Esansiyel trombositemili hastalarda janus kinaz(JAK)-2 V617F ve kalretikülin(CALR) mutasyonu pozitif hastaların demografik ve klinik özelliklerinin karşılaştırılması /
Yazar: ABDULLAH SERTKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH KARAKUŞ ; PROF. DR. MEHMET ORHAN AYYILDIZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Demografi = Demography ; JAK 2 = JAK 2 ; Kalretikülin = Calreticulin ; Miyeloproliferatif hastalıklar = Myeloproliferative disorders ; Mutasyon = Mutation ; Trombositemi = Thrombocythemia ; Trombositoz = Thrombocytosis

Özet:
Amaç: Esansiyel trombositoz  trombosit yüksekliği, kemik iliğinde megakaryositer seri artışı ve bazı mutasyonların eşlik ettiği miyeloproliferatif hastalıktır. Bu çalışmamızda janus kinaz(JAK)-2 V617F pozitif esansiyel trombositoz hastaları ve kalretikülin(CALR) pozitif esansiyel trombositoz hastalarını karşılaştırdık. Her iki grup arasında ne gibi farklılıklar olabileceğini inceledik.
Metot: Çalışma  janus kinaz-2 pozitif esansiyel trombositoz tanılı 50 hasta ve kalretikülin pozitif esansiyel trombositoz tanılı 50 hasta ile yapıldı. Toplam 100 esansiyel trombositoz tanılı hasta incelendi. Hastaların demografik bilgileri, laboratuvar verileri, görüntüleme sonuçları ve aldığı tedavi hastane kayıt sisteminden elde edildi.
Bulgular: CALR+ hastalarının %60'ının kadın, %40'ının erkek; JAK2+ hastalarının %48'inin kadın, %52'sinin erkek olduğu belirlenmiştir(p=0,229). CALR+ hastalarının yaşlarının ortalaması 51,88 ± 17,41, JAK2+ hastalarının yaşlarının ortalaması ise 59,20 ± 15,87 olarak belirlenmiştir. CALR+ hastaları ile JAK2+ hastaları arasında yaş açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (t=-2,197; p<0,05). CALR+ hastalarının yaşlarının JAK2+ hastalarına göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; CALR+ hastalarının %28'inde, JAK2+ hastalarının %20'sinde splenomegali görüldüğü belirlenmiştir(P=0,349). Araştırmada yer alan CALR+ hastalarının mutasyon tipleri değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; CALR+ hastalarının %6'sında CLAMP-1, %2'sinde CLAMP-2, %50'sinde Tip-1, %40'ında Tip-2 ve %2'sinde DEL-1 mutasyon görüldüğü belirlenmiştir. CALR+ hastalarının %2'sinde lösemiye dönüşüm mevcut olduğu belirlenmiştir. Ancak JAK2+ lösemiye dönüşüm olmadığı saptanmıştır(P=1,00). CALR+ hastalarının %18'sinde, JAK2+ hastalarının %4'ünde miyelofibrozise dönüşüm mevcut olduğu belirlenmiştir(X2=5,005; p=0,025). CALR+ hastalarında miyelofibrozise dönüşüm görülme oranlarının JAK2+ hastalarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. CALR+ hastalarında kanama görülmezken JAK2+ hastalarının %4'ünde kanama görüldüğü belirlenmiştir(P=0,495). CALR+ hastalarının %8'inde, JAK2+ hastalarının %20'sinde tromboz görüldüğü belirlenmiştir(P=0,084). Hastaların hemoglobin değerlerinin ortalaması CALR+ hastalarında 13,49 ± 1,63 g/dL, JAK2+ hastalarında 14,26 ± 1,65 g/dL olarak belirlenmiştir(t=-2,363; p<0,020). CALR+ hastalarının hemoglobin değerlerinin JAK2+ hastalarına göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Hastaların lökosit değerlerinin ortalaması CALR+ hastalarında 10,33 ± 3,38 10³/uL, JAK2+ hastalarında 14,30 ± 5,59 10³/uL olarak belirlenmiştir(Z=-4,282; p=0,000). CALR+ hastalarının lökosit değerlerinin JAK2+ hastalarına göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Hastaların trombosit değerlerinin ortalaması CALR+ hastalarında 1023,10 ± 452,98 10³/uL, JAK2+ hastalarında 947,94 ± 355,31 10³/uL olarak belirlenmiştir(p=0,0537).
