Kaos teorisi ve ekonomiye uygulanabilirliği üzerine bir yaklaşım
Chaos theory and an approach to its economic viability
Yazar: BİRCE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. KAYA ARDIÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi teorileri = Economic theories ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kaos = Chaos

Özet:
Bu çalışmada kaos teorisi, teorinin ortaya çıkışından önceki bilimsel zemin, dinamik sistem kavramı, eski ve yeni iktisat kavramları ve kaos teorisinin ekonomi bilimiyle olan etkileşimi üzerinde durulmuştur.Kuantum fiziği, görelilik ilkesi ve kaos teorisi 20.y.y.ın en önemli buluşları olarak klasik bilimin mantığını ve felsefesini sarsmış ve tüm bilimler arası koordinasyonun geldiği, bilgi alışverişinin büyük ölçüde arttığı, olayların sebep-sonuç ilişkilerinde determinist yaklaşımdan uzaklaşıp değişkenlerin etkilerini gözardı etmeksizin ve bütünü parçalarına ayırmaksızın hareket edildiği bir döneme girilmesini sağlamışlardır. Kaos teorisi, diğer bilimlere olduğu gibi sosyal bilimlerin bir kolu olan ekonomiye de girmiş, özellikle finansal piyasalarla ilgili ölçümlerin yapıldığı ekonomik analizlerde sıkça kullanılmaya başlanmıştır. Son 20 yıldır ekonomideki gelişmesinden bahsedeceğimiz kaos teorisi, ekonomideki dinamikler ve bakış açılarında değişikliğe yol açmıştır. Kaos teorisine göre örgütlerin stratejik, yapısal ve yönetsel anlamda değişim göstermesi gerekmektedir. Teknolojik yenilikleri, siyasal reformları, çeşitli kültürel, ekonomik oluşumları ve de bunların ülkelerarası boyutta birbirine sıkı sıkıya bağlı bir hale gelmesini içinde barındıran küreselleşme olgusuyla birlikte, karmaşıklık ve kaos kavramları iyice gün ışığına çıkmış ve gündelik hayatımızı da etkilemiştir. Nedenler ve sonuçlar arasındaki kesin ve doğrusal bağları ve ilişkileri büyük ölçüde ortadan kaldıran bu olgu, bilimlerin kavrayışı ve dinamikleri anlamında da (özellikle ekonomi gibi sosyal bilimlerin) kaostan önceki bilgilerimizin revize edilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.Bu çalışmada, alanımızı daha iyi bir biçimde ifade edebilmek ve sınırlarımızı çizebilmek anlamında çok geniş ölçekli bir konu olan kaos teorisi, özellikle ekonomiyle olan ilişkisinin belirtildiği matematiksel yöntem ve örneklerden ziyade, teorik açıdan ele alınmış ve genel olarak başlangıç koşullarına hassas bağlılık prensibi bağlamında değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study; chaos theory, the academic background before chaos theory, dynamical systems concept, ?old? and ?new economy? concept and the interaction between the chaos theory and economics are emphasized.As the most important discoveries of 20.century; quantum physics, relativity principle and chaos theory agitated the classical scientific logic and philosophy. Also, it ensured the system to enter to a period that has an inter-sciences coordination, provided that the information transactions has been increased and cause-effect relationships has been purged from deterministic approach. It also ensured that the effect of variables to the system has not been disregarded and the entire system has not been investigated by dividing into its components. Chaos theory has also been applied to economics which is a branch of social sciences as well as to other science disciplines, it started to be used very often in economic analysis, especially financial market analysis. Chaos theory, which has developed in economics for the last 20 years, changed the economic dynamics and view. According to chaos theory, financial organizations has to be changed in terms of strategical, administrative and structural ways. By globalisation, which includes technological innovations, political reforms, some kinds of cultural, economic formations and the interaction between these facts that has become very dependent to each other to the international extent; the terms of complexity and chaos emerged much clearer and effected our daily life as well. This phenomenon which removes the lineer and definite dependancy between cause and effect relationship, has revealed a requirement of the revise of our previous informations about the understanding and dynamics of science (especially economics as a social science).In this study, in order to define its exact framework and draw the outline, chaos theory which is a very broad-scale subject is discussed in terms of theoretical ways rather than the mathematical methods and examples that are especially used to describe the relationship between the theory and economics and also is generally considered in the context of the sensitive dependence on initial conditions principle.