Basel II kapsamında kurumsal risk yönetimi: Türkiye'de bankacılık sektöründe bir uygulama
Corporate risk management within Basel II: An application in the banking sector in Turkey
Yazar: SELAHATTİN KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASIM ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankacılık sistemi = Banking system ; Bankalar = Banks ; Basel II = Basel II ; Basel kriterleri = Basel criteria ; Kurumsal risk yönetimi = Enterprise risk management ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Risk = Risk ; Risk yönetimi = Risk management ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; İç denetim sistemi = Internal control system ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Ulusal ya da uluslararası mali başarısızlıkların, kurumsal yolsuzlukların, şirket iflaslarının ve krizlerin yaşanmasının altında olgulara ve olaylara karşı kurumsal bir biçimde yaklaşılmadığı fikri yatmaktadır. Ayrıca ülkelerin ekonomik ve sosyal yapılarını zedeleyen felaketlerin yaşanmasının arka planında ciddi bir kurumsal yönetim eksikliği, bir risk yönetim zafiyeti olduğu da görülmektedir. Son yıllardaki büyük çaplı mali skandallar, büyük sermayeli şirketlerin iflas etmesi, etkileri hem reel sektörde hem de finansal sektörde derin izler bırakan finansal krizlerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu skandallardan ve krizlerden doğrudan etkilenen bankacılık sektöründe risk yönetimine olan eğilim artmış ve küreselleşen finansal piyasaların getirmiş olduğu uluslararası ve çeşitlenmiş risklerin de üstesinden gelebilmek için kurum olarak bir bütünlük içerisinde risk yönetimi gereği ortaya çıkmıştır. Son yıllarda bankacılık sektöründeki karlılığın düşmesi ile birlikte bankaların riskleri kaçınılması gereken bir olgu olarak görmemesi; bankaların kendi özgün yapılarına uygun olarak yani risk iştahlarını fazla abartmadan belirlenen riskleri almaları ve yönetmeleri zorunlu hale gelmiştir. Bunun üzerine Türkiye'deki bankaların da ?Kurumsal Risk Yönetimi?nin (KRY) neresinde oldukları, bunu ne kadar kendi kurum bünyelerine katabildikleri bankaların rekabet etmeleri, değişen süreçlere daha çabuk adapte olmaları ve her şeyden öte varlıklarının devam ettirmeleri açısından önem arz etmektedir.Bu çalışmada, Basel II kapsamında öne çıkan risk yönetimi konusuna paralel olarak Türkiye'deki bankaların KRY ve risk yönetim uygulamalarının hangi düzeyde olduğu ile KRY ve risk yönetimine etki eden faktörlerin tespiti amaçlanmaktadır. Bankaların, KRY yetersizlikleri mikro düzeyde bankacılık sektörünü etkilerken makro düzeyde ülke ekonomisini etkileyeceğinden, Türkiye'deki bankların KRY ve risk yönetimindeki durum tespitlerinin yapılmasının ve gerekli önerilerin çıkarılmasının önemli olduğu düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Basel II, İç Kontrol, Kurumsal Yönetim, Risk Yönetimi, Kurumsal Risk Yönetimi

Abstract:
It is believed that the concepts and facts behind the national and/or international financial failures, corporate malpractices, firm bankruptcies and crises are not handled in an efficient, institutional manner. Besides, there is a serious deficiency in both enterprise management and risk management at the background of disasters that distort the economical and social structures of nations. The effects of large-scale financial scandals and mega-capital firm bankruptcies experienced in recent years led to financial crises that had a deep impact in both real and financial sectors. In the banking sector, which was directly affected by these scandals and crises, the tendency towards risk management practices increased and enterprise risk management (ERM) emerged as a necessity to be able to handle the international and diversified risks caused by globalized financial markets. In recent years, the decrease of earnings in the banking sector has forced the banks to not consider risk as a concept to be avoided but to take and manage the appropriate ones that conform to their own structures without exaggerating the risk appetite. Thus, to be able to compete, adapt faster to the changing processes and to pursue their operations above all, it is important for the banks in Turkey to understand what their ERM implementation level is and how much they can incorporate ERM into their internal structures.In this study, parallel to the risk management subject that rises out in the context of Basel II, it is also aimed to determine the level of ERM and risk management practices of banks in Turkey and the factors that affect risk management. Because the ERM insufficiency of banks will influence the country?s economy at the macro level, while it influences the banking sector at the micro level, determining the ERM and risk management levels of banks in Turkey and presenting suggestions within this context is important.Keywords : Basel II, Internal Control, Enterprise Management, Risk Management, Enterprise Risk Management