Türkiye' de Kamu Denetçiliği Kurumunun idare üzerindeki etkisi
The impact of the Institution of Ombudsman over the administration in Turkey
Yazar: HÜLYA YILDIZ
Danışman: ÖĞR. GÖR. BİLGİ KÜÇÜKCAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu Denetçiliği Kurumu = Ombudsman Institution ; Ombudsman = Ombudsman

Özet:
Hukuk devleti anlayışının gelişmesiyle birlikte ülkeler devasa devlet yapısı karşısında birey haklarının korunması amacıyla denetim mekanizmaları geliştirmiştir. Yargısal, siyasi, idari(yönetsel) denetim türlerinin yanında baskı gruplarının da denetiminden bahsetmek mümkündür. Çalışmanın birinci bölümünün ilk kısmında, Türkiye'de genel olarak idarenin denetimi incelenmiş, yargısal denetim ve yargı dışı denetim olmak üzere iki ayrı başlıkta detaylandırılmıştır. Yargı dışı denetim; siyasi denetim, idari(yönetsel) denetim, baskı grupları ve kamuoyu denetimi olarak ele alınmıştır. Birinci bölümün ikinci kısmında ise ombudsmanlık kurumunun ortaya çıkışı, gelişimi, amacı, görev ve yetkileri ele alınmıştır. Her ülke gelişmişlik düzeyi ve sosyo kültrel yapısına uygun hale getirerek ombudsmanlık kurumunu idari yapısına adapte etmiştir. Bu çaba sonucunda dünyada farklı ombudsmanlık uygulamaları ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda ombudsmanlık türleri, işleyişleri irdelenmiş ve ombudsmanlık sisteminin uygulandığı ülke örnekleri tanımlayıcı araştırma yöntemi kullanılarak ele alınmıştır. 
Çalışmanın ikinci bölümünde Kamu Denetçiliği Kurumunun Türkiye'de idare üzerindeki etkinliğinin incelenmesi amacıyla, öncelikle Kurumun Türkiye açısından gerekliliği irdelenmiş, Kurumun çalışma usul ve esasları ele alınmış daha sonra karar türleri üzerine inceleme yapılıp örnek kararlara yer verilmiştir. Bu çerçevede nicel ve nitel verilerden faydalanılarak Kurumun mevzuat değişikliğine etkisi, idarelerin tutum ve davranışlarına etkisi irdelenerek bu kapsamda Kurumun yıllık raporlarından faydalanılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde Kamu Denetçiliği Kurumunun Türkiye'de idare üzerinde nasıl daha etkin bir kurum olabileceği konusu tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Ombudsman Etkisi, Ombudsman, Ombudsman Kararları, Ombudsmana başvuru, Kamu Denetçiliği Kurumu.

Abstract:
With the advancement of rule of law, various control mechanisms have created to protect individual rights against gigantic state establishment. It is also possible to mention that the control of interest groups exists in addition to judicial, politic and administrative control mechanism. In the first chapter of this study, control mechanism over administration has been examined generally and it has been studied in details under separate titles such as judicial and non-judicial control mechanism. Under the title of non-judicial control mechanism, political, administrative control mechanism and interest groups and public opinion have been addressed. In the second part of the first chapter of this study, creation, development and sphere of duty and responsibilities of ombudsman were discussed. Each country has adopted its own version of an ombudsman institution that is convenient to its socio-cultural fabric and level of development. As a result of this adaptation, various forms of ombudsman institutions appeared globally. Applying descriptive research method, types of different ombudsman organisations, their modus operandi, country examples were examined within this framework. 
At the second chapter of the study, first and foremost the necessity of creation of an ombudsman institution in Turkey was studied in order to measure the influence of the Institution of Ombudsman (Kamu Denetçiliği Kurumu) over the administration in Turkey and then its modus operandi has been discussed, and later the types of its decisions has been studied using examples. In this context, the influence of the Institution of Ombudsman over attitudes and behaviours of the administration and amendments in legislations was analysed using qualitative and quantitative data derived from annual reports of the institution. To conclude this study, the ways of increasing the influence of the Institution of Ombudsman were discussed under the conclusion chapter.


Keywords: Impact of Ombudsman, Ombudsman, Ombudsman Decisions, Application to Ombudsman, Ombudsman Institution.