Farmasotik formlarda ilaç etken maddelerinin HPLC ile enantiyomer tayinleri
Determination of enantiomers of active ingredient in pharmaceutical forms by HPLC
Yazar: HİLAL TORUL
Danışman: PROF. DR. M. TEVFİK ORBEY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Farmasötik formülasyonlardaki R(-),S(+)-atenolol ve R(-), S(+)-propranololün tayini için geçerli bir HPLC-UV yöntemi geliştirildi. Önerilen yöntem numune hazırlama aşamasında hiçbir ön işleme gerek duymaz ve yöntemin belirli aralıkta seçici, doğrusal ve tekrarlanabilir olduğu bulundu. Atenolol izomerleri, hareketli faz % 60 heksan, % 35 diklorometan, %5 metanol (20:1 trifloroasetik asit), 2 ml min-1 akış hızında ve propranolol izomerleri, hareketli faz % 55 heksan, % 40 diklorometan, %5 etanol % 0.25 trifloroasetik asit, 2 ml min-1 akış hızında Chirex(S)_ICA/(R)_NEA (00G_3022 _E0, 250_4.6 mm) kolonu kullanılarak ayrıldı. R(-) - atenolol ve S(+) ? atenololün her ikisinin de kalibrasyon eğrisi 50-150 µg ml-1 konsantrasyon aralığında doğrusaldır. R(-)-propranolol ve S(+)-propranololün her ikisinin de kalibrasyon eğrisi 5-100 µg ml-1 konsantrasyon aralığında doğrusaldır. R(-)-atenololün ve S(+)? atenololün gözlenebilme sınırları sırasıyla 12.3 µg ml-1 ve 9.86 µg ml-1' dir. R(-)-propranolol ve S(+) ? propranololün gözlenebilme sınırları sırasıyla 0.61 µg ml-1 ve 0.89 µg ml-1'dir. R(-)-propranolol ve S(+)-propranololün alıkonma zamanları 12.4 dk ve 14.3 dk ve R(-)-atenolol ve S(+)-atenololün alıkonma zamanları 29.4 dk ve 33.2 dk'dır. Tayin, propranolol için 254 nm ve atenolol için 280 nm'deki UV absorbanslarının ölçülmesiyle gerçekleştirildi. Deneysel çalışma boyunca iç standart olarak timolol kullanıldı. Önerilen metot farmasötik formülasyonlardaki enantiyomerlerin tayininde uygulandı ve herhangi bir matriks girişimi bulunmadı.Anahtar kelimeler: Propranolol, Atenolol, HPLC, Enantiyomer ayrımı

Abstract:
A validated HPLC-UV method was developed for the determination of R(-),S(+)-atenolol and R(-),S(+)-propranolol in pharmaceutical formulation. The proposed method requires no elaborate sample preparation and found to be selective, linear and repeatable within the established ranges. Atenolol and propranolol isomers were separated using a Chirex(S)_ICA/(R)_NEA (00G_3022 _E0, 250_4.6 mm) with a mobile phase of % 60 hexan, % 35 dicloromethan, %5 methanol (20:1 trifluoroacetic acid) at a flow rate of 2 ml min-1 and mobile phase of % 55 hexan, % 40 dicloromethan, %5 ethanol % 0.25 trifluoroacetic acid at a flow rate of 2ml min-1, respectively. The calibration curves of both the R(-) - atenolol and S(+) - atenolol were linear over the concentration range of 50-150 µg ml-1. The calibration curves of both the R(-)-propranolol and S(+)-propranolol were linear over the concentration range of 5-100 µg ml-1. The detection limits of R(-) and S(+)-atenolol were found to be as 12.3 µg ml-1 and 9.86 µg ml-1, respectively. The detection limits of R(-) and S(+)-propranolol were found to be as 0.61 µg ml-1 and 0.89 µg ml-1, respectively. Retention times of R(-)-propranolol and S(+)-propranolol is 12.4 min and 14.3 min, respectively. Retention times of R(-)-atenolol and S(+)-atenolol 29.4 min and 33.2 min, respectively. Detection was performed by measurement of UV absorbance at 254 nm for propranolol and 280 nm for atenolol. Timolol was used as the internal standard throughout the experimental work. The proposed method was applied to the determination of enantiomers in pharmaceutical formulation and no interference of any excipients matrices was found.Keywords: Propranolol, Atenolol, HPLC, Enantiomer separation