Akademisyenlerin çevre algısı ve çevreye dini ve manevi yaklaşımları
Academicians' perception of the environment and their religious and spiritual approach to the environment
Yazar: ABDULLAH AYAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEM KESKİN AKSAY
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, akademisyenlerin çevreyi nasıl algıladıkları ve çevreye yönelik 
dini ve manevi açıdan nasıl bir yaklaşıma sahip olduklarını analiz etmektir. Çalışma 
kapsamında kavram olarak çevre, çevre algısı ve çevre sorunları, sorunların 
kaynağındaki nedenler, olası çözüm önerileri, çevre algısı ve çevre sorunlarının dini 
inançla olan ilişkisi, akademide ve eğitimde çevrenin önemi, modernite ve teknolojik 
gelişmelerin etkisinde insan ve çevre ilişkisi ve korona virüs tecrübesi ile insan ve 
çevre ilişkisi akademisyenlerin görüşlerine başvurularak mukayeseli bir biçimde 
incelenmektedir. Bugün, fen bilimlerinin yanı sıra sosyal bilimlerde farklı açılardan
araştırma konusu yapılan çevre ile ilgili hemen her gün yeni bir çalışma yapılmaktadır. 
Ancak literatürde çevre algısına yönelik akademisyenlerin yaklaşımlarına 
başvurularak yürütülen herhangi bir araştırmaya rastlanamamıştır. Mevcut çalışmada,
akademisyenlerin çevreyi ve çevre sorunlarını algılayışlarında dini ve manevi 
değerlerin etkisi sorgulanmıştır. Sahip olunan çevre algısında dinin yegâne etken 
olduğu söylenememekle birlikte, dinden bağımsız bir çevre anlayışının da mümkün 
olamayacağı bulgusuna rastlanmıştır. Söz konusu çalışma, akademisyenlerle yapılan 
derinlemesine mülakatlardan elde edilen nitel verilerin yanı sıra çevre ile ilgili bugüne 
dek yürütülen çalışmalara ve geliştirilen teorilere dayanmaktadır. Bu açıdan 
araştırmanın sosyolojik bir nitelik taşıdığı ifade edilmelidir. Çalışmada çevrenin ele 
alınış şekli bakımından daha çok beşerî yönü üzerinde durulmuş olup toplumsal bir 
olgu olarak insan ve çevre ilişkisine odaklanılmıştır. Ayrıca, araştırmada fiziki çevreye yönelik değerlendirmeler yer almakla birlikte, çevrenin sosyal ve manevi yönüne de 
vurgu yapılmaktadır. Bu araştırmanın evrenini akademisyenler oluşturmakta olup 
örnekleminde ise sosyal bilimler alanı ağırlıklı olmak üzere İstanbul'da bulunan ve 
farklı bölümlerde görevli olan 13 akademisyen yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Akademisyenler, Çevre algısı, Çevre sorunları, Çevre ve Din,
İnsan ve Çevre.

Abstract:
The aim of this study is to analyze how academics perceive the environment and how 
they have a religious and spiritual approach to the environment. Within the scope of 
the study, the environment as a concept, environmental perception and problems, 
possible solutions, the relationship between environmental problems with belief, the 
importance of the environment in academia and education, the relationship between 
human and environment under the influence of modernity and technological 
developments, with the experience of coronavirus the relationship between human and 
the environment is examined comparatively by referring to the opinions of 
academicians. Today, a new study is carried out almost every day about the 
environment. However, no research has been found in the literature, which has been 
carried out by referring to the approaches of academicians on environmental 
perception. In this study, the effect of religious and spiritual values on the perception 
of the environment of academicians was questioned. Although it cannot be said that 
religion is the only factor in the perception of the environment, it has been found that 
an environmental understanding independent of religion is not possible. The 
aforementioned study is based on the qualitative data obtained from in-depth 
interviews with academicians, as well as on the studies and theories developed to date 
on the environment. In the study, in terms of the way the environment is handled, the 
human aspect has been emphasized and the relationship between human and 
environment as a social phenomenon has been focused. In addition, the research ncludes evaluations of the physical environment, and also emphasizes the social and 
spiritual aspects of the environment. The universe of this research consists of 
academicians, and in the sample, there are 13 academicians working in different 
departments, mainly in the field of social sciences, in Istanbul.
Keywords: Academics, Environmental perception, Environmental problems, 
Environment and Religion, Human and Environment.