Uluslararası inşaat firmalarının teklif karar verme sürecini etkileyen faktörlerin araştırılması ve adaptif ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi tahminleme yöntemi ile bir karar verme modeli oluşturulması
Evaluation of factors affecting international construction firm's bid/no bid decisions and setting a decisions model with adaptive neuro fuzzy inference system
Yazar: ENİS UYSALOL
Danışman: DOÇ. DR. GÜL POLAT TATAR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: ANFIS = ANFIS ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Bulanık çıkarsama = Fuzzy inference ; Teklif verme = Bidding ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks

Özet:
Uluslar arası inşaat sektörü birbirinden farklı birçok risk ve belirsizliğin bir aradaolduğu bir iş sektörü konumundadır. Firmaların bu sektörde faaliyetlerine devamedebilmeleri için birçok değişken barındıran bu sektörde uygun projeleri seçipfirmanın sektördeki devamlılığını sağlaması gerekmektedir.Bu tez çalışmasında yurt dışında faaliyet gösteren yüklenici inşaat firmalarınıngenellikle tecrübeye dayalı karar verme mekanizmalarının olduğu probleminden yolaçıkılarak teklif karar sürecinde etkili olan faktörler araştırılmıştır. Daha sonra gerekliliteratür araştırılması yapılıp hazırlanan anket çalışması ile bu bilgiler toplanarak,daha kısa sürede doğru ve stratejik kararlar almaya yardımcı bir sistemoluşturulabileceği düşünülerek bir teklif karar verme modeli yaratılmış ve anketsonuçlarından elde edilen verilerle model çıktıları karşılaştırılmıştır. Bu amaçdoğrultusunda, ilk olarak yüklenici inşaat firmalarının karar verme mekanizmalarınadeğinilmiş, karar verme aşamaları ve karar verme sistemlerinden bahsedilmiştir.Sonraki bölümde uluslararası inşaat sektörünün durumu ve Türk yüklenici inşaatişletmelerinin uluslar arası pazarlardaki yeri araştırılmış ve bu pazarlardaki işhacimleri belirtilmiştir. Daha sonra yüklenici inşaat firmalarının genel amaç vestratejileri başlığı altında inşaat firmalarının teklif verme amaçları, teklif hazırlamasüreçleri ve teklif verme sürecine yönelik stratejileri, teklif hazırlama süreci öncesiyapılan çalışmalar ve teklif karar verme sürecindeki gerekli işlemler açıklanmıştır.Sonraki aşamada, uluslar arası projelerde teklif hazırlama sürecinde etkili olanfaktörler belirlenmiş ve beş ana başlık altında incelenmiştir. Belirlenen faktörlerdoğrultusunda anket soruları oluşturulmuş ve uluslar arası sektörde uzun yıllardanberi faaliyet gösteren bir inşaat firmasına anket soruları yöneltilerek gerekli verilertoplanmıştır. Elde edilen anket sonuçları; bulanık mantığın insan gibi karar vermeyeteneğini ve yapay sinir ağlarının öğrenme becerisiyle birleştiren Adaptif AğTabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi- ANFIS ile oluşturulan model için giriş verileriolarak kullanılmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise model çıktıları ile anketsonuçlarının karşılaştırılarak modelin güvenilirliliği incelenmiş olup modelin doğruve güvenilir çalıştığı sonucuna varılmıştır

Abstract:
International construction market includes many different risks and uncertainties forinternational construction firms. When all risks and uncertainties in this sector areconsidered, these kind of firms have to survive to be successful in the internationalconstruction arena. Therefore, international construction firms have to make the bestdecision to select right project with entering into a new market including differentunsteady conditions.However, bid/no bid decision is the most crucial step for international constructionfirms to be successful in this market, most of decisions made by contractor firms arelimited to instincts based on the personal or company experience. The objectives ofthis research are to examine factors affecting bid/no bid decision period of thecontractor construction firms, to make an survey study which has been made with aTurkish construction firm doing jobs on the international market for a long time, toset a model which helps to make bid/no bid decision to enter new markets and tocompare the obtained survey results with the estimation model results which are usedAdaptive Neuro Fuzzy Inference system (ANFIS) analyzing method. In accordancewith the objectives shown above, firstly the importance of the bid/no bid decisionperiod of the contractor construction firms is pointed out, the bid/no bid process andmethods used during the bid/no bid decision period are discussed. After that, theinternational markets that Turkish construction firms working on and their work loadare indicated. On the next part, under title of objective and strategies of contractorconstruction firms, the proposal preparing period of the contractor construction firmsis pointed out, the performed procedure and used methods during the proposalpreparing period are discussed. Later, the factors affecting bid/no bid decisions forconstruction firms working in international market are determined and examinedwith separating into five groups that are encountered during bid/no bid decisionsperiod. After the determination of the factors, a survey study is prepared and thisstudy is made with a Turkish construction firm which has been working in theinternational construction sector. Then, results getting from survey study are used asinput for Adaptive Neuro Fuzzy Inference system (ANFIS) and bid/no bid decisionsfor projects which obtained from Turkish contractor firm are estimated. Finally, thesurvey results and ANFIS results are compared. According to model results, it isrealized that model setting by ANFIS is a successful bid/no bid decision model.