hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İmâmet ve velâyetin Efdaliyet açısından nübüvvet karşısındaki durumu: İmâmiyye Şîası ve ehl-i sünnet'in konuya bakışı
The superiority of imamate and walayah over nubuwwah: The perspective of İmami Shia and ahl al-sunna
Yazar: FATMA NUR ASİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ BÜYÜKKARA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Efdaliyet tartışması farklı kategoriler üzerinden hem Şiî hem Sünnî ulemanın eserlerinde yer almıştır. İmâmiyye Şîası'nın, imamları din ve dünya işlerini düzene sokmada nebînin meşru vasîsi olarak değerlendirip onlara türlü üstün vasıfları layık görmesi sonucu imamların nebilerle, meleklerle ve bütün beşerle mukayese edilmesinin önü açılmıştır. Ehl-i Sünnet içinden çıkan sûfîler ise hatmü'l-velâye anlayışı gereği velîleri nebinin vârisi olarak gördüğünden velî ve nebî arasında efdaliyet mukayesesi yapmışlardır. Görev ve mahiyet bakımından benzer özelliklerin atfedildiği imamlar ve velîlerin bilgiye erişme yolları, bilgi kapasitesi ve ismet hususunda da üstünlük bahsine konu oldukları gözlenmiştir. Bu bağlamda hem Şiî ulema hem de sûfîyye birtakım aklî izahatlar ve naklî deliller getirerek efdaliyet mevzuunu açıklamıştır. İnsanın doğası gereği üstün meziyetler atfedeceği karizmatik lider arayışının yanı sıra dinî metinlerin doğası gereği farklı yorumlanmaya müsait olması efdaliyet hususunu derinleştirmiştir. Efdaliyet tartışmasını odağına alan bu çalışmada nübüvvetin karşısında İmâmiyye Şîası'nın imâmet inancı ve sûfîlerin velâyet anlayışı incelenmiştir.

