Sanatsal cam olarak kullanım için cam renklendirme ve uygulaması
Coloration of glass for artistic use and it's application
Yazar: KHORRAM MANAFIDIZAJI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKTUĞ GÜNKAYA
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Cam Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cam = Glass ; Cam sanatı = Glass art ; Metal oksitler = Metal oxides ; Oksitler = Oxides ; Renklendirme = Coloring

Özet:
Bu çalışmada, Anadolu Üniversitesi, Cam Bölümü imkanlarıyla saydam renkli cam üretmek için denemeler yapılmıştır.  Bu denemelerde, seramik krozelerde cam ergitme işlemleri gerçekleştirilmiştir ve ham madde olarak soda-kireç-silika esaslı cam (Glasma 705) ve renklendirici olarak metal oksitler kullanılmıştır. Renkli cam üretimini bazı önemli değişkenler etkilemektedir: Bu etkenlerin en önemlisi, camın kompozisyonu ve harmanda bulunan renklendirici maddenin (genellikle metal oksitleri) yüzdesi ve saflığıdır. Renklendirici oksitler ağırlıkça %0.1- %5 aralığında cam kompozisyonuna ilave edilmiştir. Kompozisyondaki metal oksitin miktarının arttırılması ile renk tonunun koyulaşması veya renk değişimi gözlemlenmiştir.
Sanatsal çalışmalarda kullanılan fırın camının (Glasma 705) termal genleşme katsayısı ile renkli ithal camların (ör: Bullseye) termal genleşme katsayıları farklı olmasından dolayı uyumlu olmayabilmektedir. Bu ve benzeri durumlarda sanatçı özgürce eser yaratmakta zorluk çekmektedir. Bu tez çalışması ile renkli cam kompozisyonlarının incelenmesi ve şeffaf fırın camıyla (Glasma 705) uyumlu olan renkli camların üretilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca ilave edilen çeşitli oranlardaki metal oksit ile renk tonu optimizasyonu yapılmıştır. Çalışma sonucunda üretilen renklendirilmiş camlar yüksek lisans tezinin sanatsal uygulamalarında kullanılarak çeşitli sanatsal cam ürünler elde edilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Metal oksit, Şeffaf cam, Renkli cam, Cam renklendirme, Metal oksit ile renklendirme

Abstract:
In this thesis, experiments were made to produce transparent colored glass with the facilities and capabilities of Anadolu University, Department of Glass. In the experiments, glass melting processes were performed in ceramic crucibles, waste soda-lime-silica glass (Glasma 705) have been used as raw material and the metal oxides have been used as the colorant. Some important factors affect colored glass production: The most important of these factors; the composition of glass and coloring materials found in it (usually metal oxides) and the percentage of metal oxides also purity of them. Coloring oxides have been added to the composition between the amounts of 0.1% - 5% wt. By increasing the amount of metal oxide in the composition, it is observed that the color tone is darkened or changed.
The thermal expansion of the furnace glass (Glasma 705) and the thermal expansion of the colored commercial glasses (e.g. Bulls Eye) which are used for artistic works sometimes can not be compaitable due to different manufacturers or similar reasons. In these kind of conditions the artists have difficulty in creating glass work freely. This study is aimed to investigate the composition of colored glass and to produce colored glass which is compatible with the furnace glass. Also, the optimization of color tone have been done by adding different amount of metal oxides to glass composition. As a result of the study, the colored glasses produced as a result of experiments were used in the artistic practice part of master thesis and various artistic glass pieces has been obtained.
Keywords: Metal oxides, Clear glass, Colored glass, Glass coloring, Coloring with metal oxide.