Beyaz gürültü ve sarmalama yöntemlerinin preterm yenidoğanların orogastrik tüp takma ile ilişkili ağrı algısına etkisi
The effect of white noise and swaddling methods on preterm newborns pain perception related to orogastric tube insertion
Yazar: CEYDA KIRLI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR GÜRLEK KISACIK
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı şiddeti = Ache violence ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Beyaz gürültü = White noise ; Gürültü = Noise ; Sarmalama metodu = Wrapping method

Özet:
Preterm yenidoğanlar, tıbbi tedavi ve bakım altında bulundukları zaman süresince; tıbbi
açıdan gerekli olan ancak ağrı yanıtı oluşturduğu bilinen çeşitli girişimlere maruz
kalmaktadır. Ağrı ve strese karşı daha savunmasız oldukları bilindiğinden, preterm
yenidoğanlara uygulanan invaziv girişimlere bağlı gelişen ağrıyı kontrol altına almaya
yönelik müdahaleler önemlidir. Bu çalışma, preterm yenidoğanlarda sıklıkla uygulanan
bir girişim olan orogastrik tüp (OGT) takma ile ilişkili ağrıyı azaltmada beyaz gürültü
ve sarmalama yöntemlerinin tek başına ve birlikte kullanımının etkinliğini
değerlendirmek amacıyla yapıldı. Çift kör randomize kontrollü deneysel tasarımda
gerçekleştirilen bu araştırma 01/01/2021 - 01/05/2022 tarihleri arasında Uşak ilinde yer
alan bir özel hastanenin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde (YYBÜ) tedavi ve bakım
altındaki 132 preterm yenidoğan ile gerçekleştirildi. Üç deney ve 1 kontrol grubu olmak
üzere 4 gruptan oluşan bu çalışmada, beyaz gürültü, sarmalama, beyaz gürültü +
sarmalama müdahalelerinin uygulandığı gruptaki pretermler deney grubunu, herhangi
bir müdahale uygulanmayan gruptaki pretermler ise kontrol grubunu oluşturdu.
Araştırmada veri toplama aracı olarak; Preterm Yenidoğan Bilgi Formu, Preterm
Yenidoğan İzlem Formu, Prematüre Bebek Ağrı Profili Ölçeği-Revize Formu
(Premature Infant Pain Profile Revised– PIPP-R) kullanıldı. Araştırma verilerinin
analizi SPSS versiyon 22.0 (Armonk, NY: IBMCorp) paket programı ile yapıldı.
Araştırma kapsamına dahil edilen preterm yenidoğanların YYBÜ'deki yatış süresi
ortalaması 8.77±5.35, postnatal yaş ortalaması 8.11±5.30, OGT ile beslenme süresi
ortalaması 7.65±5.25 olarak belirlenirken, deney ve kontrol gruplarındaki pretermlerin
tanıtıcı özellikler bakımından birbirine benzer olduğu gruplar arasında anlamlı bir fark
bulunmadığı belirlendi (p>0.05). OGT takma işlemine yönelik işlem öncesi (5.dk, 3.dk.,
1.dk) işlem sırası, işlem sonrası (1.dk., 3.dk., 5.dk) olmak üzere 7 farklı zamanda
ölçülen maksimum kalp hızı ve minimum oksijen satürasyonu değerleri bakımından
grup etkisinin (p=0.376; p=0.465 sırasıyla) ve grup-zaman etkileşiminin (p=0.581;
p=0.313 sırasıyla) istatistiksel bakımdan anlamlı olmadığı belirlendi. Ancak maksimum
kalp atım hızı ve minimum oksijen satürasyonu değerleri için zamanın ana etkisi
istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001). Preterm yenidoğanların PIPP-R ölçeği ile 7
farklı zamanda elde edilen ağrı puan ortalamaları için gruplar arasında istatistiksel
bakımdan anlamlı fark olduğu (p=0.001), sarmalama grubu ve beyaz gürültü +
sarmalama grubundaki pretermlerin toplam PIPP-R puan ortalamalarının, kontrol
grubundan anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlendi. Buna ek olarak, 7 farklı
zamanda ölçülen PIPP-R değerleri için zamanın ana etkisi istatistiksel bakımdan olarak
bulunurken (p<0.001) işlem sırasında ve işlem sonrasında ölçülen PIPP-R puan
ortalamalarının, işlem öncesi değerlerden anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü.
