60-72 aylık çocukların erken okuryazarlık becerileri ve görsel algı düzeyleri
The early literacy skills and visual perception levels of 60-72 MONTH-old children
Yazar: EMİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. AYSEL KÖKSAL AKYOL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Görsel algılama = Visual perception ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmada, 60-72 aylık çocukların erken okuryazarlık becerileri ve görsel algı düzeylerinin incelenmesini amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen çalışma Ankara ilinde yapılmış olup araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle çalışmaya katılmayı kabul eden 48 ailenin 60-72 aylık çocukları oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuklar ve aileleri hakkında genel bilgi edinmek için araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu" kullanılmıştır.  Erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla Kargın ve ark. (2015) tarafından geliştirilen "Erken Okuryazarlık Testi (EROT)", görsel algının değerlendirilmesinde ise Frostig (1961) tarafından geliştirilen, Aral ve Bütün Ayhan (2016) tarafından kültürümüze uyarlama çalışması yapılan "Frostig Görsel Algı Testi" kullanılmıştır. Veriler, SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Shapiro-wilk ve Kolmogorov Smirnov  normallik testlerinin yapılmasının sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiş olup ikili değişkenlerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi, üç ve daha fazla değişkenin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H Testi kullanmıştır. Ölçeklerden alınan puanlar arasındaki korelasyonu belirlemek için Spearman Korelasyon Katsayısı Önemlilik Testleri uygulanmıştır. Korelasyonla ilgili bulgular incelendiğinde  Erken Okuryazarlık Testi  toplam puanı ile Frostig Görsel Algı Testi Göz Motor Koordinasyonu, Şekil Zemin Ayrımı, Şekil Sabitliği, Mekanda Konumun Algılanması,  Mekansal İlişkilerin Algılanması alt boyutları ve Frostig Görsel Algı Testi toplam puanı arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Erken Okuryazarlık Testi İşlev Bilgisi alt boyutu ile Frostig Görsel Algı Testi toplam puanı ve alt boyutları arasında ilişki olmadığı saptanmıştır. Benzer şekilde Erken Okuryazarlık Testine ait dinlediğini anlama alt boyutu ile Frostig Görsel Algı Testi alt boyutu ve toplam puanları arasında ilişki olmadığı bulunmuştur. Erken Okuryazarlık Testi alt boyut ve toplam puanlarının bağımsız değişkenlere göre karşılaştırması yapıldığında çocukların cinsiyet, yaş (60-66/67-72 ay), kardeş olma durumu, okul öncesi eğitim alma süresi, anne yaşı, baba yaşı değişkenlerinin anlamlı bir farklılığa yol açmadığı görülmüştür. Dahası, çocukların Frostig Görsel Algı Testi alt boyut ve toplam puanlarında cinsiyet, yaş (60-66/67-72 ay), kardeş olma durumu, okul öncesi eğitim alma süresi, anne yaşı, baba yaşı değişkenlerinin anlamlı bir farklılığa yol açmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Çocuk Gelişimi, Erken Okuryazarlık, Görsel Algı

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the early literacy skills and visual perception levels of 60-72 month-old children. The study carried out in the relational screening model was conducted in Ankara and the snowball sampling method was used to determine the study group of the research. With this method, the sample of the study consists of 60-72 months old children of 48 families who accepted to participate in the study. The "General Information Form" prepared by the researcher was used as a data collection tool in the study to get general information about children and their families. ''The Test of Early Literacy (TEL)'' developed by Kargın et al (2015) was used to evaluate early literacy skills and in the evaluation of visual perception, ''Frostig Visual Perception Test''  developed by Frostig (1961) and adapted to our culture by Aral and Bütün Ayhan (2016) was used. The data were analyzed through the SPSS program. As a result of the Shapiro-Wilk and Kolmogorov Smirnov normality tests, it was determined that the data did not show a normal distribution, and the Mann Whitney U Test was used for the comparison of binary variables, and the Kruskal Wallis H Test was used to compare three or more variables. Spearman Correlation Coefficient Significance Tests were applied to determine the correlation between the scores obtained from the scales. When the findings related to the correlation were examined, it was found that there was a moderately positive and significant relationship between the The Test of Early Literacy (TEL) total score and Frostig Visual Perception Test Total Score and sub dimensions which are Eye-Motor Coordination, perception of figure-ground, perception of form constancy, perception of position in space, perception of spatial relationships. It was found that there was no relationship between  Test of Early Literacy (TEL) Functional Knowledge sub-dimension and the Frostig Visual Perception Test total score and its sub-dimensions. Similarly, it was found that there was no relationship between the listening comprehension sub-dimension of The Test of Early Literacy (TEL) and the Frostig Visual Perception Sub-dimensions and total scores. When The Test of Early Literacy (TEL) sub-dimension and total scores were compared according to independent variables, it was seen that the variables of gender, age (60-66 / 67-72 months), sibling status, duration of preschool education, mother's age, father's age did not cause a significant difference. Moreover, it was determined that the variables of gender, age (60-66 / 67-72 months), sibling status, duration of preschool education, mother's age, father's age did not cause a significant difference in the Frostig Visual Perception Test sub-dimension and total scores of the children.

Key words:  Child Development, Early Literacy, Visual Perception