Defne (Laurus nobilis L.) popülasyonunda farklı yaprak durumlarına göre verim ve kalite özelliklerinde değişimin belirlenmesi
Dettermination of changes in yield and quality characteristics according to different leaf conditions in laurel (Laurus nobilis L.) population
Yazar: MÜZEYYEN TEKİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE BAYRAM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında bulunan defne (Laurus nobilis L.) popülasyonundan seçilen 40 adet bitki üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada 2021 yılında hasat edilen defne bitkilerinden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bitkilerin kalite analizleri E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Tıbbi Bitkiler Laboratuvarı'nda yapılmıştır. Çalışmada defne popülasyonunda yer alan tek bitkilerin farklı yaprak durumlarına (morfogenetik varyabilite) göre verim ve kalite özelliklerindeki değişimin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tek bitkilerde bitki boyu (cm); alt, orta ve üst kısımlarda yeşil herba verimi (kg/bitki), drog herba oranı (%) ve verimi (kg/bitki) drog yaprak oranı (%) ve verimi (kg/bitki), uçucu yağ oranı (%) ve verimi (g/bitki) incelenmiştir. Temel istatistik parametreler (ortalama, minimum ve maksimum değerler, standart sapma, varyans ve varyasyon katsayısı) belirlenmiş, frekans dağılım tabloları oluşturulmuştur.
Araştırmada defne popülasyonu için ortalama değerler incelendiğinde; bitki boyu 174,45 cm, yeşil herba verimi 1,57 kg/bitki, drog herba oranı %76,75, drog herba verimi 1,22 kg/bitki, drog yaprak oranı %54,36, drog yaprak verimi 0,65 kg/bitki olarak bulunmuştur. Defne yaprağında uçucu yağ oranlarının %1,05-4-25 arasında değiştiği belirlenmiştir. Uçucu yağ oranları bakımından bitkilerin alt kısmından üst kısmına doğru gidildikçe artış gözlenmiştir. En yüksek uçucu yağ oranı %4,25 ile 13 numaralı bitkinin üst kısımdan alınan örnekte, en düşük uçucu yağ oranı ise %1,05 ile 3.3 numaralı bitkinin alt ve orta kısmından alınan örneklerde ve 33 numaralı bitkinin üst kısmından alınan örnekte kaydedilmiştir. Defne bitkisinde uçucu yağ verimleri genel ortalaması 2,08 g/bitki olarak bulunmuştur. Ortalama uçucu yağ verimlerinde en yüksek değer (2,85 g/bitki) bitkinin üst kısmında; en düşük değer (1,17 g/bitki) ise bitkinin alt kısmında tespit edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Defne, Laurus nobilis L., morfogenetik varyabilite, drog yaprak verimi, uçucu yağ oranı, uçucu yağ verimi

Abstract:
This study was conducted on 40 plants selected from the laurel (Laurus nobilis L.) population in the trial area of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Ege University. The research was executed in the Medicinal Plants Laboratory and involved the analysis of data collected from the 2021 harvest season. The aim of the study was to determine the change in yield and quality characteristics of single plants in the laurel population according to different leaf states (morphogenetic variability). Plant height for single plants (cm); green herb yield (kg/plant) in the lower, middle and upper parts, drug herb rate (%) and yield (kg/plant), drug leaf rate (%) and yield (kg/plant), essential oil rate (%) and yield (g/plant) was examined. Basic statistical parameters (mean, minimum and maximum values, standard deviation, variance and coefficient of variation) were determined and frequency distribution tables were created. 
When the average values for the laurel population were examined in the study; plant height 174.45 cm, green herb yield 1.57 kg/plant, drug herb rate 76.75%, drug herb yield 1.22 kg/plant, drug leaf rate 54.36%, drug leaf yield 0.65 kg /found as a plant. Essential oil rates in bay leaves presented a variable range of 1.05% to 4.25%. In terms of essential oil content, an increase was observed from the lower to the upper parts of the plants. The highest concentration of essential oil (4.25%) was identified in the upper segment of plant number 13. The lowest was found in the lower and middle segments of plant number 10, and in the upper segment of plant number 33, each recording 1.05%. On average, the essential oil yield for bay laurel was 2.08 g/plant. The upper plant segments recorded the highest average yield at 2.85 g/plant, while the lower segments recorded the lowest at 1.17 g/plant.

Keywords: Laurel, Laurus nobilis L., morphogenetic variability, drug leaf yield, essential oil rate, essential oil yield.