Fetal böbrekler ve kistik böbrek hastalıklarında apoptozis ve büyüme faktörlerinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Comparison of apoptosis and growth factors in fetal kidney and cystic kidney diseases
Yazar: FİLİZ AKA BOLAT
Danışman: PROF. DR. NURDAN TUNALI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Patoloji = Pathology

Özet:
ÖZET FETAL BÖBREKLER VE KİSTİK BÖBREK HASTALIKLARINDA APOPTOZİS VE BÜYÜME FAKTÖRLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRİLMESİ Çalışmamızda, 28 kistik böbrek hastalığı (KBH), her gebelik evresinde beşer adet olmak üzere 15 fetal ve beş adet erişkin böbrek dokusunda, TÜNEL metodu ile apoptozis ve Strept avidin-biotin peroksidaz ( ABC ) yöntemiyle anti-TGF-a ve anti- VEGF boyanma dağılım paterni ve şiddeti yönünden değerlendirildi. Fetal böbrek dokularında TGF-a ifadesinin proksimal tübülüslerde gebelik ilerledikçe azaldığı, toplayıcı kanallarda son gebelik evresinde kaybolduğu, distal tübülüslerde her gebelik evresinde kuvvetli, glomerüllerde negatif olduğu, erişkin böbrek dokularında glomerüllerde negatif, proksimal tübülüslere göre, distal tübülüs ve toplayıcı kanallarda daha kuvvetli olduğu saptandı. Fetal böbreğin büyümesinde epitelde TGF-a mitojen etkisinin bulunduğu, distal tübülüslerin bunda birincil rolü oynadığı, erişkinde nefronun labil epitelinde mitojen aktivasyonun devamı için var olduğu düşünüldü. Korteks ve medullada interstisyumda TGF-a 'nın negatif olması, mezenkimde mitojen etkisi olmadığını gösterdi. Fetal böbrek dokularında VEGF dağılımı TGF-a'ya paralel bulundu. VEGF büyüme faktörünün böbrek gelişiminde epitelde, endotelden daha güçlü ifade edildiği, bu faktörün angiogeneziste rolü olduğu kadar epitel mitogenik aktivasyonunda da görevli olduğu ve/veya burada üretildiği düşünüldü. Fetal böbreklerde apoptozis, terme kadar epitelde düşük düzeyde, erken gebelikte nefrogenik zon mezenkiminde ve ileri gebelik evrelerinde medülla interstisyumunda yoğun saptandı. Apoptozisin fetal böbreklerde indüklenmemiş mezenkimin ortadan kaldırılması ve nefron morfogenezisinde büyüme faktörlerinin yanında, hücre proliferasyonunun kontrolü için gerekli olduğu kanısına varıldı. Kistik böbrek hastalıklarında; TGF-a ve VEGF'nin küçük kistlerde, distal tübülüslere benzer şekilde kuvvetli, büyük kistlerde zayıf derecede boyanması, apoptozisin ise büyük kistlerde daha yoğun ve küçük kistlerde seyrek olması, küçük kist epitelinin kist gelişiminde daha önemli olduğunu işaret etmektedir. KBH'da interstisyel apoptozisin, olguların çoğunda fetüstekine kıyasla düşük düzeylerde olmakla birlikte, bazılarında yüksek sergilenmesi, hastalığın tutulum şiddetinin farklılığına ve kistler arasında indiferansiye mezenkim bulunuşuna bağlandı. Bulgularımız literatürle uyumlu bulundu. Anahtar kelimeler: Apoptozis, Büyüme faktörü, Fetal böbrek, Kistik böbrek hastalığı, VI

Abstract:
ABSTRACT COMPRASION OF APOPTOSIS AND GROWTH FACTORS IN FETAL KIDNEY AND CYSTIC KIDNEY DISEASES In this study, a total of 48 kidneys were examined for anti-TGF-a, anti-VEGF, and apoptosis using strept-avidin-biotin peroxidase method and TUNEL method. Fifteen of the cases were normal fetal kidney samples whereas 28 were diagnosed as cystic kidney disease in fetal autopsies. Five adult normal kidney tissues are also included in the.study. We observed that reactivity of TGF-a was decreasing during the pregnangy period in proximal tubules, it was intense staining in distal tubules at all stage of pregnancy and it was disappeared in collecting tubules at the last stage of the pregnancy in fetal kidneys. In adult kidneys distal and collecting tubules showed a dense immunostaining pattern when compared with proximal tubules. Glomeruli were negative in both fetal and adult kidneys. This findings supported the mitogenic effect of TGFa in the growth of fetal kidneys and the, role of distal tubules in this primary process. In adult kidneys TGFa can play a role in the maintenance of the mitogenic effect of the labile nephron epithelium. Negative immunoreaction in the interstitium of cortex and medulla supported that TGFa has no mitogenic effects on mesenchyma. VEGF distribution was found to be parallel to TGFa distribution in fetal kidney tissues. VEGF staining was stronger in the epithelium than endothelium during the development of kidney. If also induces mitogenic activity as much as angiogenesis and/or is related from the kidney epithelium. Apoptosis was found at low levels in the epithelium till the end of the pregnancy. It was seen densely in the medulla at the last stage and in the nephrogenic zone mesencyhma at the early stage of the pregnancy in fetal kidneys. Our findings showed that apoptosis, in fetal kidneys, is essential in the loss of uninduced mesenchyma as much as the control of cell proliferation in nephron morphogenesis associated with growth factors. In the cystic renal disease, like distal tubuler epithelium, the intense immunostaining of TGFa and VEGF in small cysts when compared with the larger ones and increased apoptosis in larger cysts supports the important role of the small cyst epithelium in the cyst development. In cystic renal disease, the finding of decreased interstitiel apoptosis when compared with fetal tissues was observed in most cases however can be shown in high levels in some cases may depend on the stage of the disease and the existence of undifferentiated mesencyhma between the cysts. Our findings correlated well with the literature. Key words: Apoptosis, Growth factor, Fetal kidney, Cystic kidney disease VII