Dental işlemler sırasında gelişebilecek akut sistemik komplikasyonlar konusunda diş hekimliği öğrencilerinin bilgi düzeyinin araştırılması
Measurement of the knowledge level of dental students about acute systemic disease complications that may develop during dental procedures
Yazar: IBRAHIM SAMADOV
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERCÜMENT ÖNDER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE NUR ERKAN
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Diş hekimliğinde gelişebilecek akut sistemik komplikasyonlar, hızlı tedavi edilmediği takdirde hastanın yaşamı ve sağlığı için ciddi risk oluşturmaktadır. Diş hekimlerinin ve diş hekimliği öğrencilerinin acil durumlara hazırlık, acil tıbbi ekipman ve pratik becerileri konusundaki bilgi eksikliği, dünyanın birçok ülkesinde bir sorundur. Birçok çalışma, tıbbi acil durumlarda diş hekimlerinin eğitiminde iyileştirme ihtiyacının altını çizmiştir.
Literatür taramaları diş hekimliğinde gelişebilecek akut sistemik komplikasyonlar konusunda genellikle diş hekimlerinin bilgi düzeyinin ölçüldüğünü göstermiştir. Bizim çalışmamızdaki amaç diş hekimliği öğrencilerinin tıbbi acil durumlara ilişkin bilgi düzeylerini ve hazırlıklarını değerlendirmektir. Diş hekimi muayenehanelerinde tıbbi acil durumların yaygınlığı ve diş hekimlerinin hazırlık durumu farklı ülkelerde analiz edilse de biz bu çalışmamızda ağırlıklı olarak lokal anestezi sistemik toksisitesi, hipoglisemi, hipotansiyon ve anafilaksi konularını araştırdık.
Çalışmamız ilişkisel tarama araştırması olarak planlanmış ve çalışma 27 sorudan oluşan anket şeklinde oluşturulmuştur. Çalışmaya Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği fakultesi dönem 4 ve 5 öğrencisi olan gönüllü katılımcıların dahil edilmesi hedeflendi. Gönüllü katılımcılara cevaplamaları için hedefe yönelik çoktan seçmeli 25 soru ve açık uçlu 2 soru hazırlandı. İstatiksel olarak power analiz sonucu her grup için denemenin gücü >%80 olacak şekilde hesaplamalarda her grupta minimum 82±8 katılımcının çalışmaya dahil edilmesi planlanmıştır.
Cinsiyete göre sistemik bir komplikasyona bağlı bilinç kaybı gelişmesi halinde yapılan durumların dağılımları arasında bir fark vardır (p=0,015). Bu farklılık "Mavi kod veririm /112yi ararım ve gelene kadar diğer hastaların işlemlerine devam ederim" cevabı verenlerin cinsiyete göre oranlarının farklılık göstermesinden kaynaklanmaktadır (p=0,015). Cinsiyete göre "Hipotansiyona bağlı gelişen senkop durumunda mavi kod süreci başlatıldıktan sonra ilk olarak yapılması gereken nedir?" sorusuna veilen doğru cevapların dağılımları arasında bir farklılık bulunmuştur (p=0,022).
Sınıflara göre "Hipotansiyona bağlı gelişen senkop durumunda mavi kod süreci başlatıldıktan sonra ilk olarak yapılması gereken nedir?" sorusuna verilen doğru cevapların dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,001). 5. Sınıfların %54,7'si ve 4. Sınıfların %29,9'u doğru cevabını vermiştir. Sınıflara göre "Hipoglisemiye bağlı gelişen senkop durumunda mavi kod süreci başlatıldıktan sonra ilk olarak yapılması gereken nedir?" sorusuna verilen doğru cevapların dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,029). 5. Sınıfların %58,1'i ve 4. Sınıfların %41,2'si soruları doğru cevaplandırmıştır.
19 soruluk anket sonucunda katılımcıların %70,9'unun yeterli düzeyde bilgisinin olduğu %29,1'unun yetersiz bilgisi olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Acute systemic complications that may develop in dentistry pose a serious risk to the life and health of the patient if not treated quickly. The practical skills of dentists and dental students in emergency preparedness, emergency medical equipment and staff shortages are a problem in many countries around the world. Many studies have highlighted the need for improvement in the training of dentists in medical emergencies.
Literature reviews have shown that generally the level of knowledge about acute systemic complications that may develop in dentistry measured among dentists. The aim of our study is to evaluate the level of knowledge and preparation of dental students about medical emergencies. Although the prevalence of medical emergencies in dental practices and the preparedness of dentists were analyzed in different countries, we mainly investigated local anesthesia systemic toxicity, hypoglycemia, hypotension and anaphylaxis in this study.
Our study was planned as a relational screening research and the study was formed as a questionnaire consisting of 27 questions. It was aimed to include volunteer participants who were students of Kırıkkale University Faculty of Dentistry, semesters 4 and 5. 25 target-oriented multiple-choice questions and 2 open-ended questions were prepared for the volunteer participants to answer. It was planned to include a minimum of 82±8 participants in each group in the calculations so that the power of the experiment was >80% for each group as a result of the statistical power analysis.
There is a difference between the distributions of the cases performed in case of loss of consciousness due to a systemic complication according to gender (p=0.015). This difference is due to the fact that the rates of those who gave the answer "I give the blue code/call 112 and continue the procedures of other patients until they arrive" differ according to gender (p=0.015). According to gender "What is the first thing to do after starting the code blue process in case of syncope due to hypotension?" A difference was found between the distribution of correct answers to the question (p=0.022).
According to the classes, "What is the first thing to do after the blue code process is started in case of syncope due to hypotension?" A statistically significant difference was found between the distribution of correct answers to the question (p=0.001). 54.7% of 5th graders and 29.9% of 4th graders gave the correct answer. According to the classes, "What is the first thing to do after the blue code process is started in case of syncope due to hypoglycemia?" A statistically significant difference was found between the distribution of correct answers to the question (p=0.029). 58.1% of 5th graders and 41.2% of 4th graders gave the correct answer.
As a result of the 19-question survey, it was found that 70.9% of the participants had sufficient knowledge and 29.1% had insufficient knowledge