Bir Orta Anadolu kazası: Bor h.936-937-938 tarihli Bor Şer'iyye sicilinin tarih yazıcılığında kullanımı denemesi
One county Middle Anatolia : Bor year h.936-937-938 date Bor Law court document of to writing history of using essay
Yazar: SELMA TARAKÇI
Danışman: PROF. DR. ÖZER ERGENÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
ÖZETBor, Karaman Eyaletine bağlı Niğde Sancağı'nın sınırları içinde kendi adıyla anılanbir kaza'nın merkezidir. Bu merkez büyük bir köy durumundadır. Zamanla gelişerek hemnüfus yoğunluğu artacak hem de mekân olarak büyüyecek olan Bor'un 16.yy. başlarındadurumunu H.936, 937, 938 (M.1529, 1530, 1531) tarihli şer `iyye sicillerinden anlamakmümkündür.Burada 3 yıl için düzenlenen defterin tümü tek bir belge olarak ele alınmış ve içindekikayıtların tümü çeşitli açılardan analiz edilmiştir. İlk olarak defterin zaman sınırlarınınbelirlenmesi ve belirlenen sınırlar içinde belgelerin nasıl yer aldığı saptanmıştır. H. 936, 937,938 (M.1529, 1530, 1531) tarihleri arasında tutulan defterde 645 adet kayıt bulunmaktadır. Budefter sadece bir kadı dönemine aittir ve bu üç yıl aynı kadı'nın yetki dönemine aittir.Bu defterde her çeşit dava tutanaklarının yanında mukavele, senet, satış, vakfiyye,kefalet, vekâlet, vesayet, borçlanma, tereke, miras paylaşımı, narhlarla ilgili resmi kayıtlar,mukataa kayıtları bulunmaktadır. Bunların yanında merkezden gelen ferman ve berat gibiemirlerin yer aldığı kayıtlar da mevcuttur.Niğde'ye yakın mesafede bulunan Bor'da, sakinlerinin büyük bir kısmı bağcılıklauğraşmaktadır. Ayrıca hayvancılık ve ticaret de önemli bir yere sahiptir.H. 936, 937, 938 (M.1529, 1530, 1531) Bor şer `iyye sicillerinde mahkemekayıtlarından anlaşıldığı gibi Bor'da kadı'nın yargı, yönetim ve belediye hizmetleri ile ilgiligörevlerini gösteren kayıtlar vardır. Bor'da, mahkemenin iş yoğunluğu günlük bir (1) davadır.Bir (1) dava görülse bile köylük yer olduğu düşünüldüğünde yine de hareketli birmahkemedir. Toplum hayatının hemen hemen bütün yönlerinin yansıdığı şer'iyye sicillerinde50ekonomik, mali, hukuki, sosyal alanlarda pek çok veri mevcuttur ve 16. yy. Bor toplumuhakkında bilgi vermektedir.Netice itibariyle, şer `iyye sicilleri sosyal tarih bilgisini zenginleştirme de çok önemliyere sahiptir.51

Abstract:
ABSTRACTBor named with its name is a county center located in boundaries of Niğde dependingon Karaman State. This center is a big village situation. It is possible to understand conditionof Bor which shall develop in time both by means of population growth and settlementenlargement at the beginning of 16 century from court records dated M.1529, 1530, 1531.Here, all of the note book prepared for 3 years has been held as one document andinside records has been analyzed with certain aspects. First of all, time limits of note bookhave been defined and how documents placed with in defined limits has been identified.There are 645 records in the note book which has been recorded between dates M.1529, 1530,1531. This note book belongs to only one cadi period and these three years belongs to thesame cadi authority period.In this note book besides every kind of court records, there are also records aboutcontract, bill, sale, wakf specification, bail, security, debt, estate asset, inheritance share, pricedefinition. In addition to these, there also sultan orders coming from center.In Bor located near to Niğde, major part of the residences engages with viniculture.Moreover, cattle and trade have an important place.There are records understood from court records of Bor during date M.1529, 1530,1531 displaying duties of cadi about law, management and municipality services. In Bor, thecourt density in one day is just one case. In spite of one case, due to fact that it is a village,still it is an active court. There are lots of data related to economical, financial, and law fieldsin court records reflecting nearly whole aspect of society and giving idea about Bor society in16 century.52As a result, court records have important place in enrichment of social historicalknowledge.53