Afyonkarahisar ili merkez ilçesinde yetiştirilen endüstri bitkilerinde yabancı ot sorununun ortaya konulması
Exposing the weed problem in industrial plants in the central district of Afyonkarahisar province
Yazar: İSA AKŞİT
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN GÜRBÜZ
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kültür bitkilerinde en eski problemlerden birini de yabancı otlarla mücadele oluşturmaktadır. Yabancı otlar herhangi bir kültür bitkisi içerisinde yetişmesi istenmeyen, kültüre alınmamış ve faydadan çok zararı olan bitkiler olarak değerlendirilir. Kültür bitkileri ile yabancı otlar mineral madde, su ve ışık gibi etmenler açısından daima rekabet halindedirler. Bu rekabet kültür bitkilerinde kalite ve verimin düşmesine neden olurken aynı zamanda hasat işlemlerini de güçleştirmektedir. Üretimi kısıtlayan yabancı otlara karşı mücadele edilebilmesi için öncelikle yabancı otların tanınması ve belli aralıklarla sürveylerin yapılarak en uygun mücadele stratejilerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışma 2023 yılında Afyonkarahisar ili Merkez ilçesinde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan ayçiçeği, patates, haşhaş, mısır ve şekerpancarı ekim alanlarında görülen yabancı ot türlerini, yoğunluklarını ve rastlama sıklıklarını tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca bu endüstri bitkilerinin yetiştiriciliğini yapan 100 üretici ile yüz yüze anketler yapılmıştır. Yapılan sürveylerde ilçe genelinde 26 familyaya ait 86 farklı yabancı ot türü tespit edilmiştir. Sürvey çalışması yapılan endüstri bitkileri içerisinde en fazla yabancı ot türü sırasıyla ayçiçeği ekim alanlarında 23 familyaya ait 74 tür, mısır alanlarında 21 familyaya ait 67 tür, patates alanlarında 21 familyaya ait 60 tür, şeker pancarı alanlarında 20 familyaya ait 57 tür ve haşhaş ekim alanlarında ise 18 familyaya ait 51 tür saptanmıştır. Sürvey yapılan alanlarda endüstri bitkilerine göre rastlama sıklığı yüksek olan yabancı otlar; ayçiçeğinde Sinapis arvensis (%65), patateste Amaranthus retroflexus (%83.33), haşhaşta Chenopodium album (%80), mısırda Amaranthus retroflexus (%66.67) ve şeker pancarı ekim alanlarında ise Chenopodium album (%85) tespit edilmiştir. Üreticilerle gerçekleştirilen yüz yüze anketlerde çiftçilerin %48'i tarımsal üretim alanlarındaki yabancı ot sorununun verim için çok önemli olduğunu belirtmişlerdir. Yabancı otlarla mücadelede kimyasal mücadele %45'lik pay ile en çok tercih edilen mücadele yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
One of the oldest problems in cultivated plants is the fight against weeds. Weeds are considered as plants that are undesirable to grow in any cultivated plant, are not cultivated, and cause more harm than benefit. Cultivated plants and weeds are always in competition in terms of factors such as mineral matter, water and light. While this competition causes a decrease in the quality and yield of cultivated plants, it also makes harvesting operations difficult. In order to fight against weeds that restrict production, it is necessary to first recognize the weeds and determine the most appropriate control strategies by conducting surveys at regular intervals. This study was carried out in 2023 to determine the weed species, their density and frequency of occurrence in sunflower, potato, poppy, corn and sugar beet cultivation areas, which are widely grown in the Central district of Afyonkarahisar province. In addition, face-to-face surveys were conducted with 100 producers who cultivate these industrial plants. During the surveys, 86 different weed species belonging to 26 families were identified throughout the district. Among the industrial plants surveyed, the highest number of weed species were 74 species belonging to 23 families in sunflower fields, 67 species belonging to 21 families in corn fields, 60 species belonging to 21 families in potato fields,  57 species belonging to 20 families in sugar beet fields and 51 species belonging to 18 families were detected in poppy cultivation areas. Weeds that are more common in surveyed areas than industrial plants are; Sinapis arvensis (65%) was detected in sunflower, Amaranthus retroflexus (83.33%) in potato, Chenopodium album (80%) in poppy, Amaranthus retroflexus (66.67%) in corn and Chenopodium album (85%) in sugar beet cultivation areas. In face-to-face surveys conducted with producers, 48% of farmers stated that the weed problem in agricultural production areas is very important for productivity. Chemical control is the most preferred method of combating weeds with a share of 45%.