Sohrâb-i Sipihrî'nin hayatı, sanatı ve eserleri
Sohrâb-i Sipihrî's life, art and works
Yazar: İSMAİL SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇİFTCİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Fars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyografi = Biography ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Fars edebiyatı = Persion  literature ; Fars şiiri = Persion peom ; Modern şiir = Modern poem ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Sepehri, Sohrap = Sepehri, Sohrap ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Bu tezin amacı, İranlı çağdaş şair ve ressam Sohrâb-i Sipihrî'nin hayatı, sanatı ve eserlerinin tanıtılmasıdır. Bu çalışmada Sohrâb-i Sipihrî'nin hayatı anlatılmış, sanatı ve eserleri incelenmiştir. 
Sohrâb-ı Sipihrî, 1928-1980 yılları arasında yaşamış, modern tarzda şiirler yazmış, resimler çizmiş, İranlı çağdaş ressam ve şairdir. Nîmâ-i Yûşîc ile başlayan modern serbest şiir alanında İran'ın önemli beş şairinden biri olarak bilinmektedir. Güzel sanatlar eğitimi alan şair, bir süre çeşitli kamu görevlerinde bulunduktan sonra istifa etmiş ve tablolarının satışından elde ettiği gelirlerle hayatını devam ettirmiştir. 
Sanat hayatı boyunca resim ve şiir sanatlarını birlikte icra etmiş olan Sipihrî için, "kelimelerle resim yapar ve renklerle şiir yazar" denilmiştir. Sohrâb, gelenek ve modern arasında yer alan, şiirlerinde Uzak Doğu mistisizminin etkileri görülen mistik bir şairdir. İlk eserini 1948 yılında kaleme alan Sohrâb, otuz yıl süren sanat hayatı boyunca geride on şiir kitabı, iki hatıra kitabı ve bini aşkın tablo bırakmış, yirmialtı sergiye katılmış ve çeşitli dillerden Farsçaya çeviriler yapmıştır. Sohrâb-i Sipihrî, şiirdeki çok katmanlı söyleyişi, imge yoğunluklu sembolik mistisizmi ile yoğun bir okuyucu kitlesi edinmiştir. 
Giriş ve üç bölümden oluşan bu tezde, dönemin genel bir değerlendirilmesi yapıldıktan sonra Sohrâb-i Sipihrî'nin hayatı anlatılmış, sanatı incelenmiş ve eserleri değerlendirilmiştir. Tez çalışmasında şairin kendi eserleri esas alınmış ve hakkında yapılmış çalışmalara da yer yer başvurulmuştur. Şair hakkında kaleme alınmış eserler çalışma sonuna ek olarak eklenmiştir. 



Anahtar Kelimeler: Sohrâb-i Sipihrî, Çağdaş İran Şiiri, Serbest Şiir, Çağdaş İran Edebiyatı, Resim.

Abstract:
The purpose of this thesis is to introduce the life, art and works of Iranian poet-artist Sohrâb-i Sipihrî. In this piece of work, the life of Sipihri has been explained; his art and works are examined. 
Sohrâb-ı Sipihrî is a contemporary artist and poet who lived between the years 1928-1980, wrote poems in a modern style and has drawn pictures. He is recognized to be amongst the five important Iranians in the field of modern free verse which was initiated by Nîmâ-i Yûşîc. The poet who received fine art trainings held different posts in civil cervice before resigning and embarking to lead a life supported by the income he earned from selling his paintings. 
Siphirî who jointly performed painting and poem arts throughout his art life has been described as someone who draws paintings with words and write poems with colours. Siphiri is a mystic poet who have stood between the traditional and modern. In his poems, the effect of far eastern mysticism is visible. Siphiri who wrote his first poetry book wrote in total 10 poetry books, two memento books and left behind over thousands paintings. He also took part in twenty six exhibitions and has made translatios from various languages to Persian.  Sipihrî has had appealed to a big audience due to the multi-level articulation and imagery dense sympoic mysticism in his poems.  
In this thesis consisting an introduction and three sections, after an overall assessment of the period Sohrab's life is described, works of art have been examined and are evaluated. In this thesis, poet's own works are grounded on, the studies conducten about it were also stated. The works of the poet has been added to the end of work as an attachment.



Key Words: Sohrâb-i Sipihrî, Contemporary Iranian Poetry, Free Verse, History of İranian Literature, Modern Persian Literat, Picture.