HIV infeksiyonlu olgularda fırsatçı hastalıkların viral yük ve CD4+ T hücre sayıları ile ilişkisi
The relationship between the opportunistic diseases and viral load and CD4+ T cell count in patients with HIV infection
Yazar: AHMET CEM YARDIMCI
Danışman: UZMAN MUZAFFER FİNCANCI
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Bu çalışmada; Ocak 2002-Nisan 2012 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği tarafından takip edilmiş olan HIV/AIDS (Akkiz İmmün Yetmezlik Sendromu) olguları retrospektif olarak değerlendirildi. Bu hastalardan fırsatçı hastalık gelişenlerin demografik verileri, fırsatçı hastalık geliştiği andaki CD4+ T hücre sayısı, HIV-RNA düzeyi, tedavi durumları değerlendirildi. 
Değerlendirilen 212 hastanın 61' inde fırsatçı hastalık gelişmişti. 61 hastada 89 fırsatçı olay mevcuttu. 89 olayın 42' si HIV seropozitliği ilk tanısında gerçekleşmişti. 
Fırsatçı olayların saptandığı andaki CD4+ T lenfosit ortalama değeri 169,6(±23) hücre/mm³, ortalama HIV-RNA düzeyi ise 5,1 log (±1,4) idi. En sık saptanan fırsatçı hastalıklar oral kandidiyazis, tüberküloz, herpes zosterdi. 
Fırsatçı hastalıkların sayısı ile CD4+ T hücre ve HIV-RNA düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlılık mevcuttu. 
Toksoplazma ensefaliti,  HIV ensefalopatisi, CMV infeksiyonu gibi hayatı tehdit edebilen hastalıklar çalışmamızda CD4+ sayısının 50 hücre/mm³' ün altına indiği durumlarda yüksek düzey viral yük (>5 log) ile birlikteydi.
CD4+ hücre sayısı 200 hücre/mm³' ün altındayken HIV-RNA düzeyi arttıkça fırsatçı hastalıkların sayısı da artmaktaydı. Bu durum bağışıklık sistemi baskılanmış olanlarda viral yükün artışının fırsatçı hastalıkları beraberinde getirdiğini göstermiştir. CD4+ T hücre sayısı 200 hücre/mm³ ün üstünde olduğunda viral yükün fırsatçı hastalık oluşumuna etkisi saptanmadı. 
Viral yük 5 log un üzerindeyken CD4+ T hücre sayısı azaldıkça fırsatçı hastalıkların sayısı artmaktaydı. Buna karşın viral yük 5 logun altında olanlarda fırsatçı hastalıklar immun sistemden bağımsız bir şekilde görülebilmekteydi.
Sonuç olarak; HIV seropozitiflerde fırsatçı hastalıklar HAART dönemine rağmen devam etmektedir. Oral kandidiyazis, tüberküloz infeksiyonu ve herpes zoster ülkemizde en sık karşılaşılan infeksiyonlardır. Fırsatçı hastalıklar CD4+T hücre sayısı düşüklerde viral yük arttıkça daha sık görülmekte, buna karşın viral yük düşükse daha nadir görülmektedir. Viral yük düşükse CD4+ T hücre sayısı fırsatçı hastalıkların sıklığını istatistiksel olarak etkilememektedir.

Abstract:
In this present study, HIV/AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) cases, which were followed up between dates January 2002 and April 2012 by the Infectious Diseases and Microbiology Clinic at the Turkish Ministry, Istanbul Research and Training Hospital, were retrospectively evaluated. Among these patients, demographic data, CD4+T cell count at the time of opportunistic disease (OD) development, HIV-RNA level, and treatment status were evaluated in subjects with OD.
In 61 of 212 cases, 89 opportunistic cases occurred. Out of 89 cases, 42 patients were seropositive for HIV at the time of the first diagnosis. 
Mean CD4+ T lymphocyte was 169.6 (±23) cell/mm³, and mean HIV RNA level was 5.1 log (±1.4) at the detection time of opportunistic events. The most commonly encountered opportunistic infections were oral candidiasis, tuberculosis, and herpes zoster.
There was statistical significance in the distribution of OD among the groups arranged according to CD4+ T lymphocyte and HIV-RNA levels. 
Fatal diseases like toxoplasma encephalitis, HIV encephalopathy, CMV infections occured when CD4+ count was below 50 cells/mm3 and the viral load level was hıgh (>5 log). 
OD were more frequently seen when the number of CD4+ T cells were below 200 cells/mm3, in the cases with high viral load. This condition has indicated that increased viral load was accompanied by opportunistic infections in immunosuppressed subjects. While CD4+ count was above 200 cells/mm3, the effect of viral load on opportunistic infection development was not defined. 
If viral load was over 5 log and the number of CD4+ T cells were low, the number of opportunistic infections were increased. Conversely, opportunistic infections could be observed independently from the immune system in subjects with a viral load below 5 log. 
In conclusion, opportunistic diseases proceed despite the HAART period in HIV seropositives. Oral candidiasis, tuberculosis, and herpes zoster infections have been the most commonly encountered ones in our country. When CD4+ T cell count is low, OD's are more frequent if viral load is high but they are fewer if the viral load is low. When the viral is low, CD4+ T cell counts do not significantly influence the number of OD's.