Şanlıurfa'da çalışma hayatındaki Suriyeli çocukların yaşadığı problemler
The problems faced by Syrian children in working places in Şanlıurfa
Yazar: HALİL DUSAK
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT KAYA
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Göç süreci birçok sosyal grubu yakından etkiler. Bu sosyal gruplardan biri olan 
çocuklar, göç sürecinin getirmiş olduğu birtakım zorlukları yaşar. Eğitim hayatından 
kopuş, çalışmak zorunda kalma gibi pek çok temel problem göçün çocuklar üzerindeki 
etkilerinden bazılarıdır. 2011 yılından itibaren gerçekleşen Suriyeli göçünün bir 
boyutu da şüphesiz ki çocuklardır. Bu çalışma Şanlıurfa'da çalışma hayatındaki 
Suriyeli çocukların yaşadığı problemleri ele almaktadır. Araştırmanın amacı çalışma 
hayatındaki çocukların yaşadığı sorunları ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma 
yöntemi kullanılarak Şanlıurfa ilinde gerçekleştirilen bir saha araştırmasıdır. 
Araştırma, Mayıs 2021-Ağustos 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Saha 
çalışmasında 15'i Haliliye, 15'i Eyyübiye'de olmak üzere toplam 30 (18 Erkek ve 12 
kız) çalışan çocuk ve 13 kaynak kişi olmak üzere toplam 43 kişi ile bireysel 
derinlemesine görüşme yapılmıştır. Bireysel görüşme ve saha notlarından oluşan 
bulgulara dayanılarak elde edilen veriler, içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. 
Şanlıurfa'da yapılan araştırmanın saha bulgularına göre araştırma grubundaki çalışan 
Suriyeli çocuklar, eğitim çağında olan çocuklardır. Görüşme yapılan çocukların 
yaşadığı ailelerinin düzenli gelire sahip olmadığı ve genel itibariyle kiralık evlerde 
yaşadığı görülmüştür. Çocukların çalışma hayatına katılmalarının birçok farklı nedeni 
olmakla birlikte temel nedeni: göçün meydana getirdiği ekonomik zorluklarla baş 
etmek olduğu söylenebilir. Çalışan çocukların eğitim süreçleri kesintiye uğramakta, 
kimi çocuklar ise uzun süre çalışma hayatında olmasından dolayı okulu terk 
etmektedir. Örneklem kapsamındaki görüşülen çocukların ebeveynlerinin eğitim 
düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Çocuklar, düşük ücret ve uzun çalışma 
saatleri ile emek sömürüsüne maruz kalmakta, iş yerlerinde ve çalıştığı açık 
mekanlarda elverişsiz koşullar fiziksel ve ruhsal olmak üzere birçok açıdan sağlık 
sorunlarına yol açmaktadır. Bu durum ileride telafisi mümkün olmayan tahribatlara 
zemin hazırlamaktadır. Sonuç olarak göç ve savaş koşullarından kaynaklı problemler, 
çocukları çok boyutlu olarak mağdur etmektedir.

Abstract:
The migration process closely affects many social groups. Children, who are one of 
these social groups, experience some difficulties brought by the migration process. 
Some fundamental problems such as being cut off from education and being forced to 
work are some of the negative effects of migration on children. One dimension of the 
Syrian migration that has taken place since 2011 is undoubtedly children. This study 
deals with the difficulties experienced by Syrian children in working life in Şanlıurfa. 
The aim of the research is to reveal the problems experienced by children in working 
life. The study is field research conducted in Şanlıurfa using the qualitative research 
method. The research was carried out between May 2021 and August 2022. In the field 
study, individual in-depth interviews were conducted with 43 people in Haliliye and 
Eyyübiye. The data obtained based on the findings consisting of individual interviews 
and field notes were analysed by content analysis method. According to the field 
findings of the research conducted in Şanlıurfa, working Syrian children in the research 
group are children of school age. It has been seen that the families of the children 
interviewed do not have a regular income and generally live in rented houses. Although 
there are many different reasons for children to participate in working life, it can be 
said that the main reason is to cope with the economic difficulties caused by migration. 
The education process of working children is interrupted and some children drop out 
of school due to being in working life for a long time. The parents of the children 
interviewed in the sampling have low levels of education. Children are exposed to 
labor exploitation with low wages and long working hours, and the unfavorable 
conditions in workplaces and outdoor workplaces lead to health problems in many 
aspects, both physical and mental. This situation paves the way for irreparable damage 
in the future. As a result, problems arising from migration and war conditions 
victimizes children in many aspects.