Barlia robertiana ( Loisel. ) Greuter salep orkide tohumlarının in viıtro çimlenmesi
Barlia robertiana ( Loisel. ) Greuter salep orki̇de tohumlarinin in vitro çi̇mlenmesi̇
Yazar: DUYGU AĞAR
Danışman: PROF. DR. KENAN TURGUT
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında Barlia robertiana (Loisel.) Greuter salep orkidesinin in vitro koşullarda çimlendirilmesi üzerine araştırmalar yapılmıştır. Barlia robertiana bitkileri, nesillerini devam ettirebilmek için mikoriza fungusları ile simbiyotik birlikteliğe ihtiyaç duymaktadırlar. Ayrıca, çimlenen tohumdan yeni bir bitkinin meydana gelmesi de oldukça uzun sürmektedir. Barlia robertiana, yumrularından salep elde edildiği için, ticari değeri oldukça yüksek bir orkide türüdür. Doğadan bilinçsizce sökülmeleri, nesillerinin devamlılığını tehlike altına almıştır.  
Bu çalışmada tohum sterilizasyonu için sodyum hipoklorit çözeltisinin iki farklı derişimi (%25 ve % 50) uygulanmıştır. MS (Murashige & Skoog), ½ MS ve OAM (Orchimax medium) temel besi ortamlarına, farklı dozlarda Kinetin, BAP (Benzilaminopurin) ve NAA (Naftalin asetik asit) büyüme düzenleyicileri eklenerek oluşturulan 6 farklı yapay besin ortamlarının Barlia robertiana tohumlarının çimlenmesine etkisi araştırılmıştır. Farklı ortamlarda kültüre alınan Barlia robertiana tohumları, aydınlık ortam, 1 ay karanlık ortam, 2 ay karanlık ortam ve 3 ay karanlık ortam olmak üzere toplam dört farklı fotoperiyottaki uygulamaların, tohum çimlenmesine etkisine ve protokorm oluşturma kabiliyetlerine bakılmıştır. 
Çalışmada en yüksek çimlenme ve protokorm oluşumu, ½ MS + 4 mg/l Kin + 0,5 NAA ortamından elde edilmiştir. Uygulama olarak, %50 sodyum hipoklorit ve tamamen aydınlık ortamda toplamda 19 adet protokorm oluşumu ile çalışmada en iyi sonuç alınmıştır. En iyi çimlenme gösteren ve en çok protokorm oluşturan besin ortamı, uygulamaları farklı da olsa  ½ MS + 4 mg/l Kin + 0,5 NAA besin ortamı olarak bulunmuştur. En yüksek çimlenme oranı 3 ay karanlık ortamda muamele edilen tohumlarda görülmüş, en fazla protokorm oluşumu ise yine 3 ay karanlık kültür ortamında gerçekleşmiştir.

Abstract:
In this thesis, germination research of Barlia robertiana (Loisel.) Greuter salep orchids was carried out on the in vitro conditions. Barlia robertiana plants need mycorrhizal fungi to maintain their generations. Also, it takes many years to develop new mature plants. Barlia robertiana has a very high commercial value because salep is obtained from its tuber. In an attempt to obtain salep, this species are crafted from the nature insensibly and it endangered the continuity of its generation.  
In this study, two different concentrations (25% and 50%) of sodium hypochlorite solution were applied for seed sterilization. MS, ½ MS and OAM nutrient media with combination of Kinetin, BAP and NAA growth regulators at different doses in totally 6 medium were used and its effect on germination of Barlia robertiana seeds has been investigated. Barlia robertiana seeds were incubated four different photoperiod application which is light environment, 1 month dark environment, 2 months dark environment and 3 months dark environment and germination of seeds and their were investigated.  
In the study, the highest number of seed germination and protocorm formation were obtained from ½ MS + 4 mg / l Kin + 0.5 NAA medium. The best result was obtained from 50% sodium hypochlorite and fully lighted environment with 19 protocorms. The most germinated and most nutrient media were found to be ½ MS + 4 mg / l Kin + 0.5 mg/l NAA but applied applications are different. The highest germination and ability to form protocorms was observed in the seeds treated in the dark for 3 months.