Palyatif bakim servisinde yatan hastalara dinletilen müziğin ağrı düzeyine etkisinin incelenmesi; Randomize kontrollü bir çalışma
Effect of music on patients with pain in palliative care service: A randomized controlled study
Yazar: GÖNÜL DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Canlı müzik = Live music ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Hospis ve palyatif bakım hemşireliği = Hospice and palliative care nursing ; Kanser ağrısı = Cancer pain ; Müzik dinleme = Music listening ; Palyatif bakım = Palliative care ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç: Palyatif bakım servisinde yatan kanser hastalarına dinletilen müziğin ağrı düzeyine etkisinin incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma deneysel olarak planlanan randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Temmuz 2018 – Temmuz 2019 tarihleri arasında SBÜ Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisi'nde yatan kanser hastaları oluşturmuştur. Hastalar yaş, cinsiyet ve hastalık evresine göre randomize edilmiştir. Araştırmaya dahil edilme ölçütlerini karşılayan 60 hasta (30 girişim / 30 kontrol) araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler Hasta Tanıtım Formu, Hasta İzlem Formu, Kısa McGill Ağrı Soru Formu,  Genel Konfor Ölçeği, Durumluluk Kaygı Ölçeği ve Karnofski Performans Skalası kullanılarak toplanmıştır. 
 Kontrol grubu hastalarına sadece hekim istemi ile önerilen analjezik tedavisi verilirken, girişim grubundaki hastalara analjezik tedavisine ek olarak uzman desteğiyle tambur eşliğinde Türk musikisi makamlarından hicaz ve rast makamı kullanılarak müzik dinletilmiştir. Girişim grubundaki hastalara toplam altı kez ve her seans 10 dakika olacak şekilde müzik dinletisi yapılmıştır. Müzik dinletisinden önce hastanın ağrı düzeyi ve yaşam bulguları değerlendirilmiş ve müzik dinletisinden 5, 30 ve 60 dakika sonra tekrar hastanın yaşam bulguları ve ağrı düzeyi değerlendirilerek Hasta İzlem Formu'na kaydedilmiştir. İzlem parametrelerini oluşturan Hasta İzlem Formu her seansta kullanılırken, Genel Konfor Ölçeği, Durumluluk Kaygı Ölçeği ve Karnofski Performans Skalası müzik uygulaması öncesi, 3. uygulama sonrası ve 6. uygulama sonrası olmak üzere toplam 3 kez değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25,0 programı kullanılmıştır. Bulgular, sayı, yüzde ortalama, standart sapma olarak verilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu çarpıklık katsayıları ile değerlendirilmiştir. İki değişkenli karşılaştırmalar için Ki-Kare, bağımsız gruplarda t testi,  Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Zaman içerisinde yapılan ölçümlerin gruplar arası karşılaştırmalarda tekrarlayan ölçümlerde ANOVA kullanılmıştır. ‎İstatistiksel önemlilik düzeyi p<0,05 kabul edilmiş ve örneklem sayısını belirlemek ve araştırmanın güçlülüğünü ortaya koyabilmek için güç analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma örneklemine alınan hastaların %80'nini erkek hastalar oluşturmakta olup, örneklemin yaş ortalaması 62'dir. Hastaların %75'i akciğer kanseri tanısı ile hastanede yatmakta ve %75'i 4. evre kanser hastasıdır. Girişim ve kontrol grubunun müzik uygulama öncesi ve sonrası toplam ağrı puanı ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Girişim grubuna dinletilen müzik ağrı düzeyini azaltmıştır. Gruplar arasında müzik uygulama öncesi ve sonrası Durumluluk Kaygı Ölçeği, Genel Konfor Ölçeği ve Karnofsky Performans Skalası puanları arasında istatistiksel fark olup girişim grubunun kaygı ölçeği puanı kontrol grubundan daha düşük, konfor ölçek puanı kontrol grubundan daha yüksek ve performans düzeyi puanı kontrol grubundan daha düşük olduğu saptanmıştır. Müzik uygulaması sonrası gruplar arasında yaşam bulguları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olup girişim grubunun kan basıncı, nabız hızı ve solunum sayısı kontrol grubundan daha düşük bulunmuştur. Girişim grubunun seçtiği rast ve hicaz makamlarının ikisi de ağrı puanlarını düşürmüş ancak hicaz makamı tercih eden hastaların ağrı puanının daha fazla düştüğü görülmüştür. Ağrı puanları ile ölçek puanlarının korelasyonu incelendiğinde, kontrol grubunda ağrı ilk değerlendirme puanı ile durumluluk kaygı puanı arasında pozitif yönde, orta şiddette, girişim grubunda ise ağrı son değerlendirme puanı ile Karnofsky skalası puanı arasında pozitif yönde, orta şiddette anlamlı korelasyonların olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Palyatif bakım hastalarına dinletilen Türk musikisinin ağrı, kaygı, konfor ve fonksiyonel kapasite üzerinde ve yaşam bulguları kontrolünde etkin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study aimed to investigate the effect of music on pain, anxiety, comfort and functional capacity of cancer patients received care in a palliative care unit.
