Obstrüktif uyku apne sendromunda nitrotirozin düzeylerinin incelenmesi
A study of nitrotyrosine levels in obsructive sleep apnea syndrome
Yazar: ESER ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ AKAYDIN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Nitrik oksit = Nitric oxide ; Nitrotirozin = Nitrotyrosine ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Polisomnografi = Polysomnography ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
OUAS, sık sık oksijen desatürasyonu ve uyku bölünmeleri ile sonuçlanan tekrarlayan üst hava yolu tıkanmaları ile karakterize edilmektedir. OUAS hastalarındaki hipoksi-reoksijenasyon episodları, reaktif oksijen ve nitrojen türlerinin oluşumu vasıtasıyla ateroskleroza zemin hazırlamaktadır. Oksidatif stresteki artış, herhangi bir kardiyovasküler risk faktörü olmasa bile OUAS hastalarında kardiyovasküler morbidite artışına neden olabilecek endotel disfonksiyonu yapabilir. Yapılan çalışmalar, OUAS de oksidatif stres artışını desteklemektedir. Oluşan serbest radikaller mevcut nitrik oksit (NO) düzeyini de etkilemek suretiyle bu zararlı etkileri artırabilmektedir. Nitrik oksit, süperoksit radikaliyle reaksiyona girerek, hücreler için toksik, lipid ve proteinlerle reaksiyona girerek vasküler fonksiyonları bozan peroksinitrit oluşumuna neden olabilmektedir. Nitrotirozin, peroksinitritin proteinlerin tirozin kalıntısı ile reaksiyona girerek oluşturduğu bir oksidasyon ürünüdür. Çalışmamızda, OUAS hastalarında nitrotirozin ve total NO düzeylerindeki değişimleri incelemeyi amaçladık. Toplam 109 OUAS hastası ve 24 sağlıklı kontrolde yapılan ölçümlerde, istatistiksel olarak anlamlı olmasa da hasta grubunda nitrotirozin düzeylerinde artma ve total NO düzeylerinde azalma gözledik. Çalışmamızda ayrıca, yaş, cinsiyet, obezite ve sigara içimi gibi faktörlerin parametreler üzerindeki etkilerini inceledik. Vücut kitle indeksi ve sigara içiminin parametreler üzerinde olumsuz etkilerini gözlemledik. Elde ettiğimiz sonuçlara dayanarak ve proteinlerin serbest radikal hasarına daha az duyarlı olduğunu göz önüne alarak, hafif yükselmiş nitrotirozin değerlerinin OUAS hastalarında oksidatif strese bağlı protein hasarının göstergesi olabileceğini öne sürebiliriz.

Abstract:
OSAS is characterized by recurrent upper airway occlusion that is often resulting in oxygen desaturation and sleep division. Episodes of hypoxia-reoxygenation in OSAS patients, is preparing atherosclerosis through the formation of reactive oxygen and nitrogen species. The increase in oxidative stress, even if there is any cardiovascular risk factor in patients with OSAS, may cause endothelial dysfunction which may increase cardiovascular morbidity. The studies supports that OSA also increase the oxidative stress. Produced free radicals influenced through available nitric oxide (NO) level may increase these harmful effects. Nitric oxide, reacts with the superoxide radicals, contributes to the formation of peroxynitrite which is toxic to cells and reacts with lipid and protein disrupts the vascular function. Nitro tyrosine is an oxidation product which is formed by peroxynitrite that reacts with tyrosine residue of protein. In our study we aimed to examine the changes total NO levels in OSAS patients. In total 109 patients and 24 healthy controls in the measurements, although not statistically significant, there is an increase in nitro tyrosine levels and a decrease in total NO levels in patients compared with controls. In our study, we have also examined impact of the factors such as age, gender, obesity and smoking on the parameters. We observe a negative effect of body mass index and smoking on the parameters. Based on the results, we can discussed by considering that protein is less sensitive to free radical damage ,slightly elevated nitro tyrosine values due to oxidative stress in patients with OSAS could be indicator of protein damage.