Sosyal bilgiler eğitiminde senaryo tabanlı örnek olay yönteminin üretim ve tüketim bilincinin kazandırılmasına etkisi
The effect of case study with scenario based learning methods for gaining production and consumer knowledge
Yazar: AHU TANERİ
Danışman: PROF. DR. SELMA YEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Bilinçlendirme = Consciousness raising ; Bilinçli tüketim = Conscious consumption ; Senaryo tabanlı öğrenme = Cenario based-learning ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Örnek olaya dayalı öğrenme = Case based learning ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Üretim = Production

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Sosyal Bilgiler eğitiminde senaryo tabanlı örnek olay yönteminin üretim ve tüketim bilincinin kazandırılmasına etkisini tespit edebilmektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için öğrencilerin kullanılan yönteme ilişkin görüşleri alınmış olup, bu araştırmada kullanılan yöntemin kullanılması ve geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Bu araştırmada araştırmanın, sorularına güvenilir ve kapsamlı cevap alabilmek, gerekli ölçme değerlendirmeleri yapabilmek için amacına uygun model olarak karma yöntem (mixed methods research) kullanılmıştır. Araştırmada ön test- son test kontrol gruplu deneysel desen modeli ile nicel veriler toplanmıştır. Araştırmada nicel verileri elde edebilmek için Tüketim Bilinci Ölçeği geliştirilmiştir. Nicel verilerin açıklanması için ders planları, etkinlikler ve sorular hazırlanmış ve araştırmanın nitel verileri toplanmıştır. Bu araştırmada kullanılan Tüketim Bilinci Ölçeği araştırmanın bağımlı değişkenini oluştururken; deney grubunda bulunan öğrencilere üretimden tüketime ünitesinin öğretilmesinde kullanılan senaryo tabanlı örnek olay yöntemi ve kontrol grubunda bulunan öğrencilere üretimden tüketime ünitesinin öğretiminde kullanılan öğretim yöntemi araştırmanın bağımsız değişkenlerini oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 eğitim- öğretim yılında öğrenim gören 50 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın deney grubu 28, kontrol grubu ise 22 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın yürütüldüğü deney ve kontrol grubu yansız atama ile seçilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre deney grubunda yer alan öğrencilerin senaryo tabanlı örnek olay yöntemi kullanılarak tamamlanan uygulama sürecinde kontrol grubunda bulunan öğrencilere göre tüketim bilincinin daha fazla artış gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmada kullanılan öğretim yönteminin tüketim bilinci üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın nicel bulgularından elde edilen sonuçlara göre deney grubunda yer alan öğrencilerin son test puanlarının kontrol grubunda yer alan öğrencilerin puanlarından daha fazla olduğu görülmektedir. Araştırmanın nicel alt problemlerine ilişkin sonuçlar uygulama sürecinde kullanılan öğretim yönteminin araştırılan değişkenler üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu açıklamaktadır. Araştırmanın nitel bulgularından elde edilen sonuçlara göre; öğrencilerin sorulara verdikleri cevaplardan kullanılan yönteme ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu sonucu elde edilmiştir. Öğrenciler öğrenme süreci içerisinde daha aktif rol aldığı, derse dikkatin ve ilginin daha yoğun olduğu, öğrenmede güçlük çektikleri derslerde de bu yöntemi kullanmak istedikleri, derse istekli katılımın sağlandığı sonuçları da ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the effect of case study with scenario based learning methods for gaining production and consumer knowledge in social science education. For actualising this purpose the students opinions has been recieved by researcher and some of suggestions was given for using and improving the method, which used in this research. Mixed methods research, which is suitable method for purpose of study for get a reliable and extensive answers and also implementing necessary assessment and evaluation, is used in this study. In this study, quantitative data was taken with pre-test post-test control grouped experimental design. Consumption Knowledge Scalce is developed by researcher for getting quantitative data. And also outline syllabus, training activities and questions  is developed by researcher for explaining quantitative data. Using Consumption Knowledge Scalce is generating dependent variable, and independent variables are using case study with scenario based learning for teaching production to consumption in experimanteal group, and methods for teaching production to consumption in control group. The participants of the study consisted of 50 4th grade students studying at a public school in the central districts of Ankara 2014-2015 academic year of the experimental and control group. 28 4th grade students consist of experimental group and 22 4th grade students consist of control group. SPSS 22.0 package programme is used for analysing quantitative data. For analysing qualitative data content analysis is used. According to quantitavive results of research, determined using case study with scenario based learning methods increasing consumption knowledge in experimental group more than conrol group. Besides, the teaching method whic is used in this research has positive effects on consumption knowledge. In reference to qualitative results, experimental group's post- test scores are higher than conrol group's post-test scores. In accordance with quantitavive sub problems of research using case study with scenario based learning methods has  positive effects on researching variables. In addition to that according to qualitative resuts of students answers for using case study with scenario based learning methods are positive. And also, students are more active in learning process, they are more caring and paying attention on lessons, they want to use this method in other lessons which they learning difficult and with usingthis method they are more willing to attend lessons.