Arkeolojik alanlarda yerinde sergileme kavramı: Phaselis Hadrianus kapısı örneği
In situ exhibition consept in archaeological fields: Example of Phaselis Hadrian's gate
Yazar: AYÇA AKÇAY
Danışman: PROF. DR. BİLGE SAYIL ONARAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalarla eserlerin günlük hayatın içinde yer alması, tanıtılması, sergilenmesi ve toplumun bilgilendirilmesi ile farkındalık ve duyarlılık kazandırılabilir. Eserlerin sergilenmesindeki başarı, sergileri eğitici bir organizasyona dönüştürmektedir. Çalışmanın konusu olan yerinde sergileme, arkeolojik alanlardaki uygulamaları ile boyutsal, teknik, estetik ve algısal gereklilikleri sağlayarak ziyaretçilerin bilgilendirilmesini ve eserlerin de yerinde korunmasını sağlaması yönüyle ele alınmıştır. Sergileme sırasında ziyaretçi, eser ve mekan ilişkisi bağlamında sergileme elemanlarının teknolojik metotlarla sergilenmesi sürecine değinilmiştir. Uygulama alanı olarak seçilen yapı Phaselis Antik Kenti'nde bulunan Hadrianus Kapısı'dır. Yıkılmış durumdaki bu monümental yapının blokları alanda dağınık halde bulunmakta ve ziyaretçiler tarafından algılanamamaktadır. Bu kapsamda alanın bütüncül bir yaklaşımla sergilenmesi ve ziyaretçilerin yapıyı doğru algılayabilmesi için yerinde sergileme yöntemleri uygulanmıştır. Sergileme elemanlarının hazırlanması amacıyla yapıya ait bloklar sayısal görüntüleme metotlarıyla belgelenmiş ve üç boyutlu hassas modelleri elde edilmiştir. Dijital çalışmalar ile organik ve katı modelleme yöntemleri yardımıyla asıllarına uygun hazırlanan her bir blok, üç boyutlu yazıcı ile üretilerek yerinde sergilenmek üzere kapının temsili bir maketi tasarlanacaktır. Alana konumlandırılan diğer sergi elemanlarıyla birlikte arkeolojik bir yapı dijital metotlar kullanılarak iç mimarlık disiplininin barındırdığı estetik, algısal boyutsal kavramlarla sentezlenerek çalışma ziyaretçilerin ilgisine sunularak alana dair kültürel farkındalık yaratılması hedeflenmiştir. Böylelikle ziyaretçilerin kültürel miras konusunda bilinçlenmesi ve iç mimarlık disiplini ile ilişkili olan sergileme tekniklerine yeni bir yaklaşım sunması hedeflenmektedir. 

Anahtar sözcükler: Yerinde sergileme, 3B tasarım, sergi tasarımı, 3B yazıcı, Phaselis, Hadrianus Kapısı

Abstract:
The awareness and sensibility for the protection and sustainability of the cultural heritage can be gained by introducing, exhibiting and informing the artefacts to the society. The success in exhibiting the assets turns the exhibitions into an educational organization. The in-situ exhibition which is the subject of this study is addressed in terms of, its applications in archaeological areas, by providing dimensional, technical, aesthetic, and perceptual requirements, informing the visitors and protecting the artefacts in place. During the exhibition, the process of exhibiting the exhibition elements with technological methods is mentioned in the context of the relationship between the visitor, object and place. The structure chosen as the application area is the Hadrian's Gate located in the Ancient city of Phaselis. The blocks of this demolished monumental building are scattered in the area and cannot be perceived by the visitors. In this context, in-situ exhibition methods have been applied in order to exhibit the area with a holistic approach and to enable visitors to perceive the structure correctly. In order to prepare the exhibition elements, the blocks of the ancient gate were documented by using digital imaging methods and three-dimensional precise models were obtained. Each block is prepared with the help of digital studies following the originals by applying organic and solid modeling methods. Finally, a representative model of the door is designed to be displayed on site by producing the structural elements with a three-dimensional printer. Along with other exhibition elements positioned in the area, an archaeological monument is synthesized with the aesthetic and perceptual dimensional concepts embodied in the discipline of interior architecture by using digital methods, and the study is presented to the attention of the visitors and it is aimed to create a cultural awareness about the area. In this way, it is aimed to raise the awareness of visitors about cultural heritage and offer a new approach to the exhibition techniques associated with the discipline of interior architecture.

Keywords: In situ exhibition, 3D design, exhibition design, 3D printing, Phaselis, Hadrian's Gate