Yeraltı kömür madenciliğindeki temel risklerin hibrit bir risk analiz yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of major risks in underground coal mining by means of a hybrid risk analysis method
Yazar: BERKAN ER
Danışman: PROF. DR. ÇAĞATAY PAMUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Sanayinin üretim için ihtiyaç duyduğu maden hammaddeleri, madencilik faaliyetleri ile üretilmektedir. Madencilik faaliyetleri, genel olarak yerüstü madenciliği ve yeraltı madenciliği şeklinde yürütülmektedir. Yeraltı madenciliği içerdiği teknik ve jeolojik şartlar ile çalışma koşulları bakımından çok sayıda tehlike kaynağı ve risk içermektedir. Günümüzde özellikle kömür üretimi, büyük oranda yeraltı madenciliği şeklinde yapılmakta olup yeraltı kömür madenciliğinde en sık kullanılan üretim yöntemi ise uzunayak yöntemidir. 

Bu tez çalışması kapsamında, Ege Bölgesi sınırları içerisinde Kütahya ilinin Gediz ilçesinde bulunan klasik uzunayak yöntemi ile üretim yapmakta olan bir yeraltı kömür işletmesine ve Manisa ilinin Soma ilçesinde bulunan mekanize uzunayak yöntemi ile üretim yapmakta olan bir yeraltı kömür işletmesine ziyaretler gerçekleştirilerek hem klasik uzunayak yönteminin, hem de mekanize uzunayak yönteminin içerdiği tehlike kaynakları tanımlanmış, bunlardan doğabilecek riskler belirlenmiştir. Söz konusu risklerin belirlenmesinin ardından, bu riskler Fine-Kinney risk analizi yöntemi ile sınıflandırılmış ve önceliklendirilmiş, her iki üretim yöntemi için bulunan en önemli üç risk, Olay Ağacı Analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, söz konusu riskler için belirlenen önlemler ve bunların kaza önleme olasılıkları kullanılarak herbir risk için olay ağacı analizleri oluşturulmuş, analiz sonucunda sonuçların olasılıkları hesaplanarak herbir sonuç için bir risk sınıfı belirlenmiştir. Son olarak ise, yapılan çalışmanın sonuçları özetlenmiş ve her bir riskin kazaya dönüşmemesi için alınması gerekli önlemler sıralanmıştır.

Abstract:
Raw materials of mine that is needed for industry are produced using mining operations. Mining operations are mainly accomplished by either surface mining or underground mining. Underground mining has a great number of hazard sources and risks originated from technical, geological and operational conditions. Today, coal is usually mined by underground mining and longwall mining method is widely used for extracting the coal from undergrond. 

Within the scope of this thesis, visits are made to a underground coal facility which is producing with the traditional longwall method located in Gediz district of Kütahya province and in a underground coal facility which is producing with a fully mechanized longwall method in Manisa province. The sources of hazard included in the mechanized longwall method have been identified and the risks that may arise from these are determined. After determining of risks that are mentioned, these risks were classified using Fine-Kinney Risk Analysis method and three most important risks in both underground mining methods with highest risk scores were analyzed using Event Tree Analysis method. In conclusion, Event Tree Analysis was carried out for each risks using countermeasures and accident prevention probabilities. After analyzing the risks, probabilities of the results were calculated and each result was assigned to a risk class. Lastly, conclusions of study are summerazed and the measures to be taken to prevent each risk from becoming an accident are listed.