Geleneksel ve İslami hisse senedi endeksleri arasındaki ilişki ve performans analizi
Relationship and performance analysis among conventional and Islamic stock indices
Yazar: GÖZDE UÇAR
Danışman: PROF. DR. TUĞRUL KANDEMİR
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa endeksi = Stock exchange index ; CUSUM kontrol grafikleri = CUSUM control charts ; Eşbütünleşme testleri = Cointegration tests ; Hisse senedi endeksi = Stock index ; Nedensellik testleri = Causality test ; Performans analizi = Performance analysis ; Portföy çeşitlendirme = Portfolio diversification ; Risk portföy yönetimi = Risk portfolio management ; Yapısal kırılmalar = Structural breaks ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques

Özet:
Uluslararası sermaye piyasalarında köklü bir geçmişe sahip olan islami hisse senedi 
endeksleri dini hassasiyetleri olan yatırımcıların yatırım ortamına dahil edilebilmesi 
amacıyla geliştirilmiştir. Geleneksel hisse senetlerinin islami finans kuralları temelinde 
filtrelenmesiyle oluşturulan islami hisse senedi endeksleri her profilden yatırımcının da 
ilgi odağı olmuştur. Bu çalışmada risk yönetimi ve çeşitlendirme imkanı açısından 
değerlendirilmek üzere geleneksel ve islami hisse senedi endeksleri arasındaki 
eşbütünleşme ve nedensellik ilişkileri ile getiri performansı farklılıklarının tespiti 
amaçlanmıştır. Bu kapsamda Türkiye, İngiltere, ABD, Japonya, Çin, Rusya, Malezya, 
Hindistan ve Brezilya geleneksel ve islami hisse senedi endekslerinin 06.01.2011-
30.09.2021 periyodunda ABD Doları cinsinden elde edilen günlük kapanış fiyatları 
getiri serilerine dönüştürülmüştür. Getiri serilerinin modellenmesine dayanan
CUSUMSQ analiziyle yapısal kırılmalara ilişkin ön bulgular, Carrion-i Silvestre birim 
kök testiyle kırılma tarihleri belirlenmiştir. Yapısal kırılma tespit edilmeyen Japonya 
serilerine Johansen eşbütünleşme ve Granger nedensellik, kırılmalar tespit edilen 8 ülke 
serilerine Maki eşbütünleşme ve Toda-Yamamoto nedensellik analizleri uygulanmıştır. 
Getiri performansları Riske Göre Düzeltilmiş performans ölçütleri Sharpe, Treynor ve 
Jensen Alfa ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda her bir ülkenin geleneksel ve 
islami hisse senedi endeks getirileri arasında en az 2 eşbütünleşme vektörü; Rusya ve 
Brezilya geleneksel hisse senedi endeks getirilerinden islami hisse senedi endeks
getirilerine doğru tek yönlü, diğer 7 ülkenin geleneksel ve islami hisse senedi endeks 
getirileri arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. 2011-2021 periyodunda en 
yüksek ortalama getiriyi geleneksel hisse senedi endeksleri, COVID-19 döneminde 
islami hisse senedi endeksleri sağlamıştır. Geleneksel hisse senedi endeksleri daha 
yüksek sistematik riske ve oynak yapıya sahiptir. Her bir performans ölçütüne göre 
genel anlamda geleneksel hisse senedi endeksi islami hisse senedi endeksinden daha iyi
getiri performansı sergilemiştir. Bu bağlamda Modern Portföy Teorisinde varsayılan 
risk ve getiri arasındaki doğrusal ilişki desteklenerek, geleneksel hisse senedi 
endekslerinin uzun dönemde yüksek getiri hedefleyen yatırımcılar için tercih edilebilir
olduğu; nedensellik ve eşbütünleşme ilişkileri dolayısıyla geleneksel ve islami hisse 
senedi endeksleriyle yapılacak çeşitlendirmenin risk yönetimi açısından faydalı 
olmayacağı öngörülmüştür.

Anahtar kelimeler: Geleneksel ve İslami Endeks, Eşbütünleşme, Nedensellik, Risk ve Getiri, Riske Göre Düzeltilmiş Performans.

Abstract:
Islamic stock indices, which have a deep-rooted history in international capital markets, 
were developed to include investors with religious sensitivities in the investment 
environment. Islamic stock indices, created by filtering conventional stocks on the basis 
of islamic finance rules, have also been the focus of attention of investors from all 
profiles. In this study, it is aimed to determine the cointegration and causality relations 
and return performance differences among conventional and islamic stock indices to be 
evaluated in terms of risk management and diversification possibilities. In this context, 
the daily closing prices of conventionaland islamic stock indices in Turkey, England, 
USA, Japan, China, Russia, Malaysia, India and Brazil in the period of 06.01.2011-
30.09.2021 in US Dollars were converted into return series. Preliminary findings 
regarding structural breaks were determined by CUSUMSQ analysis based on modeling 
of yield series, and break dates were determined by Carrion-i Silvestre unit root test.
Johansen cointegration and Granger causality analyzes were applied to the Japan series 
in which no structural break was detected, Maki cointegration and Toda-Yamamoto 
causality analyzes were applied to the 8 country series with breakages. Return 
performances were analyzed with the Risk Adjusted performance measures Sharpe, 
Treynor, and Jensen Alpha. As a result of the analysis, at least 2 cointegration vectors 
among the conventional and islamic stock index returns of each country; A one-way 
causality relationship was found among the conventional stock index returns of Russia 
and Brazil to the islamic stock index returns, and a bidirectional causality relationship 
between the conventional and islamic stock index returns of the other 7 countries.
Conventional stock indices provided the highest average return in the 2011-2021 period, 
and islamic stock indices in the COVID-19 period. Conventional stock indices have 
higher systematic risk and volatility. According to each performance criterion, in 
general, the conventional stock index performed better than the islamic stock index. In 
this context, by supporting the linear relationship among risk and return assumed in the 
Modern Portfolio Theory, conventional stock indices are preferable for investors aiming 
for high returns in the long run; Due to causality and cointegration relations, it is 
anticipated that diversification with conventional and islamic stock indices will not be 
beneficial in terms of risk management.

Keywords: Conventional and Islamic Indices, Cointegration, Causality, Risk and Return, Risk-Adjusted Performance