Sosyal değişim liderliği eğitim programının etkililiği
The effectiveness of the social change leadership education program
Yazar: KADRİYE BEGÜM DOĞRUYOL ALADAK
Danışman: PROF. DR. HASAN BASRİ GÜNDÜZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Liderlik = Leadership ; Sosyal değişme = Social change ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğrenci liderlik eğitiminin üniversite öğrencilerinin liderlik gelişimleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu amaçla, Sosyal Değişim Liderliği Modeli (HERI, 1996) temel alınarak hazırlanan Sosyal Değişim Liderliği eğitim programının öğrencilerin birey (öz farkındalık, uyum, adanmışlık/sorumluluk), grup (işbirliği, ortak amaç, medeni tartışma), toplum (vatandaşlık) ve değişim değerlerini içeren sosyal sorumluluk temelli liderlik algılarına etkisi incelenmiştir. Araştırma, karma araştırma yöntemi türlerinden sıralı açıklayıcı desene uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi olan ön test ve son test tek gruplu deneysel desen kullanılmış; nicel verileri detaylandırmak amacıyla nitel araştırma yöntemine başvurulmuştur. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler ve ilişkili örneklem t-Testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; öğrencilerin, son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç, Sosyal Değişim Liderliği eğitim programının, öğrencilerin sosyal sorumluluk temelli liderlik algısı üzerinde anlamlı etkisi olduğunu göstermektedir. Modelin sekiz alt boyutuna ilişkin ilişkili örneklem t-Testi sonucuna göre ise; öğrencilerin, öz farkındalık, işbirliği, vatandaşlık ve değişim alt boyutlarına ait son test puan ortalamalarının, ön test puan ortalamalarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılırken; eğitimin uyum, sorumluluk, ortak amaç ve medeni tartışma boyutları üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı bulunmuştur. Bu sonuçlar, programın öğrenci liderlik gelişimini desteklediğini fakat dört alt boyutu geliştirmede etkisinin olmadığını göstermektedir. Araştırmanın nicel kısmı tamamlandıktan sonra gerçekleştirilen nitel kısmında ise öğrenci görüşlerine göre eğitimin değerlendirilmesi ve programın etkisinin olmadığı boyutların neden etkili olmadığının araştırılması amacıyla 10 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Analiz sonucunda, eğitimin öğrencilere bireysel, grupsal ve mesleki açıdan katkı sağladığı; geliştirilemeyen birey değerlerinin etkinliklerin yetersizliği ve fikir belirtememe sorunundan kaynaklandığı; geliştirilemeyen grup değerlerinin ise gruplaşma ve farklı düşüncelere saygı duyulmamasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Nitel verilerden elde edilen bulgular nicel verileri desteklemektedir. Eğitimin geliştirilmesine yönelik önerilerde ise liderlik eğitiminin yaygınlaştırılması, eğitimin süresinin arttırılması ve etkinliklerin çeşitlendirilmesi yönünde öneri sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of student leadership education on the leadership development of college students. For this purpose, the effect of the Social Change Leadership education program, which is based on the basis of the Social Change Model of Leadership Development (HERI, 1996), on the students' perceptions of socially responsible leadership including the values of individual (consciousness of self, congruent, commitment), group (collaboration, common purpose, controversy with civility", society (citizenship) and change was examined. The research is conducted by using sequential-descriptive pattern from mixed model research types. While, experimental design with a pre-test and post-test single-group was used as quantitative research method; qualitative research method was used to elaborate quantitative data. To analyze the data, descriptive statistics and paired samples t-Test were employed. The results showed a statistically significant difference between the pre test and post test scores. It shows that the Social Change Leadership education program, an independent variable, is a significant influence on the students' perceptions on socially responsible leadership, an independent variable. According to the paired samples t-Test results for 8 sub-dimesions of the model; students' post test scores for sub-dimensions of consciousness of self, collaboration, citizenship and change were significantly higher than the pre test scores. These results show that the Social Change Leadership education program supports student leadership development except for improving the values of congruence, commitment, common purpose and controversy with civility. After the experimental part of the study was concluded, semi-structured interviews were conducted with 10 students, evaluating the leaderhip program from the students' perspectives and investigating why the leadership program did not result in significant changes in these four leadership dimensions.  As a result of the analysis, it is found that the program contributes to the students in terms of individual, group and profession; the lack of developing two of the individual values arises from the inadequacy of activities and the lack of ability to provide ideas; group values that can not be improved are due to grouping and lack of respect for different opinions. Findings from qualitative data support findings of quantitative data. In the proposals for the development of the education, the students suggest disseminating the leadership education, increasing the duration of the education and diversifying the activities.