Matematik öğretmenlerinin ortaokul öğrencilerindeki sezgisel kural kullanımlarına yönelik bilgilerinin incelenmesi
An investigation of middle school mathematics teachers' knowledge of intuitive rule use in students
Yazar: GÜLDENNUR GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MESUT BÜTÜN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bir matematik probleminin çözümünde bireyin geçmiş matematiksel birikimleri büyük rol oynar. Bu birikimler çözüm yolunda aydınlanma sağladığı kadar bazı durumlarda bireyin aşırı genellemeler yapmasına neden olup gerçeklikle çelişebilir. Sezgisel kural teorisine göre matematik ve fen eğitiminde farklı kavram ve kazanımlardaki durumlara karşı benzer tepkiler ortaya konulması bazı ortak sezgisel kuralların kullanımından kaynaklanmaktadır. Öğrencilerin matematik öğrenmesinde önemli rolü olan bu sezgisel kurallarla ilgili öğretmenlerin bilgilerinin incelenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sezgisel kural kullanımlarına yönelik matematik öğretmenlerinin bilgilerini incelemektir. Çalışmanın katılımcıları devlet okullarında görev yapan 15 matematik öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmada öğretim senaryoları ve bu senaryolara dayalı mülakatlar veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu veri toplama aracı daha fazla A-daha fazla B, aynı A-aynı B ve orta noktaya eğilme sezgisel kurallarının her birinden 2'şer tane olmak üzere 6 öğretim senaryosundan oluşmaktadır. Senaryolar aracılığıyla sezgisel kural kullanan öğrencilerin düşünce yapılarının ne olduğu, oluşmuş bir kullanıma yönelik müdahalenin ve sezgisel kural kullanımının önüne geçilebilmesi için alınabilecek önlemlerin neler olabileceği yönünde öğretmenlerin bilgileri irdelenmiştir. Çalışmada veriler analiz edilirken, her bir senaryo için öğretmenlerin yorumları temel alınarak analizler yapılmıştır. Çalışmanın bulguları bazı öğretmenlerin öğrencilerde bulunan sezgisel kural kullanımlarının nedenlerini saptayabildiklerini ve bunları doğru bir şekilde tanılayabildiklerini ortaya çıkarmıştır. Bazı öğretmenlerin ise sezgisel kural kullanımları ortaya koydukları görülmüştür. Öğretmenlerin öğrencilerde bulunan sezgisel kural kullanımlarına müdahale ve olası çözümleri önleme önerilerinde; somut kanıtlar sunma, ilgili değişkenlere dikkat çekme, analojiyle öğretim ve çelişkili öğretim yöntemi gibi yöntemler kullanmalarının yanında anlatım yolunu seçen öğretmenlerin olduğu da görülmüştür.

Abstract:
An individual's past mathematical knowledge plays a significant role in solving mathematical problems. While this knowledge can provide enlightenment during the solution process, in some cases, it may lead individuals to make overgeneralizations that contradict reality. According to intuitive rules theory, the manifestation of similar reactions to different situations in various concepts and learning outcomes in mathematics and science education stems from the use of common intuitive rules. It is crucial to examine teachers' knowledge of these intuitive rules, which play a significant role in students' mathematical learning. This study aims to investigate middle school mathematics teachers' knowledge of students' use of intuitive rules. The participants were 15 mathematics teachers working in public schools. The study used teaching scenarios and interviews based on these scenarios as data collection tools. The data collection tool consisted of 6 teaching scenarios, two for each of the following intuitive rules: 'more A-more B', 'same A-same B', and 'tending to the midpoint'. The study examined teachers' knowledge of the thought structures of students using intuitive rules through scenarios, interventions for established use, and possible measures to prevent intuitive rule use. The data were analyzed based on the teachers' interpretations for each scenario. The findings of the study revealed that some teachers could identify and correctly diagnose the reasons for students' use of intuitive rules. However, some teachers were also observed to demonstrate intuitive rules use. In their suggestions for intervention and prevention of intuitive rules use in students, teachers were found to use methods such as providing concrete evidence, drawing attention to relevant variables, teaching by analogy and using the conflict teaching approach, as well as choosing the direct instruction.