Yüksek riskli cerrahi hastalarının postoperatif yoğun bakıma alınma kriterlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of postoperative consideration criteria of high risk surgical diseases
Yazar: İSMAİL KÜLTİGİN AKÇALI
Danışman: PROF. DR. ALİ EMRE ÇAMCI
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Kritik hastalık = Critical illness ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Standartlar = Standards ; Triyaj = Triage ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: YBÜ kaynakları birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de kısıtlıdır. Bu prospektif gözlemsel kohort çalışmasında, yüksek riskli cerrahi hastalarında uyguladığımız postoperatif yoğun bakım triyajımızdaki isabetin ne düzeyde olduğunu saptamak amacıyla majör cerrahiden yoğun bakıma hasta kabul kriterleri gözlemlenmiş ve bu kriterlerin uluslararası standartlara ne ölçüde yaklaştığı incelenmiştir.
Yöntem: Etik kurul onayı ve hasta onamı alınmasını takiben 12 ay boyunca postoperatif yoğun bakıma kabul edilen 790 hastanın verileri incelendi. Hastaların demografik verileri, preoperatif ASA, RKRI, POSSUM, SLIP, KRAKI skorları, operasyon verileri ve S-APGAR düzeyleri, postoperatif dönemde ise YBÜ SOFA skorları ve yoğun bakım tedavi verileri kaydedildi. Yoğun bakıma alınma endikasyonları ve zamanlaması (planlı-beklenmedik-acil)  not edilerek perioperatif gelişen komplikasyonlar ve primer müdahaleler ile tedavi modaliteleri kaydedildi.
Bulgular: Çalışma dönemi boyunca verileri izlenen hastaların; % 57'si erkek, ortalama yaşı 57 ± 15, VKİ'si ise 32.8 ± 6 kg/m2'dir. Yoğun bakıma kabul endikasyonlarının % 63'ünü tıbbi endikasyonlar oluşturup bu hastaların da % 54'ü (427 hasta)  ASA III kategorisindedir. Eşlik eden hastalıklardan en sık gözlenen sistemik ek hastalık kardiyovasküler sistem hastalığı olup bu hasta grubunun en sık kullandığı ilaç grubu olarak antiagregan-antikoagülan ilaçlar saptanmıştır. Preoperatif risk skorlamalarından solunum (SLIP) ve renal (KRAKI) risk indeksleri düşük risk göstermekte iken; POSSUM ve P-POSSUM skorları ise yüksek olarak saptanmıştır. Cerrahi sonrası değerlendirilen S-APGAR Skoru 7.2 ile ortalamanın üzerinde, yoğun bakım SOFA skoru 2.22 ortalama ile düşük-orta seviyededir. Hastaların YBÜ takibinde yapay solunum süresi 224 ± 440 dakika, hasta başına düşen YBÜ yatak kullanım süresi ise yaklaşık 30,5 ± 21 saattir. Çalışma döneminde mortalite % 0.8 (7 hasta) olarak gerçekleşmiştir. 
Sonuç: Bu tez çalışmasında, cerrahi sonrası bakıma karar verirken hedeflenen etkin ve verimli bir triyajın bir çok faktörden etkilenen dinamik bir değişken olduğu düşünülmüştür. Kaynakların etkin-verimli kullanımı için aday hastaların risk değerlendirmelerinin objektif ve multidisipliner olarak yapılmaları ve bazı kategorideki hastalara cevap verebilecek nitelikte ara yoğun bakım ünitelerinin oluşturulması gerektiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Aim: There are limited intensive care units in our country like in other countries. At this prospective observative cohort study to understand the level of our post-operative intensive care unit triage on the surgical patients who are at high risk, we observed patient acceptance criterias to intensive care unit after major surgeries and how much these criterias get closer to international standards.
Material and methods: After taking the consent of the patient and the ethic committee, the datas of 790 patients who are accepted to the postoperative intensive care unit for 12 months are examined. The demographic datas, preoperative ASA, RKRI, POSSUM, SLIP, KRAKI scores, operation datas and S-APGAR  levels of the patients; at postoperative period ICU SOFA scores and intensive care treatment datas of the patients are saved. Perioperative complications, primary interventions and treatment modalities are saved by noting down the indications of the acceptance and timing (planned-unexpected-emergent) to intensive care unit.
Results: During the study period, 57% of the patients were male and the mean age was 57 ± 15 and the BMI was 32.8 ± 6 kg / m2. 63% of indications for intensive care admission were medical indications and 54%  (427 patients) of these patients were in the ASA III category. The most common systemic comorbid disease was cardiovascular system disease, and the most common group of patients was antiagregan-anticoagulant drugs. Preoperative risk scoring showed low risk for respiratory (SLIP) and renal (KRAKI) risk indices; POSSUM and P-POSSUM scores were high. The S-APGAR score after surgery was higher than the average by 7.2 and the intensive care SOFA score was low-to-medium by an average of 2.22. Following the ICU of the patients, the duration of artificial respiration was 224 ± 440 minutes per patient and the duration of ICU bed use was approximately 30.5 ± 21 hours. During the study period mortality was 0.8%  (7 patients).
Conclusion: At this thesis study, while deciding the postoperative care it is thought that the targeted effective and efficient triage is a dynamic variable which is affected by many factors. It is observed that the risk evaluations of the candidate patients must be done in an objective and multidisciplinary way and intermediate intensive care units which are answering the needs of the patients in some categories  must be created  to use the sources effectively  and efficiently.