Decoy reseptör 3 ve presepsinin sepsis hastalarında tanısal ve prognostik değeri
Diagnostic and prognostic value of decoy receptor 3 and presepsin in patients with sepsis
Yazar: SERDAR KÜÇÜKOKUDAN
Danışman: PROF. DR. BURCU BARUTÇUOĞLU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Sepsis, enfeksiyondan kaynaklanan ve bunun sonucunda organ yetmezliği ile ölüme kadar ilerleyebilen bir tablodur. Sepsis hastalarında erken tanı ve tedavi ile sağkalım oranları önemli ölçüde artarken, tedavinin geciktiği her saat için yaşama şansı %7,6 azalmaktadır. Sepsisin erken tanısında kullanılabilecek, sepsis dışı durumlardan etkilenmeyen veya az etkilenen, ayrıca sepsiste prognoz tayininde de yol gösterici olabilecek biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, Decoy reseptör 3 (DcR3) ve presepsinin sepsis hastalarının tanısında, sepsis şiddetinin tayininde ve prognozun tayininde değerinin gösterilmesi amaçlandı. Ayrıca, DcR3 ve presepsin düzeyindeki günler arası değişimlerin sepsis ile septik şokun ayrımında ve mortaliteyi öngörmede etkinliğinin gösterilmesi amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Nisan 2021-Aralık 2022 tarihleri arasında EÜTF İç Hastalıkları ve Anestezi Reanimasyon yoğun bakım ünitelerinde yatan 100 hasta ve sağlıklı kontrol grubu (n=30) dahil edildi. Hastalar sepsis-3 kriterlerine göre sepsis (n=57) ve septik şok (n=43) olarak iki gruba ayrıldı. Ayrıca, hastalar 28 günlük mortaliteye göre sağ kalanlar (n=70) ve ölenler (n=30) olarak iki gruba ayrıldı. DcR3, presepsin, sepsiste rutin kullanılan biyobelirteçler ve sepsis-3 kriterlerinde yer alan laktat ve SOFA skoru gruplar arasında karşılaştırıldı. Gruplar arası anlamlı fark bulunan parametreler için ROC analizleri yapıldı, eğrinin altındaki alan (EAA, %95 güven aralığı) ve eşik değerleri belirlendi. Biyobelirteçlerin günler arası değişimleri Brunner-Langer modeli ile analiz edildi. 28 günlük mortalitenin bağımsız risk faktörlerini belirlemek için lojistik regresyon analizi yapıldı.  p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Kontrol ve hasta (sepsis ve septik şok) grupları arasında DcR3 değerlerinde anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), presepsin, CRP ve PCT değerleri hasta grubunda anlamlı yüksekti (sırasıyla, p <0.001, <0.001, <0.001). Sepsis tanısında, CRP maksimum, presepsin ve PCT mükemmel performans gösterdi (EAA sırasıyla 1,000, 0,962 ve 0,988). Sepsis ve septik şok grupları arasında DcR3 ve CRP değerlerinde anlamlı fark bulunmazken, presepsin, PCT, laktat ve SOFA skoru septik şok grubunda anlamlı yüksekti (sırasıyla, p <0,001, <0,001, <0,001 ve 0,001). Hastalık şiddetini öngörmede laktat mükemmel, presepsin, PCT ve SOFA skoru ise orta performans gösterdi (EAA sırasıyla 0,920, 0,748, 0,711 ve 0,781). 28 günlük mortalite sepsis grubunda %17,5, septik şok grubunda ise %46,5 idi. Sağ kalan ve ölen hasta grupları arasında DcR3, presepsin, CRP ve PCT değerlerinde anlamlı fark bulunmazken, laktat ve SOFA skoru ölen hastalarda anlamlı yüksekti (sırasıyla, p <0,001 ve <0,001). Laktat ve SOFA skoru prognozun tayininde orta performans gösterdi (EAA sırasıyla 0,719 ve 0,724).  Biyobelirteçlerin yatış gününden 7. güne kadar olan değişimleri incelendiğinde, presepsin değerlerinin sağ kalanlarda düşme, ölen hastalarda ise sabit kalma eğiliminde olduğu saptandı [p(etkileşim)=0,039]. Protrombin zamanı, üre, laktat ve kadın cinsiyetin, sepsis ve septik şok hastalarında 28 günlük mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu belirlendi.
