Geçmişten günümüze kıymetli metal ve taş işleme tekniklerinin incelenmesi
Examination of precious metal and stone processing techniques from the past to the present
Yazar: İBRAHİM YAZICIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET SERDAR MUTLU
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı / Plastik Sanatlar Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Kıymetli metaller ilk olarak M.Ö 4600-4500 lerde Bulgaristan Varna'da küçük bir altın parçasının dövülerek boncuk formuna getirilmesiyle işlenmiştir. Tarih boyunca kıymetli metal işlemede yaygın olarak kullanılmış olan levhalar ve levha kullanılarak yapılan ilk altın kaplamada Varna'da yapılmıştır. Günümüzden 70000 yıl önce işlenmeye başlanmış olan kıymetli taşlar ise, gerçek değerini kıymetli metallerin işlenmesine yönelik tekniklerin gelişmesi sonrası bularak, kıymetli metallerle uyumlu birliktelik oluşturmuştur. Kıymetli metal ve taşların işlenmesine yönelik teknikler, sanatsal, ticari ve manevi, amaçlar için kullanılmış ve bu teknikler çeşitli nedenlerle oluşan göç, ticaret vb.hareketlerle farklı coğrafyalara taşınmıştır. Binlerce yıl kıymetli metal ve taşların
işlenmesinde kullanılmış olan aletlerin küçük bir çantaya sığacak kadar az ve basit olması, çeşitli nedenlerle seyahat etmiş sanatkarların işlemede kullandıkları aletleri yanlarında
götürerek veya gittikleri yerlerde üreterek kıymetli metal ve taşların işlenmesine yönelik
tekniklerin yayılmasına katkı sağlamıştır.
Çeşitli dönemlerde yapılmış olan arkeolojik çalışmalar sonucunda gün yüzüne çıkartılmış
veya geçmişten günümüze miras kalmış farklı dönem ve kültürlere ait kıymetli metaller ve
taşlardan yapılmış objeler incelendiğinde bu objelerden metal olanların birbirine benzer
tekniklerle genellikle dövme, kaplama, kakma kabartma ve telkari teknikleri kullanılarak
işlendikleri anlaşılmıştır. Kıymetli taşlar ise boncuk, gliptik, kaboşon ve faset olarak
işlenmiştir. Kıymetli taşların işlenmesine yönelik gelişmeler büyük oranda 17.yüzyılda
tamamlamıştır. Kıymetli taşların aksine kıymetli metallerin işlenmesine yönelik
gelişmelerin büyük çoğunluğu 20. Yüzyıldan sonra olmuştur.
Günümüzde kıymetli metaller ve taşlar teknolojik makinelerle işleniyor olsada, geleneksel
teknikler hala değerini korumaktadır. Kıymetli metal ve taşların işlenmesinde kullanılan
geleneksel tekniklerin, modern teknolojilerle birlikte kullanılarak daha özgün ve yenilikçi
tasarımlar ortaya konulması olasıdır.

Abstract:
Precious metals were first processed in Varna, Bulgaria in 4600-4500 BC by hammering a small piece of gold into a bead. Throughout history, plates and the first gold plating using plates were widely used in precious metal processing. Precious stones, which began to be processed 70,000 years ago, found their true value after the development of techniques for processing precious metals and formed a harmonious union with precious metals.
Techniques for processing precious metals and stones were used for artistic, commercial and spiritual purposes and these techniques were carried to different geographies with movements such as migration, trade, etc. due to various reasons. The fact that the tools used for thousands of years in the processing of precious metals and stones were few and simple enough to fit in a small bag contributed to the spread of techniques for the processing of precious metals and stones by craftsmen who traveled for various reasons, taking the tools they used in processing with them or manufacturing them in the places they went. When the objects made of precious metals and stones belonging to different periods and cultures that were unearthed as a result of archaeological studies carried out in various periods or inherited from the past to the present were examined, it was understood that the metal ones among these objects were processed with similar techniques, generally using forging, coating, inlay relief and filigree techniques. Precious stones were processed as beads, glyptic, cabochon and facet. Developments in the processing of precious stones were largely completed in the 17th century. Unlike precious stones, the majority of developments in the processing of precious metals occurred after the 20th century. Although precious metals and stones are processed with technological machines today, traditional techniques still maintain their value. It is possible to create more original and innovative designs by using traditional techniques used in the processing of precious metals and stones together with modern technologies.