İlköğretim kurumlarının finansmanında okul aile birliği modelinin incelenmesi
Investigation of institutions in the finance of elementary schools parent-teacher association model
Yazar: MEHMET HİLMİ KOÇ
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT KARAKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İşletme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Finansman = Financing ; Okul-aile birliği = School between-family association ; Okullar = Schools ; İlköğretim kurumları = Institutions of primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
İlköğretimin kurumlarının finansmanında okul aile birliği modelinin incelenmesini amaçlayan bu araştırma, var olanı betimlemeyi amaçladığından nitel bir araştırmadır. Araştırmada mülakat tekniği ile veriler toplanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2011-2012 eğitim ve öğretim yılında Nevşehir İli Merkez İlçesinde bulunan Resmi İlköğretim Okulu müdürleri, öğretmenler, okul aile birliği başkanları ve veliler oluşturmaktadır. Araştırmada 5 okul müdürü, 5 okul aile birliği başkanı, 10 öğretmen ve 10 veli ile görüşülmüştür. Böylelikle, araştırma sürecinde görüşme yapılan kişi ayısı 30 kişi olarak gerçekleşmiştir.Yapılan araştırmada okul aile birliklerinin toplam on üç farklı kalemden gelir elde ettikleri ve bu gelirlerle sekiz farklı gider kalemini karşılamaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Okul aile birliği gelir kaynaklarının kayıt altına alınmasında tam sağılıklı bir sistemin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından oluşturulamadığı görülmüştür. Okul aile birliği gelir gider kayıtlarının birlik yönetimi yerine çoğunlukla okul yönetimi tarafından tutulmaktadır. Hem okul müdürleri hem de okul aile birliği başkanları okul aile birliğinin aksayan yönü olarak okul aile birliği yönetim kurulunun düzenli toplanamadığını, velilerin biri gelse biri gelmediğini bu nedenle de faaliyetlerinin düzenli olarak yürümediğini belirtmektedirler. Öğretmenlerin okul yönetimleri tarafından okul aile birliği adına para toplamaları için teşvik edilmekte ve para toplamaya zorlanmaktadırlar. Öğretmenlerin okul aile birliği adına para toplama faaliyetinde bulunmaları onların psikolojilerini ve ruh sağlıklarını etkilemektedir.İlköğretim okullarına harcama yetkisinin okul yönetimlerinde bulunduğu, öğrenci ve öğretmen sayıları dikkate alınarak ödenek ayrılmalıdır. Okul aile birliklerinin sağladıkları finansman kaynağı okulun genel giderleri için değil eğitimin niteliğinin artırılması ile okulun sosyal-kültürel faaliyetleri için kullanılmalıdır. Okul aile birlikleri okul yönetimlerinden tamamen bağımsız olmalı ve faaliyetlerinde okul yönetimi ve öğretmenler etkin değil birer danışılan olmalıdır. İlköğretim okullarının elde ettiği her türlü finansman kaynağının belgelendirilebildiği bir finansman kayıt modeli oluşturularak hesapların şeffaf olması sağlanmalıdır.Anahtar Kelimeler: Eğitimin Finansmanı, Okul Aile Birlikleri, Veli Bağışları

Abstract:
In the finance of Elementary Schools this research that aims to examine parent-teacher association model, is a qualitative research as it intends to describe what is the current situation. The data were collected during the study with interview technique. The study sample consists of school principals, teachers, who work in puplic elementery schools of Nevşehir, parent-teacher association leaders and parents worked in the 2011-2012 academic year. In the study 5 school principals, 5 school council leaders, 10 teachers and 10 parents were interviewed. Thus, during the research process the number of interviewed people were 30.In the study it is established that parent-teacher associations have incomes in 13 different items and trying to financed eight different other items of expense with these incomes. It is seemed that a good system has not been established to record parent-school association properly by the Turkish National Education Ministry. The income-expense registirations of parent-school association are recorded by the school management instead of school council. Both school principals and parent-school association leaders are pointed as a failing part that meetings do not held regularly or some members do not join properly. Thus, activities are not run regularly.Teachers are encouraged and forced by school managements to collect money in the name of parent-school associations. This affects teacher?s psychology and mental health.In Elemantary Schools spending authority should be in control of school management and payment should be provided according to the numbers of teachers and students of schools. Financing source provided by the parent-teacher associations should be spent not for the general expenses of the school but for social-cultural activities and to increase the quality of education. Parent-school associations should be completely independent from the school administirations. In the activities, school management and teachers should be consultants not activators. Elemantary shools should prepare a financal registeratian model which they are able to record all the financal sources. Due to this, accounts will be transparent.Key Words : Financing of Education, School Parents Associations,Parent Donations