Heykelde antropomorfik nesneler ve biçim araştırmaları
Anthropomorphic objects and form studies onsculpture
Yazar: MEHMET KEMAL İÇDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİNASİ TEK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Biçim = Form ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Melez = Hybrid ; Mutasyon = Mutation ; Nesne = Object ; İnsan biçimcilik = Antropomorfizm ; Şekil = Shape

Özet:
"Heykelde Antropomorfik Nesneler ve Biçim Araştırmaları" isimli sanat çalışması raporunda
gündelik nesneler bağlamında insan- nesne ilişkiselliği kurularak heykel sanatı içerisinde
uygulamalar üzerinden araştırmalar yapılmıştır. Bu araştırmaların dayanağı olarak
Antropomorfizm kavramının tarihsel kökeninlerinden yola çıkılmıştır. İnsan temelli
biçimsellik üzerinden oluşturulan çalışmalar çerçevesinde bir takım kavramlara başvurulmuş
(tekinsizlik, güvencesizlik, hibriditasyon vb.), bu kavramlara bağlı antropomorfizm konusunu
destekleyici nitelikte olan zoomorfizm, biyomorfizm, metamorfizm gibi alt okumalardan da
faydalanılmıştır.
Bu çalışmada birinci bölümde Antropomorfizm kavramı üzerinde yoğunlaşılmıştır. Kavrama
genel tanımlamalardan yola çıkılarak, anlaşılabilirliği açısından fenomenolojik bir yaklaşımla
alt kavramların (hibrit, zoomorfik, biyomorfik, vb.) açıklanması üzerinde durulmuştur.
Herhangi bir imgenin Antropomorfik bağlamda nasıl ele alınıp düşünülebilmesi gerektiği ile
ilgili açıklamalara yer verilmiştir. Ayrıca, konu üzerinde çalışmış olan pek çok sanatçı
incelenmiştir.
İkinci bölümde çağdaş sanat üzerinden yapılan çalışmalarla tasarım ve projeler üreten
sanatçılara yer verilmiştir. Ayrıca sanat tarihi açısından kronolojik bir sıra takip edilerek 19,
20 ve 21. yüzyıldaki Antropomorfizm ve sanat kavramı detaylandırılmıştır. Bu arada kavramın
vücut sanatı ile olan etkileşimi de incelenmiştir.
Üçüncü bölümde ise Antropomorfizm ile ilgilenen sanatçıların heykel alanı üzerinden üretilen
yapıtların, geçmiş ile günümüz arasında bir köprü görevi üstlenen durumu kendi sürecimin
bağlantılarıyla ilişkileri çok boyutlu olarak açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In the artwork report entitled "Anthropomorphic Objects And Form Research in Sculpture",
research has been carried out through applications within the art of sculpture by establishing a
human-object relationship in the context of everyday objects. As the basis of this research, the
historical roots of the concept of Anthropomorphism are used.
Within the framework of studies based on human-based formalism, a number of concepts were
used (uncanniness, precariousness, hybridization, etc.), and sub-readings such as zoomorphism,
biomorphism, metamorphism supporting the subject of anthropomorphism were also used.
In this study, in the first chapter, the concept of anthropomorphism is focused on and the concept is
based on the general definitions and also the explanation of the sub-concepts (hybrid, zoomorphic,
biomorphic, etc.) with a phenomenological approach is carried out.
A number of explanations are given about how any image should be handled and considered in an
anthropomorphic context. In addition, many artists who worked on the subject were examined in
detail.
In the second part, the artists who produce designs and projects with their respected contemporary
works are given and the concept of Anthropomorphism in the 19th, 20th and 21st centuries is
detailed by following a chronological order in terms of art history. At the same time, the
interaction of the concept with body art has been examined in detail.
In the third part, the situation of the works produced on the sculpture area of artists interested in
anthropomorphism, which has served as a bridge between the past and the present, has been tried
to be explained with the connections of my own process with both three-dimensional and
intellectual and surreal situations.