Akromegali hastalarında yaşam kalitesi, cinsel yaşam kalitesi ve kognitif fonksiyonların incelenmesi
Investigation of quality of life, quality of sexual life and cognitive functions in patients with acromegaly
Yazar: SELCAN EREL KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜLAY KILIÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Cinsellik = Sexuality ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Akromegali Hastalarında Yaşam Kalitesi, Cinsel Yaşam Kalitesi ve Kognitif Fonksiyonların İncelenmesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024
Amaç: Bu çalışma akromegali hastalarında yaşam kalitesi, cinsel yaşam kalitesi ve kognitif fonksiyonların incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak tasarlanan bu çalışma, Ocak 2024-Haziran 2024 tarihleri arasında 93 akromegali hastasıyla yapılmıştır. Hasta verileri Sosyo-Demografik Veri Toplama Formu, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (SF-36), Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği Kadın ve Erkek Formları, Montreal Bı̇lı̇şsel Değerlendı̇rme Ölçeği (MoCa) kullanılarak toplanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %53,8'i kadın olup yaş ortalaması 47,76 yıldır. Katılımcıların ortalama IGF-1 değeri 346,51±299,61'dir. SF-36 yaşam kalitesi alt boyutları puan ortalamaları; fiziksel fonksiyon 55,69±31,47; fiziksel rol 39,24±41,11; vücut ağrısı 47,84±25,01; genel sağlık algısı 41,02±21,19; canlılık 44,46±22,93; sosyal fonksiyon 62,23±28,61; duygusal rol 37,63±41,76; mental sağlık 52,73±19,03 şeklindedir. Kognitif fonksiyon ortalaması 21,27±5,03; cinsel yaşam kalitesi puan ortalaması ise 51,12±24,03'tür. Eğitim düzeyi düşük bireylerin vücut ağrısı ve kognitif fonksiyon ortalaması daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Medeni durumun evli olması mental sağlık ortalamasını daha artırmaktadır (p<0,05). Çocuk sahibi olmanın kognitif fonksiyonu artırdığı bulunmuştur (p<0,05). Herhangi bir işle meşgul olma fiziksel fonksiyon, fiziksel rol, duygusal rol, ve kognitif fonksiyonu artırmaktadır (p<0,05). Aylık gelir düzeyinin artması fiziksel fonksiyon, genel sağlık algısı, canlılık, kognitif fonksiyon ve cinsel yaşam kalitesini artırmaktadır (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışma sonucuna göre, akromegali hastalarının yaşam kalitesinin fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, mental sağlık açısından orta; fiziksel rol, vücut ağrısı, genel sağlık algısı, canlılık, duygusal rol açısından düşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsel yaşam kalitesi orta düzeyde, kognitif fonksiyon korunmuş bilişsel fonksiyon değeri sınırındadır. 
Anahtar Kelimeler: Akromegali, Cinsellik, Kognitif Fonksiyon, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Investigation of Quality of Life, Quality of Sexual Life and Cognitive Functions in Patients With Acromegaly, Health Sciences University, Gülhane Health Sciences Institute, Internal Medicine Nursing, Master's Thesis, Ankara, 2024
Purpose: This study was conducted to examine the quality of life, quality of sexual life and cognitive functions in patients with acromegaly.
Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 93 patients with acromegaly between January 2024 and June 2024. Patient data were collected using the Socio-Demographic Data Collection Form, World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (SF-36), Sexual Life Quality Scale Female and Male Forms, Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCa). The t-test and ANOVA test were used to evaluate the data obtained as a result of the study.
Findings: 53.8% of the individuals participating in the study were female and the average age was 47.76 years. The average IGF-1 value of the participants was 346.51±299.61. The average scores of the SF-36 quality of life subdimensions were; physical function 55.69±31.47; physical role 39.24±41.11; body pain 47.84±25.01; general health perception 41.02±21.19; vitality 44.46±22.93; social function 62.23±28.61; emotional role 37.63±41.76; mental health 52.73±19.03. The average cognitive function score was 21.27±5.03; the average sexual life quality score was 51.12±24.03. Individuals with lower levels of education were found to have lower body pain and cognitive function averages (p<0.05). Being married and having a marital status increased the mental health average (p<0.05). Having children was found to increase cognitive function (p<0.05). Being involved in any job increased physical function, physical role, emotional role, and cognitive function (p<0.05). Increasing monthly income level increased physical function, general health perception, vitality, cognitive function, and sexual life quality (p<0.05).
Conclusion: According to the results of this study, it was concluded that the quality of life of patients with acromegaly was moderate in terms of physical function, social function, and mental health; and low in terms of physical role, body pain, general health perception, vitality, and emotional role. Sexual life quality was moderate, and cognitive function was at the level of preserved cognitive function value.
Keywords: Acromegaly, Sexuality, Cognitive Function, Quality of Life