KOBİ'lere sağlanan desteklerin KOBİ performansına etkisinin çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluating the effects of supports provided to SME's on SME performance by means of multi-attribute decision making techniques
Yazar: MEHMET AKİF YERLİKAYA
Danışman: DOÇ. DR. FEYZAN ARIKAN ÖKTEMER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) emek yoğun işçilik, düşük sermaye kullanımı, hızlı karar verebilme yetenekleri, düşük yönetim giderleri ve ucuz üretim gerçekleştirmeleri sonucu elde ettikleri esnek ve dinamik yapıları nedeni ile ekonomide çok önemli rol oynarlar. Bu nedenle, ülkemizde işletmelerin % 99.8'ini oluşturan KOBİ'lerin, artan rekabet şartlarına uyumunu güçlendiren girişimci, verimli, teknolojik gelişmelere açık, pazarlama kabiliyetlerinde yetkin, yüksek ürün kalitesi ile hem yerli hem yabancı pazarda rekabet gücüne sahip birer işletme olmasına yönelik destekler oldukça önem kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmada KOBİ'lere sağlanan hibe nitelikli devlet desteklerinin KOBİ performansına etkileri araştırılmıştır. Araştırma kapsamında, 18 farklı sektör ve 4 bölgede faaliyet gösteren, anket yoluyla erişilebilen 50 KOBİ dikkate alınmıştır. KOBİ performansına ait kriterlerin önem dereceleri uzman bir ekip ve KOBİ yöneticilerine uygulanan anket sonucunda AHP yöntemi ile belirlenmiştir. Sözü geçen önem dereceleri, PROMETHEE yönteminde kriter ağırlıkları ve ORESTE yönteminde kriter sıralaması için kullanılmıştır. KOBİ'lere sağlanan desteklerin KOBİ performansına etkileri PROMETHEE ve ORESTE yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Bu yöntemlerden elde edilen sonuçlar ve karşılaştırılmaları dikkate alınarak destekler için yeni bir etkinlik sırası önerilmiştir.

Abstract:
Small and medium-sized enterprises (SMEs) play a very significant role in economies because of their flexible and dynamic structures due to their having labor-intensive workmanship, low capital usage, fast decision abilities, low administration and production costs.   Spesifically, in our country owing to their large share in total number of enterprises (99.8%), SMEs have vital importance in Turkish Economy to accommodate the increased competition and the globalization of the marketplace. Hence, the support programmes to the SMEs which strengthen their adaptation to the increased competition and globalization by improving their abilities on entrepreneur-ship, productivity, research and technological developments, product quality, competition in both domestic and foreign markets, have received increasing attention. In this study, the effects of grants which are placed in governmental supports provided to the SMEs on the performance of the SMEs are investigated. Within the coverage of the investigation, first a survey study is operated on 50 SMEs which facilitate in 18 different sectors and in 4 geographical regions of Turkey. Then, the relative importance of the SMEs'performance criteria are determined by AHP method of which data are obtained from the questionnaire applied to SMEs's managers and expert team. Mentioned the relative importance criteria is utilized for the criteria weights in PROMETHEE and criteria rank in ORESTE.  Finally, the effects of the support provided to the SMEs on the performance of the SMEs were assesed with the methods of PROMETHEE and ORESTE. Taking the results obtained from methods and their comparisons into account, a new effectiveness order for the supports is suggested.