Kedi oositlerinin in vitro gelişimi üzerine EGF ve IGF-1 büyüme faktörlerinin etkilerinin araştırılması
Investigation of the Influence of EGF and IGF-I Growing Factors on In Vitro Development of Feline Oocytes
Yazar: KORAY YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. M. RIFAT VURAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Epidermal büyüme faktörü = Epidermal growth factor ; Kediler = Cats ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Oositler = Oocytes ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Sunulan çalışma ile, evcil kedilerden seksüel sikluslarının foliküler ve luteal döneminde elde edilen birinci ve ikinci kalite oositlerin in vitro maturasyonu üzerine EGF ve IGF-I'in etkilerini araştırarak birbirlerine olan üstünlüklerinin kıyaslamalı olarak ortaya konması amaçlanmıştır.Çalışma metaryali, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı Kliniğine ovariohisterektomi amacıyla getirilen 45 adet kedinin ovaryumlarından elde edilen oositlerden oluşturuldu. Bu ovaryumlardan diseksiyon yöntemi ile toplam 789 adet kullanılabilir (1'inci veya 2'inci kalite) oosit elde edildi. Söz konusu oositlerin 580 adeti foliküler, 209 adeti ise luteal çalışma grubuna dâhil edildi. Çalışmanın grupları, M 199 + 50 µg/mL gentamisin + % 0,3 BSA + 0,02 units/mL FSH + 1 mg/mL of estradiol?17ß + 1 IU/ml hCG + 0.2 mM sodyum piruvat vasatına EGF ve/veya IGF-I katılmasına göre belirlendi. Ayrıca söz konusu vasata hiçbir büyüme faktörü katılmayarak kontrol grubu oluşturuldu. Maturasyon işlemi %5 CO2 içeren maksimum neme sahip ortamda 39 ? C'de 48 saatte gerçekleştirildi. Maturasyon sonrası sekiz grubun maturasyon oranını belirlemek amacıyla kumulus hücre komplekslerinin kumulus genişlemesi ve kumulus hücreleri soyulduktan sonra birinci kutup hücresi incelendi. Kutup hücresi gözlenmeyen oositler %1'lik aseto-orcein ile boyanarak maturasyon sonuçları değerlendirildi.Maturasyon sonrası foliküler evrede bulunan ovaryumlardan elde edilen oositlerin kulumus genişlemesi oranları tüm gruplarda, luteal evrede edilen oositlere göre belirgin farklılıklar gösterdi. Aceto-orcein boyama yöntemiyle belirlenen ve maturasyon sonrası metafaz II aşamasına ulaşan oosit oranlarına bakıldığında birinci kutup hücresi tespit oranlarının oldukça düşük olduğu gözlendi.Foliküler dönemde metafaz II aşamasına ulaşan oosit oranları gerek kontrol gerekse uygulama gruplarında luteal dönemde elde edilen oositlere göre istatistiksel olarak belirgin farklılık gösterdi (p<0,05). Foliküler dönemde metafaz II aşamasına ulaşan oosit oranları; Kontrol, EGF, IGF?1 ve EGF + IGF?1 gruplarında sırasıyla; %62,6; %70,9; %72,8 ve %78,1 olarak bulunurken; luteal dönemde elde edilen oositlerde bu oranlar sırasıyla %12,5; %12,5; %17,5 ve %16,9 olarak belirlendi. Foliküler dönemde uygulama gruplarında (EGF, IGF?1 ve EGF + IGF?1), metafaz II aşamasına ulaşan oosit oranları yönünden belirgin bir farklılık gözlenmedi. Ancak anılan dönem içinde uygulama grupları ile kontrol grubu arasında farklılık belirgindi. Luteal dönemde elde edilen oositlerin metafaz II aşamasına ulaşma oranları, gerek kontrol gerekse çalışma grupları arasında belirgin bir istatistiki fark saptanmadı. Bu dönemde 48 saatlik maturasyon işlemleri sonunda oositlerin büyük bir kısmının metafaz I aşamasını geçemediği belirlendi. Ayrıca, luteal dönemde germinal vezikül oluşumu foliküler döneme göre daha yüksek oranda şekillendiği tespit edildi.Sonuç olarak foliküler dönemde bulunan ovaryumlardan elde edilen kedi oositlerin in vitro maturasyonda vasat katkısı olarak kullanıldıklarında EGF ve IGF-I'in her ikisinin de in vitro maturasyon başarısını önemli oranda yükselttiği görülmüştür. Söz konusu büyüme faktörlerinin birbirlerine karşı bir üstünlüklerinin bulunmadığı ve birlikte kullanıldıklarında sinerjik etki yaratmadıkları kanısına varılmıştır. Bununla beraber EGF ve IGF-I'in luteal dönemde bulunan ovaryumlardan elde edilen oositlerin in vitro maturasyonda vasat katkısı olarak kullanıldıklarında maturasyon üzerine olumlu bir etki göstermedikleri kanısına varılmıştır.Anahtar Sözcükler: İn vitro maturasyon, EGF, IGF-I, kedi oosit

