Rusya-Ukrayna Savaşı bağlamında Türkiye-NATO ilişkileri
Turkey-NATO relations in the context of the Russian-Ukraine War
Yazar: ESRA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. RÜŞTÜ SALİM SAVAŞ BİÇER
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışma, NATO-Türkiye ilişkilerinin geçmişini ve bugününü analiz etmeyi amaçlamıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi ile metin analizi ve literatür araştırma yöntemi kullanılmış olup konuyla ilgili kitap, makale, rapor ve internet kaynaklarından yararlanılmıştır. Tez çalışması 4 kısımdan meydana gelmektedir. İlk başlıkta Türkiye-NATO ilişkilerinin tarihi ile politikaları ele alınmıştır. Bu başlıkta; stratejik konseptler, İkinci Dünya Savaşı sonrası NATO ile temaslar, 1952 senesiyle birlikte NATO-Türkiye arasında yapılanan pratik iş birliği ve diğer konular ele alınmaktadır. İkinci bölümde, Soğuk Savaş'tan günümüze uzanan NATO-Türkiye ilişkilerinin değerlendirilmesi yapılmaktadır. Bu bölüm anahtar önem taşımakta olup, konuyla ilgili gelişim sürecini anlatmaktadır. Ayrıca bu bölüm kapsamında, partnerlerin temasları, zaman zaman yaşanan problemlerin çözüm ve müzakere konuları, iş birliği yolları ile farklı temalar incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Ukrayna krizinden bahsedilmektedir. Bu konu, Rusya dışındaki Avrupa'nın en büyük devletine aittir. Ukrayna, eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nden kalan Rusya'dan sonra, en büyük silah rezervlerine ve askeri teknolojilere sahip devlettir. Savunma konularında ise Rusya Federasyonu'nun en önde gelen partneridir. Askeri güç, nükleer sanayi ve uzay sanayisi bakımından 2 devlet arasında oldukça derin entegrasyon mevcuttur. Bu iki Slav ulusu, yüz yıllarca birlikte yaşamış dini ve kültürel anlamda ortak mekân yaratmıştır. Dördüncü bölümde, kriz sürecinde NATO'nun tutumu tartışılmaktadır. Ukrayna krizinden sonra NATO-Türkiye ilişkilerinin değişimi ve stratejileri ele alınmakta ve bu konularla ilgili analizler sunulmaktadır. Özellikle 2014-2023 yıllarında NATO-Türkiye ilişkileri, ciddi bir hassasiyetle yorumlanmıştır. Bunun dışında, Rusya'nın ve Ukrayna'nın askeri stratejilerinin gelişme süreçleri analiz edilmiş, Rusya'nın dış politikasında yaşanan evrime dikkat verilmiş ve sonuçta Ukrayna krizinin küresel siyasete etkisine değinilmiştir. Sonuç kısmında ise, araştırmanın ana odağı olan Türkiye-NATO ilişkilerinin dünya barışına olan etkisi ve oluşan krizlerin çözüm yolları konusunda öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
This study aimed to analyze the past and present of NATO-Türkiye relations. Qualitative research method, text analysis and literature research method were used in the study, and books, articles, reports and internet sources related to the subject were used. The thesis consists of 4 parts. In the first title, the history and policies of Türkiye-NATO relations are discussed. In this title; Strategic concepts, contacts with NATO after the Second World War, practical cooperation between NATO and Türkiye since 1952 and other issues are discussed. In the second part, NATO-Türkiye relations extending from the Cold War to the present are evaluated. This section is of key importance and explains the development process on the subject. In addition, within the scope of this section, contacts of the partners, solution and negotiation issues of occasional problems, ways of cooperation and different themes were examined.In the third part, the Ukrainian crisis is mentioned. This issue belongs to the largest state in Europe outside of Russia. Ukraine is the state with the largest weapons reserves and military technologies after Russia, a remnant of the former Union of Soviet Socialist Republics. It is the leading partner of the Russian Federation in defense matters. There is a very deep integration between the two states in terms of military power, nuclear industry and space industry. These two Slavic nations have lived together for centuries and created a common religious and cultural space. In the fourth section, NATO's stance during the crisis is discussed. The change and strategies of NATO-Türkiye relations after the Ukraine crisis are discussed and analyzes on these issues are presented. Especially in the years 2014-2023, NATO-Türkiye relations were interpreted with serious sensitivity. Apart from this, the development processes of Russia's and Ukraine's military strategies were analyzed, attention was paid to the evolution in Russia's foreign policy, and ultimately the impact of the Ukrainian crisis on global politics was touched upon. In the conclusion, suggestions are presented regarding the impact of Türkiye-NATO relations, which is the main focus of the research, on world peace and ways to solve the crises that occur.