Roy adaptasyon modeline göre verilen eğitimin gestasyonel hipertansiyon, gebelik uyumu ve gebelik sonuçlarına etkisi
Effect of the education based to the roy adaptation model on gestational hypertension, adaptation to pregnancy an pregnancy outcomes
Yazar: KEZİBAN AMANAK
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN SEVİL ; PROF. DR. ZEKİYE KARAÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı gestasyonel hipertansiyonlu gebelere Roy Adaptasyon Modeline göre verilen eğitimin gestasyonel hipertansiyon, gebelik uyumu, maternal ve neonatal sonuçlara etkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu, yarı deneysel olarak, Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerinde, Kasım 2012- Şubat 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya gestasyonel hipertansiyon tanısı almış eğitim grubunda 68, kontrol grubunda 64 olmak üzere toplam 132 gebe dâhil edilmiştir. Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği- Gebeliğin Kabulü Alt Ölçeği, Roy Adaptasyon Modeline Dayalı Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Gestasyonel Hipertansiyon Prognoz Formu, Maternal ve Neonatal Sonuçları Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Eğitim grubuna birinci izlemden bir hafta sonra ve ikinci izlemde Roy Adaptasyon Modeline göre eğitim verilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ki-kare, Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Eğitim ve kontrol grupları sosyo-demoğrafik, obstetrik özellikler ve Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği- Gebeliğin Kabulü Alt Ölçeği puan ortalaması bakımından istatistiksel olarak benzerdi. İkinci izlemde eğitim grubundaki gebelerin %14.7'sinde ve kontrol grubundakilerin %3.1'nde hafif preeklamsi olduğu, eğitim grubundaki gebelerin %16.2'sinde ve kontrol grubundakilerin %57.8'inde ağır preeklamsi geliştiği ve yapılan istatistiksel analizde gruplar arası farkın önemli olduğu bulunmuştur. Üçüncü izlemde eğitim grubundaki gebelerde preeklamsi olmayan (%64.7) ve hafif preeklamsi olan (%16.2) gebelerin oranı kontrol grubundakilerden daha fazla iken, ağır preeklamsi görülme oranının (%19.1) daha düşük olduğu saptanmıştır. İkinci izlemde eğitim grubunun Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği- Gebeliğin Kabulü Alt Ölçeği puan ortalamasının (28.57±4.79) kontrol grubundan (35.45±6.32) daha yüksek olduğu ve yapılan istatistiksel analizde de bu farkın önemli olduğu bulunmuştur. 

	Sonuç: Bu araştırma Roy Adaptasyon Modeline göre verilen eğitimin gestasyonel hipertansiyon prognozuna, gebeliğe uyum sürecine ve maternal sonuçlara olumlu katkı sağladığı ve neonatal sonuçları etkilemediği sonuçlarını ortaya koymuştur. Roy Adaptasyon Modeline göre verilen eğitim programının gestasyonel hipertansiyonlu gebelerin bakımına entegre edilmesi ile anne-bebek sağlığına olumlu katkı sağlanabilir. 
Anahtar Sözcükler: Bakım, gebelik, hemşirelik, hipertansiyon, Roy Adaptasyon Modeli, uyum,

Abstract:
Aim: The aim of the present study was to examine effects on gestational hypertension, adaptation to pregnancy, maternal and neonatal outcomes of education given according to the Roy Adaptation Model to pregnant women with gestational hypertension.
Materials and Methods: This was a quasi-experimental, pretest-posttest control group study conducted between November 2012 and February 2015 at the Gynaecology and Obstetrics Clinics of the Aydin Maternity and Children's Hospital (Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Poliklinikleri). A total of 132 pregnant women diagnosed with gestational hypertension were included in the study, 68 in the experimental group and 64 in the control group. Data were collected using a personal information form, the Acceptance of Pregnancy Subscale of the Prenatal Self-Evaluation Questionnaire, a semi-structured interview form based on the Roy Adaptation Model, a gestational hypertension prognosis form and maternal and neonatal outcomes evaluation form. The experimental group were given education according to the Roy Adaptation Model one week after their first monitoring visit and at their second monitoring visit. Descriptive statistics and the t-test, Chi square and Mann-Whitney U test were used to evaluate the data.
Results: The experimental and control groups were statistically similar with regards to socio-demographic and obstetric characteristics and mean scores on the Acceptance of Pregnancy Subscale of the Prenatal Self-Evaluation Questionnaire. At the second monitoring visit, it was found that 14.7% of the experimental group and 3.1% of the control group had mild preeclampsia, while 16.2% of the experimental group and 57.8% of the control group had developed severe preeclampsia; these differences between groups were found to be significant in the statistical analysis. At the third monitoring visit, it was determined that the proportion of pregnant women without preeclampsia (64.7%) or with mild preeclampsia (16.2%) was higher in the experimental group than in the control group while the proportion of those with severe preeclampsia (19.1%) was lower. At the second monitoring visit, it was found that the mean score of the experimental group (35.45±6.32) on the Acceptance of Pregnancy Subscale of the Prenatal Self-Evaluation Questionnaire was higher than that of the control group (28.57±4.79). This difference was found to be statistically significant.
	Conclusion: This study has revealed that education given according to the Roy Adaptation Model makes positive contributions to gestational hypertension prognosis, the process of adaptation to pregnancy and maternal outcomes, but does not affect neonatal outcomes. The integration of educational programmes given according to the Roy Adaptation Model into the care of pregnant women with gestational hypertension may make a positive contribution to maternal and infant health.
Keywords: Care, pregnancy, nursing, hypertension, Roy Adaptation Model, adaptation