Allium cepa L. ve Vicia faba L. türlerinde bir bitki aktivatörünün genotoksik etkilerinin araştırılması
Genotoxic effects of different doses of one plant activator on Allium cepa L. and Vicia faba L.
Yazar: İBRAHİM DENİZ
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT AKI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Bitki aktivatörleri bitkilerin savunma sistemlerini uyararak bitki hastalıkları ile mücadele için yaygın olarak kullanılmaktadır. İnsanlar ve diğer canlılar tarafından gıda olarak tüketilen bu bitkilerin sağlıklı olması insan sağlığı açısından gerekli bir durumdur. Bitki aktivatörleri, aşırı konsantrasyonlarda kullanıldıklarında bitkiye ve ekosisteme zarar verebilmektedir. Bu tür zararların ortaya çıkartılmasında model bitkiler kullanılmaktadır. Araştırmamızda bu nedenle A. cepa L. ve V. faba L. türleri model bitki olarak seçilmiştir.
Araştırmamızda %80 bitkisel ekstrakt içeren Green Miracle bitki aktivatörünün önerilen konsantrasyonu ve bunun iki katı ile dört katı, A. cepa türünün doğrudan köklendirme suyuna ve V. faba türünün sulama suyuna uygulanmıştır.  Uygulamalardan 48 ve 72 saat sonra bitkilerde konsantrasyona bağlı genotoksik etkilerin belirlenmesi için kök ucu hücre testi ve mitotik indeks değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Tüm analizler üç tekrarlı olacak şekilde yapılmıştır.
Mitoz bölünmede gözlemlediğimiz anomali yoğunlukları değerlendirildiğinde, A. cepa türünde bitki aktivatörünün önerilen konsantrasyonunun iki katı ve dört katı uygulamalarında kontrole göre en fazla gözlemlenen anomali tiplerinin sırası ile %40 kromozom kırıkları, %20 köprü, %10 kalgın kromozom olduğu, V. faba türünde bitki aktivatörünün önerilen konsantrasyonunun iki katı ve dört katı uygulamalarında en fazla gözlemlenen anomali tiplerinin sırası ile %35 kromozom kırıkları, %25 köprü, %15 kalgın kromozom olduğu saptanmıştır. 
Mitotik indeks (MI) sonuçlarına göre, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında A. cepa ve V. faba türlerinde MI değerinin en düşük olduğu grupların bitki aktivatörünün önerilen konsantrasyonuun dört katı uygulamalarında uygulamadan 72 saat sonra  sırası ile %42.32 ve %45.35 olduğu saptanmıştır.
Genotoksik değerlendirmeler sonucunda bitki aktivatörlerinin önerilen dozda kullanıldığında genotoksik etkisinin olmadığı, ancak önerilen dozdan fazla kullanıldığında bitkiyi genetik oalrak olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. 

Anahtar sözcükler: Bitki aktivatörü, Allium cepa L., Vicia faba L., Genotoksisite.

Abstract:
Plant activators are widely used to combat plant diseases by stimulating the immune system of plants. The soundness of this plant are consumed as food by humans and other animals is a necessary condition for human health. Plant activators, plant when used in excessive concentrations can damage the ecosystem. The elimination of such damages model plant are used. In our study, therefore A. cepa L. and V. faba L. species were selected as model plants.
Green Miracle recommended concentration of 80% in our study plant activator comprising plant extract and it is four times to twice, A. cepa species rooting directly into irrigation water applied to the water and V. faba type. 48 and 72 hours after application to determine the effects of genotoxic root tip cells in a concentration-dependent mitotic index test and evaluation were carried out. All analyzes were performed in triplicate to be.
When mitosis anomaly densities we observed evaluated twice the recommended concentration of A. cepa species of plant activators and compared to control in four solid application with the order of the maximum observed anomaly types 40% chromosome fractures, 20% of the bridge, where the chromosomes of up to 10%, two of the recommended concentration of V.faba species of plant activators solid and maximum observed anomalies such as 35% of chromosome breakage in practice four times the 25% bridge, up the chromosome was found to be 15%.
According to the mitotic index (MI) results, it was found that compared with the control group A.cepa and suggested that the lowest is the group of plant activator MI values V. faba species concentration in the application of four times application 72 hours later as 42.32% and 45.35%.
When used in recommended doses genotoxic evaluation of the results in the absence of genotoxic effects of plant activators, but more than the recommended dosage used when the plant has been found to adversely affect the genetic expedite.

Keywords: Plant activator, Allium cepa L., Vicia faba L., Genotoxicity.