Hz. Peygamber ve Dört Halife Döneminde gayr-ı müslim politikaları
The non-muslim policies of Prophet Muhammed and the Four Caliphs
Yazar: ABDURRAHMAN DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. İRFAN AYCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Dört Halife Dönemi = Four Caliph Period ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi

Özet:
Vahiy sürecinin son halkası olan İslâm, öncelikle geldiği ortamda, ardından da tüm dünyada maddi, manevi her açıdan mevcut olan parçalanmışlığısonlandırıp insanlığı ortak paydada birleştirmeyi hedeflemiştir. Hz. Muhammed, siyasi, sosyo-kültürel, dini ve ekonomik unsurların insanlığı ayrıştırdığı Arap yarımadasında 23 yıl gibi kısa bir sürede eşsiz bir mücadele ile farklı inançların aynı çatı altında bir arada yaşamasının örneğini insanlığa vermiştir. Muhataplarını haklar ve görevler açısından değerlendirmeye tabi tutan İslâm devleti, gayr-ı müslim kesimi kuşatıcı bir tavır içinde olmuştur. Muhataplarına çeşitli teklifler sunan müslümanlar bunları İslâm, cizye ve savaşolarak formüle etmiştir. Müslümanlar, çatışmayı gerektiren savaş sonucunda bile muhatabın temel hak ve hürriyetleri koruma altına alınmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Girişte, Arap yarımadasındaki siyasi güç dengeleri ve genel dini yapı, İslâm devletinin kuruluşu, Kuran?ı Kerim?de gayr-ı müslimler ve gayr-ı müslimlerin hukuki statüler ele alınmıştır. Birinci bölümde Hz. Muhammed?in gayr-ı müslim yaklaşımı ve politikaları incelenmiştir. İkinci bölümde, öncelikle dört halife dönemindeki fetihlerle elde edilen kazanımlar, ardından da kurumsallaşma sürecinde uygulanan gayr-ı müslim politikaları ele alınmıştır. İlke ve esaslarını Hz. Muhammed?in belirlediği İslam devletinde, yönetime gelen Hulefa-i Raşidîn, gayr-ı müslim politikalarında Kur?an-ı Kerim?in emirleri ve Hz. peygamberin uygulamalarından hareketle çözüm üretmiştir. Neticede, Hz. peygamber ve Hulefa-i Raşidînin dönemlerinde uygulanan gayr-ı müslim politikalarında bir kırılmadan bahsedilemez.

Abstract:
Islam, which is the last circle of the divine revelation, aims to bring all people together in common ground and to end the spiritual and material fragmentation in the world. Prophet Mohammed gave a good example only in 23 years about how people embracing different beliefs can live together, by struggling uniquely in Arabian Peninsula where political, economic, cultural and social facts separated humanity. Islamic state put collocutors through their rights and duties whereas it followed a surrounding manner towards non-muslims. Muslims, who proposed various offers to their collocutors, named these offers as Islam, Jizya and Battle. Among these offers, although in Battle, muslims protected fundamental rights of people addressed. The thesis includes two chapters. The introduction consists of the political balance of power in Arabian Peninsula and main religious structures, the foundation of Islamic state, non-muslims and legal statue of non-muslims in the Quran. The first chapter analyzes Prophet Mohammed?s approach and policies towards non-muslims. The second chapter focuses on, firstly, the period of the four caliphs?s gain through conquests and then institutionalization of Islamic state. Also, the problems encountered under the governance of the rightly guided caliphs were solved by the guidance of the Quran?s directions and Mohammed?s applications. Consequently, it would not be talked about any split in non-muslim policies of muslims in the time of the prophet and rightly guided caliphs.