Evsizler için sürdürülebilir barınak tasarımı; İstanbul örneği
Sustainable shelter design for the homeless; the case study of Istanbul
Yazar: MERVE NUR TAŞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TERECİ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Barınaklar = Housing ; Enerji etkin planlama = Energy efficient planning ; Evsizlik = Homelessness ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde her dönemde, insanoğlu güvenli bir şekilde barınmak ve yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için eve ihtiyaç duymuştur. Ancak artan nüfus ve değişen yaşam koşulları nedeniyle bireyler temel ihtiyaçlarından biri olan barınma gereksinmelerini karşılamakta zorlanır hale gelmiştir. Buna bağlı olarak da evsiz bireylerin sayısı hızlı bir şekilde artmaya başlamıştır. Küreselleşen dünya, değişen yaşam koşulları evsiz bireylerin yaşamlarını zorlaştırırken aynı zamanda çevre sorunlarının hızlı artışına, enerji kaynaklarının azalmasına ve ekonomik problemlerin yaşanmasına neden olmaktadır. 
Türkiye'de de evsizlik problemi son yıllarda değişen yaşam koşulları nedeniyle hızlı bir artış içerisindedir. Ancak Türkiye'de evsizlik kavramı ve evsizler üzerine sınırlı sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır. Yapılan çalışmalar incelendiğinde; evsiz bireyler kısa süreli uyuma, temizlik, kıyafet gibi ihtiyaçlarını veya günlük olarak yemek, temizlik vb. fiziksel ihtiyaçlarını karşılayabilmektedirler. Evsizlerin sadece fiziksel ihtiyaçlarına yönelik uygulamalar yapıldığı için, sosyal ve psikolojik ihtiyaçları için çözümler üretilmemekte ve ayrıca toplumları evsizlik hakkında bilinçlendirerek sosyal etkileşim çalışmaları kapsamlı olarak yapılmamaktadır. Bu nedenle toplumlar tarafından evsizlik sorununa önyargı ile yaklaşılmakta ve evsizler sosyal dışlanma yaşamaktadır. 
Bu çalışma ile evsizlik sorununun yoğun olarak yaşandığı İstanbul ilinde evsiz bireylerin temel ihtiyaçlarını, onları toplumdaki diğer bireylerden ötekileştirmeden, sosyal dışlanmaya maruz bırakmadan uzun süreçli olarak karşılayabilmek için yeni bir çözüm önerisi geliştirmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda evsizlik sürdürülebilirlik kavramı ile ilişkilendirilerek barınak tasarımı yapılmıştır. Tasarımın temelinde yer alan sürdürülebilirlik prensibi ile barınaklar için geri dönüştürülebilir endüstri ürünü olan konteynerler kullanılarak, İstanbul'da evsiz bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek, onların yaşam kalitelerini ve refah düzeylerini arttırabilmek, kültürel kaynaşmanın sağlanarak toplumlarda sosyal ötekileştirme olmadan evsiz bireyler için adil bir yaşam oluşturmak hedeflenmiştir.

Abstract:
In every period of the historical process, mankind needs a home to have a safe shelter and to carry out its vital activities. However, due to the increasing population and changing living conditions, individuals have become difficult to meet their housing needs, which is one of their essential needs.  Accordingly, the number of homeless people has begun to increase rapidly. While the globalizing world and changing living conditions make the lives of homeless individuals difficult, they also cause a rapid increase in environmental problems, a decrease in energy resources and economic problems.
The problem of homelessness in Turkey has rapidly grown due to changing living conditions in recent years. However, there are a limited number of scientific studies on the concept of homelessness and the homeless in Turkey. When the studies conducted were analyzed, homeless individuals are able to adequate their needs such as short-term sleep, cleaning, clothing or their physical needs such as daily food and cleaning.. Since actions are made only for providing the physical needs of the homeless, solutions are not produced for their social and psychological needs, and social interaction studies are not carried out comprehensively by raising the awareness of the societies about homelessness. Due to this reason, society approaches the problem of homelessness with prejudice and homeless people experience social exclusion.
Within this study, it is aimed to develop a new solution proposal in order to meet the basic needs of homeless individuals for the long term without alienating them from other individuals in society and exposing them to social exclusion in the İstanbul where the problem of homelessness is live intensely. In this direction, the shelter design was made by associating homelessness with the concept of sustainability. In İstanbul, with the sustainability principle at the heart of the design, it is aimed to meet the basic needs of homeless people by using recyclable industrial containers for shelters to improve their quality of life and well-being, as well as to create a fair life for homeless people without social marginalization in societies by ensuring cultural cohesion.