Geriatrik kanser hastalarında kırılganlığın destekleyici bakım gereksinimleri ile ilişkisi
Association of frailty with supportive care needs in geriatric cancer patients
Yazar: CANSU OMUZUBOZLU
Danışman: PROF. DR. EZGİ KARADAĞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Onkoloji Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma geriatrik kanser hastalarında kırılganlığın destekleyici bakım gereksinimleri ile ilişkisini incelemek amacıyla yapıldı.
   Araştırma Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Onkoloji Servisi, Hematoloji Servisi ve Gündüz Tedavi Merkezi'nde geriatrik popülasyona dahil olan ve kanser tanısı alan 105 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama formu olarak Tanımlayıcı Bilgi Formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği, Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği ve ECOG Performans Skoru olmak üzere dört veri toplama aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27.0 versiyon paket programı kullanılmıştır. Verilerin dağılımı tanımlayıcı analiz parametreleri (ortalama, medyan, standart sapma, minimum, maksimum, frekans, yüzde) ile gösterilmiştir. Verilerin normal dağılıma uyup uymadığı çarpıklık – basıklık değerleri ve Kolmogorov-Smirnov testi ile analiz edilmiştir. İki bağımsız grup arasındaki sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında verilerin normal dağılıma uyması durumunda Bağımsız Örneklem t Testi, verilerin normal dağılıma uymaması durumunda Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. İkiden fazla bağımsız grup arasındaki sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında verilerin normal dağılıma uyması durumunda Tek Yönlü Varyans Analizi, verilerin normal dağılıma uymaması durumunda Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. İkiden fazla bağımsız grup arasında sürekli değişken açısından farklılık bulunması durumunda farklılığa neden olan grubun tespiti Posthoc testleri ile yapılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizi % 95 güven aralığında (p=0,05) incelemeye alınmıştır.
   Araştırmaya dahil edilen kanser tanılı hastaların %55,20'si kadın (n=58); %44,80'i erkek (n=47) ve katılanların yaş ortalaması 71,81'dir. Sonuçlara göre; 71 altı yaş grubunda yer alanların Edmonton Kırılganlık Ölçeği puanlarının 71 ve üstü yaş grubunda yer alanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Destekleyici Bakım Gereksinimi tespit edilen hastaların; 71 altı yaş grubunda yer alanların Fiziksel ve Günlük Yaşam alt boyutu puanlarının 71 ve üstü yaş grubunda yer alanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Edmonton Kırılganlık Ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları 8,90 ± 3,42 olarak tespit edilmiştir. Hastaların Destekleyici Bakım İhtiyaçları Ölçeği alt boyutlarından aldıkları puanlar; Ruhsal/Psikolojik alt boyutu puan ortalaması 31,30 ± 7,78, Sağlık Sistemi ve Bilgilendirme alt boyutu puan ortalaması 38,90 ± 7,62, DBGÖ-KF Fiziksel ve Günlük Yaşam alt boyutu puan ortalaması 20,27 ± 3,69, DBGÖ-KF Hasta Bakım ve Desteği alt boyutu puan ortalaması 14,65 ± 3,71 ve DBGÖ-KF Cinsellik alt boyutu puan ortalaması 4,01 ± 2,44 olarak saptanmıştır. Hastaların Destekleyici Bakım İhtiyaçları Ölçeği'nden aldıkları puanların ortalaması 109,17 ± 17,32 olarak tespit edilmiştir. Hastaların Edmonton Kırılganlık Ölçeği puanları ile Destekleyici Bakım İhtiyaçları Ölçeği puanları arasında pozitif yönlü orta düzey ilişki bulunmuştur (r=0,509; p<0,05).

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between frailty and supportive care needs in geriatric cancer patients.
   The research was conducted with 105 patients who were included in the geriatric population and diagnosed with cancer at Dokuz Eylül University Hospital Oncology Service, Hematology Service and Day Treatment Center. In the study, four data collection tools are used as data collection formula: Descriptive Information Form, Edmonton Frail Scale, Supportive Care Needs Scale and ECOG Performance Score. SPSS 27.0 version package program was used to analyze the data. The distribution of the data is shown with descriptive analysis parameters (mean, median, standard deviation, minimum, maximum, frequency, percentage). Whether the data conformed to normal distribution was analyzed by skewness - kurtosis values and the Kolmogorov-Smirnov test. In comparing continuous variables between two independent groups, the Independent Sample t Test was used if the data conformed to normal distribution, and the Mann Whitney U Test was used if the data did not conform to normal distribution. In comparing continuous variables between more than two independent groups, One-Way Analysis of Variance was used if the data conformed to normal distribution, and Kruskal Wallis H Test was used if the data did not conform to normal distribution. If there was a difference in terms of continuous variable between more than two independent groups, the group causing the difference was determined by Posthoc tests. The relationship between continuous variables was evaluated with Pearson Correlation. The analysis of the data was examined within the 95% confidence interval (p = 0.05).
   Of the cancer-diagnosed patients included in the study, 55.20% were female (n=58), 44.80% were male (n=47) and the average age of the participants was 71.81. According to the results; It was found that the Edmonton Frail Scale scores of those in the age group under 71 were lower than those in the age group of 71 and over. Patients identified as needing supportive care; It was determined that the Physical and Daily Life subscale scores of those in the age group under 71 were lower than those in the age group of 71 and over. Their average score on the Edmonton Frail Scale was determined to be 8.90 ± 3.42. The scores patients received from the Supportive Care Needs Scale subscales; Spiritual/Psychological subscale mean score is 31.30 ± 7.78, Health System and Information subscale mean score is 38.90 ± 7.62, DBGÖ-SF Physical and Daily Life subscale mean score is 20.27 ± 3.69, The mean score of the DBGS-CF Patient Care and Support subscale was 14.65 ± 3.71, and the mean score of the DBGS-CF Sexuality subscale was 4.01 ± 2.44. The average score of the patients from the total Supportive Care Needs Scale was determined as 109.17 ± 17.32. A moderate positive relationship was found between the patients' Edmonton Frail Scale scores and the Supportive Care Needs Scale scores (r=0.509; p<0.05).