Üniversite öğrencilerinde içecek tüketimleri, sağlıklı yeme indeksleri ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The evaluation of the relation between the beverage consumption, healthy eating index and nutritional status of university students
Yazar: SAADET ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL YILDIRAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Üniversite öğrencileri = University students ; İçecekler = Beverages

Özet:
Bu çalışma üniversite öğrencilerinin içecek tüketimleri, sağlıklı yeme indeksleri ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. SANKO Üniversitesi öğrencilerinden gönüllü, yaş ortalamaları 20.2±0.7 yıl (19-22 yıl) olan 125 kadın, 25 erkek öğrenci 15 Eylül 2015 ve 15 Haziaran 2016 tarihleri arasında çalışma kapsamına alınmıştır. Araştırmada genel bilgiler ve beslenme alışkanlıkları bir anket formu ile yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak kaydedilmiştir. Bireylerin antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi) alınmış ve vücut bileşimleri Tanita MC-780 ve Viscan ile ölçülmüştür. Bireylerin 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları alınmış, içecek seçimi ve tüketim sıklığı ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ)-kısa form uygulanmıştır. Besin tüketim kayıtlarından Sağlıklı Yeme İndeksleri (HEİ-2010) hesaplanmıştır. Çalışmanın sonunda erkek ve kadın öğrenciler arasında içecek tüketimi bakımından; bitki çayları (p=0,012), ayran, kefir (p=0,005), süt (p=0,023), soda (p<0,001), diğer gazlı içecekler (p=0,008), gazsız meyve suları (p<0,001), salep (p=0,019) ve toplam sıvı alımı (p=0,001) miktarları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyleri %77,3'ü inaktif, %22,7'si minimal aktif olarak saptanmıştır. Öğrencilerin sağlıklı yeme indeksi puanına (ortalama 57,9±12,8) göre sınıflandırmasına bakıldığında; %71,3'ünün diyet kalitesinin geliştirilmesi gerektiği, %26,7'sinin diyet kalitesinin kötü olduğu ancak %2'sinin diyet kalitesinin iyi olduğu görülmektedir. Öğrencilerin tükettikleri içecek miktarı ile sağlıklı yeme indeksi puanları ilişkisi incelenmiştir ve aralarında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p<0,005). Sonuç olarak, üniversite öğrencilerinin beslenme durumları, diyet kalitesi ve içecek seçimleri ve tüketimleri konusunda daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was planned and carried out in order to examine the relationship between beverage consumption, healthy eating index and nutritional status of university students. 125 female and 25 male students with a mean age of 20.2 ± 0.7 years (19-22 years) from SANKO University were included between September 15, 2015 and June 15, 2016 in the study. General information and dietary habits were recorded using a questionnaire and face to face interview method. Anthropometric measurements (body weight, height, waist circumference, hip circumference) of the subjects were taken and body composition was measured with Tanita MC-780 and Viscan. In addition, 24-hour retrospective food consumption records of individuals were taken, the choice of beverages and consumption frequency, and the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ)-short form were applied. Healthy Eating Index (HEİ-2010) was calculated from food consumption records. At the end of the study, in terms of beverage consumption among male and female students; herbal teas (p = 0,012), buttermilk, kephir (p = 0,005), milk (p = 0,023), soda (p = <0,001), other sodas (p = 0,008), non-carbonated fruit juices (p = <0,001), salep (p = 0.019) and total fluid intake (p = 0.001) were statistically significant. The physical activity levels of the students were 77.3% inactive and 22.7% in minimal active. When the classification of students according to healthy eating index score (average 57.9 ± 12.8) is examined; It is seen that 71,3% of the diet should be improved, 26,7% of them have poor quality of diet but 2% of them have good diet quality. The relationship between the amount of beverages consumed and healthy eating index scores were examined and no significant relationship was found between them (p<0,005). As a result, there is a need for further studies on nutritional status, diet quality and beverage selection and consumption of university students.