İvan Vazov'un Boyunduruk Altında romanında Osmanlı-Türk imgesi
The Ottoman-Turkish image in Under the Yoke by Ivan Vazov
Yazar: FİLİZ TEKİN
Danışman: PROF. DR. MELAHAT PARS
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Bulgar Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Bulgar edebiyatı = Bulgarian literature ; Düşmanlık = Enmity ; Edebiyat = Literature ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlılar = Ottomans ; Roman = Novel ; Türk imajı = Turkish image ; Vazov, İvan = Vazov, İvan ; İmaj = Image ; İmge = Image

Özet:
XIV. yüzyıl sonlarından XIX. yüzyıl sonlarına kadar yaklaşık beş yüz yıl Osmanlı idaresinde yaşayan Bulgar halkı, Osmanlı İmparatorluğunun bütün hak ve hürriyetlerini sağlamasına rağmen başta Rusya ve Batılı ülkelerin kışkırtmalarıyla Osmanlı Devleti'nden ayrılmak için birçok ayaklanma başlatmışlardır. Diğer ayaklanmalara kıyasla 1876 yılında gerçekleştirdikleri Nisan Ayaklanması Osmanlı İmparatorluğundan ayrılma noktasında önemli bir tarihtir. 
Osmanlı İmparatorluğundan ayrılmalarında silahlı mücadele kadar etkili olan bir diğer unsur, ulusal bilinci uyandıran ve Bulgar halkını harekete geçiren edebiyatları olmuştur. 1762 yılında Bulgar edebiyatçılara göre Papaz Paisiy Hilendarski, "Slav-Bulgar Tarihi" başlıklı yapıtıyla "Yeniden Doğuş Dönemi" olarak adlandırılan dönemi başlatır. Paisiy Hilendarski'nin araladığı bu kapıdan daha sonra diğer Bulgar edebiyatçılar da geçerek Osmanlı ve Türk düşmanlığına dayanan ulusal bir bilinç canlandıran yapıtlar ortaya koyarlar. 
"Ulus ve vatan" kavramlarının ön planda olduğu bu dönem yapıtlarında Osmanlı Devleti'ne, Türklere ve İslamiyet'e karşı olumsuz bir yaklaşım vardır. Osmanlı Devleti'nde var olan tüm haklarına rağmen sözde ulusal hakları için ayaklanmalar başlatmayı amaçlayan yapıtlarda eşkıyalara, haydutlara övgüler dizilirken düzeni sağlamaya çalışan Türklere karşı nefret söylemleri yer alır. 
İki ulus arasında düşmanlığı körükleyen bu dönem edebiyatçılarından biri de İvan Vazov'dur. Birçok Bulgar edebiyatçı ve eleştirmenlerine göre sanatçının 1887-1888 yıllarında Odesa (Rusya)'da yazmış olduğu "Boyunduruk Altında" başlıklı romanı Türk düşmanlığı ve nefretini içeren en önemli yapıtlardan biri olarak görülmektedir. 1876 Nisan Ayaklanması'nın anlatıldığı yapıtın kahramanlarını, isyancılar, varlıklı Bulgar çorbacılar, köylüler, rahip ve rahibeler, Osmanlı askerleri ve yöneticileri oluşturur. Osmanlı Devleti'nin ve İslamiyet'in acımasızca eleştirildiği, Türk karakterlerinin de ötekileştirildiği yapıtında yazar olayları taraflı bir bakış açısıyla değerlendirmiş ve olumsuz bir Türk imgesi yaratmıştır.

Abstract:
Bulgarian nation who lived under the rule of Ottoman State from the end of 14th century to the end of 19th century, for approximately five centuries, has prompted several revolts in order to leave from the Ottoman Empire by the provocation of notably Russia and European countries, though Ottoman Empire has provided them with all rights and liberties; however their revolts have ended up unsuccessfully. The April Revolt they have prompted in 1876 has become an important step in their path to leave from the Ottoman Empire.
Another factor, as important as the armed struggle in gaining their "independence", was their literature that excited national awareness and prompted Bulgarian nation. In 1762, Priest Paisiy Hilendarski starts a period named "Re-born Period" with his work on Slav-Bulgarian history. Later, also other Bulgarian littérateurs have passed from this door which was opened by Paisiy Hilendarski, and have produced works that create a national awareness laid on Ottoman and Turk hostility.
In the works created in this period which is prominent with the terms of "nation and country", a negative approach towards Ottoman State, Turks and Islam appears. While singing praises in the works to the brigands and bandits, which aim to prompt revolts for their so-called national rights notwithstanding all their rights available in the Ottoman State, the hatred speeches were taking place against Turks who try to maintain order.
One of the littérateurs who commove the enmity between two nations in this period was Ivan Vazov. The artist's novel named "Under the Yoke" that he has written between 1887-1888 Odessa (Russia) is one of the most important works containing enmity and hatred against Turks. The characters of the work in which 1876 April Revolt is emphasized are rebels, wealthy Bulgarian people, villagers, priests and priestesses, Ottoman soldiers and managers. The author, in his work where Ottoman State and Islam were criticized severely and Turkish characters were marginalized, has evaluated the events from a prejudiced perspective and launched a negative Turk image.
In this study, the approach of Ivan Vazov towards Islam and the Ottoman-Turk image that was set forth in his novel entitled "Under the Yoke" is examined in detail. In the first chapter of our study, which is comprised of three chapters, the prominent names and the works of the period that is named as "Re-born Period"  have been handled. In the second chapter, the life, art and works of Ivan Vazov were touched upon. In the third chapter of the study, the Ottoman-Turk image in the novel, author's approach towards Islam, the Turkish influence reflected on the content, and the style in the novel were examined.
In the conclusion, it is determined that the author approaches to the Ottoman State and Islam with a prejudiced perspective. The attention has been drawn to the fact that the author has created a negative Turk image in order to incite readers for hatred against Turks.