Öğrenen organizasyon olma sürecinde ilköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin vizyon geliştirme düzeyleri
The vision developing levels of primary teachers and administrators in the process of being a learning organisation
Yazar: MERİH BANU KESKİN
Danışman: PROF. DR. İSMET BARUTÇUGİL
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Organizasyon = Organization ; Vizyon = Vision ; Yöneticiler = Managers ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Teknoloji ve bilimsel alanda bas döndürücü bir hızla yasanan gelismeler, tüm örgütlerinyapısında ve çalısanların görev ve rollerinde de önemli degisim ve dönüsümlere yolaçmıstır. Toplumun her kesiminde, her örgütte yasanan degisimlere paralel olarak egitimörgütleri de yasanan bilgi çagında bu en önemli güçten dogal olarak etkilenmis ve egitimkurumları da çalısmalarını sürekli olarak gelecege yönelik yapılandırmak gereginiduymuslardır.Bu gelismeler ve yasanan degisimler yönetici ve ögretmenlerin de rollerinde degisimlerizorunlu kılmıstır. Buradan hareketle ilkögretim kademesinde çalısan yönetici veögretmenler de vizyon gelistirme rollerini üstleneceklerdir.Okullar; isleyisleri, yapılasmaları, çalısma kosulları, ürünleri, yönetici, ögretmen veögrencileri ile diger örgütlerden farklılıklar gösterir. Bu farklılık, gelecek nesillerisekillendirme ve yönlendirme açısından ele alındıgında son derece anlamlıdır. Bu anlamonların ne derece önemli oldugunu ortaya koymaktadır.Vizyonlar, bireylerin yaratıcılıgını harekete geçirir, bireyin fırsatları önceden görmesinisaglar. Okul ortamında paylasılan vizyon, çalısanların hayal gücünü harekete geçirerekonları motive eder.Okullar, sahip olunan bu anlamın farkına vararak bilgi çagında dogru vizyonlar olusturmaksuretiyle çalısmalarına yön vermektedirler. Okulların olusturdugu vizyonlar degisimalanında onların ilk adımlarını olusturur.Arastırmanın evrenini, 2005?2006 ögretim yılında stanbul li, Anadolu yakası sınırlarıiçinde bulunan ilkögretim okullarında görev yapan yönetici ve ögretmenler olusturmustur.Bu arastırmada bilimsel bir örneklem seçilmemistir. Yukarıda açıklanan evren üstündentesadüfi örnekleme yolu ile 3 ilkögretim okulu belirlenmistir. Bu okullarda görev yapanyönetici ve ögretmenlere arastırmanın amacı anlatılmıs ve katılımları istenmistir.Arastırmaya katılmayı kabul eden 210 kisilik bu grup arastırmanın örneklem grubunuolusturmustur.Arastırmada ?ögrenen organizasyon olma sürecinde ilkögretim okulu yönetici veögretmenlerinin vizyon gelistirme düzeyleri nedir?? Ölçegi kullanılmıstır. Ölçegin toplampuanlarının betimleyici istatistik degerleri bulgular bölümünde açıklanmıstır.Arastırmanın son asamasında, ilkögretim okullarında görev yapan yönetici veögretmenlerin ögrenen organizasyon olma sürecinde vizyon gelistirme düzeyi ölçegindenelde edilen puan ortalamalarının, anket ile toplanan süreksiz degiskenlere iliskinfarklılıklarını sınamak üzere Parametrik Hipotez Testleri kullanılmıstır. Süreksizdegiskenlerin kendi aralarında 2 kategoriye ayrıldıgı durumlarda farklılıkları test etmeküzere iliskisiz Grup T Testi, süreksiz degiskenlerin kendi arasında 2'den daha fazlakategoriye ayrıldıgı durumlarda farklılıkları test etmek üzere ?tek yönlü Varyans Analizi?(ANOVA) kullanılmıstır.ANOVA'da istatistiksel açıdan anlamlı farklılıgın bulundugu durumlarda bu farklılıgınhangi ikili gruplar arasında kaynaklandıgını belirtmek üzere tamamlayıcı hesaplardan LSDTesti kullanılmıstır.Arastırma kapsamı içinde tüm sonuçlar çift yönlü olarak sınanmıs ve anlamlılık düzeyi enaz 0.05 olarak kabul edilmistir. Verilerin istatistik analizleri, SPSS paket programkullanılarak gerçeklestirilmistir.Elde edilen sonuçlar, yönetici ve ögretmenlerin ögrenen organizasyon olma sürecindevizyon gelistirme düzeylerinin; cinsiyete, yasa, medeni duruma, egitim düzeyine, meslekikıdeme, okul türlerine ve görevlerine iliskin anlamlı bir sekilde farklılastıgınıgöstermektedir.Yine arastırmanın ikinci temel amacına göre okul ve yönetimin sundugu olanaklaraçısından yönetici ve ögretmenlerin vizyon gelistirme düzeyleri anlamlı farklılıkgöstermektedir.Arastırmanın üçüncü temel amacı olarak ilkögretim yönetici ve ögretmenlerinin kendilerinigelistirme adına yaptıkları etkinliklerin onların vizyon gelistirme düzeylerini anlamlıderecede farklılastırdıgı görülmüstür.

