MÖ 1.Binde Guzana (Bit Bahiyani) Krallığı
Kingdom of Guzana (Bit Bahiani) in the first Millennium BC
Yazar: İBRAHİM BAKİR
Danışman: DOÇ. DR. HANİFİ BİBER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aramiler = Arameans ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Guzana = Guzana ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Çanak = Pottery ; Çömlek = Pot

Özet:
Assur kralı Tiglath-Pileser'in ölümünden sonra, bazı Arami kabileler, Levant ve Mezopotamya'nın birçok yerinde pek çok bağımsız krallıklar kurabilmiştir. Levant Bölgesi'nin bu krallıklarından biri, Bit-Bahiyani krallığı'dır. Krallığın başkenti Guzana'dır.
	Tez, Türkiye-Suriye siyasi sınırının yakınında, Habur Nehri'nin batı kıyısındaki Haseke ilinin idari sınırları içinde ve Rasüleyn kasabasının 3 kilometre güneybatısında yer alan M.O 1. Binde Guzana (Bit-Bahiyani) Krallığı'nı ele almaktadır.
	Çalışmamız, MÖ II binyılın sonlarından MÖ 9.yüzyılın sonuna kadar devem eden süreçte Arami egemenliğinin altında kalmış en önemli ve güçlü krallıklardan biri kabul edilen Guzana Krallığı'nın, hem bölgede oynadığı rol ve hem de arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan zengin buluntularının değerlendirilmesi yönüyle önem arz etmektedir. Buna ek olarak Guzana Krallığı hakında fazla araştırmalar ve çalışmalar yoktur. Bu güne kadar yapılmış olan araştırma ve çalışmalar daha çok Aramiler'in tarihi ya da Aramice üzerine yapılmıştır. Bu düşünceden hareketle Guzana Krallığı'nın arkeolojik açıdan tüm yönleriyle incelenmeye çalışıldığı bu tez önemli görülmektedir. 
	Bu tez beş bölüme ayrılmıştır. Tezin 1.Bölümünde  Guzana Krallığı'nın coğrafyası ana  hatlarıyla  tanıtılmaktadır. Guzana Krallığı'nın sınırları  ve  coğrafyası  verilmektedir. 2.Bölümde Guzana Krallığı'nın arkeolojik keşif çalışmaları hakkında bilgiler  verilmektedir. Sonraki 3.Bölümde Krallığı'n tarihi ele alınmıştır. Bu bölüm Guzana Krallığı'nın tarihi sürecini ve bu krallığı yöneten önemli kralların listesini içermektedir. Buna ek olarak krallığın Arami krallıkları ve Assurlar ile ilişkisini de içermektedir. Daha  sonraki  4.Bölümde Guzana şehri hakkında bilgiler verilmektedir. Bu bölüm, şehrin planı ve bölgede keşfedilen  en önemli askeri ve sivil yapılarını kapsayan, krallığının en önemli mimari yönlerinin incelemesine ayrılmıştır.5.Bölüme gelince, bu bölüm ,Guzana'da ortaya çıkarılmış tüm yontma eserlerini ve bu sanat eserlerini yontmak için kullanılan yöntemleri içermektedir. 6.bölum ise Guzana Kralığı ve çevresindaki krallıklar arasında karşılaştırma hakında bilgiler içermektedir . 7.Bölümde elde edilen en önemli sonuçları ışığında değerlendirmeler yer almaktadır.

Abstract:
After the death of ashyrian's king, Taghlat Blaser ,some aramic tribals had the potential to build alot of independent kingdoms in different places in Balad Al -Sham and Al Raffidyn. one of these kingdoms was the kingdom of Bit- Bahiyani in Balad al- Sham which Guzana was its capital.
	This research  is about Bit-bahiyani in the first millennium Bc,it arised within the administrative borders of the province of Hasakah on the west bank of Al khaboor river near the Syrian-Turkish border which is three kilometers away from Ras Al Ain.The importance of this research comes from the role  Guzana kingdom played ,one of the most important and powerful kingdoms, which was under the aramic rule which continued from the end of  the  second millenium Bc to the end of ninth century Bc.moreover, the site was rich with the  works and findingds discovered by the archeological excavation However,this kingdom had not received many studies where most of them  are addressed by the researchers who studied the aramic language or the history of aramics consequently , the importance of this research comes from studying  Guzana  kingdom archeologically and civilizationally. The research is divided into five sections .The first part  gives the boundaries and geography of Guzana kingdom and is known as the main lines of the geography of this kingdom. the second part present  information about the archeological excavation in this kingdom, concerning the third part it contains information about the history of Guzana kingdom;in addition,it mentions the name of the most important kings  who ruled  this kingdom Actually,  this part includes a historical and cultural study of this kingdom as well as its relationship  with the  Aramic and Ashyrian kingdoms. as for the forth part ,information is given about the city of Guzana.This part offers a descriptive  study of the city's plan and the most important architectural aspects of the kingdom(like the most important civil and military buildings in the reigon).Respecting THe fifth part it includes all the works of sculpture discovered in the  kingdom of Guzana and the methods used for carving  this works of art, in addition to many other pieces. finally,  the seventh part   provides  with information about the most important results reached.