Türkiye'de 1909-2017 yılları arasında tüketim kültürünün oluşumunda magazin dergilerinin rolü
Turkey between the years 1909-2017 in the formation of consumer culture role of technology journal
Yazar: YASİN SÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. CELALETTİN AKTAŞ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dergiler = Magazines ; Magazin dergileri = Magazine journals ; Medya = Media ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Tüketim toplumsal ve bireysel olarak gerçekleşen bir ekonomik faaliyet olmasının yanında sosyo-kültürel anlamlarda içeren bir kavramdır. Tüketimin yaygınlaşması ve faaliyet alanının genişlemesi adına iletişim araçları bir köprü görevi görmektedir. Tüketim kültürünün etkin şekilde yaygınlaştığı kabul edilen post modern dönem öncesinde toplumların tüketim için hazırlandığı bir nüvelenme dönemi yaşanmıştır. Bu nüvelenme döneminin izleri dergi yayıncılığı bağlamında, II. Meşrutiyet'ten 1909 tarihinden sonra magazin dergilerinde görülmeye başlamıştır. Araştırmada medyanın tüketim ile ilişkisinden hareketle, Osmanlı İmparatorluğu son dönemi ve Türkiye'de magazin dergilerinin tüketim kültürünün nüvelenme ve gelişim süreçlerindeki rolü araştırılmıştır. Bu kapsamda örneklem olarak beş dergi nicel ve nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada Türkiye'de yayımlanan Şehbal ve Yedigün dergilerinin yayımlandıkları dönemlerde, tüketim öğelerini daha çok kültür ekseninde kullandıkları tespit edilmiştir. Ses dergisinin yayımlandığı tarihler arasında içeriklerinin hem yapısal olarak geliştiği hem de topluma rol model ekseninde bir önerme oluşturacak biçimde şekillendiği görülmüştür. 1990'dan 2017 yılına kadar değişen politik ve ekonomik ilerleyişle birlikte tüketim öğelerinin kültürel düzlemde anlam taşıyıcıları olmanın yanında yaşamın her alanında birey merkezli somut ürünler sunan içerikler şekline dönüştüğü anlaşılmıştır. Bu kapsamda araştırma da magazin dergilerinin tüketim üzerinde bir rolünün var olduğu hem nicel hem nitel verilerle tespit edilmiştir.

Abstract:
Consumption is a social and individual economic activity as well as a socio-cultural concept. Communication tools serve as a bridge while expanding consumption and the area of activity. There was a period of time in which societies were prepared for consumption before the post modern period when consumption culture was widespread. In the context of magazine publishing, the traces of this period of revival were seen in the magazines after 1909. Based on the research regarding the relationship between media and consumption, the role of magazines published in the last period of the Ottoman Empire on the consumption culture was investigated. In this context, five journals were analyzed using quantitative and qualitative content analysis. The current study revealed that in the period when Yedigün and Şehbal magazines have been publicated, consumer items were mostly used in the context of culture. It was seen that the content of Ses magazine developed structurally during its publication period and it started to take form of a role model for the society. With the changing political and economic progression from 1990 to 2017, it has been understood that the consumption elements are meaning-bearers in the cultural level, and transformed into content that offers concrete products centered on individuals in every aspect of life. In this context, research has been determined both by quantitative and qualitative data that magazines have a role on consumption.