Evli kadınlar ve eşlerinin aile planlamasına yönelik tutumları ve ilişkili faktörler
Attitudes toward family planning among married women and their partners and related factors
Yazar: MÜZEYYEN AKTOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN AKIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Evli kadınlar = Married women ; Evlilik = Marriage ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Araştırma evli kadınlar ve eşlerinin AP'ye yönelik tutumlarını ve ilişkili faktörleri belirlemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu 166 evli kadın ve 166 eş olmak üzere toplam 332 birey oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında; kadın-erkek anket formu ve Aile Planlaması Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler 1 Şubat-15 Nisan 2011 tarihleri arasında araştırmacı tarafından ev ziyaretleri yapılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizi SPSS 16,0 paket programında yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, tek yönlü varyans analizi, t testi ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır.Kadınlar ve eşlerin % 89,8'inin halen bir AP yöntemi kullandığı, kondom (% 47,3) ve RİA'nın (% 25,2) en çok kullanılan AP yöntemleri olduğu saptanmıştır. Çiftlerin % 75,8'i kullandığı yöntemi güvenli ve kullanımını kolay bulmaktadır. Kadınlar ve eşlerinin % 49,1'inin geçmişte herhangi bir AP yöntemi bıraktığı ve şu ana kadar en fazla bırakılan dört yöntemin sırasıyla; RİA (% 36,8), kondom (% 33,7), hap (% 33,7) ve geri çekme yöntemi (% 22,7) olduğu tespit edilmiştir. Kadınlar ve eşlerinde RİA, hap ve enjeksiyon yöntemi en çok yan etkileri (sırasıyla % 60, % 43,6, % 66,7), kondom memnun olmama (% 49,1), geri çekme ve takvim yöntemi güvenli bulmama (sırasıyla % 75,7, % 84,7) nedeniyle terkedilmiştir.Çalışmama, küretaj olma, herhangi bir AP yöntemi kullanmama, ileri yaş gebeliği sağlıklı bulma, çocuk sahibi olmayı düşünme ve AP danışmanlığı almama kadınlarda tutumu olumsuz yönde etkileyen risk faktörlerdir. Eşlerde ise AP danışmanlığı almama ve AP yöntemi uygulama sorumluluğunu paylaşmama AP'ye olan tutumlarını olumsuz yönde etkileyen risk faktörleri olarak tespit edilmiştir(p<0,05).Sağlık çalışanları çiftlerin AP'ye yönelik tutumlarının farkında olmalı ve tutumu olumsuz etkileyen risk faktörlerini belirleyerek danışmanlık yapmalıdır.Anahtar Sözcükler: aile planlaması; tutum; aile planlaması yöntemleri.

Abstract:
The study was performed as descriptive to define the attitudes of married women and the partners toward family planning and related factors.The study group was composed of 166 married women and 166 partners, total 332 individuals. To collect the data, man-woman questionnarie and Family Planning Attitude Scale were used. The data were collected face-to-face between 1st February and 15th April, 2011 during home visits by the researcher. Statistical analysis of collected data was performed with SPSS 16,0 package program. In the assessment of the data, digits, percentage, mean and Standard deviation, one-way variance analysis, t test and multiple regression analysis were carried out.It was detected that 89,8% of women and partners were still using a family planning method, and the use of condoms (47,3%) and intrauterine devices (25,2%) were mostly used family planning methods. Of all couples, 75,8% found the method to be used easily and reliable. It was also detected that 49,1% of couples left any family planning method, and the most quitted four methods have been, in turn, intrauterine device (36,8%), condom (33,7%), pills (33,7%) and withdrawal method (22,7%) so far. In couples, intrauterine devices, pills and injection method were at most quitted due to side effects ( 60%, 43,6% and 66,7%, respectively), condom due to unsatisfaction (49,1%), and withdrawal and calendar time due to unreliability (75,7% and 84,7%, respectively).Among risk factors affecting the attitudes negatively in women are unemployment, curettage, not using a family planning method, finding old-age pregnancy more reliable, thought of having a child and unconsultancy on family planning. Within partners, such risk factors were mostly found to be unconsultancy on family planning and not sharing the responsibility of using a family planning method (p<0,05).Health care professionals should be aware of the attitudes of couples toward family planning and give information about the factors affecting such attitudes negatively.Key Words: couples, family planning methods, attitudes toward family planning