Kayıp yaşantısı bulunan bireylerde dinî başa çıkma
Religious coping in individuals experiencing loss
Yazar: HAMİDE GÜL ER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA KILIÇ AHMEDİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Kayıp kavramı, insanın daha önce sahip olduğu herhangi bir varlıktan yoksun 
kalarak varlığını o şekilde idame ettirmesini karşılamaktadır. Bir kayıp söz 
konusu olduğunda ise ardından yaşanan duygusal, fiziksel, bilişsel ve davranışsal 
tepkiler ile sarsılan dengeyi yeniden sağlama süreci yas olarak ifade edilmektedir.
Kaybın en somut ve etkileyici hali ise ölümdür. Sevilen bir yakınını kaybetmek 
stres verici bir olay olduğu için başa çıkma süreci devreye girmektedir. Zorlu 
olaylarla başa çıkmada din oldukça önemli bir husus olarak karşımıza 
çıkmaktadır. Bu noktada birinci dereceden yakınını kaybetmiş bireylerin yas 
sürecinde dinî başa çıkma tarzları araştırılmıştır.
Nitel yöntem kullanılarak araştırılan çalışmada 22-60 yaşları arasında Müslüman 
olduğunu belirten ve amaçlı örnekleme ile seçilen 3'ü erkek, 12'si kadın 15 
katılımcı bulunmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış sorular ile yüz yüze 
görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Verilerin analizi içerik analizi ile yapılmıştır. 
Veri analizinin etkin bir şekilde yapılabilmesi için Maxqda 2022 kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre dinî inanç katılımcıların kaybı anlamlandırmalarını 
kolaylaştırmaktadır. Cenaze merasimi ve dinî ritüeller kaybı kabullenmede 
büyük öneme sahiptir. Ahiret inancı ise sevilen yakını ile kavuşma umudu vermesi 
sebebiyle yasın olumsuz tepkilerinin sağaltılmasında faydalı olmaktadır. 
Araştırma bulgularına göre dinî başa çıkma etkinlikleri yas sürecinin sağlıklı 
atlatılmasını sağlamaktadır.

Abstract:
The concept of loss refers to the fact that a person continues his existence without 
having any assets that he had before. When there is a loss, the emotional, physical, 
cognitive and behavioral reactions that follow and the process of regaining the 
shaken balance are expressed as mourning.
The most concrete and impressive form of loss is death. Since losing a loved one is 
a stressful event, the coping process comes into play. Religion is a very important 
issue in coping with difficult events. At this point, the religious coping styles of 
individuals who have lost a first-degree relative have been investigated during the 
mourning process.
In the study conducted using qualitative methods, there are 15 participants, 3 male 
and 12 female, who stated that they are Muslims between the ages of 22-60 and 
were selected with purposeful sampling. Data were collected through face-to-face 
interviews with semi-structured questions. Data analysis was done with content 
analysis. Maxqda 2022 was used to perform data analysis effectively. According 
to the research results, religious belief makes it easier for participants to make 
sense of the loss. Funeral ceremonies and religious rituals are of great importance 
in accepting the loss. Belief in the afterlife is useful in healing the negative 
reactions of grief because it gives hope for reunion with the loved one. According 
to the research findings, religious coping activities ensure a healthy mourning 
process.