Evli kişilerde depresyon, ilişkiye ilişkin inanç, kendini ayarlama düzeyinin evlilik uyumu ile ilişkisi
The relationship of marital adjustment with depression, relationship belief, self-monitoring in married people
Yazar: GÖKÇEN DÜZGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR TUTAREL KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kendini ayarlama = Self monitoring ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, evli kişilerde depresyon, ilişkiye ilişkin inanç, kendini ayarlama düzeyi ile evlilik uyumu arasındaki ilişkileri araştırmaktır. Ayrıca, cinsiyet, yaş, evlilik süresi, eşin yaşı, evlenme yaşı, eşin destek düzeyi, evliliğin geleceğini değerlendirme biçimi gibi demografik faktörlerin evlilik uyumuyla ilişkilerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, 157 (74 kadın, 83 erkek) evli katılımcı araştırmada yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE), İlişkilerde İnanç Envanteri (İİE) ve Gözden Geçirilmiş Kendini Ayarlama Ölçeği (G-KA) kullanılmıştır.Araştırmada, evlilik uyumu ile demografik faktörler (cinsiyet, yaş, evlilik süresi, eşin yaşı, evlenme yaşı, eşin destek düzeyi, evliliğin geleceğini değerlendirme biçimi) arasındaki ilişkilere Pearson korelasyon katsayısı ile bakılmıştır. Analiz sonucuna göre, evlilik uyumu ile eşin destek düzeyi ve evliliğin geleceğini değerlendirme biçimi pozitif yönlü anlamlı korelasyon göstermiştir. Bununla birlikte, evlilik uyumu ile depresyon, ilişkilere ilişkin inanç (sevilemezlik, çaresizlik), kendini ayarlama düzeyi (diğerlerinin ifade edici davranışlarına duyarlılık, kişisel sunumu düzenleme becerisi) arasındaki ilişkilere Pearson korelasyon katsayısı ile bakılmıştır. Analiz sonucuna göre, evlilik uyumu ile depresyon arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Daha sonra, araştırmada yer alan değişkenlerden evlilik uyumunu yordayan değişkenlerin belirlenmesi amacıyla hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. İlk adımda, demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, evlenme yaşı, eşin yaşı, evlilik süresi, eşin destek düzeyi, evliliğin geleceğini değerlendirme biçimi) regresyon eşitliğinde yer almıştır. İkinci adımda, BDE, İİE ve G-KAÖ'den elde edilen puanlar da, regresyon eşitliğine girmiştir. Regresyon analizi sonucunda yaş, evlilik süresi, evlenme yaşı, evliliğin geleceğini değerlendirme biçimi ve depresyon puanının evlilik uyumunu yordadığı bulunmuştur. Son olarak, yüksek ve düşük düzeyde evlilik uyumuna sahip olan kişilerin depresyon, ilişkilere ilişkin inanç, kendini ayarlama düzeyi açısından farklılaşıp farklılaşmadığına bağımsız gruplar için t test tekniğiyle ile bakılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuca göre, yüksek ve düşük evlilik uyumuna sahip kişiler sadece depresyon puanları açısından farklılaşmaktadırlar. Yüksek düzeyde evlilik uyumuna sahip kişilerin depresyon düzeyi, düşük düzeyde evlilik uyumuna sahip kişilere kıyasla daha düşüktür.

Abstract:
The main purpose of this study was investigate the relationship of marital adjustment with depression, relationship belief, self-monitoring. Additionally, the relationship between marital adjustment and demografic factors (gender, age, marital duration, age of spouse, age of mariage, spouse?s support and evaluation of how is marriage in future) was examined. The sample of the study consisted of 157 married individuals (74 woman and 83 man). Marital Adjustment Test (MAT), Beck Depression Inventory (BDI), Relationship Belief Inventory (RBI) and Revised Self-Monitoring Scale (R-SMS) were applied to the married people.Pearson correlation coefficient was calculated to find out the relationship between marital adjustment and demografic variables (gender, age, marital duration, age of spouse, age of mariage, spouse?s support and ?what is the expectation about the future of marriage?). According to the results, spouse?s support and ?what is the expectation about the future of marriage? was significantly and positively correlate with marital adjustment. Pearson correlation coefficients were also calculated to show the relationship among marital adjustment and depression, relationship belief (helplessness, unlovability), self-monitoring. According to the results, depression was significantly and negatively correlated with marital adjustment. Then, hierarchical regression analysed was used to examine the predictors of marital adjustment among the variables taken into account in the study. In the first step, demografic variables (gender, age, marital duration, age of spouse, age of mariage, spouse?s support and ?what is the expectation about the future of marriage?) were entered into the regression equation. In the second step, the scores obtained from BDI, RBI and RSMS were entered into the equation. According to the results of the regression analyses, marital adjustment was predicted by age, marital duration, age of marriage, ?what is the expectation about the future of marriage? and depression. Finally, independent samples t test was used to answer whether depression, relationship beliefs and self-monitoring in high and low marital adjustment groups would differentiate. Findings pointed out that the difference between the high and low marital adjustment group was only for depression scores. High marital adjustment group had lower depression scores.