Türkiye su kabak[Lagenaria siceraria (Malign) Stanley]'larının morfolojik ve srap markırları ile karakterizasyonu
Characterization of bottle gourd [Lagenaria siceraria (Maling) Stanley] genotypes collected from Turkey by morphological and   srap markers
Yazar: ADEM TAŞ
Danışman: PROF. DR. HALİT YETİŞİR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Genetik varyasyon = Genetic variation ; Kantitatif genetik = Quantitative genetic ; Moleküler genetik = Molecular genetic ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Rekombinasyon-genetik = Recombination-genetic

Özet:
Bu  çalışmada, TUBİTAK projeleri TOVAG 3216  ve TOVAG 111O117 kapsamında  farklı bölgelerden toplanan 296 adet su kabağı genotipi ile 10 adet Amerika Bileşik Devletleri'nden, 6 adet Hindistan'dan ve 3 adet Rusya'dan  olmak üzere toplam 315 genotipin karakterizasyonu yapılmıştır.  Arastırmada yapılan gözlemler IBPGR (Uluslar Arası Bitki Genetik Kaynakları Birligi) tarafından kuralları belirlenmiş olan deskriptöre göre yapılmıştır. Deskriptörde bazı özellikler degiştirilerek tekrar düzenlenmiştir. Fidelerde, bitkilerde, yapraklarda, çiçeklerde, meyvelerde ve tohumlarda toplam 53 özellik incelenmiştir. Yapılan gözlem ve ölçümlerde ülkemizdeki su kabağı genetik kaynakları arasında meyve boyu, meyve genişliği, meyve şekli, tohum boyu gibi özelliklerde önemli varyasyonlar belirlenmiştir. Çiçek rengi ve cinsiyet gibi özelliklerde varyasyon görülmemiştir.  Genotiplerin toplandığı bölgelere veya illere göre dağılım görülmemiştir. Moleküler karakterizasyonda SRAP (9  ileri ve 24 geri), primerleri kullanıldı. SRAP primerlerine dayalı kümeleme ve temel bileşen analizi yapılmıştır. Türkiye'den toplanan su kabakları arasında DİCE benzerlik katsayısı 0.05 olarak hesaplanmıştır. Polimorfik 14 SRAP primerinde polimorfizm oranı %20 ve %50 arasında bulunmuştur. Moleküler karakterizasyonun kümeleme ve temel bileşen analizine göre 96 genotip çekirdek koleksiyon olarak seçilmiştir.  Morfolojik verilerin analizi sonucları ile moleküler analiz sonuçları % 6 oranında benzerlik göstermiştir. Araştırma  sonuçları ülkemizdeki su kabağı dağlımının rastgele olduğunu ve genotiplerin iller arası dağılımında bir farklılık olmadığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Su kabağı, Legarenia siceraria, morfolojik karakterizasyon ve moleküler karakterizasyon

Abstract:
In this study, additional 296 bottle gourd [Legenaria siceraria (Malign) Stanley]  genotypes  collected in two pervious projects TOVAG 3216 and TOVAG 111O117 were collected from different part of Turkey. In order to make some comparison, six bottle gourd genotypes from India, three genotypes from Russia and ten genotypes from USA were introduced to the collections. Observations were done according to descriptor list developed by IBPGR (International Board for Plant Genetic Resources). Some characteristics in descriptor list were modified. Total 53 characteristics were investigated in seedlings, leaves, flowers, fruits and seeds.  Significant morphological variation was determined in Turkish bottle gourd germplasm with respect to morphological traits. Important variation was recorded in morphological traits such as fruit size, fruit length, fruit shape and seed size. Variation among accessions was not observed in terms of plant growth habit, flower color and sex.  However, among the studied accessions, no apparently distinct patterns such as geographical origin were detected. 
According to cluster and principle component analysis, 96 genotypes were chosen to establish core collection based on quantitative traits. In molecular characterization, SRAP (9 forward and 24 reverse), primers were used. Cluster analysis and principle component analysis were done based SRAP primers. DICE similarity coefficent among 315 bottle gourd collected from Turkey was calculated as 0.05. Additionally, mean polymorphic loci for 14 SRAP primers and mean polymorphism rate were 20  and 50 %, respectively. According to cluster and principle component analysis done by molecular characterization, 96 genotypes were chosen to establish a core collection. Core collection establish based on morphological data and core collection established based on molecular data were compared and 6 % overlapping were determined. These results may suggest that the accessions have been introduced to Turkey from multiple locations and/or their diversity had been distributed almost evenly across the Turkey. 
Keywords: Bottle gourd, Lagenaria siceraria, morphological characterization and molecular characterization