Ankara ili genel liselerinde görev yapan öğretmenlerin özerklik algıları ile özyeterlik algıları arasındaki ilişki
The opinions of high school teachers in Ankara province in relation to teacher autonomy and teacher self-efficacy
Yazar: MAKBULE SERPİL BOZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞAKİR ÇINKIR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Özerklik = Autonomy ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada Ankara ili dokuz merkez ilçeye (Altındağ, Çankaya, Etimesgut,  Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle) bağlı genel liselerde görev yapan öğretmenlerin özerklik algıları ile özyeterlik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tarama modeli niteliğinde olan araştırmanın evrenini toplam 57 genel lisede çalışan 3080 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde 356 öğretmen yer almıştır. İlişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Örneklem grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen Öğretmen Özerkliği Ölçeği ve 2001 yılında Tschannen-Moran ve Woolfolk tarafından geliştirilen Çapa ve arkadaşları tarafından geliştirilen Öğretmen Özyeterlik Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında çözümlenmiştir. Katılımcıların kişisel özelliklerine ait verilerin betimlenmesi için frekans ve yüzde kullanılmıştır. Öğretmen görüşlerinin belirlenmesinde aritmetik ortalama ( ) ve standart sapma (ss) değerleri bulunmuştur. Öğretmenlerin görüşlerinin cinsiyet ve eğitim durumu değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi; kıdem, yaş, okuldaki öğrenci sayısı ve öğretmen sayısı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ise tek boyutlu varyans analizi ile çözümlenmiştir. Öğretmen özerkliği ile öğretmen özyeterliği arasında ilişki olup olmadığı korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. 

		Bu araştırmadan elde edilen bulgular, öğretmen özerkliğinin ve öğretmen özyeterliğinin cinsiyet ve eğitim durumu değişkenlerine göre farklılık olmadığını göstermiştir. Kişisel ve mesleki gelişim özerklik arttıkça öğretim stratejilerine yönelik özyeterliğin de arttığı görülmüştür. Ayrıca, öğretimsel özerklik, yönetsel özerklik ve kişisel ve mesleki gelişim arttıkça sınıf yönetimine yönelik özyeterlik de artmaktadır. Öğretmenlerin üç alt boyuta yönelik özyeterlik algıları oldukça yeterli düzeydedir.  Eğitim programları Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenmeli ancak uygulama biçim ve zamanına öğretmenler karar vermelidir. Öğretmenler sınıf içerisinde kullanacakları öğretim yöntem ve tekniklerine kendileri karar vermelidirler. Öğretmenler hangi ders kitabını kullanacaklarına kendileri karar vermelidirler.

Abstract:
This research aimed to find out the opinions of high school teachers related to teacher autonomy and teacher self-efficacy. This is a descriptive survey and the universe consisted of 3080 high school teachers who were working in 57 state high schools in the nine province of Metropolitan Municipality of Ankara (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan and Yenimahalle). Research sample composed of 356 high school teachers. Relational screening method was used to determine the research sample group. To analyze the perception of the teachers towards teacher autonomy, "Teacher Autonomy Scale", which was prepared by the researcher, was used. To analyze the perception of teachers towards teacher self-efficacy "Teacher Self-efficacy Scale" which was developed originally by Tschannen-Moran and Woolfolk in 2001 and was adapted into Turkish by Çapa et al, was used. For the analysis of the data, the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) was used. With regard to personal information of high school teachers, frequencies and percentages were used. The arithmetic mean and standard deviation were calculated in order to determine the opinions of the high school teachers.  The t-test was used in order to find out whether or not the opinions of teachers related to teacher autonomy and teacher self-efficacy differ in terms of their sex and educational qualification.  The variance analysis (ANOVA) was used in order to find out whether or not the opinions of high school teachers related to teacher autonomy differs in terms of their professional experience , age, the number of the students and the number of the high school teachers at the high schools in which the sample group currently work. According to the results of the research, the opinions of the high school teachers related to teacher autonomy do not differ in terms of their sex and educational qualification. As the organizational autonomy, administrative autonomy and personal and career development increase, the efficacy for classroom management increases. Teachers' perception of self-efficacy related to three sub-dimensions is quite sufficient. The curriculum should be prepared by the Ministry of National Education yet the time and way of application should be designed by the teachers. Teachers should be able to decide themselves what educational methods and techniques to use. Teachers should be able to choose which course book to use in their classes.