Uluabat (Apolyont) Göl'ünde bazı abiyotik (su, sediment) ve biyotik (Oligochaeta, Chironomidae, Esox lucius, Carassius gibelio ve Scardinius erythrophthalmus) öğelerde ağır metal birikimlerinin incelenmesi
Investigation of heavy metals in abiotic (water, sediment) and biotic (Oligochaeta, Chironomidae, Esox lucius, Carassius gibelio and Scardinius erythrophthalmus) components of lake Uluabat (Apolyont)
Yazar: BURCU KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. NAİME ARSLAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals

Özet:
Bu çalışmada Uluabat (Apolyont) Gölünde biyotik ve abiyotik öğelerde ağır metal birikiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kasım 2004- Eylül 2005 tarihleri arasında 12 istasyondan aylık olarak toplanan su, sediment, meiobentoz (Chironomidae ve Oligochaeta ) ve balık (Esox lucius Linnaeus, 1758, Scardinius erythrophthalmus, (Linnaeus, 1758), Carassius gibelio Bloch, 1782) örneklerinde ağır metal düzeyleri incelenmiş ve ağır metal kirliliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada hem suda, sediment ve meiobenthozda ve hem de gölden önemli bir geçim kaynağı olan üç tür balığın (Scardinius erythrophthalmus, Carassius gibelio ve Esox lucius) üç farklı dokusunda (kas, karaciğer, solungaç) sekiz metalin (bakır, çinko, kadmiyum demir, nikel, krom, kurşun ve gümüş) birikim düzeyleri, fiziksel ve inorganik kimyasal parametreler (sıcaklık, pH, çözünmüş oksijen) ile organik parametreler (biyolojik oksijen ihtiyacı) incelenmiştir.Göl suyunda elde edilen analiz sonuçları, su kirliliği kontrolü yönetmeliği kıtaiçi su kaynaklarının sınıflarına göre kalite kriterlerince değerlendirilmiş (31 Aralık 2004 ve 25687 Sayılı Resmi Gazete) ve gölde daha önce yapılmış su kalitesi çalışmalarının sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Sediment örneklerindeki bulgular aynı bölgede yapılmış olan diğer çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Balık örneklerindeki sonuçlar ise yine aynı çalışma alanında yapılmış araştırmaların sonuçlarıyla ve Türk Gıda Koteksinde belirlenen gıda maddelerinde kabul edilebilir maksimum seviyelerle karşılaştırılmıştır.Balık dokularında tespit edilen ağır metal sonuçları Türk Gıda Koteksinde gıda maddelerinde belirli bulaşanların maksimum seviyelerinin belirlenmesi hakkında tebliğde verilen değerlerin oldukça üzerinde bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Uluabat Gölü, Ağır metal, Oligochaeta, Chironomidae, Balık.

Abstract:
The purpose of the present study is to assess the amount of some of heavy metal concentrations such as Cu, Zn, Cd, Fe, Ni, Cr, Pb and Ag in the food web of Lake Uluabat during August 2004 and July 2005. Therefore, both the abiotic (lake water, sediment) and the biotic constituent?s (Oligochaeta, Chironomidae and tissues of (muscle, liver gill) various fish species (Esox lucius, Carassius gibelio, Scardinius erythrophthalmus) heavy metal levels are investigated. The samples were collected from the selected 12 stations monthly. The physico-chemical parameters of the lake water such as (dissolved oxygen, pH, warmth, biological oxygen needs) are also investigated to mention the pollution of the lake elaborately, at the same time while sampling for heavy metals on boat.Results for levels in water were compared with national water quality guidelines, as well as literature values were reported for lakes, and the same study area. The results in sediments were compared with the previous studies carried out on Lake Uluabat. The results in fish tissues were compared as the water and sediment samples.Levels of most metals examined were found at higher concentrations than the limits permitted with the guidelines. Heavy metals under study in the edible parts of the investigated fish were not in the range of safety permissible levels for human consumptions. Cd, Pb, Cu and Zn ratios in the edible parts of all three fish species were found at higher concentrations than the permissible safety levels suggested for human health.Keywords: Heavy metal, Fish, Lake Uluabat Oligochaeta, Chironomidae (Turkey)