Ağrı İli ve İstanbul İli huzurevlerinde kalan yaşlıların uyku, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of sleep, daily life activities and quality of the elderly people WHO stay in nursery houses in Ağri province and istanbul
Yazar: MUSTAFA ÖZKAN FIRAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRAK VARHAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Ağrı ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Huzurevleri = Nursing homes ; Uyku = Sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Yüksek irtifa = High altitude ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Çalışmanın amacı, Ağrı ili ve İstanbul ili huzurevlerinde yaşayan yaşlı bireylerin uyku kaliteleri, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Temmuz 2020 ve Ocak 2021 tarihleri arasında yürütülen çalışmaya Ağrı ili ve İstanbul ili huzurevinde kalan, yaşları 65 yaş üstü olan 92 gönüllü yaşlı birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen yaşlı bireylerin bilişsel durumları Mini Mental Durum Testi (MMDT) ile, yaşam kaliteleri Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi ölçeği yaşlı modeli (WHOQOL-OLD) ile, günlük yaşam aktiviteleri Barthel İndeksi testi ile, gündüz uyku durumları Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) ile ve geçmiş döneme ait bir aylık uyku kaliteleri Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi. Gözlemsel ve kesitsel tanımlayıcı olan bu çalışmada iki gruplu veriler karşılaştırılırken Mann Whitney-U testi kullanılıdı. İstatiksel anlamlılık değeri (p<0,05) olarak alındı.
  Farklı rakımlardaki Ağrı ve İstanbul illeri huzurevlerinde yaşayan yaşlılar arasındaki PUKİ ve WHOQOL-OLD ölçeklerinde istatistiksel olarak anlamlı farklar saptanmıştır (p<0,05). Tüm katılımcıların PUKİ ve Barthel İndeksi arasında bir korelasyon belirlenmiştir. Bu ilişkinin ters yönlü ve zayıf bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). İstanbul'daki katılımcıların PUKİ değerleri ile Barthel İndeksi verileri arasında ve EPWORTH Uykululuk Ölçeği ile Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-OLD) arasında bir korelasyon vardır. Bu korelasyonlar negatif ve orta düzeyde bir ilişki olarak bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç olarak; huzurevlerinde kalan yaşlı bireylerin uyku kalitesi zayıf olarak bulunmuştur. Uyku kalitesi ve günlük yaşam aktiviteleri arasında bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek irtifanın uyku kalitesi üzerinde olumsuz etkileri olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The study examines the relationships between sleep quality, daily life activities, and the quality of life of older people living in nursing homes in Ağrı and Istanbul. 92 volunteer older people individuals over 65 years of age were included in the study, which was carried out between July 2020 and January 2021, staying in a nursing home in Ağrı and Istanbul. Cognitive status of the older people individuals included in the study, their quality of life with the World Health Organization Quality of Life Scale (WHOQOL-OLD), daily living activities with the Barthel Index test, and daytime sleep conditions Epworth Sleepiness Scale (ASSQ) and the previous one-month sleep qualities were evaluated with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). In this cross-sectional descriptive study, the Mann Whitney-U test was used when comparing the data of two groups. Statistical significance value was taken as p <0.05.
Statistically significant differences were found in the PSQI Scale and the WHOQOL-OLD scales between the older people living in the nursing home in Ağrı and Istanbul, located at different altitudes (p <0.05). A correlation was determined between the PSQI and Barthel Index of all participants. This relationship was found to be inverse and a weak relationship (p<0.05). There is a correlation between the participants' PSQI values in Istanbul and Barthel Index data and between the ASSQ and WHOQOL-OLD. These relationships were found to be negative and moderate (p<0.05).
As a result; The sleep quality of older people living in nursing homes was low. It has been determined that sleep quality significantly affects the quality of life and independence from daily living activities. Besides, it was concluded that high altitude has adverse effects on sleep quality