Aile uyuşmazlıklarında arabuluculuk
Mediation in family disputes
Yazar: YILDIZ IŞIKTAŞ KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ÇİFTÇİ TÜRKEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aile = Family ; Alternatif uyuşmazlık = Alternate dispute ; Arabuluculuk = Mediation ; Hukuki uyuşmazlıklar = Legal disputes ; Kanunlar 6325 sayılı = Laws 6325 numbered ; Uyuşmazlık = Incompatibility

Özet:
Mevzuatımızda, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle birlikte uyuşmazlıkların, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden olan arabuluculuk ile yargı yoluna başvurmadan, taraflar arasında dostane çözümüne ilişkin kurallar düzenlenmiş ve bu alanda yeni bir dönem başlamıştır. 6325 sayılı Kanun'a göre arabuluculuk, kural olarak ihtiyari başvurulabilecek bir yöntemdir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklar -aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar istisna olmak üzere-, yabancılık unsuru taşısa dahi, ihtiyari arabuluculuğa konu edilebilecektir. Ancak daha sonra yapılan düzenlemeler ve değişikliklerle, iş hukuku ve ticaret hukukuna ilişkin bazı uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk uygulaması getirilmiştir. Kanun'a göre aile uyuşmazlıklarının çözümünde ise arabuluculuğa ihtiyari olarak başvurulabilir. Nitekim aile arabuluculuğu birçok yabancı hukuk sisteminde uygulana gelen bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Aile ilişkilerinin yapısı gereği, aile bireyleri arasındaki uyuşmazlığın en az zararla ve özellikle çocukların menfaatlerinin korunarak çözülmesi gerekir. Bu nedenle çalışmamızda, mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde aile arabuluculuk kurumunun incelenmesi, bununla birlikte olması gereken hukuk bakımından aile arabuluculuğu uygulamasına dair önerilerde bulunulması amaçlanmıştır.

Çalışmamızın birinci bölümünde, arabuluculuğun esasları, aile ve aile uyuşmazlıkları kavramı, aile arabuluculuğunun tanımı, kapsamı ve tarihçesi, karşılaştırmalı hukukta aile arabuluculuğu ile Türk hukukunda aile arabuluculuğu konuları incelenmiştir. İkinci bölümde ise Türk aile hukukunun özellikleri, aile hukuku uyuşmazlıklarının arabuluculuğa elverişliliği ve arabuluculuk uygulaması kapsamında değerlendirilmesi, aile arabuluculuğuna başvuru süreci, aile arabulucusunun sahip olması gereken nitelikler ile aile arabuluculuğu sürecinde uyulması gereken ilkeler ve arabuluculuğun sona ermesi ve hukuki sonuçları incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri, Arabuluculuk, Aile Arabuluculuğu

Abstract:
In our legislation conjunction with the entry into force of Law No. 6325 on Mediation in Legal Disputes Act, the rules on the amicable settlement of disputes between the parties without resorting to the mediation and alternative dispute resolution and a new period has started in this field. According to Law No. 6325, mediation as a rule is optional. Disputes which parties may freely dispose-with the exception of disputes involving the allegation of domestic violence would be subject to discretionary mediation- even if it carries the element of foreignness. However, with the adjustments and amendments made later, in some disputes related to labor law and commercial law the mediation of the cause of action has been introduced. According to the law, in case of solutions of the family dispute can be applied to mediation voluntarily. Thus, family mediation is an alternative dispute resolution method that has been applied in many foreign legal systems. Through the structure of family relationship, the dispute between family members should be solved with the least damage and especially protecting the advantages of the children.

Therefore, in our study, it is aimed to examine the family mediation institution within the framework of the current legal regulations with this to make recommendations on family mediation in terms of the law that should be.  In the first part of our study, the principles of mediation, family and the concept of family disputes, description of family mediation, scope and history of family mediation, family mediation in comparative law and family mediation in Turkish law are examined. In the second part, the qualities of Turkish family law, the suitability of mediation in family law and the evaluation of mediation within the scope of mediation practice, the process of application to family mediation, the qualifications that the family mediator should have and the principles to be adapted in the family mediation process and the conclusion of mediation are examined.

Keywords: Mediation Law in Legal Disputes, Alternative Dispute Resolution, Mediation, Family Mediation