Üniversitelerin Türk dili ve edebiyatı bölümleri dışındaki bölümlerinde Türkçenin eğitimi ve öğretimi
The Education and teaching of Turkish in order deparments of universitics except the deparment of Turkish language and literature
Yazar: ASİYE DUMAN
Danışman: PROF.DR. ABDULKERİM ABDULKADİROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eğitim = Education ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim = Teaching ; Üniversiteler = Universities

Özet:
ÖZET Üniversite öğrencilerinin yazılı anlatım becerilerinin olduğundan daha iyi bir seviyeye getirilip getirilemeyeceğini tespit etmek amacıyla yaptığımız bu araştırmayı, 1995-1996 öğretim yılında ve üniversite birinci sınıf öğrencilerinden oluşturulan yirmi örneklem üzerinde gerçekleştirdik. Ancak, örneklem üzerinde çalışmaya başlamadan önce, üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümleri dışındaki bölümlerinde okutulan Türk Dili derslerine giren öğretim elemanlarının, bu bölümlerde bölüm derslerine giren öğretim elemanlarının ve yine bu bölümlerde öğrenim gören öğrencilerin, Türk Dili dersi hakkındaki görüşlerini aldık. Bu ön araştırmamıza göre; a. Üniversitelerdeki Türk Dili derslerine giren öğretim elemlanları, dersin okutulması sonucunda istenen başarının elde edilmesi için, ders saatinin artırılması, sınıf mevcutlarının azaltılması, Çerçeve Program'ın yeniden hazırlanması gibi şartların yerine getirilmesi gerektiğine inanmaktadırlar. b. Üniversitelerin değişik bölümlerinde görev yapan öğretim elemanları, Türk Dili dersinde, öğrencilerin anlatım hatalarının düzeltilmesini istemektedirler. c. Öğrencilerin bir kısmı anılan dersin gereğine inanmamakta, bir kısmı ise dersin gerekli olduğuna inanmakta fakat konulardan şikâyet etmektedir. Araştırmamız gereği, denek grubunun haftada iki saat olan Türk Dili dersinde sadece yazılı anlatım çalışmalarına yer verdik ve yazılı anlatım hataları üzerinde durduk. IIIDers yılı sonunda, deneklerin yazılı anlatım çalışmalarını yazılış sırasına göre değerlendirdik ve anlatım hatalarında azalma olup olmadığını tespit etmeye çalıştık. Araştırma materyalimizi, yirmi öğrencinin yirmişer kompozisyonu olmak üzere toplam 400 kompozisyon oluşturdu. Çalışmamız neticesinde şu genel sonucu elde ettik: Genel anlatım bozuklukları, son onar kompozisyonda ilk onar kompozisyona göre % 24.09; son beşer kompozisyonda ilk beşer kompozisyona göre % 26.91 oranında azaldı. Cümle bozuklukları ise son onar kompozisyonda ilk onar kompozisyona göre % 41.64; son beşer kompozisyonda ilk beşer kompozisyona göre % 52.38 oranında azaldı. Dil becerileri okuma, dinleme, konuşma ve yazma olmak üzere dört temele dayanır. Bunlardan biri dahi gerektiği şekilde geliştirilemezse, dil eğitiminden istenen sonuç alınamaz. Ayrıca, hayatın her yönü ve safhası dil eğitiminde doğrudan etkilidir. Bunlara rağmen biz, şartlarımız gereği, öğrencilerin sadece yazma becerilerini geliştirmeye yönelik bir çalışma yaptık. Çalışmamız, haftada iki ders saati ve sadece kendi dersimizle sınırlı kaldı. Sınırlamalarımıza rağmen aldığımız sonuç, bize göre ümit vericidir. Bizce, uygun şartlar hazırlanırsa, öğrenciye anlama ve anlatma becerileri üniversite seviyesinde de kazandırılabilir. i v

Abstract:
ABSTRACT The aim of this research was to find out whether the writing skill of the university students could be increased to a better level or not. In the 1995-1996 academic year, this researc was carried out and 20 students were chosen among the first year students. Before the researc, we referred to the ideas of the studens and the lecturers in all the departments except for the department of Turkish Language and Literature about the Turkish courses given. According to this preresearch the findings are as follows: A) The lecturers giving the Turkish courses at universities claim that it is essential to increase the lesson hours, to decrease the number of the students in classes, and to prepare a frame programme to achieve the desired success. B) The lecturers working in different departments of universities demand that Turkish language courses should aim at correcting student mistakes they make in speaking. C) Some students find the course unnecessary while some others believe that it is necessary, but the subjects should be revised. In accordance with the aim of our researc, students in the experimental group were only given writing exercises in their two- hour- lessons given in a week, and we focused on writing mistakes. At the and of the academic year, we evoluated the writing studies of the students according to the dates they were written on and we tried to find out whether there was only decrease in mistakes in expressing themselves or not. Our studying material consists of 400 papers of twenty students. As a result of our research, we came to this conclusion: The general mistakes in speaking decreased 24.09 % when the last ten compositions compared with the first ten. This is 26.91 % when the last and first five compositions are compared. Gramatically wrong sentences decreased 41.64 % in the last ten compositions when compared to the first ten; and decreased 52.38 % in the last five compositions when compared to the first five. Reading, listening, speaking and writing make up language skills. The desired result cannot be achieved even if one of these skills are not improved enough. Besides, many aspects and levels of life are effective in language teaching. Despite these facts, we have some limitations but the result we have is prospective. According to us, if the necessary conditions are met, speaking and listening skills can be achieved in university level.