Hemodiyaliz hastalarında gevşeme egzersizlerinin öfke ve öfke kontrolü üzerine olan etkisinin incelenmesi
The determination of relaxation exercises effect on anger and anger control in hemodialysis patients
Yazar: BURCU DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE OKANLI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gevşeme = Relaxation ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Öfke = Anger

Özet:
Bu araştırma, hemodiyaliz hastalarında gevşeme egzersizinin öfke ve öfke kontrolü üzerine olan etkisinin incelemek amacıyla, tek grup ön test- son test deneme öncesi modeli planlanarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini Ağrı Devlet Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde ve Ağrı Özel Hemodiyaliz Merkezinde 15.09.2008 ? 20.08.2009 tarihleri arasında düzenli hemodiyaliz uygulanan 58 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini; en az 3 aydır diyalize devam eden, 18 yaş üzeri, rahatlıkla iletişim kurulabilen, okur-yazar olan, egzersiz yapmasında bir sakıncası olmayan, görme ve işitme ile ilgili duyu kaybı olmayan, evinde CD yada kaset çalar bulunan, psikiyatrik bir hikayesi bulunmayan, daha önce benzer bir çalışmaya katılmamış olan 28 hasta oluşturmuştur.Verilerin toplanmasında; araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ve Balkaya ve Şahin tarafından geliştirilen, Çok Boyutlu Öfke Ölçeği kullanılmıştır.Verilerin analizinde Cronbach alfa, yüzdelik dağılımlar, ortalamalar, eşleştirilmiş t testi kullanılmıştır.Girişim materyali olarak araştırmacı tarafından hazırlanan eğitim kitapçığı ve Türk Psikologlar Derneğinin hazırladığı gevşeme egzersizleri CD'si kullanılmıştır. Bu çalışmada ölçeğin iç tutarlılık kat sayısı 0.81 ve alt boyutların iç tutarlılık katsayısı 0.78 - 0.81 arasında bulunmuştur.Çalışma sonucunda hemodiyaliz hastalarının öfke düzeyinin düşük olduğu, haksızlığa uğradıklarında daha çok öfkelendikleri, öfkelerini daha çok kendilerine yönelttikleri, içe dönük ve pasif-agresif tepkilerde bulunarak öfkelerini bastırdıkları ve sakin davranarak öfkelerini kontrol edebildikleri tespit edilmiştir.Progresif gevşeme egzersizlerinin ve yapılan eğitimlerin öfke belirtilerini, öfkeye neden olan durumları, öfkeye ilişkin düşünceleri, kişiler arası öfke tepkilerini ve saldırgan davranışları azalttığını, sakin davranışları arttırdığını ve kaygılı davranışları etkilemediği saptanmıştır.Bu sonuçlar doğrultusunda hastaların öfke duygusunu tanımaları ve öfkeyle nasıl başa çıkacakları konusunda eğitimler verilmesi, hastaların gevşeme egzersizlerini yaşamlarının bir parçası haline getirmeleri, hemşirelerin ve hasta yakınlarının öfke ve gevşeme egzersizleri ile ilgili bilgilerini araştıran çalışmaların yapılması, konuyla ilgili eksiklikler varsa bunların eğitimlerle tamamlanması önerilebilir.Anahtar kelimeler: Hemodiyaliz Hastası, Öfke, Progresif Gevşeme Egzersizleri

Abstract:
This research was done on hemodialysis patients in order to analyze the effects of relaxation exercises on anger and its control by pre-experimental one group pretest-posttest design.The study population was composed of 58 patients who receiving regular hemodialysis in Ağrı State Hospital and Ağrı Private Hemodialysis Center between the dates of 15.09.2008 ? 20.08.2009. Research sample is composed of 28 patients who are over 18, literate, receives hemodialysis at least for three months, communicates easily. They have a cassette or Cd player at home, no obstacle to do the exercises, any loss of sense connected with the hearing and sight, no psychiatric history, not participated in such a study before and volunteers for the study.Questionnaire prepared by the researcher and the multidimensional anger scale developed by Balkaya & Şahin were used in the collection of data.In the analysis of the date, Cronbach alpha, percentage distributions, averages and paired t test were used.As enterprise materials, tranining booklet prepared by the researcher and relaxation exercises Cd prepared by the Turkish Psychological Association were used.In this study, internal consistency coefficients of the scale and the internal consistency coefficient of lower dimension are found to be 0.81 and 0.78-0.81 respectively.In the present study, it was obtained that the anger level of hemodialysis patients is low, they get angry much more when treated unfairly, they direct their anger to themselves, they choke down their anger by showing introvert and passive aggressive behaviors, they controled their anger by behaving calmly.Also, it was confirmed that progressive relaxation exercises and the instructions reduced the anger signs, situations leading to anger, thoughts concerning anger, anger reactions between persons and aggressive behaviors. It was also confirmed that it increased calm behaviors and it had no effect on anxious behaviors.According to these results, it is suggested that patients must be educated about knowing the sense of anger, making relaxation exercises a part of their life, how to cope with anger, studies can be done about how educated nurses and patient relatives about relaxation exercises are. It needs can be fulfilled by education.Key Words: Hemodialysis Patient, Anger, Progressive Relaxation Exercises