Okul müdürlerinin iletişim becerileri ile öğretmenlerin motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bitlis ili Mutki ilçesi örneği)
Analyzing the relation between headteachers' communication skills and teachers' motivation (Sample of Bitlis province / Mutki)
Yazar: MEHMET SALİM EKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇETİN TAN
Zirve Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bitlis-Mutki = Bitlis-Mutki ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Motivasyon = Motivation ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretmenler = Teachers ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırmada Bitlis ili Mutki İlçesine bağlı resmi okullarda görev yapan müdürlerin iletişim becerileri ile öğretmenlerin motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Ayrıca çeşitli değişkenlere göre öğretmen görüşlerinde anlamlı bir farklılığın olup olmadığı test edilmiştir. 
Araştırma, genel tarama modelinde yapılmış betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Mutki ilçesine bağlı okullarda görev yapan 255 öğretmen oluşturmaktadır. Evrenin tamamı ulaşılabilir olduğu için, ayrıca örneklem alma yoluna gidilmemiştir. İlçe merkezi ve bağlı köy okullarında görev yapan 255 öğretmene anket dağıtılmış, dağıtılan anketlerden 219'u doldurularak geri gönderilmiştir. Geri gönderilen 219 anketin tamamı analize dahil edilmiş ve geçerli sayılmıştır. Böylece araştırmanın evrinini farklı branşlardan 219 öğretmeni oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak Şimşek (2003) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Okul Müdürlerinin İletişim Becerilerine Yönelik Görüşleri" adlı ölçeği ile Bektaş (2010) tarafından geliştirilen "Sınıf Öğretmenlerinin Motivasyonu Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan öğretmenlerin demografik özelliklerinin verildiği Tablo 4.1. incelendiğinde, cinsiyete göre, kadın öğretmenler grubun %52.1'ini (f=114) oluştururken, erkek öğretmenler grubun %47.9'unu (f=105) oluşturmaktadır. Branş değişkenine göre, öğretmenlerin %56,6'sı (f=124) Sosyal Bilimler branşında iken, %18.3'ü  (f=40) Fen-Matematik Bilimleri branşında ve %25,1'inin (f=55) ise Güzel Sanatlar/Özel Yetenek branşında oldukları görülmektedir. Öğretmenlerin görev yaptıkları okul türü değişkenine göre dağılımlarına bakıldığında, öğretmenlerin %30.1'i (f=66) ilkokulda görev yaparken, %58.0'i  (f=127) ortaokulda ve %11.9'u  (f=26) ise lisede görev yapmaktadır. Öğretmenlerin mesleki kıdem değişkenine göre dağılımına bakıldığında, %93.6'sı (f=205) 5 yıl ve daha az mesleki kıdeme sahipken, %6.4'ü  (f=78) ise 6 yıl ve üzeri mesleki kıdeme sahiptir. 
Araştırmaya iştirak eden öğretmenlerin görüşlerine göre okul müdürlerinin tüm ileşitim alt boyutları açısından ve genel anlamda yüksek düzeyde yeterli gördükleri sonucu ortaya çıkmıştır.
Araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşlerine göre , okul müdürlerinin iletişim becerilerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Kadın ve erkek öğretmenlerin görüşleri birbirine yakın olduğu neticesine ulaşılmıştır.
Araştırmaya katılan farklı üç branş grubundaki öğretmenlerin analiz sonuçları önyargı boyutunda öğretmen görüşleri arasında branşları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Başka bir ifadeyle eğitim öğretimin aktif uygulayıcısı konumunda olan öğretmenlerin okullarda görev yapan müdürlerin önyargı boyutuna ilişkin görüşleri, branşlarına bağlı olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır.
Okul türüne göre yapılan araştırma sonucunda öğretmenlerin empatik düşünme, planlama ve olumlu tutumlar boyutlarına ilişkin görüşleri okul türüne göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığını göstermektedir.
Okul müdürlerinin iletişim becerilerine ilişkin öğretmenlerin mesleki kıdamlerine göre görüşleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını ortaya çıkarmak için yapılan araştırmada, öğretmen görüşleri arasında  mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. 
Ancak, gruplara ait sıra ortalamaları incelendiğinde 5 yıl ve daha az mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin "empatik düşünme", "önyargı" ve "olumlu tutumlar" boyutlarına ilişkin sıra ortalamaları daha yüksek iken, 6 yıl ve üzeri mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin ise "bilgi aktarımı" ve "planlama" boyutlarındaki sıra ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmektedir.
 Araştırmaya katılan öğretmenlerin motivasyon düzeylerine ait betimsel istatistikler incelendiğinde, öğretmenlerin en çok yönetici saygısı boyutundaki motivasyonlarını yüksek görürken, en az ise yönetici-bireysel ihtiyaç ilişkisi boyutundaki motivasyonlarını yüksek gördüklerini ifade ettikleri anlaşılmaktadır.
Öğretmenlerin, motivasyon düzeylerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet değişkenine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için yapılan bağımsız örneklemler t-sınamasına ilişkin analiz sonuçlarına göre,  yöneticiyle çalışma ,  yönetici saygısı, yönetici-bireysel ihtiyaç ilişkisi  ve yönetici tutum ve davranışları boyutlarında kadın öğretmenlerin test puan ortalamaları ile erkek öğretmenlerin test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Bu bulgu öğretmenlerin, motivasyon düzeylerine ilişkin görüşleri ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığını göstermektedir.
 Analiz sonuçlarına göre, "yöneticiyle çalışma" boyutunda öğretmen görüşleri arasında branşları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Başka bir deyişle, öğretmenlerin yöneticiyle çalışma boyutundaki motivasyon düzeylerine ilişkin görüşleri, branşlarına bağlı olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır.
