Akıllı ulaşım sistemlerinin PAT sahası emniyetine etkisi: İstanbul Havalimanı ile Atatürk Havalimanı'nın karşılaştırılması
The effect of intelligent transportation systems on Movement Area Safety: A comparison of Istanbul Airport and Ataturk Airport
Yazar: EZGİ FİLAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ S. ATEŞ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Akıllı ulaşım sistemleri = Intelligent transportation systems ; Atatürk Hava Limanı = Atatürk Airport ; Güvenlik = Security ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Hareket = Movement ; Hava alanları = Airports ; Hava alanları yer hizmetleri = Airport ground arrangemets ; İstanbul Havalimanı = Istanbul Airport

Özet:
2000'li yıllarda daha büyük bir hızla gelişen akıllı ulaşım araçları hayatın birçok alanında kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle yıkıcı ve yenilikçi teknolojilerin ortaya çıkması, akıllı ulaşım sistemlerinin çevredeki daha çok unsurla iletişime girmesini sağlamıştır. Akıllı ulaşım sistemlerinin kullanıcıya kullanım kolaylığı sağlamasının yanı sıra emniyeti, güvenliği ve verimliliği büyük oranda arttırdığı yapılan araştırmalarla ortaya konmuştur. Teknolojinin yoğun biçimde kullanıldığı havacılık sektöründe AUS'un farklı şekillerde kullanıldığı görülmektedir. Terminal, pist, apron, taksi yolları, kargo operasyonları, havalimanına ulaşım sistemleri, hava trafik yönetimi gibi alanlarda akıllı sistemlerin etkileri görülmektedir. Havalimanları operasyonlarında emniyetin sağlanması çok önemlidir. Aksi takdirde, ciddi kaza ve emniyetsiz olaylar yaşanabilir. Emniyeti en çok tehdit eden unsur olan insan faktörü, AUS yardımıyla azaltılabilir ve durumsal farkındalık arttırılabilir. 
Bu çalışmada akıllı ulaşım sistemlerinin PAT sahası emniyetine etkileri araştırılmıştır. İstanbul Havalimanı'nda kullanılan AUS ve bu sistemlerin emniyete etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İstanbul Havalimanı ve Atatürk Havalimanı arasında bir karşılaştırma yapılmıştır. Veri üçgenlemesi yöntemiyle veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler MaxQDA 2020 programında analiz edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Akıllı ulaşım sistemleri, PAT sahaları, PAT sahası emniyeti, İstanbul Havalimanı, Atatürk Havalimanı

Abstract:
Intelligent transportation systems, which developed at a greater pace in the 2000s, have begun to be used in many areas of life. Especially the emergence of destructive and innovative technologies has enabled intelligent transportation systems to communicate with more elements in the environment. Research has shown that intelligent transportation systems not only provide ease of use to the user, but also greatly increase safety, security and efficiency. It is seen that ITS is used in different ways in the aviation sector, where technology is used extensively. The effects of intelligent systems are seen in areas such as terminal, runway, apron, taxiways, cargo operations, airport transportation systems, air traffic management. Ensuring safety in airport operations is very important. Otherwise, serious accidents and unsafe events may occur. The human factor, which is the most threatening factor to safety, can be reduced with the help of ITS and situational awareness can be increased.
In this study, the effects of intelligent transportation systems on movement area safety were investigated. It is aimed to determine the ITS used at Istanbul Airport and the safety effects of these systems. A comparison was made between Istanbul Airport and Atatürk Airport. Data were collected using the data triangulation method. The obtained data were analyzed in the MaxQDA 2020 program.

Keywords: Intelligent transportation systems, Movement area, Movement area safety, Istanbul Airport, Ataturk Airport