Çocukluk çağında ilk idrar yolu enfeksiyonunda idrar bulguları ve idrar kültür sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of urine test findings and urine culture results in first urinary tract infection of childhood
Yazar: NURSEL ATAY ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ARİFE USLU GÖKCEOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
GİRİŞ: İdrar yolu enfeksiyonu (İYE), çocukluk yaş grubunda üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra en sık görülen enfeksiyonlardır. Bu çalışmanın amacı;  idrar akım sitometri sonuçları ile  idrar kültür sonuçlarının değerlendirilmesi, idrar kültür sonuçlarında üreyen mikroorganizmaların özelliği ve antibiyogramda antibiyotik duyarlılıklarının değerlendirilmesi ve hastalarda saptanan üriner sistem patolojilerinin değerlendirilmesidir.
MATERYAL-METOD: SBÜ Ankara Sağlık ve Uygulama Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları gündüz ve acil polikliniklerine Ocak 2015–Aralık 2017 tarihleri arasında başvuran, ilk kez idrar yolu enfeksiyonu tanısı alan, 0-18 yaş arası 504 hasta alındı. Hastaların demografik bilgileri, şikayetleri, laboratuar ve görüntüleme sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. İdrar örnekleri idrar akım sitometri yöntemi ile çalışıldı.
BULGULAR: Hastaların 383'ü kız (%76), 121'i erkekti (%24). Ortalama yaş 58.9±55.3 aydı. Hastaların %31'i(n=156) 0-1 yaş arasında ve %49.4'ü (n=249) 4 yaş üzeriydi. İYE sıklığı 0-1 yaş arası erkeklerde kızlardan daha fazla (%55.1/%44.9), diğer yaş gruplarında kızlarda erkeklere göre daha fazlaydı. En sık başvuru şikayeti %34.1 oranında ateşti. Piyüri pozitifliğinin duyarlılığı %76, özgüllüğü %23 saptandı. Bakteri  pozitifliğinin duyarlılığı %57, özgüllüğü %48'di. İdrar mikroskobisinde piyüri median değeri idrar kültüründe üreme olanlarda olmayanlara göre anlamlı yüksekti (sırasıyla idrarda lökosit sayısı 44/mm³ ve 14/mm³, p=0.001). İdrar akım sitometri sonucunda 3+ bakteri varlığı ile anlamlı düzeyde idrar kültür üremesi arasında anlamlı ilişki saptandı(p=0.001). İdrar bulgularına göre ampirik İYE tedavisi başlanan 143(%28.4) hastada kültür üremesi saptanmadı. En sık görülen İYE etkenleri sırasıyla; Escherichia coli (E. coli) (%85.3), Klebsiella pneumoniae (K. pneumoniae) (%6.3), Proteus (%2.4), Enterokok (%2.2), Psödomonas (%1.3) idi. Piyüri, lökosit esteraz ve nitrit pozitifliği E.coli üremesi olan hastalarda diğer etkenlere göre daha fazla saptandı, ancak diğer etkenlerin sayısı az olduğu için istatistiksel olarak karşılaştırma yapılamadı.  
 E.coli üremesi olan hastaların antibiyogramında sefiksim direnci %31(n=94) , seftriakson direnci %27.2(n=69, sefuroksim direnci %12.2 (n=28), sefotaksim direnci %1.4 (n=3) saptandı. Klebsiella spp üreyen hastalarda sefiksim direnci %47.8(n=11), seftriakson direnci %39.1(n=9) idi. Nitrit pozitifliği en sık idrar kültüründe E.coli üremesi olan idrar örneğinde saptandı (%47.4). Hastaların %78.6'sında (n=396) üriner sistem patolojisi  saptanmadı. Toplam 24 hastada hidronefroz, 10 hastada nefrolityazis, 3 hastada üreteropelvik darlık, 1 hastada üreterovezikal darlık, 1 hastada renal agenezi, 1 hastada renal kistik hastalık, 2 hastada Nutcracker fenomeni saptandı.

