Neonatal dönem simmental buzağılara uygulanan ticari esansiyel yağ karışımı uygulamasının büyüme, gelişme ve sağlık parametreleri üzerine etkisi
The effect of the supplementation of essential oil mixture applied to simmental calves in the neonatal period on growth, development and health parameters
Yazar: FATMA EMİR
Danışman: PROF. DR. BAHRİ BAYRAM
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, süt sığırı işletmelerinde meydana gelen ishale bağlı buzağı kayıplarının önlenmesinde ve buzağılarda büyüme, gelişme ve sağlık parametreleri üzerine ticari esansiyel yağ karışımı (TEYK) uygulamasının etkinliği araştırılacaktır. 
Yöntem: Çalışmada, hayvan materyalini Atatürk Üniversitesi Gıda Hayvancılık Araştırma ve Uygulama Merkezi (GHUAM) Sığırcılık Biriminde yeni doğan 24 baş Simmental buzağı oluşturmuştur. Buzağılar, kontrol ve muamele olmak üzere her grupta 6 baş erkek ve 6 baş dişi (kontrol erkek, dişi; muamele erkek, dişi), toplam 24 baş yeni doğan buzağıdan oluşturulmuştur. Kolostrum verilen buzağılar annelerinden ayrılarak bireysel bölmelerde barındırılmış Atatürk Üniversitesi GHUAM Sığırcılık Biriminden temin edilen tam yağlı sütle doğum ağırlığının %10'u kadar sabit sütle beslenmiştir. Birinci haftadan itibaren ticari yem fabrikasından temin edilen buzağı başlangıç yemi verilmiştir. Kaba yem Atatürk Üniversitesi Bitkisel Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezinden temin edilmiştir. Muamele grubuna doğumdan sonra, 5 gün süresince sabah süt içiminden sonra 20 ml TEYK ağız yoluyla verilmiştir. 
Bulgular: Buzağılarda ortalama doğum ağırlığı 39.0 ± 0.72 kg olarak bulunmuştur. Erkek ve dişi buzağılarda doğum ağırlığı sırasıyla; 42.3 ± 1.01 ve 38.6 ± 0.96 kg olmuş, söz konusu farklılık önemli olmuştur. 1. ay ağırlığı kontrol ve mumale gruplarında sırasıyla 45.7 ± 1.67, 42.4 ± 1.65 kg çıkmış, kontrol grubu lehine olan farklılık önemsiz olmuştur. Kontrol ve muamale grupları arasında doğumda alınan vücut ölçüleri bakımından herhangi bir farklılık bulunmamış, 1. ayda elde edilen ölçüler bakımından kontrol grubu lehine olacak şekilde göğüs çevresinde önemli (P<0.05) farklılık gözlenmiştir. Muamele ve kontrol grubu arasında, 10. gün ve 1 aylık dönemde alınan kanlarda tespit edilen hematolojik analizler bakımından farklılık bulunmamıştır. İmmunglobulin seviyeleri (IgM ve IgG) bakımından gruplar arasında herhangi bir farklılık gözlenmemiştir. Sıvı premiksin denemeye alınan buzağıların dışkı skoruna herhangi bir etkisi bulunmamıştır. 
Sonuç: Sığırcılık işletmelerinde büyük ekonomik kayıplara neden olan, buzağı büyüme ve gelişme performansına olumsuzluklara neden olan buzağı ishallerinin önlenmesinde antibiyotiklerin yerine kullanılması araştırılan TEYK'in bir aylık sürede Simmental buzağıların büyüme, gelişme ve sağlıkları açısından herhangi bir farklılık oluşturmadığı ortaya konulmuştur. Konu ile ilgili yapılacak çalışmalarda, TEYK'in daha yüksek dozlarının denemeye alınması önerilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Buzağı, Simmental, Büyüme ve Gelişme, Esansiyel Yağ

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to investigate the effects of the use of commertial essential oil mixture (CEOM), a commercial product obtained from vegetable aromatic oils on the growth, development and health parameters of calves due to diarrhea in dairy cattle enterprises as an alternative to antibiotics that leave residue.
Method: The animal material of the study consisted of 24 newborn Simmental calves raised in Atatürk University Food and Livestock Research and Application Center (GHUAM) Cattle Breeding Unit. Control and treatment groups consisted of 6 male and 6 female (control male, female; treatment male, female) calves. The calves given colostrum were separated from their mothers and housed in single compartments and fed with fixed milk up to 10% of their birth weight with whole milk obtained from Atatürk University GHUAM Cattle Breeding Unit. Starting from the first week, calf starter feed obtained from the commercial feed factory was offered to the calves. Roughage was obtained from Atatürk University Plant Production Application and Research Center. After birth, 20 ml of CEOM was given orally to the calves following the morning milk feeding in the treatment group for 5 days. Although it was aimed to complete the experiment on the 56th day, which was determined as the weaning period in the study, it had to be completed in the 1st month due to the quarantine measures applied in the enterprise due to the foot and mouth disease that emerged throughout the country.
Results: The mean birth weight of the calves was 39.0 ± 0.72 kg. Birth weight of male and female calves were 42.3 ± 1.01 and 38.6 ± 0.96 kg respectively and the differences between the sex groups was significant. The 1st month weight was 45.7 ± 1.67 and 42.4 ± 1.65 kg in the control and treated groups, respectively, the difference in favor of the control group was insignificant. There was no difference between the control and treatment groups in terms of body measurements at birth, however, a significant (P<0.05) difference was observed in chest circumference in favor of the control group at the 1st month. There was no difference between the treatment and control groups in terms of hematological analyzes detected in the blood taken at the 10th day and 1 month of ages. No difference was observed between the groups in terms of immunoglobulins (IgM and IgG). It was also determined that the liquid premix had no effect on the stool score of the calves included in the trial.
Conclusion: It was found out that CEOM, which is the herbal extract that was investigated to be used instead of antibiotics in the prevention of calf diarrhea, which causes great economic losses in cattle breeding and causes negative effects on calf growth and development performance, does not make any difference in terms of growth, development and health of Simmental calves. In studies to be conducted on the subject, it has been suggested that higher doses of CEOM be included in the trial. 

Keywords: Calf, Simmental,  Growth and Development, Essential Oil