Çocukluk çağı travmaları ile içselleştirme sorunları arasındaki ilişkide yaratıcılığın aracı rolü
The relationship between childhood traumas and internalizing problems: mediating role of creativity
Yazar: EZGİ BAŞARAN
Danışman: DR. EZGİ ŞEN DEMİRDÖĞEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİN GÜNERİ
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bedenselleştirme = Somatization ; Depresyon = Depression ; Kaygı = Anxiety ; Stres = Stress ; Yaratıcılık = Creativity ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; İçselleştirme sorunları = Internalize problems

Özet:
Çocukluk çağı travmaları, bireyin hayatında kalıcı etkiler bırakmakta ve uzun dönemde depresyon, kaygı, stres ve somatizasyon gibi içselleştirme sorunlarının oluşmasına sebep olmaktadır. Literatürde çocukluk çağı travmaları ile içselleştirme sorunları arasındaki ilişkide genellikle kaygı ve depresyona odaklanan araştırmalara sıklıkla rastlanmaktadır. Yaratıcılık ise, çok geniş bir araştırma alanı olduğundan yaratıcılığın ruh sağlığı üzerindeki iyileştirici etkileri üzerine tam olarak tutarlı bilgiler sunulamamaktadır. "Çocukluk çağı travma yaşantıları olan bireylerin uzun vadede yaşayacakları içselleştirme sorunları için yaratıcılık iyileştirici bir role sahip olabilir mi?" sorusundan yola çıkarak başladığımız araştırmamızda anlamlı sonuçlar elde ettik.
Araştırmamız 18-24 yaş aralığında Türkiye'de yaşayan üniversite öğrenci örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma modelimiz ilişkisel tarama modeli olarak belirlenmiştir. Araştırmamızda Bağımsız değişken olarak Çocukluk Çağı travmaları ve alt alanları olan Fiziksel, Cinsel ve Duygusal İstismar, Fiziksel İhmal, Duygusal İhmal ve Aşırı Koruma/Kontrol olarak belirlenmiştir. Bağımlı değişkenlerimiz,  içselleştirme sorunları olarak bilinen depresyon, kaygı, stres ve somatizasyondur. Aracı değişken olarak Yaratıcılık alanları ve alt faktörleri olan Akademik, Bilimsel/ Mekanik, Öz/Günlük,, Sanat/Performans ve Sanatsal Yaratıcılık alanları alt faktörleri belirlenmiştir. Araştırma sürecinde veri toplama araçları olarak; Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇTQ-33), DSM-5 Düzey 2 Bedensel Belirti Ölçeği, Kaufman Alanları Yaratıcılık Ölçeği (KAYÖ), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS-21) kullanılmıştır. Veriler dijital ortamda katılımcılardan onam alınarak elde edilmiştir.

Araştırma sonucunda, çocukluk çağı travma yaşantısı olan bireylerin içselleştirme sorunları yaşadıkları ve içselleştirme sorunlarından en fazla depresyon ve kaygının ortaya çıktığı gözlenmiştir. Çocukluk çağı travmaları aynı zamanda bireylerin öz/günlük yaratıcılıklarını da azaltmaktadır. Çocukluk çağı travmaları ve içselleştirme sorunları arasında öz/günlük yaratıcılığın kısmi aracı rolü gözlenmiştir. Bu anlamda öz/günlük yaratıcılığın geliştirilebileceğine dair yöntem ve araçların daha yaygın şekilde araştırılmasına ihtiyaç doğmaktadır. Bu konuda yaratıcılığı destekleyici alternatif yöntemlerin yanı sıra yaratıcılığı destekleyici psikoterapiler üzerine daha kapsamlı araştırmalar yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Childhood traumas leave permanent effects on the life of the individual and cause internalizing problems such as depression, anxiety, stress and somatization in the long term. In the literature, studies focusing on anxiety and depression are frequently encountered in the relationship between childhood traumas and internalizing problems. Creativity, on the other hand, is a very broad field of research, and the healing effects of creativity on mental health.
It is not possible to provide fully consistent information on "Can creativity have a healing role for the long-term internalizing problems of individuals with childhood trauma experiences?" We obtained meaningful results in our research, which we started by starting from the question.
Our research was carried out on a sample of university students aged 18-24 living in Turkey. Our research model was determined as the relational screening model. In our study, Childhood Traumas and their sub-fields Physical, Sexual and Emotional Abuse, Physical Neglect, Emotional Neglect and Overprotection/Overcontrol were determined as independent variables. Our dependent variables are depression, anxiety, stress and somatization, known as internalizing problems. Domains of Creativity and sub-factors Scholarly Scientific/Mechanical, Self/Everyday, Performance and Artistic Creativity were determined as mediator variable. As data collection tools in the research process; Sociodemographic Information Form, Childhood Traumas Scale (ÇTQ-33), DSM-5 Level 2 Somatic Symptom Scale, Kaufman Domains of Creativity Scale (K-DOCS), Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21) were used. The data were obtained by obtaining the consent of the participants in the digital environment.
As a result of the research, it has been observed that individuals with childhood trauma experience internalizing problems. Depression and anxiety are the most common internalization problems. Childhood traumas also reduce individuals' Selfl/Everyday creativity. Partial mediating role of self/everyday creativity was observed between childhood traumas and internalizing problems. In this sense, there is a need for more extensive research of methods and tools that can improve self/everyday creativity. In this regard, it is recommended to conduct more extensive research on creativity-supporting psychotherapies as well as alternative methods to support creativity.