Atipik antipsikotik bir ilaç olan olanzapin'in farmasötik preparatlarda ve biyolojik ortamlarda biyoanalitik yöntem validasyonu
Bioanalytical method validation of olanzapine, an atypical antipsychotic drug, in pharmaceutical preparations and biological media
Yazar: MEVLÜT ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KADIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Spektrofotometri = Spectrophotometry ; Spektrofotometri-ultraviyole = Spectrophotometry-ultraviolet ; Trankilizan ajanlar = Tranquilizing agents

Özet:
Atipik Antipsikotik Bir İlaç Olan Olanzapin'in Farmasötik Preparatlarda ve Biyolojik Ortamlarda Biyoanalitik Yöntem Validasyonu
Amaç: Atipik antipsikotik bir ilaç olan olanzapinin farmasötik preparatlarda ve plazmada miktar tayini için literatürdeki mevcut yöntemlere alternatif olarak basit, hassas ve yeni bir UV-Görünür Bölge Spektrofotometri, HPLC ve LC-MS yöntemleri geliştirilip geçerlilik testlerinin yapılması ve daha sonra şizofreni ve bipolar affektif bozukluk tanısı almış hastaların plazmalarında olanzapinin miktar tayinlerinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: UV-Görünür Bölge Spektrofotometri yönteminde, 272 nm dalga boyu kullanıldı. HPLC yönteminde, UV dedektör, su (%0.1 TFA)-metanol-asetonitrilden (30:40:30, h/h/h) oluşan hareketli faz, C18 kolon, 1 mL/dk akış hızı ve 10 µL enjeksiyon hacmi çalışma parametreleri kullanıldı. LC-MS yönteminde ise su (%0.1 formik asit)-asetonitril (20:80, h/h) hareketli fazı, C18 kolon, 1 mL/dk akış hızı, MS dedektör, pozitif iyonizasyon, internal standart olarak irbesartan kullanıldı. MS spektrumlarında olanzapin ve irbesartan için moleküler iyon değerleri sırasıyla 313.2 ve 429.2 olarak belirlendi.
	Bulgular: UV-Görünür Bölge Spektrofotometri, HPLC ve LC-MS yöntemleri geliştirildikten sonra yöntem geçerlilik testleri yapıldı. Her üç yöntemin doğruluk (%BH) değerleri %5.0'den ve kesinlik (%BSS) değerleri %4.5'den küçük, farmasötik preparatlarda analitik geri kazanım değerlerinin ortalama %100.7, plazmadan geri kazanım değerlerinin ise ortalama %98.98 olarak tespit edildi. Plazma ve standart çözeltilerin LOQ ve LOD değerleri sırasıyla 0.7-0.33 μg/mL ve 2.0-1.0 μg/mL ve (UV-Görünür Bölge Spektrofotometri); 0.25-0.1 μg/mL ve 0.25-0.08 μg/mL (HPLC); 2.0-0.9 ng/mL ve 2.0-0.7 ng/mL (LC-MS) olarak belirlendi. 
Sonuç: Geliştirilip geçerlilik testleri yapılan her üç yöntem ile beş farklı farmasötik preparatta ve plazmada olanzapin miktar tayinleri yapıldı. Şizofreni ve bipolar affektif bozukluk tanısı konulan altı hastanın plazmasında LC-MS yöntemiyle olanzapin miktar tayinleri gerçekleştirildi. Çalışma sonucunda, her üç yöntemin kalite kontrol ve klinik çalışmalarında başarıyla uygulanabileceği sonucuna varıldı. 

 Anahtar Kelimeler: HPLC, LC-MS, olanzapin, spektrofotometri

Abstract:
Bioanalytical Method Validation of Olanzapine, an atypical antipsychotic drug, in Pharmaceutical Preparations and Biological Media
	Aim: It was aimed to develop and validate a simple, sensitive and novel UV-Visible Spectrophotometric, HPLC and LC-MS methods to determination of olanzapine in different pharmaceutical preparations and biological media as an alternative to present methods in the literature, and than apply this proposed methods on to the plasma samples collected from patients diagnosed with schizophrenia and bipolar affective disorder.
	Material and Method: 272 nm wavelength was used in UV-Vis Spectrophotometry. In HPLC method, UV detector, water (%0.1 TFA)-methanol-acetonitrile (30:40:30, v/v/v)  as mobile phase, C18 column, 1 mL/min flow rate and 10 µL injection volume parameters were selected. In LC-MS method, water (%0.1 formic acid)-acetonitrile (20:80, v/v) as mobile phase, C18 column, 1 mL/min flow rate, MS detector, positive ionization and irbesartan (IS) parameters were prefered. Molecular ion for olanzapine and irbesartan were 313.2 and 429.2, respectively.
	Results: UV-Vis Spectrophotometry, HPLC and LC-MS methods were developed and method validation tests were performed. For all of them, accuracy (%RE)  were lower than %5.0, precision (%RSD) were lower than %4.5,  mean analytical recovery for pharmaceutical preparation was %100.7 and mean recovery of plasma samples were  %98.98. LOQ and LOD values of plasma and standard solutions were 0.7-0.33 µg/mL and 2.0-1.0 µg/mL (UV-Vis Spectrophotometry; 0.25-0.1 µg/mL and 0.25-0.08 µg/mL (HPLC); 2.0-0.9 ng/mL and 2.0-0.7 ng/mL (LC-MS), respectively.
Conclusion: Determination of olanzapine were performed by developed and validated methods in five different pharmaceutical preparations and plasma samples. Quantitative analysis were achieved in six patients by LC-MS method. These proposed methods can be succesfully applied in control and clinic studies. 

Key Words: HPLC, LC-MS, olanzapine, spectrophotometry