İlköğretim temel astronomi kavramlarının öğretimi
Teaching of elementary education basic astronomy concepts
Yazar: CUMHUR TÜRK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KALKAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Astronomi = Astronomy ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Gözlemevi = Observatory

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizde ilköğretim Fen ve Teknoloji 7. sınıf programında yer alan ?Güneş Sistemi ve Ötesi? ünitesi içerisindeki temel astronomi kavramları ile ilgili, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin saptanması ve planetaryum(gökevi) ve gözlemevlerinin bu ünitedeki temel kavramların öğretimine etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun ilindeki tüm ilköğretim 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu çalışma için 2008-2009 yılında Samsun ilindeki iki merkez, iki ilçe ve iki köy okulunda öğrenim gören çeşitli sosyo-ekonomik ve kültürel düzeylerden 240 öğrenciye ulaşılmıştır. Çalışmada yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Deney ve kontrol grupları rastgele seçim yapılarak belirlenmiştir. ?Güneş Sistemi ve Ötesi? ünitesinin işlenmesi sırasında deney grubu için planetaryum ve gözlemevi öğrenme ortamı olarak kullanılırken, kontrol grubuna hiçbir şekilde müdahale edilmeyerek sınıf ortamında öğrenime devam edilmiştir. Ünite başlangıcında ve sonunda olmak üzere 14 sorudan oluşan çoktan seçmeli ölçek öğrencilere ön test ve son test olarak uygulanmış ve öğrencilerden bazılarıyla karşılıklı mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nicel veriler SPSS 15.0 for Windows paket programı ile değerlendirilmiştir. Nitel veriler ise betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda planetaryum ve gözlemevi ortamında verilen eğitimin temel astronomi kavramalarının öğretiminde sınıf ortamında uygulanan geleneksel öğretim yöntemlerine oranla daha etkili olduğu görülmüştür. Ülkemizde gökevi ve gözlemevlerinin fen eğitiminde kullanımının yaygınlaştırılması için öncelikle Milli Eğitim Bakanlığının, üniversitelerin ve belediyelerin okullarda veya şehirlerde planetaryum ve gözlemevi kurulması için yatırım yapması ve destek vermesi önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, astronomi eğitimi, temel astronomi kavramları, planetaryum, gözlemevi

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the readiness level of the students for the basic astronomical concepts in ?Solar System and Beyond? unit included in seventh grade Science and Technology curriculum in Turkey and assess the effect of planetariums and observatories on teaching the basic concepts in this unit. The study population is the seventh grade students in all primary schools in Samsun province. 240 students with various socioeconomic and cultural levels from 6 schools (2 in city center, 2 in districts and 2 in villages) in 2008-2009 academic year were included in the study. Semi-experimental method was used in the study. Students were randomly assigned to the study and control groups. In the study group, ?Solar System and Beyond? unit was taught to students in planetarium and observatory environment and to the control group students in the classroom environment. A scale consisting of 14 multiple choice questions were used as pre test and post test of the beginning and at the end of the unit and some of the students were also interviewed. Quantitative data were analyzed using SPSS 15.0 for Windows package programme. Furthermore, qualitative data were analyzed using descriptive analysis technique. Study results revealed that planetarium and observatory environments were more effective than the traditional classroom environment in science education. It was suggested that investment should be made on establishing planetariums and observatories at schools or in cities and their use in science education should be encouraged by the Ministry of National Education, universities and municipalities.Key Words: Science education, astronomy education, planetarium, observatory, basic astronomy concepts