Örtüaltı sebze üretiminde üreticilerin tohum tercihini etkileyen faktörlerin belirlenmesi; Antalya ili örneği
Determination of factors affecting of producers' seed preferences in greenhouse vegetable growing; The case of Antalya province
Yazar: TEOMAN HIZAL
Danışman: PROF. DR. BAHRİ KARLI
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Antalya ilinin Serik, Aksu, Kumluca ve Gazipaşa ilçelerinde örtüaltında sebze yetiştiriciliği yapan işletmelerin kullandıkları tohum ve fide tercihlerini belirlemek ve tohum ya da fide tercihlerini etkileyen faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini Antalya ilinin Serik, Aksu, Kumluca ve Gazipaşa ilçelerinde örtüaltında sebze yetiştiriciliği yapan 96 işletmede üreticilerle yapılan anket çalışması ile toplanmış veriler oluşturmaktadır. Araştırmada işletme genişlikleri 0-3 dekar, 3.1-7.5 dekar, 7.6 ve daha fazla dekar örtüaltı alana sahip olan işletmeler olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre, incelenen işletmelerde örtüaltında sebze yetiştirilen alanının ortalama 7.36 dekar, üreticilerin ortalama yaşının 41.63 yıl ve sebze yetiştiriciliği deneyim süresinin 19.69 yıl olduğu saptanmıştır. İşletmelerde en fazla üretilen sebze türünün domates olduğu (%54.16), bunu sırasıyla biber (%34.38), hıyar (%30.21) ve diğer sebzelerin (%15.63) izlediği belirlenmiştir. Üreticilerin örtüaltı sebze yetiştiriciliğini tercih nedenlerinin başında (%78.13) geleneksel üretim alışkanlığı, %70.83'ü arazi ve iklim koşullarının uygun olması gelmektedir. İşletmelerde örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde üreticilerin %85.45'nin bilgiye ihtiyacının olduğu, %14.58'nin ise olmadığı belirlenmiştir. Bilgiye ihtiyacı olan üreticilerin %79.17'sinin ziraat mühendisi/teknikerinden, %70.83'ünün diğer çiftçilerden bilgi aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca işletmelerde üreticilerin üretimde karşılaştıkları sorunların başında %96.89 ile girdilerin pahalı olması gelmekte olduğu, bunu %58.33 ile hastalık ve zararlılar takip ettiği belirlenmiştir. Bunun yanında üreticilerin örtüaltı sebzelerin pazarlanmasında karşılaştığı sorunların başında da %87.50 ile ürün fiyatlarının düşük olması gelmekte olup, bunu %62.50 ile pazar yapısının düzensiz olması takip etmektedir.

Örtüaltı sebze yetiştiriciliği yapan üreticiler dikecek oldukları sebzenin öncelikle hangi tür olacağına daha sonra da bu türde var olan çeşitlere karar vermek durumundadırlar. Görüşülen üreticilerin %90.65'inin sebze türüne kendisinin karar verdiği görülmekte olup, bunu %33.33 ile diğer çiftçilere soran üreticiler, %20.83 ile fideliklere soran üreticiler takip etmektedir. Bununla birlikte ürün çeşidine üreticilerin %89.58'i kendisi karar verirken diğerleri kendi iradesi dışında tamamen dışa bağımlı olarak dikeceği sebze çeşidine karar vermektedir. Ayrıca üreticilerin çoğunun (%75) yetiştirdikleri tohum çeşidinden memnun olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında üreticilerin %17.71'nin memnun olmadığı ve %7.29'unun ise çok memnun olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the seed and seedling preferences of greenhouse vegetable producers and to determine the factors affecting seed or seedling preferences in Serik, Aksu, Kumluca and Gazipaşa districts of Antalya province. The main material of the research was consisted of the data collected by the survey method from 96 greenhouse farmers in Serik, Aksu, Kumluca and Gazipaşa districts of Antalya. The greenhouse farms in this study were divided into 3 groups as 0-3, 3.1-7.5, and 7.6 decare.

According to the results of the research, it was found that the average greenhouse vegetable area was 7.36 decares, the average age of producers was 41.63 years and the experience of growing vegetables was 19.69 years. It was determined that the most common vegetables produced in the farms were tomatoes (54.16%), pepper (34.38%), cucumber (30.21%) and other vegetables (15.63%). The most important reason for preferring greenhouse vegetable growing were found as traditional production habits (78.13%) and suitability for land and climatic conditions (70.83%). While 85.45% of the producers stated that they needed information on farming and 14.58% of the producers did not. It was found that 79.17% of the producers received information needed from agricultural engineers / technicians and 70.83% from other farmers. 96.89% of the problems faced by producers in farming is high input prices, followed by diseases and pests followed by 58.33%. In addition, low prices of products with 87.50% are the leading problems faced by producers in the marketing of vegetables, followed by instable market structure with 62.50%.

The greenhouse vegetable producers firstly have to decide on kind of vegetable plant to plant it and then the varieties of this kind. It was founded that 90.65% of the producers surveyed decides himself on the type of vegetables, followed by producers asking for other farmers with 33.33% and producers asking for seedlings with 20.83%. 

In addition, most of the producers (75.00%) were found to be satisfied with the type of seed they grow. Besides, 17.71% of the producers were not satisfied and 7.29% were very satisfied.