Arap dilinde olumsuzluk bildiren yapılar
Negation declerative structure in the Arabic language
Yazar: KADİR ZEYREK
Danışman: PROF. DR. AHMET YÜKSEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Arapça = Arabic ; Dil bilgisi-edatlar = Grammar- prepositions ; Dilbilim = Linguistics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Olumsuzluk = Negativeness ; Söz dizim = Syntax

Özet:
"Arap Dilinde Olumsuzluk Bildiren Yapılar" konusunu içeren bu araştırma giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Konuyla bağlantılı olarak araştırmada, olumsuzluk bildiren yapıların Arap dilinde ve Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanımı biçimbilim, sözdizimi ve anlambilim açısından incelendi.
	Giriş bölümünde araştırma konusunun seçilme nedenine, araştırma konusunun oluşturduğu problem yönüne, araştırmada izlenen yöntem ve yararlanılan kaynaklara temas edildi.
	Birinci bölümde, Nefiy kelimesinin sözlük ve terim anlamına, nefiy edatlarına, nefiy edatlarının görev yönünden birbirleriyle olan ilişkilerine ve Arap dil biliminin temel kaynağı olan Kur'ân-ı Kerim'de tespit edebildiğimiz menfî cümle yapılarına değinildi.
	İkinci bölümde, "Zımnî Nefiy" kapsamında Temennî, Atıf, Şart, İstifhâm, İstisnâ, Kasr üslupları ile Red' ve Zecr harfleri, İstiâze ve Tenzih lafızları, Fiiller ve Sarf  sîgalarının nefiyle ilişkisi üzerinde duruldu.
	Bu bölümde Arap dilinde ve Kur'ân-ı Kerîm'de tespit edebildiğimiz Zımnî Nefiy üsluplarına örnekler verilerek konu açıklanmaya çalışıldı. Araştırma konusuyla ilgili olarak zımnî nefyin Arap dilinin zengin üslupları içerisindeki yerine değinilerek cümlenin anlaşılmasında oynamış olduğu önemli rol okuyanların anlayabileceği düzeyde anlatılmaya çalışıldı.
 	Üçüncü bölümde Nefyin Te'kîd, Nefiy anlamın düşmesi ve Arap dilinin cümle yapısı ile ilişkili olan genel dilbilimsel hükümlere değinilerek nefyin cümle içerisinde sahip olabileceği çeşitli anlamlara ve kullanımlara değinildi.
	Klasik Arap kaynaklarının görüşleri esas alınarak hazırlanan bu çalışmanın sonuç bölümünde Arap Dili alanında ve Kur'ân-ı Kerîm'de olumsuzluk bildiren yapılar ve işlevleri hakkında ulaşılan verilerin değerlendirmesi yapıldı.



Anahtar Sözcükler: Nefiy, Zımnî Nefiy, Te'kîd, Atıf, Edat.

Abstract:
This research which contains "Negation Declerative Structure in the Arabic Language" consists of an entry, three main sections and a result. In the research related to the subject, the usage of negation wordings in the Arabic language and Koran is examined in terms of morphology, syntax and semantics.
          In the entry section, the reason of why this research subject is choosen, aspect of the problem posed by subject of the research, the method used in the research and the references are mentioned.
         In the first section, the lexical meaning and term meaning of the negation word, negation prepositions, the relations between negation prepositions from the point of function and negative sentence wordings ascertained in Koran that is the primary resource in the Arabic language are touched upon.
         In the second section, within the context of "Zımni Nefiy"  , it is emphasized on the connection of negation with the wish, adscription, condition, question, exception, the wordings of kasr, the letters of red' and zecr, shelter, excluded wordings, verbs and word structure.
        In that part, the subject is tried to explain by giving examples about Zımni Nefiy wordings determined in Koran and the Arabic language. Regarding the subject of research, refering the place of Zımni Nefiy within the substantional wordings of the Arabic language, Zımni Nefiy's important role in the understanding of a sentence is tried to explain in such a manner that the readers can understand.
         Negation, consolidation, intikazu'n nefy, general linguistic provisions which is related to the sentence structure of the Arabic language and various meanings and uses that negation may have within the sentence are mentioned in the third section.
         In the result of this research prepared on the basis of the views of classical Arabic resources, the datas that are reached about negation wordings and funtions in the field of Arabic language and Koran are evaluated.



Key Words: Negation Zımni Nefiy, Consolidation, Adscription, Preposition