Levant bölgesi Neolitik Çağ taş figürinleri
The Neolithic stone figurines of Levant region
Yazar: ŞEYMA ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. HALİL TEKİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Figürün = Figurine ; Levant = Levant ; Neolitik Dönem = Neolithic Period

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde insanın kendisi ile birlikte zaman zaman hayvanları da farklı medyalara tasviri çeşitli şekillerde olmuştur. En temel biçimiyle, duvar resimleri ve heykel gibi farklı materyaller üzerinde betimlemeler söz konusu iken, çeşitli hammaddelerden yapılmış figürinler de bu tasvir biçiminin en bilinen ve yaygın örneklerindendir. Figürinlerin, insanları ve hayvanları yansıtması durumunun anlamsal bağlamı arkeolojinin sorunsallarından biridir. Bu sorunsal referans alınarak "Levant Bölgesi Neolitik Çağ Taş Figürinleri" başlıklı bu tez çalışmasında belirli bir zaman dilimi, bölge ve materyal sınırlaması ile taş figürinlerin detaylı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. 
Kendine özgü gelişmeler ile tanımlanan Neolitik Çağ'ın, Levant Bölgesi'nde işleyen süreci, figürinler konusunu detaylı analiz edebilmede önemli rol oynar. Bu nedenle, bölgenin coğrafi özellikleri ve koşulları araştırılarak, insan ve coğrafya ilişkisinden hareketle bölgede yaşanan Neolitik süreç incelenmiştir. Bölge, Kuzey ve Güney Levant olarak ikiye ayrılıp, günümüze dek yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda bölgeye özgü oluşturulmuş Neolitik Çağ kronolojisi detaylı alt evreler ile tanımlanmıştır. 
Bölgede taş figürinin ele geçtiği 26 farklı Neolitik Çağ merkezinden açığa çıkan 109 adet taş figürin çalışmanın ana odak noktasını oluşturmuştur. Merkezler hakkında genel bilgilerin verilmesi sonrasında taş figürinler dönemlerine ve tanımlamalarına göre tipolojik olarak değerlendirilmiştir. İnsan ve hayvan figürinleri olarak iki ana tipolojik ayrım detaylandırılarak figürinlerin işlevleri sorgulanmıştır. 
Genel olarak "Ana Tanrıça" kavramının karşılığı olarak görülen figürinlerin, bu kavram ile olan ilişkisi ve farklı anlamları üzerinde durulmuştur. Söz konusu anlamsal bağlamın tutarlı olması için kazı raporları, figürinler üzerine yapılmış durum çalışmaları ve etnografik araştırmalar detaylı olarak ele alınmıştır. Figürinlerin bölge, dönem ve tipolojik dağılımları ile nicelik açısından oranları göz önünde bulundurulduğunda, yapılan kapsamlı değerlendirilme sonucunda anlamlarının her evrede farklılık gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
In the historical process, the depiction of the man together with animals to different media from time to time has been in various forms. In its most basic form, while depictions on different materials such as wall paintings and sculptures are present, figurines made of various raw materials are amongst the most well-known and common examples of this depiction style. The semantic context of the situation that the figurines reflect human and animals is one of the research questions of archaeology. Taking this research question as the reference, this thesis titled as "The Neolithic Stone Figurines of Levant Region" aimed to examine the stone figurines of a certain period of time, in a specified and on a particular material in detail. 
The Neolithic Age, which is defined by its own specific developments, and its process of functioning in the Levant Region, plays an important role in analyzing the subject of figurines in detail. Therefore, the geographical features and conditions of the region were investigated and the Neolithic period in the region has been studied in relation to human and geography. The region is divided into two as North and South Levant and as a result of the archaeological studies carried out thus far, the chronology of the Neolithic Period, which was created specifically to the region, was defined with detailed sub-phases.
A total of 109 stone figurines that were unearthed from 26 different Neolithic sites in the region are the main focus of this study. After giving general information about sites, stone figurines were evaluated typologically according to their periods and descriptions. The human and animal figurines that are the two main typological distinctions were elaborated and the functions of figurines were scrutinized.
In general, the figurines, which considered being the equivalent of the "Mother Goddess" concept, its relationship with this concept and its different meanings have been focused on. To ensure that the semantic context is consistent, excavation reports, case studies on figurines and ethnographic researches are discussed in detail. When considering the figurines in terms of region, period, typological distribution and the quantity, it is determined that they have different meanings in each phase.