Üniversite öğrencilerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumları, kendini sabotaj, akademik öz-yeterlik ve akademik sahtekarlık eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived helicopter parent attitudes, self-handicapping, academic self-efficacy and academic dishonesty tendency in university students
Yazar: BERK TEPEBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ POYRAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Helikopter ebeveyn = Helicopter parents ; Kendini sabotaj = Self handicapping ; Kopya çekme = Cheating ; Sahtekarlık sendromu = Imposter syndrome ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üniversite öğrencileri = University students ; İntihal = Plagiarism

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumları, kendini sabotaj, akademik öz-yeterlik ve akademik sahtekarlık eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, algılanan helikopter ebeveyn tutumları çeşitli sosyo-demografik değişkenler açısından da ele alınmıştır. Araştırma, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde öğrenim görmekte olan 931 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği, Kendini Sabotaj Ölçeği, Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği ve Akademik Sahtekarlık Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 26.0 programı kullanılmıştır. Ölçekler ve alt boyutlar arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi, algılanan helikopter ebeveyn tutumlarının cinsiyet, medeni durum ve sosyo-demografik bilgi formunda yer alan diğer iki gruplu değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği ile ilgili analizlerde bağımsız gruplar t testi, algılanan helikopter ebeveyn tutumlarının eğitim durumu, yaş ve sosyo-demografik bilgi formunda yer alan diğer ikiden fazla gruplu değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği ile ilgili analizlerde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Üniversite öğrencilerinin algıladıkları helikopter anne ve baba tutumu düzeyleri ile kendini sabotaj düzeyleri arasında ve helikopter anne tutumu düzeyleri ile akademik sahtekarlık eğilimi düzeyleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Algılanan Helikopter Anne ve Baba Tutum Ölçeği alt boyutları ile kendini sabotaj, akademik öz-yeterlik ve akademik sahtekarlık eğilimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Üniversite öğrencilerinin kendini sabotaj düzeyleri ile akademik öz-yeterlik düzeyleri arasında negatif, akademik sahtekarlık eğilimi düzeyleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin akademik öz-yeterlik düzeyleri ile akademik sahtekarlık eğilimi düzeyleri arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Sosyo-demografik değişkenler açısından incelendiğinde, üniversite öğrencilerinde algılanan helikopter anne tutumu düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, üniversite tercih sürecinde ebeveynlerin etki düzeyi, mezun olunan lise türü ve üniversite sürecinde kalınan yer değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Algılanan helikopter baba tutumu düzeylerinin ise üniversite tercih sürecinde ebeveynlerin etki düzeyi, üniversite sürecinde kalınan yer ve kardeş sayısı değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Algılanan Helikopter Anne Tutum Ölçeği alt boyutlarında cinsiyet, sınıf düzeyi ve mezun olunan lise türü değişkenlerine göre, Algılanan Helikopter Baba Tutum Ölçeği alt boyutlarında ise kardeş sayısı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonuçları literatür çerçevesinde tartışılmış ve yorumlanmıştır. Sonuçlardan hareketle öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relationship between perceived helicopter parent attitudes, self-handicapping, academic self-efficacy and academic dishonesty tendency in university students. In addition, perceived helicopter parent attitudes were handled in terms of various socio-demographic variables. The research was carried out with the participation of 931 students who are studying at various universities in Turkey in 2021-2022 academic year. Socio-Demographic Information Form, Perceived Helicopter Parental Attitude Scale, Self-Handicapping Scale, Academic Self-Efficacy Scale and Academic Dishonesty Tendency Scale were used as data collection tools. Relational scanning model was used in the research. IBM SPSS Statistics 26.0 program was used in the analysis of the data. Pearson product-moment correlation analysis was used determining relationships between scales and sub-dimensions. Indipendent groups t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used determining relationships between scales and sub-dimensions with socio-demographic variables. According to the research results, there are statistically significant relationships between the variables. A positive and statistically significant relationship was found between university students' perceived helicopter mother and father attitude levels and self-handicapping levels. A positive and statistically significant relationship was detected between university students' perceived helicopter mother attitude levels and academic dishonesty tendency levels. Statistically significant relationships were found between the sub-dimensions of the Perceived Helicopter Mother and Father Attitude Scale and self-handicapping, academic self-efficacy and academic dishonesty tendency. A negative and statistically significant relationship was detected between university students' self-handicapping levels and academic self-efficacy levels. A positive and statistically significant relationship was found between university students' self-handicapping levels and academic dishonesty tendency levels. It has been observed that there is a negative and statistically significant relationship between the academic self-efficacy levels and the academic dishonesty tendency levels of university students. When examined in terms of socio-demographic variables, it was determined that the university students' perceived helicopter mother attitude levels differed statistically according to the variables of gender, class level, influence of parents in the university preference process levels, type of high school graduated and place of residence during the university process. It was found that the university students' perceived helicopter father attitude levels differed statistically significantly according to the variables of influence of parents in the university preference process levels, place of residence during the university process and the number of siblings. The results of the research were discussed and interpreted within the framework of the literature. Suggestions are presented based on the results.