Görsel-sözel karşıtlığında resim
Painting on the contrary of visual and verbal
Yazar: ŞEVKET SÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. GÜLÇİN ÖZDEMİR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Resim yapma sürecinde, görsel ve sözel oluşumların temel karşıtlığına dayanan bu çalışma, görsel üretim biçiminin doğası ve sözel üretim biçimleriyle ilişkisini kişisel deneyimlere bağlı olarak açıklamaya çalışarak başlar. Görsel üretimin en yalın haliyle ele alınarak resim eylemi bağlamında anlatımı, sözel üretim, dilin işlevi ve yazının yapısına değinildikten sonra, sergilenen çalışmalara dahil olacak iki yapıt üzerinden, sözcük-resim ilişkisinin incelenmesiyle devam eder. Bu bağlamda sözel kullanımların-görsel birer eleman olarak- resme dahil oluşlarına dair inceleme "Ne" isimli çalışmama, sözel üretimin öncelikli bir lema olarak verili hale geldiği durumlar ve ilüstrasyon olgusuyla ilgili inceleme "Vitrin" isimli çalışmama dair yorumlarla örneklenmektedir. Bu kapsamda ayrıca dil ve yazının tarihsel dönüşümleri de ele alınır. Sözel üretimler ve sanatçının tarihsel, toplumsal konumu arasındaki bağlantı bizi 'söylem' kavramına götürmektedir. Söylem kavramının kökeni ve kullanım durumlarıyla beraber dilimize yerleştiği süreç de ele alınmıştır. Söylemin dil kullanımıyla doğrudan bağlantısı, bizi üç ayrı sanatçının dil kullanımını ve yapıtlarım incelemeye götürmüştür. Klee, Magritte ve Balthus arasında karşılaştırmalara gidilmiştir. Son bölümde resim yapma süreçleri yalandan tanınan bir grup sanatçıyla yapılmış mülakatlardan elde edilen sonuçlar 'metin ile görüntü arasındaki egemenlik ilişkisi', 'sanatta güncel' ve 'sanatsal tavır' sorunlarında öne sürülen görüşler olarak ortaya serilmektedir. Sonuç olarak söz konusu olan, bir etkinlik alanı, bir üretim biçimi olarak resim yapma eyleminin ele alınması, öznel ve genel bakış açılarıyla incelenmesi ve başka üretim biçimleriyle-özelde sözel üretim biçimleriyle- karşılaştırılmasıdır. Buradan da sanatçının -bir ressam olarak- söylemine dair ipuçları elde edilmesi umulmaktadır.

Abstract:
In the creation process this piece of art which is based on the contrast of visual and verbal formations, explores the relationship of nature of formation of visual production and its relations with the verbal production forms related to my personal experience. Exploration of visual production in the basic form in the artistic context, verbal production, function of the language and the structure of the text continues with the analysis of the relationship of language and art through two pieces of art which will be exhibited, after having referred to the structure of the text, function of the language and verbal production. In my work titled "What" exemplifies the usage of words as a visual element. Within my work titled "Shop Window", illustration fact in painting is sampled with personal experiences. Also in this scope the historical evolution of language and scripture is being discussed. The intercourse between the verbal productions and the historical and social condition of the artist leads us to the concept 'diction'. The origin of the concept "diction" and its disposal conditions and the process that it is settled in our language is also discussed. The direct link between the diction and the usage of language leads us to explore the usage of language and the art works of the three different artists. Klee, Magritte and Balthus are compared. In the last part, 'the hegemonic relationship between the text and the image', the problems of the contemporary and artistic behaviors in art are being explored with the help of the consequence of interviews which are made with the group of artist whose creation processes are well known. As a consequence, the action of painting as an area of activity and as a form of production is being held. The aim to analyze the creation processes of painting with the subjective and general point of views while comparing with other production forms like verbal in personal. Through this it is expected to get the hints of the artist's diction as a painter.