Kısıtlar teorisi ve bir üretim işletmesinde uygulama
The theory of constraints and a case in production company
Yazar: EDA İLHAN
Danışman: PROF. DR. SAİT YÜKSEL KAYGUSUZ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karlılık = Profitability ; Kısıt teorisi = Constraint theory ; Üretim işletmeleri = Production companies ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
KISITLAR TEORİSİ VE BİR ÜRETİM İŞLETMESİNDE UYGULAMA 
Günümüzde beklentilerin karşılanabilmesi için, değişim her zamankinden daha fazla gereklidir. Müşteriler ürün ve hizmetleri elde etmek için ödemek istedikleri fiyattan daha yüksek ürün ve hizmet kalitesi beklerler. Hızla değişen bir ortamda ve günümüzün baskıcı rekabet koşulları ışığında, değişmemek, rakiplerine yol açmak, onlara karşı yenik düşmek anlamına gelir. Bu sebeplerden dolayı değişim için yöntemler geliştirmemiz gerekmektedir. Bu gelişim için bilmemiz gerekenler ise; müşterilerin problemlerine çözücü ürün ve hizmet sağlamak, sistemdeki kısıtları azaltmak veya iyileştirmek, kârın en yüksek seviyeye ulaşabilmesi için en uygun mamul karmasını oluşturmaktır. Sürekli iyileştirme yöntemine sahip bir organizasyon olabilmek için, bazı temel soruların hızlı ve daha etkili cevaplandırılması gerekmektedir. Bu temel sorular ise şunlardır; "Ne değişecek?, "Neyle değişecek ?", "Değişim nasıl yapılacak?". Bu sorular, Kısıtlar Teorisi'nin düşünme sürecinde kullanılan sorulardır. Kısıtlar Teorisi (KT), kâr geliştirmeye odaklanmış bir organizasyonel değişim yöntemidir. KT'nin temel kavramı her kurumun en az bir kısıtının var olmasıdır. Bu çalışmada öncelikle, sistemlerin performansını geliştirmek ve arttırmak için sistemin kısıtlarının nasıl iyileştirileceği ya da ortadan kaldırılacağı konusunda yeni bir yaklaşım getiren KT yaklaşımı incelenmiştir. Uygulama bölümünde ise, KT yaklaşımını kullanarak ürün karması ve sonuçlarının firma kârlılığı üzerindeki etkilerini ortaya koyacak bir model hazırlanmış ve uygulanmıştır. Bu çalışmada, değişken maliyet yöntemi ile KT' nin katkı payı muhasebe sistemi karşılaştırılmıştır. En uygun mamul karmasının oluşturulmasında KT, diğer muhasebe sistemlerine göre firmaya daha fazla kârlılık sağlar. Sonuç olarak, firmalar KT kullanarak en üst düzey kârlılığa ulaşabilirler.

Anahtar Kelimeler: Kısıtlar Teorisi, Kapasite Kısıtlı Kaynak, Düşünme Süreçleri

Abstract:
THE THEORY OF CONSTRAINTS AND A CASE IN PRODUCTION COMPANY
Today, more than ever, change is essential to satisfying expectations. Customers expect higher product and service quality than the price they're willing to pay to acquire those products and services. In light of today's competitive pressures and a rapidly changing environment, to not change is to give way to one's competitors. Hence, we should understand that to improve means to change. We know that to improve means, we must provide products and services that solve customers' problems, improve or remove constraints in our processes, create product mix effectively to achieve max profit. For an organization to have a process of on-going improvement, certain basic questions need to be answered faster and more effectively. Those fundamental questions are:"What To Change?, What To Change To?, How To Cause The Change?". These are "The Thinking Process of The Theory of Constraints". The Theory of Constraints (TOC) is an organizational changing method that is focussed on profit improvement. The essential concept of TOC is that every organization must have at least one constraint. In this study first of all, the TOC has been explained. The TOC is a new performance improvement methodology that is suggests ways how to improve or eliminate systems constraints. In the application part, to provide and apply a model for product mix and the effect of the results to the profitability of the firm by using TOC approach. In this research the Variable Cost Method and the throughput accounting system of TOC were compared. TOC provides that more profitable than other accounting systems to occur optimum product mix. As a result of, firms that are using TOC, could achieve maximum profitability.

Key Words: The Theory of Constraints, Capacity Constrained Resource, Thinking Processes