Kuzeybatı grubu Türk lehçelerindeki (Başkurt, Kazak, Kırgız, Nogay, Tatar) tabiat konulu  atasözleri ve Türkiye Türkçesi  atasözleri ile karşılaştırılması
The comparison of Turkish proverbs with proverbs of dialects belonging to the northwest group (Başkır, Kazakh, Kyrgyz, Nogai and Tatar) about the basis on nature
Yazar: NAZIRA SARSEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GÜRLEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Başkurtca = Bashkir language ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kazakça = Kazakh language ; Kırgızca = Kyrgyz language ; Nogayca = Nogay language ; Tatarca = Tatar language ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türkiye Türkçesi = Turkey Turkish

Özet:
Bu tezimizde tabiat ile ilgili Başkurt, Kazak, Kırgız, Nogay ve Tatar Türkçelerindeki atasözleri Türkiye Türkçesindeki atasözleriyle karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. Atasözleri; halkın dünya, hayat, çevre, tabiat, toplum hakkındaki görüşlerini yansıtmaktadır. Bununla birlikte atasözleri halkın yaşam tarzı, manevi değerleri, toplumdaki görgü kuralları ile ilgili bilgi vermektedir. Tezimizde seçtiğimiz Kuzeybatı Türk lehçelerindeki ve Türkiye Türkçesindeki atasözleri içerik açısından incelenmiştir ve bu atasözlerinin ortak yönleri ile özellikleri ortaya konulmuştur.
   Tezimizde Kuzeybatı Türk lehçelerindeki "atasözü" teriminin karşılığı verilmiş; verilen karşılıklar tanımlanmıştır. Tanım yapabilmek için sözlüklere, ansiklopedilere ve diğer kaynaklara başvurulmuştur. Kuzeybatı grubundaki bu lehçeler ile Türkiye Türkçesindeki atasözlerinin kaynakları, konuları, sınıflandırılması ve bunlar üzerine yapılan çalışmalar hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir.  Bunun yanı sıra bu lehçelerdeki atasözleri üzerine yapılan derlemeler, bilimsel çalışmalar, makaleler, bildiriler ve sözlüklerin bibliyografyası ortaya konulmuştur. Türk lehçelerinin sınıflandırılması ve Kuzeybatı grubuna ait olan lehçelerle ilgili bilgiler yer almıştır. Canlı tabiatla ilgili atasözleri bölümünde hayvanlar ve bitkilerle; cansız tabiatla ilgili atasözleri bölümünde ateş, toprak, su, hava durumu ve iklim şartları, gök cisimleri, madenler, yüzey şekilleri vb. konularla ilgili halkın görüşünü, denemelerini ve gözlemlerini yansıtan atasözleri karşılaştırılarak incelenmiştir. Başkurt, Kazak, Kırgız, Nogay ve Tatar Türkçelerindeki atasözleri Türkiye Türkçesine aktarılarak anlamları açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Atasözleri, tabiat, Başkurt, Kazak, Kırgız, Nogay, Tatar,  Türkiye Türkçesi, Türk lehçeleri Kuzeybatı grubu

Abstract:
This thesis examines the nature of  proverbs of Bashkir, Kazakh, Kyrgyz, Nogai and Tatar Turkic proverbs in basis with comparative to the Turkish proverbs. Proverbs reflects people's views about the world, life, environment, nature, society. At the same time proverbs provide information about people's lifestyle, spiritual values, and the rules of manners in society.  For this thesis we have choose provebs of the Northwest dialects and the Turkey Turkish  and examined them in terms of content also intoduced their common aspects and features.   
In the thesis, the term "proverb"is defined, the term "proverb" is chosen from Northwestern group of Turkish dialects, dictionaries and encyclopedias and other sources are referred in order to explain. In addition, we have put forward the compilations, scientific studies, articles, reports and bibliographies of dictionaries on proverbs in these dialects. In addition to this, information about the classification of Turkish dialects and the dialects belonging to the Northwest (Kipchak) group are included. In the chapter about proverbs of animals and plants and inanimate nature related to the wild nature which include fire, earth, water, weather and climate conditions, celestial bodies, mines, surface shapes, etc. are examined by comparing the views of the people concerned with the topics, their experiences and observations. Bashkir, Kazakh, Kyrgyz, Nogai and Tatar Turkic proverbs meanings in basis with comparative to the Turkish proverbs have been explained.
Key Words: Proverbs, nature, Bashkir, Kazakh, Kyrgyz, Nogai, Tatar,  Turkish, Turkic dialects belonging to Northwest group