Maternal obezitenin gebelikte oluşan yakınmalara ve öz-bakım gücüne etkisi
Effects of maternal obesity on pregnancy related complaintsand power of  self-care
Yazar: HALİME AYDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALE UYAR HAZAR
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik komplikasyonları = Pregnancy complications ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Obezite = Obesity ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu araştırmanın amacı, maternal obezitenin gebelikte oluşan yakınmalara ve öz-bakım gücüne etkisini belirlemektir.
Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nin Doğum Salonunda yürütüldü. Araştırmanın evrenini Doğum Salonuna başvuran normal kilolu ve obez gebeler oluşturdu. Yapılan güç analizinde etki büyüklüğü 0.50, yanılgı düzeyi (α) 0.05, evreni temsil gücü (güven aralığı) %95 düzeyinde alındığında örneklem büyüklüğü;  64 obez gebe ve 64 normal gebe olmak üzere 128 gebe olarak belirlendi. Gebelik öncesi VKİ≥30,0 ve VKİ≤18,5-24,9 olan gebelerin 20-39 yaş aralığında benzer olması sağlandı. Araştırma verilerinin toplanmasında; "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Antepartum Semptom Kontrol Listesi" ve "Öz-Bakım Gücü Ölçeği" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U Testi, Ki-kare analizi ve Student'st Testi kullanıldı.
Normal kilolu gebeler 24,97±4,28 yaşında, %56,3'ü 20-24 yaş grubunda, %39,1'i ortaokul eğitimli, %78,1'içekirdek aile yapısında ve %39,1'i ilçede yaşamaktadır. Evlilik süresi iki yıl, gelir getiren bir işte çalışma oranı %17,2 ve %76,6'sı aylık gelir düzeyi gelir gidere denk, %12,5'inin sosyal güvencesi yok, %14,1'i gebelik öncesi sigara tüketmekte, %10,9'u ise şu anki gebeliğinde sigara tüketmektedir.
Obez gebeler 27,38±4,54 yaşında, %28,1'i 20-24 yaş grubunda, %50'si ilkokul eğitimli, %68,8'i çekirdek aile yapısında ve %43,8'i köyde yaşamaktadır. Evlilik süresi altı yıl, gelir getiren bir işte çalışma oranı %15,6 ve  %75,0'i aylık gelir düzeyi gelir gidere denk, %18,8'inin sosyal güvencesi yok, %20,3'ü gebelik öncesi sigara tüketmekte, %12,5'i ise şu anki gebeliğinde sigara tüketmektedir.
Normal kilolu gebelerin %85,9'u ve obez gebelerin %82,8'i 38-42 gebelik haftasındadır. İlaç kullanma ve kronik hastalık durumu normal kilolu gebelerde %6,2 iken obez gebelerde %15,6'dır. Normal kilolu gebelerin VKİ ortalaması 22,00±1,62, obez gebelerin VKİ ortalaması 32,37±2,63 'tür.
Normal kilolu ve obez gebelerin antepartum semptomları karşılaştırıldığında hazımsızlık (p=0,007),  karnın diğer bölümlerinde rahatsızlık (p=0,013), dinlenmemiş uyanma (p=0,042), yorgunluk (p=0,047) ve kabızlık (p=0,028), ciltte hassasiyet (p=0,008) ve ödem (p=0,020) yakınmalarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü.
ÖBG ölçek toplam puanı normal kilolu gebelerde 114,25±15,23, obez gebelerde 110,15±15,19'dur.
Normal kilolu 20-29 yaş grubundaki gebelerin (p=0,025), eşlerinin eğitim durumunun ortaokul ve üstü olması (p=0,031), yerleşim yerinin ilçe-il olması (p=0,001), evlilik süresinin 121-252 ay (10-21 yıl) olması (p=0,013), gelir getiren işte çalışmasının (p=0,009) ÖBG puan ortalaması obez gebelerinkinden yüksek bulunmuştur.
