Üreme Çağındaki Kadınların Kullandıkları Aile Planlaması Yöntemlerinin Cinsel Yaşamlarına Etkisi
Effects of Contraceptive Methods on Women?s Sexual Life
Yazar: EBRU GABALCI
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN TERZİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Cinsellik = Sexuality ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, üreme çağındaki kadınların kullandıkları aile planlaması yöntemlerinin cinsel yaşamlarına etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, 26.11.2007 ve 21.12.2007 tarihleri arasında, Ordu ili ve S. B. Ordu Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Aile Planlaması Merkezi ve jinekoloji polikliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, 2006 yılı hastane kayıtlarına göre, Aile Planlaması Merkezi'ne başvuran 3495 kadın, Jinekoloji polikliniklerine başvuran 65.250 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, ?Evrendeki Birey Sayısı Bilinen Örneklem Genişliği Formülü? kullanılarak hesaplanan 366 kadın oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu ve Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) kullanımıştır. Veri toplama araçları, araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme yöntemi kullanılarak doldurulmuştur. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde, yüzdelik hesaplaması, Pearson ki kare, varyans analizi ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan, geleneksel bir yöntem olan geri çekme yöntemini kullanan kadınların ( :13,75), modern yöntemlerden olan RİA kullanan kadınların ( :13,93), kondom kullanan kadınların ( :13,30) ve oral kontraseptif kullanan kadınların ( :13,37) ACYÖ puan ortalamalarının birbirine yakın olduğu belirlenmiştir (p>0,05). Araştırmaya katılan tüm kadınların ACYÖ puan ortalamaları 11 puandan yüksek çıkması nedeniyle cinsel yaşantıda sorun saptanma olasılığı yüksek olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan kadınların aile planlaması yöntemi kullanma süresi, yönteme ilişkin sorun yaşama durumu, evlilik süresi, gebelik ve yaşayan çocuk sayısı, cinsel ilişki sıklığı, eşi ile olan iletişim ve duygusal yakınlığı ve kendini cinsel açıdan değerlendirme biçimi ile ACYÖ puan ortalamaları arasındaki fark, istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, üreme sağlığı kapsamında, çiftlerin evlilik yaşantısı ve cinsel yaşamlarında doyuma ulaşabilmeleri için, aile planlaması yöntemlerinin çiftlerin cinsel yaşamları üzerine etkilerine ilişkin cinsel sağlık ve aile planlaması danışmanlık hizmetlerinin ve hemşirelerin danışmanlık rolünün geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Aile planlaması ve cinsel yaşam, cinsellik ve hemşirelik.

Abstract:
This descriptive study was carried out to determine the effects of contraceptive methods on women?s sexual life. This study has conducted between 26.11.2007 and 21.12.2007 at the Family Planning Center and Gynecological Clinics of Ordu Obstetrics and Child Diseases Hospital in Ordu. The sampling comprised of 366 women who applied to those centers. Data collecting form developed by the researcher and Arizona Sexual Experience Scale (ASEX) have been used as data collecting tools. Pearson?s Q square, percentage calculation, variance analysis and importance test of mean average difference were used during the statistical evaluation. It was determined that the average ASEX scores of women using withdrawal method as a traditional method ( :13,75), the average scores of women using RIA as a modern method ( : 13,93), the average scores of women using condom ( :13,30), and scores of women using oral contraceptives ( :13,37) were similar. Since the average scores of ASEX were higher than 11, problems in sexual life were determined at high levels. The difference; between ASEX average scores and duration of family planning, problem due to the method, duration of marriage, number of pregnancy and living infants, frequency of sexual relation, dialog between partners, and way of sexual evaluation by itself; was statistically meaningful (p<0,05). According to the results of this research, suggestions concerning to develop family planning and sexual health services, and supervising roles of nurses in order to reach satisfaction in partner?s marriage and sexual life were made.Key words: Family planning and sexual life, sexuality, and nursing.