Epilepsi tanılı erişkinlerde mizaç özelliklerinin çocukluk çağı travmaları ve bağlanma örüntüleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investi̇gati̇on of the relati̇onshi̇p between temperament characteri̇sti̇cs and chi̇ldhood traumas and attachment patterns i̇n adults wi̇th epi̇lepsy
Yazar: HİDAYET CANDAN
Danışman: PROF. DR. SERVET EBRİNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Epilepsi = Epilepsy ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Amaç: Epilepsi hastalarında genel topluma göre bazı mizaç ve kişilik özelliklerinin daha baskın olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada amacımız epilepsi tanılı erişkinlerde sık görülen baskın mizaç özelliklerini, çocukluk çağı travmalarını ve bağlanma örüntülerini tespit etmek, çocukluk çağı travmaları ve bağlanma örüntülerinin mizaç özellikleri ve hastalık gidişatı ile arasındaki ilişkileri incelemek ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmaktır. Literatür bilgilerimize göre epilepsi hastalarında mizaç özelliklerini araştıran çalışmalar mevcut olmakla birlikte çocukluk çağı travmalarının ve bağlanma örüntülerinin mizaç özelliklerine ve hastalık seyrine etkisini inceleyen ve kontrol grubu ile karşılaştıran bir çalışmanın olmaması bu anlamda yapılan ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır. 
           Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda S.B.Ü İstanbul Sultan 2.Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji polikliniğine ardışık olarak başvuran, 18-65 yaş arası, epilepsi tanısı almış olan ve dahil edilme kriterlerini taşıyan toplam 51 hasta ile kontrol grubunu oluşturan 51 sağlıklı kişi olmak üzere toplam 102 kişi ile görüşme yapılarak örneklem grupları oluşturulmuştur. Epilepsi ve kontrol grubuna Sosyodemografik Veri Formu ve baskın mizaç özelliklerini belirlemek amacıyla TEMPS-A Mizaç Ölçeği (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego Autoquestionaire), çocukluk çağı travma tiplerini ve şiddetini ölçmek amacıyla Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) ve bağlanma stillerini belirlemek amacıyla Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği (ÜBBSÖ) uygulandı.
           Bulgular: Çalışmamızda grupların TEMPS-A mizaç ölçeği alt boyutlarının karşılaştırılmasında epilepsi grubunda anksiyöz, irritabl, depresif ve siklotimik mizaç puanları kontrol grubundan daha yüksek saptanmıştır. Hem epilepsi hem de kontrol grubunda hipertimik mizaç saptanmamıştır. Grupların ÇÇTÖ alt boyutlarının karşılaştırılmasında epilepsi grubunda duygusal ihmal, duygusal istismar ve cinsel istismar puanları kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. Epilepsi grubunda depresif mizaç ile duygusal istismar ve fiziksel ihmal arasında, anksiyöz mizaç ile duygusal istismar, duygusal ihmal ve fiziksel ihmal arasında istatistikçe anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Grupların ÜBBSÖ alt boyutlarının karşılaştırılmasında kontrol grubunda güvenli bağlanma puanları daha yüksek saptanmıştır. Epilepsi grubunda kaygılı kararsız bağlanma puanı depresif mizaç, irritabl mizaç ve anksiyöz mizaca sahip olanlarda daha yüksek bulunmuş, siklotimik mizaca sahip olanlarla arasında istatistikçe anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Kaygılı kararsız bağlanma puanı ile ÇÇTÖ toplam puanı, duygusal istismar puanı, fiziksel istismar puanı ve duygusal ihmal puanı arasında pozitif yönlü istatistikçe anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda hastaların epilepsi başlama yaşı, hastalık süresi ve en son nöbet zamanı ile ÇÇTÖ, ÜBBSÖ ve TEMPS-A mizaç ölçeği ve alt boyutlardan elde edilen skorlar incelendiğinde anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
          Sonuç: Çalışmamızda epilepsi hastalarında baskın mizaç özelliklerinin ve çocukluk çağı travmalarının daha fazla, kontrol grubunda ise güvenli bağlanma puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda çocukluk çağı travmalarının ve kaygılı kararsız bağlanmanın epilepsi hastalarında mizaç özellikleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, kronik hastalığa sahip olmanın getirdiği etkilenimler, travmatik yaşantılar ve güvensiz bağlanma örüntüleri epilepsi hastalarında mizaç özelliklerini etkilemektedir. Genel olarak psikopatoloji ile ilişkili olduğu gösterilen mizaç özelliklerinin, çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stilleri ile araştırılması büyük önem