Bacaklı (Kozan-Adana) yöresindeki kömür oluşumlarının karakteristik ve potansiyel özelliklerinin araştırılması
Investigation of the characteristic and potential characteristics of coal formations in the Bacaklı (Kozan-Adana) region
Yazar: ECE SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİL YAPICI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çalışma, Adana M35-C4 Paftası içerisinde Bacaklı (Kozan/Adana) bölgesini kapsayan inceleme alanı içerisindeki kömür sahalarının tespiti ve karakteristik özelliklerinin incelenmesini amaçlamaktadır. 
Çalışma bölgesinin jeolojik verileri ışığında kömürleşme, Üst Devoniyen yaşlı birimler içerisinde yataklanmıştır. Cevherleşme tabandaki sarımsı ve gri kumtaşları, kumlu marnlar ile tavandaki sarımsı kalkerli kumtaşları ve kaba konglomeralar arasında bulunmaktadır. Bölgeden alınan linyit kömür örnekleri üzerinde kimyasal (nem, kül, uçucu madde ve toplam kükürt) analizler yapılmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Kömür kalite değerlendirilmesi kimyasal analiz ve elementel analizler (C,H,N,O) yapılarak ortaya konmuştur. Üst Isıl Değeri; 3567 kcal/kg, Alt Isıl Değeri 3499 kcal/kg, toplam kükürt %4,12 olarak tespit edilmiştir. Orijinal örnekte C, H ve N içeriği sırasıyla %59,26; %3,48 ve %0,42 olarak saptanmıştır. Örneklerden X- Işını Floresans Spektrometre (XRF) yöntemi ile element analizi yapılmış, CaO oranı %19,34 olarak bulunmuştur. Ayrıca X- Işını Difraksiyon (XRD) analizinde başlıca pirit, kalsit, kaolin, jips, kuvars ve muskovit mineralleri tespit edilmiştir. Parlak kesit üzerinde maseral tespiti yapılmış mineral birlikleri ortaya çıkarılmıştır. Çoğunlukla gelinit- ülminit (hüminit), makrinit (inertinit), liptinit maseralleri ve inorganik olarak pirit tespit edilmiştir. FTIR spektrum aralığı 4000 ile 400 cm-1 tarama aralığında taranmış %C değişimi görülmüştür. Kömür yapısı aromatik halkaya bağlıdır. Arazide yaptırılan jeofizik çalışmalarda çoklu düşey elektrik özdirenç yöntemi seçilmiş; 2 hat üzerinden yer altı görünür ve gerçek özdirenç kesiti çıkarılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the detection and characterization of the coal fields in the study area including the Bacaklı (Kozan/Adana) region within the topographic map of Adana M35-C4. 
The geological data of the study area indicated that the carbonation in the study region was deposited in Upper Devonian Aged units.  The mineralization is between the yellowish and gray sandstones and sandy marls at the base, and yellowish calcareous sandstones and coarse conglomerates at the top.  Chemical (moisture, use, volatile matter and total sulfur) analyzes were carried out on lignite coal samples taken from the region and the results obtained were evaluated. Coal quality investigation along with proximate and elemental analyses (C,H,N,O) were performed and revealed. It was determined the Upper Thermal Value; 3567 kcal/kg, Lower Thermal Value, 3499 kcal/kg, total sulfur, 4,12%. The contents of C, H and N in the original sample were determined as 59.26%, 3.48% and 0.42% respectively. Elements were analyzed by X-ray Fluorescence Spectrometry (XRF) method, CaO ratio was found to 19.34%. In addition to that X- ray diffraction (XRD) analysis showed mainly pyrite, calcite kaolin, gypsum, quartz and muscovite minerals. The Maceral Composition of Coal was performed on the polished section and mineral associations were revealed. The FTIR spectral range was scanned at a scan range of  4000 to 400 cm -1, and %C change was observed. The coal structure is attached to the aromatic ring. The multiple vertical electrical resistivity method was chosen in the geophysical studies carried out in the field, and the geometry of mineralization was tried to be real and relative resistivity.