Hemodiyaliz hastalarında aort duvar sertliği ile ilişkili faktörler
Factors associated with aortic stiffness in hemodialyzis pati̇ents
Yazar: ALPER ERDAN
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Aort = Aorta ; Aort hastalıkları = Aortic diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Empedans = Impedance ; Kalp hızı = Heart rate ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
AMAÇ: Son dönem böbrek hastalık populasyonunda kardiyovasküler olaylar mortalitenin en önemli nedenidir. Bu hastalık grubunda artmış aort duvar sertliği kardiyovasküler morbidite ve mortalitenin bağımsız risk faktör ve göstergesidir. Günümüzde santral arteryel sertliğin incelenmesinde aortik Nabız Dalga Hızının (AoNDH) ölçümü altın standart metod olarak, sistemik arteryel sertliğin değerlendirmesinde ise Artırma Göstergesinin (AG) ölçümleri önerilmektedir. Bu araştırmada son dönem böbrek hastalık populasyonunda aort sertliği ilişkili faktörler belirlendi ve bu bağlantıda arteryel sertliğin üzerinde hemodiyaliz seansının akut etkileri incelendi. 
YÖNTEM: Değerlendirmeler karotis femoral Nabız Dalga Hızının ve radiyal arter üzerinden alınan santral nabız dalga formların Artırma Göstergesinin ölçümleri ile yapıldı. Kalp hızına göre düzeltilmiş Artırma Göstergesi kullanıldı. Ölçümler noninvazif olarak applanation tonometry tekniği, SphygmoCor Atcor sistemi ile hemodiyaliz öncesi ve sonrası yapıldı. Çalışmaya 32 kadın ve 43 erkek toplam 75 kronik hemodiyaliz hastası alındı. İnflamasyon parametresi olarak serum yuksek duyarlıklı C-reaktif protein düzeyleri ölçüldü. 44 hastada volüm durumunun değerlendirilmesi için biyoimpedans incelenmesi yapıldı. 
BULGULAR: Hemodiyaliz öncesi hasta grubunun ortalama aortik Nabız Dalga Hızının değeri 9,30 ± 3,30 m/s ve düzeltilmiş Artırma Göstergenin ortalaması %24,52 ± 9,42, seans sonrası ortalama AoNDH'nın değeri 7,59 ± 2,66 m/s ve AG'nin ortalaması %20,28 ± 10,19 olarak kaydedildi. Hemodiyaliz seansının etkisi ile AoNDH'da önemli ölçüde azalma tespit edildi (p<0,0001) ve santral aortik sistolik, diyastolik ve ortalama basınçların reduksiyonu ile yakından ilişkiliydi. Diyaliz esnasında AG'nin de anlamlı azalması saptandı  (p<0,0001) ve aortik sistolik, ortalama ve nabız basınçların gerilemesi ile bağlantılıydı. Ayrıca biyoimpedans ile hesaplanan hücre dışı sıvı ile NDH arasında anlamlı ilişki saptandı. Prediyalitik AoNDH değerleri yaş, sistolik kan basıncı, diyabet varlığı, santral sistolik, ortalama ve nabız basınçları, serum kolesterol ve albumin ile korele bulundu. Hastanın diyaliz tedavi süresi, ultrafiltrasyon hacmi,serum hs-CRP düzeyleri ile aortik NDH arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
SONUÇ: Hemodiyaliz seansının akut etkisi ile arteryel duvar sertliğinin göstergeleri aortik Nabız Dalga Hızı ve Artırma Göstergesi önemli ölçüde azalmaktadır. Bu azalma santral kan basınçlarının reduksyonu ile yakından ilişkilidir. Biyoimpedans ile hesaplanan hücre dışı sıvı ile NDH arasındaki bağlantı, hipervoleminin arteryel sertliğin gelişmesinde önemli rol oyanayabileceğini göstermektedir. 

Anahtar kelimeler: Hemodiyaliz, Aort Duvar Sertliği, Nabız Dalga Hızı, Artırma Göstergesi, Biyoimpedans.

Abstract:
OBJECTIVE: Cardiovascular events are the most significant cause of mortality in the end stage renal disease patients. Increased aortic stiffness is an independent risk factor and predictor of cardiovascular morbidity and mortality in this group. Currently, the measurement of aortic pulse wave velocity (PWV) is recommended as the golden standard for assessing central arterial stiffness, while Augmentation Index (AI) measurement is recommended for evaluating systemic arterial stiffness.  In this study, factors associated with aortic stiffness has been determined in the end-stage renal disease population and in this context, the acute effects of hemodialysis sessions on arterial stiffness has been evaluated.
METHOD: Assessments were made by measuring the carotid-femoral pulse wave velocity and by Augmentation Index measurements of central pulse wave forms taken over the radial artery. The Augmentation Index used was corrected for heart rate. Measurements were taken prior to and after hemodialysis using the noninvasive applanation tonometry method, with the SphygmoCor Atcor advice system. 32 women and 43 men, 75 chronic hemodialysis patients in total were included in the study. High-sensitivity C reactive serum protein levels were measured as inflammation parameters. Bioimpedance testing was carried out for the volumetric assessment in 44 patients.
FINDINGS: The average aortic Pulse Wave Velocity was recorded as 9,30 ± 3,30 m/s  vs  7,59 ± 2,66 m/s respectively for the patient group before hemodialysis and the group following the session, and the average corrected Augmentation Index was recorded as 24,52 ± 9,42 %  vs 20,28 ± 10,19%  respectively before and after hemodialysis session. A significant decrease (p<0,0001) in aortic PWV was detected as a result of the hemodialysis session, which was closely related with the reduction of central aortic systolic, diastolic and average pressures. A significant decrease (p<0,0001) was also detected in the Augmentation Index during dialysis, which was related with the reduction of aortic systolic, average, and pulse pressures. Also a significant correlation was found between PWV and bioimpedans tested extracellular water volume. A correlation was found between predialytic aortic PWV values with age, systolic blood pressure, diyabetes, central systolic, average and pulse pressures, serum cholesterol and albumin. No significant relationship was found among the patients dialysis treatment duration, the amount of ultrafiltration,serum hs-CRP levels and aortic PWV.
CONCLUSION: Indicators of aortic stiffness, aortic Pulse Wave Velocity and Augmentation Index decrease significantly with the acute effect of a hemodialysis session. This decrease is closely related with the reduction of central blood pressures. The significant correlation between PWV and bioimpedance tested extracellular water volume proposes that the stiffening of aorta is also related with hypervolemia. 

Keywords:Hemodialysis, Aortic Stiffness, Pulse Wave Velocity, Augmentation Index, Bioimpedance.