Derin su kültüründe yetiştirilen fasulyede (Phaseolus vulgaris L.) alüminyum ve humik asitin büyüme parametreleri, anatomik ve embriyolojik gelişimleri üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of aluminum and humic acid on growth parameters, anatomical and embryological developments of bean (Phaseolus vulgaris L.) grown in deep water culture
Yazar: ORÇUN TOKSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENER AKINCI
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Fasulye = Bean

Özet:
Bu çalışmada humik asitin, derin su kültüründe farklı alüminyum konsantrasyonlarında yetiştirilen fasulye (Phaseolus vulgaris L.) fidelerinin büyüme parametreleri, embriyolojik gelişmesi ve mineral kompozisyonu üzerindeki etkileri belirlenmiştir. Araştırma seti, iki farklı doz AlCl3 (50 mM (Al1) ve 100 mM (Al2)) çözeltisi ile bu konsantrasyonlara 10' ar ml humik asit (HA) eklenmesiyle (Al1 H ve Al2 H) ve yalnız Hoagland-Arnon çözeltisi içerisinde yetiştirilen kontrolün (K) de bulunduğu toplam 5 grup, tamamen rastlantısal seçilen 9 ar fasulye fidesi replikasyonundan oluşmaktadır. Bitkilerin alüminyumun iki konsantrasyonu ile humik asit ilavesi uygulandığı, kontrol dahil tüm replikasyonlar üzerinde klorofil analizi, antosiyanin değişimi, stoma sayıları ve boyutları, kök toplam proteini, SOD aktivitesi, hücre zarının bozulması, polen canlılığı ve köklerde K, Na, Al, Cu, Fe, Mg, Mn, Zn içerikleri tayin edilmiştir. Alüminyumun büyüme parametrelerinden bitki boyunu anlamlı olarak düşürdüğü, diğer parametrelerde her iki Al konsantrayonunun değişik etkiler yaptığı görülmektedir. Al ve HA uygulamalarındaki kök ağırlıkları artışı, yan kök sayısının aşırı artması nedeniyledir. Amfistomatik olan fasulye bitkisi yapraklarında üst yüzdeki stomaların sayıları, Al uygulamalarında azalmış, genişlik ve boylarında da düşmüş, ancak HA ilavesinin bu olumsuzlukları giderdiği görülmüştür. Alüminyumun her iki konsantrasyonunun SOD aktifliğini, antosiyanin miktarları ile hücre zarı bozulmalarını arttırdığı, Al ve HA uygulanmış çözeltilerde ise, bu değerlerin düştüğü görülmüştür. Al, toplam klorofil içeriğinin azaltırken, HA ilavesinin olumlu bir etki yaptığı tespit edilmiştir. Polen canlılığının alüminyum ile bu özelliğini kaybettiği ancak humik asitin bu canlılığa pozitif bir katkı sunduğu görülmüştür. Köklerdeki yüksek miktarda bulunan Al, Fe ve Zn konsantrasyonunu düşüren HA, köklerde Na, K ve Mg miktarlarını ise arttırmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of humic acid on growth parameters, embryological development and effects on mineral composition of common bean (Phaseolus vulgaris L.) grown under different Al concentrations in deep water culture were determined. The research set is comprised of two different doses of AlCl3 (50 mM (Al1) and 100 mM (Al2)) solution by adding 10 ml of humic acid (HA) to these concentrations (Al1H and Al2H) and controls (K) grown only in the Hoagland-Arnon solution, the total of 5 groups totally randomised selected of 9 bean sedlings replications.
The analyses of chlorophyll and anthocyanin changes, the total number of stomata and their sizes, root total protein and SOD activity, cell membrane degradation, pollen viability and K, Na, Al, Cu, Fe Mg, Mn, Zn contents in all of the replicates, including control, where humic acid was added to the two concentrations of Al were determined. It was observed that the growth parameters of aluminum decreased the plant height significantly while the other parameters showed different effects on both Al concentrations. The increase in root weights in Al and HA treatments is due to the excessive increase in the number of lateral roots. The number of stomata in the upper surface in leaves of amphistomatous bean plants decreased in Al applications, the width and length decreased; but the addition of HA has been shown to eliminate these drawbacks. 
It was observed that both concentrations of aluminum increased SOD activity, amount of anthocyanin and cell disruption, while those values in Al and HA solutions decreased. Al has been found to reduce the total chlorophyll content while HA addition has a positive effect. Pollen vitality has lost this property with aluminum, but humic acid has shown a positive contribution to this vitality. HA, which attracted attention by decreasing the concentration of Al, Fe and Zn in the high amounts in the roots, increased Na, K and Mg amounts in the roots.