Uluslararası ticarette filantropi ölçeğinin geliştirilmesi: Kurumsal itibarın kurumsal tanınırlığa etkisinde filantropinin aracılık rolü
The development of the philanthropy in international trade scale: The mediating role of philanthropy in the effect of corporate reputation on corporate recognition
Yazar: ŞEYMA BAŞBUĞ KAFKAS
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE ÖRS
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, uluslararası ticaret yapan işletmelerin filantropi faaliyetlerine yönelik algıyı ölçmeye yönelik ölçeğin geliştirilmesi ve geliştirilen ölçek ile kurumsal itibarın kurumsal tanınırlığa etkisinde filantropinin aracı rolünün incelenmesidir. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Keşfedici ve tanımlayıcı nitelik taşıyan birinci aşamada, filantropi ölçeği geliştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak derinlemesine mülakat tekniği ve anket kullanılmıştır. Ölçek geliştirmek için öncelikle kavramsal çerçeve tanımlanmıştır. Ardından başlangıç madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzu oluşturmak için 4 STK filantropi uzmanı/yöneticisi, 4 işletmenin filantropi uzmanı/yöneticisi ve 4 tüketici olmak üzere toplamda 12 kişi ile görüşmeler yapılmıştır. Literatür incelemesi ve yapılan görüşmeler sonucu 81 ifadeli aday madde havuzu oluşmuştur. Bir sonraki aşamada, aday madde havuzu alanında uzman iki akademisyen ve bir STK'da filantropi uzmanının görüşlerine sunulmuştur. Uzman görüşünün alınması ile 60 ifadeden oluşan aday madde havuzunun ilk saha uygulaması yapılmıştır. İlk saha uygulaması kolayda örnekleme yapılarak 18 yaş ve üstü 414 tüketici üzerinde gerçekleştirilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucu, filantropi ölçeği 16 madde ve 2 boyuttan oluşmuştur. Bu boyutlar 14 madde ile "toplumsal işlev"; 2 madde ile "kadının toplumsal yaşamda güçlendirilmesi" olarak isimlendirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, kurumsal itibarın kurumsal tanınırlığa etkisinde filantropinin aracı rolünü analiz etmek için tanımlayıcı nitelik taşıyan saha araştırması yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmış, 18 yaş ve üstü 486 tüketici araştırmaya katılmıştır. Verilerin analizi parametrik olmayan testler ile yapılmış;  aracı etki analizi ise Yapısal Eşitlik Modeli ile gerçekleştirilmiştir. Kurumsal itibarın kurumsal tanınırlığa etkisinde filantropi algısının kısmi aracı rolünün olduğu sonucuna varılmıştır. İşletmelerin kurumsal tanınırlıklarına katkıda bulunmak için doğrudan kurumsal itibarı artırmanın zorlaştığı durumlarda, filantropi algısına müdahale etmenin alternatif bir strateji olacağı söylenebilir.

Abstract:
The main purpose of this study is to develop a scale to measure the perception of philanthropic activities of international business enterprises and to examine the mediating role of philanthropy in the effect of corporate reputation on corporate recognition. The research was conducted in two stages. In the first stage, which was exploratory and descriptive, the philanthropy scale was developed. In-depth interview and questionnaire technique were used as data collection tools. To develop the scale, the conceptual framework was first defined. Then an initial item pool was created. A total of 12 people, including 4 NGO philanthropy experts/managers, 4 business philanthropy experts/managers and 4 consumers, were interviewed to create an item pool. As a result of the literature review and interviews, a candidate item pool with 81 statements was formed. In the next stage, the candidate item pool was presented to two academicians who are experts in the field and a philanthropy expert at an NGO. After receiving the expert opinion, the first field application of the candidate item pool consisting of 60 statements was conducted. The first field application was carried out on 414 consumers aged 18 and over by convenience sampling. As a result of exploratory factor analysis, the philanthropy scale consisted of 16 items and 2 dimensions. These dimensions were named as "social function" with 14 items and "empowerment of women in social life" with 2 items. In the second stage of the research, a descriptive field research was conducted to analyze the mediating role of philanthropy in the effect of corporate reputation on corporate recognition. A questionnaire technique was used as a data collection tool and 486 consumers aged 18 and over participated in the study. The data were analyzed with nonparametric tests, and the mediating effect analysis was conducted with Structural Equation Modeling. It was concluded that philanthropy perception has a partial mediating role in the effect of corporate reputation on corporate recognition. It can be said that intervening in the perception of philanthropy will be an alternative strategy when it becomes difficult to directly increase corporate reputation to contribute to corporate recognition.