Kadınlarda çocukluk çağı travmalarının ruh sağlığı ve aile işlevselliğine etkisinin kuşaklararası bağlamda incelenmesi
Investigation of the effect of childhood trauma on mental health and family functionality in context of intergeneration line
Yazar: EMRE ÇİYDEM
Danışman: PROF. DR. HÜLYA BİLGİN ; PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Kadınlar = Women ; Kuşaklararası aktarım = Intergenerational transmission ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Ruh sağlığı = Mental health ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İçsel aile sistemleri = Internal family systems scale

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kadınlarda çocukluk çağı travmalarının ruh sağlığı ve aile işlevselliğine etkisinin kuşaklararası bağlamda incelenmesidir. Araştırma, karma desen kapsamında nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yürütüldü. Araştırmanın bulguları yakınsayan tasarımın veri toplama ve analiz yöntemi kullanılarak, bulgular ve tartışma bölümünde sonuçların birlikte raporlanmasıyla entegre edildi. Birinci bölümde araştırmanın amaçlı örneklemini 108, ikinci bölümde ise 3.kuşak katılımcılardan gönüllü olan 13 kişi oluşturdu. Nicel veriler bilgi formu ve ölçekler, niteliksel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak çevrimiçi ortamda yapılan bireysel görüşmelerle toplandı. Veriler, medyatör analizi ve Colaizzi'in fenomenolojik analiz basamakları kullanılarak değerlendirildi. Üçüncü kuşak kadınlarda fiziksel şiddete şahit olma ve çocuk yetiştirme stillerine yönelik görüşlerin niceliksel bulgulardan duygusal istismar yaşantılarının geçişiyle paralel olduğu görüldü. Makrotravmaların etkisinde gelişen aşırı beslenme davranışlarına yönelik görüşlerin niceliksel bulgulardan yeme davranışlarındaki kuşaklararası geçişle paralel olduğu görüldü. Benzer şekilde, üçüncü kuşak kadınlarda kuşaklararası bağlamda fiziksel şiddete maruz kalmaya bağlı geliştirilen olumsuz baş etme stratejilerinin geçişine yönelik görüşlerin, niceliksel bulgulardan aile işlevselliği ölçeğinin problem çözme alt grubundaki kuşaklararası geçişlerle paralel olduğu görüldü. Romantik ilişkilerde yaşanan kuşaklararası geçişe yönelik görüşlerin niceliksel bulgulardan aile işlevselliği ölçeğinin toplam puanındaki kuşaklararası geçişle paralel olduğu görüldü. Çocukluk çağı travmaları, ruh sağlığı ve aile işlevselliğine ilişkin kuşaklararası geçişlerin iki kuşak arasında meydana geldiği görüldü. Birinci kuşağın çocukluk çağı travmaları, ruhsal belirtiler ve aile işlevselliği düzeyi ile üçüncü kuşağın çocukluk çağı travmaları, ruhsal belirtiler ve aile işlevselliği düzeyi arasındaki ilişkide ikinci kuşağın çocukluk çağı travmaları, ruhsal belirtiler ve aile işlevselliği düzeyinin aracı etkisinin olmadığı belirlendi (p>0.05). Kuşaklararası geçişi önlemede değiştirilebilir anahtar bir kavram olan etkili ebeveynlik stratejilerini geliştirecek kültüre özgü müdahaleler planlanmalı ve uygulanmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of childhood traumas on mental health and family functioning in women in an intergenerational context. The research was carried out using quantitative and qualitative research methods within the scope of mixed design. The findings of the study were integrated by using the data collection and analysis method of convergent design, and reporting the results together in the findings and discussion section. In the first part, the purposeful sample of the research was 108, and in the second part, 13 volunteers from the 3rd generation participants. Quantitative data were collected through information form and scales, and qualitative data were collected through individual interviews conducted online using a semi-structured interview form. Data were evaluated using mediator analysis and Colaizzi's phenomenological analysis steps. It was observed that the views on witnessing physical violence and child-rearing styles in third generation women were parallel to the transmission from quantitative findings to emotional abuse experiences. It was observed that the views on excessive eating behaviors developed under the influence of macrotraumas were parallel to the intergenerational transmission in eating behaviors from quantitative findings. Similarly, it was observed that the views on the transmission of negative coping strategies developed due to exposure to physical violence in third generation women in the intergenerational context were in parallel with the intergenerational tranmissions in the problem solving subgroup of the quantitative findings of the family functioning scale. It was seen that the views on the intergenerational tranmission in romantic relationships were parallel to the intergenerational transmission in the total score of the family functionality scale, which is one of the quantitative findings. Intergenerational tranmissions regarding childhood traumas, mental health, and family functioning were observed to occur between two generations. It was determined that the childhood traumas, mental health and family functioning of the second generation did not have a mediating effect on the relationship between the childhood traumas, mental health and family functioning of the first generation and the childhood traumas, mental health and family functioning of the third generation (p>0.05). Culture-specific interventions should be planned and implemented to develop effective parenting strategies, which is a key modifiable concept in preventing intergenerational transmission.