Ermenice'den Türkçe'ye yapılan çevirilerde karşılaşılan çeviri sorunları
Translation problems faced in the translations from Armenian to Turkish
Yazar: YAVUZ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN KARACA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ermeni Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Ermenice = Armenian ; Çeviri = Translation ; Çeviri analizi = Translation analysis ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviriyazı = Transcription

Özet:
?Ermeniceden Türkçeye Çevrilen Eserlerde Karşılaşılan Çeviri Sorunları? başlığıyla yapılan bu çalışmada, temel çeviri ve çeviribilim kavramları, çeviri ve çeviribilimin tarihçesi, diğer bilimlerle ilişkileri, çeviri kuramları ve çeviri sorunları incelenmiştir. Ermeniceden Türkçeye yapılan edebi ve medyada karşılaşılan çevirilerden seçilenler üzerinde yüzeysel karşılaştırma, sanatsal analiz ve çeviri eleştirisi yöntemleri ile Ermeniceye özel tipik ve çevrilen metinlere özgü çeviri sorunlarının tespiti amaçlanmıştır. Son olarak da Doğu ve Batı Ermeni lehçeleri üzerinde inceleme yapılarak karşılaşılan transliterasyon ve transkripsiyon sorunlarının belirlenmesi hedeflenmiştir.Çalışma üç bölüm halinde gerçekleştirilmiştir. İlk bölümde temel çeviri ve çeviribilim terminolojisi ile sorunlarına yer verilmiş, çeviribilim ve çeviri tarihçesi ile Osmanlı ve Cumhuriyet dönemindeki çeviriler ve oluşturulan kurumlar incelenmiştir. Tarihçe araştırmasında çevirilerin bilimsel gelişmeye katkısı da ele alınmıştır. Daha sonra çeviri ve çeviribilimin diğer bilimlerle ilişkisi üzerinde durulmuştur. Son kısımda ise tarihsel bir perspektifte Ermeni çevirmenlerle ilgili araştırmaya yer verilmiştir.İkinci bölümde çeviri kuramları incelenmiştir. Genel çeviri çalışmalarından başlamak üzere dilbilim ve çeviribilim odaklı yaklaşımlar ve araştırmacıların çeviribilimle ilgili görüşleri bu bölümde irdelenmiştir. İkinci bölümün sonu çeviri sorunlarına ayrılmıştır.Üçüncü bölümde Batı ve Doğu Ermeniceden Türkçeye çevrilen eserlerle ilgili bir araştırma yapılmıştır. Doğu Ermeniceden Türkçeye yapılan sanatsal metin çevirilerinden örnekler seçilerek bu çeviriler, çeviri eleştirisi yöntemleri uyarınca incelenmiştir. Türkiye ve Ermenistan basın yayın organlarında yer alan çeviriler araştırılmış, seçilen çeviriler üzerinde yapılan analiz ile örnek teşkil edebilecek sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın son bölümünde ise Doğu ve Batı Ermeni alfabeleri, Doğu ve Batı Ermenice transkripsiyon ve transliterasyon sorunları irdelenmiş, bulunan çeşitli transkripsiyonlar karşılaştırma metoduyla incelenmiştir.

Abstract:
In the master?s thesis named ?Translation Problems Faced in the Translations from Armenian to Turkish? basic concepts and history of translation and translation studies; their relationship with the other disciplines; translation theories and problems have been studied. Determining typical and text-specific translation problems from Armenian to Turkish has been aimed at by the help of broad comparison, literary analysis and translation criticism on selected examples of literary translations and translations available in media. Finally, revealing transcription and transliteration problems faced in the Eastern and Western Armenian dialects has been aimed.This study has been conducted in three chapters. In the first chapter, the basic terminology and history of translation and translation studies, translation issues have been discussed. In the historical research, translations and translation institutions during the periods of the Ottoman Empire and the Republic of Turkey, their contributions to scientific evolution have been studied. Relations between translation, translation studies and the other disciplines, a general study on Armenian translators in a historical perspective have been added to the study.In the second chapter, translation theories have been studied. Beginning from general studies, linguistic and translation studies oriented approaches to the discipline and the views of theorists on translation studies have been discussed. The last part has been reserved to translation problems.In the third chapter, a study of translated works from Western and Eastern Armenian to Turkish has taken part. Examples of literary translations from Eastern Armenian to Turkish have been chosen for analysis with the help of translation criticism. Sample translations that are available on Turkish and Armenian media have been selected to derive conclusions after detailed translation analysis. Finally, a research on Eastern and Western Armenian dialects, alphabets, problems of transcription and transliteration have been made and a comparative analysis has been conducted on several transcription examples.