Resimde öznel gerçekliğin ışık gölge ile ifadesinin iç mekân resimleri üzerinden incelenmesi
Investigation of the expression of subjective reality in painting with light-shadow through interior paintings
Yazar: NAZLI BUSE KÖKCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÜLKER KIPÇAK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Evler = Houses ; Gölge = Shadow ; Işık = Light ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Özne-nesne ilişkisi = Subject-object relation ; İç mekan = Interior space

Özet:
Bu eser metni, fiziksel mekânda deneyimlenen ışık-gölgenin oluşturduğu farklı atmosferlerin resim sanatına nasıl yansıdığı sorusundan hareket eder. Çalışmanın ilk bölümünde mekân kavramı, insan bedeninin bulunduğu yer ve konumla ilişkilendirilen anlayışın yanı sıra, teknolojik gelişmelerle birlikte konumdan bağımsızlaştığı ve bu doğrultuda öznenin mekân algısının değiştiği bir anlayış üzerinden karşılaştırılmalı olarak açıklanarak tanımlanır. Mekânın ne olduğu ve sınırlarının nasıl belirlendiği, onu oluşturan unsurlar ve mekân-insan ilişkisi üzerinden incelenir. 

     Çalışmanın ikinci bölümünde ev kavramı, mimari yapı-mekân-insan ilişkisi üzerinden ele alınır ve ev mekânı üzerinden tanımlanır. Evin yapısı hem geçişlilik hem de sınır işlevi taşıyan kapı, pencere gibi öğeleri üzerinden iç-dış mekân ayrımı çerçevesinde sorgulanır. Resim sanatında ev içi konularının ele alındığı enteriyör tür resmi, öznel ve nesnel yaklaşımla kullanılan ışık-gölge ve mekânda iç-dış geçişliliği karşıtlıkları üzerinden incelenerek açıklanır. 

     Çalışmanın üçüncü bölümünde, mekânın görsel olarak algılanmasındaki en önemli faktör olan ışığın doğası ve mekânla olan ilişkisi, tarih boyunca yapılan bilimsel çalışmalar üzerinden açıklanır. 15.yy.dan 19.yy. başına kadar üretilen resimler üzerinden, nesnel ve öznel sanat anlayışının resim kurgusundaki etkileri, resimde kullanılan ışık-gölgenin resimlerin plastik anlatımına ve içeriğine olan etkisi bakımından ve metin boyunca irdelenen mekân, ışık-gölge, iç-dış gibi kavramlar açısından ev meselesine odaklanılarak sanat eserleri üzerinden incelenir. 

     "Eserler" bölümünde, sanat tarihine ve kültür tarihine genel bakışla yazılan önceki bölümlerde irdelenen verilerin ışığında, yazarın resimlerinde kurguladığı mekânlar, iç-dış mekân ilişkisi bağlamında incelenen ev kavramı ve öznel yansımaları barındıran ışık-gölge kullanımının resmin içeriğine ve plastiğine etkisi üzerinden açıklanır. 

Anahtar Kelimeler: Resim, Mekân, İç Mekân, Ev, Işık-Gölge.

Abstract:
This study tackles the question of how different atmospheres created by light-shadow experienced in physical space are reflected in fine art painting. In the first section, the concept of space is defined through an understanding of location and bodily position as well as an understanding of the subject's perception of space. It also analyses how spacial boundaries are determined through its constituent elements and the relationship between space and human being.


     In the second section, the concept of home is discussed through the relationship between architectural structure-space-human and defined through the space of home. The house realm is investigated within the framework of the distinction between interior and exterior space, through elements such as doors and windows that function both as transitions and borders. The interior genre painting is explained through the subjective and objective approaches of light-shadow and the oppositions of interior-exterior transience in space.


     In the third section, the nature of light and its relationship with space are explained through previous literature. The effects of the objective and subjective understanding of art in the creation of painting are examined with regards to use of light-shadow in painting on its plasticity, its content and its relationship with space-light-shadow, as well as through the idea of interior-exterior, by focusing on artworks from 15th to the 19th century.


     In the last section, the spaces which the author constructs in her paintings are explained, in light of data examined in the previous chapters, through the concept of home, and the effect of the use of light and shadow on the content and plasticity of the painting.



Keywords: Painting, Space, Interior, House, Light-Shadow.