21. yüzyıl becerileri bağlamında web tabanlı etkinliklerle dinleme eğitimi üzerine bir araştırma
A research on listening training with web-based activities in the context of 21st century skills
Yazar: DURMUŞ BARIŞ KIR
Danışman: DOÇ. DR. TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
21. yy. becerileri, günümüzde her çocuğun edinmiş olması gereken becerileri
kapsamaktadır. Öğrenmeyi ve yenilikçiliği sağlaması; bilgi, medya ve teknolojileri
etkin bir şekilde kullanmayı sağlaması; yaşam ve mesleki becerilerini geliştirmesi
nedeniyle bu becerilerin edinilmesi elzemdir. Türkçe öğretim programı incelendiğinde
21. yy. becerilerine yönelik çok az dinleme/izleme kazanımının yer aldığı; Türkçe ders
kitabında yer alan dinleme/izleme metin ve etkinliklerine bakıldığında ise 21. yy.
becerilerine bazı temalarda hiç yer verilmediği, bazılarında ise çok az bir bölümüne
yer verildiği görülmektedir. Dinleme eğitiminin 21. yy. becerilerine uygun olarak web
tabanlı araç ve uygulamalarla desteklenmesinin, dinleme/izleme becerisiyle beraber
21. yy. becerilerinin de kazandırılıp geliştirilmesinde önemli bir adım olabileceği
düşünülmektedir.

Bu araştırmada 5. Sınıf Türkçe dersindeki temalar esas alınarak her temaya
uygun dinleme/izleme metni önerilmiş ve önerilen bu metinlere yönelik 21. yy.
becerileri temelinde web tabanlı etkinlikler geliştirilmiştir. Etkinliklerin geliştirilme
süreçleri ve kullanım alanları ayrıntılarıyla tanımlanmıştır. Her bir etkinlikte farklı
web araçlarının kullanılmasına dikkat edilmiş, çeşitlilik sağlanmaya çalışılmıştır.
Etkinliklerden önce kullanılacak web araçları tanıtılarak bunların kullanım alanı ve
örneklerine yer verilmiştir. Etkinliklerin öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini
harekete geçirici etkinlikler olmasına ayrıca dikkat edilmiştir. Çalışma, tasarım tabanlı
araştırma yöntemi üzerine yapılandırılmıştır. Tasarlanan web tabanlı etkinliklerin,
öğrencilerin 21. yy. becerilerine etkisini görmek amacıyla da sınıf ortamında
uygulama yapılmıştır. Daha sonra öğrenci, öğretmen ve araştırmacıdan elde edilen
veriler ışığında, tasarlanan bu etkinliklerin hedeflenen becerilere etkisi konusunda
değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul'da MEB'e bağlı
bir ortaokuldaki 5. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Toplamda 32 öğrenci araştırmaya
gönüllü olarak dâhil olmuştur. Tasarlanan etkinliklerin uygulanması kapsamında
veriler; tasarlanan etkinliklere ek olarak öğrenci görüşme formu, öğretmen görüşme
formu ve araştırmacı gözlem kayıtlarından elde edilmiştir.

Araştırma kapsamında öğrenci, öğretmen ve araştırmacıdan elde edilen
verilerden hareketle; 21. yy. becerileri bağlamında dinleme eğitimine yönelik
tasarlanan bu etkinliklerin, öğrencilerin 21. yy. ve dinleme/izleme becerilerine olumlu
bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
21st century skills include the skills that every child should acquire today. It is
essential to acquire these skills because they enable learning and innovation, enable
effective use of information, media and technologies, and improve life and
professional skills. When the Turkish curriculum is examined, it is seen that there are
very few listening/watching acquisitions for 21st century skills. When the
listening/watching texts and activities in the Turkish textbook are examined, it is seen
that 21st century skills are not included at all in some themes, and only a small part is
included in others. It is thought that supporting listening education with web-based
tools and applications in accordance with 21st century skills can be an important step
in gaining and developing 21st century skills along with listening/watching skills.

In this research, listening/watching texts suitable for each theme were
suggested based on the themes in the 5th grade Turkish course, and web-based
activities were developed for these suggested texts based on 21st century skills. The
development processes and usage areas of the activities are defined in detail. Attention
was paid to the use of different web tools in each event and efforts were made to ensure
diversity. Before the events, the web tools to be used were introduced and their usage
areas and examples were included. Special attention was paid to ensure that the
activities were activities that stimulated students' higher-order thinking skills. The
study is structured on the design-based research method. An application was made in
the classroom environment to see the effect of the designed web-based activities on
students' 21st century skills. Then, in the light of the data obtained from the students,
teachers and researchers, these designed activities were evaluated regarding their
impact on the targeted skills. The study group of the research consisted of 5th grade
students at a secondary school affiliated with the Ministry of Education in Istanbul. A
total of 32 students participated in the research voluntarily. Within the scope of the
implementation of the designed activities, data were obtained from the student
interview form, teacher interview form and researcher observation records, in addition
to the designed activities.

Based on the data obtained from students, teachers and researchers within the
scope of the research, it was concluded that these activities designed for listening
education in the context of 21st century skills had a positive effect on students' 21st
century and listening/watching skills.