Dekstran sodyum sülfat ile kolit oluşturulmuş sıçanlarda, kolon mukozasının lipoksin A4 sentez kapasitesinin iyileşme üzerine etkisi
The ımpact of colonic mucosal lipoxin A4 synthesis capacity on healing at rats with dekstran sodium sulphate ınduced colitis
Yazar: EROL RAUF AĞIŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET MELLİ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Dekstranlar = Dextrans ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Lipoksinler = Lipoxins ; Prostaglandinler = Prostaglandins ; Salisilik asit = Salicylic acid ; Sodyum sülfat = Sodium sulfate ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Ülseratif kolit kronik, ciddi morbiditelere sahip olan ve kesin tedavisinin henüz olmadığı, hasta yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir hastalıktır.  Bu hastalıkta patofizyolojinin anlaşılması ve yeni tedavi modellerinin geliştirilmesi için birçok hayvan modeli kullanılmaktadır. Bunlar arasında özellikle yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi ve iyileşmenin incelenmesi için uygun bir model olan Dekstran sodyum sülfat modeli,  sıçanlarda oluşturulmaya çalışılmıştır. Yapılan ön çalışmalarda %7 Dekstran sodyum sülfat'ın içme suyu ile 5 gün uygulanması ile akut kolit oluşmuş, bu uygulamayı 10 gün %3 Dekstran sodyum sülfat uygulaması takip ettiğinde kolit kronikleşmiş ve en sonunda 4 gün Dekstran sodyum sülfat uygulamasının kesilmesi ile kolit şiddeti azalmış ve iyileşme bulguları başlamıştır.
Bu modelde tedavi almayan, birinci günden itibaren 5-aminosalisilik asit veya misoprostol alan sıçanlar hastalık aktivite indeksi, histopatoloji, makroskobik görüntü, kolon ağırlık/uzunluk oranı ve lipoksin A4 sentez kapasitesi açısından hastalıksız, akut hastalık, kronik hastalık ve iyileşme dönemlerinde karşılaştırılmışlardır. 5-aminosalisilik asit akut dönemde histopatolojik skoru, kolon ağırlık/uzunluk oranını ve  iyileşme döneminde ise hastalık aktivite indeksini iyileştirmiştir.  Misoprostol akut dönemde histopatolojik skoru ve iyileşme döneminde hastalık aktivite indeksini, histopatolojik skoru ve kolon ağırlık /uzunluk oranını iyileştirmiştir.  Bu bulgularla bu çalışma misoprostolun bu modelde,  faydalı etkilerinin olabileceğini göstermiştir.
Lipoksin A4 sentez kapasitesi hastalık modelinin iyileşme döneminde artmış ve bu artış özellikle misoprostol grubunda belirgin olmuştur.  İyileşme döneminde misoprostol grubunun histopatolojik skoru ve  lipoksin A4 sentez kapasitesi arasında güçlü negatif bir korelasyon bulunmuş ve misoprostolun yaptığı iyileştirici etkide lipoksin A4 sentez kapasitesini artırışının rolü olduğu düşünülmüştür.   
Bu tez Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Fonu tarafından 12B3330008 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Abstract:
The Impact of Colonic Mucosal Lipoxin A4 Synthesis Capacity on Healing at Rats with Dekstran Sodium Sulphate Induced Colitis
Ulcerative colitis is a chronic disease with serious co-morbidities, negatively affecting the life quality of the patient, and there is no definitive therapy. Many animal models are used to investigate the pathophysiology of this disease and/or to develop new therapies. We tried to induce colitis  using dextran sodium sulfate, at rats.  Preliminary work showed that, administering 7% dextran sodium sulfate in drinking water induced acute colitis, when 3% dextran sodium sulfate is administered for 10 days afterwards the colitis obtained a chronic form and if the dextran sodium sulfate administration is stopped for the following 4 days the severity of colitis decreased and signs of healing appeared.
Using  this model rats with no therapy, receiving misoprostol or 5-aminosalicylic acid therapy starting from day one were compared, while disease free, during the acute, chronic disease phases and recovery phase using,  disease activity index, histopathology score, macroscopic appearance score, colon weight/length ratio and colonic mucosa lipoxin A4 synthesis capacity. 5-aminosalicylic acid therapy  improved histopathology score and colon weight/length ratio during the acute phase while improving disease activity index during the recovery phase. Misoprostol therapy improved histopathologic score during the acute phase while improving both histopathologic score and colon weight/length ratio during the recovery phase. These findings indicate that misoprostol therapy can be beneficial in this model.
Lipoxin A4 synthesis capacity has  significantly increased during the recovery phase of the disease model,  markedly in the misoprostol group. Lipoxin A4 synthesis capacity and histopathologic score had a strong negative correlation during the recovery phase of the   misoprostol therapy group, indicating that this increase may be responsible for the beneficial effect of misoprostol.  
This thesis study was supported by a grant from Ankara University Scientific Research Fund (project no: 12B3330008).