Telekomünikasyon sektöründe perakendecilik ve mağaza performans ölçümü üzerine bir araştırma
Retailing in telecommunication sector and a research on store performance measurement
Yazar: İSMAİL BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN AYYILDIZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Firma performansı = Firm performance ; Mağazalar = Stores ; Perakendecilik = Retailing ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Telekomünikasyon = Telecommunication ; Telekomünikasyon sektörü = Telecommunication sector ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Telekomünikasyon teknolojilerinde yaşanan gelişmeler günümüzün vazgeçilmez iletişim araçlarını ortaya çıkarmıştır. Sabit telefonun icadından yaklaşık 100 yıl sonra ortaya çıkan mobil iletişim ve internet bütün dünyada hızla yaygınlık kazanmıştır. Ülkemiz telekomünikasyon hizmetleri pazarında sahip oldukları yetkilendirmeler, gelir ve kullanıcı payları dikkate alındığında ana işletmeler Türk Telekom, Turkcell ve Vodafone'dır. Pazar payları ve gelirlerini artırmak isteyen söz konusu işletmeler arasında kıyasıya bir rekabet yaşanmaktadır. Rekabetin önemli bir boyutu işletmelerin en yüksek satış payına sahip dağıtım kanalı olan perakende kanallarının başarılarıyla ilgilidir. İşletmelerin perakende mağaza örgütleri yoluyla gösterdikleri tüm çabaların etkinliğini ve verimliliğini değerlendirebilmesi mağazalarının performanslarını ölçebilmeleriyle mümkün olur. İşletmelerin perakende mağazalarının performanslarını ölçerek, sonuçlarını değerlendirmesi mağazaların işletmenin amaçlarına olan katkısını denetlemede ve genel anlamda perakende kanallarının sürdürülebilirliği bakımından önemlidir.

Bu çalışmada, ilk olarak sektör uzmanlarının perakende mağaza performans kriterleri ölçüm setinin belirlenmesi sürecinde Delphi tekniği kullanılarak uzlaşıya varmaları sağlanmıştır. İkinci aşamada, uzlaşı sağlanan performans kriterlerinin AHP yöntemi kullanılarak önem dereceleri belirlenmiştir. Son aşamada çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan GRİ ilişki analiziyle önem dereceleri belirlenmiş kriterler kullanılarak mağazaların performans düzeyleri belirlenmiştir. Bir telekomünikasyon işletmesinin bölge satış müdürlüğüne bağlı 68 mağazanın Gri ilişki derecelerine göre sıralaması yapılarak performans ölçüm süreci tamamlanmıştır. Bu çalışmayla telekomünikasyon işletmeleri yöneticilerinin çok sayıda mağazadan ve satış bölgesinden oluşan perakende kanal yapılarının performanslarını ölçebilecekleri bir yaklaşım geliştirilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Telekomünikasyon Sektörü, Dağıtım Kanalları,Perakendecilik, Perakende Mağaza Performansı, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, AHP, Delphi Tekniği, GRİ Analiz

Abstract:
Developments in telecommunication technologies reveal today's indispensable means of communication. Mobile communication and the internet, which emerged about 100 years after the fixed phone, have gained widespread popularity all over the world. Considering the authorities they have in the telecommunication services market in our country and their revenue and user shares, Turk Telekom, Turkcell and Vodafone are the main companies in the sector. There is a fierce competition among businesses seeking to increase their incomes and market shares. An important aspect of competition is related to the success of retail channels, which are the distribution channels with the highest sales share of companies. It is possible for companies to assess the efficiency and efficiency of all the efforts they demonstrate through retail store organizations by measuring their performances. Measuring the performance of businesses' retail stores and evaluating their results is crucial for the sustainability of retail channels in general and for controlling the contribution of stores to their business objectives.

In this study, first of all, negotiation was made using Delphi technique in the process of determining the retail store performance criteria of the sector experts. In the second stage, the importance criteria of the compromised performance criteria were determined using the AHP method. At the last stage, the performance levels of retail stores were determined by using GRI correlation analysis, which is one of the multi criteria decision making methods. The performance measurement process was completed by ranking the achievement level of 68 retail stores of a telecommunication company regional sales department according to the GRI relationship grades. This work has led to an approach in which telecommunications operators can measure the performance of retail channel structures composed of a large number of stores and sales territories.




Keywords: Telecommunication Sector, Distrubition Channels, Retailing, Retail Store Performance, Multi Criteria Decision Making Methods, AHP, Delphi Technique, Gray Analysis