Ev hizmetlerinde bireysel iş ilişkileri
Individual labor relationships in domestic work
Yazar: MUHARREM EMRE ULUSOY
Danışman: PROF. DR. HALUK HADİ SÜMER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Son yıllarda kadınlar iş piyasasında kendilerine daha fazla yer bulmaktadır. Bunun sonuçlarından birisi de, ev hizmetlerinde istihdam talebinin artmasıdır. Çalışma hayatına dahil olan kadının, toplumsal cinsiyetçi bakış açısıyla aileye ve eve dair görevleri, ev işçileri ile ikame edilmektedir. Özellikle son otuz yılda, yerli ve göçmen ev işçisi sayısı azımsanmayacak oranda artmıştır. Dünyada ve Türkiye'de ev hizmetlerine gereken önemin verildiği söylenemez. Çalışma hayatına ilişkin ulusal ve uluslararası mevzuatların, ev hizmetini kapsam dışında bırakma eğilimleri, son zamanlara kadar devam etmiştir. Bunun altında yatan sebep, mesleğin kendine has özelliklerinin düzenleme yapmayı zorlaştırmasıdır. Ev hizmetinde işçi, klasik iş ilişkilerinin aksine işverenin konutunda iş görür. İşçi-işveren ilişkisi sosyal yönden farklıdır. Özellikle bazı ev işleri bakımından, yatılı göçmen iş gücü baskındır. Türk çalışma hukukunda 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ev hizmetlerini kapsam dışında bırakmıştır. Ev işçilerinin iş ilişkileri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile düzenlenmektedir.
2011 yılında Uluslararsı Çalışma Örgütü ev hizmetleri için ilk müstakil düzenlemelerini benimsemiştir. UÇÖ'nün 189 sayılı Sözleşmesi ve 201 sayılı Tavsiye Kararı, uluslararası toplumda ev hizmetlerine dikkat çekilmesi ve asgari çalışma koşullarının belirlenmesi açısıdan önemlidir. Düzenlemeler bazı ülkelerde ev hizmeti mevzuatının oluşturulmasına ön ayak olmuştur. İlgili Sözleşme ve Tavsiye Kararı Türkiye tarafından onaylanmamıştır. 
Çalışmamızda ev hizmeti kavramı, işçi ve işveren ilişkileri kapsamında değerlendirilecektir. Ev hizmeti sözleşmesi, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülükleri bu kapsamda yer alır. Ev hizmetinin toplu iş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku ile ilişkisi incelenmeyecektir.

Abstract:
In recent years, women have found more chances in the job market. One of the consequences of this situation is the increase in the demand for employment in domestic work. With a gendered perspective, the family and home duties of women who are involved in working life are replaced by domestic workers. Especially in the last thirty years, the number of local and migrant domestic workers has increased significantly. Domestic work is not given enough importance in the world and Turkıye. Tendency to exclude of national and international legislations on working life for domestic work has continued until recently. Domestic work has unique characteristics. Therefore it is more difficult to legislate. In domestic work, the worker operates in the employer's residence as opposed to ordinary employment relations. The employee and employer relationship is socially different. Live-in migrant workforce is dominant, especially with respect to some duties. İn the Turkıye, The Labor Code No. 4857 and the Occupational Health and Safety Code No. 6331 excluded domestic work. Labor relations of domestic workers are regulated by the Turkish Code of Obligations No. 6098.
The International Labor Organization adopted its first self-contained regulations for domestic work in 2011. Convention No.189 and Recommendation No.201 of the ILO are important in terms of underline to domestic work in the international community and establishing minimum working conditions. Convention No. 189 and Recommendation No.201 have not been ratified by Turkey.
In our study, the concept of domestic work will be evaluated within the scope of employee and employer relations. Domestic worker employment contract, contractual rights and obligations of the parties are included in this scope. Domestic work will not be examined in terms of collective labor law and social security law.