Jips ve kükürt uygulaması yapılan tuzlu-sodik iç anadolu sahalarında iğde (Elaeagnus angustifolia L.), ılgın (Tamarix smyrnensis bunge), akkavak (Populus alba L.) fidanlarının tutma ve büyüme başarısı
Survival and growth success of russian olive (Elaeagnus angustifolia L.), salt cedar (Tamarix smyrnensis bunge) and white poplar (Populus alba l.) seedlings in salt-sodic central anatolia areas with gypsum and sulfur applications
Yazar: ABDULLAH HÜSEYİN DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. OKTAY YILDIZ
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
İç Anadolu'daki vadi tabanlarının önemli bir kısmı tuzlu-sodik toprak özelliği göstermektedir. Bu çalışmada jips ve kükürt uygulaması ile tuzlu-sodik topraklardan fazla sodyumun yıkanarak toprağın iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Toprağa kimyasal işlemler uygulandıktan sonra ılgın (Tamarix smymensis Bunge), iğde (Elaeagnus angustifolia L.) ve akkavak (Populus alba L.) fidanları dikilerek yaşama oranları ve büyüme performansları takip edilmiştir. Üç yaşındaki fidanlar 2013 sonbaharında 1,5 X 1,5 m aralıklarla deneme ünitelerine dikilmiştir. 2015 Eylül sonu fidanların yaşama oranları belirlenerek boy ve çap ölçümleri gerçekleştirilmiştir. İkinci büyüme sezonu sonunda %80 'lik bir oranla en fazla yaşama yüzdesine ılgın türünün sahip olduğu belirlenmiştir. Akkavak bütün işlem alanlarında ortalama %36'lık bir yaşama yüzdesi göstermiştir. İğde jips ve kükürt uygulanan sahalarda 50 cm boy büyümesi yaparken kontrol sahalarında sadece 25 cm boy büyümesi yapabilmiştir. İğde fidanlarının çap ortalaması da jips ve kükürt uygulanan sahalarda 9.3 mm olarak ölçülürken kontrol sahalarında bu değer 5 mm olarak kaydedilmiştir. Akkavak ise jips ve kükürt uygulanan alanlarda kontrol sahalarına göre %42 daha fazla büyüme gerçekleştirmiştir. Ilgının büyümesi bakımından ise sahalar arasında istatistiki olarak önemli bir farklılık bulunamamıştır. Denenen türlerden de iğdenin bütün sahalarda en iyi yaşama oranını ve büyüme performansını gösterdiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
An important part of the valley bases in Central Anatolia shows salt-sodic soil characteristics. In this study, it is aimed to improve the soil by washing more sodium than salty-sodic soils with gypsum and sulfur application. After chemical treatment was applied to the soil, tamarisk (Tamarix Smymensis Bunge), spindle (Elaeagnus angustifolia L.) and abele (Populus alba L.) seedlings were planted, and their survival rates and growth performances were followed. Three-year-old seedlings were planted in trial units in the autumn of 2013 at 1.5 X 1.5 m intervals. By the end of September 2015, height and diameter measurements of saplings were made. At the end of the second growth season, it was determined that 80% of the tamarisk had the highest percentage of life. Abele showed an average survival rate of 36% in all processing areas. While spindle was 50 cm in gypsum and sulfur were applied, it was able to grow only 25 cm in the control areas. The average diameter of the seedling saplings was measured as 9.3 mm in gypsum and sulfur treated areas and this value was recorded as 5 mm in the control areas. Abele achieved 42% more growth in gypsum and sulfur treated areas than in control areas. In terms of Tamarisk growth, no statistically significant difference was found between the sites. Among the tested species, spindle was found that the spindle showed the best survival rate and growth performance in all fields.