Sosyobilimsel argümantasyona dayalı öğretim yönteminin özel yetenekli öğrencilerin üstbiliş, karar verme becerileri ve argüman kaliteleri üzerine etkisi
The effect of teaching method based on socioscientific argumentation on metacognition, decision-making skills and argument quality of gifted students
Yazar: BÜŞRA İŞERİ KOBAL
Danışman: PROF. DR. NEJLA YÜRÜK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argüman kalitesi = Argument quality ; Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Karar verme = Decision making ; Sosyobilimsel durum temelli öğretim yaklaşımı = Socioscientific  issue based instruction approach ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışmanın amacı sosyobilimsel konulara dayalı argümantasyon tabanlı öğrenme yaklaşımının özel yetenekli tanısı almış öğrencilerin üstbiliş yetilerine, karar verme becerilerine ve argümantasyon kalitelerine etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubu, özel yetenekli tanısı almış öğrencilere destek eğitimi veren Bilim ve Sanat Merkezi'nde eğitim gören 32 öğrenciden oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen katılımcılar arasında bireysel yetenekleri fark ettirme programında (BYF 1) yer alan 5.sınıf düzeyinde 20 öğrenci ve özel yetenekleri geliştirici (ÖYG 1) programda olan 7.sınıf düzeyinde 12 öğrenci yer almaktadır. Çalışmada çoklu yöntem (multimethod) metodu kullanılmıştır. Katılımcılara Sperling, Howard, Miller ve Murphy (2002) tarafından geliştirilen Bilişüstü Yeti Ölçeği ve Mann vd. (1998) tarafından geliştirilen Melbourne Karar Verme ölçeği ön test-son test şeklinde uygulanmıştır. Ayrıca beş hafta boyunca argümantasyon uygulamaları yapılmış ve uygulamaya başlamadan önce her bir sosyobilimsel konu içeriğine uygun çalışma (senaryo) kağıtları dağıtılmıştır. Çalışma kağıtlarının sonunda katılımcıların argümantasyon becerilerini ölçmek amacıyla hazırlanmış, sorular yer almaktadır. Bu sorulara verilecek cevaplar Zohar ve Nemet (2002) tarafından geliştirilen ölçeğe göre analiz edileceği için çalışma kağıtlarındaki sorular buna göre düzenlenmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan senaryo içeriklerinde haftalara göre; yapay zeka, genetiği değiştirilmiş organizmalar, nükleer santraller, insan genom projesi ve organ bağışı sosyobilimsel konuları yer almaktadır. Çalışmada nitel ve nicel analiz yöntemleri eş zamanlı olarak yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre sosyobilimsel konulara yönelik argümantasyon tabanlı öğretim ile birlikte özel yetenekli tanısı almış öğrencilerin üstbiliş ve karar verme becerilerinde uygulamalar sonrasında anlamlı bir artışın olduğu görülmektedir. Aynı zamanda argümantasyon kalitesi puanlarında da haftalara göre artış mevcuttur. İlk haftadan itibaren ortalamanın üstünde olan bu puanlar haftalar ilerledikçe artmaya devam ederek beşinci hafta en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Argüman, karşı argüman ve çürütme olarak değerlendirilen argüman yapılarında ise; en yüksek puan ortalaması argüman kısmında, en düşük puan ortalaması ise karşı argüman kısmındadır. Son haftalara doğru her üç argüman yapısında da yüksek seviyeye ulaşıldığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of the argumentation-based learning approach based on socioscientific issues on the metacognitive abilities, decision-making skills and argumentation quality of students diagnosed with giftedness. The study group of the research consists of 32 students studying at the Science and Art Center which provides support education to students diagnosed with gifted students. Among the participants selected by the purposive sampling method, there are 20 students at the 5th grade from the program of being noticed individual talents (BYF 1) and 12 students at the 7th grade from the program of developing gifted students (ÖYG 1). In the study, the multi-method method was used. The Metacognitive Scale developed by Sperling, Howard, Miller, and Murphy (2002) and Mann et al. (1998), the Melbourne Decision Making scale was applied as a pretest-posttest. In addition, argumentation practices were carried out for five weeks and work (scenario) papers were distributed according to the content of each socioscientific issue before starting the practice. At the end of the worksheets, there are questions prepared to measure the argumentation skills of the participants. Since the answers to these questions will be analyzed according to the scale developed by Zohar and Nemet (2002), the questions in the worksheets were arranged accordingly. In the scenario contents prepared by the researcher, according to the weeks; artificial intelligence, genetically modified organisms, nuclear power plants, human genome project and organ donation socioscientific topics. In the study, qualitative and quantitative analysis methods were carried out simultaneously. According to the results of the analysis, it is seen that there is a significant increase in the metacognition and decision-making skills of the students who have been diagnosed with giftedness with the argumentation-based teaching on socioscientific issues after the applications. At the same time, there is an increase in argumentation quality scores by weeks. These scores, which were above the average from the first week, continued to increase as the weeks progressed, reaching the highest level in the fifth week. In argument structures evaluated as argument, counter argument and rebuttal; the highest average score is in the argument part, and the lowest average score is in the counter argument part. Towards the last weeks, it has been observed that a high level has been reached in all three argument structures.