Kocaeli Üniversitesi öğrenci bilgi sisteminin kullanılabilirliği
The usability of the student information system of Kocaeli University
Yazar: ONUR ÖZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET YILDIRIM
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte, web tabanlı öğrenci bilgi sistemleri ve bilişim hizmetlerinde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Eğitim kurumlarının öncülerinden olan üniversiteler için öğrenci bilgi sistemleri öğrencilerin, akademik personelin ve idari personelin eğitim süreçlerini yürüttükleri önemli ortamlar olmuştur. Ancak, ülkemizdeki üniversitelerin öğrenci bilgi sistemlerinin kullanılabilirliği konusunda yapılan çalışmalar son derece sınırlıdır.
Bu çalışmada amacımız, Kocaeli Üniversitesi öğrenci bilgi sisteminin kullanılabilirlik testini yapmak, kullanılabilirlik açısından zafiyet oluşturan noktaları tespit etmek ve önerilerde bulunmaktır. Öncelikle, kullanılabilirlik kavramı tüm detayları ile araştırılmış, Jacob Nielsen'in kullanılabilirlik sezgiselleri tanıtılmıştır. Ayrıca, web sitesi kullanılabilirlik test yöntemleri hakkında bilgilere yer verilmiş, kullanıcı temelli değerlendirmeler yapılmış ve sistemin kullanıcıları üzerinde kullanılabilirlik testleri gerçekleştirilmiştir.
Bu amaç doğrultusunda, Kocaeli Üniversitesi Öğrenci Bilgi Sistemi yazılımı detaylı olarak araştırılmış, yazılımı kullanan öğrenciler, akademisyenler ve idari personellerden katılımcı grupları oluşturulmuştur. Öğrenci Bilgi Sisteminin tasarımını değerlendirmek için yapılan anket çalışmasında, katılımcılara ait yaş, cinsiyet, unvan, sistem tecrübesi gibi özel bilgilerin yanı sıra, sistem hakkındaki düşüncelerini öğrenmek amacıyla bazı sorular sorulmuştur. Bu gruplardaki kişilerden bazı görevleri en kısa sürede tamamlamaları istenmiş ve bu sırada video kaydı yapılmıştır. Görevler belirlenirken kullanıcıların en sıklıkla yaptıkları süreçler seçilmiştir. Kullanıcıların bu görevleri tamamlarken geçirdikleri süreler kaydedilmiş, geçirilen sürelerin gruplar arasında anlamlı bir fark oluşturup oluşturmadığına bakılmıştır. Sistemin görsel tasarımının, gruplar açısından etkili bir faktör olup olmadığı araştırılmıştır. Sonuç olarak, Jacob Nielsen tarafından ortaya koyulan ilkelerden de faydalanarak, öğrenci bilgi sistemi için yeni bir ara yüz tasarımına ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Böylece, öğrenci bilgi sistemindeki kullanılabilirlik sorunları ortadan kaldırılabilecek ve ara yüz farklı cihazlarla uyumlu çalışabilecektir.

Abstract:
Along with the developments in information and communication technologies, significant progress has been made in web-based student information systems and IT services. For universities that are the pioneers of educational institutions, student information systems have been important environments where students, academic staff and administrative staff conduct educational processes. However, studies on the usability of student information systems in universities in our country are extremely limited.
The aim of this study is to make usability testing of Kocaeli University student information system, to identify weaknesses in terms of usability and to make recommendations. First of all, the concept of usability has been investigated with all the details, and Jacob Nilsen's usability intuitions have been introduced. In addition, information about the website usability testing methods was given, user-based evaluations were made and usability tests were performed on the users of the system.
For this purpose, the student information system software of Kocaeli University was investigated in detail, and the participant groups consisting of students, academics and administrative staff were formed. In order to evaluate the design of the student information system, some questions were asked to learn their thoughts about the system, as well as specific information such as age, gender, title, system experience of the participants. People in these groups were asked to complete some tasks as soon as possible and video was recorded. When determining the tasks, the most frequently performed processes were selected. Users' time spent has been recorded while completing these tasks, and it has been examined whether the times spent make a significant difference between the groups. The visual design of the system was investigated whether it is an effective factor for the groups.x
As a result, it is seen that a new interface design is needed for the student information system by taking advantage of the principles presented by Jacob Nielsen. Thus, the usability problems in the student information system can be eliminated and the interface will be compatible with different devices.