İlkokul öğretmenlerinin eğitim felsefelerine ilişkin algıları ile eğitim programı, öğretmen-öğrenci rolleri ve öğretim uygulamalarına ilişkin görüşleri
Perceptions of primary school teachers about educational philosophies and their views on curriculum, teacher-student roles and teaching practices
Yazar: SERDA GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SADIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Eğitim programları = Education programs ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğrenci rolü = Student role ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, ilkokul öğretmenlerinin sahip oldukları eğitim felsefelerine yönelik algıları, eğitim programı (amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci, değerlendirme), öğretmen–öğrenci rolleri ve kendi uygulamaları hakkındaki görüşlerini incelemektir.  2013-2014 eğitim öğretim yılında Adana merkez ilçelerindeki (Yüreğir, Seyhan, Çukurova, Sarıçam) ilkokullardan gönüllü olarak araştırmaya katılan toplam 231 öğretmenle yürütülen araştırma  bir karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmada önce nicel veriler toplanıp analiz edilmiş, daha sonra sonra nitel veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında Wiles ve Bondi (1993) tarafından geliştirilen (Philosophy Preferences Assesment) ve Doğanay ve Sarı (2003) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Felsefi Tercih Değerlendirme Formu  (FTDF)"  kullanılmıştır. Görüşmelerle elde edilen nitel veriler ise araştırmacı tarafından  uzman görüşleri doğrultusunda geliştirilen "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" (YPGF) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri betimsel istatistiklerin yanı sıra,  Whitney U-Testi ve Kruskall Wallis testleri uygulanarak analiz edilmiş, bu süreçte SPSS istatistik programı kullanılmıştır.   Nitel veriler üzerinde ise içerik  analizi yapılmıştır.
Araştırma sonucunda ilkokul öğretmenlerinin kendi eğitim felsefelerine ilişkin algılarının deneyselcilik felsefesinde yoğunlaştığı görülmüştür. Bununla birlikte öğretmenlerin  diğer eğitim felsefelerine de (Varoluşçuluk, Daimicilik, İdealizm) yüksek derecede benimsedikleri, eklektik bir anlayışa sahip oldukları  belirlenmiştir. Cinsiyet, mezun olunan okul türü ve hizmet yılı öğretmenlerin felsefi algılarında anlamlı bir fark yaratmamış, yaşı 41 ve üzerinde olan öğretmenlerin idealizmi benimseme düzeyleri diğer öğretmenlerden anlamlı bir şekilde daha yüksek olmuştur.  Mesleki deneyimler öğretmenlerin eğitimle ilgili felsefi görüşlerinin gelişmesinde en etkili faktör olurken, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerin etkisi düşük düzeyde kalmıştır. Eğitimin amaçlarını daha çok toplumsal açıdan vurgulayan öğretmenler, içerikte pozitif bilimler, matematik, mantık, ahlak kuralları, günlük yaşamda kullanılacak bilgiler, anadil ve yabancı dil, davranış kuralları, sanat ve demokrasiyle ilgili konuların yer alması gerektiğini belirtmişlerdir. Öğretmenler nitelikli bir öğrenme ortamını fiziki açıdan donanımlı;  sosyal açıdan demokratik, akademik açıdan ise işbirliğine dayalı öğretim sürecinin gerçekleştiği ortam olarak ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin öğrencilerden sınıf ortamında beklentileri;  aktif olmaları (araştırma yapma, sorumluluklarını yerine getirme, sorgulama, öğrenme güdüsünü yüksek tutma vb.),  kendi öğrenme sürelerini kontrol etmeleri  (zihninde yapılandırma, eksiklerini tamamlama, öğrendiklerini yaşamında kullanma vb). ve sosyal becerilerini geliştirmeleridir  (işbirliği yapma empati kurma, farklı düşüncelere saygılı olma vb.). Öğretmenle öğrenme-öğretme sürecinde kendi rollerini ise öğrenmeye rehberlik,  planlı olma,  model olma ve etkili liderlik olarak tanımlamışlardır. Öğretmenlerin kendi eğitim felsefelerine ilişkin algıları deneyselcilik felsefesinde yoğunlaşmış, ancak eğitimin amacı, içeriği ve öğrenme-öğretme ortamının ne olması/nasıl olması gerektiğiyle ilgili açıklamalarında diğer felsefelerin etkileri de görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Eğitim, felsefe, öğretmen, öğrenci, eğitim programı.

Abstract:
The general purpose of this research is to examine the perceptions of primary school teachers about educational philosophies and their views about curriculum, (purpose, content, learning-teaching process), teacher-student roles and own teaching practices. The research is a mixed method which is conducted with a total of 231 teachers voluntarily participating in the primary schools in the central districts of Adana (Yüreğir, Seyhan, Çukurova, Sarıçam) in the 2013-2014 academic years. In the study, quantitative data were collected and analyzed first. Then the qualitative data were collected. The "Philosophy Preference Assesment" which developed by Wiles and Bondi (1993) and adapted to Turkish by Doğanay and Sarı (2003) was used to collect quantitative data of the research. The qualitative data obtained from the interviews were collected by the researcher using the "Semi-structured Interview Form" developed in line with expert opinions. Quantitative data of the study were analyzed by using Whitney U and Kruskal Wallis tests besides descriptive statistics. In this process, SPSS statistical program was used. Content analysis was conducted on qualitative data.
As a result of the research, primary school teachers' perceptions of their educational philosophy seem to concentrate on the experimentalism philosophy. However, it has been found that teachers have a high eclectic understanding of other educational philosophies. (Existentialism, Perennialism, Idealism). Gender, type of school graduated, and years of service did not make any significant difference in teachers' philosophical perceptions. Teachers with age 41 and older had a significantly higher level of acceptance of idealism than other teachers. Professional experience has been the most influential factor in the development of teachers' philosophical views about education. The effect of pre-service and in-service training is low. Teachers who emphasize the aims of education more socially, stated that they should include subjects related to positive sciences, mathematics, logic, moral rules, information to be used in daily life, native language and foreign language, rules of conduct, art and democracy. Teachers have expressed a qualified learning environment as an academically collaborative, physically equipped and socially democratic learning environment. Teachers' expectation from students in the classroom environment; they must be active (conducting research, fulfilling responsibilities, interrogating, keeping a high sense of learning, etc.), control their learning time (structuring mind, completing the missing, using what they learn in their life) and improve their social skills (cooperation, empathy, respect for different thoughts, etc.). Teachers defined their roles in the learning-teaching process as guidance, planning, modeling and effective leadership in learning. Teachers' perceptions of their educational philosophy are concentrated on the philosophy of experimentalism. However, the effects of other philosophies have also been seen in the explanations of the educational purpose, content and how the learning-teaching environment should be.

Keywords: Education, philosophy, teacher, student, curriculum