İş güvenliği ve iş kazalarının önlenmesinin üretim stratejileri üzerine etkisi ve bir uygulama
The effect on  prevention of occupational safety and work accidents and an application
Yazar: SAVAŞ KARAMIK
Danışman: PROF. DR. ŞULE ÖZKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Risk = Risk ; Risk analizi = Risk analysis ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Üretim stratejileri = Production strategies ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Türkiye'de en önemli ve son zamanlarda üzerinde en çok durulup kafa yorulan, çeşitli toplantılarda bilim ve iş çevrelerinin görüş paylaştığı konu başlıklarından biridir. İşletmelerimizin varlıklarını devam ettirebilmeleri, ülke ekonomisine katkıda bulunabilmeleri üretim stratejilerine ve insan faktörüne önem vermeleri ile mümkün olabilmektedir. Dolayısıyla İSG tüm iş hayatını dengeli bir şekilde sürdürmek isteyen tüm organizasyonları, küçükten büyüğe tüm imalat ve/veya hizmet işletmelerinin tamamını ilgilendirmektedir. Dünyada ILO tahminlerine göre her yıl meydana gelen iş kazaların doğurduğu maddi kayıp 1.2 tirilyon $ dır. İş kazalarının üretimle ilgili bilinen maliyetlerinin yanında, hesaplanması güç olan bilinmeyen maliyetlerin de dikkate alınması üretim stratejilerinin rekabet edebilirliğe etkisi bakımından faydalı olabilir. Bu bilinmeyen maliyetler üretim ve stratejilerine büyük darbeler indirebilmektedir. İş yerlerinde İSG problemleri yaşanması, işçiyi ve işvereni olumsuz yönde etkilemekle birlikte, durumun uzantıları nedeniyle üretim kalitesini ve üretim verimini de düşürebilmektedir. Günümüz rekabet ortamında, işletmelerin başarıyı sürekli kılabilmeleri, aktif ve esnek bir yapıda olmalarının yanında İSG ölçütlerine de gerekli önemi göstermeleriyle daha mümkün olabilmektedir. Üretim stratejileri üretim kaynaklarına ilişkin temel kararları almayı, rekabet önceliklerini belirlemeyi ve üretim süreçlerini yeniden yapılandırmayı gaye edindiğinden, bu çalışmada da üretim stratejileri ile İSG ilişkisinin etkilerinin ölçülmesi ve somut değerlerle ortaya konulması amaçlanmıştır. Fabrika bünyesinde gerçekleştirilen özellikli işlemlerde İSG çözümlemelerinin üretim stratejilerine zaman ve maliyet odaklı olarak avantaj sağladığı gözlemlenmiş ve birim zamanda üretilen parçada maliyet düşüşü sağlanabilmiştir. Ancak bu etkiyi belirlemek ve ölçmek her zaman kolay değildir. Üretimde alınacak stratejik kararlarda asıl önem verilmesi gereken nokta, işletmeyi rakiplerinden farklı ve üstün kılan temel yetkinliklerin harekete geçirilmesidir. Önemli olan ise işletmenin esneklik, zaman, kalite gibi performans ölçütlerini yerine getirirken bunu en düşük maliyetle gerçekleştirmeyi hedeflemesi ve İSG çözümlemelerine derinlik kazandırmaya çalışmasıdır. Ergonomik ölçütlerin eşliğinde iş veriminin artırılmaya çalışılmasının yanı sıra etkili bir bakım stratejisi uygulanması da işletmede İSG ölçütlerinin yerleşmesine, dolayısıyla işletmelerin sürekliliğine, rekabet edebilirliğine ve üretim stratejilerinin amacına ulaşmasına ortam hazırlayabilmektedir.

Abstract:
Occupational health and safety (OHS) is one the most important and recently focused on topics on which scientific and business communities share their ideas in various meetings. It is possible for companies to persist, contribute to the country's economy as long as they attach importance to production strategies and human factor. Therefore OHS concerns production and service companies from the smallest to the largest and all organizations which want to maintain the business life in a balanced way. According to ILO estimates, in the world, every year the cost of occupational accidents results in 1.2 trillion dollars loss. Besides the known cost of occupational accidents about production, it can be beneficial for competing of the production strategies if its hard to figure out cost is taken into consideration. This unknown cost may have deal a blow production and its strategies. In a case of OHS problem, alongside negative affect on workers and employers, with the extension of the case, quality of production and efficiency of product may fall down. In today's competitive environment, for a company to maintain the achievement is only possible with their persistence on active and flexible structure besides attaching necessary importance to OHS criteria. Since the production strategies aim at taking the necessary decisions on production source, defining the competitive priorities and reconstructing the production process, it is aimed in this study to measure the effects of relations of production strategies and OHS analysis and state it with concrete values. It is observed that, in the enabled operations carried out within the factory, OHS analysis provided advantages to production strategies on time and cost oriented and made it possible to reduce the cost of item produced at unit time.  But it is not always easy to define and measure this affect. For a company, the main point which must be considered when making a decision on production strategies is to activate basic competences which make it different and superior to its rivals. The important thing is, while the company is carrying out the measures of performance like flexibility, time, quality; its aiming on the lowest cost and its effort to give depth to OHS analysis. As well as striving to increase business efficiency by the means of ergonomic measures, appliance of effective maintenance strategy lays the ground for OHS criteria to establish, so continuity and competitiveness and achievement of the production strategies.