Kil zemin stabilizasyonunda Bayburt taşı atıklarının kalsinasyonunun dayanım ve durabiliteye etkisi
Effect of calcination of Bayburt stone waste on strength and durability in clayey soil stabilization
Yazar: GÜLSEREN GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH YILMAZ
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Rezervleri Bayburt'ta olan Bayburt taşı, yapı ve dekorasyon malzemesi olarak çeşitli alanlarda 
kullanılmaktadır. Bayburt taşı temelde sarı, yeşil ve beyaz renkte olmak üzere üç türde bulunur. 
Bu taşların endüstriyel kullanımında atıklar meydana gelmektedir. Bu çalışma kapsamında, 
beyaz ve sarı renkteki Bayburt taşı atıklarının doğal durumda ve kalsinasyon sonrası zemin 
stabilizasyonunda kullanılabilirliği irdelenmiştir. Çalışmada doğal zemin olarak yüksek 
plastisiteli kil kullanılmıştır. Doğal zemine %5, %10, %15 ve %20 oranlarında beyaz Bayburt 
taşı atığı, sarı Bayburt taşı atığı, kalsine beyaz Bayburt taşı atığı ve kalsine sarı Bayburt taşı 
atığı, kireçsiz ve %6 oranında kireçle ilave edilerek numuneler hazırlanmıştır. Numunelerin 
serbest basınç dayanımlarının 7, 14 ve 28 günlük kür sürelerinin ardından tespit edildiği bu 
çalışmada, 28 günlük kürün ardından dört farklı çevrim sayısında donma çözülme deneyleri ve 
ıslanma kuruma deneyleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında toplam 782 numune üretilmiştir. 
Serbest basınç dayanımı testi sonucunda, maksimum basınç dayanımı değeri 28 günlük kür 
süresi sonunda KSBTK20 numunesinden elde edilmiştir. Islanma kuruma deneyi sonuçları 
incelendiğinde, KSBTK20 ve KBBTK20 numunelerinin 12 çevrim sonunda dahi hacimsel 
stabilitelerini koruduğu belirlenmiştir. Dayanım ve durabilite yönünden tüm numuneler 
incelendiğinde, beyaz ve sarı Bayburt taşı atıklarının kalsinasyon sonrası zemin 
stabilizasyonunda kullanımının, doğal halde kullanımına göre dayanım ve durabilite 
davranışlarını belirgin bir düzeyde iyileştirdiği elde edilen veriler ışığında tespit edilmiştir.

Abstract:
Bayburt stone, whose reserves are in Bayburt, is used in various fields as building and 
decoration material. Bayburt stone is basically found in three types: yellow, green and white. 
When these stones are used industrially, waste is produced. Within the scope of this study, the 
usability of white and yellow Bayburt stone wastes in the natural state and after calcination in
soil stabilization was examined. High plasticity clay was used as natural soil in the study. 
Samples were prepared by adding 5%, 10%, 15% and 20% white Bayburt stone waste, yellow 
Bayburt stone waste, calcined white Bayburt stone waste and calcined yellow Bayburt stone 
waste, without lime and with 6% lime, to the natural soil. In this study, where the unconfined 
compressive strengths of the samples were determined after 7, 14 and 28 days of curing, freeze-
thaw experiments in four different cycle numbers and wetting-drying experiments were carried 
out after the 28 days cure. A total of 782 samples were produced within the scope of the study.
As a result of the unconfined compressive strength tests, the maximum compressive strength 
value was obtained from the KSBTK20 sample at the end of the 28 days of curing period. When 
the wetting drying test results were examined, it was determined that KSBTK20 and KBBTK20 
samples maintained their volumetric stability even after 12 cycles. Upon analyzing the strength 
and durability of all the samples, it was concluded that, in comparison to using the waste white 
and yellow Bayburt stones in their natural state, using them in soil stabilization after calcination 
greatly improved the strength and durability behavior.