Osmanlı arşiv belgelerine göre Bandırma ve çevresinde asayiş olayları (1914-1922)
Public order incidents in Bandırma and its surroundings according to Ottoman (1914-1922)
Yazar: OKTAY FERİK
Danışman: DOÇ. DR. SERAP TOPRAK
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Asayiş her devletin olduğu gibi Osmanlı Devleti'nin de dâhildeki huzuru temin noktasında ve kamu düzenini sağlamak açısından en önemli meselelerinden biridir. Özellikle savaşların ağır yükü altında günden güne sarsılan devletin, disiplinini kaybeden kurumları yeniden onarmak bu marifetle güvenlik ve emniyeti tesis etmek ve halkın nazarında otoritesinin sarsılmasına meydan vermemek adına yoğun bir mesai ve gayret içine girişmiştir. Bununla beraber kaybedilen savaşlar sonucunda sınır hatlarının devamlı olarak geriye doğru hareketi orduların sürekli ricat etmesi savaşın arka planında kalan şehirlerin psikolojisine de etki etmiş tabiat boşluk kabul etmez darbımeselinden mülhem kaybolan otoritenin yerine yerel pek çok meşru olmayan güç konumlanmıştır. Tarihsel süreç içerisinde Bandırma devamlı göçlerle nüfusu hızla artan ve konumu dolayısıyla stratejik önem arz eden kilit bir mevkie yükselmiştir. Hali hazırda bünyesinde demografik olarak çok farklı milleti toplamış olan şehir gelen muhacirlerle kozmopolit yapıya kavuşmuştur. Bu çok kültürlü ve etnik unsurlu yapı savaş yıllarında birlikte yaşama beceresini bozmuş yerini bölgesel güç mücadelelerine bırakmıştır. Çalışmamızda özellikle Bandırma ve çevresindeki etnik kökenli bölgesel güç savaşlarının eşkıya ve çeteler eliyle bölgenin asayişini nasıl tehdit ettiğini, işgal güçleriyle bu tür olayların daha da arttığını ve devletin kaybolan merkezi otoritesinin halkı çete liderlerine ve eşkıya başlarına mahkûm ettiği görülmektedir. Bütün bunlarla birlikte suç türlerinin savaşın ilk yıllarından sonuna kadar evrilerek nitelik bakımından ağırlaştığı, adi suçların daha az belgelere yansıdığı, asker firarilerinin Bandırma ve bölgesinde de sorun teşkil ettiği anlaşılmaktadır. Çalışmamız Bandırma ve çevresinin asayişi ile ilgili 1914-1922 yılları arasına ışık tutmak ve bölgenin yakın tarihine katkı sunmak amacıyla yapılmıştır.

Abstract:
Public order is the most important topic for the Ottoman Empire to ensure peace, tranquility much like other empires. The Ottoman Empire, which was weakened day by day, especially under the negative effect of wars, endeavoured to repair the institutions that had lost its discipline, to establish safety and security and to prevent its authority from being fell into disfavor. Public perception in periods of state dominance; State has sole authority with its' all institutions, furthermore, it has attributes that non-consensual for dispensing justice and ensuring public order. Accordingly, destructive effects of defeated in wars, the ongoing withdrawal maneuver of border lines and the consistent backward displacement action also affected the mentality of the cities situated in the war's periphery. Unfortunately, a lot of illegitimate authorities has been founded in place of diminished authority. Bandırma province in Balıkesir has taken crucial role because of its important location and ongoing population growth in years. By this way, the province has become truly cosmopolitan athmosphere. Cosmopolitan cultural mix has relinquished the skill of coexistence during the war years, giving way to regional power struggles that have distanced it from a peaceful milieu. In our study, it is seen how these ethnic-based regional power struggles in and around Bandırma threatened the public order of the region through bandits and gangs, how such incidents increased with the occupation forces, and how the state's lost central authority condemned the people to the gang leaders and bandits. In addition to all these, it is understood that the types of crimes evolved from the first years of the war to the end of the war and became heavier in terms of quality, ordinary crimes were reflected less in the documents, and deserters were also a problem in Bandırma and its region. Our study aims to shed light on the public order in Bandırma and its surroundings between 1914 and 1922 and to contribute to the recent history of the region.