Sosyotropik ve otonomik kişilik özelliklerine sahip yetişkinlerin stresle başa çıkma tarzı ve ruhsal belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between stress management style and psychological symptoms of adults with sociotropic and autonomic personality traits
Yazar: TUĞBA BALIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RUKİYE HAYRAN
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yetişkinler = Adults ; Özerklik = Autonomy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile stresle başa çıkma tarzları ve ruhsal belirtiler arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Araştırmaya 2015-2016 eğitim yılında İstanbul ilinde çeşitli sınıflarda öğrenim görmekte olan 146 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Sosyotropi-Otonomi Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Ruhsal Belirti Tarama Ölçeği kullanılmıştır. Öğrencilerin kişilik özelliklerini tanımlanmasında Sosyotropi-Otonomi Ölçeği, stres verici olay ile karşılaştıklarında kullandıkları baş etme tarzlarını belirlemede Stresle başa çıkma tarzları ve ruhsal semptomlarını tanımlamak için Ruhsal Belirti Tarama Ölçeğinden yararlanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin demografik özellikleri hakkında bilgi edinmek için araştırmacı tarafından geliştirilen bir kişisel bilgi formu kullanılmıştır.

Araştırmada veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında man whitney-u testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında kruskall whallis testi kullanılmıştır. Kruskall whallis testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı olarak man whitney-u testi testi kullanılmıştır.

Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında spearman korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. Stresle başa çıkmada sosyotropik kişilik özelliğine sahip öğrencilerin çaresiz yaklaşımı ve otonomik kişilik özelliğine sahip öğrencilerin kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım ve boyuneğici yaklaşımı daha çok kullandıkları saptanmıştır. Sosyotropik kişilik özellikleriyle somatizasyon, okb, kişilerarası duyarlılık, depresyon, ankisyete, hostalite, fobik anksiyete, paranoid düşünce, psikotizim ve ek maddeler (uyku- iştah bozuklukları ve suçluluk) gibi ruhsal belirtiler arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Sosyotropi, otonomi, stresle başa çıkma, ruhsal belirtiler

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relationship between sociotropic and autonomic personality traits, stress coping styles and psychological symptoms among university students. 146 university students studying in various classes in Istanbul during the 2015-2016 academic year are included in the study. Sociotropy-Autonomy Scale, Stress-coping Styles Scale, and Mental Symptom Scanning Scale are used to collect research data. The Sociotropy-Autonomy Scale is used to identify the personality traits of the students and the Psychological Symptom Screening Scale is used to identify stress coping styles and mental symptoms in determining the styles of coping with stressful events. In addition, a personal information form developed by the researcher is used to obtain information about the demographic characteristics of the students.

The data obtained in the study is analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 program. The man whitney-u test is used to compare quantitative continuous data between two independent groups, and the kruskall whallis test is used to compare quantitative continuous data between two independent groups. The man whitney-u test is used as a complement to determine the differences after the Kruskall whalis test.

pearman correlation and regression analysis are applied among the continuous variables of the study. It is determined that the students with sociotropic personality have a helpless approach and autonomous personality have more self-reliance, optimistic and subversive approach in coping with stress. Sociotropic personality traits positively correlated with psychological symptoms such as somatization, OCD, interpersonal susceptibility, depression, anxiety, hostility, phobic anxiety, paranoid thought, psychotics, and additional items (sleep-appetite disorders and guilt).

Key words: Sociotropy, autonomy, stress coping, spiritual manifestations.