Turna Gölü ve yakın çevresinin jeomorfolojisi
The geomorphology of Turna lake and its close area
Yazar: MUHAMET TURŞAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RIFKI SINDIR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Fiziki Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Jeomorfoloji = Geomorphology ; Turna Gölü = Turna Gölü

Özet:
Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde, Yukarı Murat-Van Bölümünde bulunan Turna Gölü ve yakın çevresinin Jeomorfolojisini konu alan inceleme alanı, yaklaşık 120 kilometrekarelik bir alan kaplamaktadır. Turna Gölü, Urartu Kralı II. Rusa (M.Ö. 685-645) tarafından yaptırılmıştır. Halk tarafından Keşiş Gölü Barajı olarak da isimlendirilen barajdan batı yönüne doğru akıtılan sular, Van Ovası'nın sulanamayan kuzeybatı ve güneydoğu kesimlerindeki tarım alanlarını sulamaktadır. Tarihsel süreç içinde önemli bir göl olarak varlığını sürdürmüş, bu konuda da herhangi bir çalışma da yapılmamıştır. Bundan dolayı bu saha çalışması yapılmak istenmiştir.Saha tektonik olaylar ve günümüze dek süren jeomorfolojik ve tektonik süreçler nedeniyle kıvrılmış, kırılmış ve bugün karışık bir morfolojik görünüm kazanmıştır. Çalışma sahamız 2554m yükseltiye sahiptir. Van Gölünün Havzasının ortaya çıkışı, Arap Plakasının Avrasya Plakasının altına dalarak, aradaki okyanusu kapatması sonucu başlayan kıta kıta çarpışmasından günümüze kadar uzanan jeolojik olaylarla ve Türkiye'nin tektonik evrimi ile yakından ilişkilidir. Sahanın temeli Paleozoik ve Mesozoik'e ait çeşitli kayaçlardan oluşmaktadır. Keşiş gölü ve yatağı dolayında çeşitli oluşuklar tespit edilmiştir. Gölün kuzey ve batısında Üst Kretase Flişi, gölün çevresinde denizel Miosen kayaçlar, göl alanında da Kuaterner alüvyon bulunur.Litolojik özelliklerin farklılığı jeomorfolojik birimlere de yansımıştır. Sahanın bu günkü morfolojik görünümünün kazanmasında genç tektonik hareketler ile akarsu aşındırması ve biriktirmesi etkili olmuştur.

Abstract:
The subject area of the study telling about geomorphology of the Crane Lake standing at the Upper Lake Murat-Van division at the eastern anatolian region of the Turkey covers an area of appromaximately 120 square kilometers. The Crane Lake was built by II. Rusa (685-645 BC). The water that is led to the west from the dam called the Monk Lake Dam by the public, irrigates the northwest and southeast parts of the Van Plains that can?t have irrigation. It has existed as an important lake in the historical process. The actual reason lies under this research is that there hasn?t been any important study so far about this matter.The present field has fractured, involuted and got a complicated morphological shape because of the geomorphological and tectonic events lasting so far. Our field of study has a 2554 elevation. The emergence of Van Lake basin is closely related to the geological events that started with the continental collisions closing the ocean between the Arabian Plate and Eurasian Plate, and Turkey?s tectonical evolution. The basis of the field consists of rocks belonging to Paleozoic and Mesozoik. There is Upper Cretaceous flysch at the North and west of the lake, Miocene marine rocks in the vicinity of the lake and Quaternary alluvial in the lake.The differences of the lithological characteristics has reflected the geomorphologic units. The lastly tectonic movements and stream crosion has a vital role in the today?s morphological appereance of the field.