Öz bileşenlerin farklı tekniklerle birleştirildiği dual core spun (çift özlü) ipliklerin eğrilmesi ve kumaş performanslarının araştırılması
Spinning of dual core spun yarns combining core components with different techniques and investigation of fabric performances
Yazar: YAĞMUR OLGUN
Danışman: PROF. DR. OSMAN BABAARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil sanayisinde son yıllarda kumaşların geri düzelme, boyut değişimi, gibi özelliklerini iyileştirmek için çift özlü iplik (dual core-spun yarn) olarak adlandırılan yeni bir özlü iplik türü geliştirilmiştir. Çalışmada çift özlü ipliklerin (dual core-spun yarn) üretiminde kullanılan çeşitli yöntem ve filamentler ile bunların kumaş özelliklerine etkisi üzerinde durulmaktadır. Deneysel çalışma, Ne 18/1 çift özlü ipliklerin üç farklı yöntemle üretimini içermektedir: Invista yöntemi, Tekstüre yöntemi ve Hamel büküm yöntemi ('Z' ve 'S' yönü) çeşitli filamentler kullanılarak, T400® (elastomultiester), Polibütilen tereftalat (PBT), Polyester (PES) ve Lycra® (elastan) içeren ipliklerin özellikleri standart yöntemler kullanılarak ölçülmektedir. Ayrıca, geliştirilen bu iplikler kullanılarak 3/1 Z dimi dokuma denim kumaşlar üretilmekte, yıkama ve şartlandırma sonrasında kumaş özellikleri değerlendirilmektedir. Tüm bu çalışmalar sonucunda elde edilen veriler incelendiğinde, kullanılan öz malzemesinin türüne bağlı olarak iplik ve kumaş özelliklerinde önemli farklılıklar olduğunu göstermiştir. Çift özlü ipliklerin kopma mukavemet, uzama %'si, kopma işi, düzgünsüzlük %'si, tüylülük, neps (+200), kalın yer (+50) ve ince yer (-50) gibi temel parametrelerin yanı sıra kumaş ağırlığı,kopma mukavemeti, yırtılma mukavemeti, çekme %'si, sertlik, elastikiyet, growth (kalıcı uzama) ve recovery (geri düzelme) gibi kumaş özelliklerinde, öz malzemeye bağlı olarak farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çift Özlü İplik, Invista Yöntemi, Tekstüre Yöntemi, Hamel Büküm Yöntemi, İplik Özellikleri

Abstract:
In recent years, a new type of core-spun yarn called dual core-spun yarn has been developed in the textile industry to improve the properties of fabrics such as recovery and dimentional change. The study focuses on various methods and filaments used in the production of double core yarns (dual core-spun yarn) and their effect on fabric properties. The experimental study includes the production of Ne 18/1 double cored yarns by three different methods: Invista method, Texturing method and Hamel twist method ('Z' and 'S' direction) using various filaments. The properties of yarns containing T400 ® (PTT/PET), Polybutylene terephthalate (PBT), Polyester (PES) and Lycra ® (elastane) are measured using standard methods. In addition, 3/1 Z twill denim fabrics are produced using these developed yarns, and the fabric properties are evaluated after washing. When the data obtained as a result of all these studies are examined, it shows that there are significant differences in the yarn and fabric properties depending on the type of core materials and methods used. In addition to basic parameters such as breaking strength, elongation%, unevenness%, hairiness, neps (+200)/km, thick place (+50)/km and thin place (-50)/km of double core yarns and fabric properties such as fabric weight, breaking strength, tear strength, tensile strength, stiffness, elasticity, growth (permanent elongation) and recovery%  show that there are differences depending on the material .

Keywords: Dual core-spun yarn, Invista method, Texturing method, Hamel twist method, Yarn properties