Acil servise helikopter ile getirilen hastaların REMS ve NACA skoruna göre değerlendirilmesi
REMS And NACA score analysis of the patients transported to hospital emergency services by helicopter ambulances
Yazar: YUSUF CAN YURT
Danışman: DOÇ. DR. CELAL KATI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ambulanslar = Ambulances ; Helikopter = Helicopter ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Triyaj = Triage ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Geriye dönük olarak yaptığımız bu çalışmada 2008 yılında Türkiye'de
faaliyete başlayan hava ambulans hizmetinin 2014-2016 tarihleri arasındaki 2 yıllık
süreçte Samsun bölgesindeki hizmetlerinin değerlendirmesini yaparak, güncel literatür
ışığında hava ambulans hizmetinin gelişimine katkı sağlamayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem : Bu çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesi Acil Servisi'ne 1 Ocak 2014 ile 31 Aralık 2016 tarihleri arasında helikopter
ambulans ile getirilen hastaların REMS ve NACA skorlarına göre değerlendirerek
geriye dönük olarak incelenmesi ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen hastalara ait
bilgilere, hastane otomasyon sistemi aracılığı ile ulaşıldı. Arşivden dosyaları çıkartılarak
veriler elde edildi. Bu veriler çalışma formuna kayıt edildi. Veriler SPSS paket
programı ile analiz edildi.
Bulgular: Çalışma grubumuzda yer alan 77 hastanın 56'sı (%72.7) erkek, 21'I
(27.3) ise kadın hastaydı. Yaş gruplarına göre bakacak olursak %32.5 i 18 yaşının
altında olan hastalardı. Samsun ilinde helikopter ambulans ile en çok hasta sevk edilen
ilçenin %42.9 ile Vezirköprü ilçesi olduğu görüldü. En çok sevkin gerçekleştiği
mevsim, ağustos ayında en üst düzeyde olmak üzere yaz mevsimi olarak saptandı.
Aralık, Ocak, Şubat aylarında 2 sene boyunca hiç hasta sevkinin gerçekleşmediği tespit
edildi. En çok sevk edilen hasta grubu %72.7 ile travma hastaları olarak belirlendi.
Getirilen hastaların %62'sinin GKS sının 15 olduğu belirlendi. Mortalite oranı ise
%15.6 olarak hesaplandı.
Sonuç: Helikopter ambulanslar, seçilmiş vakalarda ve hızlı transportun
gerektiği hastalarda çok hızlı ve uygun şekilde taşımayı sağlayarak hayat kurtarıcı
olmaktadır. Fakat ülkemizde helikopter ambulansların verimliliği ve etkinliği ile ilgili
yapılmış çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Helikopter ambulans ile nakil yaparken
hastaları daha doğru seçip uygun sevk yapılması için NACA ve REMS skorları
kullanılabilir. Maliyetli olan hizmeti en verimli şekilde kullanmak gerekmektedir.

Abstract:
Objectives: The air ambulance services have a very recent history in Turkey
and thus have not been studied in depth in clinical studies since their introduction in
2008. We aim to improve the air ambulance services through performing a systematic
clinical study of the helicopter ambulance activities in Samsun region between 2014 and
2016.
Tools and Methods: This study investigates the information obtained from
patients transported to Ondokuz Mayis Universitesi by helicopter ambulances between
January 1st 2014 and December 31st 2016. The REMS and NACA scores of the
patients are studied retrospectively. The data pertaining to the patients included in this
study is obtained from the hospital archive through the information automation system
of the hospital. The data is digitized and processed on the spreadsheets and then
analyzed on the SPSS software package for statistical studies.
Results: Based on the data included in our studies, 72.7% of the reported cases
involve male patients (56 out of 77). In terms of age, 32.5% of the patients are under 18.
Vezirkopru is found to be the leading province of Samsun in terms of number of
patients (42.9%) transported to the hospital using the helicopter ambulance services.
The number of transported patients increased in summer, peaking in August. It is also
found that no patients were transported by helicopter ambulances in the months of
December, January and February between 2014 and 2016. The most frequently
transported group is the trauma patients comprising of 72.7% of the total number of
cases. It is found that 62% of the transported patients have a GKS of 15. The mortality
rate of the transported patients is calculated to be 15.6%.
Conclusions: The helicopter ambulances provide a life-saving service for
time-critical patients as they facilitate a rapid and convenient transportation in
emergency cases. There are only very limited studies dedicated to the efficiency and
efficacy of the helicopter ambulance method in our country. In this thesis, it is proposed
that the NACA and REMS scores can be useful metrics for improving evaluation
process of the patients subject to the helicopter ambulance services. The high costs
associated with such critical service require improving the related triage process for
better efficacy and efficiency.