Prematüre bebeklerde duyusal stratejilere, aktivite tabanlı motor eğitime ve çevresel zenginleştirmeye dayalı aile işbirlikçi erken müdahale yaklaşımının etkinliğinin incelenmesi: SAFE ulusal erken müdahale yaklaşımı
Investigation of the effectiveness of family collaborative early intervention approach based on sensory strategies, activity based motor training and environmental enrichment in premature infants: SAFE national early interventıon approach
Yazar: UMUT APAYDIN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ELBASAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Aile = Family ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Erken müdahale eğitim programı = Early intervention educational program ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Çevre = Environment ; İşbirliği = Cooperation

Özet:
Bu çalışmada, duyusal stratejilere, aktivite tabanlı motor eğitime ve çevresel zenginleştirmeye dayalı aile işbirlikçi erken müdahale yaklaşımı olan SAFE tedavi yaklaşımın geliştirilmesi ve bu yaklaşımın prematüre bebeklerde, duyusal, motor, bilişsel ve dil gelişimi üzerine olan etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya düzeltilmiş yaşları 9-10 ay arasında değişen 24 prematüre bebek dâhil edildi. Bebekler randomize olarak 2 gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki bebekler, Nörogelişimsel Tedavi (NGT) prensiplerine göre aile eğitim programına dâhil edildi. Tedavi grubundaki bebekler, SAFE tedavi yaklaşımı prensiplerine göre aile eğitim programına dâhil edildi. Her iki gruptaki bebekler tedavi öncesi ve 10 haftalık tedavi sonrasında, Bayley Bebek ve Küçük Çocuklar için Gelişim Ölçeği III (Bayley III), Hammersmith İnfant Nörolojik Değerlendirmesi (HİND), Bebeklerde Duyu Fonksiyonları Testi (BDFT), Kanada Mesleki Performans Ölçeği (KMPÖ), Ev Ortamının Motor Gelişimi Desteklemenin Değerlendirilmesi-Bebek Ölçeği (EMGD-BÖ) ile değerlendirildi. Ebeveynlerin mental sağlığı ise Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği Kısa Formu (DASÖ-KF) ile değerlendirildi. Tüm değerlendirme araçları tedavi gruplarına kör değerlendirmeciler tarafından uygulandı. Tedavi öncesi kontrol grubunun Bayley III bilişsel total puan ve dil total puan skorları anlamlı derecede daha yüksekti (p<0.05). Tedavi öncesi gruplar arasında HİND, BDFT, KMPÖ, EMGD-BÖ, DASÖ-KF skorları arasında fark yoktu (p>0.05). Tedavi sonrası gruplar arasında Bayley III bilişsel ve dil gelişim puanları, BDFT sonuçları, EMGD-BÖ puanı bakımından SAFE tedavi grubu lehine anlamlı fark gözlendi (p<0.05).  SAFE tedavi yaklaşımının düzeltilmiş yaşları 9-10 ay arasında değişen prematüre bebeklerde bilişsel, dil ve duyusal gelişim puanlarını ve çevresel zenginleşmeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede arttırdığı görüldü. Bu çalışmanın sonucunda, prematüre bebeklerde, duyusal stratejilere aktivite tabanlı motor eğitime ve çevresel zenginleştirmeye dayalı aile işbirlikçi erken müdahale yaklaşımı olan SAFE'in etkin olarak kullanılabileceği kanısında varıldı.

Abstract:
In this study, it was aimed to develop the SAFE treatment approach, which is a family collaborative early intervention approach based on sensory strategies, activity-based motor training and environmental enrichment, and to examine the effects of this approach on sensory, motor, cognitive and language development in premature infants. Twenty-four premature infants with corrected ages of 9-10 months were included in the study. Infants were randomly divided into 2 groups. Infants in the control group were included in the family training program according to the principles of Neurodevelopmental Treatment (NDT). Infants in the treatment group were included in the family training program according to the principles of the SAFE treatment approach. Infants in both groups before the treatment and after 10 weeks of treatment were assessed by Bayley Scales of Infant and Toddler Development III (Bayley III), Hammersmith Infants Neurological Examination (HINE), Test of Sensory Functions in Infants (TSFI), Canadian Occupational Performance Measure (COPM), Affordances in the Home Environment for Motor Development-Infant Scale (AHEMD-IS). The mental health of the parents was evaluated using the Depression, Anxiety, Stress Scale Short Form (DASS-SF). All assessment were applied by blinded raters. Before the treatment, the Bayley III cognitive total score and language total score of the control group were significantly higher than SAFE treatment group (p <0.05). There was no difference between the groups before the treatment in terms of HINE, TSFI, COPM, AHEMD-IS, DASS-SF scores (p> 0.05). After the treatment, a significant difference was observed between the groups in favor of the SAFE treatment group in terms of Bayley III cognitive and language development scores, TSFI results, and AHEMD-IS score (p <0.05). It was observed that the SAFE treatment approach increased cognitive, language and sensory development scores and environmental enrichment significantly in preterm infants with corrected ages of 9-10 months compared to the control group. It was concluded that SAFE, which is a family collaborative early intervention approach based on sensory strategies, activity-based motor training and environmental enrichment, can be used effectively in premature infants.