Polikistik over sendromunda hepatik fibrozisin shear wave elastografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of hepatic fibrosis in polycstic over syndrome by using shear wave elastography
Yazar: GÖKÇEN ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. EREN GÜRKAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Elastografi = Elastography ; Fibroz = Fibrosis ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Matriks metalloproteinaz 3 = Matrix metalloproteinase 3 ; Periostin = Periostin ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS)'lu kadınlarda kronik inflamasyona sekonder alkolle ilişkili olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), steatohepatit (NASH) ve hepatik fibrozis gelişme riski artmıştır. Çalışmanın amacı periostin ve matris metalloproteinaz-3 (MMP-3) serum düzeyleri ve 2D shear wave elastografisi (SWE) aracılığıyla PKOS'ta gelişebilecek karaciğer fibrozisini erken evrede tanımlamaya çalışmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 33 hasta ve 33 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Tam kan sayımı, rutin biyokimyasal parametreler, serum androjen düzeyi ve serbest androjen indexi (SAİ), hs-CRP, periostin ve MMP-3 düzeyleri ölçüldü. Tanı amaçlı suprapubik pelvik ultrasonografileri yapıldı. Karaciğer ve over elastositeleri shear wave elastografi tekniğiyle değerlendirildi. Antropometrik ölçümleri kaydedildi. Veriler SPSS 21 paket programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: PKOS'lu grupta kontrol grubuna göre periostin (39,40±19,79, 20,61±11,32 ng/ml) ve MMP-3 (36,83±11,61, 26,66±10,77 ng/ml) düzeyleri yüksek bulunmuştur. Bu durum her iki belirleyici için istatistiki açıdan anlamlılık ifade etmektedir (sırasıyla, p<0,001, p<0,001) Hasta grubumuzda Fib-4 skoruyla periostin arasında (r=0,433, p=0,012); Fib-4 skoruyla kc elastografisi arasında (r=0,374, p=0,032) pozitif korelasyon tespit edilmiştir Gruplar arasında PKOS grubu lehine serum testosteron düzeyi (p=0,044) ve SAİ (p=0,037) açısından anlamlı farklılık mevcuttur.
Sonuç: Hasta grubumuzda serum periostin ve androjen düzeyleri yüksek bulunmuştur. Yine bu grupta Fib-4 skoru ile periostin ve karaciğer elastositesi arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Bu veriler PKOS'lu olgularda karaciğer fibrozisinin erken dönem tespitinde, Fib-4 skoru yanında serum periostin düzeyi ve 2D-SWE'nin klinik açıdan bize yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar kelimeler: PKOS, karaciğer fibrozis, periostin, MMP-3, 2D-shear wave elastografi

Abstract:
Aim: Women with polycystic ovary syndrome (PCOS) have an increased risk of developing non-alcohol related fatty liver disease (NAFLD), steatohepatitis (NASH) and hepatic fibrosis secondary to chronic inflammation. The aim of the study is to try to identify liver fibrosis that may develop in PCOS at an early stage through periostin and matrix metalloproteinase-3 (MMP-3) serum levels and 2D shear wave elastography (SWE).
Material and Methods: 33 patients and 33 healthy volunteers were included in our study. Complete blood count, routine biochemical parameters, serum androgen level and free androgen index (FAI), hs-CRP, periostin and MMP-3 levels were measured. Suprapubic pelvic ultrasonography was performed for diagnostic purposes. Liver and ovarian elastocities were evaluated using shear wave elastography technique. Anthropometric measurements were recorded. Data were analyzed using the SPSS 21 package program.
Results: Periostin (39,40 ± 19,79, 20,61 ± 11,32 ng/ml) and MMP-3 (36,83 ± 11,61, 26.66 ± 10,77 ng/ml) in the group with PCOS compared to the control group levels were found to be high. This situation indicates statistical significance for both determinants (p<0,001, p<0,001, respectively). In our patient group, a positive correlation was found between both Fib-4 score and periostin (r=0,433, p=0,012) and between Fib-4 score and kc elastography (r=0,374, p=0,032). There was a significant difference between the groups in favor of the PCOS group in terms of serum testosterone level (p=0,044) and FAI (p=0,037).
Conclusion: Serum periostin and androgen levels were found to be high in our patient group. Also in this group, a positive correlation was found between Fib-4 score and periostin and liver elastocyte. These data suggest that in the early detection of liver fibrosis in PCOS cases, serum periostin level and 2D-SWE, in addition to Fib-4 score, can clinically help us.

Key words: PCOS, liver fibrosis, periostin, MMP-3, 2D-shear wave elastography