Metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde Ömer Seyfettin'in "Üç Nasihat"   hikâyesinin yabancılara Türkçe öğretimi için sadeleştirme denemesi
For teaching Turkish as a foreign language simplification of the story book called "Üç Nasihat" which was written by Ömer Seyfettin, in the frame of text linguistic
Yazar: SAFA EROĞLU
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Hikaye = Story ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Seyfeddin, Ömer = Seyfeddin, Ömer ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Yabancılar = Foreigners ; Öykü tabanlı öğrenme yöntemi = Storyline method ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Yabancı dil öğretimi sürecinde dili bağlam içerisinde en iyi aktarabilen materyaller metinlerdir. Dil öğretiminde son yaklaşımlar yapay ve kurma metinlerin yerine edebî metinlere yönelmek şeklindedir. İletişimsel Dil Öğretiminin dayandığı temel ilkelerin başında gerçek bağlamda hedef dili ana dili olarak konuşanların iletişim ortamlarında üretilmiş özgün dil ürünlerini sunmalı ilkesi gelmektedir. Bu ilkeden yola çıkılarak Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde başlangıç seviyesinden (A1-A2) başlayarak ileri seviyelere kadar tüm aşamalarda özgün/edebî metinlere yer vermek gerekir. Afiş, davetiye, yemek menüleri ile başlayan özgün metin örnekleri A2 seviyesinden itibaren resmî yazışmalar, gazete ilanları ve haber metinleri şeklinde devam ettirilmelidir. İlerleyen düzeylerde Türk edebiyatının önde gelen isimlerinin eserlerinden alıntılar ders materyalleri arasına dahil edilmelidir. Bu sayede dilin işlevsel yönüne aşinalık arttırılabilir. Aynı zamanda öğrenici Türk toplumunun dünyasını tanımaya, anlamaya başlayabilir, kültürel değerlerimizi ve Türkçenin inceliklerini kavrar. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi sürecinde kullanılacak özgün ve sadeleştirilmiş metinlerin hangi seviyelerde yer alacağı sorununun yanında, metin seçimi ve seçilen metinlerin nasıl sadeleştirileceği konusu da çalışılması gereken hususlar arasında yer almaktadır. Türkçeyi en doğru ve güzel şekilde kullanan yazar, şair, araştırmacı vb. eserlerinden yola çıkılarak sadeleştirmeler yapılabileceği kanaatindeyiz. Sadeleştirme yapılırken bağdaşıklık, tutarlılık ögelerine hassasiyet gösterilmeli metinlerin anlamsal ve estetik olarak bir kayıp yaşamamasına dikkat edilmelidir. Krashen'in "anlaşılır girdi" kuramından hareketle,  öğrenicinin mevcut yeterlilik düzeyinin biraz üzerinde yapılar sunularak dil öğretiminin gerçekleştirilmesi gerekir. Kurmaca metinlere göre sadeleştirilmiş metinler ve özgün metinler okuyucuya bu imkânı daha iyi sağlar. Metinlerin sadeleştirilme sürecinde;  metin değiştirim; kaynak metin ile bu metin üzerinde yapılan bir dizi dilbilimsel değişiklik sonucunda ortaya çıkan hedef metinler arasındaki ilişki karşılaştırılmalıdır. Metinlerin çeşitli dilbilimsel işlemlerle öğrenicinin daha kolay anlayabileceği seviyeye getirilmesi için anlaşılması güç olacağı düşünülen sözdizimsel yapılar ayrıştırılabilir veya bu yapıların daha açık bir şekilde anlaşılabilmesi için eklemeler de yapılabilir. Özetleme, sadeleştirme,  kısaltma,  bölme,  açımlama, genişletim, birleştirme,  yerine koyma, düzenleme,  düşürme,  eksiltme vb. işlemler sonucunda ortaya kaynak metinden farklı yeniden oluşturulmuş bir metin çıkarılabilir. Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenmek isteyen bireylerin ders dışında okuma materyallerine duyacakları ihtiyacı gidermeye yöneliktir. Bu amaç doğrultusunda edebiyatımızın seçkin yazarlarından biri olan Ömer Seyfettin'in Üç Nasihat adlı hikâyesini B2 dil düzeyine uygun bir şekilde sadeleştirerek Türkçe öğrenenlerin ders kitabı dışında okuma becerileri için kaynak/materyal sağlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla hazırladığımız çalışmanın yabancılara Türkçe öğretimi alanına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Sadeleştirme işleri B2 dil seviyesine uygun olarak yukarıda sıralanan ölçütler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda öğrenicinin B2 dil seviyesinde hâkim olması gereken dil yapıları; Ankara Üniversitesi TÖMER Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı ve Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni' nden hareketle belirlenmiş ve sadeleştirme işlemi bu kriterlere göre yapılmıştır.

Abstract:
Texts are one of the best materials to transfer context of language in the process of teaching foreign language. Today, the literary texts are more popular approaches rather than artificial and fiction text in language teaching. One of the fundamental principles on which the communicative language teaching is original language products should be offered to people who speak the target language as the main language. According to this principle; in the process of teaching Turkish as a foreign language, original / literary texts should be used from the beginner level (A1-A2) to advance levels.  Starting with the original text samples such as posters, invitations, dinner menus; A2 level should be continued in the form of newspaper articles, examples of official correspondence and news texts. Moreover in advance levels, examples from leading names of Turkish literature should be used as teaching materials. Thus, it increased familiarity with the functional aspects of language. At the same time the learners may understand the world of Turkish society, Turkish cultural values and niceties of Turkish language. In the process of teaching Turkish as a foreign language; the question of using original and simplified text in which level is an important problem. The selection of texts and simplification process is also a significant issue. We believe that simplification can be done starting from the works of most accurate and nicely Turkish writers, poets, researchers. During the simplification principles of cohesion and coherence should be considered to prevent loss of meaning and aesthetic of texts. Starting from Krashen's comprehensible input theory, language teaching should be performed with the structures which are a bit complex from the learner's current proficiency levels. Simplified text and the original text will give us this opportunity rather than fictional texts. In the process of simplification of the text, text modification; explain the relationship between the source text and the target texts which occur with a series linguistic change of text.  In order to bring the level of the student can more easily understand various linguistic processing of text, syntactic structures which may be difficult to understand by readers may be dissociated or may be done additions to clarify the structures. Summarizing, simplification, abbreviation, division, paraphrasing, expansion, consolidation, replacement regulations, reduce, decrease and etc. may reveal a different reconstructed text from the authentic text. However, it is among the topics to be studied on how to simplify the text selection and the selected text in the process of teaching Turkish as a foreign language to be used in the original and simplified which will take place at the level of the text problematic. We believe that simplification can be done starting from the works of writers, poet and researchers who use Turkish languages with the best way. It should be considered to not lose the coherence, aesthetics and meaning of the source text during the simplification. In this study, it is aimed to simplify the story book called Üç Nasihat which was written by Ömer Seyfettin to B2 level considering text linguistic criteria. During the simplification process, the structures of B2 level were determined considering the sources; Ankara University TÖMER Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı the Common European Framework of Reference for Foreigners: Learning, Teaching and Assessment and Istanbul, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı. The simplification process was made according to these criteria.