Sürdürülebilir giysi satın almada etik unsurların değerlendirilmesi:  Sosyal ağ kullanıcıları üzerine bir araştırma
Evaluation of element of ethics in purchasing sustainable clothing: A research on social network users
Yazar: HATİCE DAĞCI BÜYÜK
Danışman: PROF. DR. AYSEL ERCİŞ ; PROF. DR. SEVTAP ÜNAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Etik = Ethics ; Giyim = Clothing ; Giyim sektörü = Clothing sector ; Giysiler = Clothes ; Pazarlama = Marketing ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Tekstil ve hazır giyim sektörü, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınma sürecinde önemli rol oynayan bir sanayi dalıdır ve sanayileşme sürecinin ilk başladığı sektörlerden birisidir. Ancak, son yıllarda gelişen teknolojilerle birlikte pek çok sektörde olduğu gibi tekstil sektöründe meydana gelen gelişmeler de çevresel problemlerin artışında büyük rol oynamaktadır. Veriler, nüfus artışına parelel olarak küresel düzeyde giyim ve tekstil üretiminin ve tüketiminin her geçen yıl arttığını göstermektedir. Tekstil üretim ve tüketim sürecinde düşük ücretler, işçilerin çalışma koşulları, çocuk işçiliği gibi sosyal sorunların yanı sıra, kaynak kullanımının ve atıkların çok fazla olması aynı zamanda toksik kimyasalların insan sağlığına ve çevreye olan zararları göz önünde bulundurulduğunda, sektörün üretim ve tüketim süreçlerinin tümünde sürdürülebilirliğin sağlanması bir gereklilik olarak görülmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, etiksel özellikler çerçevesinde, bireylerin sürdürülebilir giysiye yönelik tutum ve satın alma niyetlerinin araştırılmasıdır. Çalışmada ayrıca sosyal paylaşım ağlarının tüketicilerin sürdürülebilir giysiye yönelik tutum ve satın alma niyetini pozitif yönde etkileyebilecek potansiyel bir mecra olup olmadığı incelenmiş;  materyalizmin, giysiye ilgilenimin ve suçluluk duygusunun düzenleyici etkisi de tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda İstanbul'da yaşayan ve sosyal ağ kullanan kişilere anket çalışması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; sürdürülebilir giysiye yönelik tutum üzerinde, altruizm, etik yükümlülük, sosyal ağların satın alma davranışına etkisi ve normatif inançlar etkilidir. Sürdürülebilir giysi satın alma niyeti üzerinde ise, bireylerin giyim ve tekstil sektörünün çevresel etkilerine ilişkin sahip oldukları bilgi, sosyal ağların satın alma davranışına etkisi ve sürdürülebilir giysiye yönelik tutum etkilidir. Ayrıca materyalizm eğiliminin ve giysiye ilgilenimin yüksek olması bireylerin sürdürülebilir giysi satın alma niyetini olumsuz etkilediği;  suçluluk duygusunun yoğunluğunun ise bireylerin sürdürülebilir giysi satın alma niyetini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Textile and clothing sector is an industry branch which plays an important role in the economic development of the countries, and it is one of the first sectors of the industrialization process. However, in recent years with the advance in technology the developments textile sector play an important role in the increase of environmental problems, just like in many other sectors. The data shows, the production, and consumption of clothing and textiles on the global level have increased every year in parallel with the increase in population. In addition to the social problems such as low wages in the production and consumption process, working condition of the workers and child labor etc., the excessive use of resources and wastes, the harmful effects of the toxic chemicals on human health and the environment necessitate sustainability in all production and consumption processes of the industry.

The aim of this study is to investigate the attitudes and buying intentions of individuals towards sustainable clothing within the framework of ethic traits. In addition, whether social networking is a potential field that can positively influence buying intentions and attitudes of the consumers toward sustainable clothing, the regulatory effect of materialism, clothing involvement and guilt feelings have been tried to be investigated. In this respect, a survey was carried out on people living in Istanbul who also use social networks. According to the research results, altruism, ethics obligation, and influence of social networks on purchasing behavior and normative beliefs are effective on the attitudes toward sustainable clothing. The environmental knowledge of individuals, effects of social networks on purchasing behavior, and the attitude towards sustainable clothing are all effective on the intention of purchasing sustainable clothing. In addition, the higher the tendency towards materialism and clothing involvement, the more unfavorable the intention of individuals to buy sustainable clothing; it has been found that the intensity of the feeling of guilt positively affects the individual's intention to buy sustainable clothing.