Alternatif bir siyasa projesi olarak radikal demokratik yurttaşlık: 2023 seçimlerindeki siyasal kampanya metinlerinin agonistik demokrasi bağlamında çözümlenmesi
Radical democratic citizenship as an alternative political project: Analysis of political campaign texts in the 2023 elections in the context of agonistic democracy
Yazar: İSMAİL UĞUR AKSOY
Danışman: PROF. DR. HALİSE KARAASLAN ŞANLI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Batı'da 1970'lerden beri sağ ve sol düşünce gelenekleri tarafından farklı veçhelerde süregelen tartışmalara konu olan liberal temsili demokrasinin krizi, biçimsel anlamda demokratik kurum ve mekanizmaların varlığına ve seçimlerin düzenli aralıklarla yapılmasına rağmen siyaset bilimindeki aktüelliğini korumaktadır. Günümüzde otoriter ve popülist siyasa üretimlerinin yaygınlaştığı, toplumsal muhalefetin baskılandığı, ifade özgürlüğünün kısıtlandığı, hukukun üstünlüğünün işlevsiz kılındığı neoliberalizm dolayımlı bir demokrasinin gerilemesi sürecinden de bahsedilmektedir. Bu tezde neoliberal muhafazakâr otoriter bir oluşum olarak tanımlanan AK Parti'nin, tekçi ve merkeziyetçi yeni hükümet modeliyle baskıcı siyasa üretimleriyle ve popülist retoriğiyle Türkiye'de demokrasinin gerilemesindeki asli politik müsebbibi olduğu iddia edilmiştir. AK Parti'nin neoliberal muhafazakâr siyaset anlayışının inşa ettiği otoriter siyasa üretimleriyle ayrımcı dilsel pratikler yurttaşlar nezdinde dışlayıcı ve ötekileştirici menfi sonuçlar inşa etmiştir. 
AK Parti iktidarında demokrasinin gerilemesi karşısında çalışmanın kuramsal altyapısını oluşturan, biz/onlar ayrımı üzerinden plüralizmi ve radikal demokratik yurttaşlığı önceleyen agonistik demokrasinin Türkiye'nin demokratikleşmesinde farklı bir düşünsel patika oluşturacağı iddiası, bu çalışmanın ortaya konulmasındaki temel gerekçeyi teşkil etmektedir. Bu tezde, agonistik çoğulculuğun bir tezahürü olan radikal demokratik yurttaşlık, AK Parti'nin neoliberal muhafazakâr otoriter oluşumuna karşı alternatif bir siyasa üretimi olarak takdim edilmiştir. AK Parti'nin politik spektrumda karşısında yer alan Millet İttifakı, Emek ve Özgürlük İttifakı ve Sosyalist Güç Birliği İttifakı'nın 2023 seçimlerindeki siyasal kampanya metinlerinde radikal demokratik yurttaşlığın söylem düzeyindeki mevcudiyetini irdelemek bu tezin temel amacını teşkil etmektedir. 
Bu kapsamda söz konusu seçim ittifaklarının siyasal kampanya metinleri agonistik demokrasinin kavramları üzerinden eleştirel söylem analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Nitekim bahsi geçen seçim ittifaklarının, olumsallık özelliğine sahip kamuların –kadınlar, LGBTIQ+, çevre ve göçmenler- temsiline ve demokratik istemlerine söylem düzeyindeki yaklaşımı mercek altına alınmıştır. Türkiye'nin demokratikleşmesi için alternatif bir siyasa üretimi olarak önerilen radikal demokratik yurttaşlık kavrayışı, Millet İttifakı ve Sosyalist Güç Birliği İttifakı nezdinde karşılık bulmazken Emek ve Özgürlük İttifakı'nın, söylem düzeyinde agonistik plüralizme ve radikal demokratik yurttaşlığa yaklaştığı bu tezde ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Demokrasinin Krizi, Agonistik Demokrasi, AK Parti, 2023 Seçimleri, Seçim İttifakları, Siyasal Kampanya Metinleri

Abstract:
The crisis of liberal representative democracy, which has been the subject of ongoing debates in different aspects by right and left thought traditions in the West since the 1970s, maintains its currency in political science despite the existence of formally democratic institutions and mechanisms and the holding of elections at regular intervals. Today, it has also been talked about a process of decline of democracy mediated by neoliberalism, where authoritarian and populist policy production is becoming widespread, social opposition is suppressed, freedom of expression is restricted, and the rule of law is rendered dysfunctional. In this thesis, it is claimed that the AK Party, defined as a neoliberal conservative authoritarian formation, is the main political reason for the decline of democracy in Turkey with its monist and centralist new government model, oppressive policy productions and populist rhetoric. The authoritarian policy productions and discriminatory linguistic practices built by the AK Party's neoliberal conservative political approach have created exclusionary and marginalizing negative consequences for the citizens. The main reason for presenting this study is that the claim that agonistic democracy, which forms the theoretical basis of the study against the decline of democracy under the AK Party government and prioritizes pluralism and radical democratic citizenship through the us/them distinction, will create a different intellectual path in the democratization of Turkey.
In this thesis, radical democratic citizenship, a manifestation of agonistic pluralism, is presented as an alternative policy production against the neoliberal conservative authoritarian formation of the AK Party. The main purpose of this thesis is to examine the presence of radical democratic citizenship at the discourse level in the political campaign texts of the 2023 elections of the Nation Alliance, Labor and Freedom Alliance and Socialist Force Unity Alliance, which are opposite the AK Party in the political spectrum. In this context, the political campaign texts of the election alliances in question were analyzed by the method of critical discourse analysis through the concepts of agonistic democracy. As a matter of fact, the rhetorical approach of the aforementioned electoral alliances to the representation and democratic demands of contingency publics - women, LGBTIQ+, the environment and immigrants - has been scrutinized. While the concept of radical democratic citizenship, proposed as an alternative policy production for the democratization of Turkey, did not find a response in the Nation Alliance and the Socialist Force Unity Alliance, it is revealed in this thesis that the Labor and Freedom Alliance approached agonistic pluralism and radical democratic citizenship at the level of discourse.
Key Words: Crisis of Democracy, Agonistic Democracy, AK Party, 2023 Elections, Electoral Alliances, Political Campaign Texts