Non-varisiyel üst gastrointestinal sistem kanamalarında ürik asidin prognostik önemi
The prognostic significance of uric acid in non-variceal upper gastrointestinal system bleedings
Yazar: MUSTAFA YILMAZ GÖK
Danışman: DOÇ. DR. AKKAN AVCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Üst gastrointestinal sistem kanamaları (ÜGİK), %8-14'lük ölüm oranı olduğu düşünülen tıbbi bir
acil durumdur. . ÜGİK olan hastalarda kanama sonuçlarını tahmin etmek için geliştirilmiş bazı skorlama
sistemleri geliştirilmiştir. Rockall skoru (RS) ve Glaskow-Blatchford risk skoru (GBS), klinik uygulamada en
yaygın kullanılan skorlama sistemidir. Bu skorlama sistemlerinin mortalite, tekrar kanama, transfüzyon ihtiyacı
ve hemostazı öngörmede faydalı olduğu bilidilmiştir. Ürik asit pürin nükleotid metabolizmasının ürünüdür.
Hiperüriseminin hipertansiyon, diyabet ve diğer metabolik hastalıklar gibi çeşitli vasküler risk faktörleriyle
anlamlı şekilde ilişkili olduğu kanıtlanmıştır. Bu çalışmada Adana Şehir Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servise
başvuran non varisiyel üst gastrointestinal sistem kanama tanısı konan 18 yaş üstü hastalarda ürik asitin
prgonostik öneme sahip olup olmadığını araştırdık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi,
Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'nun 08.09.2022 tarihli 111 sayılı toplantısının 2127 numaralı etik kurul onayı
alındıktan sonra başlandı. Hastanemiz acil tıp kliniğine gelen 01 Ocak 2020-31 Aralık 2022 tarihleri arasında üst
gastrointestinal kanama tanısı alan ve hastane otomasyon sistemi ile arşiv sisteminde dosya verilerine tam
olarak ulaşılan toplam 189 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik verileri, vital bulguları, acil
başvurusu esnasında antekübital venden yapılan venöz örneklemeden çalışılan biyokimyasal, hematolojik ve
koagülasyon testleri, AIMS-65, ROCKALL ve GLASGOW-BLATCHFORD skorları, acil servisten sonlanımları, yattığı
klinik ve yatış süreleri kaydedildi.
Bulgular: Hastaların cinsiyet dağılımı incelendiğinde, hastaların %30,7'sinin kadın (n=58) ve
%69,3'ünün erkek (n=131) olduğu görülmektedir. Ayrıca, hastaların yaş ortalaması 61,67 olup, yaşların standart
sapması ±19,28 olarak hesaplanmıştır. Hastaların hastalık dağılımı incelendiğinde, hastaların %26,5'inin diyabet
(DM) hastalığına, %41,3'ünün hipertansiyon (HT) hastalığına, %29,6'sının koroner arter hastalığı (KAH)
hastalığına, %9'unun böbrek yetmezliği (KBY) hastalığına, ve %3,7'sinin serebrovasküler olaylar (SVO)
hastalığına sahip olduğu belirlenmiştir. Hastaların başvuru şikayeti dağılımı incelendiğinde, %75,1'inin melena,
%9,5'inin hematokezya, %15,3'ünün hematemez, %3,2'sinin baş dönmesi, ve %5,3'ünün senkop şikayeti ile
başvurduğu görülmektedir. Endoskopi sonuçlarına ilişkin olarak, hastaların %7,9'unun 1A, %18,5'inin 1B,
%31,2'sinin 2A, %12,2'sinin 2B, %11,6'sının 2C, %18,5'inin 3, %1,6'sının Dieulafoy lezyonu ve %1,6'sının Mws
sonucu aldığı görülmektedir. Bu sonuçlar, endoskopi sonuçlarının çeşitlilik gösterdiğini ve 2A sonucunun en
yaygın olduğunu göstermektedir. Tekrar kanama durumuna ilişkin olarak, hastaların %87,8'inin tekrar kanama
yaşamadığı, %12,2'sinin ise tekrar kanama yaşadığı saptanmıştır. Bu sonuçlar, tekrar kanamanın göreceli olarak
nadir görüldüğünü göstermektedir. Ürik asit düzeyleri ortalama 5,72±2,15 mg/dL olarak hesaplanmıştır. AIMS65
skoru ortalama 1,14±1,11 iken ROCKALL skoru ortalama 5,44±2,1 olarak tespit edilmiştir. Glasgow-Blechford
skoru ortalama 10,02±3,78 olarak bulunurken, eritrosit süspansiyonu kullanımı ortalama 2,92±2,07 ve taze
