Akkaraman koyunlarında gebeliğin son döneminde yapılan ek yemlemenin kuzularda doğum ve çeşitli dönemlerdeki canlı ağırlıklar üzerine etkisi
Effect on birth  and other weights of the akkaraman lambs of add feeding at late gestation in akkaraman sheep
Yazar: ÜMİT UÇAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMRE ŞİRİN
Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışma, Kırşehir İlinde yetiştirilen Akkaraman ırkı koyunlarda gebeliğin son döneminde yapılan ek yemlemenin kuzularda doğum ve çeşitli dönemlerdeki ağırlıklar üzerine etkisinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırma materyalini, 580 baş Akkaraman koyunu ve bunların 2015 doğum sezonunda doğurmuş oldukları 554 baş Akkaraman kuzusu oluşturmuştur. Akkaraman koyunları iki gruba ayrılmıştır. Her iki gruba da buğday samanı gebelik süresince verilmiştir. Gruplardan birine (EYG), gebeliğin son döneminde buğday samanına ek kesif yem (400 gr/hayvan) verilmiştir. Diğer gruba (KG) ise gebelik süresince sadece buğday samanı verilmiştir. Araştırmada kuzuların çeşitli dönem canlı ağırlıkları (doğum, 90. ve 120. gün), yaşama güçleri ve Akkaraman koyunlarının bazı döl verim özellikleri incelenmiştir. Akkaraman koyunlarında döl verim özelliklerinden kısırlık oranı, doğum oranı, ikizlik oranı, yavru atma oranı, koç altı koyun başına kuzu sayısı ve doğuran koyun başına kuzu sayısı değerleri EYG ve KG gruplarında sırasıyla % 12 ve  % 9, % 85 ve % 91, % 13 ve % 5, % 2 ve % 0, 0,96 ve 0,95, 1,12 ve 1,04 olarak bulunmuştur. Kuzularda yaşama gücü 90. gün ve 120. günde EYG ve KG gruplarında sırasıyla % 84, % 80 ve % 91, % 91 olarak tespit edilmiştir. Akkaraman kuzularının doğum, 90. ve 120. günlük yaştaki canlı ağırlık ortalamaları EYG ve KG gruplarında sırasıyla 5,82±0,06 kg, 30,94±0,44 kg, 34,47±0,44 kg ve 3,43±0,04 kg, 30,17±0,04 kg, 30,96±0,38 kg olarak tespit edilmiştir (P<0.01). Ek yemlemenin, cinsiyet ve doğum tipini göre doğum ağırlığı ve 120. gün yaş ağırlığı üzerine etkisi önemli bulunmuştur (P<0.01). 90. gün ağırlığı bakımından ise sadece doğum tipinin etkisi çok önemli bulunmuştur (P<0.01). Sonuç olarak, gebeliğin son döneminde yapılan ek yemlemenin kuzuların doğum ve 120. gün ağırlıklarını artırıdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine of effect of supplemental feeding during the late gestation on birth and other weights (90 and 120 day) of lambs from Akkaraman sheep breed raised in Kırşehir. Data were collected from 580 Akkaraman lambs from 554 Akkaraman sheep which were born during 2015 birth season. Akkaraman sheep were divided into two groups. Wheat straw is given to both groups during pregnancy. One group (EYG), was given to concentrated feed supplement (400 g/animal) in addition to wheat straw during the last gestation period.  The other group (KG) was given only wheat straw during pregnancy. In this study, the live weights (at birth, 90. and 120. day), survival rates of the lambs in various periods and reproductive traits of Akkaraman ewes were investigated. The averages of reproductive traits of Akkarman sheep such as sterility, fertility, twins, abortin, fecundity and litter size in EYG and KG groups were % 12, % 9, % 85, % 91, % 13, % 5, % 2, % 0, 0,96, 0,95 and 1,12, 1,04, respectively. The survival rates of lambs on 90th days and 150th days in EYG and KG groups were determined as 84, 80 % and 91, 91%, respectively. The means of the birth, 90 and 150. days age live weights in EYG and KG groups were found as 5,82±0,06 kg, 30,94±0,44 kg, 34,47±0,44 kg and 3,43±0,04 kg, 30,17±0,04 kg, 30,96±0,38 kg respectively (P<0.01). The effects of supplemental feeding, sex and birth type were found to be significant on the 120. days age on birth and live weights of sheep (P<0.01). The effects of birth type were found to be significant on the 90. days age live weights of sheep (P<0.01). As a result, supplemental feeding during the late gestation  are increased live weights (birth and 120. days).