Ergenlerde gelecek beklentisi, umutsuzluk ve Allah'a bağlanma arasındaki ilişki
The relationship between future expectations, hopelessness and attachment to God in adolescents
Yazar: FATMATÜZZEHRA COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. SEVDE DÜZGÜNER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bireyler yaşantılarında karşılaştıkları olaylara bazı anlamlar yüklemektedirler. Bireyin yüklediği anlamlar gelecekteki davranışlarını etkilemektedir. Bireyin davranışlarını anlamada geleceğe dair düşüncelerin rolü oldukça büyüktür. Gelecek beklentisini etkileyen faktörler arasında inançlar ve değerler yer almaktadır. Mac Leod ve Byrne (MacLeod & Byrne, 1996), geleceğe dair olumlu bir beklentiye sahip bireylerin iyimser ve umutlu olduğunu ifade etmiştir. Bireyin yaşamı boyunca ilişkilerini, kişilik özelliklerini, tutum ve davranışlarının altında yatan bazı sebepleri bağlanma kuramı ele almaktadır. (Doğan, 2018).
Bu araştırmanın amacı ergenlerde gelecek beklentisi, umutsuzluk ve Allah'a bağlanma arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın alt amaçlarından biri gelecek beklentisi, umutsuzluk ve Allah'a bağlanma ölçeklerinden elde edilecek olan puanların, demografik değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterip göstermediğine ulaşmaktır. Bu çalışmada ilişkisel tarama metodu kullanılmıştır. Araştırmada 14-18 yaş arasındaki lise çağındaki bireyler araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuş olup kota ve kartopu teknikleri kullanılmıştır. Kota tekniği, evrenin küçük bir modelini oluşturmak ve evrendeki bazı önemli grupları çalışma grubunda simgelemek amacıyla kullanılmaktadır (Ergin, 1994). Kartopu tekniği ilk olarak çalışılmak istenilen gruptan birkaç kişi ile başlamakta ve araştırma boyunca etkilenme ile katlanarak artan bir çalışma grubuna ulaşmaktadır (Özen, Gül, 2007). Çalışmada veri toplama araçları olarak, Demografik Bilgi Formu, McWhirter ve McWhirter (2008) tarafından geliştirilmiş, orijinal isimi "Future Expectations Scale for Adolescents" olan ve Tuncer (2011) tarafından Türkçe' ye uyarlanan Ergen Gelecek Beklentileri Ölçeği (EGBÖ), Brennan, Clark ve Shaver'ın (1998) "Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YI ̇YE)" ölçeğinden faydalanılarak Richard Beck ve Angie McDonald (2004) tarafından geliştirilmiş̧ ve Subaşı (2012) tarafından Türkçe 'ye uyarlanmış olan Allah'a Bağlanma Envanteri (ABE) ve Beck (1974) tarafından hazırlanan, Seber (1991) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan "Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) kullanılmıştır. Bu çalışma 348 ergen bireye uygulanmış ve araştırmadan toplanan veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmada Ergen Gelecek Beklentileri ile Umutsuzluk değişkeni arasında negatif bir ilişki, Allah'a güvenli bağlanma değişkeni ile pozitif bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Umutsuzluk ile Allah'a bağlanma değişkeni arasında ise negatif bir ilişki olduğu ortaya koyulmuştur. Yapılan analizler sonucunda daha sonra yapılacak çalışmalara öneri olarak üç ana değişken ve demografik değişkenler arasında aracılık rolünün incelenmesinin literatüre katkı sağlayacağı görüşüne ulaşılmıştır.
Gelişimin önemli bir evresi olan ergenlikte bireyin gelecek beklentilerini belirlemede umutsuzluğun ve Allah'a bağlanmanın rolünü ortaya koyması açısından bu çalışmanın kayda değer bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Uluslararası literatüre bakıldığında bu çalışmadaki değişkenlerin daha önce birlikte kullanılmadığı görülmektedir. Bu yönüyle bu araştırma ergenler ile ilgili yapılan diğer çalışmalara ve gelecekteki araştırmalara katkı sağlayacak niteliktedir.
Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Gelecek Beklentisi, Umutsuzluk, Umut, Bağlanma, Allah'a Bağlanma

Abstract:
Individuals assign meaning to occurrences in their lives. The meanings that a person attaches influence their future actions. Thinking about the future plays a significant part in interpreting an individual's conduct. Values and beliefs are two of the things that influence expectations for the future. Quite nicely. According to MacLeod and Byrne (1996), those who have favorable expectations about the future are optimistic and hopeful. Attachment theory investigates some of the underlying causes of a person's connections, personality traits, attitudes, and behaviors throughout his or her lifetime (Doğan (2018).
The aim of this study is to investigate the relationship between future expectations, hopelessness, and attachment to Allah in teenagers. Determining if scores to be gained from the future anticipation, hopelessness, and attachment to Allah scales differ based on demographic characteristics is one of the research's sub-objectives. In this study, the relational screening method was employed. The study group consisted of high school decedents aged 14 to 18, and quota and snowball approaches were applied. The quota technique is applied in the working group to represent some significant groups in the universe and to build a miniature model of the universe (Ergin, 1994). The snowball method begins with a small sample of the target group and works its way up to a study group that grows exponentially in size as the research progresses (Özen, Gül, 2007). The snowball technique starts with a few people from the group to be studied first and reaches a working group that increases exponentially with influence throughout the research (Özen & Gül, 2007) Data collection tools to be used in the study, Demographic information form, Ergen Gelecek Beklentileri Ölçeği (EGBÖ), originally named "Future Expectations Scale for Adolescents" developed by McWhirter and McWhirter (McWhirter & McWhirter, 2008, s. 182) and adapted into Turkish by Tuncer (Tuncer, Ergen gelecek beklentileri ölçeğinin Türkçeye uyarlanması, 2011), The God Attachment Inventory (ABE), developed by Richard Beck and Angie McDonald (McDonald, Beck, Allison, & Norsworthy, 2005) and adapted into Turkish by Subaşı (Subaşı, 2012, s. 178), using Brennan, Clark and Shaver's (Brennan, Clark, & Shaver, 1998) "Inventory of Experiences in Close Relationships (YI TI)" scale and the "Beck Hopelessness Scale (BUS)", prepared by Beck  (Beck, Weissman, Lester, & Trexler, 1974, s. 861) and adapted into Turkish by Seber (Seber, 1991), used. The data collected from the research were analyzed using the SPSS program. This study was applied to 348 adolescent individuals, and the data collected from the study was analyzed using the SPSS program.
The study found that there is a negative association between adolescent future expectations and the hopelessness variable, but a positive relationship with the secure attachment to Allah variable. It has been demonstrated that there is a negative correlation between despondency and attachment to Allah. As a result of the analysis, it was concluded that the investigation into the role of mediation between the three primary variables and demographic characteristics will contribute to the literature as a recommendation for future research.
It is considered that this study has significant importance in terms of revealing the role of despair and attachment to Allah in determining the future expectations of an individual in adolescence, which is an important stage of development. When we look at the international literature, it is evident that the variables in this study have not been used together before. In this respect, this research is qualified to contribute to other studies conducted on adolescents and future research.
Keywords: Adolescence, Future Expectation, Hopelessness, Hope, Attachment, Attachment to Allah