Kurumsal liderlik tarzlarını algılamanın örgütsel bağlılık ve vatandaşlığa etkisinde çalışanların motivasyon seviyelerinin rolü ve bir araştırma
The role of motivation levels on the effect of perception of corporate leadership styles on organizational commitment and citizenship and a research
Yazar: İLKNUR SAYAN
Danışman: PROF. DR. SALİH GÜNEY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
Sağlık kuruluşlarının etkililiğinde ve verimliliğinde sağlık çalışanlarının bilgisi, becerisi, yetkinliği ve etkin iletişimi kurumun başarısında en önemli kaynaktır. Bu kaynağın etkin bir şekilde yönetimi, etkili liderlik ile mümkündür. Liderlik, örgütün etkinliğini ve başarısı etkileyen önemli bir faktördür. Sağlık kuruluşlarında örgütsel verimlilik ve performansın artmasını sağlayan faktörlerden bazıları çalışan motivasyonu, örgütsel bağlılık ve vatandaşlık davranışlarıdır. Bu tutum ve davranışların çalışanların kurumsal liderlik tarzlarını algılaması ile etkili ve ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Çalışmada algılanan kurumsal liderlik tarzlarının çalışanların örgütsel bağlılık ve vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisinde motivasyon seviyelerinin aracılık rolünün bulunup bulunmadığı ortaya konması amaçlanmıştır. Motivasyon hedefe odaklı davranışın oluşması için enerji verme ve harekete geçirme eylemini yönlendiren bir süreçtir. Bu araştırma, çalışanların algılanan kurumsal liderlik tarzlarına göre örgütsel bağlılık ve vatandaşlık davranışlarına etkisinde motivasyon seviyelerinin ara değişken rolü olabileceği varsayımına dayanmaktadır. Bu bağlamda algılanan liderlik tarzlarının örgütsel bağlılık ve vatandaşlığa etkisinde motivasyon seviyelerinin aracılık rolünü araştırmaktır. 
Bu araştırma verileri anket yöntemi ile toplanmıştır. İstanbul'da bulunan özel hastanelerde 420 sağlık çalışanına uygulanan araştırmanın sonucunda, çalışanların algıladıkları liderlik tarzının örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık üzerinde anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. Çalışanların motivasyon seviyelerinin algılanan liderlik tarzının örgütsel bağlılık üzerinde kısmen moderatör rolü bulunmaktadır. Algılanan liderlik tarzının örgütsel vatandaşlık üzerindeki etkisinde  motivasyon seviyelerinin ara değişken rolü olmadığı saptanmıştır. Ayrıca çalışanların dönüşümcü, etkileşimci ve babacan liderlik tarzları algısının örgütsel bağlılık ve motivasyon düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu, serbest liderlik tarzının ise örgütsel bağlılık
ve motivasyon düzeylerini olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır. Örgütsel bağlılığın vatandaşlık davranışı üzerinde etkisinin olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Kurumsal Liderlik Tarzı, Örgütsel Vatandaşlık, Örgütsel Bağlılık, Motivasyon

Abstract:
In the effectiveness and productivity of health institutions; health workers are the most important resource with their knowledge, skill, competence, and effective communication. Effective management of this resource is possible with effective leadership. Leadership is an important factor that affects the effectiveness and success of the organization. Some of the factors that increase organizational productivity and performance in health institutions are employee motivation, organizational commitment, and citizenship behaviors. It is believed that these attitudes and behaviors are affected by and related to employees' perception of corporate leadership styles.
In this study, the aim is to demonstrate whether the motivation levels have a moderating (mediating) role in the effect of perceived organizational leadership styles on organizational commitment and citizenship behavior of employees. Motivation is a process that directs energizing and mobilizing action in order to create goal-oriented behavior. This research is based on the assumption that motivation levels may have the role of an intermediate variable in the influence of employees' perception of corporate leadership styles on their organizational commitment and citizenship behaviors. The aim of the research in this context is to investigate the mediating role of motivation levels in the influence of perceived leadership styles on organizational commitment and citizenship.
The data in this research was collected by the questionnaire method. As a result of the research applied to 420 health workers in private hospitals in Istanbul, it has been seen that the leadership style perceptions of employees have a significant effect on organizational commitment and organizational citizenship. The motivation levels of employees have a partial moderator role on the effect of perceived leadership style on organizational commitment. It has been found that the motivation levels do not have a moderating role on the effect of perceived leadership style on organizational citizenship. In addition, it has been concluded that employees' perception of transformational, transactional, and paternalistic leadership styles has a significant effect on organizational commitment and motivation levels, whereas laissez-faire leadership style has a negative effect on organizational commitment and motivation levels. It has been seen that organizational commitment does not have an effect on citizenship behaviors.

Keywords: Corporate Leadership Style, Organizational Citizenship, Organizational Commitment, Motivation