Acil servise kritik hasta başvurusu ve yoğun bakım yatışlarının değerlendirilmesi
Emergency department visits of critically ill patients and evaluation of intensive care unit admissions
Yazar: MEHMET ALİ ASLANER
Danışman: PROF. DR. MEHMET MAHİR ÖZMEN ; DOÇ. DR. MELTEM AKKAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Hastalar = Patients ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Kritik hastalık = Critical illness ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yaşlı, birden çok komorbidite ve onkolojik sorunları ile acil servise başvuran kritik hasta sayısındaki artış, yoğun bakım gereksinimi olan hasta sayısını da arttırmaktadır. 15 Nisan – 14 Eylül 2013 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servis'ten 400 hasta (başvuruların %2.86'sı) yoğun bakım ünitesine yatış için konsülte edildi. Yoğun bakım ünitesine yatış için yapılan uygunsuz konsültasyon; öncelik modeline göre %8, tanı modeline göre %7.8 ve objektif parametre modeline göre %37.9 oranında tespit edildi. Kritik hastaların 269'u (%67.3) yoğun bakım ünitesine, 48'i (%12) palyatif servise, 22'si (%5.4) akut bakım servisine yatırıldı. Yoğun bakım ünitesine uygunsuz yatış ise; öncelik modeline göre % 11.9, tanı modeline göre % 11.4, objektif parametre modeline göre % 58 oranında saptandı. 61 hasta (%15.3) herhangi bir yoğun bakım ya da servise yatırılamadığı için acil serviste kaldı. Yoğun bakım ünitesine yatan hastalara göre acil serviste kalan hastalarda; yaş (ortalama 60 (18 -94) ile 67 (28 – 97)), öncelik modeli 3 (%11.9 ile %82), sepsis (%5.9 ile %49.2), pulmoner sistem ile ilgili tanılar (%14.5 ile % 50.8), gastrointestinal sistem tanıları (%3.7 ile %13.2), malignite (%21.2 ile %60.7) ve mortalite (%20.4 ile %75.4) daha fazla oranda tespit edildi. Mortalite, acil servisten yoğun bakım ünitesine 24 saat içinde yatanlara göre, 24-72 saatte yatan hastalarda 2.4 kat daha yüksek saptandı. Acil servise başvuran kritik hasta popülasyonun artması ve yatak sayısının sınırlı olması nedeniyle hastane yönetimleri kritik bakım ünitelerinin kapasitelerini arttırmaya yönelik önlemleri almalı, acil servis hekimleri de kritik hasta triajı konusunda dikkatli davranmalı ve kritik hastanın öncelik durumuna göre uygun transfer alanı (yoğun bakım, akut bakım, palyatif bakım) seçilmelidir. Ayrıca evde ve sağlık merkezlerinde palyatif bakım desteği verebilecek kuruluşların oluşturulması, acil servis başvurularının azalmasına yardımcı olabilir.

Abstract:
The number of critically ill, elderly patients with multiple comorbidities and oncological problems who present to Emergency department (ED) are increasing and due to the fact that patients who are in need of critical care are growing in number. Between April 15th and September 14th 2013, 400 patients (2.86% of ED visits) were consulted for intensive care unit (ICU) admission from Hacettepe University Emergency Department. Inappropriate consultations for ICU admissions were 8%; priority model, 7.8%; diagnosis model, and 37.9%; objective parameters model. Admissions of critically ill patients were 269 (67.3%) to intensive care unit, 48 (12%) to palliative service, and 22 (5.4%) to acute care services. Also, inappropriate admissions for ICU were 11.9%; priority model, 11.4%; diagnosis model, and 58%; objective parameters model. 61 patients (15.3%) had to be treated in the ED because admissions to other departments were not possible. Patients who were treated in the ED had higher scores compared to the patients who were admitted to intensive care units, for ages (mean 67 (28 – 97) v 60 (18 – 94)), priority model 3 (82% v 11.9%), sepsis (49.2% v 5.9%), diagnosis of pulmonary system diseases (50.8% v 14.5%), diagnosis of gastrointestinal system diseases (13.2% v 3.7%), malignancies (60.7% v 21.2%) and mortalities (75.4% v 20.4%). Mortality of patients, who were admitted to ICUs in 24-72 hours, was 2.4 times higher than the mortality of patients who were admitted in 24 hours. ED physicians should be careful about critically ill patient triage and manage those patients properly for required critical care areas (ICU, acute care, palliative care unit). Hospital managements should develop policies for growing population of critically ill patients who present to EDs. Developing palliative care for homes and health centers, may help reduce ED visits and crowdings.