Türkiye'de çocuk işgücüne insan sermayesi açısından bir yaklaşım: yoksulluk, çocuk işgücü ve insan sermayesi döngüsü
An approach to child labor in Turkey from the perspective of human capital: Poverty, child labor and human capital cycle
Yazar: HAKAN ACAROĞLU
Danışman: PROF. DR. EROL KUTLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Sermaye = Capital ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Yoksulluk = Poverty ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk iş gücü = Child labor

Özet:
Çocuk işgücü gelişmekte olan ülkelerin sosyo-ekonomik problemlerindendir. Bu çalışmayla Türkiye'deki çocuk işgücü olgusu insan sermayesi yaklaşımıyla çekirdek bir aile yapısında incelenmektedir. Hanehalkı kararları neticesinde meydana gelen çocuk işgücünün varlığının insani gelişme ya da yoksulluk ile sonuçlanacağının gösterilmesi çalışmanın ana mantığını oluşturmaktadır.Çalışmada Cobb-Douglas tipinde bir üretim fonksiyonundan hareketle fert başına çıktı miktarı insan sermayesi ile faktör donanımı cinsinden ifade edilirliğe indirgenmekte ve çocuk işgücü ile ilişkisi olan fertlerin insan sermayelerini ölçmek amaçlanmaktadır. Genel durum koşulsuz olasılık tablolarıyla analiz edilmektedir. Model yardımıyla ?Eğer Türkiye'de yoksulluk neticesinde hanehalkı kararlarıyla meydana gelen çocuk işgücü olmasaydı mevcut insan sermayesi birikimi şimdikinden daha fazla olurdu.? hipotezi sınanmaktadır. Modelin sonuçları ise probit testleriyle analiz edilmektedir.Bulgular hipotezin doğrulandığını göstermektedir. Bu durumdan Türkiye'de gerek kent gerekse kır bölgelerinde çocuk işgücü varlığının insan sermayesi birikimi kayıplarına sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır. Koşulsuz olasılık sonuçları kır bölgelerinde çocuk istihdamının kent bölgelerine göre daha fazla olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda kır bölgelerinde hanehalkı karar vericilerinin eğitim düzeyleri kent bölgelerine göre düşük kalmaktadır. Probit testlerinin sonuçlarına göre; çocuğu istihdam edilen hanehalkı reislerinin okur-yazarlık durumlarının, eğitim düzeylerinin ve gelir seviyelerinin çocuklarının istihdam edilmelerini negatif olarak etkilediği tespit edilmiştir.Bu bulgulardan hareketle; hanehalkı karar vericilerinin eğitim düzeyleriyle gelirleri arttırıldığında insan sermayeleri birikimlerinin de artacak olmasından dolayı yoksulluk kısır döngüsü yerine insani gelişme yolunun yakalanabileceği ortaya konulmuştur. Çalışma göstermektedir ki; uzun vadede ülkede insan sermayesi birikimi kayıpları yaşanmak istenmiyorsa çocuk işgücünün neden olduğu yoksulluk kısır döngüsü buna karar veren hanehalkı reislerinin bilinçlendirilmeleriyle aşılabilir.

Abstract:
Child labor is one of the socio-economic problems of developing countries. The child labor phenomenon in Turkey is investigated in core family structure with regard to human capital approach in this study. The main goal of the study is to show how the child labor as a function of household decision results in either human develeopment or poverty.In this study, starting with a Cobb-Douglas production function the output per capita is reduced to representation of human capital and factor endowment and it is aimed to measure the human capital accumulation of individuals who have a relationship with child labor. The general case is analyzed by unconditional probability tables. With the help of the hypothesis of ?If there isn?t any child labor by household decisions that is caused by the consequences of poverty with in Turkey, the human capital accumulation would have been much more from present? is tested. The results of model are analyzed by probit tests.The findings indicate that the hypothesis is validated. According to the findings the existence of child labor causes a reduction of human capital accumulation both in the rural and urban areas of Turkey. The unconditional probability results indicate that the employment of children in rural areas is more than the employment of children in urban areas. The education levels of household decision makers in rural areas are lower than those in urban areas. According to probit tests results it is also found that the literate, education and income levels of household heads whose children are employed are negatively affecting the employment of children.From the findings; it can be concluded that instead of falling in vicious cycle of poverty, the human development can be achieved through the increase in the human capital through developing the education and income levels of household decision. This study shows that avoiding human capital accumulation loses in a country for the long term requires the increase in consciousness levels of household decision makers whose decisions about child labour cause poverty vicious cycle.