Sosyal kaygı, bağlanma, aleksitimi ve aleksitimi düzeylerinde nöropsikolojik performans arasındaki ilişkiler
The relationship between social anxiety, attachment, alexithymia and neuropsychological performance in low and high alexithymia groups
Yazar: GÖRKEM GÖZDE CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. BELMA BEKÇİ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma kaygısı = Attachment anxiety ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Performans = Performance ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Araştırma bağlanma, aleksitimi ve sosyal kaygı değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu ilişkililiğin bağlanma ve sosyal kaygı arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolünün incelenmesine yönelik model sınamasını da içermektedir. Ayrıca, düşük ve yüksek aleksitimi düzeyine sahip bireylerin nöropsikolojik fonksiyonları araştırılmaktadır. Çalışma 18 ila 25 yaş arasındaki 416 lisans/ yüksek lisans öğrencisi ile gönüllülük esasına göre yürütülmüştür. Çalışmaya katılmaya gönüllü kişilere Demografik Form ve ardından Liebowitz Sosyal Ankstiyete, Toronto Aleksitimi, Yakın İlişkilerde Yaşantılar, Beck Depresyon Envanterleri verilmiştir. Çalışmanın nöropsikolojik kısmı için tekrar gönüllülük onayı alınmıştır. Böylece araştırmaya 10 kişi ile devam edilmiştir. Katılımcılara birebir olarak Sayı Uzamı Testi, Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi, Rey Karmaşık Figür Testi, Çizgi Yönünü Belirleme Testi, Yüz Tanıma Testi, Sözel Akıcılık Testi, İşaretleme Testi, Boston Adlandırma Testi uygulanmıştır. İlişkililik analizleri için Parametrik Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, hiyerarşik regresyon ve doğrusal regresyon analizleri; karşılaştırmaya yönelik analizlerde ise ikili olanlar için Bağımsız Gruplar t Testi, ikiden çok olanlar için de tek yönlü ANOVA analizleri yürütülmüştür. Analizler sonucunda bağlanma, aleksitimi ve sosyal kaygı arasındaki ilişki doğrulanmıştır. Ayrıca aleksitiminin bağlanma ve sosyal kaygı arasında kısmi aracı değişken olduğu görülmüştür. Ancak aleksitimi düzeylerine göre ayrılan bireylerin nöropsikolojik profilleri arasında fark bulunamamıştır.

Abstract:
This research aims to analyse the relationship between attachment, alexithymia, and social anxiety. In addition to these, neuropsychological functions in alexithymia levels of the individuals is studied. This research had been conducted with 416 university students whose ages range from 18 to 25 years. After a demographic form, the volunteers had been given with Liebowitz Social Anxiety, Toronto Alexithymia, Experiences in Close Relationships, and Beck Depression Inventories. The volunteers had been asked for their consent one more time for the neuropsychological part of the study. Thus, the research was continued with 10 participants. Digit Span, Öktem Verbal Memory Process, Rey Complex Figure, Judgement of Line Orientation, Facial Recognition, Verbal Fluency, Cancellation, Boston Naming Tests had been applied to the participants face to face. Pearson Moments Multiplication Correlation Analysis and hierarchical regression analyses were conducted. The results validate the relation among attachment, alexithymia and social anxiety. In addition, it has been observed that alexithymia is a partial mediating variable between attachment and social anxiety. However, no difference had been found between the neuropsychological profiles of the individuals who have been divided into separate groups according to their alexithymia levels. As a result, it has been observed that a secure attachment does not eliminate the risk of social anxiety and alexithymia but serves as a risk reducing factor.