Abstract:
The aim of this study are to research the effects of EGF and IGF-I on in vitro maturation of oocytes obtained from the cat ovaries in follicular phase or in luteal phase to demonstrate the advanteges by comparing two factors with each other and also to determine the positive or negative effects of each two methods when used together on in vitro maturation ratios.The materials of the study were formed from oocytes from the ovariums of 45 cats which were brought to Clinic of Obstetric and Gynecology Department of Ankara University Veterinary Medicine Faculty for ovariohisterectomy. By using disection method 580 usable (grade 1 or grade 2) oocytes were obtained from follicular phase ovaries and 209 usable oocytes from luteal phase ovaries. The groups of the study were defined according to the constant presence of M 199 + 50 µg/mL gentamisine + % 0.3 BSA + 0.02 units/mL FSH + 1 mg/mL of estradiol-17ß + 1 IU/ml hCG + 0.2 mM sodium pyruvate and the addition of EGF and/or IGF-I. Besides, control group was formed by not adding EGF or IGF-I. The maturation was performed under the circumstances of 5% CO2, maximum humidity and 39 ? C in 48 hours. After the process, in order to determine the maturation level, 1st polar body was studied after the removal of cumulus expansion of COCs and the cumulus cells. Oocytes without polar body evaluated through the maturation results within 1% aceto-orcein staining.Cumulus expansion ratio of oocytes after mutation that are obtained from ovaries in follicular phase show significant difference with the ones in luteal phase. When the ratios of oosits that detected by aceto-orcein painting method and reached metaphase II stage after maturation are examined it will be seen that the ratio of finding 1st pole cell is rare.The ratios of oosits reaching metaphase II stage during follicular period have shown statistically significant difference from oosits obtained in luteal period at both control and application groups (p<0,05). The ratios of oosits reaching metaphase II stage during follicular period; Control, EGF, IGF?1 and EGF + IGF?1 are found as %62,6; %70,9; %72,8 and %78,1 in orderly while The ratios of oosits reaching metaphase II stage that obtained during luteal period are found as %12,5; %12,5; %17,5 and %16,9. There haven't seen significant difference about ratios of oocytes in application groups (EGF, IGF?1 and EGF + IGF?1) that reach metaphase II stage in follicular period. However the differences between application group and control group was significant at indicated period. There haven't detected any statistically difference neither in control groups nor in application groups about the ratios of oosits obtained during luteal period and reaching to metaphase II stage. It's detected that most of the oocytes can't exceed the metaphase I stage after 48 hours of maturation operations. Furthermore, the formation of germinal vesicle is embodied more at luteal period relatively to follicular period.Eventually, it's seen that the cat oocytes obtained from the ovaries in follicular period will markedly increase the success of in vitro maturation at both EGF and IGF-I when they are used as average additives. It's estimated that the mentioned growing factors have no relative excellence and have no synergic effect when they used together. However it's estimated that oosits obtained from the ovaries in luteal period have no positive effect over in vitro maturation of EGF and IGF-I when they are used as average additives.Key Words: In Vitro Maturation, EGF, IGF-I, Cat Oocyte