Serebral venöz sinüs trombozu ile ilişkili epileptik nöbet geçiren ve geçirmeyen hastaların prognoz ve prognoz etkenlerinin karşılaştırılması
Comparison of prognosis and prognosis effects of without epileptic seizures between cerebral venous sinus thrombosis patients related epileptic seizures
Yazar: HAMİT GENÇ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ HAKAN KALEAĞASI
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Serebral venöz sinüs trombozu (SVST); serebral dural ve/veya venöz sinüslerin trombozu sonrası çok çeşitli klinik bulgularla prezente olabilen ve erken nöbetlerin daha fazla oranda görülmesi ile arteriyel inmelerden farklılık gösteren nadir bir klinik durumdur. Bu çalışma, SVST ile ilişkili epileptik nöbet geçiren ve geçirmeyen hastaların prognoz ve prognoz faktörlerini yeterince araştıran bir çalışma olmadığı için yapılmıştır.
Son 10 yılda hastaneye başvuran SVST'li hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalar epileptik nöbet geçirenler ve geçirmeyenler olmak üzere iki gruba ayrıldı ve her grup 1 yıl boyunca 1, 3, 6 ve 12. aylarda mRS ile değerlendirildi. 
Ocak 2007 ile Aralık 2017 arasında, SVST'si olan 71 yetişkin hasta kaydedildi. Hastaların 45'i kadın (% 63,4), 26'sı erkekti (% 36,6). Hastalarda en sık ve ilk şikayet baş ağrısıydı. 23 hastada (% 32.4) epileptik nöbet gözlendi. Bu hastaların 17'si (% 65,4) kadındı. Parankimal enfarktüslü hastalarda parankimal tutulumu olmayanlara göre epilepsi insidansı 4,7 kat daha yüksekti (p = 0,017). Hemorajik enfarktüslü hastalarda parankimal tutulum 11 kat daha yüksekti (p = 0.002). Epilepsi insidansı temporal ve parietal lob tutulumu olan hastalarda olmayanlara göre 15.4 kat daha yüksekti (p = 0.001). SVST'ye sekonder epileptik nöbet geçiren ve geçirmeyen hastaların prognozu karşılaştırıldığında, taburcu olduktan sonraki ilk ayda prognozda anlamlı bir fark bulundu (p = 0.025). Buna göre, hafif özürlülük grubunun (mRS 0-1) epileptik nöbet geçirmeyen hasta grubunda daha yüksek oranda olduğu istatistiksel olarak anlamlıydı (p = 0.025). Nöbeti olan hastalarda ağır özürlülük grubunun (mRS≥3) daha fazla görülmesi istatistiksel olarak anlamlıydı (p = 0.022). Diğer aylardaki izlemlerde prognoz açısından farklılık yoktu. Nöbet geçirmeyen hastalarda; motor defisitler, derin venöz sinüs tutulumu, temporal lob tutulumu, etiyolojide lokal enfeksiyon, vaskülitik etyoloji (Behçet hastalığı), önceki venöz olay kötü prognostik faktörler iken; nöbet geçiren hastalarda; motor defisitler, superior sagittal sinüs tutulumu, frontal lob tutulumu, ≥65 yaş ve birinci gün içerisinde nöbeti kontrol edememe durumu kötü prognostik faktörlerdi.
Epileptik nöbetler, SVST hastalarında taburcu olduktan sonraki ilk aydan itibaren prognozu etkilemez. Prognozu tahmin etmek için hastaların değerlendirilmesinde; önceki venöz olay öyküsü, süperior sagittal sinüs ve/veya parankimal tutulum, motor defisitler, etyolojide lokal enfeksiyon olması ve/veya vaskülitik etyoloji, yaş ve takipte ilk günde nöbetin kontrol altına alınıp alınamaması sorgulanmalıdır. Rekanalizasyon ve iyi uygulanan rehabilitasyon programları, hastaların uzun vadedeki daha iyi işlevselliğini açıklayabilir.

Abstract:
Cerebral venous sinus thrombosis(CVST); is a rare clinical condition, which may present with a wide range of clinical findings after cerebral dural sinus and/or venous thrombosis and with a greater proportion of early seizures that differs from arterial strokes. This study was performed because there is no study adequately investigating the prognosis and the prognosis factors of the patients with and without epileptic seizures associated with the CVST. 
Patients with cerebral vein and dural sinus thrombosis admitted to the hospital in the last 10 years were evaluated retrospectively. Patients were divided into two groups as those with and without epileptic seizures and each group was evaluated with mRS at 1st, 3rd, 6th and 12th months during follow-up 1 year. 
From Jan 2007 to Dec 2017, 71 adult patients with CVT were registered. 45 of the patients were female (63.4%) and 26 were male (36.6%). In the patients, the most and first complaint was a headache. Epileptic seizures were observed in 23 (32.4%) patients. 17 (65.4%) of these patients were female patients. The incidence of epilepsy was 4,7 times higher in patients with parenchymal infarction than those without parenchymal involvement (p = 0,017). In patients with hemorrhagic infarct, parenchymal involvement as was 11 times higher (p = 0.002). The incidence of epilepsy was 15.4 times higher in patients with temporal and parietal lobe involvement compared to those without (p = 0.001). When the prognosis of patients with and without epileptic seizure secondary to CVST was compared, a significant difference was found in the prognosis in the first month after discharge (p = 0.025). According to this, it was statistically significant (p = 0.025) that the mild disability group (mRS 0-1) had a higher proportion of patients without epileptic seizures. The higher incidence of severe disability group(mRS≥3) in patients with seizures was statistically significant (p = 0.022). There was no difference in prognosis in the follow-up other months. In patients without seizures; motor deficits, deep venous sinus involvement, temporal lobe involvement, local infection in the etiology, vasculitic etiology (Behçet's disease),  the previous venous event while is poor prognostic factors; in patients with seizures; motor deficits, superior sagittal sinus involvement, frontal lobe involvement, ≥65 years of age and inability to control the seizure within the first day are poor prognostic factors.
Epileptic seizures do not affect the prognosis since the first month after discharge in patients with CVT. In the evaluation of the patients to predict the prognosis; previous venous event history, superior sagittal sinus and/or parenchymal involvement, motor deficits, etiology of local infection and/or vasculitis, age and follow-up of the seizure of the first day whether the control should be questioned. Recanalization and well-implemented rehabilitation programs may explain the better functioning of patients in the long term.