Üst gastrointestinal sistem kanama bulguları ile başvuran ve endoskopi yapılan hastalarda gastrin düzeyi ile endoskopik bulgular ve üst gastrointestinal kanama risk skorlamaları arasındaki ilişki
The relationship between gastrin level and endoscopic findings and upper gastrointestinal bleeding risk scoring in patients who applied with upper gastrointestinal system bleeding findings and had an endoscopy
Yazar: HÜSAMETTİN DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT YÜKSEL ; PROF. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Akut üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları tanı ve tedavideki tüm gelişmelere rağmen önemli bir mortalite ve morbidite sebebidir. Üst GİS kanamada en uygun tedaviyi belirleyebilmek için erken dönemde risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Varis dışı akut üst GİS kanama ile başvuran hastalarda serum gastrin-17 (G-17) düzeyinin prognoz üzerindeki etkisini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Acil Servis'inde, Haziran 2022-Ağustos 2023 tarihleri arasında, prospektif, tek merkezli gözlemsel çalışma olarak yürütüldü. 18 yaş veya üzerinde olan, hematemez ve/veya melena gibi üst GİS kanama semptomları gösteren ve endoskopi yapılan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalardan, hastaneye başvurusu sırasında serum G-17 düzeyi çalışılmak üzere 5 ml venöz kan örneği alındı. Hastalar acil serviste değerlendirilerek AIMS-65, Glasgow-Blatchford Score (GBS), Rockall Score (RS), pre-Rockall Score (pRS) ve Charlson Comorbidity Index (CCI) skorları hesaplandı. Ankara Şehir Hastanesi Bilgi Yönetim Sistemi'nden yaş, cinsiyet gibi demografik değişkenler ve komorbiditeler, ilaç kullanımı, vital bulgular, biyokimyasal değerlendirme ve endoskopik bulgular gibi kinik verilerin toplanması amacıyla yararlanıldı. Çalışmaya dahil edilen hastalar 1 ay süre ile takip edildi. Endoskopik müdahale ihtiyacı ve kan transfüzyon öyküsü birincil sonlanım noktası olarak, yoğun bakım ünitesi ihtiyacı, uzamış yatış süresi, mortalite ve yeniden kanama ise ikincil sonlanım noktası olarak belirlendi Serum G-17 düzeyinin birincil, ikincil sonlanım noktalarına, mortalite-yeniden kanama bileşik sonlanım noktasına etkisi ve serum G-17 düzeyi ile risk skorlama sistemleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Tüm istatistiksel analizler Sosyal Bilimler İstatistik Paketi (SPSS) versiyon 26 kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızda ortanca yaş 62 olup %33'ü kadındı. Hastaların en sık başvuru şikâyeti melena olarak gözlemlendi (%83,2). Peptik ülserin en sık kanama nedeni olduğu (%62,6) ve bunların çoğunun Forrest-3 ülseri olduğu belirlendi (%46,26). Hastaların %48'ine kan transfüzyonu, %27'sine endoskopik girişim gerekti, %6,5'unda yeniden kanama ve %5,6'sında mortalite görüldü. Serum G-17 düzeyi ile birincil, ikincil sonlanım noktaları, mortalite-yeniden kanama bileşik sonlanım noktası ve risk skorlama sistemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05).
Sonuç: Serum G-17 düzeyi ile akut üst GİS kanamalarının prognozu arasında bir ilişki bulunamamıştır. Çalışmamızdaki sınırlılıklar buna sebep olmuş olabilir. Çalışmamızda belirtilen limitasyonlar göz önüne alınarak yeni prospektif çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Gastrin; Gastrointestinal Kanama; Peptik ülser; Peptik Ülser Kanaması; Üst Gastrointestinal Sistem

Abstract:
Aim: Acute upper gastrointestinal bleeding (AUGIB) is an important cause of mortality and morbidity despite all advances in diagnosis and treatment. In order to determine the most appropriate treatment for AUGIB, risk assessment should be performed early. We aimed to examine the effect of serum gastrin-17 (G-17) level on prognosis in patients presenting with non-variceal AUGIB.
Materials and Methods: A prospective, single center, observational study was conducted at the Department of Emergency, Ankara City Hospital, from June 2022-August 2023. The study enrolled patients who were 18 years of age or older and exhibited symptoms of AUGIB, such as hematemesis or/and melena and who underwent an endoscopy. A 5 ml venous blood sample was taken from the patients when they were admitted to the hospital to measure serum G-17 levels. The patients were evaluated in the Emergency Department and AIMS-65 score, Glasgow-Blatchford score (GBS), Rockall Score (RS), pre-Rockall score (pRS) and Charlson Comorbidity Index (CCI) scores were calculated. Ankara City Hospital's Information Management System was utilized to collect data including the demographic variables such as age, gender, clinical variables such as medical history, medication use, vital signs, biochemical evaluation and endoscopic findings. The patients included in the study were followed for 1 month. Primary outcome was need for clinical intervention: blood transfusion, endoscopic intervention. Secondary outcome was re-bleeding, mortality, admission intensive care unit and prolonged lenght of stay in hospital. The effect of serum G-17 level on primary, secondary outcome, mortality-rebleeding composite-endpoint and the relationship between serum G-17 level and risk scoring systems was examined. All statistical analysis was conducted using the Statistical Package for Social Science (SPSS) version 26.
Results: One hundred and seven patients were included. Median age was 62 with %33 women. The most common presenting complaint of the patients was observed to be melena (%83,2). Peptic ulcer was found to be the most frequent cause of bleeding (%62,6) and most of them were Forrest-3 ulcers (%46,26). Fourty eight per cent of the patients required blood transfusion and 27% required endoscopic intervention, %6,5 had re-bleeding and %5,6 mortality. No statistically significant relationship was detected between serum G-17 level and primary, secondary outcomes, mortality-rebleeding composite-endpoint and risk scoring systems (p>0,05).
Conclusion: No relationship was found between serum G-17 level and the prognosis of AUGIB. The limitations in our study may have caused this. There is a need to conduct new prospective studies considering the limitations mentioned in our study.

Key Words: Gastrins; Gastrointestinal Hemorrhage; Peptic Ulcer; Peptic Ulcer Hemorrhage; Upper Gastrointestinal Tract