Hayvansal atıkların enerji amaçlı kontrolünün karbon ayak izine etkileri
Effects of energy control of animal waste on carbon footprint
Yazar: HACER KEPENEK
Danışman: PROF. DR. HALİL HASAR
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
İnsan nüfusunun hızla artması ve yenilenemeyen enerji kaynaklarının tükenmesi nedeniyle artan enerji
talebi, yeni alternatif sürdürülebilir enerji kaynakları arayışının önde gelen nedeni olmuştur. Bugün, küresel
enerji kaynaklarının üçte ikisinden fazlası fosil yakıtlardan meydana gelmektedir. Yenilenebilir enerji
kaynakları arasında biyokütle, ham petrol bazlı petro-rafinerilerin yerini alacak gelecek vaat eden bir
yenilenebilir enerji kaynağı olarak öngörülmektedir. Biyokütle, yakıt ve kimyasalların üretimi için nötr
karbon, kolayca bulunabilen ve yenilenebilir bir hammaddedir. Dünya çapında, küresel birincil enerji
ihtiyacının %9'unu sağlayan önemli bir yenilenebilir enerji kaynağıdır. Buna bağlı olarak, fosil kaynaklı yakıt
kullanımı da hava kirliliği ve küresel ısınma gibi çeşitli çevresel sorunların ana nedeni olarak kabul
edilmektedir. Bu nedenle, biyogaz üretimi gibi atıktan enerji teknolojilerinin kullanılmasının , yüksek
küresel enerji tüketimi talebini karşılamak için en iyi seçeneklerden biri olduğuna inanılmaktadır. Alternatif
yenilenebilir enerji kaynaklarının farklı türleri arasında, biyogaz üretimi kolay olduğu ve yakıtlar, elektrik
için içten yanmalı jeneratörler, mikro türbinler, yakıt hücreleri vb. gibi çeşitli uygulamalarda doğrudan
kullanılabileceği için tercih edilmektedir.
Malatya, tarıma dayalı ekonomiden sanayiye dayalı ekonomiye hızlı bir geçiş yaşıyor. Ancak bu süreç
her geçen gün hızlanırken, tarımın ekonomiye olan etkisi de önemini koruyor. Malatya'da tarımın önemli
kollarından biri de hayvancılıktır. Topraklarının yaklaşık %54'ü çayır ve meralarla kaplı olması hayvan
yetiştiriciliği için gerekli olan ortamın olduğunu göstermektedir. Malatya ili halihazırda biyokütle ve
hayvansal atıktan elde edilebilecek biyogaz oranında ciddi değerlere ev sahipliği yapmaktadır. Coğrafik ve
Topografik yapısından kaynaklı elverişli toprak yapısının yanında aktif ve dinamik bir Çiftçi yapısıyla
biyogaz üretimi için gerekli ortam, koşul ve şartları sağlamaktadır.
Yapılan çalışmada Malatya ili yıllık ve 2000 – 2020 yılları arası hesaplanan yaş atık miktarı, elde
edilebilir biyogaz miktarı, elde edilebilir enerji miktarı hesaplanmış olup bunun yanında çevresel etkileri baz
alınarak karbon ayak izi hesaplanmıştır aynı zamanda ilçe bazlı yorumlanmıştır. Sonuçlar doğrultusunda
Malatya ili ve ilçelerin de yapılabilecek tesis lokasyonları belirlenmiş olup halihazırda kurulması planlanan
hayvansal atıklardan elde edilebilecek tesis alanı belirlenmiş çevresel etkileri göz önüne alınmış ve ön maliyet
tahminleri yapılmıştır.

Abstract:
The increasing energy demand due to the rapid increase in the human population and the depletion of nonrenewable
energy sources has been the leading reason for the search for new alternative sustainable energy
sources. Today, more than two-thirds of global energy resources consist of fossil fuels. Among renewable
energy sources, biomass is envisioned as a promising renewable energy source to replace crude oil-based
petro-refineries. Neutral carbon is an easily available and renewable raw material for the production of
biomass, fuels and chemicals. It is an important renewable energy source, providing 9% of global primary
energy needs worldwide. Accordingly, the use of fossil fuels is also accepted as the main cause of various
environmental problems such as air pollution and global warming. Therefore, using waste-to-energy
technologies such as biogas production is believed to be one of the best options to meet the high global
demand for energy consumption. Among the different types of alternative renewable energy sources are
biogas, for which it is easy to produce and fuels, internal combustion generators for electricity, micro turbines,
fuel cells, Deceleration, etc. it is preferred because it can be used directly in various applications such as.
Malatya is experiencing a rapid transition from an agriculture-based economy to an industrial-based
economy. However, as this process accelerates day by day, the impact of agriculture on the economy remains
important. One of the important branches of agriculture in Malatya is animal husbandry. The fact that
approximately 54% of its lands are covered with meadows and pastures shows that the necessary environment
for animal breeding is present. Malatya province currently hosts serious values in the ratio of biomass and
biogas that can be obtained from animal waste. It provides the necessary environment, conditions and
conditions for biogas production with an active and dynamic farmer structure as well as the favorable soil
structure due to its geographical and topographic structure.
In the study, the amount of wet waste, the amount of biogas that can be obtained, the amount of energy that
can be obtained, calculated annually for the province of Malatya and between 2000 and 2020, besides, the
carbon footprint was calculated based on its environmental effects, and it was also interpreted on a district
basis. In line with the results, the facility locations that can be built in Malatya province and its districts have
been determined, the environmental impacts of the facility area that can be obtained from the animal wastes
currently planned to be established have been taken into account and preliminary cost estimates have been
made.