0-6 ay bebeği olan annelerin anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi düzeylerinin ve bunlara etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Mother's milk and breastfeeding of moms with 0-6 months babies knowledge levels on the subject and impact on these evaluation of the factors
Yazar: ESENGÜL GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Emzirme = Breast feeding

Özet:
AMAÇ: Dünya Sağlık Örgütü, Amerikan Pediatri Akademisi ve Birleşmiş Milletler
Çocuklara Yardım Fonu hayatın ilk 6 ayında sadece anne sütü ile beslenmeyi, iki
yaşına kadar sürdürülmesini önermektedir. Anne sütünün bebek için mükemmel bir
besin kaynağı olmasının yanı sıra, anne ve bebekte görülebilen pek çok hastalık
riskini azalttığı bilinmektedir. Çalışmamızda 0-6 ay bebeği olan annelerin anne sütü
ve emzirme konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının araştırılması, emzirme oranı
ve süresinin arttırılması ve bu konuda eğitimin gerekliliğinin ve yararlarının
vurgulanmasını amaçladık.
GEREÇ YÖNTEM: Çalışmamıza Kasım 2019-Ocak 2020 tarihleri arasında
herhangi bir sebeple polikliniğe başvuran, 0-6 ay bebeği olan, çalışmaya katılmayı
kabul eden ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan anneler alındı. Bu süre
zarfında polikliniğe başvuran annelere yüz yüze görüşme yöntemi ile
sosyodemografik bulgular, anne sütü ve emzirme hakkında soruların bulunduğu
anket uygulanarak yanlış bilinen veya bilinmeyen sorular hakkında bilgiler verilip
annelere anne sütü ve emzirmenin önemi anlatıldı.
BULGULAR: Çalışmamıza katılan annelerin yaş ortalamaları 29 idi. Annelerin
% 54'ü,babaların %58'i lise altında eğitim düzeyine sahiplerdi. Meslek değişkeni
açısından % 57si çalışmaz iken, % 84'ünün sosyal güvencesi olduğu ve % 82'sinin
2200 TL ve üstünde ortalama aylık gelire sahip oldukları belirlendi. Annelerin
% 72'sinin gebeliklerinin planlı olduğu ve % 37'sinin normal doğum yaptığını
saptandı. Katılımcıların %24'ü gebeliği sürecinde anne sütü ve emzirme konusunda
bilgi aldığını belirtirken; % 17'si sağlık çalışanlarından bilgi aldığını belirtti.
Annelerin % 98'inin bebeklerini ilk bir saatte emzirdiği ve % 43'ünün bebeklerine
hastanede mama verdiği bilgisine ulaşıldı. Annelerin ek gıdaya ortalama 5,78 ayda
başlayacaklarını ve ortalama 20,72 ay ise emzirmeyi sürdürmeyi planladıkları
öğrenildi. Annelerin % 94'ünün bebekleriyle aynı odada kaldığı ve %73'ünün
emzirme sürecinde eşinden destek aldığı saptandı. Annelerin günde ortalama 2,07
litre su tükettikleri ve 6,26 saat uyudukları belirlendi. Çalışmamızda yer alan
annelerin anne sütü ve emzirme ile ilgili değerlendirme ölçek ortalaması 14,84
(min: 8, maks: 20) şeklinde bulundu. Sosyal güvencesi olan, 2200 TL ve üstü gelire
sahip olan, anne sütü dışında bebeğine ek bir şey vermeyen, anne sütü dışında sadece su veren ve emzirme sürecinde sorun yaşayan katılımcıların anne sütü ve emzirme
hakkındaki bilgi puan ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı yüksek olduğu
gözlendi (p<0,05).
SONUÇ: Çalışmada elde edilen veriler incelendiğinde anne sütü ve emzirme
konusunda annelerin eğitim ve bilgi gereksinimi olduğu görülmektedir. Gebelik ve
doğum sonrası emzirme sürecinde anne adaylarını ve anneleri bilgilendirmek,
emzirme konusunda yardımcı olmak ve teşvik etmek amacıyla birinci basamak aile
sağlığı merkezlerinde görev yapan hekim, ebe ve hemşire olmak üzere tüm sağlık
çalışanlarına büyük sorumluluk düşmektedir.
Anahtar Kelimeler: Anne Sütü, Emzirme

Abstract:
OBJECTIVE: The World Health Organization, the American Academy of
Pediatrics and the United Nations Children's Fund recommend breastfeeding in the
first 6 months of life until the age of two. It is a well-known fact that breast milk is
an excellent source of nourishment for the baby, as well as cures many diseases in
the mother and baby. In our study, we aimed to investigate breast milk and
breastfeeding knowledge, attitudes and behaviors of mothers with babies of 0-6
months, to increase the rate and duration of breastfeeding, and to emphasize the
necessity and benefits of education on this subject.
MATERIAL AND METHODS: Mothers who applied to the policlinic between
November 2019-January 2020 for any reason, had a baby of 0-6 months, agreed to
participate in the study, and had the neccesary standarts were included in our study.
During this period, the mothers who applied to the policlinic were told about the
importance of breast milk and breastfeeding by face to face interview method and
the mothers were given accurate information about the misunderstood or unknown
questions by applying a questionnaire about sociodemographic findings, breast milk
and breastfeeding.
RESULTS: The mean age of the mothers participating in our study was 29. 54% of
mothers and 58% of fathers had an education level below high school. In terms of
occupation variable, 57% of them were unemployed, 84% of them had social
security and 82% of them had an average monthly income of 2200 TL and above. It
was found that 72% of them had planned pregnancies and 37% had normal births.
While 24% of the participants stated that they received information about breast milk
and breastfeeding during their pregnancy; 17% stated that they received information
from healthcare professionals. It was found that 98% of the mothers breastfeed their
babies in the first hour and 43% gave their babies formula at the hospital. It was
learned that the mothers would start supplementary food in 5.78 months on average
and plan to continue breastfeeding for an average of 20.72 months. It was determined
that 94% of the mothers stayed in the same room with their babies and 73% received
support from their spouses during the breastfeeding process. It was determined that
the mothers consumed an average of 2.07 liters of water a day and slept 6.26 hours.
The mean assessment scale regarding breast milk and breastfeeding of the mothers
included in our study was 14.84 (min: 8, max: 20). It was observed that the mean
scores of knowledge about breast milk and breastfeeding of participants who had
social security, had an income of 2200 TL and above, did not give anything other
than breast milk to their babies, only gave water other than breast milk and had
problems during breastfeeding were statistically high and significant (p <0.05).
CONCLUSION: When the data obtained in the study are examined, it is seen that
mothers need education and information about breast milk and breastfeeding. All
healthcare professionals, including physicians, midwives and nurses, who work in
primary family health centers in order to inform expectant mothers and mothers
during pregnancy and postpartum breastfeeding, and to assist and encourage
breastfeeding, have a great responsibility.
Keywords: Breast Milk, Breastfeeding