Güç mesafesi ve istismarcı yönetici davranışına yönelik tutumlar arasındaki ilişkide yönetici cinsiyetinin ve katılımcıların psikolojik sağlamlıklarının düzenleyici rolü
The moderator role of supervisor's gender and participants' psychological resilience on the relationship between power distance and attitudes towards abusive supervisor behavior
Yazar: EZGİ ŞEN
Danışman: PROF. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Güç mesafesi = Power distance ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; İstismar = Abuse ; İstismarcı yönetim = Abusive supervision ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu tezin amacı güç mesafesi ve istismarcı yönetici davranışına yönelik tutumlar arasındaki ilişkide istismarcı yöneticinin cinsiyetinin ve katılımcıların psikolojik sağlamlıklarının düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırma kapsamında istismarcı yönetici davranışları içeren senaryolar oluşturulmuş ve katılımcılara sunulmuştur. Senaryoların ardından katılımcılara, senaryoda yer alan istismarcı yönetici davranışına yönelik tutumlarını ölçmeye ilişkin soruları yanıtlamıştır. Bunun yanında oluşturulan sorular ile, senaryoda yer alan astın istismarcı yöneticiyi şikayet etme ve işten ayrılma niyetinin algılanan uygunluğu değerlendirilmiştir.
Araştırma kapsamında geliştirilen istismarcı yönetici davranışı içeren çeşitli senaryoların yanında, önceden geliştirilmiş, Türkiye'de uyarlaması yapılmış ölçekler kullanılmıştır. Araştırmanın verileri çevrimiçi veri toplamaya imkan sağlayan anket aracı ile internet üzerinden toplanmıştır. Araştırmanın katılımcıları farklı sektörlerde aktif olarak görev yapmakta olan beyaz yakalı çalışanlardan oluşmaktadır. Katılımcılara kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. 
İlk olarak, istismarcı yönetici davranışına yönelik tutumlarının senaryodaki astın yöneticiyi şikayet etme ve işten ayrılma niyetinin algılanan uygunluğu üzerindeki etkisi incelenmiş fakat anlamlı bir etki elde edilememiştir. Ardından, güç mesafesinin ve istismarcı yönetici davranışına yönelik tutumlar üzerindeki etkisi incelenmiş olup negatif yönde yordayıcı bir etki elde edilmiştir. Bu sonuca göre, katılımcıların güç mesafesi azaldıkça istismarcı yönetici davranışına yönelik olumsuz tutumları artmaktadır. Güç mesafesi ve istismarcı yönetici davranışına yönelik tutumlar arasındaki yordayıcı ilişkide senaryodaki yönetici cinsiyetinin ve katılımcıların psikolojik sağlamlıklarının düzenleyici rolü incelenmiş fakat düzenleyici etki elde edilememiştir. 
Senaryoda yer alan istismarcı yönetici davranışının ardından astın senaryoda yer alan yönetiyi şikayet etme ve işten ayrılma niyetinin algılanan uygunluğunun katılımcıların cinsiyetine göre farklılaştığı görülmüştür. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, senaryoda yer alan astın istismarcı yöneticiyi şikayet etme ve işten ayrılma niyeti erkek katılımcılar tarafından daha uygun olarak algılanmaktadır. Son olarak ise, çalışma hayatı boyunca benzer istismarcı yönetici davranışlarına maruz kaldıklarına dair algısı olan ve olmayan katılımcıların istismarcı yönetici davranışına yönelik tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir ve gruplar arası anlamlı bir farklılık elde edilememiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the moderator role of supervisor's gender and participants' psychological resilience on the predictive relationship between power distance and abusive supervision attribution. As part of the research, the scenarios that contain abusive supervisor behaviors were created and offered to participants. Following the scenarios, the participants were asked the questions that measure attitudes towards abusive supervisor behavior in the scenario. Besides, with created questions, the perceived suitability of the subordinate's intention of complaining the abusive supervisor and turnover was evaluated.
In this research, besides the scenarios containing an abusive supervisor's behavior that was developed for the purpose of the study, previously developed and adapted scales in Turkey was used. The data was collected on the internet with an online survey that enables online data collection. The participants of this study are white-collar employees who work actively in different sectors. The participants were reached with the snowball sampling method. 
Firstly, the effect of attitudes towards abusive supervisor behavior on perceived suitability of subordinate who has a part in the scenario intention of complaining and turnover was examined but no significant effect was obtained. Afterwards, the effect of power distance on attitudes towards abusive supervisor behavior was examined and the negative predictive effect was obtained. Depending on this result, when the power distance level of employees decreases, the negative attribution towards abusive supervision's behavior increases. In the predictive relationship between power distance and attitudes towards abusive supervisor behavior, the moderator role of supervisor's gender and participants' psychological resilience was examined but was not found to have any moderator effect.
There was a difference between male and female participants' responses to whether the subordinate should complain or turnover after being exposed to such an abusive supervisor behavior depicted in scenarios. As a result of the analyses, it was found that male participants perceived more approval intention to complain to abusive supervisor at scenario and turnover. Finally, the relationship between being exposed to similar abusive behavior in the work life of participants and their attitudes towards abusive supervision depicted in the scenarios was examined but no significant difference was observed.