TÜrkiye'de gecekondularda yaşam kalitesi (Hatay Örneği)
The quality of life in Turkey's gecekondu's (Hatay example)
Yazar: MANOLYA KUŞÇU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇAĞLAYANDERELİ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gecekondular = Squatters ; Hatay = Hatay ; Kentleşme = Urbanization ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Yaşam kalitesi, insanların yaşam tarzının modernleşmesi ve yaşadıkları toplumların çağdaşlamaya başlaması sonucunda popülerliğini kazanan bir kavramdır. Diğer alanlarda olduğu gibi sosyal bilim alanında da sıkça kullanılan yaşam kalitesi kavramı, insanların yaşayış biçimlerinin, sosyal ilişkilerinin, biyolojik özelliklerinin ve toplumsal çevre içerisindeki durumlarının toplamını ifade etmektedir. Birleşmiş Milletler'in 2009 sözlüğünde yer alan yaşam kalitesi tanımına göre, nicel ölçüt göstergesi üretim ve gelirden çok nitel ölçütler içerisinde yer alan sosyal unsurlar ile bireylerin mutluluğunu ölçtüğü ifade edilmiştir. Yaşam kalitesinin unsurları; sağlık, eğitim, ulaşım, çevre, ekonomik durum ve güvenlik hissidir. Yaşam kalitesinin bel kemiği ve sosyolojik nitelikte olan bu kavramların, sosyoloji alanında hak ettiği gibi ilgi görmemesi dikkat çekicidir. Küreselleşme sürecinde kentlerde ikili yapılar meydana gelmektedir. Kentsel yaşam kalitesi olarak kentin bütünsel değerlendirmesinin yapıldığı ama kentin merkezi ve gecekondu alanlarında birbirinden çok farklı yaşam kalitesinin var olduğunu görmekteyiz. Bu ikili yapılar, kent merkezi ile yaygın olarak slum, gecekondu veya varoş olarak adlandırılan alanlar arasında gerçekleşmektedir. Küreselleşme sürecinin kent merkezinde yarattığı refah alanlarını, slum, gecekondu veya varoş alanlarda yaşayan insanlar karşıdan seyretmektedir. Küreselleşme sürecinde dünyanın geleceğinin kentlerde ve özellikle metropollerde yaşanacağını rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu metropol kentlerinde, ikili yapıların giderek keskin çizgilerle birbirinden ayrıştığını ve yaşam kalitesi dediğimizde, aslında bir kentte iki veya daha fazla yaşam kalitelerinin olduğunu görmekteyiz. Gözden kaçan bu gerçekliğin açıklanması oldukça büyük önem taşımaktadır. Bu tespitten hareketle kent sosyolojisi alanında gecekondularda yaşam kalitesi saha araştırması ile incelenmek istenmiştir. Araştırma verileri Hatay gecekondularını temsilen 253 haneye uygulanan anket çalışmasından elde edilmiştir. Elde edilen bilgiler genel bir ifadeyle şöyle özetlenebilir: Türkiye'de gecekondularda yaşam kalitesinin, kent merkezindeki yaşam kalitesinden farklı olduğunu doğrulamıştır. Bununla birlikte farklı yaşam kalitelerinin olması bütünleşmeye ket vurduğundan, kentsel dönüşüm sürecinde gecekonduların yıkılıp onların yerine çok katlı yapılar yapılırken, yaşam kalitesine 'hiç yer verilmiyor' olması gerçeği bulgulanmıştır.

Abstract:
Standard of living is a concept that became popular as a result of contemporary lifestyle and the ongoing modernization of society. The standard of living concept frequently used in all fields including Social Studies is a sum of mankind's lifestyle, social relationships, biological traits, and position within the society. According to the United Nations Glossary classification of standard of living, instead of the quantitive measure of social components and the happiness of individuals was the preferred indication. Health, education, transportation, environment, economic standing, and general feeling of security are the factors of standard of living. With these social parameters being so fundamental to standard of living, the lack of emphasis on these social aspects is concerning and important to note. In the globalization process, the dual structures ocur in the cities. As the quality of urban life, we see that the city's holistic assessment is done but there is a very different quality of life from each other in the city and the slum areas. These dual structures occur within the city center and areas called slums or suburbs. People who live in slum or suburb areas look at the welfare areas created by the globalization process in the city center. We can say that the future of the world will live in cities and especially metropolises in the process of globalization. We see that in these metropolitian cities, the dual structures gradually become separated from each other by sharp lines and when we say the quality of life, it is actually two or more qualities of life in a city. It is quiet important to explain this unnoticed reality. From this determination, urban sociology and quality of life in the slums will be examined by field research. Research data will be applied to 253 households representing the Hatay gecekondu's surveys will be obtained from the study. The data acquired can be summarized as follows: The standard of living of shanty houses and city centers in Turkey being vastly different has been verified. With these differences inhibiting integration, it was discovered that the process of gentrification continues (the destruction of shanty houses and construction of high-rises and skyscrapers) with the lack of consideration of the factors of the standard of living.