Trakya Üniversitesi 1. sınıf öğrencilerinin sigara kullanımı, bağımlılık düzeyleri ve etki eden faktörler
Tobacco use of 1ST grade students of Trakya University, their levels of addiction and its affecting factors
Yazar: MERT BARDAKCI
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bağımlılık = Dependency ; Edirne = Edirne ; Sigara içme = Smoking ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma ile sigara/tütün kullanan Trakya Üniversitesi birinci sınıf öğrencilerinin, sigaraya olan fiziksel ve psikolojik bağımlılık çeşitleri, etki eden faktörler ve aralarındaki ilişkilerin incelenmesi sonucunda sigara içme nedenlerinin daha iyi anlaşılması ve sigarayı bıraktırmak için uygun adımların tespit edilmesi amaçlanmıştır.
	Çalışmamız 2020-2021 eğitim öğretim yılında Trakya Üniversitesi birinci sınıfta öğrenim gören öğrencilerde gerçekleştirilmiştir. Sigara/tütün kullanmakta olan 380 kişinin veri formu örnekleme dâhil edilmiştir. Veriler 62 sorudan oluşan bir anket ile toplanmıştır. Anketin içinde sosyodemografik özellikler ve sigara içimi ile ilgili soruların yanında, 6 sorudan oluşan Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ve 25 sorudan oluşan Sigaranın Psikolojik Bağımlılığını Değerlendirme Ölçeği bulunmaktadır.
	Çalışmamız yaşları 18-52 arasında değişen, 185'i erkek (%48,7), 195'i kadın (%61,3) öğrencilerden oluşuyordu. Katılımcıların 94'ü (%24,7) sağlık ile ilişkili, 286'sı (%75,3) sağlık ile ilişkili olmayan fakültelerde okuyordu. Katılımcıların 364'ünün (%95,8) sigara kullandığı, 16'sının (%4,2) ise sigara dışı tütün ürünleri kullandığı görüldü. Katılımcıların 137'sinin (%36,1) girişimde bulunmadığını, 243'ünün (%63,9) girişimde bulunduğunu ifade ettikleri görüldü. 
	Katılımcılar Fageström Nikotin Bağımlılık Testi puanlarına göre sınıflandırıldığında; en kalabalık kategori 210 kişi ile (%55,3) çok az bağımlılar iken, en az sayıdaki kategorinin ise 15 kişi ile (%3,9) çok yüksek bağımlılardan oluştuğu görüldü. Sigaranın Psikolojik Bağımlılığını Değerlendirme Ölçeği puanlarına göre ise; 118 kişinin (%31,1) hafif bağımlılık, 190 kişinin (%50) orta bağımlılık, 72 kişinin (%18,9) ise şiddetli bağımlılık kategorisinde sınıflandığı görüldü. 
	Katılımcılar tarafından hangi tütün ürününün kullanıldığının, ailede sigara kullanan birey olup olmamasının, yaşadıkları yer ve kim ile yaşadıklarının, sigara bırakma girişiminde bulunup bulunmamanın, sigara bırakma girişiminde sağlık kuruluşuna başvurup başvurmamanın; hem fiziksel hem psikolojik bağımlılık için istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturduğu görülmüştür. 
	Çalışmamızda fiziksel bağımlılık ile psikolojik bağımlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı, doğrusal, aynı yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sigara bağımlılığına etki eden faktörlerin daha iyi anlaşılması ve kişiye özgü tedavi seçiminin yapılabilmesi için; fiziksel ve psikolojik bağımlılığın ayrımının yapılmasının önemi ortaya çıkmıştır.
Anahtar kelimeler: sigara bağımlılığı, psikolojik bağımlılık, aile hekimliği

Abstract:
This study is aimed at understanding the reasons better why first grade students in Trakya University using cigarette/tobacco tend to smoke and thus determining proper steps in order to make them quit by analyzing various types of both physical and psychological dependence to smoking, factors that affect to it and also the relationship between them.
Our study was conducted with first grade students at Trakya University through the educational year of 2020-2021. Data forms of 380 students using cigarette/tobacco were included in the sample group. The data were collected a questionnaire consisted of 62 questions. In the questionnaire are included Fagerstrom Test for Nicotine Dependence (FTND) that has 6 questions and Test to Assess the Psychological Dependence on Smoking (TAPDS) comprising 25 questions in addition to questions related with sociodemographic characteristics and the act of smoking itself.
In our study were the students whose ages varied from 18 through 52, and 185 of whom are male (%48,7) and 195 female students (%61,3). 94 of the participants (%24,7) were studying in faculties of health sciences and 286 (%75,3) were attending faculties not related with health sciences. Of these participants, 364 (%95,8) were cigarette smokers and 16 (%4,2) were using tobacco products other than cigarette. As declared by the students, 137 of them (%36,1) never attempted to quit smoking, 243 (%63,9) have attempted to quit.
When classified according to the scores of Fagerstrom Test For Nicotine Dependence, the largest group is seen to be 210 students with the lowest dependence category (%55,3) and the smallest group is 15 with the highest dependence category  (%3,9). According to the results of Test to Assess the Psychological Dependence on Smoking, 118 participants (%31,1)  are found to be in mild dependence category, 190 participants (%50) in moderate dependence category, 72 of them (%18,9)  are in severe dependence category.
Factors such as what type of tobacco product the participants use, whether or not there is another smoker in the family, the place where they live and who they live with, if they ever attempted to quit smoking or not, and whether they consulted to any health service and institution as they attempted to quit smoking, were assessed to statistically make a meaningful difference in both FTND and TAPDS.
In our research, it was determined that there is a statistically significant, linear, directly proportional and a medium relationship between the scores of FTND and TAPDS. It is clearly important that the distinction between physical and psychological dependence be made so as to understand better the factors influencing smoking dependence and thus to be able to choose the best type of treatment peculiar to each individual.
Keywords:  cigarette dependence, psychological dependence, family medicine