Hem oksijenaz – 1 enzimi gen polimorfizminin ve son ürünlerinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve alevlenmeleri ile ilişkisi
Relation of heme oxygenase-1 enzyme genpolymorphism and levels of last products withchronic obstructive pulmonary disease andexacerbations
Yazar: NEVRA GÜLLÜ ARSLAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL FÜSUN EYÜBOĞLU ; PROF. DR. FATMA BELGİN ATAÇ
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); çevresel faktörler, genetik yatkınlık ve inflamasyonun neden olduğu, proteinaz/antiproteinaz dengesizliği ve oksidatif stres sonucu gelişen, kısmen geri dönebilen kronik hava akım kısıtlanması ile karakterize ilerleyici sistemik bir hastalıktır.
Bu çalışma; vücutta önemli bir antioksidan enzim olan hem oksijenaz-1(HOX-1)'in aktivitesinin ve bu enzimin son ürünleri olan demir ve bilirubin düzeylerinin, KOAH'ın ciddiyeti ve hastalığın alevlenmeleri üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı.
Alevlenme gelişimi açısından bir yıl boyunca takip edilen hafif (Grup 1), orta (Grup 2), ağır-çok ağır (Grup 3) evredeki toplam 90 KOAH hastası ile solunum fonksiyonları normal olan 40 yaş üstü 93 gönüllü (Grup 4) çalışmaya dahil edildi. Hastalığın evresi arttıkça bilirubin değerlerinin normal değerler içinde alt sınıra yaklaştığı tespit edildi. Grup 1'e göre Grup 2 ve 3'ün demir düzeyi anlamlı olarak düşük saptandı (p=0,025 ve p=0,035).  Grup 1'in atak sayısı Grup 3'e göre anlamlı olarak yüksek belirlendi (p<0,001). Atak sayısı ile demir arasında ters yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p=0,016).  Tüm çalışma grubunda %55,5 oranıyla M (27≤(GT)n≤ 31) en sık görülen alel, SM %39,7 oranıyla en sık görülen genotip oldu. (GT)n polimorfizmi 22, 29 ve 34 tekrarda doruk dağılım gösterdi. Kontrol ve hasta grubu arasında, hasta grubunun kendi içinde alel sıklığı ve L ((GT)n ≥ 32) aleli taşıyıcılığı benzerdi (p=0,458, p=0,445). L alelini taşıyan (SL, ML, LL) ve taşımayan (SS, SM, MM) grup arasında; demir ve bilirubin düzeyleri, atak sayısı ve FEV1 açısından anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,631, p=0,065, p=0,356). 
Sonuç olarak; KOAH'da hastalık evresi arttıkça serum demir ve bilirubin düzeyleri düşme, alevlenmeler artma eğilimindedir. Çalışma grubundaki KOAH hastaları için (GT)n tekrar sayısı polimorfizmi; hastalığın gelişimi ve evresi, sık alevlenme, düşük demir ve bilirubin düzeyleri açısından bir risk faktörü değildir.

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is a progressive systemic disease with chronic partially reversible air flow limitation; caused by environmental factors, genetic predisposition and inflamattion; developed by proteinase/antiproteinase imbalance and oxydative stres.
	This study is designed to investigate effect of the activity of an important antioxydant enzyme heme oxygenase-1 (HOX-1)  and levels of serum iron and bilirubin which are the last products of  enzyme, on severity of COPD and exacerbations of disease.
	Mild (Group 1), moderate (Group 2), severe-very severe (Group 3) stage 90 COPD patients which were followed  during one year in terms of developing exacerbation and 93 voluntary (Group 4) older than 40 with normal pulmonary function test are included in this study. It was detected that; with increasing severity of disease, bilirubin levels were coming closer to lower limit within normal range. According to Group 1, iron levels of Group 2 and 3 were significantly low (p=0,025 ve p=0,035). Exacerbation numbers of Group 3 was significantly high with respect to Group 1 (p<0,001). There was inversly related statistically significant correlation between exacerbation numbers and iron (p=0,016). In whole study group; the most frequently seen allel and genotype were M (27≤(GT)n≤ 31) and SM the with the ratio of %55,5 and  %39,7. (GT)n polymorphism showed peak distribution on 22, 29 and 34 repeats. Allel frequency and carrier of L ((GT)n ≥ 32) allel were similar between patient and control group, and patient group in its own (p=0,458, p=0,445). There was no significant relation between individuals with L allel (SL, ML, LL) and without L allel (SS, SM, MM) according to levels of iron and bilirubin, number of exacerbations and FEV1 (p=0,631, p=0,065, p=0,356).
	In conclusion; by the progression of COPD, levels of bilirubin and iron are liable to decrease while number of exacerbations are increasing. (GT)n polymorphism of COPD patients in study group is not a risk factor for development and stage of disease, frequent exacerbation, low iron and bilirubin levels.