İki uçlu bozukluk hastalarında kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitimin psikolojik esneklik ve dürtüsellik düzeylerine etkisi
The effect on psychological flexibility and impulsivity levels of psychoeducation based acceptance and commitment therapy in patients with bipolar disorder
Yazar: KÜBRA TOHUMCU
Danışman: PROF. DR. DERYA TANRIVERDİ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma iki uçlu bozukluk hastalarında Kabul ve Kararlılık Terapisi Temelli Psikoeğitimin psikolojik esneklik ve dürtüsellik düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Bir devlet hastanesinde gerçekleştirilen çalışmaya iki uçlu bozukluk tanılı ötimik duygudurumda olan 70 (Deney:35, Kontrol:35) hasta dahil edilerek araştırmanın örneklemi oluşturuldu. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Psikolojik Esneklik Ölçeği" ve "Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 Kısa Formu" ile elde edildi. Deney grubuna Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT) temelli psikoeğitim haftada 1 kez, toplam 8 oturum olarak grup eğitimi (5-7 kişiden oluşan) şeklinde uygulandı. Kontrol grubuna ise rutin tedavinin dışında herhangi bir uygulama yapılmadı. Verilerin analizinde ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Tekrarlı Ölçümler Varyans Analizi, Grup*Zaman etkileşiminin çoklu karşılaştırılmasında Fisher LSD testi kullanıldı. Deney ve kontrol gruplarının tanıtıcı özellikleri açısından aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmayıp (p>0.05), her iki grubun homojen olduğu belirlendi. Araştırma sonucunda deney grubunda KKT temelli psikoeğitim sonrasında psikolojik esneklik ölçeği puanlarında anlamlı düzeyde artış, dürtüsellik ölçeği puanlarında ise anlamlı azalış gözlendi (p<0.05). Kontrol grubunda ise anlamlı bir değişimin olmadığı gözlendi (p>0.05). KKT temelli psikoeğitimin iki uçlu bozukluk hastalarında psikolojik esnekliği arttırmada, dürtüsellik düzeylerini ise azaltmada etkili olduğu belirlendi. İki uçlu bozukluk tanılı hastaların tedavisinde KKT temelli psikoeğitimin psikiyatri hemşireleri tarafından kullanılması önerilir.

Abstract:
This study is a randomised controlled experimental study conducted to determine the effect of Psychoeducation Based Acceptance and Commitment Therapy on psychological flexibility and impulsivity levels in patients with bipolar disorder. The study, which was conducted in a state hospital, included 70 patients (Experimental: 35, Control: 35) in the euthymic mood diagnosed with bipolar disorder. The data of the study were obtained by "Personal Information Form", "Psychological Flexibility Scale" and "Barratt Impulsiveness Scale-11 Short Form". Psychoeducation based Acceptance and Commitment Therapy was applied to the experimental group as group (consisting of 5-7 people) education once a week for a total of 8 sessions. The control group did not receive any treatment other than routine treatment. In the analysis of the data, Repeated Measures Analysis of Variance was used to compare the scale scores and Fisher LSD was used for multiple comparisons of Group*Time interaction. The difference between the experimental and control groups in terms of descriptive characteristics was not statistically significant (p>0.05), both groups were homogenous. As a result of the study, a significant increase in psychological flexibility scale scores and a significant decrease in impulsivity scale scores were observed in the experimental group after Psychoeducation based ACT (p<0.05). No significant change was observed in the control group (p>0.05). ACT based psychoeducation was found to be effective in increasing psychological flexibility and decreasing impulsivity levels in patients with bipolar disorder. It is recommended that psychoeducation based on ACT be used by psychiatric nurses in the treatment of patients with bipolar disorder.