Van ili Gevaş ilçesinde şeker pancarı yetiştiriciliği yapan işletmelerin ekonomik analizi
Economic analysis of sugar beet farms in Gevaş town of Van provience
Yazar: ERTAN ONUR GAZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Şeker pancarı = Sugar beet

Özet:
Bu çalışma ile Van İli Gevaş İlçesinde şeker pancarı yetiştiriciliği yapan işletmelerin ekonomik analizi yapılmıştır. İşletme başına elde edilen şeker pancarı üretim miktarı ile başlıca üretim faktörleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Coob-Douglas üretim fonksiyonundan yararlanılmıştır.Çalışmanın verileri 2007 üretim yılına ait olup, araştırma alanında bulunan Gevaş Merkez ilçesinde ve 5 köyde tabakalı tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenen 48 adet şeker pancarı yetiştiriciliği yapan işletmeden anket yöntemi ile toplanmıştır.Şeker pancarı ekiliş alanı, dekara verim ve işletme başına düşen üretim miktarı sırasıyla 8 dekar, 3.3 ton ve 26.4 ton'dur. Şeker pancarı yetiştiriciliğinde dekar başına 61.21 saat aile işgücü, 3.77 saat yabancı işgücü kullanılmıştır. Toplam değişken masrafların (773.88 TL) % 30.43'ünü gübre masrafları oluşturmaktadır. Bunu % 27.54 ile yabancı işçilik masrafları izlemektedir.İşletme başına ve dekara düşen brüt kâr sırasıyla 1842.99 TL ve 230.37 TL'dir. Çalışmanın yapıldığı 2007 yılında, araştırma alanında işletme başına brüt kâr işletme büyüklüğüne paralel bir şekilde artmakta, dekara düşen brüt kâr ise işletme büyüklüğü ile orantılı olarak azalmaktadır.Coob-Douglas üretim fonksiyonu işletme başına düşen şeker pancarı üretim miktarı ile kullanılan başlıca üretim faktörleri arasında pozitif ve güçlü bir ilişkinin olduğunu ( R2 =0.716) göstermiştir. Üretim elastikiyetleri toplamı 0.979 olup, bu ölçeğe göre azalan bir getiri olduğu anlamına gelmektedir.Anahtar kelimeler: Şeker pancarı, Değişken masraflar, Brüt kâr, Ekonomik analiz.

Abstract:
Economic analysis of sugar beet farms in Gevaş town of Van Province was aimed in this study. The relationship between the sugar beet production quantity per farm and major production factors were determined using Coob-Douglas production function.The data, which belongs to 2007 production period, were collected from 48 sugar beet farms by means of questionnaries in five villages and Gevaş Central Town. To determine the optimal sampling size, stratafed random sampling was applied.Plantation area, yield and production quantity per sugar beet farms was 8 decare, 3.3 ton and 26.4 ton, respectively. Family labor and foreign labor per decare in sugar beet production process was 61.21 hours and 3.77 hours, respectively. Nearly one third (30.43 %) of variable costs (TL 773.88) consisted of fertilizer costs followed by foreign labor costs with 27.54 % .Gross profit per farm and per decare was TL 1842.99 and TL 230.37, respectively. In 2007 when the study was conducted, in the study field, gross profit per farm increased in proportion to farm size, the gross profit per decare decreased in line with farm size.Coob-Douglas production function showed that a positive and strong relationship existed between sugar beet production quantity per farm and the major production factors (R2 = 0.716). The total production elasticity was 0.979, which means decreasing return to scale.Key Words: Sugar beet, Variable costs, Gross profit, Economic analysis.