OGT takma girişimine bağlı gelişen ağrının yordayıcılarını belirleyebilmek amacıyla
genelleştirilmiş tahmin eşitliği yöntemi kullanılarak oluşturulan çoklu logistik regresyon
modeli bulgularına göre; cinsiyet, gestasyonel yaş ve postnatal yaş ağrı üzerine anlamlı
bir etkiye sahip değildi (p>0.05). Müdahale yöntemlerinin ağrı üzerine etkisi
incelendiğinde, kontrol grubu referans alındığında sarmalama müdahalesinin 0.587 kat,
beyaz gürültü + müdahalesinin ise 0.473 kat daha az ağrı hissetme ile ilişkili olduğu
ancak beyaz gürültü müdahalesinin tek başına ağrı üzerine anlamlı bir etkiye sahip
olmadığı görüldü (p=0.326). Buna ek olarak beyaz gürültü müdahalesinin ağrı üzerine
anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenirken, preterm yenidoğanların işlem sırasında
348.183 kat daha fazla ağrı yaşadığı belirlendi. Yapılan bu çalışma sonucunda OGT
takma işleminin preterm yenidoğanlarda ağrıya neden olan bir girişim olduğu, tek
başına sarmalama müdahalesinin ve beyaz gürültü + sarmalama müdahalesi
kombinasyonunun, OGT takma ile ilişkili ağrıyı kontrol altına almaya yardımcı
olabileceği sonucuna ulaşılırken, beyaz gürültü müdahalesinin OGT takma ile ilişkili
ağrı kontrolü üzerine olan etkilerinin daha fazla araştırılmaya ihtiyaç duyduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, Beyaz Gürültü, Orogastrik Tüp, Preterm, Sarmalama

Abstract:
Preterm newborns are subjected to various interventions that are medically necessary
but are known to cause a pain response during their time under medical treatment and
care. Since they are known to be more vulnerable to pain and stress, interventions to
control pain developing due to invasive procedures on preterm newborns are important.
This study was conducted to evaluate the effectiveness of using both white noise and
swaddling methods alone or in combination in reducing the pain associated with
orogastric tube (OGT) insertion, a procedure frequently performed in preterm newborns.
This double-blinded randomized controlled trial design study was carried out with a
total of 132 preterm newborns, receiving treatment and care in the neonatal intensive
care unit (NICU) of a private hospital in Uşak, between 01/01/2021 and 01/05/2022. In
this study, which consisted of 4 groups, three of which were intervention and one
control group, preterms who had the interventions of white noise, swaddling, and white
noise+swaddling created the intervention groups whereas those who did not have any
intervention formed the control group. Preterm Newborn Information Form, Preterm
Newborn Follow-up Form, and Premature Infant Pain Profile-Revised (PIPP-R) were
used as the data collection tools in the study. Analysis of the study data was completed
by using the SPSS version 22.0 (Armonk, NY: IBM Corp) package program. While the
mean duration of stay in the NICU of the preterm newborns included in the study was
8.77±5.35 days, the mean postnatal age was 8.11±5.30 days, and the mean duration of
feeding with OGT was 7.65±5.25 days, the preterms in the intervention and control
groups were determined to have similar descriptive characteristics, and there was no
significant difference between the groups (p>0.05). The group effect (p=0.376; p=0.465,
respectively) and the group-by-time interaction (p=0.581; p=0.313, respectively) were
found not to be statistically significant in terms of maximum heart rate and minimum
oxygen saturation values measured at 7 different times including before the OGT
insertion procedure (5th min., 3rd min., 1st min.), during the procedure and after the
procedure (1st min., 3rd min., 5th min.). However, the main effect of time on the
maximum heart rate and minimum oxygen saturation values was statistically significant
(p<0.001). While a statistically significant difference was found between the groups for
the mean pain scores of preterm newborns obtained at 7 different times with the PIPP-R
scale (p=0.001), the mean total PIPP-R scores of the preterms in the swaddling group
and the white noise + swaddling group were significantly lower than the control group.
Furthermore, for the PIPP-R values measured at 7 different times, the main effect of
time was found to be statistically significant (p<0.001), while the mean PIPP-R scores
obtained during and after the procedure were determined to be significantly higher than
the pre-procedure scores. According to the findings of the multiple logistic regression
model created by using the generalized estimating equation method in order to
determine the predictors of pain due to insertion of the OGT, gender, gestational age,
and postnatal age did not have a significant effect on pain (p>0.05). In regards to the
effect of intervention methods on pain, when the control group was taken as reference,
the swaddling was determined to be associated with 0.587 times less pain, and the white
noise + swaddling was associated with 0.473 times less pain, however, the white noise
alone did not have a significant effect on pain (p=0.326). Moreover, white noise
intervention was determined not to have a significant effect on pain, while preterm
newborns were found to experience 348,183 times more pain during the procedure. As a
result of this study, it was concluded that insertion of OGT is a procedure causing pain
in preterm newborns and that the swaddling intervention alone and the combination of
white noise and swaddling can help to control the pain associated with the insertion of
OGT whereas the effects of white noise on pain control associated with the insertion of
OGT need further investigation.
Keywords: Pain, White Noise, Orogastric Tube, Preterm, Swaddling.