Matriks metalloproteinazların yirmi yaş dişinin gömülü kalması üzerine etkisinin immunohistokimyasal analizi
Immunohistochemical evaluation of the effect of matrix metalloproteinases on third molar impaction
Yazar: HANDEGÜL KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KÜÇÜKKOLBAŞI
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Dişler = Teeth ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Diş sürmesi; kök uzaması, alveoler kemik remodelingi ve periodontal ligament düzenlenmesini gerektiren karmaşık bir süreçtir. Matriks metalloproteinazlar, özellikle kollajen remodelingi olmak üzere; diş sürmesini de içeren doku remodelinginde önemli rol oynayan enzim grubudur. Bugüne kadar dişlerin yumuşak ve sert dokularının incelenmesi; MMP-2, MMP-3, MMP-12 ve MT1-MMP?nin diş sürmesiyle en ilişkili olabilecek MMP?ler olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada, MMP?ler ile dişin gömülü kalması arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçladık. Bu amaçla, dental foliküllerde ve normal dişeti dokularında MMP-2, MMP-3, MMP-12 ve MT1-MMP?nin immunohistokimyasal ekspresyonlarını karşılaştırdık.
Gömülü alt üçüncü molarlara ait 29 adet DF çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu olarak 24 adet normal dişeti doku örneği kullanıldı. MMP-2, MMP-3 ve MT1-MMP ekspresyonları fibroblastlar, damar duvarı, epitel ve iltihap hücrelerinde değerlendirildi. Bununla birlikte MMP-12 ekspresyonu yalnızca makrofajlarda saptandı. Her örnekte ayrıca inflamasyon yoğunluğu da incelendi. İstatistiksel testler için anlamlılık düzeyi "p<0,05? olarak belirlendi. Çalışma ve kontrol grupları arasında, dokuların herhangi bir bileşeni için MMP-2, MMP-3 ve MT1-MMP ekspresyonları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı fark yalnızca makrofajlarda MMP-12 ekspresyonu için bulundu (p<0,05). Ayrıca inflamasyon yoğunluğunun fibroblastlar, damar duvarı, epitel ve iltihap hücrelerinde MMP?lerin ekspresyonunu arttırdığı bulundu. İstatistiksel olarak anlamlı fark MT1-MMP için damar duvarı ve fibroblastlarda; MMP-2 için fibroblastlarda ve MMP-3 için tüm doku bileşenlerinde bulundu (p<0,05). Ancak çalışma ve kontrol grupları arasında inflamasyon yoğunluğu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). MMP-12 ekspresyonu inflamasyon yoğunluğuyla artmasına rağmen fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). MT1-MMP ve MMP-2 arasındaki ilişki de incelendi ve pozitif bir korelasyon bulundu (p<0,05).
Literatürdeki sonuçlar göz önüne alındığında ve bu çalışmanın sınırları dahilinde; MMP ekspresyonundaki değişimlerin gömülü diş patogenezinde olası bir rol oynuyor olabileceği söylenebilir.

Anahtar Sözcükler: Dental follikül; diş; gömülü; MMPs.

Abstract:
Tooth eruption is a complex mechanism which requires root elongation, alveolar bone remodelling and periodontal ligament organization. Matrix metalloproteinases (MMPs) are group of enzymes that play an important role in tissue remodeling especially proper collagen remodeling including tooth eruption. To date examination of soft and mineralized tissues of teeth reveals that MMP-2, MMP-3, MMP-12 and MT1-MMP are the most related possible MMPs of tooth eruption. In this study we aimed to determine the relation between MMPs and tooth impaction. For this purpose, we compared the immunohistochemical expressions of MMP-2, MMP-3, MMP-12 and MT1-MMP in dental follicles with in normal gingival tissues. 
29 dental follicles of impacted lower third molars were included in this study. 24 normal gingival tissue samples were used as the control group. The expressions of MMP-2, MMP-3 and MT1-MMP were evaluated in fibroblasts, vessel wall, epithelium and inflammatory cells. However, the expression of MMP-12 was determined only in macrophages. The severity of inflammation was also examined in each sample. For the statistical tests, the significance level was set at "p<0,05?. There wasn?t found statistically significant differences for the expressions of MMP-2, MMP-3 and MT1-MMP in any components of tissues between the study and control groups (p>0,05). The statistically significant difference was found only for the expression of MMP-12 in macrophages (p<0,05). It was also found that the severity of inflammation increases the expression of MMPs in all fibroblasts, vessel wall, epithelium and inflammatory cells. The statistically significant difference was found in vessel wall and fibroblasts for MT1-MMP; in only fibroblasts for MMP-2 and in all components of tissues for MMP-3 (p<0,05). However there wasn?t found statistically significant differences for the severity of inflammation between the study and control groups (p>0,05). Although the expression of MMP-12 increased with the severity of inflammation, the difference wasn?t found statistically significant (p>0,05). The relationship between MT1-MMP and MMP-2 was also studied and a positive correlation was found (p<0,05).
Given the results in literature and within the limitations of the present study it can be concluded that the changes in MMP expression might be playing a possible role in the pathogenesis of impacted tooth.

Key Words: Dental follicle; impacted; MMPs; tooth.