Okul öncesi eğitiminin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum ve Türkçe dil becerilerine etkisi
An evaluation of the effect of pre-school education on the school adjustment and Turkish language skills of elementary school first grade students
Yazar: ZEYNEP TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA ERKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Uyum = Adjustment ; Uyum düzeyi = Adjustment level ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitiminin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum ve Türkçe dil becerileri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın örneklem grubunu, 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılında Diyarbakır İli Kocaköy ilçesinde, bünyesinde anasınıfı ve bağımsız birinci sınıfı olan (birleştirilmiş sınıf uygulaması olmayan), ilköğretim okullarının birinci sınıflarına devam eden 109'u kız, 96'sı erkek toplam 205 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmada, Ladd, Kochenfender ve Coleman tarafından 1996 yılında geliştirilen, ?Okul Uyumu Öğretmen Değerlendirmesi Ölçeği? ile, Obalar (2010) tarafından geliştirilen ?Okuma Yazma Becerileri Ölçeği? veri toplama amacı olarak kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 17. 0 paket programı kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodları, normal dağılımın incelenmesi Kolmogorov - Smirnov Dağılım Testi kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen parametrelerin gruplar arası karşılaştırmaları Kruskal Wallis Testi ve Mann Whitney U -Testi kullanılarak değerlendirilmiştir.Araştırmanın sonuçları şu şekilde özetlenebilir:Okul öncesi eğitimi alan ilköğretim birinci sınıf çocuklarının, okula uyum düzeylerinin, okul öncesi eğitimi almayan çocuklara göre, Okula Uyum Öğretmen Değerlendirmesi Ölçeği'nin ?İşbirlikli Katılım? ve ?Kendi Kendini Yönetme? alt ölçeklerinde ve toplamda daha iyi olduğu saptanmıştır.Çocukların cinsiyetlerinin ?Okula Uyum Öğretmen Değerlendirmesi Ölçeği?nin tüm alt ölçeklerinde ve toplam puanında anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmüştür.Anne öğrenim durumunun Okula Uyum Öğretmen Değerlendirmesi Ölçeği puanlarına göre çocukların okula uyum düzeylerinde etkili olmadığı, sadece ?Okuldan Kaçınma? alt ölçeğinde anne öğrenim durumunun etkili olduğu görülmüştür. Baba öğrenim durumunun ise; çocukların okula uyum düzeylerinde etkili olmadığı tespit edilmiştir. Sahip olunan kardeş sayısının Okul Uyumu Öğretmen Değerlendirmesi Ölçeği puanlarına göre çocukların ilköğretimdeki okula uyum düzeyleri üzerinde etkili olmadığı görülmüştür.Okul öncesi eğitimi alan çocukların, dinleme, konuşma, okuma, dikte ve yazma becerilerinin Okuma Yazma Becerisi Ölçek puanlarına göre, okul öncesi eğitimi almayan çocuklardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.Cinsiyet değişkeninin ilköğretim birinci sınıftaki çocukların okuma yazma becerisi ölçeğinin alt ölçeklerini oluşturan dinleme, konuşma, okuma ve dikte ve yazma becerileri üzerinde etkili bir faktör olmadığı görülmüştür.Çocukların sahip oldukları kardeş sayılarının onların ilköğretimdeki Türkçe dil becerilerini oluşturan dinleme, konuşma okuma dikte ve yazma becerileri üzerinde etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Çocuğun anne öğrenim durumunun dinleme becerisi alt ölçeği dışında; konuşma, okuma, dikte ve yazma alt ölçeklerinde etkili olduğu saptanmıştır. Baba öğrenim durumunun ise çocukların tüm Türkçe dil becerilerinin gelişimi üzerinde etkili bir faktör olduğu saptanmıştır.Anahtar kelimeler: Okul öncesi eğitimi, ilköğretim, okula uyum, Türkçe dil becerisi.

Abstract:
This study was conducted in order to determine of the effect of pre-school education on the school adjustment and Turkish language skills of elementary school first grade students.The study population consisted of a total of 205 first grade students, 109 girls and 96 boys, who attended the primary schools with a nursery class and single-grade classes (comprised of one grade of students) of the first grade in 2010-2011 school year in Kocaköy, Diyarbakır, Turkey.The research data was collected through ?The Teacher Rating Scale of School Adjustment? developed by Ladd, Kochenfender and Coleman in 1996 and ?A scale of Reading-Writing Skills? developed by Obalar (2010).Statistical analyzes for the research data were carried out with SPSS 17.0 software package. Descriptive statistical methods were also used; normal distribution was examined by the Kolmogorov - Smirnov Distribution Test while the comparisons of not-normally-distributed parameters between the groups were carried out using the Kruskal-Wallis test and Mann-Whitney U-test.According to the results in this study:It was found that, in comparison with those children who did not receive pre-school education, elementary school first grade students who received pre-school education had higher levels of school adjustment in ?Cooperative Participation? and ?Self- directiveness? sub-scales of ?The Teacher Rating Scale of School Adjustment? and in total.It was determined that gender of the children did not make a significant difference in all of the sub-scales of ?The Teacher Rating Scale of School Adjustment? and in total score.The educational status of the mother was not found to be effective in the children?s school adjustment levels according to The Teacher Rating Scale of School Adjustment but to be effective only in ?School Avoidance? sub-scale. On the other hand, it was determined that the educational status of the father did not affect the children?s school adjustment levels. The number of siblings did not affect the children?s school adjustment in elementary school levels according to The Teacher Rating Scale of School Adjustment, either.This study determined that the children who received pre-school education had higher levels of listening, speaking, reading, dictation and writing than the children who did not receive pre-school education according to The Teacher Rating Scale of School Adjustment scores.Gender variable was not found to be an effective factor on the listening, speaking, reading, dictation and writing sub-scales of the scale of reading-writing skills for elementary school first grade children.This study also showed that the number of siblings of the children did not have an affect on their listening, speaking, reading, dictation and writing skills, which make up their Turkish language skills in elementary school.Finally, it was found that the educational status of the mother was effective in speaking, reading, dictation and writing sub-scales but not in listening skill sub-scale whereas the educational status of the father was an effective factor on the development of the children?s all Turkish language skills.Keywords: Pre-school education, elementary school, school adjustment, Turkish language skill.