Gazâlî'de marifet-ahlâk ilişkisi
Relation of ma'rifa and ethics in Ghazali
Yazar: BEDRİYE REİS
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARA
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Gazzali = Gazali ; Kalp = Heart ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Marifet = Skill ; Tasavvuf = Mystic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tasavvuf geleneğinin önde gelen temsilcilerinden biri olan Gazâlî en yüksek ideal olan marifeti elde etme yolunda ahlâkî arınmanın temel şart olduğunu kabul etmiştir. Nitekim onun başyapıtı niteliğinde olan "İhyâu Ulûmiddin"de söz konusu görüşü bütün detaylarıyla ortaya konmuştur. Bu tezin konusu, Gazâlî'nin düşüncesinde marifet-ahlâk arasındaki ilişkidir. Müellifimizin gerek ahlâk gerekse marifet boyutuyla tasavvufî tecrübeyi nasıl tasvir ettiği, söz konusu iki boyut arasında nasıl bir ilişki kurduğu incelenmiştir. Öncelikle Gazâlî'nin ahlâk görüşü ana hatlarıyla ele alınmış ve müellifimizin uygulanmasını gerekli gördüğü yöntemler konu edilmiştir. Ahlâkî arınma sürecinin her bir aşaması üzerinde tek tek durulmuş, süreç içerisindeki yeri ve önemi vurgulanmıştır. Dolayısıyla tasavvuf düşüncesinin temel kavramları olan tevbe, sabır, şükür, havf, recâ, fakr, zühd, ihlâs vb. birçok kavrama Gazâlî'nin bakışı irdelenerek konunun ana çatısı oluşturulmuştur.Tasavvuf ehli tarafından iç tecrübe ile vasıtasız olarak elde edilen marifet, duyu organları ve akıl aracılığıyla sahip olunan bilgiden daha üstün görülmüş ve gerçek bilginin de söz konusu bilgi türü olduğu ileri sürülmüştür. Bu çerçevede Gazâlî'nin marifeti nasıl tanımladığı, ne kadar önem atfettiği üçüncü bölümün esasını oluşturmaktadır. Marifetle ilgili kavramlar olan ilham, keşif, yakîn ve müşahede de konumuz açısından önemlidir. Marifetin elde edilmesi ile gerçekleşecek olan, Allah'a yakınlık, O'na duyulan sevgi, O'nunla bütünleşme ve gerçek mutluluğa ulaşma gibi hususlar mahabbet, kurb, tevhid, fena ve saadet gibi terimleri karşımıza çıkarmış ve son bölüm bu kavramlar etrafında oluşmuştur

Abstract:
Ghazali who is one of the most prominent figures in the tradition of tasavvuf accepts moral purification as a basic necessity for obtaining the ma?rifa that is the ultimate ideal. In fact, he explains this idea with all details in his masterpiece called ?Ihyau Ulumiddin?. The argument of this thesis is the relationship between ma?rifa and ethics in the philosophy of Ghazali. It is studied how Ghazali describes the mistic experience in both dimensions; moral and marife, and how he establihes the relationship between these two dimensions. First, Ghazali?s philosophy of ethics is examined in general, and the methods that he considers as necessary is analyzed. Each stage in the process of moral purification is argued, and their importance in this process is emphasized. The main perspective of this thesis is established by considering Ghazali?s philosophy about the basic concepts of tasavvuf such as repentance (tawba), patience (sabr), gratitude (shukr), fear (khawf), hope (raj?), poverty (faqr), asceticism (zuhd), sincerity (ikhl?s) etc.The mystics believe that the marife which is obtained by inner experience without any agent is much better than the knowledge that is given by senses and mental ability, and they argue that the ma?rifa is the actual knowledge. Furthermore, how Ghazali defines the ma?rifa, and how he emphasizes its importance is argued in the third part of the thesis. The concepts are related to the ma?rifa such as inspiration (ilh?m), intuition (kashf), certainty (yaq?n), and seeing (mush?hada are also important for the thesis. The subjects that is achieved by obtaining the marife such as the nearness of God, the love of God, the unity with God, and reaching to the real happiness bring other concepts to the consideration such as love (mahabba), nearness (qurb), God?s unity (tawvh?d), annihilation (fan?) and happiness (sa??dat),and these concepts are argued in the last part of the thesis.