Kronik hepatit b hastaları ile inaktif hbsag taşıyıcılarının yaşam kalitelerinin incelenmesi
The comparison of quality of life in patients with chronic hepatitis b versus inactive hbsag carriers
Yazar: FİRUZAN NİHAN TOMBUL
Danışman: PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Bu çalışma, Kronik Hepatit B hastalarının ve İnaktif HBsAg taşıyıcılarının yaşam kalitelerinin incelenmesi amacıyla, tanımlayıcı tipte planlanmıştır. 
Araştırma; Ege Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastaları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Hepatit B Polikliniği'nde, Mart-Haziran 2016 tarihlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastaları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran tüm kronik Hepatit B ve inaktif HBsAg taşıyıcıları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, araştırmanın veri toplama süresinde başvuran ve araştırmaya dahil edilme ölçütlerine uyan, araştırmayı katılmayı kabul eden 101 kronik hepatit B hastası ve inaktif HBsAg taşıyıcısı oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında literatür ve benzer çalışmalardan yararlanılarak araştırmacı tarafından hazırlanan hastaların kişisel bilgilerini içeren hasta tanıtım formu (EK-II), Türkçe'ye uyarlamasını Pınar ve arkadaşlarının yaptığı (2009) Hepatit B Yaşam Kalitesi Ölçeği (EK-III) kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından hastalarla yüzyüze görüşülerek elde edilmiştir. Hastalardan elde edilen veriler taşıyıcı veya kronik olma durumlarına göre; hastalığa özgü yaşam kalitesi açısından IBM SPSS versiyon 21.0 paket programında analiz edilmiştir. Veri analizinde tüm değişkenlere ait sayı ve yüzdelerin yer aldığı frekans tabloları oluşturulmuştur. Kategorik değişkenlerin incelenmesinde ise çapraz tablolardan ve ki-kare analizinden yararlanılmıştır. Sürekli verilerin normal dağılıp dağılmadığının incelenmesinde, Shapiro-Wilk normallik testi kullanılmıştır. İki bağımsız grup karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden çok grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Tüm hipotez testlerinde anlamlılık düzeyi 0.05 alınmıştır.
Çalışma grubundaki toplam 101 hastanın ; %40,6'sını (n=41) kadınlar, %59,4'ünü (n=60) erkekler oluşturmaktadır. Tüm hastaların yaş ortalaması 46,69 ± 11,43 olarak hesaplanmıştır. Hastaların %63,4'ünü (n=64) inaktif HBsAg taşıyıcıları, %36,6'sını (n=37) kronik Hepatit B hastaları oluşturmaktadır. İnaktif HBsAg taşıyıcılarının yaşam kalitesi ortalaması 90,91 ± 7,55 , kronik Hepatit B hastalarının yaşam kalitesi ortalaması 86,65 ± 8,99 , tüm  grubun yaşam kalitesi ortalaması 89,35 ± 8,32 olarak hesaplanmıştır. Kronik Hepatit B hastaları ile inaktif HBsAg taşıyıcılarının yaşam kalitesi arasında anlamlı fark bulunmuştur (p=0,03 ; p<0,05). İnaktif HBsAg taşıyıcıların yaşam kalitesi, kronik Hepatit B hastalarının yaşam kalitesine göre daha iyidir.

Anahtar Kelimeler : Hepatit B virüsü, kronik hastalık, HBsAg taşıyıcılığı, yaşam kalitesi.

Abstract:
The purpose of this study is comparing quality of life in patients with chronic hepatitis B versus inactive HBSAG carriers. This study is planned as a descriptive study. 
The study was researched at Ege Unıversity Hospital, Infection Disease and Clinical Microbiology Department, Hepatitis B Polyclinic, on March to June 2016. Target population of the study is formed by all the patients with chronic hepatitis B and inactive HBsAg carriers who applied to Ege University Hospital, Infection Desiases and Clinical Microbiology Department during the study. The sample of the research was formed by 101 patients with chronic hepatitis B and inactive HBsAg carriers who applied to the hospital, had suitable criteria for the research and accepted to join the research. There are two documents that were used to collect data; "Patient Introduction Form" (EK-II) which is based on books and articles was composed by the researcher and it contains personal information about the patients, and "Scale of quality of Hepatitis B patient's life"  (EK-III)  which was adapted to Turkish by Pınar (2009). The data used  for this research was collected by the researcher by talking to patients in person. The data collected from patients was analyized with IBM SPSS version 21.0 software based on quality of life of individuals, considering chronic and inactive patients. Data analysis contains frequency tables which is formed by numbers and percentages that belong to all the variables. Crosstabs and chi-square analysis were used to examine categoric variables. Shapiro-Wilk normality test was used to examine continuous data. Mann Whitney U test was used to examine two independent groups, for more than two groups, Kruskal-Wallis test was used. The level of significance was taken as 0.05 for all the hypothesis tests.
The study group was formed by 101 patients; %40,6 (n=41) females and %59,4 (n=60) males. The average age of all patients was calculated as 46,69 ± 11,43. While %63,4 (n=64) of the patients were inactive HBsAg carriers, %36,6 (n=37) of them had chronic Hepatitis B. For Inactive HBsAg carriers average quality of life  was calculated as 90,91 ± 7,55, for the patients with chronic Hepatitis B average quality of life was calculated as 86,65 ± 8,99, for the whole study group quality of life was calculated as 89,35 ± 8,32. A noticable difference between patients with Hepatitis B and inactive HBsAg carriers was found (p=0,03 ; p<0,05). Inactive HBsAg carriers have better quality of life comparing to the patients with chronic Hepatit B.
Key words: Hepatitis B virüs, chronic illness, HBsAg carriers, quality of life.