Taşıt enjektörü üreten bir firmadan kaynaklanan atıksularda azot ve fosfor giderim veriminin arttırılmasının araştırılması
Investi̇gati̇on of ni̇trogen and phosphorous removal effi̇ci̇ency from vehi̇cle i̇njector factory wastewater
Yazar: SEYMA CANBAZ
Danışman: DOÇ. DR. TANER YONAR
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık azaltma = Waste reduction ; Azot giderimi = Nitrogen removal ; Fosfor giderimi = Phosphorus remoual

Özet:
İşletmenin atıksularında temel sorunları fosfor, azot ve yağ gres parametrelerinden kaynaklanmaktadır. Atıksu kaynakları ile ilgili değerlendirmeler yapıldığında en yüksek fosfor deşarj kaynağı fosfat kaplama tesisidir. Özellikle fosfat kaplamada kullanılan yoğun kimyasalların deşarjı bu sorunu daha da artırmaktadır. Diğer bir önemli fosfor kaynağı ise yağlı atıksulardır. Yağlı atıksular içerdikleri yağ-gres itibariyle hem fosfora hem yağ gres ve azot parametrelere olumsuz etki yaparak toplam giderim verimini düşürmektedir. Yağlı atıksular üretimde bulunan yıkama makinelerinden ve yemekhane atıksularından kaynaklanmaktadır. Evsel sularda bulunan el yıkama kimyasallarından da hem azot hem fosfor yükü gelmektedir.
Yapılan çalışmalar sonucu mevcut sistemde FeCl3 dozu olarak kullanılan 3000 ppm' in sisteme aşırı doz yüklemesi ve fosfor çöktürmesine negatif etkisi olduğu bulunmuştur. Demir III klorür ile yapılan çalışmalarda ham su giriş fosfor konsantrasyonu 402 mg/L iken 1500 ppm demir III klorür ile çöktürme sonucu %70-80 verim elde edilmiştir. PACS kimyasalı ile yapılan çalışmalarda ham su giriş fosfor konsantrasyonu 168 mg/L iken, 500 ppm PACS ile çöktürme sonucu %60-70 verim elde edilmiştir. Ayrıca alternatif kimyasal olarak denenen MgCl2 ile çöktürme laboratuar ortamında FeCl3' ün verdiği verime yakın bulunmuş olup, ham su giriş fosfor konsantrasyonu 243 mg/L iken, MgCl2, MgO, Mg(OH)2 ile çöktürme sonucu sırasıyla %49, %33, %58 verim elde edilmiştir. Fakat sistemde kullanılmaya başlandığında istenilen verimliliğin sağlanamadığı gözlenmiş olup, gelen atıksu içerisinde amonyum miktarının değişkenlik gösterdiğinden bunun çökelmeyi negatif etkilediği düşünülmektedir. Bu sebeple sistemde optimum FeCl3 dozu ile işletilmesine karar verilmiştir.

Abstract:
The main problem of operation's waste water are caused by phosphorus, nitrogen and oil&grease parameters. According to reviews about waste water resources that the highest source of phosphorus discharge is the phosphate coating plant. Especially discharge of chemicals used in phosphate coating enhances this problem. Another important source of phosphorus is oily waste water. Oily waste water what contains oil-grease is making a negative impact on both phosphorus and nitrogen parameters reduces the overall removal efficiency. Oily waste water comes from washing machines in production system and canteen's waste water. Additionaly, Nitrogen and phosphorus load comes from too domestic waste water that contains the hand-washing chemicals.
According to this research result, 3000 ppm that the dosage of FeCl3 was found to be an overdose of system installation and the negative effect of phosphorus precipitation. The study about FeCl3, when the phosphorus concentration in the raw water was 402 mg/L, results precipitation of 1500 ppm FeCl3 were obtained 70-80% yield. The study with PACS chemical when the phosphorus concentration in the raw water was 168 mg/L, results precipitation of 500 ppm PACS were obtained 60-70% yield. Also in the precipitation with MgCl2 tested as an alternative chemical FeCl3 's given by is found close to the yield, raw water inlet phosphorus concentration of 243 mg/L, while the MgCl2, MgO, Mg(OH)2 respectively, 49%, 33% and 58% precipitation results was obtained. However, when introduced in the system, was not provide desired efficiency observed, it is considered that the negative effects that vary the amount of precipitation of ammonium in the waste water. Therefore, FeCl3 optimum dosage take into operation.