İdare Hukukunda tahkim yolu
The Arbitration way in Administrative law
Yazar: DERYA DEVİNER ERGUVAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELTEM KUTLU GÜRSEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Tahkim = Arbitration ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; Yönetim sözleşmesi = Management contract ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
İdare Hukuku'nda tahkim yolunun mümkün olup olmayacağı sorunu Cumhuriyet'in ilk yıllarından bu yana karşımıza çıkan bir konu olagelmiştir. Bu sorun dünyada ağırlık kazanan küreselleşme eğilimi ve bunun yerel hukuklara yansıyan özelleştirme yaklaşımı ile, özellikle 90'lı yıllarda İdare Hukuku gündeminde yap-işlet-devret modeli merkezli olarak önemli bir yer tutmuştur. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay içtihatlarıyla tahkim aleyhine sonuçlanan bu tartışma süreci, 1999 yılına gelindiğinde, Anayasa'da yapılan değişiklikler çerçevesinde İdare Hukuku'nda tahkim yolunun anayasal dayanağı bulunan bir hukuki kavram halini almasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Biz de bu çalışmamızda, yarattığı tartışmalar itibariyle eski sayılabilecek, başta Anayasa olmak üzere pozitif hukuktaki düzenlemeleriyle ise İdare Hukuku'nda oldukça yeni olan bu konuyu incelemeye çalıştık. Birinci bölümde, tahkimin hukuki uyuşmazlıkları çözmede alternatif bir yöntem olduğu gerçeğinden hareketle, öncelikle idari uyuşmazlıkların neler olduğu ve İdare Hukuku'nda bu uyuşmazlıkların çözümünde hangi yöntemlerin kabul edildiği konusuna değinmeyi uygun bulduk. Bunu gerçekleştirebilmek için de, kabul etmiş olduğumuz ve bir Kıta Avrupası Sistemi olan "İdari Rejim" sistemi bünyesinde, İdare Hukuku, İdari Yargı, idari işlem, idari eylem ve idari sözleşmelerin özelliklerini, konumuza altyapı sağlayacak derecede incelemeye çalıştık. İkinci bölümde ise, ilk olarak tahkim kurumunun ne tür bir uyuşmazlık çözme yöntemi olduğu ve çeşitlerinin neler olduğu konusu üzerinde durduk. Ardından tezimizin esas konusunu oluşturur bir şekilde, Anayasa değişikliği öncesinde İdare Hukuku sistemimizde tahkim yolunun mevcut olup olmadığı sorusunun yanıtını aradık. Bununla bağlantılı olarak da, başta Anayasa değişikliklerini yaratan nedenler olmak üzere, değişikliğin getirdiği yeni sistem ve bu sistemin İdare Hukuku sistemimizde doğurduğu sonuçların değerlendirmesini amaçladık. Bunu yaparken, yeni sistemin özellikle İdare Hukuku'nun kendine özgü konumu ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarıyla İdari Yargı'nın görev alanına verilen anayasal anlam üzerinde durmaya çalıştık.

Abstract:
Whether arbitration is feasible in Administrative Law has been a subject of discussion since the first years of the Republic. With the growing trend of globalisation and privatisation -which is a projection of globalisation on local law- the concept of arbitration, with a focus on build-operate-transfer model, has taken an important place in 1990's Administrative Law. With the jurisprudence of the Constitutional Court and the Council of State, this period of discussion ended to the disadvantage of arbitration. However, in 1999, within the framework of constitutional amendments, the method of arbitration has turned into a legal concept, which found support in the Constitution. In this study, the concept of arbitration, which is considered to be an old topic in terms of the discussions that it has created, yet quite a new topic in terms of the adjustments in positive law, will be analysed. Considering the fact that arbitration is an alternative method in solving administrative disputes, the first chapter explores what an administrative dispute is and what methods are accepted in Administrative Law to overcome these disputes. Thus, in order to form the basic of the topic, the aim is to examine features of Administrative Law, Administrative Tribunals, administrative act and activities and administrative agreements within the context of "Administrative Regime" which is a Continental European system Turkey has adopted. In the second chapter, the emphasis is on topics such as what type of dispute settling method arbitration is and what types of arbitration methods exist. Following this, as the focal point of this study, the question whether arbitration method existed in Turkish Administrative Law system before constitutional amendments has been addressed. In addition to that, causes underlying the constitutional amendments, the new system that the amendments have brought about, and the implications of this system on Turkish Administrative Law have been examined. While examining the new system, a special emphasis is placed on characteristics of Administrative Law and constitutional meaning that jurisprudence of the Constitutional Court has assigned to the field of jurisdiction of Administrative Tribunals. VI