Lise öğrencilerinde yaşlı ayrımcılığına neden olan tutumların incelenmesi: Ankara Eylül Eğitim Kurumları örneği
Investigation of attitudes causing age discrimination in high school students: The case of Ankara Eylül Educational Institutions
Yazar: OĞUZ MÜLAYİM
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN FEHMİ AKÇİÇEK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Yaşlı Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Ankara = Ankara ; Ayrımcılık = Discrimination ; Ergenler = Adolescents ; Gençler = Youngs ; Lise öğrencileri = High schools students ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşa dayalı ayrımcılık = Ageism

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; lise öğrencilerinde yaşlı ayrımcılığına neden olan tutumların incelenmesi, pozitif ve negatif ayrımcı davranış eğiliminin belirlenmesi ve konuyla ilgili demografik farklılıkların etki düzeyinin ortaya konmasıdır.
Yöntem: Çalışma; Ankara Eylül Eğitim Kurumları Akdere, Kızılay, Hüseyingazi ve Karapürçek Şubelerinde ve 2021 yılı Mart, Nisan ve Mayıs ayları içerisinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Kişisel Veri Formu ile Pozitif ve Negatif Yaşlı Ayrımcılığı Ölçeği (PNYAÖ) Kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 415 Lise öğrencisi katılmıştır. Bu öğrencilerden 57 adedi 9. Sınıf, 91 adedi 10. sınıf, 82 adedi 11. sınıf ve 185 adedi 12. sınıftır. Cinsiyet açısından incelendiğinde katılımcıların 250 adedinin kız ve 165 adedinin erkek olduğu görülmektedir.  Katılımcıların % 56,9'u hayatının belirli bir döneminde bir yaşlı ile aynı evi paylaşmış ve % 20,7'si halen bir yaşlı ile aynı evde yaşamaktadır. Çalışma sonucunda öğrencilerin sınıf düzeyinin pozitif ve negatif yaşlı ayrımcılığı grup ortalama skorları arasında farklılık oluşturduğu, cinsiyetin pozitif yaşlı ayrımcılığı grup ortalama skorları arasında farklılık oluşturmakla birlikte negatif yaşlı ayrımcılığı grup ortalama skorları arasında farklılık oluşturmadığı, aynı ev içerisinde yaşlı bir kişiyle yaşama durumunun pozitif ve negatif yaşlı ayrımcılığı grup ortalama skorları arasında farklılık oluşturmadığı, öğrencilerin hayatının herhangi bir döneminde yaşlı bir kişi ile yaşama durumu, pozitif ve negatif yaşlı ayrımcılığı grup ortalama skorları arasında farklılık oluşturmadığı, hayatın herhangi bir döneminde yaşlı bir kişinin bakımını üstlenme durumunun pozitif yaşlı ayrımcılığı grup ortalama skorları arasında farklılık oluşturmadığı ancak negatif yaşlı ayrımcılığı grup ortalama skorları arasında farklılık oluşturduğu  ortaya çıkmıştır.
Sonuç: Yaşlı kişilere en uzak yaşam dönemlerinden biri olan gençlik dönemi içerisinde yer alan kişiler üzerinde yapılan çalışmada; gençlerin yaşlılık sürecine ve yaşlılara yönelik belirli ölçüde duyarlılık içerisinde oldukları görülmüştür. Bununla birlikte özellikle negatif anlamda bir kısım ayrımcı davranışlara kayda değer bir yönelim bulunmaktadır. Bu durumun özellikle yaşlılığa ve yaşlanma sürecine ilişkin bilgi eksikliği ve empati yoksunluğu gibi sebeplerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu sebeple lise öğrencilerinin teori ve pratik içerikli eğitim ve bilgilendirme çalışmalarına katılmaları ile ayrımcılık içeren davranışların önlenebileceği kanaatine ulaşılmıştır. Özellikle empati yeteneğini artırıcı çalışmaların bu konuda ön planda tutulması gerekliliği bulunmaktadır.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the attitudes that cause ageism in high school students, to determine the tendency of positive and negative discriminatory behavior and to reveal the effect level of demographic differences on the subject.
Method: Study; It was held in Ankara Eylül Educational Institutions Akdere, Kızılay, Hüseyingazi and Karapürçek branches in March, April and May 2021. In the study, Personal Data Form and Positive and Negative Age Discrimination Scale (PNYAS) were used.
Results: A total of 415 high school students participated in the study. 57 of these students are 9th grade, 91 of them are 10th grade, 82 of them are 11th grade and 185 of them are 12th grade. When examined in terms of gender, it is seen that 250 of the participants are girls and 165 of them are boys. 56.9% of the participants shared a house with an elderly person at some point in their life, and 20.7% still live in the same house with an elderly person. As a result of the study, the class level of the students made a difference between the positive and negative ageism group average scores, the gender did not make a difference between the positive ageism group average scores, but the negative ageism group average scores did not differ. There was no difference between the mean scores of the age discrimination group, the status of the students living with an elderly person at any time of their life, the positive and negative ageism group average scores, the status of taking care of an elderly person at any time in their life, positive ageism group mean scores.
Conclusion: In the study conducted on people who are in the youth period, which is one of the most distant life periods from the elderly; It has been observed that young people are sensitive to the aging process and the elderly to a certain extent. However, there is a significant tendency towards some discriminatory behaviors, especially in the negative sense. It is thought that this situation arises from reasons such as lack of knowledge and lack of empathy, especially about old age and the aging process. For this reason, it has been concluded that discriminatory behaviors can be prevented by high school students' participation in training and information activities with theoretical and practical content. In particular, it is necessary to prioritize studies that increase empathy skills.