"karadeniz ve marmara denizi'nden avlanan hamsiler ile balık tüketim özellikleri farklı kişilerde cıva düzeyinin saptanması ve bu kişilerin nörolojik açıdan değerlendirilmesi"
"determining mercury levels of anchovy caught from black sea and marmara sea, and a group of individuals with different fish consuming habits and neurological evaluation of these individuals"
Yazar: DERYA ÇAMUR
Danışman: PROF.DR. ÇAĞATAY GÜLER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Metil cıvanın balıklarda birikme özelliği, çevresel kirlenmenin artışıyla birlikte balık tüketimi ile cıva toksisitesi arasındaki ilişkiye dikkati çekmektedir. İnsanlar organik cıva bileşiklerini başlıca kontamine balıklar ve deniz ürünleriyle almaktadır. Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, hamsilerde ve balık tüketim özellikleri farklı bireylerin saç örneklerinde cıva düzeyini saptamak ve toksik etkiler açısından bireyleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Karadeniz'den avlanan 100, Marmara Denizi'nden avlanan 100 adet hamsi ile Ankara ve İstanbul'da 25'er balık satıcısı ve 25'er temizlik firması çalışanı incelenmiştir. Hamsilerdeki ve katılımcıların saçlarındaki cıva düzeyi soğuk buhar atomik absorbsiyon spektrofotometre ile saptanmıştır. Katılımcıların nörolojik muayenesi yapılmış, kognitif fonksiyonları değerlendirmek üzere standardize mini mental test (SMMT) uygulanmıştır. Balıklardaki cıva düzeyi izin verilen ulusal ve uluslararası düzeyin altında bulunmuştur. Balıkların avlandıkları denize göre cıva düzeyleri anlamlı farklılık göstermemektedir. Katılımcıların tamamının saç cıva düzeyi normal sınırlar içinde bulunmuştur. Ancak her iki ilde de balık yeme sıklığı ve yenilen balık miktarı arttıkça saç cıva düzeyi de anlamlı biçimde artmaktadır. Her iki ilde de, katılımcıların bazılarında saptanan derin tendon reflekslerinde azalma dışında nörolojik muayeneler normaldir. SMMT puanı saç cıva düzeyi ile bir ilişkili bulunmamıştır. Balıklarda ve insanlarda cıva düzeyini saptamaya yönelik bir izlem sistemi oluşturulması, ortaya çıkabilecek nörotoksisitenin değerlendirilmesinde yararlı olacaktır.Anahtar sözcükler: Balık, saç, cıva, soğuk buhar atomik absorbsiyon spektrofotometre, nörolojik muayene, standardize mini mental test (SMMT)Destekleyen kuruluşlar: Bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Birimi 06 D01 101 001 ve 06 D01 101 003 no.lu projeleri ile desteklenmiştir.

Abstract:
The accumulating feature of severely toxic methyl mercury attracts attention to fish consumption and mercury toxicity due to environmental pollution. Main sources of human exposure to organic mercury compounds are contaminated fish and other seafood. This descriptive study was planned to determine the mercury levels of anchovy and of the hair samples from individuals with different fish consuming habits, and to evaluate this individuals for the toxic effects. For this purposes, 100 anchovies from Black Sea and 100 anchovies from Marmara Sea, and 25 wholesale workers from fish markets and 25 cleaning firm employees each from Ankara and Istanbul were assessed. Mercury levels of samples were measured by cold vapor atomic absorption spectrophotometer. Participants were neurologically examined and Mini Mental State Examination was applied to evaluate their cognitive functions. Mercury levels of fish were found to be below the national and international permitted levels. There was no statistically significant relation between mercury levels and the sea that fish were caught. Hair mercury levels for all participants were in allowed range. However, hair mercury levels significantly increase with amount and frequency of fish consumption in both cities. Neurological examination results were normal except the decrease in deep tendon reflexes of some participants in both cities. There was no correlation between Mini Mental State Examination results and hair mercury levels. It is concluded that establishing a monitoring system for mercury levels of fish and individuals will be useful to evaluate its possible neurotoxic effects.Keywords: Hair, fish, mercury, cold vapor atomic absorption spectrophotometer, neurological examination, Standardized Mini Mental State Examination (SMMT)Supported by: Hacettepe University Scientific Research Center (Project No: 06 D01 101 001 and 06 D01 101 003)