Cerrahi tedavi öncesi ve sonrası dudak-damak yarıklı çocukların ailelerinin depresyon, anksiyete düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of depression, anxiety levels and quality of life of families who have children with cleft lip and palate before and after surgical treatment
Yazar: NURDAN YILDIZ MISIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ERTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Aile = Family ; Anksiyete = Anxiety ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Depresyon = Depression ; Yarık damak = Cleft palate ; Yarık dudak = Cleft lip ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Dudak damak yarığı anomalisi ile doğan bir bebekle karşılaşmak, aileler için çok
büyük bir sarsıntı yaratmaktadır. Ailelerin hemen doğum sonrasında içinde bulundukları
hal, "psikososyal acil durum" olarak tanımlanmakta olup; hayal kırıklığı, çaresizlik ve
depresyon ile karakterizedir. Bu çalışmanın amacı; DDY' li 0-2 yaş arası, cerrahi tedavi
olmuş ve olmamış bebeğe sahip ebeveynlerin depresyon, anksiyete, stres düzeylerini ve
yaşam kalitelerini anketlerle değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, 20-35 yaş arası 108 ebeveynin (63 anne, 45 baba)
katılımını içermektedir. Ebeveynlere; Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği,
Ebeveyn Stres İndeksi-Kısa Form ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. İstatistiksel
değerlendirme SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı ile
yapıldı. Sürekli değişkenlerin normal dağılım sınaması Kolmogorov Smirnov testi ile
yapıldı. Normal dağılım sergileyemeyen bağımlı değişkenlerde ise, iki grup arası
karşılaştırmalar için Wilcoxon işaret sıralar testi ile yapıldı.
Bulgular: Bebeği cerrahi tedavi olmamış ebeveynlerin BDÖ, BAÖ, PSI-SF ve SF-36
skorları, bebeği cerrahi tedavi olanlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Ameliyat
öncesi dudak yarıklı bebeği olan ebeveynlerin damak yarıklı bebeği olanlara göre, ruhsal
sağlık ve depresyon açısından daha fazla etkilendiği saptandı. Annelerin depresyon,
anksiyete, ve stres düzeylerinin babalardan daha yüksek olduğu ve yaşam kalitelerinin
daha düşük olduğu tespit edildi. Bebeği cerrahi tedavi olan annelerin skorlarında anlamlı
bir düzelme gözlemlenirken, babaların skorları arasında anlamlı bir değişiklik olmadı.
Sonuç: Dudak damak yarığı ile doğan bebeği olan aileler hem psikososyal durumlarını
hem de yaşam kalitelerini etkileyen sorunlarla karşılaşabilmektedir. Ailelerin son derece
savunmasız oldukları bu dönemde, desteklenmeye ve cesaretlendirilmeye ihtiyaçları
vardır. Bu nedenle ilk danışmada ebeveynlere malformasyon hakkında genel bir bilgi
verilmeli, tıbbi prosedürler anlatılmalı, aile ile çocuk arasında sağlam ve güvenilir bir
ilişki kurulmaya çalışılmalıdır. İlk ameliyat aile bireyleri için stresli ve korkutucu bir
dönemdir. Ameliyat sürecini beklemekte olan ailelerin bu durumla başa çıkma stratejileri
geliştirmesine yardımcı olunmalıdır. DDY'li bireylerin tedavisi, ailelere psikososyal
destek verilmesini de içeren multidisipliner bir ekip çalışmasıyla yürütülmelidir.

Abstract:
Objective: Encountering a baby born with a cleft lip and palate anomaly creates a great
shock for families. The situation of families immediately after birth; it is defined as a
"psychosocial emergency"; characterized by frustration, helplessness, and depression.
The aim of this study is to evaluate the depression, anxiety, stress levels and quality of
life of parents who have 0-2 years old babies with CLP who have undergone surgical
treatment or not.
Material and Methods: This study included the participation of 108 parents (63 mothers,
45 fathers) aged 20-35 years. Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, Parental Stress
Index-short form and SF-36 Quality of Life Scale were administered to parents. Statistical
evaluation was done with SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences) package
program. The normal distribution test of continuous variables was done with the
Kolmogorov Smirnov test. In dependent variables that did not show normal distribution,
Wilcoxon signed-rank test was used for comparisons between two groups.
Results: The BDI, BAI, PSI-SF, and SF-36 scores of the parents whose babies were not
treated surgically were found to be significantly higher than those whose babies were
surgically treated. It was determined that parents with a baby with a cleft lip before
surgery were more affected in terms of mental health and depression than those with a
baby with a cleft palate. It was determined that mothers' depression, anxiety, and stress
levels were higher than fathers and their quality of life was lower. While a significant
improvement was observed in the scores of the mothers whose babies were treated
surgically, there was no significant change in the scores of the fathers.
Conclusion: Families with a baby born with cleft lip and palate may encounter problems
that affect both their psychosocial status and their quality of life. During this time when
families are extremely vulnerable, they need support and encouragement. Therefore, in
the first consultation, parents should be given general information about the
malformation, medical procedures should be explained, and a strong and reliable
relationship should be established between the family and the child. The first surgery is a
stressful and frightening time for family members. Families waiting for the surgery
process should be helped to develop strategies to cope with this situation. The treatment
of individuals with CLP should be carried out with a multidisciplinary teamwork,
including psychosocial support to families.