Geleceğin tarihlerini yapmak: Mars Üçlemesi'nde devrim ve ütopya
The making of future histories: Revolution and utopia in Mars Trilogy
Yazar: KORAY KIRMIZISAKAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARSLANTEPE
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature ; Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anti ütopya = Anti utopian ; Bilim-kurgu = Science-fiction ; Distopya = Dystopia ; Jameson, Fredric = Jameson, Fredric ; Robinson, Kim Stanley = Robinson, Kim Stanley ; Roman = Novel ; Tarihi roman = Historical novels ; Ütopya = Utopia

Özet:
Tarihin sonu ilan edildiğinden beri tahayyül gücünde bir kapanmadan söz etmek mümkündür. Günümüzde temsili ütopyalardan ziyade distopyalara ve hatta ütopyacı düşünmenin imkânsız bir hayal olduğunu (anti-ütopya) muştulayan eserlere daha sık rastlanıyor olunması bir semptom olarak kabul edilmelidir. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Bölümler özetle tarih, yöntem, içerik olarak ifade edilebilir. İlk bölüm yani tarih bölümü diyebileceğiz bölüm, ütopyanın dönüşümlerini ve bilimkurgu, fantastik gibi akraba kavramları, tarihin sonu iddiasını ve geleceğin sönümlenişini tartışmaktadır. İkinci bölüm bir yöntem bölümüdür ve teorisyen Fredric Jameson'ın ütopyacı yorumsaması adını verdiğimiz yorumsama modelini (ek olarak Kojin Karatani'nin mübadele tarzları perspektifini) ve Jameson'ın ütopya ve bilimkurguyla ilgili görüşlerini tartışmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünün (içerik) inceleme nesnesi ise günümüzün en önemli ütopyacı bilimkurgu yazarlarından biri olarak kabul edilen Kim Stanley Robinson'ın Mars Üçlemesi romanlarıdır. Bu romanlar, "tarihin sonu" iddiasına karşılık tarihi gezegensel, ekolojik, ekonomik ve siyasal ölçekte yeniden düşünmemize yardımcı olacak bir evren kurmaktadırlar. Çalışma Jameson'ın "Ütopyacı Yorumsaması"nın ve Karatani'nin mübadele tarzları perspektifinin yardımıyla romanları içinde bulunduğu tarihsel momente bir cevap olarak okuyup romanda merkezi konum işgal eden devrim, ütopya, sınıf ilişkileri, kapitalist üretim ve mübadele tarzı fikirlerine dayanarak mevcut olana alternatif bir sistem oluşturma olanaklarını tartışmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Since the proclamation of the end of history, one can talk about a closure in our power of imagination. The fact that nowadays we mostly come across dystopias rather than representative utopias, and even (anti-utopic) works of art which envisage that utopian thought is impossible can be deemed a symptom of this phenomenon. This dissertation is composed of three main chapters. In a nutshell, the chapters can be named history, method and content respectively. The first chapter, namely history, discusses the transformations that the genre of utopia has gone through, kin concepts such as science-fiction and fantastic fiction, the proclamation of the end of history and fade of the future. The second chapter involves the methodology and discusses the interpretation model called utopian interpretation by the theoretician Fredric Jameson (in addition to the forms of exhange perspective developed by Kojin Karatani) as well as Jameson's opinions on utopia and science-fiction. The third chapter of the study (content) dwells on the Mars Trilogy of Kim Stanley Robinson, deemed one of the most significant contemporary science fiction authors. These novels constitute a world which can help us rethink the history in a planetary, ecologic, economic and political scale against the proclamation of "the end of history".  Hence, the work reads these novels as an answer to their historical moment with the help of Jameson's "Utopic Interpretation" and Karatani's modes of exchange perspective and aspires to discuss the possibility of imagining an alternative system other than existing ideas of revolution, utopia, class relations, capitalist modes of production and exchange which play a central role in the novels.