Bireysel iş hukuku uyuşmazlıklarında arabuluculuk
Mediation in individual labor law disputes
Yazar: GAMZE ÖZTEMİR AYDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE ARSLANPINAR TAT
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Dünyanın farklı ülkelerinde uzun yıllardır benzer sistemlerin kullanılması sonucunda ortaya çıkan ve yaygınlaşan arabuluculuk sistemi çoğu ülkede mahkemelerin iş yükünün artması ve yargılamaların uzun sürmesinden kaynaklı olarak getirilmiş bir çözüm yöntemidir. Arabuluculuk sisteminin öncelikli amacı, mahkemelerin yargı yetkisini kısıtlamayı değil, uyuşmazlığın çözümüne toplumun da katılmasının sağlanması, vatandaşların uyuşmazlıkları mahkemelere intikal ettirmeden adil ve hızlı bir şekilde çözüme ulaştırması, uzun süren yargı sürecinin kısaltılması, yargılama masraflarının ve mahkemelerde biriken dosya sayısının azaltılması olarak sayılabilir.  Özellikle iş hayatında karşımıza çıkan işçiler ve işverenler arasındaki uyuşmazlıkların yargı yolu ile çözümlenmeye çalışılması neticesinde iş mahkemelerine intikal eden uyuşmazlık dosya sayısı artmıştır. Mahkemelerin iş yükünün çok fazla olması, yargılamaların uzun sürmesi, haklarını elde etmeye çalışan taraflar yargı eli ile yeniden mağdur olmaktadır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile kamu düzeninden sayılmayan ve tarafların üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabildiği, özellikle konusu bir miktar paranın ödenmesi olan özel hukuk uyuşmazlıklarında öncelikle ihtiyari olarak 2012 yılında hukukumuza giren, sonrasında 2017 yılında 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile bireysel iş uyuşmazlıkları yönünden dava şartı haline getirilerek uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışmada da, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden olan arabuluculuğun genel hatlarını ve Türk hukuku kapsamındaki hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuğa elverişlilik ve bireysel iş hukuku uyuşmazlıkları kapsamında dava şartı arabuluculuk süreci incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The mediation system, which has been widely adopted in various countries around the world for many years, is a solution that has emerged and spread due to the increased workload and prolonged litigation processes in the courts. The primary goal of the mediation system is not to limit the jurisdiction of the courts but to facilitate community involvement in dispute resolution, enable citizens to resolve disputes fairly and expeditiously without resorting to court proceedings, shorten the length of legal proceedings, reduce litigation costs, and decrease the number of pending cases in the courts. Particularly in the context of labor-related disputes between employees and employers, the number of cases brought before labor courts has increased due to the long-standing practice of seeking resolution through the judicial system. The excessive workload on the courts, extended litigation durations, and the effort to resolve disputes through legal channels often result in further hardships for the parties seeking to assert their rights. Law No. 6325 on Mediation in Civil Disputes, which was initially introduced on a voluntary basis in 2012 and later mandated for individual labor disputes by Law No. 7036 in 2017, primarily covers private law disputes, especially those involving the payment of a certain amount of money. In this study, an overview of the mediation system, its suitability within the framework of Turkish law for resolving legal disputes, and the mandatory mediation process for individual labor law disputes are examined.