D vitamini takviyesi kullanımının periodontal hastalıklarda  dişeti oluğu sıvısındaki MMP-9 seviyesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of vitamin D supplementation on the level of MMP-9 in the gingival crevice fluid in periodontal diseases
Yazar: VUSAL GURBANOV
Danışman: PROF. DR. AYLA ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Gingiva = Gingiva ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç: Bu çalışmada D vitamini eksikliği olan periodontal sağlıklı, gingivitis ve periodontitis hastalarında D vitamini takviyesi kullanımının dişeti oluğu sıvısındaki inflamatuar sitokin olan MMP 9 seviyesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Materyal ve Metot: Periodontal değerlendirme kapsamında; Sondlamada Kanama, ağızdaki plak oluşumu (PI), dişeti enflamasyonunu değerlendirmek için Löe-Silness gingival indeksi (GI) ölçümü yapıldı, radyolojik muayene ile kemik yıkımları belirlendi. Hastalardan alınan ayrıntılı sistemik anamnez ve yapılan klinik ve radyografik değerlendirmenin ardından, belirtilen kriterlere uygun bulunan, yaşları 18-50 arası değişen, 33 periodontal sağlıklı, 34 gingivitisli ve 34 periodontitisli,toplam 101 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Gruplar arası değerlendirmede plak indeksi, gingival indeks sondalanabilir cep derinliği ve klinik ataşman seviyesi klinik parametreler olarak; dişeti oluğu sıvısı Matriks Metalloproteinaz 9 düzeyi biyokimyasal parametre olarak kullanıldı. Bu çalışmada D vitamini eksikliği olan hastaların gerekli tıbbi tedaviyi alıp D vitamini kullandıktan 1 ay sonra aynı diş bölgelerinden alınan dişeti oluğu sıvısındaki MMP-9 seviyeleri EnzymeLinked ImmunoSorbent Assay (ELISA) testi ile belirlendi ve ardından analiz edilip gruplar arasında karşılaştırma yapılarak D vitamini takviyesinin MMP9 seviyesi üzerine etkisi değerlendirildi.
Bulgular: Plak indeks ve gingival indeks parametlerinin tedavi öncesi-sonrası ve değişimleri sağlıklı, periodontitis ve gingivitis gruplarında kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Plak indeks parametresinin periodontitis grubunda tedavi öncesinde tedavi sonrasında en yüksek ortanca değerlerine sahip olduğu gözlendi. Tüm gruplarda plak indeks parametresinin tedavi sonrasında düşüş yaşadığı gözlendi. DOS ve MMP-9 parametrelerinin tedavi öncesi-sonrası ve değişimleri sağlıklı, periodontitis ve gingivitis gruplarında kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. DOS parametresinin tedavi sonrasında periodontitis ve gingivitis gruplarında sağlıklı gruba göre 1.00 ortanca değeri ile daha fazla azaldığı gözlendi. Tüm gruplarda ve toplam popülasyonda DOS parametresinin tedavi sonrasında azalma gösterdiği belirlendi. D-Vitamin değişimi ile MMP-9 değişimi parametreleri arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. MMP-9 parametresinin periodontitis grubunda tedavi öncesinde 62.97, tedavi sonrasında 47.47 ile en yüksek ortanca değerlerine sahip olduğu gözlendi. MMP-9 parametresinin tedavi sonrasında en fazla azalmayı 16.91 ortanca değeri ile periodontitis grubunda yaşadığı gözlendi. Tüm gruplarda ve toplam popülasyonda MMP-9 parametresinin tedavi sonrasında azalma gösterdiği belirlendi. Uygulanan düzeltmeli doğrusal regresyon modelinde D-vitaminindeki değişimin MMP-9 değişimi için istatistiksel olarak belirleyici olduğunu gösterdi.
Sonuç: Vitamin D takviyesinin DOS'ta MMP-9 seviyesinde azaldığını çalışmamızda göstermiştir. MMP-9'un sağlıklı dokulardaki seviyeleri düşük, gingivitis ve periodontitisli hastalarda ise seviyesi yüksektir. İnflasmasyon ile paralel olarak seviyesi artmaktadır. Böylece D vitamin takviyesinin MMP-9'un etkisini baskılayarak immun yanıtta rol oynadığını göstermekteyiz. Periodontal tedavilere ek olarak vitamin D kullanımının gerekliliğini vurgulamaktayız.

Anahtar Kelimeler: MMP-9, D vitamini, Periodontal Hastalık

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the effect of vitamin D supplement use on the inflammatory cytokine MMP 9 level in the gingival groove fluid in periodontal healthy, gingivitis and periodontitis patients with vitamin D deficiency.
Materials and Methods: Within the scope of periodontal evaluation; Löe-Silness gingival index (GI) was measured to evaluate bleeding on probing, plaque formation in the mouth (PI), and gingival inflammation, and bone destruction was determined by radiological examination. A total of 101 individuals, 33 periodontal healthy, 34 gingivitis and 34 periodontitis, aged between 18-50 years, who were found to be suitable for the specified criteria, following the detailed systemic anamnesis and clinical and radiographic evaluation of the patients, were included in the study. Plaque index, gingival index probable pocket depth and clinical attachment level were clinical parameters in the evaluation between groups; The level of Matrix Metalloproteinase 9 in the gingival groove fluid was used as a biochemical parameter. In this study, the MMP-9 levels in the gingival groove fluid taken from the same tooth regions, 1 month after the patients with vitamin D deficiency received the necessary medical treatment and used vitamin D, were determined by the EnzymeLinked ImmunoSorbent Assay (ELISA) test, and then analyzed and compared between the groups, the MMP9 level of the vitamin D supplement was determined. effect was evaluated.
Result: Plaque index and gingival index parameters were found to be statistically significant before and after treatment and when their changes were compared in healthy, periodontitis and gingivitis groups. It was observed that the plaque index parameter had the highest median values before and after treatment in the periodontitis group. It was observed that plaque index parameter decreased after treatment in all groups. It was determined that DOS and MMP-9 parameters were statistically significant before and after treatment and when their changes were compared in healthy, periodontitis and gingivitis groups. It was observed that the DOS parameter decreased more in the periodontitis and gingivitis groups compared to the healthy group, with a median value of 1.00 after the treatment. It was determined that the DOS parameter decreased after treatment in all groups and the total population. A moderately statistically significant negative correlation was found between the parameters of D-Vitamin change and MMP-9 change. It was observed that the MMP-9 parameter had the highest median values of 62.97 before treatment and 47.47 after treatment in the periodontitis group. It was observed that the MMP-9 parameter decreased the most after the treatment with a median value of 16.91 in the periodontitis group. It was determined that MMP-9 parameter decreased after treatment in all groups and in the total population. It showed that the change in vitamin D was statistically determinant for the change in MMP-9 in the applied corrected linear regression model.
Conclusion: Our study showed that vitamin D supplementation decreased the MMP-9 level in DOS. The levels of MMP-9 are low in healthy tissues and high in patients with gingivitis and periodontitis. Its level increases in parallel with inflammation. Thus, we show that vitamin D supplementation plays a role in the immune response by suppressing the effect of MMP-9. We emphasize the necessity of using vitamin D in addition to periodontal treatments.

Keywords: MMP-9, Vitamin D, Periodontal DiseaseKeywords: MMP-9, Vitamin D, Periodontal Disease