Yansıtıcı düşünme becerileri eğitiminin yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenler ve Türkçe öğretimi üzerindeki etkisi
The effect of reflective thinking skills education on the teachers teaching Turkish as a foreign language as well as on Turkish teaching
Yazar: METE YUSUF USTABULUT
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğretimi = Language teaching ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eğitim = Education ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlere yansıtıcı düşünmeyi öğretip onların yansıtıcı düşünme becerilerini arttırmak ve bu yolla mesleki gelişimlerine katkı sağlamaktır. Araştırmanın deseni, nitel araştırma desenlerinden eylem araştırmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul Aydın Üniversitesinden sekiz (8) öğreten/öğretmen oluşturmaktadır. Çalışma grubunun oluşturulmasında seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçsal örneklem yöntemi kullanılmıştır. Amaçsal örnekleme yöntemlerinden ise ölçüt örneklem yaklaşımı tercih edilmiştir. Çalışma grubu ile yapılan uygulama süreci sekiz haftadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; yansıtıcı günlük (22 soru), öz-değerlendirme formu (11 soru), yarı-yapılandırılmış görüşme formu (21 soru), akran değerlendirme formu (16 soru), öğretmen-öğrenme denetim soruları (8 soru) ve SWOT analizi formu (4 soru) kullanılmıştır. Veri analizinde ise nitel veri analiz tekniklerinden betimsel analiz ve içerik analizi (frekans ve yüzde değerleri) kullanılmıştır. Araştırmanın geçerlik ve güvenirliği, uzman görüşleri ve kodlayıcılar arası uyum ile sağlanmıştır. Kodlayıcılar arası uyum, %82 olarak saptanmıştır. Araştırmanın ortaya koyduğu bazı önemli sonuçlar ise şöyledir: Çalışma grubunda yer alan sekiz öğretmen, sekiz haftalık eğitimin sonunda farklı düzeylerdeki yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirmişler ve bu yolla da mesleki gelişimlerine katkı sağlamışlardır. Sekiz öğretmenin sekiz hafta sonunda yansıtıcı düşünme gelişimi, teknik alanda yansıtma düzeyinde %33 (f=1747), uygulama alanında yansıtma düzeyinde %21 (f=1094) ve eleştirel alanda yansıtma düzeyi %46 (f=2047) olarak bulgulanmıştır. Elde edilen sonuçlardan, yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin yansıtıcı düşünme becerilerinde ilerleme olduğu ortaya çıkmıştır.  Bununla birlikte, yansıtıcı düşünme çalışmalarının, bu çalışmalara katılan yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenler üzerinde; bir dersin planlanmasında, hedef-içeriğinde, öğretme-öğrenme sürecinde ve ölçme ve değerlendirmesine yönelik mesleki gelişimleri konusunda katkı sağladığı görülmüştür. Ayrıca yansıtıcı düşünme becerileri gelişen öğretmenlerin Türkçe öğretimi üzerinde daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to teach reflective thinking to teachers who teach Turkish as a foreign language and to improve their reflective thinking skills and thus to contribute to their professional development. The pattern of the research was the action research, one type of  qualitative research designs. The study group in the research consisted of eight (8) teachers from Istanbul Aydın University. Purposive sampling, one of the non-probability sampling methods, was used for arranging the study group. The criterion sampling was selected among the purposive sampling methods. The implementation period with the working group was eight weeks. The data collection tools used in In the research were reflective diary (22 questions), self-evaluation form (11 questions), semi-structured interview form (21 questions), peer evaluation form (16 questions), teacher-learning control questions (8 questions) and SWOT analysis form (4 questions). As for the data analysis, descriptive analysis and content analysis (frequency and percentage values) which are types of qualitative data analysis tecniques were used. The validity and reliability in the study were provided by the coherence between expert opinions and coders .It was found that the coherence among coders was 82%. Some of the important results of the study were as follows: At the end of eight weeks, eight teachers in the study group developed reflective thinking skills at different levels and thus improved their professional development. Reflective thinking development of eight teachers at the end of eight weeks were found to be 33% (f = 1747) at the reflection level in the tecnical area, 21% (f = 1094) at the reflection level in the application area and 46% (f = 2047) at the reflection level in the technical field. The results revealed that there was an improvement on the reflective thinking skills of the teachers teaching Turkish as a foreign language. In addition, it was observed that reflective thinking studies contributed to the professional development of the teachers (participating in the studies and teaching Turkish as a foreign language)  in the planning of a lesson and content objectives, in teaching-learning process and in assessment and evaluation.  Apart from that, the teachers who developed reflective thinking skills had effects on teaching Turkish.