Polikistik over sendromunda insülin rezistansı ve hiperandrojenemi ile serum FGF-23, IGF-1 düzeyi ve kemik mineral dansitesi arasındaki ilişki
Association of insulin resistance and hyperandrogenemia with serum levels of FGF-23, IGF-1, and bone mineral density in polycystic ovary syndrome
Yazar: ENVER ÇİFTEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FATİH KILIÇLI
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Hiperandrojenizm = Hyperandrogenism ; Kemik dansitesi = Bone density ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
AMAÇ: Polikistik Over Sendromlu (PCOS) kadınlarda obezite, hiperadrojenizm ve yüksek östradiol seviyelerinin kemik kaybına karşı koruyucu faktörler olduğu ileri sürülmektedir. FGF-23 mineral metabolizmasını regüle eden bir fosfatonindir. Biz bu çalışmada PCOS'lu ve sağlıklı kişilerde serum FGF-23, IGF-1düzeyi, androjen düzeyleri, insulin rezistansı (IR) ve kemik mineral dansitesi arasında ilişki olup olmadığını araştırdık.
YÖNTEM: Bu çalışmada 47 PCOS'lu ve 26 sağlıklı kadının FGF-23, IGF-1 değeri, HOMA-IR ve sadece hasta grubunda DXEA ile kemik mineral dansitesi değerlendirildi. Ayrıca PCOS'lu hasta grubu IR ve hiperandrojenemisi olan ve olmayan olarak 2 gruba ayrılarak gruplar arasında çalışılan parametreler arasında fark olup olmadığı incelendi. 
BULGULAR: Bu çalışmada PCOS'lu hastaların FGF-23 değeri 137.55±75.42 (pg/ml), IGF-1 değeri 28.41±99.69 26 (ng/ml) iken kontrol grubunun FGF-23 değeri 414.81±53.02 (pg/ml) ve IGF-1 değeri 244.±58.99 (ng/ml) idi. FGF-23 yönünden gruplar arası farklılık önemliyken (p<0.05) IGF-1 açısından ise gruplar arası anlamlı bir fark yoktu. 
PCOS'lu hastalar IR olan ve olmayan olarak gruplandırıldığın da, IR olan grupta FGF-23 değeri 90.31±67.27 (pg/ml), IGF-1 değeri 229.0±113.70 (ng/ml) iken IR olmayan grupta FGF-23 değeri 175.7±58.81 (pg/ml), IGF-1 değeri 227.9±88.65 (ng/ml) olarak bulunmuştır. İki grup arasındaki fark istatiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). IR olan grupta vertebra ve femur T, Z skoru ortalamaları IR (-) gruba göre daha yüksek bulundu ancak iki grup arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı değildi. IR olan ve olmayan hastalarda FGF-23 ile vertebra T, femur Z skoru arasında istatiksel olarak zayıf olan negatif yönlü korelasyon bulundu.
Hiperandrojenemisi olan hastaların, FGF-23 ortalamaları 146.6±76.81 (pg/ml), IGF-1 ortalamaları 232.9±99.51 ve hiperandogenemisi olmayan hastaların, FGF-23 ortalamaları 111.0±67.22 (pg/ml), IGF-1 ortalamaları 214.0±103.7 idi. FGF-23 ve IGF-1 düzeyleri hiperandrojenemisi olan grupta daha yüksek bulunmuştu ancak bu fark istatiksel olarak önemsizdi.
SONUÇ: PCOS'lu hastalarda FGF-23 düzeylerinin azaldığı özellikle de insülin rezistansı olan hastalarda daha düşük olduğu bulunmuştur. Bu etkinin PCOS'lu hastalarda kemik dansitesinin korunmasında etkili olduğu düşünülmektedir. Ancak bu konunun aydınlatılabilmesi için daha fazla sayıda hasta içeren çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Polikistik Over Sendromu, İnsülin Rezistansı, FGF-23

Abstract:
AIM: It is suggested that the obesity, hyperandrogenism and higher ostradiol levels are protectives factor against bone loss in women with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS).
FGF-23 is a phosphatonin that regulates the mineral metabolism. We evaluated whether if there is an association between FGF-23, IGF-1, androgens, insulin resistance (IR) and bone mineral density in women with PCOS, and healthy controls. 
METHODS: FGF-23, IGF-1 and HOMA-IR were evaluated in both the 47 women with PCOS and 26 healthy women, and also bone mineral density was evaluated in only patient group. Afterwards, patients were compared for these parameters according to the presence of IR and hyperandrogenemia. 
FINDINGS: Mean FGF-23 was 137.55±75.42 and 414.81±53.02 (pg/ml) (p<0.05), and mean IGF-1 was 28.41±99.69 and 244.26±58.99 (ng/ml) (p>0.05) in PCOS patients and healthy controls, respectively. In PCOS patients FGF-23 values were 90.31±67.27 vs. 175.7±58.81 (pg/ml) (p<0.05), and IGF-1 values were 229.0±113.70 vs. 227.9±88.65 (ng/ml) (p<0.05), in IR and non-IR groups, respectively. T and Z scores of vertebrae and femur were higher in IR group when compared with the non-IR group, but the difference was insignificant. There was also an insignificant, poor and negative correlation between FGF-23, and vertebral T and femur Z scores in the patients with and without IR. FGF-23 and IGF-1 scores were 146.6±76.81 and 232.9±99.51 in patients with hyperandrogenemia, and 111.0±67.22 (pg/ml) and 214.0±103.7 (ng/ml) in patients without hyperandrogenemia. FGF-23 and IGF-1 levels were tend to be higher in hyperandrogenemia group, but the difference was not statistically significant.
CONCLUSION: Our results revealed that FGF-23 levels are decreased in patients with PCOS, and this decrease was particularly significant in patients with insulin resistance. According to our findings, decreases in FGF-23 levels are effective in protection of the bone density in patients with PCOS.

Key Words: Polycystic Ovary Syndrome, Insulın Resıstance, FGF-23