Enginar (Cynara scolymus L.) yaprağında fenolik madde analizleri ve antioksidan kapasite tayini
Antioxidant capacity assay and analysis of phenolics in artichoke (Cynara scolymus L.)  leaf
Yazar: AHMET ULUAD
Danışman: DOÇ. DR. SALİHA ŞAHİN
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Enginar (Cynara scolymus L.) güney Akdeniz kökenli Afrikanın kuzey bölgesinde yetişen çok yıllık otsu bir bitkidir. Yakın dönemdeki çalışmalar enginar brakte yaprağı ekstraktının antioksidan, antikarsinojen, antigenotoksik, antibakteriyel, kolesterol düşürücü, diüretik ve koleretik aktivite içeren önemli tıbbi bulgulara sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca enginar yaprağında bulunan kafeol kuinik asit türevleri ve luteolin glikozitlerinin güçlü antioksidan etkiler gösterdiği bir çok çalışmada raporlanmıştır.
Türkiye'de yetiştirilen enginar başının dış tarafındaki brakte yapraklarında bulunan fenolik bileşikler HPLC-ESI-QTOF-MS tekniği ile belirlenmiştir. Enginarın brakte yaprağında 31 adet fenolik bileşiğin tespiti kullanılan tekniğin oldukça faydalı olduğunu bizlere kanıtlamıştır. Fenolik bileşiklerden 19 tanesi kantitatif olarak tespit edilirken, 12 tanesi kalitatif olarak belirlenmiştir. Enginar yaprağı ekstraktlarındaki temel bileşikler; luteolin, apigenin, naringin ve kamferol olarak belirlenmiştir. Enginar yaprağının %70 metanol ekstraktındaki temel fenolik bileşiklerin miktarları; luteolin (80,33 mg/kg kuru madde), apigenin (110,25 mg/kg kuru madde), naringin (25,00 mg/kg kuru madde) ve kamferol (80,44 mg/kg kuru madde) olarak bulunmuştur.
Ayrıca bu tez kapsamında enginar başının dış tarafındaki brakte yaprakları ekstraktlarının antioksidan kapasite tayinleri CHROMAC yöntemi ve toplam fenolik madde tayinleri de Folin-Ciocalteu yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sonucu antioksidan kapasite değerleri ile toplam fenol değerleri arasında doğrusal bir ilişki gözlenmiştir. Araştırma sonucu elde ettiğimiz veriler enginar brakte yaprağının zengin bir antioksidan kaynağı olduğunu kanıtlamıştır.

Abstract:
Artichoke (Cynara scolymus L.) is an ancient gramineous perennial plant, originating from the southern Mediterranean district of North Africa. Recently, many studies have shown that artichoke leaf extracts have major medicinal properties, including antioxidative, anticarcinogenic, antigenotoxic, antibacterial, cholesterol-lowering, diuretic and choleretic activities. Otherwise, the biological activities of artichoke leaves have been reported in various study predominantly the strong antioxidative effects which are attributed to caffeoylquinic acid derivatives and flavonoids such as luteolin glycosides.
The phenolic compounds in artichoke (Cynara scolymus L.) outer bracts grown in Turkey was determined by HPLC-ESI-QTOF-MS, which proved useful in describing 31 phenolic compounds. 19 phenolic compounds were determined quantitatively, remaining phenolics were determined qualitatively. Luteolin, apigenin, naringin and kaempferol were determined as main phenolic compounds in artichoke bracts extracts. The primary phenolic compounds in %70 metanol extract were luteolin (80,33 mg/kg dry matter ), apigenin (110,25 mg/kg dry matter), naringin (25,00 mg/kg dry matter) and campherol (80,44 mg/kg dry matter) in artichoke bracts.
Artichoke outer bracts extracts were also assayed for antioxidant capacity identified as CHROMAC and for total phenolic content as Folin-Ciocalteu. A linear relationship was observed between antioxidant capacity and total phenol values. The data demonstrates that artichoke bracts are rich source of antioxidants.