Kamu politikası oluşturmada sosyal hesaplar matrisi temelli gelir çarpan analizi
Income multiplier analysis based on social accounting matrix for public policy construction
Yazar: GÖZDE EŞ POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL ENGİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye ve Ekonomi Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Gelir çarpan analizi = Income multiplier analysis ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Sosyal hesaplar matrisi = Social accounting matrix

Özet:
Sosyal hesaplar matrisi, ekonomik birimlere ilişkin detaylı verileri ve bu verilerin ekonomik birimler arasında nasıl paylaşıldığını göstermesi nedeniyle ulusal hesaplardan ayrılmaktadır. Ayrıca sosyal hesaplar matrisinin tek, doğru bir şeklinin olmaması, çalışılmak istenilen alan özelinde daha da detaylandırılabilmesi, bu alanda yapılan tüm çalışmaları hem özgün kılmakta hem de çalışılan alana dair yeni bir veri seti sunmaktadır. Bu çalışmada, 2012 yılına ait, hanehalkı, şirketler [özel (reel-finans)-devlet (KİT-kamu bankaları)], devlet (merkezi yönetim, mahalli idareler ve SGK), yatırım-tasarruf hesabı [kamu (merkezi yönetim, mahalli idareler ve KİT) ve özel] ve dış alemin yer aldığı beş hesaptan oluşan 37x37'lik bir sosyal hesaplar matrisi oluşturulmuştur. Oluşturulan sosyal hesaplar matrisi, çarpan analizi gereği içsel ve dışsal hesaplara ayrılmış, hanehalkı ve şirketler içsel hesaplar olarak kabul edilirken devlet, yatırım-tasarruf ve dış alem dışsal hesaplar olarak kabul edilmiştir. Çalışmada, dışsal olarak kabul edilen hesaplar üzerinden dışsal şoklar yaratılarak bu şokların içsel hesaplar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda incelenen politikalar, hanehalkına yapılan ücret ödemelerinin artması, faiz ödemelerinin artması ve mal ve hizmet ihracatının artması senaryolarıdır. Bu senaryolar gelir çarpan analizi ile incelenmiş ve senaryoların yarattığı gelir etkisi tespit edilmiştir. Farklı politikaların gelir etkilerini incelemedeki amaç bu politikaların birbirine alternatif olması değil, tam tersine farklı politikaların ekonomide yarattığı gelir etkisinin kanallarını görebilmektir.

Abstract:
The social accounting matrix differs from national accountings since it delineates detailed data on economic units and how these data are allocated among them. Additionally, there is no reconciliation in the form of the social accounting matrix, which makes studies in this area unique and offers a data set regarding the field. In this work, we construct a 37x37 social accounting matrix for the year 2012, which consists of households, companies, government, investment-saving account, and foreign sector. The computed social accounting matrix is split into endogenous and exogenous accounts in accordance with the multiplier analysis.  Households and companies are assumed as endogenous accounts, whereas investment-saving accounts are presumed as exogenous accounts. In this study, exogenous shocks are created through exogenous accounts and their impacts on endogenous accounts are examined. In this context, the scenarios that involve an increase in wages, interest payments, and service sector export are investigated. These scenarios are explored by employing the income multiplier analysis, and their income effects are detected.