Anorektal malformasyonlu hastalarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life in patients with anorectal malformation
Yazar: VOLKAN ALTINOK
Danışman: UZMAN ZEHRA GÜNYÜZ TEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Anorektum = Anorektum ; Fekal inkontinans = Fecal incontinence ; Malformasyonlar = Abnormalities ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş-Amaç: Anorektal malformasyonlar (ARM) nedeniyle opere edilen çocuklarda tedavi ne kadar başarılı gerçekleştirilmiş olsa da, sonraki dönemde kabızlık, dışkı kaçırma, soiling gibi problemler görülebilir. Çalışmadaki temel amacımız kliniğimizde opere edilen ve definitif operasyonları tamamlanan ARM'li hastalarda, operasyon sonrası dönemdeki fekal inkontinansın değerlendirilmesi, ARM tiplerine göre sonuçlarının ortaya konulması, hastaların yaşam kaliteleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi ve sağlıklı populasyonda cerrahi ve ARM dışı nedenlerle dışkı kaçırma problemi olan olgularla karşılaştırmasının yapılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma grubu, S.B.Ü. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Çocuk Cerrahisi Kliniği'nde 2004-2018 yılları arasında ARM nedeniyle opere edilen ve dahil olma kriterlerini sağlayan 116 hastadan seçildi. Kontrol grubu ise 2018 -2019 yıllarında fimozis nedeniyle opere edilen, ek hastalığı olmayan 5-15 yaş arası 348 çocuk arasından fekal inkontinans veya soiling şikayeti olan 12 (%3.4) katılımcıdan oluşturuldu. Katılımcıların fizik muayene bulguları, dosya bilgileri ve barsak problemleri sorgulandı. İki gruba da Fekal Kontinans İndeksi (FKİ) ve Çocuk ve Adölesanlarda Fekal İnkontinans ile İlgili Yaşam Kalitesi Anketi (QQVCFCA) ölçekleri uygulandı. Hesaplamalar için SPSS 22.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışma grubu 75 katılımcı, kontrol grubu 12 katılımcı ile tamamlandı. Çalışma grubundakilerin yaşları 5-20 yaş arası olup, 43'ü (%57,4) erkek, 32'si (%42,6) ise kadındı. Kontrol grubundakilerin yaşları 5-11 yaş arasında değişmekte olup, tamamı erkekti. ARM'lerin 49'u (%65,3) alçak tip, 26'sı (%34,7) ise yüksek tip idi. Ek anomalilerden en fazla genitoüriner anomalilere rastlandı. Yüksek tipli ARM'lerin tamamına stoma açıldığı ve iki tip ARM'de de en sık yöntem olarak PSARP uygulandığı saptandı. Yüksek tip ARM bulunanlarda (p<0,001), ek anomali varlığında (p<0,001), fistül bulunanlarda (p<0,001) ve ameliyat sonrası devam eden problem varlığında (p<0,001) FKİ puanı anlamlı olarak düşük bulundu. Alçak tip ARM'lerin QQVCFCA puanı, yüksek tip ARM'li katılımcılara göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001). Ek anomali bulunanlarda, fizik muayenesi kötü olanlarda, fistül varlığında ve devam eden problem varlığında QQVCFCA puanı daha düşük saptandı. Çalışma grubu ve kontrol grubu arasında FKİ puanı ve QQVCFCA puanı açısından anlamlı fark saptanmadı. Ancak yüksek tip ARM hastalarının FKİ (p<0,001) ve QQVCFCA (p<0,001) puanlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görüldü. Çalışma grubundakilerin FKİ'den aldıkları puan ile QQVCFCA'dan aldıkları puan arasında pozitif yönde çok güçlü bir ilişki saptandı (r=0,832; p<0,001).
Sonuç: Çalışma grubundaki 52 katılımcının (%69,3) iyi ve normal kontinansta, 18 katılımcının (%24) orta, 5 katılımcının (%6,7) zayıf kontinansta olduğu görüldü. Yüksek tip ARM hastalarının yaşam kalitesi ve FKİ sonuçları alçak tip ARM'lere göre anlamlı derecede düşük saptandı. Çalışma grubu ve kontrol grubu arasında fekal kontinans açısından istatistiksel olarak anlamlı sonuç saptanmadı. Yaşam kalitesinde ise total puan olarak anlamlı fark saptanmazken; davranış, yaşam tarzı ve depresyon alt tiplerinde sonuçlar kontrol grubundan kötü bulundu.
Anahtar Kelimeler: Anorektal malformasyon, fekal inkontinans, FKİ, yaşam kalitesi, QQVCFCA

Abstract:
Background-Aim: Although successful treatment was performed in children who were operated due to anorectal malformations (ARM), problems such as constipation, stool incontinence and soiling can be seen in the next period. Our main purpose in this study is to evaluate the fecal incontinence in the patients who were operated in our clinic and whose definitive operations were completed, to reveal the results according to ARM types, to examine the effects of patients on their quality of life, and to compare them to patients with stool incontinence due to surgical and non-ARM reasons in the healthy population.
Material and Method: The research group was selected from 116 patients who were operated for ARM between 2004-2018 and fulfilled the inclusion criteria between 2004-2018 in S.B.Ü. İzmir Dr. Behçet Uz Pediatric Diseases and Surgery Training and Research Hospital. The control group was composed of 12 (3.4%) participants among 348 children between the ages 5-15 who were operated for phimosis in 2018 -2019 and who had no additional disease. Physical examination findings, file information and intestinal problems of the participants were interrogated. Fecal Continence Index (FKI) and Fecal Incontinence Related Life Quality Questionnaire (QQVCFCA) scales were applied to both groups. SPSS 22.0 program was used for calculations.
Results: The research group was completed with 75 participants and the control group with 12 participants. The ages of the study group were between 5 and 20 years old, 43 (57.4%) were male and 32 (42.6%) were female. The ages of the control group ranged from 5 to 11 years old and all were male. 49 (65.3%) of the ARMs were low type and 26 (34.7%) were high type. Genitourinary anomalies were the most common of the additional anomalies. It was determined that all types of high type ARMs were opened to stoma and PSARP was applied as the most common method in both types of ARM. In patients with high type ARM (p <0.001), in the presence of additional anomalies (p <0.001), in those with fistulas (p <0.001) and in the presence of postoperative problems (p <0.001), the FKI score was significantly lower. The QQVCFCA score of the low-type ARM was significantly higher than the participants with the high-type ARM (p <0.001). The QQVCFCA score was lower in patients with additional anomalies, poor physical examination, presence of fistula and ongoing problems. There was no significant difference between the study group and the control group in terms of FKI score and QQVCFCA score. However, high type ARM patients were found to have lower FKI (p <0.001) and QQVCFCA (p <0.001) scores than the control group. A very strong positive correlation was found between the scores of the study group from the FKI and the score from the QQVCFCA (r = 0.832; p <0.001). 
Conclusion: It was observed that 52 participants (69.3%) in the research group were in good and normal continence, 18 participants (24%) were in moderate and 5 participants (6.7%) were in poor continence. Quality of life and FKI results of high-type ARM patients were significantly lower than low-type ARM. No statistically significant results were found between the research group and the control group in terms of fecal continence. While there is no significant difference in quality of life as total score; In behavior, lifestyle, and depression subtypes, the results were worse than the control group. 
Keywords: Anorectal malformation, fecal incontinence, FKI, quality of life, QQVCFCA