Demiryollarında hava kirliliği direnim ilişkisi
Relations between railway resistance and air pollution in railway transportation
Yazar: ELİF ERSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ZÜBEYDE ÖZTÜRK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Hava kirliliği = Air pollution

Özet:
Bu çalışma kapsamında demiryolu ulaştırmasında enerji tüketimini etkileyen faktörler ve bu faktörlerin hava kirliliğine ne oranda sebep oldukları belirlenmeye çalışılmıştır. Son yıllarda kullanımı git gide artmakta olan demiryolu ve özellikle de yüksek hızlı demiryolunun diğer ulaştırma sistemleri arasındaki yeri, önemi ve enerji tüketimi ve oluşan emisyonlarda direnimin etkisi incelenmiştir.İlk bölümde demiryolunda enerji tüketimini etkileyen faktörler ve diğer ulaştırma sistemleri arasında enerji tüketimi açısından demiryolunun yeri tespit edilmiştir. Demiryolu araçlarında kullanılan çekim türleri ve bu türlerin her birinin özellikleri, üstünlük ve eksiklikleri incelenmiştir. İlerleyen bölümlerde demiryolunda enerji tüketimini en çok etkileyen faktörlerin başında gelen demiryolu direnimlerine değinilmiş ve gerekli tanım ve bağıntılar verilmiştir. Demiryolunda enerji tüketimine bağlı hava kirliliği konusu incelenmiş, kirletici maddeler ve bu maddelerin özellikleri ana hatları ile açıklanmaya çalışılmıştır. Demiryolu ulaşımında hava kirliliğinin belirlenmesi için geliştirilmiş olan çeşitli emisyon hesap yöntemleri, her birinin olumlu ve olumsuz yönleri ile incelenmiş, örnek hesaplamalar yapılmıştır.Son bölümde ise ülkemizde 2009 yılında hizmete girmiş olan Eskişehir- Ankara yüksek hız demiryolu hattında kullanılan yolcu ve kullanılması planlanıp sonradan vazgeçilmiş olan yük trenlerinin enerji tüketimleri ve buna paralel olarak emisyon miktarları araştırılmıştır. Bu kapsamda mevcut hat, istasyon ve araç bilgilerine bağlı kalınmaya çalışılmıştır. Bu araştırmada farklı yöntemler kullanılmış, sonuçlar, çizelge ve diyagramlarla karşılaştırılarak yorumlanmıştır.

Abstract:
This study mainly focuses on the factors affecting energy consumption and their effects on air pollution. Railway transportation, especially high-speed railway has been a rising trend within the other uses of transport for the last decades. Within the scope of this study, the importance of railways compared to other transportation systems and the amount of energy it needs have been presented.In the first chapter, the factors affecting energy consumption in railway transport and the place of railway transportation in other transportation systems interms of energy comsuption have been studied. The traction systems used in railway transportation and their advantages and disadvantages have been discussed. In the following chapters, railway resistance which is the most important factor affecting energy consuption has been studied, and various parameters and equations which are to be considered have been given. Air pollution caused by energy usage has been discussed and the types and specifications of air pollutant emissions produced by rail traffic have been presented. Calculation methods developed for estimating the energy consumption and emission factors have been carefully reviewed followed by examples.The last chapter includes a study on an existing high-speed train line, between Eskişehir and Ankara which was opened to service in 2009. The energy consumption and emission factors have been calculated for all types of trains being used in the line by using the calculation methods mentioned in the previous chapters. The results have been presented with tables and diagrams.