Sosyalist realizm ilkesi bağlamında Oybek'in "Quyosh Qoraymas" adlı eserinin incelenmesi (İnceleme-aktarım-tıpkıbasım)
The analysis of 'war' Oybek's "Quyosh Qoraymas" in the context of the principle of socialist realism (Analysis-translation-facsimile)
Yazar: TÜBA KARATUĞ
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞÜKRÜ ÇORUK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aybek, Musa Taşmuhammedov = Aybek, Musa Taşmuhammedov ; Dünya Savaşı II = World War II ; Roman = Novel ; Sosyalist realizm = Socialist realism ; Özbek edebiyatı = Uzbek literature

Özet:
Özbek yazar Oybek'in "Quyosh Qoraymas" romanında 2. Dünya Savaşı'nda cephe içerisinde yaşanan olaylar konu edilmiştir. Bu eserde, savaşta halkın yaşadığı sıkıntılar, askerlerin cephe gerisindeki yakınları, birçok milletten meydana gelen Sovyet halkının Sovyet devleti için savaşma azmi anlatılmıştır. 2. Dünya Savaşı'nda; Almanlara karşı, SSCB hükûmeti tarafından Özbek, Azerbaycanlı, Tacik, Kazak, Kırgız, Ukraynalı, Rus vb. pek çok etnik kökenden insan savaşa alınmıştır. Oybek'in bu romanının incelenmesindeki amaç; romanda Sovyet sisteminin istediği şekilde ideolojik kahramanlara ve unsurlara romanda bolca yer verilmesi ve savaş konusunun eserde sosyalist realizm esaslarına dayanarak işlenmiş olmasıdır. Çalışma esnasında, eserin Türkiye Türkçesine aktarımı da yapılmıştır. 
İlk bölümde, bu eseri daha iyi inceleyebilmek amacıyla sosyalist realizmle ilgili çalışmalardan yararlanılmıştır. Bu çalışmalardan edinilen bilgiler sonucunda önce sosyalist realizmin Sovyet sistemindeki gelişimi ve tarihsel süreci anlatılmıştır. Sonrasında, bu dönemde Türk dünyasında uygulanan politikaların neler olduğu ve bu politikalar sonucunda eserlerin sisteme ne şekilde uydurulduğu gösterilmiştir. İkinci bölümde, Oybek'in hayatı, edebî kişiliği ve eserleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde de sosyalist realizm ilkesi bağlamında Oybek'in "Quyosh Qoraymas" adlı eserinin incelemesi yapılmıştır. Tezin ekler kısmına eserin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli ve tıpkıbasımı ilave edilmiştir.Bu tezin genel amacı; Oybek'in, Özbekçeden Türkiye Türkçesine "Güneş Kararmaz" adıyla aktarılan"Quyosh Qoraymas" adlı eserinde, Sovyet rejiminin propagandasını nasıl yaptığını ve ideolojik kahramanlar vasıtasıyla romanı nasıl kurguladığını ortaya koymaktır.

Abstract:
Musa Taşmuhammedoğlu Oybek, an Uzbek author, in his novel, "Quyosh Qoraymas", writes about the events during the Second World War. In this work, the problems people experienced, the relatives of the soldiers left behind along with the determination of Soviet people consist of many nations in fighting for their Soviet state, is discussed in detail. During World War II; whilst fighting against the Germans, many people from different ethnic backgrounds such as the Uzbeks, Azerbaijanis, Tajiks, Kazakhs, Kyrgyzs, Ukrainians, Russians and so on – were taken as soldiers. The purpose of the examination of this particular novel of Oybek is to look at the way he wants to express the ideological hero of the Soviet system in the novel. Additionally, a number of examples are given in reference to the principles of "socialist realism".
In the first part, the literature on socialist realism has been used in order to examine the subject better. Initially, the development of socialist realism in the Soviet system and the historical process has been discussed after the literature review. Later on, the politics applied in the Turkish world in this period and how the works/writings have been adapted in the light of these policies have been handled. In the second part, Oybek's life and literary personality and works have been discussed. In the third chapter, Oybek's "Quyosh Ooraymas" has been examined in detail in the context of principle of socialist realism. In the appendix of the thesis, the novel in the form of Turkish Language used in Turkey and its facsimile has been included.The overall objective of this thesis is thus to put forward how the propaganda of the Soviet regime is conducted and how the author structured his novel with the use of ideological heroes in "Quyosh Qoraymas" which was translated with the title of "Güneş Kararmaz" from Uzbek into Turkish Language used in Turkey.