2015-2021 yılları arasında kliniğimizde bilateral endometrioma nedenli cerrahi yapılan hastalarda progesteron reseptör aktivitesinin nüks ve klinik seyir açısından değerlendirilmesi
Evaluation of progesterone receptor activity in terms of recurrence and clinical progress in patients who was surgery due to bilateral endometrioma in our clinic between 2015-2021
Yazar: ÖZGÜR ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Nüks = Recurrence ; Progesteron = Progesterone ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Amaç: Endometriozis, endometrial stroma ve glandların diğer dokulara implantasyonu ile karakterizedir. Küresel olarak, üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 10'unun endometriozis hastası olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca tedaviye direnç ve tedavi sonrası nüks durumları hastalığın klinik yönetiminde zorluklara yol açmaktadır. Çalışmamızda endometriozisin reseptör düzeyindeki bileşenlerinin tedaviye direnç ve nüks ile bağlantısını araştırdık. 
Gereç ve Yöntem: Retrospektif kohort çalışmamız 2015-2021 yılları arasında, kliniğimizde bilateral endometrioma nedenli opere olan hastalar ile planlanmıştır. Araştırmaya 113 hasta (ortalama yaş 39, yaş aralığı 20-50) dahil edilmiştir. Demografik bilgilerin yanıda; preoperatif/postoperatif medikal tedavileri, direnç durumu (yeniden cerrahi öyküsü, poliklinik kontrolünde >2 cm yeni endometrioma saptanması), postoperatif poliklinik başvuru bilgileri edinilmiştir. Arşivlenmiş doku spesimenlerinde, progesteron reseptör düzeyine ilişkin ölçütler hesaplanmıştır. NCSS (Number Cruncher Statistical System) istatistik programı kullanılarak gerekli karşılaştırmalar yapılmış ve istatistiksel anlamlılıkları değerlendirilmiştir.
Bulgular: Olguların %23,1'inde yeniden cerrahi öyküsü, %26,6'sında nüks endometrioma saptanmıştır. Tedaviye direnç gösteren olguların PRB H, PR H Oranı, PRB IRS ve PR IRS oranı skorları tedaviye direnç göstermeyenlerden anlamlı seviyede düşük; postoperatif poliklinik başvurusu olmayan hastaların PRB H skorları, başvuranlardan anlamlı seviyede yüksek görülmüştür. Olguların poliklinik başvuru süreleri ile PRH oranı, PRIRS oranı skorları arasında pozitif yönlü ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Bilateral endometrioması olan hastalarda PRB'nin görece hakimiyetinin tedaviye dirençte ve hastaların poliklinik başvurularında etkili olabileceği sonucuna vardık. Çalışmamızda reseptör direnci postoperatif klinik seyirle birlikte incelemeye alındığından eşsiz olarak kabul edilebilir. Ayrıca bilateral endometrioması olan hastalarda reseptör düzeyinde incelemenin yapılıp, tedavi direnci ile karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. 
Anahtar Kelimeler: Endometriozis, Laparoskopi, Progesteron

Abstract:
Aim: Endometriosis is characterized by the implantation of endometrial stroma and glands into other tissues. Globally, it is estimated that around 10 percent of women of reproductive age suffer from endometriosis. However, resistance and recurrence cause difficulties. In our study, we investigated the association of endometriosis receptor-level components with treatment resistance and recurrence.
Materials and methods: Our retrospective cohort study was planned with patients who were operated for bilateral endometrioma in our clinic between 2015-2021. 113 patients (mean age 39, age range 20-50 years) were included in the study. In addition to demographic information; preoperative/postoperative medical treatments, resistance status (re-surgery history, detection of >2 cm new endometrioma in the outpatient clinic control), postoperative outpatient referral information were obtained. In archived tissue specimens, measures of progesterone receptor level were calculated. Necessary comparisons were made using the NCSS (Number Cruncher Statistical System) statistical program and their statistical significance was evaluated.
Results: Re-surgical history was found in 23.1% of the cases, and recurrent endometrioma was found in 26.6%. The PRB H, PR H Ratio, PRB IRS and PR IRS Ratio scores of the patients who were resistant to treatment were significantly lower than those who were not resistant to treatment; The PRB H scores of the patients who did not apply to the postoperative outpatient clinic were found to be significantly higher than those who applied. A positive correlation was found between the time of admission to the outpatient clinic and PRH Ratio and PRIRS Ratio scores.
Discussion: We concluded that the relative dominance of PRB in patients with bilateral endometriomas may be effective in treatment resistance and patients' admission to outpatient clinics. In our study, receptor resistance can be considered unique since it was evaluated together with the postoperative clinical course. In addition, it is the first study in which receptor level examination is performed in patients with bilateral endometrioma and compared with treatment resistance.
Keywords: Endometriosis, Laparoscopy, Progesterone