Polikistik over sendromlu çocukların benlik algısı,  depresyon ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of self-esteem, depression, and anxiety levels of children with polycystic ovary syndrome
Yazar: HABİP ALMİŞ
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ŞİMŞEK ORHON
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik algısı = Self perception ; Depresyon = Depression ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Çocuklar = Children

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS) üreme sağlığını, metabolik süreçleri ve aynı zamanda ruh sağlığını etkileyebilen ve yaşam boyu sağlıkla ilgili etkileri olabilen kronik bir hastalıktır. PKOS'lu adolesan hastalarda en sık izlenen ruhsal hastalıkların depresyon ve kaygı bozukluğu olduğu önceki çalışmalarda bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı; PKOS'lu çocuk hastalarda benlik algısı, depresyon ve kaygı bozukluklarının sıklık ve şiddetinin belirlenmesi ve hastalarda saptanan bu bulguların ortaya çıkışında rol oynayan demografik, antropometrik ve klinik risk faktörlerinin saptanmasıdır. 

Çalışmamız vaka kontrollü, kesitsel bir çalışma olup çocukluk döneminde PKOS tanısı alan çocukları kapsamaktadır. Bu çalışma Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda 1 Temmuz 2016 ile 31 Aralık 2016 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışma popülasyonunu hasta grubunda 153 hasta, kontrol grubunda ise 161 sağlıklı çocuk olmak üzere toplam 314 katılımcı oluşturmuştur. Çalışmaya dâhil olma kriterlerini taşıyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden hasta ve katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Piers-Harris Çocuklarda Öz Kavram Ölçeği, Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği ve Sürekli Kaygı Ölçeği uygulanmıştır.

Çalışmada PKOS grubunu ve kontrol grubunu oluşturan çocukların yaşları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Vücut ağırlıkları, boyları ve VKİ açısından PKOS grubu ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0,021; p=0,014). VKİ PKOS grubunda daha yüksek bulunmuştur (p=0,002). Piers-Harris Çocuklarda Öz Kavramı (Benlik Algısı) Ölçeği puanları PKOS grubunda 48,95±14,06; sağlıklı kontrol grubunda ise 60,09±10,74 olarak saptanmıştır. Gruplar arasındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlı izlenmiş olup PKOS grubunda benlik algısı puanları daha düşük olarak saptanmıştır (p<0,001). Grupların Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği puanları değerlendirildiğinde; PKOS grubunda 17,6±8,45; sağlıklı kontrol grubunda ise 11,75±7,35 olarak saptanmış ve PKOS grubunda depresyon sıklığının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Grupların kaygı skoru puanları değerlendirildiğinde; durumluk kaygı skoru puanları PKOS grubunda 39,07±7,88; sağlıklı kontrol grubunda ise 34,13±5,84 olarak bulunmuş ve istatistiksel olarak da belirgin şekilde PKOS grubunda yüksek durumluluk kaygı düzeyleri saptanmıştır. Sürekli kaygı puanları ise; PKOS grubunda 39,86±7,8; sağlıklı kontrol grubunda 33,88±7,01 olarak bulunmuş ve PKOS grubunda yüksek sürekli kaygı düzeyleri tespit edilmiştir (p<0,001). PKOS'lu çocuk hastalarda yaşla birlikte benlik algısı puanlarının düştüğü; toplam kaygı puanlarının ve depresyon puanlarının ise arttığı izlenmiştir. Klinik bulgular değerlendirildiğinde; PKOS'lu çocuk hastalarda akne şiddetinin artışı, hirsutizm düzeyinde artış ve alopesi varlığı; düşük benlik algısı, artmış depresyon sıklığı ve yüksek kaygı düzeyleri ile ilişkili bulunmuştur. PKOS'lu çocuk hastalarda özkıyım düşüncesinin sağlıklı kontrol grubuna kıyasla iki kat daha sıklıkta izlendiği saptanmıştır.

