Platon ve Aristoteles'te etik-yasa ilişkisi
The relationship between ethics and law in Plato and Aristotle
Yazar: LEVENT AKDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI KAYA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Antik Grek felsefesi =   ; Aristoteles = Aristotle ; Hukuk = Law ; Hukuk felsefesi = Law philosophy ; Platon = Platon ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
İnsanlık ve düşünce tarihi boyunca hukuk/yasa ile ahlâk birbiriyle ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte moderniteden itibaren hukuk bilimi ve uygulaması tedricî olarak kendini 'etik' sahasından ayırmış ve özerk bir disiplin hâline gelmiştir. Bu durumun belli sorunlara yol açtığı görülmektedir. Öte yandan yaşanan sorunlar gerek hukuk ve ahlâk felsefesi bağlamında düşünürlerce, gerekse de hukuk uygulayıcılarınca tartışılmaya devam etmektedir. Felsefe tarihine dair dikkatli bir okuma, etik-yasa (hukuk) ilişkisine dair tartışılan güncel meselelerin Antik Yunan filozoflarınca da irdelendiğini bize göstermektedir. İşte bu noktada Platon ve Aristoteles'in görüşlerinin etik-yasa ilişkisi bağlamında ortaya çıkan çağdaş sorunlara ışık tutabileceği düşünülmektedir. Yasaların ahlâkî ve felsefî kaynakları, ahlâkî amaçları, yasaların/hukukun evrenselliği veya göreliliği, yine yasaların (başta adalet olmak üzere) temel erdemlerle ve erdemli yönetim anlayışıyla olan irtibatı gibi meseleler -özellikle sofistlerin genellikle aksi yöndeki tezlerinden hareketle- Platon ve Aristoteles tarafından ciddî anlamda tartışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmamızın birinci bölümünde Platon ve Aristoteles'in bu husustaki görüşlerinin anlaşılabilmesi için Atina demokrasisinin siyasî/hukukî altyapısına ve sofistlerin konuya dair tezlerine yer verilmiş, ikinci bölümde Platon ve Aristoteles'in etik-yasa ilişkisinin çerçeve meselelerini nasıl değerlendirdiğine dair fikirleri incelenmiş, üçüncü bölümde ise anılan iki filozofun yasaların adalet ve diğer temel erdemlerle ve erdemli yönetim anlayışıyla olan ilişkilerine dair düşünceleri aktarılmıştır.

Abstract:
Throughout the history of humanity and thought, law and ethics have been considered to be interrelated. However, since modernity, law science and practice, has gradually separated itself from the 'ethics' and has become an autonomous discipline. This situation seems to cause certain problems. Additionally, these problems are still discussed both by intellectuals in context of legal and moral philosophy and by law practitioners. A careful reading about history of philosophy shows us that the current issues discussed about the relationship between ethics-law were also discussed by Ancient Greek philosophers. At this point, it is considered that the views of Plato and Aristotle can shed light on the contemporary problems that arise in this context. Issues such as the ethical and philosophical sources of laws, their moral aims, the universality or relativity of laws, and the connection of laws with fundamental virtues (especially justice) and virtuous government, have been seriously discussed by Plato and Aristotle, especially based on the sophists' generally contrary theses. In first chapter of our study, to understand the ideas of Plato and Aristotle on this issue, the political/legal infrastructure of Athenian democracy and the theses of the sophists on this subject are reviewed; in second chapter, the ideas of Plato and Aristotle about the framework issues on the ethics-law relationship are examined; in third chapter, the thoughts of these philosophers about the relations of laws with justice and basic virtues and virtuous government are explained.