Tanacetum abrotanifolium (L.) druce (Asteraceae)' un farklı kısımlarından elde edilen ekstraktların Sitophilus oryzae ve Sitophilus granarius (Col., Curculionidae)'a olan toksisiteleri ve davranışsal etkileri
Toxic and behavioural effects of different parts extracts of Tanacetum abrotanifolium L. druce (Asteraceae) on Sitophilus oryzae and Sitophilus granarius (Col., Curculionidae)
Yazar: MUSTAFA ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN GÖKÇE
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Tanacetum abrotanifolium (L.) DRUCE'un gövde ve çiçek ekstraktlarının iki önemli depo zararlısı Sitophilus granarius (L.) ve Sitophilus oryzae (L.)'ye karşı toksik ve davranışsal etkileri labaratuar şartlarında değerlendirilmiştir. Bitkinin gövde çiçek ekstraktları, farklı çözücüler olan hekzan, etil asetat ve methanol kullanılarak elde edilmiştir.T. abrotanifolium'un hem gövde hemde çiçek ekstraktları buğday biti üzerinde yüksek derecede kontak toksisite göstermiştir. Buğday biti üzerinde en yüksek kontak toksisiteyi % 74'lük öldürme oranı ile gövde hekzan ekstraktı göstermiştir. Ancak gövde hekzan ekstraktı pirinç biti için % 22 oranında ölüme neden olmuştur.Buğday biti için LD50 değeri gövde etil asetat esktraktında 4,63 µl/ böcek olarak hesaplanmıştır. Test edilen ekstraktlar arasında pirinç biti için en düşük LD50 değeri çiçek hekzan ekstraktında 21,74 µl/böcek olarak hesaplanmıştır. Buğday biti için en düşük LD90 değeri gövde hekzan ekstraktında 14,54 µl/ böcek olarak kaydedilmiştir. LD90 değeri pirinç biti için çiçek ekstraktlarında 41,81 µl/ böcek olarak hesaplanmıştır.Bitki ekstraktlarının beslenmeyi engelleyici etkileri hem buğday biti hemde pirinç biti üzerinde, seçenek ve zorunluluk testleri ile denenmiştir. Seçenek testleri sonucunda buğday biti üzerinde test edilen ekstraktlar arasında en yüksek beslenmeyi engelleyici aktivite gövde hekzan esktraktında görülmüştür. Pirinç biti için ise T. abrotanifolium çiçek hekzan esktaraktı en yüksek beslenmeyi engelleyici aktiviteyi göstermiştir. Zorunluluk testlerinde buğday biti için en yüksek beslenmeyi engelelyici aktivite T. abrotanifolium'un çiçek hekzan ekstraktında saptanmıştır.

Abstract:
Toxic and behavioral effects of stem and flower extracts of Tanacetum abrotanifolium (L.) DRUCE were evaluated on two important stored product insects, Sitophilus granrius (L.) and Sitophilus oryzae (L.) under laboratory conditions. The stem and flower extracts of plant was obtained using three different solvents that are hexane, ethyl acetate and methanol.Both stem and flower extracts of T. abrotanifoliıum produced very high level of contact toxicity to granary weevil. The highest contact toxicity of extract on granary weevil was seen with the stem hexane extract which caused 74% mortality. However, the mortality caused by the same extract was 22%for rice weevil.LD50 value with stem ethyl acetate extract for granary weevil was 4,63 µl/insect. The lowest LD50 value among the tested extracts was recorded with the flower hexan extract for rice weevil and it was 21,74 µl/insect. The lowest LD90 value, 14,54 µl/insect, was obtained with stem hexane extract for granary weevil. LD90 value with the flower extract for rice weevil was 41,81µl/insect.Antifeedant effects of the plant extracts on both rice and granary weevil were also tested in choice and non-choice experiments. In choice experiments, the most antifeedant activity among the tested plant extracts for granary weevil was seen with stem hexan extract. T. abrotanifoliıum flower hexane extract produced the highest antifeedant activity to rice weevil. In non choice experiment, flower hexane extract of T. abrotanifoliıum again produced the highest antifeedant activity to granary weevil.