Görme engelli çocukların ihmal ve istismar düzeyleri
Neglect and abuse levels of visually impaired children
Yazar: FADİME KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. SALİH ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Görme Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı görme engelli çocukların ihmal ve istismar düzeylerini belirlemektir. Bu genel amaç doğrultusunda görme engelli çocukların; engel düzeyleri, yaşları ve cinsiyetleri ile ihmal ve istismar düzeyleri arasındaki farklılığı tespit etmek hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda konuyu incelemek için genel tarama yöntemi kullanılmıştır. Genel tarama yöntemi nicel araştırma yöntemlerinden biridir. Araştırmanın katılımcıları görme engelliler okullarında eğitimlerine devam eden, çalışmaya katılma ölçütlerini karşılayan, ölçek verileri eksiksiz olan 120 çocuktur. Verilerin toplanmasında Çocuk İstismarı Tarama Anketi kullanılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen sayısal veriler analiz edilirken görme engelli çocukların cinsiyet ve engel düzeylerinde Bağımsız Örneklem T-Testi, yaş düzeylerinde ise Tek Yönlü Varyans analizi kullanılmıştır. İkiden fazla grup olan değişkenler bağlamında manidar farklılık çıkması durumunda grupların karşılaştırılması için tek yönlü varyans analizinde çoklu karşılaştırma (Post Hoc) testlerinden Tukey testi seçilmiştir. Elde edilen veriler anlamsal açıdan dönüştürülerek yorumlanabilir hale getirilmiştir. Araştırmada duygusal istismar, cinsel istismar, fiziksel istismar ve ekonomik istismar alt faktörlerinde görme engelli çocukların istismar düzeylerinin düşük ortalamaya sahip olduğu görülmektedir. İhmal alt faktöründe ise görme engelli çocukların ihmal düzeylerinin orta düzeyde ortalamaya sahip olduğu görülmektedir. Duygusal istismar alt faktöründe görme engelli çocukların yaşları ile istismar düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Bu anlamlı farklılık görme engelli 10 yaş ve altında olan çocukların duygusal istismar düzeylerinin görme engelli 11-14 yaşında olan çocukların duygusal istismar düzeylerinden ve görme engelli 15 yaş ve üstü çocukların duygusal istismar düzeylerinden daha düşük olmasıdır. Cinsel istismar alt faktöründe de görme engelli çocukların yaşları ile istismar düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Bu anlamlı farklılık görme engelli 10 yaş ve altında olan çocukların cinsel istismar düzeylerinin görme engelli 15 yaş ve üstü çocukların cinsel istismar düzeylerinden daha yüksek olmasıdır. Fiziksel istismar, ekonomik istismar ve ihmal alt faktöründe ise görme engelli çocukların yaşları ile ihmal ve istismar düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Duygusal istismar, cinsel istismar, fiziksel istismar ve ihmal alt faktörlerinde görme engelli kız çocuklarının ihmal ve istismar düzeyleri ile görme engelli erkek çocukların ihmal ve istismar düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Ekonomik istismar alt faktöründe ise görme engelli kız çocuklarının istismar düzeyleri ile görme engelli erkek çocukların istismar düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Bu anlamlı farklılık görme engelli erkek çocukların ekonomik istismar düzeylerinin görme engelli kız çocukların ekonomik istismar düzeylerinden daha yüksek olmasından kaynaklanmaktadır. Duygusal istismar, cinsel istismar, fiziksel istismar, ekonomik istismar ve ihmal alt faktörlerinde görme engelli az gören çocukların ihmal ve istismar düzeyleri ile görme engelli total çocukların ihmal ve istismar düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Bulgular sonucunda, alan yazına katkı sağlayabilecek ileri araştırmalara gereksinim duyulmaktadır. Araştırma sonuçları ışığında uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The general aim of this study is to determine the neglect and abuse levels of visually impaired children. In line with this general purpose, it was aimed to determine the difference between the level of disability, age and gender of visually impaired children and their neglect and abuse levels. In line with this purpose, the general survey method was used to examine the subject. General survey method is one of the quantitative research methods. The participants of the study were 120 children who continued their education in schools for the visually impaired, who met the criteria for participation in the study, and whose scale data were complete. Child Abuse Screening Questionnaire was used to collect the data. While analyzing the numerical data obtained from this study, Independent Sample T-Test was used for gender and disability levels of visually impaired children, and One-Way Variance Analysis was used for age levels. In case of significant differences in the context of variables with more than two groups, the Tukey test was selected from the multiple comparison (Post Hoc) tests in the one-way analysis of variance to compare the groups. The data obtained were transformed semantically and made interpretable. In the study, it is seen that the abuse levels of visually impaired children have low averages in emotional abuse, sexual abuse, physical abuse and economic abuse sub-factors. In the neglect sub-factor, it is seen that the neglect levels of visually impaired children have a medium level average. In the emotional abuse sub-factor, there is a significant difference between the ages of visually impaired children and their abuse levels. This significant difference is that the emotional abuse levels of visually impaired children aged 10 years and younger are lower than the emotional abuse levels of visually impaired children aged 11-14 years and the emotional abuse levels of visually impaired children aged 15 years and older. In the sexual abuse sub-factor, there is a significant difference between the ages of visually impaired children and their abuse levels. This significant difference is that the sexual abuse levels of visually impaired children aged 10 years and younger are higher than the sexual abuse levels of visually impaired children aged 15 years and older. In the sub-factors of physical abuse, economic abuse and neglect, there is no significant difference between the ages of visually impaired children and their neglect and abuse levels. In emotional abuse, sexual abuse, physical abuse and neglect sub-factors, there is no significant difference between the neglect and abuse levels of visually impaired girls and the neglect and abuse levels of visually impaired boys. In the economic abuse sub-factor, there is a significant difference between the abuse levels of visually impaired girls and the abuse levels of visually impaired boys. This significant difference is due to the fact that the economic abuse levels of visually impaired boys are higher than the economic abuse levels of visually impaired girls. In the sub-factors of emotional abuse, sexual abuse, physical abuse, economic abuse and neglect, there was no significant difference between the neglect and abuse levels of low vision children with visual impairment and the neglect and abuse levels of total children with visual impairment. As a result of the findings, there is a need for further research that can contribute to the literature. In the light of the research results, recommendations for practice were developed.