Dağlık Karabağ sorununun Kafkasya jeopolitiğine etkisi: 1988-2020
The effect of the Nature Karabakh problem on the geopolitics of the Caucasia: 1988-2020
Yazar: İLKAY GÜNEL
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN AĞIR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Güney Kafkasya kültürel ve doğal zenginlikleriyle önemli coğrafyalardan biridir. Zibingnev Brezinski'nin, dünya egemenliği için mücadele edilen satranç tahtası olarak nitelediği Kafkasya, Avrasya'nın stratejik açıdan önemli bir parçasıdır. Birçok tarihçi Kafkasya'yı zenginliğinin yanı sıra "çatışma coğrafyası" olarak da tanımlamıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarını ilan eden devletlerle birlikte Kafkasya yeniden cazibe merkezi haline gelmiş ve tarih boyunca var olan etnik çeşitlilik küresel güçlerin çıkar kavgaları sonucunda yerini etnik çatışmalara bırakmıştır. Yıllarca barış içinde yaşayan, kültürel zenginlikleri ve yaşam tarzları ile sürekli etkileşim halinde olan bu insanlar zamanla rekabetin oluşturduğu ortam içinde dostluklarını düşmanlığa dönüştürmüşlerdir. Bu çatışmaların en önemlisi Güney Kafkasya'nın merkezi konumunda bulunan Dağlık Karabağ sorunudur. Dağlık Karabağ sorunu Kafkasya'da son iki yüzyılda en önemli sorunlardan biri olmakla birlikte Güney Kafkasya'nın jeopolitiğini de önemli ölçüde etkilemiştir. Dağlık Karabağ, Hazar Havzası ve Orta Asya enerji kaynaklarının yanı başında olması nedeniyle birçok jeopolitik planların konusu olmuştur. Bu çalışmada, bölgenin jeopolitik önemi klasik jeopolitik bağlamında ele alınmıştır. Meydana gelen gelişmeler sonucunda bölgesel aktörlerin Güney Kafkasya'ya yönelik çıkarları doğrultusunda, sorunun küresel düzlemde çekişme alanı haline gelmesi de eleştirel jeopolitik perspektifinden incelenmektedir. Ayrıca İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nın gelecekte Güney Kafkasya jeopolitiğini nasıl şekillendireceği üzerinde durulmaktadır. Bu çalışma aynı zamanda Dağlık Karabağ sorununun 21. yüzyılda Güney Kafkasya'daki jeopolitik sonuçları ve bölgedeki jeopolitik değişimin yansımaları konusunda literatürdeki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kafkasya, Jeopolitik, Dağlık Karabağ, Azerbaycan, Ermenistan

Abstract:
South Caucasus is one of the important geographies with its cultural and natural riches. The South Caucasus, which Zibingnev Brezinski describes as the chessboard for world domination, is a strategically important part of Eurasia. Many historians have defined the Caucasus as a "geography of conflict" as well as its wealth.
With the disintegration of the Soviet Union, the Caucasus has become a center of attraction again with the states that declared their independence, and the ethnic diversity that has existed throughout history has been replaced by ethnic conflicts with the conflicts of interest of global qewcultural riches and lifestyles, turned their friendship into enmity in the environment created by competition over time. The most important of these conflicts is the Nagorno-Karabakh problem, which is in the center of the South Caucasus. The Nagorno-Karabakh problem has been one of the most important problems in the last two centuries in the Caucasus and has a significant impact on the geopolitics of the South Caucasus.
Nagorno-Karabakh, Caspian Basin and Central Asia have been the subject of many geopolitical plans as it is next to energy sources. In this study, the geopolitical importance of the region is discussed in the context of classical geopolitics. As a result of the developments that have taken place, in line with the interests of the regional actors towards the South Caucasus, the problem that has become an area of contention at the global level is also analyzed from a critical geopolitical perspective. The study also focuses on how the Second Nagorno-Karabakh War will shape the South Caucasus geopolitics in the future. This study also aims to fill the gap in the literature on the geopolitical consequences of the Nagorno-Karabakh problem in the South Caucasus 21th year and the reflections of the geopolitical change in the region.
Keywords: Caucasus, Geopolitics, Nagorno-Karabakh, Azerbaijan, Armenia.