Doğu Akdeniz bölgesinde iki farklı anamateryalden oluşan toprak üzerinde yetişen Olea europaea L., Pinus brutia ten., Pistacia terebinthus L.'un bazı ekolojik özelliklerinin mevsimsel değişimlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Investigating comparatively seasonal changes of some ecological properties of Olea europaea L., Pinus brutia ten., Pistacia terebinthus L. growing up on soils consist of two different parent materials in
Yazar: HÜSNİYE AKA SAĞLIKER
Danışman: PROF.DR. CENGİZ DARICI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİDOĞU AKDENİZ BÖLGESİNDE İKİ FARKLI ANAMATERYALDENOLUŞAN TOPRAK ÜZERİNDE YETİŞEN OLEA EUROPAEA L., PINUSBRUTIA TEN., PISTACIA TEREBINTHUS L.'UN BAZI EKOLOJİKÖZELLİKLERİNİN MEVSİMSEL DEĞİŞİMLERİNİNKARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİHüsniye AKA SAĞLIKERÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Cengiz DARICIYıl : 2005, Sayfa: 87Jüri : Prof. Dr. Cengiz DARICIProf. Dr. Zülküf KAYADoç. Dr. Sadık DİNÇERDoç. Dr. Hatice KORKMAZ GÜVENMEZYrd. Doç. Dr. Ayşe EVERESTBu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesinde iki farklı anamateryalden (marn vekonglomera) oluşan toprak üzerinde yetişen Olea europaea L., Pinus brutia Ten. vePistacia terebinthus subsp. palaestina L.'nın yaprak, dal, ölüörtü ve topraklarının C,N, P ve K içerikleri, topraklarının C ve N mineralizasyonu ile humik ve fulvik asitiçeriklerinin zamana bağlı değişimleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ölçülenözellikler üzerinde anamateryal, bitki, zaman etmenleri ve bunların etkileşimlerininistatistiksel açıdan değerlendirilmesi sonucunda (TUKEY, P<0.05) üçlüetkileşimlerden sadece toprak azotu önemli bulunmuş olup diğerleri anlamlıbulunmamıştır. Aynı zaman dilimi içerisinde bitkilerin yaprak, dal, ölüörtü ve toprakbesin elementi içerikleri sadece anamateryal farkına göre kıyaslandığında ise Olea'daanlamlı bir fark bulunmamışken, Pinus'un ölüörtü karbonu (Mart 2000); Pistacia'nınise yaprak azotu (Haziran 2000), fosforu (Eylül 1999) ve potasyumu (Eylül 1999 ve2000) ile dal fosforu (Mart 2000) ve toprak karbonu (Eylül 1999 ve 2000) ile azotu(Eylül 1999, Mart 2000 ve Eylül 2000) anlamlı farklar yaratmıştır. Tüm bufarklılıklar öncelikle bitki türlerinin farklı olması ile ilişkili olarak bitkilerinvejetasyon periyotlarının, metabolik işlevlerinin ve ekolojik isteklerinin farklı olmasıile alakalıdır. Toprakların karbon mineralleşme oranları ile FA/OM (FulvikAsit/Organik Madde) oranları anamateryal farklılığına göre sadece Pinus'ta anlamlıiken bu farklılığın diğer bitkiler için karakteristik olmadığı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Makro Besin Elementleri, Marn, Konglomera, MikrobiyalFaaliyet, Humin Maddeleri

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISINVESTIGATING COMPARATIVELY SEASONAL CHANGES OFSOME ECOLOGICAL PROPERTIES OF OLEA EUROPAEA L., PINUSBRUTIA TEN., PISTACIA TEREBINTHUS L. GROWING UP ON SOILSCONSIST OF TWO DIFFERENT PARENT MATERIALS IN THEEASTERN MEDITERRANEAN REGION, TURKEYHüsniye AKA SAĞLIKERDEPARTMENT OF BIOLOGYINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Cengiz DARICIYear : 2005, Pages: 87Jury : Prof. Dr. Cengiz DARICIProf. Dr. Zülküf KAYAAssoc. Prof. Dr. Sadık DİNÇERAssoc. Prof. Dr. Hatice KORKMAZ GÜVENMEZAssist. Prof. Dr. Ayşe EVERESTIn this study, changings depending on time of C, N, P, and K contents of leaf,branch, litter and soil, C and N mineralization, humic and fulvic acid contents of thesoil of Olea europaea L., Pinus brutia Ten. and Pistacia terebinthus subsp.palaestina L. growing up on soils derived from two different parent materials (marland conglomerate) in the eastern Mediterranean region, Turkey were investigatedcomparatively. The parent material, plant and time factors and their interactions wereanalysed statistically (TUKEY, P<0.05) and only the soil nitrogen interaction wasfound significant among the parameters measured. When nutrient contents of leaf,branch, litter, and soil compared with differences of parent material in the same timeperiod, there was no significant difference for Olea. But there were significantdifferences for C contents of litter of Pinus (March 2000), N (June 2000), P(September 1999), and K (September 1999 and 2000) contents of leaf and P contents(March 2000) of branch and C (September 1999 and 2000) and N (September 1999,March 2000, and September 2000) contents of soil of Pistacia. Firstly, all of thesedifferences are related to different plant species are also related to have differentvegetation periods, metabolic functions, and ecological demands of plants. While theratios of C mineralization and FA/OM (Fulvic Acid/Organic Matter) of soils wereonly significant for Pinus with respect to parent material differences, it was observedthat this difference was not characteristic for the other plants.Key Words: Macronutrients, Marl, Conglomerate, Microbial Activity, HuminMatters