Fizyoterapide kullanılmak üzere somatosensoriyel uyaranların değerlendirilmesine yönelik elektrofizyolojik bir metotun geliştirilmesi
A new electrophysiological method for assessing somatosensorial stimulations in physiotherapy
Yazar: ÖZLEM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. EROL BAŞAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Çalışmamız, somatosensoriyel uyaranların beyindeki işlemleme süreçleriniaydınlatmaya yönelik planlanmıştır. Bu amaçla, genç erişkin, sağlıklı bireylerde dokunsaluyaranın beyin osilasyonları üzerine etkisi, görsel ve işitsel uyaranlara verilen beyinosilasyon yanıtlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmaya, yaşları 18-29 arasıdeğişen 60 gönüllü birey dahil edilmiştir. Rasgele 3 gruba ayrılan bireylerden bir grubasomatosensoriyel uyaran, ikinci gruba görsel uyaran, üçüncü gruba ise işitsel uyaranverilmiştir. Somatosensoriyel uyaran, bir pnömatik uyarıcı ile hafif dokunma şeklindeuygulanmıştır. Ses, ışık ve elektromanyetik alandan yalıtılmış bir odada verilen uyaranlarsırasında kişiden sürekli elektroensefalografi (EEG) kaydı alınmıştır. Uluslararası 10-20sistemine göre saçlı deriye yerleştirilmiş 14 elektrottan kayıt alınmıştır. Kayıttanartefaktlar ayrıştırıldıktan sonra, uyaran öncesi ve sonrası bir saniyelik kesitlerdeğerlendirmeye alınmıştır. Beyin osilasyonlarını incelemek amacıyla, veriler delta (0,5-3,5 Hz), teta (4-7 Hz), alfa (8-13 Hz), beta (15-30 Hz) ve gamma (28-48 Hz) frekansbandlarında filtrelenmiştir. Kıyaslamalar istatistiksel olarak ANOVA ile yapılmıştır.Bulgular, somatosensoriyel uyarana karşılık yaygın bir delta yanıtı, primer ve sekonderduyusal alanlarda görsel ve işitsel yanıtlardan farklı olarak alfa ile birlikte yüksek tetayanıtları ve uyaran tipi arası farklılık göstermeyen global beta ve gamma yanıtlarınınvarlığını göstermiştir. Sonuç olarak, beyin osilasyonlarının uyarana özgü yanıtlaroluşturduğu ve bu yanıtların ileri incelemeleriyle birlikte fizyoterapötik uygulamalarındeğerlendirilmesinde kullanılabileceği görüşüne varılmıştır.Anahtar kelimeler: dokunsal, somatosensoriyel uyarılmış potansiyel, beyin osilasyonları,pnömatik uyarıcı, delta yanıtı1

Abstract:
The aim of this study was to investigate the brain oscillatory responses to tactilestimuli (somatosensory evoked oscillations) in healthy adults by comparing the resultswith visual and auditory evoked oscillations. 60 young adults with ages ranging from 18-29 volunteered to this study. They were randomly divided into three groups:somatosensory, visual and auditory and received one of these sensory stimulusrespectively. The tactile stimulus was given means a pneumatic stimulator. Each volunteerwas seated in a electromagnetically- and soundproof and dimly illuminated room. Surfaceelectrodes were placed according to the international 10-20 system andelectroencephalographic (EEG) recordings were made. The subject received 60 stimuliwith a random interstimulus interval in one session. After artefarct rejection, maksimumamplitudes 1000 ms poststimulus of filtered EEG recordings were statistically analysedwith ANOVA. Our results show that tactile stimulation to the index finger show an overallsignificant delta response (0,5-3,5 Hz) and different from auditory and visual evokedoscillations, alpha (8-13 Hz) and teta (4-7 Hz) responses over primary and secondarysensory cortices. All three sensory modalities evoked an overall beta (15-30 Hz) andgamma (28-48 Hz) response in the human cortex. We conclude that especially slowrhythms are sensory modality specific brain oscillations which may serve as a tool inrehabilitation research in the future.Keywords: somatosensory evoked potentials, brain oscillations, ERO, tactile, pneumaticstimulation,2