İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş hemşirelik bakımının ebeveynini kaybeden adölesanlarda travma sonrası büyümeye etkisi: Eylem araştırması
The effect of nursing care based on human caring theory on posttraumatic growth in parentally bereaved adolescents: Action research
Yazar: BUKET ŞİMŞEK ARSLAN
Danışman: PROF. DR. KADRİYE BULDUKOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; Yas = Mourning ; Yas tutma = Bereavement

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ebeveynini kaybeden adölesanlara verilen Watson'ın İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş hemşirelik bakımının travma sonrası büyümeye etkisini değerlendirmektir.
Yöntem: Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden, radikal hümanist paradigmaya dayalı, katılımlı eylem araştırmasıdır. Çalışma dört katılımcı ile çevrimiçi görüşmeler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada eylem öncesi ve eylem sonrası veriler, bireysel görüşmeler ve ölçekler (Yas Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Envanteri) aracılığıyla elde edilmiştir. Bu veriler doğrultusunda eylem sürecinde Omaha Sistemi aracılığıyla İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş bireysel hemşirelik bakımı verilmiştir. Girişimler Eğitim, Rehberlik ve Danışmanlık, Sürveyans ve Vaka Yöntemi kategorilerinde uygulanmıştır. Eylem öncesi ve eylem sonrası nitel veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Nicel verilerde ise ölçek toplam ve alt puanları verilmiştir. 
Bulgular: Eylem sürecinde katılımcıların en çok yas ve ruh sağlığı ile ilgili problemler yaşadıkları belirlenmiştir. Eylem öncesinde katılımcılar yas süreci ile ilgili çeşitli zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bu zorluklarla; sosyal destek ve dikkatini başka yöne verme yolu ile baş ettiklerini ifade etmişlerdir. Eylem sonrasında ise; ebeveyn kaybının anlamının, yaşama etkilerinin, kayıpla baş etme becerilerinin değiştiğini ve olumlu değişimler yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca katılımcıların eylem öncesi ve eylem sonrası ölçek puanları karşılaştırıldığında Yas Ölçeği puanlarının düştüğü, Travma Sonrası Büyüme Envanteri puanlarının ise arttığı bulunmuştur. 
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş hemşirelik bakımının, ebeveynini kaybeden adölesanlarda yas belirtilerini azalttığını ve travma sonrası büyümeye katkı sağladığını göstermektedir. Bu bağlamda İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş hemşirelik bakımının ebeveyn kaybı yaşayan adölesanlarda müdahale yöntemlerinden biri olarak kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study to evaluate the effect of nursing care based on Watson's Theory of Human Caring, given to parentally bereaved adolescents on posttraumatic growth.
Method: This study is participatory action research, a qualitative research method, based on radical humanist paradigm. The study was carried out with four participants through online interviews. In the study, pre- and post-action data were obtained through individual interviews and scales (Mourning Scale, Posttraumatic Growth Inventory). During the action process, nursing care based on Theory of Human Caring was provided to the participants individually through the Omaha System in line with these data. Interventions were implemented in the categories of Teaching, Guidance and Counseling, Surveillance, and Case Management. Pre-action and post-action qualitative data were analyzed using descriptive analysis method. In quantitative data, scale total and sub-scores were given. 
Results: During the action, it was determined at Omaha System that the participants mostly experienced grief and mental health problems. In the pre-action interview, the participants stated that they experienced various difficulties regarding the grief process. They stated that with these changes, they coped with distraction and social support. In the post-action interview, the participants stated that the meaning of parental loss, its effects on life, and their ability to cope with loss changed and they experienced positive changes. In addition, when the scale scores of the participants' pre- and post-action were compared, it was found that the Mourning Scale scores decreased, and the Posttraumatic Growth Inventory scores increased.
Conclusion: The result of this study shows that nursing care based on Theory of Human Caring reduces the grief symptoms and contributes to post-traumatic growth in parentally bereaved adolescents. In this context, it is recommended to use nursing care based on Theory of Human Caring as one of the intervention methods in adolescents with parental loss.