Pandemi döneminde kullanılan karantina merkezlerinin seçim kriterlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the selection criteria of quarantine centers used in the pandemic period
Yazar: ECE ERDEM
Danışman: PROF. DR. BEDRİYE ASIMGİL
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Dezenfeksiyon = Disinfection ; Epdemi = Epidemics ; Karantina = Quarantine ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Salgınların tarihsel süreci incelendiğinde veba, kolera ve grip pandemileri yaşanmış ve tüm dünyada çok yıkıcı sonuçlar doğurmuştur. Salgınlara karşı halk bilinçlendirilmiş, kalabalık bulunulan tiyatro, sinema, okul, restoran gibi mekanlar kapatılmış, aşı ve tedavi çalışmaları başlatılmış, kentler dezenfekte edilip kanalizasyon sistemleri geliştirilmiş ve karantina uygulamasına başvurulmuştur. Salgınla mücadelede en etkili yöntem olarak karantina uygulaması gerçekleştirilmiştir. Karantina uygulamasında mekânsal önlem olarak karantina istasyonları inşa edilmiştir. Deniz ticaretinin gelişmesiyle birlikte,  ülkeye giriş yapmadan önce, denize kıyısı olan kentlere, personel ve malları gözetim altında tutma amacıyla, karantina istasyonları inşa edilmiştir.
Dezenfeksiyonun öneminin anlaşılmasıyla birlikte,  karantina istasyonlarına destek olarak dezenfeksiyon istasyonları da inşa edilmeye başlanmıştır.
Yakın geçmişte, Sars (2002-2003 yılları arası) ve Mers (2012-2013 yılları arası) salgınlarından sonra ise, 2019 yılında başlayan ve hala devam eden Covid 19 salgını yaşanmıştır. Tüm dünyada etkisini yoğun bir şekilde gösteren bu salgın ile birlikte, ülkeler arası seyahat yasaklanmış, sokağa çıkma yasakları ilan edilmiş, toplu kullanıma açık okul, restoran, iş yerleri gibi mekanlar kapatılmış, eğitim sisteminde ise online eğitime geçilmiştir. 
Bu uygulamaların yanında, salgını kontrol etmek amacıyla, ülkeler karantina uygulamalarını başlatmış, salgına yakalanan vatandaşlar karantina merkezlerinde gözetim altında tutulmuşlardır.
Salgınların geçmişten bugüne tarihsel gelişimi incelendiğinde, karantina uygulamasının salgını kontrol altına almak için başvurulan en etkili yöntem olduğu görülmektedir. Ancak, karantina uygulamasının doğru zamanda ve etkin bir şekilde uygulanabilmesi, salgının kontrol altına alınması açısından kritik öneme sahiptir. 
Karantina uygulaması kapsamında, salgının kontrol atına alınması için karantina merkezlerinin oluşturulması, bir takım mekânsal gereksinimleri de beraberinde getirmektedir. Mevcut yapıların karantina merkezine dönüşümü veya mobil yapıların kurulumu, salgının kontrolünde ve mekansal ihtiyaçların sağlanmasında önem arz etmektedir. Ancak her iki mekânsal kullanım uygulama ve zaman planlaması açısından farklılık göstermektedir. 
Mobil yapıların kurulumu zaman alırken, mevcut yapıların karantina merkezine dönüşümü uygulama açısından karar vericilere zaman kazandırmaktadır. Mobil yapıların kurulumu yere ve zamana bağlı olarak mekânsal çeşitlilik gösterirken, mevcut yapıların karantina merkezine dönüşümü, yapının mevcut konumunun salgını kontrol altına almak amaçlı bir takım mekânsal ve teknik kriterleri de barındırmasını zorunlu kılmaktadır. 
Yapılan araştırmalar sonucunda mevcut yapıların karantina merkezine dönüşümünde dikkat edilecek kriterler ile ilgili sistematik bir bilimsel araştırmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada mevcut binaların karantina merkezine dönüşümünde gerekli olan kriterleri belirlemek, karantina merkezi seçiminde karar vericilere destek olmak ve akademik literatüre bu alanda katkı yapmak amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle karantina merkezlerinin tarihsel süreci üzerine literatür araştırması yapılmıştır. Tarihsel süreç araştırıldıktan sonra, yaşanan Covid 19 salgınında mevcut binaların dönüşümü ile elde edilen karantina merkezleri ve merkezlerin seçimi yapılırken gerekli kriterler üzerine yayımlanan çalışmalar incelenmiştir. Mevcut yapıların karantina merkezlerine dönüşümünde dikkat edilmesi gereken kriterler belirlenmiş, sistematik hale getirilip sunulmuştur. Belirlenen kriterler Covid 19 salgınında karantina merkezi olarak kullanılan mevcut yapı tipleri üzerinden tartışılmıştır.

Abstract:
When the historical process of the epidemics is examined, plague, cholera and flu pandemics have been experienced and have had very devastating results all over the world. Public awareness was raised against epidemics, crowded places such as theatres, cinemas, schools and restaurants were closed, vaccination and treatment studies were started, cities were disinfected, sewage systems were developed and quarantine was applied. Quarantine has been implemented as the most effective method in the fight against the epidemic. Quarantine stations were built as a spatial measure in the quarantine application. With the development of maritime trade, quarantine stations were built in coastal cities to keep personnel and goods under surveillance before entering the country.
With the understanding of the importance of disinfection, disinfection stations have started to be built in support of quarantine stations.
In the recent past, after the Sars (between 2002-2003) and Mers (between 2012-2013) epidemics, there was an epidemic of Covid 19, which started in 2019 and still continues. With this epidemic, which has had an intense effect all over the world, travel between countries has been banned, curfews have been declared, places such as schools, restaurants and workplaces open to public use have been closed, and online education has been started in the education system.
In addition to these practices, countries have started quarantine practices in order to control the epidemic, and citizens caught in the epidemic were kept under surveillance in quarantine centers.
When the historical development of the epidemics from the past to the present is examined, it is seen that the quarantine application is the most effective method used to control the epidemic. However, the implementation of the quarantine application at the right time and effectively is of critical importance in terms of controlling the epidemic.
Within the scope of the quarantine practice, the establishment of quarantine centers to bring the epidemic under control brings with it some spatial requirements. The transformation of existing structures into a quarantine center or the installation of mobile structures is important in controlling the epidemic and providing spatial needs. However, both spatial uses differ in terms of application and time planning.
While the installation of mobile structures takes time, the transformation of existing structures into a quarantine center saves time for decision makers in terms of implementation. While the installation of mobile structures varies spatially depending on the place and time, the transformation of the existing structures into a quarantine center necessitates that the current location of the building also contain a number of spatial and technical criteria to control the epidemic.
As a result of the researches, no systematic scientific research was found on the spatial criteria to be considered in the transformation of existing buildings into quarantine centers. In this study, it is aimed to determine the spatial criteria required for the transformation of existing buildings into quarantine centers, to support decision makers in the selection of quarantine centers and to contribute to the academic literature in this field. For this purpose, first of all, literature research on the historical process of quarantine centers was conducted. After researching the historical process, the studies published on the quarantine centers and spatial criteria obtained by the transformation of existing buildings in the Covid 19 epidemic were examined. The spatial criteria to be considered in the transformation of existing buildings into quarantine centers were determined, systematized and presented. The determined criteria were discussed over the existing building types used as a quarantine center in the Covid 19 epidemic.