Şizofrenili bireylerde allen bilişsel seviye tarama-5 (ABST-5) testinin türkçe uyarlamasının geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi
Investigation of the validity and reliability of turkish adaptation of allen cognitive level screen-5 (ACLS-5) test in individuals
Yazar: LEYLA KAYA
Danışman: PROF. DR. GONCA BUMİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ergoterapi = Ergotheraphy
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma bilişsel becerileri değerlendiren "Allen Bilişsel Seviye Tarama-5 (ABST-5)" in Türkçeye uyarlanması ve şizofrenili bireylerde geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması amacıyla planlandı. Çalışmaya 60 şizofrenili birey ve 60 sağlıklı birey dahil edildi.  ABST-5'in Türkçe uyarlaması yapıldı. Uygulama esnasında, dikiş görevlerine verilen isimlerin Türkçe karşılığı olmadığı için, Türk kültürüne uygun olarak isimlendirmeleri yapıldı. ABST-5'in güvenilirliği test-tekrar test yöntemi ile incelendi. Testin test-tekrar test yöntemi ile güvenilirliğinde sınıf içi korelasyon katsayısı 0,93 (0,85-0,94) yüksek güvenilir olarak bulundu. Geçerliliği ise, yapı geçerliliğinin; "dış testler ile yapı geçerliliği" ve "gruplar arası yapı geçerliliği" olmak üzere iki alt parametresinde incelendi. ABST-5'in gruplar arası yapı geçerliliğinde, sağlıklı bireylerin şizofrenili bireylerden daha yüksek sonuçlar aldığı ve ABST-5'in ayırt edici özelliğinin olduğu görüldü (Z=7,065; p<0,01). ABST-5'in dış testler ile yapı geçerliliğinde Sosyal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ) ve Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) kullanıldı. SİÖ toplam (r=0,426; p<0,001) ve alt parametreleri (r=0,104-0,487; p<0,05) arasında zayıf korelasyon bulundu. WKET tekrarlayan cevap sayısı ( r=-0,537; p<0,01), tekrarlayan cevap yüzdesi (r=-0,540; p<0,01), tekrarlayan yanlış sayısı (r=-0,557; p<0,01) ve tekrarlayan yanlış yüzdesi (r=-0,555; p<0,01) ile negatif yönde orta derece ilişki bulundu. Sonuç olarak ABST-5 şizofrenili bireylerde bilişsel becerileri değerlendirmek için Türkçe geçerli ve güvenilir bir test olarak bulundu.

Abstract:
This study was planned to adapt "Allen Cognitive Level Screen-5 (ACLS-5)", which evaluates cognitive skills, to Turkish and to investigate its validity and reliability in individuals with schizophrenia. The study included 60 individuals with schizophrenia and 60 healthy individuals. ACLS-5 was adapted to Turkish. During the administration, the names given to the stitch tasks were named in accordance with the Turkish culture since they did not have a Turkish equivalent. Reliability of ACLS-5 was examined by test-retest method. In the reliability of the test with the test-retest method, the in-class correlation coefficient was found to be 0.93 (0.85-0.94) high reliable. The construct validity is; It was examined in two sub-parameters: "construct validity with external tests" and "construct validity between groups". In ACLS-5's intergroup validity, it was observed that healthy individuals had higher results than individuals with schizophrenia and ACLS-5 had a distinctive feature (Z = 7.065; p <0.01). Social Functionality Scale (SFS) and Wisconsin Card Sorting Test (WCST) were used for ABST-5's external validity and construct validity. A weak correlation was found between total SFS (r = 0.426; p <0.001) and its sub parameters (r = 0.104-0.487; p <0.05).  The WCST repetitive number of answers (r = -0.537; p <0.01), the percentage of repeating answers (r = -0.540; p <0.01), the number of recurrent errors (r = -0.557; p <0.01) and the percentage of recurrent errors (r = -0.555; p <0.01) and a moderate was found negative correlation. As a result, ACLS-5 was found to be a valid and reliable test for evaluating cognitive skills in individuals with schizophrenia.