Ceza muhakemesi hukukunda seri muhakeme usulü
Accelerated trial procedure in criminal procedure law
Yazar: TAHİR AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BOZDAĞ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Seri muhakeme usulü = Serial reasoning procedure

Özet:
Nüfus artışı, bilim ve teknolojinin ilerlemesi gibi nedenlerle tüm dünyada suç ve suçlu 
sayısı giderek artmaktadır. Klasik cezalandırma anlayışı doğrultusunda görülen ceza 
davalarının uzun sürdüğü ve masraflı olduğu bilinmektedir. Bu durum, hukuk 
devletlerini, failin sorumluluğu kabul etmesine sonuç bağlayan ve ceza muhakemesi 
sürecini kısaltan alternatif usuller benimsemeye yöneltmektedir. Suçun failinin
ikrarına dayalı pazarlık sistemi, Anglo-Sakson hukukuna ait bir kurum olup bu 
sistemin temel alınması ile geliştirilen benzer usuller birçok hukuk sisteminde yerini 
almıştır. Ceza muhakemesi sistemimize yabancı sayılabilecek bu kurum, mukayeseli 
hukuktaki benzerlerinden esaslı farklar içermekle birlikte 7188 sayılı yasa ile seri 
muhakeme usulü adı altında kabul edilmiştir. Şüphelinin özgür iradesi ile kabul etmesi 
halinde uygulanabilen, Cumhuriyet savcısının özellikle yaptırımları belirlemede etkin 
olduğu ve iddianame ile kamu davası açılmadığından teknik anlamda kovuşturma 
aşaması bulunmayan kovuşturmaya alternatif bir usul olarak düzenlenmiştir. Klasik 
ceza muhakemesine hakim ilkelere aykırılıklar barındıran usulün, uygulamada ortaya 
çıkaracağı sorunlarla birlikte özellikle yargıdaki iş yükünün azaltılmasına yönelik 
fayda sağlaması beklenmektedir. Usulün, başta adil yargılama hakkı bağlamında ceza 
muhakemesi ilkelerine uyumlu hale getirilmesi, failin bir anlamda bazı haklardan 
feragat etmesinin makul sayılabilmesi için yasa koyucu tarafından öngörülen 
güvencelerin etkinliğinin artırılması gerekmektedir. Üç bölümden oluşan tezin ilk 
bölümünde seri muhakeme usulünün tanımı, hukuki niteliği ve amacı ile benzer 
kurumlarla mukayesesi yapılmıştır. İkinci bölümünde usulün uygulanma şartları 
incelenmiş ve son bölümünde ise usulün uygulanması süreci ve sonuçları ele alınarak 
tez tamamlanmıştır.

Abstract:
The number of crimes and criminals is increasing all over the world due to reasons 
such as population growth, the advancement of science and technology. It is known 
that criminal cases conducted in accordance with the classical understanding of 
punishment take a long time and are costly. This situation leads the states of law to 
adopt alternative procedures that result in the perpetrator accepting responsibility and 
shorten the criminal procedure process. The bargaining system based on the confession 
of the perpetrator of the crime is an institution belonging to Anglo-Saxon law, and 
similar procedures developed on the basis of this system have taken their place in many 
legal systems. This institution, which may be considered foreign to our criminal 
procedure system, contains fundamental differences from its counterparts in 
comparative law, but was adopted under the name of serial reasoning procedure by 
law No. 7188. It has been arranged as an alternative procedure to prosecution, which 
can be applied if the suspect agrees with his free will, the public prosecutor is 
especially effective in determining sanctions, and since there is no public trial with an 
indictment, there is no prosecution stage in technical terms. It is expected that the 
procedure, which contains contradictions to the principles prevailing in classical 
criminal procedure, will provide benefits, especially for reducing the workload in the 
judiciary, along with the problems it will cause in practice. It is necessary to harmonize 
the procedure with the principles of criminal procedure, especially in the context of 
the right to a fair trial, and to increase the effectiveness of the guarantees provided by 
the legislator in order for it to be considered reasonable for the perpetrator to waive 
some rights in a sense. In the first part of the thesis, which consists of three parts, the 
definition, legal nature and purpose of serial reasoning procedure were compared with 
similar institutions. In the second part, the conditions for the implementation of the 
procedure were examined, and in the last part, the thesis was completed by considering 
the process and results of the implementation of the procedure.