Botanik bahçeleri planlama kriterleri ve Anadolu Botanik Bahçesi (Ankara-Gölbaşı) örneği üzerine bir araştırma
The research on criterion for botanical garden and sample of Anatolian Botanical Garden (Ankara-Gölbaşı)
Yazar: YEŞİM ÖLÇAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞERİFE SERTKAYA AYDIN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Hızla büyüyen kentlerimizde, yeşil alanlar gittikçe azalırken kentli insan doğadan kopmaktadır. Bir çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de çeşitli tehlikeler altındaki bitkilerin korunması zorunludur. Bu yüzden, kentlerimizde yaşayan insanlara bitkileri sevdirmek, tanıtmak ve bu sayede doğayı korumalarını sağlamak botanik bahçeleri ile sağlanabilmektedir. Botanik bahçeleri araştırma, eğitim, rekreasyon ve özellikle de koruma konularında faaliyet gösteren kurumlardır. Bu bahçeler, idari ve fiziksel planlama açısından diğer park ve bahçelerden farklı özellikler göstermektedir. Kurulacak olan bir botanik bahçesinde tüm bu özellikler dikkate alınarak doğru bir planlama yapılması gerekmektedir. mÖZET (devam ediyor) Tüm dünyada büyük önem taşıyan botanik bahçelerine ülkemizde bir kaç örnek dışmda yer verilmemiştir. Bu ihtiyaçları karşılamak amacı ile ülkemizin değişik kentlerinde botanik bahçeleri planlama çabalan sürdürülmektedir. Bu amaçla Çevre Bakanlığı'na bağlı Özel Çevre Koruma Kurumu'nca Ankara - Gölbaşı sınırları içerisinde "Anadolu Botanik Bahçesi"nin planlanması kararlaştuılrmştır. Anadolu Botanik Bahçesi, karma bir sisteme dayalı, çok yönlü ve yıl boyu kullanılabilecek şekilde planlanmıştır. Botanik bahçesi içerisinde yer alan flora ve faunanın korunması ve geliştirilmesi, araştırma ve eğitim faaliyetlerinin yanında, halkın doğa sevgisini yaratacak ve rekreasyonel gereksinimleri karşılayacak şekilde düşünülmüştür. Ancak çeşitli nedenlerden dolayı uygulamaya geçirilememiştir. Anadolu Botanik Bahçesi, gerek büyüklüğü gerekse plan kararlan yönünden ülkesel ölçektedir. Bu statüsü, uygulama olanaklan ile yönetim biçiminin yeterliliği oranında gelecekte evrensel olmaya adaydır. Anahtar Sözcükler : Botanik Bahçesi, Arboretum, Herbaryum, Planlama, Koruma, Anadolu Botanik Bahçesi. Bilim Kodu: 501.05.01 iv

Abstract:
City dwellers have become stranger to the nature because of swift decrease of the green in expanding cities. Like in all other countries, it is also necessary in our country to protect the plants. To introduce the plants and to make people protect them can only be ensured with planning botanical gardens. The botanical gardens study the matters such as research, education, recreation and particularly protection. These gardens differ from other gardens with in administrative, and physical planning. It is necessary to consider all these distinctive qualities to found a botanical garden.ABSTRACT (continued) Altought important all over the world botanical gardens are rarely settled in our country. Therefore; in order to meet these needs, botanical gardens are planned in some cities of the country. The most recent instance for this effort is "ANATOLION BOTANICAL GARDEN" which is planned to be settled in Ankara - Gölbaşı by the Ministry of the Environment. Anatolian Botanical Garden has been based on a mixed system and planned in a multi purpose way. Protection and development of flora and fauna in this garden will fulfill the educational and resarching needs and will also evoke love for the nature. However, this plan has not been put into practice yet. Concerning it is size and plan, with respect to its size and plan, is oriented towards the country and will be able to qualified as an universal one in the future. For this reason, it has right to take place in political policy. Key Words : Botanical Garden, Arboretum, Herbarium, Planning, Protection, Anatolian Botanical Garden. Science Code: 501.05.01 VI