Ormanlarda bina ve tesis yapımında sorunlar ve çözüm yolları
The problems emerge from constructing building and infrastructure in forests and potential solutions
Yazar: NİMET VELİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR AYDIN COŞKUN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ormancılık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ormanlar, yerine getirdikleri fonksiyonlar ve sahip oldukları işlevler nedeniyle toplumların yaşama düzenini etkileyen, temiz hava, çevre sağlığı, görsel zenginlik, toprağı koruma, iklimi iyileştirme ve su rejimini düzenleme gibi hizmetleri aracısız olarak sunabilen, doğal kaynakların başında gelmektedir. Bu vazgeçilmez nitelikleri gereği, zaman içinde talep edilen yararlanma biçimleri değişim göstermekle birlikte, orman ve insan arasındaki ilişki daima var olmuş ve ormancılık faaliyetleri de bu noktada ortaya çıkmıştır. Ormancılığın amacı, mevcut ormanları korumak, geliştirmek ve sürekliliği sağlayarak optimal yararlanmayı temin etmektir. Bu amaca erişebilmek için kullanılan araçlardan birisi de hukuksal düzenlemelerdir Orman mevzuatını oluşturan düzenlemeler, Türk ormancılığının temel ilkeleri üzerine kuruludur ve bu ilkeler; devamlılık, devlet mülkiyeti ve Devlet Orman İşletmeciliği olarak belirlenmiştir.Ana ilke, devlet orman mülkiyeti ve işletmeciliğidir. Bu ilke, 1982 Anayasasının 169. maddesi ile de güvence altına alınmıştır. Buna göre ?Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir?. Bu yapı içerisinde, orman mevzuatının ilgili hükümlerinde; kişilere, ormanlar üzerinde özel ve istisnai yararlanma biçim ve hakları da tanınmıştır. Bu haklarda önceleri, orman ürünlerinden yararlanma yönü baskın olmuş; günümüze yaklaşıldıkça ise, orman arazisinden yararlanma ağırlık kazanmıştır. Kişilere tanınan bu haklar, kimi zaman mülkiyet kavramının dahi önüne geçmiş ve ormanlardan yararlanma hakları konusu, hukuki niteliğinden başlamak üzere tabi olduğu tüm süreç açısından tartışmaları da beraberinde getirmiştir.Bu çalışmada, 6831 sayılı Orman Kanunun 16.,17., 18. ve 115 maddelerinde düzenlenen ve kişilere ormanlarda bina ve tesis yapma hakkını veren hükümler ele alınmaktadır. Kısaca, inşaat hakkı olarak adlandırılabilecek bu yararlanma biçiminin tabi olduğu koşullar ve hukuki mahiyeti incelenmektedir.Çalışmanın amacı, orman alanlarında Anayasanın 169. maddesi ve 6831 sayılı Orman Kanunun 16.,17., 18., ve 115. maddelerine göre kurulan, orman içinde bina ve tesis yapılması ile sonuçlanan bu hakkın kullanılmasıyla ortaya çıkan sorunları tespit etmek, hakkın kullanılma sürecinde ortaya çıkan suistimalleri önlemek, saptanan sorunların giderilmesi için yasa değişikliğini de içeren çözüm önerileri üretmektir. Çalışmanın bütünü içerisinde, bu hakkın doğmasında temel koşul olan kamu yararı kavramı da ele alınmakta ve detaylı olarak açıklanmaktadır.

Abstract:
Forest resources accomplish several functions that affect public life. Of which the functions of cleaning air, providing healthy living environment, creating scenic beauty, protection topsoil from erosion, improving climate and regulating water flowage are among the most prominent services that they supply. Due to such irrevocable characteristics of forest resources and their impact in social life, a long lasting connection between those resources and cummunities existed despite an apparent changes of enjoyment. Then, the science and practicing of forestry emerged at this point. The purpose of forestry is to assure optimal yields and benefits via protecting existing forests, developing its size and quality and ensuring its sustainability. Legislative provisions is one of the tools that contributes more to reach such objectives. Legal provisions that make up forest legislation are set up on main pillars of Turkish forestry and those pillars are specified as sustainability, state ownership and state enterprise.It is essential to emphasize one more time that the main principle is state ownership and state enterprise. This principle is secured by the article 169 of the Constitution of 1982. To the article, the ownership of state forests cannot be transferred to others and state forests are administered and managed by the State according to legal provisions. Under such a structure some exeptional use rights and privileges for interest groups are recognized by law based upon relevant provisions in forest legislation. Initially those rights used to be more relevant to exploiting woody materials of forests resources, whereas it was nowadays shifted to exercise use rights in forestlands rather than woody materials. The rights conveyed to private entities have been more strongly implemented than that of an owner has. Thus, enjoying from forests has always been a subject matter of severe quarrel and opposition for many years.In this study, legal measures, provisioned in the article 16,17,18 and 115 of the Forest Code about issuing construction permits on forestlands, are investigated. In other words, legal basis for right to consturction, may be named as it is in brief, is examined.The purpose of this study is to identify the problems emerge from the implementation of the article 16,17,18 and 115 of the Forest Code, to make recommendations intended for preventing abusing those rights and amending forest legislation. Beyond that, the concept ?public benefits?, being the main element of that right, will be analysed and explained in detail.