Okul öncesi öğretmen adaylarının olumlu düşünme becerileri ve üstbiliş düşünme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of the positive thinking skills and metacognitive thinking skills of preschool teacher candidates in terms of various variables
Yazar: GAMZE KARABÖRKLÜ ILGIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER TEKERCİ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma okul öncesi öğretmen adaylarının olumlu düşünme becerileri ve üstbiliş düşünme becerilerinin cinsiyet, anne- baba öğrenim durumu, anne-baba gelir düzeyi, genel ağırlıklı not ortalaması, mutluluk düzeyi algıları, okuma alışkanlıkları, öğrenim görülen üniversite gibi çeşitli değişkenlere incelenmesi ve okul öncesi öğretmen adaylarının olumlu düşünme becerileri ile üstbiliş düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023- 2024 eğitim öğretim yılında Türkiye´de bulunan çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 300 okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Akın, Uysal ve Akın (2015) tarafından Türkçe´ye uyarlanan "Olumlu Düşünme Becerileri Ölçeği" ve Tuncer ve Kaysi (2013) tarafından geliştirilen "Üstbiliş Düşünme Becerisi Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizi elektronik ortamda yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzde, Mann Whitney U, Kruskal- Wallis H ve Spearman sıra farkları korelasyon kat sayısı hesaplaması kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmen adaylarının cinsiyete göre olumlu düşünme becerileri ve üstbiliş düşünme becerileri değişmemektedir. Öğrenim gördükleri üniversiteye göre olumlu düşünme becerileri değişmemekte ancak üstbiliş düşünme becerileri farklılık göstermektedir. Annelerinin öğrenim durumuna göre olumlu düşünme becerileri değişirken baba öğrenim durumuna göre üstbiliş düşünme becerileri değişmektedir. Anne-baba gelir düzeyine göre olumlu düşünme becerileri değişmemekte ancak problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme, alternatif değerlendirme ve karar verme alt boyutlarıyla beraber üstbiliş düşünme becerilerinin değiştiği görülmektedir. Okuma alışkanlıklarına ve mutluluk düzeyi algılarına göre olumlu düşünme becerileri ve üstbiliş düşünme becerilerinin de farklılaştığı bulunmuştur. Ayrıca okul öncesi öğretmen adaylarının olumlu düşünme becerileri ile üstbiliş düşünme becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Öğretmen Adayı, Olumlu Düşünme Becerileri, Üstbiliş Düşünme Becerileri.

Abstract:
This research was conducted to examine the positive thinking skills and metacognitive thinking skills of preschool teacher candidates in relation to various variables such as gender, parental education level, parental income level, overall weighted GPA, perception of happiness levels, reading habits, and the university attended. The study group consisted of 300 pre-service preschool teachers studying at various universities in Turkey during the 2023-2024 academic year. A descriptive survey model was used in the research. The data were collected using a "Personal Information Form" developed by the researchers, the "Positive Thinking Skills Scale" adapted into Turkish by Akın, Uysal, and Akın (2015), and the "Metacognitive Thinking Skills Scale" developed by Tuncer and Kaysi (2013). Data analysis was conducted electronically. Frequency, percentage, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, and Spearman rank correlation coefficient calculations were used in the data analysis. According to the results of the study, the positive thinking skills and metacognitive thinking skills of teacher candidates do not vary by gender. Positive thinking skills do not vary according to the university they attend, but metacognitive thinking skills differ. Positive thinking skills vary according to mothers' education level, while metacognitive thinking skills vary according to fathers' education level. Positive thinking skills do not vary by parental income level, but metacognitive thinking skills, along with sub-dimensions such as reflective thinking, alternative evaluation, and decision making related to problem-solving, differ. It was found that positive thinking skills and metacognitive thinking skills vary according to reading habits and perception of happiness levels. Additionally, a significant positive relationship was found between the positive thinking skills and metacognitive thinking skills of pre-service preschool teachers.
Keywords: Metacognitive Thinking Skills, Positive Thinking Skills, Preschool Teacher Candidate.