Türkiye'de sol hareketlerin evrimi ve başarısızlık nedenleri
Evolution of the left movement in Turkey and the rationale for failure
Yazar: MERTCAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ÜLKER
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Siyaset = Politics ; Sol ideolojiler = Left ideologies ; Sosyalist hareketler = Socialist movements ; Sosyalizm = Socialism ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Türkiye'de çok partili hayata geçildiği ilk günden bu yana yüzlerce parti açıldı, yüzlerce parti kapandı. Elde edilen bilgiler sonucunda, sağ partilerin hegemonyası, çok partili yaşamın ilk gününden bu yana mutlak üstünlük ile devam etmiştir. Osmanlı'nın 600 yıllık mutlak hakimiyeti sırasında, tek kişilik otoritenin ağırlığı her zaman halkın arkasındaydı, ancak bu mutlak kural halkın tüm kesimleri tarafından kabul edilmedi. Osmanlı dönemindeki ayaklanmalara ve bakarsak, ekonomik, dini ve siyasi nedenlerin varlığını görürüz. Böylece, bu algının yok edildiği döneme ayak uydurmuş bir Türkiye Cumhuriyetinde, sol görüşe karşı baskı, çok partili yaşamın başlamasından bu yana her hükümetin kullandığı bir yöntem olarak ortaya çıkmıştır. Anadolu'da  2. Meşrutiyet döneminden itibaren " ilk sol hareketler görülmeye başlanmış, Geç Osmanlı, Milli Mücadele, Tek Parti dönemi ve çok partili dönem olarak devam etmiştir. Arkasındaki entelektüel yapısıyla hafife alınmayacak bir tarihe sahip olan bu ideoloji, 1977 Ecevit hükümeti dışında Türkiye'deki ciddi başarılar ve mutlak bir hakimiyet kazanamamıştır. Türkiye'de sol hareketlerin evrimi ve iktidar olamamasının altındaki başarısızlık nedenleri tek bir nedenle açıklanamayacak kadar geniş bir perspektif çizmektedir.  Merkez-çevre teorisi, Din algısı, Türk toplum yapısı, ekonomik faktörler, solun kendi içindeki sıkıntılar olmak üzere bir çok bağlamıyla oluşturulan bu tezte, birçok soruya cevap aramıştır. Araştırmalar sonucunda, sol ideolojinin tarihsel bağlamında hangi fikirlerin var olduğu, nasıl geliştiği ve ülkemize nasıl yansıdığı konusunda birçok gözlem yapılmıştır. Bunlardan en önemlisi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bu yana solun her zaman, ''iktidarı tehdit eden, her dönemde baskı altında tutulan ve genel olarak sorunlarını açıklayamayan bir ideoloji olarak görülmesidir.'' Ayrıca Sovyetler ile Türkiye arasındaki anlaşmazlık Türkiye'de solun gelişimini mutlak ölçüde etkilemiştir.

Anahtar Kelimeler: Sol İdeoloji, Sosyalist İdeoloji, Türkiye'de sol, Sol İdeoloji ve Türkiye

Abstract:
Since the first day of the adoption of parliamentary democracy in Turkey, hundreds of parties have opened and hundreds have closed. As a result of the information obtained, the hegemony of the right parties has continued with absolute superiority since the first day of multi party life. During the 600 years of Ottoman's absolute dominance, the weight of one-man Authority was always on the back of the people, but this absolute rule was not adopted by all sections of the people. If we look at the uprisings and revolts in the Ottoman period, we see the existence of economic, religious and political reasons. Thus, in a Republic of Turkey that has kept pace with the period in which this perception was destroyed, repression against the left view has emerged as a method used by every government since the multi-party life began. Anatolian geography " 2. During the constitutional era " the first leftist movements started to be seen, Late Ottoman, National Struggle, Single-party period and Multi-party period continued. This ideology, which has a history that is not to be underestimated with its intellectual structure behind it, has paid a lot of price to meet with the people in Turkey outside of the Ecevit government of 1977 and has had its bitter consequences. Of course, the problem of the left's inability to be in power is explained with more than one result, which is a matter that has too much depth to be explained with one answer. This thesis, which was created in the context of center-environment theory, sought answers to many questions. As a result of research, many observations have been reached about what ideas there are in the historical context of leftist ideology, how they have developed and how they are reflected in our country. The most important of these is that since the establishment of the Republic of Turkey, the Left has always been seen as an ideology that threatens power, which has been pressed on in every period and which has never been able to explain its problems in general.

Keyword: Left Ideology, Socialist Ideology, Left in Turkey, Left and ideology in Turkey