Sonuç olarak; PKOS'lu çocuk hastalarda benlik algısında düşüklük, kaygı düzeylerinde yükseklik ve depresyon sıklığında artış saptanmıştır. Klinik bulguların şiddeti ve yaşın artışı bu ruhsal sorunlarla ilişkili görünmektedir.  PKOS, sadece fiziksel bulgulara değil ruhsal sorunlara da yol açabilen kronik bir hastalıktır. Bu nedenle; PKOS'lu çocuk hastalarda fiziksel ve organik sorunlara eşlik eden psikiyatrik sorunların tedavisi ve izlemi hastaların hem çocukluk hem de erişkin dönemde yaşam kalitesinin artırılmasında önemli olarak görülmektedir. PKOS'lu çocuk hastalarda izlenen psikiyatrik sorunlar ve risk faktörleri ile ilgili olarak gelecekte yapılacak çalışmalara gereksinim olduğu açıktır.

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a chronic disease that may affect reproductive health and metabolic processes, as well as mental health, and may have lifelong health effects. Previous studies have reported that the most common psychiatric disorders in adolescents with PCOS are depression and anxiety disorders. The aim of this study was to determine the frequency and severity of issues involving self-esteem, depression, and anxiety disorders in children with PCOS and to determine the demographic, anthropometric, and clinical risk factors that play a role in the emergence of these findings.

Our study was a cross-sectional case-controlled study that included children diagnosed with PCOS in childhood. It was carried out at the Adiyaman University School of Medicine, Department of Pediatrics between 1 July 2016 and 31 December 2016. The study population consisted of 314 participants, 153 patients in the patient group and 161 healthy children in the control group. The Personal Information Form, the State-Trait Anxiety Inventory for Children, the Children's Depression Inventory, and the Piers-Harris Children's Self-Concept Scale were administered to all participants who took part in the study.

In this study, there was no statistically significant differences in age, PCOS group and the control group (p>0.05) but there was statistically significant differences in weights, height and BMI (p=0.021; p=0.014). BMI was higher in PCOS group (p = 0.002). The Piers-Harris Children's Self-Concept Scale scores were 48.95±14.06 in the PCOS group and 60.09±10.74 in the healthy control group. The difference between the two groups studied, a group of children with PCOS and a healthy control group, was statistically significant. The Piers-Harris Children's Self-Concept Scale scores were found to be lower in the PCOS group than in the control group (p <0.001). In addition, the scores for the Children's Depression Inventory which were 17.6 ± 8.45 for the PCOS group and 11.75 ± 7.35 for the healthy control group, were found to be significantly higher in the PCOS group (p <0.001). When the State-Trait Anxiety Inventory for Children scores of the groups were evaluated, state anxiety scores were 39.07 ± 7.88 in the PCOS group and 34.13 ± 5.84 in the healthy control group, showing statistically significant higher levels of state anxiety in the PCOS group. Trait anxiety scores were 39.86 ± 7.8 in the PCOS group and 33.88 ± 7.01 in the healthy control group, and there were high levels of trait anxiety in the PCOS group (p <0.001). In children with PCOS, self-esteem scores decreased with age and total anxiety scores and depression scores increased. When clinical findings were evaluated, it was determined that pediatric PCOS patients indicated more severe acne, more hirsutism and the presence of alopecia and that low self-esteem was associated with greater frequencies of depression and higher anxiety levels. Suicidal ideation was found to be twice as frequent in children who had PCOS than among those in the healthy control group. 

Results of the study, then, showed that pediatric patients with PCOS had lower self-esteem, greater anxiety levels, and increased frequencies of depression than those in the healthy control group. Both the severity of these clinical findings and the increases in the ages of the adolescents appear to be related to these mental problems. PCOS is a chronic disease that can lead not only to physical findings but also to mental problems. Therefore, treatment and follow-up of the psychiatric problems associated with the physical and organic problems in pediatric patients with PCOS is important for increasing the quality of life in both their childhood and adulthood. It is clear that future studies are needed to examine the psychiatric problems and risk factors in pediatric PCOS patients.