İmam Mâtürîdî'nin mûcize anlayışı
Imam Mâturidi's understanding of miracles
Yazar: İSA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET AK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Mezhepler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
İslam'ın inanç esasları ilâhiyyât, sem'iyyât ve nübüvvât olmak üzere üç bölümden
oluşmaktadır. İlâhiyyat ve sem'iyyât ile ilgili bilgi ve haberleri, bizzat nübüvvât kısmının öznesi
olan peygamberlerin bildirmesi ile öğrenmiş oluruz. İşte tam da bu noktada mûcizenin önemi
ortaya çıkmaktadır. Çünkü peygamberler gösterdikleri mûcizeler neticesinde tatmin olmak
isteyen ve endişe duyan toplumlarda karşılık bulabilmişlerdir. Mûcize konusunda pek çok
çalışma yapılmıştır. Ancak Ehl-i sünnetin iki büyük imamından biri olan Ebû Mansur
Mâtürîdî'nin mûcize anlayışı ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlayamadık. Oysaki
Mâtürîdî'nin görüşleri Müslümanlar için büyük önem arz etmektedir. İşte biz de bu
çalışmamızla Türk-İslam dünyasının nezih itikadının oluşmasında Semerkantlı âlimlerin reisi
kabul edilen İmam Mâtürîdî'nin mûcize anlayışını tüm yönleriyle ortaya koymayı amaçlıyoruz.
Bunun yanında mûcize ile ilintili olan istidrâc, meûnet ve kerâmet gibi diğer olağanüstü olaylar
hakkında yine İmam Mâtürîdî'nin görüşlerine yer verilecektir. Araştırmamızda konuyla alakalı
diğer kaynaklara da başvurmakla beraber daha çok İmam Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân ve
Kitâbü't-Tevḥîd isimli eserleri temel alınmıştır. Çalışmamızda mezhepler tarihinin metodu olan
betimleyici yöntem kullanılmıştır. Ayrıca araştırmamızın daha doğru ve iyi anlaşılmasını
sağlamak için zaman-mekân, fikir-hadise, fikirler üzerinde derinleşme, şahıslar üzerinde
derinleşme, menkulden makulün aranması prensipleri çerçevesinde, psikolojik ve sosyolojik
unsurlar da göz önünde bulundurularak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bunun yanında konunun
daha iyi anlaşılabilmesi maksadıyla İmam Mâtürîdî'nin mûcize anlayışı ile diğer İslâm
âlimlerinin mûcize anlayışları yer yer karşılaştırılmaya çalışılarak Mâtürîdî'nin fikirleri üzerinde
derinleşmeye gidilmiştir. Sonuç olarak İmam Mâtürîdî'nin mûcize anlayışı genel hatları
itibarıyla diğer İslam âlimlerinden farklı olmamakla birlikte tarifinde farklılık göstermektedir. O
mûcizeyi tarif ederken büyü ve sihir gibi konularda maharet ve üst düzey ihtisas bilgisine sahip
olanların dahi gücünü aştığı, ortaya konan mûcizenin benzerinin arzu ve hayal dahi
edilemeyeceği, mûcizenin herhangi bir eğitim ve öğretim yoluyla elde edilemeyeceği ve
başkasına da öğretilemeyeceği hususlarına dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Nübüvvet, İslam Mezhepleri, Mâtürîdîlik, İmam Mâtürîdî ve Mûcize

Abstract:
The belief principles of Islam consist of three parts: ilahiyyat, sem'iyyat and nubuwwat. We
learn the information and news about the divine and sem'iyyat by the prophets who are the
subjects of the prophethood. It is at this point that the importance of miracles emerges. Because,
as a result of the miracles they showed, the prophets were able to find a response in societies
that wanted to be satisfied and worried. There have been many studies on miracles. However,
we could not find any study on the understanding of miracles of Abu Mansur Maturidi, one of
the two great imams of the Ahl as-Sunnah. However, the views of Maturidi are of great
importance for Muslims. With this study, we aim to reveal the understanding of miracles of
Imam Maturidi, who is accepted as the leader of the scholars from Samarkand in the formation
of the decent faith of the Turkish-Islamic world, with all its aspects. In addition, Imam
Maturidi's views on other extraordinary events related to miracles such as istidrâc, meûnet and
karamat will be given. In our research, although we also refer to other sources related to the
subject, the works of Imam Mâturîdî named Te'vîlâtü'l-Kur'an and Kitâbü't-Tevḥîd are mostly
based. In our research, the descriptive method, which is the method of the History of Sects, was
used. In addition, in order to provide a more accurate and better understanding of our research,
it has been tried to be evaluated within the framework of the principles of time-space, idea-
event, deepening on ideas, deepening on individuals, seeking reasonableness from real estate,
taking into account psychological and sociological factors. In addition, in order to better
understand the subject, Imam Maturidi's understanding of miracles and other Islamic scholars'
understanding of miracles were tried to be compared from time to time, and Maturidi's ideas
were deepened. As a result, although Imam Maturidi's understanding of miracles is not different
from other Islamic scholars in general terms, it differs in its definition. While describing that
miracle, he draws attention to the fact that even those who have dexterity and high-level
expertise in matters such as magic and magic are beyond their power, that a similar miracle
cannot even be desired or imagined, that a miracle cannot be achieved through any education
and training and cannot be taught to anyone else.

Keywords: Prophethood, Sects of Islam, Maturidism, Imam Maturidi and Miracle