Non hodgkin lenfoma hastalarına uygulanan ayak masajının periferik nöropati ile ilişkili ağrı ve uyku kalitesine etkisi
The effect of foot massage applied to non hodgkin lymphoma patients on pain and sleep quality related to peripheral neuropathy
Yazar: PINAR YALVAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayak = Foot ; Ağrı = Pain ; Lenfoma = Lymphoma ; Lenfoma-non Hodgkin = Lymphoma-non Hodgkin ; Masaj = Massage ; Nöropatiler = Neuropathies ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu araştırma Non Hodgkin Lenfoma (NHL) hastalarına uygulanan ayak masajının periferik nöropati ile ilişkili ağrı ve uyku kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Araştırma öncesi tüm izinler alındı. Dahil olma kriterlerine uygun olan hastalar müdahale ve kontrol grubuna ayrıldı. Araştırmanın verileri; Soru Formu, Visuel Analog Skala (VAS), Douleur Neuropathique 4 Questions (DN4) Ağrı Anketi ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile toplandı. Müdahale grubundaki hastalara; haftada üç defa, her iki ayağa 10'ar dakika olmak üzere toplam 20 dakika klasik ayak masajı; dört hafta boyunca (12 seans/240 dakika) uygulandı.Her masaj seansı sonrası ağrı düzeyi; VAS ve DN4 nöropatik ağrı anketi ile tekrar değerlendirildi. Uyku kalitesi; masaj öncesi ve masaj sonrası olarak (dördüncü haftanın sonunda)PUKİ ile ölçüldü.Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir girişim yapılmadı.Veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Müdahale grubundaki hastaların masaj öncesi; 3.0±2.0 olan VAS ağrı puanının dördüncü haftada 1.4±1.2'ye (p<0.05), benzer şekilde 2.7±1.9 olan DN4 nöropatik ağrı puanının 1.4±1.0'a düştüğü saptandı (p<0.05). Kontrol grubunun ise; ilk görüşmede 3.2±2.3 olan VAS ağrı puanının dördüncü haftada 5.4±2.2'ye, ilk görüşmede 3.1±2.4 olan DN4 nöropatik ağrı puanının da 6.4±2.1'ye yükseldiği görüldü (p<0.05). Hastaların PUKİ sonuçlarına bakıldığında; müdahale grubunun ilk görüşmede 9.2±3.6 olan PUKİ puanının dördüncü haftanın sonunda 6.6±4.0'a düştüğü, kontrol grubunun ise 9.6±3.6'dan 12.3±4.1'e yükseldiği tespit edildi. Bu sonuçlar ışığında müdahale grubuna uygulanan ayak masajının; hastaların ağrı düzeyini azalttığı, uyku kalitesini olumlu olarak etkilediği görüldü. Bu doğrultuda NHL hastalarında periferik nöropati ilişkili ağrının azaltılmasında ve uyku kalitesinin iyileştirilmesinde ayak masajı önerilebilir.

Abstract:
This study, which was conducted on patients with non-Hodgkin's lymphoma, aimed to evaluate the effect of foot massage on peripheral neuropathic pain and sleep quality. During the pre-survey, the study was granted ethical approval by the ethics committee and the participants. The participants who met the inclusion criteria were divided into two groups: the intervention group and the control group. The research data were collected through Questionnaire, Visual Analogue Scale (VAS), Douleur Neuropathique 4/Neuropathic Pain 4 (DN4) Questions, and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Classical foot massage was applied to the participants in the intervention group, and they received three sessions a week, with each session lasting for 20 minutes (10 minutes for each foot), over a period of four weeks (12 sessions / 240 minutes). After each massage session, pain levels were again assessed using the VAS and DN4 neuropathic pain questionnaires. At the end of the fourth week, the participants' sleep quality was measured using the PSQI at pre- and post- intervention. As for the participants of the control group, they were free of any intervention. In the statistical evaluation of data, the tests Shapiro-Wilk, Student's t, Mann-Whitney's U, Wilcoxon, chi-squared, and Friedman were used. The participants in the intervention group who at pre-intervention had a pain VAS score of 3.0±2.0 and a DN4 score of 2.7±1.9, experienced a sag in their VAS score to 1.4±1.2 (p<0.05) and in their DN4 score to 1.4±1.0 (p<0.05) in the fourth week. By contrast, the participants in the control group who in the first interview marked a VAS score of 3.2±2.3 experienced a rise in their scores to 5.4±2.2 at the end of the fourth week, and those with an initial DN4 score of 3.1±2.4 experienced an increase to 6.4±2.1 (p<0.05) in the end. The participants' PSQI results demonstrated that the intervention group participants who had a PSQI score of 9.2±3.6 in the first interview felt a decrease in their score to 6.6±4.0 at the end of the fourth week while those in the control group who were initially marked 9.6±3.6 found a raise in their score to 12.3±4.1 in the end. In the light of these findings, it has been shown that foot massage intervention reduces the patients' pain levels and has a positive effect on their sleep quality. Accordingly, foot massage can be recommended to NHL patients to reduce their peripheral neuropathy-related pain and improve their sleep quality.