Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalarında koku işlevleri
Olfactory functions in patients with Crimean-Congo hemorrhagic fever
Yazar: ESRA NUR GÖKSU
Danışman: DOÇ. DR. ADEM BORA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Koku = Odor ; Koku duyusu = Smell ; Olfaktometri = Olfactometry ; Olfaktor mukoza = Olfactory mucosa ; Rinit-alerjik = Rhinitis-allergic ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmamızın amacı, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) enfeksiyonlarının erişkin hastalarda nazal fizyolojide ve koku işlevlerinde herhangi bir değişikliğe yol açıp açmadığını araştırmaktır.
Çalışmamıza Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalına Mart-Ekim 2021 tarihleri arasında başvuran ve PCR testi ile KKKA tanısı konulan 52 gönüllü hasta (Grup KKKA) ve herhangi bir koku bozukluğu öyküsü olmayan 49 sağlıklı gönüllü (Grup C) olmak üzere toplam 101 olgu dahil edilmiştir. Katılımcılara koku kaybını nicel olarak tanımlamak amaçlı Genişletilmiş Sniffin 'Sticks testi, koku bozukluğunun yaşam kalitesine olan etkisini incelemek amaçlı ise Olfaktör bozuklukları anketi [Questionnaire of Olfactory Disorders (QOD)] uygulanmıştır. Ayrıca hastaların koku fonksiyonunu etkileme olasılığı yüksek olan alerjik rinit (AR) semptomlarının değerlendirildiği 'Alerjik rinit skoru (score for allergic rhinitis; SFAR)' anketi de olguların tümüne uygulanmıştır. KKKA grubunda yer alan olguların tümüne tedavi sonrası hastaneden taburcu edilmeden önce belirlenmiş testler uygulandı.
Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, KKKA'nin hastalarda kulak burun boğaz sistemine dair semptomlar meydana getirdiği görüldü. KKKA olgularında kontrol grubuna göre Sniffin 'Sticks testi parametrelerinden yalnızca koku tanımlama testi skorunun, istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu; eşik, ayırt etme ve ortalama TDI skorlarında ise anlamlı değişiklik olmamasına rağmen tüm değerler sayısal olarak koku fonksiyonunun daha kötü olduğuna işaret etmekteydi. Ayrıca Olfaktör bozuklukları anketine göre, olgularda görülen koku kaybının yaşam kalitesinde azalmaya neden olduğu saptandı. Olfaktör bozuklukları anketi sonuçları ile Sniffin 'Sticks test sonuçları arasında yapılan korelasyon analizi anlamlı bulunmuştur. 
Çalışmamızdaki koku testlerinin SFAR anketi neticesi ile konulan alerjik rinit tanısı ile olan etkilenimi incelendiğinde; Grup KKKA da AR tanısı olan olguların olfaktör bozuklukları anketi parametrelerinden; parosmi ifadeleri, yaşam kalitesi ifadeleri ve vizuel anolog skalası ile; Sniffin Sticks testi parametrelerinden koku tanımlama testinde AR tanısı olmayan olgulara göre anlamlı değişiklik gösterdiği tespit edildi (p<0.05). AR tanısının koku tanımlama testinde kayıp meydana getirdiği, aynı zamanda yaşam kalitesi anketlerinde belirgin bozulmaya neden olduğu sonucuna vardık.
Bu çalışmada elde edilen sonuçlar ile KKKA hastalarında nazal fizyolojinin etkilendiği ve koku işlevlerinden özellikle koku tanımlamada değişiklik saptandığı, koku bozukluğu yaşam kalitesi anketlerinde belirgin etkilenimin olduğu gösterilmiştir. Bu konuda hastalığın aktif dönemi ile iyileşme döneminde yapılan test sonuçlarının da karşılaştırılmasının yapıldığı, çok merkezli, daha fazla olguyu kapsayan olfaktör bulbusun hacminin ve olfaktör nöron tutulumunun MRI görüntülemeleri ile değerlendirildiği daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu kanısındayız.
Anahtar sözcükler: KKKA, Koku işlevleri, Sniffin 'Sticks Testi, Olfaktor Bozukluklar anketi (QOD), Alerjik Rinit Skoru (SFAR)

Abstract:
The aim of our study is to investigate whether Crimean-Congo Hemorrhagic Fever (CCHF) infections cause any changes in nasal physiology and olfactory functions in adult patients.
A total of 101 cases, including 52 volunteer patients (Group CCHF) who applied to Cumhuriyet University Faculty of Medicine, Department of Infectious Diseases between March-October 2021 and were diagnosed with CCHF by PCR test, and 49 healthy volunteers (Group C) without any history of smell disorder, were included in our study. The Extended Sniffin' Sticks test was administered to the participants to quantitatively describe the loss of smell, and the Questionnaire of Olfactory Disorders (QOD) was administered to examine the effect of the olfactory disorder on quality of life. In addition, the 'Score for allergic rhinitis (SFAR)' questionnaire, which evaluates the symptoms of allergic rhinitis (AR), which has a high probability of affecting the olfactory function of the patients, was applied to all of the cases. All of the cases in the CCHF group were tested after the treatment and before they were discharged from the hospital.
When the results obtained were evaluated, it was seen that CCHF caused symptoms related to the otorhinolaryngology system in patients. In CCHF cases, only the odor identification test score among the Sniffin' Sticks test parameters was statistically significantly lower than the control group; Although there was no significant change in threshold, discrimination and mean TDI scores, all values were found to be low numerically. In addition, according to the Questionnaire of Olfactory Disorders, it was determined that the loss of smell in the cases caused a decrease in the quality of life. The correlation analysis between the results of the olfactory disorders questionnaire and the results of the Sniffin' Sticks test was found to be significant.
When the influence of the smell tests in our study with the diagnosis of allergic rhinitis made with the result of the SFAR questionnaire was examined; Among the parameters of the olfactory disorders questionnaire of the cases diagnosed with AR in group CCHF; with parosmia expressions, quality of life expressions and visual analog scale; It was determined that Sniffin Sticks test parameters showed significant changes in the odor identification test compared to the cases without AR diagnosis (p<0.05). We concluded that the diagnosis of AR caused a loss in the odor identification test, while at the same time it caused significant deterioration in the quality of life questionnaires.
With the results obtained in this study, it has been shown that nasal physiology is affected in CCHF patients and changes in olfactory functions, especially in odor identification, are detected. In this regard, we believe that additional, more comprehensive studies are needed in which the volume of the olfactory bulb and olfactory neuron involvement are evaluated with MRI imaging, multicenter, involving more cases, and the results of the tests performed during the active phase of the disease and the recovery period are compared.
Key words: CCHF, Olfactory Functions, Extended Sniffin' Sticks Test, Questionnaire of Olfactory Disorders, Score for allergic rhinitis