32 hafta altındaki preterm bebeklerde beslenme şeklinin duktus arteriozusun kapanması üzerine etkisi
The effect of nutrition on the closure of the ductus arteriosus in premature infants under 32 weeks of gestation
Yazar: EKİNSU KARABİBER
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ FAHRİ OVALI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Patent duktus arteriyozus (PDA) yenidoğanlarda görülen en yaygın kardiyak sorundur. Optimal beslenme, PDA'lı yenidoğanlarda hem kısa hem de uzun vadeli sonuçları iyileştirmek için hayati öneme sahiptir. Ancak, enteral beslenme ile ilgili beslenme yönetimi stratejileri ve olası komplikasyonlar konusunda endişeler bulunmaktadır.

Prematüre bebekler gibi hassas yüksek riskli popülasyonlarda anne sütünün içeriğindeki mikrobiyal veya mikrobiyal modüle edici faktörler, immünolojik faktörler ve metabolik faktörler'in kanıtlanmış bir çok yararı mevcut iken anne sütüne erken ulaşan prematüre bebeklerde duktus arteriyozusun patent kalmasını önlemeye yönelik yararı bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, enteral beslenmenin tipi (anne sütü ve/veya formül mama) ve miktarı ile duktus arteriyozusun sürekliliği arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır.

Çalışmamız retrospektif kohort bir çalışmadır. 2020 ve 2023 yılları arasında, 32 hafta ve altı 115 prematüre yenidoğan ile tamamlanmıştır. Bebeklerin postnatal ilk 14 gün boyunca aldıkları toplam anne sütü ve formül mama miktarı kilogram başına mililitre cinsinden kaydedilmiştir. Tüm parametreler, PDA olan ve olmayan bebekler için ayrı ayrı karşılaştırılmıştır.

32 haftadan önce doğan 115 prematüre bebek incelenmiştir. Ortalama gebelik yaşı 29.23±2.15 hafta ve ortalama doğum ağırlığı 1263.76±409.82 gramdır. 115 vakadan 28'inde (%24) hemodinamik olarak anlamlı PDA saptanmıştır. Anne sütü alan bebeklerin 78'sinde (%74.2) PDA gözlenmezken, bunların 27'sinde (%25.8) PDA saptanmıştır. Sadece formülle beslenen bebeklerin 10'unda (%90) PDA gözlenmezken, 1'inde (%10) 

xiv
PDA saptanmıştır. İlk 14 günde anne sütü alınmaması ile PDA görülmesi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p:0.217). Postnatal ilk 14 gün hemodinamik olarak anlamlı PDA sı olan bebeklerin beslenme yöntemleri karşılaştırıldığında, kilogram başına günlük anne sütü ve formül mama alımı, PDA olan bebeklerde anlamlı derecede daha düşüktür (p<0.05). PDA görülen vakalarda tam enteral beslenmeye ulaşma süresi ortalaması, PDA olmayanlara göre anlamlı derecede daha yüksektir (21.22±9.05 karşılaştırıldığında 17.93±16.83).

Prematüre bebeklerin postnatal ilk 14 günlük  beslenmesinde kullanılan besin  çeşidinin duktus arteriyozusun patent kalmasına katkısının net olmadığı fakat PDA'sı olan hastalarda enteral beslenmenin geciktiği, tam enteral beslenmeye ulaşma süresini uzadığı, postnatal ilk 14 gün anne sütü ve/veya mama ile beslenme miktarının PDA'sı olmayanlara oranla istatiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu görüldü. Bu durumun literatürle uyumlu olarak PDA'sı olan bebeklerde mezenterik ve çölyak kan akımının azalmasına bağlı olarak, beslenme intoleransının daha fazla gelişmiş olmasıyla ilişkili olabileceği düşünüldü.

Prematüre bebeklerde anne sütü ile beslenmenin duktus arteriyozusun patent kalmasını engellemedeki rolünü anlamaya yönelik daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Patent ductus arteriosus (PDA) is the most common cardiac problem in neonates. Optimal nutrition is vital to improve both short- and long-term outcomes in neonates with PDA. However, there are concerns about nutritional management strategies and potential complications related to enteral nutrition.

While there are many well-established benefits of microbial or microbial modulating factors, immunological factors and metabolic factors in breast milk in vulnerable high-risk populations such as premature infants, the benefit of preventing patent ductus arteriosus in premature infants who reach breast milk early is unknown. The aim of this study was to investigate whether there is a relationship between the type (breast milk and/or formula formula) and amount of enteral feeding and the persistence of patent ductus arteriosus.

This retrospective cohort study, conducted between 2020 and 2023, involved infants 32 weeks gestation or less. The total amounts of breast milk and formula received in the first 14 postnatal days were recorded in milliliters per kilogram, based on nursing records. All parameters were compared for infants with and without PDA.

115 preterm infants born under 32 weeks were examined. The average gestational age was 29.23±2.15 weeks, and the average birth weight was 1263.76±409.82 grams. Of the 115 cases, 28 (24%) had hemodynamically significant PDA. PDA was not observed in 78 (74,2%) of the infants receiving breast milk, while 27 (25,8%) of them showed PDA. PDA was not observed in 10 (90%) of the infants fed exclusively with formula, while 1 (10%) showed PDA. There was no significant relationship between the lack of breast milk in the first 14 days and the occurrence of PDA (p:0.217). When comparing the dietary methods of infants with and without significant hemodynamic PDA during the first 14 postnatal days, the daily intake of breast milk and formula per kilogram was significantly lower in infants with PDA (p<0.05). The average days to reach full enteral feeding in cases with PDA were significantly higher (21,22±9,05) compared to those without PDA (17.93±16.83).

The effect of the type of food used in the first 14 days postnatal feeding of premature infants on the patent ductus arteriosus was not clarified, but it was observed that enteral feeding was delayed in patients with PDA, the time to reach full enteral feeding was prolonged, and the amount of feeding with breast milk and/or formula in the first 14 days postnatal was statistically significantly lower than in patients without PDA. In accordance with the literature, it was thought that this may be related with the fact that feeding intolerance developed more in infants with PDA due to decreased mesenteric and celiac blood flow.

Further studies are needed to understand the role of breastfeeding in preventing patent ductus arteriosus in premature infants.