Tapu ve kadastro web servisleri örneğinde, servis yönelimli analiz ve tasarım metodolojisi geliştirilmesi
Developing a service oriented analysis and design methodology in the example of cadastral web services
Yazar: HASAN TAHSİN BOSTANCI
Danışman: DOÇ. DR. ÇETİN CÖMERT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Kadastro = Cadaster ; Performans = Performance ; Performans analizi = Performance analysis ; Web servisleri = Web services

Özet:
Türkiye'de konumsal veri ile iş yapan bütün kesimler arasındaki işbirliğine temel teşkil edecek olan Konumsal Veri Altyapılarının (KVA) henüz mevcut olmayışı, büyük bir sorun oluşturmaktadır. Ulusal düzeydeki Konumsal Veri Altyapısının (UKVA) kurulması, UKVA da yer olacak bütün kurum ve tarafların, UKVA'nın gerektirdiği işleyişe yönelik bir dönüşüme tabi tutulmasını gerektirir. Bu, kurumsal ve teknolojik boyutları olan bir dönüşümdür. Türkiye'de henüz bu tarz bir dönüşümü başlatmış bir kurum yoktur. UKVA için temel veri sağlayıcı konumunda olan kurumlardan birinin bu dönüşümü gerçekleştirmesi diğer kurumlar açısından model teşkil edecektir. Bunun için en uygun kurum Tapu ve Kadastro(TK) dur. Bu tez çalışmasında TK kurumunun teknolojik dönüşümünün bir boyutu ele alınmıştır. Bu boyut, TK veri sunumu hizmetlerinin, UKVA için öngörülen teknolojik altyapı olan Servis Yönelimli Mimari(SYM)'nin gerektirdiği yapıya dönüştürülmesidir. Bunun için, bir Servis Yönelimli Analiz ve Tasarım (SYAT) yapılarak, TK'nın kurum içi ve kurum dışı kullanıcılar için sunacağı Web Servislerinin belirlenmesi gerekir. Bu amaçla bu çalışmada SYAT alanında geniş bir literatür araştırması yapılmıştır. Ancak, bu araştırma sonucunda, SYAT alanında kabul görmüş bir yaklaşım yada uygulanabilir bir metodoloji bulunmadığı görülmüştür. Özellikle, servislerin genellik düzeyinin belirlenmesi konusunda, çok sayıda kaynağa rağmen, somut bir öneri yoktur. Bu, bu tez çalışması kapsamında çözülmeye çalışılan en temel sorun olmuş ve tezde bir SYAT metodolojisi önerilmiştir. Önerilen metodoloji Nesne Yönelimli Analiz ve Tasarım (NYAT) ilkelerini esas almıştır. Tezin diğer önemli katkısı, genelde TK işlemlerinin Web servisleri ile gerçekleştirilebilirliğini ve özelde de servis genelliğinin performans analizlerini gerçekleştirmiş olmasıdır. Simulasyon modeline dayalı olarak gerçekleştirilen bu analiz sonucunda, ?genel? servisler yerine ?özel? servisler kullanılması durumunda, önemli performans düşüşlerine neden olacağı ve bu nedenle servis genelliğinin performans açısından uygun düzeye çekilmesi gerektiği ve ayrıca TK hizmetlerinin ?dağıtık? yapıda gerçekleştirilmesinin önemli kazançlar doğuracağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The lack of local and National level Spatial Data Infrastructures (SDI) in Turkey is a major issue concerning the nationwide interoperability. Building a National level SDI (NSDI) is a formidable task. It will require a transformation of involved institutions for the required functioning of NSDI. The required is a technological and institutional transformation. This work is on a dimension of the technological transformation of Land Title and Cadastre (LTC), one of the main data suppliers in envisioned Turkish NSDI. This is the dimension of transforming the LTC data services to a structure required by Service Oriented Architecture (SOA), a technological infrastructure alternative for NSDI. This task requires a Services Oriented Analysis and Design (SOAD) to determine the Web Services that would be served by LTC for both internal and external use. An extensive literature search was first performed to carry out a SOAD for the task. The literature search, however, has shown that there was neither a SOAD methodology nor an applicable approach in place. The major problem in SOAD is to determine the granularity of services. Despite the countless resources on the subject, there was no concrete proposal for the solution. This has been the main problem to be dealt with in this thesis. Following an extensive requirements analysis for the LTC services in Turkey, a SOAD methodology has been proposed. The methodology is largely based on Object Oriented Analysis and Design (OOAD) Methodologies. The proposed methodology is a major contribution in the area. The other main contribution of this thesis is the performance analysis of Web services in the context of both the feasibility of cadastral services and the granularity of the services. The performance analysis which was carried out by simulation models has shown that ?fine-grained? services cause performance losses with respect to ?coarse-grained? services and therefore services should be designed in proper granularity level. The performance analysis has also shown performance gains in the case of ?distributed? LTC service provision with respect to the current ?central? provision.