Renal transplantasyon sonrası gelişen komplikasyonların cerrahi tedavisi
Surgical treatment of complications after renal transplantation
Yazar: OSMAN GÖKHAN GÖKDERE
Danışman: PROF. DR. KAMİL GÜLPINAR
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Reoperasyon = Reoperation

Özet:
Amaç: Böbrek nakli, son dönem böbrek hastalığının en seçkin tedavi yöntemidir.
Böbrek nakli yapılması planlanan hastaların pre-operatif değerlendirilmesi,
operasyon sonrası takipleri, gelişebilecek komplikasyonlar ve komplikasyon
gelişmesi halinde re-operasyon yapılması gereken hastalarda cerrahi tedavi
yöntemlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Son dönem böbrek hastalığı tanısı ile böbrek nakli yapılan hastalar
retrospektif olarak değerlendirildi. 116 hastanın dosya taraması sonucu
komplikasyon gelişimine bağlı re-operasyon uygulanan 13 hasta ve komplikasyon
gelişmeyen 20 hasta çalışmaya alındı. 18 yaşından küçük hastalar ile kronik
rejeksiyon sonrası tekrar böbrek nakli yapılan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Böbrek
nakli operasyonu, komplikasyon gelişimine bağlı operasyon kararı, aynı, deneyimli
nakil uzmanı tarafından yapıldı. Hastaların pre-operatif ve post-operatif
değerlendirmesi yine aynı uzman tarafından yapıldı.
Bulgular: Çalışmada, 24 (%72,7)'ü erkek, 9 (%27,3)'u kadın hasta retrospektif
olarak değerlendirildi. Hastalar komplikasyon gelişimine bağlı re-operasyon
durumlarına göre 2 ayrı grupta değerlendirildi. Bu gruplar arasında HbA1c, VKİ,
sigara kullanımı, donör ve hasta yaşı, kan transfüzyon durumu, donör böbreğin tarafı,
hastanede yatış süresi ve sigorta maliyeti değerlendirildi. Komplikasyon gelişimine
bağlı re-operasyon uygulanan hastalarda ve komplikasyon gelişmeyen hastalarda
HbA1c %5,66±1,22 ve %6,16±1,57; VKİ 23,12±4,98 kg/m² ve 24,03±2,97 kg/m²;
sigara kullanımı 8,08±10,52 paket/yıl ve 19,80±24,76 paket/yıl; donör yaşı
45,38±13,35 ve 47,90±12,54; hasta yaşı 39,92±16,79 ve 37,70±9,66 olarak bulundu.
8 (%24,2) hastada sağ böbrek, 25 (%75,8) hastada sol böbrek nefrektomide tercih
edildi. Pre-operatif dönemde kan transfüzyonu 6 (%18,2) hastada uygulanmıştır. Bu
hastaların 3 (%50)'ünde komplikasyon gelişimine bağlı re-operasyon uygulanmıştır.
Hastanede yatış süreleri 21,77±12,13 gün ve 9,40±2,84 gün; sigorta maliyetleri
11590,08±1462,73 Amerikan Doları ve 7279,00±879,17 Amerikan Doları olarak
bulundu. İstatiksel değerlendirme sonucuna göre komplikasyon gelişimine bağlı re-
operasyon oranı sağ donör böbrek nefrektomide, kadın cinsiyette ve pre-operatif

