Seçili branşlarda faaliyet gösteren lise düzeyi sporcuların sakatlanma nedenlerinin incelenmesi (Diyarbakır örneği)
Investigation of the reasons of disability of high school level athletes in selected branches (Di̇yarbakir sample)
Yazar: YUSUF GÖZAÇIK
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL SAVUCU
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Lise öğrencileri = High schools students ; Spor = Sports ; Spor branşları = Sport branches ; Spor yaralanmaları = Athletic injuries ; Sporcular = Sportsmen ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu çalışma Diyarbakır ilinde seçili branşlarda faaliyet gösteren, en az 1 yıl sporcu lisansı bulunan lise düzeyi öğrencilerin tanıtıcı ve spor ile ilgili özelliklerinin sakatlanma sıklıklarıyla ilişkisi ve branşlar arasındaki sakatlanma nedenlerinin belirlenmesini tespit etmeyi amaçlamıştır.
Araştırmanın evrenini Diyarbakır ili lise düzeyinde öğrenim gören, en az 1 yıllık sporcu lisansına sahip futsal, basketbol veya voleybol branşlarında spor yapan öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemi ise tesadüfi yöntemle seçilmiş okulların basketbol, voleybol veya futsal takımlarından 416 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup, veri toplama işlemi anketle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına ulaşılması için birinci bölümde Tanıtıcı ve Spor Yaşamı ile ilgili Bilgiler Anketi kapsamında yer alan 8 adet soru araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. İkinci bölümde yapılan spor branşlarına göre spor sakatlanmalarının nedenlerinin araştırılması amacıyla Sporda Sakatlanma Nedenleri Anketi kullanılmıştır.  Araştırmada kullanılan anket ifadeleri Alkaabi (2015) tarafından hazırlanan yayınlanmış yüksek lisans tez çalışmasından alınmıştır. Ankette yer alan ifadeler 5'li likert tipi ifadelerden oluşmaktadır. Ankette toplamda 27 ifade yer almakta olup, ölçeğin ifadeleri tek tek değerlendirilmiştir.
Araştırma sonucunda toplanan veriler IBM SPSS 20 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda toplanan veriler; frekans analizi ile dağılımları gösterilmiştir. Öğrencilerin sakatlanma sayısı ile onların tanıtıcı ve spor ile ilgili özellikleri arasındaki ilişki Kay-kare testi ile incelenmiştir. Öğrencilerin spor branşlarına göre anket ifadelerini değerlendirmeleri sonucunda elde edilen ortalama değerlerinin birbiri ile karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi uygulamasında gruplar arasındaki varyansın homojenliğine Levene-test istatistiği ile bakılmış homojenliğin sağlandığı durumlarda gruplar arası farklılığın tespiti için post-hoc testlerinden Scheffe testi, homojenliğin sağlanmadığı durumlarda post-hoc testlerinden Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular %95 güven aralığında değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak; öğrencilerin sporda sakatlanma oranları cinsiyete, yaşa, boya, kiloya, spor branşına, sporcu olma süresine ve antrenman sıklığına bağlı olarak değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Buna göre erkek öğrenciler kız öğrencilerden; yaşça büyük olanların küçük olanlardan; boyu 171 cm den büyük olanların 170 cm'den küçük olanlardan; 66 kg'dan fazla olanların az olanlardan; spor branşı futsal ve basketbol olanların voleybol olanlardan; sporcu olma süresi fazla olanların az olanlardan; antrenman sıklığı haftada 0-4 saat olanların diğerlerinden daha az sakatlanma oranlarına sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the relationship between the introductory and sport related characteristics of the high school students who have at least 1 year of sportsman license in the selected branches in Diyarbakır and the determination of the causes of injury among branches.
The population of the study was composed of students who are at high school level in Diyarbakır and who have at least 1 year of sports license in futsal, basketball or volleyball branches. The sample was composed of 416 students from basketball, volleyball or futsal teams of randomly selected schools. Quantitative research method was used in the study and data collection was carried out by a questionnaire. In order to reach the aim of the research, in the first section, 8 questions which are within the scope of the Info and Information on Sports Life were formed by the researcher. In order to investigate the causes of sports injuries according to the sports branches in the second section, Injury Causes Survey was used. The questionnaire used in the research was taken from the published thesis study prepared by Alkaabi (2015). The expressions in the questionnaire consist of 5-point Likert-type expressions. A total of 27 statements are included in the survey, and the expressions of the scale were evaluated individually.
The data collected at the end of the study were analyzed with IBM SPSS 20 program. The data collected as a result of the research; distributions by frequency analysis. The relationship between the students' number of injuries and their characteristics related to sports was examined by Kay-kare test. One-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare the mean values of the students according to the sports branches. In the one-way analysis of variance between groups, homogeneity of the variance between the groups was obtained with homogeneity in cases where the homogeneity of the post-hoc test to determine the difference between the post-hoc test Scheffe test, where homogeneity of the post-hoc test Tamhane's T2 test was used. range. 
As a result; It has been determined that the students' sports disability rates change according to gender, age, paint, weight, sports branch, duration of sports and frequency of training. Accordingly, male students are female students; small ones of the older ones; ones with a height of 171 cm or less than 170 cm; Less than 66 kg; the ones with volleyball and volleyball are the ones who have volleyball and basketball; those with less time than those who are athletes; It was found that the frequency of training was 0-4 hours per week and less than the others.