Cicer anatolicum Alef. için yanıklık hastalığının [Ascochyta rabiei (Pass.) Labr.] moleküler tekniklerle tanısı
Identification of ascochyta blight [Ascochyta rabiei (Pass.) Labr.] in Cicer anatolicum Alef. using molecular techniques
Yazar: ÜMİT GÜLER
Danışman: PROF. DR. CENGİZ TOKER
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Genetik = Genetics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Ascochyta rabiei = Ascochyta rabiei

Özet:
Genetik kaynaklar olarak yabani bitkilerin akrabaları canlı ve cansız streslere dayanıklılık bakımından kullanışlı özelliklere sahiptirler. Çok yıllık yabani bir nohut olan Cicer anatolicum Alef. nohut (C. arietinum L.) yanıklık hastalığından [Ascochyta rabiei (Pass.) Labr.] müzdarip olmasına karşın, hastalığa dayanıklıdır. Yabani nohut türleri toplama projesi esnasında, morfolojik gözlemlere göre nohut yanıklık hastalığı olabileceği düşünülen hastalıklı bitki parçaları C. anatolicum'dan Türkiye, Erzurum, Palandöken mevkiinde toplanmıştır. Bu çalışmanın amacı C. anatolicum'daki nohut yanıklık hastalığını moleküler tekniklerle teşhis etmektir. Mantar içeren hastalıklı bitki parçaları gövde, yaprak ve bakla üzerinden izole edilmiştir. Sonra PDA ortamında üretilmiştir. Hastalığın PDA ortamındaki morfolojik görünüsünün nohut yanıklık hastalığına benzer olduğu belirlenmiştir. Genomik DNA'nın ITS bölgeleri ITS4 ve ITS5 primerleri ile PCR'da çoğaltılmış ve dizilenmiştir (sekans edilmiştir). Elde edilen diziler GenBankdaki A. rabiei (eşeyli formu Didymella rabiei Kovachevski) ile % 100 benzer bulunmuştur. Büyük ihtimalle bu hastalık C. anatolicum ile beraber evrimleşmiş olabilir çünkü C. anatolicum tarımı yapılan nohuttan çok uzak mesafede bulunmkatadır ve zaman içinde bitki hastalıkla başetmek için özel bir kaçış yeteneği geliştirmiştir.

Abstract:
As genetic resources, crop wild relatives have useful potential for resistance to biotic and abiotic stresses. Cicer anatolicum Alef., a perennial wild chickpea species, is resistant to ascochyta blight [Ascochyta rabiei (pass.) Labr.] of chickpea (C. arietinum L.), although it is suffered from ascochyta blight. During a collection mission of wild Cicer species, plant debries to be ascochyta blight of chickpea according to morphological observation were collected from C. anatolicum in site of Palandöken, Erzurum, Turkey. Aim of the study was to diagnosis of ascochyta blight in C. anatolicum using molecular techniques. Plant debries containing fungi were isolated from leaflets, pods and stems. The fungi produced in PDA medium. Morphological appearance of the fungi in PDA medium was detected to be similar to ascochyta blight. PCR amplification of ITS region of genomic DNA using ITS4 and ITS5 primers was sequenced. The obtained sequences were found to be 100% similar to the corresponding sequence in GeneBank for Ascochyta rabiei, telemorph of Didymella rabiei Kovachevski.  Most probably the pathogen may have co-evolved with C. anatolicum since C. anatolicum was grown in long distance from the cultivated chickpea and the plant has developed a special escape ability to deal with the diseases over time.