Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde öz-düzenleme temelli bilişsel psikoeğitim programının duygu düzenlemeve öz-yeterliğe etkisi
The effect of self-regulation based cognitive psychoeducation program on emotion regulation and self-efficacy in adolescent with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: ZEYNEP SÖKMEN
Danışman: PROF. DR. SEMRA KARACA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Öz-Düzenleme Temelli Bilişsel Psikoeğitim Programının Dikkat
Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuolan ergenlerde duygu düzenleme ve öz-yeterlik üzerine
etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Ön test-son test kontrol gruplu, izlemli randomize deneysel desen kullanılan
bu araştırmanın örneklemini bir devlet hastanesinin çocuk ve ergen ruh sağlığı polikliniği
tarafından takip edilen ergenler oluşturdu. Veriler parametrik ve parametrik olmayan analizler
ile değerlendirildi.
Bulgular: Öz-Düzenleme Temelli Bilişsel Psikoeğitim Programına katılan ergenlerin girişim
öncesi, girişimden hemen sonra ve 6 ay sonraki ölçümlerden aldıkları içsel işlevsel duygu
düzenleme alt boyut puan ortalamalarında anlamlı bir artma olduğu saptanmıştır (p < 0.05).
Psikoeğitim programına katılan ergenlerin girişim öncesi ve girişimden 6 ay sonraki
ölçümlerden aldıkları dışsal işlevsel duygu düzenleme alt boyut puan ortalamalarında da
anlamlı bir artma olduğu saptanmıştır (p < 0.05). Psikoeğitim programına katılan ergenlerin
girişim öncesi ve girişimden 6 ay sonraki ölçümlerden aldıkları içsel işlevsel olmayan ve dışsal
işlevsel olmayan duygu düzenleme alt boyut puan ortalamalarında azalma tespit edilmiştir.
Müdahale grubundakilerin 6 ay sonraki ölçümlerden aldıkları puan ortalamalarının kontrol
grubundakilere göre anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır (p < 0.05). Psikoeğitim
programına katılan ergenlerin girişim öncesi ve girişimden 6 ay sonraki ölçümlerden aldıkları
öz-yeterlik puan ortalamaları arasında anlamlı bir artma olduğu saptanmıştır (p < 0.05).
Sonuç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuolan ergenlere uygulanan Öz-Düzenleme
Temelli Bilişsel Psikoeğitim Programının ergenlerin duygu düzenleme ve öz-yeterlik
düzeylerini arttırmada etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
Aim:This study aimed to determine the effect of Self-Regulation Based Cognitive Psychoeducation Program on emotion regulation and self-efficacy in adolescent with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and receiving medication.
Material and Methods:The sample of this study with control group and pre-test, post-test and follow-up randomized experimental design consisted of children followed in the child and adolescent mental health outpatient clinic of a state hospital. The data were evaluated by parametric and non-parametric analyses.
Results:A statistically significant increase was determined in the internal functional emotion regulation mean scores of adolescent, who participated in the Self-Regulation Based Cognitive Psychoeducation Program,measured before, immediately after, and 6 months after the intervention (p < 0.05). A statistically significant increase was also found in their external functional emotion regulation mean scores measured before and 6 months after the intervention (p < 0.05). In addition, a statistically significant difference was found between theirinternal dysfunctional and external dysfunctional emotion regulation mean scores measured before and 6 months after the intervention; however, the mean scores of those in the control group 6 months after the intervention were higher than those in the intervention group (p < 0.05). Furthermore, there was a statistically significant increase in their self-efficacy mean scoresmeasured before and 6 months after the intervention (p < 0.05).
Conclusion:The Self-Regulation Based Cognitive Psychoeducation Program was found be effective in increasing the levels of emotion regulation and self-efficacy in adolescent with ADHD.