İdari davaya konu olabilen yürütülebilir idari işlemin dönüşümü
Transformation of the executable administrative act liable to be the subject of an administrative dispute
Yazar: SILA ÖZTÜRKLER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE AKSOYLU ÜRGER
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Klasik idari işlem teorisinde, hukuki sonuç doğurabilme özelliği icrailik şeklinde adlandırılmakta ve işlemin kimliğinin bir unsuru kabul edilmektedir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendi uyarınca bir işlemin iptal davasına konu edilebilmesi için yürütülebilir olması gerekmektedir. Yargı kararları ve öğretide ise yürütülebilirlik hukuki sonuç doğurabilme olarak tanımlandığından, icrailik karakteri ile örtüşmektedir. Teknolojinin gelişmesi ve devletin rolü ile görevlerinin geçirdiği dönüşümler, idare hukuku alanına idarenin faaliyetlerinin ve bu faaliyetleri gerçekleştirmek için kullandığı araçların değişmesi olarak yansımaktadır. Bu kapsamda klasik düzenleme anlayışından farklı olarak pragmatik, yönlendirici ve diyalogu teşvik eden bir anlayış benimsenmektedir. Hukuki sonuç doğurmamakla birlikte işlemlerin yapılış ile bildirim süreci ve işlemleri tesis eden idari birimlerin yetkileri sebebiyle önemli fiili etkileri olan işlemlerde göz ardı edilemeyecek bir artış olmuştur. İlgilerin durumunu klasik idari işlemler kadar etkileyen bu işlemlerin, Fransız hukukunda olduğu gibi Türk hukukunda da idari yargı denetimine tabi olması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, yargılama faaliyetinin verimli işleyişine yük getirmeden idare edilenlerin hak arama hürriyetlerinin korunmasında çok önemli bir gelişme olacak söz konusu değişimi gerçekleştirmek için "yürütülebilir işlem" kavramının ilgililer üzerinde önemli etkileri olan işlemleri kapsamına alacak şekilde geniş yorumlanması önerilmektedir.

Abstract:
According to the classical administrative act theory, the ability to produce legal results is called to be executory and is considered as an element identifying the act. Pursuant to subparagraph (d) of paragraph 3 of Article 14 of the Administrative Procedure Law, an act must be executable in order to be subject to an action for annulment. In judicial decisions and doctrine, since executability is defined as the ability to produce legal results, it coincides with the characteristic of executability. The development of technology and the transformations in the role and duties of the state are reflected in the field of administrative law as changes in the activities of the administration and the tools it uses to carry out these activities. In this context, unlike the classical understanding of regulation, a pragmatic, guiding and dialogue-encouraging approach is adopted. Although they do not produce legal results, there has been a considerable increase in the number of acts that have significant actual effects due to the process of execution and notification of the acts and the powers of the administrative authorities that issue the acts. These acts, which affect the situation of the concerned persons as much as the classical administrative acts, should be subject to administrative judicial review in Turkish law as in French law. Within the scope of this study, in order to realise this change, which will be a very important development in protecting the right to legal remedies of the administrated to seek their rights without burdening the efficient functioning of the judicial activity, it is suggested that the concept of "executable act" should be interpreted broadly in a way to cover the acts that have significant effects on the persons concerned.