Nevrotik kişilik tipleri ve evli bireylerin ilişki istikrarı arasındaki ilişki
Relationship between neurotic personality types and relationship decency of married individuals
Yazar: SENA NUR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN ŞÜKRAN ÜNERİ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Kişilik = Personality ; Nevrotik kişilik = Neurotic personality ; Ölçekler = Scales ; İlişki istikrarı = Relationship stability

Özet:
Çalışmamızın temel amacı nevrotik kişilik tiplerinin evli bireylerde ilişki istikrarını ne düzeyde etkilediğinin incelenmesidir.
Araştırma grubunu, İstanbul, Adana, Diyarbakır, Gaziantep ve Uşak illerinde yaşayan yaş aralığı 20-65 olan 238'i kadın ve 117'si erkek olmak üzere toplam 355 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Veriler "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Horney-Coolidge Üç Boyut Envanteri" ve "İlişki İstikrarı Ölçeği" aracılığıyla değerlendirilmiştir. Çalışmada ilişkisel tarama modeli ve verilerin analizinde; Pearson Momentler çarpımı korelasyon katsayısı testi, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Değerlendirmelerde p değeri .05 olarak alınmıştır.
Yapılan analizler sonucunda; kişilik tipleri açısından kadın ve erkekler arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, ilişki istikrarı açısından kadın ve erkekler arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiş olup erkeklerde ilişki istikrarı istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksektir. Doyum düzeyi ve ilişkiye yapılan yatırım düzeyi; ilişki istikrarı ve eğitim durumu açısından evli olarak geçirilen yıl arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Korelasyon analizi sonucunda, nevrotik kişilik tiplerinden uysal tip ile ilişkiden alınan doyum düzeyi, seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyi ve yatırım düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Saldırgan tip ile ilişkiden alınan doyum düzeyi arasında negatif yönlü; seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyi ve yatırım düzeyi arasında pozitif yönlü; kopuk tip ile ilişkiden alınan doyum düzeyi arasında negatif yönlü; seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyi ve yatırım düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki vardır. Psikiyatrik yardım almak ile ilişkiden alınan doyum düzeyi ve ilişkiye yapılan yatırım düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. 
Bu araştırma kişiliğin ilişki süreçlerine etkisi vardır düşüncesinden yola çıkarak nevrotik kişilik tipleri ve ilişki istikrarı arasındaki ilişkiyi incelenmiştir. Araştırma sonuçlarında ise kişilik tiplerinin ilişkiden alınan doyum düzeyine, seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyine ve ilişki yatırımına etkisi olduğu söylenebilmektedir.

Abstract:
The main purpose of the study is to examine to what extent neurotic personality types affect relationship stability in married individuals.
The research group consists of a total number of 355 volunteer paticipants, 238 are women and 117 are men, whose age range 20-65, living in Istanbul, Adana, Dıyarbakır, Gaziantep ve Usak provinces. The data have evaluated through the 'Sociodemographic Information Form', the 'Horney-Coolidge Thridimensional Inventory' and the 'Relationship Stability Scale'. In the study, the relational screening model and the following tests were used in the analysis of the data; Pearson Product of Moments correlaiton coefficient test, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis. The p value was taken as .05 in the evaluations.
As a result of the analyzes made; While there was no significant difference between men and women in terms of personality types, a significant difference was found between men and women in terms of relationship stability, and relationship stability in men was statistically significantly higher. The level of satisfaction and the level of investment in the relationship; there was no significant difference between the years spent married in terms of relationship stability and educational status. As a result of the correlation analysis, it has been determined that there is a positive and significant relationship between the level of satisfaction obtained from the relationship with the docile type, which is one of the neurotic personality types., the level of evaluation of the options quality assessment and the level of investment. There is a negative relationship between the aggressive type and the level of satisfaction from the relationship; a positive relationship between the level of evaluation of the options quality and the level of investment; the negative relationship between the disconnected type and the level of satisfaction from the relationship; there is positive and significant relationship between the level of evoluation of the options quality and level of investment. Apositive and significant relationship was found between receiving psychiatric help and the level of satisfaction with the relationship and the level of investment made in the relationship.
This research examined the relationship between neurotic personality types and relationship stability, based on the idea that personality has an effect on relationship processes. The results of the research show that personality types have an effect on the level of satisfaction from the relationship, the level of evoluation of the quality of the options, and the relationship investment.