Sigara içen ve içmeyen bireylerin stresle başa çıkma tutumlarının ve psikolojik dayanıklılıklarının karşılaştırılması
Comparison of stress-talking attitudes and psychological resistance of individual smoking and non-smoking individuals
Yazar: GÜLŞEN YAYLALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Başa çıkma = Coping ; Depresyon = Depression ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, sigara içen ve içmeyen bireylerin stresle başa çıkma tutumlarının ve psikolojik dayanıklılıklarının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi'nde 1 Mart 2019 – 1 Haziran 2019 tarihleri arasında Sigara Bırakma Polikliniği'nde gerçekleştirildi. Çalışmada cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, sigaraya başlama yaşı, sigaraya başlama nedeni, sigara kullanım süresi gibi değişkenleri ölçmek amacıyla bireysel bilgi formu hazırlanmıştır. Bireysel bilgi formuna ek olarak; Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Ki-kare ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamaları sigara içen grupta (n=300)  41,44±12,43 iken içmeyen grupta (n=150)34,97±11,21'dir. Tüm katılımcıların %50,9'u kadın, %49,1'i erkektir. Sigara içen katılımcıların sigaraya başlama yaşları 18,19±5,26, içilen sigara miktarı 23,29±10,95 adet/gün, sigara içme süreleri 22,72±12,14 yıl ve en uzun bırakma süresi 268,84±610,42 gündür. Sigara içen katılımcılarda sigara içmeyi en çok tetikleyen durumlar stres olarak bulunmuştur (% 21,30). Anksiyete ve Depresyon Ölçeği bulgularına göre; Anksiyete skoru sigara içen grupta 8,15±4,18, sigara içmeyen grupta 7,65±4,32 olarak bulunmuştur (p>0,05). Depresyon skoru ise sigara içen grupta 7,52±4,25 iken sigara içmeyen grupta 6,08±4,62'dir (p<0,05). Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği bulgularına göre; toplam puanda ve "yapısal stil" alt boyutu hariç tüm alt boyutlarda sigara içen gruptaki bireylerin aldıkları puanlar, sigara içmeyen gruptaki bireylerin aldıkları puanlara göre anlamlı olarak yüksek çıkmıştır (p<0,05). Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği alt boyut puanlarına göre; sigara içen grubun Kendine güvenli yaklaşım,iyimser yaklaşım ve sosyal  
destek arama yaklaşımı alt boyut puanları sigara içmeyen gruptan daha yüksek saptanmıştır (p <0,05).
Sonuç: Bu çalışmada sigara içen ve içmeyen bireylerin stresle başa çıkma tutumlarının ve psikolojik dayanıklılıklarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Buna göre, sigara içenlerin depresyon skoru (7,52±4,25), sigara içmeyenlerden (6,08±4,62) daha yüksek bulunmuştur (p=0,001). Katılımcılara uygulanan Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği'nin alt boyutları ele alındığında; sigara içen kullanıcıların aile ve sosyal alt boyutlarını daha çok kullandığı saptanmıştır. Bu durum, sigara içen kullanıcıların stresle baş edebilmek için çevrelerinden destek görmek istediği şeklinde yorumlanabilir. Bu sonuçtan yola çıkılarak; yakın çevrede veya ailede stres altında olduğu gözlenen bireylere gerekli destek verilmeli ve sigaranın stres kontrolünde bir rolünün olmadığı bireylere aktarılmalıdır. Ayrıca stresle başa çıkmak için yapılması gereken faaliyetleri anlatan eğitim programları düzenlenmeli ve her yaştan bireylerin katılımı sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Depresyon, Stres, , Anksiyete, Sigara, Psikolojik Dayanıklılık

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to compare the attitudes and psychological resilience of smokers and non-smokers to cope with stress.
Method: This study was performed in Istanbul Medeniyet University Goztepe Research and Teaching Hospital between 1 March 2019 and 1 June   2019 by the Smoking Cessation Clinic and Department of Family Medicine. In this study, a personal information form prepared for the purpose of measure some variables like gender, age, education level, marital status, age at onset of smoking, reasons to start smoking, time of smoking. In addition to the personal information form; Anxiety and Depression Scale, Psychological Resilience Scale for Adults, Stress Coping Styles Scale used. In the analysis of the obtained data as well as descriptive statistics Chi-Square and Mann-Whitney U test were used.
Results: While the average age of the participants was 41.44 ± 12.43 in the smoking group (n = 300), it was 34.97 ± 11.21 in the non-smoking group (n = 150). 50.9% of all participants are women and 49.1% are men. Smoking start age of the participants was 18.19 ± 5.26, the amount of cigarettes smoked 23.29 ± 10.95 pieces / day, smoking times 22.72 ± 12.14 years and the longest quit time 268.84 ± 610, for 42 days. The most triggering conditions for smoking among the participants who smoke were found to be stress (21,30%). According to the findings of Anxiety and Depression Scale; Anxiety score was found to be 8.15 ± 4.18 in the smoker group and 7.65 ± 4.32 in the non-smoker group (p> 0.05). While the depression score was 7.52 ± 4.25 in the smoker group, it was 6.08 ± 4.62 in the non-smoker group (p <0.05). According to the findings of the Psychological Resilience Scale for Adults; the scores of individuals in the smokers group in all sub-dimensions except for the "structural style" sub-dimension were significantly higher than the scores in the non-smoker group (p <0.05). According to the sub-dimension scores of the Stress Coping Styles Scale; The Self-Safe Approach, Optimistic Approach, and Social Support Seeking  
Approach subscale scores of the smoker group were higher than the non-smoker group (p <0.05).
Conclusion: In this study, it was aimed to compare the attitudes and psychological resilience of smokers and non-smokers to cope with stress. Accordingly, smokers' depression score (7.52 ± 4.25) was higher than non-smokers (6.08 ± 4.62) (p = 0.001). When the sub-dimensions of the Psychological Resilience Scale for Adults and the Styles of Coping with Stress Scale applied to the participants are considered; It was determined that smoker users mostly use their family and social sub-dimensions. This situation can be interpreted as smoker users want support from their environment in order to cope with stress. Based on this result; Individuals who are observed to be under stress in the immediate environment or in the family should be given the necessary support and should be transferred to individuals who do not have a role in smoking stress control. In addition, training programs describing the activities to be done to deal with stress should be organized and participation of individuals of all ages should be ensured.
Keywords: Depression, Stress, Anxiety, Smoking, Psychological Resilience