Abstract:
The discussion of superiority (afdaliyyah) has taken place in the works of both Shiite and Sunni scholars over different categories. As the Imamiyya Shia considered imams to be the legitimate successors of the prophet in ordering religious and worldly affairs, and deemed them worthy of all kinds of superior qualities, the way was cleared for the comparison of imams with prophets, angels and all human beings. On the other hand the Sufis made a comparison of the superiority between the wali and the prophet, as they saw the wali as the heirs of the prophet due to the understanding of the sealing of walayah. It has been observed that imams and awliya, to whom similar characteristics are attributed in terms of duty and nature, are also subject to superiority in terms of accessing to ilm, capacity of ilm and infallibility. In addition to the search for a charismatic leader to whom human beings may attribute superior virtues by nature, the fact that religious texts are available to different interpretations due to its nature has deepened the issue of superiority. In this study, which focuses on the discussion of virtuousness, the imamate belief of the Imamiyya Shia and the sufis' understanding of walayah are examined.
Ehl-i Sünnet ve Şîa'da müşterek rivâyetlerin tahlili -Küleynî'nin el-Kâfî isimli eserinin usûl bölümü örneği-
Analyzing of common narrations in the Ahl al Sunna and Shî'a –the example of Usûlu'l-Kâfî for Kolaynî–
Yazar: AYŞE NUR DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EFENDİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Sünnî ve Şiî literatürdeki müşterek rivayetler, hadis tarihinin erken dönemleri hakkında bilgi vermesi bakımından önemlidir. Zira bu rivayetlerin isnad ve metinleri belirli sorular çerçevesinde araştırıldığında, Sünnî ve Şiî ders halkaları ile bu iki ekole mensup râvilerin 2./8. asırdaki hadis faaliyetleri hakkında bilgi edinmek mümkündür. Bu çalışmada müşterek rivayetler, Şiî âlim Küleynî'nin (ö. 329/941) el-Kâfî adlı eserinin Usûl bölümü özelinde tespit edilmiş ve bu hadislerin sayıları, konuları, isnad ve metinleri hakkında bilgi verilmiştir. Müşterek rivayetlerin isnad ve metinleri tahlil edildiğinde ise 2./8. asırdaki bir muhaddisin hadis halkasına hem Sünnî hem de Şiî eğilimli râvilerin katıldığı tespit edilmiştir. Bu durum 2./8. asır boyunca Ehl-i sünnet ve Şîa'nın ders meclisleri arasında rivayet geçişlerinin meydana gelmesine neden olmuştur. Bununla birlikte 3./9. asrın başında hadis halkaları tamamen ayrılmış ve Şiî ders meclisleri müstakil bir kimlik kazanmıştır. Müşterek rivayetlerin bir ekolün ders meclisinden diğerine geçişinde ise zayıf, yalancı ya da meçhul râvilerin rol oynadığı ve bu kişilerin Şiî hadislere mezhebin görüşlerine uygun bir form kazandırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Common narrations in the Sunnî and Shî'îte literature are important in terms of giving information about the early periods of hadith history. Because when the chains and texts (isnads and matns) of these narrations are researched, it is possible to obtain information about the Sunnî and Shî'îte hadith circles in the second/eighth century. In this study, common narrations are determined in the Usûl section of the Shî'îte hadith scholar el-Kuleynî's (d. 329/941) el-Kâfî and information was given about the numbers, subjects, chains and texts of these hadiths. When the chains and texts of the common narration were analyzed, it was determined that both Sunnî and Shî'îte-inclined transmitters attanded the hadith circles in the second centruy. This caused the transition of narrations between the hadith circles of the Ahl al-Sunnah ve Shî'a. However, at the beginning of the third century, the hadith circles were completely separated. After this date, Shî'îte narrators transmitted hadith only in their own circles. On the other hand, it has been determined that weak, fals or unknown transmitters play a role in the transition of common narrations between Sunnî and Shî'îte circles and that these transmitters give Shî'îte hadith a form suitable for the views of the sects.
Nörobilim ve ceza yargılamasındaki yeri
Neuroscience and its place in criminal proceeding
Yazar: MERVE GÜMÜŞHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KERİM ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Nörobilim; nöronların yapısını, sinir sistemini, insanların bilişsel faaliyetlerini, davranışlarının ardındaki nedenleri ve bu davranışların nasıl gerçekleştirildiğini incelemektedir. Ceza hukuku; emir ve yasaklardan oluşan insan davranışlarını ele almaktadır. Nörobilimin ceza hukukunda kullanılması hem davranışların daha iyi anlaşılmasını hem de ceza ve ceza muhakemesi hukukuna farklı bir pencereden bakılmasını sağlayacaktır. Suç; kanunlarda belirtilen tipe uygun hukuka aykırı hareketin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Suçun işlenmemesi, beynin elektriksel ve kimyasal olarak normal şekilde çalışmasına, karar verme mekanizmalarının işleyişine ve iradenin varlığında doğru yönde seçim yapılabilmesine bağlıdır. Bu bağlantı, ceza hukukunun nörobilimle birlikte ele alınabileceğinin göstergesidir. Bir suçun tekrar işlenmesinin önlenmesi topluma verilecek zararın azaltılmasında önemli bir etkendir. Bunun için suç teşkil eden davranışın ardındaki nedenlerin çözülüp uygun rehabilitasyon sürecinin başlatılması, bu davranışın açıklanabilmesiyle ve neden yapıldığının bilinebilmesiyle mümkündür. Bu amacın gerçekleşmesi için nörobilim, ceza ve ceza muhakemesi hukukunda kullanılabilir. 
Ceza hukukunda nörobilimin yeri, kusur ve kusurluluğu etkileyen hallerden yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, alkol ve uyuşturucu maddelerin etkisinin, ceza muhakemesi hukukunda ise delillerin incelenmesiyle gösterilmektedir.

Abstract:
Neuroscience; it studies the structure of neurons, nervous system, the cognitive activities of people reasons behind their behavior and how these acts are carried out. Criminal law; deals with human behavior consisting orders and prohibitions. The use of the utilize of neuroscience in criminal law will provide better understanding of human behavior and a different perspective on criminal procedure law. Crime; It arises as a result of the realization of unlawful acts in accordance with the definition specified in the laws. Not committing a crime depends on the normal functioning of the brain electrically and chemically and the existence of will functioning of decision making mechanisms. This connection is a demonstrate that criminal law can be considered together with neuroscience. Prevent of recidivism is an important factor in reducing the harm to society. That's why, it is possible to solve the reasons behind the criminal behavior and initiate suitable rehabilitation process, by explaining this behavior and knowing why it is done. To achieve this goal, neuroscience can be used in retribution and criminal procedure law.
The place of neuroscience in criminal law, of circumstances affecting the fault and culpability the effect of underage, mental illness, alcohol and drugs in criminal law, it is demonstrated by examining the evidence.
Monomerik ve dimerik suda çözünen demir ftalosiyaninler
Monomeric and dimeric water soluble iron pythalocyanines
Yazar: DERYA AYDIN SARAK
Danışman: PROF. DR. ÜMİT SALAN ; DOÇ. ÜMİT İŞCİ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Demir = Iron ; Ftalosiyaninler = Phthalocyanines ; Monomerler = Monomers ; Çözünürlük = Solubility

