamadığından ve arzu edilen sonuçlan vermediğinden dolayı bina yapımında endüstrileşmiş yapım sistemleri kullanılmaya başlamıştır. Türkiye'de 1970'li yılların sonlarında ekonomik krizi aşmak amacıyla yeni yapım yöntemleri aranmıştır, önceleri basit teknolojiler denenmiş ve yerinde üretim girişimleri başlamıştır. Çok sayıda endüstri binasının yapımım gerektiren yatırım talebi, yeni teknolojileri gündeme getirmiştir. 1980 sonrası yıllarda, endüstri binaları için hazır yapı bileşeni üreten ve bunlarla montaj hizmetleri de yapan çok sayıda firma mevcut olmuştur. 1990'h yılların başlarında, uygun teknoloji seçimiyle maliyetler düşürülmüştür. Böylece yapım kalitesi artmış ve hızlı üretimi sağlamak mümkün olmuştur. Son yıllarda ise endüstrileşmiş yapım sistemlerinin kullanımı giderek yaygınlaşmıştır. vuDünyada 18. ve 19. Yüzyıllarda endüstriyel gelişmeler gerçekleşmiştir. 20. Yüzyılın başlarında bina yapım alanında endüstrileşme denemeleri başlamıştır. II. Dünya Savaşı sonrası büyük miktarlardaki ihtiyaçları karşılamak için konut üretiminde endüstrileşmiş yapım sistemi kullanımı hızlanmıştır. Bu bölümde aynı zamanda konut alanında; endüstrileşmeye olan ihtiyacın nedenleri, endüstrileşmiş sistemler ve yaklaşımlar araştırılmıştır. Sonraki bölümde, konuta olan ihtiyacı karşılayabilmek için yapılması gereken çalışma ve programlar belirlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda konut programlan ve sorunların çözümü için devlet konut politikası incelenmiştir. Sosyal konut, kooperatifler, kiralık konut uygulamalarının içerikleri ve gerçekleştirme olanakları araştırılmıştır. Konut üretiminde; hız, üretim ve ekonomi kavramları oldukça önemlidir. Gelişmekte olan ülkeler sorunlarım çözebilmek amacıyla teknoloji ithal etmek zorunda kalabilirler, ithal edilen teknolojinin ülkenin kaynak ve ekonomik yapısına uyarlanabilir nitelikte olması gerekmektedir. Bu bölümde ayrıca teknolojilerin uyarlanmasında üzerinde durulması gereken durumlar açıklandı. Beşinci bölümde; konut alanında endüstrileşmenin sorunları araştırıldı. Bu sorunlar; Teknik düzeydeki sorunlar, Fiziki sorunlar, Ticari ve Ekonomik sorunlar, Yasal sorunlar, Endüstrileşme çalışmalarının bünyesel sorunları, Mimari planlama sorunları olarak belirlendi. Altıncı bölümde; konut yapımında teknoloji kullanımının yaygınlaşmasını sağlamak amacıyla konu ile ilgili kişi ve kuruluşlara konunun benimsetilmesi gereği üzerinde duruldu. Sorunları çözüme ulaştırmak için yeni yapım teknolojilerine de ihtiyaç olacaktır. Yeni yapım teknolojÜerinin geliştirilmesi doğrultusunda, yeni malzeme ve ekipman araştırmaları yapmak gerekmektedir. Yeni bir teknoloji;. Mevcut teknolojilerin geliştirilerek rasyonalize edilmesi ve güncel gereksinimlere uyarlanması,. Yeni teknolojik seçenekler bulunup geliştirilmesi ile mümkündür. Yedinci bölümde; öncelikle konut alanında endüstrileşmiş yapım teknolojüerinin seçimi incelendi. Uygun teknoloji seçimi kavramı açıklandı. Değerlendirmeye alınan teknolojiler arşından en uygun olanım seçebilmek amacıyla hangi kriterlerin göz önünde tutulması gerektiği araştırıldı. Bu kriterler; Üretim süresi, Üretim kapasitesi, Makine kullanımı- Enerji tüketimi, Ülke kaynaklan, Emek ve İstihdam politikası, Gereç tüketimi, Gereksinim olarak belirlendi vuıikincil olarak; endüstrileşmiş konut yapım sistemlerinin daha geniş pazar payına sahip olabilmesi için, gelecekte aşağıdaki konularda kapsamlı araştırma yapılması gerektiği saptandı.. Teknolojik yapım sistemlerinin avantajları mühendis, mimar, teknik personel ve firmalara kapsamlı olarak açıklanmalıdır.. Projeci firmalara prefabrikasyon teknikleri ve yöntemlerini tanıtan seminer ve sempozyumlar düzenlenmelidir.. Her türlü ayrıntısına kadar çözülmüş yeni endüstrileşmiş yapım sistemleri geliştirilmelidir.. Her kuruluşu içine alan açık prefabrikasyon gelişimine önem verilmelidir. Sonuç bölümünde; devlet, kamu kuruluşları ve özel sektörün ulusal çıkarlar doğrultusunda birlikte çalışmak zorunda olduğu, bu amaçla konut yapım alanında doğru bir endüstrileşme politikasının belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. ıx

Abstract:
