Politik faktörler bağlamında makro-ekonomik göstergelerin incelenmesi: Orta ve üst gelir grubu ülkeleri örnekleminde deneysel bir analiz
Analysis of macroeconomic indicators in the context of political factors: An experimental analysis in the sample of middle and upper income group countries
Yazar: MUSTAFA CANER TİMUR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DURGUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Kamu ekonomisi = Public economy ; Kurumsal ekonomi = Corporate economy ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Orta gelirli ülkeler = Middle income countries ; Siyasi faktörler = Political factors

Özet:
"Sınırlı kaynakların, sınırsız ihtiyaçları karşılayabilmesi" yönündeki çaba ve arayış, tarih boyunca bütün toplumların esas sorunlarından biri olmuştur. Bu bağlamda tarihsel süreci içindeki trajik serüvenini hızlıca geçip günümüze geldiğimizde, günümüz modern dünyasında iktisat, devlet, politika gibi toplumsal yapı unsurlarının birbirleri ile olan ilişkileri, sosyal bilimlerin temel uğraş alanları olarak güncelliğini ve önemini korumaktadır. Nitekim ekonomik hayatta, 'politikanın rolü' ve 'devletin yetki alanı'nın ne olacağı konusu, farklı iktisadî ideoloji, ekol ve okulların uzlaşmaz çatışma alanlarından biridir. Bu çerçevede yapılan tartışmaların bir kısmı, devletin ve politikanın ekonomik yaşamda etkin rol alması gerektiğini şiddetle savunurken; başka bir anlayış, müdahaleci devletin ve politik nüfuzun ekonomik aktivitelere zarar vereceğini iddia etmektedir.
Devlet ve siyasetin iktisadî hayatın neresinde ne kadar yer alacağına yönelik tartışmalar, çoğunluğu karşıt ve zıt görüşlerin içerisinde yer aldığı geniş bir literatüre sahiptir. Bu tez çalışması, Kamu Tercihi Teorisi bağlamında politik faktörler ile ekonomik göstergeler arasında bir derin ve sıkı bir bağ olduğunu iddia ederek; buradan hareketle iktisat ve politika arasında diyalektik bir ilişki kurmaktadır. Böylelikle kamu politikaları dâhil bütün devlet politikaları; iktisadî olanın politik olana, politik olanın iktisadî olana olumlu veya olumsuz etkileri olduğundan, politikanın veya iktisadın büsbütün özerk disiplinler olamayacağı gerçeğini göz ardı etmemelidir. Bu tez çalışması, üzerine kurulu olduğu argümanını ampirik bir araştırmayla irdelemekte ve incelemektedir.  
Bunun için Dünya Bankası'nın Gayri Safi Yurt İçi Hasıla oranlarını baz alarak oluşturdukları biri orta gelir ülke grubu, diğeri üst gelir ülke grubu olmak üzere iki ayrı örneklem grubu oluşturulmuş ve bu gruba ilişkin benzerlik ve farklılıklar karşılaştırılmıştır.  Bu kapsamda Dünya Bankası'nın sözü edilen sınıflandırmasına göre orta gelir grubunden 32 ülke, üst gelir grubundan 38 ülke örneklem olarak alınmıştır. Verilerin analizi için Panel-Veri Analiz Yöntemi olan Sistem GMM Tekniği kullanılmıştır. Çalışmada kullanılacak veriler ekonomik ve politik olarak iki farklı şekilde sınıflandırılmıştır. Ekonomik veriler Gayri Safi Sabit Sermaye Oluşumu (%GSYH), işgücü miktarı, Tüketici Fiyat Endeksi, Cari İşlemler Dengesi (%GSYH), işsizlik, GSYH'nın yıllık büyüme oranları ve Doğrudan Net Yabancı Yatırım Girişleri (%GSYH) gibi makro-ekonomik göstergelerdir. Politik veriler ise Dünya Yönetişim Endeks'nin alt başlıkları içerinde yer alan siyasi istikrar ve şiddet / terörizmin olmaması, hukukun üstünlüğü, hükümetin etkinliği, yolsuzluğun kontrolü, düzenleyici kurumların kalitsie ve hesap verebilirlik gibi politik faktörlere ilişkin göstergelerdir.