Sonuç: Presepsinin sepsis tanısında CRP ve PCT'ye benzer mükemmel performans, sepsis şiddetinin tayininde CRP ve PCT'den daha iyi performans göstermesi ve günler arası değişiminin prognoz tespitinde faydalı olması dikkate alındığında; CRP ve PCT'ye alternatif olabileceği ve bu iki biyobelirteçle bir arada kullanılmasının fayda sağlayabileceği, ancak DcR3'ün sepsis tanısı ve şiddetinin tayininde yararlı olmadığı saptandı.

Abstract:
Aim: Sepsis is a condition caused by an infection that can progress to organ failure and death. While survival rates increase significantly with early diagnosis and treatment in sepsis patients, the chance of survival decreases by 7.6% for each hour of delay in treatment. There is a need for biomarkers that can be used for early diagnosis of sepsis, that are minimally affected by non-sepsis conditions, and can also guide prognosis in sepsis. In this study, we aimed to demonstrate the value of Decoy receptor 3 (DcR3) and presepsin in the diagnosis of sepsis patients, determination of sepsis severity, and prognosis. Additionally, we aimed to demonstrate the effectiveness of inter-day changes in the levels of DcR3 and presepsin in distinguishing between sepsis and septic shock and predicting mortality.
Materials and methods: This study included 100 patients hospitalized in the Ege University Faculty of Medicine Internal Medicine and Anesthesia Reanimation intensive care units between April 2021 and December 2022, and a healthy control group (n=30). Patients were divided into two groups according to sepsis-3 criteria: sepsis (n=57) and septic shock (n=43). In addition, patients were divided into two groups, survivors (n=70) and non-survivors (n=30) according to 28-day mortality. DcR3, presepsin, biomarkers routinely used in sepsis, and lactate and SOFA score, which are included in sepsis-3 criteria were compared between groups. ROC analyses were performed for parameters with significant differences between groups and area under the curve (AUC, 95% confidence interval), and cut-off values were determined. Changes in biomarkers over days were analyzed with the Brunner-Langer model. Logistic regression analysis was performed to determine independent risk factors for 28-day mortality. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: There was no significant difference in DcR3 values between the control and patient (sepsis and septic shock) groups (p>0.05), while presepsin, CRP and PCT values were significantly higher in the patient group (p <0.001, <0.001, <0.001, respectively). In the diagnosis of sepsis, CRP showed maximum, presepsin and PCT showed excellent performance (AUCs were 1.000, 0.962, and 0.988, respectively). There was no significant difference in DcR3 and CRP values between sepsis and septic shock groups, presepsin, PCT, lactate and SOFA scores were significantly higher in the septic shock group (p <0.001, <0.001, <0.001 and 0.001, respectively). Lactate performed excellently in predicting disease severity, and presepsin, PCT, and SOFA scores performed moderately (AUCs were 0.920, 0.748, 0.711, and 0.781, respectively). The 28-day mortality was 17.5% in the sepsis group and 46.5% in the septic shock group. There was no significant difference in DcR3, presepsin, CRP, and PCT values between survivors and non-survivors, while lactate and SOFA scores were significantly higher in non-survivors (p <0.001 and <0.001, respectively). Lactate and SOFA scores performed moderately in determining prognosis (AUC 0.719 and 0.724, respectively). When changes in biomarkers were analyzed from admission to day 7, it was found that presepsin values tended to decrease in survivors and remained constant in non-survivors [p(interaction)=0.039]. Prothrombin time, urea, lactate, and female gender were independent risk factors for 28-day mortality in patients with sepsis and septic shock.
Conclusion: Considering that presepsin shows excellent performance similar to CRP and PCT, outperforms CRP and PCT in the determination of sepsis severity, and its usefulness in determining prognosis through changes over days; it may be an alternative to CRP and PCT and its use in combination with these two biomarkers may be beneficial. However, it was found that DcR3 is not useful in the diagnosis and severity determination of sepsis.