Mycobacterıum türlerinin alt solunum yolu ve steril vücut sıvılarından basit besiyerleri ile izolasyonu ve maliyet/etkinlik analizi
The use and cost effectivity analysis of simple media for isolation of mycobacterium species from lower respiratory tract and sterile body fluids
Yazar: ÖZGÜR YANILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÜNER SÖYLETİR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Agar = Agar ; Mycobacterium = Mycobacterium ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Vücut sıvıları = Body fluids

Özet:
Tüberkülozun laboratuvar tanısında altın standart etkenin izolasyonudur. Mikobakteri izolasyonu için en sık kullanılan besiyerleri, Lowenstein-Jensen(L-J) ve BACTEC 12B besiyerleridir. Ancak bu besiyerleri maliyet ve üretme zamanı açısından sorun olmaya devam etmektedir. Çalışmamızda bu besiyerlerine alternatif olarak basit ve ucuz besiyerlerinin etkinliği araştırılmıştır.Marmara Üniversitesi Hastanesi ve T.C.Sağlık Bakanlığı Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Hastanesi(SGH) Mikrobiyoloji Laboratuvarlarına mikobakteri kültürü için gelen 617 alt solunum yolu örneği 12B, L-J ve %5 koyun kanlı agara(KKA) ekildi. Örneklerin 38'inde(%6.2) üreme saptanmış, bunların 36'sı 12B(%5.8), 31'i L-J(%5), sadece 5'i KKA(%0.8) ile izole edilmiştir. İzolasyon süreleri sırasıyla 14.53, 29.09 ve 19.2 gün olarak saptanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, aside dirençli basil saptanan alt solunum yolu örnekleri (n=108) işleme alınmış; 12B ve L-J besiyerlerinin yanı sıra örnekler, KKA'nın yarısına doğrudan diğer yarısına ise Middlebrook 7H9 sıvı besiyerinde 48 saat inkübe edildikten(M-7H9+KKA) sonra ekilmiştir. Örneklerin 75'i 12B(%69.4), 73'ü L-J(%67.6),72'si ise M-7H9+KKA'da(%66.7) üretilebilmiştir. Doğrudan KKA'ya ekilen sadece bir örnekte (%1) üreme saptanmıştır. İzolasyon süresi 12B'de 14.57 gün iken, L-J'de 26.10 ve M-7H9+KKA'da 18.74 gün olarak saptanmış olup besiyerlerinin izolasyon süreleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p<0.001).Sonuç olarak; mikobakteri izolasyonunda 12B en etkin ve hızlı sonuç veren ama maliyeti en yüksek seçenektir. Düşük maliyetli L-J ise geç izolasyon dezavantajına sahiptir. Koyun kanlı agar, bakterinin ilk izolasyonunda en düşük etkinliği sergilemekle birlikte, M-7H9 ile zenginleştirme bu basit ve ucuz besiyerini 12B ve L-J ile kıyaslanabilir düzeye çekmiştir. M-7H9+KKA yöntemi maliyet ve etkinlik açısından L-J ile benzerlik gösterirken süre açısından L-J'ye üstünlük sağlamıştır. Çalışmamızın sonuçlarına göre maliyeti nedeniyle otomatize sistemlere sahip olamayan laboratuvarlar için M-7H9+KKA yöntemi uygun bir alternatif olabilir.

Abstract:
Isolation of the causative agent is the gold standard for the diagnosis of tuberculosis. Most commonly used culture media for isolation of mycobacteria are Lowenstein-Jensen (L-J) and BACTEC 12B media. However, the cost and growth time are still an important concern with necessicity of effective, simple and less costly alternatives especially for developing world. In this study,performance of 5 % sheep blood agar(SBA) was investigated for this purpose.Samples from lower respiratory tract(n=617) which were collected at laboratories of Marmara University Hospital and Sureyyapaşa Chest Diseases Hospital were inoculated on 12B, L-J and SBA and, 38 of the samples(%6,2) yielded mycobacterial growth. Of the 38 strains, 36 were grown on 12B(%5.8),31 on L-J(%5) and only 5 on SBA(%0.8) with isolation days of 14.53, 29.09 and 19.2 respectively. In the study period, we also inoculated 108 lower respiratory tract samples which were positive for acid fast bacteria, on 12B, L-J and SBA. For SBA inoculation, samples were seeded directly on one half of the medium and after enrichment by incubation in Middlebrook 7H9 broth for 48 hours on the other half of SBA (M-7H9+SBA). Totally, 75 of the samples(%69,4), exhibited growth in 12 B, 73(%67,6) on L-J and,72(%66,7) on M-7H9+SBA requiring isolation time of 14.57 days for 12B, 26.10 days for L-J and, 18.74 days for M-7H9+SBA, where as difference of isolation time between these media were determined to be statistically meaningful (p<0.001). Only one sample yielded growth when directly inoculated on SBA.In summary, BACTEC 12B medium seems the most effective and rapid, but the most expensive chice. Despite its low cost, L-J medium was less effective requiring almost two-fold more time for growth compared to 12B medium. For primary isolation, SBA was the least effective medium, however; after enrichment in M-7H9 broth, SBA showed comparable growth rates with that of 12B and L-J media and was superior than L-J in respect to isolation time while their costs were similar. According to the results of our study, M-7H9+SBA method might be an alternative for laboratories where automated systems are not available.