Üniversite yöneticilerinin ruhsal zekâ ve duygusal zekâ ile dönüşümcü liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Study on relationship between university administrators' spiritual intelligence and emotional intelligence and their transformational leadership behaviors
Yazar: SARA MANAFZADEHTABRIZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ADA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ruhsal zeka = Spiritual Intelligence ; Ölçekler = Scales ; Üniversite yönetimi = University management

Özet:
Amaç: Bu çalışmada üniversite yöneticilerinin ruhsal zekâ ve duygusal zekâ ile dönüşümcü liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Üniversitedeki yöneticilerin ruhsal zekâ bağımsız değişken, duygusal zekâ ise hem bağımlı hem de bağımsız değişken, dönüşümcü liderlik ise bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın örneklemini, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Atatürk üniversitesinde görev yapan 219 yönetici oluşturmuştur.
Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre üniversite yöneticilerinin ruhsal zekâ algılarının manevi hayat boyutunda kıdem değişkenine göre; farkındalık ve mükemmelik boyutunda ise görev yaptıkları birime göre anlamlı farklılık gösterdiği; unvan, kariyer, yaş, medeni durum ve cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Üniversite yöneticilerinin duygusal zekâ algılarının öz kontrol boyutunda medeni durum değişkenine göre duygusallık boyutunda ise unvanlarına göre anlamlı farklılık gösterdiği; yaş, kıdem ve kariyer, cinsiyet ve görev yaptıkları birime göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Üniversite yöneticilerinin dönüşümcü liderlik davranışlarının ortalama puanları ve boyutlarından alınan puanların görev yaptıkları birime göre bir farklılık gösterdiği; diğer kişisel özelliklerine göre bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Ruhsal Zekâ Ölçeği ve Duygusal Zekâ Ölçeği ile Dönüşümcü Liderlik Ölçeği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. 
Sonuç: Yöneticilerin dönüşümcü liderlik algıları ile, ruhsal zekâ algıları arasında ilişki olduğu belirlenmiştir. Duygusal ve ruhsal zekâya sahip olan yöneticilerin daha fazla dönüşümcü liderlik özelliği gösterdikleri saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Ruhsal zekâ, duygusal zekâ, dönüşümcü liderlik, üniversite yöneticisi

Abstract:
Purpose: The present study focuses on the relationship between spiritual and emotional intelligences of university administrators and their transformational leadership behaviours. 
Method: In this study, quantitative research method and specific screening model were used to investigate the relationship between SI and EI of managers working in Ataturk University and their TL behaviors. This study is descriptive survey model. Variables of the study included personal characteristics and management foci of the managers as independent variable; EI and SI of the managers as both dependent and independent variables; and TL as dependent variable. Furthermore, society of the study included 219 individuals who served in administrative departments of Ataturk University in 2015-2016 academic years.
Findings: Spiritual Intelligence Perception of the university managers differed significantly for seniority variable as a sub-dimension of spiritual life, and for service unit as a sub-dimension of awareness and excellence; whereas, there was no difference in terms of academic title, service years, age, marital status and gender. Moreover, Emotional Intelligence Perception of the managers differed significantly for marital status variable as a sub-dimension of self-control and for academic title as a sub-dimension of emotionality; whereas, there was not a significant difference in terms of age, seniority and service years, gender and service unit. Mean scores of transformational leadership behaviors of the university managers and scores from its sub-dimensions revealed that there was a difference in terms of service unit, whereas no difference in terms of other personal characteristics. There was a positively significant relationship between Transformational Leadership Scale and Spiritual Intelligence Scale as well as Emotional Intelligence Scale.
Result: There was a relationship between Transformational Leadership Perception and Spiritual Intelligence of the managers. Managers who enjoy high level of Emotional Intelligence prove to have more Transformational leadership characteristics.
Keywords: Spiritual intelligence, emotional intelligence, transformational leadership, university administrator