Ordu'da Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hipertansiyon hastalarında uyku kalitesi ve genel sağlık durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality and general health conditions in hypertension patients who apply to the Family Medicine Polyclinic in Ordu
Yazar: SEYYİT KAÇMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTEGÜL ÇORUH AKYOL
Ordu Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç Çalışmamız, 18 yaş ve üzeri HT hastalarında uyku kalitesini değerlendirmeyi ve uyku kalitesinin, ruhsal durum taramasında kullanılan Genel Sağlık Anketi-12 ile olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem Kesitsel olarak tasarlanan bu çalışmaya, 2024 yılının Şubat ve Temmuz ayları arasında Ordu Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran, 18 yaş ve üzeri 95 hipertansiyon hastası ile hipertansiyon tanısı olmayan 95 kişilik kontrol grubu olmak üzere toplam 190 katılımcı alınmıştır. Çalışmada PUKİ ve GSA-12 anketi kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS v23 ve R programı ile analiz edildi. Önem düzeyi p<0,050 olarak alındı.
Bulgular HT ve Kontrol grubunda PUKİ bileşen değerlerinden uyku latansı, alışılmış uyku etkinliği, öznel uyku kalitesi ve uyku bozukluğu bileşenlerinde anlamlı fark saptanmıştır. HT ve kontrol grubu ile GSA-12 puanına ait gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bağlantı bulunmuştur (p=0,001). HT grubunda  ruhsal durumu kötü olanların oranı %56,8 olarak bulunurken, kontrol grubunda ise ruhsal durumu kötü olanların oranı %33,7 olarak bulundu. HT grubunda GSA-12 puanı 2 ve üzeri olanlarda,  uyku latansı, uyku bozukluğu, öznel uyku kalitesi, gündüz işlev bozukluğu bileşenlerinde anlamlı fark saptandı.
Sonuç Araştırmanın bulguları HT, ruhsal durum ve uyku kalitesi arasındaki karşılıklı etkileşimleri ortaya koymaktadır. Çalışma, bu faktörlerin birbirini besleyen bir döngü içinde olduğunu göstermektedir. Birinci basamak hekimleri olarak söz konusu hastalıkların toplumdaki prevelansları, kronikleşme oranları, olası komplikasyonları ve sonuçları düşünüldüğünde birçok ilişkili yeni kliniğin oluşmasını önlemek ya da önlenemediği hallerde ilişkili durumlara dair oluşabilecek komplikasyonları yönetebilmek konusu Aile Hekimliği Uzmanlık felsefesi ile örtüşmektedir.
Anahtar Kelimeler Hipertansiyon, Pittsburg Uyku kalitesi İndeksi, Uyku bozukluğu, Ruhsal durum, Aile Hekimliği

Abstract:
Objective Our study aims to evaluate sleep quality in hypertensive patients aged 18 and above and to examine the relationship between sleep quality and the General Health Questionnaire-12 (GHQ-12), a tool used for screening mental health status.
Materials and Methods This cross-sectional study included a total of 190 participants, consisting of 95 hypertensive patients and 95 controls without hypertension, who applied to the Family Medicine outpatient clinic at Ordu Training and Research Hospital between February and July 2024. The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and GHQ-12 questionnaires were used in the study. Data were analyzed using IBM SPSS v23 and R software, with a significance level set at p<0.050.
Results Significant differences were found between the hypertension and control groups in the PSQI components for subjective sleep quality, sleep latency, habitual sleep efficiency, and sleep disturbances. A statistically significant association was identified between hypertension, the control group, and GSA-12 scores (p=0.001). In the hypertension group, 56.8% had poor mental health, compared to 33.7% in the control group. For individuals with GSA-12 scores of 2 or higher in the hypertension group, significant differences were observed in subjective sleep quality, sleep latency, sleep disturbances, and daytime dysfunction components.
Conclusion The findings of the study reveal interactions between hypertension, mental state and sleep quality. The study shows that these factors are in a cycle that feeds each other. As primary care physicians, considering the prevalence, chronicization rates, possible complications and consequences of these diseases in the society, preventing the emergence of many related new clinics or managing the complications that may occur in related conditions when they cannot be prevented is in line with the philosophy of Family Medicine Specialization.
Keywords Hypertension, Pittsburgh Sleep Quality Index, Sleep disturbance, Mental health, Family Medicine