1982 Anayasası'nda milletvekilliği statüsünün kazanılması ve sona ermesi
Acquisitionand termination of member of parliament status in the 1982 Constitution
Yazar: GÖKHAN DÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR METİN ÖZDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa = Constitution ; Kanunlar = Laws ; Milletvekili = Deputy ; Seçimler = Elections ; Siyasi temsil = Political representation ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Temsil = Representation ; Temsil yetkisi = Representative authority ; Yüksek Seçim Kurulu = Supreme Election Committee

Özet:
Türk Anayasaları'na ilk defa, 1921 Anayasası'yla giren milli egemenlik ilkesi, 1982 Anayasası'nda 6. maddeyle varlığını sürdürmüştür. Çünkü, Anayasası'nın 6. maddesindeegemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu belirtilmiştir. Bu ilkenin sonucu olarak, Anayasası'nın 80. maddesinde, milletin temsili hususu düzenlenmiştir. Söz konusu maddeyle, milletvekillerinin, seçildikleri bölgeyi veya kendilerini seçenleri değil, bütün Milleti temsil edecekleri belirtilmiştir. Millet, egemenliği, ancak temsilcileri aracılığıyla kullanabilir.
Yukarıdaki hususlara göre, Anayasası'nın 76. ve Seçim Kanunu'nun 11. maddelerinde sayılan milletvekili seçilme yeterliliği, yine Seçim Kanunu'nun 12, 20, ve 21. maddelerinde geçen adaylığa ilişkin hususlar ile Anayasası'nın 84. maddesi, TBMM İçtüğüzü'nün 135. maddesinde sayılan milletvekilliğini sona erdiren haller, çalışmanın ana konularını oluşturmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde, günümüz siyasî temsil anlayışının ortaya konması için, temsil ve temsilî demokrasi kavramlarını incelenmiştir.
İkinci bölümünde, Anayasa'nın 76. ve Seçim Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında, seçilme yeterliliği, Seçim Kanunu'nun 12, 20, ve 21. maddeleri kapsamında ise, adaylığa ilişkin hususlar açıklanmıştır. Ayrıca, milletvekili statüsünün kazanılma anı, niteliği, yeni seçilen Meclis'in yetkilerini kullanmaya başlaması, parlamenter muafiyetler, yasama bağdaşmazlığı ve milletvekillerinin özlük hakları ele alınmıştır.
Son bölümde ise, milletvekilliği statüsünün sona erme halleri, kendiliğinden sona erme, YSK kararlarına göre sona erme, Anayasa'nın 84. maddesi kapsamında milletvekilliğinin düşmesi ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararlarının yargısal denetimi başlıkları altında incelenmiştir.
Çalışmada yöntemsel olarak, hem yerli, hem yabancı literatür taraması yapılmış, Anayasa, İçtüzük ve Seçim Kanunu gibi temel mevzuat incelenmiş, ayrıca, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve YSK'nın konuya ilişkin kararları değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, seçilme yeterliliği, adaylık ve parlamenter muafiyetler konularıyla sınırlı olarak, yabancı ülkeler ile Türkiye'deki durum arasında karşılaştırma yapılmıştır.

Abstract:
The principle ofnational sovereignty that entered for the first timeintothe TurkishConstitution with 1921 Constitution has continued its existencewithArticle 6 ofthe 1982 Constitution. Becauseit is stated in Article 6 that sovereignty belongs to the nation without any restriction or condition. As a result of this principle, representation of the nation is regulated in Article 80 of the 1982 Constitution. According to this article, Member of Parliament represent, not just the selected area or who elect them, but the whole nation. Nation can only be used its sovereignty through the representatives.
According to the points discussed above, eligibility to become a member of parliament which is counted in the Article 76 of the 1982 Constitution and in the article 11 of the Member of Parliaments Election Law, the matters related to the concept of MP candidates which are discussed in the article 20 and 21 of the Member of Parliaments Election Law again and in the article 84 of the 1982 Constitution, cases that terminate statue of Member of Parliaments which is counted in the article 135 of the rules of Procedure of Grand National Assembly of Turkey make the main subject of the study.
In the first chapter of the study, the concepts of representation and representative democracy have been examined in order to reveal the understanding of present political representation.
In the secondchapter, eligibilityfor election is described within the scope of Article 76 of the Constitution and Article 11 ofthe Election Law and relevant issues with thenomination within the scope of Articles 12, 20, and 21 were described. Also, the acquisition time and quality of the statue of Member of Parliaments, to begin usingthe powers ofthe newly electedParliament, parliamentary exemptions, parliamentary incompatibilities and personal rights of Member of Parliaments were discussed in the study. 
In the last chapter, termination conditions of Parliamentstatus were examinedunder the headingsself-termination, endingaccording tothe Supreme Election Boarddecision, loss of membershipunder the Constitution's Article 84, and judicial reviewof thedecision fortermination of the membership.
Methodologically, both domestic and foreign literatüre review had done, fundamental legal regulations like the Constitution, the Procedural Laws and the Election Law have been examined and also the decisions of the Constitutional Court, Supreme Court, Council of State and The Supreme Election Board regarding to the subject have been evaluated. In addition to these, the comprasions have been made between Turkey and foreign countries limited by the subjects of eligibility to become a member of parliament, candicacy and parliamentary immunity.