Kur'an'da ihsan ve ma'ruf kavramları /
Yazar: NEŞE ÇELİKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. DURAN ALİ YILDIRIM
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İslam yaratılış amacına ve fıtrata uygun ilkeler ile insanın hem dünya hem ahiret huzurunu amaç edinen son dindir. İslam dini insanların hayatını düzenleyen ve hayatının hiçbir alanında boşluk bırakmayan ilke ve kurallar içerir. Kur'an-ı Kerim bize hem itikadı, hem ahlaki hem ameli konularda hem de muamelat konularında bize ışık tutan, rehberlik eden ilahi bir kitaptır. Konusu insandır.  İnsanın hem inancını hem ahlakını hem davranışlarını düzeltme konusunda öğüt, emir ve tavsiyelerde bulunur. Kur'an birçok ahlaki kavramı kullanmıştır. Kullandığı kavramlardan biriside ihsan ve ma'ruf kavramlarıdır. Bu çalışmada da bu iki kavram üzerinde durulmuştur.
Kur'an insanı ahlaki olarak eğitirken kullandığı bu iki kavram ihsan ve ma'ruf'tur. Kur'an'ın sıklıkla kullandığı bu iki kavramı beraber değerlendirmeyi uygun gördük. Kur'anî bir kavram olan "ihsan" ; iyilik etme, güzel davranma, yardım ve cömertlik gibi kulluğun tamamlanmasını sağlayan genel bir ilkeyi ifade eder. İhsan, imanın dünya hayatına yansıması, birey ve toplum hayatında görünmesi, insanın fıtratında var olan iyiliğe teşvik eden, Allah'a layık kul olmanın yolunu gösteren ahlaki bir prensiptir. Toplumun gelişmesine, sağlıklı bir yapıya kavuşmasına da katkıda bulunur. Bireysel olarak kendini tanıyan ve tanımlayan insan topluma ma'ruf'u emreder. Bu iki temel kavram insanı ve toplumu bilinçli, yardımsever bir yapıya ulaştırır. İhsan ve ma'ruf toplumun gelişip ilerlemesinde önemli rol oynar. Toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşmasına yardımcı olur. Hem birey hem toplum adına dinamik bir yapı oluşturur. İnsanların birbirlerine karşı sorumluluklarını hatırlatıp ahlaki erdemlerinde yerine getirilmesini sağlar.
Bu çalışmada "ihsan" ve "ma'ruf" kavramlarının insan ve toplum hayatı üzerindeki etkilerinden bahsedilmiş, bu iki kavramın lugavî, ıstılahi ve Kur'anî manaları incelenerek ayetler çerçevesinde örnekler verilerek hem dünya hem ahiret hayatımıza etkisi incelenmiştir.





Anahtar Kelimeler: İhsan, Ma'ruf, iyilik, emr

Abstract:
Islam is the last religion that aims at the peace of man both in this world and in the hereafter with principles inaccordance with the purpose of creation and nature. The religion of Islam contains principles and rules that regulate people's lives and do not leave any gaps in any area of their lives. The Qur'an is a divine book that enlightens and guides us both in   matters of creed, morality, deeds and muamalat. Its subject is human. It gives advice, orders and recommendations to correct both the faith, morality and behavior of man. The Qur'an uses many moral concepts. One of the concepts it uses is the concepts of ihsan and ma'ruf. In this study, these two concepts are emphasized. 
These two concepts that the Qur'an uses to educate people morally are ihsan and ma'ruf. We have deemed it appropriate to evaluate these two concepts,which are frequently used   by the Qur'an together. "Ihsan", which is a Quranic concept; It refers to a general principle that ensures the completion of servitude, such as kindness, kindness, charity and generosity. Ihsan is the reflection of faith in the life of the world, its manifestation in the life of the individual and society, a moral principle that encourages the goodness inherent in human nature and shows the way to be a servant worthy of Allah. It also contributes to the development of society and a healthy structure. A person who knows and defines himself individually commands ma'ruf to society. These two basic concepts lead people and society to a conscious and benevolent structure. Ihsan and ma'ruf play an important role in the development and progress of society. It helps the society to achieve a healthy structure. It creates a dynamic structure for both the individual and the society. It reminds people of their responsibilities to each other and ensures that they are fulfilled in their moral virtues.
In this study, the effects of the concepts of "ihsan" and "ma'ruf" on human and social life arementioned, The lugawi, divine and Qur'anic meanings of these two concepts were examined, and their effects on both our worldly and hereafter lives  were examined by giving examples within the framework of verses.

Key words: Ihsan, Ma'ruf, Goodness, Emr