Bâbürnâme'de sosyo-kültürel ve edebi hayat
Social, cultural and literary life in Baburname
Yazar: DASTANBEK RUSTAMBEK UULU
Danışman: DR. ALİYE YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Baburname = Baburname ; Edebi inceleme = Literary analysis ; Edebiyatçılar = Man of letters ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life ; Çağatay edebiyatı = Chagatay literature

Özet:
Türk dünyasında önemli bir yeri olan Bâbür Şah'ın kaleme
aldığıBâbürnâme, dönemin sosyo-kültürel ve edebi muhitini yansıtan bir boy
aynası gibidir. Söz konusu eser, Bâbür Şah'ın Fethettiği topraklar ve bu
topraklarda hayat süren Türklerin siyasal düşüncesinin yanı sıra dinî, kültürel,
sosyal ve edebi hayatlarını da geniş bir şekilde ele almaktadır. Babür-nâme, Bâbür
Şah'ın tahta çıkmasından (1494-1529) ölümüne kadar olan seneleri
kapsamaktadır.Edebiyat alanında Emir Ali Şiir Nevai'nin sıkı bir takipçisi olan
Babür Şah, Bâbürnâme adlı eserini Çağatay Türkçesiyle kaleme almıştır.
Türk İslam edebiyatı ve tarihi açısından oldukça önemli olan Babür-nâme
üzerine yaptığımız yüksek lisans tez çalışmamızın konusu, "Bâbürnâme'de
Sosyal, Kültürel ve Edebi Hayat" olarak belirlenmiştir.Tezimizin giriş kısmında,
Bâbür Şah'ın hayatı, nesebi, yazdığı eserleri hakkında özet bilgilere yer
verilmiştir. Bu kısımda özellikle Bâbür Şah'ın Fergana, Kabil ve Hindistan
bölgelerinde yaptığı faaliyetleri üzerinde durulmuştur.
Tezimizin birinci bölümünde,sosyo-kültürel hayata dair bilgiler
Bâbürnâme'de söz edildiği şekliyle aktarılmıştır. Bu kısımda, Bâbür Şah'ın
büyüdüğü topraklardan başlayarak, fethettiği topraklar ve hayatını kaybettiği
Hindistan'a kadar yaşayan topluluklar ve onların kültürel hayatı hakkında bilgiler
aktarılmıştır. Çalışmamızınana konusunu oluşturan ikinci bölümde ise
Bâbürnâme'de yansıtılan edebî hayat ve bu muhitte boy gösteren edebiyatçiler ele
alınmıştır. Bu kısımda Bâbür Şah'ın kendi döneminde yetişen edebiyatçilerın yanı
sıra kendisinden önce bu bölgelerde yaşayan ve Türk İslam Edebiyatına katkı
sağlayan şahsiyetler, Babür-nâme ışığında tespit edilmiştir.
Tezimizin son bölümünde sonuç ve kaynakçanın ardından eklere yer
verilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Babür, Babür-nâme, Edebi Muhit, Çağatay
Edebiyatı

Abstract:
The aim of this master's thesis is to discuss the work of Babür-nâme, written by
Babür Şah, who has made a great contribution to the Turkish world. This work is
written in such a way that the knowledge about the Turkish world and other societies in
which includes variety of information on their history, economy, culture, civilization,
race, language, religion, bibliography, geographical literary and other fields will be
received. Therefore, we worked on this master's thesis, which is important to us in many
ways.
This thesis focuses on three areas, Fergana, Kabil and India. A great deal of
information about the socio-cultural and literary life that existed in these three regions
and the country was given by using the work of Bâbürnâme as the main source. The
thesis we are working on starts with the introduction part. Then, the main content of the
dissertation is covered in two parts. In the first part, "socio-cultural life in Babür-nâme"
is discussed. In this section, socio-cultural information has been tried to be considered.
In the second part of the thesis, information about "literary life in Babür-nâme" was
presented. In this section, dîwan literature, folk literature and as well as literature writers
in the period of Bâbürnâme were included.
In this thesis, study methods such as analysis and comparison were used. This
thesis has been written by analyzing the data obtained as a result of using these
methods. At the same time, a few of the information that has been reached and analyzed
is written with benchmarking methods. In the process of writing, many methods have
been applied in place of and according to the need.
Many significant results have been achieved in this thesis. The socio-cultural and
literary information recorded in the Bâbürnâme work has been obtained. In this study,
the cultural characteristics that existed in Transoxiana, Kabil, and India were examined.
Several conclusions have been reached in terms of social conditions, living conditions,
state administration, and literary figures and literature.
Key words: Ba'bur, Ba'bur-nâme, Literary Environment, chaghatayLiterature.