Su kalitesi kontrolü için otomatik numune alma sisteminin geliştirilmesi
Development of an automatic sampling system for water quality control
Yazar: REMZİYE KARACA
Danışman: DR. TÜRKAY ONACAK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Çevre kirlenmesinin ortaya çıktığı alanlardan biri, su kaynaklarıdır. Su kirlenmesi, ekonomik zarara neden olduğu gibi, kirliliğin cinsi ve yoğunluğuna bağlı olarak doğrudan canlı yaşamını tehdit eden düzeylere varabilmektedir. Su kirlenmesi sorununun çözümü ile ilgili olarak ilk yapılması gereken su kalitesi izleme ağının kurulmasıdır.Su kirliliği kontrol programı ile, su kalite standartlarının uygunluğunun kontrol edilmesi, kritik çevresel parametrelerle ilgili veri tabanının oluşturulması, kirletici deşarjın önlenmesi ve kirletici kaynakların yönetimi amaçlanmaktadır. İlgili fiziksel, kimyasal ve biyolojik parametrelerin derişimlerinin zaman ve mekana göre tayin edilmesi için numune alınması gerekmektedir. Numune alma işlemi, yapılacak analizlerin temsili olabilmesi için önemlidir.Tez çalışmasında su kirliliğinin izlenmesi için, yapımı zor olmayan, maliyeti düşük ve hassas olarak sabit hacimde örnekleme yapan otomatik numune alma sisteminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bunun için elektromekanik seviye ölçüm sistemi, sabit sıvı tespit sensör elektrotları ve taşma kontrollü kap kullanılarak üç farklı düzenek geliştirilmiş ve bunlar ile test çalışmaları yapılmıştır.Ölçüm sonuçlarına göre, maliyet ve yapımındaki pratiklik dikkate alındığında, taşma kontrollü kap ve bir sensör elektrotunun kullanıldığı otomatik numune alıcısının prototipi yapılmıştır. Ölçüm sonuçları istatistiksel olarak değerlendirilmiş, dağılımlarının normal olduğu belirlenmiş, istenilen miktarda anlık, kompozit ve akışa bağlı (debi orantılı) numuneler alınabileceği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Su kirliliği, su kalitesi, otomatik numune alma

Abstract:
Water resources are one of the areas that the effects of the environmental pollution appear. Water pollution causes economic loss. As well as this, depending on the type and the intensity of the pollution, it may reach a level that directly threat the living creatures. The first thing that should be done to solve the problem of pollution of water is to set up water quality monitoring network.By using water pollution controlling program, determination of water quality standards and controlling of its suitability, composing of database about critic environmental parameters, preventing of polluting discharges, and management of polluting resources are aimed. To designate the consantration of related physical, chemical, biologic and radiologic parameters according to time and place, sampling is necessary. Sampling process is important for the analyses, that will be performed, to be representative.To monitor the water pollution in the thesis study, it is intended that the automatic sampling device which can easily be manufactured with a low cost and which can take constant volume samples with high precision is improved. To do this, by using electromechanic level measurement system, constant liquid fixing sensor electrots, and overflowing-controlled vessels, three different setups are prepared. Test studies are conducted by using these setups.According to the test results, taking into consideration of its low manufacturing cost and its simplicity in formation, prototype of automatic sampling device, which is made of overflowing-controlled vessel and one sensor electrot, is prepared. Measurement results are evaluated statistically and it is concluded that the distributions are normal and it is observed that instantaneous, composite and influx dependent (proportion to flow rate) samples can be taken.Keywords: Water pollution, water quality, automatic sampling device