Suriyeli mülteci göçü bağlamında risk grupları: Çalışan çocuklar
Assessment of working syrian refugee children in the context of risk areas
Yazar: GÜLAY ACAR YURTMAN
Danışman: PROF. DR. ABULFAZ SULEYMANOV
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Risk faktörleri = Risk factors ; Suriye = Syria ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuklar = Children ; İstismar = Abuse ; Şiddet = Violence

Özet:
Suriyeli Mülteci Göçü Bağlamında Risk Grupları: Çalışan Çocuklar 
Suriyeli mültecilerin önemli bir kısmını 18 yaşından küçük çocuklar oluşturmaktadır. Bu çocuklar beslenme, barınma, sağlık, eğitim gibi sorunların yanında çocuk işgücünün istismarına maruz kalmakta ve erken yaşta çalışmak zorunda bırakılmaktadırlar.  Bu çocukların sorunu yalnızca çok sayıda çocuğun yasa dışı çalışması, toplumsal yapının ve toplumsal kurumların dışında kalmaları nedeniyle değil, yaptıkları işlerin çeşidi ve çalışma koşullarının çoğu zaman ihmal, istismar ve sömürüye dayalı olması nedeniyle çok boyutlu değerlendirilmesi gereken karmaşık bir sorundur.
Bu çalışmada, çalışan/çalıştırılan Suriyeli mülteci çocukların erken yaşta çalışma hayatına girmeleri durumunda karşı karşıya oldukları risk alanlarını (suç eğilimi, madde kullanımı, eğitimden yoksun kalmak, vb.) ve unsurlarının saptanması ve sosyal değişkenler bağlamında bu olgunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede Suriyelilerin yoğun olarak yaşadıkları İstanbul'un Sultangazi, Sultanbeyli, Maltepe, Bağcılar ve Güngören ilçelerinden 6 ile 15 yaş arası, kartopu örneklemyöntemiyle belirlenmiş çeşitli iş kollarında çalışan toplam 84 Suriyeli çocukla  görüşme ve anket çalışması yapılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre, çalışan Suriyeli mülteci çocukların büyük kısmının düşük sosyo –ekonomik düzeydeki ailelerden geldikleri ve ailelerin de çoğunun son yıllarda Suriye'den güvenlik olayları nedeniyle göç ettikleri görülmüştür. Çocukların çoğunun çalışmaya başladıktan sonra okul başarılarının bu durumdan olumsuz etkilendiği veya eğitimden tamamen uzak kaldıkları tespit edilmiştir. Çalışma alanları irdelendiğinde, sanayi ve hizmet sektörlerinin yanı sıra herhangi bir yetenek ve süreklilik gerektirmeyen sokakta çalışmaya da yöneldikleri sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma koşulları ele alındığında ise çocukların düşük ücretle ve uzun çalışma saatleriyle emek sömürüsüne maruz kaldıkları, işyerlerindeki temizlik koşullarının sağlıksız ve tehlike arz edebildiği, sokakta çalışanların ise çevredekiler tarafından şiddete maruz kalabildikleri ortaya çıkan bulgular arasındadır.

Abstract:
Assessment of Working Syrian Refugee Children in The Context of Risk Areas
Children under 18 years of age constitute an important segment of more than 3.5 million Syrian refugees who escaped from the war in their territories and took refuge in Turkey. These children are forced to work at an early age. Along with exploitation of child labor, they struggle with such problems as lack of nutrition, housing, healthcare, and education. The problem of these children is a complex question that must be addressed multidimensionally, not only because of their illegal employment and social exclusion, but because the type of work they do and their working conditions are often exposed to neglect, abuse, and exploitation.
The aim of this paper is to determine the risk areas (criminal tendency, drug usage, lack of education, etc.) and elements of child labor issue concerning working Syrian refugee children and to evaluate the problem in the context of social variables. In this context, in Sultangazi, Sultanbeyli, Maltepe, Bağcılar and Güngören districts of Istanbul (which constitute the main areas of concentration of Syrian refugees) interviews were conducted with snowball method 84 Syrian children with and working in various conditions. This group of children was determined by the method of stratified sampling. 
According to the findings of the study, it can be stated that the majority of working children from Syria come from families with low socioeconomic levels and that persistent security concerns constitute the main reason for migration for most of these refugee families. Being forced to work at an early age has either a negative impact on the school performance of these children or even completely deprived them of education. The examination of working area of refugees has revealed that children tend to be employed in those fields that do not require any skills and continuity (working on the streets), as well as in the sphere of industry and services. When working conditions are taken into account, the study has revealed that children are subjected to labor exploitation with low wages, long working hours, unhealthy and hazardous working conditions and that street workers may be subjected to violence by locals.