Erzincan ili Kemaliye ilçesi geleneksel konutlarının sokak cephelerinin tipolojik değerlendirmesi
Typological evaluation the street facades of traditional houses in Erzincan Kemaliye district
Yazar: İPEK DEMİRBİLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER REYHAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Cephe = Facade ; Erzincan-Kemaliye = Erzincan-Kemaliye ; Geleneksel konut = Traditional dwelling

Özet:
Erzincan İli Kemaliye ilçesi yapılarının konumlandırılış şekli, sokak oluşumları, anıtsal yapıları, geleneksel konutlarının mimari özellikleri ve kültürel yapısı ile kendine özgü birçok özelliğe sahip bir yerleşim yeridir. Bölge dokusu karakteristiğinin oluşmasını sağlayan en önemli etmen bölgenin doğal ve çevresel özellikleri olmuştur. Bölgenin eğimli topoğrafyası, sarp kayalıklar ve su kaynaklarının oluşturduğu doğal sınırlar, geleneksel yapım teknikleri ve malzeme ile halkın kültürü dokunun şekillenmesinde etkili olmuş unsurlardır. 
Tez çalışmasında Kemaliye ilçesinin geleneksel konut cephelerinde yıllar içinde bozulmalara bağlı olarak ortaya çıkan koruma sorunları ve bilinçsiz koruma uygulamaları sonucu gizlenen sokak cephelerin tipolojik özelliklerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bunun yanı sıra, yerleşim dokusu, tarihi dokusu, anıtsal yapı ve geleneksel konutların mimari özellikleri incelenmiş, dokunun karakteristik özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Tüm bu çalışmalar yapılırken literatür çalışması ile kaynak taraması, saha çalışması, gözlem, fotoğraflama, haritalama gibi nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma alanı olarak Kemaliye ilçesi sit alanı seçilmiş ve çalışma bu alan ile sınırlandırılmıştır. Kemaliye tamamen çevreye uygun bir şekilde gelişen özgün ve bütüncül bir yerleşim dokusu olması, geleneksel konutlarının mekânsal, yapısal ve cephesel kurgusunun korunmaya değer olması sebebi ile çalışma alanı olarak seçilmiştir. Çalışma içeriği, geleneksel doku ve konutlar ile sınırlandırılmıştır. Bölgenin özgün yerleşim dokusunun oluşum özellikleri analiz edilmiş, anıtsal yapı cephelerinin geleneksel konutlar ile ilişkisi irdelenmiş ve geleneksel konutların kendine özgü bir sokak cephe tipine sahip olup olmadığı konusu üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Bunun için merkez yerleşimdeki 87 adet geleneksel konutun sokak cephesi çalışma kapsamına alınmıştır. Yapılan analizler ve buna bağlı çıkarımlar sonucunda, bölgenin geleneksel konutlarının belirli tipolojik özellikler gösterdiği anlaşılmıştır.

Abstract:
Kemaliye district in Erzincan is a settlement with many unique features with its location, street formations, monumental structures, architectural features of traditional houses and cultural structure. The most important factor that enabled the formation of the regional texture characteristic was the natural and environmental characteristics of the region. The sloping topography of the region, the steep cliffs and the natural borders formed by the water resources, the traditional construction techniques and materials and the culture of the people have been influential in shaping the texture.
In the thesis study, the settlement texture, historical texture, monumental structure and architectural features of traditional houses of Kemaliye district are examined and the characteristic features of the texture are tried to be revealed. It is aimed to determine the typological characteristics of the street facades, which are hidden as a result of the protection problems that have arisen due to the deterioration of traditional house facades over the years and unconscious protection practices. While all these studies were carried out, qualitative research methods such as literature study, literature review, field work, observation, photographing, mapping were used. Kemaliye district protected area was chosen as the study area and the study was limited to this area. Kemaliye has been chosen as the study area because it is an original and holistic settlement pattern that develops completely in accordance with the environment, and the spatial, structural and facade setup of its traditional houses is worth preserving. The content of the study is limited to traditional textures and houses. The characteristics of the formation of the original settlement pattern of the region were analyzed, the relationship between the facades of monumental buildings and traditional houses was examined, and it was studied whether the traditional houses had a unique street façade type. For this, the street facades of 87 traditional houses in the central settlement were included in the study. As a result of the analysis, it was understood that the traditional houses of the region showed certain typological features.