Afşin-Elbistan A termik santralinde çalışan kazan işletmecilerinin genotoksik risklerinin saptanması
Determination of genotoxic risks in furnace operating workers from Afşin-Elbistan A thermic power plant
Yazar: TUĞBA KIR
Danışman: DOÇ. DR. LALE DÖNBAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; DNA hasarı = DNA damage ; Genotoksisite = Genotoxicity

Özet:
Termik santraller çevreyi önemli miktarda kömür külü, organik uçucu maddeler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAHs) gibi toksik organik mikro maddeler ile kirletirler. Bu yanma ürünleri hem çevre hem de insan sağlığı açısından risk oluşturmaktadır. Kömür külü veya uçucu gazların içerdiği CO, NOx, SOx, kuartz, ağır metaller ve PAHs gibi maddelerin mutajenik ve kanserojenik etkilerinin gösterildiği çeşitli araştırmalar mevcut olmasına rağmen, termik santralde kömürün yanma ürünlerine maruz kalan işçilerin genotoksik riskleri ile ilgili çok az sayıda çalışma bulunmaktadır.Bu çalışmada; Afşin-Elbistan A termik santralinde çalışan ve kömürün yanma ürünlerine maruz kalan işçilerin olası genotoksik riskleri alkalin komet yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Analiz için 36 işçiden kan alınmış ve elde sonuçlar bilinen herhangi bir mutajene maruz kalmamış, 29 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır.İşçilerden elde edilen sonuçlar, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında DNA hasar düzeylerinin önemli oranda farklı olduğu saptanmıştır. İşçilerde gözlenen ortalama kuyruk uzunluğu (µm) frekansının (37,910±11,57), kontrol grubundakinden (28,255±5,470) önemli oranda yüksek olduğu (P=0,0004) bulunmuştur. İşçilerdeki yüksek DNA hasar oranının, kömür külü ve gaz emisyonda bulunan bir çok kimyasal bileşiğin kumulatif etkisinden kaynaklanmış olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Thermal power plants lead to the emission of significant amounts of SO2 and fine particulate matter, volatile organic compounds (VOCs) and toxic organic micro pollutants, such as polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) into the environment. These products of combustion represent a risk to both environment and human. Although several experimental studies have indicated the mutagenic and genotoxic effects of some constituents of coal ashes or flue gasses such as CO, NOx, SOx, quartz, heavy metals, and PAHs in different test systems; only a few studies have been done on the genotoxic risks of workers occupationally exposed in power plants.The aim of this study was to investigate the possible genotoxic risk of workers, occupationally exposed to coal combustion products in Afsin-Elbistan-A power plant, using the alkaline comet assay. Venous blood samples were collected from 36 male power plant workers for the analysis and obtained results were compared with a control group of 29 healthy male individuals without exposure to any known genotoxic agents.When the results of the workers were compared with the control group, a significant differences in terms of DNA damage levels were found. The mean frequencies of tail length (µm) were significantly higher in workers (37,910 ± 11,57) than in the control group (28,255 ± 5,470), (P=0,0004). Increased DNA damage levels might originate from the cumulative effects of the many chemical compounds that are present in the coal ash and gaseous emissions.