Çağdaş Epistemolojide Gettier problemi
The Gettier problem in Contemporary Epistemology
Yazar: FATMA ÇELİKKANAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET VURAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Çağdaş Epistemoloji dönemi dediğimiz zaman Viyana Çevresinde epistemik
mantıkçıların başlatmış olduğu Anglo-Amerikan çevresinde de büyük ilgi görmüş dönemin
adıdır. Çağdaş epistemolojiyi, 20. yüzyıl ve içerisinde bulunduğumuz yüzyılın da bilgi
anlayışını kapsayan modern dönemin devamı sayılan bir felsefi süreç olarak da görebiliriz.
Bu dönemin seyrini belirleyen hatta temelini oluşturan Platon'un kendisine atfedilen
"Bilgi, gerekçelendirilmiş doğru inançtır." şeklinde ifade edilen ve büyük çoğunluk
tarafından kabul gören tanımın yeniden bileşenlerine ayrılıp irdelendiği, hararetli
tartışmaları ve akımları da beraberinde getiren çağdaş epistemoloji alanıdır. Kimisine göre
de çağdaş epistemoloji, ölüm döşeğinde can çekiştiren geleneksel bilgi anlayışına,
Gettier'in epistemik bir başkaldırı sonucu ağır darbenin vurulduğu dönemin adıdır. 1963'te
Edmund L. Gettier tarafından kaleme alınan üç sayfalık "Is Justified True Belief
Knowledge?" adlı makalesi geleneksel bilgi tanımına karşı yazılmış ve yazarın bile tahmin
edemeyeceği ölçüde büyük bir etki yaratmıştır. Gettier bu makalesinde doğru bir inanç
gerekçelendirilmiş ve hatta rasyonel hale getirilmiş olsa bile şans unsurunu dışarı da
bırakmaya yetmeyeceğini ileri sürer.
Çalışmamızda hem Platon'un Theaitetos diyalogu hem de Gettier'in yazmış olduğu
kısa makalesinden yola çıkılarak bilginin tanımı konusunda hangi sorulara cevap verildiği,
hangi soru ve sorunları da beraberinde getirildiği konuları değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Gerekçelendirme, Doğruluk, İnanç, Theaitetos Problemi, Gettier
Problemi

Abstract:
When we say the Contemporary Epistemology period, it is the name of the period
that was initiated by epistemic logicians in and around Vienna and attracted great attention
in the Anglo-American environment. We can also see contemporary epistemology as a
philosophical process that is considered a continuation of the modern period, which
includes the understanding of knowledge in the 20th century and the current century. It is
the field of contemporary epistemology, which determines the course of this period and
even forms the basis of it, where the definition attributed to Plato, "Knowledge is justified
true belief", which is accepted by the majority, is re-divided into its components and
examined, bringing with it heated debates and movements. According to some,
contemporary epistemology is the name of the period in which the traditional
understanding of knowledge, which was dying on its deathbed, was dealt a heavy blow as a
result of Gettier's epistemic rebellion. "Is Justified True Belief Knowledge?", a three-page
book written by Edmund L. Gettier in 1963. His article was written against the traditional
definition of knowledge and had a greater impact than even the author could have
predicted. In this article, Gettier argues that even if a true belief is justified and even
rationalized, it is not enough to exclude the element of chance.
Our study aims to evaluate which questions have been answered regarding the definition of
knowledge and which questions and problems it has brought about, based on both Plato's
Theaitetus dialogue and Gettier's three-page article.
Keywords: Justification, Truth, Belief, Theaitetos Problem, Gettier Problem