Kaliforniya bulutsusunun (NGC1499, Sh2-220) tayfsal gözlemleri ve bazı fiziksel parametrelerinin belirlenmesi
Spectral observations of the California nebula (NGC1499, Sh2-220) and determination of its some physical parameters
Yazar: ERDİNÇ BOLAT
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN ŞAHAN
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bu tez çalışmasında, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nde (TUG, Antalya, Turkey) bulunan 200 km/s (4.4Å) tayfsal aralıkta 4 açı dakikalık görüş alanına sahip olan DEFPOS tayfölçeri kullanılarak Perseus takımyıldızında bulunan Kaliforniya bulutsusunun (NGC1499, Sh2-220 LBN756; α=04sa03dk18.0s, δ= +36˚25'18.0"; J2000) otuz-altı farklı bölgesinden seçilen Hα (6563Å) emisyon çizgi tayfı araştırılmıştır. Çok geniş (145'×40') bir emisyon bulutsusu olan Kaliforniya bulutsusu Sharpless Kataloğunda Sh2-220 olarak adlandırılan bir HII bölgesidir. Gözlemler 600 ile 2400 saniye arasında değişen farklı poz süreleri kullanılarak 1-3 Kasım 2017 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. 1-3 Kasım 2017 tarihlerinde yapılan gözlemlerde yeterli sinyali alabilmek için 600 ile 2400 saniye arasında değişen yeterince uzun poz süreleri kullanıldı. Bu tayflar Kaliforniya bulutsusundaki iyonize olmuş hidrojen gazının çizgi genişliği, radyal hızı ve parlaklığı hakkında detaylı bilgi sağlamaktadır. Otuz-altı Hα emisyon çizgi tayfından elde edilen çizgi genişlikleri 31.05 km/s ile 40.26 km/s (ortalama 35.10 km/s) arasında değiştiği, radyal hızlarının −13.83 km/s ile -8.84 km/s (ortalama -10.77 km/s) arasında değiştiği ve parlaklıkların da 235.17 R ile 825.967 R (ortalama 462.03 R) arasında değiştiği bulunmuştur. Ayrıca IHαdeğerleri kullanılarak salma ölçeği (EM) değerleri de hesaplanmış ve 529.057 cm−6pc ile 1858.133 cm−6pc (ortalama 1039.41 cm−6pc) arasında değiştiği bulunmuştur. NGC1499'nin LSR'a göre ortalama hızları ve yarı genişlikleri literatürden elde edilen bazı çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Parlaklık değerleri ise APER ve SKY kodları kullanılarak VTSS ve SkyView haritalarından elde edilen parlaklık değerleri kıyaslanmış olarak VTSS (ortalama 430.91 R) ve SkyView (ortalama 530.53 R) haritaları ile yaklaşık benzer değerler bulunmuştur. Bu yeni sonuçların literatüre önemli katkı sağlayacağına inanmaktayız. Gelecekte, NGC1499'nin diğer koordinatlarını da ölçmeye devam edeceğiz.

Abstract:
In this thesis study, Hα (6563Å) emission line spectra selected from thirty-six  regions of the  California Nebula (NGC1499, Sh2-220 LBN756; α=04sa03dk18.0s, δ= +36˚25'18.0"; J2000) located in the constellation Perseus have been investigated using DEFPOS spectrometer with a 4 arcmin circular field of view over a 200 km/s (4.4Å) spectral window at the coude exit of the 150 cm RTT150 telescope at TUBITAK National Observatory (TUG, Antalya, Turkey). The California nebula with a very large emission nebula (145'×40') is a nearby HII region called as Sh2-220 in Sharpless Cataloque. In observations on November 1-3, 2017 were carried out with different exposure times ranging from 600 to 2400 seconds to obtain enouhg signal form the source. These spectra  provide detail information about the intensities line widths, and radial velocitiesof the ionized hydrogen gas in the California Nebula. The line width, the radial velocity and the intensitiy values obtained from thirty-six Hα emission line spectra were found varying from 31.05 km/s to 40.26 km/s (mean 35.10 km/s), and from −13.83 km/s to -8.84 km/s (mean -10.77 km/s), and from 235.17 R to 825.967 R (mean 462.03 R), respectively. The mean emission measures (EM) were also calculated using the IHαvalues and were found ranging from 529.057 cm−6pc to 1858.133 cm−6pc (mean 1039.41 cm−6pc). The mean LSR velocities and line widths of the NGC1499 nebula were compared with some previous works from literature.  The intensity data been also compared with the data obtained from VTSS and SkyView maps using APER and SKY codes. We found that our results were approximately the similar variation with VTSS (mean 430.91 R) and SkyView (mean 530.53 R) maps. We believe that these new results may have significant contribution to the literature. In future, we will continue to measure the other coordinates of the NGC1499 nebula.