Sağlık çalışanlarında teknoloji ve sosyal medya kullanımı ve ilişkili faktörler
Technology and social media use and related factors in healthcare professionals
Yazar: ZEYNEP AYTEKİN ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN ARDIÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya bağımlılığı = Social media addiction ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence

Özet:
Bu çalışmanın amacı, teknoloji ve sosyal medyanın sağlık personelleri arasında ne yaygınlıkta kullanılımının olduğunu, bağımlılığın var olup olmadığını varsa oranlarını ve ilişkili faktörleri incelemektir. Çalışmanın verileri Türkiye genelinde Aile Sağlığı Merkezi, hastane ve diğer sağlık kurumlarında çalışan 333 sağlık çalışanının online anket doldurarak katılımı ile gerçekleştirilmişir. Araştırmanın verileri Sosyo-Demografik Özellikleri Formu, Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği ile Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu kullanılarak toplanmıştır. Sağlık çalışanlarının teknoloji bağımlılığı ölçeğinden aldıkları puan 37,6±0,76 olarak, bu ölçeğin sosyal ağ bağımlılığı alt boyutundan aldıkları puan 10,73±1,06 olarak, anlık mesajlaşma bağımlılığı alt boyutundan aldıkları puan ı 11,40±1,19 olarak, çevrimiçi oyun bağımlılığı alt boyutundan aldıkları puan 6,84±0,50 olarak, web siteleri bağımlılığı alt boyutundan aldıkları puan ı ise 9,75±0,99 olarak hesaplanmıştır. Sosyal medya bağımlılığı ölçeğinden 46,82±1,40 puan alan sağlık çalışanları bu ölçeğin sanal tolerans alt boyutundan 26,29±1,63 puan, sanal iletişim alt boyutundan ise 20,63±1,41 puan olarak bulunmuştur. Analiz sonucunda hesaplanan puanlara göre, sağlık çalışanları düşük  düzeyde teknoloji ve sosyal medya bağımlısı olarak saptanmıştır. Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği alt boyutlarında bağımlılık görülmemiştir.
Teknoloji ve sosyal medya kullanımı sosyo-demografik açıdan karşılaştırıldığında; teknoloji bağımlılığı ölçeğinin sosyal ağ bağımlılığı alt boyutunda: yaş, gelir durumu, sosyal medyada ve internet sayfalarında geçirilen zaman,  çevrimiçi oyun bağımlılığı alt boyutunda: eğitim, web siteleri bağımlılığı alt boyutunda; yaş, dizüstü bilgisayarın bulunması, gelir durumu, sosyal medyada ve internet sayfalarında geçirilen zaman, anlık mesajlaşma bağımlılığı alt boyutunda; cinsiyet, sosyal medyada ve internet sayfalarında geçirilen zaman durumlarında farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sosyal medya bağımlılığı ölçeğinde, sanal tolerans alt boyutunda; cinsiyet, yaş ve sosyal medyada geçirilen zaman, sanal iletişim alt boyutunda; gelir durumu, her iki alt boyut da sosyal geçirilen zaman durumlarında farklılıkların olduğu saptanmıştır. Çalışmanın sonucunda Türkiye'de çalışan sağlık çalışanlarının farklı sosyodemografik özelliklerde ve alt boyutlarda bağımlılık gösterdiği söylenebilir.

Anahtar kelimeler:  sağlık çalışanı, bağımlılık, sosyal medya bağımlılığı, problemli teknoloji kullanımı, teknoloji bağımlılığı

Abstract:
The aim of this study is to examine the prevalence of technology and social media among health personnel, whether they are used or not, and the prevalence of them. The data of the study was carried out by filling out an online questionnaire of 333 health workers working in Family Health Center, hospital and other health outcomes, on average in Turkey. The data of the study were collected using the Socio-Demographic Characteristics Form, the Technology Addiction Scale and the Social Media Addiction Scale-Adult Form. The score obtained by healthcare professionals from technology expenditures is 37.6±0.76, the score of those who underestimate the social network load of this class is 10.73±1.06, the score of those who underestimate instant messaging is 11.40±1.19, The score for online game subtraction subs was calculated as 6.84±0.50, and the score for those not subtracting on websites was calculated as 9.75±0.99. Health users who scored 46.82±1.40 points from social media spending restrictions were found to have a virtual tolerance level of 26.29±1.63 points, and a virtual communication sub-total of 20.63±1.41 points. According to the scores calculated as a result of the analysis, health workers were found to be low-level technology and social media addicts. No addiction was observed in the Technology Addiction Scale and Social Media Addiction Scale sub-dimensions. When technology and social media usage are compared in terms of socio-demographic; In the social network addiction sub-dimension of the technology addiction scale: age, income status, time spent on social media and internet pages, in the online game addiction sub-dimension: education, website addiction sub-dimension; age, availability of laptop, income status, time spent on social media and internet pages, instant messaging addiction sub-dimension; It has been determined that there are differences in gender, time spent on social media and internet pages. In the social media addiction scale, in the virtual tolerance sub-dimension; gender, age and time spent on social media, in the virtual communication sub-dimension; It has been determined that there are differences in income status and social time spent in both sub-dimensions. As a result of the study, it can be said that health professionals working in Turkey show addiction in different sociodemographic characteristics and sub-dimensions.

Keywords:  healthcare worker, addiction, social media addiction, problematic technology use, technology addiction