Erzurum koşullarında yetiştirilen ana arıların nitelikleri (Apis mellifera L. ) nitelikleri /
Yazar: AHMET DODOLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FERAT GENÇ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arılar = Bees ; Erzurum = Erzurum ; Zootekni = Zootechnics

Özet:
Bu çalışmada, Erzurum koşullarında aşılama yöntemi ve doğal yüksükler kullanılarak yetiştirilen ve iki farklı yolla döllenen ana anların nitelikleri incelenmiş; materyal olarak ikişer adet başlangıç ve bitirme kolonisi ve 50 adet çiftleştirme kolonisi kullanılmıştır. Araştırmada larva transfer yöntemi ile yetiştirilen ana anlardan A\ grubundakilerin doğal yolla çiftleşmeleri sağlanırken; A2 grubundakilere yapay tohumlama uygulanmıştır. Doğal yüksüklerden yetiştirilen ana arılardan B\ grubundakilerin doğal yolla çiftleşmeleri sağlanırken; B2 grubundakilere yapay tohumlama uygulanmıştır. Araştırmada toplam 60 adet larva transfer edilmiş olup, aşılama randımanı ve çıkış oranı % 95.0 olarak bulunmuştur. Yetiştirme gruplan (A, B) için kapalı yüksük uzunluktan ortalama 24.28+0.29 mm ve 19.56+0.32 mm; ana an çıkış ağırlıklar ise ortalama 203.32+2.30 mg ve 179.08+1.70 mg olmuş ve ortalamalar arasındaki fark çok önemli bulunmuştur (P<0.01). A ve B gruplarında yumurtlama öncesi süte ortalama 12.15+0.39 gün ve 12.36+0.43 gün ve ortalamalar arasındaki fark önemsiz çıkmıştır. Fakat bu değerler doğal yolla çiftleşmelerine izin verilen ana anlarda ortalama 11.12+0.27 gün ve yapay tohumlama uygulananlarda 13.94+0.26 gün olmuş ve ortalamalar arasındaki fark çok önemli (PO.01) çıkmıştır. Alt grupların her birisindeki (Aı, A2, Bj, ve B2) yumurtlama öncesi süre değerleri sırasıyla ortalama 1 1.00+0.33 gün, 13.88+0.30 gün, 11.23+0.44 gün ve 14.00+0.44 gün olup; A| ve Bı gruplarının birbirinden farkı ile A2 ve B2 gruplarının birbirinden farkı önemsiz, Aj ve Bj gruplarının diğerlerinden farkı çok önemli (PO.01) bulunmuştur. A ve B gruplarında ortalama spermateka çapı 0.929+0.014 mm ve 0.836+0.011 mm, ortalama spermatozoa sayısı ise 4.23 1.000+0. 110 adet ve 3.798.000+0.057 adet olarak bulunmuş; spermateka çapı ve spermatozoa sayısı bakımından gruplar arasındaki fark çok önemli (PO.01) çıkmıştır. Doğal çiftleşmelerine izin verilen ve yapay tohumlama yapılan ana arılarda ortalama spermateka çapı 0.918+0.018 mm ve 0.848+0.011 mm; ortalama spermatozoa sayısı ise 4.262.000+0.105 adet ve 3.737.000+0.048 adet olmuş ve spermateka çapı ve spermatozoa sayısı bakımından gruplar arasındaki fark yine çok önemli (P<0.01) bulunmuştur. Kapalı yüksük uzunluğu ile ana an çıkış ağırlığı arasında (r =0.84), çıkış ağırlığı ile spermateka çapı arasında (r =0.75), spermateka çapı ile spermatozoa sayısı arasında (r =0.97), çıkış ağırlığı ile spermatozoa sayısı arasında (r =0.64) ve kapalı yüksük uzunluğu ile spermatozoa sayısı arasında (r =0.62) pozitif bir korelasyon bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the quality of queens raised by grafting method and by natural queen cells and mated by two different methods were examined in Erzurum conditions.Two by two of starter and finishing colonies and fifty mating nucs were used as the material in experiment. Queen bees raised by grafting method were mated by naturally in the group of Ay, but artificial insemination method was used for the group of A2. On the other hand, queen bees raised by natural queen cells were mated by naturally in the group of B 1 ; but artificial insemination technique was used for the group of B2. A total of 60 larvae were grafted. The grafting rate of larvae and the emergence rate of queen were 95%. The average heights of the sealed queen cells for the rearing groups (A and B) were 24.28+0.29 mm and 19.56+0.32 mm; but the average queen weights at emergence were 203.32+2.30 mg and 179.08+1.70 mg respectively. The differences of means were found highly significiant (PO.01). The number of days from emergence for the onset oviposition for the queens in the groups of A and B were average 12. 15+0.39 days and 12.36+0.43 days and the differences of means were not significant. These values were average 11.12+0.27 days for the queens mated naturally-, but were 13.94+0.26 days for mated by artificial insemination and the differences of means were lüglüy significiant (PO.01). The average preoviposition periods obtained in each subgroups (Aj, A2, Bj and B2 were 11.00+0.33 days, 13.88+0.30 days, 11.23+0.44 days and 14.00+0.44 days respectively. The differences of means of A\ and B\ and of A2 and B2 were found not significiant; but the differences of the means of Aj and Bj than those of the other groups were higlify significant (P<0.01). The average diamaters of spermateka were found 0.929+0.014 mm and 0.836+0.011 mm; but the numbers of spermatozoa in them were found 4.231.000+0.110 and 3.798.000+0.057 for the queens in A and B groups respectively and the differences of the groups were highly significant (P<0.01). The average diamater of spermateka were 0.918+0.011 mm and 0.848±0.011 mm; but the average number of spermatozoa were 4.262.000+0.105 and 3.737.000+0.048 respectively for the queens mated by naturally and inseminated by artificially. The differences of the groups were highly significant (P<0.01). Positive correlations were found between the height of the sealed queen cell and the queen weight {r =0.84), the queen weight and the diamater of spermateka (r =0.75), the queen weight and the number of spermatozoa (r =0.64), the diamater of spermateka and the number of spermatozoa (r =0.97) and the heights of the sealed queen cell and the number of spermatozoa (r =0.62).