Ordu ili mısır (Zeq mays L.) ekim alanlarında bulunan fitolog ve predatör böcek türleri üzerinde çalışmalar /
Yazar: GÖKSEL TOZLU
Danışman: DOÇ.DR. ÖZDEMİR ALOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Avcı böcek = Hunting insect ; Bitki koruma = Plant protection ; Mısır = Maize ; Ordu = Ordu ; Zararlı böcekler = Insect pests

Özet:
Ordu il Merkezi ile Fatsa, Gölköy, Gülyalı, Gürgentepe, Korgan, Perşembe, Ulubey, Ünye ilçeleri ve bunların bazı köy veya mevkilerindeki mısırlarda bulunan zararlı böcekler ve predatörlerini belirlemek amacıyla 1991-1992 yıllarında bu çalışma yapılmıştır. Böcekler mısırın henüz sapa kalkmadığı genç dönemlerinde atrapla, sonraki dönemlerinde ise gövde ve yaprakların silkelenip, atrap içine düşürülmesi yanında emgi şişesi yardımıyla toplanmıştır. Larvalar ve yaprak biti örnekleri % 70'lik etil alkolde saklanmış, ayrıca bazı lepidopter larvaları kültüre alınarak ergin elde edilmiştir. Laboratuvarda sınıflandırılan böcek örneklerinden bazılarının teşhisleri Bölüm Müzesindeki materyal yardımıyla, diğerleri ise ilgili uzmanlarca yapılmıştır. Bu araştırma ile mısır bitkilerinden fitofag türler olarak; Homoptera takımından 12, Heteroptera takımından 15, Thysanoptera takımından 1, Coleoptera takımından 6, Lepidoptera takımından 1 tür bulunmuştur. Yörede, çok yaygın olup, yer yer yoğun populasyon oluşturan türler; Ostrinia nubilalis Hbn. (Lepidoptera; Pyralidae), Rhopalosiphum maidis Fich., Rhopalosiphum padi L (Homoptera : Aphididae)'dir. Philaenus spumahus L. (Homoptera : Cercopidae) ve Empoasca decipiens Paoli. (Homoptera : Cicadellidae) ise potansiyel zararlılar olarak değerlendirilebilir. Karadeniz Bölgesi ve özellikle Ordu ili için ilk kayıt niteliği taşıyan fitofag türler; Stenodema turanicum Reut., Stenodema calcaratum Fn., Trigontylus ruficornis G. (Heteroptera: Miridae), R. maidis Fitch., R. padi L. (Homoptera : Aphididae)'dir. Yörede az sayıda bulunan ve yaygın olmayan fitofag türler ise; Coreus marginatus L. (Heteroptera : Coreidae), Adelphocoris lineolatus Goeze., Calocoris angularis Fb., Exolygus pratensis L., Exolygus rugulipennis Popp., Orthotylus flavosparsus C. Sahlb., Plagiognathus fulvipennis Kbm. (Heteroptera: Miridae),£t//yctema ventrale Kit., Nezera virudula L.(Heteroptera :Pentatomidae),fîrac/?ycarem/s tigrinus Schl.,Liorhyssus hyalinus FMii Stictopleurus punctatanervosus Gz. (Heteroptera : Rhopalidae), Cercopis intermedia Kirschbaum. (Homoptera: Cercopidae), Balcluiha punctata Fabricius, Cicadella viridis L, Macrosteles laevis Ribaut., Psammotettix striatus L. (Homoptera: Cicadellidae), Hyalesthes obsoletus Signoret. (Homoptra: Cixiidae), Dictyophara europaea L (Homoptera : Dictyopharidae), Ceresa bubalus F. (Homoptera : Membracidae), Haplothrips aculeatus Fabricius, (Thysanoptera : Phloethripidae), Chaetocnema tibialis lllig., Phyllotreta nigripes F., Phyllotreta atra F., Phyllotreta undulata Kutschera (Coleoptera: Chysomelidae), Psyllobora vigintiduopunctata L (Coleoptera: Coccinellidae), Cetonia aurata L (Coleoptera: Scarabaeidae)'dir. Bu araştırma ile 16 predator tür bulunmuştur. Bu türlerden Chrysoperla carnea Stephens (Neuroptera : Chrysopidae), Propylae quatuordecimpunctata L, Coccinella septempunctata L, Scymnus rubromaculatus Goeze (Coleoptera: Coccinellidae), Melanostoma melunum. L (Diptera : Syrphidae) diğer türlere göre daha yaygındır. Karadeniz Bölgesi ve özellikle Ordu ili için ilk kayıt niteliği taşıyan pradatör türler; Episyrphus balteatus De Geer, Melanostoma melunum L, Metasyrphus corollae Fabricius, Sphaerophoria scripta L ve S. turkmenika Bankowska (Diptera: Syrphidae)'dir. Orius horvathi Reut. (Heteroptera : Anthocoridae), Nabis pseudoferus Rem. (Heteroptera: Nabidae), Adalia fasciatopunctata revelieri Mulsant, Adonia variegata Goeze, Chilocorus bipustulatus L, Scymnus pallipediformis Günther, Stethorus punctillum Weise. (Coleoptera: Coccinellidae) yörede fazla yaygın olmayan ve az sayıda bulunmuş olan pradatör türlerdir.

