Kadın eğitim yöneticilerinin yönetim sürecinde yaşadıkları sorunlara ilişkin yapılan araştırmaların değerlendirilmesi
Evaluation of research on the problems encounteredby female education administrators in themanagement process
Yazar: KEMAL HODUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKSANA MANOLOVA YALÇIN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı, Türkiye'de kadın eğitim yöneticilerinin yaşadığı sorunları ele
almak üzere yapılan lisansüstü tez çalışmalarını incelemektir. Araştırma meta-sentez
yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın alanını, YÖK Ulusal Tez Veri
tabanında Kasım 2023'e kadar yayınlanmış 32 lisansüstü tez oluşturmuştur. Tezler
amaçsal örnekleme yöntemlerinden olan tipik durum örnekleme yöntemine göre
seçilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından meta-sentez modeline uygun olarak
geliştirdiği tez değerlendirme formu aracılığıyla sağlanmıştır. Bunlar: Türkiye'deki
kadın eğitim yöneticilerinin yönetim sürecinde yaşadıkları sorunlarına ilişkin
yapılmış olması; Nitel veya karma yöntemi (nitel kısmı) ile yürütülmüş olması ve tez
metinlerinin tamamının ulaşılabilir olmasıdır. Bu ölçütler aynı zamanda hariç tutma
ölçütleri olarak değerlendirilmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz
edilmiştir. Yapılan meta-analiz sonucunda veriler Kadınların Yönetici Olma Yolunda
Karşılaştıkları Engeller ve Kadın Yöneticilerin Yönetim Sürecinde Yaşadıkları
Sorunlar olmak üzere iki ana tema altında toplanmıştır. Kadınların Yönetici Olma
Yolunda Karşılaştıkları Engeller ana tema altında bireysel, örgütsel ve toplumsal
engeller olmak üzere üç alt kategori saptanmıştır. Kadınların yönetici olma yolunda
karşılaştıkları bireysel engeller içerisinde en çok "evdeki sorumluluklar" ve çoklu rol
üstelenmek"; örgütsel engeller içerisinde en çok "kraliçe arı sendromu" ve "cam
tavan sendromu"; toplumsal engeller içerisinde ise en çok "toplumsal bakış açısı" ve
"stereotipler" gibi engeller karşılarına çıkmaktadır. Benzer şekilde Kadın
Yöneticilerin Yönetim Sürecinde Yaşadıkları Sorunlar ana tema altında da bireysel,
örgütsel ve toplumsal sorunlar olmak üzere üç alt kategori saptanmıştır. Kadınların
yöneticilerin yönetim sürecinde yaşadıkları bireysel sorunlar içerisinde en çok "rol
çatışması" ve "eş ile yaşanan çatışmalar"; örgütsel sorunlar içerisinde en çok
"çalışma koşulları" ve "astlarla yaşanan sorunlar"; toplumsal sorunlar içerisinde ise
en çok "cinsiyet eşitsizliği" sorunu yaşanmaktadır.
Anahtar sözcükler: eğitim yönetimi, kadın eğitim yöneticileri, eğitim yönetiminde
sorunlar, kadın eğitim yöneticilerinin sorunları

Abstract:
The purpose of the research is to examine postgraduate thesis studies conducted to
address the problems experienced by female education administrators in Turkey. The
research was conducted using the meta-synthesis method. The scope of the research
consists of 32 postgraduate theses published in the YÖK National Thesis Database
until November 2023. The theses were selected based on the typical case sampling
method, one of the purposive sampling methods. Data were provided through a thesis
evaluation form developed by the researcher in accordance with the meta-synthesis
model. Criteria include research on problems faced by female education
administrators in Turkey, use of qualitative or mixed methods (qualitative part), and
full accessibility of thesis, also serving as exclusion criteria. These criteria were also
evaluated as exclusion criteria. The data were analyzed using the content analysis
method. As a result of the meta-analysis, the data were categorized under two main
themes: Barriers Faced by Women on the Path to Becoming Administrators and
Problems Experienced by Female Administrators in the Management Process. Under
the first theme, individual, organizational, and societal barriers were categorized. The
most common individual barriers include "responsibilities at home" and "undertaking
multiple roles"; organizational barriers include "queen bee syndrome" and "glass
ceiling syndrome"; and societal barriers include "societal perspective" and
"stereotypes." Under the second theme, individual, organizational, and societal
problems were categorized. The most common individual problems include "role
conflict" and "conflicts with spouse"; organizational problems include "working
conditions" and "problems with subordinates"; and the most common societal
problem is "gender inequality."
Keywords: educational management, female education managers, problems in
educational management, issues faced by female education managers.