Türkiye'de mevsimlik tarım işçilerinin durumu: Patates ve narenciye toplama işçileri örneği /
Yazar: GÜLİN KANGAL
Danışman: PROF. DR. NEVZAT GÜLDİKEN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Mevsimlik işçiler = Seasonal workers ; Patates = Potato ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tarım = Agriculture ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İşçiler = Workers

Özet:
Türkiye'de sayıları milyonla ifade edilen mevsimlik gezici tarım işçilerinin, Sivas Kangal ilçesi ve Adana Çukurova yöresi örnekleminde ele alındığı bu çalışma, tarihsel ve sosyo-ekonomik bakış açısıyla hazırlanmıştır. Mevsimlik gezici tarım işçilerinin demografik özellikleri, yaşam şartları ve çalışma koşulları, alan araştırması sayesinde ortaya konulmaya çalışılmıştır. Mevsimlik tarım işçilerinin tüm hane üyeleri, tarım aracıları ve çiftçilerle görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda işçilerin asgari düzeyin altında bir yaşam standardına sahip olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle kadın ve çocukların sömürüldüğü görülmüştür. Güvenceden yoksun olan tarım işçilerinin bir de etnik kimliklerinden ötürü kendilerini dışlanmış ve toplumsal bütünlükten uzaklaştırılmış hissetmeleri de görüşmeler sonucunda ortaya çıkmıştır.
Bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dünya tarım sektörünün uğradığı değişime ilişkin, ikinci bölümde ise 1950 sonrası Türkiye tarım sektörünün yapısına ilişkin bilgiler sunulmuştur. Üçüncü bölümde çiftçilerin nasıl ve neden işçiye dönüştükleri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde emek hiyerarşisi anlatılmış, mevsimlik işçi kamplarında yapılan derinlemesine görüşmeler aktarılmıştır. Beşinci bölümde mevsimlik tarım işçilerinin temel yaşam koşulları, alan araştırması sırasında yapılan anket sonuçlarına göre açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise alan araştırması sonucu elde edilen bulgular açıklanmış, genel bir değerlendirme yapılmıştır.

	
Anahtar Kelimeler; Mevsimlik gezici tarım işçisi, mevsimlik kadın işçi, çocuk işçi, çalışma koşulları.

Abstract:
This study in which seasonal agricultural workers, whose population in Turkey can be reckoned up as millions, were analysed in Sivas Kangal County and Adana Çukurova Region sample was prepared in historical and socio-economic point of view. Their demographical characteristics, working and living conditions were tried to be established by means of field survey. All household members of travelling seasonal agriculture workers, agricultural middlemen and farmers had been interviewed. As a result of these intervews, it was established that the workers have a life standart which is lower than the minimum. It was seen that especially women and children are exploited.  Besides being deprived of social security, their feeling of being isolated from social unity because of their etnicity also came out as a result of these interviews.
This study is composed of five main parts. In the first, knowledge about changes which global agriculture industry underwent; in the second, structure of post 1950 Turkish agriculture are represented. In the third, how farmers transformed into workers is told and seasonal migration statistics are featured. In the fourth, labour hierarcy is told. In the fifth part, the main living conditions are explained through the results of field survey. In the conclusion part, data gained by the field survey are explained and a general evaluation is made.

	
Key Words and Phrases: Seasonal agricultural workers, seasonal woman worker, child labour, working conditions.