Abstract:
This study was conducted in Ordu Province and Fatsa, Gölköy, Gülyalı, Korgan, Perşembe, Ulubey towns in order to determine phytophagous and predator species on maizes in the years of 1991 and 1992. The specimens were collected by a sweep-net, aspirator and knock-down method along growth period of the maizes. Aphids and larvae specimens were kept in 70 % ethyl alcohol. Some larvae were cultured, then adults of them were obtained. Undetermined specimens were identified by some related specialists. At the result of the research 12 homopters, 15 heteropters, 1 thysanopter, 6 coleopters and 1 lepidopter were found as phytophagous species. Among these species, Ostrinia nubilalis Hbn. (Lepidoptera : Pyralidae), Rhopalosiphum maidis Fitch., R. padi L. (Homoptera : Aphididae) were very widespread and they had high populations in some places. Philaenus spumarius L. and Empoasca decipiens Paoli. (Homoptera : Cercopidae: Cicadellidae) were abundant, so they are potential pest of the maizes. Phytophagous species newly recorded in the province are Stenodetna turanicum Reudt., Stenodema calcaratum Fn., Trigontylus ruficornis G. (Heteroptera: Miridae), R. maidis Fitch., R. padi L (Homoptera : Aphididae). Other phytophagous species are; Coreus marginatus L. (Heteroptera : Coreidae), Adelphocoris lineolatus Goeze., Calocoris angulahs Fb., Exolygus pratensis L, Exolygus rugulipennis Popp., Orthotylus flavosparsus C. Sahib., Piagiognathus fulvipennis Kbm. (Heteroptera; Miridae), Eurydema ventrale Kit., Nezera virudula L (Heteroptera : Pentatomidae), Brachycarenus tigrinus Schl., Liorhyssus hyalinus F., Stictopleurus punctatanervosus Gz., (Heteroptera : Rhopalidae), Cercopis intermedia Kirschbaum, (Homoptera: Cercopidae), Balclutha punctata Fabricius, Cicadella viridis L, Macrosteles laevis Ribaut., Psammotettix striatus L. (Homoptera: Cicadellidae), Hyalesthes obsoletus Signoret (Homoptera: Cixiidae), Dictyophara europaea L. (Homoptera : Dictyopharidae), Ceresa bubalus F. (Homoptera : Membracidae), Haplothrips aculeatus Fabricius (Thysanoptera : Phlaeothripidae), Chaetocnema tibialis lllig., Phyllotreta nigripes F., Phyllotreta atra F., Phyllotreta undulata iv Kutschera, (Coieoptera: Chysomelidae), Psyllobora vigintiduopunctata L. (Coleoptera: Coccinellidae), Cetonia aurata L (Coieoptera: Scarabaeidae). In this study 1 6 predator species were recorded. Among these species Chrysoperla carnea Stephens (Neuroptera : Chrysopidae), Propylae quatuordecimpunctata L, Coccinella septempunctata L, Scymnus rubromaculatus Goeze, (Coieoptera: Coccinellidae), Melanostoma mellinum L. (Diptera : Syrphidae) were widespread and abundant in the research area. Predators species newly recorded in the corn fields are Episyrphus balteatus De Geer, Melanostoma mellinum L, Metasyrphus corollae Fabricius, Sphaerophoria scripta L. (Diptera: Syrphidae). Onus horvathi Reut. (Heteroptera : Anthocoridae), Nabis pseudoferus Rem., (Heteroptera: Nabidae), Adalia fasciatopunctata revelieri Mulsant, Adonia variegaia Goeze., Chilocorus bipustulatus L, Scymnus pallipediformis GOnther, Stethorus punctillum Weise (Coieoptera: Coccinellidae) are other predators species which were not abundant and widespread in the province.