Yoğun bakımda dahili ve cerrahi hastaların skorlama sistemleri açısından değerlendirilmesi /
Yazar: MEHMET ARDA BALCAN
Danışman: PROF. DR. İLKİN ÇANKAYALI
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Yoğun Bakım Bilim Dalı Anestezi Yoğun Bakım Kliniğine yatışta hesaplanan APACHE II prognostik skorlama sistemi ile hastalık ciddiyetinin ve mortaliteyi ön görmedeki değerlendirmenin dahili ve cerrahi hastalarda değerlendirilerek her iki hasta grubunda karşılaştırmak, yatış sırasında ve sonrasında hesaplanan tekrarlayan ölçümlerle hesaplanacak olan SOFA skoru ile dahili ve cerrahi hasta grupları arasında organ yetmezlikleri ile morbiditeyi karşılaştırmaktır. İkincil amacımız; SOFA skoru ile dahili ve cerrahi hastalardaki sepsis varlığının araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Mart 2022 – Mart 2023 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Kliniğine yatışı yapılan 515 hastanın demografik verileri, yatış tanıları, yatış süresi, yatış için hangi birimden kabul edildiği ve çıkış şekli kaydedildi. Enfeksiyon odağı, vazopressör/inotrop tedavisi ile sepsis varlığı kaydedildi. Yatışta ve yatışını izleyen 28 gün içinde haftada bir kere olmak üzere SOFA skoru ve SOFA skorunun hesaplanmasında kullanılan parametreler, yatış APACHE-II skoru kaydedildi. Tanımlayıcı istatistiklerin dağılım özellikleri Kolmogorov Smirnov ile belirlendi. Verilerin analizinde Ki-Kare, Kruskall Wallis, Mann-Whitney U testi kullanıldı. P<0,05 değerleri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastaların median yaşı 65, erkek cinsiyet oranı %58,4, kadın cinsiyet oranı %41,6 ve yoğun bakım mortalitesi %52,6 idi. En çok yatış kabul edilen birim %56,5 ile acil servisti. Dahili hastaların yaşları, APACHE-II skoru, yatış SOFA skoru ve mortalite oranı cerrahi hasta grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Dahili hasta grubunda mortalite oranı %62,5 iken cerrahi hasta grubunda %43,1 hesaplandı. 28 günlük mortalite dahili hasta grubunda % 56,5, cerrahi hasta grubunda % 36,5 olarak hesaplandı. Dahili hastalarda sepsis varlığı oranı daha yüksekti. Yoğun bakımda sepsis tanısı koyulan hastaların yaşı, APACHE-II skoru, yatışta SOFA değeri ve mortalitesi daha yüksek bulundu. Sepsis tanısı alan hastaların mortalitesi %70,5 görüldü.
Sonuç: Yoğun bakımımızdaki dahili hastaların yatış SOFA ve APACHE-II skorları daha yüksek bulunmuş, sepsis gelişimi ve mortalite oranlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Yoğun bakıma yatışta APACHE II ve SOFA skorlama sistemlerinin, yatış sonrası izlemde de SOFA skorlama sisteminin periyodik olarak düzenli ve dikkatli bir şekilde değerlendirilmesinin önemli olduğu kanısına varılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Yoğun bakım, APACHE-II, SOFA, Sepsis

Abstract:
Aim: Our study aimed to evaluate the APACHE II prognostic scoring system, calculated at admission to the Intensive Care Unit (ICU) of the Department of Anesthesiology and Reanimation at Ege University Medical School, for assessing disease severity and predicting mortality. We compared these assessments between medical and surgical patients, and examined morbidity and organ failure using the SOFA score calculated through repeated measures during and after admission. A secondary objective was to investigate the presence of sepsis in medical and surgical patients using the SOFA score.
Materials and Methods: Between March 2022 and March 2023, demographic data, admission diagnoses, length of stay, admitting department, and mode of discharge were recorded for 515 patients admitted to the ICU. The presence of infection, vasopressor/inotropic treatment, and sepsis were also noted. SOFA scores and the parameters used for calculating them, along with APACHE-II scores, were recorded SOFA at admission and weekly for the following 28 days. Descriptive statistics were analyzed using the Kolmogorov-Smirnov distribution test. Chi-Square, Kruskal-Wallis, and Mann-Whitney U tests were utilized for data analysis. A P-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: The median age of the patients was 65, with a male gender ratio of 58.4% and female gender ratio of 41.6%. ICU mortality was 52.6%. The most common admitting department was the emergency department at 56.5%. Medical patients had significantly higher ages, APACHE-II scores, admission SOFA scores, and mortality rates compared to surgical patients. The mortality rate in medical patients was 62.5%, while it was 43.1% in surgical patients. The 28-day mortality was calculated as 56.5% in medical patient group and 36.5% in the surgical patient group. The presence of sepsis was also higher among medical patients. Patients diagnosed with sepsis in the ICU had higher ages, APACHE-II scores, admission SOFA values, and mortality rates. The mortality rate among patients with a sepsis diagnosis was 70.5%.
Conclusion: The admission SOFA and APACHE-II scores were found to be higher in medical patients in our ICU, indicating higher rates of sepsis development and mortality. It is concluded that careful and regular evaluation of the APACHE II and SOFA scoring systems at admission, and the SOFA scoring system during follow-up, is crucial.
Keywords: Intensive care, APACHE-II, SOFA, Sepsis