Olgun örgütlerde iç girişimciliğin canlandırılmasında örgütsel zekânın rolü
The role of organizational intelligence on renewal of intrapreneurship in mature organizations
Yazar: BAYRAM ALAMUR
Danışman: PROF. DR. GÜLTEN GÜMÜŞTEKİN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Örgüt içi girişimcilik = Organizational entrepreneurship ; Örgütsel zeka = Organizational intelligence

Özet:
Örgütlerin hayatlarındaki artan rekabet olgusu ve çıktı sundukları müşteri kitlesinin tercihlerindeki değişimler, örgütlerin kendilerini yenilemelerini zorunlu kılan sebeplerdendir. Örgütler kendilerini yenileyemedikleri sürece, tıpkı bir mamulün yaşam eğrisindeki gibi ömürleri sona erecektir. Tam tersine, yenilik faaliyetini içinde barındıran iç girişimcilik ise örgütü geleceğe hazırlayacak ve ayakta tutacak dinamizmi ona sunacaktır. 
Örgütlerin yaşamları çeşitli evrelerden oluşmaktadır ve olgunluk evresi de bunlardan birisidir. Örgütün olgunluk evresinin belirleyicileri; sektörün olgunluk evresine geçmiş olması, örgütteki çalışan sayısı, örgütün yaşı, büyüklüğü, büyüme oranı, satış oranları, merkezileşme derecesi, verimlilik ve nakit yapısı gibi kriterlerden oluşmaktadır. Örgütler için olgunluk evresini takip eden aşama 'yenilenme' ya da 'çöküş' aşamalarıdır. 
Bu çalışmada, olgun örgütlerin yitirdikleri ileri sürülen iç girişimciliklerinin tekrar canlandırılmasında, örgütsel zekânın oynadığı rol incelenmiştir. Bu amaçla özel bir bankanın bölge müdürlüğü ve bölge müdürlüğüne bağlı 39 banka şubesindeki toplam 317 banka çalışanı üzerinde yapılan uygulama sonuçları, SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir.
Çalışmada örgütsel zekâ ve iç girişimcilik değişkenleri arasındaki etkiler bir model yardımıyla incelenmiştir. Değişkenler arasındaki etkiler incelendiğinde, alan yazındaki araştırmalara benzer bulgulara ulaşılmıştır. Yapılan alan araştırmasının analizleri sonucunda, örgütsel zekânın iç girişimcilik üzerinde pozitif yönlü bir etkisi bulunduğu, bazı örgütsel zekâ ve iç girişimcilik boyutlarının demografik faktörlere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Araştırmada literatürde yeteri kadar incelenmemiş olan örgütsel zekâ değişkeni ile iç girişimcilik değişkeni arasındaki ilişki ortaya konulmuş ve alan yazına katkı sağlayacak yeni ilişkiler tespit edilerek, gelecekte araştırma yapacak kişilere öneride bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: 
Olgun Örgüt, Örgütsel Zekâ, İç Girişimcilik, Stratejik Yenilik

Abstract:
The increasing competition fact at the world of organizations and the variances in the customers' choices are the main reasons for the organizations to modernize themselves mandatorily. Unless organizations renew themselves, their life  will come to an end as it is in the life circle of products. On the contrary; innovation prepares the organizations for the future and provide dynamism to them. 
The life of organizations has various stages and the maturity stage is one of them. The markers for the maturity period consist of  achieving maturity stage, the number of employees, age, size, growth rate, sales rates, centralization degree, productivity and cash form of the organization. "Renewing" or "Falling" stages follow the maturity stage of organizations.
In this study, the role of organizational intelligence in revival of the intrapreneurship, claimed to be lost, in mature organizations has been analyzed. With this aim, the results obtained from 317 employees working at a regional directorate of a bank and 39 branches of the same bank have been analyzed with SPSS 22.0 programme.
The effects between organizational intelligence and intrapreneurship variables were analyzed via a model. When the effects were analyzed, the results showed a similarity with the ones obtained from subject specific literature. As a result of analyzing subject research, it has been confirmed that organizational intelligence has a positive effect on intrapreneurship and moreover organizational intelligence and the levels of intrapreneurship can differentiate according to the demographic elements. In the study, the relationship between the variable of organizational intelligence, which has not been analyzed sufficiently so far, and the intrapreneurship variable has been presented. The new connections, thought to be contributive to the subject specific literature have been determined and the suggestions for the future researchers have been offered. 

Key Words: 
Mature Organization, Organizational Intelligence, Intrapreneurship, Strategic Innovation