Sosyal medya kullanımı, beden algısı ve estetik operasyon yaptırma ilişkisinin incelenmesi: Benlik saygısının aracı rolü /
Yazar: MELEK EGE YAĞCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUAZZEZ MERVE AVCIOĞLU
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2023

Özet:
Bu çalışmada temel olarak, sosyal medya kullanımının, beden algısı ve estetik
operasyon yaptırma eylemi üzerindeki etkisini benlik saygısının aracı rolü üzerinden
incelemek amaçlanmıştır. Aynı zamanda ilgili değişkenlerin katılımcıların demografik
özelliklerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi de
amaçlanmıştır. Kesitsel nitelikteki bu nicel araştırma ilişkisel tarama modelinde
yürütülmüştür. Araştırmaya 18 yaş üzeri ve sosyal medya kullanan 650 gönüllü
katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların seçilmesinde kolayda örnekleme yöntemi
kullanılmıştır. Veriler çevrimiçi anket formuyla toplanmıştır. Ankette kişisel bilgi
formu, Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği Yetişkin Formu, Vücut Algısı Ölçeği ve
Benlik Saygısı Değerlendirme Ölçeği yer almaktadır. Çalışmada verileri analiz etmek
için SPSS v22 kullanılmıştır. Araştırma kapsamında öncelikle katılımcıların
demografik özelliklerine yönelik frekans analizi gerçekleştirilmiştir. Ardından
ölçeklerin güvenilirlik ve normal dağılım analizleri yapılmıştır. Daha sonra
katılımcıların sosyal medya kullanım düzeyi, benlik saygısı ve beden algısı
seviyelerini incelemek üzere tanımlayıcı istatistiksel analiz gerçekleştirilmiştir.
Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiştir. Hipotez
testleri kapsamında değişkenler arasındaki doğrudan ve aracı etkilere yönelik
regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Son olarak, araştırma değişkenlerinin
katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini
incelemek üzere t-testi, ki-kare testi ve ANOVA analizleri gerçekleştirilmiştir.
Analizler sonucunda sosyal medya kullanımının beden algısı, benlik saygısı ve estetik
operasyon yaptırma üzerinde negatif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu tespit
edilmiştir. Bunun yanında benlik saygısının beden algısı ve estetik operasyon yaptırma
üzerinde pozitif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında,
sosyal medya kullanımı ile beden algısı arasındaki ilişkide benlik saygısının aracılık
rolünün olduğu belirlenmiştir. Fark analizlerinde ise sosyal medya kullanımının
gençlerde, benlik saygısının ise yaşlılarda anlamlı olarak daha yüksek seviyede olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, estetik operasyon yaptıran katılımcılarda sosyal
medya kullanımının daha düşük, benlik saygısı ve beden algısının ise daha yüksek
düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Beden Algısı, Benlik Saygısı, Estetik Operasyon, Sosyal Medya
Bağımlılığı.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of social media use on body image and
the act of having aesthetic surgery through the mediating role of self-esteem. In
addition, it is also aimed to examine whether the relevant variables differ significantly
according to the demographic characteristics of the participants.This cross-sectional
quantitative research was conducted in relational screening model. 650 volunteer
participants over the age of 18 and using social media were included in the study.
Convenience sampling method was used to select the participants. Data were collected
with an online questionnaire. The questionnaire includes a personal information form,
Social Media Addiction Scale Adult Form, Body Image Scale and Self-Esteem
Evaluation Scale. SPSS v22 was used to analyze the data in the study. Within the scope
of the research, first of all, frequency analysis was carried out for the demographic
characteristics of the participants. Then, reliability and normal distribution analyzes of
the scales were performed. Then, descriptive statistical analysis was carried out to
examine the participants' level of social media use, self-esteem and body image.
Relationships between research variables were examined by correlation analysis.
Within the scope of hypothesis testing, regression analyzes for direct and mediator
effects between variables were performed. Finally, t-test, chi-square test and ANOVA
analyzes were performed to examine whether the research variables differed according
to the demographic characteristics of the participants.As a result of the analyzes, it has
been determined that the use of social media has negative and significant effects on
body perception, self-esteem and aesthetic surgery. In addition, it has been determined
that self-esteem has positive and significant effects on body image and aesthetic
operation. Moreover, it has been determined that self-esteem has a mediating role in
the relationship between social media use, body image. In the difference analysis, it
was concluded that the use of social media was significantly higher in young
participants and self-esteem was significantly higher in the elderly. On the other hand,
it has been determined that the use of social media is lower, and self-esteem and body
image are higher in participants who have had plastic surgery.
Keywords: Body Image, Plastic Surgery, Social Media Addiction, Self-Esteem.