Hatay ili Dörtyol ilçesinde yaşayan yetişkin bireylerin sağlıklı yeme indeksi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between healthy eating index and quality of life of adults living in Hatay province Dörtyol district
Yazar: KÜBRA ANDIRIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÜNLÜ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diyet = Diet ; Gıda kalitesi = Food quality ; Hatay-Dörtyol = Hatay-Dörtyol ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesi sonucu diyet kalitelerinin arttırılması ile daha sağlıklı olmaları ve daha hareketli bir yaşam tarzı ile yaşam kalitelerinin arttırılması sağlanabilir. Bu çalışmanın amacı; Hatay ili Dörtyol ilçesinde yaşayan yetişkin bireylerin beslenme durumlarını Sağlıklı Yeme İndeksi 2015 (SYİ-2015) ile değerlendirmek ve Kısa Form Yaşam Kalite Ölçeği (SF-36) kullanarak yaşam kalitesi ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Antropometrik ölçümler, SF-36 ölçeği, SYİ-2015, IPAQ, besin tüketim sıklığı ve 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır ve değerlendirilmiştir. Araştırma Hatay İli Dörtyol İlçesi'nde, Ekim 2020- Haziran 2021 tarihleri arasında 19-65 yaş arası 200 yetişkin birey üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların 92'si (%46,0) erkek, 108'i (%54,0) kadındır ve ortalama yaşları 35,3±12,61 yıldır. Diyet kalitesi gruplandırmasına göre kötü diyet kalitesi (≤ 50 puan) grubunda toplam %54,0 katılımcı, iyileştirilmesi gereken diyet kalitesi (51-80 puan) grubunda toplam %46,0 katılımcı bulunmaktadır. İyi kalite diyete sahip katılımcı bulunmamaktadır. Cinsiyetler arasında diyet kalitesi sınıflamasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Erkekler kadınlardan daha düşük diyet kalitesine sahiptir. SYİ toplam puan erkek bireylerde 48,1±13,10, kadın bireylerde 50,1±13,36 puandır. Bireylerin sadece %15,5'inin fiziksel olarak aktif düzeyde olduğu belirlenmiş ve cinsiyete göre fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı olarak farklılık bulunmuştur (p<0.05). Erkek bireyler, kadın bireylerden daha aktiftir. Yaşam Kalite Ölçeği (SF-36) verilerine göre; fiziksel fonksiyon, vücut ağrısı, mental göstergeler değerleri bakımından cinsiyetler arası fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Araştırmaya katılan bireylerin günlük enerji ve besin öğeleri alım miktarlarını incelediğimizde; erkek bireyler için posa, kadın bireylerde ise; enerji ve posa yeterli düzeyde alınmamıştır. İyileştirilmesi gereken diyet kalitesi grubunda yer alan bireylerin makro ve mikro besin öğeleri alımları anlamlı olarak daha iyi düzeydedir (p<0.05). SYİ-2015 puanı ile IPAQ değeri arasında ve SYİ-2015 puanı ile eğitim düzeyi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). SYİ-2015 skoru ile yaş ilişkisi pozitif yönlü ve anlamlı düzeyde görülmektedir (p<0.05).

Abstract:
As a result of adequate and balanced nutrition, individuals can be healthier by increasing their diet quality and increasing their quality of life with a more active lifestyle. The aim of this study; to evaluate the nutritional status of adult individuals living in Dörtyol district of Hatay province with the Healthy Eating Index 2015 (HEI-2015) and to evaluate the relationship between quality of life and quality of life using the Short Form Quality of Life (SF-36). Anthropometric measurements, SF-36 scale, HEI-2015, IPAQ, food consumption frequency and 24-hour food consumption record were taken and evaluated. Research was carried out on 200 adult individuals aged 19-65 between, October 2020-June 2021 in Hatay Province Dörtyol District. 92 (46,0%) of our participants are male, 108 (54,0%) are female, mean (±S) age of the individuals was 35,3±12,61. Diet quality grouping, there were 108 (%54,0) participants in the bad diet quality (≤ 50 points) group, while 92 (%46,0) have a diet quality which should be improved. There are no participants with a good quality diet. There was a significant difference in diet quality classification between the genders (p<0.05). Men have lower diet quality than women. Total average point of Healty Eating Index-2015 is male individuals; 48,1±13,10 and female individuals; 50,1±13,36 points. It was determined that only 15.5% of the individuals were physically active and significant difference was found between physical activity levels according to gender (p<0.05). Men are more active than women. There is a significant difference between the physical function, pain and mental components of individuals by gender (p<0.05). When we examine the daily energy and nutrient intakes of the individuals participating in the research; for male individuals fiber is not taken at sufficient level, for female energy and fiber are not taken at sufficient levels. Macro and micro nutrient intakes of individuals in the diet quality group that needs to be improved are at a significantly better level (p<0.05). A significant negative correlation was found between HEI-2015 score and IPAQ value and between HEI-2015 score and education level (p<0.05). There is a positive and significant relationship between HEI-2015 score and age (p<0.05).