Okulöncesi öğretmenlerine yönelik pozitif genç gelişimi temelli çevrim içi yılmazlık psikoeğitim programının geliştirilmesi
Developing a positive youth development based online resilience psychoeducation program for preschool teachers
Yazar: ESRA EYYUPOĞLU DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pozitif Ergen Gelişimi Müdahale Programı = Positive Adolescent Development Intervention Program ; Pozitif genç gelişimi = Positive youth development ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Yılmazlık = Resiliency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, okulöncesi öğretmenlerine yönelik hazırlanan Pozitif Genç Gelişimi Temelli Çevrim İçi Yılmazlık Psikoeğitim Programı'nı geliştirmek ve etkililiğini test etmektir. Araştırmanın çalışma grubu okulöncesi öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmada, Yetişkin Yılmazlık Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada, ön test, son test ve kalıcılık ölçümlerinin alındığı; deney ve kontrol gruplu (2x3)'lük karışık desen kullanılmıştır. Deneysel işlem tamamlandıktan sonra uygulanan programın etkili olup olmadığını test etmek için ön test puanlarının ortak değişken olarak ele alındığı 2x2 karışık ölçümler için ANCOVA istatistiği kullanılmıştır. Deney grubuna Okulöncesi Öğretmenlerine Yönelik Pozitif Genç Gelişimi Temelli Çevrim İçi Yılmazlık Psiko-Eğitim Programı (8 oturum) uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir program uygulanmamıştır.  Araştırmada programın etkileri hakkında katılımcı görüşlerini incelemek üzere kullanılan, yansıtıcı günlük (katılımcı günlüğü) ve odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler için, betimsel analiz yapılmıştır. Buna göre, oturumun etkileri, programın etkisi şeklinde iki ana temaya erişilmiştir. İkinci aşamada, oturumun etkileri ana teması altında yetkinlik, özgüven, ilişkiler, merhamet/önemseme, karakter güçleri, problem çözme ve başa çıkma alt temaları programın etkisi ana teması altında ise, özgüven geliştirme, problem çözme ve yetkinlik becerisi geliştirme, ilişki geliştirme, sosyal ilgi geliştirme ve olumlu sonuçlar alt temaları oluşturulmuştur. Araştırma bulgularına göre, deney grubundaki öğretmenlerin aile ve sosyal ağlar alt boyutu dışında, Yetişkin Yılmazlık Ölçeği ile öz yeterlik, iç kontrol odağı, azim, başa çıkma ve uyum alt boyutlarından aldıkları ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmış, sonuçlar uygulanan psiko-eğitim programının deney grubundaki öğretmenlerin yılmazlık düzeylerinde artış sağladığını göstermiştir. Ayrıca deney grubundaki öğretmenlerin Yetişkin Yılmazlık Ölçeği ile öz yeterlik, iç kontrol odağı, azim, başa çıkma ve uyum alt boyutlarından aldıkları son test ile kalıcılık testi puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. Sonuçlar bu etkinin, deney grubuna verilen psikoeğitim sonrasında üç hafta süresince kaldığını göstermiştir.

Anahtar Sözcükler: Pozitif Genç Gelişimi, Yılmazlık, Öğretmen Yılmazlığı, Psikoeğitim.

Abstract:
The general purpose of this research is to develop and test the effectiveness of the Positive Youth Development Based Online Resilience Psychoeducation Program prepared for preschool teachers. The study group of the research consists of preschool teachers. Adult Resilience Scale was used in the study. In the study, pre-test, post-test and permanence measurements were taken; A mixed design with experimental and control groups (2x3) was used. After the experimental process was completed, the ANCOVA statistic was used for 2x2 mixed measurements in which the pre-test scores were considered as a covariate to test whether the applied program was effective. Positive Youth Development Based Online Resilience Psycho-Training Program for Preschool Teachers (8 sessions) was applied to the experimental group. No program was applied to the control group. A descriptive analysis was conducted for the data obtained from the reflective diary (participant's diary) and focus group interviews, which were used in the study to examine participant views on the effects of the program. Accordingly, two main themes were reached: the effects of the session and the effect of the program. In the second stage, under the main theme of the effects of the session, if the sub-themes of competence, self-confidence, relationships, compassion/caring, character strengths, problem solving and coping are under the main theme of the program, developing self-confidence, problem solving and developing competence skills, relationship development, social interest. development and positive results sub-themes were created. According to the research findings, it was determined that there was a significant difference between the pre-test and post-test scores of the teachers in the experimental group obtained from the Adult Resilience Scale and the sub-dimensions of self-efficacy, internal locus of control, perseverance, coping and adjustment, except for the family and social networks sub-dimension. showed that the psycho-education program increased the resilience levels of the teachers in the experimental group. In addition, it was determined that there was no significant difference between the scores of the teachers in the experimental group in the Adult Resilience Scale and the posttest scores of the self-efficacy, internal locus of control, perseverance, coping and adjustment sub-dimensions and the permanence test. The results showed that this effect remained for three weeks after the psychoeducation given to the experimental group.

Keywords: Positive Youth Development, Indomination, Teacher Resilience, Psychoeducation