Sedanter yetişkin kadınlarda yürüyüş ve yoga egzersizlerinin yeme farkındalığı ve beslenme durumuna etkisi
The effect of walking and yoga exercises on mindful eating and nutritional status  of  sedentary women
Yazar: DEMET ÖNEN
Danışman: PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Sedanterler = Sedentary ; Yetişkinler = Adults ; Yoga = Yoga ; Yürüyüş = Gait

Özet:
Bu araştırma ile sedanter kadınlarda yoga ve yürüyüş egzersizlerinin beslenme durumu ve yeme farkındalığı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Basit randomizasyon ile yoga grubu (n:20;24,1±3,83yıl) ve yürüyüş grubuna (n:20;24,8±4,18yıl) ayrılan 40 sedanter gönüllüyle çalışma yürütülmüştür. IPAQ skoruna göre sedanter olarak saptanan bireylerin egzersiz uygunluk durumları PAR-Q ve kardiyolojik muayene ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın başlangıcında, bireylerden 24 saatlik besin tüketim kaydı(3 günlük) alınmıştır. Antropometrik ölçümleri ile vücut bileşimleri ölçülmüştür. Yeme Farkındalığı Ölçeği(YFÖ), SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği(STAI) ve Epworth Uykululuk Skalası ölçekleri kullanılmıştır. Ölçümler ve ölçekler çalışma sonunda tekrarlanmıştır. Çalışmanın ilk ve son egzersizinin başında ve sonunda tükürük örnekleri toplanmış, tükürük kortizol düzeyleri analiz edilmiştir. Egzersiz gruplarından elde edilen veriler çalışma başlangıcı ve sonundaki farklılıklara göre karşılaştırılmıştır. Antropometrik ölçümlerden uyluk, kalça çevresi her iki grupta; üst orta kol çevresi, bel çevresi, vücut yağ kültesi, vücut yağ oranı yalnızca yoga grubunda çalışmanın sonunda azalmıştır(p<0,05). Diyet enerjisinin proteinden gelen yüzdesi her iki grupta artarken(p<0,05), enerji, doymuş, tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri, posa, toplam yağ alımı yoga grubunda azalmıştır(p<0,05). Tükürük kortizol düzeyleri yoga grubunda egzersiz sonunda azalırken(p<0,05), yürüyüş grubunda(p>0,05) artmıştır. YFÖ alt ölçeklerinden düşünmeden yeme sadece yoga grubunda; duygusal yeme ve enterferans her iki grupta artmıştır(p<0,05). Yaşam kalitesi alt ölçek skorlarından; fiziksel fonksiyon, genel sağlık, sosyal fonksiyon ve mental sağlık her iki grupta; emosyonel rol ve ağrı sadece yoga grubunda artmıştır(p<0,05). Sonuç olarak her iki egzersiz vücut bileşimi ve yeme farkındalığı üzerinde olumlu etkiliyken, yoga egzersizinin besin tüketimi üzerinde olumlu etkileri daha fazladır.

Abstract:
This research was aimed to evaluate the relationships between yoga and walking exercise on nutritional status and mindful eating. This study was conducted with 40 sedentary volunteers who were divided into the yoga group(n:20;24.1±3.83years) and the walking group(n:20;24.8±4.18years) by simple randomization. Individuals who were determined to be sedentary according to the IPAQ score, their exercise suitability was evaluated with PAR-Q and cardiological examination. At the beginning of the study, a 24-hour food consumption record(3 days) was taken from the individuals. Anthropometric measurements and body compositions were measured. Mindful Eating Questionnaire(MEQ), (SF-36)Quality of Life Scale, State-Trait Anxiety Inventory(STAI) and Epworth Sleep Scales(ESS) were used. Measurements and scales were repeated at the end of the study. At the beginning and end of the first and last exercise of the study, saliva samples were collected and salivary cortisol levels were analyzed. The data obtained from the exercise groups were compared according to the differences at the beginning and end of the study. Anthropometric measurements of thigh and hip circumferences in both groups; upper middle arm circumference, waist circumference, body fat mass and body fat ratio decreased only in the yoga group at the end of the study(p<0.05). While the percentage of dietary energy from protein increased in both groups(p<0.05); energy, saturated, mono and polyunsaturated fatty acids, fiber and total fat intake decreased in the yoga group(p<0.05). While salivary cortisol levels decreased after exercise in yoga group(p<0.05), increased in walking group(p>0.05). Mindless eating increased only in the yoga group(p<0.05); emotional eating and interference increased in the both group(p<0.05). Quality of life subscale scores; physical function, general health, social function and mental health in both groups; emotional role and pain increased only in the yoga group(p<0.05). In conclusion while both exercises have a positive effect on body composition and eating awareness, yoga exercise has more positive effects on food consumption.