Genel anestezi altında ve klinik ortamda uygulanan dental tedavi eğilimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dental treatment trends applied under general anesthesia and in a clinical environment
Yazar: İRFAN BULUT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA AYDINBELGE
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Dental materyaller = Dental materials ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Diş hekimliği = Dentistry ; Diş klinikleri = Dental clinics ; Tedavi = Treatment

Özet:
Giriş: Diş hekimliğinde 1960'lı yıllarda başlayan genel anestezi altında dental tedavi uygulamalarının sayısı günümüzde her geçen gün daha da artmaktadır. Dental fobisi olan bazı yetişkin hastalar da dahil olmak üzere küçük yaştaki veya tedaviye izin vermeyen uyumsuz hastalar, medikal problemi olan hastalar ve mental açıdan yetersizliği olan çocuklarda genel anestezi altında dental tedaviler uygulanmaktadır. Özellikle engelli hastalarda ve küçük yaştaki çocuklarda oral hijyen oldukça kötüdür ve bu hastalarda farmakolojik olmayan teknikler çoğu zaman işe yaramaz. Bu sebepten genel anestezi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.
Amaç: Bu tez çalışmasıyla amacımız genel anestezi altında tedavi edilen hastaların bazı özelliklerinin değerlendirilmesi, klinik ortam ve genel anestezi altında yapılan tedavilerde kullanılan teknikler, tedavi şekilleri ve kullanılan malzemelerin farklılıklarını karşılaştırmak ve hekimlerin tedavi tercihlerindeki eğilimlerinin belirlemektir. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada anket verilerinin toplanması ve değerlendirilmesi 15.03.2021-31.05.2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya; diş hekimliği fakültesinden mezun olmuş, üniversite hastanesi, özel diş hastanesi, devlet hastanesi, ağız diş sağlığı merkezi ya da özel muayenehanede çalışan 229 diş hekimi/uzman diş hekimi katılmıştır. Çalışmada kullanılan anket 20 soru ve 4 bölümden oluşmaktadır. Anket google forms programı ile hazılanmış ve internet üzerinden katılımcılara ulaştırılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS v23 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kullanılan tüm testler için istatistiksel anlamlılık değeri  p<0,05 olarak alınmıştır. Sayısal verilerin normalite analizi Kolmogorov Smirnov testi kullanılarak incelenmiştir. Gruplar arası karşılaştırmada sayısal veriler için Kruskall Wallis ve kategorik veriler için Ki-Kare testleri kullanılmıştır. Sayısal veriler ortalama ± standart sapma, ortanca, minimum/maksimum olarak, kategorik veriler ise frekans ve yüzde olarak verilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerin büyük kısmının kadın olduğu (%80,35) ve 1 – 5 (%46,7) yıllık mesleki deneyimleri olduğu görülmektedir. Anestezi işlemi sonrası hastalarda en çok görülen komplikasyon halsizlik ve uyku hali (%79), en çok ağrıya neden olan tedavi ise kanal tedavisi (%59,7) olduğu görülmektedir. Kanal dolum patı olarak iyodoform kullanımı istatiksel olarak anlamlı düzeyde farklı bulunurken, üniversite hastanelerinde ve özel kurumlarda kullanımının istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Kanal tedavisi uygulanmış süt dişlerinin üst restorasyonunda klinik ortamda kompomer en çok tercih edilirken, genel anestezi altında PÇK kullanılmaktadır. Amalgam kullanımı devlet kurumlarında istatiksel olarak daha yüksek, kompozit kullanımı ise daha düşük bulunmuştur. Spesifik vakalarla hazırlanan sorularda hekimlerin genel anestezi altında daha radikal tedavi seçeneklerini tercih ettikleri görülmektedir.  
Sonuç: Genel anestezi altında en çok 4 – 6 yaş grubundaki oral hijyeni yetersiz olan ve klinik ortamda tedavi edilebilecek düzeyde uyum sağlanamayan çocuklar tedavi edilmektedir. Devlet kurumlarında kullanılan üzrünlerin kalitesi ve hastalara ayrılan zamanın daha az olduğu görülmüştür. Genel anestezi altında hekimler tedavi uygularken klinik ortama göre daha radikal ve post operatif olarak daha az sıkıntı çıkarabilecek tedavi seçeneklerini tercih etmektedirler.
Anahtar Kelimeler:	Genel anestezi,  Klinik ortam, Restoratif materyal, Tedavi tercihi

Abstract:
Introduction: Today, dental treatment applications performed under general anesthesia are increasing day by day. Dental fobisi olan bazı yetişkin hastalar da dahil olmak üzere küçük yaştaki veya tedaviye izin vermeyen uyumsuz hastalar, medikal problemi olan hastalar ve mental açıdan yetersizliği olan çocuklarda genel anestezi altında dental tedaviler uygulanmaktadır. These applications started in dentistry in the 1960s. . Oral hygiene is very poor, especially in disabled patients and young children, and non-pharmacological techniques are often useless in these patients.For this reason, the necessity of general anesthesia arises.
Aim: Our aim with this thesis study is to evaluate some characteristics of patients treated under general anesthesia, to compare the differences in the clinical setting and the techniques used in the treatments under general anesthesia, the treatment modalities and the materials used, and to determine the tendencies of the physicians in their treatment preferences. 
Materials and Methods: In this study, the collection and evaluation of the survey data was carried out between 15.03.2021 and 31.05.2021. To work; 229 dentists/specialist dentists who graduated from the faculty of dentistry and working in a university hospital, private dental hospital, state hospital, oral dental health center or private practice participated in the study. The questionnaire used in the study consists of 20 questions and 4 sections. The questionnaire was prepared with the google forms program and delivered to the participants over the internet. Statistical analysis of the obtained data was carried out using the IBM SPSS v23 program. The statistical significance value was taken as p<0.05 for all tests used. Normality analysis of numerical data was analyzed using the Kolmogorov Smirnov test. Kruskal Wallis tests were used for numerical data and Chi-Square tests were used for categorical data in the comparison between groups. Numerical data are given as mean ± standard deviation, median, minimum/maximum, and categorical data are given as frequency and percentage.
Results: It is seen that most of the physicians participating in the study are women (80.35%) and they have 1-5 (46.7%) years of professional experience. The most common complication after anesthesia is fatigue and sleepiness (79%), and root canal treatment (59.7%) is the treatment that causes the most pain. While the use of iodoform as a canal filling paste was found to be different, it was found to be statistically significantly higher in university hospitals and private institutions. While compomer is most preferred in the clinical setting in the upper restoration of primary teeth with root canal treatment, PÇK is used under general anesthesia. Amalgam use was found to be statistically higher in government institutions, while composite use was found to be lower. In the questions prepared with specific cases, it is seen that physicians prefer more radical treatment options under general anesthesia.
Conclusion: Under general anesthesia, children aged 4-6 years with inadequate oral hygiene and unable to comply with the clinical setting are treated. It has been observed that the quality of grapes used in government institutions and the time allocated to patients are less. Physicians under general anesthesia prefer treatment options that are more radical and less distressing post-operatively compared to the clinical setting.
Key Words:	General anesthesia, Clinical setting, Restorative material, Treatment preference