Neomodern Amerikan tiyatrosunda kendilik algısı ve anlam arayışı
Self perception and search for meaning in neomodern American theater
Yazar: ÖZLEM ÇAKMAKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ARAS
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Amerikan tiyatrosu = American theatre ; Anlam = Meaning ; Anlam arayışı = Search for meaning ; Benlik algısı = Self perception ; Kendilik = Self ; Neomodernizm = Neomodernism ; Tiyatro = Theatre

Özet:
Kendilik kültürünü tamamlayan kendiliknesneleriyle kendilik arasında deneyimlenen olay ve olgular sağlıksız, eksik ya da uyumsuz olduğunda ortaya değişim sürecini etkileyen kendilik bozuklukları çıkmaktadır. Toplumda zaman zaman ötekileştirilen sınır durum, narsisist, paranoid, şizoid vb. kendilik bozukluğuna sahip karakterlere yapıtlarında yer veren neomodern oyun yazarları, çoğu kez bu karakterleri ana karakter olarak kurgularlar. Kahraman kavramının anlamının değiştiği neomodern yazında, daha önce tavan arasında, mahzende ya da akıl hastanesinde resmedilen bu yitik karakterler sahnede göz önündedirler; çünkü dünün insanlık suçu üzerine doğmuş olmaları karakterleri kurban olarak etiketlemeye artık yeterli değildir. Bu çalışmanın amacı, zihinsel düzlemdeki intrapsişik bileşende yer alan ve ruhsal yapının ana birimi sayılan kendilik kavramını, Neomodern Amerikan Tiyatrosu'nun seçilmiş yapıtlarıyla analiz etmektir. Çalışmanın ilk bölümünde, kendiliğin ilgili alanyazındaki kuramsal çerçevesi çizilmekte; ikinci bölümünde 1945 ve 2000 yılları arasında uygun ve yeterli materyal sağlayan yapıtların kendiliknesneleri bağlamında çözümlemeleri yapılmakta ve üçüncü bölümünde kendilik bozukluklarına yer verilmektedir. Kendiliğin çözümlenme ve yeniden yapılanma süreçlerini ele alan bu çalışmayla kendilikte meydana gelen psikososyal değişime ışık tutmak amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Anlam İstemi, Kendilik, Kendiliknesnesi, Kendilik Bozukluğu, Neomodernizm

Abstract:
When the events and phenomena experienced between the selfobjects and the self that complete the self culture are unhealthy, incomplete or incompatible, self disorders that affect the process of change emerge. Neomodern playwrights, who include characters with self-disorders such as borderline, narcissistic, paranoid, schizoid, etc. which are marginalized from time to time in the society, in their works mostly fictionalize these characters as protagonists. In the neomodern literature, where the meaning of the concept of the hero has changed, these lost characters previously depicted in the attic, cellar or mental hospital, are in sight on the stage; because the fact that they were born on yesterday's crime against humanity is no longer enough to label the characters as victims. The aim of this study is to analyze the concept of self, which is in the intrapsychic component of the mental level and considered the main unit of the psychic structure, with selected works of the Neomodern American Theatre. In the first part of the study, the theoretical framework of the self in the relevant literature is drawn; in the second part, the works that provide appropriate and sufficient material between 1945 and 2000 are analyzed through selfobjects, and in the third part, the self disorders are included. This study, which deals with the processes of analysis and restoration of the self, aims to shed light on the psychosocial change that occurs in the self.

Keywords: Disorder of the Self, Neomodernism, Self, Selfobject, Will to Meaning