Gerçek ve psikolojik doğum sırasına göre genel aidiyet, öz-anlayış, kendini affetme, başa çıkma tutumları ve problem alanlarının incelenmesi
Investigation of general belonging, self-compassion, self-forgiveness, coping strategies and problem areas according to actual and psychological birth order
Yazar: SİNEM ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YAVUZ GÜLER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Başa çıkma = Coping ; Kendini affetme = Self forgiveness ; Psikolojik doğum sırası = Psychological birth order

Özet:
Bu araştırmada, bireylerin gerçek ve psikolojik doğum sırası, genel aidiyet, öz-anlayış, kendini affetme, başa çıkma tutumları ve problem alanları arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-73 yaş arasındaki katılımcılar oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak White-Campbell Psikolojik Doğum Sırası Envanteri, Genel Aidiyet Ölçeği, Öz-Anlayış Ölçeği, Heartland Affetme Ölçeği ve Başa Çıkma tutumları Ölçeği COPE-R kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre gerçek doğum sırası ile sadece en yakın arkadaşın gerçek doğum sırası arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır ve bireyler kendi doğum sıralarına benzeyen kişilerle yakın arkadaş olma eğilimi göstermektedir.Ayrıca bireylerin gerçek doğum sırası ile psikolojik doğum sırası arasında anlamlı ilişki bulunmamaktadır.
Psikolojik doğum sırasına göre ortanca çocuk olan bireyler, akademik, aile, arkadaşlık, romantik ilişki, cinsellik, uyum ve duygusal problemler yaşamaktadır. Psikolojik doğum sırasına göre tek çocuk olan bireyler ise akademik, aile, romantik ilişki, sigara/alkol/madde kullanımı, kişilik ve cinsellik alanlarında daha fazla problem yaşamaktadır.
Psikolojik doğum sırası büyük ve küçük çocuk olan bireyler ile öz anlayış arasında pozitif yönlü, psikolojik doğum sırasına göre ortanca ve tek çocuk olan bireyler ile öz anlayış arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bireylerin psikolojik doğum sırasına göre ortanca ve tek çocuk olma özellikleri arttıkça, affedicilik düzeyleri tüm boyutlarda azalmaktadır. Psikolojik doğum sırası küçük çocuk alt boyutu ile genel aidiyet ve kabul edilme arasında pozitif, red edilme ile negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bireylerin psikolojik doğum sırası ortanca ve tek çocuk alt boyutları ile genel aidiyet ve kabul edilme arasında negatif, red edilme alt boyutu ile pozitif ve anlamlı bir  ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Psikolojik doğum sırası büyük çocuk olma alt boyutu ile genel başa çıkma, kendine yardım, kendine yaklaşım ve kendine ceza alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Psikolojik doğum sırası ortanca ve tek çocuk alt boyutları ile kaçınma ve kendine ceza alt boyutları arasında pozitif, kendine yardım alt boyutu ile  negatif ve anlamlı bir  ilişki olduğu sonucuna varılmaktadır. Regresyon analizine ilişkin açıklayıcılık gücü değerlendirildiğinde, öz anlayış, genel aidiyet , affedicilik ve başa çıkma tutumları açısından psikolojik doğum sırasının kısmen yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik Doğum Sırası, Öz-anlayış, Kendini Affetme, Genel Aidiyet, Başa Çıkma Tutumları

Abstract:
In this research, actual and psycholocigal birth order of individuals were investigated about the relationship between sense of belongings, self-compassion, self-forgiveness, coping strategies and problem areas. Sample of the study consisted of 403 participants between 18-73 ages. In this research, "Sociodemographic Questionnaire", "White- Campbell Psychological Birth Order Inventory", "General Belongingness Scale", "Self-Compassion Scale","Heartland Forgiveness Scale" and  "COPE-R"  are used as data collection instruments.
According to the findings of the research, there is a significant relationship between the actual birth order and the actual birth order of the closest friend, and individuals tend to be close friends with those who resemble their birth order. In addition, there is no significant relationship between the actual birth order and psychological birth order.
Individuals with a middleborn child according to their psychological birth order experience academic, family, friendship, romantic relationships, sexuality, harmony and emotional problems. Individuals who have only child according to their psychological birth order have more problems in academic, family, romantic relationship, smoking / alcohol / substance use, personality and sexuality.
The positive and significant relationship was found between self-compassion and individuals who were psychological birth order of firstborn and lastborn, while the negative significant relationships were found between self-compassion and individuals who were the middleborn and onlyborn child according to psychological birth order. As individuals who were middleborn and onlyborn child characteristics increase according to the psychological birth order, forgiveness levels decrease in all dimensions. The relationship between the psychological birth order lastborn child sub-dimension and sense of belongingness and acceptance was positive and the negative and significant relationship was found between the psychological birth order lastborn child sub-dimension and rejection. It was concluded that there was negative and significant relationship between the psychological birth order middleborn and onlyborn child sub-dimensions and sense of belongingness and acceptance and the relationship between the psychological birth order middleborn and onlyborn child sub-dimensions and rejection was significant and positive. There is a positive and significant relationship between the sub-dimension of psychological birth order of firstborn child and coping strategies, self-help, approach and self-punishment sub-dimensions. It was concluded that there was a positive relationship between middleborn and onlyborn child sub-dimensions, avoidance and self-punishment sub-dimensions, and was negative and significant relationship with self-help sub-dimensions. When the explanatory power of regression analysis is evaluated, it is concluded that psychological birth order is partially predictive in terms of self-compassion, sense of belongingness, forgiveness and coping strategies.
Keywords: Psychological Birth Order, Self-Compassion, Forgiveness of Self, Sense of Belongingness, Coping Strategies (COPE)