Farklılıklara saygı eğitimi bağlamında okul öncesi dönemde sosyal bilgiler öğretimi
Social studies teaching in preschool period within the context of respect for differences education
Yazar: EVİN ALPBOĞA VURAL
Danışman: DOÇ. DR. ASLI AVCI AKÇALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Küresel dünyada farklı ırk, kültür ve bireylerin barış ve huzur içinde birlikte yaşayabilmeleri için, farklılıklara saygı bilincinin bireylere kazandırılması büyük önem taşımaktadır. Eğitim sistemleri, öğrencileri bu açıdan donanımlı bireyler olarak yetiştirerek toplumsal uyuma katkıda bulunabilir. Bu kazanımların erken dönemde desteklenmesi ise ilerleyen dönemdeki öğrenmelerin kolay ve etkili biçimde gerçekleşmesine ve olumsuz değer ve tutumların gelişimine erken dönemde engel olunmasına fayda sağlayabilecektir. Buradan hareketle araştırmada, farklılıklara saygı eğitimi bağlamında okul öncesi dönemde sosyal bilgiler öğretiminin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Böylece okul öncesi dönemde farklılıklara saygı bağlamında verilecek kazanımların zenginleştirilmesi ile öğrencilerin ilerleyen yaşamlarında daha hoşgörülü ve farklılıklara saygılı bireyler olarak yetişmelerine katkı sağlanabileceği düşünülmektedir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılarak yapılmış ve 2023-2024 eğitim-öğretim yılında, İzmir'de bulunan bir okul öncesi kurumunda 11'i kız, 9'u erkek olmak üzere toplam 20 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. 
On haftalık uygulama süreci boyunca sosyal ve duygusal gelişimle ilgili okul öncesi kazanımlarının yanı sıra belirlenen 4. sınıf sosyal bilgiler dersi kazanımları farklılıklara saygı eğitimi bağlamında öğrencilere aktarılmıştır. Bu süreçte öğrencilerden öğrenci ürünleri ve gözlem, velilerden ise görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır.  Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri uygulanarak bulgular elde edilmiştir. Bulgular yapılan uygulamalarla katılımcıların hem okul öncesi hem de sosyal bilgiler kazanımları açısından önemli gelişim gösterdiklerini ortaya koymuştur. Katılımcılar farklı fiziksel, bireysel ve kültürel özellikleri tanıma ve bunlara saygı gösterme konusunda çok daha bilinçli hale gelmiştir. Aynı zamanda öğrenciler, farklı kültürlerle ilgili öğrendikleri bilgileri kendi yaşamlarıyla kıyaslayarak toplumsal farklılıkları kabul etme ve çeşitliliği zenginlik olarak görme bilincine ulaşmışlardır. Veliler, çocukların evde ve sosyal ortamlarda daha empatik, hoşgörülü ve anlayışlı bir yaklaşım sergilediklerini belirtmiştir. Araştırma sonuçları, okul öncesi dönemdeki katılımcıların bilişsel, psikomotor ve duyuşsal olarak sosyal bilgiler öğretiminin belirlenen kazanımlarını almaya hazır olduklarını ortaya koymuştur. Bu doğrultuda araştırmacı ve eğitimcilere yönelik çıkarım ve önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Okul öncesi dönem, Sosyal bilgiler öğretimi, Farklılıklara saygı

Abstract:
In order for different races, cultures and individuals to live together in peace and tranquility in the global world, it is of great importance that individuals gain the awareness of respect for differences. Education systems can contribute to social cohesion by raising students as individuals equipped in this respect. Supporting these gains in the early period can help to realize the learning in the following period easily and effectively and to prevent the development of negative values and attitudes in the early period. From this point of view, the research aims to support social studies teaching in preschool period in the context of respect for differences education. Thus, it is thought that by enriching the attainments to be given in the context of respect for differences in the preschool period, it is possible to contribute to raising students as individuals who are more tolerant and respectful of differences in their later lives. The study was conducted using a case study design from qualitative research designs and was conducted in a preschool in Izmir in the 2023-2024 academic year with a total of 20 students, 11 girls and 9 boys. 
 During the ten-week implementation period, the 4th grade social studies course attainments were transferred to the students in the context of respect for diversity education in addition to the preschool attainments related to social and emotional development. Data were collected from student products and observations from this process, and interviews from parents. Descriptive analysis and content analysis methods were applied in the analysis of the data, and findings were obtained. The findings revealed that the participants made significant progress in terms of both preschool and social studies attainments. Participants became much more aware of recognizing and respecting different physical, individual and cultural characteristics. At the same time, by comparing the information they learned about different cultures with their own lives, students became more aware of accepting social differences and seeing diversity as richness. The parents stated that the children exhibited a more empathetic, tolerant and understanding approach at home and in social settings. The results of the study revealed that the preschool participants were cognitively, psychomotor and affective ready to receive the identified outcomes of social studies teaching. In this direction, In this direction, conclusions and suggestions were made for researchers and educators.
 Keywords: Preschool period, Social studies teaching, Respect for difference