Gebelerde sağlıklı yaşam davranışlarını etkileyen faktörler
Factors affecting healthy life behaviors in pregnants
Yazar: PELİN ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASİYE AYAR KOCATÜRK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Davranış = Behavior ; Gebelik = Pregnancy ; Hasta bakımı = Patient care ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Günümüzde sağlıklı yaşam davranışları sağlığı önemli ölçüde etkilemektedir. Kişilerin sağlıklı yaşam davranışlarında gösterdiği değişiklik, mortalite ve morbidite oranlarında azalmaya neden olduğu bilinmektedir. Bu araştırma gebelikte sağlıklı yaşam davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiş, tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Çalışma, 30 Ekim 2019 – 30 Ekim 2020 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin gebe polikliniğinde gerçekleşmiştir. Polikliniğe başvuran tüm gebeler çalışmamızın evrenini; çalışmaya katılmayı kabul eden 295 gebe örneklemi oluşturmuştur. Veriler 33 soruluk Gebe Tanıtım Formu ve Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışlarını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Ölçeği (GSYDEFBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Analizi SPSS 21.0 programı ile yapılmıştır. Parametrik testlerden t-testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Farklılığın hangi değişkenden kaynaklandığını tespit etmek amacıyla Post Hoc testlerinden Tukey testi yapılmıştır.  Çalışmamızda gebelerin yaş ortalaması 28,48 ±5,43 bulunmuştur. Gebelerin, sağlıklı yaşam davranışları ile sosyo-demografik özellikleri, aile bireyleri özellikleri, obstetrik ve şimdiki gebeliğine ait bilgileriyle ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu parametrelerin gebelikte sağlıklı yaşam davranışları üzerine etkileri incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p˂0.05). Gebelerin öğrenim durumları değerlendirildiğinde %37,3 lise mezunu, %21,4 yükseköğrenim olduğu tespit edilmiştir. Yükseköğrenim durumunda olan gebelerin sağlıklı yaşam davranışları alt boyutlarında gebelik sorumluluğu 4.76±0,48, hijyen 4.82± 0,30, beslenme 3.81±0,57, fiziksel aktivite 3.29± 0,77, seyahat 4.69±0,49 ve gebeliği kabullenme 4,79± 0,22 istatistiksel fark bulunmuştur (p˂0,05).  Annelerinin eğitim durumu ilköğretim olan gebelerde, sağlıklı yaşam davranışları gösterme durumları gebelik sorumluluğu, beslenme, fiziksel aktivite, hijyen ve gebeliği kabullenme alt boyutlarında istatistiksel fark bulunmuşken (p<0.05), seyahat alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Gebelikte sağlıklı yaşam davranışlarının belirlenmesi, güvenli bir doğumun gerçekleşmesini sağlayacaktır. Bu süreçlerin gerçekleşmesinde ve denetiminde ebelerin görevlendirilmesi, alınan bakımın kalitesini artıracaktır

Abstract:
Nowadays, health behaviors of people dramatically effects healthiness of them. It is known that changing healthy lifestyle behaviors leads to a decrease in mortality and morbidity rates. This research is a circumstantial type of research conducted to identify factors that affect healthy lifestyle behaviors during pregnancy. Between October 2019 and October 2020, the study was conducted in a public hospital's clinic of obstetrics and gynecology. All pregnant women who applied to the outpatient clinic, 295 pregnant women who were admitted to participate are the sampling of the work. The data were collected using the 33-question Pregnant promotion form and the determination scale of factors affecting healthy lifestyle behaviors during pregnancy by survey method.  The data was analyzed using the SPSS 21.0 program. From parametric tests, t-test and ANOVA test were applied. Tukey test, one of the Post Hoc tests, was used to determine which variable caused the difference. In this study, the mean age of pregnant women is 28.48 ±5.43. The relationship of pregnant women with healthy lifestyle behaviors and socio-demographic characteristics, characteristics of family members, obstetric and current pregnancy information was evaluated. A statistically significant result was found when the effects of these parameters on healthy lifestyle behavior during pregnancy were examined (p˂0,05).  When the education status of pregnants was evaluated, it was determined that 37.3% had high school graduates and 21.4% had higher education. A statistical difference was found in pregnancy responsibility 4.76±0.48, hygiene 4.82± 0.30, nutrition 3.81±0.57, physical activity 3.29± 0.77, travel 4.69±0.49 and pregnancy acceptance 4.79± 0.22 in factors of healthy lifestyle of pregnant women in higher education (p˂0,05). While there were statistical differences in pregnancy responsibility, nutrition, physical activity, hygiene and pregnancy acceptance factors (p<0.05), no statistical differences in travel factor were found in pregnant women with primary education status of their mothers (p>0,05). Determining healthy lifestyle behaviors during pregnancy will ensure a safe birth. The assignment of midwives in the implementation and supervision of these processes will improve the quality of care received.