Engelli çocuğu olan ailelerin karar verme stratejileri ile duygusal zekâları arasındaki ilişki
The relationship between the decision-making strategies and theemotional intelligence of families with disabled children
Yazar: ARZU RADA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM COŞKUN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnterdisipliner Engelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile desteği = Family support ; Aile hayatı = Family life ; Aile tutumu = Family attitude ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Karar verme = Decision making ; Karar verme stratejileri = Decision making strategies ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Araştırmada engelli çocuğu olan ailelerin karar verme stratejileri ile duygusal
zekâları arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2020-2021 eğitim ve
öğretim yıllında Gebze'de bulunan özel rehabilitasyon merkezinde engelli çocuğu olan
200 aile ile gerçekleşmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Melbourne Karar
Verme Ölçeği I-II, Bar-On Duygusal Zekâ Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal
Destek Ölçeği ve Demografik bilgi formu kullanılmıştır.Verilerin analizinde; Pearson
koreasyon, bağımsız gruplar t testi, Mann Whitney u testi, Tek yönlü Anova testi,
Krustal Wallis ayrıca post hoc testlerinden Turkey testi kullanılmıştır. Katılımcılardan
toplanan ölçek sonuçları SPSS 26.0 programıyla analize edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre engelli çocuğu olan ailelerin algılanan aile desteği
ile karar verme puanlarına bakıldığında yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve çalışma durumu
açısından anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Engelli çocuğu olan ailelerin
algılanan aile desteği ile karar verme puanlarının, çocuğun engel durumu açısından
zihinsel yetersizliği tanılı çocukların ailelerinin erteleyici karar verme puanları
farklılaşmaktadır. Diğer alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır. Engelli çocuğu olan ailelerin duygusal zekâ puanları cinsiyet açısından
incelendiğinde, kadınların erkeklere göre empati ve dürtü kontrolü puanlarının daha
yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Engelli çocuğu olan ailelerin duygusal zekâ
puanları yaş açısından bakıldığında kişiler arasında 30 yaşın altında olan engelli
ailelerinin, Empati ile Duygusal benlik bilinci boyutlarının daha yüksek olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca engelli çocuğu olan ailelerin duygusal zekâ puanlarının
eğitim durumu farklı aileler arasında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between the decision-making
strategies of families with disabled children and their emotional intelligence in terms of
different variables. Relational screening model was adopted for this research.
The research was conducted with 200 families with disabled children in the
special education and rehabilitation centerlocated in Gebzeduring the 2020-2021
academic year.Melbourne Decision Making Questionary I-II, Bar-On Emotional
Intelligence Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support and
demographic information form wereused as data collection tools in this research.Pearson
correlation, The Independent Samples t test, Mann-Whitney U test, One-Way analysis of
variance, Kruskal Wallis, and Turkey test, one of the post hoc tests wereutilized in order
to analyze the data. The scale scores obtained by the participants were analyzed with the
SPSS 26.0 program.
According to the results of the study, when the decision-making scores by
perceived family support of families with disabled children are examined, it has
beenconcluded that there is no significant difference in terms of age, gender, educational
status, and employment status.Concerning the decision-making scores by perceived
family support of families with disabled children,the delaying decision-making scoresof
families whose children are diagnosed with an intellectual disability differ. It is
concluded that there is no significant difference among other sub-dimension scores.
Examining the emotional intelligence scores of families with disabled children in terms
of gender, it has been realized that women have higher impulse control and empathy
scores than men.When the emotional intelligence scores of families with disabled
children are examined in the matter of age, the results demonstrate that the dimensions