Sürdürülebilirlik bağlamında yapısal atıkların değerlendirilmesi ve yönetim modeli önerisi
Assesment of construction-demolition wastein the context of sustainability and management model proposal
Yazar: MERVE ERTOSUN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. FİGEN BEYHAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sosyal, kültürel, fiziksel, psikolojik çeşitli etmenlerle ve yapı sektöründeki teknolojik gelişmelerle şekillenerek üretilen yapılı çevreler tasarım, yapım, kullanım ve yıkım süreçlerinde çevreye çeşitli etkiler bırakmaktadır. Yol açtığı olumsuz çevresel etkiler sebebiyle sorgulanmaya başlanan yapılı çevrelerde üretilen her ürünün atığa dönüşmesi ve atık miktarlarındaki artış önemli bir problem haline gelerek tasarım ve yapım süreçlerinde kaynak verimli yaklaşımları öne çıkarmıştır. Atık oluşumunun engellenmesi, azaltılması, atıkların yeniden kullanımı, geri dönüşümü ve bertarafı, olarak işleyen yapısal atık yönetimi hiyerarşisi ülke politikaları ile geliştirilen mevzuatlarda yer almış ve bu konuda çalışmalar hız kazanmıştır. Tasarımın ilk evrelerinden itibaren alınan kararlar, uygulama yöntemleri ve nitelikleri, kullanım biçimleri ve ömrünü tamamladıktan sonraki yıkım süreçlerinin planlanması yapısal atıkların yönetiminde etkin rol oynamaktadır. Tez kapsamında yapısal atık kavramı ve yapısal atık oluşum safhaları belirlenmiş, yapısal atıkların geri kazanımında başarılı sonuçlara ulaşmış olan Avrupa Birliği üye ülkelerinden Hollanda, Belçika; 
Danimarka ve Birleşik Krallık ile Türkiye'de yer alan mevzuat ve girişimler irdelenmiştir. Yapıların tasarım ve uygulama süreçlerinde yapısal atık yönetim hiyerarşisi kurulmuş, kontrol altına alınabilmesi ve yönetilebilmesi için gerekli aşamaların yürütülme şeması oluşturulmuştur. Londra Olimpiyat Parkı saha çalışmaları incelenerek konuya örnek teşkil eden dört kalıcı ve bir geçici yapının analizi yapılmış ve değerlendirme raporu oluşturulmuştur. Tüm bu süreç sonunda yapıların tasarım ve uygulama süreçleri için etkin bir rol oynaması hedeflenen yapısal atık yönetim modeli oluşturularak bundan sonra inşa edilecek binaların tasarım sürecine dâhil edilmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
With the various social, cultural, physical, psychological factors and the technological developments in the building sector, the built environments damage the environment in the 
process of design, construction, use and demolition. As a result of the adverse environmental impacts that have arisen due to the cause environmental effects, every product produced in 
the built environment has become a waste and the increase in the amount of waste has become an important problem, leading to resource efficient approaches in the design and construction processes. The hierarchy of construction-demolition waste(CDW) management, which functions as prevention/reduction of waste generation, reuse, recycling and disposal, has taken place in the legislation developed with the country policies and the work has accelerated in this respect. The decisions taken from the first stages of design, their implementation methods, qualities, usage patterns and the planning of demolition processes after they have completed their life span role efficiently in the management of wastes. Within the scope of the thesis, the concept of CDW and the stages of waste disposal were determined. Legislation and initiatives of the European Union member states, which have achieved successful results in the recovery of CDW, are the Netherlands, Belgium; Denmark and the United Kingdom and also Turkey have been determined. CDW waste management hierarchy in the design and implementation processes of the schemes and a diagram of the execution stages for controlling and managing them have been established. The London Olympic Park site works were determined and consituted an assessment report by analyzing four permanent and a temporary  building in site. At the end of this process, it is aimed to set a CDW management model playing an effective role for the design and implementation processes of the building and to include the design of new buildings to be constructed.