Hiperbarik Oksijen Tedavisinin (HBOT) sebep olduğu genotoksik etkilerin incelenmesi
Investigation of the genotoxic effect of Hyperbaric Oxygen Therapy (HBOT)
Yazar: AYLİN ÜSTÜNDAĞ
Danışman: PROF. DR. YALÇIN DUYDU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; DNA hasarı = DNA damage ; Genotoksisite = Genotoxicity ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Mikroçekirdek = Micronucleus ; Mikroçekirdek testleri = Micronucleus tests

Özet:
HBOT günümüzde pek çok farklı alanda uygulama alanı bulabilen modern bir tedavi yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Son yıllarda bu tedavi yöntemi ile ilgili olarak yapılan çalışmalar da artmaya başlamıştır. En çok üzerinde durulan konulardan biri de HBOT'nin sebep olduğu genotoksik etkilerdir. Tezimizin amacı HBOT uygulandıktan sonra oluşabilecek genotoksik hasarın genotoksisite testleri kullanılarak değerlendirilmesidir.Tez çalışmamızda HBOT'ne giren hastalardan ilk seans öncesinde ve seans bitiminden hemen sonra alınan kan örneklerinde komet testi ve sitokinezi bloke edilmiş mikroçekirdek (CBMN) testi uygulanarak DNA hasarına bakılmıştır. Komet testi ve CBMN testi sonuçlarına göre, çalıştığımız bütün hastalarda HBOT'un ilk seansının DNA hasarını anlamlı derecede arttırdığı bulunmuştur.Ayrıca tedavi sonrası numuneleri in-vitro inkübasyona bırakılarak DNA onarımına komet testi ile bakılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ilk tedavi seansı sonrasında gözlenen DNA hasarı, zamanla onarılmakta, 2 saat sonrasında başlangıçtaki değerlere ulaşmaktadır.Fpg proteini ile birlikte komet testi uygulanarak HBO'nin neden olduğu oksidatif DNA hasarına bakılmış, elde edilen sonuçlara göre HBO'nin özellikle 8-oksoguanin seviyelerinde artışa neden olduğu bulunmuştur.HBOT'nin ilerleyen seanslarındaki DNA hasarının durumunu değerlendirmek amacıyla HBOT'ne giren hastalardan tedaviye başlamadan ve tedaviden hemen sonra alınan örnekler dışında, bir grup hastada, 5. seans öncesi ve sonrasında da kan örneği alınmıştır. Bu örnekler H2O2 ile maruz bırakılıp, HBO'nin H2O2 toksisitesine karşı koruyucu bir rolü olup olmadığı araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ilk seans sonrasında artan DNA hasarı, 5. seans öncesi ve sonrasında gözlenmemiştir. Bu durumda, HBOT'nin tekrarlanan seanslarında adaptif cevap gelişimine bağlı olarak DNA hasarı oluşmadığı, ayrıca bu tedavinin H2O2'nin genotoksik etkilerine karşı koruyucu bir etkisi olduğu söylenebilir.

Abstract:
Hyperbaric oxygen therapy (HBOT) is applied as a therapy for a wide variety of diseases. However; in recent studies, it has been shown to induce genotoxic effects. The aim of this study is to evaluate the possible genotoxic effects of HBOT with genotoxicity tests.In this study, comet assay and CBMN assay were performed in lymphocytes prior to the first session of HBOT and immediately after the first session of HBOT. According to the results of the assays; increased DNA damage after the first session of HBOT was observed.The combination of comet assay and fpg protein was also performed in this study. According to the results; 8-oxoguanine levels were induced by HBO treatment in lymphocytes.To investigate the DNA damage, we performed the comet assay to a group of the patients prior to the 5th session of HBOT and immediately after the 5th session of HBOT. Furthermore, these samples exposed to H2O2 in-vitro. The results showed that; DNA damage was not detected neither before nor after the 5th session of HBOT. So, it can be concluded that; HBO treatment of human subjects leads to the induction of an adaptive response which protects blood cells against the induction of DNA damage by repetitive HBO or in-vitro treatment with H2O2.