İrritabl barsak sendormu yaşam kalitesi ölçeği geçerlik güvenirlik çalışması
Validation of the ırritable bowel syndrome quality of life questionnaire
Yazar: BERNA NİLGÜN ÖZGÜRSOY
Danışman: PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kolon hastalıkları-fonksiyonel = Colonic diseases-functional ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Bu araştırma; Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda, 01.06.2008 ? 01.10.2008 tarihleri arasında, bu bilim dalına başvuran, kolonoskopi sonucu normal çıkan veya herhangi bir patoloji çıkmayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 200 bireyle yürütülmüştür. İBS Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin İBS hastalarına yönelik olarak uygulanabilmesi için geçerlik ve güvenirliğini belirleyici, metodolojik türde bir çalışma olarak planlanmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için birey ve kurumlardan izin alınarak etik kurallara uyulmuştur.Araştırmada veri toplama aracı olarak; Bireylerin Tanıtıcı Bilgilerine İlişkin Veri Toplama Formu, İrritabl Barsak Sendromu Yaşam Kalitesi Ölçeği (IBS ? QOL) ve Kısa Form ? 36 (KF ? 36) kullanılmıştır. Veriler; Statistical Package for Social Scienses for Windows Version 13.0 (SPSS 13.0) programı kullanılarak analiz edilmiştir.İBS Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin dil geçerliliğine ilişkin yapılan çalışmada geri çeviri yöntemi kullanılmıştır ve alınan uzman görüşleri doğrultusunda ölçeğin dil geçerliliği onaylanarak ölçeğe son hali verilmiştir. Uzman görüşleri sonucunda İBS Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin Türkçe formunun dil ve içerik yönünden uygun bir ölçüm aracı olduğu sonucuna varılmıştır (W = 0.17 ; p < 0.05).Ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ölçek genelinde 0.97 olarak bulunurken; alt ölçeklerde 0.76 ile 0.93 arasında değişiklik göstermiştir. Ölçek 17'şer soruluk iki bölüme ayrıldığında ise split half değeri r = 0.95 olarak bulunmuştur. Alpha güvenirlik katsayıları 1'e yakın çıktığı için ölçeğin güvenirliğinin de yüksek olduğundan bahsetmek mümkündür. Ölçeğin Weighted Kappa değerleri 0.81 ile 0.94 arasında değiştiği; bu değerin ?Çok iyi? olarak tespit edildiği ve istatistiksel olarak da oldukça anlamlı olduğu görülmüştür.Sonuç olarak İBS Yaşam kalitesi Ölçeği'nin uzman görüşleri ve istatistiksel analizleri sonucunda oldukça yüksek geçerlik ve güvenirlik göstergelerine sahip bir ölçme aracı ve Türk toplumunda İBS tanısı alan hastaların yaşam kalitesini belirleyebilmek amacıyla kullanılabilir bir ölçek olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research was conducted at Ege University Medical Faculty Hospital, Gastroenterology Department between 01.06.2008 - 01.10.2008 dates. The reliability and validity study of IBS Quality of Life Scale was planned as a kind of methodological and determining to apply for patients with IBS.The data were collected through Individuals Identifiable Information Regarding Data Collection Form, Irritable Bowel Syndrome Quality of Life Scale (IBS - QOL) and Short Form - 36 (SF - 36). The data were analyzed using The Statistical Package for Social Scienses for Windows, Version 13.0 (SPSS 13.0) Program.Language relating to the validity of the IBS Quality of Life Scale back translation method was used in the study and received expert opinions in accordance with the language of the validity of the scale was given final approval to scale. As a result of expert opinion of the Turkish form of the IBS Quality of Life Scale in terms of language and content, it was concluded that an appropriate measurement tool (W = 0.17, p <0.05).Cronbach alpha reliability coefficient was 0.97 and sub-scales varied between 0.76 and 0.93 in the scale. If the scale was divided into two sections of 17 questions, the split half value was found to be 0.95. Because the alpha reliability coefficients close to 1, the scale reliability was found high. Weighted Kappa values of the scale ranged from 0.81 and 0.94, this value was "very good" respectively and was found to be statistically highly significant.Finally, the IBS Quality of Life Scale?s expert opinions and statistical analysis of results have been identified as a very high validity and reliability measurement tool.