Maliye politikası şoklarının dinamik etkilerinin vektör otoregresyonla analizi: Türkiye uygulaması
Vector autoregression analysis of the dynamic effects of fiscal policy shocks: An application in Turkey
Yazar: ZEKERİYA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. KEMAL YILDIRIM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Kamu gelirleri = Public revenues ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Makroekonomik modeller = Macroeconomic models ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Maliye politikasının ekonomik aktivite üzerindeki etkileri hem teorik hem de ampirik olarak hala tartışılmaktadır. Teorik tartışmalar farklı iktisadi ekoller tarafından geliştirilen makroekonomik modeller aracılığıyla sürdürülmektedir. Mikro temelli olmayan makroekonomik modellerde tartışmanın odağında; maliye politikasının toplam talep yoluyla ekonomik aktiviteyi canlandırıp canlandırmayacağı vardır. Mikro temelli makroekonomik modellerde ise tartışmalar maliye politikasının tüketim, istihdam ve reel ücretler üzerindeki etkileri üzerine yoğunlaşmaktadır. Maliye politikasına yönelik ampirik literatür büyük ölçüde VAR yöntemine dayanmaktadır. VAR literatüründe maliye politikasının etkilerinin ölçümü için dört yaklaşım mevcuttur. Bu yaklaşımların her biri maliye politikası şoklarının ayrıştırılması için farklı çözümler ileri sürmektedir. Bu çalışmada maliye politikası şoklarının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri VAR yöntemi ve işaret kısıtı yaklaşımı kullanılarak 1988:1-2010:4 dönemi için analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları ekonomik aktivitenin canlandırılması için en etkin politika stratejisinin bütçe açığıyla finanse edilen vergi indirimi olduğunu göstermektedir. Kamu harcamalarındaki artışa dayalı olan diğer stratejiler tüketim ve yatırımlarda dışlamaya yol açmaktadır. Bu bulgular ışığında Türkiye'de ekonomik aktivitenin canlandırılması için uygulanacak olan maliye politikasının vergi indirimlerine dayalı olması daha uygun görülmektedir. Buna ilaveten kamu harcamalarındaki artışın etkileri finansman biçimine bağlıdır. Dolayısıyla Türkiye'de kamu harcamalarındaki artış vergi artışı yerine bütçe açığıyla finanse edilmelidir.

Abstract:
The effects of fiscal policy on economic activity are still debated both theoretically and empirically. Theoretical discussions have been carried on through macroeconomic models developed by different schools of thought. The question whether fiscal policy stimulate economic activity through aggregate demand is focal point of the discussion in non-micro founded macroeconomic models. On the other hand the discussions surrounding micro founded macroeconomic models are focused on the effects of fiscal policy on consumption, employment and real wage. Empiric literature related with fiscal policy is mostly based on Vector Autoregression (VAR) methodology. There are four approaches developed in order to observe the effects of fiscal policy shocks in VAR literature. Each of these approaches puts forward different solutions to identify fiscal policy shocks. In this study, the effects of fiscal policy shocks on Turkish economy are analyzed by VAR technique and sign restriction approach for 1988:1-2010:4 periods. The findings of the study show that the most effective policy strategies to stimulate economic activity is deficit financed tax cut. The other policy strategies based on an increase in government spending cause crowding-out in consumption and investment. In light of these findings the fiscal policy to stimulate economic activity in Turkey should be based on tax cuts. Furthermore, the effects of an increase in government spending depend on financing method. Consequently, an increase in government spending in Turkey should be financed by budget deficit instead of tax increasing.