Orak hücre anemisinde hemolizin plazma oksidasyonuna ve nitrik oksit metabolizmasına etkileri
The effect of hemolysis on plazma oxidation and nitration in patients with sickle cell disease
Yazar: GAMZE ÇELMELİ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ALPHAN KÜPESİZ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-orak hücreli = Anemia-sickle cell ; Hemoliz = Hemolysis ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Oksitlenme = Oxidation ; Plazma = Plasma

Özet:
Nitrik oksit?in (NO) reaktif oksijen metabolitleriyle ve serbest plazma hemoglobiniyle reaksiyona girmesi, fizyolojik NO sinyal iletisinde bozulma meydana getirerek endotelyal disfonksiyona neden olur. Bu sebepten dolayı OHA olan hastalardan ve kontrol grubundan alınan tam kanda hemoliz varlığı değerlendirilerek, plazma lipid oksidasyonu, protein oksidasyonu, protein nitrasyonu ve nitrik oksit metabolitleri çalışılmıştır.
 Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji Bilim Dalına başvuran 25 homozigot HbSS hastası ve bu hastalarla yaş ve cinsiyet uyumlu 15 sağlıklı kontrol çalışmaya alınmıştır. Hastaların klinik durumları stabildi ve son 3 ay içinde transfüzyon almamışlardı. Orak hücre anemisi tanısı klinik, ailesel ve laboratuar bulguları değerlendirilerek konulmuştur. Laboratuar bulgularından özellikle Hb türlerinin belirlenmesi ve HbF seviyeleri HbSS tanısında değerlidir. Plazmada hemoliz varlığını değerlendirmek için hasta ve kontrol gruplarından elde edilen kanda hemogram, retikülosit sayımı, plazma haptoglobin düzeyi, plazma indirekt bilirubin düzeyi, plazma laktat dehidrogenaz (LDH) aktivitesi ve LDH izoenzimlerine bakılmıştır. Bu parametrelerin haricinde plazma protein karbonil seviyeleri, plazma lipid oksidasyonu ve plazma nitrik oksit metabolitleri ölçülmüştür. 
Orak hücre anemisi grubunda hemolize bağlı olarak tam kanda hemoglobin ve plazmada haptoglobin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmışken, MCV, MCH, retikülosit, plazma LDH, total ve direkt bilirubin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Plazma nitrik oksit metabolitleri, protein ve lipid oksidasyon ürünleri de orak hücre anemisi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yükselmiştir. Plazma protein oksidasyonu ve nitrasyonu serbest plazma hemoglobin düzeyleri ile anlamlı olarak korelasyon göstermiştir. Bu çalışmadan elde edilen veriler, orak hücre anemisi olan grupta hemoliz olduğunu ve hemolize bağlı olarak da plazma protein oksidasyonunun ve nitrasyonunun arttığını göstermiştir.

Abstract:
Reduced nitric oxide (NO) bioavailability, NO resistance and endothelial dysfunction in cickle cell disease (SCD) results from consumption of NO by plasma cell-free hemoglobin and reactive oxygen species. The aim of this study was to determine the influence of increased hemolysis on plazma oxidation and nitration in SCD patients.
 Blood was collected from healthy hemoglobin (Hb A) volunteers and steady state homozygous HbSS patients who had not received blood transfusions in the last 3 months. All patients and healthy volunteers enrolled in the study were free from nonsteroidal anti-inflammatory drugs for over 14 days. Diagnosis of SCD patients was based on clinical, familial, and laboratory data, including Hb electrophoresis and estimation of HbF and A2 levels. Hemolysis was characterized by low levels of hemoglobin and haptoglobin and high levels of reticulocyte, mean corpuscular volume (MCV), mean corpuscular hemoglobin (MCH), plasma cell-free hemoglobin, bilirubin, total LDH and dominance of LDH-1 isoenzyme. Plasma 8-isoprostane, protein carbonyl and nitrotyrosine levels were measured to evaluate oxidized lipids, oxidized and nitrated proteins, respectively. Plasma nitrite and nitrate levels were also determined to assess NO production in both SCD patients and controls.
 Markers of hemolysis were significantly evident in SCD patients compared to controls. Plasma 8-isoprostane, protein carbonyl and nitrotyrosine levels were markedly elevated in SCD patients as compared to the control group. Linear regression analysis revealed a significant inverse correlation between hemoglobin and reticulocyte counts and a significant positive correlation of plasma cell-free hemoglobin with protein carbonyl and nitrotyrosine levels. The obtained data reveals that increased hemolysis observed in SCD influences both plasma protein oxidation and nitration reactions.