Kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve astım yorgunluk ölçeğinin kronik obstrüktif akciğer hastalığında geçerlik ve güvenirlik çalışması
The validity and reliability study of chronic obstructive pulmonary disease and asthma fatigue scale in the patients with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: FADİME YEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEHER ERGÜNEY
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Astım = Asthma ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, 2010 yılında Revicki tarafından geliştirilen Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Astım Yorgunluk Ölçeği'ni Türkçe'ye uyarlamak ve kronik obstrüktif akciğer hastalığında geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla yapılmıştır. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Astım Yorgunluk Ölçeği (KAYÖ) kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve astımda görülen yorgunluğu belirleyen spesifik bir ölçektir.Araştırma Erzurum Nihat Kitapçı Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahi Merkezi'ne başvuran ve serviste yatan kronik obstrüktif akciğer hastalığı teşhisi konulmuş 120 hasta ile metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Anket Formu, St. George's Solunum Anketi, Yorgunluk için Görsel Benzerlik Skalası, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Astım Yorgunluk Ölçeği ve Solunum Fonksiyon Testleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde Cronbach Alfa katsayısı, Örneklem Yeterliği analizi, Barlett's Test of Sphericity analizi, Scree Plot grafiği, Kolmogorov-Smirnov testi, Faktör analizi, Korelasyon analizi, t testi kullanılmıştır.Ölçek puanlarının dağılımlarının normal ve Cronbach Alfa Katsayısının 0.96 olduğu bulunmuştur. Madde Toplam Puan Korelasyonu analizinde testin her bir maddesinin testin tümü ile tutarlı olduğu ( r>0.20, p<0.01) tespit edilmiştir. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Astım Yorgunluk Ölçeğinin faktör analizi sonrası tek faktörlü yapısının olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin ranjının 33 olduğu bulunmuştur. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Astım Yorgunluk Ölçeği ile St George's Solunum Anketi ve alt boyutları, Yorgunluk için Görsel Benzerlik Skalası ve alt boyutları arasında doğru yönde korelasyon, solunum fonksiyon testleri ölçümleri arasında ters yönde korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin ön-test ile son-test ölçüm sonuçları arasındaki korelasyonun (r=0.725, p<0.001) güçlü olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Astım Yorgunluk Ölçeğinin kronik obstrüktif akciğer hastalığında geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: KOAH, Yorgunluk, KOAH ve Astım Yorgunluk Ölçeği, Geçerlik ve Güvenirlik, Hemşirelik

Abstract:
This research was carried out with the aim of adjusting Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Fatigue Scale (CAFS) developed by Revicki in 2010 into Turkish, and to test the reliability and validity in COPD. Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Fatigue Scale is a specific one determining fatigue seen chronic obstructive pulmonary disease and asthma.The study was carried on methodologically 120 patients having chronic obstructive pulmonary disease and applying to the Centre of Chest Surgery and Nihat Kitapçı Erzurum Chest Diseases Hospital and hospitalized in services. Questionnaire, St. George?s Respiratory Questionnaire, Visual Similarity Scale for Fatigue, Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Fatigue Scale and pulmonary function tests were used in the collection of the data. Cronbach Alpha Co-efficiency, Sampling Proficiency Analysis and Sphericity analysis of Barlett?s Test, Scree Plot Graphics, Komolgorov-Smirnov Test, Factor Analysis, Correlation Analysis and t test were used in the analysis of the data.It was found out that the distributions of the scale scores were normal, and that cronbach co-efficiency in reliability analysis was found 0.96. In the analysis of substance total score, it was found out that each item of the test was in accordance with total test (r>0.20, p<0.01). The single factorial structure of the scale was detected with factor analysis. The range of the scale was found 33. It was also detected that there was correlation between Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Fatigue Scale, St George`s Respiratory Questionnaire and its subdimensions, Visual Similarity Scale for Fatigue and its subdimensions in true way and there was correlation reversely between pulmonary function tests measurements. It was found out that the correlation between pre-test of the scale and post-tests measurement results was strong (r=0.725, p<0.001).In conclusion, ıt was determined that Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Fatigue Scale was a valid and reliable measurement tool in the patients with chronic obstructive pulmonary disease.Key words: COPD, Fatigue, COPD and Asthma Fatigue Scale, Validity and Reliability, Nursing