Engelli bireylere yönelik evlilik tutumu ile evliliğe yüklenen anlam ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün incelenmesi
Examining marriage attitudes towards disabled individuals and intolerance to uncertainty and the meaning attributed to marriage
Yazar: BEYZA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NACİYE GÜVEN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, engelli bireylere yönelik evlilik tutumu ile evliliğe yüklenen anlam ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışma kapsamında engelli bireylere yönelik evlilik tutumunun cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, yerleşim yeri, gelir düzeyi, medeni durum, evlilik süresi, ebeveyn olma, engelli tanıdığı olma ve engelli tanıdığın yakınlık durumu sosyodemografik değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olup olmadığı durumu da incelenmiştir. Ayrıca evliliğe yüklenen anlam ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün engelli bireylere yönelik evlilik tutumunu yordayıp yordamadığı araştırılmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu 371 kadın, 231 erkek toplam 602 yetişkinden oluşmaktadır. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Engelli Bireylere Yönelik Evlilik Tutumları Ölçeği (EBYETÖ), Evliliğe Yüklenen Anlam Ölçeği (EYAÖ) ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Analizlerde, k-ortalama kümeleme analizi (k- means cluster) analizi, ilişkisiz örneklem t-testi varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon analizi, aşamalı çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre yaş, çalışma durumu, gelir durumu, medeni durum, evlilik süresi, ebeveyn olma, engelli tanıdığının olması ve engelli tanıdığının yakınlık durumuna göre yetişkinlerin Engelli Bireylere Yönelik Evlilik Tutumları Ölçeği alt boyutlarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Katılımcıların %75, 42'sinin engelli bireylere yönelik evlilik tutumları olumludur. Engelli bireylere yönelik evlilik tutumu ile evliliğe yüklenen pozitif anlam pozitif yönlü, düşük düzeyde ilişkiliyken; evliliğe yüklenen negatif anlam negatif yönlü düşük düzeyde ilişkilidir. Ayrıca engelli bireylere yönelik evlilik tutumu ile belirsizliğe tahammülsüzlük negatif yönlü, düşük düzeyde ilişkilidir. Belirsizliğe tahammülsüzlük ile evliliğe yüklenen anlam pozitif yönlü, düşük düzeyde ilişkilidir. Bunun yanında evliliğe yüklenen pozitif anlam, evliliğe yüklenen negatif anlam ve belirsizliğe tahammülsüzlük, engelli bireylere yönelik evlilik tutumlarının anlamlı birer yordayıcı olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçları ile ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationships between marital attitudes towards disabled individuals, the meaning attributed to marriage, and intolerance of uncertainty. Within the scope of the study, it was also examined whether there was a significant difference in the marital attitude towards disabled individuals according to the sociodemographic variables of gender, age, education level, place of residence, income level, marital status, duration of marriage, being a parent, having a disabled acquaintance and closeness to a disabled acquaintance. In addition, it was investigated whether the meaning attributed to marriage and intolerance of uncertainty predict marital attitudes towards disabled individuals. In this study, the relational screening model, one of the quantitative research methods, was used. The study group consists of a total of 602 adults, 371 female and 231 male. Data in the study were collected using the Personal Information Form, the Marital Attitudes Towards Disabled Individuals Scale, the Meaning Attributed to Marriage Scale and the Intolerance of Uncertainty Scale. SPSS 25 package program was used in the analysis of the data. In the analyses, k-means cluster analysis (k-means cluster) analysis, unrelated sample t-test analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and stepwise multiple regression analysis were used. According to the research results, significant differences were found in the sub-dimensions of the Marital Attitudes Towards Disabled Individuals Scale of adults according to age, employment status, income status, marital status, duration of marriage, being a parent, having a disabled acquaintance, and closeness status of the disabled acquaintance. 75.42% of the participants have positive attitudes towards marriage towards disabled individuals. While the attitude towards marriage towards disabled individuals is positively and lowly correlated with the positive meaning attributed to marriage, the negative meaning attributed to marriage is negatively and lowly correlated. In addition, marital attitudes towards disabled individuals and intolerance of uncertainty are negatively and at a low level correlated. Intolerance of uncertainty and the meaning attached to marriage are positively and at a low level. In addition, the positive meaning attributed to marriage, the negative meaning attributed to marriage, and intolerance of uncertainty were determined as significant predictors of marital attitudes towards disabled individuals. The research results were discussed within the framework of the relevant literature and suggestions were made.