2014-2019 yıllarında Türkiye'de yayınlanmış İlyada ve Odysseia    kitap kapak tasarımlarının Göstergebilimsel analizi
Semiotic analysis of designs of book covering of Iliad and Odyssey published between 2014 and 2019 in Turkey
Yazar: EMRE SARGIN
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR SOĞUKKUYU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Gösterge bilim = Semiotics ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Homeros = Homeros ; Kitap kapağı = Book cover ; Kitap tasarımı = Book design ; İlyada = Iliad

Özet:
Süresiz yayın ürünlerinden kitap, yazının icadından, kâğıdın gelişim
dönemlerine, matbaanın icadı ile geçmişten günümüze teknolojinin gelişmesiyle
birlikte şu anki şeklini almıştır. Bu alandaki çalışmalar kitap üretimini artırarak
geliştirmektedir. Kitap kapakları, okurlarıyla iletişim kuran pencerelerdir ve kitabın
içeriği hakkında ilk bilgiyi vermektedir. Bu bağlamda önem arz eden kitap kapak
tasarımları, sanatçılar tarafından grafik ilke ve elamanlarına bağlı kalınarak
yapılmaktadır.
İnsanlar çevre ile iletişim kurmuş, gördüklerini kayıt altına alarak kendinden
sonra gelenlere bilgi aktarmak amacıyla Neandertaller döneminde başlamıştır. İletişim
kurmak amacıyla simgeler icat edilmiştir. Üretilen bu simgeler görme duyusu ile
algılanmakta ve yorumlanmaktadır. Yorumlanan bu simgeler bir bilgi haline
dönüşmektedir. Tarih boyunca bilgiyi saklama ve aktarma ihtiyacı duyan insanlar,
yazıyı icat etmiş ve bu yazıları önce kil tabletlere daha sonra papirüs ve parşömenlere
aktarılmıştır. Daha sonra selüloz bazlı kâğıdın icadıyla bilgi aktarımı kolay taşınabilir
hale getirilmiştir. Bilgi içeren bu kâğıtların uzun süre dayanması ve korunması için
kodeks adı verilen ciltler icat edilmiştir. Yıllar içinde cilt çeşitlerinin ve baskı
makinelerinin gelişmesiyle birlikte kitap kapaklarına yazı ve görseller eklenmesi kolay
hale gelmiştir. Kitap kapağı, üzerinde tasarım yapılan alanlara dönüşmüştür. Kitap
kapak tasarımının temel amacı; okurun, kitap kapağı ile doğrudan ilişki kurması ve
kitabın içeriği hakkında ilk bağı kurmasını sağlamaktır.
Araştırmanın temel amacı doğrultusunda 2014-2019 yıllarında Türkiye'de
yayınlanmış olan İlyada ve Odysseia kitap kapaklarında kullanılan tipografi, görsel
öğelerin (fotoğraf, illüstrasyon, çizim), tasarımları göstergebilimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu inceleme Ferdinand de Saussure'nin gösterge-gösteren-gösterilenşemaları kullanılarak çözümlenmiştir. Bu araştırmada göstergebilimsel çözümleme ile
incelenen kitap kapak tasarımları konu kapsamında yer alan araştırmalara örnek olması
ve bu alana katkı sağlaması açısından önem taşıdığı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kitap Kapak Tasarımı, Grafik Tasarım, Göstergebilimsel Analiz, İlyada, Odysseia.

Abstract:
The book, which is one of the products of non-periodical publication, has taken its
current form from the invention of writing to the development periods of paper, with the
invention of the printing press and the development of technology from the past to the present.
Studies in this area are improving by increasing the production of books. Book covers are
windows that communicate with their readers and give the first information about the content
of the book. Book cover designs, which are important in this context, are made by artists by
adhering to graphic principles and elements.
Humans communicated with the environment, recorded what they saw and started in
the period of Neanderthals in order to convey information to those who came after them. Icons
are invented to communicate. These produced symbols are perceived and interpreted by the
sense of sight. These interpreted symbols turn into information. Throughout history, people
who needed to store and transfer information invented writing, and these writings were first
transferred to clay tablets and then to papyrus and parchment. Later, with the invention of
cellulose-based paper, information transfer became easily portable. In order for these papers
containing information to last and protect for a long time, volumes called codex were invented.
With the development of binding types and printing machines over the years, it has become
easy to add text and visuals to book covers, The book cover has turned into areas on which
design is made. The main purpose of the book cover design is; It is to enable the reader to
establish a direct relationship with the book cover and to establish the first link about the
content of the book.
In line with the main purpose of the research, the typography, visual elements
(photograph, illustration, drawing) designs used in the book covers of Iliad and Odyssey
published in Turkey in 2014-2019 were analyzed by semiotic analysis method. This analysis
is analyzed using Ferdinand de Saussure's sign-signifier-signified-schemas. In this research, it
is predicted that the book cover designs examined with semiotic analysis are important in terms
of being an example for the researches within the scope of the subject and contributing to this field.

Keywords: Book Cover Desing, Graphic Desing, Semiotic Analysis, The Iliad, The Odyssey.