Meme kanserli hastalarda kişilik tipinin öz benlik ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisi ve ilgili faktörler
The effect of personality type on self-ego and quality of life in patients with breast cancer and related factors
Yazar: AYTUĞ ÇAĞIRTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR TANRIVERDİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikoloji = Psychology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Benlik = Ego ; Benlik saygısı = Self esteem ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tip A kişilik = Type A personality ; Tip B kişilik = Type B personality ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş: Kanserli hastalarda stresle başa çıkma yöntemi olarak benlik saygısı gelişir ve bu durum yaşam kalitesini iyileştirir. Kişilik tipinin kanser gelişimi, prognoz ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisi de araştırma konusudur.
Amaç: Meme kanseri olan kadınlarda A tipi kişilik özelliğinin benlik saygısı ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin ve etkili faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. 
Yöntem ve Gereçler: Meme kanserli 154 kadın ile 78 sağlıklı kadın dahil edildi. Çalışmada Bortner'in Derecelendirme ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı ölçeği ve EORTC QOL-C30 ölçeği kullanıldı. Meme kanserli hastalarda hobi varlığı, benlik saygısı ve yaşam kalitesi ile kişilik tipi arasındaki ilişkiye bakıldı. Karşılaştırmalarda Mann-Whitney U, Kruskall- Wallis, Fisher's Exact testi, korelasyonda Spearman Rank korelasyon katsayısı analizi yapıldı. Kişilik tipi, özbenlik ve yaşam kalitesini belirleyen bağımsız faktörler çok değişkenli lojistik  (bineary) regresyon analizi ile belirlendi. SPSS v19 programında p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: Hastalar (54 ± 11 yıl ) ve kontrol grubu (42 ± 8 yıl) arasında yaş farkı yoktu (p= 0,108). Hastalarda A tipi kişilik oranı %69 iken, kontrollerde %58 idi (p= 0,093). Hastaların %93'ü yüksek benlik saygısına sahipken, konrol grubunda ise  %96'idi (p=0,098). Kişilik tipi ve benlik saygısı yanısıra kişilik tipi ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki yoktu (Sırasıyla p=0,960 ve p=0,946). Benlik saygısı ile yaşam kalitesi arasında ilişki kuruldu (p=0,018). A tipi kişilik olan hastalarda sosyal aktif iletişim sağlayan hobi sıktı (p=0,039) ve ikiden fazla hobiye sahiplerdi (p=0,015). Hobi tercihi ve hobi sayısının, benlik saygısına (p=0,032, p=0,041), yaşam kalitesine (Sırasıyla, p=0,004, p=0,007), kişilik tipine (Sırasıyla, p=0,014, p=0,027) bağımsız etkisi vardı. 
Sonuç: Aktif sosyal iletişim sağlayan hobilerin, kanserli kadınlarda kişilik özelliklerindeki değişimler, benlik saygısı ve yaşam kalitesi üzerine önemli etkileri olabilir. 
Anahtar kelimeler: Meme kanseri, kişilik tipi, benlik saygısı, yaşam kalitesi, hobi

Abstract:
Introduction: Self-esteem is a way of coping with stress for cancer patients and this improves their quality of life. The effect of personality type on cancer development, prognosis and quality of life was also investigated. 
Objective: It was aimed to determine the relationship between type A personality trait and self-esteem and quality of life in women with breast cancer and to determine the effective factors. 
Methods and Materials: 154 women with breast cancer and 78 healthy women were included. Bortner's Rating scale, Rosenberg Self-Esteem scale and EORTC QOL-C30 scale were used. The relationship between the presence of hobbies, self-esteem, quality of life and personality type was examined. Mann-Whitney U, Kruskall-Wallis, Fisher's Exact, Spearman Rank correlation tests were performed. Independent factors affecting personality type, self-esteem and quality of life were determined by multivariate logistic (binary) regression analysis. The p<0.05 value was significant in the SPSS v19 program. 
Results: There was no age difference between the patients (54 ± 11 years) and the control group (42 ± 8 years) (p= 0.108). The rate of type A personality was 69% in patients and 58% in controls (p= 0.093). Similarly, the rate of high self-esteem was 93% in patients and 96% in controls (p=0.098). Besides personality type and self-esteem, there was no relationship between personality type and quality of life in cancer patients (p=0.960 and p=0.946, respectively). A relationship was established between self-esteem and quality of life (p=0.018) in patients. In patients with type A personality, hobbies providing social active communication were common (p=0.039) and had more than two hobbies (p=0.015). Hobby preference and number of hobbies had independent effects on self-esteem (p=0.032, p=0.041), quality of life (respectively, p=0.004, p=0.007), and personality type (respectively, p=0.014, p=0.027). 
Conclusion: Hobbies that provide active social communication may have important effects on changes in personality traits, self-esteem and quality of life in women with cancer.
Keywords: Breast cancer, personality type, self-esteem, quality of life, hobby