Davranışsal iktisat kapsamında enerji tüketimine etki eden faktörler: Manisa ili analizi
Factors affecting energy consumption in the scope of behavioral economy: Analysis of Manisa city
Yazar: EDA AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT YENAL KESBİÇ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Manisa = Manisa

Özet:
Bu çalışmada Manisa il sınırları içinde ikamet eden hane halklarının enerji tüketimine yönelik olarak hanelerde bulunan ve  elektrik tüketen çeşitli eşyaların satın alım aşamalarında enerji tüketimi bakımından daha tasarruflu olanların tercih edilmesinin sağlanması için zihinsel muhasebe, batık maliyet hatası, sınırlı rasyonellik, çerçeveleme etkisi, kayıptan kaçınma eğilimi, çıpalama ve düzeltme eğilimi, bulunabilirlik, bedavanın etkisi, sürü davranışı, tuzak etkisi gibi davranışsal iktisat kuramları yaklaşımları kullanılarak bireylerin tercihlerinin etkilenebilme durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Manisa il sınırları içerisinde ikamet eden bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi en az 384 kişi olarak belirlenmiş ve "www.surveey.com" online anket sitesinde online anket oluşturularak örneklem grubuna toplamda 563 birey dahil edilmiştir. Araştırmada örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanmış anket formu kullanılmıştır. Anket formu online ortamda hazırlanıp, örnekleme dahil olma kriterlerine uyan bireylere anket linkinin paylaşımı yapılmıştır.  
Araştırmanın verilerinin analizinde SPSS 20 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların demografik özelliklerinin dağılımı yüzde ve frekans ile gösterilmiştir. Araştırmanın hipotezlerinin test edilmesinde Ki-kare analizi kullanılmıştır. Araştırmada yer alan ve davranışsal ekonomi ile ilgili senaryolar gereği geliştirilen senaryoların analizinde frekans ve yüzde kullanılmıştır. Araştırmanın verileri %95 güven düzeyinde incelenmiştir.  
Sonuç olarak tüketiciler daha az enerji tüketimi olan ürünleri kullanmaları için davranışsal ekonomi kuramlarından zihinsel muhasebe, batık maliyet hatası, sınırlı rasyonellik, çerçeveleme etkisi, kayıptan kaçınma eğilimi, çıpalama ve düzeltme eğilimi, bulunabilirlik, bedavanın etkisi, sürü davranışı, tuzak etkisi yaklaşımlarının etkisinin olabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, It is aimed to examine the state of affecting the preferences of individuals  using behavioral economics approaches such as, mental accounting, bad cost error, limited rationality, framing effect, lost avoidance tendency, anchoring and correction tendency, availability, effect of free benefit, herd behavior, trap effect ensure that households residing within the boundaries of Manisa province  prefer more economical ones in terms of energy consumption in the purchasing stages of various electrical appliances, The population of the research consists of individuals residing in the city center of Manisa. The sample of the study was determined to be at least 384 people, and a total of 563 individuals were included in the sample group by creating an online questionnaire on the "www.surveey.com" online survey site. The convenience sampling method was used as the sampling method in the study. In the research, a questionnaire form prepared by the researcher was used as a data collection tool. The questionnaire form was prepared online, and the questionnaire link was shared with the individuals who met the sampling inclusion criteria.SPSS(?^^) 20 statistical program was used to analyze the data of the research. The distribution of demographic characteristics of the participants in the study is shown by percentage and frequency. Chi-square(Ki-kare^^) analysis was used to test the research hypotheses. Frequency and percentage were used in the analysis of the scenarios in the research and developed in accordance with the scenarios related to behavioral economy. The data of the research were analyzed at a 95% confidence level.   
As a result, it has been determined that behavioral economics theories of mental accounting, bad cost error, limited rationality, framing effect, loss avoidance tendency, anchoring and correction tendency, availability, free-benefit effect, herd behavior, trap effect approaches may be effective for consumers to use products with less energy consumption.