Katalitik dönüştürücülerden üretilen demir matının çözümlendirilmesi sırasında oluşan hidrojen sülfür (H2S) gazı bertarafının araştırılması
Investigation of hydrojen sulfide (H2S) gas removal formed during the dissolition of iron matte produced from catalytic converters
Yazar: MERVE AKSU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HAKAN MORCALI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya = Chemistry ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Önemli bir çevresel kirletici olan hidrojen sülfür (H2S)  gazının bertarafı günümüzün en önemli problemleri arasındadır. Çünkü hidrojen sülfür (H2S) gazı havadan ağır, çok zehirli, korozif, yanıcı, patlayıcı ve çürük yumurtaya benzer kokulu bir gazdır. Bu özelliklerinden dolayı hidrojen sülfür (H2S) gazı çevre ve insan sağlığı açısından çok önemli kirleticidir. Hidrojen sülfür (H2S) gazının çevre ve insan sağlığı açısından sebep olabileceği ciddi tehlikeleri azaltmak ve bertaraf etmek önemli bir çalışma konusudur.
Bu çalışmada katalitik dönüştürücülerden üretilen demir matının çözümlendirilmesi sırasında açığa çıkan hidrojen sülfür (H2S)  gazını bertaraf etmek için fenton oksidasyonuna etki eden parametreleri tespiti için sentetik olarak oluşturulan hidrojen sülfür (H2S) gazı farklı konsantrasyonlardaki FeCl2 çözeltisi, peroksit (H2O2) konsantrasyonu, sıvı-gaz karışımı oranı ve H2S konsantrasyonu etkisi gibi parametreler incelenmiştir. Sistemde bertaraf edilemeyen H2S gazı Sb2S3 çökeltisi şeklinde tutularak H2S giderim verimi hesaplanmıştır. En iyi H2S giderim verimi; 50 mL sodyum sülfür(Na2S), 100 mL 0,1 M demir(II) klorür, 0.6 mL hidrojen peroksit(H2O2), reaksiyon süresi 60 dk. deney şartlarında H2S giderim verimi %80 üzerinde elde edilmiştir. Hidrojen sülfür (H2S) gazının giderimi sırasında elde edilen elementel kükürt ve kükürtlü bileşikler (sülfat ve sülfit anyonları) çeşitli spektroskopik cihazlarla karakterize edilerek sonuçlar yorumlanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Hidrojen sülfür (H2S)  gazı, demir matı, bertaraf, katalitik dönüşürücü

Abstract:
The disposal of hydrogen sulphide (H2S) gas, an important environmental pollutant, is among the most important problems of today. Because hydrogen sulfide (H2S) gas is heavier than air, very poisonous, corrosive, flammable, explosive and rotten egg-like odor. Because of these properties, hydrogen sulfide (H2S) gas is very important pollutant in terms of environment and human health. Hydrogen sulfide (H2S) gas is an important study to reduce and eliminate the serious dangers that it may cause in terms of environment and human health.
	In this study, synthetically generated hydrogen sulfide (H2S) gas, different concentrations of FeCl2 solution, peroxide (H2O2) concentration, liquid-gas, for determination of parameters affecting fenton oxidation to remove hydrogen sulfide (H2S) gas produced during the analysis of iron mat produced from catalytic converters. Parameters such as mixture ratio and H2S concentration effect were investigated. Best H2S removal efficiency; 50 mL sodium sulfide (Na2S), 150 mL 0.1 M iron (II) chloride, 1.5 mL hydrogen peroxide (H2O2), reaction time 60 min. H2S retention efficiency was obtained over 80% in experimental conditions. H2S removal efficiency was obtained by keeping the H2S gas that cannot be disposed of in the system as Sb2S3 precipitate. The elemental sulfur obtained during the removal of hydrogen sulfide (H2S) gas is characterized by various spectroscopic devices and the results are interpreted.
Keywords: Hydrogen sulfide (H2S) gas, iron mat, disposal, catalytic converter