Enerji kaynaklarının Azerbaycan bütçe dengesi üzerindeki etkisi
The effect of energy sources on Azerbaijan's budget balance
Yazar: ELGUN NASIBLI
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN HOTUNLUOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bütçe = Budget ; Bütçe gelirleri = Budgetary revenues ; Bütçe sistemleri = Budget systems ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
İnsanoğlunun varoluşundan şimdiki döneme kadar olan süreçte enerji, insanların hayatında vazgeçilmez bir hale gelmiştir. Yaşamın her döneminde enerjinin insan ihtiyaçlarını karşılamakta olan önemi günü günden artmaktadır.
Coğrafi konumuna göre stratejik bölgeye sahip olan Azerbaycan Cumhuriyeti yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynakları ile zengindir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş, rüzgâr, hidrolik enerji kaynakları potansiyeline sahip olan Azerbaycan Cumhuriyeti yenilenemez enerji kaynaklarından ise petrol ve doğal gaz rezervlerine sahiptir.
XX yüzyıldan itibaren dünyanın daha çok dikkat konusuna çevrilen petrol enerjisi, Azerbaycan'ın sahip olduğu en büyük enerji kaynağıdır. Azerbaycan'ın 'siyah altını ' olarak adlandırılan petrol enerjisi Birinci ve İkinci dünya savaşı döneminde petrole olan ihtiyaçların büyük kısmını karşılamıştır. 18 Ekim 1991 yılında Bağımsızlığını ilan ettikten sonra zor zamanlar yaşayan Azerbaycan Cumhuriyeti 1994 yılında imzaladığı 'Asrın Anlaşması'yla kendi petrol rezervlerinin üretimine başlamıştır. Asrın anlaşmasından sonra yabancı ülkelerin Azerbaycan'a yatırım yapmasıyla petrol sektöründe canlanma yaranmıştır ki, bu da devlet bütçesine gelen gelirlerin daha da artmasına sebep olmuştur.
Bütün ülkelerde olduğu gibi Azerbaycan Cumhuriyetinde de bütçe süreçleri, bütçe kanunları ile düzenlenmektedir. Azerbaycan Cumhuriyeti'nde bütçe mevzuatı, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası, "Bütçe Sistemi Hakkında " kanun ve bu kanuna uygun olarak çıkarılan devlet bütçesiyle ilgili kanunlar ve diğer normatif-yasal düzenlemelerden oluşmaktadır. Azerbaycan Cumhuriyeti bütçe sistemine; devlet bütçesi, yerel bütçe ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Bütçesi aittir. Azerbaycan Cumhuriyeti devlet bütçesinin görevi ülkenin ekonomik, sosyal ve diğer stratejik programlarının ve problemlerinin çözümü, devletin fonksiyonlarını gerçekleştirmek için yasada belirlenmiş finansal araçların toplanmasını ve kullanılmasını temin etmektir.

Abstract:
Since the beginning of human existence, energy has become indispensable in people's lives. The importance of energy, which meets human needs at every period of life, has been increasing day by day. 
The Republic of Azerbaijan, while having a strategic region because of its geographical location, is also rich with renewable and non-renewable sources.  Out of renewable, it has solar, wind, hydraulic energy sources; non-renewable, reserves of oil and natural gas.
Oil energy, which has grabbed the world's attention more and more since the 20th century, is the largest energy source of Azerbaijan. Its oil energy, called "black gold", met the majority of the needs for oil during the First and Second World Wars.
          Having difficult times after declaring its independence on October 18, 1991, Azerbaijan managed to begin producing its own oil with the "Contract of the Century" signed in 1994. After the "Contract of the Century" was signed, foreign countries invested in Azerbaijan, which resulted in the revival of the country's oil industry leading to a further increase in its government budget. 
Processes in any government budget are regulated by budget law. The Legislation of the Azerbaijan Republic on the budget system consists  of the Constitution of Azerbaijan Republic, this Law, the law on the State Budget to be passed for every budget year according to this Law, other laws and normative legal acts and international agreements that the Azerbaijan Republic is counterpart to. The budget system in Azerbaijan Republic consists of the State Budget of Azerbaijan Republic, the budget of the Nakhchivan Autonomous Republic and local budgets. The objective of the State Budget of the Azerbaijan Republic is to ensure collection and utilization of financial resources in a manner determined by the legislation, in order for the State to implement its functions and to address economic, social and other strategic programs and problems of the country.