Türkiye'de üretilen bazı organik baharat ve bitkisel çayların aflatoksin B1 düzeyleri ve mikrobiyolojik kalitesinin araştırılması
Determination of aflatoksin B1 and microbiologichal quality in some organic spices and herbal teas produced in Turkey
Yazar: RECEP ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL TOSUN
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Baharatlar = Spices ; Bitkisel çaylar = Herbal teas ; Mikrobiyolojik kalite = Microbiological quality

Özet:
Bu çalışmada, organik olarak üretimiş baharat ve bitkisel çaylar, aflatoksin B1 (AFB1)  seviyelerinin belirlenmesi için ELİZA immunoafinity kolonları kullanılarak analiz edilmiştir. Bu amaçla Türkiye'deki organik pazarlardan ve organik marketlerden rastgele 93 adet organik baharat ve 37 adet organik bitkisel çay seçilmiştir. Örneklerde maya-küf, Stapylococcus aureus, Enterbacteriaceae ve Koliform sayılmıştır. 58 adet organik baharat ve 32 adet organik bitkisel çayda aflatoksin B1 tespit edilmiştir. Organik baharatlarda maksimum kontaminasyon tarçın örneklerinde (53 µg/kg)  bulunmuştur. Kekik örneklerinde Aflatoksin B1 tespit edilmemişdir. Organik baharatlardan 41 örneğin aflatoksin B1 seviyesi Avrupa Birliği yasal limitini (5 µg/kg) aşmıştır. Organik bitkisel çay örneklerinde aflatoksin B1'in en yüksek kontaminasyonu (52,50 µg/kg) kuşburnu örneklerinde tespit edilmiştir. 21 organik bitkisel çay örneğinin aflatoksin B1 seviyeleri Avrupa Birliği yasal limitini aşmıştır. 
Mikrobiyolojik analizi yapılan 93 adet organik baharattan;  65 (%70) tanesinde maya-küf, 74 (%79,56) tanesinde Staphylococcus aureus, 82 (%88,17) tanesinde Enterobecteriaceae, 72 (%77,41) tanesinde koliform bakteri tespit edilmiştir. Organik baharatlardan kekik örneklerinin hiç birinde maya-küfe, defne örneklerinin hiçbirinde ise Staphylococcus aureus, Enterobecteriaceae ve koliform bakteriye rastlanmamıştır.
Mikrobiyolojik analizi yapılan 37 adet organik bitkisel çay örneğinin 30 (%82) tanesinde maya-küf, 33 (%89,19) tanesinde Staphylococcus aureus, 36 (%97,29) tanesinde Enterobecteriaceae, 25 (%67,56) tanesinde koliform bakteri tespit edilmiştir. Bitkisel çay örnekleri içinde analizi yapılan tüm bakteriler içinde en düşük konsantrasyon ortalamasının rezenede olduğu görülmüştür.   Bu sonuçlar organik baharat ve bitkisel çaylarda mikrobiyolojik ve mikotoksin kontaminasyonun engellenmesi için daha iyi tedbirler alınması gerektiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Organik baharat, Organik bitkisel çay, Aflatoksin B1, Mikrobiyolojik kalite.

Abstract:
In the present study, organically produced spices and herbs were analyzed for determination of aflatoxin B1 (AFB1) by ELISA using immunoaffinity column. For this purpose 93 organic spices and 37 organic herbs were randomly selected from organic markets and organic shops in Turkey. In samples, yeast-mold, Staphylococcus aureus, and Coliform counts were enumerated AFB1 was detected in 58 organic spice and 32 organic herb samples. Among organic spice samples, the maximum value was detected in cinnamon sample (53 µg/kg). AFB1 was not detected in thyme samples.  AFB1 levels of 41 organic spice samples were above the EU regulatory limit (5 µg/kg). Among organic herb samples the highest concentration of AFB1 (52.5 µg/kg) was detected in a rosehip sample. AFB1 levels of 21 organic herb samples were above the regulatory limits of the European Union. 
Yeast-mould in 65 (%70), Staphylococcus aureus in 74 (%79,56), Enterobecteriaceae in 82 (%88,17) and coliform bacteria in 72 (%77,41) have been determined out of 93 miscellaneous organic spices which had been analysed microbiologically. In no thyme sample, a type of organic spices, has been encountered a yeast-mould by any chance; likewise, Staphylococcus aureus, Enterobecteriaceae and coliform bacteria have not been chanced upon in any of the samples of bay leaves.
Yeast-mould in 30 (%82), Staphylococcus aureus in 33 (%89,19), Enterobecteriaceae in 36 (%97,29) and coliform bacteria in 25 (%67,56) out of 37 organic herbal tea samples have been determined in their microbiological analysis. The lowest medium of consantration has been confronted particularly in fennel among all other bacteria analysed in vegetal tea samples.
These exigent results have vitally indicated the urgency of better precautions so as to prevent microbiological and mycotoxin contaminations in spices and vegetal types of tea.

Key Words: Organic spices, Organic herbal teas, Aflatoxin B1, Microbiological quality.