Türkiye için fotovoltaik güneş enerjisi teknoloji yol haritası
Solar photovoltaic energy technology roadmap for Turkey
Yazar: YAVUZ GAZİBEY
Danışman: PROF. DR. FATMA CANAN ÇİLİNGİR
Kara Harp Okulu Komutanlığı / Savunma Bilimleri Enstitüsü / Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Enerji = Energy
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Delphi tekniği = Delphi technique ; Fotovoltaik enerji = Photovoltaic energy ; Fotovoltaik piller = Photovoltaic cells ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji yönetimi = Technology management ; VIKOR yöntemi = VIKOR method ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Ekonomik büyüme ve artan nüfusa bağlı olarak küresel ölçekte olduğu gibi Türkiye'de de enerji talebi artmaktadır. Bu bağlamda Türkiye'nin enerji arzında sürekliliği sağlanabilmesi için enerji kaynaklarını çeşitlendirmesi ve yenilenebilir enerji kaynakları potansiyelinden azami yararlanması gerekmektedir. Bu çalışmada yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan ve güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren Fotovoltaik (PV) güneş enerjisi teknolojileri incelenmiştir.Türkiye'nin elektrik enerjisinin bir kısmını fotovoltaik güneş enerjisi teknolojileri vasıtasıyla sağlayacak şekilde PV kurulu güç kapasitesini artırması, bu alanda bir endüstri oluşturabilmesi ve ilerleyen süreçte yerel ve bölgesel PV pazarında pay alabilmesi amacıyla bu tez çalışmasında ulusal seviyede fotovoltaik güneş enerjisi teknoloji yol haritası oluşturulmuştur. Yol haritası ön hazırlıklar, vizyon ifadesinin oluşturulması, kapasite ve durum analizi, eğilimler ve itici güçlerin belirlenmesi, odak teknoloji alanlarının belirlenmesi, hedeflerin ve Delphi ifadelerinin belirlenmesi, teknoloji yol haritasının oluşturulması ve değerlendirilmesi aşamalarını içeren bir süreçte geliştirilmiştir.Teknoloji yol haritası oluşturma aşaması öncesindeki elde edilen sonuçlar çok katmanlı, odak teknoloji alanları ve Delphi ifadeleriyle gelişimin tanımlandığı zaman bazlı bir mimariyle ilişkilendirilmiş ve PV güneş enerjisi teknoloji yol haritası oluşturulmuştur.Çalışmada elde edilen sonuçlardan birisi, AHP ve VIKOR yöntemlerinin birlikte kullanıldığı analiz sonucunda Türkiye için çoklu kristal silisyum, tekli kristal silisyum ve amorf/mikromorf silisyum ince film teknolojilerinin odak teknolojiler olarak belirlenmiş olmasıdır.Türkiye için önemli görülen başka bir sonuç; PV güneş enerjisi alanında kurulu güç artışı, elektrik üretimi ve PV elektriğinin şebeke paritesini yakalamasıyla bu alanda pazar oluşacağı, pazar oluşumunun yerli PV modül ve göze üretiminin başlamasını sağlayacağıdır. Ayrıca teknolojik gelişmeler ve ArGe çalışmalarının PV modül ve göze maliyetlerinin azalmasını ve verimliliklerinin artmasını sağlayacağı ve böylelikle maliyet etkin PV ürünlerin geliştirileceği öngörülmüştür.

Abstract:
The economic growth and the rise in population cause increase in the energy demand in Turkey similar to the global tendency. In this sense, in order to sustain energy supply, it is necessary for Turkey to benefit maximally from her renewable energy potential. In this study, solar Photovoltaic (PV) energy technologies, which are among other renewable energy resources and convert solar energy into electricity, are examined.In order for Turkey to increase her PV installed capacity to provide some of her electricity through the use of solar PV energy technologies, to form an industry in this field and to be on the local and regional markets in the ongoing process, in this thesis research, a solar PV energy technology roadmap at the national level is developed. The roadmap is developed in a process that includes the steps of preliminary preparations, establishing vision statement, capacity and status analysis, defining the trends and drivers, determining technology areas to be focused, designating the goals and the Delphi statements, constructing and evaluating the technology roadmap.The results obtained before roadmapping phase are linked with a multi layered, time-based architecture whose evolution is defined by the technology areas to be focused and the Delphi statements. Ultimately, a solar PV energy technology roadmap for Turkey is constructed.Among the outcomes of this research, the technology areas to be focused for Turkey are determined as multi crystalline silicon, mono crystalline silicon and amorphous/ micro-amorphous silicon technologies. This result is obtained at the end of the analysis process in which Analytical Hierarchy Process (AHP) and VIKOR (Vise Kriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje) methods are used together.As another important result for Turkey, it is identified that with the increase in solar PV installed capacity, electricity production and solar power?s reaching grid parity, a solar PV energy market will be formed, which may eventually start local solar PV cell and module production. Additionally, it is foresight that technological advancements and R&D efforts will reduce the solar PV module and cell costs while increasing their efficiencies and allowing cost efficient solar PV products to be available in the market.