Denizli il ambulans servisi başhekimliği, acil sağlık istasyonları ve komuta kontrol merkezi çalışanlarının afet inanç ölçeği modeline göre afete hazırlık durumları
Investigation of disaster preparedness of health workers in the emergency health stations and emergency call center in Deni̇zli̇ by the scale model of disaster belief
Yazar: YASEVİL FULYA TAN
Danışman: DOÇ. DR. NURHAN MEYDAN ACIMIŞ
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Ambulanslar = Ambulances ; Denizli = Denizli ; Komuta kontrol bilgi sistemi = Command control information system ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Denizli 112 il Ambulans Servisi Başhekimliği, Acil Sağlık İstasyonları ve Komuta Kontrol Merkezinde çalışanların afetlere hazır olma durumlarını bazı ilişkili etmenlerle ortaya koymaktır. 
Yöntem:Kesitsel nitelikte analitik bir araştırmadır.Araştırmanın evreni Denizli İl Ambulans Servisi Başhekimliği, komuta kontrol merkezi ve Denizli ilinde bulunan, 33 adet 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında çalışan 410 kişilik çalışan (ATT, AABT Hemşire, Ebe, Şoför, diğer) sağlık personellerinden oluşmaktadır. Evreni oluşturan 410 kişinin tamamına ulaşılması hedeflenmiş ancak %87'sine (358) ulaşılmıştır.Bağımlı değişken olan (Sağlık inanç modeli) Genel afete hazırlık ölçeği ileafete hazır olma düzeyleri 45 sorudan oluşan anket ile değerlendirilmiştir. Evreni oluşturan sağlık personellerinin her biri bilgilendirilip gözetim altında anketi kendilerinin doldurmaları istenmiştir. Yaş, cinsiyet, meslek, afet konulu herhangi bir kitap veya broşür okuma durumu,afet tıbbı konusunda alınan eğitimler, bireysel yaşantıda afet yaşama durumu, meslek yaşamında afet yaşama durumu bağımsız değişkenlerdir. SPSS 11.0 kullanılarak yapılan analizlerde Kikare testi, korelasyonanalizi,lineer regresyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık sınırı p<0.05'dir.
Bulgular: Denizli 112 İl Ambulans Servisi Başhekimliği, Acil Sağlık İstasyonları ve Komuta kontrol merkezi çalışanlarına uygulanan anketi yanıtlayan sağlık personellerinin sayısı 358 idi. Sağlık personellerinin %46,6'sı erkek, %53,4'ü kadın olup yaş ortalaması 32,30±8.14, ortancası 30,00 minimum 20, maksimum 61 dir.Genel afete hazırlık ölçeği toplam puanı etkileyen etmenleri incelediğimizde; mesleği doktor olanların (p=0,032), afet konulu herhangi bir kitap veya broşür okuyanların (p=0,001),   mezun UMKE temel eğitimini alanların  (p=0,015) afete hazırlık ölçeğine göre afetlere hazır olma durumları daha yüksek saptanmıştır. Yaş, meslek yılı ile Afet İnanç Ölçeği arasında yapılan korelasyon analizinde ilişki saptanamamıştır (Yaş ve meslek yılı için sırasıyla r=0,030 p>0,05; r=0,016 p>0.05). Çalışmamızda genel afet hazırlık düzeyine etki eden etmenleri incelediğimiz regresyon analizinde (R2 =0,04) değeri %4 olarak saptanmıştır. Bu sonuç etki edebilecek incelemediğimiz farklı etmenlerin de olduğunu ortaya koymaktadır.
Sonuç: Çalışmaya katılan Denizli 112 İl Ambulans Servisi Başhekimliği, Acil Sağlık İstasyonları ve Komuta Kontrol Merkezinde çalışanların afetlerde hazır olma durumları değerlendirilmiş ve araştırmaya katılanların genel afet hazırlık ölçeği toplam puanı ortalaması 172,66±19,70 ile orta düzeyin üzerinde bulunmuştur. Düzeyin orta düzeyin üzerinde olması afet ve acil durumlarda ön sahalarda çalışan sağlık personelleri için yeterli bir düzey olmadığı ve bu düzeyin arttırılması gerektiği düşünülmektedir. Herhangi bir afet durumunda bireysel hazırlıkları iyi veya iyinin üzerinde olması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Afet, afete hazır olma, 112 acil sağlık hizmetleri*

Abstract:
Purpose: To ınvestıgate of dısaster preparedness of health workers ın the emergency health statıons and emergency call center ın denizli by the scale model of "dısaster belıef.
Method: It is a cross-sectional analytical research.The universe of the research is comprised of 410 personnel (EMT, Paramedic, Nurse, Midwife, Driver, other) health personnel working in Denizli Provincial Ambulance Service, emergency call center and 33 112 emergency health stations in Denizli.It is aimed to reach all 410 people who make up the universe, but 87% (358) have been reached.Dependent variable "(Health belief model) General disaster preparedness scale and disaster preparedness levels were evaluated with a questionnaire consisting of 45 questions.Each of the health personnel forming the universe was informed and asked to complete the questionnaire under supervision.Reading of any book or brochure on age, gender, profession, disaster, education about disaster medicine, disaster living situation in individual life, disaster living situation in professional life are independent variables.In the analyzes made using SPSS 11.0, Chi square test, correlation analysis, linear regression analysis were used.The limit of significance is p <0.05.
Results: The number of health personnel who answered the questionnaire was 358. 46.6% of the health personnel are male, 53.4% are female and the average age is 32.30 ± 8.14, the median is 30.00, the minimum is 20, the maximum is 61.When we examine the factors affecting the overall disaster preparedness scale total score; Those who are physicians (p = 0.032), those who read any books or brochures on disaster (p = 0.001), and those who received the graduate UMKE basic education (p = 0.015) were more likely to be ready for disasters than the disaster preparedness scale.No correlation was found in the correlation analysis between age, professional year and Disaster Belief Scale (r = 0.030 p> 0.05; r = 0.016 p> 0.05, respectively for age and professional year).In our study, we evaluated the factors affecting the general disaster preparedness level in the regression analysis (R2 = 0.04) and its value was determined as 4%. This result reveals that there are different factors that we have not examined that may affect.
Conclusion: The disaster preparedness of the employees in the 112 Provincial Emergency Health Stations and Emergency Call Center participated in the study was evaluated, and the overall disaster preparedness scale total score average of the participants in the study was found to be above the average level of 172.66 ± 19.70.It is thought that the level above the middle level is not enough for the health personnel working in the front areas in disasters and emergencies and this level should be increased. In case of a disaster, it is thought that individual preparations should be good or better.
Keywords: Disaster, preparedness to disaster, 112, emergency health services