Hemşirelerin yenilikçi davranışlarının değerlendirilmesi- bir meta-analiz çalışması
Evaluation of nurses' innovative behaviors: a meta-analysis study
Yazar: SEZİN LİMON ŞENGÜN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL SÖNMEZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin yenilikçi davranışlarına ilişkin yapılmış araştırma sonuçlarını meta-analiz yöntemi ile değerlendirmek amacıyla yapıldı. Araştırmada sistematik derleme metodolojisi izlendi ve raporlandırılmasında sistematik derleme ve meta-analizler için kullanılan bir protokol olan PRISMA yazım rehberi önerilerinden yararlanıldı. "Yenilikçi davranış", "yenilikçi iş davranışı", "yenilik/ yenilikçilik", "hemşire" anahtar kelimeleri 15.05.2023-15.07.2023 tarihleri arasında YÖK Ulusal Tez Merkezi ve İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Veritabanı Erişim ve İstatistik Sistemi'nden ulaşılan belirlenmiş veri tabanlarında; veri tabanına uygun olarak Türkçe, İngilizce dillerinde boolean operatörleri kullanılarak tarandı. Dahil edilme kriterlerine uygun olan 12 çalışma (5802 hemşire) bu araştırmaya dahil edildi. Veriler, Comprehensive Meta-Analysis programı ile analiz edildi. Her bir çalışmanın etki büyüklüğünün anlamlılığı incelenerek 12 çalışmanın etki büyüklüklerinin tamamının istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. İncelenen 12 çalışmanın toplam etki büyüklüğü (d=3,770, %95 GA (3,57-3,97)) ortalamanın üzerinde bulundu. Araştırmada kullanılan çalışmaların heterojenlik durumu incelendiğinde; yayın yıllarına göre ölçüm yapılan olgular arasında farklılık bulundu. İncelenen 12 araştırma için yapılan meta-analizde, erkek ve kadın örneklem sayılarının farklı olmasının, hemşirelerin farklı eğitim düzeylerinde, farklı yaş gruplarında olmalarının etki büyüklüğünü anlamlı olarak etkilemediği saptandı. Hastane büyüklerine göre yapılan incelemede; hemşirelerin küçük ölçekli hastanelerde çalışmalarının yenilikçi davranışlarını pozitif yönde, orta ölçekli hastanelerde çalışmalarının yenilikçi davranışlarını negatif yönde etkilediği belirlendi. Hemşirelerin farklı çalışma yıllarına sahip olmaları etki büyüklüğünü pozitif olarak etkilediği görüldü. Bununla birlikte, 10 yıldan az ve 11-20 yıl arası çalışma yılına sahip hemşirelerin yenilikçi davranışlarına etkisi eşit düzeyde iken; 21 yıl ve üzeri çalışma yılı olan hemşirelerin yenilikçi davranışlarına etkisi daha yüksek belirlendi. Çalışmaların yapıldığı ülkelere göre, hemşirelerin yenilikçi davranışlarında farklılık belirlendi. En yüksek yenilikçi davranış düzeyi Avustralya'da çalışan hemşirelerde saptanırken en düşük yenilikçi davranış düzeyi Amerika Birleşik Devletleri'nde çalışan hemşirelerde belirlendi. Türkiye de ise hemşirelerin yenilikçi davranışları diğer ülkelere göre ortalamanın üzerinde bulundu. Sonuç olarak, elde edilen bulguların, hemşirelerin yenilikçi davranışlarının geliştirilmesine yönelik hemşire ve hastane yöneticilerinin ve konuyla ilgilenen araştırmacıların strateji belirlemelerinde yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the results of research on innovative behaviors of nurses by meta-analysis method. In the study, the systematic review methodology was followed and the PRISMA writing guide recommendations, a protocol used for systematic reviews and meta-analyses, were used in reporting. The keywords "innovative behavior", "innovative work behavior", "innovation/ innovativeness", "nurse" were searched using boolean operators in Turkish and English languages between 15.05.2023-15.07.2023 in designated databases accessed from YÖK National Thesis Center and Istanbul University- Cerrahpaşa Database Access and Statistics System in accordance with the database. Twelve studies (5802 nurses) that met the inclusion criteria were included in this study. The data were analyzed with the Comprehensive Meta-Analysis program. The significance of the effect size of each study was examined and it was determined that the effect sizes of all 12 studies were statistically significant. The total effect size of the 12 studies analyzed (d=3,770; 95% CI (3.57-3.97)) was found to be above the average. When the heterogeneity status of the studies used in the research was examined, a difference was found between the subjects measured according to the years of publication. In the meta-analysis conducted for the 12 studies, it was found that different numbers of male and female samples, different educational levels of nurses and different age groups did not significantly affect the effect size. In the analysis according to hospital size, it was determined that nurses' working in small-scale hospitals positively affected their innovative behaviors, while working in medium-scale hospitals negatively affected their innovative behaviors. It was seen that nurses' having different working years positively affected the effect size. However, while the effect of nurses with less than 10 years and 11-20 years of working years on innovative behaviors was at an equal level, the effect of nurses with 21 years or more of working years on innovative behaviors was higher. There were differences in the innovative behaviors of nurses according to the countries where the studies were conducted. The highest level of innovative behavior was found in nurses working in Australia, while the lowest level of innovative behavior was found in nurses working in the United States of America. In Turkey, the innovative behaviors of nurses were found to be above the average compared to other countries. As a result, it is thought that the findings obtained will help nurse and hospital managers and researchers interested in the subject to determine strategies for the development of innovative behaviors of nurses.