Sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of internalized stigmatization and quality of life in psoriasis patients
Yazar: BEDRİYE CANSU DEMİRKIRAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE KIYAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Hemşirelik = Nursing ; Psoriyazis = Psoriasis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İçselleştirme sorunları = Internalize problems

Özet:
Sedef Hastalarında İçselleştirilmiş Damgalanma ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırma sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Deri ve Zührevi Hastalıklar Polikliniğine Mart 2018 – Şubat 2019 tarihleri arasında gelen 222 sedef hastası ile yapıldı. Verilerin toplanmasında; hasta özelliklerini içeren soru formu, Psoriasiste İçselleştirilmiş Damgalanma ve Dermatolojik Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelikler, bağımsız gruplarda t testi, varyans analizi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. 
Bulgular: Sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanma puan ortalamasının 78.41±23.14 olduğu bulundu. Hastaların içselleştirilmiş damgalanma alt boyut puan ortalamalarından yabancılaşma 16.87±5.45, kalıp yargıların onaylanması 17.60±5.44, algılanan ayrımcılık 13.46±3.92, sosyal geri çekilme 16.86±5.54 ve damgalanmaya karşı direncin 13.60±3.70 olduğu bulundu. Hastaların içselleştirilmiş damgalanma ve alt boyut puanları ile yaşam kalitesi puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde ilişki olduğu bulundu (p<0.05). Hastaneye tedavi ve yakınma için gelen, tedaviyi düzenli kullanmayan, başka hastalığı, sedef artriti ve ailesinde sedef hastası olan, sigara içen, psikolojik durumu, fizyolojik ve cinsel sağlığı, aile, iş ve sosyal yaşamı etkilenen hastaların içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesi puan ortalamalarının önemli bir şekilde yüksek olduğu bulundu (p<0.05). Hastaların yaşı ve hastalık süresi ile içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesi puanları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde ilişki olduğu bulundu (p<0.05).
Sonuç: Sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanmanın fazla, yaşam kalitesinin  düşük olduğu tespit edildi. Hastaların yaşam kalitesi düştükçe içselleştirilmiş damgalanma, yabancılaşma, kalıp yargıların onaylanması, algılanan ayrımcılık, sosyal geri çekilme ve damgalanmaya karşı direcin arttığı bulundu. Hastaneye tedavi ve yakınma için gelen, tedaviyi düzenli kullanmayan, başka hastalığı, sedef artriti ve ailesinde sedef hastası olan sigara içen, psikolojik durumu, fizyolojik ve cinsel sağlığı, iş, aile ve sosyal yaşamı etkilenen hastalarda içselleştirilmiş damgalanmanın fazla, yaşam kalitesinin düşük olduğu tespit edildi. Hastalık süresi ve yaş arttıkça içselleştirilmiş damgalanmanın arttığı, yaşam kalitesinin düştüğü tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: İçselleştirilmiş damgalanma, sedef hastalığı, yaşam kalitesi, hemşire

Abstract:
Evaluation of Internalized Stigmatization and Quality of Life in Psoriasis Patients 
Aim: This study was conducted to evaluate internalized stigmatization and quality of life in psoriasis patients.
Material and Method: The study was carried out with 222 psoriasis patients who came to Atatürk University Health Research and Application Center Skin and Venereal Diseases outpatient clinic between March 2018 and February 2019. In the collection of data; a question form including patient characteristics, Psoriasis Internalized Stigma Scale and Dermatology Life Quality Index were used. Percentages, independent samples t-test, variance analysis, Pearson and Spearman correlation analysis tests were used to evaluate the data.
Results: In psoriasis patients, mean score of internalized stigmatization was found to be 78.41 ± 23.14. Of the patients' internalized stigmatizaton sub-dimension score averages, alienation was found as 16.87 ± 5.45, validation of stereotypes was found as 17.60 ± 5.44, perceived discrimination was found as 13.46 ± 3.92, social withdrawal was found as 16.86 ± 5.54 and resistance to stigmatization was found as 13.60 ± 3.70. A positive moderate correlation was found between internalized stigmatization and subdimension scores and quality of life scores of the patients (p<0.05). A significant difference was found between internalized stigmatization and quality of life average scores of the patients who came to the hospital for treatment and complaint, who did not use the treatment regularly, who had another disease, psoriasis arthritis and psoriasis in the family, who were smoking, and whose psychological condition, physical and sexual health, family, work and social life were affected (p<0.05). A positive low correlation was found between age of the patients and duration of disease and internalized stigmatization and quality of life scores (p<0.05).
Conclusion: Internalized stigmatization was found to be high, while quality of life was found to be low in psoriasis patients. As the quality of life of the patients decreased, internalized stigmatization, alienation, validation of stereotypes, perceived discrimination, social withdrawal and resistance to stigmatization were found to increase. Internalized stigmatization was found to be high, while quality of life was found to be low in patients who came to the hospital for treatment and complaint, who did not use the treatment regularly, who had another disease, psoriasis arthritis and psoriasis in the family, who were smoking, and whose psychological condition, physical and sexual health, family, work and social life were affected. It was found that as the duration of the disease and age increased, internalized stigmatization increased and quality of life decreased.
Key Words: Internalized stigmatization, psoriasis, quality of life, nurse