Acil servise kafa travması ile başvuran erişkin hastaların glasgow koma skoru (GKS) ile ulusal erken uyarı skoru (news)'nun mortalite, morbidite ve güvenli taburculuk açısından karşılaştırılması
Comparison of glasgow coma score and national EARLY warning score in terms of mortality, morbidity, and safe discharge of adult patients admitted to the emergency department with head trauma
Yazar: İBRAHİM GÖRMEZ
Danışman: PROF. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Travmaya bağlı beyin hasarı özellikle genç hastalarda önemli ölçüde ölüm ve sakatlık sebebidir. Kafa travması ile acil servise başvuran hastaların değerlendirilmesi kritik olanların belirlenip erken müdahale edilmesi hayati önem taşımaktadır. Bu hastaları değerlendirmek için çeşitli skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Bu skorlardan en çok kullanılan ve tüm dünyada kabul gören Glasgow Koma Skorlama (GKS) sistemidir. Ulusal Erken Uyarı Skoru'nu (NEWS) kafa travmalı hastalarda daha önce kullanılmamıştır. Amacımız NEWS ile GKS skorlarını mortalite, morbidite ve güvenli taburculuğu ön görme konusunda karşılaştırmak ve NEWS'in kafa travması hasta grubunda değerini araştırmaktır. Çalışmamızda aynı zamanda kafa travması ile ilgili ülkemizdeki epidemiyolojik verilere katkıda bulunmayı hedefledik.
Materyal ve Metot: Çalışma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil servisinde prospektif, kesitsel, tek merkezli olarak yapıldı. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul onayı (sayı: 99166796-050.06.04 konu: karar nu: 20-1T0724) alındıktan sonra hasta alımına başlandı. 1 Ocak 2020 ile 31 Mayıs 2020 tarihlerinde kafa travması şikayeti ile başvuran erişkin hastalar çalışma hakkında bilgilendirildikten sonra onam alınarak ardışık şekilde çalışmaya dahil edildi. Hastaların geliş şikayetleri, yaş cinsiyet gibi bilgileri, vital bulguları kaydedildi. GKS ve NEWS skorları hesaplandı. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edildi. Çalışmaya onam vermeyen ve uygun olmayan hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Bulgular: Çalışmaya 379 hasta alındı. Dışlama kriterlerine göre %7 (n=28) hasta (Alzeimer-demans n= 14, izinsiz terk-tedavi reddi n= 13, veri kaybı n=1) çalışmadan çıkarıldı. n=351 hasta değerlendirmeye alındı. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 47.50±20 (minimum 18; maksimum 92), %68.1'i (n=239) erkek cinsiyet olarak saptandı. Hastaların %69.5'i (n=244) ambulans ile acil servise başvurdu. Acil servise başvuran hastaların %50,7'si (n=178) düşme, %17,7'si (n=62) araç içi trafik kazası, %13,7'si (n=48) motor kazası %7,1'i (n=25) darp ile başvurdu. % 14.8 (n=52) hastada ek hastalık olarak hipertansiyon hastalığı mevcuttu. Hastaların % 16,2'sinde (n=57) başvuru anında taşikardi saptandı. GKS skoruna göre hastaların %95,5'i (n= 335)  hafif TBY, %3,1'i (n=11) orta TBY, %1,4'ü (n=5) ciddi TBY hasta grubunda olduğu görüldü. NEWS skoruna göre bakıldığında %70,4 (n=247) hastanın düşük, %18,5 (n=65)  hastanın orta ve %11,1 (n=39)  hastanın yüksek risk sınıfında olduğu belirlendi. Çalışmaya alınan hastaların % 94,6'sına (n=332) BBT çekildi. BBT çekilen hastaların ise %27,1'inde (n=90) patoloji saptandı. %9,6 (n=32) hastada yüz kemiği kırığı, %6,9 (n=23) hastada  kafa içi kanama, %5,7 (n=19) hastada kafa içi kanama ve kafatası kırığı beraber ve %2,1 (n=7) hastada izole  kafatası kırığı izlendi. Hastaların acil serviste kalma süreleri ortalama 11,7 saat (minimum 1; maksimum 126) bulundu. Hastaların %12,9'u (n=45) servise % 8,5'i (n=30) yoğun bakım ünitesine yattı. %1,4 (n=5)  hastada mortalite izlendi.
