COVİD-19 geçiren çocukların ve ebeveynlerinin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of the Quality of Life of Children Who Have Had COVID-19 and Their Parents
Yazar: YASİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. VEYSEL NİJAT BAŞ ; DR. DAMLA GEÇKALAN
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk büyütmede ebeveynin rolü = Parenting ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Amaç: Küresel ölçekte, olumsuz sağlık sonuçları ve ölümlerle sonuçlanan COVID-19, yaş ayırt etmeksizin çocukları da etkilemiştir. Artan ebeveyn stresinin yanı sıra endişeler, belirsizlikler, günlük alışkanlıklarda önemli değişiklikler ve fiziksel ve sosyal sınırlandırmaların bir sonucu olarak yaşam kaliteleri etkilenmiştir. Benzer şekilde ebeveynlerin hastalığa yakalanmama ve koruma, çocukları üzerindeki artan sorumlulukları, ekonomik refahın sağlanması gibi streslere maruz kalmış ve yaşam kaliteleri bozulmuştur. Bu çalışmamızda COVİD-19 geçiren 8-17 yaş çocukların ve ebeveynlerinin yaşam kalitesini değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç Ve Yöntem: Çalışmaya, 8-17 yaş aralığındaki toplam 231 COVİD-19 tanılı çocuk ve onların ebeveynleri dahil edildi. Kontrol grubu, aynı yaş grubundaki 176 sağlıklı ve gönüllü çocuk ve onların ebeveynlerinden oluşturuldu. Çocukların yaş grupları, cinsiyet dağılımları ve ailelerin eğitim düzeyleri gibi demografik özellikler ve aktif enfeksiyon ve devam eden süreçteki şikayetleri sorgulandı. Pediatrik Yaşam Kalitesi Ölçeği olan PedsQLTM Versiyon 4.0 Türkçe versiyonu ve aile etki ölçeği ebeveyn raporu ( PedsQLTM Family impact Module ) uygulandı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen COVİD-19 tanılı çocukların akut enfeksiyon döneminde yaklaşık yarısının halsizlik şikayeti belirttiği ve en sık devam eden semptomun da halsizlik olduğu saptandı. Ayrıca dikkat eksikliği, okul başarısında düşme gibi psikososyal şikayetlerde gözlendi. PEDSQL anketlerinin sonucunda, COVID-19 enfeksiyonunun ve pandemi sürecinin çocuklar ve ebeveynler üzerinde belirgin etkileri olduğu tespit edildi. COVİD-19 geçiren çocukların yaşam kalitesinde anlamlı bir düşüklük saptansa da kontrol grubunun da yaşam kalitesi düşük gözlendi. Ebeveynlerin yaşam kalite düzeylerinde de belirgin düşüklük mevcuttu. Ancak kontrol grubu ve COVİD-19 geçiren çocukların ebeveynleri arasında anlamlı bir fark saptanmadı.  
Sonuç: COVİD-19'un ve pandemi sürecinin çocukların ve ebeveynlerinin yaşam kalitesini etkilediği gösterilse de daha sağlıklı veriler elde edilebilmesi için daha geniş kapsamlı ve çok merkezli destekleyici çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Pandeminin yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerinin gelecek dönemlerde daha az düzeylere düşürülmesi açısından ailelerin ve çocukların psikososyal yardımların sağlık politikası uzmanları taraffından desteklenmesini önermektedir. 

Anahtar kelimeler: COVİD-19; Çocuk; Ebeveyn; PEDSQL

Abstract:
Aim: Globally, COVID-19, leading to adverse health outcomes and deaths, has impacted children indiscriminately. Amidst increased parental stress, concerns, and daily routine changes due to the pandemic, both children and parents experienced diminished quality of life. This study aims to assess the quality of life in children aged 8-17 who contracted COVID-19 and their parents.
Materials And Methods: The study encompassed 231 children diagnosed with COVID-19 and their parents. A control group comprised 176 healthy children and their parents. We considered demographic features, and active infection complaints, and used the Turkish PedsQLTM Version 4.0 and the Family Impact Module for evaluation.
Results: About half of the children showed fatigue during acute infection, and the most common ongoing symptom was fatigue. Psychosocial issues like attention deficit and declining school performance were observed. The surveys revealed the pandemic and infection notably affected the life quality of children and parents. Despite a significant decline in life quality among COVID-19 patients, the control group also showed lowered levels. A significant quality of life reduction was observed in parents, yet no notable difference between the control group and parents of infected children.
Conclusion: While COVID-19 and the pandemic have affected children's and parents' life quality, we believe comprehensive multi-centered studies are crucial for more accurate data. We recommend psychosocial support for families and children by health policy experts to mitigate the pandemic's adverse effects on life quality in the future.

Keywords: Children; COVID-19; Parents; PEDSQL