Sakız ağacının (Pistacia lentiscus L.) in vitro koşullarda rejenerasyonu üzerine araştırmalar
Researches on in vitro regeneration of mastic tree (Pistacia lentiscus L.)
Yazar: DENİZ ŞENYAY
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering
Dizin: Esmerleşme = Browning ; Rejenerasyon = Regeneration ; Sakız ağacı = Gumwood ; Sterilizasyon = Sterilization ; İn vitro = In vitro

Özet:
Bu tezde, tıbbi ve ticari açıdan büyük bir önem arz eden Pistacia lentiscus L. bitkisinin sürgün nod eksplantları ve tohumlarına farklı sterilizasyon yöntemleri kullanılarak, sterilizasyon prosedürünün oturtulması ve dokularda meydana gelen esmerleşme ? kararma problemlerinin çözümlenmesine çalışılmıştır. Ayrıca, farklı besin ortamları kullanılarak in vitro kültür koşullarında rejenerasyonları incelenmiştir.Bitkinin sürgün nod eksplantları ile yapılan çalışmada en yüksek sürgün oluşumu ve canlılık oranı, 3 mg/l Benzil Amino Pürin (BAP) ve 0,01 g/l Polivinilpirolidon (PVP) içeren WPM (Lloyd ve McCown, 1980) ortamında sağlanmıştır. %66,6 canlılık oranı ve %2,2 sürgün oluşum oranı elde edilmiştir. Tohum çimlendirilmesi ve sürgün gelişimi için uygun besin ortamları belirlenmiştir. Pamuklu ortamda çimlendirilen tohumlarda %67,5 çimlendirme başarısı sağlanmıştır. En iyi sürgün gelişimi ve çoklu sürgünler 0,5 mg/l BAP içeren MS (Murashige ve Skoog, 1962) besin ortamında elde edilmiştir. Eksplant başına ortalama 1,3 sürgün sayısı ve 3,6 nod sayısı elde edilmiştir. 0,1 mg/l Giberellik Asit (GA3) içeren MS besin ortamlarında boyları uzayan sürgünlerin, 1 mg/l Indol Butirik Asit (IBA) içeren MS besin ortamlarında %53,3 oranında köklenme başarısı sağlanmıştır. Tüm kültürlerde, 4000 lux aydınlatma, 26±2ºC sıcaklık ve 16 saat aydınlık, 8 saat karanlık fotoperiyot kullanılmıştır.

Abstract:
In this thesis, sterilization procedure was tried to be settled by applying different sterilization techniques on shoot node explants and seeds of Pistacia lentiscus L. and browning problem was tried to be solved by these techniques. Furthermore, in vitro shoot regenerations were investigated by using different culture media.In this study, on the shoot node explants, the highest shoot formation and viability was obtained by WPM (Lloyd ve McCown, 1980) media containing 3 mg/l Benzyl Amino Purine (BAP) and 0,01 g/l Polyvinylpyrolidone (PVP). 66,6% viability ratio and 2,2% shoot formation were obtained. Proper media was determined for seed germination and shoot development. Seed germinated in cotton pad gave a germination success with 67,5%. The best shoot development and multiple shoot regeneration were obtained in the MS (Murashige and Skoog, 1962) media containing 0,5 mg/l BAP. Average number of shoots and nodes per explant were 1,3 and 3,6 respectively. The shoots, which had been elongated in MS media containing 0,1 mg/l Giberellic Acid (GA3), were rooted with a success of 53,3% in MS media containing 1 mg/l Indole Butyric Acid (IBA).16 hours light and 8 hours dark photoperiod conditions were used with 4000 lux illumination at 26±2ºC temperature as the culture conditions in all of the experiments.