Ratlarda Fenitrotiyon'un akciğer dokusuna toksik etkisi ve gallik asitin koruyucu rolü
Fenitrothion induced lung toxicity and protective role of gallic acid in rats
Yazar: UTKU UMUT TUNA
Danışman: PROF. DR. YUSUF KALENDER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Fenitrotiyon, zirai mücadelede sıklıkla kullanılan organofosfat bir insektisittir. Gallik asit (GA, 3,4,5-trihidroksibenzoik asit), meşe, kestane gibi bazı sert ağaç bitki türlerinin yanı sıra çay, üzüm ve çilek gibi diğer bazı meyvelerde bulunan antioksidan, antienflamatuar, antikanser ve serbest radikal süpürücü aktivitelere sahip doğal polifenolik bir bileşiktir. Bu çalışmada fenitrotiyonun sebep olduğu akciğer toksisitesi üzerine gallik asitin koruyucu etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla ratlar, kontrol grubu, gallik asit (50 mg/kg gün) muameleli grup, fenitrotiyon (32 mg/kg gün, 1/25 LD50) muameleli grup ve, fenitrotiyon (32 mg/kg gün) ve gallik asit(50 mg/kg gün) muameleli grup olmak üzere 4 gruba ayrıldı. 28 günlük deneylerin sonunda akciğer dokusunda malondialdehit (MDA) düzeyleri ve antioksidan enzim aktiviteleri [süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon-S-transferaz (GST)] kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Kontrol grubu ile fenitrotiyon muameleli gruplar MDA seviyesi bakımından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenirken, SOD, CAT, GPx ve GST enzim aktivitelerinde istatistiksel olarak bir azalma gözlendi. Fenitrotiyon ve gallik asitin birlikte uygulandığı grup, fenitrotiyon muameleli grupla karşılaştırıldığında MDA seviyesinde istatistiksel olarak bir azalma gözlenirken, SOD, CAT, GPx ve GST enzim aktivitelerinde de istatistiksel olarak bir artış gözlendi. Histopatolojik çalışmalarımız da biyokimyasal çalışmalarımızı desteklemiştir. Fenitrotiyon muameleli ratların akciğerinde interalveolar septumda kalınlaşmalar ve alveolar keselerde daralmalar gözlenirken fenitrotiyon ve gallik asit muameleli ratlarda bu etkilerin azaldığı gözlenmiştir.

Abstract:
Fenitrothion is an organophosphate insecticide that is frequently used in agricultural control. Gallic acid (GA, 3,4,5-trihydroxybenzoic acid) is a natural polyphenolic compound with antioxidant, anti-inflammatory, anticancer and free radical scavenging activities found in some hardwood plant species such as oak, chestnut, as well as some other fruits such as tea, grapes and strawberries is composite. In this study, the protective effect of gallic acid on lung toxicity caused by fenitrothion was investigated. For this purpose, rats, control group, gallic acid (50 mg/kg day) treated group, fenitrothion (32 mg/kg day, 1/25 LD50) treated group, and fenitrothion (32 mg/kg day) plus gallic acid (50 mg/kg day) were separated from 4 groups. At the end of the 28-day experiments, malondialdehyde (MDA) levels and antioxidant enzyme activities [superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx), glutathione-S-transferase (GST)] in the lung tissue were compared with the control group. When the control group and fenitrothion treated groups were compared in terms of MDA levels, a statistically significant increase was observed, while a statistically significant decrease was observed in SOD, CAT, GPx and GST enzyme activities. Compared to the group treated with fenitrothion and gallic acid, a statistically significant decrease was observed in MDA level, while a statistical increase was observed in SOD, CAT, GPx and GST enzyme activities. Our histopathological studies also supported our biochemical studies. While thickening of the interalveolar septum and contractions of the alveolar sacs were observed in the lungs of rats treated with fenitrothion, these effects were decreased in rats applied with fenitrothion and gallic acid group.