10-12 yaş yüzücülerde detraining ve retraining`in oksidatif stres ve antioksidan savunma sistemi üzerine etkisi
The effects of detraining and retraining on oxidative stress and antioxidant defence system in 10-12 years old swimmers
Yazar: MUSTAFA ARMAĞAN ONGUN
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER ÇOLAKOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bölümü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antrenman = Training ; Arilesteraz = Arylesterase ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yüzme = Swimming ; Yüzücüler = Swimmers

Özet:
ÖZET10-12 YAŞ YÜZÜCÜLERDE DETRAINING VE RETRAINING`İNOKSİDATİF STRES VE ANTİOKSİDAN SAVUNMA SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİAmaç: Bu çalışmada; erkek çocuk yüzücülerde; bir sezonluk yüzme antrenmanının, antrenmansızlık ve yeniden antrenmana başlama dönemlerinin kan oksidan ve antioksidan savunma sistemi üzerine etkilerini bir bütün olarak incelemeyi amaçlandı.Yöntem: Çalışmaya 10-12 yaş arası sağlıklı toplam 19 antrene sporcu katıldı. Sporculara ardışık olarak 3 kez fiziksel (boy, vücut kütlesi;VK, vücut kütle indeksi; VKİ) ve (KH) ölçümlerinin yanısıra, açlık venöz kanlarından; oksidan stresin göstergeleri olarak; total oksidan statüsü (OSİ)= TOS/TAS(anti oksidan statüsü) oranı, antioksidan sistemin göstergeleri olarak; TAS, paraoksonaz (PON1) ve bu enzimin aril esteraz aktivitesi (AREST), nitrik oksit (total nitrit olarak) (NO) düzeyleri, yanısıra, sağlık düzeyinin belirlenmesi amacıyla bazı hematolojik ve diğer biyokimyasal ölçümler yapıldı. İlk ölçüm, 2007-2008 yüzme sezonu sonundaki Türkiye yüzme şampiyonası'ndan 4 gün sonra, ikinci ölçüm, ilkinden iki aylık inaktif dinlenme (antrenmansızlık) dönemi sonunda, üçüncüsü ise, yeni sezonun başlangıcından itibaren 8 haftalık bir antrenman (yeniden antrenmana başlama) sonunda yapılmıştır. İstatistiksel analizlar SPSS programı ile yapılmış olup anlamlılık için (p<0,05) değeri kriter alınmıştır.Bulgular: Sporcuların kritik hız ve boy değerleri her üç dönem sonunda da artmış olup bu iki parametre arasında anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. İkinci ölçüm yani antrenmansızlık dönemi sonundaki; kan TOS ve OSİ değerlerinin, ilk ölçüm değerlerine göre anlamlı olarak daha düşük (p<0,01), TAS değerinin ise daha büyük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu parametreler yeniden antrenman sonrasında anlamlı bir değişiklik göstermemiştir. Ancak TOS ve OSİ'nin yeniden antrenman sonrası (3.ölçüm) değerleri, ilk ölçüm değerlerinden anlamlı olarak daha düşük (p<0,01) bulunmuştur. İlk ölçümler sporcuların 3 günlük üst düzey ulusal bir müsabakadan 4 gün sonra yapılmıştır. 1.ölçüm TOS değeri ile 2. ve 3. ölçüm değerleri arasında dramatik bir farklılık gözlenmiştir. Kas hasarının ve yangılanmanın bir göstergesi olarak kullanılan kan alanin aminotranferaz (ALT) ve lökosit parametrelerinin 2.ölçüm değerleri, 1. ölçüm değerlerine göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,01). Bu iki parametrenin, yeniden antrenman sonunda herhangi bir anlamlı artış göstermemesi ve bu dönem sonrası ölçüm değerlerinin ilk ölçümünkilerden daha küçük bulunması, bir yıllık antrenman sonrasındaki müsabakaların mevcut olan yüksek oksidatif stres üzerinde ilave bir etkisinin varlığını gösterir. Kan NO değerleri, ilk ve ikinci ölçüm değerleri arasında anlamlı olmayan, yeniden antrenman sonrasında is anlamlı düzeyde bir artış göstermiştir (p<0,01). Bu dönem sonrası kan NO değeri ise ilk ölçüm değerinden de büyük bulunmuştur (p<0,01). Her üç ölçüm arasında da anlamlı bir farklılık göstermeyen PON1 enziminin AREST aktivitesi, antrenmana ara verildiği antrenmansız dönemde anlamlı olarak düşerken (p<0,01), yeniden antrenman sonrası HDL kolesterolden bağımsız olarak arttı (p<0,01). İlk ve son ölçüm değerleri arasında ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Her üç ölçüm sonunda da TAS ve TOS parametreleri ile NO, PON1 ve AREST arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı.Sonuçlar: 10-12 yaş erkek çocuklarda;1-) Bir yıllık yüzme antrenmanlarının erkek çocuklarda oksidatif stresi arttırdığı ve antioksidan sistemi baskıladığı, bu dönem sonunda yer alan ulusal müsabakaların mevcut strese ilave bir etkisi olduğu, iki aylık antrenmansızlığın antioksidan savunma sisteminin oksidan stresi karşılama kapasitesini yükselttiği gözlenmiş olup, yeniden antrenmanın ise antioksidan kapasite üzerinde etkisizdi. Yoğun müsabakalardan sonra verilen 3-4 günlük dinlenmenin çocukların toparlanması için yeterli olamayacağı saptandı.2-) Bir yıllık antrenman döneminde oluşan oksidatif stresin kan NO düzeyleri üzerinde negatif, yeniden antrenmanın ise iyileştirici bir etkisi tespit edildi.3-) Bir yıllık antrenman sezonu, antrenmansızlık ve yeniden antrenman periyotlarının PON1 enzim aktiviteleri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamazken, bu enzimin AREST enzim aktivitesi ise antrenmanlardan olumlu, antrenmansızlıktan ise olumsuz yönde etkilendi.4-) Antrenmanların KH ve boy üzerinde olumlu etkileri görülmüştür. Deantrenmanın ise bunlar üzerinde olumsuz bir etkisi gözlenmedi.Anahtar kelimeler: Oksidan stres, antrenman, deantrenman, reantrenman, paraoksonaz, arilesteraz, nitrik oksit, yüzme.

