Tasarım stüdyosunda uzaktan öğrenme: Mimetik yaklaşım ile yaratıcılığın irdelenmesi üzerine bir model önerisi
Distance learning in the design studio: A model proposal on analyzing the mimetic approach and creativity
Yazar: DİLEK AYBEK ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AYSU AKALIN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tasarım stüdyoları belirli zaman diliminde aktörlerin, düşüncelerin ve üretim süreçlerinin bir araya gelerek sonuç ürünün elde edildiği mikro kozmoslardır. Bu süreçlerin analizi, ele alınan kültürün aydınlatılmasında önemli bir rol oynar. Bu çalışmada, mimetik öğretim stratejisinin uygulanması benimsenmiş ve 2021-2022 Bahar döneminde Bingöl Üniversitesi'nde ikinci sınıf mimari proje dersini alan 13 öğrenci ile bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Pandemi nedeniyle çalışma uzaktan eğitim şeklinde uygulanmış ve mimetiklerin kullanıldığı bir tasarım stüdyosunda, yakınsayan karma yöntem kullanılarak yaratıcılığın deşifresine yönelik bir model geliştirilmiştir. Öncelikle, stüdyoda yaratıcılığı etkileyen boyutlar araştırılmış ve Rhodes'un 4P'sini (kişi-ortam-süreç-ürün) kapsayan kuramsal bir çerçeve belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak Kolb öğrenme stil envanteri gibi nicel araçlar ile derslere ait video kayıtları, gözlem ve dokümanlar gibi nitel araçlar kullanılmıştır. Çalışmada, öğrenme stilinin değişiminin tasarım sürecini ve üründeki yaratıcılığı etkileyeceği varsayılmış ve bu değişimi tespit etmek amacıyla Kolb Öğrenme Stil envanterinden yararlanılarak ön test ve son test uygulanmıştır. Her bir durumun yaratıcılık boyutları ile ilgili veriler görsel-işitsel materyallerin deşifresi yoluyla analiz edilmiştir. Hem nitel hem de nicel araçların kullanılması, araştırma amacını derinlemesine ele almak ve stüdyoda yaratıcılığın boyutları ile etkileşimin bütüncül olarak ortaya çıkarılmasını sağlamak amacıyla tercih edilmiştir. Nicel analizlerde istatistiksel korelasyon çizelgeleri, nitel analizlerde ise vaka modeli karşılaştırmaları ve tema kodlar kullanılmıştır. Nitel alan çalışmasında toplanan bilgiler içerik analizine tabi tutulmuş ve MAXQDA 2020 programı ile in vivo kodlamalar yapılmıştır. Bu şekilde, kullanılan öğretim yaklaşımının yaratıcılığa olan etkisi görsel-işitsel materyallerin deşifresi ve in vivo kodlar yoluyla keşfedilmiştir. Öğrencilerin öğrenme stillerinde birden fazla stili deneyimlemeleri, lineer olmayan bir tasarım süreci benimsemelerine ve sonuç üründe özgün tasarımlar ortaya koymalarına yardımcı olmuştur. Sonuç olarak, doğrusal süreçler kullanan öğrencilerin belirsiz tanımlanmış tasarım problemlerini analiz etmede zorlandıkları ve bu durumun onları çözülmüş tasarım problemlerinin varyantlarını üretmeye ittiği gözlemlenmiştir. Öğrencileri metaforik akıl yürütmeye teşvik eden diyaloglar ve etkileşimler kurmanın, onların yer bağlamı ile ilişkilenmelerini etkinleştirdiği ve özgün tasarımlar ortaya koymalarına yardımcı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın en önemli bulgusu, öğrencileri metaforik akıl yürütme yöntemi ile eğiterek lineer düşünce yapısından uzaklaştırmanın ve mimetik çözümler keşfetmelerine yardımcı olmanın gerektiğidir.

Abstract:
Design studios are microcosms where actors, ideas, and production processes converge within a specific timeframe to produce a final product. Analyzing these processes plays a crucial role in illuminating the culture being addressed. In this study, the implementation of a mimetic teaching strategy was adopted, and a study was conducted with 13 second-year architecture students during the Spring semester of 2021-2022 at Bingöl University. Due to the pandemic, the study was carried out through distance education, and a model aimed at deciphering creativity was developed using a convergent mixed method in a design studio where mimetics were used. Initially, the dimensions affecting creativity in the studio were researched, and a theoretical framework covering Rhodes' 4Ps (person-press-process-product) was established. Data collection tools included quantitative tools like the Kolb Learning Style Inventory and qualitative tools such as video recordings of the classes, observations, and documents. It was hypothesized that changes in learning styles would affect the design process and creativity in the product, and the Kolb Learning Style Inventory was used to detect these changes through pre-tests and post-tests. The creativity dimensions of each situation were analyzed through the decryption of visual-audio materials. The use of both qualitative and quantitative tools was preferred to address the research goal in depth and to reveal the dimensions and interactions of creativity in the studio holistically. Quantitative analyses included statistical correlation charts, while qualitative analyses involved case model comparisons and theme codes. In the qualitative field study, the collected information was subjected to content analysis, and while performing the content analysis, the approaches of the actors involved in the situation, along with the process and results, were evaluated. In vivo coding was utilized using the MAXQDA 2020 program during theme analysis. In this way, the effect of the teaching approach used in the study on creativity was explored through the decryption of visual-audio materials and in vivo codes. After the exploration, it was observed that the discovered codes related to the mimetic teaching approach matched their meanings in the literature. By correlating and analyzing the qualitative and quantitative data, it was found that students experiencing multiple learning styles adopted a non-linear design process and achieved original designs in the final product. Students using a linear process and associative reasoning mode struggled to analyze ambiguously defined design problems, pushing them to produce variants of already solved design problems. Among the findings, it is also significant that establishing dialogues/interactions that lead learners to metaphorical reasoning and activate their connection with the local context is important for breaking this situation. To impart different thinking skills to students, it is recommended to adopt an appropriate teaching strategy in design studios considering various factors such as the student's change in learning style, reasoning method, and way of using resources. Since creativity is closely related to the ability to reconstruct and reinterpret, metaphorical reasoning strategy in developing solutions with a mimetic approach can be encouraged as a tool showing the student different thinking alternatives, thus paving the way for producing original or adaptable designs. The most important finding obtained from the study is that it is necessary to help students discover mimetic solutions by training them with metaphorical reasoning methods, distancing them from linear thinking.