Sosyal bilgiler dersinde öğrenme sorumluluğunun geliştirilmesinde farklılaştırılmış öğretimin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of differentiated instruction on development of learning responsibility in social studies course
Yazar: SEHER AZRAK
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN KAYA
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farklılaştırılmış öğretim = Differentiated instruction ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenme sorumluluğu = Learning responsibility

Özet:
Yapılandırmacı yaklaşıma uygun olarak Sosyal Bilgiler dersi, öğrenci merkezli ve etkinlik temelli olarak işlenmelidir. Sosyal Bilgiler dersini yapılandırmacı yaklaşımın özelliklerine uygun olarak işleyebilmek için başvurulacak yollardan biri de bireysel farklılıklara uygun olarak öğretimi çeşitlendiren farklılaştırılmış öğretimdir. Bu doğrultuda, Sosyal Bilgiler dersinde farklılaştırılmış öğretim yöntemi kullanılmasının öğrencilerin öğrenmeye yönelik sorumluluklarına etkisini ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada karma yöntem araştırmalarından gömülü desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesinde bulunan bir ortaokulun beşinci sınıf B ve E şubeleri ile deney grubunun Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, Yakar ve Saracaloğlu (2017) tarafından geliştirilen 'Öğrenmeye Yönelik Sorumluluk Ölçeği' ve Sosyal Bilgiler öğretmeni ve beşinci sınıf öğrencileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme ile yapılandırılmamış gözlem formundan elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde ilişkili örneklemler t testi ve karışık ölçümler için tek yönlü ANOVA ile nitel verilerin analizinde ise tümevarımsal analiz kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizi sonucunda farklılaştırılmış öğretimin öğretnmeye yönelik sorumluluk üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Nitel verilerde de farklılaştırılmış öğretimin öğrenmeye yönelik sorumluluğun artırılmasında etkili olduğu görüşleri yer almştır. Dolayısıyla nitel veriler, nicel verileri desteklemektedir. Sosyal Bilgiler ve diğer dersler için farklılaştırılmış öğretime uygun şekilde ders planları geliştirilerek, bunların öğretmenlerin hizmetine sunulması önerilebilir.

Abstract:
In accordance with the constructivist approach, the Social Studies course should be taught in a student-centered and activity-based manner. One of the ways to teach the Social Studies course in accordance with the characteristics of the constructivist approach is differentiated instruction, which diversifies teaching in accordance with individual differences. In this direction, the aim of this study, which aims to reveal the effect of using differentiated instruction in Social Studies course, on students' learning responsibilities. Embedded pattern from rigging method research was used. The study group consists of the fifth grade students of a secondary school in the Kâhta district of Adıyaman province and the Social Studies teacher of the experimental group. The data were obtained from the 'Responsibility Scale for Learning' developed by Yakar and Saracaloğlu (2017) and the unstructured researcher observation form with a semi-structured interview with a Social Studies teacher and fifth grade students. In the analysis of quantitative data, related samples t-test and one-way ANOVA were used for mixed measurements, and inductive analysis was used in the analysis of qualitative data. In the analysis of the quantitative data of the study, the result was significant. In addition, there are opinions in qualitative data that differentiated instruction is effective in increasing responsibility for learning. Therefore, qualitative data support quantitative data. In this context, it can be suggested that lesson plans for Social Studies and other courses should be developed in accordance with differentiated instruction and presented to the service of teachers.