Otomotiv yan sanayi plastik parça üretiminden ve plastik geri dönüşümünden kaynaklanan emisyonların belirlenmesi
Determination of emissions from automotive sub-industry plastic parts production and plastic recycling
Yazar: SİMGE ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. GÜRAY SALİHOĞLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Termoplastik = Thermoplastic

Özet:
Plastik kullanımındaki artış, atık miktarının hızla yükselmesine ve çevre ile sağlık
üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açmaktadır. Plastik atıklar genellikle depolama,
yakma ve geri dönüşüm yöntemleriyle bertaraf edilmektedir. Mekanik geri dönüşüm,
yaygın bir plastik atık bertaraf yöntemi olsa da çeşitli emisyonlara sebep olmaktadır.
Otomotiv yan sanayi, plastiklerin yoğun olarak kullanıldığı ve uçucu organik bileşik
(UOB) ile koku emisyonlarının önemli ölçüde oluştuğu bir sektördür. Bu çalışmada,
Bursa'da bulunan dört otomotiv yan sanayi plastik parça üretim tesisi ile dört plastik geri
dönüşüm tesisinin UOB ve koku emisyonları incelenmiştir. Bu tesislerde kullanılan
polimer türleri, proses akışları, ham madde ve üretim miktarları incelenmiş; toz, hız ve
nem gibi parametrelerle ilişkisi değerlendirilmiştir. İncelenen otomotiv yan sanayi plastik
parça üretim tesislerinde UOB emisyonlarının 9,24-1111,32 kg/yıl aralığında, plastik geri
dönüşüm tesislerinde ise 57,12-1034,88 kg/yıl arasında değiştiği görülmüştür. Boyahane
prosesi bulunan tesisin yıllık 1111,32 kg ile en yüksek UOB emisyonuna neden olduğu
görülmüştür. Bu proseste kullanılan boya ve yardımcı malzemeler UOB emisyonu
salımıyla ilişkilendirilmiştir. Plastik geri dönüşüm tesislerinde incelenen koku
emisyonları arasında en yüksek değer 820,8 KB/m3 olarak belirlenmiştir. Baca gazı hızı
ile koku emisyonları arasında ters bir ilişki olduğu görülmüştür. Akış diyagramları
benzerlik gösteren plastik geri dönüşüm tesislerindeki UOB emisyon aralığındaki
farklılığın işletme koşulları, giren ham madde kompozisyonu, bacada filtre bulunup
bulunmaması gibi faktörlerin farklılığından kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Bu
çalışma, plastik sektöründe emisyonların azaltılmasına yönelik sürdürülebilir yönetim
stratejilerinin geliştirilmesi için yol gösterici olacaktır. Gelecekte, plastik teknolojilerinde
yapılacak yenilikler ve çevre dostu malzeme kullanımıyla plastik sektörünün
sürdürülebilirliğinin artırılabileceği ve çevresel etkilerinin minimize edilebileceği
düşünülmektedir.

Abstract:
The increase in plastic use leads to a rapid increase in the amount of waste and serious
negative effects on the environment and health. Plastic waste is generally disposed of by
landfill, incineration and recycling methods. Although mechanical recycling is a common
plastic waste disposal method, it causes various emissions. The automotive sub-industry
is a sector where plastics are used extensively and volatile organic compound (VOC) and
odor emissions occur significantly. In this study, VOC and odor emissions of four
automotive sub-industry plastic parts production facilities and four plastic recycling
facilities in Bursa were examined. The polymer types, process flows, raw materials and
production quantities used in these facilities were examined; its relationship with
parameters such as dust, speed and humidity was evaluated. It was observed that VOC
emissions varied between 9.24-1111.32 kg/year in the examined automotive sub-industry
plastic parts production facilities, and between 57.12-1034.88 kg/year in plastic recycling
facilities. It was observed that the facility with the dyehouse process caused the highest
VOC emission with 1111.32 kg annually. The dye and auxiliary materials used in this
process have been associated with the release of VOC emissions. The highest value
among the odor emissions examined in plastic recycling facilities was determined as
820.8 KB/m3. It has been observed that there is an inverse relationship between flue gas
velocity and odor emissions. It is thought that the difference in the VOC emission range
in plastic recycling facilities with similar flow diagrams may be due to differences in
factors such as operating conditions, composition of the raw material entering, and
whether there is a filter in the chimney or not. This study will provide guidance for the
development of sustainable management strategies to reduce emissions in the plastics
industry. It is thought that in the future, the sustainability of the plastic industry can be
increased and its environmental impacts can be minimized through innovations in plastic
technologies and the use of environmentally friendly materials.