Behçet hastalığının oral ve sistemik aktivitesi ile netosis bulguları arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of relationship between the netosis findings and oral and systemic activity of behçet disease
Yazar: ERDEM BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaçlar: Behçet Hastalığı (BH) etyolojisi bilinmeyen multisistemik inflamatuar bir hastalıktır. Klinik bulguların bir kısmı nötrofilik dermatozlar içerisinde sınıflandırılmakta ve nötrofil ekstraselüler tuzakların (NET) patogenezde rolünün olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada NETosis bulgularıyla BH'nın oral ve sistemik aktivitesi arasındaki ilişki incelenmiştir.

Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya ISG-1990 kriterlerini karşılayan (1 hasta hariç) oral ve/veya
sistemik olarak aktif 30 hasta ve 10 sağlıklı birey dahil edildi. Kesitsel ve boylamsal olarak takip edilen hastaların aktif ve remisyona girdikleri dönemde serum ve tükürük örnekleri toplandı. NETosis bulgusu olarak cf-DNA, NE, MPO ve cit-H3 düzeyleri ölçüldü ve elde edilen bulgular kan nötrofil sayısına göre düzeltilerek hastaların tutulumlarına göre sınıflandırıldı ve değerlendirildi.

Bulgular: Aktif dönemde örnek alınan hastaların (n=30) %70'i erkek, ortanca yaşı 34.5 yıl ve takip süresi 54 ay iken inaktif dönemdekilerin (n=18) %61.1'i erkek, ortanca yaşı 36.5 yıl ve takip süresi 48 aydı. Oral aktifken tükürük toplanan 15 remisyona girdikten sonra da örnek alındı. BH'da serum cf-DNA ve NE düzeylerinin yüksek olduğu (p≤0.001, p<0.05), düzeltilmiş serum MPO ve cit-H3 düzeylerinin ise düşük olduğu saptandı (p≤0.001, p≤0.01). Serum cf-DNA'nın inaktif dönemde azaldığı saptandı (p≤0.01). Tükürük NETosis biyobelirteçlerinde kontrol ve hastalar arasında fark saptanmazken; tükürük ve düzeltilmiş tükürük cf-DNA'da boylamsal takipte azalma olduğu görüldü (p<0.05). Serum cf-DNA, düzeltilmiş serum MPO ve cit-H3 ile inflamatuar belirteçler arasında ve düzeltilmiş serum NETosis belirteçlerinin birbiri arasında korelasyon saptanırken; tükürük cf-DNA, düzeltilmiş tükürük MPO ve cit-H3 ile inflamatuar belirteçler arasında korelasyon saptandı (p<0.05). Serum cf-DNA ve NE ile düzeltilmiş serum MPO ve cit-H3'ün hastaları sağlıklı gruptan ayırmada; serum ve tükürük cf- DNA ile düzeltilmiş tükürük cf-DNA'nın aktif hastaların inaktif hastalardan ayrımında bir biyobelirteç adayı olarak kullanılabileceği görüldü (p<0.05).

Sonuçlar: Çalışmamızda, BH'ında NETosis bulgularının hastalık aktivitesi ile ilişkili
olabileceğini ve aktif hastalık bulguları düzeldiğinde, NETosis biyobelirteçlerinde de bir
gerileme olabileceği gözlenmiştir. NETosis'in BH patogenezindeki yeri ve hastalık aktivitesini yansıtacak biyobelirteç rolünün aydınlatılması için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Behçet Disease (BD) is a multisystemic inflammatory disease of unknown etiology.
Some of its manifestations have been classified among neutrophilic dermatosis, and neutrophil extracellular traps (NETs) have been claimed in the pathogenesis of BD. We aimed to investigate the potential relationship between the NETosis findings and oral and systemic activity of BD.

Patients and Methods: 30 orally and/or systemically active patients who met the ISG-1990
criteria (except 1 patient) and 10 healthy individuals were included into the study. Serum and saliva samples were collected from patients during their active and remission periods crosssectionally and some of them were followed also longitudinally. cf-DNA, NE, MPO and cit-H3 levels were measured as NETosis findings and adjusted with blood neutrophil count;
unadjusted and adjusted levels were evaluated according to the disease activity of the patients.

Results: The study group consisted of 30 active patients (70% men, median age 34.5 years and follow-up period 54 months) and 18 inactive patients (61.1% men, median age 36.5 years and follow-up period 48 months). Saliva samples were obtained from 15 patients with orally active disease and from 7 of them when they have no oral lesion. In BD, serum cf-DNA and NE levels were found to be high (p≤0.001, p<0.05), while adjusted serum MPO and cit-H3 levels were found to be low (p≤0.001, p≤0.01). There was no difference in salivary NETosis biomarkers between patients and controls, but saliva and adjusted saliva cf-DNA showed a decrease in longitudinal follow-up (p<0.05). Serum cf-DNA, adjusted serum MPO and cit-H3 correlated with inflammatory markers and adjusted serum NETosis biomarkers correlated with each other; whereas saliva cf-DNA, adjusted saliva MPO and cit-H3 correlated with inflammatory markers (p<0.05). Serum cf-DNA and NE, adjusted serum MPO and cit-H3 could be used as biomarker candidates to differentiate patients from the healthy group; serum and saliva cf-DNA and adjusted saliva cf-DNA could be used as biomarker candidates to differentiate active patients from inactive patients (p<0.05).

Conclusions: NETosis biomarkers may show changes in association with systemic and/or local
activity of BD patients in association with disease manifestations. Further studies are needed to clarify the biomarker potential of NETosis findings in BD. (This study was funded by Scientific Research Projects Coordination Unit of Istanbul University. Project number: TTU-2021-38154)