Meme kanserli hastalarda cerrahi tedavi öncesi ve sonrası anksiyete ve depresyon düzeyi
Anxiety and depression levels in patients with breast cancer before and after surgical treatment
Yazar: MÜNEVVER TÜNEL
Danışman: PROF. DR. YUNUS EMRE EVLİCE
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Depresyon = Depression ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Amaç: Meme kanserli hastaların cerrahi tedavi öncesi, cerrahi tedavi sonrası erken ve geç dönem anksiyete, depresyon düzeyini değerlendirmektir.Yöntem: Yeni tanı almış meme kanserli 34 kadında gerçekleştirilen ileriye dönük bir çalışmadır. Hastaların anksiyete ve depresyon düzeyleri cerrahi tedavi öncesi, cerrahi tedavi sonrası erken (1-3 ay) ve geç dönem (9-12 ay) olmak üzere üç kez değerlendirildi. Verilerin toplanmasında, Sosyodemografik veri formu, Psikiyatrik Hastalıkların Tanı ve Sınıflandırılması El kitabı-IV'e göre eksen I bozuklukları için yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği, Durumluk/Sürekli Kaygı Envanteri, Ruhsal Belirti Tarama Listesi, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği kullanıldı.Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 47,76±11,72 yıldır. Hastaların %82,4'ü kemoterapi, %41,2' si radyoterapi aldı. Cerrahi tedavi olarak hastaların %91,2'sine mastektomi, %8,8' ine lumpektomi yapıldı. Cerrahi tedavi öncesi anksiyete ve depresyon düzeylerinin, tedavi sonrası erken ve geç dönemden daha yüksek, tedavi sonrası erken dönemdeki anksiyete ve depresyon düzeylerinin de, tedavi sonrası geç dönemden daha yüksek olduğu saptandı. Kemoterapi alan grupta, almayan gruba göre; Hamilton depresyon (2. ve 3. vizitte), Hamilton anksiyete (3. vizit), durumluk kaygı (3. vizit), süreklilik kaygı (2. vizitte)ölçeklerinde istatistiksel olarak anlamlı yükseklik vardı(p<0,05). Mensturasyonu olanlarla olmayan grup karşılaştırıldığında; menstruasyonu olanlarda, 1. vizitte durumluk kaygı ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik saptandı (p<0,05). Hastaların%17,6'sında ailede ruhsal hastalık ve meme kanseri öyküsü vardı. Ailesinde meme kanseri öyküsü olan grupta (%17,6) durumluk ve süreklilik kaygı ölçeklerinde 1. ve 2. vizitte istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik saptandı. Radyoterapi alan grupla almayan, 40yaş? ve 40yaş> grup, lumpektomi ve mastektomi yapılan gruplar karşılaştırıldığında anksiyete ve depresyon düzeyleri arasında anlamlı bir fark yoktu.Sonuç: Hastaların anksiyete ve depresyon düzeyleri zaman içerisinde azalsa da tanıdan itibaren ve tedavi sürecinde saptanan oranlar, hastaların psikiyatrik yardıma ihtiyacı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to evaluate the level of depression and anxiety at before, early and late phase of surgical treatment in patients with breast cancer.Method: This is a prospective study performed with 34 women who had newly diagnosed breast cancer. Depression and anxiety level of patients were assessed before, early (1-3th month) and late (9-12th month) phase of surgical treatment. Socio-demographic data form, Clinical Interview Scale structured for Axis-I disorders according to Manual of Diagnosis and Classification of Psychiatric Diseases-IV, State and Continuity Anxiety Inventory, Psychological Symptom Checklist, Hamilton Depression and Anxiety Graduation Scale were used for the collection of data.Results: The average age was 47,76±11,72 years. Chemotherapy and radiotherapy were administered to the patients in proportion to 82,4% and 41,2% respectively. Mastectomy and lumpectomy was performed to 91,2% and 8,8% of patients, respectively. Anxiety and depression levels before surgical treatment were higher than levels of early and late period after surgical treatment. Also, anxiety and depression levels of early period after surgical treatment were higher than late period of surgical treatment. Statistically important height could be detected in patients whom administered chemotherapy with respect to Hamilton Depression (2th and 3th visit), Hamilton Anxiety (3th visit), State Anxiety (3th visit) and Coninuity Anxiety (2th visit) scales (p<0,05). Statistically important height was detected in State Anxiety Scale at first visit in patients who had mensturation by comparison with who did not have mensturation (p<0,05). 17,6% of patients had family history of psychiatric disorders and breast cancer. Statistically important height was detected at State and Continuity Anxiety Scale between first and second visit in patient with family history of breast cancer (p<0,05). There was no statistically important differences between the anxiety and depression levels in comparison groups of applied and non-applied radiotherapy, under and over age of 40, performed lumpectomy and mastectomy.Conclusion: Also, anxiety and depression levels of patients decrease in the course of time, detected rates from diagnosis and during the treatment showed that the patients were in needed of psychiatric support.