Akut ishalin tedavisine yönelik annelerin bilgileri ve uyguladıkları geleneksel yöntemler
Mothers' knowledge and traditional methods for the treatment of acute diarrhea
Yazar: BAHAR YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE SONAY TÜRKMEN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Akut ishal, beş yaş altı ölüm nedenlerinde ikinci sırada yer almaktadır. Annelerin bilgi eksikliği veya yanlış bilgiye sahip olması sebebiyle milyonlarca çocuk ölmektedir. Bu çalışma 1-6 yaş arasındaki çocuğu akut ishal sebebiyle hastanede tedavi gören annelerin, akut ishale yönelik bilgilerini ve uyguladıkları geleneksel yöntemleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Rize Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hastalıkları Servisine akut ishal nedeni ile başvuran 202 anne oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak literatür doğrultusunda oluşturulan soru formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, t testi ve Anova kullanılmıştır. 
Çalışmaya dahil edilen çocukların yaş ortalamasının 3,22±1,88 yıl olduğu, %51'inin kız olduğu belirlenmiştir. Annelerin yaş ortalaması 32,42±5,85 yıl, ilk gebelik yaş ortalaması 25,09±0,6 yıldır. Annelerin bilgi sorularına verdikleri doğru yanıt sayısı 35,43±7,08 (%64,41), geleneksel uygulamalara verdikleri doğru yanıt sayısı 24,26±4,86 (%65,57) olarak belirlenmiştir. Annelerin hem bilgilerinin hem de geleneksel uygulamalarının orta düzeylerde olduğu ve bazı özelliklerden (çalışan, il merkezinde yaşayan, daha önce çocuk kaybı olmayan, daha önce ishal nedeniyle çocuk kaybı olmayan vb.) etkilendiği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda annelerin bilgilerinin orta düzeyde olduğu belirlendiğinden, özellikle tespit edilen risk unsurlarında yer alan anneler olmak üzere tüm annelerin ishal ve uygulanan geleneksel yöntemler konusunda bilgilendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Acute diarrhea is the second leading cause of under-five mortality. Millions of children die due to mothers' lack of knowledge or misinformation. This study was conducted to determine the knowledge and traditional methods applied by mothers whose children between the ages of 1-6 were treated in the hospital due to acute diarrhea. The sample of the study consisted of 202 mothers  admitted to the Pediatrics Department of Rize Recep Tayyip Erdoğan Training and Research Hospital due to acute diarrhea. A questionnaire form developed in line with the literature was used as a data collection tool. Descriptive statistics, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, t test and Anova were used to analyze the data.
The mean age of the children included in the study was 3.22±1.88 years and 51% were girls. The mean age of the mothers was 32.42±5.85 years and the mean age at first pregnancy was 25.09±0.6 years. The number of correct answers given by the mothers to the knowledge questions was 35.43±7.08 (64.41%) and the number of correct answers given to the traditional practices was 24.26±4.86 (65.57%). It was determined that both the knowledge and traditional practices of the mothers were at intermediate levels and were affected by some characteristics (working, living in the city center, no previous child loss, no previous child loss due to diarrhea, etc.). As a result of the study, it is recommended that all mothers, especially mothers in the identified risk factors, should be informed about diarrhea and traditional methods applied.