Polikistik over sendromu olgularında bir kardiyovasküler risk faktörü olarak karotid arter intima media kalınlığının değerlendirilmesi
Evaluation of carotid artery intimate media thickness as a cardiovascular risk factor in polycystic over syndrome cases
Yazar: PINAR YALÇIN BAHAT
Danışman: DR. ADİL HAKAN İLHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu çalışmada amaç; Polikistik over sendromu tanısı almış olan olgularda kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesidir. PCOS tanısı almış olguların, kardiyovasküler risk faktörleri olan dislipidemi, insülün direnci, hiperhomosisteinemi ve ultrasonografik olarak da karotid arter intima-media kalınlık (CIMT) ölçümlerinin aynı yaş grubundaki normal bayanlar ile karşılaştırılması birincil olarak amaçlanmıştır. İkincil amaç olarak ise, PCOS grubunda zayıf ve obez olgular arasında bu parametreler açısından bir fark olup olmadığının araştırılması planlanmıştır.Araştırmaya Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran ve yapılan incelemeleri sonucunda PCOS tanısı alan, 18-35 yaş arasındaki 100 hasta ile yine aynı polikliniğe adet düzensizliği dışında bir şikayetle başvuran, ek sistemik hastalığı olmayan, ilaç kullanmayan ve yapılan incelemeler sonucunda da PCOS tanısı dışlanan, 18-35 yaş arasındaki 100 normal sağlıklı bayandahil edildi. Tüm hastalara sistemik muayene ,biyokimyasal ve hormonal parametreler için adetin 2-4. günü kan testleri, pelvik USG ve karotis arter IMT ölçümü için boyun USG yapıldı. Karotis arter intima-media kalınlığı değerleri diğer biyokimyasal , hormonal ve antropometrik ölçümlerle karşılaştırıldı. Pearson korelasyon katsayısı, ortalama değer, standart sapma ve standart hata payı hesaplandı. Polikistik over sendromlu grupta sırasıyla, DHEA-S: 292,11±110,54µg/dl; FAI:3,50±3,37nmol/l; LH: 12,70±7,16mIU/ml; Kolesterol: 200,05±36,28mg/dl; HDL: 52,53±15,30mg/dl; LDL: 95,20±25,62mg/dl; HbA1c : 5,55±0,34%; FGS :17,60±5,59; ortalama CIMT : 0,51±0,11 mm; Bel-Kalça oranı : 0,67±0,03, Kontrol grubunda ise bu parametreler sırasıyla ; 238,98±93,34µg/dl; 1,71±1,47nmol/l; 9,11±5,61mIU/ml; 187,74±36,07mg/dl; 60,242±17,25mg/dl; 81,66±18,63mg/dl; 5,42±0,32%; 4,03±1,01; 0,4324±0,07mm; 0,70±0,045 idi. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda   DHEA-S, FAI, LH, LDL, FGS, Homosistein, Ortalama CIMT ile Bel-Kalça oranı için iki grup arasındaki fark ileri derecede anlamlı (p<0,001); Kolesterol, HDL, HbA1c arasındaki fark ise anlamlı (p<0,05) bulundu. PCOS grubu hastaları kendi içinde; IR açısından ( HOMA-IR (2.5 altı ve üstü)) olarak bakıldığında insülin ve Açlık Kan Şekeri haricinde hiçbir parametrede istatistiksel anlamlılığa ulaşan bir fark saptanmadı, ancak FGS (p:0,054) ve Ortalama CIMT (P:0,080) için fark istatistiksel anlamlılığa yakın idi. Örneklem büyüklüğü arttırıldığında, aradaki bu farkın istatistiksel anlamlılığa ulaşabileceği düşünülmektedir. Yine PCOS grubu hastaları kendi içinde BMI (<30 ve > 30 olarak)  Bel-Kalça oranı ve HbA1c arasındaki fark ileri derecede anlamlı (p<0,001), LH arasındaki fark ise anlamlı idi (p<0,05). Korelasyon analizi yapıldığında ortalama CIMT değerleri Ferriman Gallwey Skoru ile istatistiksel açıdan değerlendirildiğinde ileri derece anlamlı bulunmuş, Pearson korelasyon katsayısına göre de orta derece de ilişki gösterdiği görülmüştür (r=0,489). Sonuç olarak, yapılan çalışmada PCOS grubunda kardiyolojik risk faktörü açısından dislipidemi (kolesterol –HDL- LDL),HbA1c,Bel-Kalça oranı ve karotis arter intima-media kalınlığı ölçümü arasındaki fark anlamlı olarak bulunmuştur.Ferriman Gallwey Skoru yüksek olan hastalarda Karotis arter intima-media kalınlığı bakılması uygun olabilir.

