İnanç turizmi destinasyonu olarak Kastamonu Hz. Pir Şeyh Şaban-ı Veli örneği
Kastamonu as the destination of faith tourism: The example of Hz.Pir Şeyh Şaban Veli
Yazar: YASİN ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM AVCI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Dini turizm = Religious tourism ; Kastamonu = Kastamonu ; İnanç turizmi = Faith tourism ; Şaban-ı Veli = Şaban-ı Veli ; Şehy Şaban-ı Veli Cami = Şeyh Şaban-ı Veli Mosque

Özet:
Geçmişten günümüze kadar tüm dünya toplumlarında da görüldüğü gibi Türk toplumunun da cazibe, merkezleri olan dini ziyaret yerleri mühim bir yere sahiptir. Tarihsel süreçte insanoğlu çok eski çağlardan bu yana doğaüstü varlıklara inanmış ve kutsallık ile bakmıştır. Bu doğaüstü varlıklara yakın olma amacı içerisinde olmuştur.  Ziyaret edenin mutlak amacı, kutsi olana ulaşmak ve aynı zaman da onu hissetmektir.
Bu doğrultuda günümüzde yapılmış olan kazı çalışmalarında da görülmüş olduğu gibi çok eski çağlarda da yapılmış olan kutsi yapılar (mabet, cami, türbe, külliye vb.) ve bunlarla da ilgili zaman içerisinde ortaya çıkmış olan geleneksel anlatım çeşitleri (mitolojiler, halk hikâyeleri, efsaneler, destanlar vb.) insanoğlundaki bu güdüyü oldukça gözler önüne sermektedir. Kutsi görülen mekânlardan birisi olan türbelerde de vefatından yüzyıllar geçmesine rağmen saygı duyulan ve düşkünlük gösterilen kişilerin, günümüzde de insanoğluna fayda sağlayabilecek olma düşüncesi halkın dindarlığı üzerinde kendisine oldukça büyük bir yer bulmuş ve kültürel hafıza süreklilik göstermiştir. Kutsi olana yakın olma düşüncesi ve isteği bu mekânları manevi anlamda bir sığınağa dönüştürmüş ve özellikle kutsi kabul gören gün ve gecelerde insanların değişik amaçlar için ziyaret ettikleri manevi çekim noktaları haline dönüşmelerini sağlamaktadır. 
Bu araştırma da Kastamonu ilinde sosyal, tarihi, turistlik ve inanç turizmi konularına değinilerek, İl deki inanç turizminin merkezi olan Hz. Pir Şeyh Şaban-ı Veli Türbesi örnekleminden yola çıkılarak, türbe, cami gibi inanç turizmi kapsamındaki mekânların insanoğlunun manevi yaşantılarında ve sosyal hayatlarında ne gibi rolleri olduğunu ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Kastamonu ilinde bulunan vatandaşlar ile bir anket çalışması yapılmış, anket verileri sonucunda; Kastamonu ilinde turizmin gelişmesine katkı sağladığı düşünülen faktörlerin değerlendirilmesi ile türbe ve camilere gelen ziyaretçilerin dini inançları, dini ibadetlere olan ilgileri, dini kanaatleri, dini tutumları, kendilerini tanımlama şekilleri ve Hz Pir Şeyh Şaban-ı Veli'nin Kastamonu ilindeki bilinirliği ile inanç turizmine olan etkisi ele alınarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak Kastamonu ilinde inanç turizmine halkın olumlu baktığı ve inanç turizmine karşı duyarlı oldukları gözlenmiştir.

Abstract:
As seen in all the world societies from past to present, religious places of interest, which are the Centers of attraction of Turkish society, have an important place. 
In the historical process, human beings have believed in supernatural beings since the very ancient times and looked at it with holiness. This has been in close proximity to supernatural beings. The absolute purpose of the visitor is to reach the blessed and to feel it at the same time.
In this direction, as seen in the excavations carried out nowadays, Kutsi buildings (sanctuary, mosque, tomb, mosque, etc.) which were made in ancient times and the traditional narrative types that emerged in time related to them (mythologies, folk tales, legends, epics, etc.) show this motive in human beings. In the tombs, one of the places seen as blessed, despite the centuries passing away from the death of people who are respected and indulged, the idea of being able to benefit human beings today has found a great place on the religiousness of the people and the cultural memory has shown continuity. The idea and desire to be close to the blessed have transformed these spaces into a sanctuary in a spiritual sense and allow people to turn into spiritual attraction points that they visit for different purposes, especially on blessed days and nights.
The aim of this study is to examine the social, historical, tourist and religious belief tourism of the city in Kastamonu, and to determine the role of religious tourism, such as tomb, mosque and mosque, in the spiritual life and social life of the city. In this direction, a survey was conducted with the citizens in the Kastamonu province. According to the results of the survey data, the religious beliefs of the visitors to the tombs and mosques, their religious beliefs, their religious attitudes, their religious attitudes, their way of defining themselves and their awareness in the Kastamonu province of Khatti Shaykh Shabani and the effect on faith tourism were tried to be revealed. As a result, it was observed that people in the tourism of faith in Kastamonu province have a positive attitude and they are sensitive to faith tourism.