Topkapı Sarayı yemiş odası koruma ve onarım çalışmalarında yeni buluntular /
Yazar: EFTAL KİRAZ
Danışman: PROF. DR. ABDÜLHAMİT TÜFEKÇİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bakım onarım = Maintenance repairing ; Koruma = Conservation ; Koruma sistemleri = Protection systems ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Onarım = Repair ; Restorasyon = Restoration ; Saraylar = Palaces ; Topkapı Sarayı = Topkapı Palace

Özet:
Topkapı Sarayı Müzesi dört ana bölümden oluşmaktadır. Her avlu farklı amaçlar ile kullanılan mimari yapılar bütününü kuşatmaktadır. Tez çalışması gerçekleştirilirken restorasyon uygulamalarına değinmeden önce Topkapı Sarayı'nın bölümleri incelenmiştir. Farklı amaçlar için kullanılan yapılar bütünü, farklı dönemlerde yapılan eklentiler ile birlikte Fatih Sultan Mehmed döneminden bu yana genişlemiştir. Osmanlı döneminde uzun yıllar kullanılan Saray bölümleri, Hânedanın Dolmabahçe Sarayına geçmesi ile birlikte gün geçtikçe ilgisiz durumda kalmıştır. Ancak törenler için veya önemli bazı eşyaların korunması için Topkapı Sarayı kullanılmaya devam edilmiştir. Saray müze olana kadar bir çok tehlikeye maruz kalmıştır. Deprem, yangın, bakımsızlık v.b. sıkıntılar problemlerden bazılarıdır. Topkapı Sarayı müze olarak kullanılmaya başlayınca kullanım amacına uygun haline getirmek için Saray'ın  bölümlerinde restorasyon çalışmaları başlamıştır. 1930'lu yıllardan günümüze gelene kadar farklı dönemlerde restorasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Yemiş Odası, tezyinat bakımından Saray'ın harem dairesinde önemli bir konuma sahiptir. Tezyinat ve mimari yapısı ile yeni bir dönemin başlangıcını oluşturmaktadır. Yemiş Odası'nın farklı dönemlerde yapılan restorasyon çalışmaları ve eklentiler sebebiyle özgünlüğünün yitirildiği görülmektedir. Çalışmalara başlamadan önce kullanılması gereken yöntemler ile ilgili gerekli araştırmalar ve analizler gerçekleştirilerek raporlar hazırlandı. Yapılan ön çalışmalar sonrasında gerekli görülen ve sonradan keşfedilen bölümlerde restorasyon uygulamaları yapılırken, gerekli analizler ile ilgili çalışmalara devam edildi. Tezyinat üzerinde farklı dönemlere ait olduğu tespit edilen katmanlar, raspa sonucu ortaya çıkarıldıktan sonra niteliksiz olduğu sanat tarihi raporları ile desteklenen katmanlar mekanik ve kimyasal yöntemler kullanılarak özgün olduğu düşünülen bölümlere kadar raspa edildi.Yemiş Odasının tezyinat restorasyonuyla birlikte, mimari restorasyon uygulamaları devam etmektedir. Restorasyon sırasında karşılaşılan problemler hızla giderilmekte, dış cephesi, çatı örtüsü, iç kısmında, taşıyıcı öğelerinde gerekli koruma önlemleri alınarak, günümüz restorasyon teknikleri ile gerçekleştirilen uygulamalar devam etmektedir.

Abstract:
Topkapı Palace Museum consists of four main parts. Each courtyard is surrounded by a whole of architectural structures used for different purposes. While the thesis work was carried out, sections of Topkapı palace were examined before mentioning restoration applications. The structures used for different purposes have expanded since the Fatih Sultan Mehmed period with the additions made at different periods. The palace sections, which were used for many years in the Ottoman period, remained idle with the passing of the dynasty to the Dolmabahçe palace. However, Topkapı Palace has been used for ceremonies or to protect some important items. Topkapı Palace has been faced with many dangers until it became a museum. Earthquakes, fire and neglect etc. ve encountered such difficulties. When it started to be used as a museum, it started to make it suitable for its purpose and restoration works in different parts of the palace. Restoration work was carried out in different periods until 1930s. Yemiş Odası; has an important place in the palace harem section in terms of decoration. It is the beginning of a new period with its architectural and architectural structure. It is observed that the originality is lost due to the restoration works and additions made in different periods. Before the start of the studies, necessary studies and analyzes related to the methods to be used were prepared and reports were prepared. After the preliminary studies, necessary and later studies were carried out. The layers, which were found to belong to different periods on the masonry, were scrapped after the discovery of the scraps, and the layers supported by art history reports were unqualified.
	While Yemiş Odası restoration is still in progress, it is tried to be restored to its original architectural style. The problems encountered during the architectural restoration are quickly resolved. Works are carried out with the restoration techniques in the exterior facade, roof cover, inside part and carrier elements.