İlkokul bütünleştirme sınıflarına devam eden öğrencilere yönelik sosyal beceri eğitim programı hazırlama sürecinin incelenmesi
Examination of the process of preparing social skills education program for students in primary school inclusion classes
Yazar: EBRU YALÇINTUĞ
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRGÜR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bütünleştirme = Inclusion ; Eylem araştırması = Action research ; Eğitim programları = Education programs ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü sınıflarda sadece öğrencilerin aynı ortamda olması yeterli görülmemekte, ayrıca öğrencilerin sınıfa kabullerinin sağlanması ve aidiyet duygularının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu ortamlarda eğitim gören özel gereksinimli, yabancı uyruklu ve risk grubunda bulunan öğrencilerin kendilerini ifade etme, ilişki kurma gibi birçok sosyal beceri alanında sorunlar yaşaması bütünleştirmenin temellerinden biri olan kabul ve aidiyet durumunun önünde bir engel olarak görülmektedir. Bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü ilkokul sınıflarında eğitim gören öğrencilerin sosyal becerilerini geliştirmek adına hazırlanacak bir sosyal beceri eğitim programının geliştirilmesi ve uygulanması sürecinin incelenmesinin amaçlandığı bu araştırmada, ilkokul öğrencileri çalışılmıştır. Programın geliştirilmesi için öncelikle gözlemler, görüşmeler ve sosyometri aracılığıyla veriler toplanmış, buradan elde edilen bilgilerle öğrencilerin empati, iş birliği, oyun oynama, kurallara uyma gibi çeşitli becerilerini geliştirmeye yönelik, öğretimlerin yapıldığı ve uygulamaya dayalı bir program geliştirilmiştir. Uygulama süreci derslerde çekilen videolar, öğretmenlerle yapılan görüşmeler ve öğrencilerin doldurduğu sosyometri formlarıyla incelenmiştir. Yapılan bu incelemeler sonucunda ulaşılan bulgular, öğrencilerin süreçte hedeflenen davranışları geliştirdiklerini, sınıf içi kabul ve grup içi etkinliklerde tercih edilmelerin arttığını ve öğrencilerin birbirleriyle iletişimlerinin geliştiğini göstermektedir.

Abstract:
In the classrooms where inclusion practices are carried out, it is not enough for the students to be in the same environment, but it is also necessary to ensure the acceptance of the students to the class and develop their sense of belonging. In case that students with special needs, foreign students and student at risk group who study in these settings experience problems in many social skills areas such as expressing themselves, establishing relationships is seen as an obstacle to acceptance and belonging, which is one of the foundations of iinclusion. In this research, which aimed to examine the development and implementation of a social skills training program to be prepared in order to improve the social skills of students studying in primary school classes was studied in a primary school where inclusion practices is carried out.  In order to develop the program, first of all, data were collected through observations, interviews and sociometry, and with the information obtained from these sources, a program based on teaching and practice was developed to improve students' various skills such as empathy, cooperation, playing games, and adapting the rules. Practices were implemented with activities held once a week for 20 weeks. The implementation process was examined with the videos taken in the lessons, the interviews with the teachers and the sociometry forms filled by the students. The findings obtained as a result of these examinations show that the students developed the targeted behaviors in the process, acceptance and preference in the classroom increased, and communication of the students with each other improved.