Yeni doğan yoğun bakımda bebeği yatan ebeveynlerin sosyal destek algıları ve ebeveyn bebek bağlanma durumları
Infant attachment status and perceptions of social support of parents with a baby in the neonatal intensive care unit
Yazar: CANAN UÇAKCI ASALIOĞLU
Danışman: ÖĞR. GÖR. ŞENGÜL YAMAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Sosyal destek = Social support ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Bu araştırma yeni doğan yoğun bakımda bebeği olan ebeveynlerin sosyal destek algıları ile bebeklerine bağlanma durumlarını belirlemek amacı ile tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) bebeği yatan 308 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında tanıtıcı bilgi formu, "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" (ÇBASDÖ), "Maternal Bağlanma Ölçeği"(MBÖ) ve "Baba-Bebek Bağlanma Ölçeği" kullanılmıştır. Ancak çalışmamızda B-BBÖ'nün cronbach alfa katsayısı (0,593) düşük bulunmuş, bu nedenle ölçekten 1. soru (Olumlu-Olumsuz duygu), 5. Soru (İlgili-İlgisiz olma), 10. soru (Bağlanma hissetme-hissetmeme) ve 13. soru (Bebekleri ile vakit geçirmekten memnuniyet) seçilerek analizlerde kullanılmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Varyans analizi, Binary Lojistik Regresyon analizi, Ki Kare ve Anova testi kullanılmıştır. Çalışmada bebeklerin doğum haftaları ortalaması 34,4, yaş ortalaması 40,5 gün ve hastane yatış süreleri ortalama 23,7 gündür. Annelerin MBÖ puan ortalaması 98,89, toplam ÇBASDÖ puan ortalaması 64,13'tür. Annelerin toplam ÇBASDÖ puanı ile MBÖ puanı arasında anlamlı ilişki saptanmazken (p≥0.05), ÇBASDÖ'nin arkadaş alt boyutu ile MBÖ puanı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p≤0.05). Annelerin toplam ÇBASDÖ puan ortalamalarını eğitim durumu ve bebeğe ilk temas etme zamanının etkilediği (p≤0.05);   toplam MBÖ puanını ise bebekle ilk temasının başlama zamanının etkilediği (p≤0.05) saptanmıştır. Babaların %96,1'i bebeğe karşı olumlu duygu hissettiklerini, %88,9'sı bağlanma hissettiklerini, %83,1'i bebeğe karşı ilgili olduklarını ve %88,3'ü bebekle vakit geçirmekten memnun olduklarını ifade etmiştir. Babaların toplam ÇBASDÖ puan ortalaması 63,61'dir. Babaların bebeklere ilişkin duygu ve düşünceleri ile toplam ÇBASDÖ puanı arasında anlamlı ilişki saptanmazken (p≥0.05), ÇBASDÖ özel insan alt boyut puanı ile bağlanma hisleri arasında anlamlı ilişki (p≤0.05) saptanmıştır. Babaların bebeğe karşı duygu-düşüncelerini, bebeğe ilk temas etme zamanları ve sahip olunan çocuk sayısının etkilediği (p≤0,05) saptanmıştır. Anne ve babaların ÇBASDÖ puanları arasında anlamlı bir fark (p≥0.05) bulunmamıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; YYBÜ'nde bebeği yatan ebeveynlerin birlikte ele alınarak desteklenmesi,  ebeveynlerin ihtiyaç duydukları konularda bilgilendirilmeleri ve bebek-ebeveyn temasının olabildiğince erken sağlanması önerilebilir.

Abstract:
This research has been conducted in descriptive to determine perception of social support of parents with newborn in NICU and the status of parents' attachment to their babies. The research of sample consists of 308 parents whose newborns have been treated in the NICU. Questionnaire form, ''Multi Dimensional Scale of Perceived Social Support'' (MSPSS), ''Maternal Attachment Inventory'' (MAI) and ''Paternal-Infant Attachment Scale'' (PIAS) were used to measure the datas. However, cronbach alpha coefficient (0,593) of PIAS has been found low in our study. Thus, Question 1 (positive-negative feeling), Question 5 (interest-indifference), Question 10 (feeling bound up or not), Question 13 (Plasure to spending time with the babies) have been selected from the scale and used for the analysis. Number, percentage, medium, Standard variation, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Variance Analysis, Binary Logistic Regression, Chi Square and T tests have been used to analyze the data. The average of newborns' birth weeks is 34,4, the average of their ages is 40,5 and the average of hospitalization duration is 23,7 days. The average point of mothers' MAI is 98,89 and the total average point of MSPSS is 64,13. While no significant relationship has been found between MSPSS point of the mothers and the MAI point (p≥0,05), a significant relationship between MAI score and friend sub-dimension of MSPSS exists (p≤0,05). It has been detected that the total average of MSPSS point of mothers has been affected by the educational background and the time of the first touch to the newborn (p≤0,05) and the total MAI point has been influenced by the starting time of the first touch to the newborn (p≤0,05). While 96,1 % of fathers stated that they had positive feelings towards their newborn baby, 88,9 % of them felt attachment, 83,1 %  expressed that they had bound up with their newborn and 88,3 % said that they were pleased to spent time the newborn. Medium of the total MSPSS score of fathers is 63,61. While no significant difference has been found between MSPSS scores of fathers (p≥0,05) and feelings and thoughts of fathers about the newborn (p≥0,05), it has been detected that there is a meaningful relation between the sub-dimension score of MSPSS special people and the feeling of attachment (p≤0,05). This study has showed that feelings and thoughts of the fathers towards the newborn have been affected by the number of children they have and time of the first touch to the newborn (p≤0,05). There is not a big difference between MSPSS points of the mothers and fathers (p≥0,05). In the lights of the results, it can be suggested that both mothers and fathers whose newborns are in the NICU should be supported alltogether; parents should be informed whenever they need and the contact between newborn and parents should start as soon as possible.