Resim sanatında çizgi-espas etkileşimi ve yüzey tasarımında kullanımı
Line-space interaction in the painting art and usage in the surface projection
Yazar: CEREN İLYASOĞLU
Danışman: Y.DOÇ. İHSAN DOĞRUSÖZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Tarihsel hareketlenme ve toplumsal ilerleme, basitten karmaşığa, somutolandan, düşsel olana doğru bir `yol haritası' izlemiştir. Bu `yol'un başlangıcındainsan, şekillendirdiği ve şekillendirirken kendi yaşam-sanat bilincinin yükseleceği enönemli dayanak noktalarından biri olan çizgiyi keşfetmiş ve dolayısıyla çizimbecerisini kazanmıştır.nsanoğlu, ilk ve en temel yaşamsal gereksinimlerini karşılarken; mızrak (düzçizgi), ok-yay (düz ve basit karmaşık çizgi) ve giderek tekerlek (karmaşık çizgi)kullanarak, bu tarihsel serüvenini gerçekleştirmiş ve günümüzün bilinen noktalarınaulaşmıştırâ¦ Denilebilir ki; çizginin serüveni de benzer bir yol izlemiştir. Tarihiyolculuğuna çıkan insan; çizgiyi önce iletişim ve basit figürler olarak kullanmıştır.Ancak çizgi; giderek deneyim kazanan insanın elinde, yeniden ve yeniden üretilerek,basit anlamlarını geride bırakıp, resim sanatının ve estetiğin en temel unsurlarındanve yaratıcılarından birisi düzeyine yükselmiştir. nsanlığın doğuşuyla birlikte doğanve giderek kavramlaşan çizgi; bu gelişim süreci ile birlikte, resim sanatı ile olandoğrudan ilişkisi içinde, resim yüzeyi üzerinde gerçekleştirilebilecek her türdenkompozisyonu belirleyen ve zenginleştiren bir nitelik kazanmıştır. Çizgi,kompozisyonunun tüm alt yapısını; form-biçim, plan ve hacim gibi kavramlarıoluşturabilen, sınırlarını tayin eden ve daha sayısız görsel çeşitlilik yaratabilen temelkompozisyon elemanlarından biri olarak gelişmiştir..Resim kompozisyonu içinde; form-biçim, hacim vb. gibi unsurların varlığı,çizginin dışında espas kavramına da bağlıdır. Resim sanatında; uzay boşluğu,derinlik, aralık- mesafe, mekan, atmosfer, perspektif gibi birçok olguyu işaretedebilen espas, -çizgi gibi- resim kompozisyonunu meydana getiren ve belirleyentemel unsurlardan birisidir. Bu yüzden; Çizgi ve espas, resim sanatında soyut ya dasomut kompozisyonlarda ne şekilde kurgulanırsa kurgulansın, daima birbirleriyleetkileşim halindedirler.

Abstract:
Historical movement and social advancement have followed a ?road map?from simple to complex, and from concrete to surreal. In the beginning of this ?road?man had discovered the line he shaped, which was one of the most important basepoints where his own life-art consciousness would advance and consequently heobtained drawing skills.Humankind have realized this historical adventure and reached today?sknown points by using spear (straight line), arrow-arc (straight and simple complexline) and later tire (complex line) while meeting the most basic vital needs. It can besaid that the adventure of line has followed a similar road. The human being whowent on his historical journey had used line first as a communication means and forsimple figures. However, line has become one of the most basic and creativecomponent of the art of drawing and aesthetics in the hands of human who wascontinuosly gaining experience. The line which was born with the birth of thehumankind and conceptualised in time, have gained a quality which identifies andenriches any type of composition that may be realized on the surface of paintingwithin its direct relationship with the art of painting together with this developmentprocess. Line has advanced as one of the basic composition elements, which maycreate the entire infrastructure of the composition; form-shape, plan and volume, thatidentifies the borders, and may create many other visual varieties.The existence of components such as such as fomat, style and form within thepainting composition depend also on the concept of space. Space which designatesnumerous facts such as outer space, depth, interval-distance, place, atmosphere, andperspective in art of painting, is one of the basic components -like line- that formand identify the painting composition. Therefore, line and space in painting art,inabstract or concrete compositions interact with eachother regardless of the way theyare edited.