Kariyer yapılandırma kuramına dayalı psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin kariyer kararı ve güçlü yönler öz yeterlilik düzeylerine etkisi
Effect of psychoeducational program based on career construction theory on university students' career decision and strengths self efficacy levels
Yazar: CEM DÖNMEZOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. SERAP NAZLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Güçlü yön temelli yaklaşım = Strengths based approach ; Kariyer = Career ; Kariyer karar verme öz-yetkinliği = Career decision-making self-efficacy ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kariyer yapılandırma kuramına dayalı olarak geliştirilen psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin kariyer kararı ve güçlü yönler öz yeterlilik düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırmada öntest, sontest ve izleme testinden oluşan deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümü 3.sınıf öğrencilerinden çalışmaya katılmaya gönüllü olan 16 kişi deney 16 kişi kontrol olmak üzere toplam 32 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Ayrıca, psikoeğitim programına yönelik katılımcıların görüşlerini değerlendirmek amacıyla da Kariyer Psikoeğitim Değerlendirme Formu, son oturumda deney grubunda yer alan katılımcılara uygulanmıştır. Deney grubuna 8 psikoeğitim oturumu ve 6 atölye çalışmasından oluşan kariyer psikoeğitim programı araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Kontrol grubu ile herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Araştırmada Kariyer Karar Verme Ölçeği ve Güçlü Yönler Öz Yeterlilik Ölçeği deney ve kontrol gruplarına, psikoeğitim programının ilk oturumunda öntest, son oturumunda sontest ve sontestin uygulanmasından iki ay sonra da izleme testi olarak uygulanmıştır. 
Psikoeğitim programının etkisini bulmak amacıyla gruplar ve ölçümler arası karşılaştırmaları yapmak için Mann Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar testi ve iki yönlü tekrarlı ölçümler ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, kariyer yapılandırma kuramına dayalı olarak geliştirilen kariyer psikoeğitim programına katılan deney grubunun sontest- öntest puan farkları ile kontrol grubunun sontest-öntest puan farkları arasında, deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.  İzleme testinde sıra ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu durum uygulanan psikoeğitim programının etkisinin kalıcı olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of the psychoeducational program based on career construction theory on university students' career decision and strengths self efficacy levels. Pretest, posttest and follow up test and semi-experimental design with control group was used in the research. The study group consisted of 32 volunteer third grade studying at Ankara University Educational Sciences Faculty, Guidance and Psychological Counseling undergraduate program. 16 students were in experiment group, 16 students were in control group. Career Decision Making Scale and Strengths Self Efficacy Scale Turkish Form were applied in study to determine the effect of psychoeducational program. Also, Career Psychoeducational Program Assesment form was used to determine participant opinions in experiment group about the program. Psychoeducational program was applied to experimental group. The program consisted of 15 sessions, one presession, 8 psychoeducation and 6 workshops. Career Decison Making Scale and Strengths Self Efficacy Scale were given to both group as pretest at the beginning of the program. At the end of the program the scales were applied to both groups as post test, after two months they were applied again as follow up test. 
In order to find the effect of career psychoeducational program which was applied to experiment group, Mann Whitney U and Wilcoxon Signed Rank Test and Two Way Repeated Measures ANOVA test were used for making comparison between the measurements. As a result, there is meaningful difference in favour of experiment group between posttest and pretest points differences of experiment group. Follow up test results showed there were no meaningful differences. This situation means the effect of career psycoeducational program is permanent.