Motivasyonel görüşmenin hipertansif bireylerin özyeterlilik algısına ve ilaç tedavisi uyumuna etkisi
Effect of motivational conversation on self sufficiency and drug treatment compliance of hypertensive individuals
Yazar: FUNDA ÖZPULAT
Danışman: PROF. DR. OYA NURAN EMİROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Bu çalışma; motivasyonel görüşmelerin hipertansif bireylerin özyeterlilik algısına ve ilaç tedavisi uyumuna etkisini değerlendirmeyi amaçlayan deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini aile sağlığı merkezlerine kayıtlı bulunan ve araştırma kriterlerine uygun 25-45 yaş arası hipertansif bireyler oluşturmaktadır. Araştırmaya katılımın sağlanmasında gönüllülük esas alınmış, basit rastgele yöntem kullanılarak araştırmaya katılmayı kabul eden 80 birey müdahale ve kontrol grubu olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Araştırmaya ön test form ve ölçeklerinin tüm bireylere uygulanmasıyla başlamış, sonraki aşamada müdahale grubuna 3 haftalık aralarla 4 defa ve 1 ay sonra son ziyaret yapılmış,  her ziyarette 30-45 dakikalık sürelerle bireysel motivasyonel görüşme uygulanmıştır. 5. ev ziyaretinde form ve ölçeklerin tekrar tüm katılımcılara uygulanması ile çalışma sonlandırılmıştır.
3 Şubat - 24 Haziran tarihleri arasında yürütülen çalışmanın verileri SPSS 17.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir.
 Elde edilen verilerin yüzdeler ve sayılar ile değerlendirilmesi yanı sıra; normal dağılım göstermeyen veriler arasındaki ilişkiyi saptamak için Mann Whitney U ve Kruskal–Wallis Testi, verilerin ilk ve son değerlendirmelerini karşılaştırmak için Bağımlı Gruplarda T Testi ve Wilcoxon Eşleştirilmiş İki Örnek Testi, tekrarlı ölçüm sonuçlarını değerlendirmek için Freadman Testi kullanılmıştır. 
Çalışma sonunda müdahale grubunda kan basıncı ölçümü,  BKİ, İlaç Tedavisine Bağlılık/Uyum Öz-Etkililik Ölçeği (İBÖS) ve Genel Özyeterlilik Ölçeği ilk ve son değerlendirme sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilirken, kontrol grubunun kan basıncı ölçümü,  BKİ değeri ve kullanılan ölçeklerin ilk ve son değerlendirme sonuçları arasında fark olmadığı saptanmıştır. 
Sonuç olarak motivasyonel görüşmenin hipertansif bireylerin kan basınçlarını düzenlemede, bireylerin hastalık algılarını olumlu yönde etkilemede, yaşam tarzı değişikliklerini sağlamada, ilaç tedavisi uyumlarını ve öz-yeterlilik algılarını artırmada kullanılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, İlaç Tedavisine Uyum, Özyeterlilik Algısı, Hemşirelik

Abstract:
This study is an experimental study aiming assessment of effect of motivational conversation on self-sufficiency and drug treatment compliance of hypertensive individuals. The population of study consisted of hypertensive individuals between ages of 25-45 appropriate for study criteria and registered to family health centers. Study was based on voluntariness, 80 individuals accepting to participate in the study were divided into 2 groups as intervention and control using simple random method. The study started with pre-test from and scales, in latter stage, intervention group was visited 4 times with 3-week-intervals and last visit was performed 1 month later, in each visit, individual motivational conversations were applied with periods of 30-45 minutes. In 5th house visit, the study was terminated with application of form and scales to all attendants again. Data of study carried out between dates of 3 February – 24 June were assessed using SPSS 17.0 package program.
In addition to assessment of data with percentages and numbers, Mann Whitney U and Kruskal–Wallis Test were used to detect the relationship between data not exhibiting normal distribution, T Test and Wilcoxon Paired Two Sample Test were used in Dependent Groups in order to compare initial and last assessments of data and Freadman Test was used to assess repeated measurement results. 
At the end of the study, while there are statistically significant differences between initial and last blood pressure measurement, BMI, Dependence/Compliance to Drug Treatment Self-Sufficiency Scale (İBÖS) and General Self-Sufficiency Scale, it has been detected that there is no difference between initial and last assessment results of blood pressure measurement, BMI value and used scales.
Consequently, it is seen that motivational conversation can be used in regulating blood pressures of hypertensive individuals, positively affecting disease perception of individuals, providing lifestyle changes, and increasing drug treatment compliance and self-sufficiency perceptions.

Key Words: Hypertension, Compliance To Drug Compliance, Perception of Self-Sufficiency, Nursing