Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine engel bir sebep olarak hukuki dinlenilme hakkı ihlali
Violation of the right to be heard as an obstacle to the recognition and enforcement of foreign judgments
Yazar: ONAT KAAN GÜZELCE
Danışman: PROF. DR. HATİCE KOCASAKAL
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Devletler özel hukuku = Private international law ; Hukuki dinlenilme = Legal hearing ; Mahkeme kararları = Court decisions ; Mahkemeler = Law courts ; Tenfiz = Enforcement ; Uluslararası mahkemeler = International courts ; Uluslararası özel hukuk = International private law ; Yabancı mahkemeler = Foreign judgments

Özet:
Hukuki dinlenilme hakkı, tarafların haklarında verilecek karar üzerinde etki sahibi olmalarını güvence altına alan bir haklar demeti ve yargılamanın özünü oluşturan temel bir yargılama ilkesidir. Hukuki dinlenilme hakkı; tarafların dava hakkında bilgi edinmesini, açıklamalarda bulunabilmesini ve bu açıklamaların mahkemeler tarafından dikkate alınmasını gerektirmektedir. Tarafların sahip olduğu önemli bir usulî hak olması ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunuyor olması sebebiyle, tarafların hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek verilmiş yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de etki doğurması mümkün değildir. Türk hukukundaki tanıma ve tenfiz koşullarına ilişkin temel düzenleme 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da yer almaktadır. Çalışmamız, hukuki dinlenilme hakkına uyulmuş olmasının yabancı mahkeme kararlarına Türkiye'de etki tanınması için bir koşul olarak düzenlenişini karşılaştırmalı hukuktan faydalanarak ele almakta ve çeşitli mahkeme kararlarının incelenmesi neticesinde mevcut düzenleme ile hukuk uygulamasının değerlendirilmesi yoluyla var olan hukukun hem doğru anlaşılması hem de geliştirilmesi için öneriler ileri sürmektedir.

Abstract:
The right to be heard consists of several different rights which ensure that the parties are able to have an influence on the decision to be made about their case, and it is a fundamental principle of the procedural law, that represents the essence of the legal proceeding. The right to be heard; requires the parties to obtain information about the case, to be able to make explanations and for these explanations to be considered by the courts. The right to be heard is an important procedural right; it is protected under the Constitution of the Republic of Turkey and the European Convention on Human Rights. Therefore, foreign court decisions rendered in violation of the parties' right to be heard cannot be allowed to have any effect in Turkey. The basic regulation and conditions regarding the recognition and enforcement of foreign judgments in Turkish law is stipulated in the Law No. 5718 on International Private and Procedural Law. Making use of comparative law; our study deals with this regulation, and it deals specifically with the right to be heard as a condition for recognition and enforcement of foreign judgments in Turkey. Through evaluation of the existing regulation and examination of various court decisions, our study proposes suggestions for both the correct understanding and improvement of the law.