Auralı, aurasız migren ve gerilim tipi başağrılı hastalarda serebral kan akım hızlarının incelenmesi
Evaluation of cerebral blood flow velocities in patients with migraine (With and without aura) and tension-type headache
Yazar: ŞEBNEM KARAÇAY ÖZKALAYCI
Danışman: PROF. DR. BİJEN NAZLIEL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
Migrenin vasküler teorisine göre; migren hastalarında kortikal anormal uyarılabilirliliğe cevap olarak önce reseptör aktivasyonuna bağlı vazokonstrüksiyon ardından salınan nöropeptitlerin ekstravazasyonuna bağlı vazodilatasyon oluşur. Gerilim tipi baş ağrısı etyopatogenezinde ise vasküler faktörlerin etkili olup olmadığı tartışmalıdır. Gerilim tipi baş ağrısının gelişiminde muskuler faktörlerin ön planda rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada auralı, aurasız migren ve GTB hastalarında atak dışı dönemde serebral kan akım hızları incelendi. Çalışmada 30?u aurasız, 10?u auralı migren, 10?u gerilim tipi baş ağrısı olan toplam 50 hasta ile 25 sağlıklı kontrol grubu baş ağrısız dönemde incelemeye alındı. TKD ile bilateral OSA, ASA, PSA, VA ve BA ortalama, tepe serebral kan akım hızları ve pulsatil index değerleri ölçüldü.
Hasta ve kontrol grupları arasında ağrılı ve ağrısız taraflar arasında serebral kan akım hızları arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. (p>0,05) Çalışmamızda gruplar arasında ön dolaşımda ortalama, tepe serebral kan akım hızları ve pulsatil index değerlerinde istatistiksel anlamlı farklılık bulunmazken, baziler arter ortalama ve tepe serebral kan akım hızlarında anlamlı artış saptandı. (p<0,05) Diğer gruplara kıyasla kronik GTB hastalarının baziler arterlerindeki ortalama ve tepe serebral kan akım hızındaki istatistiksel olarak anlamlı artmanın merkezi sensitizasyon sonucu oluşan NO ve CGRP salınımı ve bu nörotransmitterlerin vazodilatasyona duyarlılığının artması ile ilişkili olduğu düşünülmüştür. Çalışmamızda auralı ve aurasız migren hastalarında serebral kan akım hızları ve pulsatil indexlerinde farklılık saptanmaması migren patogenezinde vasküler teoriden ziyade nöral teorinin daha etkin olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
According to the vascular theory of migraine, as a response to cortical abnormal arausability; initially there is vasoconstriction due to receptor activation followed by vasodilatation due to extravasations of neuropeptids. It is debated whether vascular factors have a role in the ethiopathogenesis of tension-type of headache and it?s believed that muscular factors are more prominent and plays a leading role in tension-type of headache. In this study cerebral blood flow velocities in patients with migraine (with and without aura) as well as in patients with tension-type of headache were evaluated.
A Total of 50 patients; 30 migraine patients with-out aura, 10 migraine patients with aura and 10 patients with tension-type of headache were evaluated during a head-ache free episode. Mean, peak cerebral blood flow velocities and pulsatility indexes of bilateral anterior, middle, posterior cerebral as well as vertebral and basilar arteries were determined.
There were no statistically significant differences in between cerebral blood flow velocities on headache side and nonheadache side as well as in normal controls. In this study no statistically significant differences were present in between groups on mean, peak and PI indexes on anterior circulation arteries however a statistically significant increases in mean and peak velocities of basilar artery was present (p<0.05) When compared to other groups , the increases in mean and peak cerebral blood flow velocities in patients with tension-type of headache may be due to the release of NO and CGRP following the central sensitization as well as to the increases in vazodilating responses of neurotransmitters.
Lack of difference in cerebral blood flow and pulsatility indexes in migraine patients with and without aura may be due to more prominent affects of neural than vascular factors in migraine pathogenesis.