Tip 2 diyabeti olan hastalarda karaciğer fibrozis  düzeyinin non-invaziv yöntemle değerlendirilmesi
Evaluation of liver fibrosis level in patients with Type 2 diabetes with a non-invasive method
Yazar: SELİN MÜGE ASLAN
Danışman: PROF. DR. TEOMAN DOĞRU
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
TİP 2 DİYABETİ OLAN HASTALARDA KARACİĞER FİBROZİS DÜZEYİNİN NON-İNVAZİV YÖNTEMLE DEĞERLENDİRİLMESİ
AMAÇLAR
MASLD tüm dünyada en sık görülen kronik karaciğer hastalığıdır. Hastalığın patogenezinde hepatositlerde TG birikimi, bunun zemininde hepatosit hasarı ve fibrozis gelişmesi yer almaktadır. T2DM, hem MASLD gelişmesini hem de MASLD zemininde hepatositlerde fibrozise gidişi hızlandırmaktadır. Hepatosit hasarını gösteren altın standart yöntem biyopsidir. Fakat hem invaziv olması hem de komplikasyon gelişme riski barındırması nedeniyle tercih edilmemektedir. Son yıllarda non-invaziv biyobelirteçler (FIB-4, NFS ve APRI gibi) biyopsiye alternatif olarak kullanıma girmiştir. Bu biyobelirteçler kolay uygulanabilen ve düşük maliyetli testlerdir. Bu çalışmada, T2DM ve MASLD mevcut hastalarda FIB-4'ün rolünün incelenmesi amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM
Bu çalışma prospektif ve kesitsel bir çalışma olup, çalışma öncesinde etik kurul onayı alınmıştır. Çalışma kapsamında değerlendirilen T2DM'si olan hastalardan USG ile MASLD tanısı alanlar çalışmaya alındı. Tüm grubun FIB-4 değeri hesaplandı ve FIB-4 ile elde edilen klinik ve laboratuvar verilerinin korelasyon analizi yapıldı. 
BULGULAR
Bu çalışma kapsamında 1000 katılımcı (389'u erkek, 611'i kadın) değerlendirilmiş olup grubun yaş ortalaması 57.28±11.64 yıl idi. Tüm grubun FIB-4 ortalaması 1.03±0.57 idi. Hastaların %79.4'ünde (n=794) FIB-4 <1.3, %18.9'unda (n=189) 1.3-2.67 arasında, %1.7'sinde (n=17) ise >2.67 idi. Yapılan tüm grup korelasyon analizinde (n=1000); FIB-4 ile T2DM süresi, üre, Kan Üre Azotu (BUN), kreatinin, eGFR, TK, TG, LDL ve ürik asit arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur [sırasıyla (p<0.001), (p<0.001), (p<0.001), (p=0.001), (p=0.001), (p=0.008), (p=0.010), (p=0.023), (p=0.028)].
SONUÇ
Tek merkezli ve küçük ölçekli (n=1000) hasta grubunda yapılan bu çalışmada da FIB-4'ün karaciğer fibrozisi ile ilişkili bir parametre olduğu gösterilmiş olup T2DM hastalarının taramasında ve takibinde önemli olduğu ortaya konulmuştur.
Anahtar Sözcükler: FIB-4, Fibrozis, MASLD, T2DM, Yağlı Karaciğer

Abstract:
EVALUATION OF LIVER FIBROSIS LEVEL IN PATIENTS WITH TYPE 2 DIABETES WITH A NON-INVASIVE METHOD
AIM
MASLD is the most common chronic liver disease worldwide. The pathogenesis of the disease involves TG accumulation in hepatocytes, which leads to hepatocyte damage and fibrosis. T2DM accelerates both the development of MASLD and the progression to fibrosis in hepatocytes on the basis of MASLD. The gold standard method for demonstrating hepatocyte damage is biopsy. However, it is not preferred because it is both invasive and carries a risk of developing complications. In recent years, non-invasive biomarkers (such as FIB-4, NFS and APRI) have been used as an alternative to biopsy. These biomarkers are easy to apply and low-cost tests. The aim of this study was to investigate the role of FIB-4 in patients with T2DM and MASLD.
MATERIAL AND METHOD
This study is a prospective and cross-sectional study, and ethics committee approval was obtained before the study. Among the patients with T2DM evaluated within the scope of the study, those diagnosed with MASLD by USG were included in the study. The FIB-4 value of the entire group was calculated and correlation analysis of clinical and laboratory data obtained with FIB-4 was performed.
RESULTS
In this study, 1000 participants (389 male, 611 female) were evaluated and the mean age of the group was 57.28±11.64 years. The mean FIB-4 of the whole group was 1.03±0.57. FIB-4 was <1.3 in 79.4% (n=794) of the patients, between 1.3-2.67 in 18.9% (n=189) and >2.67 in 1.7% (n=17). In the whole group correlation analysis (n=1000); A statistically significant relationship was found between FIB-4 and T2DM duration, urea, BUN, creatinine, eGFR, TC, TG, LDL and uric acid [respectively (p<0.001), (p<0.001), (p<0.001), (p=0.001), (p=0.001), (p=0.008), (p=0.010), (p=0.023), (p=0.028)].
CONCLUSION
In conclusion, in this single-center and small-scale study (n=1000) conducted in a patient group, FIB-4 was shown to be a parameter associated with liver fibrosis and is thought to be important in the screening and follow-up of T2DM patients.
Keywords: Fatty Liver, FIB-4, Fibrosis, MASLD, T2DM