taşımaktadır. Psikopatoloji varlığında mevcut epilepsi tedavisi ile birlikte multidisipliner yaklaşımla ele alınması, hastalık seyrine ve yaşam kalitesine olumlu katkılar sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: It is known that some temperament and personality traits are more dominant in epilepsy patients than in the general population. In this study, our aim is to determine the dominant temperament characteristics, childhood traumas and attachment patterns that are frequently seen in adults with epilepsy, to examine the relationships between childhood traumas and attachment patterns with temperament characteristics and disease course, and to compare them with a healthy control group. According to our knowledge of the literature, although there are studies investigating temperament characteristics in epilepsy patients, the absence of a study examining the effects of childhood traumas and attachment patterns on temperament characteristics and disease course and comparing it with the control group is the first study conducted in this sense.
           Materials and Methods: In our study, a total of 51 patients, aged 18-65 years, diagnosed with epilepsy and meeting the inclusion criteria, who consecutively applied to the Neurology outpatient clinic of S.B.U Istanbul Sultan 2.Abdülhamid Han Training and Research Hospital, and 51 healthy people, including 51 healthy people, were included in the control group. Sample groups were formed by interviewing. Sociodemographic Data Form for epilepsy and control groups and TEMPS-A Temperament Scale (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego Autoquestionaire) to determine dominant temperament characteristics, Childhood Trauma Scale (CTS) to measure childhood trauma types and severity, and attachment the Three Dimensional Attachment Styles Scale (TDASS) was applied to determine the styles of the participants.
           Results: In our study, when the TEMPS-A temperament scale sub-dimensions of the groups were compared, the anxious, irritable, depressive and cyclothymic temperament scores were found to be higher in the epilepsy group than in the control group. Hyperthymic temperament was not detected in both epilepsy and control groups. In the comparison of the CTS sub-dimensions of the groups, emotional neglect, emotional abuse and sexual abuse scores were found to be higher in the epilepsy group than in the control group. A statistically significant difference was found between depressive temperament and emotional abuse and physical neglect in the epilepsy group, and between anxious temperament and emotional abuse, emotional neglect and physical neglect. In the comparison of the TDASS sub-dimensions of the groups, secure attachment scores were found to be higher in the control group. In the epilepsy group, the anxious-ambivalent attachment score was found to be higher in those with depressive, irritable, and anxious temperaments, and no statistically significant difference was found between those with cyclothymic temperament. A statistically significant positive correlation was found between the anxious ambivalent attachment score and the CTS total score, emotional abuse score, physical abuse score and emotional neglect score. In our study, when the patients' epilepsy onset age, disease duration, and last seizure time were examined, no significant correlation was found when the scores obtained from the CTQ, TDASS, and TEMPS-A temperament scales and sub-dimensions were examined.
           Conclusion: In our study, it was found that dominant temperament characteristics and childhood traumas were higher in epilepsy patients, and secure attachment scores were higher in the control group. At the same time, it was determined that childhood traumas and anxious ambivalent attachment were associated with temperament characteristics in epilepsy patients. In conclusion, the effects of having a chronic disease, traumatic experiences and insecure attachment patterns affect temperament characteristics in epilepsy patients. It is of great importance to investigate temperament characteristics, which are generally associated with psychopathology, with childhood traumas and attachment styles. We think that in the presence of psychopathology, a multidisciplinary approach together with the existing epilepsy treatment will contribute positively to the course of the disease and quality of life.