Şeyhîzâde Abdurrahman Efendi'nin Mecma'u'l-Enhur adlı eserinde İmam Şâfiî'ye nispet edilen görüşler- tahâret ve salât bölümleri-
The opinions attributed to İmam Shāfiˁī in Seyhizade Abdurrahman Efendi's majmaˀ al-Anhur: Chapters of ritual cleaning (taharah) and regular prayers (salaah)
Yazar: MUHARREM BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. PEHLUL DÜZENLİ
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Salat = Salat ; Taharet = Tahara ; İbrahim el-Halebi = İbrahim el-Halebi ; İmam Şafii = İmam Şafii ; İslam Hukuku = Islamic Law ; Şafiler = Shafis ; Şeyhizade Abdurrahman Efendi = Şeyhizade Abdurrahman Efendi

Özet:
Şeyhîzâde Abdurrahman Efendi Osmanlı döneminde yaşamış kıymetli bir İslâm hukukçusudur. Görev yaptığı zaman zarfında değişik hizmetlerde bulunmuş, ilmi ve üstün ahlakıyla tanınmıştır. Vefatından bir yıl önce tamamlamış olduğu Mecma'u'l-enhur isimli eseri, İbrâhim el-Halebi'nin Mülteḳa'l-ebḥur adlı fıkıh kitabının en muteber şerhlerindendir. Mecma'u'l-enhur aynı zamanda Mecelle'nin kaynakları arasında da yer almaktadır. Temelde bir Hanefî fıkıh metninin şerhi olan eserde Hanefî mezhebinin görüşleri aktarıldığı gibi, diğer mezheplerin görüşlerine de yer verilmiştir.

Şeyhîzâde'nin Mecma'u'l-enhur isimli eserinin tahâret ve salât bölümlerinde İmam Şâfiî'ye nispet edilen görüşler, başta İmam Şâfiî'nin el-Üm isimli eseri olmak üzere Müzenî'nin el-Muhtasar, Mâverdî'nin el-Hâvi'l-kebîr, Merverrûzî'nin et-Taʿlîḳa, Şîrâzî'nin el-Müheẕẕeb, Cüveynî'nin Nihâyetü'l-maṭlab, Rûyânî'nin Baḥrü'l-meẕheb, Gazzâlî'nin el-Vasîṭ, eş-Şâşî'nin Ḥilyetü'l-ʿulemâʾ, İmrânî'nin el-Beyân, Râfiî'nin Fetḥu'l-ʿazîz, Nevevî'nin el-Mecmû', Ravżatü'ṭ-ṭâlibîn, Demîrî'nin en-Necmü'l-vehhâc ve Şirbînî'nin Muġni'l-muḥtâc isimli eserleri çerçevesinde incelenmiş, sonuç olarak 180 adet nispet tespit edilmiştir. Bunların 54 tanesi tahâret, 126 tanesi ise salât bölümünde yer almaktadır. Tahâret bölümündeki nispetlerin 50'sinin doğrudan İmam Şâfiî'ye ait olduğu görülürken, salât bölümündeki 126 nispetin 109'unun ona ait olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Seyhizade Abdurrahman Efendi was a distinguished Muslim jurist of the Ottoman era. Having
served in various positions, he was known for his scholarship and high moral character. His
commentary Majmaˁ al-anhur, which he completed a year before he passed away, is considered one of the best commentaries on Ibrāhīm Ḥalabī's legal compendium Multaqā al-abḥur. Majmaˁal-anhur also constitutes one of the sources of the Majalla. Although it is a commentary on a Hanafi compendium, the work also incorporates the opinions of other schools.

The thesis investigates the views attributed to Imam Shāfiˁī in the books of purity and salat of
Seyhizade's Majmaˁ al-anhur mainly in relation to Imam Shāfiˁī's al-Umm as well as Muzani's al-Mukhtaṣar, Mawardī's al-Ḥāwī al-kabīr,  Marwarrūzī's al-Taˁliqah, Shirāzi's Muhadhdhab, Juwaynī's Nihāyat al-maṭlab, Ruyanī's Baḥr al-madhhab, Ghazālī's al-Wasiṭ, al-Shāshī's Ḥilyat al-ˁulamāˀ, ˁImranī's al-Bayan, Rāfiˁī's Fatḥ al-ˁAzīz, Nawawī's al-Majmūˁ and Rawḍat al-ṭālibīn,Damīrī's al-Najm al-wahhāj and Sirbinī's Mughnī l-muḥtāj. In total the thesis identifies 180attributions. Of these, 54 are in purity and 126 are in the book of salat. The thesis demonstrates that 50 attributions in the book of purity and 109 of the 126 attributions in the book of salat are directly Imam Shāfiˁī's positions.