Acil yoğun bakım ünitesinde sepsis tanılı hastalarda başvuruda ölçülen iyonize kalsiyum düzeyinin prognostik değeri
The prognostic significance of the ionized calcium value measured at admission in patients with sepsis in the emergency intensive care unit
Yazar: AHMET ÇAK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KÜRŞAT AYRANCI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Kalsiyum neredeyse tüm hücresel süreçlerde önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle hücre içi ve sistemik kalsiyum konsantrasyonları sıkı bir şekilde kontrol edilmektedir. Ancak serum total kalsiyum konsantrasyonları hipoalbuminemi gibi çok sayıda faktörden etkilenmektedir. Kalsiyum metabolizmasının gösterilmesinde iyonize kalsiyum seviyesinin ölçümü daha önemlidir. Sepsis sırasında kalsiyum metabolizmasının sıkı kontrolü bozulmaktadır. Ancak sepsis nedeniyle yoğun bakım ünitesine (YBÜ) kabul edilen hastalarda iyonize kalsiyum seviyelerinin prognostik önemi tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı sepsis nedeniyle YBÜ'ye kabul edilen olgularda iyonize kalsiyum seviyelerinin prognostik öneminin değerlendirilmesidir. 
	Gereç ve yöntem
	Ocak 2020 ile Aralık 2021 tarihleri arasında 24 aylık sürede Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi acil servisine başvurup acil YBÜ'ye sepsis tanısı ile yatırılan 228 hasta çalışmaya dahil edildi. Sepsis tanısında Sepsis-3 tanımı dikkate alındı. Hastaların demografik özellikleri, vital bulguları, Ardışık Organ Yetersizlik Değerlendirmesi (SOFA), Hızlı Ardışık Organ Yetersizlik Değerlendirmesi (qSOFA), başvuru iyonize kalsiyum ve total serum kalsiyum seviyeleri, başvurudaki kan gazı, hemogram ve biyokimya parametreleri, ilk 24 saatteki oksijen destek ihtiyacı ve vazopresör ihtiyacı, acil YBÜ kalış süresi, hastane yatış süresi, hastane sonlanımı, 7 ve 28 günlük mortalite durumu retrospektif olarak taranarak analiz edildi. 
	Bulgular
	Hastaların ortalama yaşı 72,1 ± 14,6 (20-102 yıl) idi. Erkek/Kadın oranı 1.3/1 idi. Olguların ortalama iyonize kalsiyum düzeyi 1,07 ± 0,20 mmol/L, albümine göre düzeltilmiş kalsiyum düzeyi 9,20 ± 1,06 mg/dL idi. İyonize kalsiyuma göre hastaların %57,5'inde hipokalsemi, %32'sinde normokalsemi ve %10,5'inde hiperkalsemi vardı. Bu oranlar düzeltilmiş kalsiyuma göre sırasıyla %29,4, %64 ve %6,6 idi. İlk 24 saatte hastaların %20,2'sinde mekanik ventilasyon, %30,3'ünde vazopresör ihtiyacı gelişmişti. Olguların %22,4'ü acil YBÜ'de kaybedilmişti. Yedi günlük mortalite oranı %25,4, yirmi sekiz günlük mortalite oranı %47,8 iken, hastane mortalite oranı %57,9'a kadar çıkmaktaydı. İyonize kalsiyum seviyesi hastane sonlanımı (p=0,281), 7 günlük mortalite (p=0,136) ve 28 günlük mortaliteye (p=0,398) göre değişmemekteydi. ROC analizlerinde, iyonize kalsiyum konsantrasyonlarının 7 günlük mortalite (AUC=0,561, %95 GA 0,494-0,626, p=0,188), hastane sonlanımı (AUC=0,525, %95 GA 0,458-0,591, p=0,517) ve 28 günlük mortalitede (AUC=0,512, %95 GA 0,445-0,578, p=0,761) tek başına belirleyici olmadığı izlendi. İyonize kalsiyum seviyeleri, mortalite belirteci olarak anlamlı sonuç veren SOFA skoru, YBÜ kalış süresi ve hastanede kalış süresi ile de korele değildi. 
	Sonuç 
	Kalsiyum seviyelerinin gösterilmesinde iyonize kalsiyum, düzeltilmiş total serum kalsiyum seviyelerinden daha doğru bilgiler sağlayabilir. Sepsis olgularında hipokalsemi sıklığı oldukça yüksektir. Ancak sepsis nedeniyle YBÜ'ye kabul edilen hastalarda iyonize kalsiyumun prognostik değeri sınırlıdır.
Anahtar kelimeler: İyonize kalsiyum, Düzeltilmiş kalsiyum, Sepsis, Yoğun bakım ünitesi

Abstract:
Calcium plays an essential role in nearly all cellular processes. Therefore, cellular and systemic calcium concentrations are tightly regulated. The serum total calcium concentration is affected by many factors such as hypoalbuminemia. Ionized calcium is more important than corrected calcium for the assessment of calcium metabolism. Derangements in tight regulation of calcium metabolism frequently occur during sepsis. However, the prognostic value of ionized calcium in patients admitted to the intensive care unit (ICU) due to sepsis is not known exactly. The aim of our study is to evaluate the prognostic importance of ionized calcium level in patients admitted to the emergency ICU due to sepsis.
Material and methods
Between January 2020 and December 2021, within a 24 month period, 228 patients who were admitted to the emergency department of Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine and hospitalized with the diagnosis of sepsis in the emergency ICU were included in the study. Sepsis-3 definition was considered in the diagnosis of sepsis. Demographic characteristics, vital signs, Sequential Organ Failure Assessment (SOFA), Quick Sequential Organ Failure Assessment(qSOFA) score, admission ionized calcium and corrected calcium levels, admission blood gas analysis, hemogram and biochemistry parameters, vasopressor requirement and oxygen support requirement in the first 24 hours, length of emergency ICU stay and hospital stay, hospital outcome, 7-day and 28-day mortality were recorded retrospectively and analyzed.
Results
The mean age of the patients was 72.1 ± 14.6 (20-102 years). The male/female ratio was 1.3/1. The mean ionized calcium level of the cases was 1.07 ± 0.20 mmol/l, and the corrected by albumin calcium level was 9.20 ± 1.06 mg/dl. According to ionized calcium, 57.5% had hypocalcemia, 32% had normocalcemia, and 10.5% had hypercalcemia. These rates were 29.4%, 64% and 6.6%, respectively, according to corrected calcium. In first 24 hours mechanical ventilation and vasopressor treatment were required in 20.2% and 30.3%, respectively. 22.4% of the patients died in the emergency ICU. While the 7-day mortality rate 25.4%, the 28-day mortality rate was 47.8%, the hospital mortality rate was 57.9%. Ionized calcium level did not differ according to 7-day mortality (p=0.136), hospital outcome (p=0.281), and 28-day mortality (p=0.398). In ROC analyses, ionized calcium level was not predictive of 7-day mortality (AUC=0.561, 95% CI 0.494-0.626, p=0.188), hospital outcome (AUC=0.525, 95% CI 0.458-0.591, p=0.517), and 28-day mortality (AUC=0.512, 95% CI 0.445-0.578, p=0.761). Ionized calcium level was not correlated with SOFA, length of ICU stay, and length of hospital stay, which were significant indicators of mortality.
Conclusion
Ionized calcium can provide more accurate results than corrected total serum calcium in demonstrating calcium levels. The frequency of hypocalcemia is high in patients with sepsis. However, the prognostic value of ionized calcium is limited in patients admitted to the emergency ICU due to sepsis.
Key words: Ionized calcium, Corrected calcium, Sepsis, Intensive care unit