Kronik idiyopatik ürtiker hastalarında çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, yakın ilişkiler ve duygu regülasyonu arasındaki ilişki
The relationship between childhood adverse experience, close relationships and emotion regulation in chronic urticaria patients
Yazar: KÜBRA ÜNAL
Danışman: PROF. DR. FATMA SİBEL MERCAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Ürtiker toplumda çok sık karşılaşılan deride kaşıntı, kabarma, kızarıklık gibi belirtilerle giden dermatolojik bir hastalıktır. Günümüzde etyolojisi halen tam olarak bilinememekte ve heterojen bir şekilde sınıflanmaktadır. Emosyonel faktörlerle sıkı ilişki içerisinde olması nedeniyle psikodermatolojik, psikosomatik hastalıklar grubunda değerlendirilmektedir. Prevelansı %0.5-%5 arasında değişmektedir (Bernstein ve ark. 2014). Bu çalışmada Kronik İdiyopatik Ürtiker Hastalarında Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları, Yakın İlişkiler ve Duygu Regülasyonu Arasındaki İlişki değerlendirilecektir.
Yöntem: Bu çalışmaya Aralık 2019 ile Nisan 2020 tarihleri arasında İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği'ne vücudunun herhangi bir yerinde en az altı hafta veya daha fazla süredir kabarma, kızarık ve kaşıntı yakınması ile başvuran klinik olarak kronik idiyopatik ürtiker tanısı alan kişilerden seçilen 80 hasta ve 80 sağlıklı gönüllü birey kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Katılımcılar on sekiz yaş ve üstüdür. Daha önce psikiyatrik tanısı almış ve tedavi görmüş bireyler, iletişim engelliler ve etyolojisi bilinenler (enfeksiyon, besin, ilaç vb. kaynaklı ürtiker hastaları) araştırmadan çıkarılmıştır. Hasta ve kontrol grubuna katılımcılardan bilgilendirme ve onam formu, araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyodemografik Veri Formu, Kısa Semptom Envanteri, Yakın İlişki Ölçeği, Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği-Kısa Form ve Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği uygulanmıştır. 
Bulgular: Kronik ürtiker hasta grubu ve kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmedi (p>0. 05).  Ancak hasta ve kontrol grubu arasında eğitim düzeyinde anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0. 004). Hastaların yaş ortalaması 36, 42 iken kontrol grubundaki katılımcının yaş ortalaması ise 34, 28 olarak bulundu. Hasta grubunda atağı tetikleyen nedenler incelendiğinde, %84, 2'sinin (n=80) kronik idiyopatik ürtiker, %15, 8 kronik indüklenebilir ürtiker olarak tespit edildi. Kronik ürtiker hastaları ile kontrol grubu çocukluk çağı olumsuz yaşantı, yakın ilişkiler ve duygu regülasyonu ölçekleri ve alt boyutları karşılaştırıldığında hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı ölçüde yüksek bulunmadığı saptandı. Bununla birlikte hasta grubunda semptom dağılımı değerlendirildiğinde kadınlarda erkeklere kıyasla depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, somatizasyon istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek bulunmuştur. Kronik ürtiker hastalarında depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, hostilite ile DDGÖ ve ÇÇOYÖ arasında anlamlı pozitif bir ilişki tespit edildi. Duygu düzenleme güçlüğü toplam puanı, DDGÖ alt boyutlarından amaçlar, dürtü, strateji, kabul etmeme puanları ile ÇÇOYÖ toplam puanları arasında istatistikçe anlamlı pozitif bir ilişki tespit edildi. Güvensiz bağlanan kronik ürtiker hastaları ile DDGÖ alt boyutu "Dürtü" puanları arasında istatistikçe anlamlı pozitif bir ilişki tespit edilmesi hastaların dürtü kontrolünü sağlayamadıkları ile somatize ettikleri kanaatine varılmıştır. KSE alt boyutu olan somatizasyon ve DDGÖ arasında anlamlı pozitif ilişki bulunması da bu bulguyu desteklemektedir. Kronik Ürtiker hastalarının yakın ilişkiler ölçeği toplam puanları (p=0. 045) ve ÇÇOYÖ toplam puanları (p<0.001) psikiyatrik tanısı olmayanlara kıyasla olanlarda daha yüksek bulunmuştur. 
