Okul yöneticileri ve öğrencilerin görüşlerine göre psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin etkililiğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of psychological counseling and guidance services according to the opinions of school administrators and students
Yazar: ERGUN EREN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM GÜL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Eğitim = Education ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehberlik = Guidance ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Çağımızın modern eğitim ve öğretim anlayışı psikolojik danışma ve rehberlikten
hız alan anlayışı desteklemektedir. Etkililik, ulaşması amaçlanan sonucu elde etme
düzeyi ve derecesi olarak açıklanmaktadır. Psikolojik danışma ve rehberlik
hizmetlerinin okulda etkili bir biçimde sunulması okullar için oldukça önemlidir. Bu
nedenle, okulda bu hizmetlerin etkili yürütülmesinden başlıca sorumlu olan
yöneticilerin ve hizmeti alan bireyler olarak öğrencilerin görüşleri önem
kazanmaktadır. Bu araştırma, okul yöneticisi ve öğrenci görüşlerine göre resmi
okullarda yürütülen psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin etkililiğinin
belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma genel tarama modellerinden
biri olan anlık tarama modeline uygun olarak yapılmıştır. Çalışma evreni 2020 – 2021
eğitim ve öğretim yılında Muş ilinde bulunan 568 okul yöneticisi ve 50,087 öğrenciden
oluşmaktadır. Bu araştırma evreninden araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden ve
rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 372 okul yöneticisi ve 938 öğrenci araştırmanın
örneklemini oluşturmaktadır. Bu araştırmada verileri toplama araçları olarak "Okul
Rehberlik Hizmetleri Ölçeği", "Öğrenci Ölçeği" ve araştırmacının kendisi tarafından
geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Katılımcı gruptan verilerin
toplanmasından sonra SPSS paket programında verilerin analizi yapılmıştır. Daha
sonra ise elde edilen sonuçlar tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Okul yöneticilerinin
görüşlerine göre okullarında psikolojik danışma, müşavirlik, bireyi tanıma
hizmetlerinin yüksek düzeyde; bilgi toplama ve yayma, oryantasyon, izleme, çevre ve
veli ilişkileri, yöneltme ve yerleştirme, araştırma ve değerlendirme hizmetlerinin ise
orta düzeyde etkin olduğu bulunmuştur. İlkokul ve ortaokul kademesinde öğrenim
gören öğrencilerin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinden lisede öğrenim
gören öğrencilere göre daha yüksek düzeyde yararlandığı görülmüştür. Ayrıca kız
öğrencilerin erkek öğrencilere göre psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinden
daha fazla yararlanma eğiliminde olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda, okul
yöneticisi ve öğrencilere göre okullarında sunulan psikolojik danışma ve rehberlik
hizmetlerinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Psikolojik danışma ve rehberlik, Eğitim yönetimi, Eğitim bilimleri.

Abstract:
The modern education and training understanding of our age supports the
understanding that gains momentum from psychological counseling and guidance.
Effectiveness is explained as the level and degree of achieving the intended result.
Effective delivery of psychological counseling and guidance services is very important
for schools. For this reason, the opinions of the administrators who are primarily
responsible for the effective execution of these services in the school and the students
as individuals who receive the service gain importance. This research was carried out
to determine the effectiveness of psychological counseling and guidance services in
public schools according to the opinions of the administrators and students. This
research was carried out by the instant scan model, which is one of the general
screening models. The universe of the study consists of 568 school administrators and
50,087 students in the province of Muş in the 2020-2021 academic year. From the
universe of this research, 372 school administrators and 938 students who accepted to
participate in the research voluntarily and selected by random sampling method
constitute the sample of the research. In this research, the "School Guidance Services
Scale", "Student Scale" and developed by the researcher himself "Personal Information
Form" were used as tools for collecting data. After collecting data from this group of
participants, the data was analyzed in the SPSS program. Afterward, the obtained
results were tabulated and interpreted. According to the opinions of school
administrators, psychological counseling, counseling and individual recognition
services are at a high degree; it was determined that information gathering and
dissemination, orientation, monitoring, environment, and parent relations, routing and
placement, research, and evaluation services are carried out at a middle level effective.
It has been observed that the level of benefiting from psychological counseling and
guidance services of primary and secondary school students is higher than that of high
school students. In addition, it turns out that female students tend to benefit more from
psychological counseling and guidance services than male students. As a result of the
research, it was concluded that the psychological counseling and guidance services
offered in their schools were effective according to the school administrator and
students.

Keywords: Psychological counseling and guidance, Educational administration, Educational sciences.