Şam lehçesinde dilbilimsel olgular (Şam lehçesi ve Fasih Arapça arasında bir karşılaştırma)
Linguistic phenomena in damascus dialect (A comparison between damascus dialect and Fasih Arabic)
Yazar: MERVE DOĞU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ALMAVAS
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Arap dili pek çok lehçenin yer aldığı Sâmî dillerine aittir. Bu lehçelerden biri olan Şam lehçesi, dil bilimsel açıdan birçok olguyu ve terimi bünyesinde barındırmaktadır. Bu çalışma,  Şam lehçesi alanında yapılan akademik çalışmaların yeterli olmaması sebebiyle literatürdeki bilgi eksikliğini gidermeyi amaçlamaktadır. Çalışmada dil bilimsel olgular üç bölümde incelenmiş, isim ve fiillerde yer alan dil bilimsel olgular önce ilgili konu ile açıklanmış daha sonra tablolarda örnek cümlelere yer verilmiştir. Tez yazım aşamasında mevcut literatür taraması sonucunda dizi, kitap, sözlük ve makalelerden  yararlanılmıştır. Şam lehçesi ve fasih Arapça analiz sürecinde aradaki farkı görmek ve daha iyi kavrayabilmek adına ilgili konular tablolarda karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. 
	Hazırlanan tezin birinci bölümünde, Dil bilimin Kavramsal Çerçevesi, Dil bilim Bağlamında Arapça, Şam Lehçesi Tarihî Oluşum Süreci, Şam Lehçesinin Özellikleri, Şam Lehçesinde Harflerin Telaffuzu gibi konular incelenmiş, ilgili harflerin telaffuzu Fasih Arapça ile karşılaştırmalı olarak ele alınarak Şam lehçesinin konuşulduğu dizide geçen örnek cümlelere yer verilmiştir. İkinci bölümde  Şam Lehçesindeki Fiillerde Dil bilimsel Olgular incelenmiş, konular detaylı bir şekilde ele alındıktan sonra cümlelerle örneklendirilmiştir. Üçüncü bölümde Şam Lehçesindeki İsimlerde Dil bilimsel Olgular konusu incelenmiş, Şam lehçesine özgü kalıp ifadeler, terimler, edatlar açıklandıktan sonra, örnek konuşma metinlerine yer verilmiştir.

Abstract:
The Arabic language has a rich and diverse language family with many dialects. One of these dialects, the Damascus dialect, contains many linguistic phenomena and terms. This study aims to overcome the lack of information in the literature due to the lack of academic studies in the field of Damascus dialect. In the study, linguistic scientific facts were examined in three sections, and the linguistic scientific facts in nouns and verbs were first explained with the related subject and then sample sentences were given in the tables. During the thesis writing phase, series, books, dictionaries and articles were utilized as a result of the existing literature review. In order to see and better understand the difference between the Damascus dialect and Fasih Arabic analysis process, the relevant issues are discussed comparatively in the tables.
	In the first part of the thesis, topics such as the Conceptual Framework of Linguistics, Arabic in the Context of Linguistics, the Historical Formation Process of Damascus Dialect, the Characteristics of Damascus Dialect, the Pronunciation of Letters in Damascus Dialect were examined, the pronunciation of the relevant letters was discussed comparatively with Fasıh Arabic and sample sentences in the series in which Damascus dialect is spoken were included. In the second part, Linguistic Scientific Phenomena in Verbs in Damascus Dialect are analyzed, and the topics are discussed in detail and then exemplified with sentences. In the third chapter, the topic of Linguistic Phenomena in Nouns in Damascus Dialect is examined, and after explaining the phrases, terms and prepositions specific to Damascus dialect, sample speech texts are given.