Alışveriş merkezlerinin gelişimi: Konya örneği
Development of shopping centers: Sample of Konya
Yazar: ZEHRA USLU
Danışman: PROF.DR. KERİM ÇINAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziALIŞVERİŞ MERKEZLERİNİN GELİŞİMİ: KONYA ÖRNEĞİZehra USLUSelçuk ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMimarlık Ana Bilim DalıDanışman: Prof. Dr. Kerim ÇINAR2006, 148 sayfaJüri: Prof. Dr. Kerim ÇINARYrd. Doç. Dr. Dicle AYDINYrd. Doç Dr. Havva ALKAN BALAAlışveriş, insanlar üretmeye başladıklarından beri toplumun sosyal veekonomik gereksinimlerindeki değişimle gelişen bir kavramdır. Toplumun sosyal veekonomik yapısındaki ve gereksinimlerindeki değişim alışveriş merkezlerininoluşumunda etkili olmuştur. Konya, tarihi bir şehir olması ve alışveriş yapılarındakigelişim sürecini gösterebilmesinden dolayı incelenmesi gereken bir şehirdir. Bunedenle çalışmada, alışveriş olgusunun oluştuğu zamandan günümüze kadar gelensüreçteki alışveriş kavramının ve binalarının değişim sürecini tespit etmek vegünümüz alışveriş mimarisinin özelliklerini, özelliklerin oluşumundaki nedenleribelirterek, Konya kenti özelinde alışveriş merkezlerini, planlama kriterleridoğrultusunda değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, alışverişmerkezlerinin oluşumunda etkili olan faktörler ve Konya'daki Afra, Truva, M1 Tepeve Kule Site Alışveriş Merkezleri'nin gelişimi ve mimari özellikleri tespit edilmiştir.Tespitler ve değerlendirmelerle şu sonuçlar elde edilmiştir: Konut gelişimalanında ve kent merkezine en uzak mesafede yer almak, Truva'da, alışveriş merkeziyerleşiminde yayanın ulaşım araçlarından ayrılmaması, yaya yolu ayrımınınolmaması ve servis yolunun da özel araç girişiyle kesişmesi, Afra'da, servis yolununmüşteri otoparkına giden araç yoluyla kesişmesi, Truva'da, otoparkın ana yoldangörünmemesi ve ana yolu görmeyen giriş cephesiyle çevresine kapalı bir imajvermesi, Truva'da, üzerinde bulundurduğu binaların cephe özellikleriyle uyumiçerisinde olmaması, Afra'da, yemek yeme mekanlarının dışındaki orta mekanıngelişememiş olması, Afra'da olumsuzluk yaratmaktadır.Kent merkezinde bulunmak Afra için, merkeze yakın olmak Kule Site vemerkeze uzak olsa da konut alanları içinde bulunmak ise M1 Tepe, yayanın yayayolları ile ulaşım araçlarından ayrılması M1 Tepe ve Truva, servisin alışveriştrafiğinden ayrılması Kule Site ve M1 Tepe, toplu taşım araçlarının yaya ulaşımındanayrılması, sahip oldukları cephe özelliklerinde, yemek yeme dışındaki ortak hacminsağlanması Kule Site, M1 Tepe ve Truva için avantajlıdır.Anahtar Kelimeler: alışveriş, alışveriş merkezleri, alışveriş merkezlerinin planlamakriterleri.

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisDEVELOPMENT OF SHOPPING CENTERS: SAMPLE OF KONYAZehra USLUSelçuk UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of ArchitectureSupervisor: Prof. Dr. Kerim ÇINAR2006, 148 pageJury: Prof. Dr. Kerim ÇINARAssist. Prof. Dr. Dicle AYDINAssist. Prof. Dr. Havva ALKAN BALASince people started to produce, shopping has become a concept, whichdevelops with change in social and economic necessities. The changes in social andeconomic structure of the society have been effective at formation of shoppingcenters. Both Konya is a historical city and it can demonstrate development processin shopping structures, because of this, Konya is a city, which must be investigated .Therefore, in this study, to determine shopping concept in the process that is comethrough history to form the shopping concept at present and change process ofshopping buildings and to reveal architectural characteristics of shopping, formationof characteristics reasons clearly, to evaluate the shopping centers in the private ofKonya city, in the direction of planning criterions were purposed. In the direction ofthe aim, factors that have been effective in the formation of shopping centers and thedevelopment of Afra, Truva, M1 Tepe and Kule Site shopping centers in Konya andarchitectural characteristics were determined.That results with determining and the evaluating as in the following were got:To be situated in the house development area and the farthest distance to city center.It In Truva, not to leave a pedestrian from arrival vehicles until coming to entrancesin the shopping center settlement, not only its pedestrian way distinction but alsointersecting the service way with private vehicle entrance, too. In Afra, theintersection of the service way with vehicle way that goes to customer car park. InTruva, the car park cannot seen from the main road and it delivers a closed image tosurroundings with entrance side that has not seen the main road, in Truva, it is notharmonious with side characteristics of buildings which are on it. In Afra, mealplaces at exterior middle place cannot be developed, in Afra, form negative factors.Being situated in the city center for Afra, being near to the city center for KuleSite and being situated not only far from city center but also in the house areas forM1 Tepe, leaving pedestrians from pedestrians ways with arrival vehicles for M1Tepe and Truva, leaving service from shopping traffic for Kule Site and M1 Tepe,leaving collective transport vehicles from pedestrians arrival, side characteristics ofKule Site, M1 Tepe and Truva and getting common bulk exterior meal place areadvantageous of them.Key Words: shopping, shopping centers, planning criterions of shopping centers.