Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği koruyucu donanımlarına olan yaklaşımı ve kullanımını etkileyen bireysel ve örgütsel faktörler: İmalat sektörü örneği
Occupational health and safety of employees his approach to protective equipment and individual and organizational factors affecting its use factors: An example of the manufacturing sector
Yazar: KISMET BÜŞRA EREN
Danışman: PROF. DR. SERAP PALAZ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Koruyucu önlemler = Protective measures ; Çalışanlar = Workers ; Üretim sektörü = Production sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İmalat sektöründe iş kazaları, meslek hastalıkları, ramak kala olaylar ve
yaralanmalar sıklıkla yaşanmaktadır. Çalışanların bu durumları yaşamamaları açısından
kişisel koruyucu donanım kullanmaları gerekmektedir. Ancak çalışanlar birtakım
sebeplerle kişisel koruyucu donanım kullanmayı tercih etmemektedir. Kişisel koruyucu
donanımların kullanımını etkileyen faktörler örgütlerin tutumları ile birlikte çalışanların
algı ve yaklaşımlarına göre değişmektedir. Çalışanların bilinçlendirilmesinde örgütlerin
iş güvenliği ve kişisel koruyucu donanımlara yönelik uygulamaları ve tutumları önemli
rol oynamaktadır.
Araştırma Bursa'da imalat sektöründe çalışanlarla gerçekleştirilmiştir. Ankete
445 gönüllü katılmıştır. Gönüllülere anketin birinci bölümünde demografik özellikleri ile
bilgi almak amacıyla işyerindeki pozisyonları, görevleri, ne kadar süre çalıştıkları, iş
kazası ve ramak kala olay yaşayıp yaşamadıkları sorulmuştur. Anketin ikinci bölümünde
ise gönüllülere kişisel koruyucu donanım farkındalık ölçeği kullanılmıştır. Son soru
grubunda ise işyerinde yeterli tedbir alınıp alınmadığı ve iş kazası geçiren mağdurlara
örgüt tarafından maddi destek sağlanıp sağlanmadığı evet-hayır şeklinde sorulmuştur.
Anket verileri SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma hipotezlerinin test
edilmesinde korelasyon, anova testi ve T testi analizlerinden faydalanılmıştır. Faktörlerin
kendi arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Çalışanların demografik özellikleri ile faktörler
arasındaki anlamlı farklılık analiz edilmiştir.

Abstract:
Occupational accidents, occupational diseases, near misses and injuries are
frequently experienced in the manufacturing sector. Employees should use personal
protective equipment in order not to experience these situations. However, employees do
not prefer to use personal protective equipment for some reasons. The factors affecting
the use of personal protective equipment vary according to the attitudes of the
organizations as well as the perceptions and approaches of the employees. Organizations'
practices and attitudes towards occupational health and personal protective equipment
play an important role in raising the awareness of employees.
The research was carried out with the workers in the manufacturing sector in
Bursa. 445 volunteers participated in the survey. In the first part of the questionnaire, the
volunteers were asked about their positions in the workplace, their duties, how long they
worked, whether they had a work accident or a near-miss event in order to get information
about their demographic characteristics. In the second part of the questionnaire, the

personal protective equipment awareness scale was used for the volunteers. Finally, yes-
no questions were asked whether adequate precautions were taken in the workplace and

whether financial support was provided by the organization to the victims of occupational
accidents. The survey data were analyzed with the SPSS program. Correlation, anova test
and T test analyzes were used to test the research hypotheses. The relationship between
the factors themselves was analyzed. The significant difference between the demographic
characteristics of the employees and the factors was analyzed.