Çocuk edebiyatında fantastik tür: Valerıe Thomas ve Fatih Erdoğan üzerine bir karşılaştırma
Fantastic genre in children's literature: A comparison on Valerie Thomas and Fatih Erdoğan
Yazar: MEHMET KAVAS
Danışman: PROF. DR. ESMA DUMANLI KADIZADE
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Fransızca kökenli bir kelime olan fantastik, edebi tür olarak Todorov tarafından kendi doğal yasaları dışında farklı bir yasayı kabul etmeyen öznenin doğaüstü bir görünüşe sahip olay veya durumlar karşısında yaşadığı kararsızlık hâli olarak tanımlanır. Bu türde okuyucu, reel ve irreel dünya arasındaki ilişkilerin varlığı ve etkileşimi sebebiyle gerçeklik algısıyla ilgili sorgulamalara girer. Belirli bir zeminde çözüme kavuşturulamayan paradokslar kurgu boyunca okuyucunun aklını meşgul ederek fantastik türün sınırlarının belirginleşmesini sağlar. Bu çalışmada basit seçkisiz örneklem yöntemiyle seçilen, Valerie Thomas'ın "Vini ile Vilbur" çocuk kitabı serisindeki on eser ile Fatih Erdoğan'ın "Sihirli Kitaplar" çocuk kitabı serisindeki on eser, farklı kültürlerin edebiyat ürünlerini çalışma sahası olarak kabul eden, edebiyatın evrensel niteliklerini ve deneyimlerini anlamayı amaçlayan, farklı tema, yapı ve etkileşimlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan karşılaştırmalı edebiyat bilimi bağlamında incelenmiştir. Araştırma sırasında fantastik kurgu inceleme teorisi kapsamında belirlenmiş;  çatışma oluşturarak olayların gelişimini tetikleyen kişiler, başkahramanın reel dünyada üstesinden gelmekte zorlandığı sorunlardan kurtulabilmeleri için önemli bir aşama olan kaçış ve uzaklaşma, olayların sürdürüldüğü uzam (zaman ve mekân), çizgisel, çevrimsel veya sarmal olarak üç farklı şekilde meydana gelip karakterlerin dönüşümüyle neticelenen yolculuk, boyutlar arası geçişlerde ve kahramanların mevcut durumlarından daha iyi bir noktaya taşınmasında etkili olan tılsımlı nesne, alışılan dünyanın dışında kalarak kahramanın Todorov'un belirttiği kararsızlığa düşmesini destekleyen düş ve gerçek-gerçeküstü ikilemini temel alan kararsızlık kodlarından yararlanılmıştır.  Sonuç olarak her iki yazarın eserlerinde de fantastik kurgu inceleme teorisinin kodlarıyla ilgili verilere rastlanılmış ve karşılaştırmalı edebiyat bilimi kapsamında değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Fantasy, a word of French origin, is defined as a literary genre by Todorov as the state of indecision experienced by the subject, who does not accept any other law than his own natural laws, in the face of events or situations that have a supernatural appearance. In this genre, the reader questions the perception of reality due to the existence and interaction of relationships between the real and irreal world. Paradoxes that cannot be resolved on a specific basis occupy the reader's mind throughout the fiction, making the boundaries of the fantasy genre clear. In this study, ten works in Valerie Thomas's "Vini and Vilbur" children's book series and ten works in Fatih Erdoğan's "Magic Books" children's book series, selected by simple random sampling method, are based on the universal qualities of literature, which accept the literary products of different cultures as a field of study. It has been examined in the context of comparative literature science, which aims to understand people and their experiences and paves the way for the emergence of different themes, structures and interactions. During the research, it was determined within the scope of fantasy fiction analysis theory; people who trigger the development of events by creating conflict, escape and distance, which are an important stage for the protagonist to get rid of the problems that he has difficulty in overcoming in the real world, the space (time and space) in which the events continue, the journey that occurs in three different ways as linear, cyclical or spiral and results in the transformation of the characters, dimensions. The magic object, which is effective in the transitions between the characters and moving the heroes from their current situation to a better point, the dream that supports the hero's falling into the indecision stated by Todorov by staying outside the familiar world, and the indecision codes based on the real-surreal dichotomy were used. As a result, data regarding the codes of the fantasy fiction analysis theory were found in the works of both writers and evaluations were made within the scope of comparative literature science.