Milliyet merkezcilik ve düşmanlığın satın alma niyeti üzerindeki 
etkisinin kültürel benzerlik çerçevesinde incelenmesi: Bosna Hersek örneği
The impact of consumer ethnocentrism and consumer animosity on 
purchase intention in the context of cultural similarity: A case study of Bosnia and Herzegovina
Yazar: SABİNA HELJİC
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZNUR ÖZKAN TEKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Düşmanlık = Enmity ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Satın alma niyeti = Purchase intention ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin milliyet merkezcilik ve düşmanlık düzeylerinin, satın
alma niyeti üzerindeki etkilerinin kültürü benzer ve benzer olmayan ülkeler arasında
farklılık gösterip göstermediğini araştırmaktır. Bu çerçevede önerilen modeli test etmek
amacıyla Bosna Hersek'in farklı şehirlerindeki hane halkı üzerinde araştırma
gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, yüzyüze anket yoluyla 300 katılımcıdan veri
toplanmıştır.
Uygulanan Tek Yönlü Varyans Analizi ile ülkeler arasında tüketicilerin düşmanlık
düzeyleri ile satın alma niyetlerinin farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan
Çoklu Regresyon Analizi'ne göre tüketicilerin milliyet merkezciliğinin, yabancı
ürünleri satın alma niyetini olumsuz yönde etkilediği bulunmuştur. Bununla beraber
sonuçlar, Bosna Hersek'teki tüketicilerin Sırbistan'a ve Hollanda'ya karşı savaş ve
ekonomik düşmanlığının var olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda, savaş ve
ekonomik düşmanlığın yabancı ürünleri satın alma niyetini olumsuz yönde etkilediği
tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan Chow Testi sonucunda ülkelere ait eğim ve
katsayılarının anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmişir. Analiz sonuçlarına göre,
kültürel benzerliğin milliyet merkezcilik ve ekonomik düşmanlığın yabancı ürünleri
satın alma niyeti üzerindeki olumsuz etkisini azalttığı, savaş düşmanlığının yabancı
ürünleri satın alma niyeti üzerindeki olumsuz etkisini ise azaltmadığı bulunmuştur.


Anahtar Sözcükler
Milliyet Merkezcilik, Savaş Düşmanlığı, Ekonomik Düşmanlık, Satın Alma Niyeti,
Kültürel Benzerlik

Abstract:
The purpose of this study is to investigate whether the impact of consumers'
ethnocentrism and animosity on their purchase intention toward foreign products differs
between culturally similar and dissimilar countries. In this context, the proposed model
was tested on a sample of Bosnian households in the different cities. For this purpose,
data was collected from 300 participants via face to face questionnarie.
According to applied One-way Analysis of Variance, the consumers' purchase
intention and animosity levels are found to differ significantly. The results of Multiple
Regression Analysis show that consumer ethnocentrism has a negative impact on
purchase intention toward foreign products. Results also show that Bosnian consumers
feel both war and economic animosty toward Serbia and Netherlands. Further, results
show that both war and economic animosity have a negative impact on purchase
intention toward foreign products. Besides, Chow test results show that regression
coefficients and slopes are significantly different across countries. According to applied
analysis, cultural similarity between consumers' home and foreign product's country
has a weakening effect on the negative impact of consumer ethnocentrism and economic
animosity on their purchase intention toward foreign products but does not have a
weakening effect on the negative impact of war animosity on purchase intention toward
foreign products.



Key Words
Consumer Ethnocentrism, War Animosity, Economic Animosity, Purchase Intention,
Cultural Similarity