Türk Hukukunda kara yolu ile yapılan yolcu taşımalarında taşıyıcının yolcuların uğradığı zararlardan doğan hukuki sorumluluğu
Legal liability of the carrier arising out of the damages of the passengers by road transport in Turkish Law
Yazar: ZEYNEP OR
Danışman: DOÇ. DR. MERTOL CAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kara yolu ulaşımı = Land transportation ; Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Taşıma sorumluluğu = Carrier's responsibility ; Taşımacılık = Transportation ; Taşıyıcılar = Conveyors ; Türk hukuku = Turkish law

Özet:
Bu çalısmada, Türk Hukukunda kara yolu ile yapılan yolcutasımalarında tasıyıcının yolcuların uğradığı zararlardan doğan hukukisorumluluğu incelenmistir.Kara yolu ile yolcu tasıma sözlesmesi, taraflarından tasıyıcının diğertarafa onu ya da bir baskasını, bagajı ile birlikte sağ ve salim olarak karayolunda bir tasıma vasıtasıyla ücret karsılığında bir yerden diğer bir yeregötürmeyi taahhüt ettiği sözlesmedir. Ücretsiz yapılan hatır tasımalarının isehukuki niteliği tartısmalı olmakla birlikte, Türk Ticaret Kanunu bakımındanyolcu tasıma sözlesmesi unsurlarını tasımamaktadır. Yolcu tasımasözlesmesi ile taahhüt altına giren kisi asıl tasıyıcıdır. Ancak asıl tasıyıcınıntasıma isinin ifası sırasına eylemlerinden sorumlu tutulduğu yardımcılarkullanması mümkündür. Kara yolu ile yolcu tasıma sözlesmeleri herhangi birsekle tabi değildir. Genellikle taraflar sözlesmenin ispatını kolaylastırmak içinbilet adı verilen belgeyi kullanırlar. Tarafların bu sözlesmeden doğan çesitlihak, borç ve yükümlülükleri bulunmaktadır.Tasıma sözlesmesi ile taahhüt altına giren tasıyıcı büyük sorumlulukyüklenmektedir. Bu nedenle tasıyıcının hukuki sorumluluğunun niteliği vesorumluluk nedenleri önem tasımaktadır. Tasıyıcının sorumluluk halleri esasolarak iki temel baslığa ayrılır. Tasıyıcı, yolcunun bagajının zıyaa veyahasara uğramasından ve yolcunun cismanî zarara uğramasından dolayısorumlu tutulabilir. Tasıyıcı, aynı zamanda isleten ise, sorumluluğununhukuki niteliği farklılık arz eder. Tasıyıcının bu sorumlulukların hepsini tekbasına tazmin edemeyeceği düsünülerek, yolcu tasıma isini yapan kisiler içinbazı sigorta türlerini yaptırmak zorunlu hale getirilmistir. Böylece yolcu tasımasırasında herhangi bir zarar meydana geldiğinde, zarar gören kisilerintasıyıcıya, yardımcılarına veya sigortacıya zararlarının tazmini içinbasvurmak konusunda seçimlik bir hakkı bulunacaktır. Bu bağlamda, buçalısma ile yolcu tasımacılığında kanunen yapılması zorunlu tutulansigortalar ile tarafların isteğe bağlı yaptırdıkları sigortaların tasıyıcınınsorumluluğuna etkisi ile ilgili hukuki değerlendirilmeler yapılmıstır.

Abstract:
In this study, legal liability of the carrier arising out of the damages ofthe passengers by road transportation was examined according to theTurkish Law.In road passenger transportation contracts, one of the parties who iscalled carrier undertakes to carry the other party(passenger or someone elseon behalf of the passenger)alive and safe with his luggage by a vehicleagainst remuneration. Altough the legal qualification of the honoraryaccomodation transport is controversial, in terms of the Turkish CommercialCode it doesn?t include the elements of passenger transport contracts. Inpassenger transport contracts, promissor is actual carrier. Actual carrier canuse servants to fulfill the carriage and shall be responsible for the acts of hisservants. Passenger transport by road contract, doesn?t need any formalrequirement. Generally both parties use tickets in order to prove the contract.Parties have various rights, debts and obligations arising from thesecontracts.The carrier undertake great responsibility with the passenger transportcontract. Therefore, the qualification of the carrier's legal liability andresponsibility are important. The responsibility of the carrier state is mainlydivided into two basic headings. Carrier can be hold responsible for damageand loss of the passenger?s luggage and death or physical damage of thepassenger. When the carrier also has the other rights on the vehicle, thelegal qualification of the responsibility will be different. Since the carrier cannot accomplish to recompensate all these responsibilities, it is obligatory tomake some type of insurance. Thus, if any damage occurs during passengertransport, the damaged passenger will have optional right to apply forcompensation to the carrier, servants and insurer. In this study,legalobligatory insurance and optional insurance of the parties in passengertransport is evaluated in relation to the responsibility of the carrier.