Sulu şartlarda yetiştirilen kinoa (Chenopodium quinoa Willd.)'nın silaj verimi ve kalitesine farklı ekim sıklığının etkileri
Effects of different row spacing on silage yield and quality of quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) grown at irrigated conditions
Yazar: ABDURRAHMAN DUMAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL KESKİN
Iğdır Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Çayır Mera ve Yem Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Değişen iklim koşulları, tarım arazilerinin çoraklaşması, niteliklerini kaybetmesi ve yem kaynaklarının azalması bunların yanı sıra dünya nüfusunun hızla artması ve buna paralel olarak artan gıda maddesi ihtiyacı insanları alternatif kaynak arayışına sürüklemiştir. Bu araştırmalar neticesinde Kinoa (Chenepodium quinoa Willd.) gibi bazı türlerin bu olumsuz şartları tolere edebildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle marjinal alanlarda kinoanın silaj yemi olarak değerlendirilmesi avantajlı bulunmuştur. Iğdır İli sulu koşullarda yürütülen mevcut çalışmada 4 farklı sıra aralığı mesafede (17.5, 35.0, 52.5, 70.0 cm) yetiştirilen 2 kinoa çeşidinin (Cherry Vanilla ve Read Head) silaj verim ve kalite performanslarının (bitki boyu, ana sap kalınlığı, yaprak oranı, sap oranı, ham protein, asit çözücülerde çözünmeyen lif (ADF), doğal çözücülerde çözünemeyen lif (NDF), kuru madde oranı, nispi yem değeri (NYD), kuru madde sindirilebilirliği (KMS), kuru madde tüketimi (KMT), ham kül ve organik asitler) belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda sıra aralığı mesafesinin, yaprak oranı, ana sap kalınlığı, yaş ot verimi, kuru madde oranı, amonyak üretimi, ham protein, NDF, KMT, NYD ve organik asitlerin oranları üzerine etkisi önemli olarak bulunmuştur. Sıra aralığı arttıkça yaprak oranı, yaş ot verimi ve NDF oranı düşerken, ana sap kalınlığı, kuru madde, ham protein, NYD ve KMT oranlarının arttığı belirlenmiştir. Kullanılan çeşitlerin ise bitki boyu, yaprak oranı, sap oranı, yaş ot verimi, kuru madde oranı ve propionik asit oranı üzerine önemli etkisi olmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar ışığında yüksek verim ve kaliteli bir silaj elde etmek için; laktik asit ve kuru madde oranını arttıracak, amonyak miktarını düşürmek için dar sıra aralığında ekim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Changing climatic conditions, desertification of agricultural lands, their adulteration and decrease in feed resources, as well as the rapid increase in the world population and the increasing need for food in parallel, have led people to seek alternative sources. As a result of these studies, it was concluded that some species such as Quinoa (Chenepodium quinoa Willd.) can tolerate these adverse circumstances. For theese reasons, it was found advantageous to grow quinoa as an alternative silage feed at marginal areas. In the current study carried out in the ecological conditions of Iğdır Province, the silage yield and quality performances (plant height, main stem thickness, leaf ratio, and stalk ratio, crude protein, Acid Detergent Insoluble Fiber (ADF), neutral solvent insoluble fiber (NDF), dry matter, relative feed value (RFV), dry matter digestibility (DMD), dry matter consumption (DMI), raw ash, organic acids) were determined. As a result of the research, the effects of row spacing on leaf ratio, main stem thickness, fresh grass yield, dry matter, ammonia, crude protein, NDF, DMI, RFV and organic acids were found to be significant. As the row spacing increased, the leaf ratio, wet grass yield and NDF ratio decreased, while the main stem thickness, dry matter, crude protein, RFV and DMI ratios increased. The cultivars used had a significant effect on plant height, leaf ratio, stem ratio, fresh grass yield, dry matter ratio and propionic acid ratio. In the light of the results obtained, in order to obtain a higher silage in yield and quality; sowing should be done in narrow row spacing to increase the lactic acid and dry matter ratio and to reduce the amount of ammonia produced.