Sonuç: Psikosomatik kategorisinde değerlendirilen deri hastalıklarının oluşumunda ve gelişiminde organik, psikolojik ve sosyal faktörler yer almaktadır. Bu hastalık ile ilgili sorunların altında yatan emosyonel faktörlerin rolünün açıklanabilmesi ve bu konuda yapılan bilimsel çalışmaların artırılması için geniş ve ayrıntılı çalışmalar yapılması gerektiği düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler:	Kronik İdiyopatik Ürtiker, Duygu Düzenleme, Yakın İlişki, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantı

Abstract:
Objective: Urticaria is a dermatological disease that causes itching, blistering, redness of the skin that is very common in general population.  Etiologic factors for urticaria is still unknown and it is classified in a heterogeneous way. Urticaria is considered a psychodermatological, psychosomatic disease category due to its close relationship with emotional factors. Its prevalence varies between 0.5% and 5% (Bernstein et al. 2014). In this study, the relationship between childhood adverse experiences, relationship questionnaire scale and emotion regulation in chronic idiopathic urticaria patients will be evaluated.
Method:  Eighty healthy volunteers and 80 patients has been included for this research. Patient group was selected from clinically diagnosed chronic idiopathic urticaria cases from Istanbul Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Dermatology Clinic between December 2019 and April 2020. They had swelling, redness and itching symptoms for at least six weeks or more. Participants were eighteen years old or older. Individuals who have previously been diagnosed and treated with psychiatric diseases, people with communication disabilities and those with known etiology (urticaria patients from infection, food, medicine, etc.) were excluded from this study. Inform consent, Sociodemographic Form, Brief Symptom Inventory, Relationship Scales Questionnaire, Difficulty in Emotion Regulation-Short Form and Childhood Adverse Experiences Scale were applied to the patient and control groups.
Findings: There was no statistically significant difference between the chronic urticaria patient group and the control group in terms of age and gender distribution (p>0. 05). However, there was a significant difference in the education level between the patient and the control group (p<0. 004). The average age of the patients was 36.42, and the average age of the participant in the control group was 34, 28. When the causes of  the attack were examined in the patient group, 84.2% (n = 80) of them were identified as chronic idiopathic urticaria and 15.8% of chronic inducible urticaria. Patients with chronic urticaria and control group with childhood adverse life, relationship scales ouestionnaire and emotion regulation scales and sub-dimensions were compared and the patient group was found to be significantly higher scores compared with the control group. However, when the distribution of symptoms in the patient group was evaluated, depression, anxiety, negative self and somatization were statistically significant and higher in women compared to men. "In chronic urticaria patients, a significant positive relationship was found between depression, anxiety, negative ego, hostility and emotion regulation difficulty scale and adverse childhood experience scale. A statistically significant positive relationship was determined between emotion regulation difficulty total score, emotion regulation difficulty scale sub-dimensions, goals, impulse, strategy, non-acceptance scores and adverse childhood experience scale total scores. A statistically significant positive association was found between emotion regulation difficulty scale "impulse" scores and chronic urticaria patients with insecure attachments. 
With this result, it was concluded that patients could not achieve impulse control and somatize them. There was a significant positive correlation between the brief symptom inventory sub-dimension, somatization and the emotion regulation difficulty scale. Total scores of relationship scales questionnaire (p = 0. 045) and adverse childhood experience scale total scores (p <0.001) of patients with chronic urticaria were higher in those with no psychiatric diagnosis.
Conclusion: Organic, psychological and social factors are involved in the formation and development of skin diseases evaluated in the psychosomatic category. It is thought that detailed further studies should be conducted in order to explain the role of emotional factors underlying the problems related to this disease and to increase the scientific studies on this subject.
Keywords: Chronic Idiopathic Urticaria, Emotion Regulation, Relationship Scales Questionnaire, Childhood Adverse Experience