Soğuk savaş sonrasında NATO'nun güvenirliliğinin NATO üyesi ülkeler tarafından sorgulanması
The questioning of NATO's reliability by NATO member states after the cold war
Yazar: MUHAMMET ŞENER
Danışman: DR. FEHMİ AĞCA
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Soğuk Savaş sonrası Sovyet tehdidinin ortadan kalkmasıyla, NATO üyesi bazı ülkeler tarafından örgütün varlığına ilişkin sorgulamalar artmıştır. Bu çalışmanın amacı, Soğuk Savaş sonrası dönemde, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)'nün giderek daha fazla ABD'nin güdümüne girmesi sonrası örgüt üyesi bazı ülkeler ile NATO arasında yaşanan güven problemini ortaya koymaktır. Çalışmanın ana hipotezi, NATO'nun güvenirliliğinin azalmasının temel nedeninin, örgütün ABD güdümünde olması ve üyeler arasında ortak bir güvenlik diyaloğu kurulamaması olarak belirlenmiştir. Çalışmada bu algıya yol açan temel olaylar ve küresel gelişmeler incelenecektir. Esas itibarıyla, Batı Avrupa'nın savunmasını amaçlayan bir güvenlik örgütü olan NATO'nun stratejik konseptlerinin ABD'nin üstlenmiş olduğu küresel misyon doğrultusunda belirlenmesi güven paradoksunun oluşumuna neden teşkil etmektedir. NATO'nun genişlemesi, uluslararası güvenliği riske atmakta olup özellikle Rusya'nın güvenlik endişelerini artırmaktadır. Rusya'nın yanında, Çin'i çevrelemek için yeni stratejiler geliştirmeye çalışan ABD'nin bu amaçla NATO'yu da bir araç olarak kullanmaya çalışması, küresel politikaları etkileme güçleri giderek artan Rusya ve Çin'in NATO aleyhinde ortak bir dış politika vizyonu geliştirmesine yol açmaktadır. Stratejik karar alma süreçlerinde bütün NATO üyeleriyle etkili bir koordinasyon kurulamaması bu güvensizliği daha da artırmaktadır. Başta Türkiye olmak üzere, NATO üyesi bazı ülkelerde, kritik öneme haiz olan 5'inci maddenin uygulanmasına dair şüpheler artmaktadır. Bu nedenle, özellikle AB üyesi olan ittifak üyesi ülkelerin alternatif bir güvenlik örgütü oluşturmaya yönelebileceği değerlendirilmektedir.

Abstract:
With the disappearance of the Soviet threat in the post-Cold War period, some NATO member states have questioned the existence of the organization. The aim of this study is to reveal the problem of trust between NATO and some of its member states in the post-Cold War period, as the North Atlantic Treaty Organization (NATO) has become more and more US-led. The main hypothesis of the study is that the main reason for the decline in NATO's credibility is the US-led nature of the organization and the inability to establish a common security dialogue among its members. The study will examine the main events and global developments that led to this perception. NATO is essentially a security organization aiming at the defense of Western Europe, and its strategic concepts are determined in line with the global mission undertaken by the United States, leading to the paradox of trust. NATO's expansion puts international security at risk and raises security concerns, especially for Russia. In addition to Russia, the US, which is trying to develop new strategies to contain China, is trying to use NATO as a tool for this purpose, leading Russia and China, whose power to influence global policies is increasing, to develop a common foreign policy vision against NATO. This distrust is exacerbated by the lack of effective coordination with all NATO members in strategic decision-making processes. In some NATO member states, notably Turkey, doubts are growing about the implementation of the critically important Article 5. For this reason, alliance member countries, especially those that are EU members, may turn to creating an alternative security organization.