Atlas ve aksis vertebraların cerrahi ve radyolojik anatomisi: kadavra çalışması
Surgical and radiological anatomy of the atlas and axis vertebraes: cadaveric study
Yazar: DERYA KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. EMEL AVCI
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cerrahi = Surgery ; Kadavra = Cadaver ; Kemik vidaları = Bone screws ; Omurga = Spine ; Radyografi = Radiography ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery

Özet:
Üst servikal bölge ve kraniovertebral bileşkeye yönelik posterior yaklaşımlar nöroşirurji pratiğinde sıkça uygulanmaktadır. Bu çok yönlü kullanım alanı olan yaklaşımlar üst servikal bölge, oksipitoservikal bileşke ve posterior fossaya uygulanan dekomprresyon, füzyon ve fiksasyon amacıyla oksipital kemikten C3 vertebraya kadar uygulanabilmektedirler.
Bu çalışmanın amacı atlantoaksiyel instabilitedede kullanılan posterior fiksasyon cerrahisi göz önünde bulundurularak atlas ve aksisin cerrahi ve radyolojik anatomisinin incelenmesidir. Ayrıca atlas ve aksis vertebralarında incelenen parametreleri de karşılaştırdık.
İngilizce literatürde C1 lateral kitlesi, C2 pedikülü için oldukça farklı vida giriş noktalarına göre değişken posterior vida yönelimleri olmasına rağmen ideal vida uzunlukları ve ideal vida açıları için henüz kesin bir sonuca varılamamıştır. Bu çalışmada ince kesit bilgisayarlı tomogarfi ile C1 lateral kitle vidası ve C2 pedikül vidası için ideal açı ve uzunlukları araştırdık. Ek olarak, C2 lamina vidasının radyolojik anatomisini de değerlendirdik.
17 kadavranın üst servikal bölgesine çalışmanın amacına yönelik anatomik diseksiyonları ve 3D reformatlanmış uygulamaları üzerinden morfometrik analizler yapıldı. Atlas lateral kitlesinin, C2 pedikülünün ve C2 laminasının posterior vida tekniklerindeki fizibilitesinin geliştirmek amacıyla ideal vida giriş noktaları, ideal vida hedef noktaları ve ideal açıları için detaylı anatomik inceleme yapıldı. Atlas lateral kitle vidası için giriş yeri posterior arkusun lateral kitleye tutunduğu yerin ortası olarak belirlendi ve hedef noktası olarak anterior tüberkülün üst kısmının 3-4 mm aşağısı belirlendi. İdeal giriş ve hedef noktası arasındaki ideal medial açı 13,4 ± 1,0°  ve ideal kraniyal açı 14,7 ± 1,1° olarak bulundu. Uygun vida uzunluğu ise ortalama 20,4 ± 1,6 mm. 
Bu çalışmada, aksisin inferior artiküler yüzeyinde yeni bir ideal giriş noktası tanımlandı. Ayrıca bu çalışma ile ideal hedef nokta da tanımlanmıştır. Bunların arasındaki pedikül vidasının ideal kraniyal açısı 27,7 ± 1,4°, ideal mediyal açısı 20,4 ± 1,5° dir.C2 laminasının ortasından geçen translaminar vida seyrinin medial açısı ortalama 34,4 ± 4,4 mm olarak bulunmuştur. Ayrıca bu çalışmada atlantoaksiyel morfometri karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiş, vertebral arter ve kemik yapıların varyasyonları ve insizdansları da değerlendirilmiştir.
	
Anahtar Kelimeler: atlas, atlas lateral kitle vidası, aksis, aksis pedikül vidası, aksis translaminar vidası

Abstract:
Surgical And Radiological Anatomy Of The Atlas And Axis Vertebraes: Cadaveric Study

The posterior approach to the upper cervical spine and craniovertebral junction is one of the most common neurosurgical procedures. This versatile approach allows exposure of the upper cervical region, posterior fossa and the occipitocervical region for decompression and fusions with fixation from the occipital bone to C3 vertebra. 
The aim of this study was to asses the surgical and radiological anatomy of the atlas and axis vertebrae for posterior screw fixation of the atlantoaxial instability. Also we compared morphometric parameters of atlas and axis vertebrae. 
Although various posterior screw trajectories for variable insertion points have been proposed for C1 lateral mass, C2 pedicle and C2 lamina in the English literature, substantial conclusions have not been reached regarding ideal angles and average length of the screw yet. We aimed to re-consider the ideal angles of the C1lateral mass and C2 pedicle screw by fine cut computed tomography. A we assesed to evaluate the radiological anatomy of the C2 translaminary screw placement.
Morphometric assesment were performed on upper cervical region of 17 cadavers with anatomical dissections and 3D imaging application. The detailed anatomy of the screw entry zone, angles, and the ideal lengths of the screws were performed to evaluate the feasibility of posterior screw fixation of the lateral mass of the atlas, pedicle and lamina of the axis. The insertion point into the lateral mass of the atlas is the intersection of the posterior arch and the C1 lateral mass. And the target screw point is 3-4 mm below the anterior tubercule upper part. The ideal medial angle is 13,4 ± 1,0° and the ideal cranial angle is 14,7 ± 1,1° between the entry and target points. The optimum mean screw length was found to be 20,4 ± 1,6 mm. 
In this study, the new insertion point of the axis pedicle screw determined on the posterior aspect of inferior articular surface. And the optimal exit point also determined in this study. The screw projection between them were measured; cranial angle of pedicle screw is 27,7 ± 1,4° and medial angle is 20,4 ± 1,5°.
The medial angle of the C2 translaminary screw projection in the midline of the lamina is 48,3±3,2o and the optimum lenght was fount to be 34,4 ± 4,4 mm.
In this study we compare atlantoaxial morphometry, incidence and variations in vertebral arter and skeletal structures of the cadavers. 
In conclusion, For an ideal atlantoaxial screw placement, preoperative 3D reformatted computed tomography scans of the C1 and C2 anatomy and the ideal trajections should be precautiously calculated. Good reference points should be determined for the ideal sagittal and medial angulation of the screw preoperatively. Spinal navigation is another option to make C1 and C2 screw placement safer.

Keywords: atlas, atlas lateral mass screw, axis, axis pedicle screw, axis translaminary screw