Sosyal medyada gerçekleşen kişilik hakkı ihlalleri ve korunma yolları
Violations of personal rights on social media and methods of protection
Yazar: EBRU KOYUNCU SİNANLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HATEMİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Davalar = Cases ; Hukuksal korunma = Legal protection ; Kişilik hakkı = Personality right ; Sosyal medya = Social media ; Tazminat = Compensation ; Vekaletsiz iş görme = Negotiorum gestio

Özet:
Günümüzde, tüm dünyada sosyal medya kullanımının giderek yaygınlaşması sosyal medya üzerinden gerçekleşen kişilik hakkı ihlallerini de yanında getirmiştir. Bu nedenle, sosyal medya üzerinden gerçekleşen kişilik hakkı ihlalleri karşısında başvurulacak korunma yolları genel hükümlerin yanı sıra özel hükümlerle de düzenlenmiştir. Türk hukukundasosyal medya ortamına ilişkin en kapsamlı düzenleme,"5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun"dur.
Üç bölümden oluşan bu çalışmada; birinci bölümde, ilk olarak kişilik hakkı ve kişilik hakkının nitelikleri açıklanmıştır. Türk Hukukunda kişilik hakkı kavramına ilişkin genel-geçer bir tanımlama yapılmamakla birlikte temel anlamdakişilik hakkı,kişinin doğumla kazandığı, maddi ve manevi bütünlüğüne ilişkin değerleri kapsayan, sahibine sıkı şekilde bağlı olan mutlak bir haktır. Bununla birlikte birince bölümde; yaşam, beden bütünlüğü ve sağlık gibi maddi kişisel değerler ve şeref ve haysiyet, resim ve ses ve özgürlükler gibi manevi kişisel değerler ve iktisadi bütünlüğe ilişkin kişisel değerler incelenmiştir. 
İkinci bölümde, sosyal medya ortamında gerçekleşen kişilik hakkı ihlali durumunda başvurulabilecek genel korunma yolları açıklanmıştır. Bu kapsamda, öncelikle hukuka aykırılığın tespiti, saldırıya son verme ve saldırıyı önleme gibi koruyucu dava türleri incelenmiştir. Ardından, sosyal medya üzerinden gerçekleşen hukuka aykırı eylem nedeniyle kişilik hakkı ihlal edilen ve söz konusu ihlalden zarar gören kişinin malvarlığını eski haline getirmek veya acı, elem ve ızdıraba maruz kalan kişinin bu durumun giderilmesi için açacağı maddi-manevi tazminat davalarından bahsedilmiştir. Ayrıcasosyal medya üzerinden kişilik hakkı ihlal edilen kişinin, kişilik hakkını ihlal eden kişinin bu saldırı sebebiyle sağladığı kazancı vekaletsiz iş görmehükümlerine göre kendisine verilmesini talep edebileceği açıklanmıştır. 
Son bölüm olan üçüncü bölümde ise, sosyal medya tanımı, sosyal medyasüjeleri, sosyal medya araçlarının sınıflandırılması ve başlıca sosyal medya araçları ve sosyal medya üzerinden gerçekleşen kişilik hakkı ihlalleri karşısında başvurulacak özel korunma yolları açıklanmıştır. Sosyal medya, kullanıcı tabanlı olmasının yanı sıra kitleleri ve insanları birleştiren, kişiler arasındaki karşılıklı etkileşimi destekleyen, bireylerin kendi profillerini oluşturmak ve ortak ilgi alanlarına sahip kişileri arkadaş listesine eklemek suretiyle bu kanallar üzerinden iletişim kurma ve paylaşım yapma imkânısağlayan web tabanlı ortamlar olarak tanımlanır.  5651 Sayılı İYDHK gereğince başlıca sosyal medya süjeleri ise; içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, sosyal ağ sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcıdır. Bu bölümde, sosyal medya ortamında gerçekleşen kişilik hakkı ihlali karşısında sosyal medya süjelerinin yükümlülükleri ve süjelerin bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda başvurulacak özel korunma yolları açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: kişilik hakkı, kişilik hakkı ihlali, koruyucu davalar, tazminat davaları, vekaletsiz iş görmeden kaynaklanan dava, "5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun", sosyal medya, sosyal medya süjeleri, sosyal medya süjelerinin yükümlülükleri, sosyal medya araçları.

Abstract:
Widespread usage of social media all over the world has brought along with it the
violations of personal rights through social media. For this reason, the ways of protection
to be appealed to against violations of personal rights over social media are regulated by
special provisions as well as general provisions. The most comprehensive regulation
regarding the social media environment in Turkish law is Law No. 5651 on Regulation
of Publishing on the Internet and Fighting against Crimes Committed Through These
Publishing.
In this study, which consists of three parts, the right to personality and the characteristics
of the personality right were explained in the first chapter. Although there is no general
definition of the concept of personality right in Turkish Law, personality right is basically
an absolute right acquired by birth, includes the values related to the material and spiritual
integrity of the person, and is closely related tied to its owner. Furthermore, material
personal values such as life, physical integrity, and health; moral personal values such as
honor and dignity, painting and sound and freedoms, and personal values related to
economic integrity were examined.
In the second part, general protection methods that can be applied in case of violation of
personal rights in the social media environment were explained. First of all, the types of
protective cases such as detection of illegality, stopping the attack, and preventing the
attack were examined in this context. Then, it was clarified about the material and moral
compensation lawsuits that would be filed by the person whose personal rights were
violated due to the unlawful action on social media. Restoring the assets of the person
who has been harmed by the said violation or remedy the situation of the person exposed
to pain, sorrow, and suffering was described. In addition, it has been explained that the
person who got damage within the scope of personal rights violations on social media can
request from the person who committed the violation to be given the benefit he/she
obtained as a result of this attack according to the provisions of acting without authority.
In the last section, the definition of social media, social media subjects, classification of
social media tools, and the main social media tools, and special protection methods to be applied against violations of personal rights through social media were made clear. Social
media was defined as web-based environments that unite masses and people, support
mutual interaction between people, and enable individuals to communicate and share
through these channels by creating their own profiles and adding people with common
interests to their friends list as well as the definition of user-based. According to IYDHK
No. 5651, the main social media subjects are content provider, hosting provider, social
network provider, access provider, and mass usage provider. This section contains the
obligations of social media subjects in the face of violation of personal rights in the social
media environment and the special protection methods to be applied in case the subjects
do not fulfill these obligations.

Anahtar Kelimeler: personal rights, violation of personal rights, koruyucu davalar,
tazminat davaları, action arising from acting without authority, "Regulation of
Publishing on the Internet and Fighting against Crimes Committed Through These
Publishing Law No. 5651", social media, social media subjects, obligations of social
media subjects, social media tools.