Türkiye'de anesteziyoloji ve reanimasyon kliniklerinde görev yapan hekimlerin 'zor havayolu' konusundaki bilgi, beceri ve uygulamalarının değerlendirilmesi /
Yazar: GİZEM ÖZDEM
Danışman: PROF. DR. NURCAN DORUK
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Zor hava yolu yönetimi, hastanın zarar görmesini önlemek için hızlı ve koordineli bir ekip çalışması gerektirir1. Birçok ülkede yayınlanan ulusal kılavuzlarda öneriler, zor havayolu yönetimi konusunda fikir birliği mevcuttur2. Çeşitli teknikler ve protokoller tanımlanmış ve önerilmiştir2. Kılavuzların uygulama önerilerinin kliniklerdeki karşılığı, ekipmanın mevcudiyeti, eğitimin sağlanması, becerilerin değerlendirilmesi ve prosedürlere duyulan güven hakkında çok az şey bilinmektedir3. Bu çalışmadaki amacımız ülkemizdeki anestezi hekimlerinin zor havayolu konusunda bilgi ve tecrübelerini öğrenmekti.
Çalışmamızda Türkiye'deki Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dallarında görev yapan hekimlere toplam 29 soru yöneltildi. Katılımcıların demografik verilerini değerlendirmek amacıyla yaş, cinsiyet, mesleki tecrübe yılı, çalıştıkları sağlık kurumu tipi ve ünvan bilgilerine yönelik sorular, zor havayolu ile ilgili aldıkları eğitimler, zor havayolu konusundaki bilgi ve deneyimlerini öğrenmeye yönelik sorular, çalıştıkları kurumun zor havayolu hazırlığını ölçmeye yönelik sorular, covid pandemisi ve havayoluna yaklaşımla ilgili deneyimlerini öğrenmeye yönelik sorular soruldu. Bu çalışmadaki amacımız ülkemizdeki anestezi hekimlerinin zor havayolu konusunda bilgi ve tecrübelerini öğrenmekti.
Bizim çalışmamızda en sık kullanılan ve en etkin kullanılan materyal videolaringoskop ve tüp değiştirici stile iken en az sıklıkla kullanılan ve en az etkin kullanılan materyal quicktraq ve diğer seçeneği idi. Araştırma görevlisi grubunda zor entübasyon için videolaringoskop materyalini daha etkin kullanım oranı uzman/öğretim üyesi grubunda anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Kliniklerde büyük oranda zor havayolu algoritması ve zor entübasyon için hazırlanmış çanta bulunmaktaydı. Üniversite/EğitimAraştırma/Vakıf hastanesi ve Devlet/Özel hastane grubu arasında zor entübasyon için hazırlanmış çanta bulundurma oranı anlamlı (p>0.05) farklılık göstermezken, Devlet/Özel hastane grubunda çalıştığı birimde zor havayolu algoritması olma oranı anlamlı (p<0.05) olarak daha düşüktü. Covid-19'un havayolu yaklaşımı konusunda kendini olumlu etkilediğini düşünen ve düşünmeyen grup arasında zor entübasyon için hazırlanmış çanta bulundurma oranı anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir.

Araştırmamızın sonucunda preoperatif değerlendirmenin öneminin bilindiği, ancak kullanılan aletler ve algoritma kullanımı konusunda bilgi eksikliği olduğu tespit edildi.
Bütün anestezistlerin ulusal bir kursa katılması pek mümkün olmasa da bölgesel sağlık kuruluşlarının sahip olduğu havayolu araçları göz önünde bulundurularak, senaryo çalışmalarının yapılabildiği, ulusal dernekler tarafından desteklenen, yerel olarak verilen eğitimlerin arttırılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Difficult airway management requires a rapid and co-ordinated team response to prevent patient harm1. National guidelines, recommendations, clinical consensus on difficult airway management are available, published in the many countries. In the several techniques and protocols have been described and recommended2. Little is known about the global uptake of guidelines, availability of equipment, provision of training, assessment of skills, and confidence with procedures3.
In our study, a total of 29 questions were asked to physicians working in the Departments of Anesthesiology and Reanimation in Turkey. In order to evaluate the demographic data of the participants, questions were asked about age, gender, year of professional experience, type of health institution they work for and title information, trainings they received about difficult airway, questions to learn about their knowledge and experience about difficult airway, questions to measure the difficult airway preparation of the institution they work for, questions to learn about their experiences related to the covid pandemic and airway approach. Our aim in this study was to learn the knowledge and experience of anesthesiologists in our country about difficult airway.
In our study, the most commonly and effectively used material was the videolaringoscope and gum elastic bougie, while the least frequently and effectively used material was quicktraq. The rate of more effective use of
7
videolaringoscope for difficult intubation was significantly higher in the resident group (p<0.05) than the specialist/consultant group. The hospitals generally had a difficult airway trolley and algorithm. The rate of possession of difficult airway trolley between educational hospital and non-educational hospital group did not differ significantly (p>0.05) but the rate of having a difficult airway algorithm was significantly lower (p<0.05) in the non-educational hospital group. The rate of possesion difficult airway trolley did not differ significantly (p>0.05) between the group who thought that Covid-19 had a positive impact on the airway approach and the group who did not think that Covid-19 had a positive impact on the airway approach.
As a result of our research, it was found that the importance of preoperative evaluation is known, but there is a lack of knowledge about the device used and the use of algorithms.
Although it is unlikely that all anesthesiologists will participate in a national course, we think that locally provided trainings, supported by national associations, where scenario studies can be carried out, should be increased taking into account the airway devices owned by regional health institutions.