LPG dolum sürecinin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü değerlendirmesi ile belirlenmesi
Determining the environmental impacts of the LPG filling process with a life cycle assessment
Yazar: EDA ŞİŞMAN
Danışman: PROF. DR. BEYHAN PEKEY
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Sıvılaştırılmış petrol gazı =

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de LPG depolayan ve dolum yapan bir tesiste LPG'nin olası çevresel etkileri, ISO 14040 ve ISO 14044 standartları kapsamında yaşam döngüsü değerlendirilmesi (YDD) yaklaşımı ile belirlenmiştir. Bu YDD'nin amacı, kükürt içeren (etil merkaptan) ve kükürt içermeyen (Greenodor) kokulandırıcı madde katkılı LPG'nin depolanması ve doldurulması süreçlerinin çevre üzerindeki potansiyel etkilerinin belirlenmesi ve karşılaştırmalı olarak yorumlanmasıdır. Bu doğrultuda potansiyel çevresel etkiler on bir farklı etki kategorisi için hesaplanmıştır. Çalışmanın kapsamı, LPG'nin temini, kokulandırıcı madde temini ve tüketimi, LPG dolumu ve son kullanıcıya ulaştırılması süreçlerini içeren "tanktan tekerleğe" olarak belirlenmiştir. Çalışmanın fonksiyonel birimi "1 ton LPG dolumu" olarak seçilmiştir. SimaPro (v.9.2) yazılımı kullanılmış ve CML-IA yöntemi kullanılarak etki değerlendirmesi yapılmıştır. Karakterizasyon sonuçlarına göre, tüm etki kategorilerinde en yüksek etkiye yurtdışı nakliye sürecinin sahip olduğu belirlenmiştir. Kokulandırıcı maddelerin LPG'ye çok düşük oranda ilave edilmesi sebebiyle çevresel etkiler, karakterizasyon sonuçlarında diğer prosesler tarafından bastırılmıştır. Bu nedenle her iki kokulandırıcı madde tüketiminin yüzde katkısı karşılaştırılmış ve Greenodor'un tüm orta nokta etki kategorilerinde daha düşük çevresel etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Her iki dolum prosesi için en yüksek katkıya sahip etki kategorisi %79'luk oranla fotokimyasal oksidasyon olmuştur. En düşük katkı ise tanker dolum için %18 ve tüp dolum için %19'luk oranla küresel ısınma etkisi olarak belirlenmiştir. Son olarak, çalışmanın güvenilirliğini göstermek için Monte Carlo simülasyonuna dayalı belirsizlik analizi yapılmış, LPG tanker dolumu için sonuçlar, Greenodorun tüm orta nokta kategorilerinde etil merkaptandan önce geldiğini, LPG tüp dolumu için ise iki kokulandırıcı arasında önemli bir fark olmadığını göstermiştir.

Abstract:
In this study, the potential environmental impacts of LPG in a facility that stores and fills LPG in Turkey were determined by life cycle assessment (LCA) within the scope of ISO 14040 and ISO 14044 standards. The purpose of this LCA is to identify and comparatively interpret the potential environmental impacts of the processes of storing and filling LPG with sulphur-containing (ethyl mercaptan) and sulphur-free (Greenodor) odorants. The potential environmental impacts of LPG were calculated for eleven different impact categories. The scope of the study was identified as "tank-to-wheel", which includes the processes of supplying LPG, supplying and consuming odorants, filling of LPG and delivery to end users. The functional unit of the study was chosen as "1 ton LPG filling". SimaPro (v.9.2) software was used for LCA, and impact assessment was made using CML-IA baseline method. According to the characterization results, it was identified that the overseas transportation process had the highest impact compared to all impact categories. Due to the very low addition of odorants to LPG, their environmental impacts were suppressed by other processes. For this reason, the percentage contribution of consumption of both odorants was compared and it turned out that Greenodor had a lower environmental impact in all midpoint impact categories. The impact category with the highest difference for both tanker and cylinder filling was photochemical oxidation with a rate of 79%. The lowest difference was determined as the category of global warming impact with 18% for tanker filling and 19% for cylinder filling. Finally, an uncertainty analysis based on Monte Carlo (MC) simulation was performed to demonstrate the reliability of the study. According to the results of the uncertainty analysis in LPG tanker filling, Greenodor preceded ethyl mercaptan for all mid-point categories. However, there was no significant difference between the two odorants for LPG cylinder filling.