Türkiye'nin deniz alanları ile ulaştırma koridorları arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir inceleme
A research to identify relationship between Turkey?s maritime areas and transportation corridors
Yazar: GÖKÇE ÇİÇEK CEYHUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERSEL ZAFER ORAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: Deniz alanları = Maritime areas ; Deniz ticareti = Sea trade ; Güvenlik = Security ; Ulaştırma = Transportation ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Ekonomik değerlerin her geçen gün daha da önemli hale geldiği günümüzde denizler, kara parçaları gibi paylaşımın sona erdiği alanları değil, paylaşımın tamamlanmamış olduğu ve dolayısı ile yeni mücadelelere konu olan alanları teşkil etmektedir. Petrol, mineraller ve deniz canlıları gibi deniz altı kaynaklarının varlığından dolayı ve ulaşım, ticaret, güvenlik ve iletişim gibi stratejik önemi haiz alanlardan dolayı öncelikle kıyı ülkeleri olmak üzere tüm ülkelerin dikkatleri denizlere çevrilmiş durumdadır ve bu durum kıyı devletlerinin de bu alanları paylaşım çabalarını beraberinde getirmektedir.Mevcut çalışmaların çoğunda deniz alanları genellikle politik, stratejik ve güvenlik yönleriyle ele alınırken, bu çalışma deniz alanları ile deniz ticareti ve dolayısıyla ulaştırma koridorları arasında bağlantı kurması bakımından önem arz etmektedir. Bu kapsamda uzman katılımcıların teyidi ile de desteklenen bu bağ, sırasıyla ?deniz ticareti?, ?ekonomik kaynaklar ile bilimsel amaçlı araştırmalar?, ?deniz koruma alanları?, ?münhasır ekonomik bölge?, ?arkeolojik bitişik bölge?, ?güvenlik? ve ?Uluslararası Adalet Divanı'nın Kararları? açısından değerlendirilmiştir.Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde ülkemizi çevreleyen Akdeniz, Ege Denizi ve Karadeniz'in deniz alanlarına ilişkin süreçler incelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde Türkiye üzerinden geçen ulaştırma koridorlarına yönelik projeler ve ülkemiz üzerinden geçen ulaştırma koridorları kapsamındaki denizyolu, demiryolu ve karayolları bağlantıları açıklanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise deniz alanları ile ulaştırma koridorları arasındaki ilişki Delphi tekniği ve teknik gereği görüşme metodu kullanılarak uzmanlardan elde edilen görüşler analiz edilerek değerlendirilmiş olup elde edilen bulguların ışığında deniz alanlarının ulaştırma koridorları üzerindeki etkileri belirlenmiştir.

Abstract:
Nowadays, the economic value of maritime areas has become very important and land areas have already been shared by the nations while maritime areas are still in the period of to be shared. Therefore, maritime areas constitute new conflicts for territories. Especially attention of coastal states has been shifted to maritime areas by the virtue of having submarine resources such as petroleum, minerals, marine organisms and having strategically significant issues such as transportation, trade, security and communication. All of these factors bring sharing efforts of maritime areas by coastal states to light.This study has worked up a connection between maritime trade and transportation corridors while maritime areas have been analyzed in terms of politic, strategic and security sides in most of the studies. Within this framework the relation which has been supported by the expert participants of this study have established in terms of ?maritime trade?, ?economic sea resources and scientific researches?, ?protected marine areas?, ?exclusive economic zone?, ?archaeological contiguous zone?, ?security? and ?Judgements of International Court of Justice?.This study consists of three chapters; maritime areas of Mediterrenean Sea, Aegean Sea and Black Sea have been analyzed in the first chapter. In the second chapter of the sudy, the projects related with transportation corridors and seaway, railway and road connections within the scope of the transportation corridors transpasses through Turkey have been examined. In the last chapter of the study, the relationship between maritime areas and transportation corridors have been assesed with the opinon of the expert participants by in dept face to face interviews as required by Delphi method. Thus, in the light of the findings by analyzing the opinions, the effects of maritime areas on tranportation corridors have been determined.