Ereğli civarındaki (Konya doğusu, İç Anadolu) sölestin mineralleşmelerinin jeokimyasal incelemesi
Geochemical studies of Eregli around (east of Konya, Inner Anatolia) celestines mineralization
Yazar: TUĞBA ORAL ÖZDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN TEKİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında; Konya Ovasının Orta Toros bölgesindeki Ereğli (Konya)-Ulukışla (Niğde) ilçeleri arasında kalan alan içerisindeki Oligosen yaşlı Kabaktepe formasyonuna ve Alt-Orta Miyosen yaşlı Aktoprak formasyonuna ait sınırlı alanlarda bulunan, tabakalı ve/veya düzensiz mercekler halindeki sölestin oluşumlarının, eser element ve izotop jeokimyası çalışmalarıyla kökeninin aydınlatılması ve bölgenin paleocoğrafyasının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun için öncelikle yoğun arazi ve petrografik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bunu takiben Oligosen yaşlı Kabaktepe formasyonu ile Alt-Orta Miyosen yaşlı Aktoprak formasyonundan seçilen farklı tipteki özel 27 adet jips-anhidrit, sölestinli kireçtaşı ve sölestin örneğinin jeokimyasal karakterlerinin aydınlatılabilmesi için ana oksit, eser element ve nadir toprak elementi analizleri yapılmıştır. Bölgedeki sölestinli evaporit istifinin kökeninin açıklığa kavuşturulabilmesi için ise ? 18O, ? 34S ve 87Sr/86Sr izotop analizi çalışmaları yapılmış ve elde edilen değerler diğer jeokimyasal bulgularla beraber yorumlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda eser element değerlerinin, evaporitik sığ deniz/lagün çökelme ortamı jeokimyası değerlerine yakın oranlarda çıktığı saptanmıştır. Bununla beraber evaporitleşme ortamına epijenetik olarak katılan kimyasal tuzların ve stronsiyumun kaynağı olarak havzanın kuzeyinde yer alan Üst Miyosen/Pliyosen volkanizmasının ürünü hidrotermal akışkanlar ile bölgedeki evaporitler olduğu sonucuna varılmıştır.Sonuç olarak; çalışma alanındaki sölestinlerin; paleo iklimsel koşulların, volkanizma ile tektonizmanın ve farklı litolojilere sahip depolanma sistemlerinin etkin olarak geliştiği sığ deniz/lagün kompleksinde çökeldiği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Sölestin, jeokimya, Kabaktepe formasyonu, Aktoprak formasyonu, Ereğli (Konya), Türkiye

Abstract:
With the present graduate MS. thesis study; the origin of laminated or unlaminated celestites (accumulated in restricted areas), which belongs to Kabaktepe formation of Oligocen age and Aktoprak formation of Middle Miocene age of paleogeographic development of the region is Eregli (Konya)-Ulukışla (Nigde) in Konya Plain within Middle Toros region have been aimed to declare. For this purpose; trace element and isotope geochemistry studies were used. Firstly, detail field studies and petrographic studies were performed. Subsequently, the samples of limestone (with Sr), celestites and different types of special 27 gypsum- anhydrite, celestineous limestone and celestines selected from Kabaktepe formation of Oligocene age and Aktoprak formation of Early ?Middle Miocene age were analyzed by the use of major oxides, trace elements and rare earth elements to clarify the geochemical characteristics of them. In this region, to clarify the origin of evaporite series, the studies of ? 34S, ? 18O and 87Sr/86Sr isotope analyze have been performed and the results are evaluated with the other geochemical diagnosis. The values of trace elements were established to near to the value of geochemistry which belongs to the environment of shallow sea/lagoon accumulate. However, the source of epigenetic strontium which in evaporation environment is compression tectonic, hydrothermal solutions and evaporites in the region which were the product of Late Miocene-Pliocene volcanism which in the north of region .Consequently, celestines in the study area were accumulated in shelf/shallow sea where paleo climatologic conditions, volcanism and tectonism, and depositional systems owing to different lithologies improve effectivly.Key Words : Celestine, geochemistry, Kabaktepe formation, Aktoprak formation, Ereğli (Konya), Turkey