Kauçuk hamur üretim işçilerinde çalışma analizi ile ergonomik risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of ergonomic risk factors with work analysis of Rubber pulp production workers
Yazar: YAVUZ SULTAN SELİM KAVRIK
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Kauçuk = Rubber ; Risk faktörleri = Risk factors ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy ; İş ortamı = Work environment ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışma kauçuk hamur üretim işçilerinin kas-iskelet sistemi bozukluklarını (KİSB), iş-aktivite risk analizlerini ve psikolojik durumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma kauçuk hamur üretim bölümünde 114 işçisi bulunan bir fabrikada, gönüllülük esasına göre seçilen 88 işçi ile gerçekleştirilmiştir. İşçilere bu çalışma için özel tasarlanan; içeriğinde demografik bilgileri, eğitim durumlarını, çalışma sürelerini, kronik hastalıkları ve ergonomik çalışma koşulları hakkındaki bilgilerini sorgulayan anket uygulanmıştır. Sonrasında işçilerin KİSB değerlendirmeleri Genişletilmiş Nordick Kas İskelet Sistemi Anketi (GNKİSA) ile; aktivite ve risk analizleri Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi (REBA) ile; psikolojik durumları ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde kauçuk hamur üretim işçilerinin çoğunun (%87,4) vücudunun en az bir bölgesinde rahatsızlık tanımladığı, en sık boyun (%44,3), bel (%42,9) ve sırt (%26,2) rahatsızlıkları yaşadığı, en az ise kalça-uyluk (%3,7) rahatsızlıkları olduğu görülmüştür. İşçilerin çok az bir kısmının (%3,4) yüksek ve çok yüksek risk seviyesinde çalıştığı tespit edilmiştir. Psikolojik değerlendirmede ise çoğu işçide (%83) hiçbir psikolojik etkilenim olmadığı bulunmuştur. Sonuçlar ilişkisel olarak değerlendirildiğinde ise; REBA, BDÖ, GNKİSA, ergonomik çalışma koşullarını bildiğini ifade edenler arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Eğitim düzeyi yüksek olan işçilerin ergonomik çalışma koşullarını bildiğini ifade ettiği (p<0,05) görülmüştür. BDÖ'ye göre depresyon bulguları olan işçilerin, depresyon bulgusu olmayan işçilere göre daha az rapor aldığı tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak işçilerde KİSB'leri etkileyen problemlerin sadece iş yerlerine ya da iş yerlerindeki ergonomik uyuma bağlı olmadığı, teknolojik iş yerlerinde bile çalışanlarda KİSB'lerin görülebileceği kanısına varılmıştır. İşçilerin değerlendirildiği çalışmalarda, çalışma hayatındaki faktörlerin dışında diğer performans alanlarının da değerlendirilmeye katılmasının daha ileri çalışmalar için önemli olacağı düşünülmüştür.

Anahtar kelimeler: Ergonomik risk faktörleri, işçilerde kas iskelet problemleri, kauçuk
hamur

Abstract:
This study was carried out to evaluate the musculoskeletal disorders (MSKD), work-activity risk analysis and psychological status of the rubber pulp production workers. 88 volunteer employees were recruited in this study from a factory with 114 employees in the rubber dough production department. A survey which has been designed specifically for this study were used to obtain information about work and ergonomic awareness and demographics. Afterwards, Nordick Musculoskeletal Questionnaire (NMQ) for MSKD evaluations, Rapid Entire Body Assessment (REBA) for activity and risk analysis and Beck Depression Inventory (BDI) for psychological status were used. Video recordings, questionnaires and one-to-one interview techniques were used for evaluations. When the results were evaluated, it was found that most of the rubber dough production employees (87.4%) defined discomfort in at least one part of the body, most common in neck (39%), low back (36%), back (22%), and hip and thigh (3%) at the very least. Very few of the employees (3.4%) work at a high and very high risk level. And most of the employees (83%) had no psychological effects. In addition, there was no significant relationship between REBA, BDI, NMQ and beeing aware of ergonomic working conditions (p> 0.05). It was determined that the ones who had high level of education had higher level of knowledge about ergonomic work conditions (p <0.05). It was found that the employees who were not normal score based on the BDI received less reports than who had low score (p <0.05). As a result, it is concluded that the problems affecting the MSKD in employees are not only due to ergonomic adaptation at workplaces, but also it is possible to see MSKD in employees who work in technological workplaces. In addition to the factors for work life, it was thought that the evaluation of factors related to other performance areas for employees would be important for further studies.


Keywords: Ergonomic risk factors, musculoskeletal disorders in workers, rubber pulp