İş yerlerinde meydana gelen iş kazalarının çalışanın moral durumuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of work accidents occurring atworkplaces on employee morale
Yazar: MOHANNAD AWADALLAH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REŞİT ERÇETİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kazalar = Accidents ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kazalar = Accidents ; Moral = Morale ; Çalışanlar = Workers ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Dünyanın endüstri alanında karşılaştığı sorunlar çoktur. Bu sorunlardan biri de
iş kazalarıdır ve onları farklı açılardan inceleyen mühendislerin her zaman dikkatini
çekmiştir. Bu çalışmalar, endüstriyel kuruluşlarda bu tür kazaların meydana
gelmesine neden olan en belirgin nedenlerin ortaya çıkarılmasına katkıda
bulunmuştur.
Bu kazalar ne kadar çok meydana gelirse, verdiği maddi ve manevi zarar da o
kadar çok olur. Bu kayıplar, doğal olarak, istenen endüstriyel gelişmenin önüne bir
engel koyarak bu kuruluşların yüksek maliyetlere maruz kalmalarına neden olur. Bu
kazalara son vermek için birçok ülke çeşitli politikalar uygulamış ve olası tüm
koruma yollarını temin ederek bu tür kazaların meydana gelme olasılığını
sınırlandırmıştır, ancak gelişmekte olan diğer ülkeler, bu milletler arasındaki
teknolojik eşitsizlik nedeniyle gelişmiş ülkelerdeki endüstriyel kuruluşlarda alınan
güvenlik önlemleri ile karşılaştırıldığında yeterince gelişmemiş ihtiyati yöntemlere
sahip oldukları için güvenlik konusunda hala ihmalkardırlar.
Çoğu endüstriyel kuruluşun başına bela olan bu iş kazaları, günlük
devamsızlık, geciktirme, rahatsızlık ve çalışanı işten ayrılmaya zorlayacak veya
çalışanın kalıcı fiziksel sakatlığına neden olacak iş hataları yapma konusundaki
sürekli paniğin yaygınlığı şöyle dursun, çalışanların keyfini kaçırdığı için, onların
moralini etkilemektedir.
Yukarıda belirtilen gerçekler bu çalışmanın (iş kazaları ve moral ile ilişkisi)
son derece önemli olduğunu ortaya koymaktadır, bunun sebebi bu çalışmanın
bireylerin hayatlarının ve kurumların önemli bir bölümünü ele almasıdır, zira iş
kazaları veya meslek hastalıklarının meydana gelmesi büyük bir boşluk oluşturmakta
ve kurumun üretim sürecini sekteye uğratmaktadır.

iii

Aslında, bu araştırma iki kısımdan oluşmaktadır: teori ve uygulama. İlk kısım
birbiriyle bağlantılı dört bölümden oluşurken, giriş bölümü şunları içerir: Çalışmanın
sorunsalı, varsayımları, amaçları, çalışmanın önemi, araştırma kavramlarının
işlemsel tanımı ve son olarak bu konuyu ele alan önceki çalışmalar. İkinci bölümde
şu unsurlar yer alır: iş kazası kavramı, kaza psikolojisini incelemenin önemi,
kazaların sınıflandırılması, kazalara neden olan sebepler, kazalar ile ilgili kavramlar,
kazaları açıklayan bazı teoriler ve kazaların yayınlanan sonuçları. Üçüncü bölüm ise
endüstriyel güvenlik kavramları, endüstriyel güvenliğin tarihsel gelişimi ve
endüstriyel güvenlik görevleri ve ayrıca endüstriyel güvenliğin ve kaza önleme
programlarının genel dayanaklarının vurgulanmasına ayrılmıştır.
Son ama bir o kadar da önemli olarak, morali kavram özellikleri, onu etkileyen
faktörler, moral yükseltme koşulları, moral ölçümü, moralin üretime etkisi ve
gözetim ile ilişkisi açısından ele aldım.
Uygulama boyutu ile ilgili olarak araştırma iki kısma ayrılmaktadır: Beşinci
bölüm kurum, çalışmada kullanılan yaklaşım, çalışma popülasyonunun belirlenmesi,
pilot çalışma, kullanılan ölçüm araçları ve istatistiksel işleme yöntemlerine genel bir
bakış sunar. İkinci bölüm şunları içerir: sonuçların sunulması, veri analizi,
araştırmanın nihai sonuçları, tavsiyeler, öneriler ve çalışmanın özeti.
Son olarak, kaynakların bir listesini ve veri toplama aracı olarak araştırma
anketi şeklinde gösterilen ekleri ve kuruluşun örgüt şemasını ekledim.
Anahtar Kelimeler: İş kazaları, sorunsal, Endüstriyel güvenlik, işyeri, Moral,
kazalar, çevre, Meslek hastalığı, Arıza, Sabotaj ve yıkım.

Abstract:
The problems that encounter the world in the field of industry is numerous.
However, among these problems is Work accidents which have always caught the
attention of engineers who studied them from different aspects. These studies
contributed to unearth the most prominent reasons that lead up to the occurrence of
such accidents inside industrial organizations.
The more these accidents take place, the more they wreak havoc on human
souls and on Materials as well. These losses, naturally, put a stumbling block in the
way of the desired industrial development resulting in expensive costs incurred by
these organizations. To put an end to these accidents, a lot of countries applied
several policies and limited the possibility of such accidents by Providing all possible
means of protection, but other developing countries are still careless in regard of
security since they have underdeveloped precautionary means compared with the
security precautions in the industrial institutions in the developed countries due to the
technological disparity among these nations.
These work accidents, most industrial institutions plagued by, have had an
impact on workers' morale as they leave them spiritless not to mention daily
absenteeism, procrastination, inconvenience and the prevalence of sustainable panic
of committing work mistakes that would force the worker to leave work or cause him
permanent physical disability.
The above mentioned truths clarify the paramount importance of this study (
Work accidents and their relation with morale ) because it deals with an important
part of individuals' lives and institutions alike since the occurrence of work accidents
or occupational diseases leave a huge hole and impede the institution' production
process . In fact, this research contains two parts: theoretical and practical. The first
includes four interconnected chapters while the introductory chapter contains the
following:

v

The study's problematic, assumptions, objectives, the importance of the study,
the operational definition of the research's concepts and, finally, the previous studies
that dealt with such a subject. The second chapter includes the following elements:
the concept of work accidents, the importance of studying the accidents' psychology,
their classification, the reasons that cause them, their associated concepts, some
heories that explain them and their issued outcomes. The third chapter, however, has
been dedicated to underline the concepts of industrial safety, the historical evolution
of industrial safety in addition to its tasks as well as the general grounds of industrial
safety and accident prevention programs.
Last but not least, I dealt with morale in terms of its concept ،features, factors
that affect it, conditions of getting high morale, morale measurement , the impact of
morale on production and its relation with supervision .
Regarding the practical aspect , it is divided into two chapters : the fifth chapter
which provides an overview of the institution, the approach used in the
studydetermination of the study population, the pilot study, the measurement tools
used, methods of statistical treatment . The second chapter includes: exhibition of
outcomes, data analysis, the research's final outcomes, recommendations,
suggestions and the study's summary.
In conclusion, I enclosed a list of the references followed by the annexes
represented in a form of the research's questionnaire as a tool to collect data and the
organizational chart of the organization.
Keywords: Work accidents, problematic, Industrial safety, workplace, Morale,
accidents,environment, Occupational disease, Malfunction, Sabotage and
destruction.