Arap Baharı sürecinde Suriye ve terör örgütlerinin süreç üzerindeki etkileri
The effects of Syria and terrorist organizations on the process in the Arab Spring process
Yazar: ÖMER ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. CANAN ATEŞ EKŞİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Hizbullah = Hizbullah ; PKK = PKK ; PYD/YPG = PYD/YPG ; Suriye = Syria ; Terör = Terror ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Terörizm = Terrorism

Özet:
Aralık 2010 tarihinde Tunus'ta başlayan ve daha sonra Ortadoğu bölgesinde birçok ülkeyi etkiyen Arap Baharı, Mart 2011 tarihinde Suriye'de de etkisini göstermiştir. Arap Baharının yaşandığı diğer bölge ülkelerinin aksine, söz konusu olaylar Suriye'de iç savaşa giden sürecin başlangıcı olmuştur. İç ve dış dinamiklerin etkisiyle iç savaşın etkisi giderek artmış, olaylar büyüyerek ülke geneline yayılmıştır. Böyle bir ortamda ülkenin kuzeyinde bulunan Kürtler, rejimle anlaşarak kendi bölgelerinin kontrolünü sağlamıştır. PYD öncülüğünde oluşturulan yapılanma, PKK'nın militan desteği sağlamasıyla bölgedeki diğer Kürt siyasi partileri sindirmiş, PYD -dolayısıyla PKK- hâkimiyet alanını genişletmiştir. Bunun yanı sıra özellikle 2012 yılından itibaren gerek Suriyeli muhalifler gerekse El Nusra Cephesi, Suriye'deki güç boşluğundan yararlanarak etkinliklerini arttırmışlardır. 2014 yılında Irak ve Suriye'de ele geçirdiği topraklarla adını duyuran IŞİD, aynı yıl devlet kurduğunu ilan etmiştir. IŞİD'in ortaya çıkışı, Suriye'de etkinlik kurması ve halifelik söylemleri dünyada büyük bir yankı uyandırmıştır. Suriye'deki bu gelişmelerden sonra Baas rejimi; İran ve Rusya'nın desteğini almıştır. Bu gelişmelerin yaşanması Suriye'de dengelerin değiştiğini göstermektedir. Bu bağlamda 2012-2016 yılları arasında Suriye iç savaşına terör örgütlerinin dâhil olması bölgesel ve küresel güçlerin Suriye'ye yönelik politikalarını gözden geçirmelerine neden olmuştur. Özellikle IŞİD'in birçok ülkede terör saldırıları gerçekleştirmesi bu örgüte karşı uluslararası koalisyonun kurulmasını gerekli kılmıştır. Suriye'de Esad'ın, dolayısıyla Baas rejiminin gitmesini isteyen bölgesel ve küresel güçlerde, Esad sonrası dönemde ülkede terör örgütlerinin yönetimi ele geçireceği algısı oluşmuştur. Bu durum Suriye'de rejime karşı mücadele eden muhalif gruplara olan desteği azaltmış, güç dengesinin Esad lehine değişmesine sebebiyet vermiştir.

Abstract:
The Arab Spring, which began in Tunus in December 2010 and affected many countries in the Middle East, started to have an impact on Syria in March 2011. Unlike the other countries influenced by the Arab Spring, the uprisings in Syria initiated the era in which the civil war commenced. Influenced by some internal and external dynamics, the impact of the civil war gradually increased in Syria and the conflicts spreaded throughout the country. Under such circumstances, Kurds, who settled in the north of the country, negotiated with the government and maintained the control of their territory. The organisation initiated by PYD has received militant support from PKK and intimidated the other Kurdish political parties in the region, thus PYD - in a sense PKK - extended its area of influence. Besides, particularly since 2012, both the Syrian opponents and Al-Nusra Front increased their influence by taking advantage of the power gap in Syria. ISIL, which was recognised after occupying the lands in Iraq and Syria in 2014, declared a state in the same year. The emergence of ISIL, its dominance in Syria and declaration of a caliphate created a great reaction in the world. Following these developments in Syria, the Baas regime received the support of Iran and Russia indicating the change of the balance in the country. In this context, the terror organisations involving in the civil war caused regional and global powers to revise their policies in Syria. ISIL's terrorist attacks in various countries made it essential to establish an international coalition against this organisation. Some regional and global powers initally aiming to oust Esad and the Baas regime had an impression that following Esad's potential removal, the country will be controlled by the terror organisations. This situation weakened the support for the opposition groups and caused the power balance to change in favour of Assad.