Sanayi işkolunda faaliyet gösteren bir iş yerinde çalışanlarda stres düzeyi ve etkileyen bazı faktörler
Stress levels of employees in an industrial workplace and some factors affecting them
Yazar: FUNDA ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ NACİ YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Endüstriyel işletmeler = Industrial organizations ; Meslek sağlığı = Occupational health ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; İş stresi = Job stress

Özet:
Günümüzde iş sağlığı ve güvenliği alanındaki çalışmalar sadece bedensel iyilik halini değil ruhsal ve psiko-sosyal iyilik halini de dikkate almakta, iş stresi ve strese bağlı rahatsızlıklardan daha fazla söz edilmektedir. Toplam 150 kişinin çalıştığı Ankara'daki bir fabrikada yürütülen bu kesitsel çalışmada katılım düzeyi %84,0'dür. Bazı sosyo-demografik değişkenler, çalışma hayatına ve stresörlere ilişkin veriler VOS-D ölçeğini içeren bir anket formu ile toplanmıştır. Çalışanların %96,8'i erkek, %84,9'u evlidir. Araştırmaya katılanların %64,3'ü doğrudan imalat işlerinde çalışmaktadır. Çalışanların %88,8'i iş yerindeki fiziksel çalışma şartlarından rahatsız olmaktadır. Çalışanların %43,6'sı iş yerindeki iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini yetersiz bulmaktadır. Stresörler, sosyal değişkenler ve psikolojik gerginlikler orta düzeyde stres yaratmaktadır. Çalışanların %75'i ilk sırada rol çatışmasından etkilenmektedir. Cinsiyet, yaş, alkol kullanma durumu, medeni durum, çalışma süresi, aylık ortalama gelir, çalışılan birim, yapılan iş/görev, amirlerle ilişkilerin durumu, iş arkadaşlarıyla ilişkilerin durumu, iş yerinde şiddete maruz kalma, iş kazası geçirme, İSG tedbirleriyle ilgili görüşler, çalışma şartlarıyla ilgili görüşler, iş stresinin değerlendirilmesi, bu iş yerinde çalışmaktan memnuniyet seviyesi ile ölçek skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur. Öğrenim durumu, sigara içme durumu, çalışma ortamını ergonomik bulma ve fiziksel çalışma şartlarından rahatsız olma algısı ile ölçek skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. İş yerindeki bütün çalışanlar için görev, yetki ve sorumluluklar net bir şekilde tanımlanmalı ve tüm çalışanların görev tanımlarını bilmeleri sağlanmalıdır. Çalışanlara kişiler arası ilişkiler, iletişim becerileri, stresle başa çıkma vb. konularda eğitimler verilmelidir.

Abstract:
At present, studies on occupational health and safety field take into consideration not only physical wellbeing, but also mental and psycho-social wellbeing and work stress and stress-related illnesses are discussed more. Participation level is 84,0% in this cross-sectional study carried out in a factory with 150 workers in Ankara. Some socio-demographic variables, the data related to working life and the stressors were collected through a questonnaire which includes the VOS-D scale. 96,8% of employees were male and 84,9% of employees are married. 64,3% of participants are working directly in manufacturing operations. 88.8% of the employees' become uncomfortable from physical working conditions at workplace. 43.6% of the employees' thinks that occupational health and safety measures in the workplace are in adequate. Stressors, social variables and psychological tension creates moderate level of stress. 75% of the employees are primarily affected by role conflict. Statistically significant relation was found between gender, age, alcohol use, marital status, working hours, the average monthly income, working unit, the job/task, relation status with supervisors, relation status with colleagues, exposure to violence in the workplace, having occupational accident, opinions related OHS measures, opinions about working conditions, evaluation of job stress, level of job satisfaction in this job and scale scores. Statistically significant relation was not found betweeen education level, smoking status, considering work environment as ergonomic, being uncomfortable from physical working conditions and scale scores. For all employees in the workplace, duties, powers and responsibilities should be clearly defined and that all employees should be aware of job descriptions. Training about interpersonal relationships, communication skills, coping with stress etc. should be given to employees.