Entomopatojen nematodlar ve yağmacı uzaklaştırıcı faktör üzerine araştırmalar
Investigations on entomopathogenic nematodes and scavenger deterrent factor
Yazar: DERYA ULUĞ
Danışman: PROF. DR. SELÇUK HAZIR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışması, entomopatojen nematodların simbiyotik bakterileri Photorhabdus ve Xenorhabdus türleri arasında SDF üretimi ve etkinliği açısından farklılık olup olmadığının ve bu maddenin yapısının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yürütülen deneyler sonucunda, test edilen yağmacıların (Tapinoma madeirense, Gryllus bimaculatus, Blatta lateralis, Squalius pursakensis) farklı Xenorhabdus türleriyle enfekte edilmiş kadavralara farklı tepkiler verdikleri belirlenmiştir. Yağmacılar SDF aktivitesi göstermeyen Xenorhabdus ehlersii, Xenorhabdus beddingii, Xenorhabdus ishibashii, Xenorhabdus doucetiae ile enfekte kadavralar ile beslenmiş, test edilen diğer Xenorhabdus türleri ile ise beslenmemiştir. Yağmacılar, Photorhabdus luminescens subsp. laumondii, Photorhabdus luminescens subsp. kayaii, Photorhabdus temperata subsp. thracensis, Photorhabdus asymbiotica subsp. australis türleri ile enfekte kadavraların hiçbirini tüketmemişlerdir. Deneyler sonucunda Xenorhabdus ve Photorhabdus türlerinde SDF aktivitesi gösteren maddenin Hfq gen bölgesi bağımlı olduğu ve sıcaklıkla bozunmadığı belirlenmiştir. Xenorhabdus nematophila türü hariç tüm SDF aktivitesi gösteren Xenorhabdus türü bakterilerin Pyrrolizidin alkaloid türevi bir madde ürettiği; SDF aktivitesi göstermeyen bakterilerin hiçbirisinin ise bu maddeyi üretmediği tespit edilmiştir. Ayrıca Xenorhabdus szentirmaii ve Photorhabdus luminescens subsp. kayaii türlerine ait supernatantların Aedes aegypti ergin dişilerine karşı uzaklaştırıcı etkisi olduğu belirlenmiştir. Xenorhabdus cabanillasii bakteriyel supernatantlarının Ae. aegypti yumurtalarının açılmasını büyük oranda engellediği ve larvalarına karşı da önemli ölçüde toksik etki gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
This study has been conducted to determine the structure, production and activity of SDF in different Xenorhabdus and Photorhabdus species. Different scavengers (Tapinoma madeirense,  Gryllus bimaculatus, Blatta lateralis, Squalius pursakensis) showed different reactions to tested bacterial supernatants or bacteria-infected cadavers. As a result Xenorhabdus ehlersii, Xenorhabdus beddingii, Xenorhabdus ishibashii and Xenorhabdus doucetiae showed no SDF activity but all of the other tested Xenorhabdus and Photorhabdus species had significant deterrent activity. Also, Xenorhabdus szentirmaii and Photorhabdus luminescens subsp. kayaii had a significant deterrent effect against the females of Aedes aegypti. Bacterial supernatants of Xenorhabdus cabanillasi was found to be highly toxic against Ae.aegypti larvae and had an ovicidal effect against the eggs. It was shown that SDF is an Hfq dependent, thermostable product. It was found that all of the Xenorhabdus species (except Xenorhabdus nematophila) that show SDF activity produce pyrrolizidine alkaloids.  Results showed that the compound shows SDF activity is pyrrolizidine alkaloids in Xenorhabdus species. It was also revealed that Photorhabdus species produce a different compound responsible for SDF activity.