İç Anadolu sel derelerinin ıslahında uygulanabilir taşıntı barajı tiplerinin araştırılması
Accumalation dam types that may be used for the improvement of flood streams in Inner Anatolia region
Yazar: FULYA KARAOSMANOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. METİN TUNAY
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
ÖZETYüksek Mühendislik TeziİÇ ANADOLU SEL DERELERİNİN ISLAHINDA UYGULANABİLİRTAŞINTI BARAJI TİPLERİNİN ARAŞTIRILMASIFulya KARAOSMANOĞLUZonguldak Karaelmas ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüOrman Mühendisliği Anabilim DalıTez Danışmanı: Doç. Dr. Metin TUNAYEylül 2005, 129 sayfaDSİ Genel Müdürlüğü'nde etüt konusu edilen bir sel deresinin yukarı havzaerozyon ve rusubat kontrolü çalışmaları, seri istikşaf, istikşaf ve planlamakademesinde etütler uygulamalı olarak yapılmaktadır.Dere drenaj alanından boğaz çıkısına kadar olan çalışmaları ve önerilecek tesisleriyukarı havza, boğaz çıkışından itibaren mansap şartlarının sağlandığı noktayakadar olan çalışmalar ve önerilecek tesisler de mansap ıslahı kapsamınagirmektedir. Doğal dengenin bozulmuş olduğu su havzalarında yer alan yanderelerin toplanma bölgesinde erozyon, boğaz bölgesinde tranportasyon (taşınma)ve moloz (taşıntı) konisi kısmında sedimentasyon olayları görülmektedir.Bir sel deresinde erozyon ve rusubat kontrolü iki şekilde yapılır;ÖZET (devam ediyor)Dere yukarı havzasında erozyonu kontrol altına almak suretiyle sedimentmeydana gelmesini önlemek ve oluşan sedimenti depolayıcı tesislerle kontroletmek.Taşkın zararı oluşturan ve fazla miktarda taşıntı getiren sel derelerinin yukarıhavzalarında alınması gereken önlemler;Yamaç arazi ıslahı önlemleri, oyuntu ve mecra ıslahı önlemleri, idari ve yardımcıönlemler şeklinde sıralanabilir.Yukarı havzalarda, çoğunlukla mecra tabanındaki hareketler yamaç yüzeylerininstabilitesi üzerinde, yamaç yüzeyleri üzerindeki müdahaleler de mecra tabanıstabilitesi üzerinde etkili olmaktadır. Bu nedenle bu gibi kısımlarda mecra veyamaçları bir bütün olarak göz önünde tutmak gerekir.Bu çalışmada, DSİ'nin İç Anadolu sel dereleri ıslahında uyguladığı inşaiyapılarından Taşıntı Barajı incelenmiştir. Araştırma materyali olarak, Çankırı-Damlamca deresi ve ikinci alan olarak da Çankırı- Korgun- Sep deresi (korgunözüderesi) seçilmiştir. Damlamca deresinde taşıntı barajı yapılarının durumları,faydaları ve amaca uygunluklarının kontrolü şeklinde ele alınıp, Sep deresiyatağındaki taşıntı barajının hidrolik ve statik hesapları incelenmiştir.Damlamca deresinde yapılan ve günümüz değeri ile hiç de küçümsenmeyecek biryatırım ve emekle yapılan bu çalışmalarda, erozyonun etkin olduğu yamaçlardakültürel önlemlerle, oyuntu ve mecralardaki kıyı ve taban erozyonunun hükümsürdüğü yerlerde kuru, miks- harçlı kagir eşikler ve taşıntı barajlarıyla önlemeyeçalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Taşıntı Barajı, Sel DeresiBilim Kodu : 502.04.01

Abstract:
ABSTRACTM. Sc. ThesisACCUMULATION DAM TYPES THAT MAY BE USED FOR THEIMPROVEMENT OF FLOOD STREAMS IN INNER ANATOLIA REGIONFulya KARAOSMANOĞLUZonguldak Karaelmas UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Forest EngineeringThesis Advisor: Assoc. Doç. Dr. Metin TUNAYSeptember 2005, 129 pagesThe debris control and upper river basin erosion works of a float stream, which has beentaken as the subject of the etude by Public Water Works (DSI), and the etudes at the levelof serial exploratory, exploratory and planning is being performed practically.The works being performed and the facilities to be proposed at the stream drainage zone -till to the exit of the water gap - are within the scope of the work of improving the upperriver basin. The works till to the point which the downstream conditions allow-beginningfrom the water gap-and the facilities to be proposed are within the scope of downstreamimprovement.In a float stream, erosion and debris control is made in two ways:To prevent the forming of sediment, by taking the erosion under control at the upper riverbasin of the stream. To control the sediment formed in storage facilities.ABSTRACT (continued)The measures to be taken at the upper river basin of the float streams that are causingoverflow damages, and that are bringing excessive amount of sediment are given below:Slope land improvement measures, Hollow and stream bed improvement measures,Administrative and subsidiary measures.At the upper river basins, the movements at the base of the stream bed have effects on thestability of the slope surfaces; and the interventions to the slope surfaces have effects onthe stability of the stream bed. Because of that reason, at such parts, it is necessary to keepthe river beds and the slopes at their own direction.At the work, we had examined the Debris Dam, which is a constructive structure appliedby Public Water Works in the improvement of the float streams in Inner Anatolia Region.As the first research material we have selected the Çankırı-Damlamca Stream; and as thesecond research material we have selected Çankırı-Korgun-Sep Stream (KorgunözüStream). At the Damlamca Stream we dealt with the suitability of the Debris Damstructures and their suitability. In Sep Stream we investigated the hydraulic and staticcomputation of the Debris Stream.At the works we performed in Damlamca Stream, which necessitated a great amount ofinvestment and work, by the cultural measures at the slopes that erosion is active, we triedto prevent the erosion at the river beds, which coastline and base erosion are present, bydry-mortared stone steps and debris dams.Key Words : Accumulation Dam, Flood StreamScience Code: 502.04.01