Çocuk destek merkezlerinde görev yapan meslek elemanlarının çalışma koşulları ve aileye dönük sosyal algıları üzerine bir inceleme: Karma yöntem çalışması
A study on working conditions and social perceptions of family of the social workers that work in child support centers: a mixed method study
Yazar: ELİF EROL ÖZKAPTAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER MİRAÇ YAMAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aile = Family ; Algı = Perception ; Sosyal algı = Social perception ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Çalışanlar = Workers ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Çocuk destek merkezleri = Child support centers

Özet:
Çalışmanın amacı; Çocuk Destek Merkezlerinde görev yapan meslek elemanlarının içinde bulundukları çalışma koşullarına yakından bakmak, bu koşullar ve meslek elemanlarının aile algıları arasındaki ilişki/ilişkisizlik durumunun varlığını saptamak ve temelde meslek elemanlarının aile algılarına dair fikir edinmektedir. Karma araştırma yöntemi kullanılan çalışmada, İstanbul ilinde kız çocuklarına hizmet veren Çocuk Destek Merkezleri'nde görev yapan/yapmış olan meslek elemanlarından 34 meslek elemanı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, nitel yöntemin bir konu hakkında derinlikli ve detaylı bilgi almaya imkan sunan derinlemesine görüşme tekniği veri toplama tekniği olarak kullanılırken, nicel veri toplama tekniği olarak 59 sorulu 13 alt boyutlu, 5'li Likert Tipi şeklinde hazırlanmış olan Aile Değerleri Ölçeği uygulanmıştır. Örneklem seçiminde araştırmanın olasılıksız örnekleme metotlarından olan kartopu örneklemesi ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan meslek elemanlarının Çocuk Destek Merkezlerinde danışmanlık yapması şartı aranmış, danışmanlık hizmeti vermeyen meslek elemanları örneklem grubuna dahil edilmemiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak derinlemesine görüşmelerde kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme formu, Aile Değerleri Ölçeği ve katılımcıların demografik verilerini toplamak için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Derinlemesine görüşmeler esnasında katılımlı gözlem yapılmış ve veri kayıplarının önüne geçmek adına görüşmeler yazılı ve sözel izinle kayıt altına alınmıştır. Elde edilen görüşmeler sonucunda 1246 dakikalık ses kaydı ve 303 sayfalık bir deşifre metin ortaya çıkmıştır. Çalışmanın nitel ayağında elde edilen veriler nitel araştırma desenlerinden olan çeşitleme deseni ve fenomenolojik yaklaşım çerçevesinde  kodlama yöntemi  ile deşifre edilirken, bu analizler sırasında tümevarım ilkesinden yararlanılmış ve ortaya çıkan bulgularda genelleme amacı güdülmemiştir. Araştırmanın nicel kısmında ise, mevcut durumu var olduğu şekli ile göstermeyi hedef alan tarama modellerinden olan ilişkisel taramama modeli kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS-25 bilgisayar programı ile analiz edilmiştir. Katılımcılara uygulanan Aile Değerleri Ölçeği ise nicel araştırma yöntemlerinden olan spearman korelasyon tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda meslek elemanlarının pekçoğunun çalıştıkları bu kurumlarda ikincil travmatizyonlara maruz kaldıkları,  çalışma koşullarının aile yaşamlarını ve aileye dair pek çok unsur üzerinde olumlu ya da olumsuz değişimler yarattığı,  meslek elemanlarının evlilik, aile, çocuk yetiştirme gibi konularda geleneksellik ile modernite arasında gidip geldikleri bulgularına erişilmiştir.

Anahtar kelimeler: Çocuk Destek Merkezi, Meslek Elemanı, Algı, Çalışma Koşulları, Aile

Abstract:
Aim: To evaluate the working conditions of social workers in Child Support Centers, to investigate the relationship between these conditions and social workers' perceptions of family and to form an opinion about the family perceptions of social workers. Thirty-four social workers that have/had been working in Child Support Centers for girls in Istanbul were in-depth interviewed for this mixed-model study. As well as the in-depth interviews, Family Assessment Scale were used for 70 social workers in order to benefit both from qualitative and quantitative research methods. The 5-point likert scale consists of 50 items and 13 subscales. Two of the improbable sampling methods (snowball and convenience sampling) were used for the study. Having been a counsellor in a Child Support Center was set as a criteria to be included in the study. Social workers who have/had not counselled were not included. Semi-constructed interview form, Family Assessment Scale and a demographic form were used for data collection. During the in-depth interviews, participated observations were made and the interviews were recorded under written and verbal consent. As a result, recording of 1246 minute sand a 303-page transcript were obtained. For the qualitative part of the study, variation design and codification method within the scope of phenomenological perspective were used. During these analyses induction was used and it was not intended to generalize the findings. For the quantitative part of the study, correlational survey method was used. The obtained data were analysed by SPSS-25 program. Spearman Correlationan analysis were used for the results of Family Assessment Scale.

As a result of the study, it was found that many of the social workers had secondary traumatisation, and working conditions had an impact on their family lives and many other factors about family in a positive /negative manner. Also, it was observed that social workers were hovering between traditionalism and modernism about the issues such as marriage, family, and child rearing.

Keywords: Child Support Center, social worker, perception, working conditions, family