Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi alanında yapılan doktora tezlerinde ve TÜBİTAK projelerinde geliştirilen materyallerin sürdürülebilirliği
Sustainability of materials developed in phd thesis and TUBİTAK projects in the field of instructional technologies
Yazar: SEHER AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ARPACIK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Bu çalışmanın amacı BÖTE alanında yapılan doktora tezlerinde ve TÜBİTAK Projelerinde geliştirilen materyallerin sürdürülebilirliğini tespit etmektir. Çalışmaların ne derecede devam ettirildiği, devam ettirilemeyenlerin neden devam ettirilemediği ve eğitim-öğretim sürecine dâhil etmek için neler yapılabileceğine dair araştırma yapılmış ve materyal geliştiren araştırmacıların görüşleri ve çalışmaları incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışması ve içerik analizi temel alınmıştır. Çalışmanın katılımcılarını BÖTE alanında 2013-2022 yılları arasında Doktora tezi ve TÜBİTAK Projeleri kapsamında materyal geliştiren çalışmaların araştırmacıları oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak görüşme formu ve içerik analizi kullanılmıştır. Görüşme formu ve içerik analizinden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler araştırma soruları kapsamında temalara ayrılmıştır. Katılımcılar çalışma konusu seçme, materyalin etkililiğini inceleme, ihtiyaç ve yarar sağlamak amaçlarından dolayı materyal geliştirme yoluna gitmişlerdir. Geliştirilen materyallerin çoğu amacına ulaşmıştır. Materyallerin sürdürülebilirlik durumunun çok düşük olduğu görülmüştür. Materyallerin sürdürülebilirliğini etkileyen faktörlerin karşılaşılan fiziki koşullar, insan kaynağı yetersizliği, iş yükü fazlalığı, teknik yetersizlik ve bütçe yetersizliği gibi sorunlar ve ihtiyaçların karşılanma yöntemi olduğu elde edilen bulgular arasındadır. Materyallerin sürdürülebilir olması ve yeniliklerin eğitim sistemine entegre edilebilmesi için kurumlar arası koordinasyon, TÜBİTAK, MEB, YÖK ve Üniversite desteği, yayılımı sağlama, bütçe desteği, yaygın etki, güncelliği sağlama, okulların fiziki durumu, öğretmen yeterliliği ve teknoloji kullanımı gibi temalar oluşturulup bulgular elde edilmiştir. Materyal geliştirme çalışmalarının çoğu amacına ulaşmaktadır. Fakat bu materyaller tez ya da proje bittikten sonra devamlılığını sağlama ve eğitimde kullanılma noktasında birtakım sorunlar yaşanmaktadır. Sürdürülebilir bir eğitim materyali geliştirmek için insan kaynağı, bütçe, fiziki koşullar iyileştirilmelidir. Geliştirilen materyallerin ihtiyaca yönelik ve yarar sağlayacak şekilde planlanması gerekmektedir. Materyalin değişen teknolojiye kolay uyarlanabilmesi için güncellenebilir bir materyal tercih edilmelidir. Eğitim ortamlarında bu materyallerin yaygın bir şekilde kullanılabilmesi için kurumlar arası koordinasyon, okulların fiziki durumlarının iyileştirilmesi ve öğretmenlerin teknoloji kullanma yeterliliklerinin artırılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the sustainability of the materials developed in doctoral theses and TUBITAK Projects in the field of Instructional Technologies. Research was conducted on the extent to which the studies were continued, why those that could not be continued, and what could be done to include them in the education and training process, and the opinions of the authors of the studies that developed materials were examined. Case study, one of the qualitative research methods, was used as the basis. The participants of the study consist of the authors of studies that developed materials within the scope of Phd theses and TUBITAK Projects in the field of Instructional Technologies between 2013 and 2022. An interview form was used as a data collection tool in the study. The data obtained from the interview form was analyzed using the content analysis method. The results were divided into themes within the scope of the given research questions. Participants chose to develop materials for the purposes of choosing a study topic, examining the effectiveness of the material, and meeting needs and benefits. Most of the developed materials have achieved their purpose. It has been observed that the sustainability level of the materials is very low. Among the findings, the factors that affect the sustainability of materials are problems such as physical conditions, insufficient human resources, excessive workload, technical and budget inadequacy, and methods of meeting the needs. In order for the materials to be sustainable and innovations to be integrated into the education system, themes such as inter-institutional coordination, TUBITAK, MEB, YOK and University support, dissemination, budget support, widespread impact, ensuring up-to-dateness, physiological condition of schools, teacher competence and technology use were created and findings were obtained. Most of the material development efforts achieve their goals. However, there are some problems in ensuring the continuity of these materials and their use in education after the thesis or project is completed. In order to develop sustainable educational material, human resources, budget and physical conditions should be improved. The materials developed must be planned in a need-oriented and beneficial manner. In order for the material to be easily adapted to changing technology, an updatable material should be preferred. In order for these materials to be widely used in educational environments, inter-institutional coordination, improving the physiological conditions of schools and increasing teachers' technology use proficiency are required.