Sosyo-ekonomik haklar bağlamında yaşlılara yönelik sosyal koruma politikalarının seçili Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye açısından incelenmesi
Examination of social protection policies for the elderly in the context of socio-economic rights in terms of selected European Union countries and Turkey
Yazar: ZÜLEYHA EROĞLU
Danışman: PROF. DR. HASAN EJDER TEMİZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik haklar = Economic rights ; Sosyal haklar = Social rights ; Sosyal koruma = Social protection ; Türkiye = Türkiye ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Yaşlı bireyler; yaşam sürecinde ekonomik, fizyolojik, psikolojik ve bakım gibi birçok sorunu bir arada yaşayan toplumun önemli bir kesimini oluşturmaktadır. İnsan olarak sahip olunan tüm haklar, yaşlılar için de geçerli olup kabul görmektedir. Ancak özel olarak korunması gereken diğer bireyler gibi yaşlıların da kendine özgü hakları ve doğrudan bunlara dayalı sözleşmenin olmaması, karşılaştıkları sorunları içinden çıkılmaz hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, yaşlıların karşılaştıkları sorunlara çözüm olabilecek politikaları insan olarak sahip oldukları sosyo-ekonomik haklar çerçevesinde değerlendirilmesiyle farkındalık yaratmak, haklar konusunda bilinç oluşturmak ve politikaların uygulanabilirliğini sorgulamaktır. Çalışmada, yaşlılara yönelik oluşturulan ve geliştirilen sosyal koruma politikalarına ilişkin literatür tarama nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın amacına ulaşabilmek için refah modelleri bağlamında seçili Avrupa Birliği(AB) ülkeleri ile Türkiye'de yaşlılara yönelik sosyal koruma politikaları, evrensel sosyo-ekonomik haklar çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda sosyo-ekonomik haklar, yaşlıların korunabilmesi noktasında ayrıca bakılması gereken hususlardan biridir. Seçili AB ülkeleri ile Türkiye'de yaşanan demografik dönüşümün oluşturduğu negatif algı, kaliteli ve uygulanabilir politikalar ile fırsata çevrilebilir. Bu çerçevede oluşturulan politikaların sosyal içerme temelli olması ve güçlendirilmiş sosyo-ekonomik haklar bağlamında sunulması yaşlıların aktif ve sağlıklı şekilde yaşamlarına devam edebilmesine ortam hazırlayacaktır. Politikaların, ülkelerin temsil ettiği refah modeline göre değişiklik gösterdiği ve bununla birlikte sosyo-ekonomik haklara ve yaşlılara verilen değer ve önem düzeyinde kaliteli niteliğe ve sayıca artırılmış niceliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
Elderly individuals; It constitutes an important part of the society that has many problems such as economic, physiological, psychological and care in the life process. All human rights are also valid and accepted for the elderly. However, just like other individuals who need special protection, the unique rights of the elderly and the absence of a contract based on them directly make the problems they face inextricable. The aim of this study is to raise awareness, raise awareness about rights and question the applicability of policies by evaluating the policies that can be a solution to the problems faced by the elderly within the framework of their socio-economic rights as human beings. In the study, the literature review qualitative research method regarding the social protection policies created and developed for the elderly was used. In order to achieve the aim of the study, social protection policies for the elderly in selected European Union (EU) countries and Turkey in the context of welfare models have been tried to be evaluated within the framework of universal socio-economic rights. In this respect, socio-economic rights are one of the issues that need to be taken into consideration in order to protect the elderly. The negative perception created by the demographic transformation experienced in selected EU countries and Turkey can be turned into an opportunity with quality and applicable policies. The fact that the policies created in this framework are based on social inclusion and that they are presented in the context of strengthened socio-economic rights will prepare the environment for the elderly to continue their lives in an active and healthy way. It is understood that the policies vary according to the welfare model represented by the countries, and in addition to this, they have quality quality and increased quantity at the level of value and importance given to socio-economic rights and the elderly.