İlerleyici ve stabil hafif kognitif bozukluk olgularında olaya ilişkin potansiyellerin incelenmesi
Evaluation of event related potentials in patients wi̇th progressive and stable mild cognitive impairment
Yazar: YAĞMUR ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. GÖRSEV YENER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Sinir Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials

Özet:
Amaç: Amnestik Hafif Kognitif Bozukluk (HKB), Alzheimer Hastalığı'nın (AH) öncül evresi olarak görülmektedir ve AH'ye dönüşme oranı oldukça yüksektir. HKB'den AH'ye dönüşümü öngörebilecek bir belirtece ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmanın amacı, olaya ilişkin potansiyellerden P300 bileşeninin HKB'den AH'ye dönüşümde belirteç olarak kullanılabilirliğinin incelenmesidir. 
Yöntem: Başlangıç ve bir yıllık takip nörolojik muayene, nöropsikolojik test ve EEG kayıtları bulunan 14 ilerleyici, 14 stabil HKB olgusu ile bu olgularla yaş, eğitim ve cinsiyet uyumlu 29 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların görsel seyrek uyaran paradigmasıyla ortaya çıkarılan ortalama P300 genlik değerleri, Fz, Cz ve Pz elektrotlarından, 280-550 ms zaman aralığında otomatik olarak ölçülmüştür. Ortalama P300 genlik değerleri ile nöropsikolojik test puanları arasındaki korelasyonlar incelenmiş ve ortalama P300 genlik değerlerinin duyarlılık ve özgüllüğünün belirlenmesi için ROC eğrisi analizleri yapılmıştır. 
Bulgular: İlerleyici ve stabil HKB olgularının başlangıç P300 genliklerinin sağlıklı kontrollerden ve ilerleyici HKB olgularının başlangıç P300 genliklerinin stabil HKB olgularından düşük olduğu saptanmıştır (F2,54=14.942; p<.001). Takip P300 genlik değerleri ilerleyici ve stabil HKB olgularında sağıklı kontrollere kıyasla düşük bulunmuştur (F2,54=12.288; p<.001). Ayrıca, başlangıç ve takip Fz P300 genlikleri Cz ve Pz P300 genliklerinden yüksektir. ROC analizleri, başlangıç P300 genliğinin ilerleyici ve stabil HKB'yi %85.7 duyarlılık ve %71.4 özgüllük ile ayırt edebildiğini göstermiştir. 
Sonuç: Çalışma bulguları, P300 genlik değerlerinin HKB'den AH'ye dönüşümü öngörebilmek, ilerleyici ve stabil HKB ayrımını yapabilmek adına bir belirteç olarak kullanımını desteklemektedir.

Anahtar Sözcükler: Hafif Kognitif Bozukluk, Alzheimer Hastalığı, Olaya İlişkin Potansiyeller, P300

Abstract:
Objective: Amnestic mild cognitive impairment (MCI) is considered as the prodromal stage of Alzheimer's disease (AD) and the conversion rate from MCI to AD is high. There is a need for a marker to predict the conversion from MCI to AD. The aim of the study is to investigate the utility of P300 component of event related potentials as a marker for conversion from MCI to AD. 
Method: The study included 14 progressive MCI, 14 stable MCI and age, education, gender matched 29 healthy controls with baseline and follow-up neurological examinations, neuropsychological tests and EEG recordings. The average P300 amplitude values, which elicited by a visual oddball paradigm, were measured automatically from the Fz, Cz and Pz electrodes at a time interval of 280-550 ms. Correlations between P300 amplitude values and neuropsychological test scores were examined. ROC curve analyzes were performed to determine the sensitivity and specificity of mean P300 amplitude values.
Results: The baseline P300 amplitudes of the progressive and stable MCI were lower than healthy controls and P300 amplitudes of progressive MCIs were lower than those with stable MCIs (F2,54=14,942; p<.001). Follow-up P300 amplitude values were lower in patients with progressive and stable MCI compared to healthy controls (F2,54=12,288; p<.001). In addition, baseline and follow-up Fz P300 amplitude was higher than the Cz and Pz. Several correlations were found between P300 amplitudes and neuropsychological test scores. ROC analysis showed that the baseline P300 amplitude can distinguish between progressive and stable MCI with 85.7% sensitivity and %71.4 specifity. 
Conclusion: The findings of the study support the use of P300 amplitude values as a marker for predicting the progression of the disease and discriminating between progressive and stable MCI.

Keywords: Mild Cognitive Impairment, Alzheimer's Disease, Event Related Potentials, P300