Tasarım yoluyla araştırma sürecinde üç boyutlu baskı teknolojileri: Şeyleşme ve nesne yönelimli ontoloji
Research by design process through 3D printing technologies: The thingness and object-oriented ontology
Yazar: BUKET TURAN
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM YALINAY ÇİNİCİ
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi, Teorisi ve Eleştirisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Baskı teknolojileri = Technologies of domination ; Nesne yönelimli modelleme = Object orientation modelling ; Üç boyutlu biyoyazıcılar = Three-dimensional bioprinter ; Üçüncü Yol = Third Way ; Şeyleşme = Reification

Özet:
Gelişen üç boyutlu baskı teknolojilerinin ölçekler arası bir üretim biçimi ile mimari tasarım sürecinde kullanılması alternatif potansiyeller barındırmaktadır. Dijital tasarım yaklaşımlarının iki boyutlu tasarım algısı, bu baskı teknolojisinin kendine has üretim biçimi ile üç boyutlu hale gelmektedir. Bu bağlamda, tasarım ve üretim arasındaki sınırlar yeniden tanımlanmaya başlamaktadır. Tasarımı algılama biçimi, tekrarlanabilir şekilde üretilen bir araştırma formu üzerinden gelişmektedir. Tasarımın kendisinin araştırmaya dönüştüğü bu yaklaşım 'tasarım yoluyla araştırma' olarak ele alınmakta ve 'eylem araştırma,' 'örtük bilgi' ve 'pratikte dönüşlü düşünme' kavramları ile tartışmaya açılmaktadır. Tasarımın doğa ve sosyal bilimlerin yanı sıra kendi bilgisini üreten 'üçüncü bir yol' olarak ortaya çıkışı, tasarımın kendi dinamiklerini önemli bir araştırma konusu haline getirmektedir. Tezde bu dinamikler; tasarım süreci, tasarım bilgisi, tasarım ürünü ve tasarım-tasarımcı ilişkisi üzerinden ele alınmakta ve tartışmayı açan bir zemin oluşturmaktadır.

Tasarım ve üretimin iç içe geçtiği bir tasarlama sürecinde, tasarım ve tasarımcı ilişkisinin yakınlaşması mümkün hale gelmektedir. Tez çalışmasında, tasarım ve tasarımcı arasındaki ilişkiyi daha derinlemesine ele alabilmek için Martin Heidegger'in 'Şey' (1971) ve Graham Harman'ın 'Nesne Yönelimli Ontoloji' (2020) metinleri üzerinden bir sorgulama yapılmaktadır. Güncel ve gelecek potansiyelleri sorgulayabilmek adına üç boyutlu baskı teknolojilerinin kullanıldığı ve şeyleşmenin tartışıldığı yaklaşımlar; akademik araştırmalar, zanaat, kapsül ve yeryüzü dışı kategorileri altında ele alınmaktadır. Bu bağlamda 'şeyleşme' tartışması, bu teknolojilerin kullanıldığı tasarım sürecinde kapsamlı bir anlayış geliştirilmesi için tartışma zemini oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle üç boyutlu baskı teknolojilerinin tasarım yoluyla araştırma sürecinde sağladığı avantajlar kapsamında tasarım dinamiklerinin nasıl dönüştüğü sorgulanmaktadır.

Abstract:
Emerging 3d printing technologies has alternative potential with an inter-scalar manufacturing method in the architectural design process. This printing technology with its specific production style makes three-dimensional approaches from the two-dimensional design perception of digital design. In this context, the boundaries of design and making are redefined. The way of perceiving design develops through an iterative research form. This approach is addressed through 'research by design' that design itself turns into research. Research by design is analyzed through the concepts of 'action research,' 'tacit knowledge, and 'reflective practice.' Therefore, the definition of design as a 'third way' that produces its knowledge alongside the natural and social sciences makes design dynamics significant research. The design dynamics are evaluated based on the design process, design knowledge, design product, and design-designer relationship in the thesis. 

When design and production are intertwined, the relationship between design and designer gets closer. The inquiry is made through the articles of Martin Heidegger's 'The Thing' (1971) and Graham Harman's 'Object-Oriented Ontology' (2020) to comprehensively examine the relationship between design and designer. Approaches in which 3D printing technologies are used and the thingness is discussed to question current and future potential; academic research, craft, capsule, and extraterrestrial are studied under the categories. Throughout this context, the discussion of 'the thingness' provides a basis for discussion to develop a profound understanding of the design process in which these technologies are used. It is questioned how design dynamics are transformed within the scope of advantages in the research by design using 3d printing technologies.