Sovyet egemenliğinden önceki Karaçay-Malkar edebiyatı
Karachay-Malkar literature before the Soviet rule
Yazar: ADİLHAN ADİLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TEMİZKAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Karaçay-Malkar = Karaçay-Malkar ; Karaçay-Malkar Türkleri = Karaçay-Malkar Turks ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
"Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı" adlı doktora çalışmamızda Karaçay-Malkar Türkleri tarafından mezkur dönemde meydana getirilen edebî eserler ele alınmıştır. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Karaçay-Malkar Türkleriyle ilgili olarak "Nüfus ve Coğrafya", "Etnik Oluşum ve Tarihçe" ve "Karaçay-Malkar Türkçesi" alt başlıkları çerçevesinde, söz konusu alanlara ait ayrıntılara da yer vermek suretiyle, Karaçay-Malkar Türkleri hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılmıştır.

Çalışmamızın birinci bölümü "Karaçay-Malkar Edebiyatı"yla ilgili konuları içeren alt başlıklardan oluşmaktadır. Bu bölümde "Halk Edebiyatı" ve "Yazılı Edebiyat" olmak üzere iki ana alt başlık altında Karaçay-Malkar edebiyatı hakkında genel bilgi verilmiştir. Tezimizin de konusu olması sebebiyle "Sovyet Egemenliği Öncesi Yazılı Edebiyat" üzerinde daha çok durulmuştur. Bu dönemin gelişim safhaları tarihsel bir yaklaşımla ele alınmış, belirli tespitlere yer verilmiş ve bu dönemi temsil eden şairlerin hayatı ve eserleri hakkında ayrıntılı bilgiler verilmeye çalışılmıştır.

Çalışmamızın ikinci bölümünde, Sovyet egemenliği öncesi dönemde verilen edebî eserler hâkim temalara göre tasnif edilerek, söz konusu edebî eserler üzerinde, metin merkezli tahlil yöntemiyle, inceleme ve değerlendirme yapılmıştır. Çalışmamızda üçüncü bölümünü teşkil eden "Metinler" kısmında, üzerinde inceleme ve değerlendirme yaptığımız edebî eserlere yer verilmiştir. Söz konusu bu eserler hem Karaçay-Malkar Türkçesi'yle, hem de Türkiye Türkçesi'yle sunulmuştur. Eserlerin Türkiye Türkçesine aktarılmasında kelime kelime aktarma esas alınmıştır. Mecbur kalınan yerlerde kelime kelime aktarmadan ayrılıp, anlatılmak istenilen mânâyı aktarma yoluna gidilmiş, bazı yerlerde anlatılmak istenilen mânâ dipnotla gösterilmiştir. Sonuç kısmında, araştırma konumuzdan elde edilen tespitler ile veriler üzerinde genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
In the doctorate paper called "Karachay-Malkar literature before the soviet rule" literary works of the aforementioned period have been discussed. The paper consists of an introduction and three parts. In the introduction, under sub frames of "Population and Geography", "Ethnic Composition and History" and "Karachay-Malkar Turkish" general information about Karachay-Malkar Turks have been provided by giving details regards the aformentioned areas.

The first part of the paper consists of subtopics about "Karachay-Malkar Literature". General information about Karachay-Malkar literature have been provided under the mean subtopics of  In this part "Folk Literature" and "Written Literature". "Pre Soviet Sovereignty" have been emphasized due to the fact that it is the subject of the thesis. The development stages of this period is approached with a historical perspective,  significant findings are included. Information about lives and works of the poets which represent this period are imparted. 

In the second part of the paper, literary works created before Soviet sovereignty are  analysed and criticised by classification of themes. In the "Texts" part which forms the third part of the study, the works which are studied and analysed are included. The said works are presented in both Karachay-Malkar Turkish and Turkish. The documents presented in the paper have been translated into Turkish word by word.  When necessary semantic translation is used instead of literal translation to convey the meaning and in some instances the inteded meaning has been provided via footnotes. In the conclusion there is a general assessment on the findings and data.