Covid-19 döneminde covid-19 hastalığı harici travmatik kayıp yaşayan kadınlarda yas düzeyi, başa çıkma algısı ve ölüm kaygısı ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between grief level, coping perception and death anxiety in woman experiencing traumatic loss except for covid-19 disease in the covid-19 period
Yazar: EDA CEVAHİROĞLU
Danışman: PROF. DR. ÜLKER MERAL ÇULHA
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
İnsanlar yaşamları boyunca travmatik durumlara maruz kalabilirler. Travmatik
yaşantılar kişide korku, çaresizlik ve dehşet hissettirebilir. Dünyaca içinde
bulunduğumuz Covid-19 salgın hastalık döneminin de travmatik bir olay olduğunu
söyleyebiliriz. Kişiler doğası gereği travmatik durumlarla başa çıkma noktasında
farklılaşabilir. Kimileri bu olumsuz ve sarsıcı olayların etkisi ile baş edebilirken
kimileri bu durumlarla etkili ve yeterli bir şekilde baş edemeyebilir. Covid-19 salgın
hastalık dönemindeki kayıplar ani, beklenmedik bir şekilde gerçekleştiğinden dolayı
kayıp yaşayan kişiler travmatik yas yaşamaya başlayabilir. Travmatik yas yaşayan
kişilerde travma sonrası iyileşmenin daha geç olduğu ve birçok psikolojik sıkıntıya
neden olabileceği bilinmektedir. Ülkemizde travmatik yas ve Covid-19'a bağlı kayıp
yaşayan kişilerdeki yas sürecinin birlikte incelendiği bir çalışma bulunmamaktadır.
Çalışmanın amacı; Covid-19 döneminde Covid-19 harici travmatik kayıp
yaşayan yetişkinlerde yas düzeyi, başa çıkma algısı ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi
araştırmaktır. Bu amaç dahilinde araştırmaya 2020 Mart ayı itibariyle 18 – 60 yaş
aralığında ve 6 ay öncesinde ölüme bağlı olarak yakınını kaybetmiş İstanbul'da ikamet
eden 120 kişi katılmıştır. Araştırmada "Travmatik Yas Ölçeği", "Travma ile Başa
Çıkabilme Algısı Ölçeği" ve "Ölüm Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda; travmatik yasın ölüm kaygısını pozitif yordamadığı,
travma ile başa çıkabilme algısının ölüm kaygısını negatif yordamadığı ve travma ile
başa çıkabilme algısının travmatik yas düzeyini negatif anlamlı düzeyde yordadığı
bilgisine ulaşılmıştır.
Covid-19 döneminde travmatik yas yaşayan yetişkinler ile Covid-19'a bağlı
kayıp yaşayan yetişkinlerdeki yas sürecinin nasıl ilerlediğinin benzerlik ve
farklılıklarının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Karşılaştırma gruplarında
travmatik olaylar ile başa çıkabilme algısı ve ölüm kaygısı incelenecektir. Çalışmanın
sonuçlarının önleyici ve destekleyici ruhsal programların oluşturulmasında fayda
sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
People can be exposed to traumatic situations throughout their lives.
Traumatic experiences can make people feel fear, helplessness and horror. We can say
that the Covid-19 epidemic disease period we are in worldwide is also a traumatic
event. Individuals may differ in terms of coping with traumatic situations by nature.
While some can cope with the effects of these negative and traumatic events, others
may not be able to cope with these situations effectively and adequately. Because the
losses during the Covid-19 epidemic are sudden and unexpected, people who

experience loss may begin to experience traumatic mourning. It is known that post-
traumatic recovery is delayed in people who experience traumatic grief and may cause

many psychological problems. In our country, there is no study in which traumatic
grief and the grief process in people who have lost due to Covid-19 are examined
together.
The aim of the study; To investigate the relationship between grief level,
coping perception and death anxiety in adults who experienced traumatic loss other
than Covid-19 during the Covid-19 period. For this purpose, as of March 2020, 120
people residing in Istanbul between the ages of 18 and 60 and who lost their relatives
due to death 6 months ago participated in the research. "Traumatic Grief Scale",

"Perception of Coping with Trauma Scale" and "Death Anxiety Scale" were used in
the study.As a result of the research; It was found that traumatic grief did not positively
predict death anxiety, the perception of coping with trauma did not predict death
anxiety negatively, and the perception of coping with trauma negatively predicted the
level of traumatic grief.
It is thought that the similarities and differences of how the grieving process
progresses in adults who experience traumatic grief during the Covid-19 period and
adults who experience loss due to Covid-19 will contribute to the literature. The
perception of coping with traumatic events and death anxiety in comparison groups
will be examined. It is thought that the results of the study may be beneficial in the
creation of preventive and supportive mental programs.