Diyarbakır ili Tarıma Dayalı İhtisas Besi Organize Sanayi Bölgesinde iyi tarım uygulama imkanlarının araştırılması
Investigation of good agricultural practice possibilities in the Agrıculture-Based Specialized Fattening Organized Industrial Zone In Diyarbakır Province
Yazar: ÜMİT SEVİM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY BARITCI
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: İyi tarım uygulamaları = Good agricultural practices

Özet:
Bu çalışmada Diyarbakır İli Tarıma Dayalı İhtisas Besi Organize Sanayi Bölgesinde, Hayvansal Üretimde İyi Tarım Uygulamaları Kriterleri Genelgesi'ne ekli Hayvancılık Kontrol Noktaları ve Uygunluk Kriterleri'nde yer alan birincil öneme sahip sorulara göre 73 adet işletmenin 34 tanesinde araştırma yapılmıştır. Çalışmada, işletmelerin İyi Tarım Uygulamaları Sertifikasyonu için gerekli kriterlere tam anlamıyla uymadığı, ancak altı adet işletmenin küçük düzeltmelerle sertifika alabilme potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu altı adet işletmeye "Sığır Besiciliği Kontrol Noktaları Uygunluk Kriterlerine" yönelik olan sorular yöneltilmiştir. İzlenebilirlik, doğal kaynakların korunması ve sürdürebilirlik ile tüketicilere güvenli ürün sunulmasını sağlamak için İTU sertifikası başvurusunda kritik kontrol noktaları olan barınaklar ve yerleşkelerinde haşere ve kuşlarla mücadele, hayvan hareketlerinin gözlenmesi, hayvan refahı sağlığı ve beslenmesine yönelik yapılan yöntemleri ne ölçüde uyguladıkları tespit edilmiştir. İşletmelerin hayvan sağlığı ve refahı, çalışanlar için uygun ve hijyenik çalışma alanı, hayvanların kimlik ve hareketlerinin kayıtlarını tutma işlerine önem vermedikleri belirlenmiştir. İşletmelerinin yarısına yakını sözleşmeli veya sürekli veteriner çalıştırmadığı tespit edilmiştir. Binaların alt yapısı, yerleşimi ve birbirleriyle ilişkilerinde düzensizlikler ve eksiklikler olduğu gözlenmiştir. İTU'nun yayılmasını, benimsenmesini ve sertifikasyonunun yaygınlaşmasını sağlamak adına bakanlık, meslek örgütleri, yetiştirici birlikleri ve kooperatifler tarafından üretici işletmelere "çiftlik yönetimi, hayvan refahı ve sağlığı ile çevre yönetimi konusunda" eğitimler verilmelidir. Ayrıca üniversiteler ile sivil toplum örgütleri bilinçlendirme amaçlı eğitim toplantılar düzenlenmelidir.
Anahtar Kelimeler: İyi Tarım Uygulamaları, hayvan refahı, hayvancılık, sertifikalı üretim

Abstract:
In this study, research was carried out in 34 of 73 enterprises in Diyarbakır Province Agriculture Based Specialized Fattening Organized Industrial Zone according to the questions of primary importance in the "Livestock Checkpoints and Compliance Criteria" attached to the Circular on Good Agricultural Practices Criteria in Animal Production. In the study, it was determined that the enterprises do not fully comply with the criteria required for Good Agricultural Practices Certification, but six enterprises have the potential to obtain certification with minor corrections. These six enterprises were asked questions regarding the "Cattle Fattening Checkpoints Compliance Criteria". In order to ensure traceability, protection and sustainability of natural resources and the provision of safe products to consumers, it has been determined to what extent they apply methods for pest and bird control, monitoring of animal movements, animal welfare health and nutrition in shelters and compounds, which are critical control points in the application for ITU certificate. It has been determined that the enterprises do not attach importance to animal health and welfare, suitable and hygienic working areas for employees, and keeping records of the identity and movement of animals. It was determined that almost half of the enterprises do not employ contracted or permanent veterinarians. It was observed that there were irregularities and deficiencies in the infrastructure, layout and interrelationships of the buildings. In order to ensure the spread, adoption and certification of ITU, trainings on "farm management, animal welfare and health, and environmental management" should be provided to producer enterprises by the ministry, professional organizations, breeder unions and cooperatives. In addition, universities and non-governmental organizations should organize training meetings to raise awareness. 
Keywords: good agricultural practices, animal welfare, animal husbandry, certified production