Sermaye akımlarının belirleyicileri ve sermaye kontrollerinin sermaye akımlarına etkisinin incelenmesi: Seçilmiş ülkeler üzerine bir araştırma
Determinants of capital flows and investigation of the effect of capital controls on capital flows: A study on selected countries
Yazar: MÜRÜVVET KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYFUN YILMAZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal kriz = Financial crisis ; Panel regrasyon analizi = Panel regression analysis ; Sermaye = Capital ; Sermaye akımları = Capital flows ; Sermaye kontrolleri = Controls of capital

Özet:
Sermaye akımları olarak adlandırılan; doğrudan yabancı yatırımlar, portföy yatırımlar, sıcak para hareketleri ve kısa vadeli sermaye hareketleri üzerinde etkili olan dışsal (itici) ve içsel (çeken) faktörler ülke ekonomisindeki sermaye akımlarının yönünü belirler. Sermaye akımları ülke ekonomisinin kalkınmasına, büyümesine, cari işlemler hesabına, dış borçların ödenmesine, işsizliğin azalmasına ve ithal malların ucuzlamasına katkı sağlamaktadır. Yukarda sayılan olumlu etkilerin yanında spekülatif sermaye akımlarının özellikle portföy yatırımlarının ülke ekonomisine katkıları kadar yıkıcı etkileri de bulunmaktadır. Ülkeye çok fazla portföy yatırımları şeklinde sermaye girişi olması ekonomik büyümeye katkı sunmakla birlikte, bu büyüme sürdürülebilir değildir. Buna ek olarak bu tür spekülatif sermaye akımları cari işlemler açığının büyümesine, yerli paranın değerinin düşmesine neden olabilmektedir. Portföy yatırımlarının ani şekilde yön değiştirmesi gelişmekte olan ülke ekonomilerinde finansal krizlerin yaşanmasına neden olmaktadır. Birçok araştırmacı sıklığı ve şiddeti gittikçe artan krizlerin sebebi olarak spekülatif sermaye akımlarını görmektedir. Bu gelişmeler sonucunda ekonomi yönetimleri sermaye akımlarının hızlı bir şekilde yön değiştirmesine ve finansal krizlere karşı önlem olarak sermaye kontrollerini uygulamıştır. 
Çalışmada seçilmiş 17 ülkenin 1995-2018 yılları arasındaki verilerden yararlanarak sermaye akımlarını etkileyen değişkenler ve sermaye kontrollerinin sermaye akımları üzerindeki etkileri panel regresyon analizi ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda sermaye akımları üzerinde; cari işlemler dengesi, kişi başına gelir, yerli kredinin GSYH oranı, maden ve metal ihracatı ve doğal kaynak değişkenlerinin etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Capital flows such as foreign direct investments, portfolio investments, hot money movements, and external (push) and internal (pull) factors that are effective on short-term capital movements determine the direction of capital flows in the country's economy. Capital flows contribute to the development and growth of the country's economy, the current account, the payment of foreign debts, the reduction of the unemployment rate, and the cheapening of imported goods. However, as well as the contributions to the country's economy, speculative capital flows, especially portfolio investments, could have devastating effects. The fact that there is too much capital flow to a country as portfolio investment may contribute to the economic growth, but this growth is not sustainable. Additionally, such speculative capital flows may lead to an increase in the current account deficit and a decrease in the value of the domestic currency. The sudden change in the direction of portfolio investments causes financial crises in economies. Many researchers believe that speculative capital flows cause financial crises that are increasing in frequency and severity. As a result of this situation, economic administrations have implemented capital controls as a measure against the rapid change of direction capital flows and financial crises.
In this study, the variables affecting capital flows and the effects of capital controls on capital flows were examined with panel regression analysis, using the data between 1995 and 2018 in 17 selected countries. As a result of the analysis, it has been determined that the current account balance, income per capita, GDP ratio of domestic credit, mine and metal exports, and natural resources are effective on capital flows.