Türkiye'de klinik psikologların erken mesleki deneyimlerini anlamak üzerine nitel bir çalışma
A qualitative research on understanding the early period of professional experiences of turkish clinical psychologists
Yazar: CEREN OLCAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KAHRAMAN
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik denetim = Clinical supervision ; Psikoterapist = Psychotherapist

Özet:
Türkiye'deki klinik psikologların ihtiyaç ve kaynaklarını tespit edebilmeye yönelik araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmada karma desen yöntemi ile klinik psikologların yaşadıkları zorluklar, lisanüstü eğitimlerini nasıl değerlendirdikleri, zorluklarla ne şekilde baş ettikleri ve gelecekle ilgili önerileri hakkında bilgi edinmek amaçlanmaktadır. Farklı deneyim sürelerine sahip klinik psikologlarla yapılan bu araştırmanın hem alana yeni girecek klinik psikolog adaylarına rehber hem de bu alandaki uygulamaları değiştirme gücü olan yetkililere sorunlar ile ilgili veri sağlayan bir kaynak olabileceği umulmaktadır. İki bölümden oluşan araştırmanın birinci bölümünde Türkiye'de aktif olarak çalışmakta olan klinik psikologlardan bilgi formu, anket ve iş tatmin ölçeği aracılığıyla veriler elde edilmiştir. Deneyim süresine bakılmaksızın klinik psikologlardan toplanan bu veriler, kişilerin meslek tanımları, mesleki zorluk algıları, iş tatmini puanları ile ilgili genel bilgiler içermektedir. Verileri analiz etmek amacıyla içerik analizi, t-testi ve Mann Whitney U analizi kullanılmıştır. İçerik analizi, katılımcıların meslek tanımlarını, meslek hayatında yaşadıkları zorlukları ve alandan beklentilerini ortaya koymaktadır. Mesleki zorluk algıları, alandaki deneyim süreleri açısından incelenmiştir. İş tatmini puanları, süpervizyon alıp almamak, kullanılan psikoterapi yöntemi, yüksek lisans programının tezli ya da tezsiz olması açısından oluşturulan gruplar arasında analiz edilmiştir. Gruplar arasında iş tatmini puanları açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde meslek alanında iki-dört yıllık deneyimi olan ve psikoterapist olarak çalışan 10 klinik psikologla çevrimiçi olarak görüşmeler yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış açık uçlu sorulara verilen cevaplar tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda 4 ana tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Oluşturulan temalar (i) Erken mesleki yaşamdaki zorluklar (ii) Kolaylaştırıcılar (iii) Beklentiler (iv) Pandemiyle değişen psikoterapi'dir. Araştırmanın bu bölümünde nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz yönteminin kullanılmasının, klinik psikologların eğitim süreçlerinin, mesleği pratik ettikleri bağlamın ve tüm bu sürecin kişisel olarak onlara yaşattığı duygusal deneyimin çok boyutlu olarak anlaşılabilmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
There are limited number of studies which aims to determine clinical psychologists' sources and needs in literature. This research is put in practice with a mixed-methods reasearch design to comprehend the early period of professional experience of Turkish Clinical Psychologists and to understand how they review the years between their education period and early years of profession. The study anticipates to be a source for both the new coming clinical psychologist candidates and the authorities who have the power to change the present practices. In this sense, it is thought that the study will be a contribution to the literature. In the first section of the research, the data is gathered from clinical psychologists who are actively practicing (without any interval condition for duration of work) in Turkey, via information form, survey, job satisfaction scale and open ended questions. The data is analized with both quantitative (t-tests) and qualitative methods (content analysis). Results inform us about participants' description of profession, perception of professional challenges and work satisfaction scales. No significant difference is found between groups with more experince (four years and more) and with less experience (less than four years) about the perception of professional challenges and job satisfaction scales. In the second part of the research 10 clinical psychologists have been interviewed online (with open ended questions) and thematic analysis was applied to the collected data. As a result, four main themes and their sub-themes were generated. The four themes are (i) Challenges of early professional life (ii) The facilitators (iii) Suggestions (iv) Changes in psychotherapy with the (corona virus) pandemic.