Diyarbakır ve çevresindeki petrol sahalarının üretim açısından değerlendirilmesi
The evaluation of oil fields in and around Diyarbakir in terms of production
Yazar: RIFAT BÜLBÜL
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN KAVAK
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering ; Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği = Petroleum and Natural Gas Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı Diyarbakır'da çıkarılan petrolün kimyasal yapsıyla üretim formasyonlarını karşılaştırmak ve suyun içeriğindeki yüzey ekipmanlarına zarar verebilecek çözünmüş gazların oranlarını tespit etmektir. Bu kapsamda Diyarbakır ve çevresinde bulunan petrol sahalarındaki toplam 19 kuyudan ve 6 petrol-su ayrışım istasyonundan numuneler alınmıştır. Petrol numunelerinde yapılan yoğunluk analizi sonucu sahaların yoğunluk dağılımı ortaya koyulmuştur. Petroldeki nikel-vanadyum (Ni/V) oranının sırayla en yüksek Karadut karmaşığı (2,06)> Derdere-Sayındere (1,31)>Sabunsuyu-Derdere (1,14)> Derdere (0,78) formasyonlarında olduğu belirlenmiştir. Kükürt tayini ile KP-2 ve IP-1 numunelerinin yüksek oranda kükürt ihtiva ettiği görülmüştür. Petrol tuzluluğu açısından formasyonlar; Karadut karmaşığı (25 ptb)>Sabunsuyu-Derdere (24,5 ptb)>Derdere-Sayındere (5,4 ptb)>Derdere (4,7 ptb)  şeklinde sıralanmıştır. 
Alınan su numunelerinin ekipmanlara zarar verebilecek çözünmüş gaz oranları tayin edilmek üzere yapılan klorür tuzluluğu analiziyle KW-2 ve KW-6 kuyularında yüksek tuzluluk gözlenmiştir, çözünmüş karbondioksit miktarının KW-2 kuyusunda ve IW-2 istasyonunda yüksek olduğu görülmüştür. KW-12 kuyusunda yüksek çözünmüş oksijen oranı (6-8 ppm) tespit edilmiştir. Korozif ve zehirli gaz olan kükürtün KW-8 ve KW-9 kuyularında (6-7 ppm) diğer kuyulara nazaran daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu veriler ışığında oluşabilecek korozyon riskinin yüksek olduğu kuyular tespit edilerek çözümler sunulmuştur.
Anahtar kelimeler: Petrol, Diyarbakır, Korozyon, Su Tuzluluğu,  Rezervuar Suyu, Mardin Grubu

Abstract:
The aim of this study is to compare the chemical structure of the oil produced in Diyarbakır with the production formations and to determine the proportions of dissolved gases in the water which may damage the surface equipment. In this context, samples were taken from 19 wells and 6 oil-water separation stations in the oil fields in and around Diyarbakır. The density analysis of the oil samples showed the density distribution of the fields. The highest nickel-vanadium (Ni / V) ratio in petroleum was found to be the highest in the Karadut complex (2,06)> Derdere-Sayındere (1,31)> Sabunsuyu-Derdere (1,14)> Derdere (0.78) formations. Sulfur determination showed high sulfur content of KP-2 and IP-1 samples. Rank of formations in terms of petroleum salinity; Karadut complex (25 ptb)> Sabunsuyu-Derdere (24.5 ptb)> Derdere-Sayındere (5.4 ptb)> Derdere (4.7 ptb).
Analyzes were carried out to determine the dissolved gas ratios of the water samples that could damage the equipment. Chloride salinity analysis showed high salinity in KW-2 and KW-6 wells, the amount of dissolved carbon dioxide was found to be high in KW-2 well and IW-2 station. High dissolved oxygen content (6-8 ppm) was determined in KW-12 well. Sulfur, which is corrosive and toxic gas, was higher in KW-8 and KW-9 wells (6-7 ppm) compared to other wells. As a result, wells with high corrosion risk were identified and solutions were presented.
Keywords: Petroleum, Diyarbakır, Corrosion, Salinity, Reservoir Water, Mardin Group