Ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik davranışları uygulama düzeyleri ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The study of the relationship between parents' application levels of child rights behaviours and parental attitudes
Yazar: FATMA TURAN ŞAHİNER
Danışman: DOÇ. DR. SEDA SAKARYA
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik davranışları uygulama düzeyleri ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve etkili olabilecek faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Bursa ili Karacabey ilçesinde ortaokula devam eden 484 çocuğun ebeveyni oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanmış "Genel Bilgi Formu", Kesayak (2018) tarafından geliştirilmiş ''Ebeveyn Çocuk Hakları Davranış Ölçeği''ve Özyürek (2018) tarafından geliştirilmiş ''Anne Baba Tutum Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmada ''Ebeveyn Çocuk Hakları Davranış Ölçeği'' ve ''Anne Baba Tutum Ölçeği'' arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Katsayısı ile hesaplanmış, değişkenler açısından yapılan karşılaştırmalarda ise iki kategorili olanlardan parametrikliği sağlayanlar bağımsız gruplar için t testi, sağlamayanlar Mann-Whitney U testi ile ikiden çok kategorili olanlardan parametrikliği sağlayan bağımsız gruplar için tek faktörlü ANOVA, sağlamayanlarda Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Ebeveyn Çocuk Hakları Davranış Ölçeği koruma alt boyutu ile çocuk cinsiyet, gelişim alt boyutu ile doğum sırası, yaşama, gelişim ve katılım alt boyutları ile çocuk sayısı, koruma alt boyutu ile anne yaş, gelişim ve katılım alt boyutu ile anne eğitim, gelişim alt boyutu ile baba eğitim durumunun anlamlı farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Anne Baba Tutum Ölçeğinde ise, aşırı hoşgörülü tutum ile çocuk sayısı, baskıcı ve otoriter tutum, aşırı hoşgörülü tutumları ile gelir düzeyi, anne çalışma, baba çalışma, anne eğitim durumunun farklılık oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte, Ebeveyn Çocuk Hakları Davranış Ölçeği katılım alt boyutu ile Anne Baba Tutum Ölçeği demokratik tutum alt boyutu arasında (r=0,562, p<01); Ebeveyn Çocuk Hakları Davranış Ölçeği yaşama alt boyutu ile Anne Baba Tutum Ölçeği demokratik tutum alt boyutu arasında (r=0,435, p<01) ve Ebeveyn Çocuk Hakları Davranış Ölçeği gelişim alt boyutu ile Anne Baba Tutum Ölçeği demokratik tutum alt boyutu arasında (r=0,423, p<01) bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between parents' application levels of child rights behaviours and parental attitudes and to reveal the factors that may be effective. The study group consisted of 484 parents whose children attend secondary school in the Karacabey district of Bursa. "General Information Form" prepared by the researcher, "Parents Child Rights Behaviour Scale" developed by Kesayak (2018) and "Parental Attitude Scale" developed by Özyürek (2018) were used as data collection tools. The relationship between the "Parents Child Rights Behaviour Scale" and the "Parental Attitude Scale" was calculated using the Pearson Correlation Coefficient. When comparing variables, the independent sample t-test was used for two-category variables providing parametricity, and the Mann-Whitney U test was used for those not providing parametricity. Also, variables with more than two categories providing parametricity were analysed by the one-factor ANOVA test and the Kruskal-Wallis H test for those not providing parametricity. As a result of the study, it was observed that there was a significant relationship in terms of Parents Child Rights Behaviour Scale between protection sub-dimension and child's gender, development sub-dimension and birth order, survival, development and participation sub-dimensions and number of children, protection sub-dimension and mother's age, development and participation sub-dimensions and mother's education level and development sub-dimension and father's education level. It was revealed by the Parental Attitude Scale that there was a significant relationship between the over-tolerant attitude and the number of children, oppressive and authoritarian attitudes, over-tolerant attitudes and income level, mother's job, father's job, and mother's education status. On the other hand, a relationship was found between Parents Child Rights Behaviour Scale participation sub-dimension and Parental Attitude Scale democratic attitude sub-dimension (r=0.562, p<01), between Parents Child Rights Behaviour Scale living sub-dimension and Parental Attitude Scale democratic attitude sub-dimension (r=0.435, p<01) and between the Parents Child Rights Behaviour Scale development sub-dimension and the Parental Attitude Scale's democratic attitude sub-dimension (r=0.423, p<01).