Kronik böbrek yetmezliği hastalarına uygulanan çözüm odaklı danışmanlığın başa çıkma ve hastalık uyumuna etkisi
Effectiveness of solution focused consultancy applied on chronic renal failure diseases on the coping and adjustment to the disease
Yazar: SAKİNE FIRINCIK
Danışman: DOÇ. DR. NERMİN GÜRHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Danışmanlık = Consulting ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Çözüm odaklı düşünme = Solution focused thinking

Özet:
Bu araştırma, kronik böbrek yetmezliği hastalarına uygulanan çözüm odaklı danışmanlığın başa çıkma ve hastalık uyumuna etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Ön test-son test randomize kontrol gruplu deneysel tasarımda gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi'ne tedavi için gelen hastalar oluşturmuştur. Araştırma, Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz biriminde hemodiyaliz tedavisi alıp çalışmaya katılmayı kabul eden 60 hasta ile yürütülmüştür. Veriler; Katılımcı Bilgi Formu, Başa Çıkma Yeterliği Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği ve Fizyolojik Parametreler İzlem Çizelgesi kullanılarak toplanmıştır. Deney grubuna (n=30), araştırmacı tarafından haftada bir gün olmak üzere 6 oturum çözüm odaklı danışmanlık uygulanmıştır. Kontrol grubuna (n=30), ön test uygulandıktan sonra herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Uygulama sonrası son testler, uygulama bitiminden 2 ay sonra ise izlem testleri her iki gruba da uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS versiyon 24 kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Bağımsız grup karşılaştırmalarında Parametrik test varsayımları sağlandığında Bağımsız gruplarda t testi; sağlanmadığında ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Bağımlı grup karşılaştırmalarında, parametrik test varsayımları sağlandığında Tekrarlı Ölçümlerde Varyans Analizi ve Bağımlı gruplarda t testi; sağlanmadığında ise Friedman Testi ve Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi kullanılmıştır. Bütün istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 değeri kabul edilmiştir. Sonuç olarak uygulanan ÇOD sonrasında deney grubundaki katılımcıların kontrol grubundakilere göre başa çıkma yeterliğinin daha yüksek olduğu, problem odaklı ve emosyonel odaklı baş etme yöntemlerinin kullanımının arttığı görülmüştür. Zaman geçtikçe kontrol grubundaki bireylerde ise işlevsel olmayan ve problem odaklı baş etme yöntemlerinin kullanımının artarak devam ettiği görülmüştür. Deney grubuna uygulanan ÇOD'un başa çıkma yeterliği ve başa çıkma tutumları üzerinde anlamlı ölçüde etkisi olduğu ancak hastalık uyumu üzerinde ise olumlu yönde etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of solution focused counseling on coping and disease adaptation to chronic renal failure patients. The pre-test and post-test randomized control group consisted of patients who came to Karabük Training and Research Hospital for treatment. The study was carried out with a total of 60 patients, 30 in the experimental group and 30 in the control group, who had received hemodialysis treatment in the Hemodialysis Unit of Karabük Training and Research Hospital. Data; Participant Information Form, Coping Competence Scale, Coping Attitudes Assessment Scale and Physiological Parameters Follow-up Schedule were collected using. Solution focused counseling was applied to the test group by the researcher once a week for 6 sessions. The control group had no intervention after the pre-test. The last tests after the application and the follow-up tests were applied to both groups 2 months after the end of the application. SPSS version 24 was used to evaluate the data. The suitability of the data for normal distribution was examined by Shapiro-Wilk test. When parametric test assumptions are met in independent group comparisons t test in independent groups; Mann-Whitney U test was used. In dependent group comparisons, when parametric test assumptions were provided, Analysis of Variance in Repeated Measures and t-test in dependent groups; If not, Friedman Test and Wilcoxon paired sample test were used. In all statistical analyzes, p <0.05 was accepted as the level of significance.  As a result, after the solution focused consultancy, it was seen that the participants in the test group had higher coping competence than the control group and the use of problem-focused and emotional-focused coping methods increased. As time passed, the use of non-functional and problem-focused coping methods continued to increase in the control group. It was concluded that solution focused consultancy applied to the test group had a significant effect on coping adequacy and coping attitudes, but did not have a positive effect on adjustment to the disease.