Obstrüktif uyku apnesi sendromu tanısı almış hastalarda psikiyatrik komorbidite araştırması
Psychiatric comorbidity research in patients who are diagnosed with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: AHMET HAKKI AŞIK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÖZBULUT
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Komorbidite = Comorbidity ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
OUAS, uykuda tekrarlayan üst hava yolu kollapsı ile karakterize bir hastalıktır. Prevalansı genel popülasyonda kadında %2, erkekte %4'tür. OUAS ile bağlantılı olan uykunun bölünmesi ve tekrarlayan hipoksemi, gün içinde aşırı uyuklama ve motorlu taşıt kazaları için artmış risk oluşturur. Ayrıca konsantrasyon bozukluğu, hafıza kaybı, depresyon, psikoz, libidoda azalma ve impotans OUAS'da sıklıkla görülen nörokognitif bozukluklardır.OUAS'ın mental değişikliklere ve psikiyatrik anormalliklere neden olup olmadığı henüz net olarak anlaşılamamıştır. OUAS uyku kalitesini, dolayısı ile gün içerisinde işlevselliği bozan bir hastalıktır. Psikiyatrik hastalıklar da büyük oranda uykuyu etkilemekte ve gün içerisinde bilişsel ve işlevsel hatalara yol açabilmektedir. OUAS'da uyku kalitesinin bozulmasından kaynaklanan bulgular bazı psikiyatrik hastalıkların bulguları ile benzeşmektedir, ayrıca OUAS kliniği ile psikiyatrik hastalıkların kliniğindeki bazı bulguları ile örtüşmektedir. Bu iki hastalığın birlikteliği işlevselliği daha da bozabilir, tedaviyi daha da güçleştirebilir. Bir hastalık, diğerini, bulguların örtüşüyor olması sebebi ile gizliyor olabilir ve yeterince araştırılmaz ise bu durum tanıda eksikliklere sebep olabilir. Aslında tedavileri birbirinden tamamen farklı olan bu iki durum eğer aynı anda mevcut ise ayrı ayrı değerlendirilmeli ve ayrı ayrı tedavi edilmelidir. Gözden kaçması halinde tedavi başarısı düşebilir ve hastanın mevcut olan tedaviye uyumu ve güveni zedelenebilir.Bu çalışmada amaç OUAS tanısı almış hastalarda psikiyatrik hastalık birlikteliği olup olmadığının araştırılması, OUAS şiddeti ile psikiyatrik hastalık birlikteliği varsa farklarının araştırılması ve sonuçlar doğrultusunda anamnez derinliğinin sağlanması, ayırıcı tanılar konusunda fikir oluşturulması, dolayısı ile tedavi kalitesinin arttırılmasıdır.Çalışmaya Şubat 2012 ve Mart 2012 tarihleri arasında horlama, gündüz aşırı uyku hali ve yakınları tarafından bildirilen apne semptomlarından bir ya da daha fazlası ile Göğüs Hastalıkları ve Kulak Burun Boğaz Hastalıkları polikliniklerine başvuran ve PSG yapılarak OUAS tanısı alan, SCID-I Psikiyatrik Tarama Testi uygulanan, 18 yaşından büyük olan, 102 hasta (32 kadın, 70 erkek) alınmıştır. Demografik özelliklerin sorgulandığı 26 adet sorudan oluşan bir anket formu doldurulmuştur.İstatistiksel incelemeler için, gruplar arası karşılaştırmalarda independent sample T-test, ki-kare testi kullanılmıştır. Ortalamalar ortalama±standart sapma olarak verilmiştir. Sonuçlardan p? 0.05 olanlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.Çalışmamızda, OUAS hastalarında artmış psikiyatrik komorbidite sıklığı tespit edilmiştir. OUAS şiddeti ile anksiyete bozuklukları arasında negatif korelasyon ve MD arasında ise pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır.Anksiyete bozukluğu ve somatizasyon bozukluğu saptanan hastaların abartılı algılamaları sonucunda, hafif ve orta OUAS bulgularını algılamalarındaki hassasiyetleri sayesinde tanı almış olmaları olasıdır. Ağır OUAS'lı hastalarda uyku kalitesinin azalmasından kaynaklanan bilişsel fonksiyonların ileri derecede etkilenmesine bağlı MD bulgularını taklit eden bulgulara sebep olabilir ve bu nedenle ağır OUAS'lı hastalar MD tanısı almış olabilirler. Bu durum yanlış pozitiflik anlamına geliyor olabilir. Bunun tespiti için MD tanısı açısından hastaların OUAS tedavisini takiben belli süre sonra tekrar kontrole çağırılması, MD tedavisine karar verilmesi için OUAS tedavisinin ilerleyen dönemlerinin beklenmesi uygun olacaktır.

Abstract:
OSAS is disease characterized with recurrent upper airway collapse during sleep. Prevalence of disease in general population %2 among women, % 4 among men. Division of sleep and recurrent hypoxemia related to OSAS increases risk of excessive lethargy during day and motor vehicle accidents. Besides concentration defect, memory loss, depression, psychosis, decrease in libido and impotance are frequently seen neurocognitive disorders.It is not yet clearly understood weather OSAS causes mental changes or psychiatric abnormalities. OSAS is a disease that disturbs sleeping quality, thus daytime functionality. Psychiatric diseases also greatly effect sleep and lead to daytime cognitive and functional errors. Symptoms rising from disturbed sleeping quality in OSAS resembles some symptoms of psychiatric disorders, also OSAS clinic and psychiatric disorders clinic overlaps. Togetherness of these two diseases can more damage functionality, make treatment more difficult. Cause of symptoms overlap one disease may be obscuring the other and if not investigated sufficiently this situation may lead to deficiency in diagnosis. In fact if this two situation with different treatment is present at the same time must be evaluated and treated separately. If missed, treatment success may decrease and patient?s accordance and trust to treatment may damage.The aim of this study is to determine weather patients diagnosed as OSAS has psychiatric disease, to investigate the differences of OSAS severity if it is together with psychiatric diseases and according to the results maintain anamnesis deepness, to develop an opinion about differential diagnosis, so to rise treatment quality.Between February 2012 and March 2012 patient administered to Pulmonary Disease Polyclinics and Ear Nose Throat Polyclinics with symptoms of one or more snoring, daytime excessive sleepiness, apnea symptoms told by relatives and diagnosed OSAS with PSG, administered SCID-I Psychiatric Screening Test, older than 18 years old 102 patients (32 women, 70 men) were included in the study. A questionnaire which investigates demographic characteristics by 26 questions have been applied.For statistical analysis, between group comparison independent sample T-test and Chi-square test were used. Mean were given as mean ? standard deviation. Result with p ? 0.05 were accepted as statistically significant.In our study it is been determined OSAS patients has increased frequency of psychiatric comorbidity. Between OSAS degree and anxiety disorders demonstrated negative correlation and MD positive correlation.As a result of excessive perception of patients diagnosed anxiety disorder and somatization disorder, it is possible that they have been diagnosed thanks to perception susceptibility in mild and middle OSAS findings. As a result of decreased sleeping quality, affection of cognitive functions deeply may mimic MD symptoms and therefore severe OSAS patients had been diagnosed as MD. This situation may mean false positivity. To determine this, it is appropriate to recall patients for control certain time later for MD diagnosis who has OSAS treatment and wait for further stages of OSAS treatment for MD treatment.