Mecmû'a-i Eşʿâr Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi nadir ve yazma eserler bölümü y0678 (Vr.2b-67b)(İnceleme-tenkitli metin)
Mecmû'a-i Eşʿâr Yapı Kredi Sermet Çifter Research Library rare and manuscripts department y0678 (Vr.2b-67b)(Review-criticised text)
Yazar: BAHAR AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN TANRIBUYURDU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Osmanlı medeniyeti etrafında gelişen ve asırlardır sürmekte olan klasik Türk edebiyatı, kültürümüzün kilometre taşlarından biridir. Köklü tarihi ve zengin muhtevası ile oldukça önemli olan bu edebiyat geleneği içerisinde genelde tüm mecmualar, özelde ise şiir mecmuaları son derece yaygındır. Şiir mecmuaları, Dîvânlarda mevcut olmayan şiirleri, tezkirelerde adları geçmeyen yahut az tanınan şairleri bünyesinde toplayarak  gün yüzüne çıkarması ile bu edebiyat geleneğinin en önemli seçkilerinden biri olarak görülmektedir. Dolayısıyla araştırmacıların klasik edebiyata dair bugüne değin yaptıkları ve bundan sonra yapacakları birçok incelemede rağbet gören birincil kaynakların başında şiir mecmuaları yer almaktadır.
Bu çalışmada, ehemmiyeti yukarıda da belirtildiği üzere, adeta bir kültür hazinesi olma niteliğini taşıyan şiir mecmualarından biri olan, Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Nadir ve Yazma Eserler Bölümü'nde 034127 demirbaş numarasında kayıtlı Mecmû 'a-i Eşʿâr adlı eserin 2b-67b varak aralığı üzerine çalışılmıştır. İncelenen kısımda ağırlıklı olarak 15 ve 16. yüzyıl, eser miktarda ise 17. yüzyılda yaşamış olan 109 farklı şaire ait, 17 musammat (16 tahmis, 1 muhammes) ve 276 adet gazel bulunmaktadır. Toplam 293 şiirin içerisinde tahmis ve gazel nazım şekliyle yazılmış olan ve şairi bilinmeyen 2 şiir yer almaktadır. 
Çalışmanın ilk kısmının hemen ardından iki ana bölüm gelmektedir. İlk bölümde mecmuaların edebiyat alanındaki yeri ve önemi, Mecmû 'a-i Eşʿâr  adlı eserin özellikleri konu edilmiştir. İkinci bölümde ise Mecmû 'a içerisinde bulunan şiirlerin divanlarda yer alan şekilleriyle karşılaştırılarak okunması sonucunda kurulan tenkitli metin bulunmaktadır.

Abstract:
Classical Turkish literature, developed around the Ottoman civilization and existing for centuries, is one of the milestones of our cultural heritage. With its deep-rooted history and invaluable content, this literary tradition is highly significant, and poetry journals are quite common. Poetry journals are crucial anthologies, as they compile poems not found in Diwan (collections of poetry) and poets whose names are not mentioned in tezkire (biographical collections), thus serving as primary sources for researchers of classical literature. 
This study examines the literary work 'Mecmû 'a-i Eş'âr,' considered a treasure among poetry journals. It is registered under inventory number 034127 in the Rare and Manuscript Works Section of the Yapı Kredi Sermet Çifter Research Library. The study focuses on pages 2b-67b of the work, predominantly featuring works from the 15th and 16th centuries. Additionally, it includes 17 musammat (16 tahmis, 1 muhammes) and 274 ghazals attributed to 110 poets from the 17th century. Among the 291 poems, two are written in the musammat and ghazal forms with unknown pseudonyms. 
The study is divided into two main sections. The first section discusses the significance and role of journals in literature and the characteristics of 'Mecmû 'a-i Eş'âr.' Furthermore, a content table prepared according to MESTAP standards is included. The second section compares the poems in Mecmû 'a with their Diwan versions, establishing a critical text as a result of this examination.