Epilepsi hastalarında öz yönetim ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of self-management and quality of life in epilepsy patients
Yazar: HAZEL AKMAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE NEFİSE BAHÇECİK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, epilepsi hastalarında öz yönetim ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki araştırma, İstanbul ilinde bir üniversite hastanesinin epilepsi polikliniğine başvuran 250 epilepsili hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında, Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Epilepsi Öz-Yönetim Ölçeği, Epilepsili Hastalarda Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Student's t-test, One-Way ANOVA, Dunn-Bonferroni, Mann Whitney-U test, Kruskal Wallis ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Hastaların yaş ortalaması 26,95±12,10 yıl olup, %51,6'sı kadın, %38,4'ü lise mezunu olduğu görüldü. Epilepsi Öz Yönetim Ölçeği toplam ve ilaç yönetimi, bilgi yönetimi, güvenlik yönetimi, nöbet yönetimi, yaşam tarzı yönetimi alt boyut puan ortalamaları sırasıyla; 3,35±0,35, 4,17±0,56, 1,89±0,46, 3,87±0,47, 3,73±0,58, 3,11±0,66 olarak, Epilepsili Hastalarda Yaşam Kalitesi Ölçeği toplam ve nöbete ilişkin kaygılar, genel yaşam kalitesi, emosyonel iyilik, enerji/yorgunluk, bilişsel fonksiyon, ilaçların etkisi, sosyal fonksiyon alt boyut puan ortalamaları sırasıyla; 43,10±19,48, 59,82±19,74, 43,10±19,48, 56,24±21,88, 36,47±20,00, 60,45±23,26, 52,91±17,20, 59,82±19,74 olarak bulundu. Hastaların öz yönetim ve yaşam kalitesini yaşı, öğrenim düzeyi, medeni durumu, gelir düzeyi, aile tipi ve çalışma durumunun etkilediği saptandı. Epilepsili bireylerin öz yönetim davranışlarının değerlendirilmesi ve yaşam kalitelerinin yükseltilmesi ile ilgili eğitim programlarının planlanması önerilebilir.

Abstract:
The descriptive and cross-sectional study was conducted with 250 epileptic patients admitted to the epilepsy outpatient clinic of a university hospital in Istanbul to evaluate self-management and quality of life in epilepsy patients. Data were collected using Patient Descriptive Information Form, Epilepsy Self-Management Scale, and Quality of Life Scale for Patients with Epilepsy and evaluated using descriptive statistics, Student's t-test, One-Way ANOVA, Dunn-Bonferroni, Mann Whitney-U test, Kruskal Wallis and Pearson correlation analysis. Patients' mean age was 26.95±12.10 years, 51.6% were female and 38.4% were high school graduates. Epilepsy Self-Management Scale total and medication, information, safety, seizure and lifestyle management subscale mean scores were 3.35±0.35, 4.17±0.56, 1.89±0.46, 3.87±0.47, 3.73±0.58, and 3.11±0.66, respectively. Total and seizure worry, overall quality of life, emotional well-being, energy/fatigue, cognitive function, medication effects, and social function subscale scores from the were 43.10±19.48, 59.82±19.74, 43.10±19.48, 56.24±21.88, 36.47±20.00, 60.45±23.26, 52.91±17.20, and 59.82±19.74, respectively. Age, education level, marital status, income level, family type and employment status were found to affect self-management and quality of life. It may be recommended to evaluate self-management behaviours of individuals with epilepsy and plan training programs related to improving their quality of life.