Örgütsel bağlılık ve iş tatmininin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi: Ankara ilindeki beş yıldızlı konaklama işletmelerinde bir uygulama
Investigation on the effectiveness of organizational labority and job satisfaction on intentional government: A research in five star accommodation operations in Ankara
Yazar: NURAN VARIŞLI
Danışman: PROF. DR. ORHAN İŞCAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ankara = Ankara ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Oteller = Hotels ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmada, örgütsel bağlılık ve iş tatmininin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örgütsel bağlılık, çalışanların bağlı olduğu işletmeye karşı hissetmiş oldukları bağın gücü olarak ifade edilmektedir. Çalışanların örgütsel bağlılığı, örgütsel performansı da olumlu yönde etkilemekte ve çalışanların işe geç gelme, işten ayrılma ve devamsızlık gibi pek çok istenmeyen davranışları da azaltmaktadır. Örgütsel bağlılığı yüksek çalışanlar, işletmelere karşı sadakatli olmakta ve işletmenin başarı elde edebilmesi açısından ortaya koyduğu çabayı da ifade etmektedir. İşletmeye karşı bağlılık hisseden çalışanlar, işletmenin değerlerine ve amaçlarını yerine getirmek için büyük çaba sarf etmektedir. Örgütsel bağlılığın sağlanabilmesi ve çalışanların işten ayrılma niyetlerini azaltabilmek için iş tatmininin sağlanması gerekmektedir. İşinden tatmin olan çalışanlar işletmeye daha fazla bağlılık hissetmekte ve bu da işletme performansını ve verimliliğini olumlu yönde etkilemektedir.

Çalışmanın amacı kapsamında birinci bölümde örgütsel bağlılık kavramı üzerinde detaylı bir şekilde durulmuş, ikinci bölümde çalışanların yaptıkları işi sevebilmelerinin en önemli ölçütlerinden biri olan iş tatmini kavramı üzerinde durulmuş, üçüncü bölümde ise örgütsel bağlılığı ve iş tatmini sağlanamamış çalışanlarda en fazla görülen işten ayrılma niyeti ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise, tezin amacını gerçekleştirmek üzere bir alan araştırması yapılmıştır. Araştırma bulguları tanımlayıcı özelliklere ilişkin bulgular ve araştırma hipotezlerine ilişkin bulgular olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik hazırlanmış olan bu çalışmada, çalışanların örgütsel bağlılıklarının ve iş tatmin düzeylerinin işten ayrılma niyeti üzerinde ne derecede etkili olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Bununla beraber örgütsel bağlılığın ve iş tatmininin çalışanların işten ayrılma niyetleri üzerinde oluşturduğu etkiyi incelenmek için araştırmada üç tane ölçme aracı kullanılmıştır. Tezimizde araştırmaya katılan konaklama işletmeleri çalışanlarının örgütsel bağlılık düzeylerinin ölçülmesine yönelik olarak, "Örgütsel Bağlılık Ölçeği, İş Tatmini Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği" kullanılmıştır.

Çalışma için yapılan demografik analizler sonucunda; anket katılımcılarının büyük çoğunluğunun erkek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu çalışma için yapılan regresyon analizleri sonucunda; devamlılık bağlılığının dışsal iş tatminini ve işten ayrılma niyetini etkilediği tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Örgütsel Bağlılık, İş Tatmini, Psikolojik Sözleşme, İşten Ayrılma Niyeti, Psikolojik Güçlendirme

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of organizational commitment and job satisfaction on intention to quit. Organizational commitment is expressed as the strength of the ties that employees feel against the business they are affiliated with. Organizational commitment of employees positively affects organizational performance and decreases many undesirable behaviors such as late arrival, dismissal and absenteeism of employees. Employees who have high organizational commitment are loyal to the enterprises and also express the efforts of the enterprise in terms of achieving success. Employees who feel a commitment to the enterprise make great efforts to fulfill the values and objectives of the enterprise. Job satisfaction should be ensured in order to achieve organizational commitment and to reduce the intention to leave of employees. Employees who are satisfied with their job feel more loyal to the business, which positively affects their performance and efficiency.

In the first part of the study, the concept of organizational commitment was elaborated in detail. In the second part, the concept of job satisfaction, which is one of the most important criteria of the employees, was considered. In the fourth part of the study, a field research was carried out to realize the purpose of the thesis. Research findings are divided into two as findings related to descriptive characteristics and findings related to research hypotheses.

In this study, which is prepared to determine the relationship between organizational commitment, job satisfaction and intention to leave, it has been tried to determine to what extent employees' organizational commitment and job satisfaction levels are effective on their intention to quit. However, in order to examine the effect of organizational commitment and job satisfaction on employees' intention to leave, three measurement instruments were used in the study. Organizational Commitment Scale, Job Satisfaction Scale and Intention to Leave Work Scale were used in order to measure the organizational commitment levels of the employees of the accommodation enterprises who participated in the study.

As a result of the demographic analysis; The majority of the survey participants were male. As a result of regression analysis conducted for this study; It was determined that the commitment of continuity affects the external job satisfaction and intention to leave.

Key Words: Organizational Commitment, Job Satisfaction, Psychological Contract, Intention to Leave Job, Psychological Empowerment