Çeviri çocuk kitaplarındaki değerler eğitimi üzerine bir araştırma
A research on values found in translated children's literature works
Yazar: YELİZ BİROS
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM BAŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Kitaplar = Books ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Çocukların hemen hemen tüm gelişim evrelerinde sözlü ve yazılı edebiyat ürünlerinden faydalanılmaktadır. Çocuklar, okul öncesi döneminde dinleme becerileriyle, okul döneminde ise hem dinleme hem de okuma becerileriyle çocuk edebiyatı eserlerine ulaşmaktadırlar. Çocuk edebiyatı okuma alışkanlığı kazandırma sürecinde, ana dili öğretiminde ve edebiyat okuru yetiştirmede olduğu kadar, değer aktarımında da oldukça önemli bir yer teşkil etmektedir.  Bu sebeple çocuk edebiyatı ürünlerindeki değerlerin farkında olunması ve bu değerlerin niteliğinin incelenmesi gerekmektedir. Değerlerin içerisinde evrensel değerler ve ulusal değerler yer almaktadır. Her ülkenin kendine has ulusal değerleri vardır ve bunları korumak adına milli eğitimlerinin genel amaçlarını ulusal değerlerine göre şekillendirmektedirler. Çocuk edebiyatı ürünlerine dinleme veya okuma becerisiyle ulaşan çocuğun hedeflenen değerleri kazanması daha da kesinleşir, kendisini öğrenerek eğitir ve yaşam boyu sahip olacağı değerlerini belirlemesine katkı sağlar. Bu çalışmada, 6-10 yaş aralığındaki çocuklara yönelik hazırlanmış çeviri romanların değerler eğitimine katkıları tespit edilmiştir. Araştırmanın inceleme nesnelerini, 6-10 yaş aralığındaki çocuklara yönelik 17 ülkeye ait birer öykü oluşturmaktadır. Öyküleri tespit etmek amacıyla "Eğitim Sen İlköğretim Çocuk Edebiyatı Kitap Kataloğu" içerisinde yer alançeviri çocuk edebiyatı ürünlerinden olan öyküler, ait oldukları ülkelere göre listelenmiştir. Bu listeden yararlanılarak bir form oluşturulup, uzman görüşleri alınmıştır. Verilerin toplanmasında Schwartz Değerler Listesi kullanılmıştır. Derecelendirme yüzde dağılımı şeklinde yapılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniklerinden kategorisel içerik analizi kullanılmıştır. İncelenen eserlerde 869 değer tespit edilmiştir. Bu değerlerin 108 tanesi güç, 55 tanesi başarı, 66 tanesi hazcılık, 55 tanesi uyarılma, 211 tanesi özdenetim, 45 tanesi evrenselcilik, 102 tanesi yardımseverlik, 50 tanesi geleneksellik, 83 tanesi uyum, 94 tanesi de güvenlik değerlerini oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, roman, 6-10 yaş, değerler, değerler eğitimi, Schwartz Değerler Listesi

Abstract:
Both verbal and written literature products are used in almost all developmental stages of children. Children access the children's literature works with their listening skills during the pre-school period as well as both with their listening and reading skills during the schooling period. Children's literature has a quite important place in value transfer as well as in the process of encouraging the children to gain the habit of reading, in teaching the mother tongue and raising literature readers. Therefore, it is necessary to be aware of the values presented in children's literature products and to examine the quality of these values. Such values contain both universal values and national values. As a matter of fact; each country has its own national values and, in order to protect them, shapes their national educational purposes according to their national values. When a child accesses children's literature products with her/his listening or reading skill; it become more and more definite for her/him to acquire the targeted values, thus to learn and educate her/himself and to determine the values that s/he will have for life. In this study; contributions of the translated novels prepared for 6-10 year old children to their values education have been determined. The research objects of the study constitute a collection of stories from 17 countries, one from each country, intended for 6-10 year old children. In order to determine these stories, the translated children's literature products found in the "Education and Science Workers' Union Elementary School Children Literature Book Catalogue" were listed according to their country of origin. This list was used to create a form and obtain expert opinions. The Schwartz Values List was used to collect the data. The rating was made as percentage distribution. In the analysis of the data; categorical content analysis, a content analysis technique, was used. A total of 869 values were determined in the works examined. 108 of these values were related to power, 55 of them to success, 66 of them to hedonism, 55 of them to stimulation, 211 of them to self-control, 45 of them to universalism, 102 of them to helpfulness, 50 of them to traditionalism, 83 of them to harmony and 94 of them to security.

Keywords: Children's literature, novel, 6-10 year age, values, values education, Schwartz Values List