Değişik elma çeşitlerinin adaptasyonu
Adaptation of different apple cultivars
Yazar: HASAN HAMEED RASHİD RASHID
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ DEMİRSOY
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Elma = Apple ; Fenoloji = Phenology ; Meyve kalitesi = Fruit quality ; Meyve yetiştiriciliği = Fruit growing ; Verim = Yield

Özet:
Türkiye dünya elma üretiminde önemli bir yere sahiptir. Üretime rağmen ihracat ise oldukça düşüktür. İhracatın düşük olmasının en önemli sebeplerinden biri sınırlı sayıda çeşit ile üretimin yapılmasıdır. Nitekim, dünya üzerinde her yıl çok sayıda elma çeşidi geliştirilmektedir. Bu çeşitlerin, yetiştiriciliği yapılacak bölgelere adaptasyonlarının belirlenmesi, karlı bir üretim için büyük öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında, M9 anacı üzerine aşılı 8 farklı elma ('Amasya', 'Jeromine', 'Fuji Zehn Astec', 'Granny Smith Challanger', 'Buckeye Gala', 'Rosy Glow', 'Golden Reinders' ve 'Ginger Gold') çeşidinin fenolojik (tomurcuk kabarması, tomurcuk patlaması, çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme, çiçeklenme sonu ve hasat olumu), pomolojik özellikleri (verim, meyve eni, meyve boyu, meyve ağırlığı, meyve sayısı, suda çözünebilir kuru madde miktarı, meyve eti sertliği, meyve rengi) ve morfolojik özelliklerini (ağaç gövde çapı, ağaç boyu, taç hacmi, taç uzunluğu, taç genişliği, ağaç hacmi) incelemek amaçlanmıştır. Çalışma, Samsun'da Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bafra Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne ait deneme alanında 2021-2022 yılları arasında yürütülmüştür. Deneme sonucunda incelenen çeşitlerde çiçeklenmenin mart sonu-nisan ayı başında meydana geldiği tespit edilmiştir. Denemenin her iki yılında da taç ve ağaç hacmi en fazla 'Amasya' elması çeşidinden, en az ise 'Jeromine' çeşidinden elde edilmiştir. Çalışmanın her iki yılında da kümülatif verim en fazla 'Fuji Zehn Astec' ve 'Rosy Glow', en az ise 'Jeromine' ve 'Ginger Gold' çeşitlerinden elde edilmiştir. Sonuç olarak, incelenen çeşitlerin bu bölgede ticari olarak yetiştiriciliklerinin yapılabilirliği ortaya konmuştur.

Abstract:
Turkey has an important place in world apple production. Despite production, exports are quite low. One of the most important reasons for the low level of exports is the production with a limited number of cultivars. As a matter of fact, many apple cultivars are developed every year around the world. Determining the adaptations of these cultivars to the regions to be grown is of great importance for a profitable production. In this thesis, it was aimed to examine the phenological (bud swelling, first bloom, full bloom, bllom end and harvest date), pomological (yiald, fruit width, fruit weight, number of fruit, soluble solids content, fruit firmness, fruit color) and morphological (trunk diameter, tree height, canopy volume, canopy length, canopy width, tree volume) characteristics of 8 different apple cultivars ('Amasya', 'Jeromine', 'Fuji Zehn Astec', 'Granny Smith Challanger', 'Buckeye Gala', 'Rosy Glow', 'Golden Reinders' ve 'Ginger Gold') grafted on M9 rootstock. The study was carried out in the trial area of Ondokuz Mayıs University Bafra Agricultural Application and Research Center in Samsun between the years 2021-2022. As a result of the experiment, it was determined that flowering in the examined varieties occurred at the end of March-early April. In both years of the experiment, the highest crown and tree volume were obtained from the 'Amasya' apple variety and the least from the 'Jeromine' variety. In both years of the study, the maximum cumulative yield was obtained from 'Fuji Zehn Astec' and 'Rosy Glow', and the least from 'Jeromine' and 'Ginger Gold' cultivars. As a result, the feasibility of commercial cultivation of the examined varieties in this region has been demonstrated.