Tüketim kültürünün oluşturulmasında okulun rolünün Baudrillard perspektifinde incelenmesi
Examining the role of the school in the creation of consumption culture from the perspective of Baudrillard
Yazar: OZAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. CEM ÇUHADAR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baudrillard, Jean = Baudrillard, Jean ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Okullar = Schools ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Tüketim toplumu = Consumption society ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, öncelikle öğretmenlerin tüketim ve tüketim toplumuna dair görüşlerinin nasıl olduğunun incelenmesi, ardından da okulun tüketim kültüründeki yeri ve tüketim kültürünün oluşumunda nasıl bir etkiye sahip olduğu Jean Baudrillard'ın tüketim kuramı perspektifinde incelenmesi amaçlanmıştır. 
Bu araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem temelinde desenlenmiştir. Araştırmanın nitel kısmı olgubilim (fenemoloji) modeli, nicel kısım ise genel tarama modeli ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grupları; nitel bölümü için, amaçlı örnekleme yoluyla belirlenmiş Edirne ili Merkez ilçede görev yapmakta olan 9 öğretmenden; nicel kısmında ise seçkisiz örnekleme yoluyla belirlenen 794 öğretmenden oluşturmuştur. Araştırmacının geliştirmiş olduğu veri toplama araçlarından olan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilen nitel veriler, betimsel analiz tekniği ile yorumlanmıştır.  Yine araştırmacının geliştirmiş olduğu anket formu yardımıyla da nicel veriler toplanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen nicel veriler, betimsel istatistik yöntemi ile analiz edilmiştir.
Öğretmen görüşleriyle elde edilen bulgularda öğrencilerin tüketime dair yaşam becerilerinin bir kısmının okullarda şekillendiği, özellikle sosyalleşme zamanlarında tüketime yönlendikleri, davranışlarını ve duygularını tüketim nesneleri üzerinden göstermeye odaklı oldukları ile birbirlerini bu konuda oldukça fazla etkiledikleri anlaşılmıştır. Tüketim açısından değerlendirildiğinde okulların, tüketim toplumunun küçük bir örneği olduğu sonucuna erişilmiştir. Toplumsal sınıf atlama aracı olarak kullanılan okulların ve buna aracı olan sınavların da okulların ve eğitimin tüketilmesine neden olduğu, ayrıca sınavların öğrencilere getirdiği başarılı olma zorunluluğu nedeniyle de bilginin de tüketim nesnesine dönüştüğü de araştırmada elde edilen bulgular arasında görülmektedir. Araştırmanın genel sonucu olarak, okulların tüketim toplumunun devamını sağlayacak nitelikte ve tüketim odaklı yeni bireyler (tüketiciler) hazırlayan kurumlar oldukları anlaşılmıştır.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine firstly how teachers' views on consumption and consumption society are, and then to examine the place of school in consumption culture and how it affects the formation of consumption culture from the perspective of Jean Baudrillard's consumption theory.
In this research, it was designed on the basis of mixed method in which qualitative and quantitative research methods are used together. The qualitative part of the research was designed with the phenomenology model, and the quantitative part was designed with the general survey model. Study groups of the research; for the qualitative part, 9 teachers working in the central district of Edirne province determined by purposeful sampling; In the quantitative part, it consisted of 794 teachers determined by random sampling. Qualitative data obtained through semi-structured interviews, one of the data collection tools developed by the researcher, were interpreted with descriptive analysis technique. Quantitative data were also collected with the help of the questionnaire form developed by the researcher. The quantitative data obtained at the end of the research were analyzed with the descriptive statistics method.
In the findings obtained from the teachers' opinions, it has been understood that some of the life skills of the students are shaped in schools, they are oriented to consumption especially during socialization times, they are focused on showing their behaviors and emotions through consumption objects, and they affect each other quite a lot in this regard. When evaluated in terms of consumption, it has been concluded that schools are a small example of the consumer society. It is seen among the findings obtained in the research that the schools used as a social class jumping tool and the exams that are the means of this cause the schools and education to be consumed, and that the knowledge also turns into a consumption object due to the necessity of being successful in the exams for the students. As a general result of the research, it has been understood that schools are institutions that prepare new consumption-oriented individuals (consumers) that will ensure the continuation of the consumption society.