0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin ev kazaları ve korunma yolları konusundaki bilgi, tutum ve davranışları ile sosyodemografik özelliklerin buna etkisi
0-6 age group children's mothers knowledge, attitudes and behaviors of home accidents and protection ways and the effect of socio-demographic characteristics
Yazar: MERVE MÜGE ÜÇÜNCÜ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK TOPRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anneler = Mothers ; Ev kazaları = Home accidents ; Güvenlik = Security ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Kazalar = Accidents ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
GİRİŞ-AMAÇ: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde çocuk ölümlerinin arasında kazalar giderek önemli bir sorun olmaya başlamıştır. Bu çalışmada 0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin çocukların evde başlarına gelebilecek kazaları bilme durumları ile ev kazalarından korunma yolları konusundaki bilgi düzeylerinin ve bu konudaki tutumlarının değerlendirilmesini amaçladık.
GEREÇ-YÖNTEM: Prospektif, tek merkezli, tanımlayıcı-analitik olarak yapılan çalışmamıza Şubat 2016 – Mart 2016 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 217 kişi dahil edildi. Tarafımızdan hazırlanan anket formu birebir görüşülerek dolduruldu. Hastaların sosyodemografik özellikleri, ev kazaları ile güvenlik önlemi kullanma durumları ve "0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği" verileri kaydedildi. SPSS 19.0 programında tanımlayıcı istatistiksel metodlar ile Ki-Kare, T testi, Oneway Anova testiyle analizler yapıldı.
BULGULAR: Çalışmamıza katılan annelerin yaş ortalaması 33,32±5,64 idi. Çoğunluğunun eğitim düzeyi yüksekti (n=145, %72,5) ve çalışıyordu (n=107, %53,5). Eğitim düzeyi yüksek olan annelerin ev kazaları bilme ve güvenlik önlemi kullanma durumlarının daha fazla olduğu saptandı (p=0,000, p=0,011). Buna karşın annelerin eğitim durumları ile çocukların kaza geçirme durumları arasında fark yoktu (p>0,05). Gelir düzeyi yüksek olan annelerin ev kazalarını bilme düzeyi daha yüksekti (p=0,000). Ev içerisinde yaşayan kişi ve çocuk sayısı arttıkça annelerin ev kazalarını bilme ve güvenlik önlemi alma durumlarının azaldığı görüldü. Annelerin en çok bildiği ve çocuklarda en çok görülen kaza türü düşme ve çarpmalardı. Güvenlik önlemleri tanılama ölçeğinden 35 yaş altı, eğitim seviyesi yüksek ve tek çocuğu olan anneler daha fazla puan almıştı (p=0,005, p=0,009, p=0,017). 
SONUÇ: Ev kazaları kaynaklı ölüm ve sakatlıklarda artış görülmektedir. Bu nedenle ev kazalarının önlenmesi konusunda toplumsal bilinçlenme ve işbirliğine gidilmelidir. Ebeveynlerin, özellikle çocukların vakitlerinin büyük bölümünü birlikte geçirdikleri annelerin, kazalardan korunma konusunda bilgi sahibi olması ve çocuklarına verecekleri eğitim kazalardan korunma konusunda en önemli noktadır.

Abstract:
Objectives: Accidents have become an increasingly important problem among child deaths in developed and developing countries. In this study, we aimed to evaluate the knowledge and the attitudes of the mothers of 0-6 age group on the ways of protecting the children from the home accidents.
Materials and Methods: A prospective, single-center, descriptive-analytical study was conducted between February 2016 and March 2016. The study included 217 people who applied to Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Family Medicine Policlinic. We used the questionnaire form prepared by us to identify the sociodemographic characteristics, home accidents and situations of using security measures and The Scale of Recognizing Security Measures Against Home Accidents in 0-6 Age Children answered by their mother. While using SPSS version 19.0, descriptive statistical methods, the independent sampling t-test, chi-square test, oneway Anova test were used to analyse the data.  
Results: The average age of mothers who participate in our study was 33.32±5.64. 
The education level of the majority was high (n=145, 72.5%) and most of them was working (n=107, 53.5%). Mothers with higher levels of education were found to have more knowledge about home accidents and use of security measures (p=0,000, p=0,011). However, there was no difference between mother's educational status and children's accident status (p>0,05). Mothers with high income levels were more likely to know home accidents (p=0,000). As the number of children and the number of people living in the house increased, mother's knowledge of home accidents and security precautions decreased. The type of accident most commonly known by the mothers and most common seen type of children accident was fall and strike. Mothers ≥35, high educational level and had single child, received more points from The Scale of Recognizing Security Measures (p=0,005, p=0,009, p=0,017).
Conclusion: Death and disabilities are increasing because of home accidents. For the reason, social consciousness and business cooperation should be made about the prevention of home accidents. Parents' knowledge, especially the mothers who spend most of their time with children, about the precautions from the accidents, and the education they give their children is the key point for the protection from the accidents