Abstract:
The rapid technological and scientific progress in every field has caused serious changesand transformations in all organizations? constructions and in employee?s roles and duties.In every part of the society, parallel with the changes in every organization in theinformation age, educational institutions have been naturally effected by this importantpower and the educational institutions have felt the necessity to continually configure theirstudies towards the future.These developments and experienced changes have made the changes of the roles ofadministrators and teachers compulsory. Starting from this point, administrators andteachers at primary schools will undertake vision developing roles.Schools, with their organizations, structures, products, working conditions, administrators,teachers and students differ from other organizations. This difference, from the angle offorming the forthcoming generations and directing them, is very significant. Thisimportance displays how important they are. Visions activate the creativity of individualsand make them see the opportunities in advance. The vision shared in the schoolenvironment activates the employees? imaginations and motivates them.Schools, being aware of this significance in the information age produce accurate visionsand direct their studies accordingly. The visions formed by schools develop their firststeps.The administrators and teachers who worked at primary schools in the Asian part ofstanbul in the academic year of 2005-2006 have formed the base of the research. In thisresearch, a scientific sampling hasn?t been chosen. Three primary schools have beenselected among the schools mentioned in the place above by coincidence. The aim of theresearch has been explained to the administrators and teachers and they have been asked toparticipate. A group of 210 people who accepted to participate have formed the samplinggroup.In this research, a scale ?What is the vision developing level of the administrators andteachers who work at primary schools in the process of being a learning organization?? hasbeen used. The statistic values of the total points of the scale have been explained in theevidences part. In the last stage of the research, The Parametric Hypotheses Tests havebeen used to test the differences between the average points ? received with this visiondeveloping level scale from the primary teachers and administrators in the process of beinga learning organization ? and the discontinuous changes. When discontinuous changes arecategorized into two parts the unrelated Group T Test has been used to observe thedifferences, but when the changes are categorized into more than two groups ANOVA(Single Option Variance Analysis) has been used.If there is a meaningful statistical difference in ANOVA, to find out in which doublegroups these difference are, one of the complementary estimations - LSD Test - has beenused to.In this extent of the research , all the results have been checked bidirectional and thesignificance level has been accepted as minimum at 0,05 . The data analysis has beenrealized using the SPSS programme.In the obtained results it has been seen that in the process of learning organizations theadministrators and teachers? vision developing levels change significantly according totheir sex, age, marital status, educational level, job experience, school levels andpromotion status.According to the second purpose of the research, when the opportunities offered by theschools and administrations considered, the administration and teachers? vision developinglevels show effective differences.According to the third purpose of the research, it has been seen that the activities that theprimary administrators and teachers do to improve themselves cause important differencesin their vision developing levels.