Yaygın değişken immün yetmezlik hastalarının klinik, immünolojik ve genetik özelliklerinin B hücre alt grup özellikleri ve KREC sayıları ile korelasyonunun araştırılması
Investigation of the correlation between clinic, immunologic and genetic features with B cell subgroup characteristics and KREC levels of common variable immunodeficiency patients
Yazar: İSMAİL YAZ
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / İmmünoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Genetik = Genetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Genetik = Genetics ; Hücre farklılaşması = Cell differentiation ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency ; İmmünite = Immunity

Özet:
Yaygın Değişken İmmün Yetmezlik (YDİY/CVID), B hücre farklılaşması ve antikor yapımında bozukluk ile seyreden, aşılara zayıf yanıt oluşması ve tekrarlayan enfeksiyonlar ile karakterize olan primer antikor eksikliklerinin heterojen bir grubudur. Son yıllarda, B hücre popülasyonlarının fenotiplendirmesine dayanarak hastalığın sınıflandırılmasına yönelik girişimlerde bulunulmuştur. Kappa-silici rekombinasyon eksizyon halkalarının (KREC) miktar tayinine dayanan gerçek zamanlı kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu (RT-qPCR) testi B hücre hastalıklarında kullanılmaktadır. KREC'ler, kemik iliğinde, B hücre reseptörü (BHR) genlerinin V(D)J yeniden düzenlenmesi sırasında ortaya çıkan epizomal DNA parçalarıdır. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı İmmünoloji Bölümü'nde YDİY tanısı alan 30 hastanın akım sitometri testi ile B hücre alt grupları, RT-qPCR testi ile de KREC sayıları 41 sağlıklı kontrol ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Hasta grubunun yaş ortalaması 28.5±15.6 yıl idi. Cinsiyetler arası dağılım oranı 1/1 idi. Ebeveyn akrabalığı oranı %33 olarak bulundu. En sık başvuru şikayeti sık enfeksiyon idi. IgM seviyeleri normal düzeyde olan 6 hasta (%20), IgA seviyeleri normal düzeyde olan 2 hasta (%6,67) vardı. Yirmi hastanın (%66,67) CD19+ hücre sayısı yaşa göre düşükken, 14 hastanın (%46,67) CD4+ hücre sayısı düşüktü. Sağıklı kontrol grubunda yaş arttıkça B hücre sayılarının azaldığı görüldü, B hücre alt gruplarından transisyonel B hücre, naif B hücre ile yaş arasında negatif korelasyon bulundu. Kontrol grubunda KREC sayıları cinsiyetten etkilenmiyordu ve artan yaş ile birlikte azalmaktaydı (p<0,01). Kontrol ve hasta gruplarına ait toplam B hücre sayıları ile KREC sayıları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,01). Çalışmada ayrıca sağlıklı popülasyona ait yaşa göre B hücre alt grup sayıları ve KREC sayıları elde edilmiştir. Kontrol grubunda B hücreleri ve KREC düzeyinin yaşla olan negatif korelasyonun değerlendirilmesi, immün yaşlanmanın gösterilmesi açısından da önemli olabilir. 

Anahtar kelimeler: YDİY, B hücre, KREC, RT-qPCR, akım sitometri

Abstract:
Common variable immunodeficiency (CVID) is a heterogeneous group of primary antibody deficiencies characterized by recurrent infections and poor response to vaccines with defects in B cell differentiation and antibody production. In recent years, attempts have been made to classify CVID based on immunophenotyping of B cell populations. Real-time quantitative polymerase chain reaction (RT-qPCR) for quantification of Kappa-Deleting Recombination Excision Circles (KRECs) is used for neonatal screening of B cell immunodeficiencies. KRECs are episomal DNA fragments that occur during V(D)J rearrangement of B cell receptor (BCR) genes in bone marrow. 30 patients diagnosed with CVID in Section of Pediatric Immunology, Hacettepe University, İhsan Doğramacı Children's Hospital were included in this study. B cell subgroups of CVID patients were evaluated by flow cytometry, KREC levels of the patients were measured with RT-qPCR and evaluated in comparison with 41 healthy controls. The mean age of the patients was 28,5±15.6 years. The distribution between the genders was 1:1. 33% of patients have consanguineous parents. The most common complaint of admission was frequent infection. There were 6 patients (20%) with normal IgM levels and 2 patients (6.67%) with normal IgA levels. CD19+ cell counts were low in 20 patients (66.67%) while 14 patients (46.67%) had low CD4+ cell numbers. There was a decrease in the number of B cells of the controls with the increasing age (p<0.01). Transitional B cells and naive B cells were inversely correlated with age (p<0.01). KREC levels were not different between genders. However, KREC level was inversely correlated with age only in healthy controls (p<0.01). Total B cell numbers were positively correlated with KREC levels of patients and controls (p<0.01). In the study, B cell subgroup numbers and KREC levels in the normal population in our unit were obtained according to age. Evaluation of the inverse correlation between B cells/KREC levels and age of contols may also be important in terms of demonstration of immune aging. 

Keywords: CVID, B cell, KREC, RT-qPCR, flow cytometry