Karaciğer sirozu ile hospitalize edilen hastalarda akut böbrek hasarı sıklığının ve ICA-AKI evreleri arasındaki prognostik farklılıkların değerlendirilmesi
Evaluation of the frequency of acute kidney injury and prognostic differences between İCA-AKI stages in patients hospitalized with liver cirrosis
Yazar: GİZEM LEYLA KOKOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ALKIM ; PROF. DR. CANAN ALKIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis

Özet:
Amaç: Çalışmamızda karaciğer sirozu nedeniyle hastaneye yatırılan hastalarda ICA-AKI kriterleri doğrultusunda akut böbrek hasarı (ABH) sıklığı ve ABH'nin prognoz üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2018-2022 yılları arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji Kliniği'nde yatan karaciğer sirozu tanılı hastalar dahil edildi. Olgular hastane otomasyon sistemi üzerinden retrospektif olarak tarandı. Karaciğer sirozu nedeniyle hastaneye yatırılmış 256 hastadan dahil edilme kriterlerini karşılayan 243 hasta çalışmaya alındı. Tüm hastalar 2018 EASL kılavuzu ICA-AKI kriterlerine göre ABH gelişimi açısından değerlendirildi.

Bulgular: Hastaların %64,61'i erkek, %35,39'u kadındı. Ortalama yaş 61,28±12,77 yıldı. En sık etiyolojik sebep alkoldü (%27,87). En sık yatış sebebi refrakter asit ve gastrointestinal kanamaydı (her ikisi için %23,87). Diyabetes mellitus %34,98 ile en sık bulunan komorbiditeydi. Çalışmaya alınan 243 hastanın 73'ünde (%30,04) ABH gelişti. ABH gelişen hastalarda yatış anı üre, kreatinin, lökosit düzeyleri, Child-Pugh ve MELD-Na skorları, bazal kreatinin değeri daha yüksek, sodyum daha düşüktü. Proteinüri ve hematüri varlığı daha sık ABH gelişimiyle ilişkiliydi. Kombine etiyoloji, bazal kreatinin, yatış anı kreatinin, üre, MELD-Na skoru, proteinüri ABH gelişimi açısından bağımsız risk faktörleriydi. ABH saptananlarda yoğun bakım gereksinimi, hastane içi ve 90 günlük mortalite daha yüksekti. Progrese olanlarda lökosit düzeyi, MELD-Na skoru daha yüksek, proteinüri ve hematüri daha sık, tedavi yanıtsızlığı daha fazlaydı. Progrese olanlarda hastane içi ve 90 günlük mortalite daha fazlaydı. ABH tanı anı evresi arttıkça tedavi yanıt oranı azalmaktaydı. 90 günde mortal seyreden hastalarda bazal kreatinin, yatış anı kreatinin, MELD-Na skoru, Child-Pugh skoru daha yüksek, ABH ve progresyon gelişimi, hematüri ve proteinüri daha sık, tedavi yanıtı daha azdı. 

Sonuç: Çalışmamızda ABH gelişim sıklığı, karaciğer sirozu tanısıyla yatan hastalarda %30,04'tü. Proteinüri, hematüri varlığı, bazal böbrek fonksiyon bozukluğu ABH gelişimiyle ilişkiliydi. ABH gelişen hastalarda yoğun bakım gereksinimi, hastane içi ve 90 günlük mortalite daha fazlaydı.  

Anahtar kelimeler: Akut böbrek hasarı, karaciğer sirozu, mortalite, prognoz

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to evaluate the frequency of acute kidney injury (AKI) in line with ICA-AKI criteria and the effect of AKI on prognosis in patients hospitalized due to liver cirrhosis. 

Materials and Methods: Patients diagnosed with liver cirrhosis hospitalized in the Internal Medicine and Gastroenterology Clinic of Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between 2018 and 2022 were included in the study. Cases were scanned retrospectively through the hospital automation system. Of 256 patients hospitalized due to liver cirrhosis, 243 patients who met the inclusion criteria were included in the study. All patients were evaluated for the development of AKI according to the 2018-EASL guideline ICA-AKI criteria.

Results: 64.61% of the patients were male and 35.39% were female. The average age was 61.28±12.77 years. The most common etiological cause was alcohol (27.87%). The most common reasons for hospitalization were refractory ascites and gastrointestinal bleeding (23.87% for both). Diabetes mellitus was the most common comorbidity with a rate of 34.98%. AKI developed in 73 (30.04%) of 243 patients included in the study. In patients who developed AKI, urea, creatinine, leukocyte levels, Child-Pugh and MELD-Na scores, and basal creatinine values were higher and sodium was lower at the time of admission. Proteinuria and hematuria were more common in those who developed AKI. Combined etiology, basal creatinine, admission creatinine, urea, MELD-Na score, proteinuria were independent risk factors for the development of AKI. Intensive care requirement, in-hospital mortality and 90-day mortality were higher in patients with AKI. In those who developed AKI progression, leukocyte levels and MELD-Na scores were higher, proteinuria, hematuria and treatment unresponsiveness were more frequent. In-hospital mortality and 90-day mortality was higher in those who developed AKI progression. As the stage of AKI increased, the treatment response rate decreased. Basal creatinine, admission creatinine, MELD-Na score, and Child-Pugh score were higher, the development and progression of AKI, the presence of hematuria and proteinuria were more frequent and the response to treatment was lower in patients who died within 90 days.

Conclusion: In our study, the frequency of AKI development was 30.04% in patients hospitalized with a diagnosis of liver cirrhosis. The presence of proteinuria, hematuria and baseline renal dysfunction were associated with the development of AKI. Intensive care requirement, in-hospital mortality and 90-day mortality were higher in patients who developed AKI.

Key words: Acute kidney injury, liver cirrhosis, mortality, prognosis