Romatoid artritli hastalarda temporomandibular eklemin manyetik rezonans görüntüleme ile incelenmesi
Examination of temporomandibular joint with magnetic resonance imaging in patients with rheumatoid arthritis
Yazar: MANOLYA İLHANLI
Danışman: PROF. DR. PERUZE ÇELENK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Romatoid artrit (RA), temporomandibular eklem de (TME) dâhil sinoviyal doku ve eklemleri tutan kronik, inflamatuvar bir hastalıktır. RA hastalarında bildirilen TME tutulum sıklığı %50-75 arasında değişmektedir. Bu çalışma ile RA hastalarında TME'nin manyetik rezonans görüntülemeleri (MRG) incelenerek hastaların klinik özellikleri, fizik muayene bulguları ve MRG bulgularının değerlendirilmesi ile etkilenim şekillerinin belirlenmesi amaçlandı. 
Katılımcı sayısı %80 çalışma gücü için p=0.05 anlamlılık düzeyinde 40 olarak hesaplandı. Çalışmaya daha önce RA tanısı alan ve kliniğimize TME ile ilgili şikâyetle başvuran hastalar dâhil edildi. RA yanında herhangi bir sistemik hastalığı olanlar çalışma dışında bırakıldı. MRG isteği yapılacak hastaların kontrendikasyon taşıyıp taşımadıkları sorgulandı. Hastaların yaşı, şikâyeti, hastalık süresi, hastalık aktivite skoru, seropozitifliği, TME muayene bulguları ve MRG bulguları kayıt altına alındı. Çalışmaya toplam 44 (40 kadın, 4 erkek) hasta dâhil edildi. Sağ ve sol olmak üzere toplam 88 eklem değerlendirildi. Hastaların yaş ortalaması 47,73±13,65 idi. Hastalık süresi ortalama 84 (12-384 ay) aydı. 22 hastada (%50) TME bölgesinde ağrı, 2 hastada (%5) eklemde ses, 20 hastada (%46) ise ağız açıklığında kısıtlılık şikâyeti vardı. Muayenede klik sesi tespit edilen hasta sayısı 22 (%50) iken krepitasyon tespit edilen hasta sayısı 26 (%59) idi. MRG' de hastaların 21'inde redükte anterior disk deplasmanı, 11'inde non-redükte anterior disk deplasmanı görüldü. TME kondilinde 33 hastada (%75) kortikal düzensizlik, 8 hastada (%18) mandibular kondil yüzeylerinde rezorpsiyon ve 17 hastada (%39) mandibular kondil yüzeyinde düzleşme vardı. 28 hastada (%64) osteofit formasyonu, 16 hastada (%36) eklem aralığında azalma görüldü. 4 hastada (%9) diskte perforasyon görülürken disk dejenerasyonu olan hasta sayısı 29 (%66) olarak bulundu.  Efüzyon tespit edilen hasta sayısı 12 (%28) idi.
Çalışmamızda RA hastalarının tamamında TME tutulumu tespit edildi. RA hastalarında TME tutulumunun sık olması bu hastaların TME muayenelerinin ihmal edilmemesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic, inflammatory disease that affects synovial tissues and joints, including the temporomandibular joint (TMJ). The reported frequency of TMJ involvement in patients with RA ranges between 50-75%. In this study, it was aimed to evaluate the clinical features, physical examination findings and magnetic resonance imaging (MRI) findings of the patients by examining the MRI of the TMJ in patients with RA and the manner of involvement in these patients.
The number of subjects was calculated as 40 at the p=0.05 significance level for 80% power. Patients who were previously diagnosed with RA and applied to our clinic with TMJ-related complaints were included in the study. Those with any systemic disease besides RA were excluded from the study. Patients for whom MRI will be requested were questioned whether they had any contraindications. The patients' age, complaints, disease duration, disease activity score, seropositivity, TMJ examination findings and radiological evaluation results were recorded. A total of 44 (40 female, 4 male) patients were included in the study. A total of 88 joints, right and left, were evaluated. The mean age of the patients was 47,73±13,65. The mean duration of illness was 84 (12-384) months. There were complaints of pain in the TMJ region in 22 patients (50%), noise in the joint in 2 patients (5%), and limitation in mouth opening in 20 patients (46%). While the number of patients with a click sound was 22 (50%), the number of patients with crepitation was 26 (59%). On MRI, reducted anterior disc displacement was observed in 21 patients and non-reducted anterior disc displacement in 11 patients. There was cortical irregularity in the TMJ condyle in 33 patients (75%), resorption of the mandibular condyle surfaces in 8 patients (18%), and flattening of the mandibular condyle surface in 17 patients (39%). Osteophyte formation was observed in 28 patients (64%), and a decrease in joint space was observed in 16 patients (36%). While disc perforation was observed in 4 patients (9%), the number of patients with disc degeneration was found to be 29 (66%). The number of patients with effusion was 12 (28%).
In our study, TMJ involvement was detected in all RA patients. The frequent TMJ involvement in RA patients shows that TMJ examinations of these patients should not be neglected.