Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları, örgütsel güven düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
Relation between organizational justice perceptions, organizational trust levels and organzational citizenship behaviors of secondary education teachers
Yazar: SONER POLAT
Danışman: PROF. CEVAT CELEP
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration

Özet:
Örgütsel adalet, örgütsel güven ve örgütsel vatandaslık davranısı son zamanlarda örgütve yönetimi alanında dikkat çeken konular arasında yer almıstır. Daha çok örgütteki insankaynagına baglı olarak gelisen ve bir birlerini etkileyen bu üç kavram örgütlerin amaçlarınıgerçeklestirmesi açısından önem tasımaktadır.Bu Arastırmanın amacı ortaögretim okullarında görev yapan ögretmenlerin örgütseladalet, örgütsel güven ve örgütsel vatandaslık davranısları degiskenlerine iliskin algıdüzeylerini saptayarak; bu degiskenler arasındaki iliskiyi ortaya koymaktır.Betimsel nitelikteki iliskisel tarama modelinde yapılan bu arastırmanın evrenini 2006-07 egitim ögretim yılında Türkiye'deki 7399 ortaögretim okullunda görev yapan 184582ögretmen olusturmaktadır.Türkiye'deki yedi cografi bölgenin her birinden tesadüfen ikiser il seçilerek; seçilen 14ildeki 1683 ortaögretim okullarındaki toplam 42697 ögretmen çalısma evrenine alınmıstır. 14ildeki il Milli Egitim müdürlüklerinin tesadüfen seçtikleri ikisi genel, ikisi mesleki teknik liseolmak üzere dört ortaögretim kurumundaki 1281 ögretmen arastırmanın örnekleminiolusturmaktadır.Arastırmanın verileri ?ortaögretim okulu ögretmenlerin örgütsel adalet algısı ölçegi?,?ortaögretim okulu ögretmenlerinin yöneticilere güven algısı ölçegi?, ?ortaögretim okuluögretmenlerinin okula güven algısı ölçegi? ve ?ortaögretim okulu ögretmenlerinin örgütselvatandaslık davranısı algısı ölçegi? ile toplanmıstır. Verilerin çözümlenmesinde aritmetikortalama, t testi, varyans analizi, korelasyon katsayısı, basit ve çoklu regresyon analiziyapılmıstır.Arastırma soncunda ögretmenlerin örgütsel adalet, örgütsel güven ve örgütselvatandaslık davranısına iliskin algılarının birbiri ile iliskili ve birbirlerini etkiledigigörülmüstür. Örgütsel adalet, örgütsel vatandaslık davranısını hem dogrudan hem de dolaylıolarak örgütsel güven üzerinden etkilemektedir. Örgütsel güven, örgütsel vatandaslıkdavranısını dogrudan etkilemektedir. Ayrıca örgütsel güven, örgütsel adalet ile örgütselvatandaslık davranısı arasında kısmi ara yordayıcı degiskendir. Arastırma bulguları okulunögretmen sayısına baglı büyüklügünün örgütsel adaleti ve örgütsel güveni açıklamada etkilioldugu görülmüstür.Anahtar kelimeler: Ortaögretim, örgütsel adalet, örgütsel güven, örgütsel vatandaslıkdavranısı

Abstract:
Organizational justice, organizational trust and organizational citizenship treatmenthave recently gone for in matters in the area of organisation and its administration that drawconsideration. These three concepts which develop with respect to human resource andinteract convey importance from the standpoint of realising the purposes of the organizations.Purpose of this research is to determine the reception levels of secondary educationteachers with respect to organizational justice, organizational trust and organizationalcitizenship treatment and point out the relation between them.184582 teachers working in 7399 secondary schools in the academic year of 2006-07make up the universe of this research carried out in relational scanning model of descriptivequality.Total 42697 teachers selected from 1683 schools of 14 provinces two from each ofseven geographical regions in Turkey were included in the universe of the study. Total 1281teachers form four secondary education institutions two being vocational, two technicalschools randomly selected by Provincial National Education Offices costitute the samples ofthis research.Research data was collected with ?organizational justice perception scale of secondaryschool teachers?, ?trust in administrators perception scale of secondary school teachers?,?trust in school perception scale of secondary school teachers?, ?organizational citizenshipbehaviors perception scale of secondary school teachers?T test, variance analysis, arithmetic avarage, coefficient of corelation, simple andmultiple regression analysis were performed.In the end of the research it was seen that organizational justice, organizational trust,organizational citizenship behaviors perception of the teachers were inter-related andinteractive. Organizational justice effects organizational citizenship behaviors viaorganizational trust both directly and indirectly. Organizational trust directly effectsorganizational citizenship behaviors. Again, organizational trust is a variable partlycomposing medium between organizational justice and organizational citizenship behaviors.Research findings show that size of the school depending on number of theachers has beeneffective in explaining organizational justice and organizational trust.Key words: secondary education, organizational justice, organizational trust, organizationalcitizenship behaviors.