Taceddinzade Mustafa Efendi'nines-sülûk fi't tarik adlı eseri(inceleme ve metin)
Taceddin-zade Mustafa Efendi El-Ankaravi's work named Al-sulūk fi't-tarik(text-review)
Yazar: RABİA BAYKAL MARAŞ
Danışman: PROF. DR. HİMMET KONUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Taceddinzade Mustafa Efendi'nin Es-Sülûk Fi't Tarik Adlı Eseri
(İnceleme Ve Metin)
Rabia BAYKAL MARAŞ

Dokuz Eylül Üniversitesi 
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı 
Temel İslam Bilimleri Programı

Taceddin-zâde Mustafa Efendi 17. yüzyılda yaşamış meşhur bir mutasavvıftır. Es-Sülûk fi't-Tarîk onun tarikate giren kimsenin izleyeceği yola ve yapması gereken görevlere dair kaleme aldığı bir eseridir. Eser günümüzde henüz yazma halindedir. Üç ayrı nüshası farklı kütüphanelerde bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı, Taceddin-zâde Mustafa Efendi'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi vermek ve onun henüz çalışılmamış Es-Sülûk fi't-Tarîk adlı eserini incelemektir. Eserin dili Arapça'dır. İçinde Türkçe ilahiler de bulunmaktadır. Mustafa Efendi, risalede Allah'a giden yolda salik diye nitelendirdiği kimseye belli vazifeler vermiştir. Bu vazifeleri yapmakla seyrû sülûk denilen yolun nihayetine varılacağını ayet ve hadislerle açıklamaktadır. 
Mustafa Efendi Celvetiyye tarikatına mensup olup Aziz Mahmud Hüdayi hazretlerinden manen halifelik görevini alarak Ankara'ya gelmiş ve Taceddin Dergahını kurmuştur. Taceddin Dergâhı M. Akif Ersoy'un İstiklal Marşı'nı yazdığı mekân olarak ismini duyurmuştur.
Bu çalışmada Çorum Hasan Paşa Yazma Eserler Kütüphanesi kayıtlarında mevcut olan kırk varaklık yazma eserin tahkiki ve tercümesi yapılarak metni incelenmiştir. Diğer kütüphanelerde bulunan nüshalarına da ulaşılarak karşılaştırmalar yapılmıştır.  Eserde geçen Peygamber, sahâbî, tabiûn ve sufilerin de kısaca hayat hikayelerine değinilmiş, eserde geçtikleri yerler dipnotta belirtilmiştir. İlahiler ise vezin ölçüleri ile birlikte verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Taceddinzâde Mustafa Efendi, Seyrû Sülûk, Tarikat, Bidayet, Nihayet.

Abstract:
ABSTRACT
Master's Thesis
Taceddin-zade Mustafa Efendi el-Ankaravi's Work Named al-Sulūk fi't-Tarik
(Text-Review)
Rabia BAYKAL MARAŞ

Dokuz Eylül University
Institute of Social Sciences
Department of Basic Islamic Sciences 
Basic Islamic Sciences Program

Taceddin-zade Mustafa Efendi is a famous Sufi who lived in the seventeenth century. Al-Suluk fi't-Tarik is a work he wrote about the path to be followed by a person who joins the sect and the duties to be performed. The work is still in manuscript form today. Three separate copies are in different libraries. The aim of our study is to give information about the life and works of Taceddin- zade Mustafa Efendi and to examine his work called al-Suluk fi't-Tarık, which has not been studied yet. The language of the work is Arabic. It also contains hymns in Turkish. In his treatise, Mustafa Efendi gave certain duties to those whom he described as devotees on the path to Allah. He explains through verses and hadiths that by performing these duties, the path called seyru suluk will be reached.
Mustafa Efendi was a member of the Celvetiyye sect and received the spiritual caliphate from Aziz Mahmud Hüdayi, came to Ankara and founded the Taceddin Dervish Lodge. Taceddin Dervish Lodge has recently made a name for itself as the place where M. Akif Ersoy wrote the National Anthem.
In this study, the text of the forty-leaf manuscript existing in the records of the Çorum Hasan Paşa Manuscript Library was analyzed and its text was examined. Comparisons were made by accessing copies in other libraries. The life stories of the Prophet, companions, tabiun and Sufis mentioned in the work are briefly mentioned, and the places where they are mentioned in the work are stated in the footnotes. The hymns are given with meter measurements.
Keywords: Sufism, Taceddinzade Mustafa Efendi, Seyrū Suluk, Sect, Beginning, Finally.