Bir üniversite hastanesi dahiliye servisindeyatan 65 yaş ve üzeri olan hastalarınbeslenme ve sağlık durumlarınındeğerlendirilmesi
Hospital of illnesses and health conditions who are 65 years of age orolder hospitalized in a university hospital internal medicine ward
Yazar: TUĞÇE SÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. Nazal BARDAK PERÇİNCİ
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Yaşlılık döneminde psikolojik, fizyolojik, ekonomik ve sosyal yönlerinde değişiklik
olmakta bunlar temel biyolojik kapasitelerin azalmasıyla gerçekleşmektedir. Yaşlılık
sürecinde komorbiditelerin oluşmasında artış görünmektedir. Yaşlılıkta sıkça
karşılaşılan başlıca önemli geriatrik sendromlardan biri beslenme bozukluklarıdır.
Yaşlılarda beslenme durumunu olumsuz etkileyen birçok faktör bulunmaktadır.
Bu araştırma üniversite hastanesi dahiliye servisinde yatış alan yaşlıların beslenme ve
sağlık durumlarını inceleyip, değerlendirmek amacıyla yürütülmüş bir çalışmadır.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dahiliye servisinde yatan 100 yaşlının
beslenme alışkanlıkları ve durumları değerlendirilmiş ve beslenmelerine etki eden
faktörler araştırılmıştır. Bireylerin demografik özellikleri, sağlık durumları, ara öğün
tüketimleri, günlük aktivite düzeyleri saptanmış ve antropometrik ölçümleri
yapılmıştır. Yaşlıların malnutrisyon riski MNA-Kısa Form, kırılganlık riski Frail
Ölçeği, sarkopeni riski Türkçe SARC-F anketi ve depresyon riski GDS-SF Ölçeği
uygulanarak belirlenmiştir.
Çalışmaya alınan yaşlıların %43'ü erkek, %57'si kadındır. Yaşlıların %97'sinde
herhangi bir kronik hastalık mevcuttur. Kadın yaşlıların %78.9'u günlük işlerini
yardımsız sağlayabilirken, erkek yaşlıların %88.4'ü günlük işlerini yapmakta zorluk
çekmektedir. Malnutrisyonlu bireylerin %52.4'ünün orta düzey depresyon durumu,
malnutrisyon riski olan bireylerin %54.7'sinin depresyonu olmadığı, %28.3'ünün hafif
depresyonu vardır. Malnutrisyon varlığı durumu ile depresyon şiddeti durumu
arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Sarkopenik yaşlıların
%25.8'inde orta düzey depresyon ve %12.1'inde şiddetli depresyon, sarkopenik
olmayan yaşlıların %73.5'inde depresyonu olmadığı ve %5.9'unda orta düzey
depresyonu vardır. Sarkopeni durumu ile depresyon durumu arasında istatistiksel
olarak bir ilişki bulunmuştur. Sarkopeni varlığında %19.6'sı Non-frail, %32'si Pre-
ii
frail ve %48.5'i Frail'dir. Sarkopeni yokluğunda %20'si kırılgan değil, %33'ü
kırılganlık öncesi ve %47'si kırılgandır. Kırılganlık durumu ile sarkopeni durumu
arasında istatistiksel olarak ilişki bulunmuştur. Yaşlıların fiziksel aktivite durumu ile
kırılganlık varlığı durumu ve sarkopeni varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı
ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç olarak servislere yatan yaşlılarda malnutrisyon ve sarkopeni görülme sıklığı
oldukça fazladır. Malnütrisyonu ve dolayısıyla oluşacak sağlık problemlerini önlemek
veya problemleri en aza indirmek için düzenli olarak beslenme durumu taraması
yapılması ve hastanelerde yaşlılar üzerinde multidisipliner bir yaklaşım izlenmesi
gerektiği göz ardı edilmemelidir.
Anahtar Kelimeler: Yaşlı, malnütrisyon, sarkopeni, depresyon, kırılganlık, mini
nütrisyonel tarama testi.

Abstract:
Yaşlılık döneminde psikolojik, fizyolojik, ekonomik ve sosyal yönlerinde değişiklik
olmakta bunlar temel biyolojik kapasitelerin azalmasıyla gerçekleşmektedir. Yaşlılık
sürecinde komorbiditelerin oluşmasında artış görünmektedir. Yaşlılıkta sıkça
karşılaşılan başlıca önemli geriatrik sendromlardan biri beslenme bozukluklarıdır.
Yaşlılarda beslenme durumunu olumsuz etkileyen birçok faktör bulunmaktadır.
Bu araştırma üniversite hastanesi dahiliye servisinde yatış alan yaşlıların beslenme ve
sağlık durumlarını inceleyip, değerlendirmek amacıyla yürütülmüş bir çalışmadır.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dahiliye servisinde yatan 100 yaşlının
beslenme alışkanlıkları ve durumları değerlendirilmiş ve beslenmelerine etki eden
faktörler araştırılmıştır. Bireylerin demografik özellikleri, sağlık durumları, ara öğün
tüketimleri, günlük aktivite düzeyleri saptanmış ve antropometrik ölçümleri
yapılmıştır. Yaşlıların malnutrisyon riski MNA-Kısa Form, kırılganlık riski Frail
Ölçeği, sarkopeni riski Türkçe SARC-F anketi ve depresyon riski GDS-SF Ölçeği
uygulanarak belirlenmiştir.
Çalışmaya alınan yaşlıların %43'ü erkek, %57'si kadındır. Yaşlıların %97'sinde
herhangi bir kronik hastalık mevcuttur. Kadın yaşlıların %78.9'u günlük işlerini
yardımsız sağlayabilirken, erkek yaşlıların %88.4'ü günlük işlerini yapmakta zorluk
çekmektedir. Malnutrisyonlu bireylerin %52.4'ünün orta düzey depresyon durumu,
malnutrisyon riski olan bireylerin %54.7'sinin depresyonu olmadığı, %28.3'ünün hafif
depresyonu vardır. Malnutrisyon varlığı durumu ile depresyon şiddeti durumu
arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Sarkopenik yaşlıların
%25.8'inde orta düzey depresyon ve %12.1'inde şiddetli depresyon, sarkopenik
olmayan yaşlıların %73.5'inde depresyonu olmadığı ve %5.9'unda orta düzey
depresyonu vardır. Sarkopeni durumu ile depresyon durumu arasında istatistiksel
olarak bir ilişki bulunmuştur. Sarkopeni varlığında %19.6'sı Non-frail, %32'si Pre-
ii
frail ve %48.5'i Frail'dir. Sarkopeni yokluğunda %20'si kırılgan değil, %33'ü
kırılganlık öncesi ve %47'si kırılgandır. Kırılganlık durumu ile sarkopeni durumu
arasında istatistiksel olarak ilişki bulunmuştur. Yaşlıların fiziksel aktivite durumu ile
kırılganlık varlığı durumu ve sarkopeni varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı
ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç olarak servislere yatan yaşlılarda malnutrisyon ve sarkopeni görülme sıklığı
oldukça fazladır. Malnütrisyonu ve dolayısıyla oluşacak sağlık problemlerini önlemek
veya problemleri en aza indirmek için düzenli olarak beslenme durumu taraması
yapılması ve hastanelerde yaşlılar üzerinde multidisipliner bir yaklaşım izlenmesi
gerektiği göz ardı edilmemelidir.
Anahtar Kelimeler: Yaşlı, malnütrisyon, sarkopeni, depresyon, kırılganlık, mini
nütrisyonel tarama testi.