Sekülerlik-dinî yönelim ilişkisi üzerine sosyolojik bir araştırma
A sociological research on the relationship of secularity-religious orientation
Yazar: SERPİL TUNCA KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. TALİP DEMİR
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology

Özet:
Kurumsal dinin veya dinî otoritelerin diğer alt sistemler üzerindeki hakimiyetini kaybetmesi olarak ifade edilen sekülerleşme, dinin tamamıyla toplumsal düzlemden kalkması anlamını taşımamaktadır. Varsayımlar daha ziyade dinin kurumsal yönünün değerini kaybedeceğiyle ilgilidir. Sekülerleşme süreciyle birlikte birçok kutsal sorgulanmaya başlasa da popüler dinî yönelimler gibi belli başlı dinî alışkanlıklar sürekliliğini koruma potansiyeli taşımaktadır. Bu araştırmada sekülerlik ile dinî yönelim arasındaki ilişki konu edilmektedir. Sekülerleşmenin normatif ve popüler dinî yönelimlerle olan ilişkisinin ortaya konulmasının amaçlandığı araştırma, betimsel ve nicel desenli olup ilişkisel tarama modeli ile hazırlanmıştır. Ölçme araçları olarak Sekülerlik Ölçeği ve Dinî Yönelim Ölçeği kullanılmıştır. Hipotezlerin test edilmesinde Pearson Moment korelasyon analizi, Bağımsız Gruplar t-Testi, Mann-Whitney U Testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda sekülerlik ile normatif dinî yönelim arasında yüksek düzeyde negatif yönlü; sekülerlik ile popüler dinî yönelim arasında çok düşük düzeyde negatif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Bu sonuçlar sekülerliğin normatif dindarlığı azaltacağı görüşüyle uyumluluk gösterirken, popüler dinî yönelimlerle aynı oranda ters düşmeyeceğini de göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Sekülerlik, Modernleşme, Popüler Dindarlık, Normatif Dindarlık.

Abstract:
Secularization, which is expressed as the loss of dominance of institutional religion or religious authorities over other sub-systems, does not mean that religion is completely removed from the social plane. Assumptions are mostly about the institutional aspect of religion losing its value. Even though many scriptures are being questioned with the secularization process, certain religious habits, such as popular religious orientations, have the potential to preserve their continuity. In this study, the relationship between secularism and religious orientation is discussed. The research, which aims to reveal the relationship of secularization with normative and popular religious orientations, has a descriptive and quantitative design and was prepared with a relational screening model. Secularity Scale and Religious Orientation Scale were used as measurement tools. Pearson Moment correlation analysis, Independent Samples t-Test, Mann-Whitney U Test, and Kruskal-Wallis H test were used to test the hypotheses. As a result of the analyzes, a high level of negative correlation was found between secularism and normative religious orientation. A very low level of negative correlation was found between secularism and popular religious orientation. While these results are compatible with the view that secularism will reduce normative religiosity, they also show that it will not contradict popular religious orientations at the same rate.
Keywords: Secularism, Modernization, Popular Religiosity, Normative Religiosity.