Bazı yaygın mürdümük çeşitlerinde kuraklık stresinin çimlenme ve fide gelişimine etkisi
The effect of drought stress on germination and seedling growth of some grass pea cultivars
Yazar: HİLAL ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ATIŞ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Fizyolojisi Laboratuvarında yürütülmüştür. Araştırmada Karadağ, İptaş ve Eren yaygın mürdümük (Lathyrus sativus L.) çeşitleri bitki materyali olarak kullanılmıştır. Deneme 4 tekerrürlü olarak tesadüf parselleri deneme desenine göre kurulmuştur. Araştırmada mürdümük çeşitlerinin kuraklık stresine tepkilerini belirlemek amacıyla, saf su (kontrol), -3, -6, -9 ve -12 Bar ozmotik basınca sahip PEG-6000 solüsyonları ile kuraklık ortamları oluşturulmuştur. Araştırmada çimlenme oranı, çimlenme indeksi, ortalama çimlenme süresi, fide boyu, kök uzunluğu, fide-kök yaş ağırlığı, tolerans indeksi incelenmiştir. İncelenen özelliklerden, kök uzunluğu, fide uzunluğu, fide yaş ağırlığı, çimlenme oranı, ortalama çimlenme süresi, tolerans indeksi değerleri çeşitlere bağlı olarak istatistiksel olarak önemli farklılık gösterirken, kök yaş ağırlığı ve çimlenme indekisi üzerinde çeşitlerin etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. İncelenen tüm özelliklerin artan kuraklık düzeylerinden olumsuz etkilendiği ve bu etkinin istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Çimlenme oranı sadece -12 Bar ozmotik basınç düzeyinde önemli oranda azalırken, diğer özellikler kuraklığın daha düşük dozlarından önemli derecede etkilenmiştir. Araştırma sonuçları kurak koşullarda daha iyi çimlenme ve fide gelişimi gösteren Eren çeşidinin kurak koşullarda tercih edilebileceğini göstermiştir.

Abstract:
This study was conducted in Laboratory of Plant Physiology of Agricultural Faculty of Mustafa Kemal University. In the study, 3 grass pea (Lathyrus sativus L.) cultivars (cv. Karadağ, cv. Eren and cv. İptaş) were used as a plant material. The experiment was carried out in the petri dishes with according to factorial arrangement of completely randomized design with four replications. To determine the effect of drought stress on grass pea cultivars, drought stress was generated at 5 different osmatic potential of PEG-6000 (0 (distilled water as control), -3, -6, -9 ve -12 Bar). Germination percentage, germination index, mean germination time, shoot length, root length, fresh shoot weight and fresh root weight were determined in this study. As a results of experiment, root length, shoot length, fresh shoot weight, mean germination time and drought tolerance index were significantly affected by cultivars while the effects of cultivars were statistically insignificant in terms of fresh root weight and germination index. Investigated all traits were adversely affected as increased drought levels. Germination percentage significantly decreased at only -12 bar osmotic potential, while other traits were significantly affected at lower levels of drought. The results of the research showed that cv. Eren, which exhibited better germination and seedling growth, could be preferred to arid conditions.