Türkiye ekonomisinde belirsizliğin tüketim harcama eğilimi üzerine etkileri
The effects of Turkish economic uncertainity on consumer expenduture
Yazar: KORAY VURAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEVKET ALPER KOÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik durum = Economic situation ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Konjonktür dalgalanmaları = Business cycles ; Mikroekonomi = Microeconomy ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Ana akım iktisat teorisinin göz ardı ettiği belirsizlik olgusu, ekonomik aktörlerin hem üretim hem de tüketim kararlarında etkili olmaktadır. Literatürde belirsizlik altında tüketim kararlarını inceleyen çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmaların bir kısmı mikro düzeyde bir kısmı ise makro düzeyde ele alınmıştır. Türkiye için ise bu alanda geniş bir literatüre rastlanmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye için belirsizlik altında tüketici kararlarını inceleyerek literatüre katkıda bulunmaktır. Bu amaca yönelik olarak makro veri seti ile çalışılmış, GSYH belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki etkileri ampirik olarak test edilmiştir. GSYH belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki dinamik etkilerini test etmek amacıyla VAR analizine yer verilmiştir. Daha sonra ise, uzun dönem nedensellik ilişkisini daha detaylı olarak ortaya koyabilmek amacıyla Johansen eşbütünleşme analizine başvurulmuştur. Elde edilen sonuçlar, özellikle belirsizlik vekil değişkeninden tüketim harcamalarına doğru bir nedensellik ilişkisinin varlığını ortaya koymaktadır. Belirsizliğin tüketim harcamalarını kısarak tedbiri tasarrufları artırdığı sonucu literatürde yer alan diğer çalışmalarla örtüşmektedir.

Abstract:
Uncertainty omitted much by the mainstream economic theory, has been an important determinant in economic actors? both production and consumption optimisation decisions. There exists a large literature on consumer optimisation under uncertainty. Part of these literature focus on the macro dimension while some other research conducted on micro level. However, there exists a relatively insufficient literature. The main purpose of this research is to investigate consumer optimisation decisions under uncertainty and to make a contribution to the literature in this perspective. To this aim, macro data set is utilised and the effect of GDP (output) variation, which is utilised as a proxy for uncertainty, on consumption decisions has been tested empirically. VAR analysis has been conducted in order to test the dynamic effects of uncertainty on consumption expenditures. Furthermore, Johansen cointegration analysis has been applied so that long run causality relationship among the variables has been investigated. The findings indicate that uncertainty Granger cause consumption expenditures to decrease. The finding that uncertainty decreases consumption expenditures and hence increases precautionary savings is in line with the literature.