Nigella sativa tohumu ve tohum yağından Avrupa farmakopesi için monograf tasarımı
Monogrophy design from nigella sativa seed and oil for  european pharmacopoeia
Yazar: ÖZLEM BAĞCI YARIMCI
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KOCA ÇALIŞKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Avrupa = European ; Avrupa Farmakopesi = European Pharmacopoeia ; Farmakopeler = Pharmacopoeias ; Monografi = Monography ; Nigella sativa L. = Nigella sativa L. ; Ranunculaceae = Ranunculaceae ; Tohum yağları = Seed oils ; Tohumlar = Seeds ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Nigella sativa (çörek otu) tıbbi kullanımı çok eski medeniyetlere dayanan bir kültür bitkisidir. Özellikle tohumları hem yiyecek, hem de halk ilacı olarak kullanılan çörek otunun son zamanlarda yapılan farmakolojik çalışmalarla tüm dünyada kültürü ve kullanımı gittikçe artmaktadır. Ranunculaceae familyasına ait tek yıllık otsu olan bu bitki tohumları ve tohum yağının antienflamatuvar, antikanser, antioksidan, antitümör, analjezik, hepatoprotektif, immunprotektif, antimikrobiyal, antihistaminik, antidiyabetik gibi tıbbi etkileri farmakolojik ve bazı klinik çalışmalarla kanıtlanmış olmakla, tohum sabit ve uçucu yağ bileşimleri üzerinde detaylı fitokimyasal çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmada Avrupa Farmakopesi'nde henüz yer almayan N. sativa tohumu ile ilgili monograf oluşturulması için ön çalışmaların yapılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda 5 farklı yöreye ait N. sativa tohumları temin edilmiş, Avrupa Farmakopesi'nde tohumlar için yapılan makroskobik ve mikroskobik analiz, yabancı madde, bütün kül miktar, su ve uçucu yağ miktar tayini, kurutmada kayıp, sabit yağ elde edilmesi, yağda asitlik indisi, sabunlaşma indisi, iyot indisi, ester indisi çalışmaları yapılmıştır. Sonuç olarak temin edilen tüm tohum örneklerinin benzer özellikler sergilediği, istatistiksel olarak anlamlı farklı özellikler göstermediği belirlenmiştir.

Abstract:
Nigella sativa is a culture plant whose medical use based on very ancient civilizations. The seeds are used both as food and as folk medicine, and due to the  pharmacological studies, which have been carried out, the cultivation and use is increasing in all over the world. Seeds and seed oil of N. sativa, which is an annual herbaceous belongs to the Ranunculaceae family, have proven medical effects such as antiinflammatory, anticancer, antioxidant, antitumor, analgesic, hepatoprotective, immunoprotective, antimicrobial, antihistaminic, antidiabetic, been shown to be effective against compounds. The detailed phytochemical studies on seed fatty and volatile oil are still ongoing. In this study, it was aimed to conduct preliminary studies for establishing a monograph on N. sativa seed, which has not yet taken place in the European Pharmacopoeia. In our study, N. sativa seeds belonging to 5 different localities were obtained. According to European Pharmacopoeia, macroscopic and microscopic analysis of the seeds, foreign matter, total ash content, water, loss in drying, volatile and fatty oil content, also acid, saponification iodine ester indexes were determinationed in the seeds. As a result, it was determined that all the seed samples provided similar characteristics and did not show statistically significant differences