Ses sentezleme ve tanıma teknolojilerini kullanarak Türkçenin ana dil olarak öğretimi için zeki öğretim sistemi geliştirilmesi
The development of an intelligent tutoring system for teaching Turkish as a mother tongue through speech synthesis and recognition technologies
Yazar: ABDULKADİR KARACI
Danışman: YRD. DOÇ. NURSAL ARICI
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Elektronik-Bilgisayar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yapay sinir ağları = Artificial neural networks

Özet:
Öğretimi desteklemede bilgisayar kullanmanın amacı öğrencilere daha iyi öğrenmede yardım etmesidir. Bu doğrultuda eğitim teknolojileri hızla gelişerek daha etkili öğretim teknikleri ortaya çıkmıştır. Bu tekniklerden birisi Zeki Öğretim Sistemi (ZÖS) ile çevrimiçi öğrenmedir. Bu çalışmada, oluşturulan iki farklı ZÖS modeline göre ses tanıma ve sentezleme teknolojilerini kullanan TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS isimli ZÖS'ler web tabanlı olarak geliştirilmiştir. TÜRKZÖS'de Türkçe dersinde yer alan okuma, yazma ve dinleme etkinliklerini de içeren genel konuların öğretimi amaçlanırken, TÜRKNOBZÖS'de noktalama işaretleri ve büyük harf kullanımının öğretimi amaçlanmaktadır. TÜRKZÖS'de kaplama öğrenci modeli kullanılırken, TÜRKNOBZÖS'de kısıt tabanlı ve kaplama öğrenci modeli birlikte kullanılmaktadır. TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS'e içerik yönetim sistemi vasıtasıyla her türlü içerik kolayca yüklenebilmektedir. Ayrıca öğrencinin sayfaları yeterli düzeyde çalışıp çalışmadığı geliştirilen YSA modeli vasıtasıyla tespit edilmektedir. TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS bu özellikleri ile diğer ZÖS'lerden ayrılmaktadır. TÜRKZÖS'de öğrencinin öğrenme düzeyini belirlemek için 4 farklı değerlendirme yöntemi kullanılabilmektedir. Bu yöntemler Klasik, MYCIN, Bilgisayar uyarlamalı test (BUT) ve BUT, MYCIN ve Bulanık mantık karar sisteminin birlikte kullanıldığı karma yöntemlerdir. Özellikle son yöntem bu çalışma kapsamında oluşturulmuş orjinal bir yöntemdir. Bunun dışında TÜRKNOBZÖS Türkçede noktalama işaretleri ve büyük harf kullanımının öğretimini problem tabanlı olarak öğrenciye yaptığı hatalarla ilgili geri bildirim ve ipucu vererek gerçekleştiren ilk ZÖS'lerden biridir. TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS öğrenciyi öğrenme sürecinin her aşamasında öğrenci izleme modülü vasıtasıyla takip etmekte ve ihtiyaçları doğrultusunda yönlendirmektedir. Sonuç olarak, kullanıcı görüşlerine göre TÜRKNOBZÖS Türkçede noktalama işaretleri ve büyük harf kullanımının, TÜRKZÖS ise okuma, yazma ve dinleme etkinliklerini içeren genel konuların öğretimini, öğrenmeyi bireyselleştirerek hızlı ve etkili bir şekilde gerçekleştirebilecek değerli ZÖS'lerdir.

Abstract:
The purpose of computer use for supporting teaching is to help students achieve a better learning. Accordingly, educational technologies have developed rapidly and given rise to more effective teaching techniques. One of these techniques is online learning through Intelligent Tutoring System (ITS). In this study, ITSs named TURKZOS and TURKNOBZOS were developed based on two different ITS models created in a web-based manner. TURKZOS and TURKNOBSOZ utilize speech recognition and synthesis technologies. While TURKZOS aims at teaching general subjects including reading, writing, and listening activities covered in the Turkish course, TURKNOBZOS deals with teaching the usage of punctuations and capital letters. TURKZOS employs overlay model while TURKNOBZOS uses constraint-based model and overlay model together. All kinds of contents can be loaded onto TURKZOS and TURKNOBZOS via content management system. In addition, the YSA model developed allows realizing whether a student has studied the pages sufficiently. With these properties, TURKZOS and TURKNOBZOS differ from other ITSs. In TURKZOS, 4 different assessment methods can be used for measuring the learning level of a student. These assessment methods are classic approach, MYCIN, Computer adaptive testing (CAT), and the mixed method in which CAT, MYCIN and fuzzy logic decision system are utilized together. Especially the last one is an authentic method constituted within the scope of this study. Apart from that, TURKNOBZOS is one of the first ITSs that teach the usage of punctuations and capital letters in Turkish in a problem-based way by providing students with feedbacks and tips concerning the mistakes they make. TURKZOS and TURKNOBZOS monitor students at every stage of learning process via student monitoring module, and direct them in accordance with their needs. Finally, user views imply that TURKNOBZOS and TURKZOS are valuable ITSs that can teach the usage of punctuations and capital letters in Turkish and general subjects including reading, writing, and listening activities respectively in a rapid and effective fashion by individualizing learning.