Deneysel diyabet modelinde antilipidemik rosuvastatin ve pravastatin'in etkileri
The effects of antilipidemic rosuvastatin and pravastatin in the experimental diabetes model
Yazar: HACER KAYHAN KAYA
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ŞERMET
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Antilipemik ajanlar = Antilipemic agents ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Pravastatin = Pravastatin ; Rosuvastatin = Rosuvastatin

Özet:
Amaç:  Bu çalışmada, deneysel diyabet modelinde antilipidemik rosuvastatin ve pravastatinin etkilerinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 42 adet erişkin dişi Wistar albino rat kullanıldı. Ratlar 6 eşit gruba ayrıldı. 1) Sağlıklı kontrol grubu, 2) Diyabetik kontrol grubu, 3) PRV10 grubu, bu gruptaki ratlara 10 mg/kg/gün pravastatin uygulandı. 4) PRV20 grubu, bu gruptaki ratlara 20 mg/kg/gün pravastatin uygulandı. 5) RSV10 grubu, bu gruptaki ratlara 10 mg/kg/gün rosuvastatin uygulandı. 6) RSV20 grubu, bu gruptaki ratlara 20 mg/kg/gün rosuvastatin uygulandı. Sağlıklı kontrol grubu hariç diğer ratlara 40 mg/kg tek doz intraperitoneal streptozotosin enjeksiyonu yapıldı. Sekiz haftalık deney periyodunun sonunda, vücut ağırlıkları, açlık kan glukoz düzeyleri, açlık kan insülin düzeyleri, kan lipid parametreleri ve karaciğer glukoz metabolizmasıyla ilgili enzim düzeyleri belirlendi. 
Bulgular: Pravastatin açlık kan glukozunda azalmaya neden olurken, rosuvastatinin açlık kan glukozunda artışa neden olduğu görüldü. Her iki statin, özellikle TC ve LDL-K olmak üzere yüksek kan lipid seviyelerini başarılı bir şekilde düşürdü ve kullanılan statinlerin 10 mg'lık dozları ile 20 mg'lık dozları arasında önemli farklılık belirlenmedi. Pravastatin karaciğer glikojen, glikojen sentaz (GS), piruvat kinaz (PK), hekzokinaz (HK) ve glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) düzeylerinde artışa, laktat dehidrogenaz (LDH), glukoz-6-fosfataz (G6Paz), fruktoz-1,6-bisfosfataz (FBP1) ve glikojen fosforilaz (GP) düzeylerinde ise azalmaya neden olurken, rosuvastatin bunun tersi etki göstermiştir. 
Sonuç: Pravastatin diyabet ile ilgili parametreleri olumlu etkilerken, rosuvastatin olumsuz etkilemiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the effects of antilipidemic rosuvastatin and pravastatin in experimental diabetes model.
Materials and Methods: In this study, 42 adult female Wistar albino rats were used. Rats were divided into 6 equal groups. 1) Healthy control group, 2) Diabetic control group, 3) PRV10 group, 10 mg/kg/day pravastatin was administered to rats in this group. 4) PRV20 group, 20 mg/kg/day pravastatin was administered to rats in this group. 5) RSV10 group, 10 mg/kg/day rosuvastatin was administered to in this group. 6) RSV20 group, 20 mg/kg/day rosuvastatin was administered to rats in this group. Except healthy control group, the other rats received 40 mg/kg single dose intraperitoneal streptozotocin injection. At the end of the eight-week experimental period, body weights, fasting blood glucose levels, fasting blood insulin levels, blood lipid parameters and liver glucose metabolism enzyme levels were determined.
Results: While pravastatin caused a decrease in fasting blood glucose, rosuvastatin caused an increase in fasting blood glucose. Both statin treatments successfully reduced high blood lipid levels, particularly TC and LDL-C. However, there was no significant difference between the 10 mg doses and the 20 mg doses of both statins.  Pravastatin was found to cause an increase in liver glycogen, glycogen synthase (GS), pyruvate kinase (PK), hexokinase (HK) and glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) levels and a decrease in lactate dehydrogenase (LDH), glucose-6-phosphatase (G6Pase), fructose-1,6-bisphosphatase (FBP1) and glycogen phosphorylase (GP) levels, whereas rosuvastatin had the opposite effect.
Conclusion: Pravastatin positively affected diabetes-related parameters, whereas rosuvastatin negatively affected.