İlkokullarda okul iklimini iyileştirmeye yönelik uygulama örnekleri
Application examples for improving school climate in primary schools
Yazar: İSMAİL TOĞA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZMUSUL
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul iklimi = School climate ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; Öğrenciler = Students ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırma ilkokullardaki okul iklimini iyileştirmeye yönelik uygulama örneklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada okul müdürlerinin görüşlerine göre okullarındaki okul iklimini iyileştirmek için yapılan uygulamaların belirlenmesi hedeflenmiştir.
Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olan görüşme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa ilinin Haliliye ve Karaköprü ilçelerinde bulunan ilkokullardan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında, Şanlıurfa'nın Karaköprü ve Haliliye ilçelerinde bulunan ilkokullarda görev yapan 21 okul müdürü ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Veriler, görüşmecinin hazırladığı görüşme formu kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. 
İlkokullarda okul ikliminin iyileştirilmesi kapsamında okul müdürlerinden; kişiler arası ilişkilerin geliştirilmesi, olumsuz öğrenci davranışlarının azaltması, öğretmenlerin ve öğrencilerin motivasyonlarının artması ve okul ortamının iyileştirilmesine yönelik yaptıkları uygulamalar hakkındaki görüşleri alınmıştır. 
Araştırmanın bulgularına göre, ilkokullarda okul iklimini iyileştirmeye yönelik uygulama örnekleri kapsamında; kişiler arası ilişkilerin geliştirilmesinde, okuldaki iletişimin sağlıklı ve kuvvetli olması ayrıca okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin öğrencilere rol model olmasının etkili olduğu tespit edilmiştir. Olumsuz öğrenci davranışlarının azaltılmasında, okul paydaşlarının rehberlik servisi ile birlikte hareket etmesi ve okullarda okul-aile-öğrenci iş birliği içerisinde olmasının etkili olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin motivasyonunun artırılmasında, öğretmenlere yönelik sportif, kültürel ve sosyal faaliyetlerin düzenlenmesi ve başarılarında ödüllendirilmelerinin faydalı olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin motivasyonunun artırılmasında, öğrencilere yönelik sosyal, kültürel, sportif faaliyetlerin düzenlenmesi ve ilgi, beceri, yeteneğe göre kurs verilmesinin faydalı olduğu tespit edilmiştir. Okul ortamının iyileştirilmesine yönelik de okulun fiziki çevresinin öğrenciye göre düzenlendiği ve okul içinin öğrencinin ilgisini çekecek bir ortam haline getirildiği tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Okul iklimi, okul müdürü, öğretmen, öğrenci.

Abstract:
The purpose of the present study was to examine application examples for improving school climate in primary schools. It particularly aimed to uncover the common applications of improving school climate in primary schools from the valuable perspective of school principles.
The study employed a qualitative research method through one-to-one interviews. The sample consisted of primary schools in the districts of Haliliye and Karaköprü in the province of Şanlıurfa during the academic year 2019-2020. Twenty-one semi-structured interviews were conducted with primary school principals who worked in either Haliliye or Karaköprü, Şanlıurfa. The data were collected face-to-face with the use of a questionnaire form prepared by the interviewer/researcher. The collected data were then subjected to content analysis.
For improving school climate in primary schools, school principals provided their opinions about strengthening interpersonal relations, reducing negative student behaviors, supporting teachers' and students' motivation, and ameliorating the school environment.
The results on the strengthening of interpersonal relations suggested that school principals deem it essential to keep a healthy and strong student-teacher communication. They also consider it vital for school administrators and teachers to be role models for students. In terms of the reduction of negative student behaviors, it was found that it is critical to collaborate with the guidance and psychological counseling service while enabling cooperation at the intersection of the school-family-student triangle. As for supporting teachers' motivation, it was shown that sportive, cultural, and social activities were organized, and the teachers' success was rewarded. Similarly, to sustain students' motivation, various social, cultural, and sports activities were organized in addition to offering courses that suit students' interests, skills, and abilities. Finally, concerning the amelioration of the school environment, it was revealed that the school's physical environment was arranged according to students' needs, and the school's interior was transformed into an environment that would attract students' attention.
Key words: School climate, school principal, teacher, student.