Ortaçağ seyahatnamelerinde Türkler ve Moğolların sosyo-ekonomik durumları (X.-XV. yüzyıllar)
Socio-economic situation of Turks and Mongols in medieval travelogues (X.-XV. centuries)
Yazar: MUHAMMED ALİ BUDAK
Danışman: PROF. DR. NADİR ÖZKUYUMCU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Kültür tarihi = Cultural history ; Moğollar = Mongoşs ; Orta Çağ = Middle Ages ; Oğuzlar = Oghuzs ; Seyahatname = Seyahatname ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Türkler = Turks

Özet:
Türkler ve Moğollar dünya tarihi içinde çok büyük öneme sahip ve birbirlerinden başka kimseye benzemeyen iki kardeş ulustur. Asya bozkırlarından çıkarak insanlığın tarihinde inkâr edilemez roller oynamışlar, yadsınamaz izler bırakmışlardır. Bu kadar büyük bir etkide bulunmalarının sebebi, sahip oldukları kültürde yatmaktadır. Asya'nın bozkırlarından ortaya çıkan bir ulus olan Türkler çeşitli sebepler dolayısıyla ve sayılarının çokluğunu kanıtlar mahiyette olmak üzere, sıklıkla Türkistan coğrafyasından göç etmiş, gittikleri yerlerde kısa sürede köklü devletler kurmuşlardır. Türkler gibi Asya'nın bozkırlarından ortaya çıkan, içinde yetiştikleri ve hayatlarını sürdürdükleri coğrafyanın acımasızlığını anlamayanlar için özellikle Moğollar, çoğunlukla medeniyet düşmanları olarak görülmüş ve onların dünyadaki en büyük imparatorluğu kurmasını sağlayan Cengiz Han'ın elde ettiği başarı ve bunu sağlayan etmenler çoğunlukla gerektiği gibi araştırılmamıştır. Bu ulusların teşkilatçılık ve disiplin özellikleri hiç kuşkusuz sahip oldukları kültürle ilgilidir. Bu kültürün yansımasını da bizzat gören ve daha sonra yazıya dökenler arasında ilk sırada seyyahlar gelmektedir. Zira çeşitli sıfatlar ve amaçlarla yolculuk yapan bu insanlar, kendilerine tanıdık gelen ve özellikle kendilerine garip gelen olayları büyük bir titizlikle eserlerine kaydetmiştir. Bu çalışmada, bir toplumun kültürünü ortaya koymak için kullanılacak olan kaynakların başında gelen seyahatnameler incelenmiş ve Türkler ile Moğolların X. ve XV. yüzyıllar arasındaki sosyal ve ekonomik durumları gösterilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The Turks and the Mongols are two sibling nations, which have great importance for the history of the world and aren't similar any other than themselves. Both have been emerged from the Asian steppes and both have been played important roles in the history of the mankind. The impact created by these nations, without a doubt, have been stemmed from their repective cultures. Due to incomprehensibility of the harsh conditions they have been living, particularly the Mongols often have been seen as an enemy of civilization and the achievements of Genghis Khan have been overlooked. Turks, like Mongols, emerged from the steppes of Asia and after the emigrations they had, have been established new and deep-rooted states where they went. Indicating the qualities of administration and the discipline they had, this have been stemmed from their culture as well. The civilizations created by these nations have been seen firsthand by the travellers. These people, who travelled due to various purposes, have been record both the things that familiar to them and the things that considered bizarre by them. In this study, travelogues, which are important for the cultural history, have been examinated and studied for the purpose of demonstrating the Turks' and the Mongols' social and economic conditions between 10th and 15th centuries.