Albert Camus'nün yabancı adlı eserinin çevirilerine eleştirel bakış
A critical assessment of translations of Albert Camus' novel the stranger
Yazar: YASEMİN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN DELİKTAŞLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Camus, Albert = Camus, Albert ; Roman = Novel ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Bu tez çalışmasında Albert Camus'nün ünlü romanı Yabancı (L'Etranger) karşılaştırmalı çeviri eleştirisi bağlamında ele alınmıştır. Çeviri eleştirisinin birinci aşamasında kaynak metin ve çeviri metinler ayrıntılı bir biçimde okunmuştur. İkinci aşamada kaynak metnin erek metinde ne derece yansıtıldığını tespit etmek üzere eşdeğerlik ve yeterlik kavramları incelenmiştir. Çevirinin gereklilikleri, yazınsal türün özellikleri, çeviri sorunları ve çevirmen kararları gibi etkenler de bu sürece dahil edilmiştir. Üçüncü aşamada, kaynak ve erek metin arasındaki benzer ya da farklı yönler çeviribilim kuramları ve çeviri yöntem ve stratejileri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Böylece çeviri eleştirisi nesnel bir zemine oturtulmuştur. Çeviri metinleri etkileyen çeviri süreçlerine de değinilmiştir. Son aşamada ise tüm kuramsal ve uygulamalı süreçlere bağlı olarak elde edilen bulgular nesnel veriler çerçevesinde derlenmiştir. Ayrıca, Camus'nün topluma ve kendisine yabancılaşan Mersault karakteri üzerinden yorumladığı saçma felsefesinin erek metindeki izleri sürülmüş, kaynak metindeki gösterge ve göndermelerin erek metinde ne derece ve hangi ölçüde korunarak aktarıldığı sorusunun yanıtı bulunmaya çalışılmıştır. Kültürel ve dilsel etkenlerin önemi de göz önünde bulundurularak çevirinin toplumsal uzlaşı, iletişimin gerçekleşmesi ve anlamın aktarılması noktasında sahip olduğu önem ışığında bir karşılaştırmalı çeviri eleştirisi yapılmaya gayret edilmiştir. Yazınsal metin türü özelliğinden hareketle eşdeğerlik, anlam boyutlarının korunması, çevirmen kararları, çevirmenlerin yazarın üslubu, görüşü ve dili hakkında ne derece bilgi sahibi oldukları, erek metnin işlevselliği gibi pek çok durum ve soruya ışık tutulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This thesis study covers the analysing the famous novel The Stranger written by Albert Camus within the context of comparative translation. In the first stage of the translation criticism, both the source and the translation texts were read in detail. In the second stage, the concepts of equivalence and competence were taken as the basis to determine how much the source text was reflected in the target text. Factors such as requirements of translation, characteristics of literary text, translation problems and translator decisions were also included in this thesis study. In the third stage, similar or different aspects between source and target texts were assessed within the framework of certain translation theory as well as translation methods and strategies. Thus, translation criticism was placed on an objective ground. Translation processes affecting translation texts were also mentioned. Lastly, the findings of all theoretical and applied processes were compiled within the framework of objective results. In addition, the absurd philosophy of Camus, interpreted by Mersault character alienated from the society and itself, was traced in the translation text, and the answer to the question of how much which the indications and references in the source text were transmitted in the text, and to what extent they were transferred, were tried to be found. Considering the importance of cultural and linguistic factors, the aim is to criticize for comparative translation in light of the social consensus of the translation, the realization of communication and the transfer of meaning. This thesis study aims at sheding light on many questions such as equivalence, preservation of meaning dimensions, interpreters' decisions, how much the translators know about the author's style, opinion and language, and the functionality of the text.