Açık kalp ameliyatı olan hastalarda ameliyat öncesi anksiyetelerinin giderilmesinin ameliyat sonrası anksiyete ve ağrı düzeylerine etkisi
Effects of preoperati̇ve anxi̇ety management on postoperati̇ve anxi̇ety and pai̇n severi̇ty i̇n pati̇ents undergoi̇ng open heart surgery
Yazar: ELİF BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİYE ÜNLÜ
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Açık kalp ameliyatı, hastalarda duygusal, bilişsel ve fizyolojik reaksiyonların oluşmasına yol açan bir faktördür. Hastanın, fiziksel ve psikolojik olarak ameliyata hazırlanmasında eğitim önemlidir. Bu çalışmanın amacı; açık kalp ameliyatı olan hastalarda ameliyat öncesi anksiyetelerinin giderilmesinin, ameliyat sonrası anksiyete ve ağrı düzeylerine etkisini belirlemektir. Yarı deneysel türde olan bu araştırmanın uygulaması, Ocak 2014 - Ekim 2014 tarihleri arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Erişkin Kalp-Damar Cerrahisi Servisi'nde ve Erişkin Kalp Damar Cerrahisi Yoğun Bakım'da gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamına, araştırmaya katılmayı kabul eden 109 hasta alınmıştır. Araştırmanın verileri, "Veri Toplama Formu", "Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği (DSAÖ)" ve "Görsel Analog Skala (GAS)" ile toplanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 59.62 olup, %69.7'si erkek, %92.7'si evli, % 49.5'i ilkokul mezunu ve çoğu koroner arter hastalığına (KAH)  (%71.6) sahiptir. Hastaların çoğunlukla belirttikleri anksiyete kaynakları bilgi eksikliği (%70.6), aileden uzak kalma (%21.1), ölüm riski (%16.5) ve ağrı (%15.6)'dır. Araştırmada hastaların ameliyat öncesi durumluk anksiyete puan ortalamaları 34.34±9.03, sürekli anksiyete puan ortalamaları 37.98±8.28 olup, ameliyat sonrası durumluk anksiyete puan ortalamaları 35.94±8.92'dir. Hastaların ameliyat öncesi ve sonrası durumluk anksiyete puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05).  Hastaların ameliyat öncesi ve sonrası durumluk anksiyete puan ortalamaları ile ağrı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç; hastaların özellikleri göz önünde bulundurularak sağlanan ameliyat öncesi hazırlığın, bireyselleştirilmiş hasta merkezli bir eğitim ile anksiyete düzeylerini azaltabileceği ve ameliyat sonrası hızlı iyileşmeyi sağlayabileceği saptanmıştır. Hasta eğitiminin etkinliğinin arttırılması için eğitimde görsel materyaller (broşür, resim, video gibi) kullanılabilir. Hemşirelik müfredat programlarında, hasta merkezli bakım ve hasta eğitimine ilişkin ders saatleri arttırılabilir. Hemşirelik öğrencilerinin hastane uygulamaları sırasında hasta eğitimine ilişkin becerileri geliştirilebilir ve mezuniyet sonrası düzenli hizmet içi eğitimlerle hasta eğitimine ilişkin bilgiler pekiştirilebilir. 

Key words: Açık kalp ameliyatı, anksiyete, ağrı, hemşirelik, hasta eğitimi

Abstract:
Open heart surgery may produce emotional, cognitive, and physiological side effects. Training is essential in preoperative physical and psychological preparation of patients. This study aims to investigate the effects of preoperative anxiety management on postoperative anxiety and pain severity in patients undergoing open heart surgery. This quasi-experimental study included 109 volunteers who were admitted to Baskent University Ankara Hospital, Adult Cardiovascular Surgery Clinic and Cardiovascular Surgery Intensive Care Unit between January and October 2014. Data were collected using the "Data Collection Form", "State-Trait Anxiety Inventory (STAI)", and "Visual Analogue Scale (VAS)". The mean age was 59.62 years. Of the patients, 69.7% were males and 92.7%  were married, and 49.5%  were graduated from primary school. Majority of the patients (71.6% ) had concomitant coronary artery disease. Anxiety was mostly originated from lack of knowledge on surgery (70.6% ), leaving the relatives (21.1% ), fear of death (16.5% ), and pain (15.6% ). The mean preoperative state and trait anxiety scores were 34.34±9.03 and 37.98±8.28, respectively. The mean postoperative state anxiety scores were 35.94±8.92. There was no statistically significant difference in the mean pre- and postoperative state anxiety scores (p>0.05). However, the mean pre- and postoperative state anxiety scores were statistically significantly associated with the mean pain score (p<0.05). In conclusion, preoperative anxiety management based on individual patient's characteristics in combination with individualized patient-centered education may reduce the degree of anxiety and improve postoperative healing. Visual materials such as leaflets, images, and video can be used to increase the effectiveness of patient education. In addition, the nursing curriculum can be expanded by the addition of patient-centered care and patient education. Nursing skills of the students should be improved and comprehensive patient education should be reinforced with postgraduate continuous education programs.

Keywords: open heart surgery, anxiety, pain, nursing, patient education.