İlköğretim ikinci kademe (6, 7 ve 8. sınıflar) beden eğitimi derslerinde öğrencilerde görülen istenmeyen davranışlar ve öğretmenlerin yaklaşımlarının değerlendirilmesi
The evaluation of students` undesirable behaviors that are seen in physical education courses in primary school secondary stage (6th, 7th and 8th grades) and teachers' approaches to them
Yazar: ABDÜLVAHİT DOĞAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ADA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim beden eğitimi derslerinde ortaya çıkan istenmeyen öğrenci davranışları ve öğretmenlerin bu davranışlara yönelik yaklaşımlarını değerlendirmek ve öğretmenlerin bu konudaki eğitim ihtiyaçlarını belirlemektir. 
Araştırma, nicel ve nitel verilerin beraber kullanıldığı karma bir araştırmadır. Araştırmanın nicel boyutunda, beden eğitimi öğretmenlerinin, beden eğitimi derslerinde öğrencilerde görülen istenmeyen davranışlara ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik tarama modelinden yararlanılmıştır. Tarama modeli çerçevesinde beden eğitimi öğretmenlerinin, beden eğitimi derslerinde öğrencilerde görülen istenmeyen davranışlara karşı verdikleri tepkileri belirlemek amacıyla bir anket kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Bu desen çerçevesinde veri çeşitlemesine gidilerek beden eğitimi derslerinde görülen istenmeyen davranışlar ve bu davranışlara yönelik olarak beden eğitimi öğretmenlerinin verdikleri tepkilere ilişkin sınıf içi gözlem ve beden eğitimi öğretmenleriyle görüşme yapılmıştır.
Araştırmada gözlemler Erzurum il merkezindeki dört okulda, 6, 7 ve 8. sınıf beden eğitimi derslerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında araştırmacı tarafından geliştirilen anket ise Erzurum İl merkezinde görev yapan 115 beden eğitimi öğretmenine uygulanmıştır. Araştırma kapsamında uygulamaların yapıldığı okullarda görev yapan 9 öğretmenle de nitel görüşmeler yapılmıştır.
Yapılan gözlemler sonucunda 1056 istenmeyen davranış gözlemlenmiştir. Derslerde en çok  ?oyun ve aktiviteyi bırakıp konuşma?, ?arkadaşlarının dikkatini dağıtma?  ve ?derse geç gelme? davranışlarının gözlemlendiği belirlenmiştir. Nitel verilerden elde edilen sonuçlara göre ise beden eğitimi derslerinde en çok görülen istenmeyen davranışlar sırasıyla; sınıfta izinsiz konuşma, derse katılmama ve öğrencilerin kendi aralarında tartışmalarıdır.
Öğretmenlerin istenmeyen davranışlara karşı en çok ?sözlü olarak uyarma?, ?yapmak istemeyeceği bir iş verme?, ?sınıfın kurallarını hatırlatma? ve ?sesli uyarma? tepkilerini verdikleri belirlenmiştir. Nitel görüşme sonuçlarına göre de öğretmenler en çok sözlü uyarıda bulunma ve sınıf kurallarını anlatma ve hatırlatma tepkilerini vermektedirler.
Öğretmenlere göre istenmeyen davranışların nedenleri sırasıyla; ailevi sorunlar, motivasyon eksikliği, öğrencinin ilgi çekme isteği, çevresel faktör, okuldaki disiplin sporda (beden eğitiminde) altyapı eksikliği, öğrencilerin birbirini kıskanması, arkadaş seçimi, dikkat eksikliği ve sportif faaliyetlere karşı ön yargı olmasıdır.

Abstract:
The aim of this research is to evaluation undesirable student behaviors appearing in primary physical education lessons and teachers? approaches towards students? undesirable behaviors, and to specify teachers? need for education in this regard. 
The research is a mixed method in which qualitative and quantitative data are used together. In quantitative aspect of the research, it is benefited from survey model intended to specify physical education teachers? approaches to undesirable behaviors seen in students in physical education lessons. Within the survey model, a questionnaire is used with the intention of specifying physical education teachers? approaches towards students? undesirable behaviors in physical education lessons. In terms of the qualitative aspect of the research, case study pattern is used. In this pattern, making use of data diversification, in-class investigations and interviews with physical education teachers are made regarding undesirable behaviors in physical education lessons and teachers? approaches towards these behaviors.
In the research, investigations are made in physical education courses of 6th, 7th and 8th grades at four schools in Erzurum. Within the research, enhanced questionnaire by the researcher is applied to 115 physical education teachers working in Erzurum city center. As part of the research, qualitative interviews are made with 9 teachers working in schools where applications are made.  
As the result of the investigations, 1056 undesirable behaviors are investigated. In the lessons, mostly behaviors such as ?talking with others by leaving the game and activity?, ?distracting attention of friends?, and ?coming late to lessons? are investigated. According to the results of the qualitative data, the most undesirable behaviors in physical education lessons are respectively talking in class without teacher?s permission, not attending to the lessons, and arguing with other students.    
It is specified that teachers? approaches towards the undesirable behaviors are mostly ?verbal warning?, ?giving a task which student would not like to do?, ?reminding class rules?, and ?aural warning?.  Furthermore, according to the results of the quantitative interview, teachers mostly give reactions like verbal warning, telling about and reminding class rules.
In conclusion, according to the teachers, reasons of undesirable behaviors are respectively: family problems, deficiency of motivation, wish for drawing attention, environmental factors, discipline at schools, substructure deficiency at sports (at physical education), envying each other, friend selection, attention deficit and bias towards sports activity.