Seçilmiş açık kümelerinin fotometrik ve astrometrik gözlemleri
Photometric and astrometric analysis of selected open clusters
Yazar: HÜLYA ERÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TALAR YONTAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı / Astronomi ve Uzay Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Yüksek lisans tezi kapsamında, Roslund 3 ve Ruprecht 174 açık kümelerinin CCD UBV gözlemleri, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nde bulunan 1 metre ayna çaplı T100 teleskobuyla, sırasıyla, 23 Temmuz 2020 ile 31 Ağustos 2022 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Gözlem görüntülerinin sayısal formata dönüştürülmesinin, her iki kümenin UBV sisteminde fotometrik katalogları oluşturulmuştur. Ayrıca, merkezi koordinatlar temel alınarak, 40ʹx40ʹ alanlar için Gaia DR3 verileri derlenmiş ve bu şekilde her iki kümenin Gaia sisteminde astrometrik, fotometrik ve tayfsal katalogları oluşturulmuştur. Roslund 3 ve Ruprecht 174 kümelerinin analizlerinde UBV ve Gaia sistemlerinde oluşturulan iki farklı katalog kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde, her iki açık kümenin yapısal, astrometrik ve temel astrofizik parametreleri tayin edilmiş, ayrıca kinematik ve dinamik yörünge parametreleri de hesaplanmıştır. Metal bolluğu ve kızarma tayininde UBV sisteminde oluşturulan kataloglar kullanılmıştır. Analizlerde, literatürden farklı olarak bağımsız yöntemler kullanılmıştır. Bu yaklaşım, parametreler arasındaki olası dejenerasyonluğun en az düzeye indirilmesine, temel astrofizik parametrelerinin daha doğru ve duyarlı bir şekilde belirlenmesine olanak sağlamıştır. Analizler sonucunda Roslund 3 açık kümesinin kızarma değeri E(B-V) = 0.410 0.046 kadir, metal bolluğu [Fe/H]=0.030.065 dex, uzaklığı d = 1687121  pc  ve yaşı t = 60  10 Myıl elde edilmiştir. Ruprecht 174 açık kümesinin kızarma değeri E(B-V) = 0.615 ± 0.042 kadir, fotometrik metal bolluğu [Fe/H] = 0.041 ± 0.064 dex, uzaklığı d =2385 ± 163 pc ve yaşı t = 520 ± 50 Myıl olarak hesaplanmıştır. Ayrıca,  Roslund 3 ve Ruprecht 174 kümelerinin ışıma gücü ve bugünkü kütle fonksiyonları da tez çalışması kapsamında incelenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, Salpeter'in (1955) Güneş civarı için verdiği x = -1.35 değeriyle uyumludur.  Kinematik ve dinamik yörünge analizleri, her iki kümenin de Samanyolu'nun ince disk popülasyonuna ait olduğunu açıkça göstermiştir.

Abstract:
In this thesis, CCD UBV observations of the Roslund 3 and Ruprecht 174 open clusters were carried out on July 23th 2020, and August 31th 2022, respectively, with the 1-meter T100 telescope at the TÜBİTAK National Observatory. After converting the observation images into computational format, photometric catalogs of both clusters were gathered in the UBV system. In addition, based on the central equatorial coordinates, Gaia DR3 data for the cluster region of  40ʹx40ʹ were compiled and astrometric, photometric as well as spectroscopic catalogs of both clusters were compiled in the Gaia system. Two different catalogs compiled in the UBV and Gaia systems were considered to investigate the Roslund 3 and Ruprecht 174 open clusters. As a result of the analyses, the structural, astrometric, and basic astrophysical parameters of both open clusters were determined as well as their kinematic and dynamical orbits parameters were calculated. The catalogs compiled in the UBV system were used for metallicity and reddening determination. Unlike the literature, independent methods were used in the analyses. This approach minimized the possible degeneracy between parameters and allowed for a more accurate and precise determination of basic astrophysical parameters. As a result of the analyses, basic astrophysical parameters given a reddening value were to be obtained E(B-V) = 0.410± 0.046 mag, metallicity [Fe/H]=0.03±0.065, distance d = 1687±121 pc  and age t = 60 ± 10 Myr for Roslund 3. The reddening for Ruprecht 174 was estimated as E(B-V) = 0.615 ± 0.042 mag, metallicity as [Fe/H] = 0.041 ± 0.064 dex, distance as d = 2385 ± 163 pc and age as t = 520 ± 50 Myr. The luminosity and present-day mass functions of the Roslund 3 and Ruprecht 174 clusters were also derived. These results are consistent with the value of x = -1.35 given by Salpeter (1955) for the solar neighborhood.  Kinematic and dynamical orbital analyses clearly show that both clusters belong to the thin disk population of the Milky Way.