Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlik algıları ve uygulamaları
Social studies teachers' efficacy perceptions and practices concerning inclusive education
Yazar: GONCAGÜL DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. İSHAK KOZİKOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin kaynaştırma/bütünleştirme eğitimine ilişkin yeterlik algılarını ve uygulamalarını belirlemektir. Bu araştırmada karma araştırma yöntemi ve eş zamanlı iç içe geçmiş desen kullanılmıştır. Araştırma, küme örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen ve Van ili tüm ilçelerinde bulunan ortaokullarda görev yapan toplam 211 Sosyal Bilgiler öğretmeniyle yürütülmüştür. Ayrıca, ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 15 Sosyal Bilgiler öğretmeniyle görüşme yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kaynaştırmada Öğretmen Yeterlik Ölçeği" ve "Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma), fark istatistikleri (bağımsız örneklemler için t testi, ANOVA); nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri sonucunda öğretmenlerin kaynaştırma yeterlik algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin sonucunda ise öğretmenlerin öğrenci düzeyine göre planlamalar yapmada, sınıf yönetiminde ve ölçme değerlendirmede kendilerini yeterli gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan öğretmenler, öğrenci düzeyine uygun etkinlikler yapabilme, sınıf dışı uygulamalar yapabilmede kendilerini yeterli görmediklerini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin kaynaştırma/bütünleştirme eğitimine ilişkin sınıf içinde derse katma, iletişim kurma ve öğrenciye etkinlik yaptırma, sınıf dışında ise öğrenci seviyesine uygun ödevlendirme yapma, aileyle iletişim kurma gibi uygulamalar yaptıkları belirlenmiştir. Kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarının öğretme-öğrenme süreçlerindeki önemi düşünüldüğünde, öğretmenlere kaynaştırma/bütünleştirme uygulamaları için destek verilmesi, ailelerin sürece daha fazla dâhil edilmesi, okulların fiziksel koşullarının iyileştirilmesi önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to determine Social Studies teachers' efficacy perceptions and practices concerning inclusive education. In this study, mixed research method and concurrent embedded design were used. The study was conducted with a total of 211 teachers from secondary schools in all districts of Van province who were selected using cluster sampling method. In addition, interviews were conducted with 15 Social Studies teachers working in schools identified using the criterion sampling method. "Teacher Efficacy Scale in Inclusion" and "Semi-structured Interview Form" were used as data collection tools. Descriptive statistics (mean, standard deviation), differential statistics (independent samples t test, ANOVA) were used in the analysis of quantitative data; descriptive analysis technique was used in the analysis of qualitative data. As a result of the quantitative data, it was determined that teachers' efficacy perceptions concerning inclusive education were at a high level. As a result of the qualitative data, it was concluded that the teachers considered themselves sufficient in making plans according to the student level, in classroom management, assessment and evaluation. On the other hand, teachers stated that they do not consider themselves sufficient to be able to carry out activities suitable for the level of the student and to perform out-of-class practices. It was determined that the teachers performed in-class activities concerning inclusive education such as student participation, communicating and making the students do activities, teachers performed out-of-class activities such as doing homework according to the level of the student, and communicating with the parents. Considering the importance of inclusive practices in teaching-learning processes, it can be suggested to support teachers for inclusive practices, to involve parents more in the process, and to improve the physical conditions of schools.