Değer akışlarının belirsizlik altında analizi ve haritalandırılması: Büyük ölçekli bir gıda işletmesinde uygulama
Value stream analysis and mapping under uncertainity: An application in a large-scaled food company
Yazar: MEHMET ÖZFINDIK
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP KARA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bir işletmede yalın üretim sistemine geçişin ilk aşaması, ürüne değer katan ve katmayan faaliyetlerden oluşan ?değer akışı?nın analiz edilmesidir. Değer akışlarının modellenmesinde kullanılan yöntemlerin başında, Değer Akışı Haritalandırma (DAH ? Value Stream Mapping) tekniği gelmektedir. DAH, üretim sürecindeki malzeme ve bilgi akışını modellemekte kullanılan bir haritalandırma tekniğidir. Malzeme ve bilgi akışında kullanılan verilerin belirsiz olması beklenmeyen maliyetlere ve israflara neden olmaktadır; ancak DAH çalışmalarında veriler gerçek değerleri yerine belirli ve sabit olarak kabul edilmektedir.Bu çalışmada, yalın üretim uygulamalarının başlangıç aşamasında bulunan ve hazır kek üreten bir işletmede, belirsizlik altında rassal veriler ile DAH tekniği kullanılıp, üretim sürecinden sevkiyata kadar değer akışının haritalandırılması, israfların belirlenmesi ve ortadan kaldırılması amacıyla eylem planları oluşturulmuştur. Çalışmada, DAH konusunda ulusal ve uluslar arası alanda yapılan çalışmalar incelenmiştir. Çalışmanın temel materyali, DAH uygulaması gerçekleştirilen işletmenin ürünleri ve üretim süreçleridir. Çalışmada kullanılan temel metot DAH'tır. Uygulamada, DAH uygulama sürecindeki dört temel adım esas alınmıştır. Bunlar; ürün ailesinin seçimi, mevcut durumun analizi, gelecek durumun tasarımı, planlama ve uygulamadır.DAH uygulamasında Casey kakaolu fındıklı ve meyveli muffin kekler ürün ailesi olarak değerlendirilmiştir. Ürün ailesine ilişkin talep sırasıyla N(13.465;71.881.570,9) kg/hafta ve N(13.924;85.760.564,5) kg/hafta'dır. Oluşturulan mevcut durum haritasına göre akış süresi N(1.460;479.844) saat ve değer katmayan faaliyetlerin oranı %99,7'dir. Tasarlanan gelecek durum haritasına göre akış süresi N(577; 76.691) saat ve değer katmayan faaliyetlerin oranı %97,3'tür. Uygulama kapsamında, gelecek duruma ulaşmak için hammadde ve ürün sevkiyatları düzenlenmiş, hattaki duruşları ve beklemeleri azaltmak için önlemler hazırlanmıştır.

Abstract:
The first step of transitioning to lean manufacturing system in a company is the analysis of "value stream", which consists of activities that do/do not add value to the product. Value Stream Mapping (VSM) technique is considered as the leading value stream modeling. VSM is a mapping method used for modeling the flow of materials and information in a production process. The uncertainty of data used in materials and information stream causes unexpected costs and waste. However, in VSM studies, data are considered as certain and fixed instead of the actual values.In this study, action plans are developed in a company which is at the beginning stages of implementing lean production and produces cakes, in order to map the value stream from production to shipment under uncertainty with stochastic data, determine and eliminate the wastes by using the VSM method. In the course of this study, domestic and international literature were investigated. The basic materials for this study are the products, production processes of the company, where the VSM application is undertaken. The method mainly used in this study is VSM. In practice, four basic steps have been predicated on, that are: selection of product family, analysis of present, construction of future, planning and implementation.In VSM application, Casey cocoa and hazelnut cake and cake with fruit are selected as product family. The demands for company?s product family are N(13,465;71,881,570.9) kilos/week and N(13,924;85,760,564.5) kilos/week respectively. Based on the current status map, flow time is N(1,460;479,844) hours and the rate of the activities that do not add value is 99.7%. Per future status map, flow time is N(577; 79,691) hours and the rate of the activities that do not add value is 97.3%. In relation to the scope of the application, in order to achieve the future state, raw material and product shipments are organized and precautions are taken to reduce line stoppages and waiting.