Ambliyopide magno ve parvosellüler yollara ait özelliklerin ve tedaviyle bu özelliklerde meydana gelen değişikliklerin incelenmesi
The Evaluation of magno and parvocellular pathways in ambliopia and the changes of their functions with therapy
Yazar: HAKAN DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. TUNÇ OVALI
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1997
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Ambliyopi = Amblyopia ; Görme testleri = Vision tests ; Göz hastalıkları = Eye diseases

Özet:
93 ÖZET Bu çalışma, strabismik ambliyopi veya deprivasyon ambliyopisi olgularında, vizüel proçeste önemli rol oynayan magno ve parvosellüler yollara ait özellikleri elektrofızyolojik olarak incelemek ve bu özelliklerde tedavi ile meydana gelen değişimleri değerlendirmek amacı ile planlanmıştır. Çalışmaya Î.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları AD'da ambliyopi tanısı konmuş, yaş ortalaması 7.95 ± 1.74 olan 23 olgu (9 kız, 14 erkek) alınmıştır. Olguların 9'unda yüksek hipermetropiye bağlı iki taraflı deprivasyon ambliyopisi, 14'ünde strabismik ambliyopi saptanmıştır. Olguların rutin oftalmolojik ve ortoptik muayene ile değerlendirilmesinden sonra, Î.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji AD Elektro-nöro-fizyoloji araştırma ve uygulama merkezinde dört farklı uyan kullanılarak, VEP çekimleri yapılmıştır. Olgularda magnosellüler yolu değerlendirmek amacı ile düşük spasyal frekans ve kontrast özelliklerine sahip renksiz uyan (0.5 cyl/deg) kullanılırken, parvosellüler yolu değerlendirmek için orta spasyal frekensta renksiz uyan (5 cyl /deg) ve düşük ve orta spasyal frekansta renkli uyan (0.5 ve 5 cyl/deg) kullanılmıştır. Strabismik ambliyopi olgulannda ambliyop göz, ambliyop olmayan göz ve binoküler olarak her iki göz uyanlırken VEP çekimleri gerçekleştirilmiş, deprivasyon ambliyopisi olgulannda ise sadece binoküler olarak VEP çekimleri yapılmıştır. Deprivasyon ambliyopisi grubu için yaş ve cinsiyet dağılımı benzer 9 kişilik bir kontrol grubu, strabismik ambliyopi grubu için de 14 kişilik ayrı bir kontrol grubu oluşturulmuştur. Kontrol gruplarının VEP çekimleri binoküler olarak gerçekleştirilmiştir. Ambliyop olgulara parsiyel oklüzyon ve makula stimülasyonu metodlan kullanılarak ambliyopi tedavisi uygulanmıştır. Tedavi sonrasında magnosellüler ve parvosellüler yollarda oluşan değişiklikleri değerlendirmek için VEP çekimleri tekrarlanmıştır. Strabismik ambliyopi grubunda, aynı olgunun ambliyop ile ambliyop olmayan gözü arasında ve binoküler olarak uyanlar ambliyop olgular ile kontrol grubu arasında, düşük spasyal frekans ve kontrast özelliklerine sahip renksiz uyan ile elde edilen VEP cevabı yönünden fark bulunmamıştır. Strabismik ambliyopi grubunda, aynı94 olgunun ambliyop ile ambliyop olmayan gözü arasında ve binoküler olarak uyarılan ambliyop olgular ile kontrol grubu arasında, orta spasyal frekanstaki renksiz uyan ve düşük veya orta spasyal frekanstaki renkli uyan ile elde edilen VEP cevabı açısından anlamlı fark görülmüştür. Strabismik ambliyopi olgularında, parvosellüler yol fonksiyonlarındaki etkilenmenin tedavi ile düzeldiği ve ambliyop olmayan göz fonksiyonlarına yaklaştığı saptanmıştır. Binoküler olarak yapılan ölçümlerde de, ambliyop olguların tedavi sonrası VEP cevabının kontrol grubu değerlerine yaklaştığı gözlenmiştir. Deprivasyon ambliyopisi olgularında da, ambliyop olgular ile kontrol grubu arasında düşük spasyal frekans ve kontrast özelliklerine sahip renksiz uyan ile elde edilen VEP cevabı yönünden fark bulunmamıştır. Deprivasyon ambliyopisi olgularında da, ambliyop olgular ile kontrol grubu arasında, orta spasyal frekanstaki renksiz uyan ve düşük veya orta spasyal frekanstaki renkli uyan ile elde edilen VEP cevabı açısından anlamlı fark bulunmuştur. Deprivasyon ambliyopisi olgularında, parvosellüler yol fonksiyonlarındaki etkilenmenin tedavi ile düzeldiği ve kontrol grubundan elde edilen değerlere yaklaştığı saptanmıştır. Deprivasyon ambliyopisi olgular ile strabismik ambliyopi olgular karşılaştırıldığında, aralarında istatistiksel bir fark bulunamamıştır. Gerek strabismik ambliyopi olgularında gerekse deprivasyon ambliyopisi olgularında özellikle parvosellüler yolun etkilendiği, magnosellüler yolun ise etkilenmediği görülmüştür. Tedavi ile her iki ambliyopi grubunda, etkilenen parvosellüler yol fonksiyonlarında düzelme saptanmıştır.

Abstract: