D vitamini ve demir profilaksisinin 0-1 yaş arası çocuklarda kullanım durumlarının araştırılması
Investigation of vitamin D and iron profilaxis in children between 0-1 years
Yazar: EMİNE UYAR
Danışman: UZMAN İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Demir = Iron ; Profilaksi = Prophylaxis ; Vitamin D = Vitamin D ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: D vitamini ve demir eksikliği özellikle çocuklarda ciddi sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle ülkemizde 0-1 yaş arası çocuklarda D vitamini ve demir profilaksisi önerilmekte ve desteklenmektedir. Bu çalışmada, ebeveynlerin D vitamini ve demir profilaksisini çocuklarında kullanma durumları; kullanmıyorlarsa bu durumu etkileyen faktörlerin araştırılması ve düzenli kullanımının sağlanması için yapılabileceklerin tespit edilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Kahramankazan Şehit Samet Cantürk Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 12-18 ay arası 301 çocuğun ebeveyni dahil edildi.Çalışmamızhakkında bilgi verildikten sonra ankete katılmayı kabul edenlere sosyodemografik özellikler ve çocuklarına D vitamini, demir profilaksisi kullanma durumları ile ilgili sorular yöneltildi.Veriler IBM SPSS 25.0 istatistik paket programı ile analiz edildi.
Bulgular:Aile Sağlığı Merkezi tarafından katılımcıların tamamına yakınına D vitamini ve demir başlanmasına, ilaçların ücretsiz olarak verilmiş olmasına rağmen ebeveynlerin 220'si (%73,08) D vitaminini, 138'i (%45,84) demiri yeterli ve düzenli kullandıklarını beyan ettiler (p<0,001). 
D vitamininin yeterli ve düzenli kullanımı,aktif olarak çalışan annelerde (p=0,045), gebelikte demir kullananlarda (p=0,028), önceki çocukta D vitamini ve demir kullanan annelerde(p=0,045)ve bakımı annesi dışındabiritarafından yapılan çocuklarda (p=0,032) yüksek tespit edildi.
Demirin yeterli ve düzenli kullanımı aktif çalışan annelerde yüksek bulundu (p=0,047). Anne sütü alan bebeklerde ise demirin yeterli ve düzenli kullanımı düşük tespit edildi (p=0,029). 
Sonuç:D vitamini ve demirin ilk bir yaşta yeterli ve düzenli kullanılmadığı tespit edilmiştir. Annelere bu vitamin ve mineralin önemi daha anlaşılır şekilde anlatılmalı, Aile Sağlığı Merkezini izlem, aşı veya hastalık nedeniyle her ziyaretlerinde kullanımları sorgulanmalı, yanlış veya eksik bilgi düzeltilmelidir. 
Anahtar Kelimeler:Birinci basamak,D vitamini, demir, profilaksi,

Abstract:
Objective: Vitamin D and Iron deficiency cause serious problems especially in children. For this reason, vitamin D and ıron prophylaxis is recommended and supported in children aged 0-1 in our country. In this study, parents' use of vitamin D and ıron prophylaxis in their children; if not, it was aimed to investigate the factors that affect this situation and to determine what can be done to ensure regular use.
Materials and Methods: Parents of 301 children between 12-18 months registered in Kahramankazan Şehit Samet Cantürk Family Health Center were included in the study. After giving information about our study, those who accepted to participate in the questionnaire were asked about their sociodemographic characteristics and their children's use of vitamin D and ıron prophylaxis.The data were analyzed with IBM SPSS25.0 statistics package program. 
Results: Although vitamin D and ıron were started by the Family Health Center to almost all of the participants and the drugs were given free of charge, 220 of the parents (73.08%) stated that they used vitamin D, 138 of the parents(45.84%) ıron adequately and regularly (p< 0,001).
Adequate and regular use of vitamin D has been detected to be higher in actively working mothers (p = 0.045), ıron users during pregnancy (p = 0.028), mothers who used vitamin D and iron in the previous child (p = 0.045), and children who were cared for by someone other than the mother (p = 0.032).
Adequate and regular use of Iron has been detected to be higher in actively working mothers (p = 0.047). In babies who were breastfed, adequate and regular use of Iron was found to be low (p = 0.029).
Conclusion:Inadequate and regular use of vitamin D and ıron in the first year has been determined. The importance of these vitamins and minerals should be explained to mothers more clearly, their use should be questioned at every visit to the Family Health Center for follow-up, vaccination or illness, and incorrect or incomplete information should be corrected.
Keywords:Primary care, vitamin D, iron, prophylaxis,.