Fistülizan crohn hastalarının klinik değerlendirilmesi
Clinical assessment of fistulizing crohn's disease patients
Yazar: MELİKŞAH BAYAR
Danışman: PROF. DR. AYKUT FERHAT ÇELİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Perianal fistülizan Crohn hastalığı, Crohn hastalığının penetran davranış gösteren özel bir alt tipidir. Perianal fistül tedavisinde infliksimab dışında kanıt düzeyi yüksek ve yeterli olan ajan yoktur. Mevcut tedavilerin ise çoğunun perianal Crohn odak noktasına alınarak yapılmış çalışmaları mevcut değildir. Bu çalışmamızda, perianal fistül ile komplike Crohn hastalarının basit perianal fistül dışında kalan komplike perianal fistüllü grubunun, klinik, laboratuvar verilerinin ve takipteki cerrahi ihtiyacının değerlendirilmesi, aldıkları tedavi göz önüne alınarak perianal fistülün klinik ve radyolojik remisyona girmesi sonlanım noktalarına ulaşmada etkili parametrelerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Polikliniği'nde 1999-2022 yılları arasında takipli perianal Crohn hastalarının klinik vizit notları, laboratuvar verileri, görüntülemeleri, hasta dosyaları ve elektronik arşiv sisteminden yararlanılarak retrospektif olarak incelenmiştir.
Bulgular: Perianal fistül sayısı arttıkça iyileşme oranları azalmakta, intersfinkterik fistülün yeni tanımladığımız bir alt grubunda diğer tiplere kıyasla daha fazla iyileşme görülmekte ve güncel lüminal hastalıkta terminal ileumun tutulmaması ile fistül iyileşmesi ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: Perianal fistülün radyolojik olarak kapanmasında en az 3 ay boyunca uygulanan üçlü kombine tedavi (AZA + IFX + antibiyotik) etkili bulunmamışken, son vizitte terminal ileum tutulmaması, daha az fistül sayısı ile tip A intersfinkterik fistüller iyileşmeyi kolaylaştırmaktadır. Tedavinin gereği üzere doz maksimizasyonu ve stoma dahil kombinasyonla potansiyelize edilmesi, klinik ve radyolojik remisyonu artırmaktadır.
Anahtar Sözcükler: anal fistül, kompleks perianal fistül, penetran Crohn hastalığı

Abstract:
Objective: Perianal fistulizing Crohn's disease is a specific subtype of Crohn's disease characterized by a penetrating behavior. Aside from infliximab, there are no agents with high-level evidence for the treatment of perianal fistula. Most existing treatments do not have studies specifically focused on perianal Crohn's disease. This study aims to evaluate the clinical and laboratory data, and the need for surgery during follow-up in patients with complicated perianal fistulas (excluding simple perianal fistulas). It also aims to investigate the parameters that are effective in achieving clinical and radiological remission of perianal fistula, considering the treatments received.
Materials and Methods: The clinical visit notes, laboratory data, imaging results, patient files, and electronic archive system records of perianal Crohn's patients followed between 1999 and 2022 at Istanbul University Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Medical Faculty Gastroenterology Clinic were retrospectively reviewed.
Results: As the number of perianal fistulas increases, healing rates decrease. A newly defined subgroup of intersphincteric fistulas showed more healing compared to other types, and the absence of terminal ileum involvement in current luminal disease was associated with fistula healing.
Conclusion: While triple combination therapy (AZA+IFX+antibiotic) applied for at least 3 months was not effective in radiologically closing perianal fistulas, the absence of terminal ileum involvement, fewer fistulas, and type A intersphincteric fistulas facilitated healing. Dose maximization and combination therapy, including stoma as needed, enhance clinical and radiological remission.
Keywords: anal fistula, complex perianal fistula, penetrating Crohn's disease