Sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
The relationship between classroom teachers' organizational support perceptions and organizational citizenship behaviors
Yazar: MAHMUT REMZİ SOYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ AKGÜN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel destek = Organizational support ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. 2020-2021 eğitim öğretim yılında Bolu il merkezinde bulunan resmi ilkokullar ile bu okullarda görev yapan sınıf öğretmenleri araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Derinbay (2011) tarafından geliştirilen "Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği", Polat (2007)'ın doktora tezinde Türkçe'ye ve eğitim kurumlarına uyarlamış olduğu "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler bir bilgisayar yazılımı kullanılarak analiz edilmiş olup anlamlılık düzeyi 0.05 olarak ele alınmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma analizleri, Kruskal Wallis Testi, Mann Whitney U Testi, Spearman Brown Korelasyon Katsayısı hesaplaması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının çok yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin yaşlarına, mesleki kıdemlerine ve okuldaki çalışma sürelerine göre öğretimsel destek, yönetsel destek ve adalet boyutları ile birlikte Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği'nin genelinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Sınıf öğretmenlerinin yaşlarına, mesleki kıdemlerine ve okuldaki çalışma süresine göre yardımlaşma, sivil erdem boyutları ile birlikte Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği'nin genelinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
This research aimed to determine the relationship between classroom teachers' organizational support perceptions and their organizational citizenship behaviors. The population of the research was composed of the state primary schools in Bolu city center and the classroom teachers working in these schools in the 2020-2021 academic year. Correlational survey model was used in the research. Demographic Information Form, "Perceived Organizational Support Scale" developed by Derinbay (2011) and "Organizational Citizenship Behavior Scale" which was adapted to Turkish and educational institutions by Polat (2007) in his doctoral thesis were used as data collection tools in the research. The data were analyzed using computer software and the significance level was accepted as 0.05. Frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation analyses were used in data analysis along with Kruskal Wallis Test, Mann Whitney U Test and Spearman Brown Correlation Coefficient. Based on the research results; it was concluded that classroom teachers had high levels of organizational support perceptions and organizational citizenship behaviors. A significant difference was found in the whole Perceived Organizational Support Scale and instructional support, administrative support and justice dimensions in regards to age, professional seniority and working time of the classroom teachers in their respective schools. Also, a significant difference was found in the Organizational Citizenship Behavior Scale in general, along with the dimensions of altruism and civic virtue, based on age, professional seniority and working time of the classroom teachers at their respective schools. A positive and moderately significant relationship was found between classroom teachers' organizational support perceptions and their organizational citizenship behaviors.