Periferik venöz katetere bağlı flebit gelişiminin önlenmesinde kanıta dayalı bakım paketi uygulamasının etkisi
The effect of evidence-based care bundle implementation on the prevention of peripheral venous catheter-related phlebitis
Yazar: TUĞBA DOST
Danışman: PROF. DR. NURAN TOSUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Flebit = Phlebitis ; Kanıta dayalı tıp = Evidence-based medicine ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterler = Catheters

Özet:
Bu araştırma, periferik venöz katetere bağlı flebit gelişiminin önlenmesinde kanıta dayalı bakım paketi uygulamasının etkisinin değerlendirilmesi amacıyla kontrol ve deney gruplu randomize olmayan deneysel çalışma olarak uygulandı. Araştırma, Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye/Yara Bakımı Kliniği ve Nöroloji/Nöroşirurji kliniklerinde 01 Eylül 2021-31 Mart 2022 tarihleri arasında uygulandı. Kontrol grubunda 75 hasta ve 88 periferik venöz kateter (PVK), deney grubunda 41 hasta ve 48 PVK örnekleme dahil edildi. Verilerin toplanmasında Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu, Hasta Demografik ve Klinik Bilgi Formu, Flebit Değerlendirme Skalası ve Bakım Paketi Klinik İzlem Formu kullanıldı. Güncel literatür ışığında, dört parametre ve 15 hemşirelik girişiminden oluşan kanıta dayalı flebit bakım paketi geliştirilerek uzman görüşü alındı. Kontrol grubundaki hastalara kliniklerin standart PVK bakım uygulamaları gerçekleştirildi. Klinik hemşirelerine PVK bakımı, flebit ve bakım paketi hakkında eğitimler verildi. Deney grubundaki hastalara, oluşturulan kanıta dayalı bakım paketi doğrultusunda bakım verildi. Bakım paketinde yer alan parametrelerin hemşireler tarafından uygulanma durumu günlük olarak araştırmacı tarafından kaydedildi. Değerlendirmede bakım paketine tam uyum şartı arandı. Tam uyum sağlanmaması durumunda ilgili hasta araştırma dışı bırakıldı. Uyum sağlanmayan parametreler için hemşirelere geri bildirim verildi ve tekrarlı eğitimler yapılarak uyumları arttırıldı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 paket programı, kategorik değişkenlerin karşılaştırmalarında Ki-kare ve Fisher Exact testleri kullanıldı. Bakım paketi uygulanan hastaların %37,5'inde, kontrol grubundaki hastaların %60,2'sinde flebit gelişti ve flebit gelişme durumu bakımından gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Bakım paketi uygulanan hastalarda 1., 2. ve 3. günlerde flebit gelişme oranı kontrol grubundaki hastalardan daha düşüktü ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Bakım paketi uygulanan hastalarda tüm günlerdeki flebit dereceleri kontrol grubundan daha düşüktü ve 1., 2., 3. ve 4. günlerdeki flebit dereceleri bakımından gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Sonuç olarak bakım paketi uygulaması PVK'ya bağlı flebit gelişme oranını azaltmada etkili bulundu. Sağlık kuruluşlarında PVK'ya bağlı flebit gelişiminin önlemesi için kanıta dayalı bakım paketi uygulamasının yaygınlaştırılması, büyük örneklem grupları ile çok merkezli çalışmaların yapılması, PVK'ya bağlı flebit gelişimini önlemeye yönelik güncel kanıta dayalı hemşirelik girişimlerini içeren eğitim programlarının uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was carried out as a non-randomized experimental study with control and experimental groups to evaluate the effect of evidence-based care bundle implementationon the prevention of peripheral venous catheter-related phlebitis. The research was carried out in Karaman Training and Research Hospital, Internal Medicine/Wound Care and Neurology/Neurosurgery clinics between 01 September 2021 and 31 March 2022. 75 patients and 88 peripheral venous catheters (PVC) in the control group, 41 patients and 48 PVCs in the experimental group were included in the sample. Nurse Information Form, Patient Demographic and Clinical Information Form, Phlebitis Evaluation Scale and Care Bundle Clinical Follow-up Form were used to collect data. In the light of current literature, an evidence-based phlebitis care bundle consisting of four parameters and 15 nursing interventions was developed and expert opinion was obtained. The standard PVC care practices of the clinics were applied to the patients in the control group. Clinical nurses were given training on PVC care, phlebitis and care bundle. The patients in the experimental group were given care in line with the evidence-based care bundle. The implementation status of the parameters in the care bundle by the nurses was recorded daily by the researcher. In the evaluation, the condition of total compliance with the care bundle was sought. If total compliance was not achieved, the relevant patient was excluded from the study. Nurses were given feedback and repetitive trainings for the parameters that did not comply, and their compliance was increased. SPSS 25.0 package program was used in the statistical analysis of the data, and Chi-square and Fisher Exact tests were used in the comparison of categorical variables. Phlebitis developed in 37.5% of the patients in the care bundle group and 60.2% of the patients in the control group, and the difference between the groups in terms of phlebitis development was statistically significant (p<0.05). The rate of phlebitis on the 1st, 2nd and 3rd days in the patients who received the care bundle was lower than the patients in the control group, and the difference between the groups was found to be statistically significant (p<0.05). The phlebitis grades on all days were lower in the patients who received the care bundle than in the control group, and the difference between the groups in terms of phlebitis grades on the 1st, 2nd, 3rd and 4th days was statistically significant (p<0.05). As a result, the implementation of the care bundle was found to be effective in reducing the rate of phlebitis due to PVC. It is recommended to disseminate the evidence-based care bundle implementation to prevent the development of PVC related-phlebitis in health institutions, to carry out multi-center studies with large sample groups, to implement training programs that include current evidence-based nursing interventions to prevent the development of of PVC related-phlebitis