Sonuç: Acil servise başvuran kafa travmalı hastaların büyük çoğunluğu minör kafa travmalı hastalardan oluşmaktadır. Erkek cinsiyet daha çok travmaya maruz kalmaktadır. Daha çok düşmeye bağlı kafa travması meydana gelmektedir. Hastaların çoğuna BBT çekilmekte. Acil serviste kalış süresi fazla. Bunun ortadan kalkması için kliniklerin multidisipliner bir yaklaşım sergilemesi gerekmektedir. Bu çalışmayla acil servise kafa travması ile başvuran hastalarda NEWS'in güvenli taburculuğu ön görmede kullanılabileceği ancak NEWS ile GKS arasında bir kıyaslama yapılması için yeterli veri olmadığı sonucuna varıldı. Böyle bir kıyaslama yapmak için hem daha çok çalışmaya hem de daha homojen bir hasta grubuna ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Acil Servis; Kafa Travması; GKS; NEWS

Abstract:
Aim: Traumatic brain injury (TBI) is a major cause of mortality and disability, especially in young patients. People suffering from head trauma due to falls, accidents, blows, or similar reasons. It is crucial to make an evaluation of the patients referring to emergency services with head trauma complaints and provide an early response to those with a critical condition. Evaluation starts the moment patients enter the emergency service. There are various scoring systems developed for assessment purposes. Glasgow Coma Scale (GCS) is one of the most widespread scoring systems with global acceptance. This study aims to investigate the National Early Warning Score (NEWS) in terms of its capability of predicting mortality, morbidity, and safe discharge in patients with head trauma, and as such, its feasibility in emergency services. The study also aims to contribute to the epidemiological data on head trauma in our country.
Materials and Method: This is a prospective, cross-sectional, single-center study conducted at the Emergency Service of the Faculty of Medicine Hospital of Ege University, a tertiary healthcare facility. After obtaining the approval of the Ethical Committee of the Faculty of Medicine of Ege University (No. 99166796-050.06.04 subject: decision no: 20-1T0724), the patient admission started for the study. The adult patients who referred to the emergency service with head trauma complaints between January 1 and May 31, 2020, were briefed about the study and their informed consent was obtained, and they were successively included in the study. Complaints, information such as age and gender, and vital signs of the patients were recorded. Their GCS and NEWS scores were calculated. The data were analyzed using IBM SPSS Statistics, version 23. The patients who did not give their consent or who were not suitable for the study were excluded.
Results: Totally, 379 patients (n=379) were included in the study. The number of the patients who were excluded from the study was 28 (n=28, 7%) based on the exclusion criteria (Alzheimer/dementia n=14, unauthorized leave/rejection of treatment n=13, data loss n=1). Eventually, 351 patients (n=351) were assessed. The mean age of the participants was 47.50±20 (min. 18; max. 92) and 68.1% of the participants were male (n=239). It was found that 50.7% of the participants had head trauma due to falls.  The rate of the participants who were brought to the emergency service by ambulance was 69.5% (n=244). Of the participants, 50.7% (n=178) referred to the emergency due to falls, 17.7% (n=62) due to in-vehicle traffic accidents, and 13.7% (n=48) due to motorcycle accidents. The additional disease of 14.8% of the participants (n=52) was hypertension. Tachycardia was diagnosed in 16.2% of the participants (n=57), whereas 6 patients were hypotensive. Based on the GCS score, the number of the participants with mild TBI was 335 (n=335, 95.5%), while there were 11 participants with moderate TBI (n=11, 3.1%), and 5 participants with severe TBI (n=5, 1.4%). According to the NEWS score, 247 participants (n=247, 70.4%) were found to be in the low-risk category, 65 participants (n=65, 18.5%) in the moderate-risk category, and 39 participants (n=39, 11.1%) in the high-risk category. Computerized cranial tomography (CCT) of 94.6% (n=332) of the participants was taken. No pathology was detected in 27.1% (n=90) of the participants who underwent computed tomography (CT). Of the participants, 23 (n=23, 6.9%) has intracranial hemorrhage, 7 (2.1%) skull fracture, 32 (9.6%) facial bone fracture, 19 (5.7%) both intracranial hemorrhage and skull fracture. The duration of stay of the participants in the emergency service was found to be 11.7 hours (min. 1; max. 126). Of the participants, 8.5% (n=30) were transferred to intensive care.
Conclusion: A significant proportion of the patients who referred to the emergency service consisted of those with head trauma. The male gender suffered more from trauma. Trauma was frequently due to falls. Most patients had CCT scans. The duration of stay in the emergency service was lengthy. To eliminate this, clinics should adopt a multidisciplinary approach. It was concluded that NEWS could be used for predicting safe discharge for the patients referring to the emergency services with head trauma complaints, but no comparison could be made between NEWS and GCS. For such a comparison, more studies and a more homogeneous patient sample are needed.
Keywords: Emergency Service; Head Trauma; GCS, NEWS.