Türk Sigorta Sektöründe ölçek ekonomilerinin rekabete etkisi
The impact of scale economies on competition in Turkish Insurance Sector
Yazar: PINAR DUMANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KAŞİF BATU TUNAY
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sigortacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet = Competition ; Rekabet politikaları = Competition policies ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Ölçek ekonomileri = Scale economies ; Ölçek ekonomileri = Scale economies

Özet:
Günümüzde artan küreselleşme eğilimi, kaynakların etkin kullanımını, teknolojiyi ve yenilikçiliği teşvik eden rekabetin önemini her geçen gün daha fazla arttırmaktadır. Bu nedenle firmalar daha fazla piyasa payı ve kâra sahip olmak için yüksek rekabet gücü elde etmeye çalışırlar. Firmaların faaliyet gösterdiği ülkedeki ekonomik ve politik durum, makro ekonomik koşullar, teknolojik gelişim, üretim maliyetleri ve ölçek ekonomileri gibi pek çok etken rekabet gücü üzerinde belirleyici olmaktadır. Ölçek ekonomileri, rekabet gücünü ve piyasa yapısını çok yönlü etkileyen bir unsurdur ve çoğu zaman firmalar arasında birleşme ve devralma faaliyetlerinin gerekçesi olarak gösterilmektedir. Firma ölçeğinin büyümesi sonucu maliyetlerde meydana gelen azalışlar pozitif ölçek ekonomileri yaratırken maliyetlerde meydana gelen artışlar negatif ölçek ekonomileri yaratmaktadır. Özellikle pozitif ölçek ekonomileri ile faaliyet gösteren firmalar rakiplerine göre daha fazla piyasa payı ve kâr elde etme avantajına sahiptir.  
Çalışmanın amacı; gelişim potansiyelinin yüksek olduğu ve dolayısıyla rekabetin önem kazandığı Türk sigorta sektörüne yönelik ölçek ekonomileri ve rekabet arasındaki ilişkiyi analiz etmektir.  Söz konusu analizde sektörde yer alan firmaların ölçek büyüklüklerinin ve bundan kaynaklanan ölçek ekonomilerinin prim üretimine ve maliyetlere olan etkileri incelenmiş ve şirketlerin piyasa payını ve kârlılığını nasıl etkilediği sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmada 2008-2015 döneminde Türkiye'de faaliyet gösteren 42 hayat ve hayat dışı sigorta şirketinin yıllık verileri analiz edilmiştir. Sektöre yönelik rekabet yapısının belirlenebilmesi amacıyla Herfindahl Hirschman Endeksi (HHI) kullanılmış, ölçek büyüklüklerinin piyasa payını ve karlılığını nasıl etkilediğini tespit etmek için doğrusal panel veri tekniklerinden yararlanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda örneklem dönemi içinde ölçek ekonomilerinin şirketlerin piyasa paylarını ve rekabet gücünü önemli ölçüde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, increasing globalization tendency increase the significance of competition which  efficient use of resources encourages, technology and innovation. For this reason, firms attempt to obtain high competitive power in order to get greater market share and more profit. The economic and political situation, macro-economic conditions, technological development, manufacturing costs, economy of scale and many other aspects of the country in which a firm run business are determinatives on competitive power. Economies of scale is a factor which multi-dimensionally affects competitive power and market structure, and is pointed out frequently to be a reason for merger and handover activities among firms. The diminution of costs which arise out of the growth in firm scale creates positive scale economies while the increase in costs result in negative scale economies. Especially, the firms which run with positive scale economies have greater advantage to obtain greater market share and more profit compared to their competitors.
The purpose of this study is to analyze the relation between economies of scale and competitiveness of the insurance industry in Turkey in which development potential and, accordingly, competitiveness gain importance. In this analysis on the firms operating in the aforementioned industry, the effects of the scale sizes and the economies of scale which arise out of the former on premium production and costs were analyzed, and a resolution was aimed to explain how these effects alter the market share and the profitability of these companies. In this study, the annual data of 42 life and non-life insurance companies which operated in Turkey between 2008-2015 period were analyzed. Herfindahl Hirschman Index (HHI) was used in order to determine the competitiveness structure of the industry, and linear panel data techniques were utilized to find out how scale size affected market share and profitability. In consequence of the analysis made, it was inferred that economies of scale had significant effect on market shares and competitiveness of companies within the sample period.