Pandeminin kahramanları: Uluslararası medya kuruluşlarının internet Covid-19 haberleri üzerine bir söylem analizi
Heroes of the pandemic: A discourse analysis of Covid-19 news on internet of international media organizations
Yazar: OSMAN BURAK TOSUN
Danışman: PROF. DR. SELDA AKÇALI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Uluslararası habercilik = International news

Özet:
Antikiteden bu yana insanlar, felaket süreçlerinde kahramanlar ve kahramanların
yaptıklarının ilhamına ihtiyaç duymuşlardır. Anlatılar, toplumların felaket süreçlerinin
yarattığı tahribat sonrası sağaltımı, kültürel devamlılığın sözlü ve yazılı kültürde
aktarımını sağlarken fikirlerin yayılması ve gelişmesine katkıda bulunmuşlardır. İktidar
sahipleri, hegemonyalarını oluştururken anlatıları kullanmış ve araçsallaştırmıştır.
Dolayısıyla kahraman anlatıları, cesaret, fedakârlık ve özverinin öne çıktığı hikâyelerin
ötesinde bir yerdedir.
Erken modern dönemle beraber kahraman bilindik anlamının da ötesine geçmeye
başlayarak araçsallığı artmış, modernite ile beraber söylem dolayımıyla kurulan iktidarın
bir unsuru olmuştur. Atanan kahraman rolleri, toplumların ve bireylerin kanaatlerini,
düşüncelerini yönlendirme konusunda aşama kaydetmiştir. Kitle iletişim araçlarının
gelişmesiyle, kahraman söyleminin temsil edildiği haberler kısa sürede kolayca
yayılabilmiş ve kahraman söylemde kolaylıkla üretilebilen bir araç haline gelmiştir. Bu
araç, ulusal çıkarlar ve imtiyazlar, ekonomipolitik ve kültürel ilişkiler, ideoloji
bağlamlarında şekil değiştirmektedir.
Yukarıdaki bilgiler ışığında tez, ilk bölüm olan Covid-19, Salgın, İdeoloji ve
Söylem ideoloji ve söylem ilişkisini tarihsel bir bağlamda ele alarak Covid-19'a kadar
salgınlarda araçsallaşmasını ele almakta, ikinci bölüm olan Antikiteden Postmoderne
Kahramanlar kahramanlık anlatılarının tarihsel gelişimini ve biçimselliğinin
dönüşümünü tartışmaktadır. Bu iki kuramsal bölümün ışığında, üçüncü bölüm
Uluslararası Medya Kuruluşlarının İnternet Covid-19 Haberlerine Yönelik Bir Araştırma
ulusal medya kuruluşlarının uluslararası internet sitelerinde, Covid-19 sürecindeki
kahramanlık temsillerini içeren haberlerin eleştirel söylem analizine ayrılmıştır.
Araştırmanın Sonuç bölümünde, başta sağlık çalışanları olmak üzere kahraman
olarak yer verilen aktörlerin, temsil biçimleri, hangi kahramanlık mitiyle temsil
edildikleri, ideoloji ve iktidar dolayımı ile kurulan temsillerin söylemdeki yansımaları
tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kahraman, Kahraman Anlatıları, İdeoloji, Söylem, Mitler.

Abstract:
Since antiquity, humans have sought inspiration from heroes and their deeds
during times of disaster. Narratives have facilitated the recovery from the devastation
caused by calamities, contributed to the cultural continuity through oral and written
traditions, and aided in the dissemination and development of ideas. Those in power have
utilized and instrumentalized these narratives to establish their hegemony. Consequently,
hero narratives transcend stories of courage, sacrifice, and selflessness.
With the early modern period, the concept of the hero began to extend beyond its
familiar meaning, becoming increasingly instrumentalized. In conjunction with
modernity, it became an element of power constructed through discourse. Assigned hero
roles have advanced the influence on the opinions and thoughts of societies and
individuals. The development of mass communication media has enabled the swift and
easy dissemination of news representing heroic discourse, making hero narratives a
readily producible tool. This tool transforms in the contexts of national interests,
privileges, economic-political and cultural relations, ideology.
Considering the above information, this thesis addresses the relationship between
ideology and discourse in a historical context up to Covid-19 in its first chapter, Covid-
19, Epidemics, Ideology, and Discourse, examining the instrumentalization of epidemics.
The second chapter, Heroes from Antiquity to Postmodernity, discusses the historical
development of hero narratives and the transformation of their formal characteristics. In
the light of these two theoretical chapters, the third chapter, A Study on the Covid-19 News
on International Media Websites, is dedicated to the critical discourse analysis of news
containing representations of heroism on international internet sites of national media
organizations during the Covid-19 process.
In the conclusion of the study, the representation forms of actors portrayed as
heroes, primarily healthcare workers, the hero myths with which they are represented,
and the reflections of representations constructed through the mediation of ideology and
power in discourse are discussed.
Keywords: Hero, Hero Narratives, Ideology, Discourse, Myths