3-6 yaş çocukların ebeveynlerı̇nı̇n çocuk cı̇nsel ı̇stı̇smarı hakkındakı̇ farkındalıkları uygulamaları ve kaygılarının ı̇ncelenmesı̇
The concerns, practices and awareness of parents of 3-6 aged children's parents about child sexual abuse
Yazar: HÜSNA ELİHOŞ
Danışman: PROF. DR. LEVENT DENİZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZİFE HÜLYA BİLGİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim programları = Education programs ; Farkındalık = Awareness ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; İstismar = Abuse

Özet:
Bu araştırmada 3-6 yaş çocukların ebeveynlerinin çocuk cinsel istismarı hakkındaki farkındalıklarının, uygulamalarının ve kaygılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde farklı sosyoekonomik özelliklere sahip bölgelerde yaşayan, 301'i kadın, 54'ü erkek 355 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacı ile araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgi formu; çocuk cinsel istismarı konusunda risk faktörleri, tehlikeli mekanlar, istismarcı profili, aile içi mahremiyet, çocuk cinsel istismarının belirtileri, uzun dönem etkileri, ortaya çıkması, bildirimi ve çocuk cinsel istismarından korunma eğitimi konularında literatüre dayanan doğru cevapları bulunan farkındalık anketi; çocuk cinsel istismarından şüphe duyulması durumundaki, çocuk cinsel istismarına dair belirti görüldüğündeki, çocuk cinsel istismarından korunma eğitimi ve çocuğun cinsel istismara karşı ebeveyn tarafından korunmasına dair doğru, yanlış uygulamaları içeren uygulamalar anketi ve ebeveynlerin çocuğunu emanet etme, çocuğu yalnız bırakma, çocuğun kendini koruyamaması alt boyutlarını içeren "Cinsel İstismar Ebeveyn Kaygı Ölçeği" uygulanmıştır.
Veri toplama aracından elde edilen veriler araştırmanın amaçları doğrultusunda frekans ve yüzde; standart sapma ve aritmetik ortalama hesapları yapılarak; fark analizleri yapılması gerektiği yerlerde bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi uygulanarak; değişkenler arasındaki ilişkilerin sınanması içinse Pearson Korelasyon analizi yapılarak analiz edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlardan ebeveynlerin; kaygı seviyeleri CİSEK ölçeği toplamında yüksek; "Emanet Etme" alt ölçeğinde orta; "Çocuğu Yalnız Bırakma" alt ölçeğinde yüksek; "Çocuğun Kendini Koruyamaması" alt ölçeğinde yüksek bulunmuştur. CİSEK Ölçeği toplamında ebeveynlerin; cinsiyet, yaş, gelir durumu, eğitim durumu değişkenlerine göre kaygılarının anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Farkındalık ve uygulamalar anketlerinin sonuçları değerlendirildiğinde, ebeveynlerin farkındalıkları ve uygulamaları ile ilgili boyutlarda oransal olarak farkındalıkların olumlu anlamda daha yüksek ve uygulamaların daha doğru yaklaşımlar olduğu kadar daha düşük seviyeli farkındalıklar ve doğru olmayan uygulamaların varlığı da tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ebeveynlerin eğitim ihtiyaçları bağlamında tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk istismarı, çocuk cinsel istismarı, farkındalık, uygulama, kaygı

Abstract:
This research aims to identify the awareness, implications and anxiety of the parents regarding child sexual abuse of the 3-6 year- old children.
Sample group consists of 355 persons,301 women and 54 men, who accommodate in different locations of Istanbul in terms of socioeconomic conditions. In order to collect data a demographic information form generated by the researcher has been conducted, also an awareness survey that has literature-based verified answers regarding risk factors about child sexual abuse, dangerous places, profile of the abuser, domestic privacy, indications of child sexual abuse, long-term effects, exposing, informing and training of protection from child sexual abuse has been conducted. Another survey has been conducted which involves good and bad implications if in doubt of child sexual abuse, if indications of child sexual abuse are seen, in training of protection from child sexual abuse and during the parental protection practices against the sexual abuse. The research also includes a "Parental Anxiety of Sexual Abuse" scale which has sub-dimensions of entrusting the child, leaving the child alone and lack of self-defence skills of children. Collected data for the purpose of the research is analysed as the standard deviation of the items and the arithmetic mean values have been calculated in accordance with the aims of the research. Independent groups T test and analysis of one-way variance analysis (ANOVA) have been implied and Pearson correlation coefficient values have been calculated.
According to the CISEK scale, the anxiety level of the parents is high, according to the subscale of "entrusting", it is medium, according to the subscale of "leaving the child alone", it is high and according to the subscale of "lack of self-defence skills", it is high. Using CISEK scale, it has been found that in regard to the variants of gender, age, economical status, occupation and educational background the anxiety level shows a significant difference. Evaluating the results of surveys about awareness and implications, it is determined that parents have a positive and high awareness and have a proper approach in implications, still they have some lower awareness and improper implications. The findings obtained have been discussed in the context of the possible training needs of the parents.
Key Words: Child abuse, child sexual abuse, awareness, implications, anxiety