Orman köylüsü odaklı ekoturizm alanlarının belirlenmesi ve planlanması
Determination and planning of forest villager focused ecotourism areas
Yazar: NAZLI ESER
Danışman: DOÇ. DR. EBRU BİLİCİ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekoturizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Ekoturizm = Ecotourism ; Köylüler = Peasants ; Orman köyleri = Forest villages ; Turizm = Tourism ; Turizm alanları = Tourism areas ; Turizm planlaması = Tourism planning ; Turizm potansiyeli = Tourism potential

Özet:
Günümüz turizm endüstrisi içerisinde kitle turizminden farklı olarak daha çeşitli ve esnek deneyimler sunan bireysel turizm türlerine yönelik bir değişim gözlenmektedir. İçinde bulunduğumuz dördüncü endüstri devriminin şekillendirdiği turizm endüstrisindeki değişimlerle de birlikte şehirlerde yaşayan bireyler tatil seçimlerinde özellikle doğal alanları tercih etmektedir. Diğer taraftan bu doğal alanlarda yaşayan orman köylüleri ise odun hammaddesi ve odun dışı orman ürünlerinin üretiminde çalışarak gelir elde etmekte ve geçimini sağlamaktadır. Dolayısıyla hem şehirlerde yaşayan bireyleri hem de orman köylülerini tek bir çatı altında toplayabilecek aynı zamanda da orman varlıklarının sürdürülebilirliğini sağlayabilecek alternatif bir turizm türü olarak ekoturizm gündeme gelmektedir.
Araştırmada orman köylüsü odaklı ekoturizm alanlarında etkin faktörlerin ağırlıkları ve bu ağırlıklara bağlı olarak en uygun alanların belirlenmesi amaçlanmıştır. Giresun iline bağlı orman alanlarında ekoturizm alanı olarak düşünülen ve hem doğal hem de kültürel çekicilik barındıran destinasyonların tespit edilmesi amacıyla veriler toplanarak etken faktörler bulunmuştur. Bu doğrultuda Giresun'a bağlı Şeyhli, Güneyköy, Pınarlar-Süllü ve Kümbet yöreleri daha önce ekoturizm etkinliği gerçekleştirilen alanlar olması nedeniyle örneklem olarak belirlenmiştir. Daha sonra bu alanlardaki paydaşlarla sözel iletişim yoluyla görüşme yapılmıştır. Elde edilen veriler ise SPSS23 programı kullanılarak korelasyon analizi ve AHP analizi ile değerlendirilmiştir. Bu analizler sonucunda etken faktörlerin katsayıları tespit edilerek ekoturizm için uygun alanlar belirlenmiş ve ArcGIS 10.8 programı aracılığıyla haritalandırılmıştır.
Yapılan görüşmeler sonucunda ekoturizmin ana geçim kaynağı olabileceği ve tam zamanlı olarak yapılabileceği elde edilmiştir. Analizlerde ise verilerin normal dağılıma sahip olduğu ve aralarında genel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Giresun'da 50 orman köyünün en uygun ekoturizm alanı içerisinde yer aldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, in the tourism industry, the change is observed towards individual tourism types that offer more diverse and flexible experiences, unlike mass tourism. With the changes in the tourism industry shaped by the fourth industrial revolution-in current time, individuals living in cities especially prefer natural areas in their holiday choices. On the other hand, forest villagers living in these natural areas are trying to make a living by earning income from wood raw materials and non-wood forest products. Therefore, ecotourism comes to the fore as an alternative type of tourism that can gather both the individuals living in the cities and the forest villagers under a single roof and at the same time ensure the sustainability of forest resources.
In the study, it was aimed to determine the weights of the effective factors in the forest villager-oriented ecotourism areas and the most suitable areas depending on these weights. In order to determine the destinations that are considered as ecotourism areas in the forest areas of Giresun province and that have both natural and cultural attractiveness, data were collected through audio and visual communication and effective factors were found. In this direction, Şeyhli, Güneyköy, Pınarlar-Süllü and Kümbet regions of Giresun were determined as samples since they were areas where ecotourism activities were carried out before. Afterwards, interviews were conducted with the stakeholders in these areas and the survey was collected. The obtained data were evaluated with correlation analysis using SPSS23 program and AHP analysis. As a result of these analyzes, the coefficients of the active factors were determined and suitable areas for ecotourism were determined and mapped through the ArcGIS 10.8 program.
As a result of the interviews, it has been found that ecotourism can be the main source of income and can be done full-time. In the analysis, it was concluded that the data had a normal distribution and that there was a generally significant relationship between them. In addition, it has been determined that 50 forest villages in Giresun are located in the most suitable ecotourism area.