Eğitim fakülteleri için yeniden yapılandırma model önerisi
Restructuring model proposal for education faculties
Yazar: SEVGİ YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞAKİR ÇINKIR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kapasite = Capacity ; Liderlik = Leadership ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Yükseköğretim = Higher education ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı ilgili alan yazına, doküman analizlerine, paydaşlarının görüşlerine, geçmiş yapılandırmalara, yükseköğretimde gelecek analizlerine ve akademisyenlerin görüşlerine göre eğitim fakültelerinin kapasitelerinin geliştirilebilmesine yönelik yeniden yapılandırma modelini Türkiye bağlamı için geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda karma araştırma yöntemlerinden çok aşamalı karma desen ve çok aşamalı karma desen biçimlerinden eş zamanlı ve sıralı aşamaları birleştiren karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda doküman analizi, paydaş analizi, sosyal etki analizi, gelecek analizi, modelin geliştirilmesi ve modelin değerlendirilmesi olmak üzere toplamda altı aşama izlenmiştir. 
Araştırma kapsamında ilgili modelin geliştirilmesine veri sağlamak için doküman analizi aşamasında eğitim fakültelerinin stratejik planları, YÖK ve MEB'in öğretmen yetiştirme ve eğitim fakülteleri ile ilgili dokümanları ve altı ülkenin öğretmen yetiştirme sistemleri incelenmiştir. Paydaş analizi aşamasında eğitim fakültelerinin paydaşları olan fakülte akademisyenleri, mevcut öğrenciler, mezunlar olarak öğretmenler ve mezunların yöneticileri olarak okul müdürleriyle ölçek ve görüşme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sosyal etki aşamasında YÖK tarafından 1999, 2006 ve 2016-2018 yıllarında gerçekleştirilen üç yeniden yapılandırmanın olumlu ve olumsuz etkilerini belirlemeye yönelik fakülte akademisyenleri ile anket ve görüşme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Gelecek analizi aşamasında ise yükseköğretim alanına hâkim akademisyenler ile gerçekleştirilen görüşmelerle yükseköğretimin geleceği ve eğitim fakülteleri ve öğretmen yetiştirmeye yansımalarına yönelik projeksiyonlar geliştirilmiştir. Tüm verilerden yola çıkarak eğitim fakülteleri ve öğretmen yetiştirmeye yönelik kapasite artırımını sağlayacak yeniden yapılandırma modeli araştırmacı tarafından tasarlanmış ve model Lider Eğitim Fakülteleri (LEF) olarak içeriklendirilmiştir. Modelin değerlendirilmesine yönelik akademisyenlerle görüşmeler gerçekleştirilmiş ve gelen eleştiri ve önerilerle model son şeklini almıştır. 
LEF modeli örgütlenme ve yönetim, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayın, altyapı ve kaynaklar ile iletişim ve ilişkiler bağlamında oluşturulmuş ve fakültelerinin kendisinden beklenen toplumsal liderlik rolünü üstlenebilmesine yönelik paradigma ve parametreler benimsenmiştir. Eğitim fakültelerinin yönetimi, yönetişim ekseninde geliştirilmiş, bölüm ve anabilim dalı yapıları veriye ve güncel literatüre uygun olarak yeniden düzenlenmiştir. Öğretmen yetiştirme ise eşzamanlı ve ardışık iki modelle yüksek lisans düzeyinde içeriklendirilmiştir. Fakültelerin programları kısmi özerklik sağlayan çerçeve programlar ile düzenlenmiş ve programlar yetiştirilecek öğretmenlerin niteliğini arttırmaya yönelik zenginleştirilmiştir. LEF ile bilimsel araştırma ve yayın, altyapı ve kaynaklar ile iletişim başlıklarına yönelik önemli stratejiler geliştirilmiştir. Nihai olarak LEF ile eğitim fakültelerinin ve öğretmen yetiştirmenin nitelikli ve işlevsel bir yapıya kavuşmasına katkı sağlamaya yönelik bir model ortaya konmuştur.

Abstract:
The main objective of this research is to develop a restructuring model that can be used in the Turkish context in order to improve the capacities in the school of education. To develop this restructuring model, the relevant literature review, the views of the scholars and other interested stakeholders, previously used models and legislations, and the future perspectives in the field developed by the interested faculties and the Council of Higher Education are carefully examined. For this purpose, multi-stage mixed pattern from mixed research methods; multi-stage mixed pattern forms combining simultaneous and sequential stages were used. For the purpose of the research, a total of six stages were followed: document analysis, stakeholder analysis, social impact analysis, future analysis, development of the model and evaluation of the model.
In order to provide data for the development of the relevant model, strategic plans of the faculties of education, documents related to teacher training and training faculties of YÖK and MEB and teacher training systems of the six successful countries were examined during the document analysis phase. During the stakeholder analysis phase, scale and interview studies were conducted with academicians, current students, teachers (as graduates), and school principals (as alumni managers). During the social impact phase, surveys and interviews were conducted with academicians to determine the positive and negative effects of the three restructurings carried out by YÖK in 1999, 2006 and 2016-2018. In the future analysis phase, projections for the future of higher education and its repercussions on education faculties and teacher training have been developed through interviews with academicians who have mastered the field of higher education. Based on all the data, the restructuring model was designed by the researcher to increase the capacity for training faculties and teacher training. The model has been called Leading Education Faculties (LEF). Discussions were held with academics to evaluate the model and the model took its final shape with the suggestions received.
The LEF model was created in the context of organization and management, education and training, scientific research and publication, communication and relations with infrastructure and resources, and paradigms and parameters were adopted to enable its faculties serve the social leadership role. The management of the schools of education was developed in the axis of governance; the department structures were reorganized in accordance with the data and current literature. On the other hand, teacher training was carried out at the graduate level with two concurrent and consecutive models. The programs of the faculties are organized with framework programs that provide partial autonomy, and the programs are enriched to enhance the quality of teachers to be trained. With LEF, improvements were made to scientific research and publication, infrastructure and resources, as well as communication titles. It is thought that with LEF, education faculties and teacher training will have a qualified and functional structure.