Tarihsel süreçte lavta sazı ve lavta öğrenım kılavuzu
Lavta (İstanbul lute) in history and lavta learning guide
Yazar: MURAT AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzik = Music
Dizin: Lavta = Lute ; Sazlar = Instruments ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; Çalgılar = Musical instruments

Özet:
Çalışmamız iki temel bölüm halinde ele alınmıştır. İlk bölümde lavta sazının, değişik coğrafyalarda yaşadığı tarihsel sürecin izi sürülmüş, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Ayrıca bu bölümde lavta sazının değişik türleri ve çalış stilleri hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümü lavta öğrenim kılavuzunu içermektedir.
Bu çalışmayla lavta sazını öğrenmek için bu kılavuza baş vuracak ilgililerin, İstanbul lavtasının tarihçesi, yapısı, bilinen önemli icracıları ve yapımcıları hakkında edindikleri malumatla, iştigal ettikleri enstrüman hakkında fikir sahibi olmaları hedeflenmiştir.
Sıralı teller üzerinde atlayarak yapılan mızrap vuruşları göz önünde tutulduğunda çalım tekniği olarak uda benzeyen İstanbul lavtasının sap üzerindeki perde düzeni tanbura benzer. Tanburi Cemil Bey'in üslubu, kullandığı mızrap vuruşları İstanbul lavtasından tanbura yakın bir seda çıkmasını sağlamış bu ilhamla Tanburi Cemil Bey'den sona Türk müziğinde varlığı gittikçe azalan İstanbul lavtasına ilgi ekseriyetle tanburilerden gelmiştir. 
Bütün bu unsurlardan yola çıkarak yazılan etütlerin bir kısmında sıralı teller arasında atlama yaparak tanburdan farklı olan mızrap vuruşunu pekiştirmek hedeflenirken bir kısmında da sap üzerindeki perdeler üzerinde hareket ederken seçilecek parmak pozisyonlarının tanburda kullanıldığı mantıkta olması hedeflenmiştir. Çarpmalarsa tam olarak tanburdaki gibi ele alınmış ve etütlerle örneklenmiştir. 
Bu kılavuzla tanburiler ve udiler tarafından genellikle ikinci saz olarak tercih edilen İstanbul lavtasına başlamak, ilerlemek ve yetkin olduğu müzik tarzında sazı kullanabilmek mümkün olabilir. Bu kılavuz vasıtası ile İstanbul lavtasının temel eğitimini aldıktan sonra günümüzde değişik tarzlarda yapılan modern müzik çalışmalarında sazın esnek ve kabiliyetli icra olanağı rahatlıkla kullanılabilir.

Abstract:
Our work is divided into two main parts. In the first part, lavta is considered in the context of historical processes in different geographies. The data that has been collected is analyzed by content analysis method. The information about different types of lavta and playing styles is also provided in this part. The rest of our work contains a learning guide for lavta.
The aim of this work, for those who have an interest in learning lavta, is to give information regarding the history, structure, well-known performers and luthiers of lavta.
Due to the vertical playing technique of the lavta, it is likened to the ud while its fretting system is likened to the tanbur. The plectrum sound style of Tanburi Cemil Bey helped to create a sound that is very close to that of the tanbur. This style affected the other tanbur players. The number of tanbur players who played lavta during the same time increased day by day, while the number of lavta players diminished. It can be said that the majority of lavta players were actually tanbur players after Tanburi Cemil Bey.
Due to such factors, the same finger positions as tanbur are taught. In some etudes a different plectrum style from the tanbur, suited for vertical playing, is given. However, musical ornament is given in the same way as tanbur and exemplified in some etudes.
With this guide, it is possible to begin, process and perform lavta, which is preferred as second instrument by tanbur and oud players, in the same music styles that they are competent in. Through this guide, after learning lavta's basic technique, one can easily play lavta in different styles in modern music performances by taking advantage of the instrument's flexible and efficient performance.