Turgut Uyar'ın şiirlerinde "gök/gökyüzü" ve "deniz" imgesi
The image of "sky/celestial" and "sea" in Turgut Uyar's poems
Yazar: BEYZA ZEHRA ŞEN
Danışman: PROF. DR. KAZİM YETİŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Denizler = Seas ; Gökyüzü = Sky ; Türk şiiri = Turkish poem ; Uyar, Turgut = Uyar, Turgut ; İmge = Image ; Şiir = Poem

Özet:
Bu tez genel olarak İkinci Yeni şairlerinden olan Turgut Uyar'ın şiirlerinde "gök/gökyüzü" ve "deniz" imgelerinin incelenmesini, özel olarak ise bu iki imgenin ortaklıklarını içermektedir. Bilindiği üzere İkinci Yeni şairleri şiirlerinde şiirlerinde alışılmadık bağdaştırmalar ve soyut imgeler kullanmışlardır. Turgut Uyar da bu uygulamadan geniş ölçüde yararlanmıştır. Bu sebeple Turgut Uyar'ın şiirleri üzerinde bir imge çalışması yapmayı uygun bulduk. Özellikle "Göğe Bakma Durağı" şiirinde geçen "gök" imgesini incelemekle başladığımız tezde, çalışma alanını genişleterek "deniz" imgesini de dahil ettik ve tezin çerçevesini genişlettik. Böylece amacımız "gök/gökyüzü" ve "deniz" imgelerini tespit ederek bu imgelerin anlamlarını belirleyerek ortaklıklarını tespit etmek olmuştur. Bu amacı gerçekleştirirken şiirler üzerinde semantik inceleme gerçekleştirdik ve ardından karşılaştırmalar yaparak sonuca ulaştık. Ulaştığımız sonuca göre bu iki imgenin ortak noktaları bulunmaktadır. Çünkü Turgut Uyar, bu iki imgeyi doğayı temsil eden varlıklar olarak görmüş, doğaya duyduğu özlemi bu imgeleri kullanarak anlatmıştır. Kronolojik olarak şiirleri incelemeye devam ettiğimizde ise imgelerin anlam alanlarında genişleme olduğunu gözlemledik. Bu genişleme yine doğa çıkışlı ve kentin zıttı konumda görünmektedir fakat Turgut Uyar'ın mutluluğu bulduğu varlıkların tümünü kapsayacak kadar genişlemiştir. Bunların içinde kabaca sonsuzluk, cinsellik, kadın, hayali mekân gibi unsurları sayabiliriz. Ancak imgelerin gelişimi bu noktada sınırlı kalmamış, Turgut Uyar'ın hayatının son dönemlerinde kötü duygular barındıran anlamlar da kazanmıştır. Böylece Turgut Uyar'ın imge evrenin nasıl genişlediğini ve şairin hayatındaki değişmelerin şiirlerine ve kullandığı imgelere nasıl yansıdığını gözlemlemek mümkün hale gelmiştir. Bu tezde yaptığımız incelemelerle başta amaçladığımız noktaya ve daha fazlasına ulaştığımızı söylemek mümkündür. Hem imgelerin zaman içindeki değişimi hem şairin hayatının şiirlerine etkisi hem de iki imgenin birbirine olan yakınlığı bu tez ile kanıtlanmıştır. 
Anahtar Kelime: Turgut Uyar, şiir, imge, gök, gökyüzü, deniz

Abstract:
This thesis generally illustrates the analysis of the ''Sky/Celestial'' and ''Sea'' images in the poems of Turgut Uyar, one of the second new poets and the commonality of these two images in particular. As known, second new poets used unusual compatibilities and abstract images in their poems. Turgut Uyar also benefited from this innovation brought by his movement in his poems. Therefore, we found it appropriate to conduct an image study on Turgut Uyar's poems. In our thesis, which we started by examining the "sky" image in the poem "Göge Bakma Durağı"(The stop for looking at the sky), we expanded the study area and expanded the aim of the thesis by including the "sea" image especially. Thus, our aim was to identify the images of ''Sky/Celestial'' and "Sea" and to determine the common aspects of these images by determining their meanings. To fulfill this aim, we carried out a semantic analysis of the poems and then came to a conclusion by making comparisons. According to our result, these two images have common points. Because Turgut Uyar saw these two images as entities representing nature and he depicted his longing for nature using these images. As we continued to examine these poems chronologically, we observed that there is an expansion in the imagery. This expansion of meaning again seems to be outside of nature and the opposite of the city, but Turgut Uyar's happiness has expanded to encompass all of the assets in which he finds happiness. Among them, we can roughly count elements such as infinity, sexuality, woman and imaginary place. However, the development of images was not limited to this point and in the last period of Turgut Uyar's life, we notice images which contain melancholic feelings. Thus, it has become possible to observe how Turgut Uyar's image of universe expands and how the changes in the poet's life are reflected in his poems and the images he uses. We can certainly say, we have reached the point we aimed at and even more with the examinations we made in this thesis. This thesis has proven that images change over time and the influence of the poet's life on his poems and moreover the proximity of these two images has been proven by this thesis.
Key Words: Turgut Uyar, Poem, image, sky, celestial, sea.