Immanuel Kant`ın felsefesi`nde 'mekan ve zaman'
The Philosophy of Immanuel Kant 'place and time'
Yazar: UMUT YAŞAR ABAT
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BOLAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Mekan = Space ; Zaman = Time

Özet:
Bu tezde, Alman filozof, Immanuel Kan'tın Felsefesinde "Mekan ve Zaman" adlı konu ele alınmıştır. Burada, size Kant'ın felsefesi hakkında özet bir bilgi vermeye çalışacağız. Bilindiği gibi, Kant'ın felsefesi bilgi konusunun incelenmesi ve eleştirilmesiyle başlamıştır. Bundan dolayı Kant'ın felsefesine kritisist felsefe denir. Kant, bu kritisist felsefesiyle, bilgide aklın rolünü belirtmeye çalışmıştır Kant, bu görüşlerini epistemoloji (bilgi teorisi) konusunda yazdığı en önemli eseri olan, "Saf Aklın Eleştirisi" nde ortaya koymuştur. Kant'ın epistemoloji konusundaki temel denemesini oluşturan bu eserde sorduğu ve cevabını aradığı en önemli soru şudur: Sentetik apriori yargılar nasıl olanaklıdır? Bu probleme bir çözüm getirmeyi amaçlayan Kant yine bu konuda yaptığı araştırmalara transandental araştırmalar adını vermektedir. Burada transandental araştırma metodu mümkün deney objelerine yönelme faaliyeti anlamına gelmektedir. Yine Kant, bu eserinde aklın neyi bileceğini, neyi bilemeyeceğini araştırmıştır. Bu araştırmasında saf aklın sınırları içerisinde kalarak, fenomenlerin görüşlerini bilebileceğimizi.ama görünüşlerin ardındaki gerçekliği, kendinden şeyi (Ding an sich) numeni, bilemeyeceğimizi ileri sürmüştür.Fenomen, mekan ve zaman içerisinde olan "şey"dir. O halde bizim bilgimiz mekan ve zaman içerisinde olan şeylerle (nesneler, varlıklar) sınırlıdır. Bu durumda Kant'ta bilgi duyu verileri (algılarımız) ile insan aklının işbirliğinden doğmuştur. İşte Kant'a göre bu bilginin iki a priori formu vardır: bunlardan biri mekan diğeri zaman'dır. Yani mekan ve zaman duyu bilgisinin a priori formlarıdır. Tüm bilgimiz de ancak bu formlar sayesinde varolmaktadır. Kant, bu anlayışı ile empirizm ile rasyonalizmin sentesini yapmaya çalışmıştır. Yani bilginin oluşmasında hem deneyin, hem de aklın önemini vurgulamıştır. Kant'ın bu sentezci yaklaşımı felsefe tarihinde büyük önem taşımaktadır. Ayrıca mekanı ve zamanı duyu bilgisin a priori formu olarak kabul etmesi Kant'ın görüşünün orjinalliğini göstermektedir. ıı

Abstract:
In this thesis a topic called "Place and Time" in the philosophy of German philosopher is studied. Here, we're going to try to give you a brief knowledge about the philosophy of KANT. As it is known, Kant's philosophy started with the examining the subject of knowledge and criticizing it. For this reason Kant's philosophy is called criticizing philosophy. Kant, with this criticizing philosophy, tried to point out the role of racionalism in knowledge. Kant put forward his thoughts in his most important work which was called the "Critique of Pure Reason" in theory of knowledge. In this work which formed basic trial of Kant in theory of knowledge the most vital question is like this. How is shentetic a priori justice possible? Kant, aiming to bring a solution to this problem has named transcendental research to those he made in this topic. Here, the method of transcendental research has meant activity of directing to possible experimental objects. Again Kant, in this work, has searched what wisdom could know and what it couldn't know. In this research, Kant has put forward, remaining within the borders of pure racionalism, that we can know the views of phenomens, but we can't know the pure reality behind phenomens. Phenoment is the "object which is inside the place and time. So our knowledge is limited with the objects and existences which are inside the place and time. min this case, according to Kant knowledge is made up of the collaboration of sensual recognition and human wisdom. So, according to Kant this knowledge has two apriori forms. The first of them is place, the other is time. That is to say that place and time are apriori forms of sensual knowledge. Our whole knowledge has only existed with the sake of these forms. With his point of view Kant has tried to make a synthesis of experimentalism and racionalism. That is, he has emphasized the importance of both experiment and racionalism in the forming of knowledge. The synthezing approach of Kant has a great importance of the history of philosophy. Furthermore, Kant's acceptare place and time the apriori form of sensual knowledge proves the originality of his view. IV