İstanbul'da olası deprem senaryoları için yapılan çalışmalara ait sistematik bir literatür derlemesi
A systematic literature review of studies for possible earthquake scenarios in Istanbul
Yazar: DİLEK SEMA
Danışman: DOÇ. DR. EBRU CAYMAZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Marmara depremi = Marmara earthquake

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin İstanbul ilinde gerçekleşmesi olası depremlere yönelik senaryo bazlı çalışmaların sistematik bir literatür derlemesinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı, konusu, kapsamı ve niteliği göz önünde bulundurularak, İstanbul'da beklenen olası deprem senaryoları ile ilgili çalışmalar, yayın yılına ve yayın türlerine göre incelenmiştir. Veriler; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), YÖK Ulusal Tez Veri Merkezi ve Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KOERİ) veri tabanlarından elde edilmiştir. Yayın yılı aralığı olarak 1900-2023 yılları baz alınmış; bilhassa 2000 yılından sonra yapılan çalışmalara odaklanılmıştır. Yayın türü olarak ise tez, makale ve resmi AFAD yayınları dikkate alınmıştır. Çalışmada nitel bir araştırma yöntemi olan belge tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem doğrultusunda tarama yapılırken, "deprem", "İstanbul'da deprem", "İstanbul'da deprem riski" ve "Marmara depremi" anahtar kelimeler kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak; İstanbul'da olası deprem senaryolarıyla ilgili çalışmaların hepsinde beklenen 6.0 ve üzeri yıkıcı etkiye sahip deprem olma olasılığının yüksek olduğu ve çevresinde bulunan Marmara Denizi'ne kıyısı olan bütün illerin etkileneceği ile ilgili senaryolar öngörülmektedir. Depremin büyüklüğü ve İstanbul ilinin ilçeleri ile birlikte Türkiye'de nüfus yoğunluğunun en yüksek il olması sebebiyle kayıpların yüksek olacağı öngörülmektedir. Bu doğrultuda İstanbul ili ve yakın çevre illeri için kentsel dönüşümün hızlandırılması, deprem öncesi önlem ve planlama ile deprem anında korunma yöntemleri konusunda nitel ve karma araştırma yöntemleri kullanılarak daha kapsamlı araştırmalar yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Deprem, İstanbul'da Deprem, İstanbul'da Deprem Riski, Marmara Depremi

Abstract:
In this study, it is aimed to make a systematic literature review of scenario-based studies on possible earthquakes in Istanbul, Turkey. Considering the purpose, subject, scope and nature of the study, studies on possible earthquake scenarios expected in Istanbul were examined according to publication year and publication types. Data; It was obtained from the databases of the Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD), YÖK National Thesis Data Center and Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute (KOERİ). The publication year range is taken as 1900-2023; It particularly focused on studies conducted after 2000. As publication type, theses, articles and official AFAD publications were taken into consideration. Document scanning method, which is a qualitative research method, was used in the study. While scanning in line with this method, the keywords "earthquake", "earthquake in Istanbul", "earthquake risk in Istanbul" and "Marmara earthquake" were used. The data obtained was analyzed using the content analysis method. In conclusion; In all studies on possible earthquake scenarios in Istanbul, scenarios are envisaged in which the probability of an earthquake with a destructive effect of 6.0 or above is high and all the surrounding provinces with a coast to the Marmara Sea will be affected. It is anticipated that losses will be high due to the magnitude of the earthquake and the fact that Istanbul, along with its districts, is the province with the highest population density in Turkey. In this regard, it is recommended to use qualitative and mixed research methods on accelerating urban transformation, pre-earthquake precautions and planning, and earthquake protection methods for Istanbul and the surrounding provinces.

Keywords: Earthquake, Earthquake in Istanbul, Earthquake Risk in Istanbul, Marmara Earthquake