Yoğun bakım hastalarında topikal nar çekirdeği yağı uygulamasının basınç yarasının önlenmesine ve ilerlemesine etkisi
The effect of topical pomegranate seed oil on prevention and progression of control pressure ulcers in intensive care patients
Yazar: HANDAN TOPAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM CEYHAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
YOĞUN BAKIM HASTALARINDA TOPİKAL NAR ÇEKİRDEĞİ YAĞI UYGULAMASININ BASINÇ YARASININ ÖNLENMESİNE VE İLERLEMESİNE ETKİSİ
Handan TOPAN
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Hemşirelik Anabilim Dalı/Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Doktora Programı
Doktora Tezi, Temmuz 2024
Danışman: Doç. Dr. Özlem CEYHAN
ÖZET
Basınç yarası yoğun bakım hastalarının genel durumlarını etkileyen, hemşirelerin önlenmesinde ve tedavisinde önemli ve öncelikli rol oynadığı önemli bir sağlık sorunudur. Bu araştırma topikal nar çekirdeği uygulamasının basınç yarasının önlenmesi ve ilerlemesine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma Mart 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında 3. Düzey yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastalarda yapılmıştır. Çalışmaya müdahale grubu (n=20) plasebo kontrol grubu (n=21), ve kontrol grubu (n=21) olmak üzere toplamda 62 hasta dahil edilmiştir. Çalışmada etik kurul onayı, kurum izni ve hastanede yatan bireylerin yakınlarından ve kendilerinden sözlü ve yazılı onam alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, normal dağılıma uyan verilerde t testi, ANOVA testi, normal dağılıma uymayan verilerde Wilcoxon, Kruskall Wallis testleri kullanılmıştır. Uygulama öncesi hastalara "Hasta Tanıtım Formu", "Nütrisyonel Durum Kontrolü Skoru", "Ramsey Sedasyon Ölçeği" ve "Braden Risk Değerlendirme Skalası" uygulanmıştır. Günlük rutinlere ek olarak, sakrum ve topuk bölgesine altı gün boyunca günde iki kez 09.00-21.00 saatleri arası müdahale grubundaki hastalara nar çekirdeği yağı, plasebo kontrol grubundaki hastalara susam yağı uygulanmıştır. Uygulama 6 gün boyunca devam etmiştir. Kontrol grubundaki hastaların rutin bakımlarına müdahale edilmemiştir. Araştırmacı tarafından her gün saat 12:00'de tüm gruplara "Hasta İzlem Formu" ve "Braden Risk Değerlendirme Ölçeği" uygulanmıştır. 
Çalışmada nar çekirdeği yağı ve susam yağı gruplarında basınç yarası gelişiminin benzer  boyutta ve daha az sayıda hastada geliştiği belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise basınç yarası gelişiminin daha ileri düzeyde ve daha fazla hastada görüldüğü belirlenmiştir. Aradaki bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda; nar çekirdeği yağı uygulamasının hastalarda basınç yarasının oluşumunu önlemek ve azaltmak için kullanılabilecek etkili, kolay ve düşük maliyetli bir yöntem olduğu ve hemşirelerin bağımsız bir müdahale olarak kullanılabileceği önerilir.
Anahtar kelimeler: Basınç Yarası; Nar Çekirdeği Yağı; Susam Yağı; Yoğun Bakım, Hemşirelik.

Abstract:
THE EFFECT OF TOPICAL POMEGRANATE SEED OIL APPLICATION ON THE PREVENTION AND PROGRESSION OF PRESSURE ULCERS IN INTENSIVE CARE UNIT PATIENTS
Erciyes University, Institute of Health Sciences
Department of Nursing, Surgical Nursing
Doctoral Thesis, July 2024
Supervisor: Doç. Dr. Özlem CEYHAN
ABSTRACT
Pressure ulcers are an important health problem that affects the general condition of intensive care patients and in which nurses play an important and prioritized role in prevention and treatment. This study was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the effect of topical pomegranate seed application on the prevention and progression of pressure ulcers. The study was conducted between March 2023 and January 2024 in patients treated in the Level 3 intensive care unit. A total of 62 patients including sesame oil (n=21), pomegranate seed oil (n=20) and control (n=21) group were included in the study. Ethics committee approval, institutional permission, and verbal and written informed consent were obtained from the hospitalized individuals and their relatives. Descriptive statistics, chi-square, t-test and ANOVA tests were used in the evaluation of the data, and Mann Whitney U, Wilcoxon, Kruskall Wallis tests were used in the evaluation of the data that did not fit the normal distribution. Introductory Form, Nutritional Status Control Score, Ramsay Sedation Scale and Braden Risk Assessment Scale were applied to the patients before the intervention. In addition to daily routines, pomegranate seed oil was applied to the sacrum and heel area twice a day for six days between 09.00 am-09.00 pm hours for patients in the intervention group and sesame oil for patients in the placebo control group. The application continued fo The routine care of the patients in the control group was not intervened. The researcher administered the "Patient Follow-up Form" and "Braden Risk Assessment Scale" to all groups at 12:00 every day. The application continued for 6 days. Every day, patient follow-ups and Braden risk assessment scale were performed by the researcher at 12:00 pm. In the study, it was determined that the development of pressure sores in the pomegranate seed oil and sesame oil groups was similar in size and in fewer patients. In the control group, pressure sore development was found to be more advanced and seen in more patients. This difference was statistically significant. In line with the results from the study; it is recommended that pomegranate seed oil application is an effective, easy and low-cost method that can be used to prevent and reduce the formation of pressure sores in patients and can be used as an independent intervention by nurses.
Key words: Pressure Ulcer; Pomegranate Seed Oil; Sesame Oil; İntensive Care; Nursing