Biyolojik ve sentetik açıdan önemli bazı bileşiklerin stille reaksiyonu ile siklotrimerizasyonu ve dimerizasyonu
Cyclotrimerization and dimerizaton of some synthetic and biologically important compounds by stille reaction
Yazar: MURAT GÜNEY
Danışman: PROF. DR. ARİF DAŞTAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
1,4-Benzodioksinin siklotrimerizasyonu başarıyla gerçekleştirildi ve 36- ? sistemine sahip yeni bir hetero aromatik molekül elde edildi. 1,4-Benzodioksinin dimerizasyonu ve oluşan ürünlerin Diels-Alder siklo katılma tepkimeleri incelendi.Siklopropanoid geminal bromo kalay bileşiğinin kenetlenme tepkimesi ile bir kafes molekül sentezlendi. Oluşan ürünün yapısı röntgen analiziyle doğrulandı.İndenon ve indenon ketalin trimerizasyon ve dimerizasyon çalışmaları sırasında ilginç düzenlenme ürünlerinin oluştuğu gözlendi.Yeni bir kafes molekülün sentezi amacıyla bishomo benzonorbornadienin brominasyonu incelendi. Molekülün brominasyon tepkimesinde beklenmedik düzenlenme ürünleri elde edildi. Moleküldeki çift bağın pramitleşme sebebiyle sadece endo bromonyum iyonunu oluşturabildiği bununda alkil kayması sonucu düzenlenmiş ürünler verdiği belirlendiYine furan iskeletine sahip dimerik moleküllerin sentezi gerçekleştirildi.Ayrıca,8-brom-4-fenil-9-trimetilkalay-2,4,6-triaza-trisiklo[5.2.1.02,6]dek-8-en-3,5-dion'nun CuTC ile reaksiyonundan sadece anti siklotrimerin sentezi gerçekleştirildi.DFT hesaplamalarına göre uygun bir host molekül olan hekza asit siklotrimer de başarılı bir şekilde sentezlendi.

Abstract:
The cyclotrimerization of 1,4-benzodioxine was succesfully achieved in this project. A new hetero aromatic compound with 36- ? system was synthesised. The dimerization of 1,4-benzodioxine and Diels-Alder cyclo-addition of dimeric compounds was also investigated.Coupling reaction of a cyclopropanoid geminal bromo-tin compound was resulted in the formation of a cage compound. The structure of this molecule was undoubtedly elucidated by X-ray diffraction.Studies on the cyclotrimerization and dimerization of indenone and indenone ethylene ketal were resulted in formation of unusual rearrangement products.Related to synthesis of a new cage compound by cyclotrimerisation of bishomobenzonorbornadiene, The bromination reaction of bishomo benzonorbornadiene was studied. Unusual results were also obtained from this study. The bromination of related alkene yielded regio- and stereospecifically formed dibromides arising from the alkyl shift where the bromine exclusively attacks to double bond from the endo-face of the molecule. DFT calculations on model compounds showed that the pyramidalization of the double bond and steric repulsion caused by the methylene protons are responsible for the stereo- and regioselective addition of bromine.The synthesis of dimeric molecules with furane skeletal was achieved by reaction of vinylic bromotin compound with CuTC.The reaction of 8-bromo-4-phenyl-9-trimethylstannanyl-2,4,6-triaza-tricyclo[5.2.1.02,6]dec-8-ene-3,5-dione with CuTC was also investigated and only anti cyclotrmer was obtained.Hexa acid cyclotrimer, which is a suitable host molecul according to DFT calculations, was succesfully synthesized.