TDHP, TMS/TFRS ve BOBİ FRS kapsamında tarımsal faaliyetlerin karşılaştırılması: Bir uygulama
Comparison of agricultural activities under TDHP, TMS/TFRS and BOBI FRS: An application
Yazar: FATMA CESUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI KIYMIK
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyük ve orta boy işletmeler için finansal raporlama standardı = Financial reporting standard for large and medium size enterprises ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; Tarımsal faaliyetler = Agricultural activities ; Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts ; Türkiye Muhasebe Standartı 41 = Turkish Accounting Standarts 41 ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code

Özet:
Tarımsal faaliyetlerin konusunu canlı varlıklar ve tarımsal ürünler oluşturmaktadır. Canlı varlıklar ve tarımsal ürünler doğma, büyüme, olgunlaşma, üreme, yaşlanma ve ölüm gibi biyolojik dönüşüm özelliklerine sahiptirler. Bu özelliklerinden dolayı değerleme ve muhasebeleştirme işlemleri önem arz etmektedir. Ancak ülkemizde tarımsal faaliyetlerin kayda alınması, değerlemesi ve raporlanmasına ilişkin farklı düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenlemelerin başında tüm işletmelerin uymak zorunda olduğu VUK ve buna bağlı olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği bulunmaktadır. Bununla birlikte bazı işletmelerin uymak zorunda olduğu TMS/TFRS ile BOBİ FRS'de de tarımsal faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi hakkında düzenlemeler bulunmaktadır. TMS'de tarımsal faaliyetler ile ilgili hükümler TMS 41 Tarımsal Faaliyetler standardında düzenlenmiştir. Ayrıca bağımsız denetime tabi olan, ancak tam set TMS/TFRS'leri uygulama zorunluluğu bulunmayan işletmeler için tarımsal faaliyetlerle ilgili kayda alma ve raporlama işlemleri BOBİ FRS 7. Bölümde yer alan Tarımsal Faaliyetler standardına göre gerçekleştirilmektedir.
Bu bağlamda çalışmanın amacı VUK/TDHP, TMS ve BOBİ FRS düzenlemeleri açısından tarımsal faaliyetlerin muhasebeleştirilmesinde ortaya çıkan benzerlikler ve farklılıkları tespit etmek ve bu benzerlik ve farklılıkları büyükbaş hayvancılık sektöründe faaliyet gösteren bir işletme üzerinde sayısal veriler ile ortaya koymaktır. Çalışmanın uygulama kısmında VUK'a göre yapılan muhasebe kayıtlarında Tek Düzen Hesap Planı'ndan, standartlara göre yapılan muhasebe kayıtlarında ise KGK'nın yayımlamış olduğu Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı'ndan faydalanılmıştır. Uygulama sonucunda, yasal düzenlemeler arasında ilk ölçüm, değerleme, amortisman uygulamaları ve üretim maliyetlerinin hesaplanması bakımından farklılıklar tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal Faaliyetler, Canlı Varlıklar, Vergi Usul Kanunu, TMS 41, BOBİ FRS Tarımsal Faaliyetler

Abstract:
The subject of agricultural activities is biological assets and agricultural products. Biological assets and agricultural products have biological transformation features such as birth, growth, maturation, reproduction, aging and death. Because of these features, valuation and accounting transactions are important. However, there are different regulations regarding the recording, valuation and reporting of agricultural activities in our country. The TPL, which all businesses must comply with and accordingly Uniform Accounting System Application Communiqué are the at the beginning of these regulations. In addition, there are regulations on the accounting of agricultural activities in TAS/TFRS and FRS for LMEs, which some businesses have to comply with. Provisions regarding agricultural activities in TAS are regulated in TAS 41 Agricultural Activities standard. In addition, for businesses that are subject to independent audit but do not have to apply full set TAS/TFRSs, recording and reporting transactions related to agricultural activities are carried out according to the Agricultural Activities standard in FRS for LMEs 7th Chapter.
In this context, the aim of the study is to identify the similarities and differences that arise in the accounting of agricultural activities in terms of TPL, TAS and FRS  for LMEs regulations and to reveal these similarities and differences with numerical data on an business operating in the cattle breeding sector. In the application part of the study, the Uniform Chart of Accounts was used in the accounting records made according to the TPL, and the Draft Account in accordance with the Financial Reporting Standards published by the POA in the accounting records made according to the standards. As a result of the application, differences were determined among the legal regulations in terms of first measurement, valuation, depreciation applications and calculation of production costs.

Key Words: Agricultural Activities, Livestock Assets, Tax Procedure Law, TAS 41, FRS for LMEs Agricultural Activities