Tinnituslu hastalarda prefrontal inhibisyon mekanizmasının sakkadometri ile değerlendirmesi
Evaluation of prefrontal inhibition mechanism using saccadometry in patients with tinnitus
Yazar: MELİS DABLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR KÜÇÜK CEYHAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Tinnitus, herhangi bir dış uyaran yokluğunda bir sesin bilinçli farkındalığı olarak tanımlanmaktadır. Tinnituslu bireylerde ilgisiz uyaran için inhibisyon mekanizması ile ilgili prefrontal korteks fonksiyonlarında farklılık gösterilmiştir. Sakkadometri testi, psikiyatrik hastalıkların, nörodejeneratif hastalıkların, travmatik beyin hasarı, beyin sarsıntısı ve gelişimsel anormalliklerin teşhisinde kullanılan gelişmiş bir okülomotor testtir. Sakkadometri testi inhibisyon mekanizmalarındaki yorulmayı değerlendirebilmektedir. Sakkadometri testi ile değerlendirilen antisakkad görevi, çevresel görsel alanda aniden beliren görsel bir hedefe bakmak için oluşan refleksif hareketi bastırmayı ve bunun yerine istemli motor hareket ile hedefin tersi yönüne bakmayı gerektirmektedir. İlgisiz uyaranı bastırma becerisi yorulma gösteren bir fonksiyondur ve tinnitusun ilgisiz uyaranı bastırma üzerindeki olumsuz etkisi gösterilmiştir. Çalışmamızda tinnitus hastalarında ilgisiz uyaranı bastırma ile ilgili prefrontal korteks fonksiyonlarında literatürde farklılık gösterilmiş olmasından yola çıkılarak tinnituslu gruptan elde edilen veriler tinnitus şikayeti olmayan bireylerin sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Sakkadometri testi parametrelerinden yorulma ile ilişkisi olduğu düşünülen sıçrama sayısındaki artışın (test süresinin uzaması) her iki grubun sonuçlarında farklılık gösterip göstermediğini araştırmak amaçlanmıştır. Dahil edilme kriterlerine uygunluğu belirlemek için Saf Ses Odyometri, Tinnitus Engellilik Anketi, Mini Mental Test ve Okülomotor Testler uygulanmış, belirlenen yaş aralığındaki normal işiten ve okülomotor testleri normal olan subjektif kronik tinnituslu bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. Antisakkad ve prosakkad alt testleri için hız, doğruluk, latans, genel hata oranı ve yönsel hata oranı parametreleri değerlendirilmiştir. Gruplar arasında istatistiksel anlamlılıklarda normal dağılan değişkenler için "Bağımsız Örneklemler için T Testi ve normal dağılmayan değişkenler için ise "Mann-Whitney U Testi" istatistiksel yöntem olarak kullanılmıştır. Çalışmamızın sonucunda prosakkad ve antisakkad ölçümlerinde tinnituslu bireylerde daha fazla sıçrama sayısı ile yapılan testte yönsel ve genel hata oranlarında anlamlı derecede artış gözlenmiştir. Latans, hız ve doğruluk parametrelerinde ise anlamlı derecede farklılık gözlenmemiştir. Kontrol grubunda prosakkad ölçümünde daha fazla sıçrama sayısı ile yapılan testte yönsel ve genel hata oranında anlamlı farklılık gözlenmiştir. Antisakkad ölçümünde daha fazla sıçrama sayısı ile yapılan testte ortalama latans ve genel hata oranında anlamlı farklılık gözlenmiştir. Tinnituslu bireylerde daha fazla sıçrama sayısı ile yapılan testte elde edilen anlamlılık daha yüksektir. Tinnituslu bireyler ve kontrol grubu karşılaştırmasında prosakkad ve antisakkad yönsel ve genel hata oranları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Tinnituslu bireylerin hata oranları kontrol grubuna oranla daha yüksek gözlenmiştir. Tinnituslu bireylerde, tinnitusu olmayanlara göre ilgisiz uyaranın inhibisyon mekanizmasında yorulmanın daha fazla olduğu yönünde değerlendirilmiştir. Aynı zamanda sonuçların tinnitusun oluşumu ve kronikleşmesinin altında yatan bilişsel ve nöral mekanizmaların anlaşılmasına ve klinik değerlendirme için yeni bir yöntem sunulmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Subjektif tinnitus, antisakkad, prosakkad, sakkadometri, dorsolateral prefrontal korteks.

Abstract:
Tinnitus is defined as the conscious awareness of a sound in the absence of any external stimulus. Individuals with tinnitus show differences in prefrontal cortex functions related to the inhibition mechanism for irrelevant stimuli. Saccadometry testing is an advanced oculomotor test used in the diagnosis of psychiatric diseases, neurodegenerative diseases, traumatic brain injury, concussion and developmental abnormalities. Saccadometry test can evaluate fatigue in inhibition mechanisms. The antisaccade task, evaluated with the saccadometry test, requires suppressing the reflexive movement that occurs to look at a visual target that suddenly appears in the peripheral visual field and instead looking in the opposite direction of the target with a voluntary motor movement. The ability to suppress irrelevant stimuli is a fatiguing function, and the negative effect of tinnitus on suppressing irrelevant stimuli has been demonstrated. In our study, based on the literature showing differences in prefrontal cortex functions related to suppressing irrelevant stimuli in tinnitus patients, the data obtained from the tinnitus group were compared with the results of individuals without tinnitus complaints. It was aimed to investigate whether the increase in the number of jumps (extension of the test duration), which is thought to be related to fatigue, one of the saccadometry test parameters, differs in the results of both groups. Pure Tone Audiometry, Tinnitus Disability Questionnaire, Mini Mental Test and Oculomotor Tests were applied to determine compliance with the inclusion criteria, and individuals with subjective chronic tinnitus within the specified age range with normal hearing and normal oculomotor tests were included in the study. Speed, accuracy, latency, general error rate and directional error rate parameters were evaluated for the antisaccade and prosaccade subtests. "T Test for Independent Samples" was used as a statistical method for variables that were normally distributed with statistical significance between groups, and "Mann-Whitney U Test" was used as a statistical method for variables that were not normally distributed. As a result of our study, a significant increase in directional and general error rates was observed in prosaccade and antisaccade measurements in individuals with tinnitus in the test performed with a higher number of jumps. No significant difference was observed in latency, speed and accuracy parameters. In the control group, a significant difference was observed in the directional and general error rates in the test performed with a higher number of jumps in the prosaccade measurement. In the antisaccade measurement, a significant difference was observed in the average latency and overall error rate in the test performed with a higher number of jumps. In individuals with tinnitus, the significance obtained in the test performed with a higher number of bounces is higher. In the comparison of individuals with tinnitus and the control group, significant differences were found between prosaccade and antisaccade directional and general error rates. Error rates of individuals with tinnitus were observed to be higher than the control group. It has been evaluated that fatigue in the inhibition mechanism of irrelevant stimuli is greater in individuals with tinnitus than in those without tinnitus. At the same time, it is thought that the results will contribute to understanding the cognitive and neural mechanisms underlying the formation and chronicization of tinnitus and providing a new method for clinical evaluation.      
Keywords: subjective tinnitus, antisaccade, prosaccade, saccadometry, dorsolateral prefrontal kortex.