Volümetrik ark tedavi tekniği ile pelvik radyoterapi uygulanan hastalarda flattening filter free kullanımının etkisi
The effect of FFF for patients receiving pelvic radiotheraphy using vomumetric modulated arc therapy (VMAT) tecnique
Yazar: ELVİN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MELAHAT GARİPAĞAOĞLU
Acıbadem Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat = Prostate ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Bu çalışmada, 10 prostat kanserli hastanın dozimetrik verileri kullanılarak IMRT bazlı VMAT tekniği üzerinde çalışılmıştır. Tedavi planları ECLİPS tedavi planlama sisteminde, çift ark VMAT tekniği kullanılarak, 10 MV enerjide, FF uygulanan (FF) planlarda 600 MU/dk doz hızı ve FF uygulanmayan (FFF) planlarda 800 MU/dk doz hızı ile Truebeam-STx lineer akselatöründe planlanmıştır. Hedef hacimler PTV1 (prostat), PTV2 (Seminal Vesicle), PTV3 (pelvik lenf nodu) olarak, risk altındaki organlar (OAR) ise rektum ve mesane olarak belirlenmiştir. Her bir hasta için FF ve FFF planlar yapılmıştır ve doz dağılımları elde edilmiştir. Hedef ve OAR maksimum doz değerleri, PTV1?in homojenite ve konformalitesi ve MU değerleri FF ve FFF planlar için karşılaştırılmıştır. Dmax değerleri PTV1, PTV2 ve PTV3 için sırasıyla 1.74%, 0.61% ve 0.58% oranında FFF planlarda yüksek bulunmuştur. Sadece PTV1 için anlamlı bir değer vardır (p=0,00). PTV1 için her iki homojenite ve konformalite değerleri FF planlarda FFF planlara göre Homojenite için; anlamlı olarak (p=0.00) 17,6% oranında, konformalite için, anlamlı olmamakla beraber 2.54% oranında iyi çıkmıştır. Maksimum OAR dozları FF planlarda FFF planlara göre rektum için anlamlı olarak (p=0.039) 1.17% ve mesane için anlamlı olmamakla beraber 0.51% oranında düşüktür. MU değerleri FFF planlarda FF planlara göre 40% oranında yüksek bulunmuştur (p=0.00). Sonuç olarak, FF uygulanan planlarda daha iyi konformalite, homojenite ve riskli organ korunumu sağlanırken, FFF planlarda daha yüksek MU değerleri bulunmuştur.

Abstract:
In this study, dosimetric data of 10 patients with prostate cancer receiving radiotherapy using intensity modulated radiation theraphy (IMRT) as Volumetric modulated arc therapy (VMAT) technique were studied. Treatment plans were created in ECLIPS treatment planning system (TPS) using 2 arcs VMAT, 10MV energy, 600MU/second  dose rates  for FF plans and 800MU/second dose rates  for FFF plans, inTruebeam-STx linac. Target volumes were PTV1 (prostate), PTV2 (Seminal Vesicle) and PTV3 (pelvic Lymph node) and rectum and bladder were accepted as organ at risk (OAR). For each patient, 2 different plans as  used FF and not used FF (FFF) were made and dose distributions were obtained. Maximum dose within targets and OAR, dose homogeneity and conformality for PTV1 target, used MU values for FF and FFF plans were compared. Dmax values were found higher in FFF plans than FF plans,  1.74%, 0.61% and 0.58% for PTV1, PTV2 and PTV3 respectively. Difference was significant for PTV1 (p=0,00) only. Both homogeneity and conformality for PTV1 were more successful in FF in comparison to FFF; difference was significant and  17.6% for homogeneity (p=0,00)  and 2.54% for conformality (not significant). Max OAR doses were less FF than FFF, difference was 1.17% for rectum and 0.51% for bladder; difference was significant for rectum (p=0,039) while not significant for bladder. MU values 40% higher for FFF than FF (p=0,00). In conclusion, better conformality, homogeneity and OAR protection were achieved for FF plans in comparison to FFF plans while higher MU required for  FFF plans.