Marx'ta insan doğası üzerine bir inceleme
A study on human nature in Marx
Yazar: ÖZGÜR KARADAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BORA ERDAĞI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Maddesellik = Materiality ; Marks, Karl = Marks, Karl ; Marksizm = Marxism ; Tarihselcilik = Historicism ; Töz = Substance ; İnsan doğası = Human nature

Özet:
Marx, 19. yüzyılın gelişen iktisadi süreci içerisinde "insan"ı tarihsel-maddeci bir açıdan yeniden ele alır.  Bu çabasıyla Marx üretim ilişkilerinin toplumsal yaşamı ve toplumsal yaşamın da üretim ilişkilerini nasıl etkilediğini inceler. Böylece "insan"ın maddi koşullar içerisinde bir özne oluşuna ulaşır. Marx'ın özgün yanı da budur. Geleneksel felsefeye olan karşıtlığının ve kendinden önceki materyalist anlayışlardan kopuşunun temelinde de "insan"ın özneleşmesi yatar. Marx bu kopuşu tözsellik karşıtlığı olarak inşa ederken "insan"ı da bu karşıtlığın içerisinde özneleştirir. Böylece "insan"da tinsel veya maddi ögelerle desteklenmiş bütün "öz/doğa" anlayışlarına karşı çıkar. Bu çalışmada Marx'ta insan doğasının yapılan incelemelere göre mümkün olamayacağı felsefi bir açıdan ele alınmıştır. Çalışmanın Giriş kısmında Platon, Aristoteles, Hume, Kant, Hegel ve Feuerbach'ın töz anlayışlarını "insan"ın incelenmesine sunacağı olanaklar çerçevesinde incelemeye gayret ettik. Birinci bölümde, tarihsel ve toplumsal bir insan çerçevesi çizmeye çalıştık. İkinci bölümde, "insan"ın kendini tarihsel koşullarda nasıl var ettiğini ele aldık. Üçüncü bölümde ise devrimci bir özne olarak "insan"ı soruşturmaya çalıştık. Bu tezde Marx'ın insana dair maddeci kavrayışına felsefi açıdan bir katkı yapılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Töz, Tözcülük, Maddecilik, Tarihsellik, Marx

Abstract:
Marx revisits "human" from a historical–material point of view in the developing economic process of the 19th century. With this endeavor, Marx examines how production relations affect social life and how social life affects production relations. Thus, he attains "the human" as a subject in material conditions. And this is the original aspect of Marx. The subjectivity of "the human" is at the root of his opposition to traditional philosophy and his break with materialist conception before him. While Marx constructs this rupture as an anti-substantiness, he subjectifies "human" in this opposition. Thus, he opposes all conception of "Self/Nature" supported by spiritual or material elements in "the human". In this study, it is discussed from a philosophical point of view that human nature isn't possible in Marx according to the investigations. In the introductory part of the study, we tried to examine Plato, Aristotle, Hume, Kant, Hegel and Feuerbach's concepts of substance within the framework of the possibilities that "human" can offer. In the first part, we tried to draw a historical and social human framework. In the second part, we discussed how "human" created itself in historical conditions. In the third part, we tried to investigate "the human" as a revolutionary subject. In this thesis, it will be tried to make a philosophical contribution Marx's materialistic conception of the human.

Key words: Substance, Essentialism, Materialism, Historicity, Marx