Dijital çağda mizah: "Var Böyle Tipler" Instagram hesabı örneği
Humor in the digital age: The case of "Var Böyle Tipler" Instagram accounts
Yazar: HATİCE ALPDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NURAY HİLAL TUĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Mizah = Humour ; Sayısallaştırma = Digitization ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; İnstagram = Instagram

Özet:
İnsanlık tarihi kadar köklü bir geçmişi bulunan mizah kavramı, geçmişten bugüne bulunduğu toplumun ve coğrafyanın özelliklerine göre şekillenmiş, yaşanan değişim ve dönüşümlerin bir sonucu olarak yeni görünümler kazanmıştır. Günümüzde de bilişim ve iletişim teknolojilerinde yaşanan devrim niteliğindeki dönüşümler, mizahın yeni ifade biçimleri ve ortamları kazanmasını sağlamıştır. Bu çerçevede geleneksel mizah içerikleri sanal ortamlara taşınmış, bununla beraber dijital ortamlar aracılığıyla oluşturulan yeni mizah formları da oluşmuştur. Dijital ortamların kullanıcı tabanlı özelliği, sıradan kullanıcıların da mizah içeriği üretim ve paylaşımına katkıda bulunabileceği bir ortam yaratmıştır. Mizah; karikatür dergilerinin yanı sıra YouTube, Facebook, Twitter ve Instagram gibi dijital platformlarda da yayınlanmıştır. Sanal ağlar mizahın, zaman, mekân, maliyet gibi sınırlamalardan kurtularak hem küresel çapta yayılımını sağlamış, hem de beslendiği kaynakları çeşitlendirmiştir. Gündelik yaşamımızın bir parçası haline gelen sosyal medyada paylaşılan içerikler farklı kullanıcılar tarafından yeni yorum, kurgu, ifadeler ve dijital araçlar ile dönüştürülerek yeni anlayışlarla şekillenmektedir. İçeriklerin yeniden üretilip paylaşılması, tüm internet kullanıcılarının bu içeriklere ulaşabilmesi mizah alanı için yeni kaynaklar yaratmıştır. Bu çalışmanın amacı, dijital teknolojilerin mizah alanında yarattığı dönüşümleri ve temel dinamiklerini ortaya çıkarmaktır. Bu çerçevede, Var Böyle Tipler Instagram hesabında paylaşılan gönderiler söylem analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bununla beraber oluşturulan mizahi bağlamın ortaya çıkarılması için görsel öğeler de analize tabi tutularak yeni medyanın mizahı nasıl etkilediği ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgulara göre; Var Böyle Tipler hesabında oluşturulan mizahın yeni medya ortamlarının sunduğu hizmetlerin sonucu olarak, dijital ortamlarda sıradan bir kullanıcı tarafından yeni teknik ve ifade biçimleri ile oluşturulup, geniş kitlelerle paylaşılmasıyla geliştiği görülmüştür.

Abstract:
The concept of humor, which has a history as deep as the history of humanity, has been shaped according to the characteristics of the society and geography from the past to the present, and has gained new appearances as a result of the changes and transformations. Nowadays, the revolutionary transformations in information and communication technologies have enabled humor to gain new expression forms and environments. In this context, traditional humor contents have been transferred to virtual environments, and in addition to this, new forms of humor created through digital technologies have also emerged. The user-based feature of digital media has created an environment where ordinary users can also contribute to the production and sharing of humor content. Humor; in addition to cartoon magazines, it has also been published on digital platforms such as YouTube, Facebook, Twitter and Instagram. By getting rid of the limitations such as time, space and cost, virtual networks have both ensured the spread of humor on a global scale and diversified its sources. The content shared on social media, which has become a part of our daily life, is transformed by different users with new interpretations, fiction, expressions and digital tools and is shaped with new understandings. The reproduction and sharing of content and the access of all internet users to these contents have created new resources for the field of humor. The aim of this study is to reveal the transformations and basic dynamics of digital technologies in the field of humor. In this context, the posts shared on 'Var Böyle Tipler' Instagram account were analyzed using the discourse analysis method. In addition, visual elements were also analyzed in order to reveal the humorous context created, and it was revealed how the new media affected humor. According to the findings; It has been observed that the humor created in the 'Var Böyle Tipler' account has developed as a result of the services offered by the new media environments, created by an ordinary user with new techniques and expression forms and shared with large masses in digital environments.