Pamukta Verticillium dahliae kleb'ın neden olduğu solgunluk hastalığına karşı arbüsküler mikorhizal fungus (AMF) ve farklı fosfor dozlarının etkileri
Effects of arbuscular mycorhizal fungi and different phosphorus doses aganist cotton wilt caused Verticillium dahliae kleb.
Yazar: AYSEL BARS ORAK
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA DEMİR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, pamukta büyük sorun olan ve kimyasal mücadelesi olmayan Verticillium dahliae Kleb.'in neden olduğu solgunluk hastalığına karşı arbusküler mikorhizal fungus (AMF) ve farklı fosfor dozlarının tekli ve ikili kombinasyonlarının etkileri araştırılmıştır.Tarla denemelerinde kullanılacak uygun pamuk çeşidi x AMF türü kombinasyonunu bulmak amacıyla iklim odasında kontrollü şartlarda V. dahliae'e duyarlı üç pamuk çeşidi (Sayar 314, Stonville 453 ve Maraş-92) ile V. dahliae'e tolerant bir pamuk çeşidi (Carmen) üç farklı AMF türü ile (Glomus intraradices, G. mossea, Gigaspora margaritha) inokule edilmişlerdir. Her bir AMF türü dört pamuk çeşidinde %19-60 arasında kolonize olurken, mikorhizal bağımlılık oranları %11-%36 arasında değişmiştir. Gerek kolonizasyon ve gerekse mikorhizal bağımlılık açısından en iyi uyum Sayar-314 x G. intraradices kombinasyonunda tespit edilmiş ve V. dahliae ile doğal bulaşık tarla şartlarında denemeye alınmıştır. 2007 ve 2008 yıllarında yürütülen tarla denemelerinde AMF izolatının yanı sıra farklı fosfor (P) dozları da ( 0 kg/da, 4 kg/da, ve 8 kg/da) kullanılmıştır.Çalışma sonucunda; özellikle AMF + 4 kg/da P uygulamasının çok etkili olduğu, pamuk bitkilerinin yeşil aksamında ve gövde kesitinde hastalık şiddetini %22-29.22 arasında düşürdüğü, yapraklardaki P içeriğinin ise AMF (+) bitkilerde AMF(-) bitkilerine oranla önemli ölçüde arttığı tespit edilmiştir. Kütlü pamuk veriminde de benzer sonuçlar elde edilmiş, AMF uygulaması yapılmayan parsellerde %14- %21 oranında azalmaların olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of singular and double combinations or Arbuscular Mycorrhizal Fungi (AMF) and different phosphorus doses were investigated against cotton wilt caused by Verticillium dahliae Kleb. which has been known as an important problem of cotton with no reasonable control measure.Under controlled conditions, it was inoculated the susceptible three cotton varieties (Sayar 314, Stonville 453 ve Maraş-92) and tolerant a cotton variety (Carmen) with three different AMF strains (Glomus intraradices, G. mossea, Gigaspora margaritha) in order to determine appropriate combination of cotton variety and AMF species to be used in field studies. While each AMF species colonized between 19-60% on four cotton varieties, mycorrhizal dependency ratio changed between 11-36%. It was determined the best conformity between Sayar-314 x G. intraradices combination in point of not only colonization but also mychorrhizal dependency, and they was studied at field contaminated naturally with V. dahliae. It was also used different phosphorus doses (0 kg/da, 4 kg/da, and 8 kg/da) in 2007 and 2008 field studies as well as AMF isolate.At the end of the study, it was found that the application of AMF + 4 kg/da P was effective by reducing the incidence of disease severity between 22-29% on shoot and stem parts of plants the phosphorus content leaves of plants with AMF (+) significantly increased in comparison with those with AMF(-). Similar results were also obtained from unpinned cotton yield and it was determined that there was the yield reduction between 14-21% in AMF (-) plots.