Kanal tedavisi uygulanmış alt kesici dişlerde yatay ve dikey tam olmayan kırıkların radyolojik teşhis yöntemlerinin karşılaştırılması
The comparison of radiological techniques for the diagnosis of incomplete horizontal and vertical root fractures in root canal treated mandibular incisors
Yazar: İPEK YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN DİNDAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş kırıkları = Tooth fractures ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Teşhis = Diagnosis ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Kök kırıkları bulunan dişlerde, klinik semptom varlığına her zaman rastlanmayabilir. Dikey kırık büyük bir sorun olup, diş çürükleri ve periodontal hastalıkların ardından dişin kaybına neden olan üçüncü etkendir. Dişlere gelen ani travmalar veya kanal tedavisi sonrasında ortaya çıkabilen yatay kök kırıkları da hem hasta hem de hekim açısından oldukça sıkıntılı bir klinik tablo yaratır. Yatay ve dikey kök kırıkları endodontik tedavi sırasında ve sonrasında tedavinin prognozunu olumsuz yönde etkiler. Özellikle, kemik seviyesinin altına kadar uzanan dikey kırık tespit edilen tek köklü dişler, kemik kaybını önlemek için zaman kaybedilmeden çekilmelidir. Bu sebeple erken teşhisin önemi çok büyüktür. Çalışmada, insan çenesinde bulunan daimi tek köklü alt kesici dişlerde, kanal tedavisi uygulandıktan sonra yatay ve dikey tam olmayan kök kırıkları oluşturulmuş ardından; periapikal röntgen (90° ve 30° açılı), panoramik röntgen ve CBCT kullanılarak kırık teşhisinde hangisinin daha etkili olduğu karşılaştırılmıştır. Hangi yöntemin daha etkili olduğu tespit edilerek, gereksiz tedavilerin ve zaman kaybının önlenmesi amaçlanmıştır. Radyografik görüntüler elde edilirken, insan çenesindeki dişlerin etrafında bulunan sağlıklı kemik dokusunun sığır çenesi ile taklit edilmesi düşünülmüştür. Dikey kırıklarda en yüksek teşhis yüzdesi CBCT ile elde edilirken, yatay kırıklarda en yüksek teşhis yüzdesi panoramik ve 90° açılı periapikal röntgen ile elde edilmiştir. Yatay kırıklarda, 90° ve 30° açılı periapikal ve panoramik radyografi teşhis için yeterli olurken, dikey kırık şüphesi olan dişlerde teşhis için CBCT'nin gerekli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Root fractures can be seen with or without symptoms. Vertical fracture is the third reason for dental loss after the caries and periodontal problems. Horizontal fractures can occur after trauma or root canal treatment procedures. Both horizontal and vertical fractures have poor prognosis. Especially teeth with single roots, diagnosed with vertical fractures extending under the bone level must be extracted immediately to prevent bone loss. Consequently, early diagnosis in these cases is essential. The aim of this study was to determine the most effective radiologic method for diagnosis of root fractures and prevent unnecessary treatments and time loss. 90 extracted mandibular incisors with single roots were included in this study. All root canals were instrumented with hand files and obturated with lateral condensation technique. Teeth were equally divided in three groups; with vertical incomplete fracture, horizontal incomplete fracture and no fracture. For the simulation of the human mandibular bone, teeth were embedded into a bovine mandible. Digital periapical radiography (90° and 30° angulation), panoramic radiography and CBCT were used to detect the fractures. The highest values for diagnosis were achieved with CBCT images for the vertical root fractures while as panoramic and 90° periapical radiographic images had the highest values for diagnosis of horizontal root fractures. 90° and 30°periapical radiographies and panoramic radiographies are adequate for the diagnosis of horizontal root fractures. For the diagnosis of vertical root fractures; CBCT is essential because the success rate is significantly low in periapical and panoramic radiographies.