Ekonomik büyüme ve çevre ilişkisi: Çevresel Kuznets yaklaşımı
Relationship between economic growth and environment: Environmental Kuznets approach
Yazar: MERVE DÖLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUNA MUĞAN ERTUĞRAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: D8 Örgütü = D8 Organization ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; G-8 ülkeleri = G-8 countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Çevre = Environment ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Sanayi Devrimi'nin beraberinde getirdiği üretim ve tüketim kalıplarındaki değişiklik, nüfus artışı, fabrikalaşma, kentleşme, seri ve daha fazla üretim talebi ve ülkelerin rekabet yarışları çevresel sorunların ortaya çıkış sürecini yaratırken, ülkelerin hızlı bir sanayileşme ve büyüme sürecine girme çabaları da bu sorunların hızla katlanarak artmasını beraberinde getirmiştir. Bu dönemle birlikte çevre ve büyüme ilişkisi, birçok çalışmanın odak noktası haline gelmiştir. Bu çalışmalardan en yaygın olanı, Kuznets Eğrisi'nin Grossman ve Krueger tarafından çevreye uyarlanarak oluşturulan ÇKE Hipotezi'dir. Bu çalışmada ise gelişmiş sekiz ülkeyi kapsayan "G8" ile gelişmekte olan sekiz ülkeyi kapsayan "D8" ülke grupları için bu hipotezin geçerli olup olmadığı, bunun yanı sıra hipotezin ülkelerin gelişmişlik düzeyleriyle ilişkili olup olmadığı da 1992-2014 yıllarını içeren panel veri analizi ile araştırılmıştır. Hipotez kapsamında çevresel kirliliği temsilen CO2 emisyonu ve ekonomik büyümeyi temsil eden kişi başına düşen GSYH değişkenleri kullanılmış, bununla birlikte enerji tüketimi ile bu değişkenler arasındaki ilişki de incelenmiştir. "G8", "D8" ve "G8&D8" olmak üzere üç ülke grubu oluşturularak, ekonomik büyüme ve çevresel kirlilik arasındaki ilişkiyi incelemek için doğrusal, parabolik ve kübik formlardan oluşan üç model kurulmuştur. Sonuç olarak, hipotez "G8&D8" ve "D8" gruplarında geçerli bulunurken "G8" grubunda iki değişken arasında pozitif yönde doğrusal bir ilişki bulunmuştur. Bu kapsamda ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerinin çevresel kirlilik veya kalite üzerinde doğrudan bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, enerji tüketiminin çevresel kirlilik üzerinde pozitif bir etkisi olduğu saptanmıştır.

Abstract:
While; the changes in production and consumption patterns brought by the Industrial Revolution, the population growth, the fabrication, the urbanization, the serial more production demand and competition races of countries are creating the emergence of environmental problems, countries' efforts to enter a process of rapid industrialization and growth have led to the rapid increase of these problems. With this period, the relationship between environment and the economic growth has become the focus of many studies. The most common of these studies is the EKC Hypothesis, which arises from the adaptation of the Kuznets Curve to the environment by Grossman and Krueger. In this study; whether this hypothesis is valid for the groups of "G8" covering eight developed countries and "D8" countries covering eight emerging countries was tested. İn addition to that, whether the hypothesis is related to the development level of the countries was also examined by panel data analysis covering the period 1992-2014. Within the scope of the hypothesis; per capita GDP variables representing CO2 emissions and economic growth are used to represent environmental pollution.The relationship between energy consumption and these variables were also examined. To investigate the relationship between economic growth and environmental pollution, three country groups; as "G8", "D8" and "G8&D8" were formed and three models of; the linear, parabolic and cubic forms were established. Consequently, the hypothesis has found to be valid in "G8&D8" and "D8" models. It is concluded that there is a linear relationship between the two variables for the "G8" group. In this context, it has been determined that the economic development levels of the countries don't have a direct relation to environmental pollution or quality. In addition, energy consumption has been found to have a positive effect on environmental pollution.