Kronik karaciğer hastalığı ile takipli hastalarda özofagus varisleri derecesi ile karaciğer fibrozis derecesinin transient elastografi, fibrozis-4 skoru ve aprı skorları ile korelasyonunun araştırılması
Evaluation of the correlation of esophageal varices grade and liver fibrosis grade with transient elastography, fibrosis-4 score and apri score in patient followed with chronic liver disease
Yazar: HATİCE KÜBRA GÜN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İSPİROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Elastografi = Elastography ; Fibroscan = Fibroscan ; Fibroz = Fibrosis ; Hipertansiyon-portal = Hypertension-portal ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Özofagus = Esophagus ; Özofagus hastalıkları = Esophageal diseases

Özet:
Amaç: Karaciğer sirozu, hepatosellüler yetersizlik ve portal hipertansiyon bulgularıyla seyreden ölümcül bir hastalıktır. Özofagus varisleri, siroz hastalarında portal hipertansiyonun ciddi bir sonucudur. Özofagus varislerini değerlendirmede endoskopi en sık kullanılan yöntemdir. Bu çalışmada, karaciğer siroz ile takipli hastalarda özofagus varislerinin varlığının ve derecesinin öngörülmesinde non invaziv parametlerin kullanılmasını amaçladık.
Gereç ve yöntem: Gastroenteroloji polikliniğinde kronik karaciğer hastalığı ile takipli 18-85 yaş arası, rutin olarak özofagogastroduodenoskopi, fibrozis açısıdan Fibroscan® yapılan hastalar alındı. Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri kaydedildi. Hastalardan rutin olarak istenmiş olan hemogram, AST, ALT, albümin, INR, bilirubin değerleri kaydedildi. Hastaların APRI, FIB-4 skorları hesaplandı. Laboratuvar ve TE verilerinin varis ile ilişkisi değerlendirildi. 
Bulgular: Bu çalışmaya siroz tanılı 91 kişi alındı. Hastaların %46,15'i (n=42) kadın, %53,85'i (n=49) erkek idi. Özofagus varis saptanan hastaların %42,6'sı (n=23) kadın, %57,4'ü (n=31) erkek idi. Özofagus varisi saptanan hastaların yaşlarının medyan değeri 61(50,0-67,0) idi. Özofagus varisi olmayan hastaların %51,4 'ü (n=19) kadın, %48,6'ı (n=18) erkek idi. Varis olmayan hastaların yaşlarının medyan değeri 57 (49,0-62,0) idi. Özofagus varisi olan ve olmayan hastalar arasında tam kan sayımı ve bakılan biyokimyasal parametreler arasında PLT, total bilirubin, direkt bilirubin, albümin, INR değerleri düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunurken (p<0.05), AST ve ALT düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu. APRI skoru, FIB-4 skoru ve TE değerleri incelendiğinde varis olan ve olmayan hastalar arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Özofagus varisleri endoskopik olarak varis olup olmadığı, şekli, boyutu Japon Portal Hipertansiyon Derneği sınıflandırmasına göre derecelendirildi. TE, APRI skoru, FIB-4 skoru ile varislerin derecesinin korele olduğu görülmüştür. Trombosit düşüklüğü, albümin düşüklüğü, total bilirubin, direkt bilirubin, INR yüksekliği ile varis dereceleri korele bulundu. AST ve ALT düzeyleri varis dereceleri ile korele olmadığı görüldü. Çalışmamızda belirlediğimiz cut-off değerlerinde TE'nin özofagus varislerini saptamada APRI ve FIB-4 skoruna göre sensitivitesi daha yüksek bulundu. 
Sonuç: Siroz ile takipli hastalarda, özofageal varis varlığını predikte eden yöntemler içerisinde transient elastografi daha yüksek sensitivite gösterdi.  Özofagus varisleri açısından TE 16,7 kPA üzerinde olması önemlidir. Siroz hastalarında varis varlığını tahmin etmede kullanılabilecek noninvaziv bir belirteç olabilir.

Abstract:
Introduction : Liver cirrhosis is a fatal disease with hepatocellular insufficiency and portal hypertension symptoms. Esophageal varices are a serious consequence of portal hypertension in patients with liver cirrhosis. Endoscopy is the most commonly used method for the evaluation of esophageal varices. The aim of this study is to evaluate noninvasive predictors of presence and size of esophageal varices in liver cirrhosis patients. 
Material metod: Patients aged 18-85 who were followed up in our university gastroenterology clinic with chronic liver disease and routinely underwent esophagogastroduodenoscopy and transient elastography known as Fibroscan® in terms of fibrosis included in the study.  Demographic features of the patients such as age, gender were recorded. Routine biochemical tests (CBC, AST, ALT, albumin, INR, bilirubin) were recorded. APRI and FIB-4 scores of the patients were calculated. The relationship between presence of varices and laboratory findings were assessed. 
Results: A total of 91 patient were included. 46,15% (n=42) were female 53,85% (n=49) were male. Of the patient with esophageal varices, 42,6% (n=23) were female and 57% (n=31) were male.  The median age of patients with esophageal varices was 61(50-67). Of the patients without esophageal varices 51,4% (n=19) were female and 48,6% (n=18) were male. The median age of patients without esophageal varices was 57 (49-62). While PLT, total bilirubin, direkt bilirubin, albumin, INR, hemogram were statistically significant difference in varices grup according to non varices group (p<0,05), AST ALT were not. When the APRI score, FIB-4 score and TE values were examined, a significant difference was found between patients with and without varices (p<0.05). Esophageal varices are endoscopically graded according to the Japanese Research Society for Portal Hypertension classification, whether there is varicose or not, shape and size. TE, APRI score, FIB-4 score were found to be correlated with the degree of varices. While thrombocytopenia, hypoalbuminemia, total bilirubin, direct bilirubin, INR levels were found to be correlated with the degree of varices., AST ve ALT were not found to be correlated. In the cut-off values determined in our study, TE values were found to be more sensitive than APRI and FIB-4 scores in detecting esophageal varices.
Conclusion: Among the values that predict the presences of esophageal varices in the patient with cirrhosis, liver stiffness measurement obtained by TE was found with high sensitivity. The cut off 16,7 kPa is important for estimating presences of varices in liver cirrhosis patients. TE as non invasive method can be useful for estimating presence of varices in liver cirrhosis patients.