Okul öncesi çocukların dil ve konuşma özelliklerinin taranması
Screening language and speech patterns of preschool children
Yazar: FATİH MEHMET ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. EROL BELGİN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Ankara-Beypazarı = Ankara-Beypazarı ; Dil = Language ; Dil gelişimi = Language development ; Konuşma = Speech ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Konuşma ölçümleri = Speech production measurements ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Ankara İli Beypazarı İlçesi'nde anaokulu ve anasınıflarında  eğitim gören 3- 5 yaş 11 ay arası çocukların dil ve konuşma gelişimlerinin  Dil ve Konuşma Gelişimi Tarama Formu ile taranması, dil ve konuşma gelişim geriliği/bozukluğu gözlenen çocukların Okul Öncesi Dil Ölçeği-5 (Preschool Language Scale-5 (PLS-5)) ile alıcı ve ifade edici dil gelişim yaşlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır.
YÖNTEM:  Çalışmamıza, Ankara İli Beypazarı İlçesi'nde anasınıflarında ve anaokulunda 3-5 yaş 11 ay arasında olup okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden 503 çocuk taranmıştır. Çalışmanın uygulama bölümü 2 aşamadan oluşmaktadır. 1.Aşama'da çocukların dil ve konuşma gelişimleri Dil ve Konuşma Gelişimi Tarama Formu ile değerlendirilmiştir. Form çocukların anne ve babaları tarafından doldurulmuştur.  Formların değerlendirmesi sonucunda dil ve konuşma gelişimi açısından riskli olduğu düşünülen çocuklar belirlenmiştir. Çalışmanın 2.Aşaması'nda, dil ve konuşma gelişim geriliği/bozukluğu düşünülen çocuklara Okul Öncesi Dil Ölçeği-5 (Preschool Language Scale-5 (PLS-5)) testi uygulanmış ve alıcı ve ifade edici dil gelişim yaşları tespit edilmiştir. 
BULGULAR: 3 yaş-5yaş 11 aylık kayıtlı 503 çocuk belirlenmiştir. Kayıtlı 503 çocuktan 21 tanesinin eğitime devam etmediği görülmüştür. Geriye kalan 482 çocuktan 4 tanesi ek bir engele sahip olduğu için araştırma dışı bırakılmıştır. Kalan 478 çocuktan 402 tanesinin anne ve/veya babası araştırmaya katılmayı kabul etmiş, 76 tanesi ise ret etmiştir.  402  çocuğun %48,8'i kız ve %51.2'si ise erkektir. 2.Aşama çalışmaya katılan 22 çocuğun 7'sinin kız ve 15'inin erkek olduğu belirlenmiştir. Bu çocukların kronolojik yaş  dağılımında ort. 59.4 ay ve S.S: ±7.43 olarak tespit edilmiştir. Kronolojik yaş ile alıcı dil yaşı arasında orta düzeyde (0,30<|r=0,49|<0,70), pozitif yönlü (r>0) ve anlamlı bir ilişki (p<0,05) bulunmuştur. Çocukların  kronolojik yaşı ile ifade edici dil yaşı arasında yüksek düzeyde (0,70<|r=0,88|), pozitif yönlü (r>0) ve anlamlı bir ilişki (p<0,01) bulunmuştur. Araştırmaya katılan çocuklara uygulanan  Okul Öncesi Dil Ölçeği-5 çocuk bilgi formundaki soru maddeleri ile  çocuğun kronolojik yaşı ile alıcı ve ifade edici dil yaşı arasında bulunan farkın  karşılaştırmasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
TARTIŞMA: Okulöncesi dönemde tarama programları oluşturulması çocuğun dil ve konuşma gelişiminin takibi açısından  büyük öneme sahiptir.
SONUÇ:Bu tarama sonucu bölge için dil ve konuşma gelişimi açısından önemli bir veri kaynağı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Dil, konuşma, dil ve konuşma bozukluğu, konuşma gecikmesi, PLS-5

Abstract:
GOAL: The goals under this study are to screen, using Language and Development Screening Form, the language and speech developments of children, aged 3 to 5 years 11 months, attending the kindergartens and nurseries in the District of Beypazari in Ankara, and to determine the receptive and expressive language development ages of the children having language development deficiency/disorder, by means of Preschool Language Scale-5 (PLS-5).   
METHOD: In our study, 503 children aged 3 - 5 years 11 months attending the preschool education institutions as the kindergartens and nurseries in the District of Beypazari in Ankara were screened. The application section of the study consists of 2 stages. In the Stage 1, the language and speech developments of children were assessed by the Language and Speech Development Screening Form. The form was completed by the parents of the children. The children considered as under risk in terms of language and speech development were determined based on the evaluation of the forms. In the Stage 2 of the study, the Preschool Language Scale-5 (PLS-5) test was administered for the children who were considered to have language and speech deficiency/disorder and the receptive and expressive language development ages of the children were determined. 
FINDINGS: 503 children aged 3 to 5 years and 11 months enrolled at the preschool institutions were determined. It was found out that 21 of these 503 children enrolled did not resume their education. 4 children out of the remaining 482 children were excluded from the research due to an additional disability. Mothers and/or fathers of 402 children out the remaining 478 children agreed to participate in the study and 76 rejected to do so. 48.8% of 402 children were female and 51.2% were male. It was determined 7 of 22 children participating in the Stage 2 study were female and 15 were male. The chronological age distribution of these children revealed the mean as 59.4 months and SS: ±7.43. A medium level (0.30<|r=0.49|<0.70), positive (r>0) and significant relationship (p<0.05) was found between the chronological age and receptive language age. A high level (0.70<|r=0.88|), positive (r>0) and significant relationship (p<0.01) was found between the chronological age of the children and their receptive language age. No significant relationship was found in the comparison between the question items in the PLS-5 child information form administered on the children participating in the study and the differences found in between the chronological age and receptive and expressive language age. 
DISCUSSION:  Creation of screening programs at the preschool period has great importance in terms of follow-up of language and speech development of children.
RESULT: The conclusions from this screening will constitute a major source of data in language and speech perspectives.

Keywords: Language, speech, language and speech disorders, delayed speech, PLS-5