Civcivlere değişik sürelerle uygulanan iskeminin beyincik purkinje ve granüler hücre sayısı ile öğrenme davranışı üzerine etkisinin araştırılması: Stereolojik bir çalışma
Investigation of the effect of ischemia applied for different duration of time on the number of cerebellar purkinje and granular cells and learning behaviour in chicks: A stereological study
Yazar: ŞİİR UÇAR
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KAPLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Civcivler = Chicks ; Purkinje hücreleri = Purkinje cells ; Serebellum = Cerebellum ; Serebellum = Cerebellum ; Stereoloji = Stereology ; Öğrenme = Learning ; İskemi = Ischemia

Özet:
İskemi, yaygın olarak çalışılan bir konu olmasına karşın, özellikle civciv beyinciği ile ilgili çok sınırlı sayıda araştırma mevcuttur. Beyincikteki Purkinje hücre tabakası, iskemiye hassas bölgelerden biri olarak kabul edilmektedir. Granüler hücrelerin Purkinje hücreleri ile bağlantılarının olması nedeniyle, çalışmamızda granüler hücre sayıları da hesaplandı. Hesaplama için etkin bir yöntem olan optik parçalama tekniği kullanıldı. Ayrıca, iskeminin öğrenme davranışı üzerindeki etkisi de araştırıldı. Bunun için ?pasif sakınmanın öğrenilmesi? modeli uygulandı. Hayvanlar, her birinde beşer adet olacak şekilde, beş gruba ayrıldı. Gruplar; saf kontrol, 15 ve 30 dakikalık iskemi ile cerrahi stres uygulaması şeklindedir. Bir günlükken saf kontrol grubu haricindeki dört gruba, methylanthranilat (MeA) maddesine batırılmış boncuk kullanılarak yapılan pasif sakınmanın öğrenilmesi modeli uygulandı. Bundan 3 saat sonra iskemi ve cerrahi stres operasyonları yapıldı. İkinci gün ise, bu operasyonların öğrenme davranışı üzerine olan etkisini araştırmak üzere civcivlere kuru boncuk gagalatılması şeklinde test yapıldı. İskemi ve cerrahi işlemden bir hafta sonra hayvanlar perfüze edilerek beyincikleri çıkartıldı, daha sonra dokulara rutin parafin doku takip işlemleri uygulandı. Yirmi beş mikron kalınlığında alınan ve sistematik rastgele örnekleme ile 1/10 oranında örneklenen kesitler toluidin mavisi ile boyandı. Stereolojik hesaplamalar sonucunda, 15 dakika süreyle uygulanan iskeminin Purkinje hücre sayısında artışa neden olduğu gözlendi. 30 dakika boyunca uygulanan iskemi ile 15 dakika süresince uygulanan iskemi ve cerrahi stresin ise granüler hücre sayısında azalmaya neden olduğu saptandı. Granüler hücreler, gelişimlerinin Purkinje hücrelerinin aksine postnatal dönemde de devam etmesi nedeniyle, iskemi ve diğer etkilere daha duyarlıdırlar. İskeminin öğrenme davranışı üzerine olan etkisinden yola çıkarak, 15 ve 30 dakika boyunca uygulanan cerrahi stres ile 15 dakika süreyle uygulanan iskeminin civcivde hafıza kaybına neden olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
Although ischemia is a widely researched subject, there are only a few studies particularly about the chick. Purkinje cell layer in the cerebellum is accepted as one of the vulnerable regions to ischemia. As granule cells have connections with Purkinje cells, the number of the granule cells was also estimated in this study. The optical fractionator technique which is an efficient method of stereological techniqes was used for cell estimation. Additionally, the effect of ischemia on the learning behavior was also examined. For this purpose, ?passive avoidance learning? model was applied.Animals were divided into five groups each containing five chicks. Groups are consisted of pure control, 15 and 30 minutes ischemia and surgical stress. When chicks were one-day-old, the learning model using a bead with methylanthranilate (MeA) was applied to four groups except the pure control group. After three hours, ischemia and surgical stress operations were performed. On the second day, to research the affects of these operations, chicks were tested by pecking a dry bead. A week subsequent to ischemia and surgery, animals? cerebella were removed following perfusion. Thereafter, routine tissue processing procedures were applied. Sections in 25?m thickness were taken by systematic random sampling in 1/10 interval and stained with toluidin blue.It was observed that 15 minutes ischemia increased the Purkinje cell number. However, 30 minutes ischemia and 15 minutes ischemia and surgical stress decreased the number of granule cells in the cerebellum. As the development of granule cells continues in the postnatal period at opposite of Purkinje cells, granule cells are more vulnerable to ischemia and other factors. It was seen that, 15 and 30 minutes surgical stress and 15 minutes ischemia resulted in amnesia in the chick.