Evli bireylerde ilişkisel yılmazlık ve evlilik uyumu değişkenlerinin demografik özellikler açısından incelenmesi
Investigation of relational resilience and marital adjustment variables in married individuals in terms of demographic characteristics
Yazar: UĞUR ÜNVERDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFİKAR ÖZKAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, eşlerin evlilik uyum düzeyi ile ilişkisel yılmazlık düzeyini yaş, cinsiyet, evlilik yılı, çocuk sayısı, meslek, ekonomik durum gibi demografik bilgiler alınarak aralarındaki farklılaşma düzeylerini incelemektir. Araştırmaya gönüllü olarak 316 kadın ve 170 erkek olmak üzere toplam 486 kişi katılmıştır. Veri toplamak amacıyla; katılımcılara katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini elde etmek için 'Demografik Bilgi Formu', ilişkisel yılmazlık düzeylerini ölçmek için 'İlişkisel Yılmazlık Ölçeği' ve evlilik uyum düzeylerini ölçmek için 'Evlilikte Uyum Ölçeği' verilmiştir. Elde edilen verilerin analizi için; SPSS (Statistical Package Program for Social Science) version 26.0 programı kullanılmıştır. Sosyodemografik Veri Formu'nda yer alan değişkenlerin nasıl dağıldığını saptanması için Frekans Analizi kullanılmıştır. Değişkenlerin birbirleriyle olan ilişkilerinin tespiti için korelasyon analizi ve gruplar arası farklılıkları belirlemek için t-testi ve Anova kullanılmıştır. Ölçeklerin kendi aralarındaki ilişkiyi yordamak amacıyla ise Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır.   
Araştırma bulgularına göre; evlilik yılına göre evli bireylerin ilişkisel yılmazlık düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmazken, evlilik uyumu düzeyinde ise 0-2 yıldır evli olanlara göre 10-15 yıl ve 15+ yıldır evli olan grupları için anlamlı bir şekilde azaldığı görülmüştür (p<.05). Eğitim durumuna göre evli bireylerde ilişkisel yılmazlık düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmazken (p>.05) evlilikte uyum düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<.05). Gelir düzeyine göre evlilikte uyum düzeyi yüksek gelirli olanlarda; düşük gelirli olanlara göre anlamlı düzeyde artış gösterdiği bulunmuştur (p=.016). Çocuk sayısına göre evlilikte uyum düzeyi çocuk sahibi olmayan bireylerde; 2 ve 4+ çocuk sahibi olanlara göre anlamlı düzeyde artış gösterdiği bulunmuştur (p=.043) (p=.025). Çiftler arasındaki yaş farkına göre, çalışma durumuna göre, evlilik öncesi tanışma süresine göre ilişkisel yılmazlık ve evlilikte uyum puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>.05). Akraba ve komşuları ziyaret etme sıklığına göre, bireylerin beraber yemek yedikleri öğün sıklığına göre, evli bireylerin problem durumunda yardım aldığı kişilere göre, evli bireylerde ilişkisel yılmazlık ve evlilikte uyum puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır (p<.05). Sosyo-ekonomik statüleri, ilişkisel yılmazlık ve evlilik uyumu düzeyleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde; ilişkisel yılmazlık, ilişkisel yılmazlığın; maneviyat, ortak ve aktör alt boyutları ve sosyo- ekonomik statünün evlilik uyumu ile aralarında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<.01). Elde edilen veriler ilgili alanyazın incelenip karşılaştırma yapılarak tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the differentiation levels between the marital adjustment level and the relational resilience level of the spouses by obtaining demographic information such as age, gender, year of marriage, number of children, occupation, and economic status. A total of 486 people, 316 women and 170 men, participated in this study voluntarily. In order to collect data; The 'Demographic Information Form' was given to the individuals to obtain the socio-demographic information of the participants, the 'Relational Resilience Scale' was given to measure the relational resilience levels and the 'Marriage Adjustment Scale' was given to measure the marital adjustment levels. For the analysis of the obtained data; SPSS (Statistical Package Program for Social Science) version 26.0 program was used. Frequency Analysis was used to determine how the variables in the Sociodemographic Data Form were distributed. Correlation analysis was used to determine the relations of the variables with each other, and t-test and Anova were used to determine the differences between the groups. Multiple Regression Analysis was used to predict the relationship between the scales.
According to the research findings; While there was no significant difference in relational resilience levels of married individuals according to the years of marriage, it was observed that the level of marital adjustment decreased significantly for the groups who were married for 10-15 years and for 15+ years compared to those who were married for 0-2 years (p<.05). While there is no significant difference in relational resilience levels in married individuals according to education level (p>.05), there is a significant difference in marital adjustment levels (p<.05). The level of marital adjustment according to the income level, in those with high income; It was found that there was a significant increase compared to those with low income (p=.016). According to the number of children, the level of harmony in marriage in individuals who do not have children; It was found that there was a significant increase compared to those who had 2 and 4+ children (p=.043) (p=.025). There is no significant difference between the mean scores of relational resilience and marital adjustment according to the age difference between the couples, employment status, and the duration of acquaintance before marriage (p>.05). There is a significant difference between the mean scores of relational resilience and marital adjustment in married individuals, according to the frequency of visiting relatives and neighbors, the frequency of meals that individuals eat together, and those from whom they receive help in case of problems (p<.05). When the relations between their socio-economic status, relational resilience and marital adjustment levels are examined; relational resilience, spirituality, partner and actor sub-dimensions of relational resilience, and socio-economic status were found to be significantly correlated with marital adjustment (p<.01). The obtained data were discussed by examining the related literature and making comparisons.