Küresel krizde maliye politikasının etkinliği:Türkiye uygulaması
Effectiveness of fiscal policy on global crisis: An application in Turkey
Yazar: ADİL AKINCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FAZLI YILDIZ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finans = Finance ; Kamu maliyesi = Public finance ; Kriz = Crisis ; Küresel kriz = Global crises ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Devletin ekonomiye müdahale etmesi konusu iktisat literatüründe her dönem en başta gelen tartışma konularından birisi olmaktadır. 1929 Büyük Buhranı sonrasında J.M. Keynes'in görüşleri doğrultusunda devletin ekonomi içerisindeki rolüne yeni bir boyut getirilmiş ve ekonomik büyümenin sağlanmasında maliye politikasına aktif bir rol yüklenmiştir. Daha sonra, 1970'li yıllarda yaşanan petrol fiyatı şokları ve 1980'li yıllarda Avrupa'da uygulanan mali daralma politikaları sonucunda yaşanan gelişmeler, maliye politikasının etkinliği üzerine yeni tartışmaları beraberinde getirmiştir. Yaşanan gelişmeler sonucunda iktisatçılar, Keynes'in ekonomik büyümenin sağlanmasında maliye politikasına yüklediği görevin etkinliğine yönelik ciddi eleştiriler yapmışlardır. 2008 yılına kadar ekonomi politikaları içerisinde önemi geri planda kalan maliye politikası, ABD'de ortaya çıkan küresel krizle birlikte ekonomi politikaları içerisindeki önemi tekrar sorgulanmaya başlanmış ve küresel krizden çıkmak için yeniden maliye politikasına aktif rol yüklenmiştir. Türkiye 2001 yılında yaşadığı finansal kriz sonrasında daraltıcı maliye politikası uygulayarak mali dengesini sağlamış, küresel krizin etkilerini bertaraf edebilmek için dünyada olduğu gibi genişletici maliye politikası uygulamalarını krizden kurtulabilmek için aktif hale getirmiştir. Türkiye'de küresel kriz sonrası uygulanan maliye politikasının etkin olup olmadığı bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır.
Çalışmada, zaman serisi analizi yöntemleriyle 2002:4-2014:4 dönemi baz alınarak Türkiye'de küresel kriz sürecinde uygulanan maliye politikası uygulamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkinliği incelenmiştir. Çalışma sonucunda Türkiye'de,  küresel kriz sonrasında uygulanan maliye politikasının ekonomik büyüme üzerinde etkin olduğu, kriz döneminde kullanılan mali politika araçlarından kamu harcamalarının, vergilere göre daha etkin politika aracı olduğu tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Maliye Politikası, Küresel Kriz, Johansen Eşbütünleşme Analizi, VAR Analizi

Abstract:
The issue of government intervention in the economy has been one of the most primary discussion points of economics in every period. Following the 1929 Great Depression, a new dimension has been brought to the role of government in economy, in line with standpoint of J.M. Keynes and an active role has been given to fiscal policy in achieving economic growth. Later on, the developments emerging as a result of the oil price shocks in 1970s and the fiscal contraction policies implemented in Europe in 1980s have led to new discussions on the activity of fiscal policy. As a result of the developments, economists have criticized Keynes severely for the activity of task having been imposed to fiscal policy by him, in achieving economic growth. Fiscal policy, whose importance has stayed background among other economic policies until the year 2008, has become a matter, whose importance among economic policies was started to be questioned again, as a result of the global crisis emerging in the USA and in order to overcome the crisis, an active role has been given to fiscal policy again. Turkey has redressed its fiscal balance by implementing a contractionary fiscal policy after the financial crisis in 2001, and as in the other parts of the world, has activated implementations of expansionary fiscal policies in order to remove the influences of the global crisis. The primary aim of this study is to find out whether fiscal policy implemented after the global crisis is efficient or not.     
The study analyzes the efficiency of fiscal policy practices implemented during the process of global crisis in Turkey. Time-series analysis method has been used and 2002:4-2014:4 period has been taken as a basis in the study. In the end, the study presents that, fiscal policy implemented in Turkey after the global crisis is efficient in economic growth, and public expenditures used during crisis period, that are among means of fiscal policy, are more efficient means of policy, compared to taxes.




Keywords: Fiscal Policy, Global Crisis, Johansen Cointegration Analysis, VAR
Analysis.