Gebelerde iyot eksikliği için optimal indeks ve iyotla ilişkili beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
The optimal index for iodine deficiency in pregnancy andthe evaluation of iodine-related nutritional habits
Yazar: EMRE ALTUĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE DUR
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Gebelik = Pregnancy ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İyot = Iodine ; İyot eksikliği = Iodine deficiency

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; aile sağlığı merkezlerinde takip edilen gebe kadınların, trimesterlere göre iyot durumu ve tiroid fonksiyon testleri açısından değerlendirilmesi, iyot durumunu değerlendirmede en uygun yöntemin araştırılması, besinlerle iyot alım durumları ile iyottan zengin besin kullanımı hakkındaki bilgi düzeyleri ve iyot eksikliğine neden olabilecek faktörlerin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu çalışma 01 Mart-01 Eylül 2022 tarihleri arasında, rutin kontrol için başvuran 227 gebe kadın ile tamamlandı. Gebelerden sosyodemografik bilgiler yüz yüze anket yöntemi ile alındı. Laboratuvar tetkikleri için kan ve idrar numuneleri alındı. Verilerin analizinde SPSS 20 paket programı kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların medyan yaşı 27,0 (4,9) idi. Gebelerin %87,2'si iyotlu tuz kullanıyordu. Gebelerin spot idrarda iyot konsantrasyonu (UIC) medyan değeri 59,0 μg/L iken %90,8'i iyot yetersiz olarak bulundu. 24 saatlik idrarda iyot atılımı (24h-UIE) medyan değeri 111,2 μg/gün olarak saptandı. Spot idrarda iyot/kreatinin oranının (UIC/UCr) medyan değeri ise 72,7 μg/g olarak bulundu. 24h-UIE değeri ile UIC/UCr ve UIC arasında pozitif korelasyon saptanmakla beraber UIC/UCr ile arasındaki korelasyon katsayısı daha yüksek bulundu. Ayrıca UIC ve UIC/UCr değerlerinin iyot alımının yeterliliğini tespit gücü ROC eğrisi ile test edildiğinde UIC/UCr değerinin UIC değerine üstün olduğu görüldü. Bu veriler gebelerin yakın zamanlı iyot alımının tespitinde UIC/UCr değerinin UIC değerinden daha üstün olduğunu desteklemektedir. Gebelerin tiroid stimüle edici hormon (TSH) medyan değeri 2,05 mIU/L, medyan sT4 değeri 1,07 ng/dL idi. Tiroid fonksiyon testi sonuçlarına göre gebelerin %16,3'ünde (n=37) subklinik hipotiroidi tespit edildi. Subklinik hipotiroidi olan ve olmayan gebelerin iyot durumları arasındaki fark anlamlı bulunmadı.
Sonuç: Katılımcılardan elde ettiğimiz verilere göre Afyonkarahisar'daki gebelerde iyot eksikliği sorunu devam etmektedir. Gebelerde subklinik hipotiroidi çalışmamızda oldukça yüksek prevalansa sahiptir. Gebelerdeki iyot durumunu göstermede UIC/UCr değeri UIC değerine göre daha güçlü görünmektedir.
Anahtar Kelimeler: Gebelerde İyot Eksikliği, Subklinik Hipotiroidi, Aile Sağlığı Merkezi, İyot Kreatinin Oranı

Abstract:
Objective: This study aimed to evaluate the urinary iodine levels, thyroid function tests, their relationship with nutrition and the optimal marker for evaluating the iodine status of pregnant women in a total of 227 pregnant women in six Afyonkarahisar central family health centers.
Materials and Methods: This analytical and cross-sectional study was conducted with 227 pregnant women aged 18-49 who applied for routine control and follow-up between 01 March and 01 September 2022. Sociodemographic information was obtained from the pregnant women by face-to-face survey method. Blood and urine samples were taken to study iodine, creatinine and thyroid function tests. SPSS 20 package program was used in the data analysis, and p<0.05 was considered significant.
Results: The median age of the participants was 27.0 (4.9) years. 87.2% of the participants used iodized salt. The median value of urine iodine concentration (UIC) of the pregnant women was 59.0 μg/L and 90.8% of them were iodine deficient. The median value of 24-hour urine iodine excretion (24h-UIE) was 111.2 μg/day. There was no significant difference in the UIC and the 24h-UIE value between trimesters. The median value of the urine iodine/creatinine ratio (UIC/UCr) was 72.7 μg/g. Although 24h-UIE value was positively correlated with UIC/UCr and UIC, the correlation coefficient was higher with UIC/UCr. In addition, when the predictive power of UIC and UIC/UCr values to determine the adequacy of iodine intake was tested with the ROC curve, it was seen that the UIC/UCr value was superior to the UIC value. These data support that the UIC/UCr value is superior to the UIC value in determining the recent iodine intake of pregnant women. The median thyroid stimulating hormone (TSH) value of the pregnant women was 2.05 mIU/L, and the median fT4 value was 1.07 ng/dL. When the thyroid function test results were evaluated was found to be 16.3% (n=37) of the participants as subclinical hypothyroidism. There was no significant difference between the iodine status of pregnant women with and without subclinical hypothyroidism.
Conclusion: According to the data we obtained from the participatants in our study, the problem of iodine deficiency in pregnant women in Afyonkarahisar continues despite using iodized salt. Subclinical hypothyroidism, which has serious obstetric consequences in pregnant women, is very prevalent in our study. UIC/UCr value seems to be stronger than UIC value in showing iodine status in pregnant women.
Keywords: Iodine Deficiency in Pregnant Women, Subclinical Hypothyroidism, Family Health Center, Iodine Creatinine Ratio