Özet:
Ftalosiyaninler fiziksel ve kimyasal özellikleri, yeni nesil yeşil kimya, iyi katalizör molekülleri olmalarıyla çevre ve enerji gibi çeşitli önemli uygulama alanlarında büyük bir rol oynamaktadır. Biyomolekül sınıfında hemoglobin ve klorofil molekülleri gibi yer alan ftalosiyanin kompleksleri genelde biyo uyumludurlar, toksik değildirler. Bu özellikleri ftalosiyaninlerin sağlık alanında uygulanması için hedef haline getirmektedir [1]. 
Çözünürlük birçok uygulama alanı için istenen bir özelliktir. Ek olarak suda çözünebilir ftalosiyanin sentezi oldukça zor ve uğraştırıcıdır. Suda çözünürlük sağlamak amacıyla ftalosiyanin makro halkasına genellikle anyonik ve katyonik sübstitüe gruplar eklenmiştir. Suda çözülebilen nötral gruplar ise oldukça azdır. Bununla birlikte, kandaki sirkülasyon yaşam süresini arttırdığı bilinen poliokso ve polietilenglikol sübstitüent olarak biyolojik uygulamalar için oldukça uygundur. Biyolojik uygulamalarda nadir olarak kullanılsa da demir ftalosiyaninler manyetik olarak aktiflerdir ve bu sebeple MRI gibi manyetik görüntüleme uygulamalarında kullanılması öngörülmektedir [2].
Bu çalışmada, suda çözünür monomerik ve mu-nitrido dimerik demir ftalosiyanin kompleksleri sentezlenerek yapıları aydınlatılmıştır. Sentezlenen mu-nitrido kompleksinin manyetik rezonans görüntüleme ajanı olarak kullanılması hedeflenmektedir.

Abstract:
Phthalocyanines play a major role in various considerable applications such as environment and energy owing to their physical and chemical properties, being green chemistry, and being good catalyst molecules. Phthalocyanine complexes that are in the biomolecule class as hemoglobin and chlorophyll molecules are generally biocompatible and non-toxic. These properties make phthalocyanines a target molecule for applications in healthcare [1].
Water solubility is a desirable property for many application areas. However, the synthesis of water-soluble phthalocyanines is quite challenging and laborious. Generally, anionic and cationic groups are substituted to the phthalocyanine macro ring in order to provide water solubility. Conversely, water-soluble neutral groups are very few. However, polyoxo and polyethyleneglycol, which are known to increase circulation lifespan in blood, are quite suitable for biological applications as substituents. Although rarely used in biological applications, iron phthalocyanines are magnetically active and are therefore anticipated to be used in magnetic imaging applications such as MRI [2].
In this study, water-soluble monomeric and mu-nitrido dimeric iron phthalocyanine complexes were synthesized and their structures were elucidated. It is aimed to use the synthesized mu-nitrido complex as a magnetic resonance imaging agent.
Uluslararası ticaret açısından akıllı liman konseptinin değerlendirilmesi
Evaluation of smart port concept in terms of international trade
Yazar: OZAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NURAY TERZİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Denizyolu taşımacılığı diğer taşıma modları ile kıyaslandığında sahip olduğu pek çok pozitif yönü nedeniyle uluslararası ticarette en çok kullanılan taşıma modu olma özelliğine sahiptir. Dünya ticaret hacmi her geçen gün artmakta ve bu artış dünya ticaretinin büyük bir kısmının gerçekleştirilmesini sağlayan denizyolu taşımacılığına olan talebi de artırmaktadır. Denizyolu taşımacılığına olan talepteki artış ise denizyolu taşımacılığının unsurlarından biri olan limanların iş yükünü artırmaktadır. Türkiye açısından da bu durum aynıdır. Türkiye'nin dış ticaret hacmi artmakta ve Türkiye'nin dış ticaretinin büyük bir kısmı denizyolu taşımacılığı ile yapılmaktadır. Dünyada pek çok liman akıllı limanlara dönüşerek artan iş yükünü kolayca yönetmiş ve uluslararası ticaret faaliyetlerinin kesintiye uğramasını engellemişlerdir. Türkiye'de ise akıllı liman konseptine yönelik yeterince girişim olmadığı gözlemlenmektedir. Bu nedenle tezin amacı, uluslararası ticaret açısından akıllı liman konseptinin değerlendirilmesini yapmaktır.

