Otel çalışanlarının psikolojik güçlendirme algılarının örgütsel bağlılık düzeylerine ve işten ayrılma niyetlerine etkisi: Şehir otelleri üzerine bir araştırma
The effects of the psychological empowerment perceptions of hotel employees on their organizational commitment and their turnover intention: A study on city hotels
Yazar: BARKIN ERTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL KALE
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Otel işletmelerinin müşterilerine sundukları hizmetin kalitesini büyük ölçüde çalışanlar belirlemektedir. Konaklama talebinin akışkan olması ve ağır rekabet koşulları nedeniyle otel işletmelerinin çalışanlarından mümkün olduğunca verimli şekilde faydalanmaları gerekmektedir. Bu düşünceden hareketle tez kapsamında otel çalışanlarının psikolojik güçlendirme algılarının örgütsel bağlılık düzeylerine ve işten ayrılma niyetlerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırma kapsamında Ankara, Mersin ve İstanbul'da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı şehir otellerinde görev yapan ön büro ve yiyecek içecek departmanı çalışanları ideal evren olarak belirlenmiştir. Olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniklerinden kolay örnekleme yöntemi ile 15 Mayıs 2022-15 Haziran 2022 tarihleri arasında 320 anket elde edilmiştir. Gerçekleştirilen kayıp veri analizi, çoklu sapan analizi ve çoklu normal dağılım analizi sonucunda 275 adet kullanılabilir anket olduğu belirlenmiştir. Bu anketler ile güvenilirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi, katılımcılar ve ölçeklere ilişkin betimleyici bulgular ortaya koyan analizler, korelasyon analizi ve regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda psikolojik güçlendirme değişkeninin 'anlam ve yeterlilik' ve 'özerklik ve etki' olarak iki boyuttan oluştuğu görülmüştür. Regresyon analizi sonucunda anlam ve yeterlilik boyutunun, örgütsel bağlılığı anlamlı ve olumlu yönde (β=,164), işten ayrılma niyetini ise anlamlı ve olumsuz yönde (β=-,251) etkilediğine yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Özerklik ve etki boyutunun örgütsel bağlılığa anlamlı ve olumlu yönde (β=,258) etkisi olduğu, işten ayrılma niyeti üzerinde ise anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Örgütsel bağlılığı oluşturan normatif bağlılık (β=-,168) ve duygusal bağlılık boyutunun (β=-,479) işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı ve olumsuz bir etkisi olduğunu ortaya koyan bulgulara ulaşılmıştır. Örgütsel bağlılığı oluşturan devam bağlılığı boyutunun ise işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Bu bulgulardan hareketle çalışanların psikolojik olarak güçlendirilmesinin örgütsel bağlılıklarını artırdığı ve işten ayrılma niyetlerini azalttığı söylenebilir. Sonuç olarak işgören devir hızının yüksek olduğu ve sunulan hizmet kalitesinin büyük ölçüde çalışanlar tarafından belirlendiği otel işletmelerinde, çalışanların psikolojik olarak güçlendirilmelerinin olumlu katkı sağladığı ileri sürülebilir.

Abstract:
The quality of service provided by hotel establishments to their customers is largely determined by their employees. Due to the fluidity of accommodation demand and intense competition, hotel establishments need to utilize their employees as efficiently as possible. Based on this perspective, the impact of hotel employees' perceptions of psychological empowerment on their levels of organizational commitment and turnover intention was investigated in this thesis. A relational survey model was adopted from the general survey models for the purpose of this study. Front office and food and beverage department employees working in 4 and 5-star city hotels in Ankara, Mersin, and Istanbul were identified as the ideal population. A total of 320 surveys were obtained using the convenience sampling technique between May 15, 2022, and June 15, 2022. After conducting missing data analysis, multiple outlier analysis, and multiple normality analysis, 275 usable surveys were determined. These surveys were used to perform reliability analysis, exploratory factor analysis, descriptive findings analysis, correlation analysis, and regression analysis. The exploratory factor analysis showed that the psychological empowerment variable consisted of two dimensions: 'meaning and competence' and 'autonomy and impact'. The regression analysis revealed that the dimension of 'meaning and competence' significantly and positively influenced organizational commitment (β=0.164) and significantly and negatively influenced turnover intention (β=-0.251). The dimension of 'autonomy and impact' had a significant and positive effect on organizational commitment (β=0.258) but did not have a significant effect on turnover intention. The findings also showed that the dimensions of normative commitment (β=-0.168) and emotional commitment (β=-0.479) that constitute organizational commitment had a significant and negative effect on turnover intention. The dimension of continuance commitment, on the other hand, did not have a significant effect on turnover intention. Based on these findings, it can be concluded that psychological empowerment of employees increases their organizational commitment and decreases their turnover intention. In conclusion, it can be suggested that in hotel establishments where employee turnover rate is high and service quality is largely determined by employees, psychological empowerment of employees has a positive impact.