Method: The population of this randomized controlled trial consisted of cancer patients hospitalized in the Palliative Care Service of the Tepecik Training and Research Hospital at Health Sciences University between July 2018 and July 2019. The patients were grouped according to age, sex, and disease stage and then included in the intervention and control groups by stratified randomization method. The sample of the study included 60 patients (30 interventions, 30 controls) who met the inclusion criteria. Data were collected using the Patient Identification Form (PIF), Patient Monitoring Form (PMF), Short-Form McGill Pain Questionnaire (SF-MPQ), General Comfort Scale (GCS), State-Trait Anxiety Inventory (STAI) and Karnofsky Performance Status Scale (KPSS).
Only the prescribed analgesic treatment was given to the patients in the control group while the patients in the intervention group, in addition to the analgesic treatment, listened to the Turkish classical music in maqams (modes) of their choice (Hejaz or Rast accompanied by an expert tambour (drum) player). The patients in the intervention group were given a total of six music sessions, ten minutes each. The patient's pain level and vital signs were evaluated before the music session, and 5, 30, and 60 minutes after the session and recorded in the PMF. The patients were evaluated with the GCS, STAI, and KPSS three times: before the first music session and after the third and sixth music sessions. The PIF and SF-MPQ were administered only once before the first music session. The patients in the control group were evaluated with the same tools at the same time points as those in the intervention group.
The data were analyzed using SPSS 25.0 program. Results were presented as frequency, percentage, mean, and standartd deviation. The normal distribution of the data was tested with the skewness coefficient. Chi-square test, independent groups t-test, or Mann-Whitney U test was used for group comparisons. Repeated measures analysis of variance was used for the comparison of the repeated measurements in the groups. Statistical significance level was set as p<0.05 and power analysis was performed to determine the optimal sample size and to demonstrate the power of the study.
Results: The mean age was 62 years; 80% of the patients were male, 75% were hospitalized due to lung cancer, and 75% were stage-4 cancer patients. It was found that 48.3% of the patients were hospitalized for less than one week.
There was a significant difference between the mean total pain scores of the patients in the intervention and control groups before and after music therapy. Music therapy decreased the level of pain. Significant differences were found between the total STAI scores, GCS scores, and KPSS scores before and after the music therapy in the intervention and control groups. After the therapy, the STAI scores of the intervention group were lower than those of the control group, the GCS scores of the intervention group were higher than those of the control group, and the KPSS scores were lower and the mobility was higher in the intervention group compared to those of the control group. 
There were significant differences between the intervention and control groups in terms of vitals; blood pressure, pulse, and respiratory rate after the music sessions in the intervention group were lower than those in the control group. Pain scores were significantly decreased after the music sessions in both Hejaz and Rast maqams; the decrease was more pronounced in those who listened to music in Hejaz maqam. 
When the correlation between the pain scores and the scale scores was examined, it was found that there was a positive, moderate and significant correlation between the pain first assessment score and state anxiety score in the control group, and between the last assessment score and Karnofsky scale score in the intervention group.
Conclusion: It was demonstrated that Turkish classical music therapy improved the pain, anxiety, comfort, functional capacity, and the control of vital signs in cancer patients cared in the palliative care unit.