Vitiligo hastalarında Dar bant UVB, UVA ve PUVA tedavilerinin mukayeseli değerlendirilmesi
Comparative assesment of narrowband UVB, UVA and PUVA therapies in vitiligo treatment
Yazar: İNCİ SAK
Danışman: PROF. DR. EKREM AKTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Etyopatogenez = Etiopathogenesis ; PUVA tedavisi = PUVA therapy ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Ultraviyole tedavisi = Ultraviolet therapy ; Vitiligo = Vitiligo

Özet:
Amaç: Vitiligo tedavisi zor olan dermatolojik hastalıklardan birisidir. Fototerapi/ fotokemoterapi mevcut tedavi yöntemlerinin içinde en etkili seçeneklerdendir. Biz bu çalışmamızda vitiligo tedavisinde dar bant UVB, UVA, PUVA tedavilerini birbirleriyle karşılaştırmayı amaçladık.Gereç ve yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Polikliniği'ne başvuran, klinik olarak vitiligo tanısı almış, vücut yüzey alanının % 5'inin üzerinde tutulumu olan 33 vitiligolu hasta çalışmaya alındı. Hastalar eşit sayıda üç gruba ayrıldı. Birinci gruptaki hastalara Dar bant UVB, ikinci gruptaki hastalara UVA, üçüncü gruba PUVA tedavisi uygulandı. PUVA grubundaki hastalara 8-metoksipsoralen 0.6 mg/kg dozunda verildikten iki saat sonra UVA verildi. Her üç gruba da haftada 3 seans olacak şekilde toplam 40 seans fototerapi/ fotokemoterapi uygulandı. Wallace' ın dokuzlar kuralı esas alınarak hastaların tedaviden önce ve tedaviden sonra vitiligo lezyonları olan vücut yüzey alanları hesaplandı. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası fotoğrafları çekildi. İyileşme oranı tedavi öncesi ve tedavi sonrası vitiligolu vücut yüzey alanı farkının tedavi öncesi vitiligolu vücut yüzey alanına bölünmesiyle hesaplandı. Gruplar iyileşme oranları açısından birbirleriyle mukayese edildi. Ayrıca her üç grupta iyileşme yüzdelerine göre repigmentasyon skorlaması yapıldı. Gruplar repigmentasyon skorları açısından da birbirleriyle karşılaştırıldı.Bulgular: Dar bant UVB tedavisi alan grupta ortalama yaygınlık skoru tedavi öncesi % 29.09 ± 19.79; tedavi sonrası ise 16.09 ± 7.67 olarak bulundu. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası yaygınlık skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p = 0.003). UVA tedavisi alan grupta ortalama yaygınlık skoru tedavi öncesi % 10.0 ± 4.77; tedavi sonrası ise % 9.72 ± 4.73 olarak bulundu. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası yaygınlık skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p > 0.05). PUVA tedavisi alan grupta ortalama yaygınlık skoru tedavi öncesi % 29 ± 23.6; tedavi sonrası ise % 17.27 ± 11.25 olarak bulundu. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası yaygınlık skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p = 0.003). Grupların iyileşme oranları ve repigmentasyon skorları karşılaştırıldığında; Dar bant UVB ile PUVA grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p > 0.05). UVA grubu ile diğer iki grup iyileşme oranları ve repigmentasyon skorları açısından mukayese edildiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p < 0.001).Sonuç: Bu çalışmada vitiligolu hastalarda dar bant UVB tedavisi ve PUVA tedavisinin etkinlikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. UVA tedavisinin etkinliği ise hem dbUVB tedavisinden hem PUVA tedavisinden istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü. Fototerapi ve fotokemoterapinin etkinliğinin karşılaştırılması için daha geniş kapsamlı ve daha uzun vadeli çalışmalar faydalı olabilir.Anahtar kelimeler: Vitiligo, dar bant UVB, UVA, PUVA

Abstract:
Objective: Vitiligo is one of the challenging dermatologic diseases in terms of treatment. Phototherapy/ photochemotherapy is one of the most effective methods among available therapeutic modalities. In the present study, we aimed to compare narrowband UVB, UVA and PUVA therapies in vitiligo treatment.Material and method: 33 patients, who were presented and diagnosed as vitiligo at the outpatient clinic of Erciyes University, Dermatology Department and had involvement larger than 5% of body surface area, were recruited to the study. Patients assigned into three equivalent groups. The patients in group 1 underwent narrowband UVB, while those in group 2 and 3 underwent UVA and PUVA, respectively. In the PUVA group, patients underwent UVA two hours after administration of 0.6 mg/kg 8-methoxypsoralen. Overall, 40 sessions of phototherapy/ photochemotherapy were performed with a schedule of 3 sessions per week. Body surface area involving vitiligo lesions was calculated before and after therapy by using Wallace?s ?rules of nine?. Images of the patients were captured before and after therapy. Improvement rate was calculated by dividing difference of involved body surface area before and after treatment to involved body surface area before treatment. Furthermore, re-pigmentation scoring was performed to improvement rate in each group. Finally, groups were compared in terms of improvement rate and re-pigmentation score.Findings: In the group receiving narrowband UVB, mean disease involvement scores (relative to body surface area) before and after treatment were 29.09±19.79% and 16.09±7.67%, respectively. A significant difference was found between pre-treatment and post-treatment scores (p=0.003) in narrowband UVB group. In the group receiving UVA, mean disease involvement scores (relative to body surface area) before and after treatment were 10.00±4.77% and 9.72±4.73%, respectively. No significant difference was found between pre-treatment and post-treatment scores (p>0.05) in this group. Mean disease involvement scores (relative to body surface area) before and after treatment were 29.00±23.60% and 17.27±11.25%, respectively, in the PUVA group. A significant difference was found between pre-treatment and post-treatment scores (p=0.003) in PUVA group. When improvement rate and re-pigmentation scores of the groups were compared, no significant difference was found between narrowband UVB and PUVA groups (p>0.05). There was a significant difference between UVA group and other two groups in terms of improvement rate and re-pigmentation score.Conclusion: In the present study, no significant difference was found among patients with vitiligo regarding efficiency of narrowband UVB and PUVA therapy. The UVA group scores were significantly lower then the others in term of improvement rate and repigmentation. More comprehensive studies with longer follow-up should be useful in the comparative assessment of phototherapy and photochemotherapy.Keywords: Vitiligo, narrowband UVB, UVA, PUVA