Öğretmenlerin öz-yeterlikleri ile denetime yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' self-efficiency and their attitudes to supervision
Yazar: AYSUN YÜKSEL BAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL GÜNDÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin öz-yeterlikleri ile denetime yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu araştırma, nicel bir çalışmadır ve araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Samsun ilinin Vezirköprü, Havza ve Ladik ilçelerinde bulunan farklı okul türlerinde görev yapan 2316 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evrenden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 747 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgiler Formu", "Öğretmen Öz-yeterlik Ölçeği" ve "Denetime İlişkin Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde; aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz grup t- testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Scheffe testi, Pearson çarpım momentler korelasyon katsayısı ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada bütün sonuçlar çift yönlü olarak sınanmış, anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın tüm istatistik analizleri SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenlerin öz-yeterlikleri yüksek, denetime yönelik tutumları ise orta düzeydedir. Öğretmenlerin öz-yeterliklerinde öğrenim durumu ve medeni durum değişkenlerine göre anlamlı fark meydana gelmezken; cinsiyet, mesleki kıdem, branş türü ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farkın meydana geldiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin denetime yönelik tutumlarında medeni durum, branş türü ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı fark oluşmazken; cinsiyet, öğrenim durumu, mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farkın meydana geldiği belirlenmiştir. 
Öğretmenlerin "yenilikçi davranış" öz-yeterlikleri ilk sırada yer alırken "başa çıkma davranışı" öz-yeterlikleri ikinci sıra yer almaktadır. Öğretmenlerin denetime ilişkin tutumlarında ilk sırada "denetimin işgörene etkisi" yer alırken sırasıyla "denetimin örgüte etkisi" ve " denetimin ilişkilere etkisi" yer almaktadır. Öğretmenlerin öz-yeterlikleri ile denetime yönelik tutumları arasındaki ilişkinin pozitif yönde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öz-yeterlikleri, öğretmenlerin denetime yönelik tutumları üzerindeki yordayıcı etkisi anlamlı olup, toplam denetime ilişkin tutum ölçeğinin varyansının %7,9'unu karşılamaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the relationship between teachers' self-efficacy and their attitudes towards supervision. This research is a quantitative study and the relational survey model was used in the research. The universe of the research consists of 2316 teachers working in different school types in Vezirköprü, Havza and Ladik districts of Samsun province in the 2021-2022 academic year. The sample of the study consists of 747 teachers determined by simple random sampling method from the universe. "Personal Information Form", "Teacher Self-Efficacy Scale" and "Attitude Scale Towards Supervision" were used as data collection tools in the research. Arithmetic mean, standard deviation, unrelated group ttest, ANOVA, Scheffe, Pearson product moment correlation coefficient, multiple regression analysis techniques are used in the analysis of data. All the results of the research are tested bidirectional and significance level is accepted as 0,05. Statistics analyzes are done with SPSS software. 
According to the results of the research, teachers' self-efficacy is high and teachers' attitudes towards supervision are moderate. While there was no significant difference in teachers' self-efficacy according to the variables of educational status and marital status; It was determined that there was a significant difference according to gender, professional seniority, branch type and school type variables. While there was no significant difference in teachers' attitudes towards supervision according to marital status, branch type and school type variables; It was determined that there was a significant difference according to the variables of gender, education level, and professional seniority.
While teachers' "innovative behavior" self-efficacy is in the first place, their "coping behavior" self-efficacy is in the second place. In the teachers' attitudes towards supervision, "the effect of supervision on the employee" is in the first place, while "the effect of supervision on the organization" and "the effect of supervision on relations" take place respectively. It was determined that the relationship between teachers' self-efficacy and their attitudes towards supervision was positively significant. The predictive effect of teachers' self-efficacy on teachers' attitudes towards supervision is significant and covers 7.9% of the variance of the attitude scale towards total supervision.