Zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin umutsuzluk düzeylerininve psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi- Manavgat ilçesi örneği
Investigation of hopelessness and pyschological resilience levels of mothers with mentally handicapped children- The case of Manavgat district
Yazar: MUSTAFA KURUMEŞE
Danışman: PROF. DR. MEHİBE AKANDERE
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anneler = Mothers ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Çalışmanın amacı zihinsel engelli bireye sahip annelerin umutsuzluk düzeyleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri belirlenerek aralarındaki ilişkiyi incelemek ve bunları yordayıcı olabilecek çeşitli değişkenleri incelemektir.  
Araştırmanın evrenini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Antalya ilinin Manavgat ilçesinde  bulunan Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 3 adet Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezine kayıtlı 175 adet engelli bireylerin anneleri oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından literatür taranarak hazırlanan kişisel bilgi formu,  Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği-Kısa Formu kullanılmıştır.
Verilerin analizi sürecinde ilk önce her iki ölçeğin ölçeğin normal dağılım gösterip göstermedikleri Basıklık ve Çarpıklık (Kurtosis - Skewness) kat sayıları aralığı ile kontrol edilmiş, söz konusu aralığın +2.0 ve -2.0 değerlerini aşmadığından, verilerin normal dağıldığı tespit edilmiştir (George ve Mallery 2016). Veriler normal dağılım gösterdiğinden ikili küme karşılaştırmaları için bağımsız grup t testi,  ikiden fazla küme karşılaştırmaları için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. İki ölçek arasındaki ilişkinin incelenmesi için pearson momentler çarpımı korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Bu çalışma kapsamında Beck umutsuzluk ölçek güvenirlik katsayısı .82, psikolojik sağlamlık ölçeği için .62 olarak hesaplanmıştır.
Katılımcıların umutsuzluk düzeylerinin orta, psikolojik sağlamlık düzeylerinin ise yüksek olduğu, Beck Umutsuzluk Ölçeği ile Kısa Psikolojik Sağlamlık ölçeği arasında orta düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu, motivasyon kaybı alt boyutu ile psikolojik sağlamlık ölçeği arasında orta düzeyde pozitif yönlü, gelecek beklentileri ile psikolojik sağlamlık ölçeği arasında orta düzeyde pozitif yönlü ve umut alt boyutu ile psikolojik sağlamlık ölçeği arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. 
Sonuç olarak; zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin, umutsuzluk düzeylerinin tüm alt boyutlarının (motivasyon kaybı, gelecek beklentileri, umut) ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin cinsiyet, yaş, devlet desteği alıp-almama ve ebeveyn çalışma değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, psikolojik sağlamlık düzeyinin motivasyon alt boyutunda eğitim değişkeni, gelir düzeyi değişkeni ve anne-baba akrabalığı değişkenine göre ise anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Katılımcıların eğitim seviyeleri arttıkça motivasyon kaybı seviyelerinin olumsuz yönde arttığı ve psikolojik sağlamlık düzeylerin olumlu yönde arttığı saptanmıştır. Katılımcıların gelirleri arttıkça umutsuzluk düzeyleri ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin olumlu yönde arttığı görülmüştür. Genel olarak zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin motivasyon, umut ve gelecek beklentileri alt boyutları seviyeleri arttıkça umutsuzluk ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin de arttığı ve aralarında doğru orantı olduğu saptanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Zihinsel Engelli Çocuk Sahibi Anne; Umutsuzluk, Psikolojik Sağlamlık

Abstract:
The aim of the study is to determine the hopelessness levels and psychological resilience levels of mothers with intellectual disabilities and to examine the relationship between them and to examine various variables that may be predictors of them.
The universe of the study consists of the mothers of 175 disabled individuals registered in 3 Special Education and Rehabilitation Centers affiliated to the Directorate of National Education in Manavgat, Antalya in the academic year of 2020-2021.
The personal information form prepared by the researcher by scanning the literature, Beck Hopelessness Scale and Psychological Resilience Scale-Short Form were used as data collection tools in the study.
During the analysis of the data, it was first checked whether both scales showed normal distribution or not with the range of Kurtosis - Skewness coefficients, and it was determined that the data was normally distributed because the range did not exceed the values of +2.0 and -2.0 (George and Mallery 2016).  Since the data showed normal distribution, independent group t test was used for pairwise set comparisons, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used for comparisons of more than two sets. Pearson moments correlation test was used to examine the relationship between the two scales. The level of significance in the study was taken as 0.05. Within the scope of this study, the reliability coefficient of the Beck hopelessness scale was calculated as .82 and for the psychological resilience scale as .62.
Participants' hopelessness levels are average, psychological resilience levels are high, there is a moderately positive correlation between Beck Hopelessness Scale and Brief Psychological Resilience, moderate positive direction between motivation loss sub-dimension and psychological resilience scale, a moderately positive correlation between future expectations and the psychological resilience scale, and a high level of positive correlation between the hope sub-dimension and the psychological resilience scale. 
As a result; It was determined that all sub-dimensions of hopelessness (loss of motivation, future expectations, hope) and psychological resilience levels of mothers with mentally retarded children did not differ significantly according to gender, age, state support or not, and parental work variable. It was determined that the level of psychological resilience differed significantly in the motivation sub-dimension according to the education variable, income level variable and parental kinship variable. It was determined that as the education level of the participants increased, the levels of loss of motivation increased negatively and the levels of psychological resilience increased positively. As the income of the participants increased, the levels of hopelessness and psychological resilience increased positively. It was determined that as the level of hopelessness and psychological resilience increased, the levels of hopelessness and resilience increased and there was a direct proportion between them.
Keywoords: Mentally Handicapped Child Mother; Hopelessness, Psychological Resilience