Paraben ve türevlerinin klastojenik etkilerinin insan periferal lenfositlerinde in vitro sitogenetik yöntemlerle araştırılması
Investigation of clastogenic effects of paraben and its differentiations in human peripheral lymphocytes in vitro cytogenetic methods
Yazar: DEVRİM GÜZEL BAYÜLKEN
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN TÜYLÜ
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında paraben ve türevlerinin (metil, etil, propil, izopropil, butil, izobütil) genotoksik ve sitotoksik etkileri in vitro olarak insan periferal lenfosit hücrelerinde CBMN  (sitokinez blok mikronükleus),  SCE  (kardeş kromatit değişimi) ve CA (kromozom aberasyonu) yöntemleri ile araştırılmıştır. İnsan periferal lenfositleri 24 ve 48 saat boyunca parabenin 500, 250, 100 ve 50 µg/ml ve paraben türevlerinin 100, 50, 25 ve 10 µg/ml'lik dozlarıyla muamele edilmiştir. Test maddelerinin sitotoksik etkileri CBPI (sitokinez blok proliferasyon indeksi), RI  (replikasyon indeksi)  ve MI  (mitotik indeks) değerleri ile belirlenmiştir. Elde edilen veriler istatistiki açıdan değerlendirilmiştir.
CBMN testinden elde edilen verilere göre tüm test maddeleri CBPI değerlerini anlamlı olarak düşürmüştür. Paraben sadece 48 saatlik maruziyette ve en yüksek dozda (500 µg/ml) MN sayısını anlamlı olarak yükseltmiştir. Paraben türevleri doz ve süreye bağlı olarak MN sayısını anlamlı olarak uyarmıştır. Ayrıca test maddeleri doza ve süreye bağlı olarak hücre başına düşen kromozom aberasyon sayısında (CA/hücre) artışa neden olmuştur. Bu artış butil parabenin sadece en yüksek dozunda (100 µg/ml) görülmüştür. Mitotik indeks (MI) değerleri tüm maddeler ve dozlarda 24 ve 48 saatlik sürelerde düşmüştür. SCE testi sonuçlarına göre paraben lenfositlerde hücre başına düşen SCE frekansını uyarmamıştır. Paraben türevleri hücre başına düşen SCE frekansını arttırmıştır. Replikasyon indeks (RI) değerlerine göre paraben ve türevleri lenfosit hücrelerinde doza ve süreye bağlı olarak düşüşe sebep olmuştur. Tüm bu sonuçlar değerlendirildiğinde test maddelerinin insan lenfosit hücreleri üzerinde sitotoksik, klastojenik ve genotoksik etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mikronukleus, Kardeş Kromatid Değişimi, Kromozom Aberasyonu, İnsan Lenfositleri

Abstract:
In this study, paraben and its differentations (methyl, ethyl, propyl, ısopropyl, buthyl, ısobuthyl) were investigated with CBMN (cytokinesis-blocked micronucleus),  SCE  (sister chromatid exchange) and CA (chromosome aberration) techniques on human peripheral lymphocytes in vitro. The cells were treated with 500, 250, 100 and 50 µg/ml paraben and 100, 50, 25 and 10 µg/ml paraben differentations for 24 h and 48 h treatment periods. Cytotoxic effects of test materials were determined with CBPI (cytokinesis-blocked proliferation index), RI (replication index) and MI (mitotic index). The obtained data were analyzed in terms of statistics.
All test materials significantly reduced CBPI values according to the data obtained from CBMN test were shown to significantly reduced. Paraben significantly increased the number of MN only 48 h treatment period and at the highest dose (500 µg/ml). Paraben differentations induced significantly the number of MN dose and time dependent. Also test materials increased the number of chromosome aberrations per cell (CA/Cell) with dose and time dependent. This increase was observed butyl paraben's only the highest dose (100 µg/ml). Mitotic index (MI) values decreased in all materials and doses of 24 and 48 h. According to the SCE test results paraben didn't stimulate the SCE frequency of per cell in lymphocytes. Paraben differentations increased the SCE frequency of per cell. According to the replication index (RI) values paraben and differentations caused dose and time dependent decrease. When all the results evaluated, it is concluded that test substances possess to cytotoxic, clastogenic and genotoxic effects on human lymphocytes.

Key Words: Micronucleus, Sister Chromatid Exchange, Chromosomal Aberrations, Human Lymphocytes