Ahmed Hamdî eş-Şirvânî ve "Teshîlü'l-'Arûz ve'l-kavâfî ve'l-bedâyi'"si (İnceleme-metin)
Ahmed Hamdi ash-Shirvânî and his "Teshîlü'l-'Arûz ve'l-kavâfî ve'l-bedâyi'" (Review-text)
Yazar: YUSUF KENAN ÇALDAK
Danışman: PROF. DR. BAHİR SELÇUK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahmed Hamdi Şirvani = Ahmed Hamdi Şirvani ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmanın amacı Ahmed Hamdî eş-Şirvânî'nin tanıtılması, "Teshîlü'l-'Arûz ve'l-Kavâfî ve'l-Bedâyi'" adlı eserinin içerik bakımından incelenmesi ve çevriyazılı metnin ortaya konmasıdır. 
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde Ahmed Hamdi eş-Şirvânî'nin hayatı ile ilgili bilgiler kaynaklardan derlenerek ortaya konmuş ve eserleri tanıtılmıştır. 
İkinci bölümde Ahmed Hamdî eş-Şirvânî'nin "Teshîlü'l-'Arûz ve'l-Kavâfî ve'l-Bedâyi'" adlı eseri muhteva bakımından incelenmiştir. Bu eser aslında iki ayrı kitap şeklinde farklı tarihlerde basılmış, daha sonra tek ciltte birleştirilmiştir. Eserin birinci bölümünün genel başlığı "Teshîlü'l-'Arûz ve'l-Kavâfî ve'l-Bedâyi'"dir. Bu bölüm 17 Zilhicce 1288/27 Şubat 1872 tarihinde tamamlanmıştır. Bu bölümde "arûz" ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Kitabın ikinci bölümünün genel başlığı "İlmu'l-kavâfî ve'l-bedâyi'"dir. Bu bölüm ve üçüncü bölüm olan "İlmu'l-bedâyi'" bölümü 1289/1873 yılında basılmıştır. İkinci bölümde "kafiye" ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Kitabın son bölümü olan üçüncü bölümün genel başlığı "İlmu'l-bedâyi"dir. Bu başlık altında edebî sanatlar örnekler verilerek açıklanmış, bölümün sonunda ise edebiyat ve şiirle ilgili terimlere ve terimlerin anlamlarına yer verilmiştir. Kitabın her bölümü kendi içinde numaralandırılmış olup toplamda iki yüz seksen iki sayfadır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde transkripsiyon alfabesi, çevriyazıda izlenen yöntem ve eserin çevriyazılı metni yer almaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to introduce Ahmed Hamdi ash-Shirvânî, to examine the contents of his work "Teshîlü'l-'arûz ve'l-Kavâfi ve'l-Bedâyi'" and to reveal the translated text.
The study consists of three parts:
In the first chapter, information about the life of Ahmed Hamdî ash-Shirvânî was compiled from sources and his works were introduced.
In the second part, Ahmed Hamdî ash-Shirvânî's "Teshîlu'l-'Arûz ve'l-Kavâfî ve'l-Bedâyi'" was examined in terms of content. This work was originally published on different dates, such as two separate books, and then merged into one volume. The general title of the first part of the work is "Teshîlü'l-'arûz ve'l-Kavâfî ve'l-Bedâyi'". This chapter was completed on 17 Zilhicce 1288/27 February 1872. In this section, information about "aruz" is given. The general title of the second chapter of the book is "Ilmu'l-kavâfî ve'l-bedâyi". This section and the third chapter, "Ilmu'l-bedâyi", were published in 1289/1873. In the second part, information about "rhyme" is given. The general title of the third chapter, the last chapter of the book, is "Ilmu'l-bedâyi". Under this heading, literary arts are explained by giving examples, and at the end of this chapter, terms and meanings related to literature and poetry are given. Each chapter of the book is numbered in itself and has a total of two hundred and eighty-two pages.
In the third part of the study, transcription alphabet, method followed in the translation and the translated text of the work are included.