Yerli kenevir çeşitlerinde azot dozu uygulamalarının lif verimi ile bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
Effect of nitrogen dose applications on fiber efficiency and some quality properties in domestic cannamic varieties
Yazar: MUSTAFA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SELİM AYTAÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kenevir = Hemp ; Lif kalitesi = Fiber quality ; Lif özellikleri = Fiber properties ; Sap verimi = Stalk yield

Özet:
Bu çalışma, 2021 yılı Samsun ekolojik koşullarında ülkemizin tescilli ilk kenevir çeşitleri Vezir ve Narlı ile, beş azotlu gübre dozunun (0, 7, 14, 21, 28 kg/da) morfolojik, fizyolojik ve kimyasal özelliklerine etkisinin incelenmesi amacıyla Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü uygulama alanında, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü yürütülmüştür. 
Narlı ve Vezir çeşitlerinin bitki boyları arasında önemli farklılıkların olmadığı belirlenmiştir. Farklı azot uygulamalarında, 218.30 cm ile 87.30 cm arasında bitki boyu değişmiştir. Bitki boyu en yüksek çeşit 14 kg/da saf azot uygulamasında Vezir çeşidinden, en düşük bitki boyu hiç gübre uygulanmayan Narlı çeşidinde ölçülmüştür. Narlı çeşidinin lif verimi ortalaması dekara 156.64 kg, Vezir çeşidinin 147.72 kg olarak belirlenmiştir. Lif veriminin en yüksek olduğu uygulama 21 kg/da gübre dozu uygulanan Narlı çeşidinde 290.97 kg ile en düşük ise 30.69 kg ile Narlı çeşidinin kontrol uygulamasında belirlenmiştir. Lif oranının en yüksek olduğu uygulama Narlı çeşidinde %22.16 ile 14 kg/da azot uygulamasında, en düşük lif oranı ise, %18.72 ile Vezir çeşidinin 0 kg/da azot uygulamasında belirlenmiştir.
Tek lif kopma kuvveti 270 cN ile 578 cN arasında belirlenmiştir. En yüksek lif kopma kuvveti, 21 kg/da saf azot uygulanan Narlı çeşidinde (578 cN), en düşük (270 cN) 14 kg/da saf azot uygulnanan Narlı çeşidinde belirlenmiştir. Tek lif uzunlukları, azot uygulamalarıyla birlikte 247 mm ile 418 mm arasında değişmiştir. En yüksek tek lif uzunluğu, Narlı çeşidinin 21 kg/da azot uygulamasında (418 mm), en düşük tek lif uzunluğu ise Narlı çeşidinin 0 kg/da (kontrol) uygulaması (247 mm) sonucu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in order to examine the effects of five nitrogen fertilizer doses (0, 7, 14, 21, 28 kg/da) on the morphological, physiological and chemical properties of our country's first registered cannabis varieties Vezir and Narlı in Samsun ecological conditions in 2021. It was carried out in three replications according to the randomized blocks experimental design.
It was determined that there were no significant differences between plant heights of Pomegranate and Vezir cultivars. Plant heights varied between 218.30 cm and 87.30 cm in different nitrogen treatments. The highest plant height was measured in the Vezir variety with 14 kg/da pure nitrogen application, and the lowest plant height was measured in the Narlı variety, where no fertilizer was applied. The average fiber yield of the Pomegranate variety was determined as 156.64 kg per decare, and 147.72 kg for the Vezir variety. The application with the highest fiber yield was determined as 290.97 kg in the Narlı variety with a fertilizer dose of 21 kg/da and the lowest with 30.69 kg in the control application of the Narlı variety. The highest fiber ratio was determined in the Pomegranate variety with 22.16% at 14 kg/da nitrogen application, and the lowest fiber ratio with 18.72% in the 0 kg/da nitrogen application of the Vezir variety.
The single fiber breaking strength was determined between 270 cN and 578 cN. The highest fiber breaking strength was determined in the Narlı variety (578 cN) applied with 21 kg/da of pure nitrogen, and the lowest (270 cN) was determined in the Narlı variety with 14 kg/da pure nitrogen applied. Single fiber lengths ranged from 247 mm to 418 mm with nitrogen treatments. The highest single fiber length was determined in the 21 kg/da nitrogen application (418 mm) of the Narlı variety, and the lowest single fiber length was determined as a result of the 0 kg/da (control) application (247 mm) in the Narlı variety.