Çocuklarda metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığının oksidatif stres, inflamasyon belirteçleri ve depresyon düzeyleri ile ilişkisi
Oxidative stress, inflammation markers and depression levelin metabolic dysfunction associated fatty liver di̇sesase inchildren
Yazar: SEMANUR CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. SEBAHAT ÇAM
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Çocukluk çağında prevelansı giderek artan non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) 2021 yılından itibaren, 'Çocuklarda Metabolik Disfonksiyon İlişkili Yağlı Karaciğer Hastalığı' (MAFLD) olarak yeniden tanımlanmıştır. Bu tanımlama ile hastalığın metabolik hastalıklar ile ilişkisi daha net ve kapsamlı olarak ifade edilmiştir. Karaciğer yağlanması birçok ülkede kronik karaciğer hastalığının en yaygın nedenidir. Hastalığın erken tanısı mortalite ve morbiditeyi önlemek için önemlidir. Bu çalışmanın amacı, MAFLD olan çocukları belirlemek, bu tanımı kullanarak MAFLD'ın oksidatif stres, inflamasyon belirteçleri ve depresyon ile ilişkisini araştırmaktır.
Çalışmamıza 8-18 yaş arası, karaciğer yağlanması saptanan 50 çocuk (Grup 1), karaciğer yağlanması saptanmayıp ekzojen obezitesi olan 49 çocuk (Grup 2) ve 51 sağlıklı çocuk (Grup 3) dahil edildi. Tüm çocuklara karaciğer yağlanmasını değerlendirmek için deneyimli bir radyolog tarafından abdominal USG yapıldı. İnflamasyon belirteçleri olarak tam kan sayımından elde edilen nötrofil (NEU), lenfosit (LYM), Monosit (MON), Ortalama Trombosit hacmi (MPV), eritrosit dağılım genişliği (RDW), NEU/LYM, MON/HDL, Ürik a./HDL matematiksel olarak oranlandı. Oksidatif stres göstergesi olarak Tiyol/Disülfit dengesi parametreleri ve İskemi Modifiye Albümin (İMA) ölçüldü. Çalışmaya dahil edilen çocukların depresyon durumlarını belirlemek amacıyla, 13 yaş altındaki çocuklara; Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (ÇADÖ-Y), 13 yaş ve üzerindeki çocuklara ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) anket olarak uygulandı. Kontrol grubunda Grup 1 ve Grup 2'ye göre sistolik ve diyastolik kan basınçları ile CRP düzeyleri anlamlı düzeyde daha düşük bulundu. Grup 1'de Grup 2'ye ve Grup 3'e göre WBC, GGT, HOMA-IR, MON/HDL, TG ve Ürik Asit/HDL düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu. ALT düzeyleri Grup 1'de diğer gruplara göre anlamlı düzeyde yüksekti. İnflamasyon parametreleri olarak bakılan RDW, NEU/LYM ve sedimentasyon düzeyleri MAFLD grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu. Kontrol grubunda Grup 1 ve Grup 2'ye göre antioksidan parametreler olan Native Thiol ve Total Thiol düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksekti. Native Thiol düzeyindeki bir birimlik artışın hepatosteatoz riskini %1,2 oranında azalttığı tespit edildi (OR (%95 GA): 0,988 [0,981-0,995]). Depresyon oranları; normal BMI grubunda Obez gruba göre anlamlı düzeyde daha düşük bulundu. MAFLD grubunda depresyon oranı ise diğer gruplara göre daha yüksek bulundu.
Sonuç olarak çalışmamızda MAFLD ve obezitede oksidatif stresin arttığı gösterildi. Bu artış MAFLD tanılı hastalarda obez kontrollere göre daha yüksek bulundu. Çalışmamızda; MAFLD tanılı hastaların, hepatik steatozu tanımak ve takip etmek için faydalı noninvaziv belirteçler olan, UHR, MHR ve NLR gibi inflamasyon belirteçleri yüksek bulundu. Çalışmamızda BMI'ne göre fazla kilolu ve obez hastaların kontrol grubuna oranla daha depresif olduğu, bunların içinde de karaciğer yağlanması olanların depresyon oranlarının daha yüksek olduğu gösterildi.

Abstract:
Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) prevalence is increasing in childhood. The term 'Metabolic dysfunction-associated fatty liver disease (MAFLD)' is suggested in 2021 to refer to fatty liver disease related to systemic metabolic dysregulation in children. Fatty liver is the most common cause of chronic liver disease in many countries. Early diagnosis of the disease is important to prevent mortality and morbidity. The aim of this study is to identify children with MAFLD and to investigate the relationship of MAFLD with oxidative stress, inflammation markers and depression using this definition.
Our study included 50 children with fatty liver (Group 1), 49 children with exogenous obesity without fatty liver (Group 2), and 51 healthy children (Group 3) between the ages of 8 and 18 years. Abdominal ultrasonography was performed by an experienced radiologist to evaluate fatty liver in all patients. Neutrophil (NEU), lymphocyte (LYM), Monocyte (MON), Mean Platelet volume (MPV), erythrocyte distribution width (RDW) obtained from complete blood count and NEU/LYM, MON/HDL, Uric a./HDL were used as inflammation markers. Thiol/Disulfide balance parameters and Ischemia Modified Albumin (IMA) were measured as indicators of oxidative stress. In order to determine the depression status of the children. The Children's Anxiety and Depression Scale (CADS) and the Beck Depression Scale (BDI) were administered. Systolic and diastolic blood pressures and CRP levels were found to be significantly higher in Group 1 and Group 2 compared to the control group. WBC GGT, HOMA-IR, MON/HDL, TG, UricAcid/HDL levels were found to be significantly higher in Group 1 compared to Group 2 and Group 3. ALT levels were significantly higher in Group 1 compared to the other groups. RDW, NEU/LYM ratio and erythrocyte sedimentation rate, considered as inflammation parameters, were found to be higher in the MAFLD group than in the control group. The antioxidant parameters Native Thiol and Total Thiol levels were significantly higher in the control group compared to Group 1 and Group 2. It was found that a one-unit increase in Native Thiol level reduced the risk of hepatosteatosis by 1.2% (OR (95% CI): 0.988 [0.981-0.995]). The depression rate was found to be higher in the MAFLD group than other groups.
In conclusion, our study showed that oxidative stres increases in MAFLD and obesity. This increase was most significant in patients diagnosed with MAFLD. In our study; patients diagnosed with MAFLD were found to have higher levels of inflammation markers such as UHR, MHR and NLR. In our study, it was shown that overweight and obese patients were more depressed than the control group, and the rate of depression was higher in those with fatty liver.