Muş ilinde sihir ve büyü uygulamaları
Magic and magic applications in Muş
Yazar: HABİP CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. CANSER KARDAŞ
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Büyü = Incantation ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Halk inançları = Public beliefs ; Muş = Muş ; Sihir = Magic

Özet:
Varlığı insanlık tarihi ile eşdeğer olan büyü ve büyüsel uygulamalar, insanların gücünün yetmediği ya da son çare olarak yapmış oldukları uygulamalardır. Geçmişi ilkel insanlara ve antik dinlere kadar büyü ve büyüsel uygulamalar günümüze kadar varlığını korumuştur. Anadolu coğrafyasında yaşanan din değişiklikleri, savaşlar, göçler vb durumlar büyüsel uygulamaları, araç ve gereçleri ve bir takım ayinleri günümüze kadar getirmiştir.
Dini inançlarla iç içe geçmiş olan büyüsel uygulamalar canlılığını devam ettirmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ve bilimsel çalışmalara rağmen büyüye olan inanış varlığını korumaktadır. Halk arasında yaygın olmakla birlikte teknolojik gelişmelere ayak uydurmuş, son zamanlarda medyumculuk, falcılık vb. ritüeller sosyal medya platformlarında ya da televizyon programlarında yapılmaktadır.
İnsanların bilinmeyene karşı merakı, büyünün içerisindeki sırlar, tabiata üstün gelme arzusu gibi nedenlerden dolayı büyü, doğumdan ölüme kadar toplumun her bireyini büyüsel uygulamalara itmektedir. Muş'ta yaptığımız saha çalışmaları ve bu çalışmalardan elde ettiğimiz veriler, büyünün hala farklı ad ve uygulamalarla Muş'un gündelik yaşamının bir parçası olduğu ve varlığını canlı bir şekilde devam ettirdiğini göstermektedir.
Genel olarak bu çalışmada büyünün ne olduğu, tarihsel arka planı, semavi dinlerde büyünün yeri ile günümüz Muş ilinde varlığını koruyan büyüsel uygulamalar ele alınacaktır.

Abstract:
Magic and magical practices, whose existence is equivalent to the history of humanity, are practices that people cannot afford or have done as a last resort. Magic and magical practices have survived to the present day, dating back to primitive people and ancient religions. Situations such as religious changes, wars, migrations, etc. experienced in the Anatolian geography have brought magical practices, tools and equipment and some rituals to the present day.
Magical practices intertwined with religious beliefs continue their vitality. Today, despite the developing technology and scientific studies, the belief in magic maintains its existence. Although it is common among the people, it has kept up with technological developments, and recently rituals such as psychic, fortune-telling, etc. are performed on social media platforms or television programs.
Due to reasons such as people's curiosity towards the unknown, the secrets in magic, and the desire to overcome nature, magic pushes every individual of the society from birth to death to magical practices. The field studies we have done in Muş and the data we have obtained from these studies show that magic is still a part of the daily life of Muş with different names and practices and continues its existence.
In general, in this study, what magic is, its historical background, the place of magic in monotheistic religions and the magical practices that maintain their existence in today's Muş province will be discussed