Koroner arter hastalığı tanısı alan ve almayan bireylerin beslenme durumlarının ve Akdeniz tarzı beslenmeye uyumlarının karşılaştırılması
Comparison of nutritional status and adherence to Mediterranean style diet of individuals diagnosed with and without coronary artery disease
Yazar: ONUR YILDIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ERTAŞ ÖZTÜRK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet

Özet:
Koroner arter hastalığı (KAH) tanısı alan ve almayan bireylerin beslenme durumlarının ve Akdeniz tarzı beslenmeye uyumlarının karşılaştırılmasını amaçlayan bu çalışma, 18 yaş üstü 71 erkek ve 43 kadın olmak üzere toplam 114 yetişkin birey üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada kardiyolog hekim tarafından KAH tanısı alan (KAH+) (n=57) ve KAH tanısı almayan (KAH-) (n=57) bireylerin oluşturduğu iki grup yer almıştır. Çalışmanın verileri anket formu aracılığıyla elde edilmiştir ve yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Anket formu bireylerin demografik özelliklerini ve beslenme durumlarını sorgulamaya yönelik sorulardan, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, 24 saatlik besin tüketim kaydı, antropometrik ve vücut analizi ölçüm kaydı, kan basıncı ölçüm kaydı ve biyokimyasal bulgu formu başlıkları altındaki bölümlerden oluşmuştur. KAH+ grubunun yaş ortalaması (59.3±8.80 yıl), KAH- grubunun yaş ortalamasından (53.8±8.69 yıl) daha fazla bulunmuştur (p<0.05). KAH- grubunun KAH+ grubuna göre dışarıda yemek yeme sıklığı daha fazla bulunmuştur (p<0.05). KAH+ grubunun KAH- grubuna göre ortalama plazma açlık glukozu (mg/dL) ve HbA1c (%) değerlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Bireylerin serum lipid profili incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). KAH+ grubunun KAH- grubuna kıyasla günlük diyetle doymuş yağ asitleri (%) alımının daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0.05). KAH+ grubunun MEDAS ortalama toplam skorları  6.30±1.88, KAH- grubunun ortalama toplam skorları 7.14±2.00 olarak bulunmuştur (p<0.05). KAH+ grubunun %38.6'sının, KAH- grubunun ise %64.9'unun Akdeniz tarzı beslenmeye uyumlarının yeterli düzeyde olduğu bulunmuştur (p<0.05). KAH+ grubundaki bireylerde MEDAS toplam skorları ile serum hemoglobin, hematokrit, total kolesterol, LDL kolesterol ve BUN değerleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0.05). Bu çalışmanın sonunda Akdeniz tarzı beslenmeye uyumun artmasının KAH görülme riskini azaltabileceği ve bu konuda yapılacak büyük örneklemli çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study, which aims to compare the nutritional status and adherence to the Mediterranean style diet of individuals with and without coronary artery disease (CAD), was conducted on a total of 114 adult individuals, 71 men and 43 women over the age of 18. The study included two groups of individuals who were diagnosed with CAD by a cardiologist (CAD+) (n=57) and those who were not diagnosed with CAD (CAD-) (n=57). The data of the study was obtained through a questionnarie form and was applied by the researcher using the face-to-face interview method. The form consisted of questions aimed at questioning the demographic characteristics and nutritional status of individuals, and sections under the headings Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS), International Physical Activity Questionnarie, 24-hour food consumption record, anthropometric measurement and body analysis record, blood pressure measurement record and biochemical findings form. The mean age of the CAD+ group (59.3±8.80 years) was found to be higher than the mean age of the CAD- group (53.8±8.69 years) (p<0.05). The frequency of eating out was found to be higher in the CAD- group than in the CAD+ group (p<0.05). The mean plasma fasting glucose (mg/dL) and HbA1c (%) values of the CAD+ group were higher than the CAD- group (p<0.05). When the serum lipid profile of the individuals was examined, no statistically significant difference was found between the groups (p>0.05). It was found that the CAD+ group had higher daily dietary intake of saturated fatty acids (%) compared to the CAD- group (p<0.05). The mean total scores of the MEDAS of the CAD+ group were 6.30±1.88, and the CAD- group were 7.14±2.00 (p<0.05). It was found that 38.6% of the CAD+ group and 64.9% of the CAD- group had adherence to the Mediterranean style diet (p<0.05). In individuals in the CAD+ group, a negative significant relationship was observed between the MEDAS total scores and serum hemoglobin, hematocrit, total cholesterol, LDL cholesterol and BUN values (p<0.05). It was concluded that increasing compliance with the Mediterranean style diet may reduce the risk of CAD and there is a need for further studies with large samples.