Lomber disk herni cerrahisi geçiren hastalarda erektör spina plan bloğunun intraoperatif ve postoperatif ağrı açısından değerlendirilmesi /
Yazar: ZEKİ KORHAN
Danışman: DOÇ. DR. CEM KIVILCIM KAÇAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı lomber disk hernisinde Erektör Spina Plan (ESP)
bloğunun postoperatif analjezideki etkinliğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel olarak planlanan bu çalışma, 2023
yılında gerekli etik kurul onayları alındıktan sonra başlatılmış ve tamamlanmıştır.
Hastalar 2 gruba ayrıldı. Grup 1'deki hastalara ultrasonografi eşliğinde her bir tarafa
20 cc %0,25'lik bupivakain (Buvasin 5mg/ml flakon) verilecek şekilde bilateral ESP
blok uygulandı. Grup 2 deki hastalar ise kontrol grubu hastaları idi. 60 hasta, her
grupta 30 hasta olacak şekilde dağılmıştı. Hastaların derlenme odasına geldiğinde ve
postoperatif 24 saat boyunca Visual Analog Scale (VAS), ağrı skoru (numeric rating
scale, NRS), kalp atım hızı (KAH), sistolik arter basıncı (SAB), diastolik arter
basıncı (DAB) ve ortalama arter basıncı (OAB) değerleri, postoperatif tüketilen
analjezik miktarı, postoperatif bulantı-kusma ve hasta memnuniyeti kaydedildi.
Hastaların demografik özellikleri, intraoperatif ve postoperatif dönemlerdeki verileri,
SPSS kullanılarak analiz edilmiş ve p ≤ 0.05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı
kabul edilmiştir.
Bulgular: Bu çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 41.9 (21-65)
idi. Hastaların %60'ı kadındı. Hastaların %51.7'si sigara içmekteydi ve %18.3'ünde
ek bir hastalık mevcuttu. Gruplar arası VAS karşılaştırıldığında her zaman dilimi için
ESP grubunda değerler anlamlı derecede daha düşüktü (p<0.001). Postoperatif NRS
skorları değerlendirildiğinde yine ESP grubunda değerler anlamlı derecede daha
düşüktü (p<0.001). Postoperatif dönemde verilen tramadol miktarı 0., 6. ve 12.
saatlerde ESP grubunda daha azdı (p<0.01). Postoperatif dönemde verilen kümülatif
tramadol miktarı ESP grubunda daha azdı (p<0.01). Postoperatif hasta memnuniyeti
skoru ve ajitasyon skorları ESP grubunda daha düşüktü (p<0.01, p<0.01).
Sonuç: Lomber disk hernisi operasyonu geçiren hastalarda ESP bloğu
postoperatif analjezi için etkin bulunmuştur. Yapılan incelemeler sonucunda, her iki
grup arasında ağrı yönetimi bakımından önemli farkların olduğu görülmüştür. ESP
bloğun, postoperatif ağrı skorlarında, hasta memnuniyeti skorunda, postoperatif
ajitasyon skorunda, postoperatif kullanılan tramadol miktarında önemli ölçüde
iyileşme sağladığı görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Ağrı, Anestezi, Erektör Spina Plan Bloğu (ESP),
Lomber Disk Hernisi (LDH)

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the effectiveness of Erector
Spinae Plane (ESP) block in postoperative analgesia for lumbar disc herniation.
Materials-Methods: This prospective observational study was initiated and
completed in the year 2023 after obtaining the necessary ethical committee
approvals. Patients were divided into two groups. In Group 1, bilateral ESP blocks
were performed using 20 cc of 0.25% bupivacaine (Buvasin 5mg/ml vial) on each
side under ultrasound guidance. Patients in Group 2 served as the control group.
Sixty patients were distributed evenly, with 30 patients in each group. Upon arrival
in the recovery room and for the first 24 postoperative hours, Visual Analog Scale
(VAS), Numeric Rating Scale (NRS), heart rate (HR), systolic blood pressure (SBP),
diastolic blood pressure (DBP), and mean arterial pressure (MAP) values,
postoperative analgesic consumption, postoperative nausea-vomiting, and patient
satisfaction were recorded. Demographic characteristics of patients, intraoperative
and postoperative data were analyzed using SPSS, and p ≤ 0.05 values were
considered statistically significant.
Results: The mean age of the patients included in this study was 41.9 (21-
65). Sixty percent of the patients were female. Fifty-one point seven percent of the
patients smoked, and 18.3% had an additional disease. When comparing VAS scores
between groups for each time interval, values in the ESP group were significantly
lower at all time points (p < 0.001). Postoperative NRS scores were also significantly
lower in the ESP group (p < 0.001). Tramadol consumption at 0, 6, and 12 hours
postoperatively was significantly lower in the ESP group (p < 0.01). Cumulative
tramadol consumption in the postoperative period was also lower in the ESP group (p
< 0.01). Postoperative patient satisfaction scores and agitation scores were lower in
the ESP group (p < 0.01, p < 0.01).
Conclusions: Erector Spinae Plane block was found to be effective for
postoperative analgesia in patients undergoing lumbar disc herniation surgery. The
examinations revealed significant differences in pain management between the two
groups. ESP block demonstrated substantial improvements in postoperative pain



scores, patient satisfaction scores, postoperative agitation scores, and tramadol
consumption.
Key Words: Anesthesia, Erector Spinae Plane Block (ESPB), Lomber Disc
Hernia, Pain