Geçici koruma altındaki Suriyelilerde geri gönderilme korkusu ile ilişkili faktörler ve ruh sağlığına etkisi
Factors associated with fear of return in refugees under temporary protection and its effect on mental health
Yazar: ECENUR ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSİN UYGUN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees

Özet:
2011 yılında başlayan Suriye iç savaşı sonrasında Türkiye kitlesel göç ile karşı
karşıya kalmıştır. Yaklaşık 4 milyon Suriyeli mülteci Türkiye'de ikamet etmektedir.
Göçün mültecilerin ruh sağlığına etkisi göç öncesi, sırası ve sonrası olarak üç
aşamada ele alınmaktadır. Türkiye'nin Covid-19 pandemisi sonrası sosyoekonomik
şartları ve 2023 genel seçimlerinin getirdiği stresörler göz önünde
bulundurulduğunda göç sonrası yaşam zorlukları ve stres etkenlerinin arttığı
düşünülmektedir. Seçim sürecinde kutuplaştırıcı politikaların yürütülmesi ve geri
gönderme söylemlerinin seçim propagandası haline gelmesi toplum içerisinde
ayrımcılığı arttırırken mültecilerin de geri gönderilmeye dair korku taşımalarına
neden olmaktadır. Geri gönderilme korkusu mülteci ruh sağlığı alanında göç sonrası
stres etkeni olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmada geri gönderilme korkusu ile ilişkili
faktörler ve ruh sağlığına etkisi incelenecektir. Bunun için DASS-21, WHO-5,
GSYZÖ, GSGSÖ, Olay Etkisi Ölçeği ve Demografik Form kullanılarak nicel bir
çalışma tasarlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Elde
edilen bulgulara göre geri gönderilme korku ile depresyon, stres ve anksiyete
arasında pozitif yönlü bir ilişki vardır. Göç sonrası yaşam zorlukları ve algılanan
ayrımcılık düzeyi psikopatoloji riskini attırmaktadır. Bununla birlikte, vatandaşlık
almış Suriyelilerin de geçici koruma altındaki Suriyeliler kadar ruh sağlığı
ihtiyaçlarının devam ettiği değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın akademik çalışmalara
ve ulusal ve uluslararası insani yardım çalışmalarına katkı sağlayacağı
düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ayrımcılık, Geri Gönderilme Korkusu, Göç Sonrası Yaşam
Zorlukları, Suriyeli Mülteciler, Mülteci

Abstract:
After the Syrian civil war that started in 2011, Turkey faced mass migration.
Approximately 4 million Syrian refugees reside in Turkey. The effect of migration
on the mental health of refugees is discussed in three stages as before, during and
after migration. Considering the socioeconomic conditions of Turkey after the
Covid-19 pandemic and the stressors brought by the 2023 general elections, it is
thought that life difficulties and stress factors have increased after migration.
Execution of polarizing policies in the election process and the fact that refoulement
discourses become election propaganda led to increase of discrimination in the
society and caused refugees to be afraid of being sent back. Fear of refoulement is
considered as a post-migration stressor in the field of refugee mental health. In this
study, the factors associated with the fear of being sent back and their effects on
mental health will be examined. For this purpose, a quantitative study was designed
using DASS-21, WHO-5, PMLD, RPMS-R, IES-R and Demographic Form. The
obtained data were analyzed with the SPSS program. According to the findings, there
is a positive relationship between fear of being sent back and depression, stress, and
anxiety. Post-migration life difficulties and perceived level of discrimination increase
the risk of psychopathology. In addition, it has been evaluated that the mental health
needs of the Syrians who have obtained citizenship continue as much as the Syrians
under temporary protection. It is thought that this study will contribute to academic
studies and national and international humanitarian aid studies.

Keywords: Discrimination, Fear of Return, Post Migration Living Difficulties,
Refugee, Syrian Refugees