Yetişkin bireylerde sağlık anksiyetesi düzeyi ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health anxiety level and personal characteristics in adult individuals
Yazar: SERNUR CANBOLAT
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada aile hekimliği polikliniğine başvuran 18 yaş üstü erişkin bireylerde sağlık anksiyetesi düzeyinin belirlenmesi ve bireylerin kişilik özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel desende yürütülen çalışmaya aile hekimliği polikliniğine Ocak 2022-Haziran 2022 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü 400 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara demografik özellikleri, bedensel engellilik durumu, kronik hastalık varlığı, alkol, sigara kullanım durumu, daha önce psikiyatrik tanı alma durumu ve bireyin subjektif sağlık algısını içeren araştırmaya özel olarak hazırlanan sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı bir anket formunun yanında Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve Eysenck Kişilik Anketi uygulanmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların ortalama sağlık anksiyetesi puanı 15,5±9 olarak bulunmuştur. Sağlık anksiyetesi puanı ortalaması bekarlarda en yüksek iken evlilerde en düşük idi. Yaş ile sağlık anksiyetesi puanı arasında anlamlı negatif yönde bir korelasyon mevcuttu (r=-0,139; p=0,005).  Kişilerin belirttikleri genel sağlık algısı ile ölçekten aldıkları sağlık anksiyetesi puanı arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (τ=-0,221; p=0,000). Sağlık anksiyetesi düzeyi ile nörotisizm arasında pozitif yönde, dışa dönüklük özelliği ile negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,410, p=0,000; r=-0,229, p=0,000). 
Sonuç: Sağlık anksiyetesi cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, psikiyatrik tanı varlığı gibi birçok özellikten etkilenmektedir. Çalışmamızda erişkin bireylerde sağlık anksiyetesi düzeyi ile kişilik özellikleri arasında ilişki olduğu görülmüştür. Dışa dönüklük özelliği arttıkça sağlık anksiyetesi düzeyi azalmış, nörotisizm özelliği arttıkça sağlık anksiyetesi düzeyi artmıştır. Birinci basamak sağlık hizmeti veren hekimlerin kişinin hastalık kaygısı riski altında olma durumunun farkına varıp bunu öngörme ve yönetme noktasında hastalık kaygısıyla ilişkili faktörleri bilmesi önemlidir. Bu yaklaşımın aşırı tetkik ve gereksiz iş yükünün azaltılmasında da faydalı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the level of health anxiety in adults over the age of 18 who applied to the family medicine outpatient clinic and to examine its relationship with the personality traits of the individuals.
Materials and Methods: 400 participants over the age of 18 who applied to the family medicine outpatient clinic between January 2022 and June 2022 are included in the study, which is conducted in a cross-sectional design. Health Anxiety Inventory and Eysenck Personality Inventory are carried out to all participants, along with a questionnaire specifically prepared for the study, which included demographic characteristics, physical disability, presence of chronic disease, alcohol, smoking status, previous psychiatric diagnosis, and the individual's subjective health perception.
Results: The mean health anxiety score of the participants is found to be 15.5±9. While the mean health anxiety score is highest in singles, it is lowest in married people. There is a significant negative correlation between age and health anxiety score (r=-0.139; p=0.005). It has been observed that there is a significant relationship between the general health perception of the individuals and the health anxiety score they get from the scale (τ=-0,221; p=0,000). It is found a positive correlation between the level of health anxiety and neuroticism, and a negative correlation with extraversion (r=0.410, p=0.000; r=-0.229, p=0.000).
Conclusions: The level of health anxiety is affected by many features such as gender, age, marital status, education level, and presence of psychiatric diagnosis. In our study, it is observed that there is a relationship between the level of health anxiety and personality characteristics in adults. The level of health anxiety decreased as the extraversion feature increased, and the level of health anxiety increased as neuroticism feature increased. It is important for physicians providing primary health care services to be aware of the disease anxiety state of the individual, and to know the factors associated with disease anxiety in this context. It is thought that this approach may also be beneficial in reducing excessive examination and unnecessary workload.