Kavram haritaları yardımıyla ilköğretim öğretmen adaylarının geometrik kavramları ilişkilendirmeleri üzerine bir inceleme
An investigation on pre-service teachers? associating geometric concepts by the help of concept maps
Yazar: ZEYNEP AKKURT
Danışman: DOÇ. DR. OYLUM AKKUŞ İSPİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Geometri = Geometry ; Kavram haritaları = Concept maps ; Kavramlar = Concepts ; Van Hiele geometri = Van Hiele geometry ; Öğretim = Teaching ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Geometrik kavramları anlamak, onlar arasındaki ilişkileri kavramaya dayanır. Geometri kavramları arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla, son zamanlarda matematik eğitiminde kullanılan araçlarından biri de kavram haritasıdır. Bu araştırmada, geometride kavram haritası kullanımının etkili olabileceği düşüncesinden yola çıkılarak, ilköğretim öğretmen adaylarının geometri kavram bilgilerini ve kavram ilişkilerini, özgürce oluşturdukları kavram haritaları yardımıyla incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada, öğretmen adaylarına van Hiele Geometri Testi uygulanmış, farklı kavram ilişkilendirmeleri yapan öğretmen adaylarının hangi geometrik düşünme düzeylerinde bulundukları belirlenmiştir.İlişkisel tarama yönteminin kullanıldığı bu çalışma, tüm sınıf düzeylerindeki ilköğretim matematik öğretmeni adayları ile üçüncü sınıf düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarıyla yapılmıştır. 182 ilköğretim matematik ve 99 sınıf öğretmeni adayından oluşan çalışma grubunun oluşturduğu geometri kavram haritaları, dereceli puanlama anahtarıyla puanlanmış ve bu puanlar; anabilim dalı, sınıf düzeyleri, van Hiele Geometrik düzeylerine göre karşılaştırılmıştır. Uygulama sürecinde, öğretmen adaylarının karşılaştıkları zorluklar ve görüşleri dikkate alınmış, uygulamadan sonra elde edilen kavram haritalarının yapı ve içeriği incelenmiş ve farklı geometrik düşünme düzeylerinde oluşturulan kavram haritaları karşılaştırılmıştır.Elde edilen bulgular, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının kavram haritası puanının, sınıf öğretmeni adaylarının puanından anlamlı bir şekilde yüksek olduğunu göstermektedir. İlköğretim matematik öğretmen adaylarının kavram haritası puanları sınıf düzeylerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Her iki anabilim dalında, öğretmen adaylarının geometri kavram haritalarından aldıkları puanlar, onların van Hiele Geometrik Düşünme Düzeyleri'ne bağlı olarak, yüksek düzeyin lehine, anlamlı bir şekilde değişmektedir. Öğretmen adaylarının oluşturdukları kavram haritalarının yapı ve içerikleri, haritalarının puanlarına göre farklılaşmakta ve adayların zihinlerindeki geometri kavram yapılarını ortaya çıkarmaktadır.Bu çalışma sonucunda, oluşturulan kavram haritalarının sınıf düzeylerine ve geometri düşünme düzeylerine göre değişmesi, geometri deneyimlerinin ve geometrik düşünme düzeylerinin kavram haritalarına yansıdığını, dolayısıyla kavram haritalarının öğretmen adaylarının geometri bilgilerini ortaya koymada etkili araçlar olduğunu göstermektedir. Geometri öğretiminde; kavram haritası kullanımının; bireysel farklılıkları ortaya koyacağı, öğretmen adaylarının zihinlerindeki kavramsal yapıların belirlenmesi ve geliştirilmesi konusunda yardımcı olacağı ve adayların van Hiele Geometrik Düşünme düzeyleri hakkında ipuçları vereceği düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Geometri öğretimi, ilköğretim öğretmen adayı, kavram haritası, van Hiele Geometrik Düşünme Düzeyleri

Abstract:
Understanding geometric concepts depends on comprehending the relations between them. In order to display the relations between geometric concepts, recently, one of the tools that have been used in mathematics education is concept map. In this study, with the idea that using concepts maps in geometry would be effective, it is aimed to investigate the pre-service teachers? concept knowledge and concept relations by the help of their concept maps. In this study, the van Hiele Geometry Test was administered to pre-service teachers and it is determined at which geometry thinking level the pre-service teachers who did different associating is.This study in which causal comparative method was used, was made with the pre-service elementary mathematics teachers at all grades and third grade pre-service primary school teachers. The geometry concept maps that were developed by 182 pre-service elementary mathematics teachers and 99 pre-service primary school teachers were scored by a rubric and those scorings were compared according to departments, van Hiele Geometric Levels and grade levels. In the duration of implementation, the difficulties that pre-service teachers experienced and their opinions were considered, the structure and content of the concept maps that were had after implementation were investigated and the different concept maps that were developed at different levels were compared.The findings show that the score of concepts maps of pre-service elementary mathematics teachers is significantly higher than the score of pre-service primary school teachers. The pre-service elementary mathematic teachers? concept map scores differ significantly. At the two departments, the scores that pre-service teachers got from their geometry concept maps changes significantly in favor of high score with depending on van Hiele Geometric Thinking Levels. The content and structure of concept maps created by pre-service teachers, change according to scores of the maps and discover the geometric concepts? associations in the pre-service teachers? mind.At the end of this study, the difference of concept maps according to different grade levels and different geometric levels shows that the geometry experiences and the geometric thinking levels reflect to concept maps so the concept maps are effective tools for producing the geometric knowledge of pre-service teachers. In geometry instruction, it is thought that the use of concept map will be useful for determining and developing the conceptual structure in the pre-service teachers? mind and give hint about their van Hiele Geometric Levels.Key Words: Geometry instruction, pre-service teacher, concept map, van Hiele Geometric Thinking Levels.