Onkoloji hastalarının serum ghrelin ve leptin hormonları seviyeleri ile nutrisyonel risklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum ghrelin and leptin hormone levels and nutritional risks of oncology patients
Yazar: KÜBRA KAYIKÇI
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER KATAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Kanser, hücrelerin genetiğindeki bozulmalar sonucu kontrolsüz çoğalmasıyla sonuçlanan multifaktöriyel bir hastalıktır. Hala her yıl binlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. Beslenme, genetik yatkınlık, tütün kullanımı, radyasyon vb. faktörler hastalığa neden olabilmektedir. Kanserin en önemli komplikasyonlarından birisi malnutrisyonun bir ileri evresi olan kanser kaşeksisidir. Yapılan son çalışmalarda 4 ya da 5 hastadan birinin kaybının nedeni olduğunu söylenmiştir. Ancak tam olarak nedeni ve tedavisi bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı kanser hastalarındaki açlık-tokluk regülasyonunda rol alan ghrelin ve leptin hormon düzeyleriyle hastaların nutrisyonel risklerini ve besin tüketim sıklığını ölçen anketlerin verilerini inceleyerek bu hormonların kaşeksi üzerine etkisi olup olmadığını incelemektir. 
Materyal ve Metot: Araştırma grubu bir yıl boyunca kemoterapi kliniğine başvuran hastalar arasından rastgele seçilmiştir. Hastalar 18-85 yaş arasındadır ve morbid obez değildir. Çalışma katılan hastaların 47'si kadın 38'i erkektir. Hastalara hastaneye geldikleri gün NRS-2002 ve Besin Tüketim Sıklığı Anketi uygulanmıştır. Hormon analizi ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 26.0 kullanılmıştır.
Bulgular: NRS-2002 skoru yüksek hastaların yaş ortalaması diğer gruba göre daha yüksektir (p<0,001). Kadın hastaların serum ghrelin hormon seviyeleri erkek hastalara göre daha yüksektir (p=0,004). Gastrointestinal sistem kanseri hastalarının serum ghrelin seviyesi diğer kanserler grubuna göre daha düşük (p<0,001), NRS-2002 skoru diğer kanserlere göre daha yüksektir (p<0,001). Buna karşın gastrointestinal kanser türleri arasında ghrelin hormonu açısından bir fark yoktur (p=0,008). Serum leptin hormonunda NRS-2002 skoru (p=0,382), yaş (p=0,252), cinsiyet (p=0,219) ve hastalık türüne (p=0,129) özgü istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur.  
Sonuç: Gastrointestinal sistem kanser hastalığı mevcudiyeti, kadın cinsiyeti ve yaş artışı kanser hastalarında beslenme riski için önemli faktörlerdir. Bu parametrelere sahip hastalar beslenme riski için ayrıca değerlendirilmelidir. 
Anahtar Sözcükler: kanser, ghrelin, leptin, kaşeksi, NRS-2002

Abstract:
Objective: Cancer is a multifactorial disease that results in uncontrolled proliferation of cells as a result of genetic deterioration. It still causes thousands of deaths every year. Nutrition, genetic predisposition, tobacco use, radiation, etc. factors can cause disease. One of the most important complications of cancer is cancer cachexia, which is an advanced stage of malnutrition. In recent studies, it has been said that it is the cause of the loss of one out of 4 or 5 patients. However, the exact cause and treatment are unknown. The aim of our study is to examine the effects of ghrelin and leptin hormones, which play a role in the regulation of hunger and satiety in cancer patients, as well as the nutritional risks of patients and the data of questionnaires measuring the frequency of food consumption, and whether these hormones have an effect on cachexia.
Materials and Methods: Research group was randomly selected among patients who applied to the chemotherapy clinic for one year. The patients are between the ages of 18-85 and are not morbidly obese. Of the patients participating in the study, 47 were female and 35 were male. NRS-2002 and the Food Consumption Frequency Questionnaire were administered to the patients on the day they came to the hospital. Hormone analysis of the patients was measured by ELISA method. SPSS 26.0 was used to evaluate the data.
Results: The mean age of patients with high NRS-2002 scores was higher than the other group (p<0.001). Serum ghrelin hormone levels of female patients were higher than male patients (p=0.004). The serum ghrelin level of gastrointestinal system cancer patients was lower than the other cancers group (p<0.001), and the NRS-2002 score was higher than the other cancers (p<0.001). On the other hand, there is no difference between gastrointestinal cancer types in terms of ghrelin hormone (p=0.008). There was no statistically significant difference in serum leptin hormone specific to NRS-2002 score (p=0.382), age (p=0.252), gender (p=0.219) and disease type (p=0.129).
Conclusion: Presence of gastrointestinal system cancer, female gender and increasing age are important factors for nutritional risk in cancer patients. Patients with these parameters should be evaluated separately for nutritional risk.
Keywords: cancer, ghrelin, leptin, cachexia, NRS-2002