Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde alt üriner sistem belirtilerinin değerlendirilmesi
To evaluate lower urinary tract symptoms in attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: TUĞBA TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KAYHAN BAHALI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Enürezis = Enuresis ; Ergen psikiyatrisi = Adolescent psychiatry ; Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Nokturnal enürezis = Nocturnal enuresis ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry ; Çocuklar = Children ; Ürinasyon = Urination ; Ürinasyon bozuklukları = Urination disorders ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan hastalarda alt üriner sistem (AÜS) belirtilerini değerlendirmek ve DEHB tedavisi alan ve almayan hasta grupları ile kontrol grubunu belirti özellikleri açısından karşılaştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM:  Çalışmaya 6-17 yaş aralığındaki çocuk ve ergenler alınmıştır. Tüm olgularda aile ile Okul Çağı Çocukları İçin Duygudurum Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi ile DEHB tiplerini ve diğer psikiyatrik eş tanıları saptamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Hasta ve kontrol gruplarında ebeveynler tarafından İşeme Bozuklukları Semptom Skoru (İBSS) Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve Turgay Yıkıcı Davranım Bozuklukları Ölçeği doldurulmuştur. 11 yaşından büyük bireylerin kendisi tarafından GGA ergen formu doldurulmuştur. 
BULGULAR: Olgu ve kontrol grupları sosyodemografik değişkenler açısından benzer bulunmuştur. DEHB grubunun %60.5' inde, kontrol grubunun %46.2' sinde AÜS belirtilerinden en az biri saptanmıştır. İBSS skoru DEHB grubunda kontrol grubuna göre, DEHB tedavisi almayanlarda alanlara göre daha yüksek bulunmuştur. GGA skorları DEHB grubunda kontrol grubuna göre, AÜS belirtileri eşlik eden DEHB' lilerde etmeyenlere göre yüksek saptanmıştır. DEHB grubunda AÜS belirtileri eşlik edenlerde psikiyatrik eş tanı oranı da AÜS belirtileri eşlik etmeyenlere göre daha yüksek saptanmıştır.
SONUÇ: Bu çalışma AÜS belirtilerinin DEHB olan çocuklarda, DEHB olmayan çocuklara kıyasla daha fazla görüldüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca DEHB tedavisinin AÜS belirtileri üzerine olumlu etkisi bulunduğu da gösterilmiştir. AÜS belirtilerinin varlığı psikiyatrik eş tanıları ve yaşanan güçlükleri arttırmaktadır. DEHB' li olgularda AÜS sorunlarının değerlendirilmesi ileri dönemde daha ağır ruhsal ve fiziksel sorunlar geliştirebilecek yüksek riskli çocukların erken dönemde tanınması, tedavinin zamanında yapılabilmesi açısından önemlidir.

Abstract:
AIM: The aim of this study is to evaluate lower urinary tract symptoms (LUTs) in Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) patients and to compare symptom characteristics of controls and ADHD patients with or without treatment.  
MATERIAL and METHODS: Children and adolescent were collected between 6-17 years old. In all cases, a semi-structured interview was conducted with the family to identify ADHD types and other psychiatric comorbidities with the Kiddle Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL). The parents filled in Dysfunctional Voiding and Incontinence Scoring System (DVAISS), The Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) and Turgay questionnarie. The cases who are greater than 11 years, filled SDQ adolescent scale.
RESULTS: The cases and controls were similar in terms of sociodemographic variables. At least one of LUTs was found in the ADHD group at 60.5% and in the control group at 46.2%. DVAISS score was higher in the ADHD group than in the control group and, also was higher in those who did not receive ADHD treatment than in those who had ADHD treatment. SDQ scores were higher in the ADHD group than in the control group and, also were higher in ADHD patients with LUTS than those without LUTs. In ADHD group, the rate of psychiatric co-morbidity was also higher in patients with LUTs than in those without LUTs.
CONCLUSION: This study suggests that LUTs are seen more frequently in ADHD children than non-ADHD children. It has also been shown that ADHD treatment has a positive effect on LUTs. The presence of LUTs increases the psychiatric co-morbidity and living difficulties. Assessment of LUT problems in ADHD cases is important in terms of early recognition of high-risk children who can develop more severe mental and physical problems in the future and timely treatment of ADHD.