Gebelerin eş desteği algıları ve ilişkili faktörler
Perception of spousal support of pregnant women and related factors
Yazar: ZEYNEP YÜKSEKAL
Danışman: DOÇ. DR. MİNE YURDAKUL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Eş desteği = Spousal support ; Gebelik = Pregnancy ; Prenatal bakım = Prenatal care ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Gebelikte yaşanan fizyolojik ve psikolojik değişikliklere uyum sağlamada nitelikli sağlık hizmeti almanın yanında yeterli eş desteği sağlanması da oldukça önemlidir. Bu araştırmada, Mersin Merkez ilçelerine kayıtlı gebelerin eş desteği algıları ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı.
Araştırma tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma Mersin İl Merkezinde bulunan Akdeniz, Mezitli, Toros ve Yenişehir ilçelerine bağlı 22 Aile Hekimliği biriminde yürütüldü. Çalışmaya, evrendeki birey sayısının bilindiği durumlarda kullanılan formüle göre belirlenen, 376 gebe dahil edildi. Her ilçeden kaç gebe alınacağı tabakalı örnekleme yöntemi ile ve her ilçeden hangi birimlerin alınacağı basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlendi. Araştırma verileri 01.01.2018-01.08.2018 tarihleri arasında 'Kişisel Bilgi Formu' ve 'Eş Desteği Ölçeği'kullanılarak araştırmacı tarafından toplandı. Verilerin normallik kontrolü ShapiroWilk testi ile yapıldı. Eş desteği ölçeği puan ortalamaları için bağımsız iki gruba ait karşılaştırmalarda Student's t test, ikiden fazla gruba ait karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi [ANOVA], post-hoc testlerden ise Tukey testi kullanıldı. Ölçeğin güvenirliği Cronbach's Alpha katsayıları ile bildirildi. Bütün analizlerde istatistik anlamlılık seviyesi 0.05 olarak alındı.
Araştırma kapsamına alınan gebelerin % 27,9'u 25-29 yaşları arasında ve % 42'si lise mezunudur. Gebelerin % 62,2'si ev hanımı ve % 62,8'i gelirlerinin giderlerine denk olduğunu ifade etmişlerdir. Gebelerin aile tipi incelendiğinde % 87,5'inin çekirdek ailede yaşadığı ve % 52,4'ünün en az 5 yıldır evli olduğu belirlenmiştir. Eşlerinin % 32,8'i 30-34 yaşları arasında,% 45,2'si en az ön lisans mezunu ve% 57,1'i serbest meslek sahibidir. Eş Desteği Ölçek toplam puan ortalamasının 68,99±10,8 olduğu ve araştırma kapsamına alınan gebelerin eş desteği algısının yüksek olduğu belirlenmiştir. Gebelerin yaşları, öğrenim düzeyleri, çalışma durumları, aile tipleri, evlilik süreleri, eşlerinin yaşları, gebelik sayıları, yaşayan çocuk sayıları ve isteyerek gebe kalma durumlarına göre Eş Desteği Ölçeği toplam puan ortalamaları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur [p<0,05]. Gebelerin ve gebelere hizmet sunan sağlık çalışanlarının gebelikte eş desteği konusunda farkındalıklarının artırılması sağlanmalıdır. Gebelik öncesi danışmanlık ve doğum öncesi bakım hizmetlerine baba adaylarının katılımı desteklenmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Gebelik, eş desteği, doğum öncesi bakım, sosyal destek.

Danışman: Doç. Dr. Mine YURDAKUL, Mersin Üniversitesi, Ebelik Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
In addition to receiving quality health care for the adaptation to physiological and psychological changes during pregnancy, sufficient spouse support is also of great importance. This study aims to evaluate the spouse support perception of the pregnant women registered to the provincial centres of Mersin, and the associated factors.
This is a descriptive study. It has been carried out at 22 Family Medicine Departments of Akdeniz, Mezitli, Toros and Yenisehir districts of the provincial centre of Mersin. 376 pregnant women were included in this study whose number was determined according to the formula used when the number of individuals in a population is known. The number of the pregnant women from each district was determined according to stratified sampling method while the departments in each district were identified with random sampling method. The study data were collected by the researcher between 01.01.2018 and 01.09.2018 using 'Personal Information Form' and 'Spouse Support Scale'. The normality control of the data was carried out with ShapiroWilk test. For the average scores of the spouse support scale, Student's t test was used in the comparisons of two independent groups while One-way Analysis of Variance [ANOVA] was applied in the comparisons of more than two groups. Among post-hoc tests, Tukey test was preferred. Statistical significance was accepted as 0.05 for all the analyses.
27.9% of the pregnant women included in this study were between 25 and 29 while 42% were high school graduates. 62.2% were housewives, and 62,8% stated that their incomes were equal to their outcomes. Concerning the family types, 87.5% of the pregnant women lived in a nuclear family while 52.4% were married for 5 years at least. Of the husbands, 32.8% were between 30 and 34; 45.2% had two-year university degree and 57.1% were self-employed. It was determined that the total average score of the Spouse Support Scale was 68.99±10,8 and that the pregnant women included in this study had high spouse support perception. However, there were statistically significant differences in the total average scores of the Spouse Support Scale in terms of the ages, educational levels, employment statuses, family types, marriage periods, ages of husbands, number of previous pregnancies, number of living children and voluntary pregnancy of the pregnant women [p<0,05]. It has been inferred that pregnant women and health care personnel who provide service to the former should have increased awareness for spouse support during pregnancy. To this end, expectant fathers should be encouraged to attend to preconceptional care and prenatal care services.

Keywords: Pregnancy, spouse support, prenatal care, social support.

Advisor: Associate Professor Dr. Mine YURDAKUL, Midwifery Department of Mersin University, Mersin.