Meme ışınlamasında düzleştirici filtreli ve filtresiz ışınların karşılaştırılması
Comparison of flattening filter free and flattened beams for breast irradiation
Yazar: MEHMET ORBAY ASKEROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BANU ATALAR
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Erken evre meme kanseri tedavisinde radyoterapi primer ve adjuvan tedavi olarak rol alır. Bu çalışmanın amacı 6MV FFF ışnların meme kanseri radyoterapisinde uygulanabilirliğini incelemektir. Standart olarak kullanılan 6MV FF foton enejileri ile oluşturulmuş  3BKRT  planları 6MV FFF ışınlarla oluşturulan konformal ve hibrit planlarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada hedefteki maksimum doz ve doz hacimleri, kritik organ dozları, tedavi süreleri incelenmiştir. Üç planlama tekniği için; hacmin %95'i dozun %95'ini alacak şekilde reçetelendirme yapılmış, maksimum doz %107'nin altında tutulmaya çalışılmıştır. 20 hasta için toplam 60 plan sıcak doz, kalp Dmean, karşı meme Dmean, akciğer V5 ve V20 dozları, ve tedavi süreleri açısından karşılaştırılmıştır. Sıcak dozlara bakıldığında FF planlar ile hibrit  planlar arasında anlamlı bir fark yok iken (p=0,256) FFF planlarda hacimsel ve noktasal sıcak dozlar daha yüksek çıkmıştır. FFF planlar kritik organ dozları açısından FF ve IMRT (hibrit) planlara göre üstünlük göstermiştir. Planlar tedavi süreleri ve MU açısından karşılaştırıdığında FFF planlar için ortalama 11,46±6,96 saniye ve 227 MU, FF planlar için 22,74±0,54 saniye ve 270 MU, IMRT planları için ise 20,1±3,36 saniye ve 456 MU olarak bulunmuştur. FFF planlar tedavi süresi ve MU değerleri açısından üstünlük sağlamıştır. FFF planlardaki noktasal ve hacimsel dozlar bazı hastalar için kabul edilebilir seviyede (≤%107) iken bazı hastalar için kabul sınırlarının üzerindedir. Sonuç olarak 6MV FFF ışınlar tedavi süresi, kritik organ dozları açısından avantaj sağlarken sıcak dozlar açısından aynı avantajı sağlayamamıştır.

Abstract:
In the early stage breast cancer radiotherapy takes part as primer or adjuvant treatment. The aim of this study is to examine the applicability of 6 MV FFF beams on breast cancer radiotherapy. 3DCRT plans that created by standartly used 6 MV FF foton energies are compared to conformal and hybrid plans that created by 6 MV FFF beams. In these comparisons; CTV doses, critical organ doses and treatment times were examined. For three planning techniques; 95% of volume is prescribed as to receive 95% of dose, maximum is tried to be kept under 107%. Maximum and volumetric hot doses, heart Dmean, ipsilateral breast Dmean, left lung V5 and V20 doses and treatment time compared in 60 plans for 20 patients. After the analysis, while there is no signifcant diffrence between FF and hybrid plans (p=0,256) in FFF plans volume and point hot doses are higher. FFF plans excelled FF and hybrid plans in terms of critical organ doses. When plans are compared in terms of treatment time and MU, it is found that average of FFF plans are 11,46±96 s and 227 MU, for FF plans 22,74±0,54 s and 270 MU, for Hybrid plans 20,1±3,36 s and 456 MU. FFF plans excelled in terms of treatment time and MU. While point and volume doses for FFF plans are on an acceptable level for some patients (≤%107), it is not on an acceptable level for other patients. In conclusion, while 6 MV FFF beams are advantageous in terms of treatment time and critical organ doses, it could not contribute the same advantage for hot doses.