Çok amaçlı karar problemlerinde duyarlılık analizi ve bulanık mantık ilişkisi: de novo programlama uygulaması
The relationship between sensitivity analysis and fuzzy logic in multiple objective decision problems: de novo programming application
Yazar: NURULLAH UMARUSMAN
Danışman: DOÇ.DR. KAAN YARALIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Hedef programlama = Goal programming ; Çok amaçlı karar verme = Multiobjective decision making

Özet:
De Novo Programlama verilen bir sistemin optimizasyonu yerine, bir optimalsistemin tasarımını gerçeklestirmektedir. Bu tasarım süreci, bütçe kısıtına baglıolarak gerçeklestirilmektedir. De Novo tasarımı ile yeniden düzenlenen kısıtmiktarları tam kapasite ile kullanılarak amaç fonksiyonlarının basarım seviyeleriniarttırmaktadır.Klasik optimizasyon problemleri kesin veriler kullanılarak modellenirken, bulanıkmantık yaklasımıyla parametreler bir aralık içerisinde tanımlanmaktadır. Busekilde yapılan bir modelleme ile daha esnek sonuçlar elde edilmektedir. De Novomodeli bulanık ortamda incelenirken, model parametreleri bulanık sayılardanolusmaktadır. Bulandırma islemi, bütçe kısıt, birim fiyatlar, amaç fonksiyonukatsayıları ve teknolojik katsayıları içermektedir.Bu çalısmada De Novo Programlama modeli farklı bir bakıs açısından ele alınarak,tarafımızdan yeni bir model önerilmistir. Bu modelde iki önemli özellik gözeçarpmaktadır. Bunlar:1. Birim Fiyat Kısıtlı ÇADP modeli olusturularak amaç fonksiyonukatsayıları, sag taraf sabitleri ve birim fiyatların degisim aralıklarıduyarlılık analizi kullanılarak elde edilmistir.2. Bu degisim aralıkları, tarafımızdan önerilen modele eklenmistir. Modeldehammadde miktarları bulanık olusturulması ile bütçe sınırlandırılmıstır.Anahtar Kelimler: 1) Çok Amaçlı Karar Verme, 2) Çok Amaçlı DogrusalProgramlama, 3) Hedef Programlama, 4) Uzlasık Programlama, 5) De NovoProgramlama, 6) Bulanık Küme Teorisi, 7) Bulanık De Novo Programlama

Abstract:
De Novo Programming is used for developing a design of an optimal systeminstead of optimizing a given system. This design is built considering the budgetconstraint. The amounts of the constraints that are arranged by De Novodesigns are used with a full capacity. By doing this higher achievement levels ofthe objective functions can be reached.As the classical optimization problems are modelled with crisp data, with thefuzzy logic approach the parameters are designed in an interval. By thismodelling approach more flexible results can be obtained. When the De Novomodel is handled in a fuzzy environment the model paramaters are composed offuzzy numbers. Fuzzification is applied on all of the parameters and the budgetconstraint. This approach provides more flexible results than the classical DeNovo Programming.In this study, De Novo Programming model is handled with a differentperspective and a new model is proposed. There are two distinguishingproperties of this model standing out. They are:1. By developing a MOLP model with a unit price restriction, thecoefficients of the objedtive functions, right hand side contraints and therange of the intervals of the unit prices are obtained with the sensitivityanalysis.2. These intervals are added to our proposed model and the budget islimited by using fuzzy number while the amounts of the raw materialsare determined.Keywords: 1) Multiple Objective Decision Making, 2) Multiple Objective LinearProgramming, 3) Compromise Programming, 4) Goal Programming, 5) De NovoProgramming, 6) Fuzzy Set Theory, 7) Fuzzy De Novo Programming