Kolostomisi olan hastaların bilgi gereksinimini sağlamada iki farklı yöntemin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of two different methods in providing information needs of patients with colostomy
Yazar: ASLIHAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MERYEM YAVUZ VAN GİERSBERGEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi gereksinimleri = Information requirements ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hasta katılımı = Patient participation ; Hastalar = Patients ; Kolorektal cerrahi = Colorectal surgery ; Kolostomi = Colostomy

Özet:
Amaç: Bu çalışma, kolostomisi olan hastaların bilgi gereksinimini sağlamada iki farklı yöntemin etkisinin incelenmesi amacı ile yapıldı.
Gereç-Yöntem: Yarı-deneysel tipte olan bu çalışma, Ağustos 2019- Ekim 2019 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Servisi' nde yürütüldü. Araştrımanın örneklemini, stoma açılması için hastaneye yatışı yapılan, araştırmaya katılmayı kabul eden 60 (kontrol: 30, girişim: 30) hasta oluşturdu. Girişim grubundaki hastalara ''Bize Söyle Kartı'' kullanılarak eğitim gereksinimleri doğrultusunda bireyselleştirilmiş eğitim verildi. Araştırmanın yürütülebilmesi için gerekli etik izinler alındı. Veriler; yüz yüze görüşme yöntemi ile literatür doğrultusunda hazırlanan Birey Tanılama Formu, Bize Söyle Kartı ve Hasta Öğrenim Gereksinimleri Ölçeği (HÖGÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Shapiro Wilk testi, independent t test, paired t test, varyans analizi, t test, Wilcoxon, Mann Whitney U, Ki kare, Krusskal Wallis ve Fisher's Exact testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastaların; %58.3' ü kadın, %73.3' ü evli, %33.3' ü ortaokul-lise mezunu, %51.7' si çalışmaktadır. Çalışma grubunda yer alanların hastaneye yatış nedenlerinin %45' ini bağırsak perforasyonu- bağırsak tıkanıklığı oluşturmaktadır. Hastaların %68.3' ünün ise kronik hastalığı vardır. Hastaların, hasta öğrenim gereksinimleri puan ortalamasının eğitim öncesi; kontrol grubunun 195.24±21.56 puan, girişim grubundan 221.66±20.25 puan, eğitim sonrası puan ortalamasının da kontrol grubunun 202.82±20.86 puan, girişim grubundan 239.46±9.44 puan olarak daha düşük olduğu görüldü. Ayrıca; her iki grupta yer alan hastaların eğitim öncesinde ve sonrasında HÖGÖ toplam puanları arasında grup içi ve gruplar arası istatistiksel yönden önemli ölçüde fark bulundu (p<0.05). Hastalar için en önemli öğrenim gereksinimi alt boyutları; kontrol grubu için ilaçlar 34.46±5.09 puan (ort:4.3), yaşam kalitesi 33.36±3.89 puan (ort:4.2), tedavi ve komplikasyonlar 37,26±5.03 puan (ort:4.1), girişim grubu için ise yaşam aktiviteleri 43.50±2.09 puan (ort:4.8), tedavi ve komplikasyonlar 42.56±2.84 puan (ort:4.7), ilaçlar 37.03±3.90 puan (ort:4.6) ve yaşam kalitesine 35.70±5.01 puan (ort:4.5) ilişkindi. Eğitim sonrası öğrenim gereksinimlerinin karşılanmasında kontrol ve girişim grubu arasında; ilaçlar, yaşam aktiviteleri, topum ve izlem, hastalık durumlarına ilişkin duygular, tedavi ve komplikasyonlar, yaşam kalitesi alt boyutlarında istatistiksel yönden anlamlı bir fark tespit edildi (p<0.05).
Sonuç: Kolostomili hastaların ameliyat öncesi, sırası, sonrası ve taburculuk süreçlerinde öğrenme gereksinimlerinin yüksek olduğu saptandı. Bireyselleştirilmiş eğitim alan hastaların eğitimlerin sonunda ihtiyaçlarını karşılama düzeyinin daha yüksek olduğu belirlendi. Hastaların kendi bakımlarını sağlamada bireysel bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi ve bu yönde eğitim yapılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

 Anahtar Kelimeler: Kolostomi; kolorektal cerrahi; hasta eğitimi; hasta katılımı

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the effects of two different methods in providing information needs of patients with colostomy.
Methods: This semi-experimental study was carried out between August 2019 and October 2019 at Ege University Health Practice and Research Hospital General Surgery Service. The sample of the research consisted of 60 (control: 30, intervention: 30) patients who were admitted to the stoma and admitted to the study. Individualized training was provided to patients in the intervention group in line with their training needs using the Tell Us Card. Necessary ethical permissions were obtained to conduct the research. Data; The Individual Diagnosis Form prepared in line with the face-to-face interview method and literature was collected using the Tell Us Card and the Patient Learning Needs Scale (PLNS). In the evaluation of the data; descriptive statistics, Shapiro Wilk test, independent t test, paired t test, variance analysis, t test, Wilcoxon, Mann Whitney U, Chi-square, Krusskal Wallis and Fisher's Exact test were used.
Results: Patients included in the research; 58.3% are women, 73.3% are married, 33.3% are middle school and high school graduates, 51.7% are working. Intestinal perforation - intestinal obstruction constitutes 45% of the hospitalization reasons of the study group. 68.3% of the patients have chronic disease. The average of patient learning needs score before the education; It was observed that the control group was 195.24 ± 21.56 points, 221.66 ± 20.25 points from the intervention group, and the mean score after education was 202.82 ± 20.86 points and 239.46 ± 9.44 points from the intervention group. Also; A statistically significant difference was found between the total scores of the patients in both groups before and after the training, within the group and between the groups (p<0.05). The most important learning need sub-dimensions for patients are; drugs for the control group 34.46 ± 5.09 points (avg: 4.3), quality of life 33.36 ± 3.89 points (avg: 4.2), treatment and complications 37.26 ± 5.03 points (avg: 4.1), life activities for the intervention group 43.50 ± 2.09 points (mean: 4.8), treatment and complications were 42.56 ± 2.84 points (mean: 4.7), drugs were 37.03 ± 3.90 points (mean: 4.6) and quality of life was 35.70 ± 5.01 points (mean: 4.5). In meeting the learning needs after education, between the control and initiative group; A statistically significant difference was found in medications, life activities, community and follow-up, feelings about disease states, treatment and complications, quality of life sub-dimensions (p <0.05).
Conclusion-Recommendation: It was observed that the patients with colostomy had high learning requirements before, during, and after surgical procedures. It was observed that the patients who received individualized education had a higher level of meeting their needs at the end of their education. It is useful to determine their individual information needs and provide education in this direction in providing care of patients.

Key Words: Colostomy; colorectal surgery; patient education; patient participation