The population increase, migration from villages to cities, natural hazards and wars cause the needs on housing. These needs, quality and economical factors make us to use industrial construction technologies. But there have been some problems that prevent the using of the industrialization. The first chapter contains housing researches on early human settlements and development of industrialization. The thesis is aimed to explain determination of the problems that prevent spread of the industrial construction technologies in housing and the search of the solutions. In the second chapter, the concept, meaning and characteristic properties of the industrialisation are examined. The reasons of need for industrialization that start with the industrial revolution are researched. Industrialization has some properties in technique and economics. These properties are; separation of the work, the functions of rationalization, permanent production, repetition and specialization, standardization, rational usage of the sources, prefabrication and management. The aim of industrialization can be defined as increasing the building construction and the applications of rational principles. The third chapter contains the effects and developments of industrialization in housing construction. Usage of the industrial construction systems has been started to construct buildings instead of traditional systems don't answer necessities well enough. In Turkey, in late 1970's new construction techniques are searched to find solutions for economical crises. Firstly, simple technologies were used. After 80's there were many factories and firms established to produce construction elements and to serve for constructions. In early 1990's choosing suitable technologies caused decreases in finance and increased the construction quality and production. After the industrial development in 18th and 19th centuries, at the beginning of 20th century industrial experiments on building construction were began. After the second world war, industrial construction systems have been used largely for providing the needs on housing. And also in this chapter, causes of the industrialization in housing are explained and industrialization system and technologies are examined. Causes of the increase on need of housing are determined in the fourth chapter. Housing programmes and government housing political policy areresearched for problem solutions. In house construction; importance of economical concepts, velocity and production dimensions are described. Developing countries may need to export technology to solve their problems. But technology export needs to adapt itself to resources and economical structures of the country. In fifth chapter, the problems of industrialization in housing are researched. These problems are;. Technical problems. Physical problems. Commercial and economic problems. Legal problems. Structural problems of industrialization. Architectural design problems These problems are examined in technical, economic and legal dimensions. Necessities of technology are explained to solve housing problems in the sixth chapter. This chapter considers the new construction technology, developments on technologies, new materials and tools and new solutions. New technology can be done by;. Developing existing technologies for daily needs.. Developing and finding new technological alternatives. And also in this chapter, future technologies and their criterions for evaluation are examined. In chapter seven, firstly consider choosing the suitable technologies and their concepts for housing is considered. And also research criterions for choosing. These criterions are;. Production time. Production capacity. Using machinery - energy consumption. Country resources. Work and employment politics. Tools and material consumption. Necessity Secondly, subjects below are researched on marketing in house construction systems for the future;. Advantages of technological construction systems for architects, technical personel and firms,. Preparation conferences about prefabrication techniques and applications to project management and firms,. Developing solved construction systems, XI. Consider on developing "open prefabrication systems" that covers all kinds of firms or companies. And lastly, the necessities for the solutions of industrialization problems in housing have been explained. The government, public foundations and private sectors should work together for the sake of national benefits. For this purpose, it is necessary to determine suitable industrialization politics in housing field. xu