Bir devlet hastanesi örneğinde hasta hakları uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of application of patients? rights in hospitals: An example of state hospital
Yazar: CİHANGİR ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hasta hakları = Patient rights ; Hastaneler = Hospitals

Özet:
Hasta hakları, üçüncü kuşak insan hakları içinde tanımlanmakta ve insan hak ve değerlerinin sağlık hizmetlerine uygulanmasını kapsamaktadır. Bu hakların başında insan olarak saygı görme, en yüksek düzeyde sağlık hizmeti alma, bilgilendirilme, tıbbi işlemler için onay alınması, mahremiyet ve özel hayata saygı, bakım ve tedavi devamlılığının sağlanması gelmektedir.Bu çalışmada, hasta haklarına ilişkin yasal düzenlemelerin, 2. basamak yataklı tedavi kurumlarında, uygulanma durumu araştırılmıştır. Araştırma betimleyici, niceliksel bir değerlendirme araştırması olarak tasarlanmıştır. Bu araştırmada, hasta, sağlık personeli ve hastane yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda, hastanelerde, hasta haklarına ilişkin yasal düzenlemelerin uygulanma durumu bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini, Kırıkkale Devlet Hastanesi'nde çalışan, 10 hastane yöneticisi, yatan hastalara tıbbi müdahalede bulunan 61 sağlık personeli ve 01 Haziran 2009 ve 15 Temmuz 2009 tarihleri arasında hastanede en az iki gün yatarak tedavi gören 148 hasta oluşturmaktadır. Bu araştırmada veriler, T.C Sağlık Bakanlığı, Hasta Hakları Yönetmeliği ve Hizmet Kalite Standartları Yönergesi esas alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan üç farklı soru kâğıdı kullanılarak ve yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Elde edilen bulgular SPSS (Statistical Package for Social Sciences 14,0) istatistik programında çözümlenmiş ve betimsel istatistikler kullanılarak yorumlanmıştır.Araştırma bulguları, hastanede, hizmet kalite standartlarına ilişkin düzenlemelerin önemli ölçüde uygulandığını, hastaların görüşleri doğrultusunda, hasta hak ve sorumlulukları, sağlık hizmetlerinden faydalanma ve hastane kuralları hakkında hastaların yeterince bilgilendirilmediğini göstermektedir. Hastaların ve sağlık personelinin görüşleri doğrultusunda, hastaların ¼'ünden fazlasının, tıbbi tedavi ve uygulamalar hakkında bilgilendirilmediği ve rızalarının alınmadığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Hasta, Hasta Hakları, Yönetici, Sağlık personeli.

Abstract:
Patients? rights have been identified as 3rd generation of human rights and comprise the application of human rights and values to health services. Most important patient?s rights identified as right to respect as human being, right to have adequate health care, right to receive information, right to make decisions, right to confidentiality and right to continuity of health care.In this study, it is aimed to evaluate the application of patients? rights in hospitals. The research has been designed as descriptive and quantitative evaluation research. The study has focused on holistic evaluation of application of patients? rights based on point of views of managers, health care staff and patients.The population of the study has been composed by 10 managers, 61 health care staff who provide direct medical intervention to patients and 148 patients who have taken services at least 2 nights between the dates of first of June and 15 of July 2009 in Kırıkkale State Hospital. The data gathered by three different questionnaires which prepared by researcher according to ?Ministry of Health Quality Standards Guideline? and ?Ministry of Health Regulation on Patient?s Rights?. The questionnaires have been applied by face to face interview method. Gathered data have been analyzed by using SPSS (Statistical Package for Social Sciences 14,0) Program and interpreted by descriptive statistics.Research findings revealed that almost all of service quality standards have been applied in the Hospital; patients have difficulties to have adequate information about patient?s rights and responsibilities, health services and hospital rules. Both health care staff and patients indicated that more than ¼ of patients did not get information about ?medical treatment and procedures? and not ?asked for their consent? during their stay in hospital.Key Words: Patient, Patient Rights, Manager, Health Care Staff.