Sağlık çalışanlarında gıda etiketi okuma alışkanlığının ve bilgi düzeyinin ölçülmesi
Measuring food label reading habits and knowledge level among health workers
Yazar: ZEYNEP ERBOZKURT ÖZGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ERSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology

Özet:
Bu çalışmanın amacı sağlık alanında çalışan bireylerin etiket okuma alışkanlığının
ölçülmesi ve bilgi düzeylerinin belirlenmesidir. Ayrıca daha önceki yapılan
çalışmalara bakılarak etiket alışkanlığının; yıllar içinde artan bilinçle sağlık çalışanı
olan tüketicilerin sağlıklarını yakından etkileyen bu konuya önem verme durumları
ve bilgi düzeylerinde artış olup olmadığının belirlenmesidir. Tüketicilerin gıda
güvenliğine karşı farkındalığının gıdaların etiketini okuma alışkanlıklarını
etkileyebileceği; aynı zamanda her bireyin etiket okuma alışkanlığındaki
değişimlerin, bilgi düzeyinin ve meslek gruplarına göre farklılıklarının
gözlenebileceği düşünülmektedir.
Bu araştırmada Karabük İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı çalışmakta olan 3 farklı
kurumda çalışan toplam 479 sağlık çalışanına yüz yüze anket uygulaması yapılmıştır.
Çalışmanın evreni, Karabük İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı çalışan kişiler olup
örneklemi, Karabük Eğitim Araştırma Hastanesi çalışanları, Safranbolu Devlet
Hastanesi Çalışanları ve Karabük İl Sağlık Müdürlüğünde çalışmakta olan kişilerdir.
Veriler sosyal bilimler alanında sıklıkla kullanılan SPSS istatistik paket programı
kullanılarak ki-kare analizleri yapılarak yorumlanmıştır. Bu çerçevede incelenen
olgunun ne olduğuna karar vermek için tanımlayıcı istatistikler yapılmıştır.
Araştırmaya söz konusu kişilerin %63.7'si ürün alırken üzerindeki etiketi okuduğunu
belirtmiştir. Ürün etiketi okumuyorum diyen sağlık çalışanı sayısı 202'dir. Bunlardan
%20'si genelde bilinen markayı aldığı için, %5.4'ü bilgilerin gerçeği yansıtmadığını
düşündüğü için, %3.3'ü yazıları anlamadığı için, %11.5'i yazıları çok küçük gördüğü
için ürün etiketlerini okumadığını ifade etmiştir. Sağlık sektörü çalışanlarının
%45.1'i mesleğin besin seçiminde etkili olduğunu düşünürken, %54.9'u mesleğin
etkisinin olmadığı görüşündedir. Etiket okuma alışkanlığının yıllar geçtikçe artan
bilince bağlı olarak artıp artmama konusundaki verilere bakacak olursak ise geçmiş
yıllarda yapılan bazı çalışmalara göre etiket okuma oranı artmış olsa da bazı
araştırma sonuçlarına göre de etiket okuma oranının daha düşük olduğu da
belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the awareness of food safety among consumers
and how it affects their habit of reading food labels. Additionally, it is considered
that individuals may differ in their habits and knowledge of reading labels, and these
differences may also exist among different occupational groups. The specific focus is
on measuring the label-reading habits and determining the knowledge levels of
individuals working in the healthcare sector. Furthermore, the study aims to
determine whether there has been an increase in awareness and importance given to
this issue among healthcare consumers over the years. In comparison to previous
studies, this research seeks to assess whether there is an increase in the attention and
knowledge of healthcare professionals, who play a crucial role in influencing the
health of consumers. In this research, a face-to-face survey was conducted with a
total of 479 healthcare professionals working in three different institutions affiliated
with the Karabük Provincial Health Directorate. The data were analyzed and
interpreted using the SPSS statistical package program. In this context, descriptive
statistics were applied to determine the examined phenomenon. Out of the
participants, 63.7% indicated that they read the labels when purchasing products. The
number of healthcare professionals who do not read product labels is 202. Among
them, 20% mentioned that they buy well-known brands, 5.4% expressed concerns
about the accuracy of the information, 3.3% cited difficulty in understanding the text,
and 11.5% stated that they do not read product labels due to the small font size.
While 45.1% of healthcare sector workers believe that their profession influences
their food choices, 54.9% believed that their profession has no effect. Regarding the
increase in label-reading habits over the years due to growing awareness, the findings
vary. Although some studies suggest an increase in label-reading rates, others
indicate lower rates compared to previous years.