Eğitim açısından ihsan kavramı (Cibril Hadisi bağlamında)
The concept of ihsan in terms of education (In the context of the Hadith of Gabriel)
Yazar: SEYİT AHMET KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖZALP
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Varoluş amacını irdelemek, keşfetmek ve kendisini gerçekleştirmek için çabalayan varlık insandır. İslam dini ve düşünce geleneğinde çok katmanlı ve derin bir anlama sahip olan ihsan kavramının incelenmesi, eğitime yani disiplinimizin kuramsal altyapısına bir katkıda bulunması amacıyla yapılmaktadır. Çalışmamızda ihsan kavramının eğitimde nasıl bir mefhuma sahip olacağı İslam dininin meşhur bir hadisi olan Cibril hadisi bağlamında ele alınmaktadır. İhsan kavramının etimolojik kökeninden, ihsan ile yakın ilişkide bulunan kavramlardan, İslam dininin iki temel kaynağı olan Kur'an-ı Kerim ve hadislerde nasıl 
manalar ihtiva ettiğini ve ihsan ile ilgili tanımları değerlendirilmektedir. İslam 
düşüncesindeki yerini genel olarak ve çeşitli İslam bilginlerinin Cibril hadisindeki ihsan 
tarifinden hareketle inceleme yoluna başvurulmuştur.İhsan kavramının ne anlama geldiği 
ve İslam ahlakı ve düşüncesindeki önemi üzerinde durulmuş, kavramın eğitimdeki işlevi 
açıklanmıştır. Cibril hadisi kapsamında ihsan kavramının eğitimde nasıl bir mefhuma sahip 
olabileceği tahlil edilerek eğitim felsefesi açısından düşünüldüğünde ihsan kavramının kişide bir oluş/dönüşüm sürecini ifade ettiğini söylemek mümkündür. Kavramın kişiye iletilen ve düşündürülen anlamının çok ötesinde yani yalnızca ibadet gibi belli ritüeller icra edildiğinde akla gelen iyilikte bulunmak gibi anlamdan ziyade daha derin bir mefhumunun olduğu açıklanacaktır. Çalışmamız niteliksel bir metot benimsenerek yazılı kaynakların detaylı olarak analiz edilmesi, değerlendirilmesi ve incelenmesiyle meydana getirilmiştir.Cibril hadisi, vahiy meleği Cebrail'in Peygamber (s.a.v.) sorduğu sorular ve bu sorulara verilen cevaplar üzerinden İslam'ın temel ilkelerini göstermektedir. İhsan kavramının eğitimde kişinin tüm kalbi, zihni ve bedeni iş, fiil, amel, davranış ve tutumda benimseyerek yapılan bütün bu eylemlerde Allah'ı görüyormuşçasına hareket etme bilincinde olmasıdır.Böylece bu durumun eğitimde bir anlam katmanı zemini oluşturması öngörülmektedir.

Abstract:
The human being is the entity that strives to examine, explore, and fulfill their purpose of existence. In Islamic religion and its tradition of thought, the concept of ihsan holds a multilayered and profound meaning. This study aims to contribute to education specifically to the theoretical foundations of the discipline by analyzing the concept of ihsan. The research investigates how ihsan might be perceived within the context of education, focusing on the well-known Hadith of Jibril in Islam. The study delves into the etymological roots of the concept of ihsan, its close associations with related terms, and the meanings it conveys in the two primary sources of Islam: the Qur'an and the Hadiths. Definitions of ihsan are evaluated, and its position in Islamic thought is generally discussed by referring to various Islamic scholars' interpretations based on the description of ihsan in the Hadith of Jibril. The meaning of ihsan, its significance in Islamic ethics and thought, and its function in education are highlighted. By analyzing ihsan within the context of the Hadith of Jibril, it is suggested that the concept signifies a process of being or transformation in education. Ihsan is 
explained as having a deeper meaning beyond the simplistic understanding of performing 
certain rituals or doing good deeds. The study employs a qualitative method, relying on the detailed analysis, evaluation, and examination of written sources. The Hadith of Jibril, which presents the fundamental principles of Islam, revolves around the questions posed by the Angel Jibril to the Prophet Muhammad (peace be upon him) and the responses provided. In education, the concept of ihsan involves adopting a mindset where all actions, deeds, behaviors, and attitudes encompassing the heart, mind, and body are carried out with the consciousness of acting as if one sees Allah. This perspective is anticipated to provide a foundational layer of meaning in education.