Radikal prostatektomi yapılan hastalarda biyopsi ve radikal prostatektomi gleason skorları arasındaki farkın, biyokimyasal rekürrensten bağımsız sağkalım açısından karşılaştırılması
Comparison of the difference between biopsy and radical prostatectomy gleason scores in patients who had radical prostatectomy in terms of survival independent of biochemical recurrence
Yazar: ONUR AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ ENDER GÜNEŞ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Türkiye Yüksek İhtisas Eğt. ve Arş. Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Prostat kanseri sebebiyle radial prostatektomi operasyonu uygulanan hastalarin bir kisminda, prostatektomi spesmeninde saptanan gleason skorunun biyopsidekinden farklı olduğu görulmektedir. Bu farkın klinik önemi halen tartışma konusu olmaktadır. Burada amaç pre-operatif ve post-operatif gleason skorları arasındakı farkın biyokimyasal rekürrensten bagımsız sağkalıma etkisini arastırmaktır. Çalışmaya Ocak 2008 - Aralık 2012 yılları arasında PSA yüksekliği ve / veya parmakla rektal muayenede kanser lehine bulgu saptanması sebebiyle biyopsi yapılan ve bu biyopsi sonucuna göre radikal prostatektomi uygulanan 152 hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yası 64.3 (49 75) yıl, ortalama PSA değerleri 9.2 (1.7-35) ng/ml, ortalama PSA yüzdeleri %14.4 (5-48), ortalama prostat boyutu 38.9 (15-95) cc ve ortalama takip süresi 32.4 (7-90) ay olarak hesaplanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların patolojik verileri incelendiğinde, biyopside ortalama pozitif kor yüzdesi %41.1 (5-100) ve biyopside ortalama gleason skoru 6.3 (6-9) olarak; radikal prostatektomi spesmeninde ise cerrahi sınır pozitifliği %30.9, HGPIN varlığı %40.1, perinöral invazyon oranı %54.6, seminal vezikül invazyonu %17.1 ve ortalama gleason skoru 6.5 (6-9) olarak saptanmıştır. Prostatektomi spesmenlerindeki ortalama gleason skoru, biyopsideki ortalama gleason skorundan istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur(p=0,026). Tek değişkenli analiz sonuçlarına göre yaş, cerrahi sınır pozitifliği, PN invazyon varlığı ve prostatektomide yüksek dereceleme (Grup 1) PSA'dan bagumsiz sagkalım üzerine istatistiksel olarak anlamli derecede etkili bulunmuştur. Çok değişkenli analiz sonucunda cerrahi sınır pozitifliği ve prostatektomide yüksek dereceleme (Grup 1) istatistiksel olarak anlamlı ölçüde PSA'dan bağımsız sağkalım üzerinde etkili bulunmuştur(p=0,001). Bu sonuca göre radikal prostatektomi spesmeninde cerrahi sınır pozitifliği bulunması PSA nüksünü 3,492 kat artırırken, prostatektomi spesmeninde biyopsiye göre daha yüksek dereceleme (upgrading) yapılmasi PSA nüksunü 11,876 kat artırmaktadır. Bu çalışmada prostatektomi spesmeninde biyopsi spesmenine göre daha yüksek bir gleason derecesi saptanmasının PSA'dan bağımsız sağkalımı anlamlı ölçüde azalttığı gösterilmiştir. Biyopsi sonucuna göre tedavi kararı verirken bu faktörün göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Abstract:
It is observed that in some patients who underwent radial prostatectomy due to prostate cancer, the Gleason score detected in the prostatectomy specimen is different from that in the biopsy. The clinical significance of this difference is still a matter of debate. The aim here is to investigate the effect of the difference between pre-operative and post-operative Gleason scores on survival free from biochemical recurrence. The study included 152 patients who underwent biopsy between January 2008 and December 2012 due to elevated PSA and/or findings in favor of cancer on digital rectal examination, and who underwent radical prostatectomy based on this biopsy result. The mean age of the patients is 64.3 (49 75) years, the mean PSA values are 9.2 (1.7-35) ng/ml, the mean PSA percentages are 14.4% (5-48), the mean prostate size is 38.9 (15-95) cc and the mean follow-up period is 32.4 (32.4%). 7-90) months. When the pathological data of the patients included in the study were examined, the average positive core percentage in biopsy was 41.1% (5-100) and the average Gleason score in biopsy was 6.3 (6-9); In the radical prostatectomy specimen, positive surgical margins were found to be 30.9%, presence of HGPIN was 40.1%, perineural invasion rate was 54.6%, seminal vesicle invasion was 17.1%, and the average Gleason score was 6.5 (6-9). The average Gleason score in prostatectomy specimens was found to be statistically significantly higher than the average Gleason score in the biopsy (p = 0.026). According to univariate analysis results, age, surgical margin positivity, presence of PN invasion and high grade in prostatectomy (Group 1) were found to have a statistically significant effect on PSA-independent survival. As a result of multivariate analysis, positive surgical margins and high grading in prostatectomy (Group 1) were found to have a statistically significant effect on PSA-independent survival (p = 0.001). According to this result, positive surgical margins in the radical prostatectomy specimen increases PSA recurrence by 3,492 times, while higher upgrading of the prostatectomy specimen compared to the biopsy increases PSA recurrence by 11,876 times. In this study, it was shown that a higher Gleason grade in the prostatectomy specimen compared to the biopsy specimen significantly reduced PSA-independent survival. This factor should be taken into consideration when making a treatment decision based on the biopsy result.