İnsanda endokrin sistem konusuna yönelik artırılmış gerçeklik destekli giyilebilir öğretim materyali geliştirilmesi ve kavramsal anlama üzerine etkisi
Development of augmented reality supported wearable teaching material on the topic of human endocrine system and its effect on conceptual understanding
Yazar: SEHER AKÇAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ALEV ÖZEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı; İnsanda Endokrin Sistem konusuna yönelik artırılmış gerçeklik (AG)
destekli giyilebilir bir öğretim materyali geliştirmek ve bu materyalin 11. sınıf öğrencilerinin
ilgili konudaki kavramsal anlamalarına etkisi olup olmadığını ortaya çıkartmaktır.
Çalışmanın bir diğer amacı ise geliştirilen öğretim materyaline yönelik öğrenci görüşlerini
araştırmaktır. İki aşamalı olarak düzenlenen bu çalışmanın ilk aşamasında, MEB
kazanımlarına ve materyal tasarım kurallarına uygun bir şekilde giyilebilir yelek ve artırılmış
gerçeklik kartları geliştirilmiştir. Son aşamada ise materyal öğrencilere uygulanmış ve
veriler toplanmıştır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı
karma yöntem araştırma deseninden faydalanılmıştır. Çalışma, 2022-2023 eğitim öğretim
yılında Ankara'da bulunan bir devlet Fen Lisesi'nde öğrenim gören 57 öğrenci ile
gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan yarı deneysel desen çerçevesinde, yansız atama
yolu ile seçilen sınıflardan biri deney (N= 28) ve biri kontrol (N=29) grubu olarak
belirlenmiştir. Öğretim kontrol grubunda biyoloji programında yer alan öğretim
uygulamaları ile deney grubunda ise AG destekli giyilebilir öğretim materyali uygulamaları
ile sürmüştür. Uygulama süreci deney ve kontrol grubunda 6 hafta (16 ders saati) boyunca
devam etmiştir. Uygulamadan önce ve sonra 'İnsanda Endokrin Sistem Kavramsal Anlama
Testi' her iki gruba da ön test ve son test olarak uygulanarak çalışmanın nicel verileri elde
edilmiştir. Testlerden elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Science)
programında bağımsız gruplar t testi kullanılarak analiz edilmiştir. Deney ve kontrol
gruplarının ön test başarı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı;
son test puan ortalamaları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son test uygulaması sonrasında araştırmacılar
tarafından hazırlanan ve 13 sorudan oluşan açık uçlu soru formu kullanılarak nitel veriler
toplanmıştır. Nitel verileri içerik analizi sonuçlarına göre biyoloji derslerinde materyal
kullanımının avantajlı olduğu tespit edilmiştir. Bu avantajlardan öne çıkanlar; bilginin
kalıcılığını artırması, kavramları somutlaştırması, dersi zevkli ve eğlenceli kılması ve derse
katılımı arttırması şeklinde olmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to develop an augmented reality (AR) supported wearable
teaching material targeted at the human endocrine system and to investigate its effect on the
conceptual understanding of 11th grade students concerning the subject. Another objective
of the study is to explore students' perceptions regarding the developed teaching material.
Organized in two phases, the initial stage involved the development of a wearable vest and
augmented reality cards in accordance with the Ministry of National Education outcomes
and material design rules. In the final stage, the material was applied to students and data
were collected. The study utilized a mixed methods research design incorporating both
quantitative and qualitative research methods. Conducted during the 2022-2023 academic
year at a public Science High School in Ankara, the study involved 57 students. Within the
semi-experimental design of the study, classes were randomly assigned as either the
experimental (N=28) or control (N=29) group. The control group continued with the
standard biology curriculum teaching practices, while the experimental group participated
in AR-supported wearable teaching material applications. The implementation period lasted
6 weeks (16 class hours) for both the experimental and control groups. Prior to and following
the implementation, the 'Human Endocrine System Conceptual Understanding Test' was
administered to both groups as pre-tests and post-tests, with the quantitative data thus
obtained. The data from the tests were analyzed using the independent groups t-test in SPSS
(Statistical Package for Social Sciences). The results revealed no statistically significant
difference in pre-test achievement scores between the experimental and control groups;
however, a statistically significant difference was found in favor of the experimental group
in post-test average scores. Following the post-test, qualitative data were collected using an
open-ended questionnaire comprising 13 questions prepared by the researchers. Content
analysis of the qualitative data indicated that the use of material in biology lessons was
advantageous. Key benefits identified include enhancing retention of knowledge, making
concepts more tangible, making the lessons more enjoyable and entertaining, and increasing
classroom participation.