Erinlik dönemindeki öğrencilerin akılcı olmayan inançlarının ve beden algılarının özgüven düzeylerine etkisi
The effect of irrational beliefs and body perceptions of puberty students' on self-confidence levels
Yazar: NAGEHAN KAYA
Danışman: PROF. DR. NURAY TAŞTAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bireyin kendisini tanımaya başladığı, "ben kimim?" sorusuna cevap aradığı ergenlik dönemi oldukça önemli bir dönemdir. Bu dönemde birey kendi olma yolunda kritik adımlar atmaktadır. Özgüven düzeyinin akılcı olmayan inanç ve beden algısı ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu üç değişkenin birlikte ele alınması psikoloji alanına katkı sağlayabileceği gibi, bu kavramların daha iyi anlaşılmasına da yardımcı olabilir. Bu bağlamda bu araştırmanın temel amacı erinlik dönemindeki öğrencilerin akılcı olmayan inanç ve beden algısı düzeylerinin özgüven düzeyleri ile ilişkisini incelemektir. Bu çerçevede aşağıdaki hipotezler test edilmiştir. a. Akılcı olmayan inancın özgüven üzerindeki negatif etkisi anlamlıdır. b. Beden algısının özgüven üzerindeki pozitif etkisi anlamlıdır. c. Akılcı olmayan inancın beden algısı üzerindeki negatif etkisi anlamlıdır. Bu çalışma, kesitsel desenin kullanıldığı ve var olan durumu sorgulayan betimsel bir araştırmadır. 189'u kız (%54,5) ve 158'i erkek (%45,5) olmak üzere araştırma grubunu toplam 347 birey (ortaokul beşinci ve altıncı sınıf) oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanabilmesi için Kişisel Bilgi Formu, Piers-Harris Çocuklarda Öz-Kavram Ölçeği, Mantıkdışı İnançlar Ölçeği ve Vücut Algısı Ölçeği kullanılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre, katılımcıların özgüven, akılcı olmayan inanç ve beden algısı düzeyleri; sosyoekonomik düzeye göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Demografik değişkenler arasındaki cinsiyet açısından ilişkiler incelendiğinde, özgüven ve akılcı olmayan inançlar ile cinsiyet arasında anlamlı bir fark bulunurken, beden algısı ve cinsiyet arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Katılımcıların akılcı olmayan inanç ve beden algısı düzeylerinin özgüven üzerindeki etkisine ait analizler incelendiğinde beden algısı düzeylerinin özgüven düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı bulunurken akılcı olmayan inanç düzeylerinin özgüven düzeyi üzerinde anlamlı etkisi bulunmuştur. Akılcı olmayan inanç düzeyleri özgüven düzeylerine ilişkin toplam varyansın %12.5'ini açıklamaktadır. Katılımcıların akılcı olmayan inanç düzeylerinin beden algısı düzeyleri üzerine etkisi incelendiğinde, akılcı olmayan inanç düzeyleri beden algısı düzeylerine ilişkin toplam varyansın %1.5'ini açıklamaktadır.

Abstract:
Adolescence is a very important period when he seeks an answer to the question of "Who am I?". In this period, the individual takes critical steps towards being himself.It is thought that irrational belief and body perception may have effects on the level of self-confidence. Considering these three variables together can contribute to the field of psychology as well as help to better understand these concepts. In this context, the main purpose of this study is to examine the relationship between the self-confidence levels of middle school fifth and sixth grade students and irrational belief and body perception. Therefore, the following hypotheses have been tested. a. The negative effect of irrational belief on self-confidence is significant. b. The positive effect of body perception on self-confidence is significant. c. The negative effect of irrational belief on body perception is significant. This study is a descriptive study using a cross-sectional design and questioning the existing situation. The sample of the research consists of 347 individuals, of which 189 girls (54.5%) and 158 boys (45.5%). Demographic Form, Self-Concept Scale in Piers-Harris Children, Irrational Beliefs Scale and Body Perception Scale were used in the study to collect data.
According to the analysis results, participants levels of self-confidence, irrational belief and body perceptions do not differ significantly in terms of their socioeconomic levels. When the relationships between demographic variables were examined in terms of gender, it was determined that there was a significant difference between self-confidence and irrational beliefs and gender, while there was no significant difference between body perception and gender. When analyzing the effects of the participants' level of irrational belief and body perception on self-confidence, it was found that body perception levels did not have a significant effect on self-confidence, while irrational belief levels had a significant effect on self-confidence. Irrational belief levels explain 12.5% of the total variance regarding self-confidence levels. When the effect of the participants' irrational belief levels on body perception levels is examined, irrational belief levels explain 1.5% of the total variance regarding body perception levels.