Mâverdî'ye göre nübüvvetin ispatı
"The proof of prophethood", according to al-Māwrdī
Yazar: EYÜP GÜR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇELİK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Akıl = Reason ; Delailü`n-Nübüvve = Delailü`n-Nübüvve ; Ebu`l Hasan el-Maverdi = Ebu`l Hasan el-Maverdi ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Mucizeler = Miracles ; Peygamberlik = Prophethood ; İslamiyet = Islam ; İspat = Proof

Özet:
Nübüvvet, Allah-insan arasındaki iletişimi, beşer bir elçi aracılığıyla, sağlayan bir kurumdur. Allah, nübüvvetle vahyini insanın idrak seviyesine indirgemiş, böylece hem vahyin anlaşılması hem de yaşanması sağlanmıştır. Beşer bir varlığın, Yaratıcıdan mesaj almasının keyfiyetini idrak edemeyen veya aklı kutsayarak vahyi gereksiz gören Berâhime gibi bazı ilhadî hareketler nübüvvet kurumunu reddetmişlerdir. İnkâr hareketlerine karşı nübüvvetin gerekliliğini savunan İslâm düşünürleri, nübüvveti ispat etmek amacıyla delâilü'n-nübüvve türü eserler ortaya koymuşlardır.
Çalışmamızda merkeze aldığımız Mâverdî'nin A'lâmü'n-nübüvve adlı eseri, peygamberlik kurumunu savunma amacıyla yazılmış delâilü'n-nübüvve türü bir eserdir. A'lamü'n-nübüvve başta olmak üzere Mâverdî'nin diğer eserleri ve nübüvveti ispat sadedinde yazılmış klasik ve aktüel eserlerden hareketle Mâverdî'ye Göre Nübüvvetin İspatı adıyla tezimizi şekillendirdik. Öncelikle üzerinde çalıştığımız bu eser, delailü'n-nübüvve türünde yazılmış birinci el Arapça bir kaynak olduğu için eserin konumuzla ilgili bölümlerinin dilimize aktarımını yaptık. Üç bölüm halinde kategorize ettiğimiz çalışmamızın giriş bölümünde çalışmanın amacı, konusu ve metodunu ortaya koyduk. Tezin birinci bölümünde İslâm düşüncesinde nübüvvete karşı oluşmuş ilhâd akımlarını ve İslam düşünürlerinin bu akımlara karşı yaptıkları nübüvveti savunma yöntemlerini izah ettik. İkinci bölümde Mâverdî'nin üslûbu ve onun nübüvvetle ilgili kullandığı temel kavramları mütalaa ettik. Çalışmanın son bölümünde ise, Mâverdî'nin genel olarak nübüvvet kurumunu, özel olarak da Hz. Peygamber'in nübüvvetini ispatlamak amacıyla ortaya koyduğu argümanları müzakere ettik. 
Mâverdi'nin, nübüvvet kurumunun ispatında, akıl ağırlıklı bir metot kullandığını; Hz. Peygamber'in nübüvvetinin ispatında ise, mucize rivayetleri üzerinden nübüvvet doğrulması yaptığını tespit etik. Çalışmada Mâverdî'nin nübüvveti ispat anlayışını ortaya koyarken tasvîrî bir yöntem; nübüvveti ispat amacıyla eser vermiş diğer müellifler arasında onun konumunu tespit ederken yorumlayıcı bir yöntem tercih ettik.

Abstract:
Prophethood (Nubūwat) is an institution that enables communication between humans and Allah through a mortal messenger. Allah has brought His revelation (Waḥī)  down to the level of human cognition through the prophethood and thus helped revelation to be understood and practiced. Sure, apostate (Mulḥid) movements like Brahmanism, which cannot comprehend the condition of a mortal being getting messages from the Creator; or revere reason and regard. revelation (Waḥī) as unnecessary, have rejected the prophethood institution. Islamic scholars, who have defended the necessity of prophethood against apostate movements, have produced works like Dalāʼil al-Nubūwah (the proofs of prophethood) to prove prophethood.
al-Māwrdī's work, Aʻlām al-Nubūwah, which is at the center of our study, is a type of Dalāʼil al-Nubūwah, and it was written to defend the prophethood institution.  We have shaped our thesis under "The Proof of Nubūwah according to al-Māwrdī" based on the works of al- Māwrdī's 'Aʻlām al-Nubūwah' being the foremost, and also moving from classical and contemporary works written to prove the prophethood.
First, since this work we are studying is a primary Arabic source written as a type of Dalāʼil al-Nubūwah, we have translated the book's parts related to our topic. The introduction part of our study is categorized into three parts: we present the study's purpose, subject, and method.
In the first part of the thesis, we explain the Mulḥid movements formed against the Nubūwah in Islamic thought and the methods Islamic scholars used to defend Nubūwah. In the second part, we examine al-Māwrdī's style and the basic concepts he used related to Nubūwah. In the final part of the thesis, we discuss al- Māwrdī's arguments to prove Nubūwah, specifically the Nubūwah of the Prophet Muhammad. 
In the study, we have chosen a descriptive method in presenting al-Māwrdī's understanding of proving Nubūwah and an interpretative method for determining his position among other authors who produced works to prove Nubūwah. We discovered that al-Māwrdī used a reason-based method to ascertain the Nubūwah institution. We have also realized that he used miracle narratives in the Nubūwah of the Prophet Muhammad.