SONUÇ:  Ateş, İYE 'da en sık görülen semptom olarak saptandı. Bir yaş altında erkek çocuklarda İYE sıklığı kızlara göre daha yüksektir.  İdrar akım sitometri sonuçlarında bakteri 3+'liği anlamlıdır. Hastaların %28.4'ünde üreme saptanmayışı tanı aşamasında idrar akım sitometrisinde piyüri düzeyi 10/mm³ ten fazla olsa da idrar kültüründe üreme olmayabileceğini göstermektedir ve idrar kültür sonucunun değerlendirilmesi önemini korumaktadır. İYE 'nunda en sık etken E. Coli'dir. Seftriakson direnci artmakla birlikte halen ampirik tedavide bir seçenek olduğu görüldü. Sefotaksim'in düşük direnç oranlarıyla seftriaksona güçlü bir alternatif olduğu ve hastanede yatan hastalarda tercih edilebileceği düşünüldü.  Oral tedavide E.coli'nin sefiksim direnci artışı olması nedeni ile sefuroksim aksetil bir alternatif olarak değerlendirilebilir. İlk İYE geçiren tüm çocuklara mutlaka üriner sistem USG'si çekilmesi de üriner sistem patolojisini saptamada önemlidir ve yapılmalıdır.

Abstract:
BACKGROUND: Urinary tract infections are the most common infections after upper respiratory tract infections in childhood.
AIM: The objective of this study is evaluation of urine culture results with urine flow cytometry, characteristic of microorganisms in urine culture, antibiotic sensitivity in antibiogram and urinary system pathologies detected in patients.
MATERIALS AND METHODS: In this study 504 patients between age of 0-18, diagnosed urinary tract infection for the first time, appointed University of Ministry of Health Ankara Training and Research Hospital's outpatient and emergency clinics between January 2015 and December 2017. Patient's demographic information, complaints, laboratory and imaging results were retrospectively evaluated. Urine tests were performed by urine flow cytometry. 
RESULTS: In our study, 383 of the patients were female (76%) and 121 were male (24%). The mean age was 58.9 ±55.3 months. Totally  31% (n=156) of the patients were between age of 0-1 and, 49.4 %  (n=249) were older than 4 years-old. The frequency of UTI was higher in males than in females in the 0-1 age group (55.1% / 44.9%), compared to other age groups. The most common complaint was fever with frequency of 34.1%. Sensitivity and specifity of pyuria were 76% and  23% respectively.  Sensitivity and specifity of bacteriuria were  57% and 48% respectively.  In urine microscopy, the median value of pyuria was significantly higher in the positive urine culture results than in the negative urine culture results (respectively, urine leukocyte counts 44/mm³ and 14/mm³, p=0.001). There was significant correlation between  bacteria positivity with 3(+) and positive urine culture results (p=0.001).  In 143 (28.4%) patients who were treated with empirical UTI treatment according to urine flow cytometry findings, negative urine culture results were detected. The most common UTI pathogens were Escherichia Coli (E. coli) (85.3%), Klebsiella pneumoniae (K. pneumoniae) (6.3%), Proteus (2.4%), Enterococci (2.2%) and Pseudomonas (1.3%), respectively. There was higher frequency of positivity in pyuria, leukocyte esterase and nitrite tests in urine samples with E.coli isolytes .  We could not compare with the other microorganisms because of the low number of these microorganisms. 
           The resistance rates to cefixime, ceftriaxone, cefuroxime and cefotaxime in E.coli isolytes were 31%, 27.2 % , 12.2%, 1.4% respectively. The resistance rates to cefixime and ceftriaxone in Klebsiella isolytes were 47.8% and 52.9% respectively. The most frequent nitrit positivity results were  at the urine samples with E. Coli  isolytes (%47.4, p=0.000). No urinary tract pathology was found in 78.6% (n=396) of the patients. Totally 24 patients had hydronephrosis, 10 patients had nephrolithiasis, 3 patients had ureteropelvic stenosis, 1 patient had ureterovesical stricture, 1 patient had renal agenesis, 1 patient had renal cystic disease and 2 patients had Nutcracker phenomenon.  
CONCLUSION: Fever is the most frequent symptom in urinary tract infection. UTI is more frequent in males than females below 1 years old.  The negative result for pyuria does not exclude UTI. Bacteria positivity at 3(+) is significant for positive urine culture. There was negative urine culture results with %28.4 ratio and  this indicated us that although pyuria above the level of  10/mm³ there was no positive urine culture test and importance of urine culture result still had gone. E. Coli is the most frequent microorganism causing UTI. Resistance to ceftriaxone is increasing , but still ceftriaxone is the first choice in empirical treatment of urinary tract infection. Cefotaxim is the good alternative choice for the patients hospitalised.  Because of the increase in cefixim resistance, cefuroxim axetil is the alternative to cefixime. Urinary tract ultrasonography is important and  should be done to all children with UTI.