Konya yöresindeki serbest süt sığırı barınaklı işletmelerde enerji bütçesi
Energy budget for dairy cattle farms with loose housing system in Konya region
Yazar: MEVLÜT ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. SELDA UZAL SEYFİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Süt, insanların beslenmesinde vazgeçilmez bir yere sahiptir. Enerjinin etkili kullanımı, hayvansal üretimin sürdürülebilirliği açısından oldukça önemlidir. Özellikle son yıllarda Konya bölgesi, inek sütü üretim miktarı ve hayvan sayısı bakımından Türkiye'de ilk sırada yer almaktadır. Bununla birlikte hayvan refahına uygun barınak planlama sistemlerinden biri olan yarı açık serbest barınak sistemleri, Konya bölgesinde süt sığırı yetiştiriciliğinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Araştırma, serbest sistem barınaklarda yetiştiricilik yapan süt sığırcılığı işletmelerinin enerji etkinliği yönünden değerlendirilmesi ve optimum işletme büyüklüğünün belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada incelenen işletmeler Konya bölgesindeki serbest süt sığırı barınaklı işletmeleri temsil edebilecek nitelikli işletmeler arasından araştırma amacına uygun olarak amaçlı örnekleme metodu kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmada farklı kapasitelere sahip 16 işletmede anket çalışması yapılmış ve 2017 yılı enerji verileri değerlendirilmiştir. Çalışmada enerji verilerinin yanı sıra işletmelerin genel özellikleri, barınakların yapısal özellikleri ile ilgili detaylı bilgilerde incelenmiştir. İncelenen işletmeler sağmal inek sayılarına göre <50 baş (I. grup), 50-99 baş (II. grup), 100-150 baş (III. grup) ve 150 baş ve üzeri (IV. grup) olarak 4 farklı grup altında değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Araştırmada incelenen her işletmenin; elektrik, mazot, yağ ve yem tüketim enerjileri enerji girdisi olarak, süt üretim miktarları da enerji çıktısı olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; enerji kullanım etkinliği (EKE), süt üretim enerjisi (SE), enerji verimliliği (EV), net enerji verimliliği (NEV), toplam enerji girdisi ve toplam süt üretimi değerleri hesaplanmıştır. Enerji etkinliği açısından gruplar arasında önemli farklar bulunmuştur. EKE, EV değerleri en düşük 0,11±0,01; 3,76±0,35 L/100MJ ile III. grupta iken; en yüksek 0,16±0,01; 5,24±0,45 L/100MJ değerleri ile II. grupta hesaplanmıştır (P<0,05). SE değerinin en yüksek III. grupta (27,29±2,59 MJ/L) ve en düşük II. grupta (19,58±1,91 MJ/L) olduğu tespit edilmiştir (P>0,01). En yüksek NEV değeri (-4234966±293875 MJ) hayvan kapasitesi en düşük grup olan I. grupta iken; en düşük NEV değeri -22357506±825275 MJ) en yüksek hayvan kapasitesine sahip IV. gruptadır (P<0,01). Çalışma sonucunda en yüksek EKE, EV değerlerinin ve en düşük SE değerinin 50-99 baş sağmal inek kapasitesine sahip olan II grup işletmelerde olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda enerji verimlilik parametreleri (EKE, EV ve SE) yönünden 50-99 baş sağmal inek kapasitesine sahip işletmelerin daha avantajlı olduğu belirlenmiştir. Enerjinin daha etkili kullanılması amacıyla serbest süt sığırı barınaklı işletmelerde 50-99 baş sağmal inek kapasitesine sahip işletmelerin kurulması tavsiye edilebilir. Ayrıca, diğer işletme gruplarında enerji etkinliğini artırmaya yönelik işletme yönetimlerini düzenlemeleri daha faydalı olacaktır. Bununla birlikte, farklı barınak planlama sistemlerine sahip süt sığırı işletmeleri için optimum işletme büyüklüğünü belirlemeye yönelik daha detaylı yeni çalışmaların yapılması tavsiye edilebilir.

Abstract:
Milk has an indispensable place in human nutrition. Effective use of energy is very important for the sustainability of animal production. Konya region, especially in recent years, in terms of cow's milk production quantity and ranks first in the number of animals in Turkey. However, semi-open free barn systems which are one of the barn planning systems suitable for animal welfare are widely used in dairy cattle breeding in Konya region. The research was carried out to evaluate the energy efficiency of dairy farms that use free system barns and to determine the optimum farm size. The farms examined in the study were identified among the qualified enterprises that could represent free system shelter dairy cattle enterprises in Konya region by using purposeful sampling method. In this research, surveys were conducted in 16 enterprises with different capacities and energy data for 2017 were evaluated. In this study, in addition to energy data, general characteristics of enterprises, structural features of shelters are examined in detailed information. According to the number of dairy cows <50 head (group I), 50-99 head (group II), 100-150 head (group III) and 150 head and above (group IV) were evaluated under 4 different groups. It was compared. Each enterprise examined in the research; electricity, diesel, oil and feed consumption energies are considered as energy inputs and milk production amounts are considered as energy outputs. According to this; energy use efficiency (EUE), milk production energy (SE), energy productivity (EP), net energy yield (NEY), total energy input and total milk production values were calculated. The difference between the groups in terms of energy efficiency was significant. EUE and EP values were as low as 0,11±0,01; 3,76±0,35 L /100MJ with III. the highest in the group 0.16 ±0.01; 5.24±0.45 L / 100MJ with the value of II. It was calculated in the group (P <0.05). SE value of the highest III. group (27,29±2,59 MJ/L) and the lowest II. (19.58±1.91 MJ / L) in the study group (P >0,01). NEY value; The highest animal capacity with the value of -4234966±293875 was the lowest in the first group; -22357506±825275 MJ with the lowest, highest animal capacity IV. group (P <0.01). As a result of the study, the highest EUE, EP values and the lowest SE values were found to be in II group farms having the capacity of 50-99 milking cows. In terms of energy efficiency parameters (EUE, EP and SE), it is determined that the enterprises with the capacity of 50-99 milk (Milch) cows are more advantageous. In order to use energy more efficiently, it is recommended to establish farms with the capacity of 50-99 milking cows in the free farmed dairy farms. In addition, it would be more beneficial for other business groups to regulate business management to increase energy efficiency. However, it can be adviced to carry out more detailed new studies to determine the optimum size of dairy farms with different barn planning systems.