Tütün ürünü kullanan bireylerin sigara bırakma polikliniğine başvuru durumlarının kardiyovasküler hastalık risk farkındalıkları ile ilişkisi
The relationship between cardiovascular disease risk awareness and application status of smoking cessation clinics of individuals using tobacco product
Yazar: BÜŞRA AKARSU
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU AYHAN BAŞER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar-birinci basamak = Physicians-primary care

Özet:
Günümüzde dünyada 1 milyar kişi tütün ürünü kullanmaktadır ve tüm ölümlerin %12'si tütün kullanımı ile ilişkilendirilmektedir. Dünyada ölümlerin %32'si kardiyovasküler hastalıklar nedeniyledir; kardiyovasküler hastalık kaynaklı ölümlerin ise %30 kadarı sigaradan kaynaklanmaktadır ve aralarında kuvvetli bir doz bağımlı ilişki bulunmaktadır. Sigarayı bırakanların %62,4'ü bir sağlık problemi sebebiyle bıraktığını ifade etmiştir. Sağlığı koruma isteğinin sigara bırakmada en önemli motivasyon kaynağı olduğu anlaşılmaktadır. Tütün ürünü kullanan ve hiç sigara bırakma polikliniği başvurusu olmayan kişiler ile sigara bırakma polikliniğine başvurusu olan kişilerin kardiyovasküler hastalıklar açısından risk farkındalıkları arasında farklılık olup olmadığını ortaya koymak amacıyla planladığımız bu çalışma tanımlayıcı kesitsel tipte olup araştırmaya Hacettepe Üniversitesi Aile hekimliği polikliniklerine ve sigara bırakma polikliniğine 05.04.2023-22.06.2023 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üstü ve tütün ürünü kullanan 183 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara kardiyo-vasküler hastalık risk farkındalığı değerlendirme (KHFRD) ölçeği anket formunda uygulanmıştır. Elde edilen veriler çalışma hipotezimizle uyumlu olmuştur. Çalışma grubu olan sigara bırakma polikliniğine başvuran grubun, kontrol grubu olan tütün ürünü kullanan ancak hiç sigara bırakma poliklinik başvurusu olmayan gruba göre anlamlı düzeyde kardiyovasküler hastalık risk farkındalık düzeyinin yüksek olduğu görülmüştür. KHRFD ölçek toplam puanı ortalaması çalışma grubunda 41,57 (±4,46), kontrol grubunda 37,65 (±7,40) idi ve aralarındaki fark anlamlı olarak saptanmıştır. (p<0,001). Bu çalışmadan elde edilen bulgular, bireylerin belirli kişisel KVH risk faktörleri hakkında bilgilendirilmesinin, koruyucu sağlık davranışlarının benimsenmesini kolaylaştırabileceği fikrini desteklemektedir.

Abstract:
Today, one billion people in the world use tobacco products. 12% of all deaths in the world are associated with tobacco use. 32% of deaths in the world are from CVD; About 30% of CVD-related deaths are caused by smoking, and there is a strong dose-dependent relationship between them. 62.4% of those who quit smoking stated that they quit because of a health problem. It is understood that the desire to protect health is the most important motivation source for quitting smoking. This study, which we planned to determine whether there is a difference by measuring the cardiovascular disease risk awareness of people who use tobacco products and have never applied to a smoking cessation outpatient clinic and who have applied to a smoking cessation outpatient clinic, is a descriptive cross-sectional type. The research was applied to 183 participants who applied Hacettepe University Family Medicine outpatient clinics and smoking cessation clinic between 05.04.2023-22.06.2023, aged 18 and over and using tobacco products, were included. The cardiovascular disease risk awareness assessment scale was applied to the participants in a questionnaire form. The data obtained in our study were compatible with our research hypothesis. It was observed that the study group, which used tobacco products and applied to the outpatient clinic for smoking cessation, had a significantly higher level of cardiovascular disease risk awareness compared to the control group, which used tobacco products but did not apply to the outpatient clinic for smoking cessation. The total mean score of Cardiovascular Disease Risk Awareness Assessment Questionnaire was 41.57 (±4.46) in the study group and 37.65 (±7.40) in the control group, and the difference between them was found to be significant (p<0.001). Findings from this study support the idea that informing individuals about certain personal CVD risk factors may facilitate the adoption of preventive health behaviors.