Burdur ili Karataş Gölü'nde yaşayan sudak balığı (Sander lucioperca L., 1758)'nda, göl suyunda ve sedimentinde ağır metal birikiminin araştırılması
Investigation of heavy metal accumulation in water, sediment and pike perch (Sander lucioperca L., 1758) inhabiting Karataş Lake in Burdur city
Yazar: BURCU BAŞYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. SELDA TEKİN ÖZAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Temmuz-2010 ve Nisan-2011 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışmada, Karataş Gölü'nün suyunda, sedimentinde ve gölde yaşayan sudak balığı (Sander lucioperca L., 1758)'nın kas, karaciğer ve solungaçlarındaki Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Mo, Pb, Se, Ni ve Zn düzeylerinin mevsimsel değişiminin incelenmesi, doku ve organlarındaki metal miktarları ile balık boyu ve ağırlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Arazi çalışmaları sırasında sıcaklık, pH, elektriksel iletkenlik ve çözünmüş oksijen gibi bazı fiziko-kimyasal parametreleri ölçülmüştür. Suda yapılan analizler sonucunda Cd sonbahar mevsiminde, Cr sonbahar ve kış mevsiminde, Mo kış mevsiminde, Se ve Pb ise tüm mevsimlerde belirlenememiştir. Suda en fazla belirlenen metal Fe, en az belirlenen metal ise Cd olmuştur. Sudaki metal miktarlarının genelde ilkbahar mevsiminde arttığı saptanmıştır. Sediment örneklerinde yapılan analizler sonucunda tüm metaller her mevsimde belirlenmiştir. Göl sedimentinde en fazla birikim gösteren metal Fe olurken, en az biriken metal ise Cd olmuştur. Sedimentteki metal miktarları genelde kış mevsiminde artış göstermiştir. Sudak balığının kas, karaciğer ve solungaçlarındaki Pb düzeyi tüm mevsimlerde ve tüm dokularda analiz limitinin altında kalırken, Cd kış mevsiminde kas ve karaciğer dokusunda, Cr kış mevsiminde karaciğer dokusunda, Mn ise ilkbahar mevsiminde karaciğer dokusunda analiz limitinin altında kalmıştır. Balık örneklerinin tüm doku ve organlarında Fe en fazla belirlenen metal olmuştur. Metallerin karaciğer dokusunda kas ve solungaca göre daha fazla birikim gösterdiği belirlenmiştir. Doku ve organlardaki metal miktarının kasta genelde sonbahar mevsiminde, karaciğerde yaz mevsiminde, solungaçta ise kış mevsiminde artış gösterdiği saptanmıştır. Balıklardaki metal seviyeleri ile balıkların ağırlık ve boyları arasında genel olarak negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Karataş Gölü, sudak, ağır metal, su, sediment, fiziko-kimyasal parametreler.

Abstract:
This study which was carried out between July 2010-April 2011 aimed to determine the seasonal variations of Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Mo, Ni, Pb, Se and Zn in water, sediment and muscle, liver and gill of pike perch, the relationship between metal levels in tissue and organs with fish weight and lenght. During the field work, some physico-chemical parameters like temperature, pH, conductivity and dissolved oxygen had been measured. As a result of analysis in water, Cd in autumn, Cr in autumn and in winter, Mo in winter, Pb and Se in all seasons were not determined. Fe was the highest and Cd was the lowest in water. It had been determined that the metal levels in water increased in spring. All of the metals were determined in sediment. Fe was the highest and Cd was the lowest in sediment. It had been determined that the metal levels in sediment increased in winter. As a result of analysis of heavy metals in pike perch Pb not determined in all seasons in all tissues. Cd in muscle and liver in winter, Cr in liver in winter, Mn in liver in spring were not determined. Fe was the highest in all tissues. The highest metal levels were found in liver compared with gill and muscle. The metal levels in muscle increased in autumn, in liver increased in spring and in gill increased in winter generally. Negative relationships were determined between metal levels in fish with fish weight and lenght.Key words: Karataş Lake, pike, heavy metal, water, sediment, physico-chemical parameters