Göç ve sivil toplum ilişkisi: Hatay'daki sivil toplum kuruluşlarının Suriyeli göçmenlere yönelik faaliyetleri
Relationship with migration and sivil society: Activities of NGO's organisation in Hatay for Syrian migrants
Yazar: ÖMER BİLGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KİRMAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Hatay = Hatay ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Yardımlar = Aids

Özet:
Türkiye, 2011 Suriye Savaşı sonrası yoğun göç dalgalarıyla karşı karşıya kalmış ve kısa bir süre içerisinde yüzbinlerce insana ev sahipliği yapmış bir ülkedir. Göçmenlerin ülkeye varışlarından itibaren başta sağlık olmak üzere gıda, eğitim, barınma, rehabilitasyon gibi alanlarda hem devlet tarafından hem de sivil toplum kuruluşları ile çalışmalar başlatılmıştır. 2011 Mart ayında başlayan kısa süre içerisinde iç savaşa dönüşen Suriye iç karışıklıkları bir süre sonra acımasız bir kaosa dönüşmüş ve devamında uluslararası anlamda devletlerin stratejik odak noktası haline gelmiştir. Bu hengâme içerisinde ölüm- kalım mücadelesi veren sivil halk için "Göç" kaçınılmaz bir hal almıştır.
Suriye İç Savaşı sonrası ortaya çıkan tablo insani açıdan son derece vahim bir tablodur. Savaşın başlangıcından beri yüzbinlerce insanın hayatını kaybettiği, milyonlarca insanın da yaşadığı bölgeleri terk edip zorunlu göçe tabi tutulduğu bilinen bir gerçektir. Bu göçlerin en yoğun yaşandığı yer Türkiye'dir. Özellikle Suriye ile sınırı olan Hatay, Kilis, Şanlıurfa ve Gaziantep illeri yoğun bir göç dalgası ile karşı karşıya kalmıştır.
Yoğun göç dalgaları ve yaşanan trajik vakalar karşısında Birleşmiş Milletler başta olmak üzere birçok küresel organizasyon özellikle insani yardım konusunda faaliyetlere başlamıştır. Türkiye'de, ülke içinden ve ülke dışından çok sayıda sivil toplum kuruluşu da insani yardım çalışmalarının içinde bulunmuştur.
Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün 20 Ağustos 2020 tarihi itibariyle yayınlamış olduğu raporda Suriye'den Türkiye'ye göç etmiş olan ve geçici sığınmacı statüsü verilen göçmenlerin en yoğun yaşadığı iller verilmiştir. Bu verilere göre geçici koruma kapsamı içerisinde bulunan Suriyelilerin sayı olarak en çok geldiği 3. il Hatay'dır. Sayı olarak üçüncü olmasına rağmen nüfusa oranla en yoğun göçün yine Hatay'a yapıldığı görülmektedir. Bundan dolayı araştırma Hatay ilinde faaliyet gösteren ve göçmenlere yönelik faaliyet gösteren STK'lar üzerinde yoğunlaşacaktır. Hatay ilinde Suriyeli göçmenlere yönelik faaliyet gösteren STK'ların genel yapıları ve faaliyet alanları incelendikten sonra faaliyet alanları, etkililik düzeyleri, finansal gücü ve insan kaynakları açısından öne çıkan 4 adet STK'nın faaliyetleri detaylı incelenecektir. Bu çalışma; şekilleri, yapıları, kapsam alanları bakımından farklı STK'lardan birer örnek şeklinde yapılmıştır. Araştırılan STK'lar şunlardır: Türk Kızılayı Hatay Şubesi, Türkiye Diyanet Vakfı Hatay Şubesi, İnsani Yardım Vakfı (İHH) Hatay Şubesi, Hatay Yardımlaşma Derneği (HAYAD)

Abstract:
Turkey is a country that has faced intense waves of immigration after the 2011 syrian war and has hosted hundreds of thousands of people in a short time. Since the arrival of the immigrants in the country, studies have been initiated by both the state and non-governmental organizations in areas such as health, food, education, accommodation and rehabilitation. Starting in march 2011 and turning into a civil war in a short time, the internal turmoil in syria turned into a brutal chaos after a while and became the strategic focal point of the states in the international sense. "migration" has become inevitable for the civilian population who are struggling for life and death in this turmoil.
The picture that emerged after the syrian civil war is an extremely desperate picture from a humanitarian point of view. It is a well-known fact that hundreds of thousands of people have lost their lives since the beginning of the war, and that millions of people have left their regions and were subjected to forced migration. The place where these migrations are most intense is turkey. Especially the provinces of hatay, kilis, şanlıurfa and gaziantep, which have borders with syria, have faced an intense wave of migration.
In the face of intense waves of migration and tragic cases, many global organizations, especially the united nations, have started activities especially on humanitarian aid. In turkey, many non-governmental organizations within the country and abroad have also involved in humanitarian aid.
In the report published on the 20th of august in 2020 by the general directorate of migration management, the provinces with the highest density of immigrants who have immigrated to turkey from syria and who have been granted temporary asylum status are given are listed. According to these data, hatay is the 3rd province with the highest number of syrians under temporary protection. Although it is the third in terms of number, it is seen that the most intensive migration compared to the population is made to hatay. Therefore, the research will focus on ngos operating in the province of hatay and operating for immigrants. After examining the general structures and fields of activity of the ngos operating for syrian refugees in hatay, the activities of 4 NGOs that stand out in terms of their fields of activity, effectiveness levels, financial power and human resources will be examined in detail. This study; were made in the form of examples from different ngos in terms of their shape, structure and scope. Researched NGOs are: Türk Kızılayı Hatay Şubesi, Türkiye Diyanet Vakfı Hatay Şubesi, İnsani Yardım Vakfı (İhh) Hatay Şubesi, Hatay Yardımlaşma Derneği (HAYAD)