Küreselleşme, yemek kültüründe değişim ve slow food hareketi: Hatay örneği
Globalization, change in food culture and the slow food movement: The case of Hatay
Yazar: TOLGA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERGENDER SEZER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Değişim = Change ; Hatay = Hatay ; Küreselleşme = Globalization ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak sektörü = Kitchen sector ; Slow food = Slow food ; Yavaş yemek = Slow food ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemekler = Dishes

Özet:
Araştırmanın temel amacı, slowfood kültürünün ve fastfood kültürünün Hatay kentinde etkinliğini araştırmak ve yerel yemek kültürlerinin önemini anlamaktır. Tez kapsamında tarihin de önemi vurgulanarak; yemek kültürlerinin mutfak kültürleri ile birlikte incelenmesi gerektiğini savunan gelişimsel yaklaşım çerçevesinde incelenmiş ve Hatay ilinde yaşayan farklı yaş grubu ve cinsiyet grubu üzerinde bir araştırma yapılmıştır. Bu bağlamda yemek sosyolojisinin tarihi, kavramları, yaklaşımları, Hatay ilinin coğrafi, tarihi ve kültürel yapısı ve yemeğin kentteki önemi araştırılmış; fastfood kültürünün yemek kültürü üzerindeki etkileri ve kentin yemeğe karşı bakışının incelenmesi için toplamda 100 kişi ile anket çalışması yapılmıştır. Gönüllülük esasına dayalı, katılımcılar ile yüz yüze yazılı olarak yapılan 29 soruluk anket formunun analizi SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Betimsel analizlerinin yanı sıra yaş değişkenine göre dışarda yemek yeme durumlarının yorumlanabilmesi için iki veya daha fazla gruplara uygulanan Tek Yönlü Anova (One Way Anova) ve gruplar arası farklar için post-hoc testi kullanılmıştır.
Katılımcıların %26'sının 26-35 yaş aralığında olduğu, %29'unun 2501-3500Tl fiyat aralığında gelire sahip olduğu, kadın katılımcıların %97,9'unun, erkek katılımcıların ise %51'inin yemek yapmayı bildiği; katılımcıların %90,8'inin fastfood yemekleri sağlıklı bulmadığı; %1,5'i sağlıklıdır; %7,7'sinin ise bilmiyorum yanıtını verdiği tespit edilmiştir. Katılımcıların dışarda yemek yeme durumlarının yaş değişkenine göre istatiksel olarak anlamlı farklılığın olduğu gözlemlenmiştir (p>0,01).
Araştırmada elde edilen veriler sonucunda genç bireylerin fastfood kültürüne orta ve yaşlı bireylerden daha fazla ilgi gösterdiği ve tükettiği fakat genellikle aile büyükleri tarafından gençlere ve çocuklara geleneksel yemeklerin öğretilebilmesi asıl amaçlarımızdan olur ise geleneksel ve yöresel yemeklerin kuşaklar boyunca aktarımı sağlanabileceği sonucuna varılmıştır. Slowfood hareketinin sağlıklı gıdaya ulaşma hedefi, faaliyet alanları ve etkinlikleri gıdaların ve mutfağın korunması açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
The main purpose of the research is to investigate the effectiveness of slowfood culture and fastfood culture in the city of Hatay and to understand the importance of local food cultures. Emphasizing the importance of history within the scope of the thesis; It was examined within the framework of the developmental approach, which argues that food cultures should be examined together with culinary cultures, and a research was conducted on different age groups and gender groups living in Hatay. In this context, the history, concepts, approaches of food sociology, the geographical, historical and cultural structure of Hatay province and the importance of food in the city were investigated; A total of 100 people were surveyed to examine the effects of fast food culture on food culture and the city's view of food. The SPSS 22.0 package program was used for the analysis of the 28-question questionnaire, which was made face-to-face with the participants on a voluntary basis. In addition to descriptive analyses, One Way Anova applied to two or more groups in order to interpret eating out according to age variable and post-hoc test for differences between groups were used.
26% of the participants were between the ages of 26-35, 29% had an income in the price range of 2501-3500 TL, 97.9% of the female participants and 51% of the male participants knew how to cook; 90.8% of the participants did not find fast food meals healthy; 1.5% are healthy; It was determined that 7.7% of them gave the answer "I don't know". It was observed that there was a statistically significant difference according to the age variable of the participants' eating out situations (p>0.01).
As a result of the data obtained in the research, it has been concluded that young individuals show more interest in and consume fast food culture than middle and old individuals, but if it is our main purpose to teach traditional dishes to young people and children by family elders, traditional and local dishes can be transferred across generations. The goal of the Slowfood movement to reach healthy food, its fields of activity and activities are important in terms of protecting food and cuisine.