Fransız dış politikasının Avrupalılaşması, 2000-2020: Nükleer enerji ve Libya'ya müdahale tartışmaları
The Europeanisation of french foreign policy, 2000-2020: Nuclear energy and the debate on intervention in Libya
Yazar: AHMET GEDİK
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ ULUSOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupalılaşma = Europeanization ; Fransa = France

Özet:
Fransız dış politikası, Soğuk Savaş'ın başlangıcından bu yana geliştirdiği stratejiler ve uluslararası siyasette edindiği yer bakımından dünyada önemli bir yer edinmiştir. Fransa'nın politik gücünün geçmişe göre azalmasına rağmen, dış politika konusunda etkinliğinin azalmaması ve en kritik ve çatışmalı bölgelerde varlığını sürdürmeye çalışması, Fransa'nın "grandeur" arzusunun sonucu olmuştur. Avrupa Birliği içerisinde kimi politikalara uyumlu iken özellikle dış ve güvenlik politikaları konu olunca milli çıkarı ve bağımsızlığı vurgulayarak ya Birlik'ten ayrı hareket etmesi ya da Birliği kendi isteği doğrultusunda yönlendirmeye çalışması söz konusudur. Fransız dış politikasının Avrupalılaşması meselesi tamamen pragmatik bir düzlemde ve konu olan şartlara göre değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmada ilgili analiz, genel olarak, konuyu, realizm kuramı üzerine inşa edilmiş Fransız dış politika ortamının doğasında var olan tartışmaya uygun olarak, politika oluşturma ve uygulama sürecinin kilit unsurları olarak iç ve dış faktörlere odaklanarak ele almaktadır.
Fransız dış politikasının oluşumunu etkileyen iç ve dış faktörleri birleştiren sentez bir yaklaşım benimseyerek, Aroncu realizm çerçevesinde Fransa'nın Libya ve Afrika'daki hem siyasi hem de askeri varlığını Arap Baharı protestoları karşısında değişen tutumuna ilişkin bir analiz geliştireceğiz. Çalışmanın arka planını, tarihsel süreç içerisinde şekillenen Fransız dış politika geleneği oluşturacak ve Fransız dış politikasının tarihsel sosyolojik olarak iç siyaset ve Gaullist gelenekten beslendiği, AB, BM ve NATO içerisindeki tutumunun da bu temel hat üzerinden şekillendiği iddia edilerek, Libya Müdahalesi ve Nükleer enerji ve silahlanma politikalarının Fransız dış politikasının bağımsızlıkçı ve ayrıksı tutumu analiz edilecektir.  Fransa'nın dış ve güvenlik politikalarının şekillenmesinde Avrupalılaşma, AB ve kurumları içinde Fransa kendini nasıl konumlandırmaktadır? Libya Müdahalesi ve Afrika'daki Fransız varlığı geçmişten gelen grandeur ilkesinin bir yansıması mıdır? Nükleer silahlar Fransız Savunma Doktrini için vazgeçilmez bir unsur mudur? Nükleer silahlara yönelik Fransız yatırımlarının amacı hem Avrupa içinde hem de uluslararası siyasette Fransa'nın kendine has bir güç alanı yaratmak istemesinden mi kaynaklandığı araştırılmaktadır.

Abstract:
French foreign policy has occupied a significant position in the world since the beginning of the Cold War, both in terms of the strategies it has developed and its standing in international politics. Despite a decrease in France's political power compared to the past, its effectiveness in foreign policy has not diminished. The persistence of France's presence in the most critical and conflict-ridden regions can be attributed to its aspiration for "grandeur." While aligning with certain policies within the European Union, particularly in matters of foreign and security policies, France often emphasizes its national interests and independence. This is evident in its occasional divergence from EU decisions or attempts to influence the Union in accordance with its own preferences. In this context, the Europeanization of French foreign policy is a pragmatic issue that varies depending on the circumstances. This analysis, grounded in the nature of French foreign policy shaped by the realism theory, addresses the key elements of the policy formulation and implementation process by focusing on both internal and external factors. 
Adopting a synthesis approach that combines internal and external factors influencing the formation of French foreign policy, this analysis will develop an examination within the framework of Aronian realism concerning France's changing stance in both political and military dimensions in Libya and Africa during the Arab Spring protests. The background of the study will be shaped by the French foreign policy tradition evolving throughout history, asserting that French foreign policy is sociologically rooted in domestic politics and the Gaullist tradition. It will be argued that France's stance within the EU, UN, and NATO is also shaped along these fundamental lines. The study will specifically analyze the French intervention in Libya and its policies regarding nuclear energy and armament, aiming to understand the independent and distinctive posture of French foreign policy. How does Europeanization, i.e., positioning France within the EU and its institutions, shape the formation of France's foreign and security policies? Can the intervention in Libya and France's presence in Africa be considered reflections of the historical grandeur principle? Are nuclear weapons an indispensable element of the French Defense Doctrine? The study investigates whether French investments in nuclear weapons stem from a desire to establish a unique power sphere for France both within Europe and in international politics.