Salmonid balıklarındaki karotenoid mevcudiyetinin incelenmesi
An investigation on existing of carotenoids at fish salmonid
Yazar: ŞEBNEM TOLASA
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN ÇAKLI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Anadolu alabalığı = Anatolia trout ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Karotenoidler = Carotenoids ; Som balığı = Salmon

Özet:
Bu çalışmada, 60 adet geleneksel kültüre edilmiş somon (KS-1,KS- 2.KS-3) (Salmo salar., Linnaeus, 1758), 10 adet doğa somonu (DS-1) (Salmo salar., Linnaeus, 1758), 20 adet ekolojik kültüre edilmiş somon (EKO-1) (Salmo salar., Linnaeus, 1758), 20 adet ekolojik kültüre edilmiş alabalık (Eko-Alabalık) (Salmo trutta., Pallas, 1811), 20 adet geleneksel kültüre edilmiş gökkuşağı alabalığı (KGA) (Oncorhynchus miykiss., Walbaum, 1792) ve 16 adet farklı işleme teknikleri uygulanmış ticari somon (Salmo salar., Linnaeus, 1758) örneklerinde toplam karotenoid miktar ve çeşidinin (astaksantin-kantaksantin) tespiti yapılmıştır. Kullanılan örneklerde toplam karotenoidin nicel tespiti için, spektrofotometrik yöntem, nitel tespiti için ise ince tabaka kromatografi (TLC) yöntemi uygulanmıştır. Yüksek Performans Sıvı Kromatografi yöntemi ise karotenoid miktar ve çeşit tespiti amaçlı bir defaya mahsus olmak üzere örnek metot olarak uygulanmıştır. Pigmentasyonda astaksantin, en önemli karotenoid olarak tespit edilmiştir. Geleneksel kültüre edilmiş somon örneklerinde toplam karotenoid miktarı 673-1014ug/100g, doğa somonunda 644-708 ug/lOOg, ekolojik kültüre edilmiş somonlarda 714-904ug/100g arasında, ekolojik kültüre edilmiş alabalıkta 56-57 ug/100g, kültüre edilmişVI gökkuşağı alabalığında 291-391ug/100g, ticari örneklerde ise, 473- 1004p.g/100g olarak tespit edilmiştir. Geleneksel kültüre edilmiş somonlarda doğa somonlarına ve ekolojik kültüre edilmiş somonlara göre daha fazla miktarda karotenoid miktarı tespit edilmiştir. En düşük karotenoid miktarı ise alabalıkta (Salmo trutta., Pallas, 1811), tespit edilmiştir. Geleneksel kültüre edilmiş somonlarda, karotenoid çeşitlerinden astaksantin ve kantaksantin tespit edilirken, doğa somonlarında yalnızca astaksantin, ekolojik kültüre edilmiş somonlarda yalnızca astaksantin, çok az sayıdaki örneğinde ise astaksantine ilave iz halde kantaksantin tespit edilmiştir. Alabalık örneklerinde de yalnızca astaksantin tespit edilmiştir.

Anahtarsözcükler: Karotenoid, astaksantin, kantaksantin, Salmo salar.Salmo trutta, Oncorhynchus mykiss, TLC, spektrofotometri

Abstract:
In this study total carotenoid amount (astaxanthin, cantaxanthin) of 60 number of traditionaly cultured salmon {Salmo salar., Linnaeus, 1758), 10 number of wild salmon {Salmo salar., Linnaeus, 1758), and 20 number of ecologically cultured salmon trout {Salmo trutta., Pallas, 1811), 20 number of traditionaly cultured rainbow trout {Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792), and 16 nummber of commerciol salmon {Salmo salar., Linnaeus, 1758) processed differentlyand their carotenoid kind were determined. For quantitive determination of samples, spektrofotometric method, qualitative determination (TLC) thin layer kromatography metod were used. And also (HPLC) Hight Performance Liquid Cromatography was used for deterniining carotenoid kind and amount just only one time as a sample method. Astaxanthin was determined as the most important carotenoid in the pigmentation.Total amount of carotenoid in traditionaly cultured salmon, wild salmon, ecologically cultured salmon, ecologically cultured salmon trout, cultured rainbow trout and commercial samples were 673-1014ug/100g 644- 708ug/100g, 714-904ug/100g, 56-57ug/100g, 291-391 ug/100g,473- 1004ug/100g lespectively. Lowest total carotenoid amount was determined in salmon trout. {Salmo trutta., Pallas, 1811). Total amount of carotenoid in traditional cultured salmon was more than the on in wild and ecologicially cultured salmon. Astaxanthin and cantaxanthin which are kinds of carotenoid were determined in traditional cultured salmons. In wild salmon, only astaxanthin was determined.And also, only astaxanthin was determined in most of the ecologic cultured salmon cantaxanthin was determined much more leso thanvm astaxanthin in the few saples of ecologic cultured salmon only astaxanthin was determined in the samples of salmon trout.


Key Word Index: carotenoids, astaxanthin, cantaxanthin, Salmo salar.Salmo trutta, Oncorhynchus mykiss, TLC, spektrofotometr