Cinsiyete dayalı ayrımcılık yasağı bağlamında Türk hukukunda kadının soyadı
Issue of woman's surname in terms of prohibition of discrimination based on gender
Yazar: TÜRKAN İKİBUDAK AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİJEN DÜNDAR SEZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Kişinin geçmişini ve aile öyküsünü tanımlayan soyadı, kadın için bir kimlik sorunu haline gelmiştir. Evlilik halinde yalnızca kadının soyadının değişmesi ve bu durumun bir zorunluluk hali olması, bu çalışmanın yapılmasının asli nedenidir. Öyle ki; kadın erkek eşitliği Anayasa ile güvence altına alınmış olduğu halde kadının kendi soyadını kullanma özgürlüğünün günümüzde dahi kendi elinde olmaması düşündürücüdür. Kadının soyadını kullanmaktaki tasarruf hakkının kısıtlanması, yüzyıllardır süregelen toplumsal cinsiyet rollerinin bir yansıması mıdır? Ataerkil toplumların düzeni üzerine inşa edilen kanunlar, uluslararası mahkeme kararlarına uyum sağlayamamakta mıdır? Bu çalışmanın amacı; cinsiyet ayrımcılığının temel kavramlarıyla ele alınarak, kadının soyadı sorununun güncel durumu hakkında kanunlar ve yargı kararları ışığında bir çerçeve çizmektir. 
Çalışmanın ilk bölümünde kadının soyadı sorununun temelinde yatan hususlardan ayrımcılık ve cinsiyet ayrımcılığı kavramları üzerinde durulmuş, bu alandaki uluslararası ve ulusal düzenlemeler değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde kadının soyadına bakış açısının anlaşılabilmesi adına mevzuattaki düzenlemeler incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise kadının soyadı sorunu gelişimsel olarak yargı kararları ışığında araştırılmış, farklı bakış açılarıyla kadının genel olarak ve sadece kendi soyadını kullanma sorununa çözüm önerileri getirilmiştir.

Abstract:
The surname, which defines one's past and family history, has become a problem of identity for women. The fact that only the woman's surname changes in case of marriage and that this situation is a state of necessity is the main reason for this study. In fact, it is thought-provoking that women do not have the freedom to use their own surname even today, although  equality of women and men is guaranteed by the Constitution. Is the restriction of a woman's right to use her surname a reflection of centuries-old gender roles? Are the laws built on the order of patriarchal societies unable to adapt to international court decisions? The aim of this study is to draw a framework about the current situation of the problem of women's surnames in the light of laws and judicial decisions by addressing the basic concepts of gender discrimination.
In the first part of the study, the concepts of discrimination and gender discrimination, which underlie the problem of women's surnames, are emphasized and international and national regulations in this field are evaluated. In the second part of the study, the regulations in Law are analyzed in order to understand the position of women's surnames. In the third part of the study, the problem of women's surnames is investigated developmentally in the light of judicial decisions, and solutions to the general problem of women's surnames and particularly the problem of women using their maiden surnames are proposed from different perspectives.