Enterokutan fistüllü hastalarda fistül kapanmasına ve mortaliteye etki eden faktörler
Factors affecting closure of fistula and mortality in patient with enterocutaneous fistula
Yazar: FETHİ KALKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET GÜLER
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Fistül = Fistula ; Komplikasyonlar = Complications ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment

Özet:
Enterokutan fistüller tedavi yöntemlerdeki gelişmelere rağmen hala ciddi klinik tablolar oluşturmaktadır. Cerrah bir taraftan konservatif tedavi sürecinde karşılaşılabilecek komplikasyonları doğru değerlendirip gerektiğinde acil cerrahi kararı vermek, diğer taraftan konservatif yöntemle kapanmaya yatkın fistüllerde olabildiğince erken cerrahiden kaçınmak ikilemiyle karşı karşıyadır. Bu nedenle fistüllerin kapanmasına ve mortaliteye etki eden faktörlerin ortaya konulması oldukça önemlidir.Bu çalışmada 1 Ocak 2005-31 Aralık 2008 tarihleri arasında kliniğimizde tedavi gören 41 enterokutan fistül hastası retrospektif olarak incelendi. Konservatif tedavi ve cerrahi tedavi uygulanan hastalarda fistüllerin kapanmasına ve mortaliteye etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Veriler bilgisayar kayıtlarından ve hasta dosyalarından elde edildi. İstatistiksel değerlendirmede SPSS 13 programı kullanıldı.Enterokutan fistüllerin %82.9'unu postoperatif gelişmiş fistüller, %17.1'ini spontan gelişmiş fistüller oluşturuyordu. Konservatif tedavi uygulama süresi ortalama 19 (7-51) gündü. Konservatif tedavi aşamasında fistül kapanmasına etki eden faktörler; düşük debi (p<0.001), uzun fistül traktı (p=0.005), kolon lokalizasyonu (p=0.001) ve somatostatin kullanımı (p=0.006) idi. Fistül kapanma oranı %39, mortalite oranı %12.5 olarak bulundu.Hastaların %61'inde cerrahi tedaviye ihtiyaç duyuldu. Cerrahi tedavi endikasyonu hastaların %76'sında sepsis, peritonit ve ileus gibi komplikasyonlar, %24'ünde ise konservatif tedaviye yanıtsızlıktı. Cerrahi tedavi uygulananlarda kapanmaya etki eden tek faktör sepsis varlığıydı (p=0.010). Cerrahi tedaviyle fistül kapanma oranı %84 olmasına karşın, mortalite oranı %28 idi. İleri yaş (p=0.021), sepsis varlığı (p<0.001) ve hipoalbuminemi (p=0.001) mortaliteye etki eden faktörler olarak bulundu.Bu veriler ışığında enterokutan fistüllerin tedavisinde, erken dönemde cerrahi girişimden olabildiğince kaçınılarak, şartlar elverdiği ölçüde konservatif tedaviye devam edilmesinin uygun olacağı söylenebilir. Konservatif tedavinin optimal düzeyde uygulanabilmesi için, fistül kapanmasına ve mortaliteye etkili faktörlerin göz önünde bulundurulması, fistüle bağlı komplikasyonların yakın takibi, erken tanısı ve etkin kontrolünün gerekli olduğu görülmektedir.

Abstract:
Enterocutaneous fistula is still a serious problem, in spite of development in treatment modalities. Surgeon should evaluate the complications which may occur during treatment and should decide emergency surgery if necessary, or avoid surgery in fistulas that may close spontaneously. Thus definition of the factors that affecting mortality and closing of the fistulas is important.In this study 41 patients with enterocutaneous fistula treated between January 01 2005, and December 31 2008 were reviewed retrospectively. The objective was to evaluate the factors that affecting closure of the fistulas and mortality. The data were obtained from computer records and patient files. SPSS 13 was used for statistical analyses.Of the fistulas 82.9% developed postoperatively and 17.1% were spontaneously. The mean duration of conservative treatment was 19 (7-51) days. Factors that affecting spontaneous closure of the fistula were low output (p<0.001), long fistula tract (p=0.005), colonic fistula (p=0.001), and somatostatine treatment (p=0.006). Rate of the fistula closure in conservative treatment 39% and mortality 12.5%.Of the patients 61% needed a surgical treatment. The indications for surgical treatment were complications such as sepsis, peritonitis and ileus (76%), and failure of conservative treatment (24%). The only factor affecting closure of fistula in patients that treated surgically was sepsis (p=0.010). Fistula closed in 84% of the patients that treated surgically, and the mortality rate was 28%. In general advanced age (p=0.021), sepsis (p<0.001), and hypoalbuminemia (p=0.001), were factors that effecting mortality.Surgical treatment should be avoid as much as possible, and patients treated conservatively. For optimal conservative treatment, factors affecting closure of fistula, and mortality must be kept in mind, complications must be diagnosed, and managed effectively.