Standardize kişilik değerlendirmesi kısaltılmış ölçeği ve ıowa kişilik bozukluk taraması'nın Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Validity and reliability of a Turkish version of the standardised assessment of personality-abbreviated scale and the iowa personality disorder screen
Yazar: CENGİZ ARCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEREF CAN GÜREL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kişilik = Personality ; Kişilik anketleri = Personality inventory ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Kişilik değerlendirme = Personality assessment ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kişilik bozuklukları (KB), sık görülen, sosyal veya mesleki işlevselliği önemli ölçüde bozan, kişilerarası ilişkileri olumsuz etkileyen ve de pek çok ruhsal hastalıkla eş tanılı olarak karşımıza çıkan ruhsal bozukluklardır. Yüksek yaygınlığına rağmen kişilik bozukluklarında değerlendirme ve teşhis zordur. Bu nedenle klinik uygulamalarda kolaylık sağlaması adına kısa ve basit tarama ölçeklerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada kişilik bozuklarının değerlendirilmesi için geliştirilen Standardize Kişilik Değerlendirmesi Kısaltılmış Ölçeği (SKDKÖ) ve Iowa Kişilik Bozukluk Taraması'nın (IKBT) Türkçeye çevrilmesi ve bu uyarlamaların geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapılması planlanmıştır. Yaklaşık 4 aylık bir çalışma süresinde ölçeklerin Türkçe uyarlamaları toplam 82 hastaya uygulanmıştır. Psikiyatri polikliniğine başvuran ve çalışmaya katılan tüm hastaların sosyodemografik özellikleri değerlendirilmiştir. Ölçeklerden SKDKÖ ve IKBT yüz yüze, Coolidge Eksen II Envanteri Plus Türkçe Kısa Formu (CATI+TR-KF) ise öz bildirim şeklinde uygulanmıştır. CATI+TR-KF, KB tanısı için kullanılan DSM-V temelli kategorik bir ölçektir. Çalışmaya katılan 82 hastadan 77'si ölçekleri uygun şekilde doldurmuştur. Bu 77 hastadan 33'üne CATI+TR-KF'ye göre en az bir kişilik bozukluğu tanısı konmuştur. Bu tez çalışmasında SKDKÖ, ve IKBT ölçeklerinin Türkçe uyarlamalarının iç tutarlılık güvenirlikleri değerlendirildiğinde (SKDKÖ için α = 0,50 ve IKBT için α = 0,68) SKDKÖ için düşük, IKBT için ise orta güvenirlikte olduğu, ortalama 3 hafta ara ile 32 katılımcıya ölçekler yeniden uygulanarak ölçek maddelerinin tekrar test güvenirlikleri değerlendirildiğinde Pearson Korelasyon katsayılarının (SKDKÖ için r(30) = 0,78, p < 0,001  ve IKBT için r(30) = 0,84, p < 0,001) her iki ölçek için de yüksek güvenirlikte olduğu gösterilmiştir. SKDKÖ toplam puanının ³5 ve IKBT toplam puanının ³5 olmasının herhangi kişilik bozukluğu ön tanısında kullanılabileceği gösterilmiştir. Sonuç olarak hem SKDKÖ hem de IKBT'nin Türkçe uyarlamalarının geçerli ve güvenilir ölçekler olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Personality disorders are common disorders which significantly impair social and occupational functioning, and negatively impact interpersonal relationships. They may be comorbid with a variety of other psychiatric disorders. Despite high prevalence, their assessment and diagnosis is a challenging and time consuming process. Therefore, brief and simple screening tools are required to facilitate the clinical approach. The aims of this study are to translate the Standardised Assessment of Personality-Abbreviated Scale (SAPAS) and The Iowa Personality Disorder Screen (IPDS) to Turkish, conduct validity and reliability analyses of the respective Turkish versions. Turkish versions of the scales were applied to a total of 82 patients during a study period of approximately 4 months and the scales were filled in by 77 of the 82 included patients. Sociodemographic characteristics of all subjects who participated in the study were evaluated. The translated SAPAS and IPDS were administered face-to-face, and Coolidge Axis II Inventory Plus Turkish-Short Form (CATI+TR-SF) was administered as self-report. Thirty three of 77 patients were diagnosed with at least one personality disorder according to CATI+TR-SF. The internal consistency of the Turkish versions of SAPAS was evaluated to be poor SAPAS, whereas IPDS displayed a moderate reliability (α=0.50 and α=0.68, respectively). The retest reliability of the scale items was evaluated via re-applying the scales to 32 participants with an average interval of 3 weeks, and the Pearson correlation coefficients for both scales (r(30)=.78, p < .001 for SAPAS and r(30)=.84, p < .001 for IPDS) has been observed to be highly reliable. It has been shown that a total score of ³5 for SAPAS and a total score of ³5 for IPDS can be useful for screening for any personality disorder. As a result, it has been displayed that the Turkish versions of both SAPAS and IPDS are valid and reliable scales.