Analiz sonuçları, araştırmaya katılan öğretmenlerin "yöneticiyle çalışma" boyutuna ilişkin görüşlerinin, görev yaptıkları okul türüne göre anlamlı bir şekilde farklılaştığını göstermektedir. Bu bulgu, öğretmenlerin görev yaptıkları okul türünün yöneticiyle çalışma boyutundaki motivasyonlarına ilişkin görüşlerinde etkili olduğunu göstermektedir.
Motivasyon düzeylerine ilişkin öğretmenlerin mesleki kıdemlerine göre görüşleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını ortaya koymak için yapılan araştırmada, yöneticiyle çalışma , yönetici saygısı , yönetici-bireysel ihtiyaç ilişkisi  ve yönetici tutum ve davranışları  boyutlarında öğretmen görüşleri arasında mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. 
İletişim becerileri alt boyutlarının kendi aralarındaki korelasyon katsayıları incelendiğinde,  empati düşünme ile bilgi aktarımı , önyargı , planlama ve olumlu tutumlar arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki vardır. Bilgi aktarımı ile önyargı , planlama ve olumlu tutumlar  arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki vardır.  Önyargı ile planlama ve olumlu tutumlar  arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki vardır.  Planlama ile olumlu tutumlar arasında da pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki vardır.

Abstract:
In this research, it is evaluated that the relation between the headmasters' communication skills and the teachers' motivation levels. These headmasters and teachers work in province Bitlis/ Mutki in Turkey. Besides, it is tested that there is a difference in teachers' opinions or not, according to several variables. 
	This research is a descriptive research which is made in universal survey model. Universe of the research is composed of 255 teachers who work in schools in Mutki and its around. The way of sampling is not used because the entire universe is reachable. The questionnaires of this research are distributed to 255 teachers who work in county town and villages linked to county town, 219 of these questionnaires are filled by the teachers and sent. These 219 questionnaires are analysed and considered valid. Namely, the universe of this research consists of 219 teachers whose branches are different. 
	In this research, the scale named as ''Teachers' Opinion about Headmasters' Communication Skills'' improved by Şimşek (2013) and the scale named as ''The Motivation Scale of Class Master'' improved by Bektaş (2010) are used as data collection tools.
When the table 4.1 which shows the demographic features of the teachers attending the research analysed, considering the gender, female teachers form 52.1% (f=114) the group and male teachers form 47.9% (f=105) of the group. By branch variable, it is obviously seen; 56.6% (f=124) of the teachers are in Social Science Branch, 18.3% (f=40) of the teachers are in Science-Math Branch and 25.1% (f=55) of the teachers are in Fine Arts/ Flair Branch. By the type of the schools where the teachers' work, 30.1% (f=66) of the teachers work in primary school, 58.0% (f=127) of the teachers work in secondary school, and 11.9% (f=26) of the teacher work in high school. By the variable of professional seniority of the teachers in their occupations, 93.6% (f=205) of the teachers have 5 years or less experiences and 6.4% (f=78) of the teachers have 6 years or more experiences. 
To the teachers' opinions in this research, it is ensued that the headmasters' sub-dimension of communication skills and general communication skills are sufficient.
To the teachers' views in this research, there is not any significant difference in headmasters' communication skills according to gender variable. It is understood that female and male teachers are almost at the same opinions. 
The results of three different branches' teachers are shown that there are significant differences between their opinions in terms of prejudice. In other words, teachers' opinion about the headmasters' dimension of prejudice changes in respect of the teachers' branches.
Considering the school type variables results, it is seen that there is not any significant difference in teachers' empathetic thinking, planning and positive attitudes to the school types.
Teachers' professional seniority and experiences are taken into consideration while the headmasters' communication skills are researched. Moreover, the research shows that there is not any important discrepancy in teachers' opinions about headmasters in terms of their professional seniorities. 
Nevertheless, when the mean ranks of groups are analysed, it is seen that the teachers who work 5 years or less have higher mean rank on ''empathetic thinking'', ''prejudice'' and ''positive attitudes'', the teachers who work 6 years or more have higher mean rank on ''knowledge transfer'' and ''planning''.
Also, when the descriptive statistics of motivation levels of the teachers who participate in this research, the teachers state that they see very high on motivation of respecting to the headmaster, but they see low on motivation of director-personal need.
The research which aims to specify the teachers' opinions about motivation levels according to gender variables shows that there is not any significant difference between average of female teachers' test results and average of male teachers' test results in terms of ''working with the director (headmaster)'', ''respect to director'', director-personal needs relation'' and ''attitudes and behaviour of the director'' dimensions to t-test. This finding barely shows that there is not any meaningful relation between opinions of the teachers' on motivation levels and their genders.
To the analysis results, in the dimension of ''working with the director/headmaster'' there is a statistical difference between the teachers in terms of their branches. In other words, there are meaningful differences on teachers' opinions about working with the director according to their branches.
To the analysis results, in the dimension of ''working with the director/headmaster'' teachers' opinions change considering their workplace. This finding shows that school types are affective factor in teachers' opinions about the motivations on working with the director.
The research is made by taking into consideration of the teachers' professional seniority, shows that there is not a meaningful difference on teachers' opinions about ''working with the director (headmaster)'', ''respect to director'', director-personal needs relation'' and ''attitudes and behaviour of the director'' dimensions according to their experiences.
Finally, when the correlation between communication skills and its sub-dimensions, it can be said that there are positive and meaningful relations between empathetic thinking and knowledge transfer, prejudice, planning and positive attitudes. There are meaningful and positive relations between knowledge transfer and prejudice, and planning and positive attitudes. There are meaningful and positive relations between prejudice and planning and positive attitudes. There is a meaningful and positive relation between planning and positive attitudes.