Kur'ân'ın korunmuşluğuyla çelişen rivayetler bağlamında ilk dönem Kur'ân algısı
In the context of narrations contradicting preservation of the Qur'an the first period's perception of the Qur'an
Yazar: SÜMEYYE SAYĞIN
Danışman: PROF. DR. HARUN ÖĞMÜŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rivayetler = Rumours ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Müslümanlar, Kur'ân-ı Kerim'in indirildiği haliyle korunarak bugüne kadar intikal ettiğine inanmaktadırlar. Bununla birlikte tarih boyunca çeşitli kişi ve gruplar tarafından Kur'ân'ın orijinal hali ile muhafaza edilemediğine dair birtakım iddialar gündeme getirilmiştir. Ehl-i Sünnet âlimleri ise bu iddiaları kesin bir dille reddetmekte ve Kur'ân'ın her tür tahriften korunmuş olduğunu savunmaktadırlar. Fakat İslâmî ilimlerin teşekkül ettiği ilk dönemden itibaren Ehl-i Sünnet'in muteber kaynaklarında Kur'ân'ın korunmuşluğuyla çelişkili birtakım rivayetlerin mevcudiyeti hem Kur'ân'ın korunmadığını iddia edenler tarafından delil olarak kullanılmakta hem de inananlar tarafından bu haberlerin nasıl anlaşılması ve izah edilmesi gerektiği konusunda problem oluşturmaktadır. Bu rivayetler Kur'ân'dan sonra İslâm dünyasının ekseriyeti tarafından güvenilir olarak kabul edilen ilk dönem kaynaklarında neden nakledilmiştir? Rivayetleri nakleden âlimlerin Kur'ân'a ilişkin algıları nasıldır? Bu rivayetler nasıl izah edilebilir? gibi soruların Kur'ân'ın korunmuş olduğuna inanan bizler tarafından cevaplanması gerekmektedir. Bu nedenle bu çalışma Kur'ân'ın korunmuşluğu, onun korunmuş olduğu inancını zedeleyebilecek birtakım rivayetler ve bu rivayetleri nakledenlerin Kur'ân algılarını konu edinmektedir.
Çalışmanın birinci bölümünde Kur'ân-ı Kerim'in temel nitelikleri ile korunmuşluğunun keyfiyeti tüm boyutlarıyla ele alınacaktır. İkinci bölümde Kur'ân'ın korunmuşluğuyla çelişkili görülen ve çalışmanın sınırları içinde tespit edilen rivayetler incelenecektir. Bu aşamada ilk olarak rivayetlerle ilgisinden dolayı nesh konusu ele alınacak, ardından da bu rivayetlerin İslâm tarihi boyunca nasıl anlaşıldığı ve nasıl anlaşılması gerektiği ortaya konulacaktır. Üçüncü bölümde ise konumuz olan rivayetleri, İslâmî ilimlerin teşekkül ettiği ilk dönemde nakleden âlimlerden İmam Mâlik ve İmam Buhârî'nin Kur'ân algısı ele alınacaktır. Bu aşamada, İmam Mâlik ve Buhârî örnekliğinde bu rivayetleri nakleden ilk dönem Ehl-i Sünnet âlimlerinin Kur'ân algısı ve bu haberleri nakletme sebepleri üzerinde durulacaktır.

Abstract:
Muslims believe that the Qur'an has been preserved as it was revealed and has been transmitted to this day. However, throughout history, some claims have been raised by various individuals an groups that the Qur'an could not be preserved in its original form. Scholars of Ahl as-Sunnah firmly reject these claims and argue that the Qur'an is preserved from all kinds of distortions. However, the existence of some narrations that contradict with the preservation of the Qur'an in the reliable sources of the Ahl as-Sunnah is used as evidence by those who claim that the Qur'an is not preserved, and also creates a problem for believers about how these narrations should be understood and explained. Why were these narrations reported in the first period sources accepted as reliable by the majority of the Islamic world after the Qur'an? What are the perceptions of the scholars, who transmitted the narrations, about the Qur'an? How can these narrations be explained? Questions like these need to be answered by those of us who believe that the Qur'an is preserved. For this reason, this study deals with the preservation of the Qur'an, some narrations that may damage the belief that it is preserved and the perceptions of the Qur'an of those who narrate these narrations.
In the first part of the study, the basic qualities of the Qur'an and the nature of its preservation will be discussed in all its dimensions. In the second part, the narrations, which are seen as contradictory with the preservation of the Qur'an and determined within the scope of the study, will be examined. At this stage, firstly, the issue of abrogation will be discussed because it is related to the narrations, and then how these narrations have been understood throughout the history of Islam and how they should be understood will be revealed. In the third part, the perception of the Qur'an of Imam Malik and Imam Bukhari, who were the scholars who transmitted the narrations, which are our subject, in the first period of the formation of Islamic sciences, will be discussed. At this stage, in the example of Imam Malik and Bukhari, the perception of the Qur'an by the early Ahl as-Sunnah scholars who transmitted these narrations and the reasons for transmitting these reports will be emphasized.