Ekstrakorporeal Membran Oksijenasyonu (ECMO) uygulanan erişkin hastalarda antitrombin III eksikliği gelişmesinin araştırılması
Investigation of the development of antithrombin III deficiency in adult patients undergoing Extracorporeal Membrane Oxygenation (ECMO)
Yazar: ARİF YASİN ÇAKMAK
Danışman: DR. SEVİNÇ BAYER ERDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Kalp ve Damar Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Antitrombin III = Antithrombin III ; Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu = Extracorporeal membrane oxygenation ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Amaç: Ekstrakorporeal Membran Oksijenasyonu (ECMO) uygulanan hastalarda, ECMO' ya bağlı oluşabilecek Antitrombin III düzeylerinin azalmasının kanama, periferik arteriyel tromboemboli, iskemik serebrovasküler olaylar gibi tromboembolik ya da hemorajik olaylar ile olan ilişkisinin araştırılması.

Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli ve prospektif olarak tasarlandı. Çalışmaya İstanbul Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde 1 Kasım 2019 – 30 Haziran 2021 tarihleri arasında başlanıldı. Çalışmaya postkardiyotomik kardiyojenik şok nedeniyle ECMO takılan, 18 yaş üzeri olma şartlarını sağlayan 50 hasta dahil edildi. İlk üç gün içinde ölen veya COVID nedeniyle ECMO takılan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Antitrombin III aktivite testi, ECMO takılmasının hemen ardından 5 gün boyunca gönderildi. Hemorajik ya da tromboembolik hadise geçiren hastalar gruplandırıldı. Klinik sonuçların ve morbiditelerin Antitrombin III seviyeleri ile korelasyonu analiz edildi. İstatistiksel analiz için Number Cruncher Statistical System programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.

Bulgular: Çalışmamızda AT III aktivite testi için, morbiditeye göre postoperatif birinci gün cut off değerini belirledik. %48,9 cut off değerinin (duyarlılık %87,50; özgüllük %65,38) altındaki hastalarda hem kanama hem de tromboemboli riski anlamlı derecede yüksek çıktı. Ayrıca cut off değerinin altındaki hastalarda postoperatif 1. gün heparin gereksinimi ve kümülatif toplam heparin dozunun da arttığını gözlemledik. ECMO' dan ayrılmanın postoperatif 3. ve 4. günlerdeki AT III seviyeleri ile anlamlı şekilde korele olduğu bulundu.

Sonuç: ECMO' lu erişkin hastalarda edinsel Antitrombin III eksikliği gelişebilir. Antitrombin III seviyesi düşük hastalarda; kanama ve tromboemboli riskinin arttığını çalışmamızda gösterdik. Bu hastalarda heparin ihtiyacının arttığını da tespit ettik. Ayrıca AT III seviyesi düşük hastalarda ECMO' dan ayrılma oranları da düşüktü. Bu çalışma ECMO uygulanan erişkin hastalardaki AT III düzeylerinin belirlenmesi ile ilgili ilk prospektif çalışmadır. İlerideki çalışmalarla birlikte yapılacak metaanalizler sayesinde ECMO' daki Antitrombin III hedefleri belirlenebilir.

Anahtar Kelimeler: Antitrombin, Ekstrakorporeal Membran Oksijenasyonu, kanama, tromboemboli, tromboz

Abstract:
Objective: To investigate the relationship of the decrease in Antithrombin III levels, which may occur due to ECMO, with thromboembolic or hemorrhagic events such as bleeding, peripheral arterial thromboembolism, ischemic cerebrovascular events in patients undergoing ECMO.

Methods: The study was designed as single-center and prospective. Istanbul Dr. Siyami Ersek Thoracic and Cardiovascular Surgery Health Application and Research Center was started between 1 November 2019 – 30 June 2021. Fifty patients over the age of 18 who received ECMO support due to postcardiotomic cardiogenic shock were included in the study. Patients who died within the first three days or received ECMO support due to COVID were excluded from the study. The antithrombin III activity test was submitted for 5 days immediately after ECMO support. Patients who had hemorrhagic or thromboembolic events were grouped. Correlations of these clinical outcomes and morbidities with Antithrombin III levels were analyzed. Number Cruncher Statistical System program was used for statistical analysis and statistical significance was accepted as p<0.05.

Results: In our study, we determined the postoperative first day cut-off value for the AT III activity test, according to morbidity. The risk of both bleeding and thromboembolism was significantly higher in patients below the 48.9% cut-off value (sensitivity 87.50%; specificity 65.38%). Additionally, we observed that the heparin requirement and cumulative total heparin dose on postoperative day 1 increased in patients below the cut-off value. Weaning from ECMO was found to be significantly correlalated with AT III levels on the third and fourth postoperative days.

Conclusion: Acquired Antithrombin III deficiency may develop in adult patients with ECMO. In patients with low antithrombin III levels; our study showed that the risk of bleeding and thromboembolism increased. We also found that the need for heparin increased in these patients. In addition, rates of ECMO weaning were low in patients with low AT III levels. This is the first prospective study on the determination of AT III levels in adult patients undergoing ECMO. Antithrombin III targets in ECMO can be determined through meta-analyses to be carried out with future studies.

Key Words: Antithrombin, bleeding, Extracorporeal Membrane Oxygenation, thromboembolism, thrombosis