Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların bireysel müşterilerini yatırım ve tasarruf ürünleri hakkında bilgilendirme düzeylerinin karşılaştırmalı analizi: Sivas ili örneği
Comparative analysis of individual customers their engaged in bank investment and savings products information about level: The case of Sivas
Yazar: ŞULE EKİM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL AYDIN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Bireysel emeklilik = Individual retirement ; Finansal araçlar = Financial instruments ; Finansal gelişme = Financial development ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Finansal sistem = Financial system ; Finansal ürünler = Financial products ; Yatırım araçları = Investment instruments

Özet:
Finansal gelişmişlik kavramı temelde ülkedeki tasarrufların etkin bir şekilde yatırımlara aktarılmasının yüksek seviyede gerçekleşmesi ile ilgilidir. Tasarrufların yatırımlara aktarılması ise finansal sistem aracılığı ile gerçekleşmektedir. Finansal sistem ülkeden ülkeye değişiklik gösteriyor olmakla birlikte banka temelli ve piyasa temelli olabilirken, aslında her ikisinden beklenen durum görevini etkin bir şekilde gerçekleştiriyor olmasıdır. Mevduat ve kredi gibi araçlar, menkul kıymetler ve türev ürünlere kıyasla daha yoğun kullanılmakta olduğundan ülkemiz finansal sistemi banka temellidir. Dolayısıyla ülkemizde tasarrufların toplanması ve yatırımlara aktarılması işlevi daha yoğun olarak bankalar tarafından gerçekleştirilmektedir..
Çalışmamızda ülkemiz açısından, hali hazırda düşük bir finansal okuryazarlık seviyesinde olan toplum bireylerinin, finansal sisteme dahil olacakları kurumlar olan bankalarda temas ettikleri banka personellerinin aracılık ettikleri finansal araçlardan olan tasarruf ve yatırım ürünleri hakkında yeterli bilgi sahibi olup olmadıklarını, banka personellerinin tasarruf ve yatırım ürünleri hakkında bilgi almak isteyen müşterilere daha sıklıkta hangi ürünlerden bahsettiklerini, aracılık ettikleri işlemler ile ilgili yetkinliklerinin belli bir standartta olduğunu ölçmemizi sağlayacak olan Sermaye Piyasası Faaliyetleri Lisanslarının olup olmadığını ve müşterilere mevduat ve yatırım ürünleri sunarken, müşteri hakkında bilgi sahibi olma kriterlerine hangi önemde baktıklarını ölçmeye çalıştık.
	Çalışmamız 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, finansal sistem, finansal araçlar, finansal gelişme hakkındaki literatür paylaşılmıştır. İkinci bölümde banka ve bankacılık kavramları hakkında bilgi verilmiş, Bireysel Emeklilik Lisansı, Sermaye Piyasası Faaliyetleri lisans türleri ve sınav konu başlıkları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmaya ilişkin metodoloji, araştırmanın yöntemi, verilerin toplanması ve değerlendirilmesi ilişkin bilgiler, araştırmaya yönelik bulguların incelenmesi ve istatistikî analizlerin yorumlanmasından oluşmaktadır. Araştırmaya ait verilerin analiz edilmesi sonucunda, döviz, altın ve vadeli mevduat ürünlerinin hem yüksek oranda katılımcı tarafından tanındığı hem de müşterilere en çok bu ürünler hakkında bilgi verildiği, SPF lisans sahipliği ve BES lisans sahipliğinin ürün bilgisi üzerinde pozitif etkisi olduğu ancak müşteriye ürün bilgisi sunumunda lisansı olan personellerin lisansı olmayan personellerle neredeyse aynı şekilde davrandığı, erkek katılımcıların ürün bilgisinin kadın katılımcılardan daha fazla olduğu ancak müşteriye ürün sunma konusunda erkeklerin kadınlar ile neredeyse aynı şekilde davrandığı, aylık gelir düzeyi ile ürün bilgisi arasında pozitif ilişki olduğu gelir seviyesi yüksek olan katılımcıların ürün bilgisinin de yükseldiği ve müşteriye ürün sunma konusunda geliri yüksek olan katılımcıların gelir seviyesi düşük katılımcılardan daha fazla çeşitlilikte üründen bahsettiği, kamu bankasında çalışan personellerin özel bankalarda çalışanlara kıyasla müşterilere daha çeşitli ürün sundukları ve daha fazla ürün çeşidi hakkında bilgi sahibi oldukları belirlenmiştir. Ayrıca çalışmamıza katılan çalışanların %65,3' ü ürün sunumunda müşteri ihtiyaçlarından ziyade hedef baskısı ile hareket ettiklerini belirtmişlerdir.
	Anahtar Kelimeler: Finansal sistem, finansal okuryazarlık, finansal gelişme, finansal derinleşme, SPF Lisansları, BES

Abstract:
The concept of financial development is mainly related to the high level of efficient transfer of savings in the country to investments. The transfer of savings to investments takes place through the financial system. Although the financial system varies from country to country, it may be bank-based and market-based, while the situation expected from both is effectively performing its task. Our country's financial system is bank-based, as tools such as deposits and loans are used more intensively than securities and derivatives. Therefore, the function of collecting savings and transferring them to investments is carried out more intensely by banks.
We tried to measure in this study, in our country, society members who are already at a low financial literacy level, whether they have sufficient information about the deposit and investment products, which are the financial instruments mediated by the bank staff that they contact in banks which are the institutions they will be included in the financial system, which products the bank staff talk about to customers who want to get information about deposit and investment products more often, whether there are any Capital Market Activities Licenses that will enable us to measure that their competencies are related to a certain standard and to offer customers deposit and investment products, the importance they consider to the criteria of having information about the customer. 
Our study consists of three parts. In the first part, the literature on financial system, financial instruments, financial development is shared. In the second part, the literature about the concept of banking is shared and the types of Private Pension License, Capital Market Activities license types and exam topics are examined. In the third part, the methodology related to the research, the method of the research, the information about the collection and evaluation of the data, the examination of the findings for the research and the interpretation of the statistical analysis. As a result of analyzing the data of the research, as the monthly income increases, it increases the product presentation to the customer, there is no significant correlation between SPF license ownership and the product presentation. It has been determined that the personnel who have knowledge about more products, personnel working in the public bank offer more variety of products to the customers compared to those working in private banks and they have knowledge about more products.
Keywords: Financial system, financial literacy, financial development, financial deepening, SPF Licenses, BES