Akciğer kanseri nedeni ile ayaktan kemoterapi alan hastaların bakım bağımlılıklarının incelenmesi
An examination of care dependency in patients undergoing outpatient chemotherapy for lung cancer
Yazar: KADRİYE HAYTA
Danışman: PROF. DR. REVA BALCI AKPINAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Akciğer Kanseri Nedeni İle Ayaktan Kemoterapi Alan Hastaların Bakım Bağımlılıklarının İncelenmesi
Amaç: Bu araştırma akciğer kanseri nedeni ile ayaktan kemoterapi alan hastaların bakım bağımlılıklarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Kesitsel ve tanımlayıcı türde yapılan bu araştırmaya 152 hasta dahil edilmiştir. Verilerin elde edilmesinde Hasta Tanıtım Formu ve BBÖ kullanılmıştır. Veri toplama hastalarla yüz yüze görüşme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler yüzde, frekans, bağımsız gruplarda t testi, Kruskall Wallis H testi, Mann Whitney U testi ve One-Way ANOVA testleri ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 62.63±10.75, BBÖ toplam puan ortalaması 72.57±15.74, BBÖ vücut temizliği puan ortalaması 3.91±1.34 ve beslenme puan ortalaması 4.54±0.93 olarak belirlenmiştir. Hastaların yaş gruplarına, hastalığın evresine, başka kronik hastalık ve sürekli kullanılan ilaç varlığına göre BBÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Hastaların kemoterapi yan etkilerine ilişkin yaşadıkları saç dökülmesi (70.13±17.79), iştahsızlık (71.33±16.65), halsizlik-yorgunluk (71.43±16.27) ve kabızlık (68.00±17.75), enfeksiyon öyküsü (66.52±20.70) ve psikolojik şikayet (66.26±19.87) varlığı ile BBÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur ( p<0.05 ).
Sonuç: Çalışmada ayaktan kemoterapi tedavisi alan akciğer kanseri tanısı almış olan hastaların bakım bağımlılıklarının düşük olduğu ve en fazla bağımlı oldukları aktivitenin vücut temizliği, en az bağımlı oldukları aktivitenin ise beslenme aktivitesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada; ileri yaş grubunda yer alan hastalarda,  hastalığın ileri evresinde,  eşlik eden kronik başka bir hastalık öyküsü varlığında,  kemoterapi ile ilişkili saç dökülmesi, iştahsızlık, halsizlik, yorgunluk, enfeksiyon öyküsü, kabızlık ve psikolojik şikayetlerin varlığında daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, ayaktan kemoterapi, bakım bağımlılığı, hemşirelik

Abstract:
ABSTRACT
An Examination of Care Dependency in Patients Undergoing Outpatient Chemotherapy for Lung Cancer
Aim: This research was conducted to examine the care dependency of patients undergoing outpatient chemotherapy due to lung cancer.
Material and Method: This cross-sectional and descriptive study included 152 patients. Data were collected using a Patient Information Form and the Care Dependency Scale. The data collection was conducted through face-to-face interviews with the patients. The data were analyzed using percentage calculations, frequency distributions, independent samples t-tests, Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test, and one-way ANOVA.
Results: The average age of the patients participating in the study was 62.63 ± 10.75 years, with a mean total score on the Care Dependency Scale (CDS) of 72.57 ± 15.74. The average score for the body cleanliness item on the CDS was 3.91 ± 1.34, while the average score for the nutrition item was 4.54 ± 0.93. Statistically significant differences in CDS mean scores were observed based on the patients' age groups, disease stage, the presence of other chronic diseases, and ongoing medication use (p < 0.05). Additionally, statistically significant differences in CDS mean scores were found in relation to the reported chemotherapy side effects, which included hair loss (70.13 ± 17.79), loss of appetite (71.33 ± 16.65), fatigue (71.43 ± 16.27), constipation (68.00 ± 17.75), history of infection (66.52 ± 20.70), and psychological complaints (66.26 ± 19.87), all with (p < 0.05).
Conclusion: In the study, it was concluded that the care dependency of patients diagnosed with lung cancer receiving outpatient chemotherapy treatment was low, and the activity they were most dependent on was body cleaning, and the activity they were least dependent on was nutrition. The study concluded that patients diagnosed with lung cancer undergoing outpatient chemotherapy exhibited higher levels of care dependence in older age groups, in advanced stages of the disease, and in the presence of comorbid chronic conditions. Additionally, greater care dependence was associated with chemotherapy-related side effects, including hair loss, loss of appetite, fatigue, history of infection, constipation, and psychological complaints. 
Keywords: Care dependency, lung cancer, nursing, outpatient chemotherapy