Tefsirde Hz. Ali
Hz. Ali in commentary
Yazar: MEHMET SEYİD GECİT
Danışman: PROF. DR. ŞADİ EREN
Iğdır Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion

Özet:
Hz. Ali`nin hayatı ve şahsiyeti çok önemlidir. Daha on yaşlarında iken İslamla müşerref oldu, hiçbir zaman putlara tapmadı. Peygamberimiz vahiy gelmeden önce Hz. Ali?nin bakımını üstlendi. Büyük Peygamber?in dizlerinde terbiye aldı. İslam?a daveti üzerine düşündükten sonra kabul etti ve ilk Müslümanlardan olmakla şereflendi. Resulullah?ın hicreti sırasında O?nun yatağında yatarak fedaisi oldu. Hz. Fatıma ile evlenerek âba ehlinden bir birey haline geldi. Hz. Osman?ın şehâdetinden sonra şûra heyeti başta olmak üzere Müslümanlar kendisine bey?ât ettiler. Hilafeti döneminde, münafıkların kışkırtmasıyla karışık bir siyasi ortam yaşandı. O ilk olarak ehl-i kıble ile savaşta nelere dikkat edilmesi gerektiğini göstermiş oldu. Nihâyet namazda iken Haricilerden İbn Mülcem?in saldırısı sonucunda şehadet mertebesine ulaştı.
Küçüklüğünden itibaren vahyin atmosferi altında yaşadı. Bundan dolayı Kur?ân?ın inişi sırasında âyetleri ezberledi ve vahiy kâtipliği yaptı. Hangi âyetin nerde indiğini, kimin hakkında indiğini, nasih ve mensuhunu, mutlak ve mukayyetliğini v.s.  Kur?ân ile ilgili tüm hususları biliyordu. O?nun da diğer büyük bazı sahabeler gibi mushafı vardı.
Büyük bir müfessir olduğundan tefsîre yaklaşımı büyük önem arz etmektedir. Bazen âyetleri mota mot, bazen cümle, bazen de âyetten hükümleri istinbat ederek tefsîr etmiştir. Kur?ân?ı; Kur?ân, hadis, rey, filolojik, psikolojik ve tarihi verilerle yorumlama yöntemine başvurmuştur.



Hz. Ali, tüm İslam mezheplerince mümtaz bir şahsiyet kabul edilmiş, daha sonra rey ekolune önderlik etmiştir.
Anahtar Kelimeler:  Kur'ân, Ali, Tefsîr, Âyet, Sebeb-i Nuzûl, Sıffîn, Cemel, Haricîler, Te'vîl, Ehl-i Beyt, Kıraât, Hurûf-u Mukattaa, Tevhid, Adalet, Nesh

Abstract:
The life and personality of Hz. Ali (r.a) is very important. He was honored by Islam and he have never worshiped to idols. Our probhet (s.a.s) had undertaken his maintenance before the revelation came. Hz. Ali received his training under Hz. Muhammed (s.a.s) knees. He accepted Hz. Muhammed?s call to Islam after he had tought about it and he had the honer of being one of the first Muslims. During the Resullah?s emigration, he behaviared bodyguardlık lied down on his bed. He become on of the clothe cognoscentes married with Hz. Fatıma. Muslims sweared fealty to him after Hz. Osman?s mortyrdom. In the period of his caliphate, there was a confused political atmosphere wity the help of hypocrites. He reached the order of mortyrdom as a result of the attack of Ibn Mülcem from externals, while he was praying.
He lived in the atmosphere of revelation from his childhood. So he memorized the verses and made clerk during the Coming of Qur?an. He knew all the matters about Qur?an such as which verse came where, what it is about, the verse removing the provision, the verse its provision was removed, the unlimited and limited verses etc. 
It is very important that Hz. Ali?s approach to commentary becouse of he was being a big commentator. He sometimes interpretted the verses exactly the some, sometimes he did this showing evidences from provisions. He used the method of commentary using Qur?an, tradition and philological and historicaldata. 
Hz. Ali was accepted as a distinguished personality, then he leaded about comment the Qur?an within the fromework of intelligence and logic.


Key Words:  Qur'an, Ali, Commentary, Verse, The Reason of Coming, Camel, Outers, :Explanation(Interpretation), Read,  Interrupted Letters, C:ombine, Justice, Pepeal.