Kurumsal kaynak planlaması uygulamalarının işletmelerin rekabet gücüne ve performansına etkileri: Marmara Bölgesinde faaliyet gösteren liman işletmelerinde bir araştırma
The effects of enterprise resource planning implementions on the competitiveness and performance of businesses: A research in port businesses operating in the Marmara Region
Yazar: NERMİN AKARÇAY
Danışman: PROF. DR. ORHAN İŞCAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsal kaynak planlaması = Enterprise resource planning ; Liman işletmesi = Port operation ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Kurumsal Kaynak Planlaması sistemleri, işletmeler için uygulanması zor ama bir o kadar faydalı sistemlerdir. Bu sistemde firmanın bütün bölümlerinin bilgileri aynı veri tabanında yer almakta ve birbirinden çok farklı ihtiyaçları ve çıktıları olan bu bölümler aynı bilgisayar programını kullanmaktadır. KKP sistemleri normalde karmaşık programlardır fakat işletmelere uygun olarak düzenlenebilmektedir. Yazılımın uygulama evresinde çok dikkatli ve özenle hazırlanarak işletme ihtiyaçlarına eksiksiz cevap vermesi gerekmektedir. Bazı durumlarda KKP yazılımları çok başarılı bir şekilde kurulmuş olsalar bile sonuçları istenileni veremeyebilir yani işletme faydasını maksimize edemeyebilir. Bu açıdan işletmelerin rekabet güçlerini yükseltmeleri gerekmektedir.

Rekabet, piyasa ekonomisinde dinamik olarak işleyen bir süreçtir. Sahip olduğu bu özelliği nedeni ile rekabete ait alan üzerinde etkili olan kuralların da sürekli bir değişim içerisinde olduğu görülmektedir.  Söz konusu endüstrinin uluslararası piyasada sıkı bir rekabet mücadelesinde bulunarak rekabet açısından güçlenmesi gerekir. Böylece endüstrinin faaliyette bulunduğu ülkenin rekabet gücünü uluslararası piyasada gösterebilecektir. Rekabet etme gücü yüksek olan işletmelerin performansı da yüksek olmaktadır.

İşletme performansı; girdi, dönüşüm, çıktı ve son olarak geri bildirim aşamasından oluşan sistematik bir süreçtir. Genel olarak işletme performansı belli dönemlerde gerçekleştirilmiş işletme faaliyetlerinin çıktıları veya sonuçlarıdır. İşletme performansının ölçülmesi bir taraftan faaliyetlerinin denetlemesi diğer taraftan da hedeflenen piyasadaki müşterilerin memnuniyetini kazanmaları bakımından önemlidir. İşletme performansının ölçümünde yöneticilerin aldıkları kararlarda performans ölçüm sonucundaki veriler önemli bir etkiye sahiptir.

Yapılan analizler sonucunda; Kurumsal Kaynak Planlaması alt boyutu olan iş süreçlerinin iyileştirilmesi, sürdürülebilir rekabet boyutlarından; maliyet liderliği, stratejik kararsızlık ve odaklanma rekabet üstünlüğünü etkilediği görülmüştür. Performans boyutlarından; rekabet, esneklik, kaynak kullanımı ve inovasyon boyutlarını etkilemektedir. Müşterilerin beklenti ve isteklerinin hızlı olarak değiştiği dönemde süreçlerin iyi bir şekilde yönetilebilmesi için iş süreçlerinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Liman işletmelerinin organizasyonel yapılarının ve iş süreçlerinin uygulanacağı belli yöntemlerle döngü sürelerinin azaltılması için süreç iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır. Ayrıca esnek ve yenilikçi çalışmalar olursa bunlar daha hızlı ve kolay yapılabilmektedir.

Kurumsal Kaynak Planlaması alt boyutu olan finans analizlerinin güvenilirliği ve iletişimin güçlendirilmesi, sürdürülebilir rekabet üstünlüğü boyutlarından; farklılaşma rekabet üstünlüğü ve maliyet liderliğini etkilemektedir. Değişken ve dinamik bir yapıya sahip olan iş ortamında liman işletmeleri, finans analizlerinin güvenilirliğini sağlayabilmek için rekabet üstünlüğü elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Finansal açıdan güvenilirlik işletmelerin maliyetlerinin azaltılmasıyla farklı ürün ve hizmetlerin sunulmasını etkilemekte ve işletmeler küresel rekabette güçlü olabilmek için çaba harcamaktadır. Ayrıca işletmelerin kendi birimleri başta olmak üzere diğer tüm iç ve dış ilişkilerinde iletişimlerini güçlü tutması fırsat ve tehditleri görebilmelerini, değerlendirebilmelerini ve önlemler almalarını sağlamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Kurumsal Kaynak Planlaması, Rekabet, Rekabet Gücü, İşletme Performansı, Performans Değerlendirme

Abstract:
Enterprise Resource Planning systems are difficult to implement but equally useful for businesses. In this system, the information of all the departments of the company is in the same database and these departments, which have very different needs and outputs, use the same computer program. ERP systems are normally complex programs, but can be regulated for businesses. They must be prepared very carefully and meticulously in the implementation phase and fully respond to the business needs. In some cases, even if ERP software is installed very successfully, it may not be able to deliver the desired results, that is, it may not maximize the firm benefit. For this reason, businesses must increase their competitiveness.

Competition is a dynamically functioning process in the market economy. Due to this feature, it is seen that the rules that affect the field of competition are in a constant change. The industry in question needs to be strengthened in terms of competition by competing in the international market. Thus, it will be able to demonstrate the competitive power of the country in which the industry operates. Enterprises with high competitiveness also have high performance.

Business performance is a systematic process consisting of an organization's input, transformation, output and finally feedback. In general, operating performance is the resulting output or results of operating activities that have been carried out at certain periods. Measuring the performance of the company is important in terms of controlling the activities it displays, on the one hand, and gaining the satisfaction of the customers in the targeted market, on the other. Data on performance measurement results have an important effect on the decisions taken by managers for business performance measurement.

As a result of the analysis; Improving business processes, which are sub-dimensions of Enterprise Resource Planning, are among the sustainable competition dimensions; cost leadership, strategic instability and focus affect competitive advantage. It affects the dimensions of competition, flexibility, resource utilization and innovation among the performance dimensions;. Business processes need to be improved in order to manage the processes well in the period when the customers' expectations and demands change rapidly. Process improvement studies are carried out to reduce cycle times with certain methods in which the organizational structures and business processes of port enterprises will be applied. Also, if there are flexible and innovative works, these can be done faster and easier.

Reliability of financial analysis, which is the sub-dimension of Enterprise Resource Planning, and strengthening communication, are among the sustainable competitive advantage dimensions; differentiation affects competitive advantage and cost leadership. In the business environment, which has a changing and dynamic structure, port enterprises aim to achieve a competitive advantage in order to ensure the reliability of their financial analysis. Financial reliability affects the delivery of different products and services by reducing the costs of businesses and businesses strive to be strong in global competition. In addition, keeping the communication of the companies strong in all other internal and external relations, especially in their own units, enables them to see, evaluate and take measures.

Key Words: Enterprise Resource Planning, Competition, Competitive Power, Business Performance, Performance Evaluation