COVID-19 aşısı sonrası grip benzeri semptomu olanlar ile asemptomatik olanların antikor cevabının karşılaştırılması
Comparison of antibody response of those who have flu-like symptoms after COVID-19 vaccine and those who have asymptomatic
Yazar: HÜLYA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SANEM NEMMEZİ KARACA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; İnfluenza = Influenza

Özet:
Her yeni kitlesel aşı uygulamalarında aşı sonrası yan etkiler, toplumsal bir tedirginliğe yol açabilmektedir. Aşı sonrası hastalık benzeri semptom gelişenlerde, antikor düzeyinin daha yüksek saptanması halinde aşıya bağlı yan etkiler, aynı zamanda iyi bir bağışık yanıta da işaret edebilir. Yapılan literatür derlemesi sonucu aşı sonrası gelişen yan etkilerin, oluşacak antikor titresi ile ilişkisini araştıran bir çalışmaya rastlanmamış olup; bu çalışma ile aradaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
Çalışmaya hastanemiz aşı polikliniğinde aşıları yapılan 118 gönüllü dahil edildi. Vaka grubuna 50, kontrol grubuna 68 bireyin dahil edildiği vaka-kontrol tipinde bir araştırma dizayn edildi. Katılımcılara sosyodemografik verilerini ve Covid-19 aşı sonrası gözlenen semptomlarını içeren 10 soruluk bir anket uygulandı. Antikor düzeyi tayini için kan örnekleri alındı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi.
Çalışma 76'sı (%64.4) kadın, 42'si (%35.6) erkek olmak üzere 118 olguyla yapıldı. Olguların yaş aralığı 20-55 olup, ortalama 35.48±9.44 idi.  İkinci doz aşı sonrası kadınlarda erkeklerden daha fazla yan etki gözlendi (p=0.034). Katılımcılarda gelişen lokal veya sistemik yan etkilerle antikor düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Birinci doz aşı sonrası menstrüel kanama miktarı değişenlerde antikor düzeyi daha yüksek bulundu (p=0.044, rpb = 0.334). Menstrüel döngü süresi, karakteri ve dismenore ile antikor düzeyleri arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. 
İnaktif Sinovac aşısı sonrası grip benzeri yan etki gelişen bireyler ile asemptomatik seyredenler arasında antikor miktarı ve dolayısıyla bağışıklık düzeyi açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Aşıya bağlı yan etkilerin aynı zamanda iyi bir bağışık yanıta da işaret edebileceği yönünde bir pozitif yaklaşım benimsenmemelidir. Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu'nca belirlenen maske-mesafe-hijyen tedbirlerinin uygulanmasına devam edilmeli ve rapel doz aşılar yaptırılmalıdır.
Anahtar sözcükler: Antikor titresi, covid-19 aşıları, sinovac, yan etki.

Abstract:
In each new mass vaccination application, post-vaccine side effects can cause social anxiety. If the antibody level is found to be higher in patients who develop disease-like symptoms after vaccination, vaccine-related side effects may also indicate a good immune response. As a result of the literature review, no study was found that investigated the relationship between the post-vaccine side effects and the antibody titer to occur; the aim of this study was to evaluate the relationship between them.
118 volunteer who were vaccinated in Sivas Cumhuriyet University Hospital vaccination outpatient clinic were included in the study. A case-control type study was designed in which 50 individuals were included in the case group and 68 individuals in the control group. A questionnaire of 10 questions was applied to the participants, including their sociodemographic data and symptoms observed after Covid-19 vaccination. Blood samples were taken for antibody level determination. Significance level was accepted as p<0.05.
The study was conducted with 118 cases, 76 (64.4%) female and 42 (35.6%) male. The age range of the cases was 20-55, with a mean of 35.48±9.44. After the second dose of vaccination, more adverse effects were observed in women than in men (p=0.034). There was no significant relationship between local or systemic side effects and antibody levels in the participants. Antibody levels were found to be higher in patients whose menstrual bleeding amount changed after the first dose of vaccination (p=0.044, rpb = 0.334). No significant difference was observed between menstrual cycle duration, character, dysmenorrhea and antibody levels.
There was no significant difference between individuals who developed flu-like side effects after inactivated Sinovac vaccine and those who were asymptomatic in terms of antibody amount and therefore immunity level. A positive approach should not be taken that vaccine-related side effects may also indicate a good immune response. The implementation of mask-distance-hygiene measures determined by the Ministry of Health Science Committee should continue and booster doses should be given.
Key words: Antibody titer, covid-19 vaccines, sinovac, side effect