Üniversite kampüslerinin kapsayıcı tasarım kavramına uygun hale getirilmeleri için bir değerlendirme aracı önerisi
Proposal for an evaluation tool for university campuses to be adapted to the concept of inclusive design
Yazar: ŞAHİKA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ASLI SUNGUR ERGENOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Evrensel tasarım = Universal design ; Üniversite yerleşkeleri = University campuses

Özet:
Modern bir tasarım yaklaşımı olarak kapsayıcı tasarım felsefesinin; bir kamusal mekân olarak üniversite kampüslerinin yaşanabilirliği ve kalitesini arttırarak kaliteli mekânlar oluşturmak ve bu tasarım kavramının toplumun gelişimini sağlayacak olan asıl kampüs kullanıcısı olan üniversite öğrencileri üzerinde yerleşmesini sağlayarak profesyonel yaşamlarında bu felsefeyi tüm toplum geneline yayabilmektir. 
Üniversite kampüslerinde kullanıcıların karşılaştığı sorunların saptanarak, tüm kullanıcıların kampüs donatılarına erişebilmesi ve bu donatıları istedikleri gibi kullanmalarına imkân verecek yaklaşım ve örneklerin araştırılması ve karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesidir. Bu tezin amacı, herkesi kapsayan bir kampüs ortamı yaratmak için bir değerlendirme modeli oluşturmaktır.
Tez çalışmasının giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmuştur. İkinci bölümde kapsayıcı üniversite kampüs ortamı ve kriterleri için yapılan literatür çalışması verilmiştir. Bu bölüm bileşenleri hazırlanan kontrol listesi çatkısına göre ayrılmış ve kavramsal ortam, yönetimsel ortam, fiziksel ortam olarak üçe bölünmüştür.  Kavramsal ortam bileşenleri olarak, sosyal, psikolojik ve kültürel ortam bileşenlerinden bahsedilmiştir. Yönetimsel ortamda, üniversitelerin kapsayıcılık hedef ve algısı nasıl olmalıdır, kapsayıcılığı etkileyen ekonomik faktörler nelerdir, kapsayıcı tasarım ile ilgili mevzuat nasıldır ve bu süreçte ulusal ve uluslararası akreditasyonun rolü nedir gibi konulardan bahsedilmiştir. Fiziksel ortam bileşenleri kampüs iç mekanları ve dış mekanları olmak üzere ikiye ayrılmış, bunun öncesinde kampüs kent ilişkisi bağlamı irdelenmiştir. İkinci bölümün sonunda kapsayıcı kampüs ortam anlayışına örnek olabilecek eğitim yapılarından ve kampüslerden "iyi tasarım" örnekleri seçilerek verilmiştir.
Tez çalışmasında, üçüncü bölümde alan çalışması anlatılmıştır. Alan çalışmasında, öncelikli olarak hazırlanan kontrol listesinin oluşturulması detaylandırılmıştır. Yapılan saha çalışması, seçilen Davutpaşa kampüsünde kontrol listesinin uygulanışı ve sonuçları ile devam edilmiştir. Davutpaşa kampüsünde yapılan saha çalışması, psiko-sosyal düzenlemeler, yönetimsel düzenlemeler, dış mekan ve iç mekanlardaki fiziksel düzenlemeler olarak dörde ayrılmıştır. Davutpaşa kampüsünde yapılan anket çalışması sonuçları değerlendirilmiş ve tüm bu sonuçlara bağlı olarak tartışma bölümü oluşturulmuştur.
Sonuç ve önerilerin verildiği tez çalışmasının dördüncü bölümünde, yapılan literatür araştırmaları, hazırlanan ve uygulanan kontrol listesi ve uygulanan anket çalışması sonuçları değerlendirilmiştir.

Abstract:
As a modern design approach inclusive design, is to create high quality spaces by increasing the livability and quality of university campuses as a public space and to enable the students of the university to settle on the main campus user for the development of the community and to spread this philosophy throughout the whole society in their professional lives.
The aim of the university campus is to determine the problems that users face and to investigate the approaches and examples that will allow all users to access the campus equipment and use these equipment as they wish and to develop solutions for the problems encountered. The aim of this thesis is to create an evaluation model to create a campus environment that covers everyone.
In the introduction, the aim, scope and method of the study are presented. In the second part of the thesis, a literature study was done for the university campus environment and its criteria. The components of this section are divided according to the prepared checklist framework and divided into three as conceptual environment, administrative environment and physical environment. As components of the conceptual environment, social, psychological and cultural environment components are mentioned. In the administrative environment, how should the inclusion target and perception of universities be, what are the economic factors affecting inclusiveness, what is the legislation on inclusive design, and what is the role of national and international accreditation in this process. The physical environment components were divided into two as campus interiors and outside spaces, and the context of the relationship between the campus and the city was examined beforehand. At the end of the second chapter, olabil good design ortam samples were selected from the educational buildings and campuses that could be an example for the inclusive campus environment approach.
In the thesis study, field study is explained in the third chapter. In the field study, the creation of the priority checklist has been detailed. Field study was continued with the application and results of the checklist on the selected Davutpasa campus. The field work on the Davutpasa campus was divided into four as psycho-social arrangements, administrative arrangements, and physical arrangements in outdoor and indoor spaces. The results of the survey conducted on the Davutpasa campus were evaluated and a discussion section was formed based on all these results.
In the thesis study, the fourth section, the literature surveys, the prepared and applied checklist were evaluated within the scope of the results of the survey conducted and a conclusions and recommendations section was formed in the light of all these data.