1982 ve 2022 yıllarına ait 5. ve 8. sınıf DKAB ders kitaplarının karşılaştırılması
Comparison of 5th and 8th grade DKAB textbooks of 1982 and 2022
Yazar: HATİCE ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇAKMAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İnsanlık tarih boyunca teknoloji ve bilim alanında büyük ilerlemeler kaydetmiştir. Bu ilerlemeler, eğitim dâhil her alanda etkisini göstermiştir. Eğitimde ilerlemelerden biri de ders kitaplarının güncellenmesidir; bu güncellemeyle küreselleşen dünyanın standartlarına ulaşılmaya çalışılmaktadır. Bu durum, son yıllarda karşılaştırmalı eğitim çalışmalarının önemini artırmıştır. Hem ülkemizde hem de diğer ülkelerde kullanılan ders kitaplarının geliştirilmesi amacıyla karşılaştırma çalışmaları yapılmakta, ders kitaplarının güçlü ve zayıf yönleri belirlenerek gerekli düzenlemeler gerçekleştirilmektedir. Araştırmanın amacı; Örgün din öğretiminde 1982 ve 2022 yılları arasında uygulanan öğretim programlarına göre hazırlanan ders kitaplarını incelemek, gelişim seyrini izlemek, değişim ve dönüşümleri ortaya koymaktır. 1982 Anayasası'nın kabul edilmesiyle birlikte, DKAB dersleri Türkiye'deki örgün eğitim kurumlarında zorunlu hale getirilmiştir. Örgün eğitimde hazırlanan ilk kitaplar ile son dönemlerde hazırlanan ders kitaplarını incelemek çalışmamızın temel amacıdır. Bu bağlamda; din derslerinin örgün eğitimde yerini aldığı dönemin ders kitaplarının içeriği, farklı programların hazırlanma nedeni, programların temel özellikleri, ders kitaplarında yer alan öğretim strateji ve yöntemlerin neler olduğu, kitapların şekilsel, içeriksel, görsel özelliklerinin nasıl olduğu, ölçme ve değerlendirme bölümlerinin hangi özellikleri taşıdığı gibi sorulara cevap aranmıştır. Kişinin toplumsal hayata uyum sağlaması, hayatını belli çerçevede ilkelere göre sürdürebilmesi ve topluma maddi ve manevi anlamda katkı sunabilmesi için tarih boyunca eğitime ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla çeşitli adımlar atılmış ve kurumlar kurulmuştur. Böylece, gelecek nesillere belirlenen niteliklerin aktarılması ve kazandırılması hedeflenmiştir. Eğitim faaliyetlerinin başlamasıyla beraber zamanla eğitim sistemleşmiş, günümüzdeki halini almıştır. Eğitim sisteminde DKAB dersleri önemli bir yere sahiptir. DKAB dersinin okullarda eğitim öğretim sisteminin bir parçası olmasıyla beraber ders kitapları üzerinde durulması gerekmiş, gerekli çalışmalar yapılarak ders kitaplarının içeriği, yapısı, niteliği gibi konular araştırılmıştır. Bu araştırmanın problemi 1982 ve 2022 kitaplarının incelenerek benzerlik ve farklılıklarının ortaya konulmasıdır. Bu araştırma sonucunda; DKAB derslerinin örgün eğitimde yerini aldığı ilk dönemde hazırlanan ders kitapları ile günümüzde kullanılan ders kitapları arasında önemli farklılıklar belirlenmiş, değişiklikler gözlenerek, günümüzde hazırlanan ders kitaplarının öğrencinin öğrenmesini daha fazla desteklediği görülmüştür.

Abstract:
Humanity has made significant advancements in technology and science throughout history. These advancements have impacted every field, including education. One example of changes in education is the updating of textbooks, as there is an effort to meet the standards of a globalizing world. This has increased the importance of comparative education studies in recent years. In this context, comparative studies are being conducted to improve the textbooks used both in our country and in other countries. Through these studies, the strengths and weaknesses of textbooks are identified, and necessary adjustments are made.Purpose of the research; The aim is to examine the textbooks prepared according to the curriculum implemented between 1982 and 2022 in formal religious education, to follow the course of development, and to reveal changes and transformations. With the adoption of the 1982 Constitution, religious culture and ethics courses became compulsory in formal education institutions in Turkey. The main purpose of our study is to examine the first books prepared in formal education and the textbooks prepared in recent periods. In this context; Answers were sought to questions such as the content of the textbooks of the period when religious courses began to be taught, the reason for preparing different programs, the basic features of the programs, what the teaching strategies and methods in the textbooks were, what the formal, contextual and visual features of the books were, what features the measurement and evaluation sections had. Education has been needed throughout history in order for a person to adapt to social life, to live his life according to certain principles and to contribute to society materially and spiritually. In order to meet this need, various steps have been taken and institutions have been established, and the aim is to transfer the determined qualifications to future generations and to provide them with these qualifications. With the start of educational activities, education became systematized over time and took its current form. RCMK courses have an important place in the education system. As the RCMK course became a part of the education system in schools, it became necessary to focus on textbooks, and necessary studies were carried out and issues such as the content, structure and quality of the textbooks were investigated. The problem of this research is to examine the 1982 and 2022 books and reveal their similarities and differences. As a result of this research; Significant differences have been identified between the textbooks prepared in the first period when RCMK courses took their place in formal education and the textbooks used today. By observing the changes, it has been observed that the textbooks prepared today are more supportive of student learning.