Atık malzeme ile güçlendirilmiş zemine oturan yüzeysel temellerin taşıma gücü
Bearing capacity of shallow footings on sand reinforced with waste material
Yazar: BETÜL AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SALİH KESKİN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Atık lastik = Waste tire ; Taşıma gücü = Bearing capacity ; Şev kararlılığı = Slope stability

Özet:
Dünya nüfusu her geçen gün artmakta ve kullanılan araç sayısında artış görülmektedir. Tüm dünyada artan araç sayısına bağlı olarak araç lastik kullanımı her geçen gün hızla artmaktadır. Araç lastikleri kullanıldıktan sonra atık bir malzeme haline gelmekte ve ortaya çıkan bu atık malzemenin uygun bir şekilde bertaraf edilmesi gerekmektedir. Aksi halde çevresel birtakım sorunlar ortaya çıkmaktadır. Ayrıca sağlık açısından da sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu yüzden atık lastik günümüzde önemli bir problem olarak görülmektedir. Geoteknik mühendisliğinde, bu alanda yapılan çalışmalar ile atık lastiklerin kullanım imkanları araştırılmakta ve dayanıklılık, yüksek sürtünme direnci, düşük yoğunluk gibi özellikleri sayesinde birçok problem daha düşük maliyetler ile çözülebilmektedir. Böylece, hem çevreye katkı sağlanmakta, hem de atık malzeme yönetimi yapılmaktadır. Ayrıca ülke ekonomisine katkı sağlanmaktadır. Bu tez çalışmasında, atık lastiklerle güçlendirilmiş kum zeminlerin, sürekli temel yükleri altında, taşıma gücü ve oturma davranışları incelenmiştir. Ayrıca, atık lastiklerle güçlendirilmiş kum zeminler kullanılarak oluşturulan şevli dolguların stabilite davranışları statik ve dinamik durumlar için analiz edilmiştir. Çalışmada, analizler, sonlu elemanlar yöntemi ile çözüm yapan PLAXIS bilgisayar programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, kum zemin değişik oranlarda atık malzeme (%0, %16.5, %29.16, %39.37, %50, %66.54, %100) ile karıştırılarak analizler gerçekleştirilmiş ve temel zemini taşıma gücü ve oturma davranışlarını iyileştiren optimum karışım oranları ve iyileştirme derinlikleri belirlenmiştir. Şev analizlerinde ise, statik ve dinamik durumlar için şev stabilitesini arttıran optimum karışım oranları belirlenmiştir. Çalışma sonunda, elde edilen analiz sonuçlarına göre, optimum karışım oranına sahip atık lastik kullanımının, kumlu zeminlerde hem taşıma gücü ve oturma değerlerini iyileştirdiği hem de şev stabilitesine olumlu katkı sağladığı belirlenmiş ve uygulamaya yönelik gerekli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The world population is increasing day by day and the number of vehicles used is increasing. Depending on the increasing number of vehicles all over the world, the use of vehicle tires is increasing day by day. After vehicle tires are used, they become a waste material and this waste material must be disposed of properly. Otherwise, some environmental problems arise. In addition, health problems arise. For this reason, waste tire is seen as an important problem today. In geotechnical engineering, the possibilities of using waste tires are being investigated with the studies carried out in this field, and many problems can be solved with lower costs thanks to their properties such as durability, high friction resistance and low density. Thus, it contributes both to the environment and waste material management. In addition, it contributes to the country's economy. In this thesis, the bearing capacity and settlement behavior of sand soils reinforced with waste tires under continuous foundation loads were investigated. In addition, the stability behavior of the sloped embankments formed by using sand soils reinforced with waste tires was analyzed for static and dynamic conditions. In the study, the analyzes were carried out using the PLAXIS computer program, which solves with the finite element method. Within the scope of the study, analyzes were carried out by mixing the sand soil with waste material at different rates(%0, %16.5, %29.16, %39.37, %50, %66.54, %100), and optimum mixing ratios and improvement depths that improve the bearing capacity and settlement behavior of the foundation soil were determined. In the slope analysis, optimum mixing ratios that increase the slope stability were determined for static and dynamic conditions. At the end of the study, according to the results of the analysis, it was determined that the use of waste tires with optimum mixing ratio both improves the bearing capacity and settlement behaviour and increases the slope stability on sand, and necessary suggestions for practical application are presented.