Son devir müfessirlerinden Endonezyalı Abdülmâlik Kerim Emrullah'ın tefsir görüşleri
Tafsir opinion of Indonesian Abdulmalik Karim Amrullah, a last era
Yazar: ZULFİKRİ ZULKARNAİNİ
Danışman: PROF. DR. REMZİ KAYA
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Emrullah, Abdülmalik Kerim = Emrullah, Abdülmalik Kerim ; Endonezya = Indonesia ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Müfessirler = Commentators ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Peygamberden asrımıza kadar Kur'ân-ı Kerim üzerinde tefsir yazan hayli
müellif bulunmaktadır. Bunlar arasında dönemi ya da sonrasında keşfedilip takip
edilenler olduğu gibi gün yüzüne çıkamayanlarda vardır. Gerek yazıldığı dönem
gerekse sonrasında içinde telif edildiği halkın dahi itibarına nail olmuş tefsirlerden biri
de Abdulmâlik Kerim Emrullah'ın yazdığı eserdir. Sadeliği, ilmi açıdan kısa ve özlü
bilgi vermesi, müellifinin tebliğ öne çıkması gibi saiklerin eserin tanınıp
benimsenmesinde etkili olduğunu söylemek mümkündür. Bu doktora tezi olarak
hazırlanan iş bu çalışma dönemi ve sonrasında ilgiyle takip edilmesine rağmen
yazıldığı coğrafya dışında şöhret bulmamış Abdulmâlik Kerim Emrullah'ın telif ettiği
Tefsîru'l-Ezher adlı eserini konu edinecektir. Abulmâlik Kerim Emrullah'in Tefsîru'lEzher adlı eseri hakkında olacaktır. Müellif Güneydoğu Asya'da ve özellikle
Endonezya'da çok etkili olan bir çağdaş dönem müfessiridir. Bu araştırma üç ana
bölüme ayrılmıştır. İlk bölüm Endonezyanın İslamı kabul etme süreci çerçevesinde
bölgede telif edilen tefsirler; müfessirlerinin yaşam hikayeleri, diğer eserleri, siyasi,
edebi, sosyo-kültürel bazı çağdaş sorunlar hakkındaki görüşleri temelinde mümkün
olduğunca ortaya konulmaya gayreti ediklecektir. Bu sayede elde edilecek bulgulardan
hareketle böledeki tefsir faaliyetinin gelişim süreci ve bu süreçte şekillenen
karakteristik özellikler bölümün ana temasını teşkil edecektir. Daha sonra ikinci
bölümde Tefsîru'l-Ezher'in profili, müfessirin Ulumül Kur'ân hakkındaki görüşleri,
tarihi tefsir yapma yöntemi ve tefsir dirayetinin yöntemi anlatılmaktadır. Üçüncü
bölüm, çağdaş tefsir paradigmasındaki değişimi / kaymayı, ilişkiyi, Tefsîru'l-Ezher ile
Tefsîru'l-Menâr arasındaki etkiyi, günümüzde özellikle Endonezya'da çağdaş
tefsirlerin geliştirilmesi için el-Ezher'in tefsirinin katkısı ve eleştirileri zaman dahil
çeşitli açılardan analizi tartışılmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Endonezya, Tefsîru'l-Ezher, Çağdaş, el-Menâr

Abstract:
There are quite a few authors who wrote a commentary on the Quran from the
Prophet Muhammad to our century. Among these, there are those reflected in every
period and those that could not come up. One of the commentaries adopted by science
and the public in terms of preference is the work written by Abul Malik Karim. Its
simplicity, scientific brief, and concise information, and the author's prominence in
notification and representation helped the work be recognized. The research we will do
in this study will be about the work named Tafsir Al-Azhar by Abul Malik Karim
Amrullah (Hamka). The author is a modern period commentator who has been very
influential in Southeast Asia, especially in Indonesia. This research is divided into three
main sections. The first part describes the process of Indonesian adoption of Islam, the
development of commentaries in Indonesia, the interpreters' life stories, some of the
works of the interpreters, and their views on some contemporary issues such as politics,
literature, and socio-cultural. Later, in the second chapter, Tafsir-i Azhar's profile, the
views of the commentator about the Quran, the method of making historical exegesis,
and the method of tafsir are explained. The third section discusses the change/shift in
the contemporary paradigm of exegesis, the relationship, the effect between Tafsir AlAzhar and Tafsir El-Menar, the contribution and criticism Al-Azhar's interpretation for
the development of contemporary commentaries in Indonesia, especially in time, and its
analysis from various angles.

Key Words: Indonesia, Tafsir Al-Azhar, Contemporary, Al-Manar