Sekizinci sınıf TIMSS uygulamalarında öğretimsel açıklık ile tutumun fen başarısı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of instructional clarity and attitude on science achievement in eighth grade TIMSS applications
Yazar: EYÜP BAYRAMBEĞ
Danışman: DOÇ. DR. SEMİRHAN GÖKÇE
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, TIMSS 2015 ve TIMSS 2019 uygulamalarına Türkiye'den katılan sekizinci sınıf öğrencilerinin öğretimsel açıklık ve tutumunun fen başarıları üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışma kapsamında tutumun feni sevme, fende kendine güvenme ve fene değer verme alt boyutlarının başarı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Uygulamalar arasındaki ortak maddeler kullanılarak yürütülen madde tepki kuramı analizleri sonrasında yetenek kestirimleri elde edilmiş ve sonrasında yapısal eşitlik modeli analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular 2015 uygulaması ile karşılaştırıldığında 2019 uygulamasında fen başarısı ile fende kendine güven puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığını ortaya koymaktadır. Yapısal eşitlik modeli analizleri gerek 2015 gerek 2019 uygulamasında feni sevme ve fene değer verme değişkelerinin fen başarısını olumsuz etkilediği, fende kendine güvenme ve fene yönelik öğretimsel açıklık algısının ise fen başarısı üzerinde olumlu etki yaptığı sonucunu ortaya koymuştur. Feni sevme ve fene değer vermenin fen başarısı üzerinde olumsuz etkiye sahip olmasının ebeveynlerin öğrencilerin duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu çalışma, duyuşsal değişkenlerin başarı üzerindeki etkisini izleme fırsatı vermesi bakımından önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: fen başarısı, öğretimsel açıklık, TIMSS, tutum, yapısal eşitlik modeli.

Abstract:
The purpose of this study is to compare the effects of instructional clarity and attitude on science achievement of eighth grade students from Türkiye who participated in TIMSS 2015 and TIMSS 2019. Within the scope of the study, the effects of liking science, confidence in science and valuing science sub-dimensions of attitude on achievement were examined. After item response theory analyses using common items between the applications, ability estimates were obtained and then structural equation model analyses were performed. The findings of the study revealed that science achievement and science self-confidence scores increased statistically significantly in the 2019 implementation compared to the 2015 implementation. Structural equation model analyses revealed that the variables of liking science and valuing science had a negative effect on science achievement in both 2015 and 2019 implementations, while self-confidence in science and instructional clarity had a positive effect on science achievement. It is thought that the negative effect of liking science and valuing science on science achievement is due to the effect of parents on students' affective characteristics. This study is considered important in terms of providing the opportunity to monitor the effect of affective variables on achievement.

Keywords: science achievement, instructional clarity, TIMSS, attitude, structural equation modeling.