İnsan eritrosit folat düzeylerinin saptanması ve toksikolojik ve klinik öneminin değerlendirilmesi
Determination of human erythrocyte folate levels and evaluation of its clinical and toxicological significance
Yazar: TERKEN BAYDAR
Danışman: PROF.DR. GÖNÜL ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Eritrositler = Erythrocytes ; Folat = Folate ; Folik asit = Folic acid

Özet:
ÖZET Folat (pteroilglutamik asit) tüm hücrelerin normal gelişimi ve proliferasyonu için esansiyel olan bir vitamindir. Folat, temel olarak kimyasal yapısı pteridin halkası, p-aminobenzoik asit ve glutamik asitten oluşmuş konjuge bir pteridindir. Biyolojik sıvılarda özellikle 5-metil-tetrahidrofolat ve tetrahidrofolat düzeylerinin saptanması klinikteki bazı patolojik vakaların uygun tanı ve tedavisinde ve ayrıca bazı ksenobiyotiklerin toksisite mekanizmalarının anlaşılmasında ve türler arasındaki toksisite farkının değerlendirilmesinde önemli bir biyogöstergedir. Bu çalışmada herşeyden önce folat düzeylerinin saptanmasında duyarlı bir radyoassay yönteminin laboratuvar koşullarımızda uygulanması sağlanmıştır. Daha sonra yöntem eritrosit fraksiyonlarına uygulanmıştır. Yöntemin geçerliliği belirlenmiştir. Duyarlılık limiti 0.25-10 ng/ml olarak tespit edilmiştir. Yöntemin geri elde etme yüzdesi 97.6 ± 6.59 olarak saptanmıştır. Güniçi varyasyon katsayısı % 22.63 olarak bulunmuştur. Nitröz okside aralıklı olarak uzun süre maruziyetin folat düzeylerine toplamsal negatif bir etkisinin olması nedeniyle bu çalışmada yöntem, ameliyathane personelinden sağlanan kan örneklerine nitröz oksidin eritrosit folat düzeylerine etkisinin olup olmadığını saptamak için uygulanmıştır. Ameliyathane personelinde (n=26) 59.44 ± 18.18 ng/ml olan ortalama eritrosit folat düzeyi, ortalama eritrosit folat düzeyi 325.39 ± 235.47 ng/ml olan kontrol grubuna (n=16) kıyasla anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.05). Sigara içmenin, yaşın ve cinsiyetin eritrosit folat düzeyleri üzerine etkileri çalışılmış ve hem kontrol grubunda hem de ameliyathane personelinde anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Anahtar Kelimeler: folat, eritrositlerde folat düzeyleri, radyoassay, ameliyathane personeli IV

Abstract:
ABSTRACT Folate (pteroylglutamic acid) is an essential vitamin for normal development and proliferation of all type of cells. Basically, its chemical structure is a conjugated pteridine which is composed of a pteridine ring, p- aminobenzoic acid and glutamic acid. Determination of 5-methyl- tetrahydrofolate and tetrahydrofolate in biological fluids is an important biomarker for the proper diagnosis and treatment of some pathological cases in the clinic, and also in understanding the mechanism of toxicity of some xenobiotics and evaluation of the differences of their toxicity among different species. In the present study, first of all application of a sensitive radioassay was carried out to determine the folate levels in the conditions of our laboratory. Then the method was applied to the erythrocyte fraction. Validation of the method was detected. Its detection limit was 0.25-10 ng/ml. Recovery percentage was 97.6 ± 6.59. Variation coefficient for the within run was found to be 22.63 %. Since exposure to nitrous oxide for a long time has a negative cumulative effect on folate levels, in this study, the method was applied to the blood samples obtained from the operation room personnel to find out whether there is any effect of nitrous oxide on the erythrocyte folate levels. Mean erythrocyte folate levels of the operation room personnel (n=26) were found 59.44±18.18 ng/ml which was significantly lower than that of the control group (n=16) whose mean erythrocyte folate level was 325.39 ± 235.47 ng/ml (p< 0.05). Effects of cigarette smoking, age, and sex on erythrocyte folate levels were studied and no significant difference was found both in control group and operation room personnel (p>0.05). Key words: folate, folate levels of erythrocyte, radioassay, operation room personnel