Umut odaklı motivasyonel görüşmenin, hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin depresyon, anksiyete, stres ve umut düzeyine etkisi
The effect of hope-focused motivational interview on depression, anxiety, stress, and hope levels of individuals receiving hemodialysis treatment
Yazar: ŞERİFE BİLGE DURAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY KESER
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Depresyon = Depression ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikososyal bakım = Psychosocial care ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Stres = Stress ; Umut = Hope

Özet:
Amaç: Umut odaklı motivasyonel görüşmenin hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin depresyon, anksiyete, stres ve umut düzeyine etkisini saptamaktır. 
Yöntem: Bu çalışma ön test, son test ve izlem deseninde tasarlamış, tek kör randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır.  Araştırmanın evrenini Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde tedavi gören 70 birey, örneklemini ise katma dışlama kriterlerine uyan 23 müdahale, 23 kontrol olmak üzere 46 birey oluşturmuştur. Çalışmanın klinik kayıt numarası NCT04927923'tür. Araştırmanın verileri, sosyodemografik veri formu, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS 21), Sürekli Umut Ölçeği (SUÖ) kullanılarak, Ağustos 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında elde edilmiştir. Müdahale grubuna sekiz hafta boyunca, haftada bir gün, 45- 60 dakika süren umut odaklı motivasyonel görüşme yapılmıştır. Uygulamanın tamamlanmasını takip eden birinci ayın sonunda izlem değerlendirilmesi yapılmıştır. Kontrol grubuna rutin tedavisinin dışında herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır.  Araştırma sonucunda, 22 müdahale ve 22 kontrol olmak üzere 44 bireyin verileri analiz edilmiştir. Analiz, SPSS 23.0 programında, Mann-Whitney U testi, T testi, MANOVA ve Ki-Kare testleri kullanılarak yapılmıştır. Analizlerde farklılıkların belirlenmesi için %95 anlamlılık düzeyi (ya da α=0.05 hata payı) kullanılmıştır. 
Bulgular: Umut Odaklı Motivasyonel Görüşme sonrası müdahale grubundaki bireylerin depresyon, anksiyete ve stres puan ortalamalarında azalma olduğu, umut puan ortalamasında artış olduğu ve bu değişimlerin kontrol grubundaki bireylere göre anlamlı bir farklılık oluşturduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Umut odaklı motivasyonel görüşmenin hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini azaltmada ve umut düzeylerini arttırmada etkili bir müdahale olduğu belirlenmiştir. Kronik hastalıkların psikososyal bakımında, umut odaklı motivasyonel görüşmeye yer verilmesi, farklı hasta gruplarında uygulanılarak yararlılığının değerlendirilmesi, kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The study is to determine the effect of hope-focused motivational interviewing on the depression, anxiety, stress, and hope levels of individuals with hemodialysis treatment.
Method:  This study is a single-blind randomized controlled trial designed in a pre-test, post-test, and follow-up design. The population of the study consisted of 70 individuals who were treated in the Akdeniz University Hospital Hemodialysis Unit, and the sample consisted of 46 individuals, who met the added exclusion criteria. The clinical registration number of the study is NCT04927923. The study data were obtained between August 2021 and February 2022 using the Socio-demographic Data Form, the Depression-Anxiety-Stress Scale, and the Dispositional Hope Scale. A hope focused motivational interview was conducted with the intervention group for eight weeks, once a week, lasting 45-60 minutes. The control group received no intervention other than routine treatment. As a result of the research, the data of 44 individuals, 22 of which were interventions and 22 of which were controls, were analyzed. The analysis was performed using the Mann-Whitney U test, T-test, MANOVA and Chi-Square tests in the SPSS 23.0 program. 95% confidence interval (or α=0.05 margin of error) was used to determine the differences in the analyses. 
Results: It was determined that the depression, anxiety, and stress mean scores of the individuals in the intervention group after Hope-Focused Motivational Interview decreased, there was an increase in the mean hope score, and these changes created a significant difference compared to the individuals in the control group (p<0.05).
Conclusion: Hope focused motivational interview is an effective intervention in reducing depression, anxiety and stress levels and increasing hope levels of individuals with hemodialysis treatment. It is recommended to include hope focused motivational interview in the psychosocial care of chronic diseases, to evaluate its usefulness by applying it to different patient groups, and to expand its use.