Tasfiye talepnamelerine göre Osmaniye'ye iskân edilen mübadiller
Refugees who settled to Osmaniye according to discharge requisitions
Yazar: BAHAR KOLUTEK
Danışman: DOÇ. DR. İSA KALAYCI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Dış Türkler = Turkish diaspora ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Lozan Ahali Mübadelesi = Lausanne Exchange of Populations ; Osmaniye = Osmaniye ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Yunanistan = Greece ; İskan = Settlement ; İskan politikası = Settlement policy

Özet:
Türk Bağımsızlık Savaşı Mustafa Kemal Paşa önderliğinde kazanılırken kurulan yeni Türkiye Cumhuriyeti Devleti birçok sorunla karşılaşmıştır. Cumhuriyetin bu erken döneminde siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel birçok sorun Osmanlı Devleti'nden miras kalmıştır. Bu sorunlardan bir tanesi de birçok nedenden ötürü gerçekleşen göç ve iskân faaliyetleri olmuştur. Lozan Barış Konferansı'nda Türkiye'de yaşayan Ortodoks Rumlar ile Yunanistan'da yaşayan Müslüman Türklerin değişimi konusu gündeme gelmiştir. Bu sorun 30 Ocak 1923 tarihinde imzalanan bir anlaşma ile çözüme kavuşturulmuştur. Türk-Yunan Halklarının Mübadelesine İlişkin Sözleşme ve Protokol isimli anlaşma ile iki kesimin karşılıklı yer değiştirmesi kararlaştırılmıştır. Türk ve Yunan hükumetleri arasında yapılan bu anlaşmanın uygulanması esnasında birtakım problemler yaşansa da mübadele gerçekleşmiştir. 
Türk-Yunan nüfus mübadelesi çeşitli yönleriyle ve farklı bakış açılarıyla birçok akademik çalışmaya konu olmuştur. Çalışmaların büyük bir kısmında eldeki veriler kullanılarak genel değerlendirmeler yapılmış, mübadelenin yerel veya bölgesel etkileri az irdelenmiştir. Başkanlık Cumhuriyet Arşivinde bulunan mübadillerin menkul ve gayrimenkullerinin kayıtlı olduğu "Tasfiye Talepnameleri" mübadillerinin durumunu gözler önüne seren en önemli kaynaklardır. Dolayısıyla tasfiye talepnameleri çalışmanın ana kaynakları olmuş, bu vesikalardan elde edilen veriler telif ve tetkik eserlerle desteklenmiştir. Çalışmada 1923-1927 yılları arasında Osmaniye'ye iskân edilen mübadillerin isimleri, meslekleri, sayıları, sosyo-ekonomik durumları ve yerleştirildikleri birimler tespit edilmiştir. Mübadele ile Osmaniye'nin demografik ve kültürel yapısında birtakım değişiklikler yaşanmış, ekonomik faaliyetler bakımından olumlu gelişmeler yaşanmıştır.

Abstract:
The newly established Republic of Turkey, While the Turkish War of Independence was won under the leadership of Mustafa Kemal Pasha, faced many problems.  In this early period of the Republic, many political, economic and socio-cultural problems were inherited from the Ottoman Empire. One of these problems was the migration and settlement activities which occured for many reasons. At the Lausanne Peace Conference, the exchange of Orthodox Greeks living in Turkey and Muslim Turks living in Greece came to the fore. This problem was resolved with an agreement signed on January 30, 1923. It was decided to exchange the two sections mutually by the agreement called the Agreement and Protocol on the Exchange of the Turkish-Greek Peoples. Although there were some problems during the implementation of this agreement between the Turkish and Greek governments, the exchange took place.
The Turkish-Greek population exchange has been the subject of many academic studies with its various aspects and different perspectives. Despite ,general evaluations were made using the available data in most of the studies,  the local or regional effects of the exchange was examined. The "Dsicharge Requisitions" in the Presidency Republic Archive, in which the movables and real estates of the exchanges are registered, are the most important sources revealing the status of the exchanged persons. Therefore, the discharge requisitions are the main sources of the study.  The data obtained from these documents have been supported by copyright and examination works. In the study, the names, occupations, numbers, socio-economic status and units of the immigrants who were resettled in Osmaniye between 1923-1927 were determined. With the population exchange, some changes were experienced in the demographic and cultural structure of Osmaniye, and positive developments were experienced in terms of economic activities.