İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda 1935-1960 yılları arasında sahnelenen bazı yerli çocuk oyunlarının didaktik yapısı: 6 oyun örneği
The didactic structure of the several children plays performed between 1935-1960 in Istanbul Municipal Theatre: 6 play samples
Yazar: DERYA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. DR.TÜLİN SAĞLAM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Tiyatrosu Oyun-Tiyatro-Drama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Çocuk tiyatrosu = Children's theatre ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları = İstanbul Metropolitan Municipality City Theatre

Özet:
Bu çalışma 4 ana bölümden oluşmaktadır. 1935-1960 yılları Türkiye'sinin Siyasal ve Ekonomik Yapısı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Bünyesinde Kurulan Çocuk Tiyatrosunun Kuruluş ve Gelişim Süreci, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Bünyesinde Açılan Çocuk Tiyatrosuna İdeoloji ve Didaktizm Bağlamında Sahnelenen Yerli Çocuk Oyunlarından Örneklerle Genel Bakış.Çalışmanın birinci bölümünde Cumhuriyetin kuruluş süreci ve tarihsel gelişimi aktarılmaya çalışılmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde ise Türkiye Cumhuriyeti'nin devletçilik politikasını benimsediğine değinilmiş, ekonomik yapının sosyal ve siyasal yapı ile bir bütünlük oluşturduğu, bu durumun da sanatsal etkinliklere etkisi bulgulanmaya çalışılmıştır.İdeal toplumu oluşturacak olan ideal bireylerin yetiştirilmesi için kültürel kalkınma yolunda en önemli kitle iletişim aracı olan tiyatronun kullanıldığı, bu noktada da çocuk tiyatrosunun önemli bir konumunun olduğu açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır.Üçüncü bölümde tezin incelenme konusunun ana başlığı olan didaktizm kavramının tanımı ile örnek olarak incelenen yerli çocuk oyunlarında bu kavramın kullanılma şekline değinilmiştir. Özellikle çocuklara yapılan tiyatronun neden bu yapıyı oyunlarda tercih ettiği, bu kavramı oyunların içinde hangi başlıklar altında (atasözleri, alegorik figür, anlatıcı vb) kullandığı saptanmaya çalışılmıştır. Kendi sistemine uygun bir ulus yaratma amacı özellikle yeni kurulmakta olan çocuk tiyatrosu algısının oluşturulma sürecinde karşımıza öğretici ve tarif edici bir üslubun bilinçli tercih edildiğini çıkartmaktadır.Son olarak ise; bu görüş ve incelemeler ışığında 1935-1960 yılları arasında İ.B.B.Şehir Tiyatroları'nda sahnelenmiş 6 yerli çocuk oyunu didaktik bir çözümlemeyle analiz edilmiş, her bir oyunun kendine ait tablosu yine belli başlıklar içinde oluşturulmuş ve yorumlanmıştır.

Abstract:
This paper contains four main sections. The political,social and economic structure of Turkey between 1935-1960 and the founding and development of the Children?s Theatre of Istanbul Municipal Theatre.The ideology of the Children?s Theatre which exists under the Istanbul Municipal Theatre and the investigation of the didactic structure of the local plays with examples.In the first section, the establishment of the republic and it?s historical development are described.In the second section we talked about the statism of the Republic of Turkey and the idea of a local economical system which aims to create a self sufficient country.The ideal use theatre as a cultural communication instrument and tried to show that children?s theatre is a very important part of it. We can see that Turkey has made the regulations first on economic, social and the political structures and after that it has tried to encourage the system with the artistic activities.In third section we will find the definition of the didactism and the way of using it in the children?s plays with examples. Especially the reasons for using didactism in children?s plays and the main ways of using it in the plays (proverbs, allegories, the storyteller etc.)Under these investigations and opinions in last section we can find the analysis of six plays which are put on stage between 1935-1960 in the Istanbul Municipal Theatre and their evaluation considering the didactical elements.