Spinal anestezi uygulanan geriatrik hastalarda ultrasonografi ile vena cavainferior çapı ölçümünün post-spinal hipotansiyon öngörüsü üzerine etkisi
The effect of ultrasonographic measurement of vena cava inferiordiameter on the prediction of post-spinal hypotension in geriatric patientsundergoing spinal anesthesia
Yazar: YUSUF ZİYA ASLAN
Danışman: UZMAN GÜLTEN ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Geriatri = Geriatrics ; Hipotansiyon = Hypotension ; Vena cava inferior = Vena cava inferior ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Spinal Anestezi Uygulanan Geriatrik Hastalarda Ultrasonografi İle Vena Cava
İnferior Çapı Ölçümünün Post-Spinal Hipotansiyon Öngörüsü Üzerine Etkisi
Amaç: Çalışmamızda 65 yaş üstü spinal anestezi uygulanacak hastalarda
girişim öncesi ultrasonografi (USG) eşliğinde görüntülenen vena cava inferior
ekspiryum sonu (expVCİ) çapı ve vena cava inferior kollabsibilite indeksi (cVCİ)'ni
değerlendirip spinal anesteziye bağlı gelişebilecek hipotansiyon yanıtını öngörüp
öngörmediğini ve diğer parametreler ile aralarındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: Prospektif yapılan çalışma 1 Şubat 2020-31 Mart 2020
tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir
Hastanesi'ne başvuran, spinal anestezi uygulanarak ortopedi, genel cerrahi, üroloji,
plastik ve rekonstriktif cerrahi tarafından operasyon planlanan ASA I-4, 65 yaş üstü
73 hastayı kapsamaktadır. Spinal anestezi öncesi USG eşliğinde görüntülenen
expVCİ çapına göre hastalar 2 gruba ayrılmıştır. EkspVCİ çapı, daha önceden eşik
değer olarak belirlenen 1.8 cm'den küçük olan hasta grubu 1. Grup (Küçük-VCİ
grup), 1.8 cm'den büyük olanlar ise 2. Grup (Büyük-VCİ grup) olarak
gruplandırılmıştır.
Hastaların demografik özellikleri, ek hastalıkları, operasyon tipi, spinal
anestezi öncesi bazal (preoperatif) kalp tepe atımı (KTA), sistolik, diastolik,
ortalama kan basıncı (SKB, DKB, OKB), periferik oksijen satürasyonu (SpO2)
değerleri kaydedildi. L2-3 veya L3-4 aralığından 25 G spinocan iğne ve 12.5 mg
%0.5 bupivakain ile spinal anestezi gerçekleştirildi. Spinal anestezi hemen
sonrasında supin pozisyonda (0.dk) ve 5.,10.,15.,20.,25.,30. dakikalarda KTA, SKB,
DKB, OKB, SpO2, preoperatif dönemde alınan arteriyal kan gazı parametreleri (pH,
pCO2, pO2, HCO3, BE, laktat), peroperatif idrar, kanama miktarı, inotrop ve sıvı
gereksinimi, komplikasyonlar ve operasyon süreleri kaydedildi.
Bulgular: Yaş ortalamaları 73.5±8.0 yıl olan hastaların 38 (%52.1)'i kadın, 35
(%47.9)'i erkek idi. Ağırlığı ortalama 74.3±16.0 kilogram olan hastaların boy
ortalamaları 162.8±7.5 santimetre idi. Çoğunluğunu ASA3 olan hastalar
oluşturmaktaydı ( %53.4). EkspVCİ çapı ortalaması 1.74±0.36 cm idi. Peroperatif
hastaların 28 (%38.4)'inde hipotansiyon ve 14 (%19.2)'ünde bradikardi gelişti.

8

Hipotansiyon gelişen hastalarda hipotansiyonun ortalama 9.1±5.3 dakika içinde
geliştiği görüldü.
Hipotansiyon gelişen (n=28) ve gelişmeyen hastalar (n=45)
karşılaştırıldığında gruplar arasında yaş, cinsiyet, operasyon tipi, operasyon süresi, ek
hastalık varlığı, ağırlık, VCİ kollapsibilite indeksi, peroperatif verilen sıvı miktarı ve
kanama miktarı açısından istatistiksel fark izlenmedi. Ancak hipotansiyon gelişen
hastaların daha fazla ASA2 ve ASA3'e (p=0.01), daha kısa boya (p=0.02), daha
küçük ekspVCI çaplarına (p=0.004), daha yüksek laktat (p=0.03) ve daha düşük pH
(p=0.006) değerlerine sahip oldukları görüldü. Doğal olarak hipotansiyon gelişen
hastalara daha fazla inotropik ajanlar uygulanmıştı (p<0.001).
Küçük-VCİ grubundaki hastalarda hipotansiyon gelişme oranı %51.1(n=23)
iken Büyük-VCİ grubundaki hastalarda bu oran %17.9 (n=5) idi ve bu aradaki fark
istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.004).
Sonuç: Yaşlı olgularda spinal anestezi öncesi USG ile ölçülen ekspVCİ çap
değerinin, kan gazı parametrelerinden laktat ve pH değerlerinin spinal anestezi
sonrası gelişen hipotansiyonu öngörmede etkili olduğu, ekspVCİ çap ölçümünün
noninvazif, kolay ve hızlı uygulanabilir olması nedeniyle de invaziv yöntemlere
tercih edilebileceği sonucuna varıldı. Bu konuda değişik hasta gruplarında daha
kapsamlı çalışmaların yapılmasının da faydalı olabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler
Spinal Anestezi; Geriatrik Hastalar; Vena Cava İnferior Çapı; Vena Cava
İnferior Kollapsibilite İndeksi; Hipotansiyon.

