Fiziksel tıp ve rehabilitasyon polikliniğine başvuran hastaların başvuru sebeplerinin birinci basamakta yönetilebilirliğinin incelenmesi
Investigation of the manageability of the reasons for patients applying to the physical medicine and rehabilitation clinic in the primary care setting
Yazar: HAMZA ALİ AKGÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Doktorlar-birinci basamak = Physicians-primary care ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Aile hekimliği birinci basamak sağlık sisteminin merkezinde yer 
almakla beraber ikinci ve üçüncü basamağın koordineli bir şekilde çalışmasında ve 
sürdürülebilir bir sağlık sistemin oluşturulmasında önemli bir role sahiptir. Bu 
çalışmadaki amacımız bir eğitim ve araştırma hastanesinde fiziksel tıp ve 
rehabilitasyon (FTR) polikliniğine başvuran hastaların başvurularını belirleyen 
durumların değerlendirilmesi ve bu hastaların birinci basamakta yönetilebilirliğinin 
değerlendirilmesi olacaktır.
Yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte tanımlayıcı bir araştırma olup 1 Ekim 2022- 1 
Şubat 2023 tarihlerinde Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde FTR
polikliniğine başvuran 500 hastadan yüz yüze görüşme yolu ile anket uygulanarak 
gerçekleştirilmiştir. Araştırmamıza 18 yaş ve üzerinde olup çalışmamıza katılmaya 
gönüllü olan hastalar dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar 
tarafından oluşturulan 32 soruluk bir anket kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %74'ü (n:370) herhangi bir sağlık 
problemlerinde ilk olarak iki veya üçüncü basamak hastaneleri tercih ettikleri 
gözlendi. Mevcut şikayetleri için ilk olarak aile hekimliğine başvuranların oranı 
%19,4 (n:97) olarak belirlendi. Katılımcıların ASM'yi tercih etmeme sebepleri 
sorulduğunda %31 (n:125) oranında ''ASM'lerde yeterli test olmadığı/yapılamadığı 
için gitmedim'' cevabına ulaşıldı. FTR uzmanlarının görüşleri doğrultusunda 
polikliniğe başvuran hastaların %57sinin ASM'lerde yönetilebileceği belirlendi. 
Yaşlıların, kadınların, ilkokul ve ortaokul mezunlarının, çalışmayanların, kronik 
hastalığı olanların, köyde yaşayanların, ekonomik durumu düşük olanların hastaneler 
yerine aile hekimliklerini daha çok tercih ettiği istatistiksel olarak anlamlı olduğu 
görüldü (p<0.05). Laboratuvar testi istenmeyen, görüntüleme yöntemleri 
uygulanmayan ve girişimsel işlem yapılmayan hastaların diğer hastalara oranla 
ASM'de yönetilebileceği istatistiksel olarak anlamlı görüldü (p<0.05).
Sonuç: Çalışmamıza katılan hastaların bir sağlık problemlerinde ilk tercih olarak 
ASM'ye başvuru oranlarının düşük olduğu ve bunu önemli sebeplerinden birinin
hastaların aile hekimlerinin yetkileri konusunda bilgi eksikliği olduğunu 
görmekteyiz. Çalışmamızda FTR polikliniğne başvuran hastaların yarısından 
fazlasının yönetimi halihazırda birinci basamak hekimlerince yapılabileceği görüldü. 
ASM'lerdeki fiziksel imkanların geliştirilmesi ve birinci basamakta tanı konulan 
hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların sağlık sigortaları tarafından karşılanması 
durumunda iki ve üçüncü basamaklarda hasta yükünü azaltacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
AIM: Family medicine plays a central role in the primary healthcare system, as well 
as in the coordinated functioning of the secondary and tertiary levels of care, 
contributing significantly to the establishment of a sustainable healthcare system. 
This study aims to evaluate the factors determining patient referrals to the physical 
medicine and rehabilitation (PMR) outpatient clinic in an educational and research 
hospital and assess the manageability of these patients at the primary care level.
MATERIALS AND METHODS: Our study is a descriptive cross-sectional 
research conducted through face-to-face interviews using a questionnaire with 500 
patients who visited the PMR clinic at Sakarya Training and Research Hospital from 
October 1, 2022, to February 1, 2023. Patients aged 18 and above who volunteered to 
participate were included in our study. A 32-item questionnaire, created by the 
researchers, was used as the data collection tool.
RESULTS: It was observed that 74% (n: 370) of the participating patients preferred 
secondary or tertiary hospitals as their first choice for any health problems. The rate 
of those who initially sought primary care for their current complaints was 
determined as 19.4% (n: 97). When participants were asked about their reasons for 
not preferring Primary Healthcare Centers (PHC), 31% (n: 125) of them responded 
with "I didn't go because there were not enough tests available or couldn't be 
performed in PHCs." According to the opinions of PMR specialists, it was 
determined that 57% of the patients who visited the clinic could be managed in 
PHCs. It was statistically significant that the elderly, women, primary and middle 
school graduates, unemployed individuals, individuals with chronic diseases, those 
living in rural areas, and those with lower economic status preferred PHC over 
hospitals. (p<0.05) It was also statistically significant that patients who did not 
require laboratory tests, imaging procedures, or interventional procedures could be 
managed in PHCs compared to other patients. (p<0.05)
CONCLUSION: In our study, we observed low rates of patients' initial preference 
for PHCs when it comes to seeking healthcare for their health problems, and one 
significant reason for this is the lack of knowledge among patients regarding the 
authorities and capabilities of their family physicians. It was found that more than 
half of the patients visiting the PMR outpatient clinic in our study could be managed 
by primary care physicians. We think that improving the physical facilities in PHCs 
and having health insurance cover the medications used in the treatment of diseases 
diagnosed at the primary care level would help reduce the patient burden on 
secondary and tertiary levels of care.