Abstract:
The purpose of this study is showing cardiovasculer risk factors in patients diagnosed as PCOS. Dyslipidemia, insulin sensitivity, hiperhomocystenemia , carotid artery intima-media thickness by ultrasonography were compared to normal women of same age primarly.Secondarily ,these parameters in thin and obese women in PCOS group were compared , whether there is a significant difference.100 women diagnosed as PCOS aged btw 18-35 who applied to Şişli Etfal Training and Research Hospital Gynecology outpatient clinic were included to the study. 100 women who applied for menstrual irregularity to the same outpatient clinic with no systemic diseases, no drug use were included as a control group after PCOS diagnosis was excluded.Physical examination, hormone profile tests on day 2 of menstrual cycle ,  pelvic Ultrasound and neck Ultrasound for carotis artery intima-media thickness were performed in all patients. Carotis artery intima-media thickness values were compared to biochemical , hormonal and antropometric values. Sensitivity, specificity, pearson correlation  coefficient ,mean and standart deviation were calculated. In PCOS group; , DHEA-S: 292,11±110,54µg/dl; FAI:3,50±3,37nmol/l; LH: 12,70±7,16mIU/ml; Cholesterol: 200,05±36,28mg/dl; HDL: 52,53±15,30mg/dl; LDL: 95,20±25,62mg/dl; HbA1c : 5,55±0,34%; FGS :17,60±5,59; mean CIMT : 0,51±0,11 mm; Waist-Hip ratio: 0,67±0,03, İn control group this parameters 238,98±93,34µg/dl; 1,71±1,47nmol/l; 9,11±5,61mIU/ml; 187,74±36,07mg/dl; 60,242±17,25mg/dl; 81,66±18,63mg/dl; 5,42±0,32%; 4,03±1,01; 0,4324±0,07mm; 0,70±0,045.In the PCOS group patients, there was no statistically significant difference about insulin resistance (IR) (HOMA-IR (< 2,5 and >2,5)) among all parameters , except for Insulin and Fasting Blood Glucose, however FGS ( p: 0,054) and Mean CIMT (P:0,080) were close to statistically significance. If we increase the size of the sample , itis thought that difference maybe reach a significance as statistically. When we evaluate BMI (<30 and >30) for this PCOS group patients, there was established statistifically a very highly significant difference (p<0,001) between Waist-Hip ratio and HBA1c, and there was significant difference (P<0,05)  between Waist-Hip ratio and LH. In correlation analysis, mean CIMT  values evaluated by Ferriman Gallwey Score was found statistically highly significant, and these values was thought to be associated ,with respect to Pearson correlation coefficient.
After this statistical analysis DHEAS FAI,LH,LDL,FGS,Homosistein, mean CIMT  , waist to hip ratio were severely, significantly different in two groups.(p<0,01) Difference btw HbA1c  and cholesterol HDL was significant. (P<0,05)
As a result ; in pcos group; dyslipidemia , HbA1c , waist to hip ratio and carotis artery intima-media thickness were significantly different. It might be suitable to perform ultrasound for carotis artery intima media thickness in patients with Ferriman Gallwey score higher.