Dil ve konuşma terapistlerinin otizmli çocukların eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik görüşleri
Speech and language pathologists' opinions on using technology in the education of kids with autism
Yazar: SİBEL ERGÜN ELVERİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKTAY TAYMAZ SARI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Sosyal etkileşim, iletişim ve davranış sorunlarıyla kendini gösteren gelişimsel bir yetersizlik olarak tanımlanan otizm, yalnızca çocukların kendilerini değil çevredekilerin de yaşamlarını olumsuz etkilemektedir. Yine de doğru eğitim programları ve uygulamalar ile otizm büyük ölçüde bir sorun olmaktan çıkabilmektedir. Bu bağlamda, özel eğitimin tanımlarından biri özel eğitimin, özel gereksinimleri olan çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları doğrultusunda eğitilmesine yönelik uygulamalar olduğu şeklindedir. Özel gereksinimli çocuklar hayatlarını sürdürebilmek için çeşitli akademik ve sosyal becerileri kazanmada desteğe ihtiyaç duymaktadır. Bu akademik beceriler arasında okuma-yazma ve temel matematik becerileri yer aldığı gibi sosyal beceriler arasında onların topluma uyumunu sağlayabilmede önemli olan karşılıklı olarak iletişim kurma ve etkileşimde bulunma da yer almaktadır. Otizmli çocuklarda iletişim alanında farklı sorunlar gözlenebilmektedir. Özellikle dil gelişiminde gecikme ya da hiç konuşamama, başka bireylerle sohbet başlatma, sürdürme ya da sonlandırma konusunda yaşanan güçlükler sık yaşanan sorunların başında gelmektedir. Göz teması kurmaktan kaçınmak, akran oyunlarına katılmamak, başkalarıyla etkileşim kurmaktan kaçınmak, etkileşim gerektiren oyunlarda yaşanan güçlükler ve yinelenen konuşma (ekolali) diğer iletişimsel yetersizlikler arasında yer almaktadır. Sosyal etkileşim alanında jest ve mimik kullanımında, akran ilişkileri geliştirmede, empati gerektiren duygu alışverişine dayalı etkileşimlerde yetersizlikle beraber sosyal ve duygusal davranışlarda sınırlılık gözlenmektedir. Otizm tanısı almış çocukların eğitimine yönelik uygulanan birçok yaklaşımdan bahsedilebilir. Teknolojinin etkin kullanılması, otizmli çocukların yaşam kalitelerini artırabilir ve bağımsız hayat sürmelerine katkı sağlayabilir. Eğitim teknolojilerinin etkin kullanılmasının eğitim sisteminin iyileştirilmesine katkıda bulunacağından yola çıkarak eğitim hedefleri belirlenirken teknolojinin öğretim programlarına dâhil edilmesi ve alan yazındaki teknolojinin gerçek hayata geçirilmesi için pek çok araştırma yapılmıştır. Diğerlerinden farklı olarak, otizmli çocukların iletişim özellikle dil ve konuşma alanında yaşadıkları sıkıntılardan yola çıkarak bu araştırmada, her geçen gün otizmli çocuklarla daha fazla çalışmaya başlayan dil ve konuşma terapistlerinin özel gereksinimli çocuklar kapsamında otizmli çocukların eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik görüşleri incelenmiştir. Böylelikle bu çocukların eğitimlerine yönelik gelişmelere katkıda bulunulacağı düşünülmüştür. Olgubilim deseninin kullanıldığı araştırmada yarı yapılandırılmış görüşmelerden yararlanılmıştır. Görüşme soruları araştırmacı tarafından oluşturulmuş ve alanda çalışan iki farklı uzmanın görüşüne sunulmuştur. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, dil ve konuşma terapistlerinin otizmli çocukların eğitiminde teknoloji kullanımını destekledikleri ve aynı zamanda kendilerinin de eğitim teknolojileri konusunda daha fazla desteğe ihtiyaç duydukları belirlenmiştir.

Abstract:
Autism, which is defined as a developmental disability manifested by social interaction, communication and behavior problems, negatively affects not only the children themselves but also the lives of those around them. However, with the right education programs and practices autism can be largely no longer a problem. In this context, one of the definitions of special education is that special education is practices aimed at educating children with special needs in line with their individual differences and needs. Children with special needs need support in acquiring various academic and social skills. These academic skills include literacy and basic math skills, and social skills that include mutual communication and interaction, which is important in ensuring their adaptation to society. Different problems can be observed in the field of communication in children with autism. Delay in language development or not being able to speak at all, difficulties in starting, maintaining or ending conversations with other individuals are among the most common problems. In addition, avoiding eye contact, not participating in peer games, avoiding interacting with others, difficulties in interactive games and repetitive speech (echolalia) are among other communicative deficiencies. In the field of social interaction, limitations in social and emotional behaviors are observed, along with inadequacy in the use of gestures and mimics, in developing age-appropriate peer relations, in interactions based on mutual exchange of emotions that require empathy. The technological level available today allows individuals with autism to continue their lives in integration with society. Effective use of technology may increase the quality of their life and contribute to their independence. Many researches have been carried out to integrate technology in the curriculum while determining the educational goals. Based on the difficulties that children with autism experience in the field of communication, especially language and speech, this study examines the opinions of speech and language therapists, who are working more and more with children with autism, on the use of technology within the context of children with special needs. This is thought to contribute to the development of the education of these children. The participants were informed about the research subject and were included in the study by obtaining their consent. Semi-structured interviews were used in the study as part of the phenomenological design. The interview questions were created by the researcher and presented to the opinion of two different experts working in the field. After the arrangements made in line with the expert opinions, one-on-one interviews were held with the participants. Descriptive analysis technique was used in the analysis of the data obtained in the research. At the end of the study, it is found that speech and language therapists support using technology when working with kids with autism while they also require support for themselves to integrate educational technology in their programs.