Organik pamuk boyanma özelliklerinin araştırılması
Investigation of dyeing properties of organic cotton
Yazar: NİMET EBRU KORKMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA TUTAK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil materyallerinin renklendirilmesi, tüm tekstil üretim süreçleri içinde en önemli aşamalardan birisidir. Tekstil ürünlerine lif, iplik, yüzey ve bitmiş ürün olarak yapılabilen renklendirme yapılabilir. Kalitesi ve rengi en üst seviyede yapılan tekstil lifleri tüketici gözünde daima en önde olacaktır. Tekstil üreticileri günümüz şartlarında tekstil ürünlerini satın alan müşterilerin beklentilerini en üst seviyede karşılamak zorundadırlar.Organik kavramı günümüzde popüler bir olay olup, bir ürürün üretilmesi sırasında zararlı olabilecek kimyasal maddeler yerine doğal yollarla üretimi kapsamaktadır. Tekstil sektöründe organik kavramı karşımıza pamuk yetiştirilmesinde çıkmaktadır. Ülkemiz üretimi sırasında zararlı kimyasal madde kullanmadan yapılan organik pamuk üretiminde dünyada ilk sırada yer almaktadır. Fakat organik pamuğun renklendirilmesi aşamasında bu kavram adeta hiçe sayılmaktadır. Bu çalışmada, organik pamuk renklendirme aşamasında konunun özüne uygun kimyasal/boya kullanarak sürecin geliştirilmesi hedeflenmiştir.Organik ve geleneksel olarak üretilmiş dört farklı örme pamuklu kumaş, organik sertifikalı reaktif boya, on farklı doğal boya kaynağı (kök boya, ceviz kabuğu, nar çiçeği, kına, at kestanesi, nar kabuğu, karamuk kökü, kekik, adaçayı, çay otu) ile beş farklı mordan maddesi (şap, bakır sülfat, sitrik asit, potasyum bitartarat, nikel sülfat) ile boyanarak organik pamuk üretimine uygun renklendirme aşaması seçilmiştir.Aynı boyama ortamında yapılan farklı organik tipteki kumaşlarda renk farklılığı gözlenmiştir. Organik pamuğun doğal boya kaynakları ile yapılan boyamalarında, kullanılan mordan tipine göre farklı koyuluklarda K/S renk verimine göre ifade edilen boyamalar elde edilmiştir. Doğal boyalı pamuk kumaşın yıkama, sürtme, ter haslıkları genel olarak iyi seviyede olmasının yanında ışık ve ışık-ter haslığın orta ve düşük seviyelerde olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The coloration of textile materials is one of the most important stage in all of the tekstile manufacturing processes. Textile products such as fiber, yarn, fabric and finished products can be done in coloring. Highest level of quality and good colored textile fibers will be always taken into consideration by consumers. Therefore, in today?s circumstances textile of manufactures required to reach customers expectations at their highest level.Since organic cotton does not contain any harmful and chemical substances, it is becoming very popular. The concept of the organic cotton is used in production of cotton cultivation in textile sector. As a country, Turkey is one of the top ranked organic producers in the world however, the consept of organic is not using while the cotton is coloring. This project?s goal is to use proper chemical color for organic cotton at the coloring stage to improve the process.The suitable phases for the organic cotton?s coloration are; four different kind of organic knitted cotton, conventionally colored and certified reactive dye, ten different source of natural dye (mader, walnut husk, pomegranate flower, henna, horse chestnut, pomegranate bark, barberry root, thyme, sage, netle tea) and five different mordant (alum, copper sulfate, citric acid, potassium tartrate, nickel sulphate).The color varieties occurs during the same dying process for different type of organic fabrics. Organic cotton dying with natural dye sources, according to the type of mordant used in the different shades K/S and according to the color yield of the paintings that have been obtained. Washing, rubbing and perspretion fastness on the natural dyed cotton fabric as being in a good level. Also light fastness and light-perspretion fastnesses have been observed at medium and low levels