donmuş plazma kullanımı ortalama 1,38±1,52 olarak saptanmıştır. Trombosit ürünü kullanımı ise ortalama
0,2±0,96 olarak ölçülmüştür. Hastaların yatış süresi ortalama 6,05±6,55 gün olarak belirlenmiştir. Ürik Asit ile
AIMS65 arasında zayıf bir pozitif ilişki (r = 0,241) bulunmuş ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu
belirlenmiştir (p = 0,001). Ürik Asit ile ROCKALL arasında zayıf bir pozitif bir ilişki (r = 0,240) bulunmuş ve
bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p = 0,001). Ürik Asit ile Glasgow-Blechford skoru
arasında orta pozitif bir ilişki (r = 0,310) tespit edilmiş ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu
bulunmuştur (p = 0,000). Ürik Asit ile eritrosit süspansiyonu kullanımı arasında zayıf pozitif bir ilişki (r = 0,232)
gözlenmiş ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p = 0,001). Ürik Asit ile taze donmuş
plazma kullanımı arasında zayıf pozitif bir ilişki (r = 0,165) gözlenmiş ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı
olduğu saptanmıştır (p = 0,023). Ürik Asit ile yatış süresi (gün) arasında zayıf pozitif bir ilişki (r = 0,164)
gözlenmiş ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p = 0,024). Ürik Asit ile taze trombosit
ürünü kullanımı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p > 0,05).
Sonuç: Çalışmada hastaların çoğunluğunun erkek olduğu saptandı. Hastalarımızda en sık görülen
komorbid hastalık hipertansiyondu. En sık başvuru şikayeti melena idi. Tüm hastalara endoskobi yapılmış olup
en sık karşılaşılan endoskobi sonucu Forrest 2A idi. İstatistiksel analiz çalışmamız sonucunda, hiperürisemi
ÜGİK' e bağlı mortalite oranları üzerinde bağımsız bir risk faktörü olduğu görülmüştür. Artmış serum ürik asit
miktarı ile AIMS65 arasında zayıf pozitif, ROCKALL arasında zayıf pozitif ve Glasgow-Blechford skoru
arasında orta pozitif olan istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışmamızda serum ürik asit
seviyesi arttıkça kan transfüzyon ihtiyacının artması kanama şiddetinin bir göstergesi olduğunu göstermiştir.
Yine çalışmamızda artmış serum ürik seviyeleri ile komorbidite varlığı arasında istatiksel olarak anlamlı bir
ilişkili bulunmuştur. Ürik asit ile risk skorları arasında istatiksel olarak zayıf bir pozitif ilişki bulunsa da bu
ilişkinin dikkate alınması gerektiğini düşünmekteyiz. Ürik asit en fazla Glasgow-Blechford skorunu etkilemekte
iken onu sırasıyla AIMS65, ROCKALL, Eritrosit süspansiyonu, Taze donmuş plazma ve yatış süresi takip
etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Üst gastrointestinal kanama, Ürik asit, Skorlama sistemleri, Melena, Endoskopi

Abstract:
Objective: Upper gastrointestinal system bleedings (UGIB) represent a medical emergency with a
mortality rate ranging from 8% to 14%. Various scoring systems, such as the Rockall Score (RS) and the
Glasgow-Blatchford Risk Score (GBS), have been developed to predict outcomes in patients with UGIB. These
scoring systems are known to be useful in predicting mortality, re-bleeding, transfusion requirements, and
achieving hemostasis. Uric acid is a product of purine nucleotide metabolism, and hyperuricemia has been
significantly associated with various vascular risk factors, including hypertension, diabetes, and other metabolic
disorders. In this study, we investigated whether uric acid has prognostic significance in patients aged 18 and
older diagnosed with non-variceal upper gastrointestinal system bleeding who presented to the Emergency
Department of Adana City Training and Research Hospital.
