Kur'an kurslarına devam eden kadınlar arasında dindarlık biçimleri, dini başa çıkma faaliyetleri ve psikolojik iyilik halleri
The types of devoutness among the women participating in quran courses, their religious coping activities and psychological wellbeing
Yazar: HATİCE ACAR
Danışman: PROF. DR. RECEP YAPAREL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Kadınlar = Women ; Kur`an kursları = Koran schools ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; İslam psikolojisi = Psychology of Islam ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Sivas merkezdeki Kur'an kurslarına devam eden kadınların dindarlık biçimlerini, dinî başa çıkma faaliyetlerini ve psikolojik iyilik hallerini ve bunlar arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca, bunların sosyo-demografik niteliklerle ilişkisini ortaya koymaktır. 
Araştırmanın evrenini, Sivas ilindeki Kur'an kurslarına devam eden kadınlar oluşturmaktadır. Örneklemini ise, Sivas merkezdeki Kur'an kurslarında 2008-2009 yılları arasında eğitim gören ve amaçlı örneklem yoluyla seçilen 658 kadın meydana getirmektedir. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için burada anket tekniği kullanılmıştır. Ankette dinî yönelim, dinî başa çıkma faaliyetleri ve psikolojik iyilik halleri ölçekleri ve bazı demografik değişkenler yer almıştır.  Yaklaşık yarım saat süren anket uygulaması neticesinde edinilen veriler, SSPS programıyla, f testi, korelasyon, faktör, madde, geçerlik ve güvenirlik analizleri kullanılarak analiz edilmiştir. 
Araştırmamızın sonuçlarına göre, Kur'an kurslarına katılanların çoğunu, genç yetişkinler oluşturmaktadır. Onların çoğu evlidir, ilkokul mezunudur ve genelde illerde ikâmet etmektedir. Katılımcılar, genelde orta düzeyde bir gelir seviyesine sahiptir ve orta düzeyde dindardır. 
Kur'an kurslarına devam eden kadınların sosyo-demografik özellikleri, genel olarak dindarlık biçimlerini, dinî başa çıkma faaliyetlerini ve psikolojik iyilik hallerini etkilemektedir. Diğer taraftan Kur'an kurslarına devam eden kadınlarda iç güdümlü dindarlığın, dinî başa çıkma faaliyetleriyle ve psikolojik iyilik halleriyle anlamlı pozitif bir ilişkisi söz konusudur. Dış güdümlü dindarlığın ise, dinî başa çıkma faaliyetleriyle ve psikolojik iyilik hallerinden sadece kişisel gelişimle anlamlı negatif bir ilişkisi mevcuttur. Ancak dış güdümlü dindarlığın psikolojik iyilik hallerinin diğer boyutlarıyla anlamlı bir ilişkisi tespit edilmemiştir. 
 Kur'an kurslarına devam eden kadınlarda dinî başa çıkma faaliyetleri ile psikolojik iyilik hallerinin boyutlarından olan kişisel gelişim arasında anlamlı bir korelasyona rastlanmamıştır. Buna karşılık bunun psikolojik iyilik hallerinin diğer boyutlarıyla (olumlu ilişkiler ve çevre becerisi) pozitif anlamlı bir ilişkisi söz konusudur.



Anahtar Kelimeler: Kur'an Kursu, Toplumsal Cinsiyet ve Kadın, Dindarlık Biçimleri, Dinî Başa Çıkma Faaliyetleri, Psikolojik İyilik Halleri.

Abstract:
The aim of the present study is to investigate the types of devoutness among the women participating in the Quran courses in the central district of Sivas and to evaluate their religious coping activities and psychological wellbeing and the interrelation between these variables. Moreover, it seeks to reveal the interaction of these variables with socio-demographic characteristics. 
The universe of the study includes the women participating in the Quran courses in Sivas. The sample group of the study includes 658 women participating in the Quran courses in the years 2008-2009 in the central district of Sivas, selected by non-randomized sampling. In order to obtain data, the researcher used the questionnaire technique. The items in the questionnaire include scales for religious tendencies, religious coping activities and psychological wellbeing and some demographic variables. The data obtained by means of the questionnaire taking nearly half an hour for each participant were analyzed through the use of some analytical tools in SPSS, that is, f test, correlation, factor, item, validity and reliability analysis. 
According to the results of the present study, the majority of the participants in the Quran courses are young adults; most of them are married and primary school graduates, to a greater extend living in the central district. The participants, commonly, have a moderate-income level and it can be said that they are moderately religious. 
The socio-demographiccharacteristics of the women participating in the Quran courses generally have an effect on their types of devoutness, religious coping activities, and psychological wellbeing. Moreover, as for the internally motivated devoutness, there is a meaningful positive relation between, religious coping activities and psychological wellbeing of the women participating in Quran courses. On the other hand, in terms of the externally motivated devoutness, there is a meaningful negative correlation between the religious coping activities and individual development one of the items within the psychological wellbeing. However, no other meaningful correlation between the externally motivated devoutness and the other dimensions of the psychological wellbeing has been found. 
No meaningful correlation has been found between religious coping activities and individual development, among the dimensions pertaining to the psychological wellbeing of the women participating in the Quran courses. On the other hand, there is a meaningful positive relation between individual development and other dimensions of psychological wellbeing (positive relations and environmental skills). 



KeyWords: Quran Courses, Gender and Woman, The Types of Devoutness, Religious Coping Activities, Psychological Wellbeing.