Kuşaktan kuşağa kadın ve çocuk emeği bağlamında Şanlıurfa'daki isot (biber) üretimi
The example of isot (pepper) production in Şanlıurfa within the context of women and child labor from generations
Yazar: ASLI TOKGÖZ
Danışman: PROF. DR. SEDAT BENEK
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Biber = Pepper ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kuşaklararası aktarım = Intergenerational transmission ; Yoksulluk = Poverty ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk iş gücü = Child labor ; İsot = İsot

Özet:
Çocuk işçiliği sorunu dünyanın birçok toplumunda olduğu gibi Türkiye'nin de en önemli toplumsal problemlerinden birisidir. Çocuk işçiliğine neden olan faktörler ülkeden ülkeye değişiklik gösterebileceği gibi temel sebepleri genel anlamda benzerlik göstermektedir. Yoksulluk, göç, işsizlik, eğitim düzeyi, nüfus artışı ve geleneksel aile bakışı gibi birçok faktör çocuk işçiliğine neden olmaktadır. Çocuklar ailelerinin içinde bulunduğu yoksulluk nedeniyle erken yaşlarda işgücü piyasasına dâhil olmak zorunda kalmaktadır. Bu durum ise çocuk işçiliğinin kuşaklararası sürmesine neden olmaktadır. 
Çocuk işçiliğinin bir nesilden diğerine geçme durumunu açıklamayı amaçlayan bu çalışma, çocukluk döneminde işgücü piyasasına dâhil olan bireyleri ve onların çocuklarını kapsamaktadır. Çalışma kapsamında araştırmada isot üretiminde çalışan kadın işçilerin verileri incelenerek çocuk işçiliğinin kuşaklar arası kalıcılığı irdelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda isot üretiminde çalışan 24 kadın, 28 çocuk ile toplamda 52 kişiyle yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bu bağlamda, çocukluğunda isot (biber) üretiminde çalışmış olan kadınların çocukluk dönemlerindeki çalışma koşulları, çalışma sürecini nasıl değerlendirdikleri ve kendi çocukluk döneminde çalışmanın kendilerine ne tür zararları olduğu ve çocuk işçiliğine bakış açısının ne olduğu üzerinde durulmuştur.  Araştırma alanı Şanlıurfa'nın merkez Haliliye ilçesine bağlı Karşıyaka ve Sırrın mahalleridir. Her iki mahallede isot üretimi yoğun olarak yapılmaktadır.  Çalışmada yöntem olarak anket ve derinlemesine mülakat yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonunda görüşülen kadınların tamamının çocukluk döneminde çalıştığı görülüştür. Küçük yaşlarda çalışma hayatına dâhil olan kadınların çocuklarının da çalışıyor olması bu çalışmanın en somut bulgularından birisidir. Ayrıca, araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlarda kadınların ve çocukların yoksulluğu daha derin yaşadığı gözlenmiş ve işçilerin büyük bir kısmının ekonomik sıkıntılar nedeniyle işgücü piyasasına erken yaşlarda dâhil olduğu saptanmıştır. Çalışma hayatına erken yaşlarda dâhil olan kişilerin birçok sorun ile karşılaştıkları gözlenmiştir.

Abstract:
The problem of child labor is one of the most important social problems in Turkey, as in many other societies in the world. While the factors causing child labor may vary from country to country, the main causes are generally similar. Many factors such as poverty, migration, unemployment, education level, population growth and traditional family view cause child labor. Children have to be included in the labor market at an early age due to the poverty of their families. This situation causes the intergenerational continuation of child labor. 
This study examines the transfer of child labor from one generation to the other generation. It covers individuals and their children who are included in the labor market during childhood. Within the scope of the study, the intergenerational permanence of child labor was tried to be examined by examining the data of female workers working in isot production. In this context, face-to-face interviews were conducted with 24 women, 28 children and a total of 52 people working in isot production. In this context, the working conditions of women who worked in isot (pepper) production in their childhood, how they evaluated the working process, what kind of harms working in their childhood were for them and what was their perspective on child labor were emphasized. The research area is Karşıyaka and Sırrın neighborhoods in the central Haliliye district of Şanlıurfa. In both neighborhoods, isot production is intense.  Survey and in-depth interview methods were used as the method of the study. At the end of the study, it was seen that all of the women interviewed worked during their childhood. One of the most concrete findings of this study is that the children of women who are involved in working life at a young age are also working. In addition, in the results obtained within the scope of the research, it was observed that women and children experienced deeper poverty and it was determined that a large part of the workers were included in the labor market at an early age due to economic difficulties. It has been observed that people who are involved in working life at an early age face many problems