Hipoksik iskemik ensefalopati nedeniyle terapötik hipotermi tedavisi uygulanan hastalarda akut böbrek hasarının pRIFLE ve AKIN kriterlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of acute kidney injury in patients treated with therapeutic hypothermia for hypoxic-ischemic encephalopathy: Assessment based on pRIFLE and AKIN criteria
Yazar: ECE TUĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM ARMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Hipoksik-iskemik ensefalopati (HİE), perinatal hipoksi-iskemi sonrası gelişen, yenidoğan döneminde önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Hipoksik-iskemik ensefalopatide santral sinir sistemine ilave olarak çeşitli organ sistemlerinin tutulumu da görülmektedir ve renal sistem tutulumu sonrası oluşan organ hasarı sıkça gözlenir. Bu çalışmada yenidoğan yoğun bakım ünitesinde HİE tanısı ile terapötik hipotermi tedavisi alan yenidoğanlarda farklı sınıflama kriterlerine göre akut böbrek hasarının (ABH) tanımlanması ve ABH gelişimi için risk faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, hastanemiz yenidoğan yoğun bakım ünitesinde 2018 Haziran ve 2023 Haziran tarihleri arasında HİE tanısı ile takip edilen ve hipotermi tedavisi alan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Olguların demografik bilgileri, antepartum risk faktörleri, klinik özellikleri ve uygulanan tedaviler hastane dosyalarından kaydedildi. Terapötik Hipotermi tedavisi süresince ve tedavi bitiminde üre, serum kreatinin, idrar çıkışı incelendi. Olgular standart tanım, AKIN, pRIFLE ve nRIFLE kriterlerine göre ABH gelişenler ve gelişmeyenler olarak iki gruba ayrıldı ve istatistiksel olarak kıyaslandı.

Bulgular: Çalışmaya Evre 2-3 HİE tanısı almış, terapötik hipotermi uygulanan 82 bebek dâhil edildi. Hastaların %31,7'si (n=26) kız, %68,7'si (n=42) erkek, ortalama gestasyon yaşları ve doğum tartıları sırasıyla 38,39±1,81 hafta ve 3028,84±492,87 gram olarak bulundu. Otuz iki (%39) olguda standart tanıma göre ABH geliştiği saptandı. Bu olgularda annede plasenta dekolmanı sıklığı daha fazla (p=0.013), 1. ve 5. dk Apgar skoru anlamlı daha düşük (p=0.009, p=0.003), postnatal 1. saat kan gazında laktat düzeyi (p=0.007) yüksek saptandı. ABH gelişen grupta trombosit miktarı daha düşük ve protrombin zamanı (PT) daha uzundu (p=0.034, p=0.004). ABH gelişen hastalarda yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kalış süresi daha uzun (p=0.007), inotrop ihtiyacı daha fazla (p=0.002), birden fazla antikonvülzan kullanımı daha sık (p=0.009) bulundu. ABH gelişen grupta eritrosit süspansiyonu (ES) ve taze donmuş plazma (TDP) transfüzyon ihtiyacı daha yüksekti (p<0.001, p=0.021).

Olgular nRIFLE tanı kriterlerine göre değerlendirildiğinde standart tanıma ilave olarak 18 olgu daha ABH olarak tanımlandı. nRIFLE kriterlerine göre ABH tanısı alan olguların 5. dakika APGAR skorunun (p=0.024), kord kan gazı ve PN 1. saat kan gazında bikarbonat (p=0.044, p= 0.032) ve laktat değerlerinin (p= 0.027) anlamlı düşük olduğu

saptandı. PT ve aPTT değerleri nRIFLE'a göre ABH tanısı alan olgularda anlamlı uzun bulundu (p<0.001, p<0.001). Bu grupta inotrop desteği ihtiyacı, TDP ve ES transfüzyon sıklığı artmıştı (p=0.004, p=0.031, p<0.001). Solunum destek ihtiyacı ve yoğun bakım yatış günü de ABH gelişen grupta anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.002, p= 0.002).

