Girişim endikasyonu olan alt ekstremite perifer arterhastalarında perfüzyon değerlendirmesi /
Yazar: OĞUZHAN SEMERCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ADİL POLAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Kalp ve Damar Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Amaç: Perifer arter hastalığı (PAH) tüm dünyada 200 milyona yakın
insanı etkileyen damarlarda ateroskleroza bağlı olarak gelişen kronik seyirli
bir dolaşım bozukluğudur. PAH tanısı ve takibi için birçok ölçüm ve
görüntüleme yöntemi mevcuttur. Ancak bu yöntemleri çoğu büyük
damarlardaki kan akışını odaklanır. Periferik dokulardaki, özellikle ayak
kapillerlerindeki mikrodolaşımı ve doku oksijenasyonunu değerlendirmez. Bu
mikrodolaşımı değerlendirmek için noninvaziv olarak transkütan oksijen
basıncı ölçümünün kullanılması önerilmiş olsa da ölçümü sınırlayan
faktörlerden dolayı yeterli değildir. Nabız oksimetresindeki değişikliklere
dayanan ve nabızlı ve nabızsız kan akışındaki oranın bir ölçüm olan
perfüzyon indeksi (Pİ) ölçümünün doku oksijenasyonu ve mikrodolaşımı
değerlendirmek için kullanılabilir olduğunu AKİ ve TcpO2 ile arasındaki
korelasyona bakarak yanıt bulmaya çalışıyoruz.
Gereç ve Yöntem: Temmuz 2023 ve Eylül 2024 tarihleri arasında
Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Servisine
perifer arter hastalığı sebebiyle cerrahi ve endovasküler işlem yapılan
hastaların preoperatif ve postoperatif dönemde AKİ, transkütan oksijen basıcı
(TcPO2) ölçümleri ve Pİ değerleri ölçüldü. Pİ ölçümünün AKİ ve transkütan
oksijen basıncı ölçümleri ile arasındaki korelasyona bakıldı. Pİ değerinin
ekstremite mikrodolaşım ve perfüzyon açısından bir ölçüm değeri olup
olamayacağı, Pİ değerinin tanı aşamasında kullanılabilirliği ve Pİ değerinin
cerrahi ve endovasküler revaskülarizasyon sonrası işlem başarısını
değerlendirip değerlendirmeyeceği sorularına cevaplar arandı.
Bulgular: Bu çalışmada, 86 gönüllü üzerinde yapılan araştırmada 41
hasta gönüllüye endikasyon dahilinde işlem uygulanmış ve 45 sağlıklı
gönüllüye yalnızca ölçüm yapılmıştır. Çalışmaya katılan gönüllülerin
%70.9'u erkek ve %29.1'i kadındır; yaş ortalaması ise 44.6±16.9 yıl olarak
hesaplanmıştır. İşlem yapılan hasta grubunun yaş ortalaması 59.9±9.4,
sağlıklı grubun yaş ortalaması ise 30.7±7.2 olarak belirlenmiştir. İşlem öncesi
x
dönemde hasta gönüllülerin alt ekstremite kan akımı indeksi (AKİ),
transkütanöz oksijen basıncı (TcPO₂) ve perfüzyon indeksi (Pİ) değerleri
sağlıklı gönüllülere kıyasla anlamlı derecede düşük bulunmuştur. İşlem
sonrası yapılan ölçümlerde ise hasta grubunun AKİ, TcPO₂ ve Pİ değerlerinde
istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. İşlem öncesi tüm
ekstremitelerdeki AKİ, TcPO₂ ve Pİ değerleri sırasıyla 0.47±0.21, 40.9±21.7
mmHg ve %1.03±%1.24 iken işlem sonrası bu değerler sırasıyla 0.73±0.29,
46.4±17.7 mmHg ve %1.48±%1.55 olarak bulunmuştur. Sağlıklı gönüllülerin
AKİ, TcPO₂ ve Pİ değerleri ise sırasıyla 1.06±0.08, 55.1±12.2 mmHg ve
%3.91±%2.66 olarak bulunmuştur. Pİ değeri ile AKİ ve TcPO₂ rasında
anlamlı korelasyon bulunmuştur.
Sonuç: Perfüzyon indesi perifer arter hastalığında ekstremite
perfüzyonunu göstermek, perifer arter hastalarında tanı koymak ve işlem
başarısını takip etmek için kullanılabilir bir yöntemdir.
Anahtar kelimeler: perfüzyon indeksi, perifer arter hastalığı,
ekstremite perfüzyonu, mikrodolaşım, transkütan oksijen ölçümü, ayak bileği
kol indeksi

Abstract:
Objective: Peripheral artery disease (PAD) is a chronic circulatory
disorder affecting nearly 200 million people worldwide, caused by
atherosclerosis in the arteries. Numerous measurement and imaging methods
are available for the diagnosis and monitoring of PAD. However, most of
these methods focus primarily on assessing blood flow in large vessels. They
do not evaluate microcirculation and tissue oxygenation in peripheral tissues,
particularly in the capillaries of the feet. Although transcutaneous oxygen
pressure (TcPO₂) measurement has been suggested as a noninvasive method
for assessing microcirculation, it remains insufficient due to various limiting
factors. We aim to determine if the perfusion index (PI)—a measurement
based on changes in pulse oximetry that reflects the ratio of pulsatile to nonpulsatile blood flow—can be used to assess tissue oxygenation and
microcirculation by examining its correlation with ABI and TcPO₂
Materials and Methods: Between July 2023 and September 2024,
patients who underwent surgical and endovascular procedures for peripheral
artery disease in the cardiovascular surgery ward of Bağcılar Training and
Research Hospital had their preoperative and postoperative ABI,
transcutaneous oxygen pressure (TcPO₂), and PI values measured. The
correlation between PI measurements and ABI as well as transcutaneous
oxygen pressure was analyzed. The study aimed to determine whether PI
values could serve as an indicator of limb microcirculation and perfusion,
whether PI could be used in the diagnostic phase, and whether PI values
could assess the success of surgical and endovascular revascularization
procedures.
Results: In this study, 86 volunteers were examined, with 41 patient
volunteers undergoing intervention based on indications, while 45 healthy
volunteers had only measurements taken. Of the participants, 70.9% were
male and 29.1% were female, with a mean age of 44.6±16.9 years. The
average age of the patient group was determined as 59.9±9.4 years, while the
xii
healthy group had an average age of 30.7±7.2 years. In the pre-procedural
period, the ankle-brachial index (ABI), transcutaneous oxygen pressure
(TcPO₂), and perfusion index (PI) values of the patient volunteers were found
to be significantly lower than those of the healthy volunteers. Post-procedural
measurements showed a statistically significant increase in ABI, TcPO₂, and
PI values in the patient group. Pre-procedure values for ABI, TcPO₂, and PI in
all extremities were 0.47±0.21, 40.9±21.7 mmHg and 1.03±1.24%,
respectively, while these values were measured as 0.73±0.29, 46.4±17.7
mmHg and 1.48±1.55% post-procedure. In healthy volunteers, ABI, TcPO₂,
and PI values were found to be 1.06±0.08, 55.1±12.2 mmHg and
3.91±2.66%, respectively. A significant correlation was found between PI and
both ABI and TcPO₂.
Conclusion: Perfusion index is a useful method for indicating limb
perfusion in peripheral artery disease, diagnosing peripheral artery disease
patients, and monitoring procedural success.
Keywords: perfusion index, peripheral artery disease, limb perfusion,
microcirculation, transcutaneous oxygen measurement, ankle-brachial index