Restoran performansının öncülleri olan inovasyon, girişimci öz yeterlilik, beşeri sermaye ve restoran performansı ilişkilerinin araştırılması: Türkiye örneği-bir model önerisi
Pioneers of restaurant performance reseraching the relations of innovation, enterpreneural self-efficiency, human capital and restaurant performance: Turkey case-a model proposal
Yazar: RAMİS KURT
Danışman: PROF. DR. ÇAĞATAN TAŞKIN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Girişimci yeterliliği = Entrepreneurial competence ; Girişimciler = Entrepreneurs ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Performans = Performance ; Restoranlar = Restaurants ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin müşterilerine sunduğu ürün ve
hizmetler genel itibariyle fiziksel olmayan ürünler olarak tanımlanabilir. Ancak
nihai amaç yine de diğer piyasalar ile aynıdır: Müşteri beklentilerini karşılayıp,
müşteri memnuniyetini sağlamaktır. Bu durum turizm işletmelerinde önemli bir
yer tutan restoranlar içinde geçerlidir. Günümüzde restoranlar kişilerin sadece
beslenme güdüsü ile gittikleri yerler olmaktan çıkmıştır. İnsanlar sosyalleşme,
rahatlama, birlikte zaman geçirme gibi nedenlerle de bu restoranlara
gitmektedirler. Sürekli değişen ve küreselleşen dünya ekonomisi içerisinde,
restoran işletmelerinin rekabet etmeleri gerekmektedir. Bununla beraber bu
yoğun rekabet ortamında restoranların çok önemli bir bölümü ise devamlılık
sorunu yaşamaktadır. Çevresel şartların, müşteri ihtiyaç ve isteklerinin, yiyecek
ve içecek farklılaşmasının çok hızlı değiştiği, geliştiği yoğun rekabet ortamında,
restoranların ayakta kalabilmeleri, yapacakları inovasyon faaliyetleri, işletme
sahibi ve çalışan insan gücünün eğitim, beceri, yetenek ve tecrübesinin artması ve
buna bağlı olarak elde edilecek yüksek restoran performansına bağlıdır.
Konukseverlik, inovasyon, beşeri sermaye ve girişimcilikten gelen teorilere
dayanan bu çalışma, inovasyon, işletme sahiplerinin girişimci öz-yeterliliği ve
restoran performansının itici güçleri olarak beşeri sermayeyi inceleyen bir yapısal
modeli incelemektedir. Bu amaçla, çalışmada analiz edilen değişkenler arasındaki
ilişkiyi açıklayan bir model önerisi sunulmuş ve yapısal eşitlik modellemesi ile test
edilmiştir. Veriler Türkiye de bulunan 765 restorana mail atılarak, telefonla
irtibata geçilerek ve fiziki ziyaretler gerçekleştirilerek 224 restorandan
toplanmıştır. Anket yöntemi ile elde edilen verilerin analizi SPSS 22.0
programından ve yapısal eşitlik modeli analizi ve testi için ise PLS-SEM paket
programından yararlanılarak yapılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre beşeri
sermayenin restoran performansı, inovasyon ve girişimci öz yeterlilik üzerinde
olumlu etkisi olduğu, girişimcilik öz yeterlilik ve inovasyonun restoran
performansı üzerinde ve de girişimci öz yeterliliğin inovasyon üzerinde olumlu
etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Restoran, Girişimci Öz Yeterliliği, İnovasyon, Beşeri Sermaye ve Restoran Performansı

Abstract:
The products and services offered by the companies operating in the service sector to
their customers are generally intangible. However, the ultimate goal is still the same as
the product market: to meet customer expectations and ensure customer satisfaction.
This is valid for restaurants that have an important place in tourism businesses and are
not affiliated with any accommodation business. Today, restaurants are no longer the
places where people go only with the motivation to eat, people also go to these restaurants
for reasons such as socializing, relaxing and spending time together. In the ever-changing
and globalizing world economy, restaurant businesses must constantly compete.
However, in this intense competitive environment, a very important part of the
restaurants experience continuity problems. In an intensely competitive environment,
where environmental conditions, customer needs and demands, food and beverage
differentiation change so rapidly, restaurants can survive, gain competitive advantage
with their innovation activities and the education, skills, talent and experience of the
business owner and employee workforce and achieve high restaurant performance. it
depends on the display. Based on theories from hospitality, innovation and
entrepreneurship, this study examines a structural model that examines business
innovation, entrepreneurial self-efficacy of business owners, and human capital as drivers
of restaurant performance. For this purpose, a model proposal explaining the
relationship between the variables analyzed in the study was presented and tested with
structural equation modeling. The data were collected from 259 restaurants in Turkey by
sending an e-mail to 765 restaurants, making phone calls and making physical visits. The
analysis of the data obtained by the survey method was made using the SPSS 22.0
program and the PLS-SEM package program for the structural equation model analysis
and testing. According to the results of the research, it has been determined that human
capital has a positive effect on restaurant performance, innovation and entrepreneurial
self-efficacy. It has been determined that entrepreneurial self-efficacy and innovation do
not have a positive effect on restaurant performance. Finally, it has been determined that
entrepreneurial self-efficacy does not have a positive effect on innovation.

Keywords: Restaurant, Entrepreneurship, Innovation, Human Capital, Self-Efficacy and Restaurant Performance