Abstract:
Maritime transport has the feature of being the most used transport mode in international trade due to its many positive aspects compared to other transport modes. The volume of world trade has an upward trend and this upward trend also increases the demand for maritime transport, which carries out a large part of world trade. The increases in the demand for maritime transport increases the workload of seaports, which is one of the elements of maritime transport. This situation is also same for Turkey. Turkey's foreign trade volume has upward trend and a large part of Turkey's foreign trade is carried out by maritime transportation. Many ports in the world have transformed themselves into smart ports therefore they are handling increasing workload easily and they have prevented the interruption of international trade. We observe that there are not enough initiatives for  smart port concept in Turkey. For this reason the aim of the thesis is to evaluate the smart port concept in terms of international trade.
Çağdaşlaşma sürecinde bir ideoloji inşası: Kemalizm (1923-1938)
Construction of an ideology in the process of modernization: Kemalism (1923-1938)
Yazar: ALPER ÖZKÖK
Danışman: DOÇ. DR. MERAL BALCI
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
"Çağdaşlaşma Sürecinde Bir İdeoloji İnşası: Kemalizm (1923-1938)" başlıklı doktora tezinde, cumhuriyetin kuruluşundan Atatürk'ün vefatına kadar olan dönemde Kemalizm'in gelişim süreci incelenmiştir. Tez çalışmasında, öncelikle kavramsal bir çerçeve oluşturularak ideoloji ve modernleşme kavramlarının tanımları ile Türkiye'deki Kemalizm algısı açıklanmıştır. Bir modernleşme ve uluslaşma süreci olarak özetleyebileceğimiz Kemalizm sistemini hazırlayan faktörler Osmanlı dönemindeki reform hareketleri, düşünce hareketleri ve Atatürk'ün düşünceleri üzerinden incelenmiştir. Kemalizm, Atatürk tarafından bir ideoloji şeklinde kurgulanmamış olsa da Atatürk'ün yaşadığı dönem Kemalizm'in bir ideoloji olarak sistemleşmeye başladığı dönemdir. Bu nedenle ilgili dönemde, Kemalizm'in bir düşünce sistemi olarak gelişim süreci gerçekleşen parti kongreleri, Atatürk'ün fikir ve eylemleri ile bu dönemde Kemalizm'e etkisi olan dergiler ve kitaplar üzerinden incelenmiştir. Bu tez çalışması, ideoloji ve modernleşme kavramları hakkında dönemin Kemalistleri ile Atatürk arasındaki görüş farkını ortaya çıkarmaya yönelik bir hipotez üzerinden gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İdeoloji, Çağdaşlaşma, Kemalizm, Milliyetçilik, Demokrasi, Devletçilik.

Abstract:
"Construction of an Ideology in The Process of Modernization: Kemalism (1923-1938)" titled Ph.D. thesis examines the development process of Kemalism from the foundation of the republic to the death of Ataturk. In the thesis, first of all, the definitions of the concepts of ideology, modernization and the perception of Kemalism in Turkey are explained in order to create a conceptual framework. The factors that prepared the Kemalism system, which is a process of modernization and nationalization, were examined through the reform movements and thought movements in the Ottoman period and Ataturk's thoughts. Although Kemalism was not designed as an ideology by Ataturk, the period in which Ataturk lived is the period when Kemalism began to be systematized as an ideology. For this reason, the development process of Kemalism was examined through the party congresses, the ideas and actions of Ataturk, and the journals and books that had an impact on Kemalism in the relevant period. This thesis study was carried out on a hypothesis aimed at revealing the difference of opinion between the Kemalists of the period and Ataturk on the concepts of ideology and modernization.

