Tip-I ve tip-II diyabet oluşturulmuş sıçanlarda hiperglisemi üzerine altın çilek ve acı bakla ekstraktlarının etkileri
Effects of goldenberry and lupin extracts on the hyperglycemia in rats produced type I and type II diabetes
Yazar: TUBAY KAYA
Danışman: PROF. DR. ORHAN ERMAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, streptozotozin ile diyabet oluşturulmuş sıçanlarda altın çilek ve acı baklanın kas, karaciğer, böbrek ve beyin dokularında lipit peroksidasyonu ve antioksidan sisteme ait bazı parametreler üzerine etkisi araştırılmıştır. 
Enjeksiyonla streptozotozin verilerek tip-1 ve tip-2 diyabet oluşturulmuştur. Çalışmada albino ırkı sıçanlar her grupta 10 adet olmak üzere altı gruba ayrılmıştır: Diyabetik olmayan kontrol, STZ-Diyabet tip-1, STZ-Diyabet+Altın çilek tip-1, STZ-Diyabet+Acı bakla tip-1 ve STZ-Diyabet tip-2, STZ-Diyabet+Altın çilek tip-2, STZ-Diyabet+Acı bakla tip-2. Enjeksiyondan bir hafta sonra sıçanlara 2 ay süreyle altın çilek ve acı bakla enjeksiyonla verilmiş ve doku homojenatlarında lipit peroksidasyonun bir göstergesi olan malondialdehit ve glutatyon ile kolesterol ve yağ asidi değerleri ölçülmüştür. Çalışma başlangıcında ve sonunda glukoz değerleri ve sıçanların ağırlıkları belirlenmiştir. 
Tip-1 ve tip-2 diyabet gruplarında, malondialdehitin kontrol gruplarına göre, belirgin bir yükseliş gösterdiği, diğer dokularda ise azaldığı, streptozotozin ile diyabet oluşturulan grupların tümünde, glutatyon değerinin düşük olduğu belirlenmiştir.
 Tip-1 diyabette, eritrositler, kas, karaciğer ve böbrek, tip-2 diyabette, eritrositler, kas ve karaciğer dokularında diyabet gruplarında kolesterol değerinin yüksek olduğu görülmüştür.  
Benzer dozlarda uygulanan altın çilek ve acı baklanın, kan glukoz düzeylerini azalttığı ve antioksidan sistemi desteklediği tespit edilmiştir.
 Kan örneklerinde ise, altın çilek ve acı bakla, malondialdehit ve kolesterol değerlerini azaltmış, glutatyon değerlerini arttırmıştır. Tip-1 diyabette, diyabet gruplarında, kas ve böbrek dokularında palmitik, palmitoleik, oleik, linoleik asit değerlerinin azaldığı, stearik, araşidonik ve dokosaheksaenoik asit değerlerinin yükseldiği, tip-2 diyabette ise, diyabet gruplarında, kas dokusunda stearik ve linoleik asit değerlerinin yüksek, palmitik, palmitoleik, oleik, araşidonik ve dokosaheksaenoik asit değerlerinin düşük olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effects of goldenberry and lupin on lipid peroxidation antioxidant system parameters of muscle, liver, brain and kidney tissues of streptozotocin-induced diabetic rats were investigated.
Type I and type II diabetes was produced in rats by the streptozotocin injection. Albino rats were arranged into six groups, each group containing 10 rats: non-diabetic control, STZ-Diabetes type I, STZ-Diabetes+goldenberry type I, STZ-Diabetes+lupin type I and STZ-Diabetes type II, STZ-Diabetes+goldenberry type II,  STZ-Diabetes+lupin type II groups. After one week from the injection, goldenberry and lupin have been injected to rats for 2 months. Malondialdehyde and glutathione, cholesterol, the fatty acid levels which are signs of lipid peroxidation, have been measured in these tissues. At the beginning and end of the study, postprandial blood glucose levels and weights of rats were measured. 
In type I and type II diabetes, malondialdehyde have increased when it have compared with control group. Glutathione has decreased in the other tissues and all of the streptozotocin-induced diabetic groups. In type I diabetes of erythrocyte, muscle, liver, kidney and in type II diabetes of erythrocyte, muscle, liver, cholesterol levels have increased. Treatment with similar doses of goldenberry and lupin significantly reduced postprandial hyperglycemia and oxidative stress, and augmented antioxidant system. 
When blood samples controlled, they have been shown that malondialdehyde, cholesterol values have been decreased and glutathione levels have been increased by goldenberry and lupin.
In type I diabetic groups, palmitoleic, oleic and linoleic acid levels in muscle and kidney tissues have increased. In type II diabetic groups, although stearic and linoleic acid levels in muscle tissue have increased, palmitic, palmitoleic, oleic, arachidonic and docosahexaenoic acid levels have decreased.