Acıyı hafifsemek: Türkiye'de kadınların tıbbi tanı, tedavi ve destek almada yaşadığı güçlükler
Underestimating the pain: Difficulties experienced by women in obtaining medical diagnosis, treatment, and support in Turkey
Yazar: MÜGE AĞAT
Danışman: DOÇ. DR. EBRU AYKUT TÜRKER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tez çalışması, Türkiye'de kadınların tıbbi tanı almada yaşadıkları güçlükleri ve kadınların acılarının/hastalık semptomlarının gerek doktorlar gerekse yakın çevreleri tarafından hafifsenmesi deneyimlerini kadınların anlatılarını merkeze alarak ve onları "bilen özneler" olarak konumlandırarak araştırmaktadır. Kadınların klinik araştırmalara erkeklere nazaran daha az dahil edilmesi, dolayısıyla sağlıklı ve hasta bedene, tanı ve tedavi sürecine dair bilgilerin çoğunlukla erkek bedeninden elde edilmesiyle oluşan bilgi ve güven açığının tanı sürecindeki yeri tartışılmaktadır. Feminist bakış açısı ve yöntem ile yürütülen bu araştırma nesnel, genellenebilir bilgilere ulaşmaktan ziyade, kadınların biricik deneyimlerini ortaya çıkarmayı, ayrıca tanı alma sürecinde cinsiyetin yanı sıra sınıfsal konum ve etnik köken gibi diğer faktörlerin etkisini soruşturmayı hedeflemektedir. Bu çalışma ile feminist literatür, toplumsal cinsiyet çalışmaları ve medikal sosyoloji alanına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Çalışma, niteliksel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak bir saha araştırması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Videokonferans platformu Zoom üzerinden, akut ve kronik, fiziksel ve ruhsal rahatsızlıklar yaşamış/halen yaşayan nörotipik ve nöroçeşitli yirmi kadın ile görüşülmüştür. Yapılan görüşmeler kaydedilerek sonrasında deşifre edilmiştir. Kadınlar söyledikleri kadar acı çekmiyor oldukları, acılarını abarttıkları, fiziksel yakınmalarının aslında psikolojik olduğu, ilgi çekmeye çalıştıkları, hastalık hastası oldukları gibi kalıp yargılarla karşılaşmaktadırlar. Bu kalıp yargılar kadınların acı (ile) yaşamalarına sebep olmakta ve olumsuz deneyimlerine rağmen tanı alabilmek için ısrarcı olmalarını gerektirmektedir.

Abstract:
This thesis study examines the difficulties experienced by women in obtaining medical diagnoses in Turkey and their experiences of having their pains/symptoms underestimated by both doctors and their immediate surroundings, by focusing on women's narratives and positioning them as "knowing subjects". The research discusses the role of the knowledge and trust gap that arises from women's lesser inclusion in clinical trials compared to men, resulting in the majority of knowledge and understanding about healthy and sick bodies, diagnosis, and treatment processes being derived from the male body. This study, conducted from a feminist perspective and using feminist methods, aims to uncover women's unique experiences and investigate the impact of gender as well as other factors such as class and ethnic background on the process of obtaining a diagnosis, rather than solely seeking objective, generalizable knowledge. The study intends to contribute to feminist literature, gender studies, and the field of medical sociology.
The study was conducted as a field research using an in-depth interview technique, which is one of the qualitative research methods. Interviews were conducted with twenty neurotypical and neurodivergent women who have experienced or are currently experiencing acute and chronic physical and mental illnesses through the video conferencing platform Zoom. The interviews were recorded and later transcribed for analysis. Women are faced with stereotypes such as that they do not suffer as much as they say, that they exaggerate their pain, that their physical complaints are actually psychological, that they are trying to attract attention, that they are hypochondriac. These stereotypes cause women to live with pain and require them to be persistent in order to be diagnosed despite their negative experiences.