Bir üniversite kampüsü alanında yol kaynaklı gürültü haritalaması ve gürültü eylem planlaması: Bursa Teknik Üniversitesi Mimar Sinan Kampüsü örneği
Road source noise mapping and noise action planning on an university campus area: A case for Bursa Technical University Mimar Si̇nan Campus area
Yazar: ERHAN USLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN TANER CAN
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Gürültü, istenmeyen ve insanlarda rahatsızlık uyandıran yüksek seviyedeki seslerin bir araya gelerek oluşturduğu çevre kirliliği türüdür. Bugün karşılaşılan en yaygın gürültü çeşidi, ulaşımdan kaynaklanan gürültüdür. Gürültü kontrolü için oluşturulan eylem planlarında ilk adım, gürültü haritalarını hazırlamaktır. Bu haritalar ile insanların maruz kaldığı gürültü seviyeleri görsel olarak işlenebilmektedir. Tez çalışması kapsamında Bursa Teknik Üniversitesi Mimar Sinan kampüs alanı için karayolu ulaşımından kaynaklanan gürültünün tespiti ve alınabilecek önlemlerin belirlenebilmesi amacı ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Tezin giriş bölümünde ses ve gürültü kavramları ile ilgili detaylı bir litaratür taraması yapılmış daha sonra dünyada ve ülkemizdeki gürültü ile ilgili yasal düzenlemeler incelenmiştir. Gürültü kontrolünde uygulanan gürültü önleme metodlarından, sessiz asfalt, gürültü bariyerleri ve akıllı trafik sistemleri ile ilgili  detaylı incelemeler yapılmıştır.Litaratür taramasının bitirilmesinin ardından gürültü haritasının yapılacağı program olan Soundplan uygulamasında kullanılacak olan harita plan altlığı, kampüs çevresinde gürültüye neden olan Ankara yolu caddesi, Eğitim caddesi ve Eflak caddesinin yol genişlik ve yol özellikleri, yoldan geçen araç sayıları ve çalışma alanındaki nüfus verileri temin edilmiştir. SoundPlan uygulaması ile gürültü haritaları yapılmış ve haritalama süreci bitince uygun meteorolojik koşulların olduğu hafta arası beş günde Lgündüz saatleri olan 07:00 ile 19:00 saatleri arasında kampüs alanı dışında ve içerisinde belirlenen noktalarda gürültü ölçümleri yapılmıştır. Gürültü ölçümlerinin arazide tamamlanmasının ardından SoundPlan programı ile hazırlanan Lgündüz Izgaralı gürültü haritası gürültü seviyeleri ile arazide ölçülen gürültü seviyeleri karşılaştırılmıştır. Ölçüm sonucunda SoundPlan programı ile oluşturulan gürültü haritalarının  Kampüs ve çevresindeki gürültü seviyelerini temsil ettiği kabul edilmiştir. Kampüs çevresinde gürültü aşımının olduğu kampüs alanı içinde gürültü aşımı olmadığı ancak daha sessiz alanlar oluşturulabilmek amacı ile gürültü eylem planı çalışması yapılmış ve bu çerçevede, sessiz asfalt, gürültü bariyeri,ağır taşıt yasağı getirilmesi ve ağaçlandırma çalışması yapılması şeklinde kabüller yapılarak Soundplan programında yeni gürültü seviyesi haritaları düzenlenmiştir. Farklı senaryolara göre üretilen Lgündüz  ızgaralı gürültü haritaları ile mevcut durumu gösteren Lgündüz ızgaralı gürültü haritaları mukayese edilmiş ve senaryolardan yol trafiğinin 07:00 ile 19:00 saatleri arasında ağır taşıt trafiğine kapatılması, gözenekli asfalt yapılması, kampüs çevresinde ağaçlandırma yapılmasının nüfusa olan etkileride gözönüne alınarak en etkili metodlar olduğu görülmüştür.

Abstract:
Noise is a type of environmental pollution caused by the accumulation of high levels of unwanted and disturbing sounds. The most common type of noise encountered today is transportation noise. The first step in action plans for noise control is to prepare noise maps. These maps visually represent the noise levels to which people are exposed. As part of the thesis study, work was carried out to identify the noise caused by road transportation and to determine the measures that can be taken for the Bursa Technical University Mimar Sinan campus area. In the introduction section of the thesis, a detailed literature review on the concepts of sound and noise was conducted, followed by an examination of the legal regulations on noise in the world and our country. Detailed examinations were made on noise prevention methods applied in noise control, such as quiet asphalt, noise barriers, and intelligent traffic systems. After completing the literature review, the map base to be used in the SoundPlan application, which is the program for creating the noise map, the road width and road features of Ankara Yolu Street, Eğitim Street, and Eflak Street, which cause noise around the campus, the number of vehicles passing through the road, and the population data in the study area were obtained. Noise maps were created using the SoundPlan application, and after the mapping process was completed, noise measurements were taken at designated points inside and outside the campus between 07:00 and 19:00 hours on weekdays with appropriate meteorological conditions. After completing the noise measurements in the field, the daytime grid noise map prepared with the SoundPlan program was compared with the noise levels measured in the field. As a result of the measurement, it was accepted that the noise maps created with the SoundPlan program represent the noise levels on the campus and its surroundings. Although there was no noise exceedance within the campus area, a noise action plan study was conducted to create quieter areas. Within this framework, it was accepted to make adjustments such as using quiet asphalt, installing noise barriers, imposing a ban on heavy vehicles, and carrying out afforestation works. New noise level maps were created in the SoundPlan program accordingly. The daytime grid noise maps produced for different scenarios were compared with the current situation's daytime grid noise maps, and it was found that the most effective methods were closing the road traffic to heavy vehicles between 07:00 and 19:00 hours, applying porous asphalt, and carrying out afforestation around the campus, taking into account the effects on the population.