Cerîde-i Askeriyye gazetesi'nin tasnîfi (1864-1870)
Classification Of The Ceride-i Askeriyye newspaper (1864-1870)
Yazar: ALİ EMRE YERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEN CAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri = Military ; Askeri teşkilat = Military organization ; Askerler = Soldiers ; Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Ceride-i Askeriyye gazetesi = Ceride-i Askeriyye newspaper ; Gazeteler = Newspapers ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period

Özet:
Osmanlı Devleti'nde Tanzîmât Dönemi'nde yayın hayatına başlayan gazetelerden biri de Cerîde-i Askeriyye Gazetesi'dir. İlk olarak Sultan Abdülmecid döneminde 1859 tarihinde askerî haberleri içeren bir gazetenin çıkarılması düşünülmüş fakat bu gazete Sultan Abdülaziz'in saltanatının ilk yıllarında 16 Ocak 1864 tarihinde yayın hayatına başlayabilmiştir. Mekteb-i Harbiye Matbaasında haftada bir cumartesi günleri dört sayfa halinde neşredilen Cerîde-i Askeriyye Gazetesi, Osmanlı kara ordusu ve donanması ile ilgili çeşitli haber ve yazılardan oluşmaktadır. Yerli ve yabancı gazetelerde görülen çeşitli sosyal içerikli haberler de yayınlanmıştır. Cerîde-i Askeriyye Gazetesi 16 Ocak 1864'ten 15 Kasım 1922 tarihine kadar bazı aksamalara rağmen 58 yıl boyunca yayın hayatını devam ettirmiştir. Günümüzde ise Cerîde-i Askeriyye Gazetesi'nin devamı niteliğinde Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından altı ayda bir Silahlı Kuvvetler Dergisi çıkarılmaktadır.
Çalışmamızda ilk olarak matbaanın Osmanlı Devleti'ne girişi, Türkler tarafından kullanılmaya başlanması ile ilk gazetelerin ortaya çıkışından bahsedilmiştir. Başbakanlık Osmanlı Arşivindeki belgelerden de yararlanarak Cerîde-i Askeriyye Gazetesi hakkında detaylı bilgilere yer vermeye çalışılmıştır. Son bölümde ise Cerîde-i Askeriyye Gazetesi'nin ilk 322 sayısındaki haberler içerik bakımından konularına göre tasnîf edilerek dokuz ana başlık altında ele alınmıştır. Hazırladığımız bu çalışma ile Osmanlı askerî basın tarihi araştırmalarına katkı sağlamak amaçlanmıştır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Cerîde-i Askeriyye, Basın Tarihi, Gazete, Tanzîmât Dönemi, Ordu

Abstract:
Cerîde-i Askeriyye Newspaper is one of the newspapers that its broadcasting life in the Ottoman Empire during the Tanzîmât Reform Era. First, in the period of Sultan Abdülmecid, in 1859, publishing a newspaper containing military news was considered, however, this newspaper was able to begin its broadcasting life on January 16, 1864 in the early years of Sultan Abdülaziz's reign. Cerîde-i Askeriyye Newspaper, published one day a week on Saturdays as four pages at Mekteb-i Harbiye printing press, consists of various news and articles about Ottoman army and navy. The various news with social content seen in local and foreign newspapers was also published. Cerîde-i Askeriyye Newspaper continued its broadcast life for 58 years despite some disruptions from January 16, 1864 to November 15, 1922. Nowadays, the Journal of Armed Forces is being issued by the Turkish Armed Forces every six months as a continuation of the Cerîde-i Askeriyye Newspaper.
In our study, firstly, the introduction of the printing press to the Ottoman Empire, and the emergence of the first newspapers by the usage of it by the Turks were mentioned. Taking advantage of the documents in the Ottoman Archives of the Prime Ministry, detailed information about Cerîde-i Askeriyye Newspaper was tried to be included. In the last section, the news in the first 322 issue of Cerîde-i Askeriyye Newspaper were classified according to their topics in terms of content and discussed under nine main headings. With this study we prepared, to provide a contribution to the research of the Ottoman military press history was aimed.

KEY WORDS: Cerîde-i Askeriyye, Press History, Newspaper, Tanzimat Reform Era, Army