Aile sağlığı merkezine başvuran gebelere verilen eğitim ve danışmanlık hizmetinin konstipasyonun giderilmesinde etkinliği
The efﬁcacy of education and counseling service for preventing constipation given to pregnant woman who applied to family health centers
Yazar: SONA ÇAĞLAR
Danışman: YRD. DOÇ. KEMAL MACİT HİSAR
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Gebelik = Pregnancy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kabızlık = Constipation

Özet:
Amaç: Bu çalışma, gebelerde konstipasyon önleme eğitim programının etkinliğini değerlendirmek amacıyla (katılımcıların ön test-son test değerlendirmesine tabi tutularak) yapılan bir müdahale araştırmasıdır.
Yöntem: Konstipasyon sorunu olan 35 gebe araştırmaya dahil edilmiştir. Veri toplama formları; Kişisel Bilgi Formu, KCÖ, GKÖ, BDT, KYKÖ, UAFAA-KF anketleridir. Her bir gebe için 7 ziyaret yapıldı ve 6 ay takip edildi. Katılımcılar, diyet tüketimine ilişkin tavsiyeleri içeren bireysel eğitim programı aldılar. Eğitim kapsamında posalı besin tüketimi, sıvı alımı, egzersiz ve defekasyon için optimal pozisyon hakkında danışmanlık hizmeti verilmiştir.
Bulgular: Çalışmada eğitim sonrası gebelerin beslenme alışkanlıklarında değişiklikler saptandı. Gebelerde eğitim öncesi Bristol tablosundaki tip 1, tip 2, tip 3. formu daha fazla görüldüğü halde eğitim sonrası bu oran azaldı. Eğitim öncesi tip 4, 5 formu daha az görüldüğü halde eğitim sonrası bu oran yükseldi. Gebelerin günlük beslenme ve yaşam tarzını inceleğimizde eğitim sonrasında değişiklikler bulundu.  Eğitim öncesi gebelerin yarısından fazlası her gün 1,5 veya 2 lt sıvı ve katı besinler yerine sulu besinler alırken eğitimin sonunda gebelerin tamamı 1,5-2 litre sıvı ve %90,00'ı katı besinler yerine sulu besinler tüketti. Eğitim öncesi gebelerin % 74,30'ü her gün 2 porsiyon meyve, dörtte biri her gün 3 porsiyon sebze tüketirken eğitim sonrası yaklaşık tamamı meyve-sebze tüketti. Eğitim öncesi gebelerin tamamında konstipasyon mevcut iken eğitim sonrası bu oran %28,60 oldu. Bu çalışmada eğitim ve danışmanlık hizmetinden sonra GKÖ, KCÖ, KYKÖ ve alt grupların puanında eğitim öncesine göre belirgin azalma saptandı, KYKÖ ''Memnuniyet'' alt grubunun puanında belirgin artış gözlendi. Gebelerin fiziksel aktivite düzeyini incelediğimizde eğitim ve danışmanlık hizmeti öncesi ve sonrası anlamlı değişiklik bulunmadı. 
Sonuç: Araştırmada elde edilen sonuçlara göre gebelerde konstipasyon sorununun önlenmesi ve sorunla baş etmelerini desteklemek için gerekli eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin planlanması ve uygulanması önerilebilir.

Anahtar sözcükler: konstipasyon; gebelerde konstipasyon; gebelikte sorunlar, eğitim

Abstract:
Objective: This study was conducted to evaluate the efficacy of the education for the prevention of constipation in pregnancies.
Methods:  This study was conducted as pre-test and post-test. 35 pregnant women with constipation problems were included. Data collected by Personal Information Form, Constipation Severity Instrument (CSI), Constipation Visual Analogue Scale (CVAS) and Bristol Stool Chart (BSC), The Patient Assessment of Constipation Quality of Life (PAC-QOL), The International Physical Activity Questionnaire- Short Form (IPAQ-SF), Assessment and Monitoring form (AMF)  questionnaires. Seven visits were made for each pregnant woman and followed for 6 months. Participants received an individual training program that included advice on diet consumption, on optimal position for defecation, fluid intake and exercise.
 Results:  The type 1, type 2, type 3 form of Bristol table was seen more pre-education, the rate decreased after education,  type 4,5 form was seen less before education, the post-education rate increased.When we examined the daily diet and lifestyle of pregnant women, there were changes after education. More than half of the them consumed 1,5-2 l water and watery foods instead of more solid foods, 74,30% them consumed 2 portions fruit and a quarter of the pregnant consumed 3 portions vegetables before education, after education all of the them consumed1.5-2 l water and fruit,  nearly all of them consumed vegetables and watery foods instead of more solid foods. Constipation rate was 28,60% after education. After the training and counseling services in our study CVAS, CSİ, PAC-QOL and subscale scores showed a significant decrease compared to the pre - education level and a significant increase was observed in the scores of the subgroup "Satisfaction" of the PAC-QOL. Before and after the education there was no significant change physical activity level of pregnants.
Conclusion:  According to the results obtained in the research, it may be suggested to plan and implement the trainings necessary to support the problem coping in order to prevent constipation problems in the wards.

Key words: constipation; constipation in pregnancy; problems in pregnancy, education