Girişimcilerde sosyal kimlik algısının metanet ve iyi oluşa etkisinde farkındalığın aracılık rolü: Startuplar üzerine bir araştırma
The mediating role of mindfulness in the effect of social identity perception on grit and well-being in entrepreneurs: Research on startups
Yazar: MURAT AVCI
Danışman: PROF. DR. KADİR ARDIÇ
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Farkındalık = Awareness ; Girişimciler = Entrepreneurs ; Kimlik algısı = Identity perception ; Metanet = Grit ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Sosyal kimlik = Social identity ; Yeni girişim = Startup

Özet:
Girişimciler dinamik ve belirsiz bir süreçte girişimlerini büyütmek için birçok faktörle baş etmesi gerekmektedir. Baş etmesi gereken durumlarda girişimcilerin sergilediği tutum ve davranışlar, girişimlerinin performansını ve başarısını etkileyecektir. Dolayısıyla girişimcilerin davranışlarını ve tutumlarını etkileyen faktörleri ortaya koymak, sürdürebilir ve başarılı bir girişim için önemlidir. Bu nedenle girişimcilerin davranışlarını anlamak ve açıklamak için bilişsel sürece odaklanılmıştır. Çalışmada girişimcilerin sosyal kimlik algılarının metanet ve psikolojik iyi oluş düzeyine etkisi ve bu etkide bilinçli farkındalığın aracılık rolünün test edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda girişimcilerin sosyal kimlik türleri olan Darvinist, Toplumcu ve Misyoner'e göre metanet durumları, psikolojik iyi oluş durumları ve bilinçli farkındalık düzeyleri, bilinçli farkındalık ile metanet ve psikolojik iyi oluş ilişkisi ve sosyal kimlik algılarının metanet ve psikolojik iyi oluşa etkisinde bilinçli farkındalığın aracılık rolü incelenmiştir. 
Çalışmada öncelikle girişimcilerin sosyal kimlikleri ölçeği Türkçe'ye uyarlanmıştır. Uyum değerleri kabul edilebilir düzeyde olduğu tespit edildikten sonra önceden Türkçe'ye uyarlanmış ölçekler ile ölçme aracı oluşturulmuştur. Araştırmaya Türkiye'de İstanbul, Ankara ve İzmir'deki üniversitelerin teknoparklarında faaliyet gösteren 423 teknolojik girişim (startup) katılmıştır. 
Araştırmanın analizleri sonucunda girişimcilerin sosyal kimlik türleri olan Darvinist ve Misyoner metaneti pozitif yönde anlamlı olarak etkilerken, Toplumcu kimlik algısı metaneti anlamlı olarak etkilememektedir. Psikolojik iyi oluşu ise Toplumcu ve Misyoner kimlik algısı pozitif yönde anlamlı olarak etkilerken, Darvinist anlamalı olarak etkilememiştir. Yine girişimcilerin sosyal kimlik algılarının bilinçli farkındalık ile anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bunun yanında bilinçli farkındalık metanet ve psikolojik iyi oluşu önemli derecede pozitif yönde etkilemiştir. Darvinist kimlik algısının psikolojik iyi oluş üzerindeki etkisinde bilinçli farkındalık pozitif yönde aracı etki yapmıştır. Ayrıca Darvinist kimlik algısının metanetin alt boyutu olan ilgi tutarlılığına etkisinde de bilinçli farkındalık pozitif yönde aracı etki yapmıştır. Bulgulara yönelik ayrıntılı bilgiler tartışma bölümünde ele alınmıştır

Abstract:
Entrepreneurs have to deal with many factors to grow their enterprise in a dynamic and uncertain process. The attitudes and behaviors of entrepreneurs in situations that they have to deal with will affect the performance and success of their enterprise. Therefore, revealing the factors affecting the behaviors and attitudes of entrepreneurs is important for a sustainable and successful enterprise. For this reason, the cognitive process has been focused to understand and explain the behavior of entrepreneurs. In this study, the effect of social identity perceptions of entrepreneurs on the level of grit and psychological well-being and the mediating role of mindfulness in this effect was tested. In this context, according to the social identity types of entrepreneurs, Darwinians, Communitarians, and Missionaries, their grit, psychological well-being, and mindfulness levels; the relationship between mindfulness and grit and psychological well-being; and the effect of social identity perceptions on the level of grit and psychological well-being the mediating role of mindfulness in this effect was examined.
In the study, first of all, the scale of social identities of entrepreneurs was adapted to Turkish. After it was determined that the fit values were at an acceptable level, a measurement tool was created with scales adapted to Turkish beforehand. 423 technological start-ups operating in the technoparks of universities in Istanbul, Ankara, and Izmir participated in the research in Turkey.
As a result of the analysis of the research, while Darwinians and Missionaries, which are the social identity types of entrepreneurs, affect grit significantly, the perception of Communitarians identity does not affect grit significantly. While the perception of Communitarians and Missionaries identity significantly affected psychological well-being, Darwinians did not significantly affect it. Again, no significant relationship was found between the social identity perceptions of entrepreneurs and mindfulness. Besides, mindfulness significantly affected grit and psychological well-being. Mindfulness mediated the effect of Darwinians identity perception on psychological well-being. In addition, mindfulness had mediated effect on the effect of Darwinist identity perception on the consistency of interest, which is a sub-dimension of grit. Detailed information about the findings is discussed in the discussion section.