 Çalışmanın ilk üç bölümünde konuya ilişkin kavramsal ve kuramsal çerçeve serimlenmiştir. Son bölümde ise, çalışmanın iddiasına kaynak teşkil eden argümanın araştırılmasına ve incelenmesine yönelik ampirik çalışma yer almıştır. Bu amaçla öncelikle ülkeler arasında yatay kesit bağımlılığının varlığı; LMadj testi ile incelenmiştir. Bu analiz sonucuna göre, ülkeler arasında yatay kesit bağımlılığının olduğu bulgulanmıştır. Bununla birlikte, serilerin durağanlığı; CADF panel birim kök testiyle ters edilmiştir. Bu analiz sonucuna göre ise, serilerin büyük çoğunluğunun düzey değerlerinde durağan olduğu, sınırlı sayıda serinin ise, düzey değerlerinde değil; birinci farkta durağan olduğu tespit edilmiştir. 
Buna göre politik faktörlerin milli gelir üzerindeki etkilerinin orta gelirli ülkelerde; işsizlik, cari işlemler dengesi ve doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkilerinin üst gelirli ülkelerde daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Neticede yapılan analizler sonucunda; politik faktörlerin, makro-ekonomik büyüklükleri önemli ölçüde pozitif yönde etkilediği görülmüş ve politik faktörler ile makro-ekonomik göstergeler arasında diyalektik bir ilişki olduğu kanıtlanmıştır.

Abstract:
The effort and quest for "limited resources to meet unlimited needs" has been one of the main problems of all societies in history. In this context, when the tragic adventure in the historical process is quickly passed and examined today, the relations between the social structure elements such as economy, state and politics maintain their actuality and importance as the main activity fields of the social sciences in today's modern world. As a matter of fact, the role of politics and the authority area of the state in economic life is one of the irreconcilable areas of conflict between different economic ideologies, understandings and schools. Some of the debates within this framework, while strongly advocating that the state and politics should play an active role in economic life; another understanding claims that the interventionist state and political influence will harm economic activities.
The debates about where the state and politics will take place in the economic life have a wide literature. The majority of these debates have extensive literature on opposing views. This thesis is based on a dialectical relationship between economics and politics, which is claiming that there is a deep and tight link between political factors and economic indicators in the context of Public Choice Theory. Thus, all state policies, including public policies; it should not ignore the fact that politics or economics cannot be completely autonomous disciplines, since the economic has positive or negative effects on the political and the political on the economic. This thesis examines the argument based on empirical research.
In this study, the interaction of political factors with macroeconomic variables is analysed by using panel data analysis method using data of 32 middle income and 38 high income countries. In the selection of the country groups to be used in the study, homogeneity of the country groups and the continuity of the data were taken into consideration. The data to be used in the study are classified in two different ways as economic and political.  Economic data are macro-economic indicators such as Gross Fixed Capital Formation (% GDP), labor force, Consumer Price Index, Current Account Balance (% GDP), unemployment, annual growth rates of GDP and Direct Net Foreign Investment Inflows (% GDP). As for the political data; indicators of political stability and absence of violence/terrorism, rule of law, government effectiveness, control of corruption, regulatory quality and voice-accountability were used. These datas were obtained directly from the World Bank data distribution system.
In the first three chapters of the study, conceptual and theoretical framework is presented. In the last section, the empirical study of the argument that is the claim of the study is given. For this purpose, the presence of cross-sectional dependence between countries; LMadj test was used to determine the cross-sectional dependence between countries. The stability of the series were examined by the CADF the unit root test and it was found that the majority of the series were stationary in the level values, and that a limited number of series were stationary in the first difference rather than in the level values. The interaction between variables was analysed by the system GMM method.
Accordingly, the effects of political factors on national income in middle-income countries; The effects of unemployment, current account balance and foreign direct investment were higher in upper-income countries. As a result of the analysis; It has been seen that political factors have a positive effect on macro-economic magnitudes and it has been proved that there is a dialectical relationship between political factors and macro-economic indicators.