Kurumlar ve mülkiyet hakları iktisadı: Üç deneme
Three essays on institutions and economics of property
Yazar: ÖZGE KAMA
Danışman: PROF. DR. TURAN YAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kalkınma = Development ; Kurumsal değişim = Corporate change ; Kurumsal ekonomi = Corporate economy

Özet:
Çalışma, odak noktasında kurumların bulunduğu üç farklı denemeden oluşmaktadır. Her bir denemede kurumlarla ilgili farklı bir tartışma çözümlenmeye çalışılmaktadır. Kurumsal yapının en önemli unsurlarından biri olan mülkiyet hakları, yasal altyapı ve düzenlemeler ile desteklendiğinde, bireylere üretim ve yatırımlarını arttırma yönünde müşevvik sağlar. Son dönemlerde yapılan ampirik çalışmalarda belirli kurumsal altyapılara sahip ülkelerin daha etkin büyüme oranlarına sahip olduğunun ortaya konması konunun iktisadi tartışmalardaki önemini daha da arttırmıştır. Bu noktada, kurumlara verdiği önem ile Kurumsal İktisat diğer iktisat okullarından farklı bir yere sahiptir. İlk deneme, Yeni Kurumsal İktisat Okulu üzerine ayrıntılı bir literatür taraması olarak değerlendirilebilir. Okul, kurumların incelenmesinde farklı disiplinlerin bakış açısını barındırması ve matematiksel araçları kullanması nedeni ile Neoklasik iktisadın eksik kaldığı yerleri doldurmaktadır. Devlet ve piyasa ilişkisinde, denge yerine sürecin önem kazanması tarafların birbiri ile etkileşiminin ve rekabetinin ayrıntılı biçimde incelenmesine olanak sağlamaktadır. Kurumların değişimi de bölümde yer alan başlıklardan biridir. İkinci denemenin asıl teması mülkiyet haklarıdır. Hakların oluşumu incelenirken konu, tarihi olduğu kadar, felsefi açıdan da ele alınmaya çalışılmıştır. Mülkiyet haklarının toplum genelinde yarattığı iktisadi, politik ve hukuki sonuçlar ayrı başlıklar altında incelenmektedir. Özellikle hakların oluşumunda, bireylerin birbirleriyle ve devletle olan ilişkisi oyun teorik modeller kullanılarak betimlenmiştir. Üçüncü ve son denemede ise, ülkelerin kurumsal yapıları ile iktisadi büyümeleri arasındaki ilişki sorgulanmaktadır. North (1990) etkin olmayan mülkiyet hakları sisteminin, Üçüncü Dünya'da mevcut olan açlık ve sefaletin en önemli kaynağı olduğunu ifade eder. Bu ülkelerde gerçekleştirilen yatırımlar kısa dönemli, firmalar küçük ölçekli, kullanılan teknoloji ise eskidir. Son bölüm ilk iki denemede çeşitli açılardan tartışılan kurumların gerçek hayat ile ilişkisini kurarak, kurumların önemini büyüme modelleri bağlamında ampirik olarak sorgulaması nedeniyle özellikle önemlidir.

Abstract:
This study consists of three different essays where the main focus is institutions. Each of the essays analyzes different aspects of institutions. For this respect property rights, when supported by other elements like regulation procedures and judiciary, provide individual?s incentives to produce and invest. Topic becomes more popular as a result of the recent empirical works indicating that some institutional structures are more efficient in maintaining sustainable growth rates. At this point Institutional Economics differs from others because of its emphasis on institutions. The first essay is a detailed review of the existing literature in the field of New Institutional Economics. School is important for using multidisciplinary point of views and mathematical tools in analyzing institutions which can be seen as an important contribution in fulfilling the missing points of Neoclassical economics. In the relationship between the state and the market, process is more important that the equilibrium itself. Focusing on process enables economists to examine the interaction and the competition between the state and the market more exhaustively. The first essay also examines institutional progress. Property rights are the main theme in the second essay. We tried to investigate the formation of rights not only historically, but also philosophically. The effects of property rights in the society?s economic, political and legal inference are addressed under different headings. Especially in the formation of rights, the relationship between individuals and government was described by Game Theoric Models. The relationship between economic growth and instiutions were investigated in the third essay. North (1990) emphasizes that famine and misery in the Third World countries are the results of the lack of a properly designed property rights structure. As a result these countries frequently suffer from short term investments, small size firms and old technology. Last essay is especially important for establishing a relationship between real life and the issues discussed before. We empirically investigate the importance of institutions for economic performance by using panel data analysis.