Dijital oyunların 5-6 yaş grubu çocuklara etkileri ile çocukların akran oyun davranışlarının incelenmesi
Investigation of the effects of digital games on 5-6 year old children and children's peer play behaviors
Yazar: AYNUR ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN KAYTEZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmada dijital oyunların 5-6 yaş grubu çocuklara etkileri ile çocukların 
akran oyun davranışlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmanın örneklemini Çankırı il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na 
bağlı anasınıf ve anaokullarında eğiitm alan 5-6 yaş çocukların ebeveynleri (n=300)
oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Erken Yaşlarda Dijital 
Oyunların Etkileri Ölçeği" ve "Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği-Ebeveyn Formu" 
ile toplanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde t-Testi, tek yönlü varyans analizi 
(ANOVA) ve pearson korelasyon katsayı testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 
dijital oyunların erken çocukluktaki etkilerinin çocuğun cinsiyeti, yaşı, kardeş sayısı, 
doğum sırası, okul öncesi eğitime devam süresi, oyun tercihi, ebeveynlerin öğrenim 
düzeyi, çocukların ve ebeveynlerin dijital oyun oynama durumu, ebeveynlerin tablet/cep 
telefonu/bilgisayar gibi elektronik cihazlarla günlük geçirdiği süre değişkenine göre
anlamlı farklılık göstermektedir (p<.05). Çocukların akran oyun davranışları ile
çocuğun cinsiyeti, doğum sırası, oyun tercihi, okul öncesi eğitime devam süresi, 
çoğunlukla oyun oynanan kişi, ebeveyn öğrenim düzeyi, çocukların ve ebeveynlerin 
tablet/cep telefonu/bilgisayar gibi elektronik cihazlarla günlük geçirdikleri süre, 
ebeveynlerin dijital oyun oynama durumu arasında anlamlı bir farklılık gösterdiği 
bulunmuştur (p<.05). Ayrıca "Erken Yaşlarda Dijital Oyunların Etkileri Ölçeği'nin 
eğlenme alt boyutu ile Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği'nin "oyunun bozulması" ile 
"oyundan kopma" alt boyutları arasında pozitif yönlü ve anlamlı, Erken Yaşlarda Dijital 
Oyunların Etkileri Ölçeğinin öğrenme alt boyutu ile Penn Etkileşimli Akran Oyun 
Ölçeği'nin oyun etkileşimi alt boyutu arasında pozitif yönlü ve anlamlı, Erken Yaşlarda 
Dijital Oyunların Etkileri Ölçeğinin fiziksel, sosyal ve duygusal alt boyutları ile Penn 
Etkileşimli Akran Oyun Ölçeğinin oyun etkileşimi alt boyutu arasında negatif yönlü ve 
anlamlı bir ilişki, "oyunun bozulması" ile "oyundan kopma" alt boyutları arasında ise 
pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<.05).

Abstract:
The aim of the study was to examine the effects of digital games on 5-6 year old 
children and children's peer play behaviors in terms of different variables. The sample 
of the study consisted of the parents (n=300) of 5-6 year old children receiving 
education in kindergartens and preschools affiliated to the Ministry of National 
Education in Çankırı city center. The data of the study were collected with "Personal 
Information Form", "The Effects of Digital Games at Early Ages Scale" and "Penn 
Interactive Peer Play Scale-Parent Form". In the analysis of the research data, t-test, 
one-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson correlation coefficient test were 
used. As a result of the research, the effects of digital games in early childhood differ 
significantly (p<.05) according to the child's gender, age, number of siblings, birth 
order, duration of preschool education, game preference, parents' education level, 
children's and parents' digital game playing status, and parents' daily time spent with 
electronic devices such as tablet/mobile phone/computer. It was found that there was a 
significant difference between children's peer play behaviors and the child's gender, 
birth order, game preference, duration of preschool education, the person with whom 
the child mostly plays, parental education level, the time children and parents spend 
daily with electronic devices such as tablets/mobile phones/computers, and parents' 
digital game playing status (p<.05). In addition, there was a positive and significant 
difference between the fun sub-dimension of the "Effects of Digital Games in Early 
Years Scale" and the "game disruption" and "disconnection from the game" subdimensions of the Penn Interactive Peer Play Scale, and a positive and significant 
difference between the learning sub-dimension of the Effects of Digital Games in Early 
Years Scale and the game interaction sub-dimension of the Penn Interactive Peer Play 
Scale, A negative and significant relationship was found between the physical, social 
and emotional sub-dimensions of the Effects of Digital Games in Early Years Scale and 
the game interaction sub-dimension of the Penn Interactive Peer Game Scale, and a 
positive and significant relationship was found between the "game disruption" and 
"disconnection from the game" sub-dimensions (p<. 05).