Kekeme bireylerde kekemelik şiddeti ile çabalama davranışının değerlendirilmesi
Evaluation of stuttering severity and striving behavior in stutterers
Yazar: AYŞE ÇAKAL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Kekemelik = Stuttering

Özet:
Bu çalışmanın amacı kekeme bireylerde kekemelik şiddeti ile çabalama davranışının değerlendirilmesidir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki kekeme bireyler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise Afyon ili ve ilçelerindeki kekeme bireyler oluşturmaktadır. Çalışmaya 100 kekeme birey dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen kekeme bireylerin yaşları 19-45 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 32.88±6.28 idi. Çalışmaya dahil edilen kekemelerin 54'ü (%54) erkek, 46'sı (%46) kadın, %33'ü önlisans, %29'u lise, %23'ü otaokul, %8'i ilkokul, %7'si lisans/lisansüstü mezunu idi. Katılımcıların %61'inin gelir düzeyi orta, %24'ünün düşük, %15'inin ise yüksekti. Kekemeliğin şiddetini belirlemek için Kekemelik Kendini Değerlendirme Profili Türkçe Versiyonu Ölçeği (WASSP-TR), çabalama davranışının belirlenmesi için de Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği kullanıldı. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 21.0 paket programı ile analiz edildi. İki parametreli değişkenler için bağımsız değişkenler t testi, ikiden fazla parametreli değişkenlere yönelik karşılaştırmalar için tek yönlü varyans analizi, sürekli değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ise Pearson's korelasyon analizi uygulanmıştır. p<0.05 değeri istatistiki olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışma sonucunda katılımcıların yaşı ile kekemelik şiddeti arasında ilişki saptanmadı (p>0.05). Kadın kekemelerin erkek kekemelere kıyasla kaçınma davranışı sergileme düzeylerinin anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü (p<0.05). Eğitim düzeyine bağlı olarak kekemelik şiddetine ilişkin algılarda farklılaşma olduğu görülmüştür (p<0.05). Eğitim düzeyi arttıkça kekemeliğe ilişkin algıların daha olumlu hale geldiği saptanmıştır. Gelir düzeyi ile kekemelik şiddetine ilişkin düşünceler altboyutu arasında negatif yönde ve düşük düzeyde (r = -.251; p<0.05); duygular altboyutu arasında negatif yönde ve orta düzeyde (r = -.440; p<0.001); dezavantaj altboyutu arasında negatif yönde ve düşük düzeyde (r = -.357; p<0.05); ölçeğin tamamından elde edilen toplam puan ile negatif yönde ve orta düzeyde (r = -.463; p<0.001) ilişki saptandı. Kekeleyen bireylerin kekemelikle başa çıkmada en fazla sosyal destek arama davranışını sergiledikleri görülmüştür. Yaş ile kekemelikle başa çıkma stratejileri arasında ilişki saptanmamıştır. Kadın kekemelerin erkek kekemelere göre kaçınma davranışını anlamlı şekilde daha fazla kullandıkları görülmüştür. Eğitim düzeyinin başa çıkma stratejilerinde anlamlı bir farklılığa neden olmadığı görülmüştür. Kekeme bireylerin gelir düzeyi ile sosyal destek arama ve kaçınma düzeyleri arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde ilişki saptandı. Kekemelik şiddetine ilişkin olumsuz algılar arttıkça problem çözme, sosyal destek arama ve kaçınma tarzındaki başa çıkma stratejilerini kullanma düzeylerinin anlamlı şekilde arttığı söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the severity of stuttering and effort behavior in stuttering individuals. The population of the study consists of stuttering individuals in Turkey. The sample of the study consists of stuttering individuals in Afyon province and its districts. The study included 100 stuttering individuals. The ages of the stutterers included in the study ranged between 19-45 years and the mean age was 32.88±6.28. Of the stutterers included in the study, 54 (54%) were male, 46 (46%) were female, 33% had associate degree, 29% had high school, 23% had junior high school, 8% had primary school, and 7% had undergraduate/graduate degree. The income level of 61% of the participants was medium, 24% low, and 15% high. The Stuttering Self-Assessment Profile Turkish Version Scale (WASSP-TR) was used to determine the severity of stuttering, and the Coping Strategies Scale was used to determine struggling behavior. The data obtained from the study were analyzed with SPSS 21.0 package program. Independent variables t test was used for variables with two parameters, one-way analysis of variance was used for comparisons of variables with more than two parameters, and Pearson's correlation analysis was used to determine the relationship between continuous variables. p<0.05 was considered statistically significant. As a result of the study, no relationship was found between the age of the participants and the severity of stuttering (p>0.05). Female stutterers had significantly higher levels of avoidance behavior compared to male stutterers (p<0.05). It was seen that there was a difference in the perceptions about the severity of stuttering depending on the level of education (p<0.05). It was determined that perceptions about stuttering became more positive as the level of education increased. There was a negative and low level correlation (r = -.251; p<0.05) between income level and the subdimension of thoughts about the severity of stuttering; a negative and moderate level correlation (r = -.440; p<0.001) between the subdimension of emotions; a negative and low level correlation (r = -.357; p<0.05) between the subdimension of disadvantage; and a negative and moderate level correlation (r = -.463; p<0.001) with the total score obtained from the whole scale. It was observed that individuals who stutter exhibited the most social support seeking behavior in coping with stuttering. There was no relationship between age and coping strategies with stuttering. It was observed that female stutterers used avoidance behavior significantly more than male stutterers. Education level did not cause a significant difference in coping strategies. There was a positive and low level relationship between the income level of stutterers and their social support seeking and avoidance levels. It can be said that as the negative perceptions about the severity of stuttering increase, the levels of using coping strategies such as problem solving, seeking social support and avoidance increase significantly.