Performans sporcularının kişilik özellikleri ve psikolojik dayanıklılıklarının ruh haline etkisinin incelenmesi
Analysis of the effects of performance athletes' personality characteristics and psychological stability on mood
Yazar: ALİ ADNAN ÇAKIROĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Sporda Psikososyal Alanlar Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Ruh sağlığı = Mental health ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Ölçekler = Scales

Özet:
Performans sporcularının kişilik özellikleri ve psikolojik dayanıklılıklarının ruh haline etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu çalışma test-tekrar test şeklinde yapılmıştır. Çalışma grubunu farklı branşlardan %52,6sının erkek, %47,4ünün kadın olan 521 sporcu oluşturmuştur. Veri toplama araçları: "Eysenck Kişilik Ölçeği Gözden Geçirilmiş Kısa Formu (EKA-GGK), Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Brunel Ruh Hali Ölçeği (BRUMS)" ve" Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde iki grup olan değişkenler için Mann-Whitney U testi, ikiden fazla gruba sahip değişkenler için ise Kruskal-Wallis H testi ayrica korelasyon analizi yapılarak değişkenler arasındaki ilişkiler tespit edilmiştir. Aynı zamanda psikolojik dayanıklılık ve kişilik özelliklerinin performans sporcularının ruh halini etkileyip etkilemediğini ortaya koymak amacıyla Regresyon Analizi uygulanmıştır. Brunel Ruh Hali Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanan versiyonu geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu görülmüştür. Performans sporcularının ruh hali ölçeğinin dinçlik puanının cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmektedir (p<0.05). Erkeklerin dinçlik puanlarının (ortalama rank=273.51), kadınların dinçlik puanlarından (ortalama rank=247.12) istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Katılımcılara uygulanan ölçeklerin ortalamaları bakımından sporcuların ruh haliyle kişilik arasında pozitif düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Performans sporcularının ruh hali, psikolojik dayanıklılık ve kişilik ölçeklerinin alt boyutlarında branşa göre anlamlı farklılık bulgulanmamıştır (p>0.05). Performans sporcularının kişilik özellikleri ve psikolojik dayanıklılıkları ruh halini anlamlı düzeyde etkilediği görülmüştür (p<.05).

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of performance athletes' personality qualities and psychological resilience on their mood. It was determined using a accessible sampling method. The current study was employed a test-retest design. The study group was composed of 521 athletes from different branches, of which 52.6% were male and 47.4% were female. The following data collection tools were used: "Eysenck Personality Questionnaire Revised-Short Form (EPQR-S), Resilience Scale, Brunel Mood Scale (BRUMS), and Personal Information Form." In the analysis of the data, the Mann-Whitney U test was used for the variables with two groups, and the Kruskal-Wallis H test for the variables with more than two groups, and the relationships between the variables were determined by applying the correlation analysis. However, Regression Analysis was applied to reveal whether psychological resilience and personality traits affect the mood of performance athletes. However, Regression Analysis was applied to reveal whether psychological resilience and personality traits affect the mood of performance athletes. The Turkish version of the Brunel Mood Scale was determined to be a valid and trustworthy scale. İt was clear that the vigorousness score for the mood scale of performance athletes significantly varied based on gender (p<0.05). It was found that the vigorousness scores of men (mean rank=273.51) were statistically and significantly higher than women's vigorousness scores (mean rank=247.12). As to considering the mean scores of all participants on the scale, a positive correlation was found between the performance athletes moods and personalities. When was analyzed, moods, no significant difference was found in sub-dimensions of the scale on resilience and personalities of the performance athletes based on branch (p>0.05). It was observed that the performance athletes' personal traits and resilience had a substantial effect on their moods (p<.05).