Aile, okul ve özel dershanelerin seviye belirleme sınavına katılan öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkileri
The influence of family, school and special school on student's academic success who took part in the grade assessment exam
Yazar: SUNULLAH ERCİK
Danışman: PROF. DR. MEMET RUHİ KÖSE
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Akademik başarı = Academic achievement ; Okul türü = Type of a school ; Seviye Belirleme Sınavı = Level Determination Exam ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Özel dershaneler = Private courses

Özet:
Bu çalışmanın amacı, aile sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri ile mezun olunan okul türü ve özel dershaneye devamın Seviye Belirleme Sınavına katılan ilköğretim son sınıf öğrencilerinin Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarılarındaki varyasyon üzerindeki ortak ve göreli etkilerini incelemektir. 
Araştırma örneklemi, Van kent sınırları içinde yer alan on bir ilköğretim okulundan seçilmiş ve 2008-2009-2010 yılları Seviye Belirleme Sınavına katılan 622 son sınıf öğrencisini içermektedir. Bu çalışmanın verilerinin çözümlenmesi sürecinde dört aşamalı bir süreç izlendi. Birinci aşamada, aile sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri dikkate alınmaksızın, okul ve özel dershanenin öğrencilerin Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarılarındaki varyasyon üzerindeki etkileri incelendi. İkinci aşamada aile sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri, mezun olunan okul türü ve özel dershaneye devam ile öğrencilerin sınavdaki Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarıları arasındaki ilişkileri gösteren bağıntı katsayıları incelendi. Üçüncü aşamada, seçilmiş bağımsız değişkenlerin öğrencilerin Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarılarındaki varyasyon üzerindeki ortak ve bağımsız etkilerine bakıldı. Dördüncü ve son aşamada ise, bu çalışmanın sonuçları 2005 yılında Van kent merkezinde gerçekleştirilen "Aile Sosyo-Ekonomik ve Demografik Özellikleri İle Okul ve Özel Dershanenin Liselere Giriş Sınavına Katılan Öğrencilerin Akademik Başarıları Üzerindeki Etkileri" adlı araştırma sonuçları ile karşılaştırıldı. Yapılan çözümlemelerde;
Aile sosyo-ekonomik ve demografik özelliklerinin dikkate alınmadan yapılan tek-yönlü varyans analizleri sonuçları, mezun olunan okul grubunun öğrencilerin Seviye Belirleme Sınavındaki Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarılarındaki varyasyon üzerinde önemli düzeyde etkilere sahip olduğunu, dershaneye devamın ise öğrencilerin Seviye Belirleme Sınavındaki Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarılarındaki varyasyon üzerinde önemli düzeyde etkiye sahip olmadığı göstermektedir. Korelasyon analizleri sonunda elde edilen bağıntı katsayıları, hem aile sosyo-ekonomik ve demografik özelliklerinin göstergeleri olan baba eğitim düzeyi, baba meslek saygınlığı, anne eğitim düzeyi, kardeş sayısı, hane veya ailedeki kişi sayısı değişkenlerinin kendi aralarında, hem söz konusu değişkenlerle mezun olunan okul grubu arasında ve hem de seçilmiş olan tüm bu bağımsız değişkenlerle öğrencilerin Seviye Belirleme Sınavındaki Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarıları arasında önemli ilişkiler olduğunu göstermektedir. 
Regrasyon analizi sonuçları, aile sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri ile mezun olunan okul grubunun öğrencilerin Seviye Belirleme Sınavındaki Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarılarındaki varyasyon üzerindeki ortak etkilerinin istatistiksel olarak önemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca elde edilen bulgular, aile sosyo ekonomik ve demografik özellikleri ile birlikte analizlere girdiklerinde, hem mezun olunan okul grubunun ve hem de özel dershanenin Seviye Belirleme Sınavındaki Ortaöğretime Yerleştirme Puanı başarılarındaki varyasyon üzerindeki etkilerinde ciddi düşüşler olduğunu göstermektedir. 
2005 yılındaki araştırma ile karşılaştırıldığında bulgular, geçen süre içinde aile sosyo-ekonomik özellikleri ile demografik özelliklerinin öğrenci başarısı üzerindeki etkisinin arttığını, mezun olunan okul grubunun öğrenci başarısı üzerindeki etkisinin azaldığını, özel dershanelerin öğrencilerin başarısı üzerindeki etkisinde kısmen düşüş olduğunu göstermektedir. Ayrıca söz konusu sonuçlar, sınav sistemindeki mevcut eşitsizliklerin, alt ve orta düzey devlet ilköğretim okullarına devam eden yoksul ve dezavantajlı öğrencilerin aleyhine devam ettiğini ve oranın önemli düzeyde olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Theaim of thisstudy is to analyze the common effects of the students' socioeconomic and demographic feactures, type of the school which the student graduated from, and the attendance to a special course on a 8 thgrade student'ssuccess in OYP. The aim of this study is to analyze the common effects of the students' socio economic and demographic  features , type of the school which the student graduated from, and the attendance to a special course on a 8 th grade student's success in OYP.
The sample of the study includes 622 8th grade secondary school students from 11 different schools and these students took part in the SBS exams in 2008-2009-2010. The process of analyzing the data of this study consists of four steps. In the first step, without considering the students' socio economic and demographic  features, the effects of the school and special course on the variation of students' success in OYP are analyzed. In the second step, the correlation factors which show the relationship among the students' socio economic and demographic features, the type of school which students graduated from , the attendance to a special course and the success in OYP are analyzed. In the third step, the common and detached effects of the selected and independent variables' on the students' success in OYP are analyzed. And in the last step, the results of this study are compared with the results of study called '' The Effects of The Family's Socio Economic and Demographic Features, the School and the Special Courses on the Academic Success of The Students Who Took Part in LGS'' and this research was carried out in the city center of Van in 2005. In the analyzes;
While one direction variance analyze results which are done without considering the students' socio economic and demographic features show that the type of school which the students graduated from has considerable effects on the variation of students' success in OYP, the attendance to a special course doesn't have a considerable effect on the variation of the students' success in OYP.
The correlation parameters got at the end of the correlation analyze, show that there are important relations among the father's education level, the prestige of father's occupation, mother's education level, number of the sisters and brothers, number of the family members which are the indicators of the family's socio economic and demographic features. They  also show  that there are significnt relations among the variations mentioned above and the type of school which students graduated from and the independent variations that are selected .
Regression analyze results indicate that the common features of the family's socio economic and demographic features and the type of school which the students graduated from on the variation of students' success in OYP are statistically important. Besides, the findings indicate considerable decreases on the effects of both the type of school which the students graduated from and the special courses to the variation of the students' success in OYP when they are considered with the students' socio economic and demographic features.
When it is compared with the study in 2005, the findings show that the effects of the family's socio economic and demographic features and the type of school which the students graduated from on students' success have increased in this period. The findings also show that there are still the inequalities against the poor and disadvantaged students of the low and mid level secondary schools. Unlike the results of the previous study, the findings indicate that the effects of special courses on the students' success have decreased a little bit.