Ankara ilinde kavunlarda zararlı kavun sineği [Myiopardalis pardalina (Bigot,1891) (Diptera: Tephritidae)]'nin biyolojisi ve mücadelesi üzerinde araştırmalar
Investigations on the control and biology of melon fly [Myiopardalis pardalina (Bigot,1891) (Diptera: Tephritidae)] on melons in Ankara province
Yazar: AYDEMİR BARIŞ
Danışman: PROF. DR. SULTAN ÇOBANOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kavun = Melon

Özet:
Kavun sineği [Myiopardalis pardalina (Bigot, 1891) (Diptera: Tephritidae)] kavunun en önemli zararlısıdır. Kavun sineğinin zararlı olduğu devre larva dönemi olup, kavun meyvesinin çekirdek evinde beslenmektedir. Beslenme neticesinde zarar gören kavunun dokuları koyu kahve renkte görülür ve meydana gelen koku kavun içerisine yayılır, böylece kavunun tadı ve aroması bozulur. Olgunlaşan larvaların kavunları terk etmeleri esnasında açtıkları çıkış deliklerinden kavun hava alır, bakteri ve fungal etmenlerle bulaşır. Bu durum sonucunda dokularda oluşan bozulma ve kokuşma süratle kavunun her tarafına yayılarak çürümesine neden olmaktadır. Böylece kavunlar artık yenilemeyecek duruma gelmekte ve pazar değerleri kaybolmaktadır.Bu proje ile kavun (Cucumis melo L.) (Cucurbitaceae : Violales) yetiştiriciliğinde zarara yol açan Kavun sineğinin hem doğal koşullar altında hem de laboratuvar şartlarında bazı biyolojik özelliklerine ilişkin veriler elde edilmiştir. Zararlının yumurta, larva, pupa, ergin dönemlerine ait veriler ile verdiği döl sayısı kavun üretiminin en fazla yapıldığı Ankara İli Kazan ilçesinde 2009-2010 yılları arasında yürütülmüştür.Kavun sineğinin Ankara koşullarında iki döl verdiği tespit edilmiştir. Döl süreleri (yumurtadan ergin oluncaya kadar) 32 ila 41 gün arasında değişmiştir. Ergin sineklerin yaşam süreleri dişilerde 15 ila 22 gün, erkeklerde ise 10 ila 16 gün arasında değişmiştir. Laboratuvar şartlarında dişi yaşam süresi 8 ila 14 gün, erkek yaşam süresi 6 ila 10 gün arasında değişmiştir. Kavun sineğinin mücadelesine yönelik olarak farklı renk, besin ve feromon tuzakların etkinliği tarla koşullarında araştırılmış ve denenen tüm tuzakların zararlıyı çekmede başarısız olduğu tespit edilmiştir. Ülkemizde ilk defa Kavun sineğine karşı belirli alanların ilaçlanmasına (zehirli yem kısmi alan ilaçlaması) yönelik denemeler yapılmıştır. Ankara'da yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan İpsala ve Kırkağaç çeşitleri arasında Kavun sineğinin zarar oranı bakımından tercih çalışmaları yürütülmüş ve çeşitler arasında bir fark olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca yapılan analizler sonucunda Kavun sineği tarafından İpsala ve Kırkağaç kavun çeşitlerinde zarar gören meyvelerde tat ve aromada değişikliklerin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Melon fly [Myiopardalis pardalina (Bigot, 1891) (Diptera: Tephritidae)] is the most important pest of the melons. The larvae cause to damage as feeding in seed cavity. Also, the tissues damaged by larvae and the colour turn brown and spread occurring in melon scent, taste and aroma of melon is disrupted so. Besides this kind of damage, some fungal agents infecting the melons by the exit holes of the larvae cause to decay. So, the melons have bad aroma and taste and lost market value.Some data related to biological parameters of melon fly (Cucumis melo L.) (Cucurbitaceae : Violales) which causes to important damages in melon farming were obtained both under laboratory and natural conditions with this study. The studies on the larva, pupa, adult stages and generation number of the pest were done in Kazan (Ankara) district which is one of the most melon grown areas in 2009-2010. It was determined that melon fly gives two generations in Ankara conditions. The generation durations (From egg to adult) changed between 32 and 41 days. Adult life was determined for females and males 15-22 days and 10-16 days in nature, 8-14 days and 6-10 days in laboratory, respectively. Efficiency of the different traps as color, feed and pheromone was searched in field conditions, however, all traps have failed to attract the pest. Some studies on partly area spraying with toxic bait were done first time against melon fly in Turkey. Preference studies in terms of melon fly damage were carried out between Ipsala and Kırkağaç varieties which are commonly grown in Ankara province, and no differenciences were recorded between the varieties. In addition, as a result of the analysis, changes were determined in taste and aroma of fruits of the two varieties.