Örgütsel sinizmin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde tükenmişliğin aracı rolünün incelenmesi
Examination of the mediating role of burnout in the effect of organizational cynicism on turnover intention
Yazar: MUHAMMED ÖZGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET COŞKUN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmanın amacı örgütsel sinizmin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde tükenmişliğin aracı rolünün olup olmadığını ortaya koymaktadır. Elde edilen veriler, anket yöntemiyle toplanmış ve daha sonra SPSS programı yardımıyla analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın evrenini Kayseri Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren çeşitli imalat fabrikalarında çalışan personeller oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise fabrikalarda çalışan rasgele seçilmiş 391 kişi oluşturmaktadır. 
Araştırma sonucunda örgütsel sinizmin bilişsel, duygusal ve davranışsal alt boyutlarının hepsinin işten ayrılma niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca yapılan aracılık analizinde örgütsel sinizmin bilişsel alt boyutunun işten ayrılma niyetine etki ederken, tükenmişliğin alt boyutları olan duygusal tükenme ve kişisel başarı hissi boyutunun kısmi aracılık ettiği, duyarsızlaşmanın ise herhangi bir aracılık rolünün olmadığı belirlenmiştir. Yine örgütsel sinizmin duygusal alt boyutunun işten ayrılma niyetine etki ederken tükenmişliğin alt boyutlarından duygusal tükenmenin kısmi aracılık görevi üstlendiği belirlenmiş, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissi boyutlarının ise aracılık rolünün olmadığı görülmüştür. Son olarak örgütsel sinizmin davranışsal boyutunun işten ayrılma niyetine etki ederken, tükenmişliğin duygusal tükenme ve kişisel başarı hissi boyutlarının kısmi aracılık rolünün olduğu fakat duyarsızlaşma alt boyutunun yine herhangi bir aracılık rolünün olmadığı belirlenmiştir. Özetle örgütsel sinizmin alt boyutları, işten ayrılma niyetine pozitif etki ederken tükenmişliğin duyarsızlaşma boyutu hariç duygusal tükenme ve kişisel başarı hissinin aracılık rolü olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to reveal whether burnout has a mediating role in the effect of organizational cynicism on turnover intention. The obtained data were collected by questionnaire method and then analyzed with the help of SPSS program. The universe of the research consists of personnel working in various manufacturing factories operating in Kayseri Organized Industrial Zone. The sample of the research consists of randomly selected 391 people working in factories.
As a result of the research, it was revealed that all of the cognitive, emotional and behavioral sub-dimensions of organizational cynicism had a positive and significant effect on the intention to leave. In addition, in the mediation analysis, it was determined that while the cognitive sub-dimension of organizational cynicism affected the intention to leave, the sub-dimensions of burnout, emotional exhaustion and personal accomplishment, were partially mediated, and depersonalization did not have any mediating role. Again, while the emotional sub-dimension of organizational cynicism affects the intention to leave, it has been determined that emotional exhaustion, one of the sub-dimensions of burnout, has a partial mediation role, while depersonalization and the sense of personal achievement do not have a mediating role. Finally, it has been determined that the behavioral dimension of organizational cynicism affects the intention to leave, while the emotional exhaustion and personal sense of accomplishment dimensions of burnout have a partial mediating role, but the depersonalization sub-dimension has no mediating role. In summary, it has been revealed that while organizational cynicism has a positive effect on intention to leave, emotional exhaustion and personal accomplishment have a mediating role, except for the depersonalization dimension of burnout.