Nullipar gebelere sağlık inanç modeli doğrultusunda verilen mobil eğitimin normal doğum eğilimine etkisi
The effect of mobile education given to based on health belief model on normal delivery tendency in nulliparous pregnant women
Yazar: EMİNE AKÇA
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM AKSOY DERYA
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğal doğum = Natural childbirth ; Doğum = Delivery ; Ebelik = Midwifery ; Eğilim = Tendency ; Gebelik = Pregnancy ; Mobil tabanlı eğitim = Mobile based education ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırma gebelerin normal doğuma ilişkin inanç ve eğilimlerini değerlendiren bir ölçek geliştirmek ve nullipar gebelere sağlık inanç modeli doğrultusunda verilen mobil eğitimin normal doğum eğilimine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırmanın verileri Kasım 2019 - Kasım 2020 tarihleri arasında Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi Kadın Doğum Polikliniklerine başvuran gebelerden elde edildi. İki aşamada gerçekleştirilen araştırmanın birinci aşaması metodolojik, ikinci aşaması ise ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli olarak gerçekleştirildi. Birinci aşamada toplam 737 gebe ile "Normal Doğuma İnanç Ölçeği (NDİÖ)" geliştirildi. Araştırmanın ikinci aşamasında deney grubundaki gebelere 15 gün boyunca normal doğuma yönelik sağlık inanç modeli doğrultusunda mobil eğitim verildi. Araştırmanın verileri "Gebe Tanıtım Formu" ve "NDİÖ" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, geçerlik ve güvenirlik analizleri, ki kare testi ile bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanıldı.
Bulgular: 24 madde ve 6 alt boyuttan oluşan NDİÖ'nün gravida ve doğum şekline bakılmaksızın tüm gebelerde kullanılabilen güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi. Araştırmanın ikinci aşamasında, NDİÖ son test toplam puan ortalamasının deney grubunda 89.90±14.10, kontrol grubunda 78.80±12.65 olduğu ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olduğu belirlendi (p<0.001). Ayrıca deney grubundaki gebelerin NDİÖ alt boyutlarının tamamında aldıkları son test puan ortalamalarının kontrol grubuna oranla istatistiksel açıdan önemli düzeyde artış sağladığı görüldü (p<0.05).
Sonuç: NDİÖ'nun Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu, sağlık inanç modeli doğrultusunda verilen mobil eğitimin nullipar gebelerde normal doğuma ilişkin inanç ve eğilim düzeyini önemli ölçüde arttırdığı belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Ebelik, gebe, mobil eğitim, normal doğum eğilimi, ölçek, sağlık inanç modeli.

Abstract:
Aim: This study was conducted to develop a scale that evaluates the beliefs and tendencies of pregnant women regarding normal delivery and to evaluate the effect of mobile education given to based on health belief model (HBM) on normal delivery tendency in nulliparous pregnant women.
Material and Method: The data of the study were obtained from pregnant women applied to Malatya Training Research Hospital Maternity and Children's Hospital between November 2019 - November 2020. The first stage of the study, which was carried out in two stages, was carried out as a methodological, and the second stage as a pretest-posttest control group experimental model. In the first stageThe Belief Scale for Normal Delivery (BSND) was developed with 737 pregnant women. Mobile education was given to based on the HBM regarding normal delivery for pregnant women in the experimental group the second stage of the study for 15 days. The data of the study were collected using "Pregnancy Introduction Form" and "BSND". Descriptive statistics, validity and reliability analysis, chi-square test, t test in dependent and independent groups were used in the analysis of the data.
Results: BSND that consists of 24 items and 6 sub-dimensions, it is a reliable measurement tool that can be used in all pregnant women, regardless of the type of delivery with gravida. At the second stage of the study, it was determined that the BSND post-test total mean score was 89.90±14.10 in the experimental group and 78.80±12.65 in the control group, and the difference between the groups was statistically significant (p<0.001). In addition, it was observed that the post-test mean scores of the pregnant women in the experimental group in all sub-dimensions of BSND increased significantly compared to the control group (p<0.05).
Conclusion: It was determined that BSND was a valid and reliable measurement tool for Turkish population and the education given to based on the HBM increase the belief and tendency regarding normal delivery for nullipar pregnant women.

Key Words: Midwifery, pregnant, mobile education, normal delivery tendency, scale, health belief model.