Abstract:
The effect of ultrasonographic measurement of vena cava inferior
diameter on the prediction of post-spinal hypotension in geriatric patients

undergoing spinal anesthesia

Aim: In our study, we aimed to evaluate whether it predicts the hypotension
response that may develop due to spinal anesthesia by evaluating the vena cava
inferior end-expiratory (expVCI) diameter and vena cava inferior collapsibility index

9

(cVCI) and the relationship between them with other parameters.in patients over 65
years of age who will undergo spinal anesthesia.
Material method: The prospective study was conducted between February 1,
2020 and March 31, 2020, who applied to University of Health Sciences Kartal Dr.
Lütfi Kırdar City Hospital and planned to be operated by orthopedics, general
surgery, urology, plastic and reconstructive surgery by applying spinal anesthesia,
includes 73 patients over 65 years of age, ASA 1-4. Patients were divided into 2
groups according to the expVCI diameter displayed with USG before spinal
anesthesia. Patients with an expVCI diameter less than 1.8 cm previously determined
as the threshold value were grouped as Group 1 (Small-VCI group), and those
greater than 1.8 cm as Group 2 (Large-VCI group).
Demographic characteristics of the patients, comorbidities, type of operation,
basal (preoperative) heart rate, systolic, diastolic, mean blood pressure (HR, SBP,
DBP, MBP), and peripheral oxygen saturation (SpO2) values ​​ before spinal
anesthesia were recorded. Spinal anesthesia was performed with a 25 G spinocan
needle and 12.5 mg 0.5% bupivacaine from L2-3 or L3-4. HR, SBP, DBP, MBP,
SpO2 values at immediately after spinal anesthesia in the supine position (0 min) and
5th, 10th, 15th, 20th, 25th, 30th, preoperative arterial blood gas parameters (pH,
pCO2, pO2, HCO3, BE, lactate), perioperative urine, amount of bleeding, inotrope
and fluid requirement, complications and operation time were recorded.

Results: 38 (52.1%) of the patients with a mean age of 73.5 ± 8.0 years were
female and 35 (47.9%) were male. The average height of the patients with an average
weight of 74.3 ± 16.0 kilograms was 162.8 ± 7.5 centimeters. Most of them were
patients with ASA3 (53.4%). Mean expVCI diameter was 1.74 ± 0.36 cm.
Hypotension and bradycardia developed in 28 (38.4%) and 14 (19.2%) of the
peroperative patients. In patients who developed hypotension, it was observed that
hypotension developed within an average of 9.1 ± 5.3 minutes.

10

When patients who developed hypotension (n = 28) and those who did not (n
= 45) were compared, no statistical difference was observed between the groups in
terms of age, gender, operation type, operation time, presence of additional disease,
weight, cVCI, the amount of fluid administered peroperatively and the amount of
bleeding. However, patients who developed hypotension had more ASA2 and ASA3
status (p = 0.01), shorter height (p = 0.02), smaller expVCI diameters (p = 0.004),
higher lactate (p = 0.03), and lower pH (p = 0.006) levels were seen.
While the rate of developing hypotension was 51.1% (n = 23) in the patients
in the Small-VCI group, it was 17.9% (n = 5) in the patients in the Large-VCI group,
and the difference was statistically significant (p = 0.004).
Conclusion: It was concluded that the expVCI diameter value measured by
USG before spinal anesthesia in elderly patients is effective in predicting
hypotension after spinal anesthesia with lactate and pH values, which are among the
blood gas parameters, and measurement of expVCI diameter can be preferred to
invasive methods due to its noninvasive, easy and fast application. We think that
conducting more comprehensive studies in different patient groups on this subject
may be beneficial.

Key Words: Spinal Anesthesia; Geriatric Patients; Vena Cava Inferior
Diameter; Vena Cava Inferior Collapsibility Index; Hypotension.