Fikri mülkiyet hukuku kapsamında yapay zekânın telif hakkı
Copyright of artificial intelligence under intellectual property law
Yazar: AYŞE SENA SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. SERDAR KALE
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eser sahibi = Ownership work ; Fikri mülkiyet hukuku = Intellectual property law ; Telif hakları = Copyrights ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
İlk defa 1956 yılında yapay zekâ kavramı ile tanışmamızdan bugüne dek yapay zekâ tıp, bilim, sanat, eğitim, bilişim gibi birçok alanda gelişmiş ve hayatımızın içine girmiştir. Teknolojik ve bilimsel gelişmeler sayesinde hayatın her alanında görmeye başladığımız yapay zekâ, gelişmesi, geliştikçe öğrenmesi ve iradi davranışlar sergilemeye başlaması ile hukukun da konusu haline gelmiştir. Yapay zekânın insana özgü özellikleri ve yetenekleri haiz olmaya başlaması ile hukuki sorumlulukları, hakları ve ehliyetleri gibi sorular gündeme gelmiştir. Bugün en çok tartışılan hususlardan biri ise yapay zekânın fikri mülkiyet hukukundaki yeridir. Fikri mülkiyet hukuku kapsamında gün geçtikçe iradi davranışlar sergileyen yapay zekânın; bir insan tarafından meydana getirilmiş gibi sanat, müzik, edebiyat gibi birçok alanda eser meydana getirmesi ile bu ürünlerinin fikri mülkiyet hukuku kapsamında korunup korunmayacağı ve telif hakkı sahibinin kim olacağı soruları halen daha kesin bir cevap bulmuş değildir. Bu nedenle çalışmada Türk hukuku ve mukayeseli hukuk kapsamında hangi şartlarda eserin korunacağı, eser sahibinin kim olacağı ve telif hakkı korumasından kimin yararlanacağı hususlarına değinilerek yapay zekânın eser sahibi ve telif hakkı sahibi olup olamayacağı sorunu değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda yapay zekânın meydana getirdiği ürünler üzerinde telif hakkı, mevcut hukuki düzenlemeler, yargı kararları ve doktrindeki görüşler çerçevesinde ortaya koyularak belirli çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Since we first met the concept of artificial intelligence in 1956, artificial intelligence has developed in many fields such as medicine, science, art, education and informatics and has entered our lives. Artificial intelligence, which we have started to see in all areas of life thanks to technological and scientific developments, has also become the subject of law with its development, learning as it develops and being able to act autonomously. As artificial intelligence has begun to possess human-specific characteristics and abilities, questions such as legal responsibilities, rights and licenses have come to the fore. One of the most debated issues today is the place of artificial intelligence in intellectual property law. Within the scope of intellectual property law, artificial intelligence, which is becoming autonomous day by day, creates works in many fields such as art, music and literature as if they were created by a human being, and the questions of whether these products will be protected within the scope of intellectual property law and who will be the copyright owner have not yet found a definitive answer. For this reason, this study evaluates the question of whether artificial intelligence can be the author and copyright owner by addressing the conditions under which the work will be protected under Turkish law and comparative law, who will be the author and who will benefit from copyright protection. In this respect, the copyright on the products created by artificial intelligence is put forward within the framework of existing legal regulations, judicial decisions and opinions in the doctrine, and certain solution proposals are presented.