Sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin düşük düzeyde istenmeyen davranışlarına yönelik tepkilerinin nitel bir analizi (Kars ili ilköğretim okulları örneği)
A qualitative analyse of the responds made by classroom teachers to minor misbehaviors of students
Yazar: EBRU KARAHANCI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ EKBER ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf yönetimi = Classroom management ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Tepki = Response ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmen-öğrenci etkileşimi = Teacher-student interaction ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin düşük düzeyde istenmeyen davranışlarına yönelik tepkilerini analiz etmektir. Bu temel amaç doğrultusunda, sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin düşük düzeyde istenmeyen davranışlarına yönelik tepkilerinin; cinsiyet, yaş, kıdem ve öğretmenlik mesleği eğitiminin alındığı kurumun niteliği gibi kişisel özellikler ile sınıf düzeyi ve okulun yapısı ve özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. 

Araştırma, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Kars ili merkezinden uç örneklem yöntemi ile seçilen iki ilköğretim okulundan 9u erkek, 5i kadın toplam 14 sınıf öğretmeni ve 120 ilköğretim öğrencisi (1.,2.,3.,4. ve 5.sınıf)  ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler yüzyüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. 

Elde edilen bulgular doğrultusunda, araştırma kapsamındaki her iki okulda da düşük düzeyde istenmeyen davranışların sıklıkla görüldüğü ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin düşük düzeyde istenmeyen davranışlarına yönelik sınıf öğretmenlerinin çoğunlukla düşük düzeyde tepkiler verdikleri; ancak bazı öğretmenlerin geleneksel yaklaşımla bu davranışlara aşırı tepkiler verdikleri ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda, sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin düşük düzeyde istenmeyen davranışlarına yönelik en çok sözel uyarı, açıklama yapma ve görmezden gelme tepkilerini,  en az rehberlik hizmetlerinden yararlanma, küme/grup çalışması, anlatım şeklini değiştirme tepkilerini verdikleri ortaya çıkmıştır. Düşük düzeyde istenmeyen davranışlara yönelik çok talep edilen okulda düşük düzeyde tepkilerin daha fazla verildiği belirlenmiştir.  Az talep edilen okulda ise, daha gelenekselci bir sınıf yönetimi anlayışı içinde  ceza gibi yüksek düzeyde tepkilerin verildiği ve dayak atma, bağırma, gözdağı verme gibi etik dışı davranışlarda bulunulduğu belirlenmiştir. Yanı sıra öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda,  öğretmenlerin en çok sözle uyarma ve kızma, bağırma, görmezden gelme, söz hakkı vermeme tepkilerini; ?göz kontağı, derse dikkatini çekme, nasihat verme, mizahtan yararlanma ve kural hatırlatma tepkilerini ise en az verdikleri ortaya çıkmıştır.

Sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin düşük düzeyde istenmeyen davranışlarına yönelik tepkileri, onların cinsiyetlerine, okuttukları sınıf düzeylerine ve öğretmenlik mesleği eğitiminin alındığı kurumun niteliğine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Bununla birlikte, sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin düşük düzeyde istenmeyen davranışlarına yönelik tepkilerinin, onların yaşına, mesleki kıdemine, sınıflarındaki öğrenci sayısına ve okulların yapı ve özelliklerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to analyse the responds of the classroom teachers to minor misbehaviours of students. It was also aimed at finding out whether the responds of the teachers to such behaviours are differentiated according to the personal characteristics such as gender, age, seniority and educational institutions, level of class and structure of school or not. 

The data were collected from two primary schools in Kars province selected by extreme case sampling method in the education period of 2011-2012. 14 classroom teachers (9 male, 5 female) and 120 primary school students  (1.,2.,3.,4. and 5.classes) have participated in the study. Qualitative research method was used in the research and interviews have been made in this frame.  In collecting data interviewing form developped by the researcher was used. In the analyse of the data gained from research, content analyse was used. 

In direction of findings, it was found out that minor misbehaviors have been frequently observed in both school.  It was also found out that the classroom teachers mostly use low intervention approaches to the minor misbehaviors of the students.  However, some teachers overreactions to such behaviours in traditional approach. According to the research, it was found out that classroom teachers mostly give responds for minor misbehaviors of students such as verbal warning, making explanations and overlooking, whereas benefiting from guidance services, the cluster/group work, changing the way of expression are the less used responds of classroom teachers. It is also been observed that the less used responds of classroom teachers in the much requested schools are more common, on the other hand, responds given in the less requested schools are more traditional in classroom management such as high level of responds like ?punishment? and ?beating, shouting, intimidation which are not accepted as ethical. In the end of interviews made with students it was found out that the classroom teachers much frequently applied to ?verbal warning, getting angry, shouting, overlooking, giving no speaking right but less applied to ?eye contact, attraction interest to class, advising, benefetting from humour and reminding rules. 

The responds given by the classroom teachers to the minor misbehaviors of the students are not different from the gender of teachers, class level and educational institutions. In addition to that, the responds given by the classroom teachers to the minor misbehaviors of the students are meaningly different from the points such as age of teachers, professional seniority, the structures and characteristics of the schools. 

The responds given by the classroom teachers to minor misbehaviors of the students were not found to be statistically meaningful interms of gender of teachers, class level and educational institutions. However they are meaningly different from the points such as age of teachers, professional seniority, the structures and characteristics of the schools. The teachers in the less requested school are more traditional. They respond to such behaviours more vehemently. At the much requested schools the responds are lower level, convenient to the minor misbehaviors