Algılanan örgütsel dışlanmanın ihbarcılık davranışı üzerine etkisinde örgütsel adalet algısının aracılık rolü
The mediating role of organizational justice perception in the effect of perceived organizational exclusion on whistleblower behavior
Yazar: ŞEVVAL NUR MERİÇ
Danışman: PROF. DR. ALİ AKSOY
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada algılanan örgütsel dışlanmanın ihbarcılık davranışı üzerine etkisinde
örgütsel adalet algısının aracılık rolü araştırılmıştır. Çalışmada nicel araştırma
yöntemlerinden biri olan anket tekniği yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini Malatya ilindeki 1. Organize Sanayi bölgesinde 40 ve 2.
Organize Sanayi Bölgesi'nde 64 olmak üzere toplam 104 tane faaliyette olan tekstil
firmalarında çalışan mavi yakalıların toplamı oluşturmaktadır. Ancak söz konusu
işletmelerdeki toplam mavi yakalı çalışan sayısına ilişkin resmi nitelikte kayıtlı bir bilgiye
ulaşılamamıştır. Malatya 1. ve 2. Organize Sanayi Bölgesi'nin resmî web sitesinden
firmaların adreslerine ulaşılarak iletişime geçilmesi sonucu 13 tekstil firması görüşmeyi
kabul etmiş ve saha araştırması bu firmalarla yürütülmüştür. Kolayda örneklem yoluyla
toplamda 600 adet anket dağıtılmış olup 402 adet geri dönüş gerçekleşmiştir. Yapılan
analizler sonucunda katılımcıların, örgütsel adalet algısı ile eğitim durumları arasında
anlamlı düzeyde bir ilişki; örgütsel adalet ve örgütsel dışlanma algıları ile çalışma süreleri
arasında anlamı düzeyde bir ilişki; örgütsel adalet algıları ile toplam çalışma süreleri
arasında anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Örgütsel adalet ile örgütsel dışlanma
değişkenleri arasında negatif yönlü zayıf düzey bir ilişkinin; örgütsel dışlanma ile
ihbarcılık değişkenleri arasında pozitif yönlü orta düzey bir ilişkinin varlığı tespit
edilmiştir. Yapılan basit doğrusal regresyon analizleri sonucunda, örgütsel dışlanmanın,
ihbarcılık davranışı üzerindeki etkisinin anlamlı; örgütsel dışlanmanın, dışsal ihbarcılık
davranışı üzerindeki etkisinin anlamlı; örgütsel dışlanmanın, sessiz kalma davranışı
üzerindeki etkisinin anlamlı ve örgütsel dışlanmanın, etkileşimsel adalet alt boyutu
üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Alt ve üst güven aralığı (GA) 0 (sıfır)
değerini kapsadığından dolayı örgütsel adaletin, örgütsel dışlanma ve ihbarcılık
arasındaki ilişkide aracılık rolü bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Örgütsel Dışlanma, İhbarcılık, Örgütsel Adalet.

Abstract:
In this study, the mediating role of organizational justice perception in the effect
of perceived organizational exclusion on whistleblower behavior was investigated.
In the study, survey technique method, which is one of the quantitative research
methods, was used. The universe of the research in Malatya province 1. In the Organized
Industrial Zone 40 and 2. It constitutes the sum of blue-collar workers working in textile
companies operating in a total of 104 units, 64 of which are in the Organized Industrial
Zone. However, no official registered information on the total number of blue-collar
employees in these enterprises could be reached. Malatya 1st and 2nd Divisions As a
result of contacting the addresses of the companies from the official website of the
Organized Industrial Zone, 13 textile companies agreed to meet and the field research
was carried out with these companies. A total of 600 questionnaires were distributed
through the easy sampling and 402 returns were made. As a result of the analyzes, a
significant relationship between the participants' perception of organizational justice and
their educational status; a meaningful-level relationship between perceptions of
organizational justice and organizational exclusion and working hours; A significant
relationship was found between organizational justice perceptions and total working
hours. A weak negative relationship between organizational justice and organizational
exclusion variables; the existence of a positive moderate relationship between
organizational exclusion and whistleblowing variables was determined. As a result of
simple linear regression analyses, the effect of organizational exclusion on whistleblower
behavior was significant; the impact of organizational exclusion on external
whistleblower behavior is significant; The effect of organizational exclusion on silence
behavior was found to be significant and the effect of organizational exclusion on the
interactional justice sub-dimension was found to be significant. Since the lower and upper
confidence interval (GA) covers the value of 0 (zero), it was concluded that organizational
justice does not have a mediating role in the relationship between organizational
exclusion and whistleblowing.

Key Words: Organizational Exclusion, Whistleblowing, Organizational Justice.