Lineer elektrik makinelerinde uç etkilerinin incelenmesi
Analysis of end effects in linear electrical machines
Yazar: İSMAİL KIYAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. FEVZİ KENTLİ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
ÖZET LİNEER ELEKTRİK MAKİNALARINDA UÇ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Lineer motorların kullanımı gelişen teknoloji ile birlikte gün geçtikçe artmaktadır. Lineer çalışma istenilen uygulamalarda, sistem performansının ve buna bağlı olarak da sistem veriminin yüksek olması Lineer Elektrik Makinası için tercih sebebi olmuştur. Lineer asenkron motorlarda yapılacak yapısal değişiklikler ile farklı hızlar ve farklı dikey kuvvetler elde edilebilir. Geliştirildikçe ve üretim maliyetleri azaldıkça, NASA' da kullanılmaya başlandığı gibi hem bütün dünyada, hem de ülkemiz endüstrisinde kendine yer edinecektir. Bu çalışma, çelik sekonderli lineer asenkron motorun sekonderindeki malzeme değişikliğinin ve sekonder boyutu değişikliğinin uç etkilerine ve motorun çalışma karakteristiklerine etkilerinin incelenmesi ile ilgilidir. Bu amaçla araştırmada kullanılan sekonder için iki farklı yapıda malzeme seçilmiş olup bu malzemeler motorun primeri ile aynı genişlikte ve farklı (sekonderi primerden daha geniş) genişlikte olmak üzere iki gruptur. Tüm sekonderlerin yüzeyleri 10 mm. aralıkla milimetrik blok şeklinde delinmiş ve bu deliklerin içine ölçü bobinleri yerleştirilerek ölçümler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, öncelikle lineer asenkron motorun nasıl elde edildiği ve sınıflandırılması, tasarımı, yapısı ve çalışma karakteristikleri, LAM performansının analiz metodları, kullanıldıkları yerler belirtilmiş ve uygulamada kullanılan elemanların teknik ve fiziki özellikleri incelenmiştir. Daha sonra boşta, yükte ve kısa devrede (s=l) uç bobinli ve uç bobinsiz olarak çalışma durumlarındaki ölçüm sonuçları verilmiştir. Daha sonra ölçüm sonuçları EXCEL programı kullanılarak grafiklere dönüştürülmüş ve grafikler yorumlanmıştır. Şubat, 2005 İsmail KIYAK V

Abstract:
ABSTRACT ANALYSIS OF END EFFECTS İN LINEAR ELECTRICAL MACHINES Using linear motors have been increasing together with developing technology day by day. in order to increase system performance and efficiency linear motors applications have been prefered. Different speeds and different vertical forces can be obtained from a linear motor by making some structural changes. This motor type has been used by the NASA. Linear motors will be used in most of applications in Turkish Industry when the producing costs are decreased and its structural characteristics are developed. This project concerns the end effects in linear motors with steel seconder when different materials and dimensions influence the seconder and thus the operation characteristic of the linear induction motor itself. For this aim, for seconder that used at study two different materials have been chosen. Öne of the seconders width is as same as primary core width and the other is different (wider than primary) so that there are two groups of seconder. in order to put measurement coils, holes made on the surface of the seconder with a distance of 10 mm. between the holes and measurement coils were placed in these holes and than required measurements have been realized. in this study, firstly the design principles, nıanufacturing, classification, structure and working characteristics of linear induction motor have been investigated. Secondly the graphics obtained from measurement have been drawn by using the EXCEL program. And then, the graphics were compared with end coils and wimout end coils. Finally, two type working characteristic results and graphics were interpreted. February, 2005İsmail KIYAK VI