Keywords: Ideology, Modernization, Kemalism, Nationalism, Democracy, Statism.
5510 sayılı kanuna göre Sosyal Güvenlik Kurumunun üçüncü kişilere rücuu
The recourse of the Social Security Institution against thirdparties in accordance with the law no. 5510
Yazar: NURAY KOVANCI
Danışman: PROF. DR. NURŞEN CANİKLİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hukukumuzda, Sosyal Güvenlik Kurumu sosyal riskin gerçekleşmesi ile birlikte sigortalıya veya sigortalının ölümü hâlinde hak sahiplerine gerekli yardımları yapmakla yükümlü kılınmıştır. Bununla birlikte Kuruma, sigortalı veya hak sahipleri için yaptığı gider ve ödemeler ile sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı gelir ve aylıkları zarar veren sigorta olayının gerçekleşmesinde sorumlu bulunan üçüncü kişilerden talep etme hakkı tanınmıştır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21/4., 39. ve 76/6. maddelerinde Kurumun üçüncü kişilere rücu hakkı düzenlenmiştir. Üçüncü kişiler, kısa vadeli sigorta kolları bakımından iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası (m. 21/4); uzun vadeli sigorta kolları bakımından malullük ve ölüm sigortası (m. 39) ile genel sağlık sigortası (m. 76/6) kapsamında Kuruma karşı sorumlu tutulmuştur.
Kurum üçüncü kişilere rücu hakkını ancak Kanunda belirtilen hâllerde kullanabilir. Rücu hakkının konusu Kanunda belirtilen sosyal sigorta yardımları ile sınırlıdır.

Abstract:
In our legislation, the Social Security Institution are obliged to provide necessary benefits to the insurance holders or the right holders, in case of the death of the insurance holders, with the realization of the social risk. In addition, the Institution is entitled to request the expenses and payments, made to the insurance holders or the right holders, and the incomes and salaries, allowed to the insurance holders or the right holders, from the third parties, who are held responsible from the damaging insurance incident.
Within the provisions of the Articles 21/4, 39 and 76/6 of the Law No. 5510 on Social Insurance and General Health Insurance, the right of recourse of the Institution against the third parties are enacted. The third parties are held responsible to the Institution within the scope of work accident, occupational disease and health insurance in terms of the short-term insurance branches (Article 21/4); invalidity and survivors' insurance in terms of the long-term insurance branches (Article 39) and general health insurance (Article 76/6).
The Institution may only use the right of recourse against the third parties under the conditions, prescribed in the Law. The subject of right of recourse is limited with social insurance assistance, listed in the Law.
Yetişkinlerde iklim değişikliği endişesi, dini başa çıkma ve dindarlık ilişkisi
Relationship between climate change worry, religious coping and religiosity among adults
Yazar: AYŞE BÜŞRA AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. ALİ AYTEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada yetişkinlerde iklim değişikliği endişesi, dini başa çıkma ve dindarlık
arasındaki ilişkisi ve etkileşim incelenmiştir. Bununla beraber araştırmaya yetişkinlerin iklim
değişikliği endişesi, dini başa çıkma ve dindarlık eğilimlerinde cinsiyet, yaş, medeni durum,
eğitim durumu ve sahip olunan çocuk sayısı gibi sosyo-demografik değişkenler de dâhil
edilmiştir. 2022 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında yapılan araştırmaya 279'u kadın, 161'i
erkek toplam 440 yetişkin katılmıştır. Araştırma verileri çevrimiçi anket tekniğiyle toplanmış
ve anket formunda Kişisel Bilgi Formu, İklim Değişikliği Endişesi Ölçeği, Dini Başa Çıkma
Ölçeği ve Dindarlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın temel sorularını cevaplamak amacıyla
t testi, tek yönlü varyans (One-Way ANOVA), Regresyon ve Pearson Korelasyon analizleri
yapılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulgular incelendiğinde Dindarlık ve dini başa çıkma
değişkenleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiş; dindarlık ve iklim değişikliği
endişesi ile dini başa çıkma ve iklim değişikliği endişesi değişkenleri arasında ise istatiksel
açıdan anlamlı ilişkiler tespit edilememiştir.

Abstract:
In this study, the relationship and interaction between climate change worry, religious coping and religiosity in adults were examined. In addition, socio-demographic variables such as gender, age, marital status, educational status and number of children in adults climate change worry, religious coping and religiosity tendencies were also included in the study. A total of 440 adults, 279 women and 161 men, participated in the research conducted in July and August 2022. Research data were collected by online survey technique and Personal Information Form, The Climate Change Worry Scale, Religious Coping Scale and Individual Religiosity Scale were used in the questionnaire. In order to answer the basic questions of the research, t-test, one-way variance (One-Way ANOVA), Regression and Pearson Correlation analyzes were performed. When the findings obtained as a result of the research were examined, a positive and significant relationship was found between the variables of religiosity and religious coping; No statistically significant relationships were found between religiosity and climate change worry and religious coping and climate change worry variables.