Yaşlılarda yalnızlığın sosyal destek ve uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of loneliness on social support and sleep quality in the elderly
Yazar: NEŞE AYKUT
Danışman: PROF. DR. EMİNE KIYAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Sosyal destek = Social support ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu araştırma yaşlılarda yalnızlığın sosyal destek ve uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı-analitik özellikteki araştırma Ağrı il merkezinde bulunan 4 aile sağlığı merkezine kayıtlı 458 yaşlı birey ile yapıldı. Araştırmanın verileri 18 Nisan-1Temmuz 2022 tarihleri arasında toplandı. Verilerin toplanmasında Anket Formu, Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği, Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Pittsburg Uyku Kalite İndeksi kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde Pearson korelasyon ve Regresyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Yaşlıların yalnızlık puan ortalamasının 8.92±5.93,  sosyal yalnızlık puan ortalamasının 2.89±3.10, duygusal yalnızlık puan ortalamasının 6.03±3.52 olduğu ve % 71.6'sının yalnızlık yaşadığı bulundu. Yalnızlık ile sosyal destek puanı arasında (r=-0.713, p=0.000) negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulundu. Yalnızlık ile uyku kalitesi puanı arasında ise (r=0.239, p=0.000) pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulundu. Yalnızlığın sosyal destekteki değişimin yarısından fazlasını (%51), uyku kalitesindeki değişimin çok azını (%5.7) yordadığı bulundu.
Sonuç: Yaşlılarda düşük sosyal yalnızlık, yüksek duygusal yalnızlık ve büyük çoğunluğunun (% 71.6) yalnızlık yaşadığı tespit edildi. Yaşlılarda yalnızlık arttıkça sosyal desteğin ve uyku kalitesinin azaldığı tespit edildi. Yaşlılarda yalnızlığı azaltmak için, sosyal destek ve uyku kalitesinin iyileştirmesine yönelik hemşirelik girişimlerinde bulunulması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, sosyal destek, uyku kalitesi, yalnızlık, yaşlı

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the effect of loneliness on social support and sleep quality in the elderly.
Material and Method: This descriptive- analytical study was conducted with 458 elderly individuals registered in 4 family health centres in the city centre of Ağrı. The data of the study were collected between April 18 and July 1, 2022. Questionnaire form, Loneliness Scale for Elderly, Perceived Social Support from Family Scale and Pittsburgh Sleep Quality Index were used to collect data. Pearson correlation and Regression analysis were used in the assessment of data.
Results: It was found that the mean loneliness score of the elderly was 8.92±5.93, while their mean social loneliness score was 2.89±3.10, their mean emotional loneliness score was 6.03±3.52 and 71.6% experienced loneliness. Negative and significant correlation was found between loneliness and social support score (r=-0.713, p=0.000) On the other hand, positive correlation was found between loneliness and sleep quality (r=0.239, p=0.000). It was found that loneliness predicted more than half of the change in social support (51%) and very little of the change in sleep quality (5.7%).
Conclusion: It was found that the elderly individuals had low social loneliness, high emotional loneliness and a great majority (71.6%) experienced loneliness. It was found that as loneliness increased, social support and sleep quality decreased in the elderly. Nursing interventions to improve social support and sleep quality are recommended to decrease loneliness in elderly individuals. 
Key Words: Nursing, social support, sleep quality, loneliness, elderly