Hipertansif hastalarda depresyon düzeyi, öz etkililik ve öz bakım gücünün belirlenmesi
Determining the level of depression, self- efficacy, and self-care ability in hypertensive patients
Yazar: YAĞMUR BAŞOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma hipertansif hastalarda depresyon düzeyi, öz etkililik ve öz bakım gücünün belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olan bu çalışma, İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesinin dahiliye ve kardiyoloji polikliniklerine başvuran hipertansiyon tanısı olan hastalar ile Ekim-Aralık 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, Hasta Sağlık Anketi-9 (HSA-9), Hipertansiyon Öz-etkililik Ölçeği (HÖEÖ) ve Öz-Bakım Gücü Ölçeği (ÖBGÖ) ile yüz yüze görüşme yoluyla toplandı.  Hastaların yaş ortalaması 64,11±12,46 yıl, hipertansiyon tanı süresi ortalama 10,54±8,55, BKİ değeri ortalaması 28,46±5,1'dir. Hastaların %59,1'i erkek, %72,2'si evli, %55,6'sı ilkokul mezunu, %82,2'si çalışmamakta, %56,1'inin geliri giderine eşit ve %85,2'si eş ve çocuklar ile yaşamaktadır. Hastaların %42,9'unun BKİ fazla kilolu, %85,5'i düzenli ilaç kullanmakta, %65,2'si egzersiz yapmakta, %62,9'unun ek kronik hastalığı bulunmakta, %35,1'inde bir kronik hastalık bulunmakta, %79,1'i diyabet hastası, %54,9'unun genel sağlık durumu ortadır.HSA-9 ortalama puanı 7,23±2,71, HÖEÖ ortalama puanı 53,44±6,63; ÖBGÖ ortalama puanı 78,55±24,26 bulundu. HSA-9 ile ÖBGÖ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu (r=-,186, p<0,01). HÖEÖ ile ÖBGÖ arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulundu (r=,599, p<0,01). Hastaların depresyon riskinin hafif, hipertansiyonda öz-etkililik düzeyleri ve öz -bakım güçleri orta düzeyde olduğu saptandı. Depresyon düzeyleri artıkça öz-bakım düzeyleri azalmakta; öz- etkililik düzeyleri artıkça öz- bakım düzeyleri de artmaktadır.

Abstract:
This study aimed to investigate the levels of depression, self-efficacy, and self-care ability in hypertensive patients. The study design employed a descriptive, cross-sectional, and exploratory approach, involving hypertensive patients diagnosed and attending the internal medicine and cardiology clinics of an educational and research hospital in Istanbul between October and December 2022. Data were collected through face-to-face interviews utilizing the Introductory Information Form, Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9), Hypertension Self-Efficacy Scale (HSE Scale), and Self-Care Ability Scale (SCA Scale). It was found that the mean age of the patients was 64.11±12.46 years, the mean time since diagnosis of hypertension was 10.54±8.55, and the mean BMI value was 28.46±5.1. Of the patients, 59.1% were male, 72.2% were married, 55.6% were primary school graduates, 82.2% were unemployed, 56.1% had income equal to their expense and 85.2% lived with their spouse and children. It was also found that BMI level of 42.9% of the patients was overweight, 85.5% used medication regularly, 65.2% exercised, 62.9% had additional chronic disease, 35.1% had a chronic disease. 79.1% had diabetes, 54.9% had a moderate level of general health status. The mean score for the PHQ-9 was determined as 7.23±2.71, while the HSE Scale yielded a mean score of 53.44±6.63 and the SCA Scale had a mean score of 78.55±24.26. A significant negative correlation was found between the PHQ-9 and SCA Scale (r=-0.186, p<0.01). Conversely, a significant positive correlation was identified between the HSE Scale and SCA Scale (r=0.599, p<0.01). The findings revealed that the patients had a mild risk of depression, while their levels of self-efficacy and self-care ability in managing hypertension were moderate. Moreover, an increase in depression levels corresponded to a decrease in self-care ability, while higher levels of self- efficacy were associated with increased self-care.