11

dönemde kan transfüzyonu yapılanlarda anlamlı olarak yüksek bulundu. Bu hasta
grubunda hastanede yatış süresi ve sigorta maliyetleri anlamlı oranda yüksekti.
Sonuç: Böbrek nakli, son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda önemli bir tedavi
şeklidir. Böbrek nakli sayıları her geçen gün artış göstermektedir, bununla birlikte
komplikasyonlar da daha sık görülmektedir. Literatürde, böbrek nakli sonrası gelişen
komplikasyonun erken ve doğru tedavisi ile greft ve hasta sağ kalımının önemli
oranda arttığı bildirilmiştir. Komplikasyon gelişmesi durumunda uygun tetkik ile
komplikasyon değerlendirmesinin yeterli yapılması tedavisi için yeterli plan
oluşturulmasını sağlar. Uygulanacak tedavi için her hasta ayrı değerlendirilmeli,
komplikasyon gelişiminin artmasına neden olan faktörler varlığı durumunda cerrah
çok daha dikkatli olmalıdır. Komplikasyon gelişmesi halinde yapılan
değerlendirmeler sonucu, komplikasyon tedavisi için operasyon kararı alınması
mümkündür. Hastalarda görülebilecek olan vasküler, ürolojik ve genel cerrahi
komplikasyonları ile ilgili yapılabilecek cerrahi müdahaleler hasta ve greft sağ
kalımını artırır.

Abstract:
Aim: Kidney transplantation is the most selective treatment for end-stage renal
disease. It is aimed to evaluate the pre-operative evaluation of patients who are
planned for kidney transplantation, postoperative follow-ups, possible complications
and surgical treatment methods in patients who need re-operation in case of
complications.
Methods: Patients who underwent kidney transplantation with the diagnosis of end-
stage renal disease were evaluated retrospectively. As a result of the file scanning of
116 patients, 13 patients who underwent reoperation due to the development of
complications and 20 patients who did not develop complications were included in
the study. Patients younger than 18 years of age and patients who underwent re-
kidney transplantation after chronic rejection were excluded from the study. Kidney
transplant operation was performed by the same experienced transplant specialist,
who decided to operate due to the development of complications. Pre-operative and
post-operative evaluation of the patients was performed by the same specialist.
Results: In the study, 24 (%72,7) male and 9 (%27,3) female patients were evaluated
retrospectively. The patients were evaluated in 2 different groups according to their
re-operation status due to the development of complications. Among these groups,
HbA1c, BMI, smoking, donor and patient age, blood transfusion status, donor kidney
side, length of hospital stay and insurance cost were evaluated. HbA1c was
%5,66±1,22 and %6,16±1,57 in patients who underwent re-operation due to
complication development and in patients who did not develop complications; BMI
23,12±4,98 kg/m² and 24,03±2,97 kg/m²; smoking 8,08±10,52 package/year and
19,80±24,76 package/year; donor age 45,38±13,35 and 47,90±12,54; patient age was
39,92±16,79 and 37,70±9,66. Right kidney in 8 (24,2%) patients and left kidney in
25 (75,8%) patients were preferred for nephrectomy. In the pre-operative period,
blood transfusion was administered in 6 (%18,2) patients. Re-operation was
performed in 3 (%50) of these patients due to the development of complications.
Duration of hospitalization was 21,77±12,13 day and 9,40±2,84 day; insurance costs

13

were 11590,08±1462,73 USD and 7279,00±879,17 USD. According to the results of
the statistical evaluation, the rate of re-operation due to the development of
complications was found to be significantly higher in right donor kidney
nephrectomy, in female gender, and in those who received blood transfusion in the
pre-operative period. The length of hospital stay and insurance costs were
significantly higher in this patient group.
Conclusion: Kidney transplantation is an important treatment modality in patients
with end-stage renal disease. The number of kidney transplants is increasing day by
day, however complications are more common. In the literature, it has been reported
that early and correct treatment of complications after kidney transplantation
significantly increases graft and patient survival. In case of complication
development, adequate evaluation of complications with appropriate examination
ensures an adequate plan for treatment. Each patient should be evaluated separately
for the treatment to be applied, and the surgeon should be more careful in the
presence of factors that increase the development of complications. If the event of a
complication, it is possibble to make an operation decision fort he treatment of
complications as a result of the evaluations made. Surgical interventions for vascular,
urological and general surgery complications that may be seen in patients increase
patient and greft survival.