İnflamatuar bağırsak hastalıklarında rüya anksiyetesinin değerlendirilmesi
Evaluation of dream anxiety in inflammatory bowel disease patients
Yazar: EMRE BAŞGÖZE
Danışman: PROF. DR. NEŞE İMERYÜZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Depresyon = Depression ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Prognoz = Prognosis ; Prognoz = Prognosis ; Travma şiddeti göstergeleri = Trauma severity indices ; İnflamasyon = Inflammation ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
AMAÇ: İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (İBH)'nda uyku kalitesinin bozulduğu bildirilmiştir ancak bu hastaların rüyalarını ele alan bir çalışma mevcut değildir. Bu çalışmada poliklinikten izlenen İBH hastalarında depresyon, anksiyete, uyku kalitesi ve uykululuk düzeyleri ile rüya anksiyetesi düzeyini kantitatif olarak ölçmeyi, hastalık aktivite indeksi ve inflamatuar süreçlerle ilişkisini incelemeyi amaçladık.  
MATERYAL VE METOD: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH polikliniğinde izlenen ve ardışık başvuran hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden 64 hasta incelendi. Sosyodemografik Veri Formu, Van Rüya Anksiyete Ölçeği, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PSQI), Epworth Uykululuk Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Durumluk Kaygı Ölçeği ile veriler elde edildi. Sırasıyla Crohn ve Ülseratif Kolit hastaları için Crohn Hastalık Aktivite İndeksi ve Mayo skorları hesaplandı. Hemoglobin (Hgb), Albümin, Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESR), C reaktif Protein (CRP) ve Ortalama Trombosit Hacmi (MPV) ölçüldü. Sayısal veri ortalama ve standart sapma olarak ifade edildi. Gruplar arası karşılaştırma parametrik ya da non-parametrik t testi ile, değişkenler arasındaki ilişki korelasyon katsayısı ile araştırıldı.  Kategorik veriler ki kare testi ile karşılaştırıldı, 0.05 den küçük p değerleri anlamlı kabul edildi.
BULGULAR: Gerek Crohn gerekse ÜK hastalarında hastalık aktivite indeksleri ile rüya anksiyetesi düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki saptanmadı. Rüya anksiyetesi düzeyi ile Hgb, albümin, MPV, ESR and CRP düzeyleri arasında da anlamlı bir ilişki olmadığı görüldü. Crohn hastalarında, PSQI skoru ile albümin arasında negatif, (r:-0.459, p:0.002) PSQI skrou ile ESR arasında pozitif (r:0.449, p:0.032) istatistiksel anlamlı ilişki izlendi. CDAI skorları ile depresyon semptomları arasında pozitif anlamlı korelasyon vardı. (r:0.375, p:0.034,)
SONUÇ: Çalışmamızda, ayaktan izlenen hafif-orta aktiviteli İBH popülasyonunda rüya anksiyetesi düzeyleri ile inflamatuar süreçler arasında ilişki saptanmadı. Crohn hastalarında uyku kalitesi ile inflamasyon düzeyi arasında beklenen biçimde ters bir ilişki vardı.  Bulgularımız inflamasyonun merkezi sinir sistemi üzerindeki toplam etkisini yansıtır ancak sorumlu mekanizmalar hakkında bilgi vermez. Mekanizmaların aydınlatılmasına yönelik çalışmalar patogenezin anlaşılmasına yardımcı olacaktır.

Abstract:
OBJECTİVE: Although low quality of sleep has been reported in Inflammatory Bowel Disease (IBD) patients, there is no previous study that investigating the dreams of these patients. We aimed to measure depression, anxiety, sleep quality, sleepiness level and dream anxiety level quantitatively and to investigate the relation between disease activity scores and inflammatory process.
METHODS: Sixty-four (64) volunteer IBD patients followed at Marmara University IBD outpatients' clinic were enrolled prospectively in this study. Socio-demographic Data Collection Form, and the Van Dream Anxiety Scale (VDAS), the Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI), Beck Depression and State Trait Anxiety Inventories were used for the assessment of the necessary features. Crohn's Disease Activity Index (CDAI) and Mayo Score are calculated for Crohn and Ulcerative Colitis patients, respectively. Hemoglobin (Hgb), Albumin, Eryhtrocyte Sedimentation Rate (ESR), C-Reactive Protein (CRP) and Mean Platelet Volume (MPV) levels were also measured to evakuate inflammatory state. Numerical data is expressed as mean and standard deviation. Comparison between groups is made by parametric and non-parametric t test, relation between variables is searched by correlation coefficient. Categorical data is compared with chi square test. The p values, is lesser than 0.05 accepted as significant. 
RESULTS: There was no significant association between dream anxiety level and disease activity measures both in CD patients and UK patients. Similarly, dream anxiety was not correlated with any of the inflammatory parameter, e.g. Hgb, albumin, MPV, ESR and CRP levels. In Crohn's patients, PSQI scores were negatively associated with albumin levels (r:-0.459: p 0.002), and positively correlated with ESR levels (r:0.449 p:0.032,). CDAI scores were also positively and significantly associated with depressive symptoms (p:0.034).
CONCLUSION: We could find any association between dream anxiety and neither disease activity nor any of the inflammatory indices in outpatients with mild or moderate IBD. Sleep quality, was inversely related with disease activity especially in Crohn's patients. Our finding may reflect the cumulative effect of the inflammatory burden on central nervous system but do not explain involved mechanisms. Further studies investigating mechanisms may help to clarify pathogenesis.