Avustralya basınında Lozan görüşmeleri
Lausanne interviews in the Australian press
Yazar: MÜSLÜM AKDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. TANER BİLGİN
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Avustralya = Australia ; Basın = Press ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Lozan Antlaşması = Lausanne Treaty ; Lozan Konferansı = Lausanne Conference ; İnönü, İsmet = İnönü, İsmet

Özet:
Lozan Antlaşması, Avrupa için yüzyıllardır süren "Doğu Sorununa" noktayı koyan, Türkler için
ise büyük milletler ile eşit ve bağımsız yaşayacağını tescilleyen antlaşmadır. Lozan Anlaşması
dünya tarihinde nadir rastlanabilecek, üzerinden 98 yıl geçmesine rağmen halen canlılığını
koruyan bir anlaşmadır. Anlaşma'nın üzerinden bir Dünya Savaşı ve sayısız bölgesel savaş
geçmiştir. Fakat tüm bu savaşlar boyunca Türkiye'yi barışta tutan, Türkiye Cumhuriyeti
Devleti'nin temellerini sağlamlaştıran bir anlaşma olmuştur. Avustralya, İngiliz Ulusal
Topluluğunun bir üyesi olarak Birinci Dünya Savaşı'na gönüllü katılmış, Çanakkale
Muharebelerinde Türklere karşı savaşmış ve bu toprakların altında yaklaşık 30.000 vatandaşını
bırakarak geri çekilmiştir. Bu savaştan sonra Anzak mezarlıklarının statüsü belirlenene kadar ve
İngiliz dominyonu olması sebebiyle İngiltere ve Türkiye arasındaki meseleler çözülene kadar
Avustralya'nın gündeminden Türkiye hiç düşmemiştir. Bu çalışmada, Birinci Dünya Savaşı'nda
Türkiye'nin İngiliz Ordusunda yer alan ve sonrasında Türk Milleti ile günümüze kadar devam
eden duygusal bir bağ kuran Avustralya'nın, Lozan görüşmelerinde basınına yansıyan haber ve
yorumlar incelenmiş, böylelikle görüşmelerin Avustralya kamuoyuna nasıl yansıtıldığı tespit
edilmiştir. Avustralya'nın her eyaletinin en tirajlı ve farklı dünya görüşüne sahip birbiriyle
rekabet içinde olan gazeteleri ele alınmıştır.

Anahtar Sözcükler: Lozan Konferansı, Avustralya basını, Müttefikler, İsmet Paşa, Ankara Hükümeti.

Abstract:
The Treaty of Lausanne is the treaty that puts an end to the "Oriental Question" that has been
going on for centuries for Europe, and that the Turks will live equally and independently with the
great nations. The Treaty of Lausanne is a rare treaty in the history of the world, which still
maintains its vitality even after 98 years. A World War and numerous regional wars have passed
since the Agreement. But throughout all these wars, there has been an agreement that has kept
Turkey at peace and strengthened the foundations of the Republic of Turkey. As a member of the
British National Community, Australia voluntarily participated in the First World War, fought
against the Turks in the Battles of Dardanelles and withdrew, leaving about 30,000 citizens under
these lands. After this war, until the status of the Anzac cemeteries was determined and the issues
between England and Turkey were resolved due to being a British dominion, Turkey never fell
from the agenda of Australia. In this study, the news and comments reflected in the press of the
Lausanne talks of Australia, which took part in the British Army of Turkey during the First
World War and then established an emotional bond with the Turkish Nation, which continues
until today, were examined. Thus, it was determined how the interviews were reflected to the
Australian public. The newspapers of each state of Australia, which have the most circulation,
have different world views and in competition with each other, are examined.

Key Words: Lausanne Conference, Australian Press, Allies, Ismet Pasha, Angora Government.