Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında çocukluk çağı travması düzeyi yüksek ve düşük olan bireylerin psikodinamik açıdan değerlendirilmesi
Psychodynamic evaluation of individuals with high and low levels of childhood trauma in patients with obsessive compulsive disorder
Yazar: BENGÜ KARAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), takıntılar ve zorlantılarla karakterize bir ruhsal
bozukluk olarak tanımlanır. Çocukluk çağı travmasına maruz kalan bireylerin, ileride
obsesif kompulsif belirtiler ortaya çıkarması ihtimali yüksektir. Çocukluk çağı travması
yaşayan bireylerin OKB ile ilişkisini gösteren epidemiyolojik çalışmalar olmasına
rağmen, psikodinamik açıdan çocukluk çağı travması ve OKB arasındaki ilişkiyi
inceleyen bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, OKB hastalarının
çocukluk çağı travması düzeylerinin incelenmesi, depresyonla bağlantısının incelenmesi,
travma alt türlerinin bu hastalarda hangi kişilik örgütlenme düzeyini yansıttığı ve
sosyodemografik farklılıklarına etkisini ele almaktır. Örneklemi, 18-65 yaş aralığındaki
Özel Terapi Tıp Merkezinde OKB tanısı almış ve tedaviye devam eden 60 hasta
oluşturmuştur. Katılımcılara, Bilgilendirilmiş Onam Formu, Sosyodemografik Bilgi
Formu, Kişilik Organizasyonu Envanteri (KOREN), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği
(ÇÇTÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Maundsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi
(MOKSL) uygulanmıştır. Analizler, IBM SPSS programı kullanılarak yürütülmüştür.
Çocukluk çağı travma düzeyleri (ÇÇTD), alt boyutlarının düzeyleri ve OKB açısından
sosyodemografik değişkenler açısından anlamlı ilişki saptanamamış olup, sadece
duygusal ihmal düzeyi ve OKB semptom düzeyi arasında negatif ilişki saptanmıştır.
Çocukluk çağı travma düzeyleri ile çocukluk çağı travma alt düzeyleri ve OKB semptom
düzeyleri arasındaki korelasyonlar incelendiğinde aralarında anlamlı bir ilişki
saptanmamıştır. ÇÇTD, istismar ve ihmal düzeyleri ve OKB açısından primitif savunma,
gerçeği değerlendirme ve kimlik difüzyonu ile anlamlı ilişki saptanamamış olup, sadece
cinsel istismar ve primitif savunma arasında sınırda anlamlı ilişki saptanmıştır. Çocukluk
çağı travma düzeyi yüksek olan OKB hastalarında depresyon seviyesi daha yüksek
bulunmuştur. ÇÇT alt gruplarından duygusal istismar arttıkça depresyon seviyesinde artış
saptanmıştır. MOKSL toplam ve KOREN alt grupları (primitif savunmalar, gerçeklik
testi ve kimlik difüzyonu) arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Stepwise lineer regresyon
analizinde analize KOREN'in alt ölçekleri, MOKSL ve BDÖ dahil edilmiş olup elde
edilen modelde MOKSL ve BDÖ yer almıştır (F=6,213, p=0,004). Model varyansın
%15'inin açıklamaktadır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar mevcut alanyazınlar
doğrultusunda tartışılmıştır. Son olarak araştırmanın sınırlılıkları ve önerileri belirtilmiştir.
ANAHTAR KELİMELER: Çocukluk Çağı Travmaları, Gerçeklik Testi, Kernberg
Kişilik Organizasyonu, Kimlik Difüzyonu, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Primitif
Savunmalar, Psikodinamik

Abstract:
Obsessive-compulsive disorder (OCD) is defined as a mental disorder characterized by
obsessions and/or compulsions. People who have been through a lot of trauma as children
are more likely to develop obsessive-compulsive symptoms in the future. Although there
are epidemiological researches showing a link between childhood trauma and OCD, there
is a lack of literature focusing on trauma from a psychodynamic perspective. The purpose
of this study is to investigate the childhood trauma levels of OCD patients, to examine its
relationship with depression, to discuss which personality organization level the trauma
subtypes reflect in these patients and its effect on sociodemographic differences. The
sample composed of 60 patients aged 18-65 who were diagnosed with OCD in the Özel
Terapi Tıp Merkezi and continued their treatment. Participants received an Informed
Consent Form, a Sociodemographic Information Form, The Childhood Trauma Scale
(CTQ), The Maudsley Obsessive Compulsive Questionnaire (MOKSL), The Inventory
of Personality Organizations (IPO), and The Beck Depression Scale (BDI). Analyses
were performed using the IBM SPSS program. No significant sociodemographic
relationships were found between childhood trauma levels (CTS), the levels of its sub-
dimensions, and OCD, but only a negative association was identified among emotional
neglect and OCD. The levels of CTS, sub-dimensions and OCD levels were examined,
and no relationship was identified between the correlations. Primitive defense, truth
assessment and identity diffusion were not significantly related to CTS, levels of abuse
and neglect and OCD, but only a marginal association was identified among sexual abuse
and primitive defense. Patients with OCD who experienced a lot of childhood trauma
were identified to have higher levels of depression. As emotional abuse from CT
subgroups increased, depression levels increased. There was a strong link between the
total MOKSL and KOREN subgroups (primitive defences, reality testing, and identity
diffusion). In stepwise linear regression analysis, the subscales of KOREN, MOCL and
BDI were included in the analysis, and MOKSL and BDI were included in the model
obtained (F=6.213, p=0.004). The model explains 15% of the variance. The results
obtained from the study were discussed in line with the existing literature. Finally, the
limitations and recommendations of the research are stated.
KEYWORDS: Childhood Traumas, Kernberg Personality Organization, Obsessive
Compulsive Disorder, Primitive Defenses, Psychodynamics, Identity Diffusion, Reality
Testing