Likert yönteminde nötr cevap kategorisinin kullanılmasının ölçme sonuçlarının geçerliğine ve güvenirliğine etkisi
The effect of using the neutral answer category in the Likert method on the validity and reliability of the measurement results
Yazar: HİLAL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SATILMIŞ TEKİNDAL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Likert modeli = Likert model ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmada Likert yönteminde nötr cevap kategorisinin kullanılmasının ve kullanılmamasının ölçme sonucunun geçerliğini ve güvenirliğini nasıl etkilediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda araştırmacı tarafından Uzaktan Eğitimde Ortaokul Öğretmenlerinin Öz Yeterlikleri Ölçeğinin 4'lü ve 5'li Likert Cevap kategorisine sahip formları geliştirilmiştir. Çalışma temel araştırma modelindedir. Çalışmada ölçek geliştirme grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılı Kocaeli ilinde milli eğitimde görevli 309 ortaokul öğretmeni, çalışma gurubunu ise 2021-2022 eğitim öğretim yılı Kocaeli ilinde milli eğitimde görevli 257 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri 3'er hafta ara ile 2 kez uygulanarak elde edilmiştir. 
Ölçek geliştirme aşamasında elde edilen veriler sonucunda ilk olarak 5'li cevap kategorisine sahip form ile 3 boyutlu ve 27 maddeden oluşan bir ölçek elde edilmiştir. Bu ölçeğin iç tutarlık katsayısı tüm ölçek için .92, eğitim platformu faktörü için .85, işbirliği faktörü için .88 ve etik faktörü için .87 olarak bulunmuştur. Daha sonra 4'lü cevap kategorisine sahip form ile de 3 boyutlu ve 29 maddeden oluşan bir ölçek elde edilmiştir. Bu ölçeğin iç tutarlık katsayısı tüm ölçek için .94, eğitim platformu faktörü için .89, işbirliği faktörü için .89 ve etik faktörü için .90 olarak bulunmuştur. 
Geliştirilen 5'li formun doğrulayıcı faktör analizi sonucunda model veri uyumunun sağlandığı tespit edilmiştir. Bu ölçeğin iç tutarlık katsayısı tüm ölçek için .93, eğitim platformu faktörü için .88, işbirliği faktörü için .88 ve etik faktörü için .82 olarak bulunmuştur. Her bir alt boyutta yer alan maddelerin madde puanlarına ilişkin madde toplam korelasyon katsayıları eğitim platform alt boyutunda .49-.76, işbirliği alt boyutunda .45- .72, etik alt boyutunda .44-.69 arasında olduğu tespit edilmiştir. 
Geliştirilen 4'lü formun doğrulayıcı faktör analizi sonucunda model veri uyumunun sağlandığı tespit edilmiştir. Bu ölçeğin iç tutarlık katsayısı tüm ölçek için .94, eğitim platformu faktörü için .92, işbirliği faktörü için .88 ve etik faktörü için .86 olarak bulunmuştur. Her bir alt boyutta yer alan maddelerin madde puanlarına ilişkin madde toplam korelasyon katsayıları eğitim platform alt boyutunda .52-.78, işbirliği alt boyutunda .44 .73, etik alt boyutunda .51-.72 arasında olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study is based on the validity and reliability of the test, regardless of the neutrality/uncertainty response category in the Likert method. About the skirts of the study, the referee's forms with the Likert query category of 4 and 5 are me. The employee is in the demoral scanning model. The study group consists of 309 secondary school teachers in the province of Kocaeli for 2020-2021 academic years. The data of the study was obtained by applying it 2 times in 3 weeks. 
As a result of the data obtained during the scale development phase, a form with 5 response categories and a 3-dimensional scale consisting of 27 items were obtained. The internal consistency coefficient of this scale was .92 for the whole scale, .85 for the education platform factor, .88 for the cooperation factor, and .87 for the ethics factor. Then, a 3-dimensional and 29-item scale was obtained with the form with a 4-point response category. The internal consistency coefficient of this scale was .94 for the whole scale, .89 for the education platform factor, .89 for the cooperation factor, and .90 for the ethics factor.
As a result of the confirmatory factor analysis of the developed 5-form form, it was determined that the model data fit was achieved. The internal consistency coefficient of this scale was .93 for the whole scale, .88 for the education platform factor, .88 for the cooperation factor, and .82 for the ethics factor. The item-total correlation coefficients for the item scores of the items in each sub-dimension were found to be between .49-.76 in the education platform sub-dimension, .45-.72 in the cooperation sub-dimension, and .44-.69 in the ethics sub-dimension.
As a result of the confirmatory factor analysis of the developed 4-form form, it was determined that the model data fit was achieved. The internal consistency coefficient of this scale was .94 for the whole scale, .92 for the education platform factor, .88 for the cooperation factor, and .86 for the ethics factor. The item-total correlation coefficients for the item scores of the items in each sub-dimension were found to be between .52-.78 in the education platform sub-dimension, .44 .73 in the cooperation sub-dimension, and .51-.72 in the ethics sub-dimension.