Algılanan örgütsel destek ve örgütsel adaletin örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve iş doyumu üzerindeki etkisi
The effect of perceived organizational support and organizational justice on organizational cynicism, organizational commitment and job satisfaction
Yazar: HÜLYA GÖRGÜLÜ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA KILIÇOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel destek = Organizational support ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Araştırmanın amacı Afyonkarahisar il merkezindeki liselerde görev yapan öğretmenlerin algılanan örgütsel destek, örgütsel adalet, örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve iş doyumu algıları arasındaki yapısal ilişkileri belirleyen teorik modelleri test etmektir. Bu amaçla örgütsel adalet, örgütsel destek, örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve iş doyumu değişkenlerine ait alanyazından yararlanılarak geliştirilen iki model test edilmiştir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar il merkezindeki 32 lisede görev yapan 1218 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubu tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 18 farklı okulda çalışan 353 öğretmendir. Araştırmanın verileri Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği, Örgütsel Adalet Ölçeği, Örgütsel Sinizm Ölçeği, Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve İş doyumu Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde korelasyon, ölçeklerin yapı geçerliklerinin belirlenmesinde doğrulayıcı faktör analizi ve oluşturulan yapısal eşitlik modellerin test edilmesinde Path analizinden yararlanılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel destek algıları ve örgütsel adalet algılarının örgütsel sinizm algılarını, örgütsel sinizm algılarının örgütsel bağlılık algılarını ve örgütsel bağlılık algılarının da iş doyumlarını etkilediği varsayımıyla oluşturulan birinci modelin uyum iyiliği değerleri bu modelin kabul edilebilir bir model olmadığını gösterdiğinden dolayı birinci modelde oluşturulan yapıdan vazgeçilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel destek algılarının örgütsel sinizm algılarını etkilediği; örgütsel sinizm algılarının da örgütsel bağlılık ve iş doyumu algılarını etkilediği varsayımına dayanan ikinci modelin doğrulanması neticesinde öğretmenlerin örgütsel destek ve örgütsel adalet algılarının örgütsel sinizm algılarını olumsuz yönde etkilediği, örgütsel sinizm algılarının da örgütsel bağlılık ve iş doyumu algılarını olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel destek ve örgütsel adalet algıları örgütsel sinizm algıları üzerinden örgütsel bağlılık ve iş doyumu algılarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this research is to test theoretical models to explain structural relationships between perceived organizational support, organizational justice, organizational cynicism, organizational commitment and job satisfaction. For this purpose, constructed two models regarding perceived organizational support, organizational justice, organizational cynicism, organizational commitment and job satisfaction were tested.The population of the research comprises 1218 teachers working at 32 public high schools within the central district of Afyonkarahisar during 2020-2021 academic year. The study sample consists of 353 teachers employed in 18 high schools selected through stratified sampling method. Research data was collected through Perceived Organizational Support Scale, Organizational Justice Scale, Organizational Cynicism Scale, Organizational Commitment Scale and Job Satisfaction Scale. Correlation for data analysis, confirmatory factor analysis for structural validity of scales and Path analysis for testing the constructural models were utilized in the research. The goodness of fit indices of the first model showed that the model was't acceptable, thus this model was abondened. As a result of the fact that the second model of the study was validated and it was concluded that teachers' organizational support and organizational justice perceptions affect their organizational cynicism perceptions in a  negative way and their organizational cynicism perceptions affect their organizational commitment and job satisfaction perceptions in a negative way. It was revealed that teachers' organizational support and organizational justice perceptions affect their organizational commitment and job satisfaction perceptions positively via their organizational cynicism perceptions.