Yönetişim göstergelerinin uluslararası ticaret üzerindeki etkileri: G-20 ülkelerinden kanıtlar
The impact of governance indicators on international trade: Evidence from G-20 countries
Yazar: MUSTAFA CANFER KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYBERK ŞEKER
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Yönetişim kavramı günümüzde devletlerin iyi yönetilip yönetilmediğini gösteren en önemli göstergelerden bir tanesidir. Özellikle 1989 yılında Dünya Bankası'nın ortaya attığı bu kavram sayesinde devletlerin yönetişim verilerini analiz ederek ülkelerin ekonomik potansiyellerini daha rasyonel bir şekilde analiz etme imkanı sağlamaktadır. Dünyada globalleşmeyle birlikte uluslararası ticarette rekabet giderek artmaya başlamıştır. Ülkeler ticaret hacimlerini arttırmak için birçok düzenleme ve reformlar yaparak bu yarışa ayak uydurmaya çalışmaktadırlar. Ülkelerin istikrarlı bir şekilde ticarette büyümeyi sağlamaları ve ticaret kapasitelerini arttırmaları için birçok varsayım ortaya atılmıştır. 
Firmalar ürettikleri ürünleri daha geniş pazarlara iletmek isterken, aynı zamanda hammadde tedarik zincirini de korumaları gerekmektedir. Tüm bu denklemler içerisinde uluslararası ticaret ile uğraşanlar çeşitli risk faktörlerini de görmezden gelmeleri, yaptıkları ticaretlerin neticelerini olumsuz yönde etkilemektedir. Serbest piyasa ekonomisi ile birlikte firmalar ticaret yaptığı ülkelerde rahat bir şekilde hareket etmeyi ve hukuksal güvence altında faaliyetlerini sürdürmeyi beklemektedir. Aynı zamanda yolsuzluk ve çeşitli asayiş problemlerinin varlığından da çekinmektedirler. Yapacakları yatırım veya ticaretin risk altında olduğu bir ortamda sağlıklı sonuçlar elde etmek de zorlaşacağı için firmalar yatırım veya ticaret yapmakta tereddüt edeceklerdir. Dolayısıyla yönetişim zafiyetinin olduğu noktalarda ticaret de olumsuz etkilenecektir.
Bu çalışma ile birlikte G20 ülkelerinin panel veri analizi yöntemiyle yönetişim göstergeleri incelenerek, yıllar içerisindeki ekonomik göstergeleri ve yönetişim göstergeleri arasında bir orantı olup olmadığı incelenmiştir. Panel veri analizlerinde modelde heteroskedasite, otokorelasyon ve birimler arası korelasyon varlığında daha tutarlı sonuçlar alınmasına olanak sağlayan Driscoll ve Kraay tahmincisine başvurulmuştur. Bu modelin sonuçlarında elde edilen bulgulara göre yönetişim göstergelerinden ifade özgürlüğü, hesap verebilirlik, hükümetin etkinliği, düzenlemelerin kalitesi ve yolsuzluğun kontrolünün G20 ülkelerinin ticaret hacmi üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve pozitif etkilerinin olduğu görülmüştür. Buna ek olarak G20 ülkelerinin kişi başına düşen gelir ve gayrisafi brüt sermaye oluşumlarının da G20 ülkelerinin toplam uluslararası ticaretlerini anlamlı ve olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak G20 ülkelerinde siyasi istikrar ve hukukun üstünlüğü göstergelerinin uluslararası ticaret hacmi üzerindeki etkilerine dair anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir.

Abstract:
The concept of governance is one of the most important indicators showing whether states are governed well or not. Thanks to this concept, introduced by the World Bank in 1989, it provides the opportunity to analyze the economic potential of countries in a more rational way by analyzing the governance data of states. With globalization in the world, competition in international trade has begun to increase. Countries are trying to keep up with this race by making many regulations and reforms to increase their trade volumes. Many assumptions have been put forward for countries to achieve stable trade growth and increase their trade capacity.
While companies want to deliver the products they produce to wider markets, they also need to protect the raw material supply chain. Among all these equations, those dealing with international trade ignore various risk factors, which negatively affects the results of their trade. With the free market economy, companies expect to act comfortably in the countries they do business with and continue their activities under legal security. They also fear the existence of corruption and various public order problems. Companies will hesitate to invest or trade as it will be difficult to achieve healthy results in an environment where their investment or trade is at risk. Therefore, where there is governance weakness, trade will also be negatively affected.
In this study, the governance indicators of G20 countries were examined using the panel data analysis method and it was examined whether there was a proportionality between the economic indicators and governance indicators over the years. In panel data analyses, the Driscoll and Kraay estimator was used, which allows more consistent results to be obtained in the presence of heteroscedasticity, autocorrelation and inter-unit correlation in the model. According to the findings obtained from the results of this model, it has been observed that governance indicators such as freedom of expression, accountability, government effectiveness, quality of regulations and control of corruption have statistically significant and positive effects on the trade volume of G20 countries. In addition, it has been determined that the per capita income and gross gross capital formation of the G20 countries significantly and positively affect the total international trade of the G20 countries. However, no significant relationship was observed regarding the effects of political stability and rule of law indicators on international trade volume in G20 countries.