Sonuç: YYBÜ'de TH tedavisi gören HİE'li bebeklerde standart tanıma göre ABH'yı sık olarak saptadık. ABH gelişen olgularda yoğun bakım ünitesinde kalış süresi daha uzun, inotrop ihtiyacı daha fazla, çoklu antikonvülzan kullanımı daha sık idi. Diğer tüm sınıflama sistemleri benzer sonuçlar verirken, nRIFLE tanı kriterlerine göre değerlendirildiğinde 18 olgu daha ABH olarak tanımlandı. Farklı eşik değerlerini baz alan n-RIFLE sınıflaması HIE'li bebeklerde ABH tanısında faydalı olabilir. Yenidoğanlarda ABH tanısı için yenidoğana özgü fizyolojik özellikler gözönüne alınarak hazırlanan kriterler ile yüksek olgu sayılı prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hipoksik iskemik ensefalopati, Akut böbrek hasarı, Yenidoğan, nRIFLE, pRIFLE

Abstract:
Objective: Hypoxic-ischemic encephalopathy (HIE) is a significant cause of mortality and morbidity in the neonatal period, developing after perinatal hypoxia-ischemia. In addition to neonatal brain injury, multisystem involvement is observed in HIE and renal system involvement is one of the most common organ injuries. This study aimed to define acute

kidney injury (AKI) in neonates receiving therapeutic hypothermia treatment in the neonatal intensive care unit (NICU) diagnosed with HIE using different AKI definition systems and to investigate risk factors for AKI development.

Materials and Methods: In our study, neonates diagnosed with HIE who were treated with therapeutic hypothermia in NICU between June 2018 and June 2023 were retrospectively evaluated. Demographic data, antepartum risk factors, clinical features, and treatments were recorded from hospital files. During and after hypothermia treatment, urea, serum creatinine, and urine output were examined. The cases were divided into two groups: those who developed AKI and those who did not, according to the standard definition, AKIN, pRIFLE, and nRIFLE criteria and statistically compared.

Results: Eighty-two patients diagnosed as Stage 2-3 HIE who were treated with therapeutic hypothermia were included in the study. Of the 82 patients, twenty six (%31,7) were female and 42 (%68,7) were male. The average gestational ages and birth weight of the cases included were 38,39±1,81 weeks and 3028,84±492,87 grams, respectively. Thirty two neonates (39%) were found to have AKI according to the standard AKI definition. Among the cases with AKI, maternal placental abruption was more frequent (p=0.013), the 1st and 5th minute Apgar scores were significantly lower (p=0.009, p=0.003) and the lactate level in the postnatal 1st hour blood gas was found to be higher (p=0.007). The platelet counts were lower and the prothrombin time (PT) was found to be longer in the AKI group (p=0.034, p=0.004). Patients who developed AKI had a longer stay in the NICU (p=0.007), a more frequent need for inotropic drugs (p=0.002), and more frequent convulsions requiring multiple anticonvulsants (p=0.009). The need for erythrocyte suspension (ES) and fresh frozen plasma (FFP) transfusions was higher in the AKI group (p<0.001, p=0.021).

When we evaluated the patients according to the nRIFLE diagnostic criteria, 18 more cases were identified as having AKI compared to the standard definition. According to the nRIFLE criteria, patients diagnosed with AKI had significantly lower 5-minute APGAR scores (p=0.024), bicarbonate levels in cord and PN 1st-hour blood gas (p=0.044, p=0.032), and lactate levels in PN 1st-hour blood gas (p=0.027). PT and aPTT values were significantly longer in cases with AKI according to the nRIFLE criteria (p<0.001, p<0.001). In this group,

the need for inotropic support, FFP, and ES transfusions was found to be increased (p=0.004, p=0.031, p<0.001). The need for respiratory support and the number of NICU days were also significantly higher in the AKI group (p=0.002, p=0.002).

Conclusion: Among patients with HIE treated with therapeutic hypothermia in NICU, using the standart AKI definition system, we found that AKI was frequently encountered. Patients who developed AKI had a longer stay in the NICU, a more frequent need for inotropic drugs and more frequent requirment for multiple anticonvulsants. While the other AKI definition system results were similar, when patients were evaluated according to nRIFLE criteria additional 18 cases were diagnosed to have AKI. The nRIFLE diagnostic criteria which depend on different cut-off values can be used to identify AKI in neonates with HIE. In order to define AKI more precisely among neonates with HIE, studies including larger number of patients are needed using criteria tailored to the physiological characteristics of this population.

Keywords: Hypoxic-ischemic encephalopathy; Acute kidney injury; Neonate; nRIFLE; pRIFLE