Material and methods: The study was initiated following the approval of the Ethics Committee for
Clinical Research of the Health Sciences University, Adana City Training and Research Hospital, in meeting
number 111 held on September 8, 2022. A total of 189 patients diagnosed with upper gastrointestinal bleeding
between January 1, 2020, and December 31, 2022, and for whom complete file data were accessible in the
hospital automation and archive systems, were included in the study. The patients' demographic information,
vital signs, results of biochemical, hematological, and coagulation tests obtained from venous sampling at the
time of emergency admission, AIMS-65, ROCKALL, and GLASGOW-BLATCHFORD scores, outcomes from
the emergency department, and details of the ward where the patient was admitted, as well as the duration of
hospitalization, were recorded.
Results: Upon analyzing the gender distribution of patients, it is noted that 30.7% of the patients were
female (n=58), while 69.3% were male (n=131). Furthermore, the average age of the patients was 61.67, with a
standard deviation of ±19.28. Examining the prevalence of diseases among patients, it was determined that
26.5% had diabetes mellitus (DM), 41.3% had hypertension (HT), 29.6% had coronary artery disease (CAD),
9% had renal failure (RF), and 3.7% had cerebrovascular disease (CVD).Analyzing the distribution of patients'
presenting symptoms, 75.1% presented with melena, 9.5% with hematochezia, 15.3% with hematemesis, 3.2%
with dizziness, and 5.3% with syncope. Regarding endoscopy results, 7.9% of patients received 1A, 18.5% 1B,
31.2% 2A, 12.2% 2B, 11.6% 2C, 18.5% 3, 1.6% had Dieulafoy lesion, and 1.6% had Mallory-Weiss Syndrome.
These findings indicate diversity in endoscopic outcomes, with 2A being the most prevalent.In terms of re-
bleeding, 87.8% of patients did not experience re-bleeding, while 12.2% did. These results suggest that re-
bleeding is relatively uncommon. The mean uric acid levels were calculated as 5.72±2.15 mg/dL. The average
AIMS65 score was 1.14±1.11, and the ROCKALL score was 5.44±2.1. The Glasgow-Blechford score was found
to be 10.02±3.78, with erythrocyte suspension usage averaging 2.92±2.07 and fresh frozen plasma usage
averaging 1.38±1.52. Platelet product usage was measured at an average of 0.2±0.96. The average length of
hospitalization for patients was determined to be 6.05±6.55 days.A weak positive correlation (r=0.241) was
observed between Uric Acid and AIMS65, and this correlation was determined to be statistically significant
(p=0.001). Similarly, a weak positive correlation (r=0.240) was found between Uric Acid and ROCKALL, with
statistical significance (p=0.001). A moderate positive correlation (r=0.310) was identified between Uric Acid
and the Glasgow-Blechford score, and this correlation was found to be statistically significant (p=0.000).
Additionally, a weak positive correlation (r=0.232) was observed between Uric Acid and erythrocyte suspension
usage, with statistical significance (p=0.001). Another weak positive correlation (r=0.165) was noted between
Uric Acid and fresh frozen plasma usage, which was statistically significant (p=0.023). Lastly, a weak positive
correlation (r=0.164) was found between Uric Acid and the length of hospitalization (days), and this correlation
was determined to be statistically significant (p=0.024). No significant relationship was observed between Uric
Acid and fresh platelet product usage (p>0.05)
Conclusion: The majority of patients in the study were found to be male. The most common comorbid
condition among our patients was hypertension. The most frequent presenting complaint was melena. Endoscopy
was performed on all patients, and the most commonly encountered endoscopic result was Forrest 2A. Through
our statistical analysis, hyperuricemia was identified as an independent risk factor for mortality rates related to
Upper Gastrointestinal Bleeding (UGIB). A weak positive relationship was observed between increased serum
uric acid levels and AIMS65, a weak positive relationship with ROCKALL, and a moderate positive relationship
with the Glasgow-Blechford score, all of which were statistically significant. Our study indicated that as serum
uric acid levels increased, the need for blood transfusion also increased, serving as an indicator of the severity of
bleeding. Furthermore, a statistically significant association was found between increased serum uric acid levels
and the presence of comorbidities in our study. Although there was a statistically weak positive relationship
between uric acid and risk scores, we believe that this relationship should be considered. Uric acid most

significantly influenced the Glasgow-Blechford score, followed by AIMS65, ROCKALL, erythrocyte
suspension, fresh frozen plasma, and length of hospitalization, respectively.
Keywords: Upper gastrointestinal bleeding, Uric acid, Scoring systems, Melena, Endoscopy