Türkiye'de anıt heykelin kent estetiğine etkisi
The effects of monument sculpture on city aesthetics in Turkey
Yazar: MİNE DEĞİRMENCİ
Danışman: YRD. DOÇ. A.YAŞAR SERİN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anıtlar = Monuments ; Heykel = Sculpture ; Kent estetiği = Urban aesthetic

Özet:
Sanat Eserinin bir işlevi de yaşanılan mekanların daha yaşanılabilir bir hale dönüştürülmesini sağlamak ve toplumsal yaşamın tarihsel geçmişi ve estetik anlayışını farklı kültürlere taşımaktır. Ulusların tarihsel geçmişi yazılı kaynakların yanı sıra sanat eserleri aracılığı ile geçmişten günümüze aktarılmaktadır. Bu kültürel aktarımın en önemli aracı şüphesiz heykel ve mimaridir. Tüm medeniyetlerin tarihsel mirasının araştırılmasında mimari kalıntıların ve heykel yapıtlarının aydınlatıcı yönü tüm araştırmacıların ilgisini çekmiştir.Kent yerleşkelerinin düzeni, imari konumu, yaşam biçimi ve geçmiş hikayeleri, meydanlarda mimari yapılarda ve anıt heykellerde kendini ortaya koymaktadır.Türkiye de anıt heykelin kent estetiğine etkisi konulu bu araştırmanın temel amacı yüzyıllar boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Anadolu topraklarının nihai sahipliğini üstlenen Türklerin ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinin anıt heykellerinin kent estetiği üzerindeki etkisi ve anıt heykellerin tarihsel geçmişimize ait etkilerinin irdelenmesi, Cumhuriyet sonrasında ülkemizde gelişmeye başlayan kent-anıt ilişkisi sürecinin başlangıç serüvenini araştırmaktır. Heykelin kent yaşamındaki estetik yeri ve öneminin bir süzgeçten geçirilip, gelecek nesillere aktarılması kentlerdeki anıt heykellerin, sessiz sedasız çekip giden ustaların ve onların kent estetiği ve milli mirasımıza bakış açılarını açıklayarak kent ve toplumun gelişiminde estetik duygusunun önemini ve kentsel gelişme sürecinde anıt heykelciliğin gelişmesine etki eden faktörleri ve aynı şekilde anıt heykelciliğin günümüzde karşılaşmış olduğu çarpık kentleşme ve bürokratik engellerin estetik olgulardan uzaklaşan kentleşme biçimine nasıl yön verdiği ve bu olumsuzlukların ortadan kaldırılması sonucunda estetik kent meydanları ile heykel ikilisinin buluşması sonucunda sosyal yaşamda daha yaşanılabilir mekanların oluşmasına ışık tutması amacıyla Cumhuriyet dönemi kent heykellerinin gelişim sürecini ele almıştır.

Abstract:
A function of the art work is to transform the places in which we live into more liveable one and to transport aesthetic point of wiev to various cultures. Historical past of the nations is transferred by art works as well as literary works. It is without any doubt that the most important means of this cultural tranference is definitely sculpture and architecture. Sculpture and architectural residues has been taken into consideration by all researchers in their studies about the civilizations? historical heritages.Designation of city settlements, their constructional location, life styles and stories about their past come to light in architectural works and monuments.The fundamental aim of this work, about monument?s the effect on aesthetic of city in Turkey, is to research the effect of the monuments which comes from the history of Turkey Republic and Turkish people who own Anatolia in which there has been many civilisations for ages , and to study the effect of monuments on our historical past and to find out the beginning adventure of city-monuments relationship which has begun after Republic Revolution in our country.In this study, it was pointed out the aesthetic place and importance of the statue in city life and sculptor?s aspects of wiev on our heritage and aesthetic of city and the importance of aesthetic perception on city and society?s development. It was also mentioned the factors which affect the developmental process of monumental sculpture and in the same way how the burocratic frustration and distorted urbanization give way to digress from aesthetic fact. As a result this study is about the process of the city statues during Republican period for shpeing the way to the more liveable places in social life by meeting the statue with aesthetic city square.