Dejeneratif lomber dar kanal olgularında, spinal epidural enjeksiyon yöntemlerinin ağrı palyasyonu ve fonksiyonel iyileşme açısından karşılaştırılması
Comparison of spinal epidural injection methods in terms of pain palliation and functional recovery in degenerative lumbar stenosis cases
Yazar: MURAT KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. SERDAR KABATAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Analjezi-epidural = Analgesia-epidural ; Ağrı = Pain ; Enjeksiyonlar = Injections ; Spinal hastalıklar = Spinal diseases ; Spinal stenoz = Spinal stenosis ; Steroidler = Steroids

Özet:
Amaç: Lomber dar kanal; lateral resesin, spinal kanalın veya nöral foramenin daralmasına ve nöral doku elemanlarının sıkışmasına bağlı olarak ön planda nörojenik kladikasyo olmak üzere radiküler ağrı gibi birçok semptomun görülebildiği klinik tablo olarak tanımlanmaktadır. Kemik veya ligaman hipertrofisi, disk protrüzyonu, spondilolistezis ya da bunların birlikte bulunması lomber dar kanalın sebeplerindendir. Bu çalışmamızda lomber dar kanal hastalarında uygulanan girişimsel ağrı tedavileri kıyaslanarak ağrı palyasyonu, psikolojik iyileşme ve fonksiyonel kapasitedeki artış üzerine etkileri karşılaştırılmıştır. Bunun sonucunda en etkin prosedürün ortaya konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda SBÜ (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniği'nde 2020-2021 yılları arasında lomber dar kanal nedeniyle transforaminal epidural steroid enjeksiyonu (TFESE), kaudal epidural steroid enjeksiyonu (KESE) ve her iki yöntemin birlikte uygulandığı 60 hasta prospektif olarak incelendi. Poliklinik başvuru zamanına göre random olarak seçilen hastalar 3 gruba ayrıldı. Her grup 20 hastadan oluşmaktadır. Hastaların her birine işlem öncesi ve işlemden 1, 3, 6, 12 ay sonra olmak üzere beş farklı dönemde üç farklı ağrı anketi uygulandı. Bu anketler; "Numeric Pain Scale" (NPS), "Oswestry Disability Index" (ODI) ve "EQ-5D-5L"dir. Hastaların klinik rahatlama ölçümleri bu anketler ile yapılarak istatistik oluşturulmuş ve girişimsel ağrı tedavileri yöntemleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Her üç grup ayrı ayrı incelendiğinde üç farklı anketin de değerlerine göre ön test ve son test arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Her üç gruptaki hastalar da başlangıca göre fayda görmüş olup en ciddi faydayı kombine gruptaki hastalar görmüştür. İşlem sonrası erken dönemde semptomlardaki rahatlama her üç grupta da en fazla iken, zaman içerisinde tüm gruplarda da rahatlama azalmıştır. Yine 12. ayın sonunda en fazla rahatlama gözlenen grup kombine işlem yapılan gruptu (p<0,001).
Sonuç: Girişimsel ağrı tedavileri yöntemleri lomber dar kanal hastalarında hem psikolojik rahatlamada hem ağrı palyasyonunda hem de fonksiyonel kapasitenin artırılmasında etkin bir biçimde kullanılabilecek tedavi protokollerinden biridir. Özellikle kombine yapılan uygulamalar hastaların semptomlarının giderilmesinde etkili bir yöntem olarak klinik pratiğinde kullanılabilmektedir.
Anahtar kelimeler: Kaudal epidural steroid enjeksiyonu, lomber dar kanal, nörojenik kladikasyo, transforaminal epidural steroid enjeksiyonu

Abstract:
Object: Lumbar stenosis is defined as a clinical disorder in which many symptoms such as radicular pain, neurogenic claudication can be detected due to narrowing of the lateral recess, spinal canal or neural foramen and compression of neural tissue elements. Bone or ligament hypertrophy, disc protrusion, spondylolisthesis or their coexistence are the causes of lumbar stenosis. In this study, interventional pain treatments applied in patients with lumbar stenosis were compared and their effects on pain palliation, psychological recovery and increase in functional capacity were compared. As a result, it is aimed to reveal the most effective procedure.
Materials and Methods: In our study, transforaminal epidural steroid injection (TESI), caudal epidural steroid injection (CESI) and both caudal epidural steroid injections due to lumbar stenosis were performed in İstanbul Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Neurosurgery Clinic between 2020-2021. 60 patients in whom the method was applied together were examined prospectively. Consecutive patients were divided into 3 groups. Each group consisted of 20 patients. Three different pain questionnaires were administered to each of the patients at five different periods, before the procedure and at 1, 3, 6, and 12 months after the procedure. These questionnaires were "Numeric Pain Scale" (NPS), "Oswestry Disability Index" (ODI) and "EQ-5D- 5L". The clinical outcome measurements of the patients were made with these questionnaires, statistics were created and interventional pain treatment methods were compared.
Results: When all three groups were examined separately, a statistically significant difference was found between the pre-test and post-test according to the values of all three different questionnaires (p<0.001). Patients in all three groups demonstrated decrease in pain. Especially, patients in the combined therapy group experienced the highest pain relief. While the relief in symptoms was the highest in all three groups in the early post-procedure period, relief decreased in all groups over time. Nevertheless, at the end of the 12th month, the group in which the most relief was observed was the group in which the combined procedure was performed (p<0.001).
Conclusion: Interventional pain management methods are one of the treatment protocols that can be used effectively both in psychological recovery, pain palliation and in increasing functional capacity in patients with lumbar stenosis. Especially combined applications can be used in clinical practice as an effective method for relieving symptoms of patients.
Key words: Caudal epidural steroid injection, lumbar stenosis, neurogenic claudication, transforaminal epidural steroid injection