Glukagon stimülasyon testi'nin (GST)  hipotalamo – pitüiter adrenal (HPA) ve growth hormon (GH) aksını uyarıcı etkisi fibroblast growth factor-21 (FGF-21) üzerinden mi gerçekleşiyor?
Does glucagon stimulation test (GST) stimulate the  hypothalamo - pituitary adrenal (HPA) and the growth hormon (GH) axis via fibroblast growth factor-21 (FGF-21)?
Yazar: İLYAS AKKAR
Danışman: PROF. DR. ZÜLEYHA CİHAN ÖZDAMAR KARACA
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Büyüme hormonu = Growth hormone ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Glukagon = Glucagon ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Hipotalamo hipofizeal sistem = Hypothalamo hypophyseal system ; Obezite = Obesity

Özet:
Amaç: Hipofizer fonksiyon bozukluğu olan hastalarda hipotalamo- pitüiter –adrenal (HPA) aksı değerlendirmede kullanılan glukagon stimülasyon testi (GST)'nin etki mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada HPA ve growth hormon (GH) aksını uyaran glukagonun bu uyarıyı yapmada fibroblast büyüme faktörü 21  (FGF21) üzerinden etkisinin olup olmadığının ve obezlerde GST'ye özellikle GH yanıtının daha az olmasının varsa bu durumla ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı.
Materyal ve metod: Çalışmaya VKİ'si <25 kg/m² (normal kilolu) 15 gönüllü (10 erkek, 5 kadın) ve VKİ'si >30 kg/m² (obez) 11 gönüllü (10 erkek, 1 kadın) olmak üzere toplam 26 sağlıklı birey alınmıştır. Gönüllülerden 8 saat açlık sonrası sabah bazal kan değerleri alındı sonrasında GST yapıldı. 1 mg glukagon intramüsküler (İ.M) yolla verildikten sonra 90, 120, 150, 180, 210 ve 240 dakika sonra plazma GH, FGF21, kortizol, insülin, glukoz ölçümü için kan örnekleri alındı. 
Bulgular: Obez olan grupta LDL, total kolesterol, trigliserid yüksek iken HDL kolesterol düşük bulunmuştur. Normal kilolu grupta obez gruba göre pik GH, GH E.A.K.A değerleri daha yüksek en düşük glukoz değeri ise daha düşük bulundu. Bunun dışında kortizol, FGF21 ve insülin düzeyleri ne bazalde ne de GST sonrası obez ve normal kilolularda herhangi bir farklılık göstermedi. Glukagon yapıldıktan sonra FGF21, glukoz, insülin, kortizol ve GH değerlerinin anlamlı olarak arttığı gözlendi. Ancak yapılan korelasyon analizlerinde GST'ye GH ya da kortizol cevabıyla FGF21 arasında bir ilişki saptanmadı.
Sonuç: Glukagona cevap olarak FGF21 düzeylerinde artış görülmekte ancak bu artışın GST'ye GH ve kortizol cevaplarıyla herhangi bir ilişkisi bulunmamaktadır. GST'de normal kilolu grupta GH yanıtının daha belirgin olması hipogliseminin daha derin olmasına bağlı olabilir.
Anahtar Kelimeler: 	Glukagon stimülasyon testi, hipotalamo- pitüiter –adrenal aks, growth hormon, FGF21, obez, normal kilolu, 

kortizol

Abstract:
ABSTRACT
Aim: In patients with pituitary dysfunction the mechanism of action of the glucagon stimulation test (GST) used to evaluate the hypothalamo-pituitary –adrenal (HPA) axis is not completely understood. In this study, we aimed to determine if glucagon which stimulates the HPA and growth hormone (GH) axis has an effect on fibroblast growth factor 21 (FGF21) and if GH's less response to GST in obese people is linked to this situation.
Materials and methods: A total of 26 healthy individuals, 15 volunteers (10 men, 5 women) with BMI <25 kg / m² (normal weight) and 11 volunteers (10 men, 1 woman) with BMI> 30 kg / m² (obese). Basal blood values were taken from the volunteers in the morning after 8 hours of fasting, and then GST was performed.  After 1 mg glucagon intramuscularly (i.m) injection blood samples were taken to measure plasma level of GH, FGF21, cortisol, insülin and glucose in 90th, 120th, 150th, 180th, 210th and 240th minutes.
Results: In the obese group, LDL, total cholesterol and triglycerides were high, while HDL cholesterol was low. While the peak GH, GH A.U.C. values were higher, the lowest glucose value was found to be lower in the group with normal weight. Apart from that, cortisol, FGF21 and insulin levels did not differ either in basal blood level or after GST application in obese and normal weight. After glucagon application, FGF21, glucose, insulin, cortisol and GH values increased significantly. However, in the correlation analysis, no relationship was found between GH or cortisol response to GST with FGF21 response.
Conclusion: There is an increase in FGF21 levels in response to glucagon, but this increase has no relation with GH and cortisol responses to GST. The higher GH response to GST in normal weight group may at least partially explained by lower levels of glycemia.
Key words: Glucagon stimulation test, hypothalamo- pituitary-adrenal axis, growth hormone, FGF21, obese, normal weight, cortisol