Ebeveynlerin besleme tarzlarının çocuklarda obezite üzerine etkisi
Effects of parental feedi̇ng styles on chi̇ldhood obesi̇ty
Yazar: GİZEM KABADAYI
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM BEKEM SOYLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Pediatrik Gastroenteroloji ve Beslenme Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Obezite, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çocuk ve adolesan yaş grubunda prevalansı hızla artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ebeveyn besleme tarzları çocukluk çağında obezite gelişiminde önemli çevresel etkenlerdendir. Bu çalışmada, ebeveyn besleme tarzları ile çocukluk çağı obezitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Olgu kontrol çalışmamıza S.B.Ü. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji ve Çocuk Endokrinoloji polikliniklerinde obezite tanısıyla takip edilen 2-11 yaş arasındaki olgular ile kontrol grubu olarak aynı yaş grubundan Çocuk Gastroenteroloji ve Genel Pediatri polikliniklerine çeşitli yakınmalar ile başvuran normal kilodaki sağlıklı çocuklar ve anneleri dahil edildi. Ailelere ait demografik veriler, çocukların gestasyonel öyküsü, beslenme öyküsü ve yemek yeme biçimleri sorgulandı. Olguların annelerine 'Ebeveyn Besleme Tarzı Anketi' uygulandı. Çocukların boy, kilo ve bel çevresi ölçümleri araştırmacılar tarafından belirli ölçüm araçları ile ölçülüp her çocuğun beden kitle indeksi persentil değerleri Child Metrics uygulaması ile hesaplandı. Beden kitle indeksi persentilleri %5-%85 arasında olan olgular normal kilolu, >%85 persentil olan çocuklar aşırı kilolu, >%95 persentil olan çocuklar ise obez olarak değerlendirildi. Ebeveynlerin beden kitle indeksleri kendi boy, kilo ifadelerine göre hesaplandı. Tüm veriler obez grup ve sağlıklı grup olarak iki grup arasında değerlendirildi.
Bulgular: Çocukların yaş ortalaması 8,42±2,33 yıl olup, 95'i (%51,6) kız, 89'u (%48,4) erkekti. Ebeveynlerin eğitim düzeyleri, ailenin çocuk sayısı, ailenin sosyoekonomik düzeyi ile çocukların doğum ağırlığı, anne sütü alma süreleri, yemek yeme biçimleri açısından obez grup ve kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Boşanmış ailelerin çocuklarında obezite oranı daha yüksek bulundu (p=0,03). Boşanmamış annelerde boşanmış annelere göre duygusal besleme ve yardımcı besleme tarzı puan ortalamaları daha yüksek saptandı (p=0,047, p=0,036). Ebeveynlerin beden kitle indeksleri arttıkça çocuklardaki obezite oranının arttığı görüldü (p<0,01). Obez annelerin normal kilolu annelere göre cesaretlendirici besleme tarzını daha fazla uyguladığı belirlendi (p=0,027). Annenin beden kitle indeksi arttıkça, çocuğunu daha kilolu olarak algıladığı görüldü (p=0,001). Anne yaşı ve baba yaşı arttıkça çocuğun bel çevresi ve beden kitle indeksi persentilinin de arttığı görüldü (r:0,231, p<0,01; r=0,16, p=0,02). Anne yaşı küçüldükçe, çocukların kilosunun anne tarafından daha zayıf olarak algılandığı ve duygusal besleme, yardımcı besleme, toleranslı besleme tarzı puan ortalamalarının arttığı belirlendi (p=0,01, p<0,01, p=0,02, p=0,03). Çocuğun yaşı küçüldükçe ebeveynin cesaretlendirici ve toleranslı besleme tarzının arttığı görüldü (p<0,01, p=0,03). Kız çocuklarının erkek çocuklara göre anneleri tarafından daha şişman olarak algılandıkları saptandı (p=0,039). Çocuğunu yaşıtlarına göre zayıf olarak değerlendiren annelerin, çocuğunu yaşıtlarına göre şişman olarak değerlendiren annelere göre duygusal besleme, cesaretlendirici besleme ve yardımcı besleme tarzlarını daha fazla uyguladığı görüldü (p<0,01, p<0,01, p=0,02). Ebeveyn besleme tarzları açısından beş alt ölçekte de (Sıkı kontrollü besleme, toleranslı kontrollü besleme, duygusal besleme, cesaretlendirici besleme ve yardımcı besleme) kontrol grubunun annelerinin puan ortalamaları obez gruba göre daha yüksek saptandı (p=0,03, p=0,012, p<0,01, p<0,01, p=0,017).
