Uluslararası Hukukta mülteci ve sığınmacıların geri gönderilmemesi (non-refoulement) ilkesi
Non-return of refugee?s and asylum seeker?s in International Law (non-refoulement principle)
Yazar: GÖKHAN TANERİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF KÜTÜKÇÜ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Geri gönderme = Refoulement ; Geri göndermeme ilkesi = Non refoulement ; Mülteci hakları = Refugee rights ; Mülteciler = Refugees ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Uluslararası Hukuk'ta önemli bir ilke olan non refoulement ilkesi vardır. Non-refoulement ilkesi devletin yabancının işkenceye, insanlık dışı ya da küçük düşürücü davranışa maruz kalma ihtimali bulunan yere veya hayat ve özgürlüğünün tehlikede olacağı yerlere gönderilmemesi anlamına gelmektedir. Ancak uluslararası hukukta non refoulement ilkesinin anlamının daha da genişletilmesi yönünde ilkenin uygulanmasını olanaksızlaştıran eğilimler bulunmaktadır. Zulüm korkusu içinde bulunan insanlar için getirilmiş olan non refoulement ilkesi bu amaca nasıl hizmet edecektir. 1951 Sözleşmesi uluslararası hukukta mülteci sınıflandırması ile non refoulement ilkesinin de bulunduğu bağlayıcı olan bazı önemli kavramlar getirmiştir. Tamamlayıcı koruma da Mülteci Sözleşmesi'nin koruma alanı dışında bulunan kişiler yönünden koruma yükümlülüğü sağlayan Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi; Çocuk Hakları Sözleşmesi ve İşkence ve Diğer Zalimane, insanlık Dışı ya da Küçük Düşürücü Davranış ya da Cezaya Karşı Sözleşme'nin de dahil olduğu çeşitli insan hakları sözleşmelerinde yer alan korumadır. Bu çalışma mülteciler ya da diğer sığınma arayışında olan kişiler yönünden hayat ya da özgürlüklerinin tehdit altında oldukları yerlere gönderilmemesine ilişkin olan non refoulement ilkesini ayrıntılı olarak incelemektedir. İlkenin kendisi detaylı olarak incelenerek, uluslararası hukuktaki statüsü, hangi durumlarda uygulanacağı konuları non refoulement ilkesine ilişkin duruşları bakımından devlet uygulamalarından önce incelenmektedir. Bu çalışmanın esas konusu ilkenin temel kıstaslarının mülteci koruması yönünden belirlenmesidir. Devletler tarafından son zamanlarda uygulanan güvenilir üçüncü ülke, geçici koruma gibi konuların ilkeyi tehlikeye düşürücü olduğu ve mültecilik sistemi açısından da zarar verici olduğu tartışılmıştır.Çalışma aynı zamanda non refoulement ilkesinin korunması açısından farklı çözüm yollarını da değerlendirmiştir. İlke Jus cogens niteliğinde olmasına rağmen mutlak değildir. Mülteci hukuku içerisinde bazı istisnaları bulunmaktadır. Ancak bu istisnaların uygulanması uluslararası insan hakları hukuku ile birlikte değerlendirildiğinde olanaklı görünmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 3. maddesi, İşkence ve Diğer Zalimane İnsanlık Dışı ya da Küçük Düşürücü Davranış ya da Cezaya Karşı Sözleşme 3.maddesi devletlerin işkenceye maruz kalacakları konuunda esaslı nedenler bulunduğuna inanılan kişileri gönderilmemelerini, ülkeden çıkarılmamalarını, ya da suçluların iadesine konu yapılmamalarını sağlar.Bu çalışma bütün boyutlarıyla ve ayrıntılı olarak non refoulement ilkesini dünya çapında, Avrupa'da ve Türkiye'de uygulanmasını incelemektedir.Uluslararası hukuk alanında ön plana çıkan bütün hukukçuların görüşleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Doktora çalışmasının amacına uygun olarak konu bütün ayrıntılarıyla incelenmiş ve bazı önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In international law there is a principle that is of paramount importance ?the principle of non refoulement.The non-refoulement principle means that states cannot force return aliens to territories where they might be subjected torture, inhumane or degrading treatment or where their lives and freedoms might be at risk. But the non refoulement principle of international law, there are trends towards the further development of the implementation of the impossible.The people who fear persecution in international law that has been established in order to protect the principle of non refoulement, how much has been serving this purpose. The 1951 Convention established some important concepts as binding international law, including the requirements for refugee classification and the principle of non refoulement. Complementary protection is the protection owed by a state that falls outside the scope of the Refugee Convention Complementary protection obligations are found in the non refoulement provisions of various human rights treaties, including the International Covenant on Civil and Political Rights, the Convention on the Rights of the Child and the Convention Against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment. This paper examines in detail the principle of non refoulement, which protects refugees or asylum seekers from being returned to places wher their lives or freedoms could be threatened. It looks in detail at the principle itself; its status at international law and in what circumstances it applies, before going on to look at state practice with respect to non refoulement. The basic thesis of this paper is that parameters of the principle need to be clarified if refugees are to protected from refoulement. It is argued that current policies being implemented by states, such as temporary protection and the safe third country rule, are endangering the principle, and the refugee regime itself. The paper also considers ways in which the current system could be changed in order to protect the non refoulement principle, while still catering to the needs of states. Although this principle is not absolute nature of jus cogens. There are exceptions in terms of refugee law. However even these exceptions in the implementation of international human rights law is not possible. Article 3 of the European Convention on Human Rights and Article 3 of the Convention Against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment provides that no state shall expel, return or extradite a person to another state where there are substantial grounds for believing that he or she would be in danger of being subjected to torture. To make such determinations the Convention Against Torture and European Convention on Human Rights requires states to examine all relevant factors, including a consistent pattern of gross or flagrant violations of human rights in the country in question. This study examined in detail all dimensions of the non refoulement principle, worldwide, in Europe and will focus on the practices in Turkey, Prominent in the field of international law on the issue of legal professionals in all views are utilized. For the purpose of doctoral study this topic in detail all the consideration and tried to make some proposals.