Yenilenebilir enerji kaynakları ve enerji kooperatifçiliği modelinin uygulanabilirliği
Renewable energy resources and applicability of the energy cooperative model
Yazar: RECEP ŞENSÖZ
Danışman: PROF. DR. NURİ SEMİH ÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Enerji, insanlığın devamı için hayati öneme sahiptir. Bu ihtiyacın yenilenebilir enerji kaynaklarıyla karşılanması, çevre dostu bir yaklaşımı yansıtır. Yenilenebilir Enerji Kooperatifleri (YEK), enerjinin temiz bir çevre için yenilenebilir kaynaklardan üretilmesine dair alternatif bir yaklaşım sunar. Bu çalışmanın odak noktası, yenilenebilir enerji kaynakları ve bu kaynaklardan kooperatifçilik yoluyla üretilebilecek enerjinin insanlığın gelişimine katkı sağlama potansiyelidir. Çalışmanın hipotezi, enerji kooperatiflerinin ve yenilenebilir enerji kaynaklarının büyüme ve gelişim için gereken enerjinin sağlanmasında etkili olabileceği yönündedir. Büyüme için gereken enerjinin çoğunlukla tükenen fosil kaynaklardan sağlanması, çevre ve insanlık için geri dönüşü olmayan zararlara yol açmaktadır. Bu nedenle, büyüme için gerekli enerjinin çevreye zarar vermeyen kaynaklardan temin edilmesi aynı zamanda iklim değişikliği ile mücadeleye de katkıda bulunur. Yenilenebilir enerjinin fayda odaklı kooperatif modeliyle üretilmesi, çalışmanın önemini vurgular. Bu çalışma, kooperatifçilik modeli ve yenilenebilir kaynakların kullanımıyla toplumsal fayda sağlanabilecek enerji ihtiyacının nasıl karşılanabileceğini araştırmayı amaçlar. Çalışma, yerli ve yabancı literatür taraması, en iyi uygulama örneklerinin incelenmesi ve Türkiye'de kurulan ilk YEK'in yöneticileriyle yapılan mülakatlar üzerine yoğunlaşmıştır. Mülakatlar, YEK süreçleri hakkında açık uçlu görüşme teknikleriyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, yenilenebilir enerji kooperatiflerinin enerji demokrasisi ve sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkilerini değerlendirerek, kooperatifçilik yönteminin bir seçenek olup olamayacağına ilişkin bilimsel bir tartışma açarak katkıda bulunmayı hedefler. Sonuç olarak çalışma, kamu ve toplum desteğiyle yenilenebilir enerji kooperatiflerinin kuruluş ve işleyiş süreçlerindeki engellerin aşılması ile enerji demokrasisi ve adaletinin de eş zamanlı güvence altına alınabileceğini öne sürmektedir.

Abstract:
Energy is vital for the survival of humanity. Meeting this need with renewable energy sources reflects an environmentally friendly approach. Renewable Energy Cooperatives (REC) offer an alternative approach to producing energy from renewable sources for a clean environment. The focus of this study is renewable energy sources and the potential of the energy that can be produced from these sources through cooperatives to contribute to the development of humanity. The hypothesis of the study is that energy cooperatives and renewable energy sources can be effective in providing the energy required for growth and development. Providing the energy required for growth from mostly depleted fossil resources causes irreversible damage to the environment and humanity. Therefore, providing the energy required for growth from sources that do not harm the environment also contributes to the fight against climate change. Producing renewable energy with a benefit-oriented cooperative model emphasizes the importance of work. This study aims to investigate how the energy needs that can provide social benefit can be met through the cooperative model and the use of renewable resources. The study focused on local and foreign literature review, examination of best practice examples and interviews with the managers of the first RES established in Turkey. Interviews were conducted with open-ended interview techniques about RES processes. This study aims to contribute by evaluating the effects of renewable energy cooperatives on energy democracy and sustainable development, by opening a scientific debate on whether the cooperative method can be an option. As a result, the study suggests that energy democracy and justice can be simultaneously secured by overcoming the obstacles in the establishment and operation processes of renewable energy cooperatives with public and community support.