Aile hekimliği polikliniğine başvuran obez hastalarda uyku apne sendromu sıklığı ve etki eden faktörler
Frequency of sleep apnea syndrome and affecting factors in obese patients at family medicine clinic
Yazar: YEŞİM ELGİN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anketler = Questionnaires ; Obezite = Obesity ; Polisomnografi = Polysomnography ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Aile hekimliği polikliniğine başvuran obezitesi olan bireylerde obstrüktif uyku apne sendromu sıklığı ve etki eden faktörlerin araştırılması amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki araştırmamıza Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran dahil edilme kriterlerine uyan 318 hasta dahil edilmiştir. Hastalar araştırmacı tarafından poliklinikte görülüp sosyodemografik bilgileri edinilmiş, ölçümleri yapılmıştır. Hastaların güncellenmiş STOP-Bang anketi ve Hasta Sağlık Anketi-9'a göre riskleri hesaplanmıştır. 
Bulgular: Çalışmamızda hafif obez gruptaki hastaların 54 (%58,1)'inde düşük, 23 (%24,7)'sinde orta, 16 (%17,2)'sinde yüksek OUAS riski saptanmıştır. Orta derece obez gruptaki hastaların 30 (%32,6)'sında düşük, 5 (%5,4)'ünde orta, 57 (%62,0)'ında yüksek OUAS riski saptanmıştır. Morbid obez gruptaki hastaların 23 (%19,7)'sinde düşük, 10 (%8,5)'inde orta, 84 (%71,8)'inde yüksek OUAS riski saptanmıştır. Süper obez gruptaki hastaların 1 (%6,3)'ünde orta ve 15 (%93,8)'inde yüksek OUAS riski saptanmıştır. Çalışmamıza dahil edilen hastaların beden kitle indeksi ile güncellenmiş STOP-Bang risk skorları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0.000). Tüm alt gruplar incelendiğinde özellikle orta risk grubu ile yüksek risk grubu ve düşük risk grubu ile yüksek risk grubu arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (sırası ile p=0.000 ve p=0.000). Hastalardaki hipotiroidi ve kardiyovasküler hastalık varlığı ile güncellenmiş STOP-Bang risk skoru arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken (sırası ile p=0.092 ve p=0.056), diyabetes mellitus, hipertansiyon ve hiperlipidemi varlığı ile güncellenmiş STOP-Bang risk skoru arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (sırası ile p=0.000, p=0.000 ve p=0.010).
Sonuç: Obstrü	ktif uyku apne sendromu, obez bireylerde sıklıkla görülen ve kişilerin yaşam kalitesini etkileyen önemli bir sağlık sorunudur. Birinci basamakta obeziteyle mücadele etmek obstrüktif uyku apne sendromu görülme sıklığını da azaltacaktır. Güncellenmiş STOP-Bang anketi obstrüktif uyku apne sendromu riskini hesaplamada tanıya yardımcı kolay uygulanabilir bir yöntemdir. 
Anahtar Kelimeler: Obezite, Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS), Polisomnografi, Güncellenmiş STOP-Bang Anketi, Hasta Sağlık Anketi-9

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determine the frequency of obstructive sleep apnea syndrome and the factors affecting it in individuals with obesity patients. 
Methods: In cross-sectional and descriptive study, 318 patients who applied to the Family Medicine outpatient clinic met the inclusion criteria were included. The patients were seen in the polyclinic by the researcher and sociodemographic information was obtained and their measurements were made. The risks of patients were calculated from updated STOP-Bang questionnaire and Patient Health Questionnaire-9 scoring systems. 
Results: In our study, 54 (58.1%) of the mildly obese group were found to have low, 23 (24.7%) had moderate, and 16 (17.2%) had high risk of OSAS. The risk of OSAS was low in 30 (32.6%), moderate in 5 (5.4%), and high in 57 (62.0%) patients in the moderately obese group. The risk of OSAS was low in 23 (19.7%), moderate in 10 (8.5%), and high in 84 (71.8%) patients in the morbidly obese group. In the super obese group, 1 (6.3%) of the patients had moderate and 15 (93.8%) high risk of OSAS. A significant correlation was found between body mass index and updated STOP-Bang questionnaire risk groups of the patients included in our study (p=0.000). When all subgroups were examined, a significant relationship was found between high risk group and low and middle risk group (p=0.000 and p=0.000). There was no significant relationship between updated STOP-Bang questionnaire risk groups and hypothyroidism and cardiovascular disease (p=0.092 ve p=0.056), but it was associated with type 2 diabetes, hypertension and hyperlipidemia (p=0.000, p=0.000 and p=0.010).
Conclusions: Obstructive sleep apnea syndrome is an important health problem that is frequently seen in obese patients and affects the quality of life of people. Dealing with obesity in primary care will also reduce the incidence of obstructive sleep apnea syndrome. The updated STOP-Bang questionnaire is an easily applicable method to help diagnose the risk of obstructive sleep apnea syndrome. 
Key Words: Obesity, Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS), Polysomnography, Updated STOP-Bang Questionnaire, Patient Health Questionnaire-9