Anadolu Neolitik ve Kalkolitik çağ toplumlarında travma ve yaşam biçimi arasındaki ilişki
The relationship between trauma and life-style in societies of the Neolithic and Khalcolithic age Anatolia
Yazar: HASAN TOPDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. PINAR GÖZLÜK KIRMIZIOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Kalkolitik Dönem = Chalcolithic Period ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Travma = Trauma ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Travma, dış etkenlerden dolayı iskelet sisteminde meydana gelen kırık ve vücuttaki yaralanmalar olarak tanımlanmaktadır. Etiyolojisinde, yaşam boyu yapılan aktivitelerin bir yansıması olan mekanik faktörler önemli bir rol oynadığı için, travma yok olmuş toplulukların yaşam biçimlerinin oluşturulmasında sıklıkla çalışılan bir konuyu oluşturmaktadır. Açıkçası travmatik olayların sıklığı ve konumu büyük ölçüde kültür tarafından etkilenir. Bir populasyondaki travma izleri, o populasyondaki bireylerin yaşam biçimleri, maddi kültürleri, ekonomileri (avcı-toplayıcı vs.), yaşadıkları çevre, meslekleri, grup içi şiddet ve sağlık durumları, yaraları ve bu yaraların tedavi süreçlerini yansıtabilecek türden ipuçları vermektedir.Neolitik ve Kalkolitik topluluklarındaki travmalar arasında; savaşlar, bireyler arasındaki şiddet, iş kazaları ve osteoporozu içeren fizyolojik faktörler gibi nedenlerin etkili olduğu belirtilmektedir. Ancak bu faktörler, yaş, cinsiyet gibi demografik ve geleneksel davranışları içeren kültürel yapı ile çevreye uyarlanma süreçleri içerisinde şekillenmektedir. Bu nedenden ötürü, travmaların sıklıkları toplumdan topluma farklılık gösterebilmektedir.Bu çalışmada, Neolitik ve Kalkolitik Çağ'a tarihlendirilen topluluklarda travma oranlarının belirlenmesi, travma sıklığının yaş ve cinsiyet grupları arasında göstermiş olduğu farklılıkların ortaya konulması ve özellikle iskelet üzerindeki travma izlerinden hareketle, Anadolu Neolitik ve Kalkolitik Çağ'ı toplumlarında yaşam biçimlerinin belirlenmesi tezin amacını oluşturmaktadır.Anahtar Sözcükler Anadolu, Travma, Neolitik, Kalkolitik

Abstract:
Trauma is defined as physical injuries and fractures in skeleton system because of external factors. In its aetiology, because mechanic factors, a reflection of life long activities, play an important role, trauma becomes one of the most frequent topic to study to form life styles of evanished societies. In fact, the frequency and position of traumatic events is largely affected by culture. Traumatic marks in a population gives clues about life styles, financial cultures, economies (hunter ? collector etc.), the environment they live in, occupations, violence in group and their health, their wounds and the treatment process of these wounds.Among the traumas in Neolithic and Calcolithic societies, it is pointed out that such physiological factors as wars, violence among men; work accidents and osteoporosis are effective. But, these factors are shaped in the process of adaptation to environment and in cultural structure including traditional attitudes and some demographic factors like age, gender. Because of this, the frequency of traumas depends on societies.In this study,the determination of traumatic proportions in societies dating to Neolithic and Calcolithic Ages, the presentation of differences in frequency of trauma among age and gender groups, and especially looking at the trauma marks on skeleton, the determination of life style of Anatolian Neolithic and Calcolithic Age societies all form the aim of the thesis.Key Words Anatolia, Trauma, Neolithic, Calcolithic