Okul öncesi eğitimine devam eden Türk çocuklarının dil gelişimi açısından fiilimsi kullanımlarının incelenmesi
To be examined of pre-schooler Turkish children's infinitive, participle and gerund usage in terms of language development
Yazar: ABDULKADİR HOPURCUOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. JALE ÖZTÜRK
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil edinimi = Language acquisition ; Dil gelişimi = Language development ; Eğitim = Education ; Fiilimsiler = Verbals ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi eğitimine devam eden 5-6 yaş grubundaki Türk çocuklarının konuşmalarında fiilimsi kullanıp kullanmadıklarını; kullanıyorlarsa hangi fiilimsi türünü ne oranda kullandıklarını; konuşmalarındaki fiilimsi kullanımlarının geldikleri sosyoekonomik düzeye (SED) göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.Çalışmanın örneklemini, 2006-2007 eğitim-öğretim yılında Antakya merkezde bulunan bir anaokulunda eğitim görmekte olan, üç farklı sosyoekonomik düzeyden gelen 9 çocuk oluşturmaktadır.Öğrencilere, araştırmacı tarafından üç farklı konuşma etkinliği yaptırılmıştır. Birinci etkinlik olarak, araştırmacı tarafından iki adet öykü, büyütülmüş renkli resimleri gösterilerek çocuklara teker teker okunmuş, daha sonra çocuklardan aynı öyküleri, resimlere bakarak anlatmaları istenmiştir. Çocukların, konuşmaları ses kayıt cihazıyla kaydedilmiştir.İkinci etkinlik olarak, araştırmacı her sosyoekonomik düzeyi temsil eden çocuklarla üçerli gruplar halinde sözlü mülakat gerçekleştirmiş, çeşitli sorular sorarak çocukların konuşması sağlanmıştır. Yine, konuşmalar kaydedilmiştir.Üçüncü ve son etkinlikte, bazı konular verilerek, çocukların bu konulardan birini seçip serbest şekilde oyun oynamaları sağlanmıştır. Çocukların oyun esnasındaki konuşmaları, ses kayıt cihazıyla kaydedilmiştir.Ses kayıtları, araştırmacı tarafından yazıya dökülmüştür. Konuşmalar taranıp, fiilimsiler tespit edilerek, tablolar ve grafikler halinde raporlaştırılmıştır.Okulöncesi eğitimine devam eden 5-6 yaş çocuklarının konuşmalarında fiilimsi kullanımları açısından fark bulunmuştur. En çok fiilimsi (66) Üst-SED'den gelen çocuklar tarafından kullanılmıştır. İkinci olarak (34) Orta-SED'den gelen çocuklar tarafından, üçüncü olarak da (29) Alt-SED'den gelen çocuklar tarafından kullanılmıştır.Bütün SED'lerde, en çok kullanılan fiilimsi türü isim-fiil (61) olarak tesbit edilmiştir. İkinci olarak zarf-fiil (42), sonuncu sırada da sıfat-fiil (26) kullanılmıştır.Araştırma esnasında, Üst ve Orta sosyoekonomik düzeyden gelen çocukların daha rahat konuştukları, dil kurallarına daha uygun cümleler kurdukları gözlenmiştir.

Abstract:
The main aim of this research is to find, if pre-schooler Turkish children use or not infinitives, participles and gerunds in their speech and if they use, there is a relationship or not beetween using infinitive, participle, gerund and the their socioeconomic status (SES).9 pre-schooler?s speech who is coming from 3 soscioeconomic status( High SES, Middle SES,Low SES) in Antakya municipilaty during the 2006-2007 academic year were used for this research.3 speaking activity made children by the researcher. As first activity,the researcher read two stories as showing the pictures of stories. Soon, researcher showed the pictures and wanted children to tell the stories again. The speec was recorded.As second activity, the researcher asked some guestions to children and wanted them to answer questions. These answers were recorded.As third activity, some game subject gave to the children and wanted them to play with their friends. While they were playing, their speech were recorded.Soon, the researcher wrote speech as listenig from the records. The researcher found infinitives, participles and gerunds in children?s speech.As a result, a relationship between using infinitives, participles,gerunds in speech and socioeconomic status was found.The children who comes from High SES most used infinitive, participle and gerunds (66) in speech. Second, the children who comes from Middle SES used (34), and the children who comes from Low SES used at least infinitive, participle and gerund in their speech.In all SES, the pre-schoolers used mostly infinitives (61).Second, gerunds were used (42) and at least participle (26) were used by the pre-schoolers.