Bilgi düzensizliği kavramı ve Covid-19 sürecinde dünya sağlık örgütünün infodemi yönetim politikaları bağlamında incelenmesi
The concept of information disorder and investigation of the world health organization in the context of infodemic management policies during the covid-19 process
Yazar: BAHA  AHMET YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜN ERLER BAYIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Dezenformasyon = Disinformation ; Dünya Sağlık Örgütü = World Health Organization

Özet:
Küreselleşme ile birlikte bilginin üretim ve dağıtım süreçlerinde meydana gelen değişim, çevrimiçi medya platformlarının da etkisiyle yanlış bilgilerin tarihte benzerine rastlanmayacak düzeyde dolaşıma sokulmasına ve toplumların küresel bir bilgi salgını ile baş başa kalmalarına sebep olmuştur. Bilgi ekosisteminde yanlış veya bağlamından koparılmış bilgileri tanımlamakta kullanılan manipülasyon, propaganda ve sahte haber gibi kavramların mevcut durumu açıklamada yetersiz kalması, Clair Wardle tarafından bilgi düzensizliği kavramının ortaya atılmasına yol açmıştır. Bu noktadan hareketle çalışmanın ilk bölümünde terminolojik belirsizliği sona erdirdiğine inanılan bilgi düzensizliği kavramı detaylı bir şekilde analiz edilecektir. Yanlış bilgi türlerinin kökenlerine yönelik tarihsel bir analiz yapılarak kavramsal çerçevenin arka planını güçlendirmeyi amaçlayan çalışmada güncel tartışmalar üzerinden bilgi düzensizliği kavramının ortaya çıkmasına zemin hazırlayan şartlar ele alınacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bilgi düzensizlikleri kümesinin bir parçası olarak Covid-19 virüsü ile birlikte yanlış bilgi salgını olarak adlandırılan infodemi sorununa odaklanılacaktır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından en az virüs kadar tehlikeli olarak görülen infodemiye yönelik atılan adımlar ve bu bağlamda kurulan DSÖ Salgın Hastalıklar Bilgi Ağı (EPI-WIN) bünyesinde gerçekleştirilen eğitim ve konferanslar yoluyla çok yönlü bir analiz gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise tüm bu politikaların oluşturulmasında ve uygulanmasının da kilit role sahip olan DSÖ 2020-2021 Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planları MAXQDA.20 programı aracılığıyla analiz edilecektir. Oluşturulan tablolar ve kod haritalarının detaylı bir şekilde yorumlanarak analiz edileceği çalışmada; DSÖ'nün bu süreçte bilgi düzensizliği kavramına verdiği önemde nasıl bir değişimin yaşandığı ve bu değişimin infodemi ile mücadele politikalarını nasıl etkilediği sorunsalına odaklanılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Dünya Sağlık Örgütü, bilgi düzensizliği, salgın hastalıklar bilgi ağı, infodemi, mezenformasyon, dezenformasyon

Abstract:
The change in the production and distribution processes of information with globalization, with the effect of online media platforms, has caused false information to be circulated at an unprecedented level in history and societies have been left alone with a global information epidemic. The inadequacy of concepts such as manipulation, propaganda and fake news, which are used to describe false or out-of-context information in the information ecosystem, led to the introduction of the concept of information disorder by Clair Wardle. From this point of view, in the first part of the study, the concept of information disorder, which is believed to end the terminological uncertainty, will be analyzed in detail. In the study, which aims to strengthen the background of the conceptual framework by making a historical analysis of the origins of false information types, the conditions that paved the way for the emergence of the concept of information disorder will be discussed through current discussions. In the second part of the study, as a type of information disorder, Covid-19 and its infodemic problem will be focused. It is aimed to carry out a multi-faceted analysis through the steps taken towards infodemic, which is seen as at least as dangerous as the virus by the World Health Organization, and the trainings and conferences held within the WHO's information network for epidemics. In the last part of the study, the WHO 2020-2021 Strategic Preparedness and Response Plans, which have a key role in the formulation and implementation of all these policies, will be analyzed through the MAXQDA.20 program. Finally, the tables and code maps will be interpreted and analyzed in detail, and it will be focused on how the WHO's importance to the concept of information disorder has changed in this process and how this change affects the policies of combating infodemic.

Keywords: World Health Organization, information disorder, WHO's information network for epidemics, infodemic, misinformation, disinformation