Sonuç: CALR mutasyonlu ET'li hastaların, JAK2V617F mutasyonlu ET'li hastalarda tercih edilen eritropoezin aksine, megakaryopoezi destekleyen bir fenotip sergilediğini göstermektedir. CALR pozitif ET hastaları, JAK2 V617F pozitif ET hastaları ile karşılaştırıldığında daha yüksek trombosit sayısı, daha düşük hemoglobin ve lökosit sayısına sahip olduğu tespit edildi. CALR mutasyonunun yüksek trombosit sayısını içermesine rağmen, bu hastaların tromboz riski nispeten düşüktür. Sonuç olarak, CALR mutasyonlu ET, nispeten genç bireyleri etkileyen ve belirgin şekilde yüksek trombosit sayısı, ancak nispeten düşük trombotik risk ile karakterize edilen bir MPN'dir. Sonuç olarak CALR mutasyonlu ET, biyolojik, hematolojik ve klinik özellikler açısından JAK2 V617F ET'den önemli ölçüde farklı görünmektedir ve bu bizim çalışmamızda da gösterildi.
Anahtar Kelimeler: Esansiyel trombositoz, janus kinaz-2 v617f, kalretikülin

Abstract:
Purpose: Essential thrombocytosis is a myeloproliferative disease accompanied by increased platelet count, increased megakaryocyte series in the bone marrow and some mutations. In this study, we compared janus kinase (JAK)-2 V617F positive essential thrombocytosis patients and calreticulin (CALR) positive essential thrombocytosis patients. We examined what differences might exist between the two groups.
Methods: The study was conducted with 50 patients with a diagnosis of janus kinase-2 positive essential thrombocytosis and 50 patients with a diagnosis of calreticulin positive essential thrombocytosis. A total of 100 patients with essential thrombocytosis were examined. Demographic information, laboratory data, imaging results and treatment of the patients were obtained from the hospital registry system.
Results: 60% of CALR+ patients were female, 40% were male; It was determined that 48% of JAK2+ patients were female and 52% were male (p=0.229). The mean age of CALR+ patients was 51.88 ± 17.41, and the mean age of JAK2+ patients was 59.20 ± 15.87 years. A statistically significant difference in age was found between CALR+ patients and JAK2+ patients (t=-2.197; p<0.05). Age of CALR+ patients was found to be lower than that of JAK2+ patients. According to the results obtained; Splenomegaly was observed in 28% of CALR+ patients and 20% of JAK2+ patients (P=0.349). Mutation types of CALR+ patients included in the study were evaluated. According to the results obtained; It was determined that 6% of CALR+ patients had CLAMP-1, 2% CLAMP-2, 50% Type-1, 40% Type-2 and 2% DEL-1 mutations. Conversion to leukemia was found in 2% of CALR+ patients. However, it was determined that there was no conversion to JAK2+ leukemia (P=1.00). Conversion to myelofibrosis was found in 18% of CALR+ patients and 4% of JAK2+ patients (X2=5.005; p=0.025). The rate of conversion to myelofibrosis in CALR+ patients was found to be higher than in JAK2+ patients. Bleeding was not observed in CALR+ patients, whereas bleeding was observed in 4% of JAK2+ patients (P=0.495). Thrombosis was observed in 8% of CALR+ patients and 20% of JAK2+ patients (P=0.084). The mean hemoglobin values of the patients were determined as 13.49 ± 1.63 g/dL in CALR+ patients and 14.26 ± 1.65 g/dL in JAK2+ patients (t=-2.363; p<0.020). It was determined that hemoglobin values of CALR+ patients were lower than those of JAK2+ patients. The mean leukocyte values of the patients were determined as 10.33 ± 3.38 10³/uL in CALR+ patients and 14.30 ± 5.59 10³/uL in JAK2+ patients (Z=-4.282; p=0.000). It was determined that leukocyte values of CALR+ patients were lower than those of JAK2+ patients. The mean platelet values of the patients were determined as 1023.10 ± 452.98 10³/uL in CALR+ patients and 947.94 ± 355.31 10³/uL in JAK2+ patients (p=0.0537).
Conclusion: We show that patients with ET with CALR mutations exhibit a phenotype that favors megakaryopoiesis, in contrast to the preferred erythropoiesis in patients with ET with JAK2V617F mutation. CALR positive ET patients were found to have higher platelet count, lower hemoglobin and leukocyte counts compared to JAK2 V617F positive ET patients. Despite the high platelet count of the CALR mutation, these patients have a relatively low risk of thrombosis. In conclusion, ET with CALR mutation is an MPN that affects relatively young individuals and is characterized by a markedly high platelet count but a relatively low thrombotic risk. In conclusion, ET with CALR mutation appears to be significantly different from JAK2 V617F ET in terms of biological, hematological and clinical features, and this was also demonstrated in our study.
Keywords: Essential thrombocytosis, janus kinase-2 v617f, calreticulin