Sonuç: Çalışmamızda ebeveyn besleme tarzları puanları tüm alt ölçeklerde, kontrol grubunda obez çocuklara kıyasla daha yüksek saptandı. Bu sonucun çocukluk çağı obezitesine etkili başka birçok faktörle ilişkili olabileceği düşünüldü. Çalışmamıza göre, ebeveynlerin yaşı, medeni durumu ve beden kitle indeksleri; çocuklarda obezite durumunu etkilemektedir. Ebeveynlerin besleme tarzları ise obeziteyi doğrudan artırmamaktadır. Obezite gelişimi üzerine etkili farklı faktörler açısından daha uzun süreli gözlemsel çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Aim: Obesity is an important public health problem with an increasing prevalence in children and adolescents in our country as well as all over the world. Parental feeding style is one of the important environmental factors in the development of childhood obesity. In this study, we aimed to evaluate the relationship between parental feeding styles and obesity in children.
Materials and methods: Children between the ages of 2 and 11 who were followed up with the diagnosis of obesity in the Pediatric Gastroenterology and Pediatric Endocrinology outpatient clinics of Behçet Uz Pediatrics and Surgery Training and Research Hospital were included. As the control group, healthy children of the same age who applied to the Pediatric Gastroenterology and general pediatrics outpatient clinics with various complaints were included with their mothers. Demographic data of families, gestational history of children, nutritional history and eating patterns were questioned. The 'Parental Feeding Styles Questionnaire' was used on mothers of the cases. The height, weight and waist circumference measurements of the children were measured by the researchers with certain measurement tools, and the percentile values of each child's body mass index were calculated with the Child Metrics application. The cases with body mass index percentiles between 5% and 85% were accepted as normal weight, children with >85% percentile as overweight and children with >95% percentile as obese. Parent's body mass indexes were calculated according to the height and weight values stated by the parents. All data were compared between two groups as the obese group and the healthy group.
Results: The mean age of the children was 8.42±2.33 years, of which 95 (51.6%) were girls and 89 (48.4%) were boys. There was no significant difference between the obese group and the control group in terms of education levels of the parents, the number of children in the family, the socioeconomic level of the family, the birth weight of the children, the duration of breastfeeding, and the way they eat. Obesity rate was found to be higher in children of divorced families (p=0.03). Emotional feeding and supportive (Instrumental) feeding style mean scores were found to be higher in non-divorced mothers compared to divorced mothers (p=0.047, p=0.036). It was observed that the obesity rate in children increased as the body mass index of the parents increased (p<0.01). It was determined that the obese mothers applied the encouraging feeding style significantly more than the mothers with normal weight (p=0.027). As the mother's body mass index increased, she perceived her child as overweight (p=0.001). It was observed that as the age of the mother and father increased, the waist circumference and body mass index percentile of the child also increased (r:0.231, p<0.01; r=0.16, p=0.02). İt was determined that younger mothers perceived their children as lower weight and the mean scores of emotional feeding, instrumental feeding, and tolerant feeding style increased (p=0.01, p<0.01, p=0.02, p=0.03). It was observed that the encouraging and tolerant feeding style of the parents increased as the age of the child decreased (p<0.01, p=0.03). It was determined that girls were perceived as being overweight by their mothers compared to boys (p=0.039). It was observed that mothers who evaluated their children as underweight compared to their peers applied emotional feeding, encouraging feeding and instrumental feeding styles more than mothers who evaluated their child as overweight than their peers (p<0.01, p<0.01, p=0.02). In terms of parental feeding styles, the mean scores of the mothers of the control group were found to be higher than the obese group in all five subscales (strictly controlled feeding, tolerant controlled feeding, emotional feeding, encouraging feeding and instrumental feeding) (p=0.03, p=0.012, p< 0.01, p<0.01, p=0.017).
Conclusion: In our study, parental feeding styles scores were found to be higher in all subscales in the control group compared to obese children. It was thought that this result might be related to many other factors affecting childhood obesity. According to our study, age, marital status and body mass indexes of the parents; affects obesity in children. The feeding styles of parents do not directly increase obesity. Longer-term observational studies are needed in terms of different factors affecting the development of obesity.