Şanlıurfa ilindeki evlilik çağındaki kadın ve erkeklerin akraba evliliklerine ilişkin tutumları
Attitudes of men and women of marriage age towards consanguineous marriages in Şanlıurfa province
Yazar: FEYZA NUR KÜÇÜKÖNDER AHMER
Danışman: PROF. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Akraba evlilikleri = Consanguineous marriages ; Ebelik = Midwifery ; Halk sağlığı = Public health ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Hemşirelik = Nursing ; Kadın sağlığı = Women's health ; Üreme sağlığı = Reproductive health

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Şanlıurfa ilindeki evlilik çağındaki kadın ve erkeklerin akraba evliliklerine ilişkin tutumlarını ve etki eden faktörleri belirlemektir. Tanımlayıcı tipteki araştırma, 1 Ekim 2023-1 Nisan 2024 tarihleri arasında Şanlıurfa ilinde bulunan evlilik çağındaki 347 kadın ve erkekle, çevirim içi anket yolu ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Akraba Evliliği Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 24,55±4,93 yaş, %68'i kadın ve %62'sinin öğrenim durumu üniversite ve üzeridir. Katılımcıların %71,8'inin ailesinde akraba evliliği olduğu, %91,9'unun akraba evliliği yapmayı düşünmediği ve %81,6'sının akraba evliliği ile ilgili eğitim/toplantıya katılmadığı belirlenmiştir. Katılımcıların Akraba Evliliği Tutum Ölçeği (AETÖ) puanlarının ortalaması 63,92±16,70 olarak bulunmuştur. Araştırma kapsamındaki bireylerden erkeklerin, ilköğretim mezunu olanların, ilçede yaşayanların, memleketi doğu bölgesi olanların, geniş aileye sahip olanların, ailesinde akraba evliliği olanların, akraba evliliği yapmayı düşünenlerin, anne babası akraba olanların ve çevresinde akraba evliliği yapmış birey olanların akraba evliliğine yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Katılımcıların yaşı, çalışma durumu, gelir düzeyi, ailede genetik hastalık olma durumu, çevresinde akraba evliliği nedeniyle engelli çocuğu olan birey olma durumu, akraba evliliği ile ilgili danışmanlık alma durumu ve danışmanlık almayı isteme durumlarının akraba evliliğine yönelik tutumlarının istatistiksel olarak farklı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). 
Evlilik çağındaki kadın ve erkeklerin, akraba evliliğine bağlı gelişebilecek riskler ve sağlık sorunları konusundaki farkındalıklarını artırmaya yönelik evlilik öncesi dönemde danışmanlık hizmetlerinin verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the attitudes towards consanguineous marriages and the influencing factors among women and men of marriageable age in Şanlıurfa province. This descriptive study was conducted online with 347 women and men of marriageable age in Şanlıurfa province between October 1, 2023, and April 1, 2024. The data were collected using the "Introductory Information Form" and the "Consanguineous Marriage Attitude Scale". 
The average age of the participants in the study was 24.55±4.93 years, 68% were women, and 62% had an educational level of university or above. It was determined that 71.8% of the participants had consanguineous marriages in their families, 91.9% did not consider consanguineous marriage, and 81.6% had not attended any education/meeting related to consanguineous marriage. The participants' average score on the Consanguineous Marriage Attitude Scale (CMAS) was found to be 63.92±16.70.
It has been determined that attitudes towards consanguineous marriages are more positive among men, primary school graduates, those living in towns, those whose hometown is in the eastern region, those with extended families, those who have consanguineous marriages in their families, those considering consanguineous marriage, those with consanguineous parents, and those who have individuals with consanguineous marriages in their environment (p<0.05). It has been found that age, employment status, income level, presence of genetic diseases in the family, presence of disabled children due to consanguineous marriages in the environment, receiving counseling about consanguineous marriage, and the desire to receive counseling are not statistically significant factors affecting attitudes towards consanguineous marriages (p>0.05). It is recommended to provide premarital counseling services to increase awareness among marriageable men and women about the risks and health issues that may arise due to consanguineous marriages.