Türkiye'de ve dünyada bilim ve teknoloji politikaları ve ulaştırma kesimi
Science and technology policies in Turkey and in the world and the transport sector
Yazar: AHMET ALPER PARKER
Danışman: PROF. DR. YÜCEL CANDEMİR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ulaştırma bir toplumun bütün kesimlerini etkileyen oldukça önemli bir etkinliktir. Ulaştırmanın iş olanakları yaratma potansiyeli vardır. Ulaştırma sadece kendi başına milyonlarca insana iş olanağı sağlayan bir endüstridir. İnsanların diğer insanlara, yerlere, diğer mal ve hizmetlere erişimini sağlayan ulaştırma sistemleri güçlü bir ekonominin ön koşulu olup toplumsal yapılanmanın ve yaşam kalitesini arttırmanın vazgeçilmez bir unsurudur. Ulaştırmanın ülke çapında yaratacağı etkilerin başından sonuna kadar planlanması ve bu planlan belirli ulaştırma politikalarının yönlendirmesi gerekir. Bu politikaları şekillendirmede bilim ve teknolojinin oynadığı rol ise tartışılmaz. Bu çalışmada da ulaştırmayı şekillendiren bu bilim ve teknoloji politikaları incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde çalışmanın amacı açıklanmış ve Türkiye'deki ve dünyadaki bilim ve teknoloji politikalarından bahsedilmiştir. Çalışmanın asıl amacı ulaştırma kesimine dönük olduğu için bu tartışma kısa tutulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde dünyadaki ulaştırma bilim ve teknoloji politikalarına yer verilmiştir. Öncelikle dünyadaki ulaştırma kesiminin 2025 yılı için bir tahmini yapılmıştır. Ardından ulaştırma bilim ve teknoloji politikaları iki ana ülke grubu içerisinde incelenmiştir. Bu gruplar Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Kıtası - Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleridir. Ardından ulaştırma teknoloji politikaları genel olarak incelenmiştir. Daha sonra ulaştırma ile teknoloji arasındaki ilişkiye değinilmiş, ulaştırmada teknoloji yeniliği politikasından bahsedilmiş ve ardından ortaya çıkan yeni teknolojiler incelenmiştir. Son olarak da dünyada sürdürülebilir ulaştırma politikalarından bahsedilmiştir. Burada Avrupa Birliği'nde sürdürülebilir ulaştırma politikalarından bahsedilmiş, Avrupa Birliği'nin aldığı önlemler anlatılmış, Avrupa Birliği'nin sürdürülebilir ulaştırma için araştırma politikası açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Türkiye'deki bilim ve teknoloji politikaları ve ulaştırma kesimi incelenmiştir. Öncelikle Türkiye'nin sosyo iktisadi karakterinden bahsedilmiştir. Daha sonra Türkiye'deki ulaştırma koridor ve ağlan özetlenmiştir. Ardından Türkiye'deki ulaştırma kesimine ait son gelişmeler ve geleceğe yönelik beklentiler açıklanmıştır. Daha sonra ulaştırma kesimine ait politika ve planlama sorunlarına değinilmiş ve ulaştırma kesiminin bütününe ait politika ve önerilerden bahsedilmiştir. Bundan sonra ise sırasıyla alt kesimlerdeki başlıca sorunlar, çözüm ve politika önerileri, Türkiye'nin sürdürülebilir ulaştırma politikalan ve Türkiye ulusal enformasyon altyapısına değinilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümü ise Türkiye'deki ve dünyadaki bilim ve teknoloji politikalan ve ulaştırma kesiminin tartışıldığı sonuç kısmından oluşmaktadır.

Abstract:
Transport is a very important activity that affects all the sectors of a society. Transport has the potential to create job opportunities. Transport is an industry that creates job opportunities for millions of people by itself. Transport systems, which enable people to access other people, places, other goods and services, are the prior condition of a powerful economy and a basic requirement for social structuring and improving quality of life. Effects that transport creates nationwide must be planned from beginning to end and these plans must be guided by particular transport policies. The role of science and technology in shaping these policies is crucial. In this study, these science and technology policies that shape transport were examined. In the first section of the study, the aim of the study is explained and the science and technology policies in Turkey and the world are examined. This discussion is taken relatively short because of the main objective of the study is about the transport sector. In the second section of the study, transportation science and technology policies in the world have been analyzed. First of all, the estimate of the transport sector of the world in 2025 is given. Next, transportation science and technology policies are examined in two main country groups. These groups are the United States of America and the European Continent - Commonwealth of Independent States countries. Then, transportation technology policies are examined generally. After that, the relationship between transport and technology has been emphasized, transportation innovation policy has been examined and then emerging new technologies have been examined. Lastly, sustainable transport policies in the world have been explained. Here, the sustainable transport policies in the European Union have been described, measures, which European Union took, have been told and European Union's research policy for sustainable transport has been explained. In the third section of the study, transportation science and technology policies in Turkey have been analyzed. Firstly, Turkey's socio-economic character has been analyzed. Next, transport corridors and networks in Turkey have been summarized. Then, latest developments related to Turkish transport sector and future expectations have been explained. After that, policy and planning problems related to transport sector have been taken and policies and measures belonging the whole of the transport sector have been explained. After all, main problems in lower sectors; solution and policy suggestions, Turkey's sustainable transport policies and Turkish National Information Infrastructure have been examined in order. The fourth section of the study consists of the conclusion part, which discusses science and technology policies in Turkey and the world and the transport sector.