Yoğun bakım hastalarında ventilatörle ilişkili pnömonide epidemiyoloji, mortalite ve mortaliteye neden olan risk faktörlerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective analysis of the epidemiology and risk factors affecting mortality and morbidity in ventilator associated pneumonia treated in an ıntensive care unit
Yazar: ZİYAATTİN KARAKUZU
Danışman: DOÇ. DR. REMZİ İŞÇİMEN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Epidemiyoloji = Epidemiology ; Epidemiyolojik faktörler = Epidemiologic factors ; Mortalite = Mortality ; Pnömoni = Pneumonia ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Ventilatör ilişkili pnömoni (VİP), yoğun bakım ünitelerinde tedavi edilen hastalarda sık karşılaşılan, mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda gelişen ve mortalite oranı yüksek olan nozokomiyal bir enfeksiyondur. Bu çalışmada Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalında 01.06.2002 ? 30.05. 2011 tarihleri arasında, VİP tanısı almış hastaların epidemiyolojik özellikleri, mortaliteleri ve prognoza etki eden risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmaya yoğun bakıma kabul edilen, 48 saatten fazla mekanik ventilasyon uygulanan, 18 yaş üstü olgular dahil edildi.Ventilatörle ilişkili pnömoni tanısı almış 387 olgunun 167'sinin dosyasına ulaşılıp incelendi. VİP tanısı, Amerikan Enfeksiyon Hastalıkları ve Toraks Derneklerinin (IDSA/ATS) 2005 yılı ortak kararlarında belirtilen tanı kriterlerine göre konuldu (1). Ventilatör kullanım oranı 0.68, ventilatör ile ilişkili pnömoni oranı ortalaması 14.41/1000 ventilatör günü olarak hesaplandı. VİP gelişen hastaların 28. gün mortalitesi %25,1 olarak saptandı.VİP olgularında etken mikroorganizmalar sıklık sırasına göre Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa ve MRSA olarak tespit edildi. Çalışmamızda yatış günü APACHE II>20 (P=0.016), yatış günü SOFA >6 (P<0.001) ve VİP tanı günü SOFA>6 (P<0.001) olması univariate analizde mortaliteyi etkileyen risk faktörleri olarak saptandı. VİP tanı günü SOFA>6 değeri için multivariate analizde mortalite için bağımsız risk faktörü olarak saptandı ( OR:13.05, 95% CI,2.91-58.51, p<0.001). VİP başlangıcında PaO2/FİO2 oranının düşük olmasının hasta prognozunu olumsuz yönde etkilediği saptandı (p<0.001).Sonuç olarak; Bu çalışmada, mekanik ventilasyonla ilişkili pnömoninin sık görüldüğü, VİP öncesi hastane yatış öyküsü olan olgularda etken mikroorganizmaların tipinin değişebildiği, SOFA skorunun prognostik öneme sahip olduğu saptanmıştır. Enfeksiyon hastalıkları kliniği ile multidisipliner çalışma, VİP önleyici uygulamaların sağlanması sonucunda sıklık ve mortalitede azalma sağlanacağı kanaatindeyiz.Anahtar kelimeler: Ventilatörle ilişkili pnömoni, epidemiyoloji, risk, mortalite, Ardışık organ yetmezliği skorlaması (SOFA)

Abstract:
Retrospective analysis of the epidemiology and risk factors affecting mortality and morbidity in ventilator associated pneumonia treated in an Intensive Care Unit.Ventilator asociated pneumonia (VAP) is a common nosocomial infection that is seen in mechanically ventilated patients treated in the intensive care units and has a high mortality. In this study, we aimed to determine the epidemiological characteristics, mortality and prognostic risk factors in patients diagnosed with VAP treated in the Uludag University Anesthesiology and Reanimation Intensive Care Unit between June 2002 and May 2011.Patients older than 18 years who were mechanically ventilated more than 48 hours in the Intensive Care Unit were included in this study.Threehundred and eightyseven patients were identified, however charts of 167 were available for analysis. VAP diagnosis was established according to 2005 consensus criteria of IDSA/ATS (Infectious Diseases Society of America and American Thoracic Society). Ratio of ventilator use day was 0.68 and VAP ratio 14.41/1000 ventilator days was calculated. 28th day mortality was 25,1% in patients who had VAP.The most common causative microorganisms were Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa and MRSA in patients with VAP. In our study, admission day APACHE II>20 (p=0.016), admission day SOFA>6 and SOFA (P<0.001) onset of VAP diagnosis as risk factors affecting mortality in univariate analysis. SOFA>6 onset of VAP diagnosis were determined as the an independent risk factor affecting mortality in multivariate analysis ( OR:13.05, 95% CI, 2.91-58.51, p<0.001). A Low PaO2/FIO2 ratio onset of VAP were determined as a worsening effect on patient prognosis (p<0.001).We conclude that VAP is a common occurence and previous hospitalization is associated with diverse causative microorganisms, and SOFA score has a prognostic importance. Multidisciplinary approach with department of clinical infectious disease, and institution of preventive applications can help decrease the incidence and mortality.Key words: Ventilator associated pneumonia, risk factor, mortality, Sequential organ failure assesment score (SOFA)