Gebelere uygulanan haptonominin algılanan stres, doğum korkusu ve prenatal bağlanma üzerine etkisi
The effect of haptonomy applied to pregnant women on perceived stress, fear of childbirth and prenatal attachment
Yazar: HİLAL ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN ERTEKİN PINAR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Doğum = Delivery ; Doğum korkusu = Fear of birth ; Doğum korkusu = Fear of birth ; Ebelik = Midwifery ; Gebelik = Pregnancy ; Haptonomi = Haptonomy ; Prenatal bağlanma = Prenatal attachment ; Prenatal bağlanma = Prenatal attachment ; Stres = Stress

Özet:
Bu çalışma gebelere uygulanan haptonominin algılanan stres, doğum korkusu ve prenatal bağlanma üzerine etkisini belirlemek amacı ile randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Sivas Numune Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne kontrol için başvuran, gebeliği 22-28. hafta arasında olan 72 primipar gebeden (36 deney, 36 kontrol) oluşmuştur. Deney grubuna ev ziyareti yapılarak 7 hafta süre ile (3 hafta araştırmacı ile birlikte, uygulamaya yardımcı olacak eğitim broşürü ve videosu verilerek sonraki 4 hafta eşi ile birlikte), en az 30 dakika, haftada 1 gün haptonomi uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Veriler; birinci, üçüncü ve yedinci haftalarda Gebe Tanıtım Formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A Versiyonu (W-DEQ A), Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE), Haptonomi Ev Uygulaması Kontrol Formu ve Memnuniyet Anketi ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik dağılım, ki-kare testi, t testi, Mann Whitney U testi, tekrarlı ölçümler iki yönlü varyans analizi, Friedman testi ve Cohen d testi kullanılmıştır. Gebelere uygulanan haptonomi sonrası deney grubundaki gebelerin ASÖ ve W-DEQ A versiyonu puanları kontrol grubundaki gebelere göre anlamlı düzeyde (p<0,05) düşük, PBE puanları ise anlamlı düzeyde (p<0,05) yüksek bulunmuştur. Haptonomi uygulaması sonrası deney grubundaki gebelerin stres düzeyleri ve doğum korkuları azalmış, bebekleri ile bağlanma düzeyleri daha da artmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Haptonomi, Algılanan Stres, Doğum Korkusu, Prenatal Bağlanma, Ebelik.

Abstract:
This study was conducted as randomized controlled experimental research to determine the effect of haptonomy applied to pregnant women on perceived stress, fear of childbirth and prenatal attachment. The sample of the study consisted of 72 primiparous pregnant women (36 experimental, 36 control) who applied to Sivas Numune Hospital Outpatient Polyclinic of Gynecology and Obstetrics for control and were between 22-28th weeks of pregnancy. The experimental group was visited at home and haptonomy was applied for at least 30 minutes once a week for 7 weeks (3 weeks accompanied by a researcher, and next 4 days accompanied by husband, with an education video and brochure were given to them to help the application). No application was made to the control group. Data were collected with Pregnant Description Form, Perceived Stress Scale (PSS), Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire (WDEQ-A), Prenatal Attachment Inventory (PAI), haptonomy home application control form and satisfaction survey at the first, third and seventh weeks. Data were evaluated using Number and percentile distribution, Chi-square test, T-test, Mann Whitney U test, repeated measures, two-way analysis of variance, Friedman test and Cohen's D. After the haptonomy applied to pregnant women, the PSS and W-DEQ A version scores of the pregnant women in the experimental group were found to be significantly lower (p<0.05) and the PSI scores were significantly higher (p<0.05) compared to the pregnant women in the control group. After the haptonomy application, the stress levels and fears of birth of the pregnant women in the experimental group decreased, and their attachment levels with their babies increased.
Key Words: Haptonomy, Perceived Stress, Fear of Childbirth, Prenatal Attachment, Midwifery.