Dijital ortamda yayınlanan yalan haberin, kişilere ve markalara olan etkisi
Influence of fake news published on digital media to people and brands
Yazar: EZEL MERİN NALBANTOĞLU
Danışman: PROF. DR. KAAN VARNALI
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Pazarlama İletişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ağızdan ağıza iletişim = Word of mouth communication ; Kitle iletişim kampanyaları = Mass communication campaigns ; Kulaktan kulağa iletişim = Word of mouth communication ; Marka etkileşimi = Brand interaction ; Pazarlama iletişimi = Marketing communication ; Sosyal medya = Social media ; Stratejik iletişim yönetimi = Strategic communication management ; Viral pazarlama = Viral marketing ; Yalan haberler = False News ; Örgütsel iletişim = Organizational communication

Özet:
Bu araştırma dijital mecralarda yayınlanan yalan haberlerin insan davranışlarına ve markalara olan etkisini araştırmaktadır. Yalan haber, insan davranışlarını manipüle etme etkisinden yola çıkarak kişileri istediği gibi yönlendirmektedir. Bu yönlendirme hem bireysel hem de kitlesel açıdan bakıldığında olumsuz etkileri olduğundan toplum için sonuçları olan bir konudur. Bu sonuçlara ulaşmak için de Türkçe ve yabancı anahtar sözcükler belirlenerek doğrulama platformlarında yer alan hem insan davranışlarını hem de markaları etkileyen vaka örnekleri araştırılmış ve analiz edilmiştir.

Örneğin BBC News'te yayınlanan habere göre Christopher Wylie adındaki çalışan Cambridge Analytica'nın 2016' da ki ABD başkanlık seçimlerini etkilemek için 50 milyon Facebook üyesinin kişisel verilerini kullandıklarını ve bu verileri kullanarak kişilerin sosyal medyada gördükleri içeriklerin içerisine sahte haberler yerleştirerek kişilerin hür iradelerini değiştirdiklerinden bahsetmiştir. Bu da demektir ki yalan haberleri kullanarak sadece bireylerin kararları üzerinde değil başkanlık seçimleri gibi bir ulusun kaderini değiştirecek bir etkiden bahsedilmektedir.

Araştırma; yalan haberler hangi araçlar kullanılarak yapılmaktadır? İnsanlar yalan habere neden inanır Yalan haber ne zaman viral olur? Yalan haber ile ağızdan ağıza iletişim arasındaki bağlantı nedir? İnsanların yalan haberi sorgulamadan paylaşması altında yatan davranışlar nelerdir? Ne tarz yalan haberler daha fazla yayılmaktadır? Yalan haberler markalara nasıl zarar verir? gibi sorulara cevap aramaktadır.

Anahtar Sözcükler: Yalan Haber, Sosyal Medya,  Ağızdan Ağıza İletişim, Viral Pazarlama, Marka

Abstract:
This research examines the influence of fake news published on digital media on human behaviors and brands. The fact news directs people as it wishes is based on its effect of manipulating human behaviors. This direction is a subject matter which has consequences for society since it has negative influences both individually and collectively. In order to acquire these consequences, the case studies that affect both human behaviors and brands on the authentication platforms were researched and analyzed by identifying Turkish and foreign keywords.

For example, according to the news published on BBC News, an employee named Christopher Wylie stated that Cambridge Analytica used the personal data of 50 million Facebook users and changed the free will of people by inserting fake news in their content that is seen by people on social media by using these data in order to affect the United States Presidential Election of 2016. Accordingly, it means that there is an influence not only on the decisions of individuals but also that may change the faith of a nation such as a presidential election.

Does the research seek answers to the questions such as what tools are used to make fake news? Why do people believe fake news? When does the fake news go viral? What is the connection between fake news and word-of-mouth communication? What are the underlying behaviors that people share fake news without questioning? What types of fake news are spreading more? How does fake news harm brands?


Keywords: Fake News, Social Media,  Word-of-Mouth Communication, Viral Marketing, Brand