Sinop Balatlar Kilisesi geç dönem iskeletlerinde eklem hastalıkları
Joint diseases in the late period skeletons of Sinop Balatlar Church
Yazar: EMEL ACAR
Danışman: PROF. DR. AYLA SEVİM EROL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Eklem hastalıkları = Joint diseases ; Paleoantropoloji = Paleoanthropology ; Paleopatoloji = Paleopathology ; İskelet = Skeleton

Özet:
Sinop Balatlar Kilisesi'nde 2018-2019 yılları kazı çalışmalarında elde edilen iskeletlerdeki eklem hastalıklarını tespit etmek, eklem hastalıklarını cinsiyetlerde belirlemek, eklem hastalıklarının kadın ve erkek bireyler arasında herhangi bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek, hangi yaş grubunda eklem hastalıklarının daha yoğun tespit etmek amaçlanmıştır. 2019 yılında ortaya çıkarılmış 23 mezar ve yüzeyde bulunan kemikler ile toplamda 149 bireye ait iskelet ve 2018 yılından 18 mezar ve yüzeyden dağınık şekilde elde edilen kemikler ile toplam 114 bireye ait iskelet olmak üzere toplamda 263 bireye ait iskelet incelenmiştir. Sinop Balatlar Kilisesi iskeletlerinde proliferatif eklem hastalıklarından 124 bireyde osteoartrit, 38 bireyde schmorl's nodülü, 57 bireyde spinal osteofit, 11 bireyde temporomandibular eklem disfonksiyonu gözlemlenmiştir. Eroziv eklem hastalıkları değerlendirildiğinde 27 bireyde romatoid artrit, 2 bireyde ankilozan spondilit, 4 bireyde DISH olduğu tespit edilmiştir. Osteoartit toplam 178 bireyde gözlemlenmiştir. 80 erkek bireyin 61'inde (%76,3) OA vardır. 52 kadın bireyin 34'ünde (%65,4) OA gözlemlenmiştir.
23 erkek bireyde ve 8 kadında schmorl's nodülü tespit edilmiştir.  Erkeklerde spinal osteofit oranı %42,5 iken kadınlarda bu oran %30,8'dir. TMED erkeklerde %6,3 iken kadınlarda %9,6'dır.  Romatoid Artriti olan Sinop Balatlar Kilisesi iskeletlerinde cinsiyetlere göre değerlendirildiğinde en fazla etkilenen bireylerin kadın (%19,2) olduğu tespit edilmiştir. Erkeklerde ise bu oran %18,8'dir. Sinop Balatlar Kilisesi iskeletlerinde yapılan incelemede 2 erkek bireyde ankilozan spondilit tespit edilmiştir. Sinop Balatlar Kilisesi'nden çıkarılan iskeletlerden %3,8 oranında erkeklerde, %1,9 oranında kadınlarda DISH gözlemlenmiştir.

Abstract:
It was aimed to detect joint diseases in the skeletons obtained during the 2018-2019 excavations in Sinop Balatlar Church, to determine joint diseases between genders, to determine whether joint diseases show any differences between male and female individuals, and to detect in which age group joint diseases are more intense. A total of 263 individual skeletons were examined, including a total of 149 individuals from 23 graves and bones found on the surface in 2019, and a total of 114 individual skeletons from 18 graves and bones scattered scattered from the surface in 2018. Among proliferative joint diseases, osteoarthritis in 124 individuals, Schmorl's nodule in 38 individuals, spinal osteophytes in 57 individuals, and temporomandibular joint dysfunction in 11 individuals were observed in the skeletons of Sinop Balatlar Church. When erosive joint diseases were evaluated, it was determined that 27 individuals had rheumatoid arthritis, 2 individuals had ankylosing spondylitis, and 4 individuals had DISH. . Osteoarthritis was observed in a total of 178 individuals. 61 of 80 male individuals (76.3%) had OA. OA was observed in 34 of 52 female individuals (65.4%). Schmorl's nodule was detected in 23 men and 8 women. While the spinal osteophyte rate is 42.5% in men, this rate is 30.8% in women. TMJ is 6.3% in men and 9.6% in women. When the skeletons of Sinop Balatlar Church with Rheumatoid Arthritis were evaluated according to gender, it was determined that the most affected individuals were women (19.2%). For men, this rate is 18.8%. In the examination of the skeletons of Sinop Balatlar Church, ankylosing spondylitis was detected in 2 male individuals. Among the skeletons unearthed from Sinop Balatlar Church, DISH was observed in 3.8% of males and 1.9% of females.
​