Samet Ağaoğlu: İnsan-eser
Samet Ağaoğlu: Man-work
Yazar: EKREM KARADİŞOĞULLARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN GÜNDÜZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağaoğlu, Samet = Ağaoğlu, Samet ; Hikaye = Story ; Roman = Novel

Özet:
"Samet Ağaoğlu, İnsan-Eser" adlı bu çalışma bir monografi denemesidir. Çalışmada, Samet Ağaoğlu' nun yetiştiği aile ortamı, öğrenimi, memuriyet yıllan ile Demokrat Parti içinde geçen politik hayatı başlıklar altında etraflıca irdelenmiştir. Türk edebiyatında hikâyeciliğiyle şöhret bulmuş olan Samet Ağaoğlu aynı zamanda Türk siyasî hayatının da önemli şahsiyetlerinden biridir. Bu bakımdan sadece 1946-1950 yıllan Demokrat Parti içinde geçen siyasî hayatı değil; aynı zamanda, 1950-1960 yıllannı kapsayan ve Türk demokrasisinde bir aşama olarak kabul edilen Demokrat Parti iktidannda milletvekilliği, bakanlık ve başbakan yardımcılığı dönemleri de, anılan esas alınarak titizlikle ele alınmıştır. Samet Ağaoğlu'nun, 1929 yılında Hukuk Fakültesi talebesi iken "Genç Türk Edebiyatı Birliği" ve birliğin yayın organı olan "Hep Gençlik" dergisinde başlayan ve Haziran 1982' de yayımlanan son hikâyesine kadar devam eden edebî hayatı, tahlilî bir metotla incelenmiştir. Ağaoğlu'nun eserleri arasında daha geniş yer verdiğimiz hikâyeleri, ortak yapı, tema, zaman, mekân ve şahıs kadrosu başlıkları altında tahlil edilmiştir.Yazarın, hikâyeleri dışında kalan anı, inceleme, gezi, bilimsel ve politik eserleri ayrı ayrı incelenmiş ve her eser hakkında bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmanın sonunda, Samet Ağaoğlu'nun edebî şahsiyeti hakkında genel bir değerlendirme yapılarak, Türk edebiyatındaki yeri belirlenmeye gayret edilmiştir.

Abstract:
This study, titled "Samet Ağaoğlu, Man - Work", is an essay of monography. The study presents a comprehensive analysis of Samet Ağaoğlu' s family background, his education, his years of civil service and his political life in the Democratic Party. Having had a good reputation for his short stories in the Turkish literature, Ağaoğlu is one of the significant figures in Turkish political life. İn this context, not only his political life in the Democratic Party from 1940 to 1950 is carefully analysed but also his career as a deputy, minister and vice - Prime minister during the reign of Democratic Party from 1950 to 1960, a period which is regarded as a significant step in the Turkish democracy. Ağaoğlu' s literary life began in 1929 when he was a student of law, in "Genç Türk Edebiyatı Birliği" and the means of publication of this union, "Hep Gençlik". İt ended in June 1982, with his last published story. He, in the 53 years of literature, has been surveyed through an analytical method.IV We have assigned a larger place to Ağaoğlu's short stories than to his other works; and they have been analysed under different titles "Structure, Theme, Time, Setting and Characterization. The writer's memoirs, travel accounts, scientific and political works except for the short stories have been analysed seperately and each work has been put under an evaluation and approach. The study concludes with a general appreciation of Ağaoğlu's place in literature and with his literary figure.