Uluslararası haber ajanslarında Recep Tayyip Erdoğan temsili: Reuters ve Tass örneği
Representation of Recep Tayyi̇p Erdogan in international news agencies: The case of Reuters and Tass
Yazar: YUSUF DURU
Danışman: DOÇ. DR. VAHİT İLHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Erdoğan, Recep Tayyip = Erdoğan, Recep Tayyip ; Haber ajansları = News agencies ; Haberler = News ; Reuters = Reuters ; TASS haber ajansı = TASS news agency ; Temsil = Representation ; Temsili anlatım = Allegoric narration ; Uluslararası haber ajansları = International news agencies ; Uluslararası habercilik = International news

Özet:
Bu çalışmada parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçişi ön gören 16 Nisan referandum sürecini ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı konu alan REUTERS ve TASS haber ajanslarının haber metinleri incelenmiştir. Çalışmada Batı merkezli REUTERS haber ajansı ile Doğu merkezli TASS haber ajansının, Türkiye'de yaşanan anayasa değişikliği ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilgili haberleri nasıl ele aldıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Sınırlılıklar kapsamında, yaşanan referandum süreci ve sonrasını içeren olarak 16 Nisan 2017-30 Nisan 2017 tarih aralığındaki haberler değerlendirilmeye alınmıştır. 16 Nisan 2017 tarihinin seçilme nedeni Türkiye'de gerçekleşen ve dış politikayı yeniden biçimlendiren bir anayasal değişikliği referandumunun gerçekleşmesidir. 30 Nisan tarihinin belirlenme nedeni ise ajansların ilk 15 günde yoğun haber akışı gerçekleştirmesidir.  REUTERS ve TASS haber ajanslarının haber metinleri eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Çalışmanın ilk bölümünde ideoloji-haber-söylem bağlantıları incelenerek ideolojinin haber metinleri üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise ajansların tarihsel gelişim süreçleri ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın siyasal srüeci ele alınmıştır. Yöntem bölümünde ise REUTERS ve TASS haber ajanslarının haber metinlerinin analizlerine yer verilmiştir. Haber metinlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın nasıl yer aldığı ve temsil edildiği makro ve mikro analizler yapılarak değerlendirilmiştir. Bu analiz biçimiyle REUTERS ile TASS haber ajanslarının, haber içeriklerini, kendi ülkelerinin siyasi egemenlerinin gündelik politikalarının belirlediği ortaya konulmuştur. REUTERS haber ajansının Türkiye'deki referandum süreci üzerinden Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı ideolojik söylemler ile olumsuzladığı; TASS haber ajansının ise ideolojik söylemler ile olumladığı analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Haber Medyası, İdeoloji, REUTERS, TASS, Referandum, Recep Tayyip Erdoğan, Eleştirel Söylem Analizi

Abstract:
In this study, the news texts of REUTERS and TASS news agencies about President Recep Tayyip Erdoğan and the April 16 referendum process, which foresees the transition from the parliamentary system to the Presidential Government system, are analyzed. In this study, it is aimed to reveal how western-based REUTERS news agency and eastern based TASS news agency approach to the constitutional changes taking place in Turkey and the news regarding Prime Minister Recep Tayyip Erdogan. Within the scope of the limitations, the news in the period between April 16, 2017 and April 30, 2017, including the referendum process and the aftermath, were taken into consideration. The reason for choosing the date of April 16, 2017 is constitutional amendment referendum took place in that time that reshaped foreign policy. The reason for choosing the April 30 date is the fact that the agencies conduct intensive news flow in the first 15 days. The news texts of REUTERS and TASS news agencies were analyzed using critical discourse analysis method.
In the first part of the study, ideology-news-discourse connections are examined and the effect of ideology on news texts is discussed. In the second part of the study, the historical development process of the agencies and the political process of President Erdoğan are discussed. In the method section, news texts analysis of REUTERS and TASS news agencies are included. President Erdoğan's coverage and representation on the news texts was evaluated by using macro and micro analyses. In this analysis, it is revealed that the daily content of REUTERS and TASS news agencies is determined by the daily policies of the political sovereigns of their countries. It is analyzed that The Reuters news agency, through the referendum process in Turkey,  negated President Erdoğan with ideological discourses and on the other hand, TASS news agency affirmed President Erdoğan with ideological discourses.
Keywords: News Media, Ideology, REUTERS, TASS, Referendum, Recep Tayyip Erdoğan, Critical Discourse Analysis