Dış kulak kanalı hacmi ile kondil morfolojisi ve konumu arasındaki ilişkinin farklı sagittal paterne sahip hastalarda KIBT kullanılarak değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between meatus acusticus externus volume and condyle morphology and position by using CBCT in different sagittal patterns
Yazar: GÜLŞAH ERTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ZAHİT ADIŞEN
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Görüntüleme-üç boyutlu = Imaging-three-dimensional ; Hacim = Volume ; Hacim görüntüleme = Volume rendering ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Kulak = Ear ; Kulak-dış = Ear-external ; Mandibular kondil = Mandibular condyle ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Teşhis-kulak-burun-boğaz = Diagnosis-otorhinolaryngologic

Özet:
Anatomik olarak yakın komşuluktaki kulak, maksilla, mandibula ve
temporomandibular eklem (TME) gibi baş boyun bölgesindeki çeşitli yapılar birbiri ile 
ilişki halindedir. Bu ilişki embriyonel döneme dayanmaktadır. Embriyonel dönemdeki 
kraniyofasiyal yapıların gelişimi; dış kulak kanalı ve TME'nin maksillomandibular 
pozisyon ile bir bütün olarak şekillendiğini düşündürmektedir. Kulak kanalını ölçmek için 
çeşitli yöntemler önerilmiştir ancak bu yöntemlerin çoğu sınırlı doğruluk veya klinik 
uygulanabilirliğe sahiptir.
Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT), maksillofasiyal bölgenin üç boyutlu 
görüntülenmesi için tasarlanmıştır. Güvenli olması ve kolay uygulanabilmesi, kaliteli 
görüntüleme sağlaması gibi avantajları ile KIBT dental radyolojide sıklıkla 
kullanılmaktadır. Ayrıca çeşitli anatomik yapıların hacimsel analizini güncel yazılım 
programları ile değerlendirilmesine olanak sağlar. Günümüzde KIBT kulak 
görüntülenmesinde alternatif bir yöntem olarak bilinse de birçok avantajına rağmen tıp 
hekimleri tarafından tercih edilmemektedir.
Bu çalışmanın amacı; dış kulak kanalı, TME ve maksillomandibular pozisyon 
arasındaki ilişkinin KIBT kullanarak çeşitli analizler ile değerlendirilmesidir.
Çalışmamız Şubat 2020 – 2021 tarihleri arasında Kırıkkale Üniversitesi Diş 
Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'nda gerçekleştirildi. 
KIBT arşivinde bulunan hastaların görüntüsü retrospektif olarak tarandı. KIBT görüntüleri 
üzerinden 60 hasta sagittal paterne göre sınıflandırıldı, 120 kondilin konumun ve 
morfolojisi yapılan ölçüm ve değerlendirmeler ile belirlendi. 120 dış kulak kanalı ve kondil 
hacmi ITK Snap programı ile hesaplandı. Bulunan değerlerin yaş, cinsiyet, sağ-sol taraflar 
ve oklüzyona göre ilişkileri istatistiksel olarak değerlendirildi. 
Çalışmamızda maksillomandibular pozisyon, kondil ve dış kulak kanalı arasındaki 
ilişkinin varlığı KIBT kullanarak değerlendirilmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki 
bulunmamıştır. Çenler, kondil ve TME'nin morfolojik ve fonksiyonel olarak etkileşim içinde oldukları bilinmektedir. Çalışmamızda anlamlı bir ilişki bulunmaması bu etkileşimin
daha büyük çalışma grupları ile araştırılması gerekliliğini ortaya koymuştur. Kulak gibi 
çeşitli kraniyofasiyal yapıların görüntülemesinde birçok avantajına rağmen kullanılmayan
KIBT'ın tıbbı alanlarda uygulamalarının geliştirilmesi gerekliliği görülmüştür.

Abstract:
The ear, maxilla, mandible and temporomandibular joint are anatomically and 
functionally related to each other. This relationship is based on the embryonic period.
Development of craniofacial structures in the embryonic period; suggests that these 
structures are shaped together. Various methods have been proposed to measure the meatus 
acusticus externus, but these methods are unreliable and have limited clinical applicability.
Cone Beam Computed Tomography (CBCT) is designed for three-dimensional 
imaging of the maxillofacial region. CBCT is frequently used in dental radiology with its 
advantages such as being safe, easy to apply, and providing quality imaging. It also allows 
the volumetric analysis of various anatomical structures to be evaluated with up-to-date 
software programs. Although CBCT is known as an alternative method for ear imaging, it 
is not preferred by medical doctors despite its many advantages.
The aim of this study is to evaluate the relationship between the meatus acusticus 
externus, TMJ and maxillomandibular position with various analyzes using CBCT.
Our study was carried out between February 2020 and 2021 at Kırıkkale University 
Faculty of Dentistry, Department of Oral and Maxillofacial Radiology. The images of the 
patients in the CBCT archive were scanned retrospectively. 60 patients were classified 
according to sagittal pattern on CBCT images, the position and morphology of 120 
condyles were determined by measurements and evaluations. 120 external ear canal and 
condyle volumes were calculated with the ITK Snap program. The relationships of the 
values found according to age, gender, right-left sides and occlusion were evaluated 
statistically.
In conclusion, the existence of the relationship between maxillomandibular 
position, condyle and external ear canal was evaluated using CBCT and no statistically 
significant relationship was found. It is known that the chins, condyle and TMJ interact 
morphologically and functionally. The lack of a significant relationship in our study 
showed that this interaction should be investigated with larger study groups. Despite its
many advantages in imaging various craniofacial structures such as the ear, it has been 
seen that CBCT, which is not used, needs to be developed in medical fields.