Abstract:
ABSTRACTTHE EFFECTS OF DETRAINING AND RETRAININGON OXIDATIVE STRESS AND ANTIOXIDANT DEFENCE SYSTEMIN 10-12 YEARS OLD SWIMMERSAim: We aimed to investigate the effects of antrenmansızlık and retraining periods of one complete swimming season on blood oxidants and antioxidant defence system in male child swimmers.Method: 19 trained ,healty and 10-12 years old swimmers are joined the study. Three measurement sessions including physical (height,body mass;BM,body mass index;BMI ), physiological (critical speed ;CS), hematological and other biochemical tests were conducted as baseline after detraining and retraining periods as indicators of health consecutively . Total oxidant status (TOS) and oxidative stress index (OSI= TOS / TAS) as indicators of oxidant stress, total antioxidant status (TAS), paraoxonase (PON1), arilesterase (AREST), nitric oxid (NO) levels were measured to evaluate antioxidant defence system.The initial measurement session was realized 4 days after Turkish National Swimming Championship which is held at the end of 2007-2008 swimming season, following measurement session was conducted after two months of detraining period and the last measurement was done after the first 8 weeks training period subsequent swimming season (retraining). Statistics were calculated with SPSS 15.0 program and (p<0,05) value was accepted as a signifance level.Findings: The critical speed and the height values of the swimmers were increased in all three periods and significant corelations were found between these two parameters. Detraining period TOS and OSI values were found significantly lower (p<0,01) and TAS value was found higher (p<0,05 ) when compared with the baseline measurements. However, these parameters were significantly difference at the end of the retraining period but TOS and OSI post retraining values (3rd measurement) were found significantly lower than the first measurement (p<0,01). First measurements were applied 4 days after a high level 3 day nationalwide swimming competition. A dramatical difference was observed between 1st and 2nd- 3rd measurements. The second measurement values of leukocyte and alanin aminotransferase (ALT) as indicators of muscle damage and inflamation were found significantly lower compared with the first measurement values (p<0,01). These two parameters were not significantly increased after retraining period and 3rd measurement values were lower than the 1st measurement values. This situation showed that there was an additional oxidative stres effect to complete season training oxidative stress effect which was appeared after the swimming competition. Blood NO values were non-significantly increased between 1st and 2nd measurements (p<0,01) and significantly increased after retraining period even with higher values than the 1st measurement (p<0,01). The AREST activity of PON1 enzymes which had significant difference between three measurements was significantly decreased in detraing period (p<0,01) and increased after retraining period independently from HDL cholesterol (p<0,01). No significant difference is found between 1st and the last measurement.Results: The present study showed that;1)One year swimming training in male children was increased oxidative stress and pressurized the antioxidant system, the national level competitions which took place at the end of this period had an additional effect to existing oxidative stress, two months detraining was increased the antioxidant defence systems compansation capasity to oxidative stress, retraining had an positive effect on antioxidant capacity even it was statistically unsignificant and 3-4 days recovery time was not enough after this kind of intensive competitions.2)One year training period had an negative effect and retraining had an positive effect on NO levels.3)One year training, detraining and retraining periods had no significant effect on PON1 enzyme activities but AREST enzyme activities of PON1 was effected positively from trainings and negative from detraining.4)Training had positive effects on critical speed and body height. Detraining had no negative effect on these parameters.Keywords: Oxidant stress, training, antrenmansızlık, retraining, paraoxonase, arilesterase, nitric oxid, swimming.