Obez ve fazla kilolu hastalarda, HOMA-IR ve trigliserid glukoz indeksi ile absı ve brı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between HOMA-IR, and triglyceride glucose index with absi and bri in obese and overweight patients
Yazar: ESRA AYŞENUR SAĞIR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SOLAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Obezite tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de giderek artmaktadır. Obezite, özellikle abdominal obezite tip 2 diyabetes mellitus (DM), metabolik sendrom (Met S), kardiyovasküler hastalıklar (KVH), hipertansiyon, inme gibi mortalite ve morbiditesi yüksek hastalıklarla ilişkilidir. Obeziteyi doğru değerlendirmek bu hastalıkların yönetimi açısından önem arz etmektedir. Obeziteyi değerlendirmekte en sık kullanılan beden kitle indeksi (BKİ)'nin abdominal obeziteyi her hastada doğru olarak yansıtamamasından dolayı kişilerin sağlık risklerini öngörmede yanlış sonuçlar verebilmektedir. Bu çalışmada obez ve fazla kilolu hastalarda, homeostatik model değerlendirmesi insülin direnci (Homeostatic Model Assessment İnsulin Resistance= HOMA-IR) ve trigliserid glukoz indeksi (TyG indeksi) ile Vücut Şekil İndeksi (A Body Shape İndex=ABSI) ve Vücut Yuvarlaklık İndeksi (Body Roundness İndex= BRI) arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 01.08.2023-31.12.2023 tarihleri arasında Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Obezite Polikliniği'ne başvuran 200 hastanın dahil edilmesiyle yapılan kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya alınan hastaların hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS) üzerinden taranan dosyalarından serum açlık kan şekeri, insülin, kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K), düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol (LDL-K), TG ve glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) değerleri kaydedildi. Hastaların BKİ, HOMA-IR, TyG indeksi, ABSI, BRI değerleri hesaplandı. Hastaların yapılmış olan antropometrik ölçümleriyle BKİ hesaplanıp fazla kilolu ve obez olmak üzere gruplara ayrıldı. Verilerin analizinde IBM SPSS 25,0 programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 160 (%80,0)'ı kadın, 40 (%20,0)'ı erkek olmak üzere toplam 200 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların 174 (%87,0)'ü obez, 26 (%13,0)'sı fazla kiloludur. Katılımcıların yaş ortalaması 38,75±11,53 yıldır. Olguların BKİ ortalaması 37,26±6,83 kg/m2 belirlendi. Obezlerde fazla kilolulara göre sistolik (p=0,005) ve diyastolik (p=0,021) kan basıncı anlamlı yüksekti. Obezlerde, fazla kilolulara göre HDL-K düzeyi anlamlı düşüktü (p=0,024). Obezlerde, fazla kilolulara göre BRI düzeyi anlamlı yüksekti (p<0,001).
HOMA-IR ile TyG indeksi arasında pozitif yönde düşük orta güçte ilişki belirlendi (r=0,318, p<0,001). TyG indeksi bağımsız belirteçlerini tespit etmek için yapılan lineer regresyon analizinde BRI (p=0,013)'nın TyG indeksinin bağımsız belirleyicisi olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların %33,0'ında (n=66) Met S olduğu belirlenmiştir. Metabolik sendrom tanısı olanlarda olmayanlara göre BKİ (p=0,002) ve BRI (p=0,015) değerleri istatistiki olarak anlamlı yüksekti. Tek ve çok yönlü yapılan logistic regresyon analizi sonuçlarına göre BRI düzeyinin artmasının tek başına Met S riskini artırabileceği görülmüştür. 
Sonuç: Bu çalışmada kişinin metabolik durumunun gösterilmesine BKİ'ne alternatif olarak BRI'nın kullanılabileceği öngörülmüştür. Bizim popülasyonumuzda ABSI Metabolik Sendrom göstermede istatistiki olarak anlamlı bulunmamıştır.
Anahtar kelimeler: Obezite, ABSI, BRI, TyG indeksi, HOMA-IR

Abstract:
Aim: Obesity is increasing worldwide, as well as in our country. Obesity, especially abdominal obesity, is associated with diseases such as type 2 diabetes mellitus (DM), metabolic syndrome (Met S), cardiovascular diseases (CVD), hypertension, and stroke, which have high mortality and morbidity rates. Accurately assessing obesity is important for the management of these diseases. The most commonly used measure for evaluating obesity, Body Mass Index (BMI), may not accurately reflect abdominal obesity in every patient, leading to inaccurate predictions of health risks. In this study, we aimed to evaluate the relationship between A Body Shape Index (ABSI) and Body Roundness Index (BRI) with homeostatic model assessment insulin resistance (HOMA-IR) and the triglyceride-glucose index (TyG index) in obese and overweight patients.
Materials and Methods: Our study is a cross-sectional study conducted between 01.08.2023 and 31.12.2023, involving 200 patients who applied to the Obesity Clinic of Konya Beyhekim Health Application and Research Hospital. The patients' serum fasting blood glucose (FBG), insulin, cholesterol, high-density lipoprotein cholesterol (HDL-C), low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C), triglycerides (TG), and glycated hemoglobin (HbA1c) values were recorded from the hospital information management system (HIMS). BMI, HOMA-IR, TyG index, ABSI, and BRI values of the patients were calculated. Based on their anthropometric measurements, patients were categorized into groups as overweight or obese according to their BMI. Data were analyzed using IBM SPSS 25.0 software.
Results: A total of 200 patients, including 160 (80.0%) females and 40 (20.0%) males, were included in the study. Of the participants, 174 (87.0%) were obese and 26 (13.0%) were overweight. The mean age of the participants was 38.75±11.53 years. The average BMI of the cases was 37.26±6.83 kg/m². Systolic (p=0.005) and diastolic (p=0.021) blood pressures were significantly higher in the obese group compared to the overweight group. HDL-C levels were significantly lower in the obese group compared to the overweight group (p=0.024). BRI levels were significantly higher in the obese group compared to the overweight group (p<0.001). A low to moderate positive correlation was observed between HOMA-IR and TyG index (r=0.318, p<0.001). In the linear regression analysis to identify independent predictors of TyG index, BRI (p=0.013) was found to be an independent determinant of TyG index. Metabolic syndrome was identified in 33.0% (n=66) of the patients. In patients diagnosed with metabolic syndrome, BMI (p=0.002) and BRI (p=0.015) values were statistically significantly higher compared to those without metabolic syndrome. According to the results of univariate and multivariate logistic regression analyses, an increase in BRI levels alone was found to increase the risk of metabolic syndrome.
Conclusion: In this study, it was suggested that BRI could be used as an alternative to BMI in demonstrating an individual's metabolic status. ABSI was not found to be statistically significant in indicating metabolic syndrome in our population.
Keywords: Obesity, ABSI, BRI, TyG index, HOMA-IR