Artan dozlarda Zn ve Cd uygulamalarının, mikorizalı ve mikorizasız koşullarda, domates bitkisinin fide gelişimi ve N, P, K içeriğine etkisi
Effects of increasing doses of Zn and Cd on the growth and N, P, K, contents of tomato seedlings grown on mycorrhizal and nonmycorrhizal conditions
Yazar: EMİNE SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ŞEFİK TÜFENKÇİ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Fide büyümesi = Seedling growth ; Mikoriza = Mycorrhiza

Özet:
Bu araştırmada, artan dozlarda Cd ve Zn uygulamalarının, mikorizalı vemikorizasız koşullarda domates bitkisinin fide gelişimi ve N, P, K, alımı üzerineetkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Denemede bitki yetiştirme ortamı olarak toprak kullanılmıştır. Otoklavedilen yetiştirme ortamına (CH3COO)2Cd2H2O olarak 3 doz Cd (0, 10 ve 20 mg),ZnSO47(H2O) olarak 3 doz Zn (0, 100 ve 200 mg) uygulanmıştır.Araştırma sonucunda domates bitkisinin; sürgün yaş ağırlığı ve sürgün kuruağırlığı, kök yaş ağırlığı ve kök kuru ağırlığı, sürgün boyu, kök boğazı çapı, yapraksayısı ile N, P ve K içerikleri incelenmiştir.Mikoriza uygulaması ile fide gelişim kriterlerinde %1 düzeyinde artışsağlanmıştır. Benzer şekilde Cd uygulaması ile de sürgün yaş ağırlığı ve sürgün kuruağırlığında önemli (P<0.01) artışlar elde edilmiştir. Ayrıca, kök yaş ağırlığı, yapraksayısı ve kök boğazı çapında Cd dozlarının artması ile meydana gelen artışların %5düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Artan Zn dozlarının fide gelişimkriterlerinde azalmaya neden olduğu belirlenmiştir. Zn dozlarının kök yaş ağırlığı,kök kuru ağırlığı ve sürgün kuru ağırlığına etkisi istatiksel olarak sırasıyla P<0.05,P<0.01 ve P<0.01 düzeylerinde önemli bulunmuştur. Benzer şekilde diğer fidegelişim kriterlerinde de Zn dozlarının artması ile azalma meydana gelmiş ancak buazalmaların istatiksel anlamda önemli olmadığı belirlenmiştir.Fidelerin azot içeriğinde mikoriza ve Cd uygulamaları ile azalma meydanagelmiş, bu azalmaların istatiksel anlamda sırasıyla %1 ve %5 düzeylerinde önemliolduğu belirlenmiştir. Artan Zn dozları ile azot içeriğinde istatiksel anlamda önemliolmayan artışlar elde edilmiştir. Fosfor içeriğinin Cd uygulanan fidelerdemikorizanın etkisi ile azaldığı ve bu etkinin istatiksel olarak önemli (P<0.01) olduğutespit edilmiştir. Cd ve Zn uygulamalarının fosfor içeriği üzerine olan etkisiistatiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Fidelerin potasyum içeriği mikorizauygulamaları ile artmış, bu artışlar Cd uygulanan fidelerde istatiksel anlamda %5,Zn uygulanan fidelerde ise %1 düzeyinde önemli bulunmuştur. Artan kadmiyumdozları ile bitkinin potasyum içeriğinin azaldığı, çinko dozlarında ise artışlar olduğuancak istatistiksel olarak önemli olmadığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Mikoriza, Fide gelişim, Domates, Cd, Zn, N, P, K

Abstract:
This study aimed to determine the effects of increasing doses of Zn and Cdon the growth and N, P, K contents of tomato seedlings grown on mycorrhizal andnonmycorrhizal conditions.Soil was used asa growing medium in the study. Cd was applied with threedoses (0, 10 and 20 mg) as (CH3COO)2Cd2H2O and Zn was applied with three doses(0, 100 and 200 mg) as ZnSO47(H2O) to autoclaved soil.At the and of the study, shoot fresh and dry weights, root fresh and dryweights, shoot height, stem-root-neck diameter, leaf number and N, P, and Kcontents of tomato seedlings were determined.Seedling traits significantly (P<0.01) increased with mycorrhizalapplication. Similarly, shoot fresh and dry weights significantly (P<0.01) increasedwith Cd application. Moreover, root fresh weight, leaf number and stem-root-neckdiameter significantly (P<0.05) increased with increasing Cd applications.Increasing doses of Zn decrased the seedling growth traits. Zn doses decreased theroot fresh weight, root dry weight and shoot dry weight at P<0.05, P<0.01, andP<0.01 levels, respectively. Similarly increasing doses of Zn decreased the ofterseedling growth traits, though insignificantly.The N content of plant significantly (P<0.01 and P<0.05) decrased withmycorrhizal and Cd applications, respectively. There were insignificant increases inplant N content with increasing Zn doses. The P content of plant significantly(P<0.01) decreased in the seedlings applied with both Cd and mycorrhizal. Cd andZn applications had no significants effects on P content of the seedlings, Cd appliedmycorrhizal applications and Zn applied mycorrhizal application significantlyP<0.05 and P<0.01 levels, respectively increased the K contents of seedlings.Increasing Cd doses insignificantly decreased the K contents of the seedlings andincreasing Zn doses insignificantly. Increased the K contents of the seedlings.Key words: Mycorrhiza, seedling growth, tomato, Cd, Zn, N, P, K.