Kanser hastalarında hastalık algısı ile üstbiliş, erken dönem uyumsuz şemalar ve olumsuz otomatik düşünceler arasındaki ilişkiler
The relationships between i̇llness perception and metacognition, early maladaptive schemas, negative automatic thoughts among cancer patients
Yazar: GAMZE DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL DURAK BATIGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmada, kanser hastalarında hastalık algısı ile üstbiliş, erken dönem 
uyumsuz şemalar ve olumsuz otomatik düşünceler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. 
Örneklemini 18 yaş üstü meme kanseri kadın hastaların oluşturduğu bu çalışmada 
hastaların hastalık algısını belirlemek amacıyla Hastalık Algısı Ölçeği, üstbilişsel 
faaliyetlerini değerlendirmek amacıyla Üstbiliş – 30 Ölçeği, erken dönem uyumsuz 
şemalarını değerlendirmek amacıyla Young Şema Ölçeği – Kısa Form 3 ve olumsuz 
otomatik düşüncelerini değerlendirmek amacıyla Olumsuz Otomatik Düşünceler 
Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma soruları çerçevesinde elde edilen tüm bulgular tüm 
temel değişkenlerin (Hastalık algısı, hastalık nedenleri, üstbiliş, erken dönem 
uyumsuz şemalar ve olumsuz otomatik düşünceler) birbirleriyle ilişkili olduğunu 
ortaya koymaktadır. Tüm değişkenlerin birbirleriyle olan ilişkilerini belirlemek 
amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına bağımlı değişkenlerle 
bağımsız değişkenler arasında dikkat çekici ilişkiler ortaya konulmuştur. Ancak 
demografik değişkenlerle ilişkiler beklenen düzeyde çıkmamıştır. Bunun nedeninin 
katılımcı sayısının az olması ve katılımcıların homojen dağılım gösterememesi 
olduğu düşünülmektedir. Bağımlı değişkenler olan hastalık algısı ve nedenlerini 
yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla ise söz konusu değişkenlerin her bir 
faktörü için ayrı ayrı regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon sonuçlarına göre 
bağımsız değişkenlerin alt boyutlarının bağımlı değişkenlerin alt boyutları tarafından 
yordandığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the relationships between illness perception and metacognition, 
early maladaptive schemas and negative automatic thoughts, among cancer patients, 
have been examined. In this study whose sample is composed of female breast 
cancer patients at the age of 18 and over, in order to identify illness perception of 
patients, Illness Perception Questionnaire; to evaluate metacognitive activities, 
Metacognition - 30 Questionnaire; to evaluate early maladaptive schemas, Young 
Schema Questionnaire - Short Form 3 and to evaluate negative automatic thoughts, 
Negative Automatic Thoughts Questionnaire have been used. All the findings 
obtained within the scope of the research questions reveal that all variables are 
correlated with each other. As a means to determine the relations of all variables with 
each other, correlation analysis has practiced. Striking relations between dependent 
variables and independent variables analyzed have been revealed. However, relations 
including demographic variables have not been occurred at the expected level. The 
reasons of this situation have been considered as limited number of participants and 
participants' not beeing able to form a homogeneous range. In order to identify the 
variables which predict dependent variables of illness perception and its reasons, 
regression analysis has been made for each factor of the relevant variables one by 
one. According to regression results, it has been revealed that sub-dimensions of 
independent variables have been predicted by sub-dimensions of dependent 
variables.