Tekrarlı sprint ve pliometrik antrenmanların aerobik ve anaerobik performansa etkilerinin karşılaştırması
Tekrarli sprint ve pliometrik antrenmanlarin aerobik ve anaerobik performansa etkilerinin karşilaştirmasi
Yazar: MEHMET SALİH ÖZLÜK
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ÖZBAY
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Takım sporlarında başarı için patlayıcı kuvvet performansı, belirleyici bir faktördür. Bu yüzden tekrarlı sprint ve pliometrik gibi yüksek şiddetli, tekrarlı antrenman çeşitleri takım sporlarının yıllık antrenman periyotlamasında önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmada tekrarlı sprint ve pliometrik antrenmanın; aerobik kapasite, maksimal kuvvet, nöromüsküler güç, sprint performansı ve çeviklik üzerine olan etkileri ve tekrarlı sprint ve pliometrik antrenmanların sporcularının aerobik ve anaerobik performansları üzerindeki etkilerini inceleyerek bu antrenman çeşitlerinin üstün ve eksik yönlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır.
Yöntem: Araştırma en az iki yıl okul takım sporlarında yer alan ve 15-17 yaş aralığında olan 31 antrene sporcunun katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, tekrarlı sprint antrenman grubu (TSA) ve pliometrik antrenman grubu (PA) olarak iki grupta gerçekleştirilmiştir. TSA grubuna, sekiz hafta boyunca haftada üç gün tekrarlı sprint antrenmanı yaptırılmıştır. PA grubuna ise aynı süre ve sıklıkta pliometrik antrenman yaptırılmıştır. Antrenman protokolünün başında ve sonunda, ön test ve son testler gerçekleştirilmiştir. İlk Gün: Vücut ağırlığı, boy, vücut kitle indeksi ve maksimal oksijen tüketimi testleri yer almıştır. İkinci Gün: Çeviklik, leg press, squat ölçümlerini içermiştir. Üçüncü Gün: Squat sıçrama, aktif sıçrama ve sprint performansı testleri uygulanmıştır. Bu çalışmanın istatistiksel analizleri, SPSS 21.0 yazılım programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Antrenman periyodunun başında yapılan analizler, gruplar arasında tanımlayıcı ve performans değişkenleri açısından anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Antrenman sonrasında, tekrarlı sprint antrenman grubunda VO2maks, çeviklik, leg press, squat, en iyi sprint, ortalama sprint, toplam sprint ve performans düşüş yüzdesi değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılıklar gözlenmiştir. Pliometrik antrenman grubunun süreç içerisindeki performans değişimine bakıldığında ise, boy, vücut ağırlığı, VO2maks, squat sıçrama, aktif sıçrama, leg press, squat, en iyi sprint, ortalama sprint ve toplam sprint değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılıklar gözlenmiştir. Gruplar arası ve zaman içerisindeki etkileşim açısından, boy, VO2maks, squat sıçrama, aktif sıçrama, leg press, squat, en iyi sprint, ortalama sprint, toplam sprint ve performans düşüş yüzdesi değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılıklar saptanmıştır. Buna karşın, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi ve çeviklik değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılık gözlenmemiştir.
Sonuç: Tekrarlı sprint antrenmanı uygulanan grup, aerobik dayanıklılıkta belirgin bir artış gözlenmiştir. Bu durum, tekrarlı sprint antrenmanlarının dayanıklılığı ve aerobik kapasiteyi de geliştirmede etkili olduğuna işaret eder. Pliometrik antrenman uygulanan grupta ise kuvvet ve anaerobik kapasitede daha belirgin gelişmeler gözlenmiştir. Bu da pliometrik antrenmanların, kısa süreli ve yüksek yoğunluklu aktivitelerdeki performansı artırmada etkili olduğunu göstermiştir. 
Anahtar Kelimeler: Çeviklik, Dayanıklılık, Kuvvet, Pliometrik antrenman, Tekrarlı sprint

Abstract:
Aim: Explosive power performance is a determining factor for success in team sports. Therefore, high intensity, repeated training types such as repeated sprint and plyometrics have an important place in the annual training periodization of team sports. In this study, the effects of repeated sprint and plyometric training on aerobic capacity, maximal strength, neuromuscular power, sprint performance and agility, and the effects of repeated sprint and plyometric training on the aerobic and anaerobic performances of athletes are examined to reveal the superior and deficient aspects of these training types.
Methods: The study was conducted with the participation of 31 trained athletes aged 15-17 years who had been involved in school team sports for at least two years. The study was conducted in two groups as repeated sprint training group (TSA) and plyometric training group (PA). The TSA group practiced repeated sprint training three days a week for eight weeks. The PA group underwent plyometric training for the same duration and frequency. At the beginning and end of the training protocol, pre-test and post-tests were performed. First Day: Body weight, height, body mass index and maximal oxygen consumption tests were performed. Second Day: Agility, leg press, squat measurements were included. Third Day: Squat jump, active jump and sprint performance tests were performed. Statistical analysis of this study was performed using SPSS 21.0 software program.
Results: Analyses performed at the beginning of the training period showed that there was no significant difference between the groups in terms of descriptive and performance variables. After the training, significant differences were observed in VO2max, agility, leg press, squat, best sprint, average sprint, total sprint and performance decline percentage variables in the repeated sprint training group. When the performance change of the plyometric training group was analyzed, significant differences were observed in height, body weight, VO2max, squat jump, active jump, leg press, squat, best sprint, average sprint and total sprint variables. In terms of interaction between groups and over time, significant differences were found in height, VO2max, squat jump, active jump, leg press, squat, best sprint, average sprint, total sprint and percentage of performance decline. On the other hand, no significant differences were observed in body weight, body mass index and agility variables.
Conclusion: A significant increase in aerobic endurance was observed in the repeated sprint training group. This indicates that repeated sprint training is effective in improving endurance and aerobic capacity. In the plyometric training group, more significant improvements were observed in anaerobic strength and anaerobic capasity. This showed that plyometric training is effective in improving performance in short-term and high-intensity activities.
Keywords: Agility, Endurance, Strength, Plyometric training, Repeated sprinting