TGA yöntemine dayalı işbirlikli grup çalışmalarındaki söylemsel yapıların incelenmesi
Investigation of POE based collaborative group interaction through discourse analysis
Yazar: BETÜL ŞEN GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN ÇAKMAKCI
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada beşinci sınıf Fen Bilimleri dersinde TGA yöntemine dayalı işbirlikli grup çalışmaları sırasında grup üyelerinin etkileşimsel rollerinin neler olduğunu, grupların akıl yürütme şekillerini, söylem desenlerini ve öğretmenin etkileşimsel müdahalelerini inceleyebilmek için video ve ses kaydı aracılığıyla veri toplanmış ve söylem analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılarak oluşturmuştur. Araştırma sonucunda a) öğrencilerin etkileşimsel rolleri "Birlikte anlamayı teşvik eden" ve "Birlikte anlamayı engelleyen roller" olarak kodlanmış ve görülme sıklıkları belirlenmiştir. b) Grup çalışması sırasında açığa çıkan rollerin grupların akıl yürütme şekillerini etkilediği görülmüştür. Yüzeysel akıl yürüten gruplarda görev dışı konuşmaların sıkça yer aldığı, derinlemesine akıl yürüten gruplardaki öğrencilerin ise iş birlikli çalışma sırasında bilgiyi birlikte yapılandırdığı, birbirlerinin fikirlerini geliştirdikleri ve detaylandırdıkları görülmüştür. c) Yüzeysel ve derinlemesine akıl yürüten gruplara öğretmenin etkileşimsel müdahalelerinin farklı olduğu belirlenmiştir. Bulgulara göre öğretmenin genel olarak derinlemesine akıl yürüten gruplarda en fazla öğretici müdahalede bulunduğu, yüzeysel akıl yürüten grupta ise en fazla yeniden yönlendirici müdahalelerde bulunduğu gözlenmiştir. d) Öğrencilerin grup içi etkileşimlerinde genellikle üçlü desen görülürken öğretmenin sürece dahil olduğu zamanlarda etkileşimde zincir deseninin ortaya çıktığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, işbirlikli grup çalışması sırasında grup rollerinin belirlenmesi ve grupların akıl yürütme şekillerinin ortaya konması; grup dinamiklerini anlama ve öğrencilerin işbirlikli öğrenme stratejilerini geliştirme açısından önemlidir. Öğretmenin etkileşimsel müdahaleleri öğrencilerin daha derinlemesine düşünmelerini ve fikirlerini açıklamalarını teşvik ederek söylem desenlerini zenginleştirebilir. Bu nedenle hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerde işbirlikli grup çalışmalarında öğretmen müdahalelerinin etkisinin çalışılması öğretmen eğitimlerinin kalitesinin artmasını sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, data was collected through video and audio recordings during collaborative group work sessions based on the Predict-Observe-Explain (POE) method in fifth-grade Science classes. The aim was to examine the interactive roles of group members, their reasoning patterns, discourse patterns, and the teacher's interactive interventions. The research group was formed using a non-probabilistic sampling method known as purposive sampling. The findings of the study are as follows: a) The students' interactive roles were coded as " Roles that promoted co-construction " and " Roles that impeded co-construction," and their frequencies of occurrence were determined. b) It was observed that the roles emerging during group work influenced the reasoning patterns of the groups. Superficial reasoning groups frequently engaged in off-task conversations, while students in deep reasoning groups constructed knowledge together, developed each other's ideas, and elaborated on them during collaborative work. c) It was determined that the teacher's interactive interventions differed between superficial and deep reasoning groups. According to the findings, the teacher primarily provided instructional interventions in deep reasoning groups, while offering more redirecting interventions in superficial reasoning groups. d) While students generally displayed a triadic pattern of interaction within the groups, a chain pattern of interaction emerged when the teacher became involved. In conclusion, identifying group roles and revealing group reasoning patterns during collaborative group work are crucial for understanding group dynamics and improving students' collaborative learning strategies. The teacher's interactive interventions can enrich discourse patterns by encouraging students to think more deeply and articulate their ideas. Therefore, examining the impact of teacher interventions in collaborative group work during pre-service and in-service training will enhance the quality of teacher education.