4-6 yaş Türk ve Alman anaokulu çocuklarının benlik algılarının ve bazı kişisel değişkenlerinin serbest oyundaki sosyal etkileşim modelleri üzerindeki etkisi /
Yazar: BUKET DİLDEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FULYA YÜKSEL ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanlar = Germans ; Benlik algısı = Self perception ; Benlik kavramı = Self concept ; Kişisel özellikler = Personal specifications ; Kruskal-Wallis Testi = Kruskal-Wallis Test ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyunlar = Games ; Toplumsal etkileşim = Social interaction ; Türkler = Turks

Özet:
Araştırmada, 4-6 yaş Türk ve Alman anaokulu çocuklarının benlik algılarının, cinsiyetin, yaşın, kardeş sahibi olup olmamanın ve doğum sırasının serbest oyundaki sosyal etkileşim modelleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma, yaşları 4, 5 ve 6 arasında değişen, 20 Türk ve 20 Alman çocuk olmak üzere toplam 40 anaokulu çocuğu üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için gerekli bilgiler üç veri toplama aracıyla toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak "Küçük Çocuklar için Kendilik Algısı ölçeği Türkçe ve Almanca Formları", "Zaman Aralıklı Gözlem Tekniği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin çözümü için Kruskal Waliis Varyans Analizi, Mann Whitney U. Testi ve Spearman'ın Korelasyon Katsayısı Teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Türk çocuklarının benlik algısı boyutları ile serbest oyundaki sosyal etkileşim modelleri arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmamıştır. Alman çocuklarının benlik algısı boyutlarından "bedensel yeterlik algısı" ile sosyal etkileşim modellerinden "başvurma" davranışı arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, kardeş sayısı ve doğum sırası değişkenleri açısından Türk çocuklarında serbest oyundaki sosyal etkileşim modellerinin hiçbirinde anlamlı düzeyde farklılık olmadığı bulunmuştur. Alman çocuklarında, cinsiyet değişkeninin "saldırganlık" davranışı üzerinde; yaş değişkeninin "bakım" davranışları üzerinde anlamlı düzeyde farklılık olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Etkileşim, Benlik Algısı, Anaokulu Çocukları 111

Abstract:
In this study, the aspects of self perception, gender, age, number of siblings and birth range of 4-6 year old Turkish and German pre-school children were investigated and interpreted on the basis of models of social interaction in free play. The group studied comprised a totai of 40 children, 20 of Turkish and 20 of German with the ages of 4, 5 and 6 years. Dueto the aim of the study information was collected with three instruments: a form for the "Pictorial Scale of Perceived Competence and Social Acceptance for Young Children in Turkish and German language", "Time-sampling Observation Techniques", and a "Personal Information Sheet". Data was analayzed by the Kruskal Wallis variance analysis, the Mann Whitney U. Test, and the Spearman correlation coefficient techniques. The result of this analysis for the Turkish children reveal no significant relationship between any dimension of their self perception and the social interaction model in free play, while for the German children a significant relationship was found for the self perception dimension of "Physical Competence" and the "appeal" behaviour of social interaction models. With respect to age, gender, number of siblings and birth rank, no significant difference was found for the Turkish children with respect to any of the social interaction models in free play, while for the German children significant differences were found for "aggressive" behaviour in the gender parameter and "nurturance" behaviour in the age parameter. Key words: social interaction, self perception, pre-school children iv