Normal kilolu gebelerde kas krampları (p=0,044), kabızlık (p=0,009), hemoroid (p=0,012), mizaç değişiklikleri (p=0,020), gerginlik, sinirlilik (p=0,028) şikayeti yaşayanların ve kulak ağrısı (p=0,044) şikayeti yaşamayanların ÖBG puan ortalaması obez gebelerin ÖBG puan ortalamasından yüksek bulunmuştur ve bu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Sonuç olarak maternal obezite gebelikte oluşan yakınmaları etkilemektedir. Gebelikte oluşan yakınmalarla ÖBG puanı karşılaştırıldığında ise, yakınmalar öz-bakım gücü puanını etkilemektedir. Obez gebelerin gebelikte yaşadığı bir yakınma olduğunda ÖBG puanı normal gebelere göre düşük beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Maternal obezite, gebelik, gebelikte oluşan yakınmalar,öz-bakım, ebelik, ebelik bakımı.

Abstract:
The aim of this study was to determine effects of maternal obesity on pregnancy related complaint sand power of self-care. 
This descriptive and cross-sectional study was conducted in the delivery room of Aydın Gynecology, Obstetrics and Pediatric Diseases Hospital, Turkey. The study population included normal body weight pregnant women and obese pregnant women. Based on power analysis, we found that the effect size was 0.50, the standard error was (α) 0.05 and the confidence interval was 95%. As a result, the sample size was found to be 128 pregnant women, of whom 64 were obese and 64 had a normal body weight. The inclusion criterion was being at the age of 20-39 years for all the participants and having a body mass index of ≥30,0 for the obese women and a body mass index of ≤18,5-24,9 for the normal body weight women. Data were collected with General Characteristics Form, Antepartum Symptom Checklist and Self-care Scale. Obtained data were evaluated with descriptive statistics, Mann Whitney U test, Chi-square test and Student's t test.
The mean age of the normal body weight women was 24,97±4,28 years. Of all these women, 56,3% were aged 20-24 years, 39,1% were secondary school graduates, 78,1% had a nuclear family, 39,1% were living in a town, 17,2% were employed, 7,6% had an income equal to their expenses, 12,5% did not have a health insurance, 14,1 were smokers before pregnancy and 10,9% were smoking during pregnancy. Duration of marriage was two years in this group.
The mean age of the obese women was 27,38±4,54 years. Of all these women, 28,1% were aged 20-24 years, 50% were primary school graduates, 68,8% had a nuclear family, 43,8% were living in a village, 15,6% had a paid job, 75,0% had an income equal to their expenses, 18,8% did not have an health insurance, 20,3% were smokers before pregnancy and 12,5% were smoking during their pregnancy. Duration of marriage was six years in this age group.
Eighty-five point nine percent of the normal body weight women and 82,8% of the obese women had 38-42 gestational weeks. Six point two percent of the normal body weight women and 15,6% of the obese women were taking medications and having chronic diseases. The mean body mass index was 22,00±1,62 in the normal body weight women and 32,37±2,63 in the obese women.
There was a significant difference in the antepartum symptoms dyspepsia (p=0,007), conditions of the other parts of the abdomen (p=0,013), not feeling refreshed after a night sleep (p=0,042), tiredness (p=0,047) constipation (p=0,028), tenderness in the skin (p=0,008) and edema between the normal body weight women and obese women.
The mean score for Self-care Scale was 114,25±15,23 in the normal body weight women and 110,15±15,19 in the obese women.
The normal body weight women who were aged 20-29 years (p=0,025), whose spouses had secondary school education or higher education levels (p=0,031), whose place of living was a town or a city (p=0,001), whose duration of marriage was 121-252 months (10-21 years) (p=0,013) and who had a paid job (p=0,009) had significantly higher scores for Self-care Scale than the obese women.
The normal body weight women not having muscle cramps (p=0,044), constipation (p=0,009), hemorrhoid (p=0,012), mood changes (p=0,020), nervousness and restlessness (p=0,028) and ear pain (p=0,044) had significantly higher scores for Self-care Scale than the obese women.
It can be concluded that maternal obesity affects pregnancy related complaints. A comparison of pregnancy related symptoms with scores for the power of self-care showed that the symptoms have an impact on the power of self-care. It can be expected that women with pregnancy related complaints have lower scores for the power of self-care.

Keywords: Maternal obesity,pregnancy, pregnancy related complaints, self-care, midwifery, midwifery care.