COVİD yoğun bakım ünitesinde enteral ve parenteral nütrisyon desteği alan hasta gruplarının beslenmeye bağlı komplikasyonlarının karşılaştırılması
A comparison of nutrition-related complications of patient groups receiving enteral and parenteral nutrition support in A COVİD intensive care unit
Yazar: SERKAN SADIÇ
Danışman: PROF. DR. REMZİYE GÜL SIVACI
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Beslenme = Nutrition ; COVID 19 = COVID 19 ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Komplikasyonlar = Complications ; Parenteral beslenme = Parenteral nutrition ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu çalışmada korona virüs 2019 (COVID-19) nedeniyle yoğun bakım
ünitesinde (YBÜ) yatan hastaların nütrisyonel destek sırasında görülen
komplikasyonlarını, mortalite ve morbidite durumlarını, yoğun bakım ünitesinde ve
mekanik ventilatörde kalış süresini, enfeksiyon gelişme oranını, enteral ve parenteral
beslenme açısından karşılaştırmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesi COVID Yoğun Bakım Ünitesine yatışı yapılan 75 tanesi enteral nütrisyon
(EN), 27 tanesi parenteral nütrisyon (PN) desteği alan toplamda 102 hastanın
retrospektif (geriye dönük) olarak incelenmesiyle yapılmıştır. Çalışmada hastaların
demografik özellikleri ve hastaların yatışından sonraki 5 veya 7'inci gün laboratuvar
değerleri, beslenme durumları, yoğun bakımda yatma süreleri, mortalite durumları, 5
veya 7'inci gün akut fizyolojik ve kronik sağlık değerlendirmesi (APACHE) ve
ardışık organ yetmezliği değerlendirme (SOFA) skoru, Pao2/Fio2 oranı, beslenmeye
bağlı komplikasyonları, entübasyon durumu, entübasyon gün sayısı, kan transfüzyon
ihtiyaçları, diyaliz ihtiyaçları kayıt altına alınmıştır. 18 yaşından küçük olan, hem EN
hem PN desteği alan, oral rejim alan, diyabet ve kronik böbrek yetmezliği olan, yatış
süresi 3 günden kısa olan, COVID PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) negatif ve
atipik tomografisi olan hastalar çalışmadan dışlanmıştır.
Bulgular: COVID-19 nedeniyle yoğun bakım ünitesinde EN desteği alan
hastalarda yoğun bakımda yatma süresi ve entübasyon gün sayısı PN desteği alan
hastalara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Kabızlık, pnömotoraks
ve derin ven trombozu (DVT) açısından EN ve PN ile desteklenen hastaların
arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Tüm dünyada ve ülkemizde yayılarak pandemi haline gelen COVID19 nedeniyle yoğun bakım ünitesinde yatan hastalara tedavi amacıyla verilen EN ve
PN desteği sırasında meydana gelebilecek komplikasyonlar hakkında, bu hastalarda
daha yüksek sağ kalım oranı sağlanabilmesi için daha fazla veriye gereksinim
duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, yoğun bakım ünitesi, enteral nütrisyon,
parenteral nütrisyon

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to compare complications during
nutritional support, mortality and morbidity, length of stay in the intensive care unit
and mechanical ventilator, rate of infection development in terms of enteral and
parenteral nutrition in patients hospitalized in the intensive care unit (ICU) due to
coronavirus 2019 (COVID-19).
Method: The study was conducted by retrospectively examining a total of
102 patients, 75 of whom received enteral nutritional (EN) support and 27 of whom
received parenteral nutritional (PN) support, who were hospitalized in the COVID
Intensive Care Unit of Afyonkarahisar Health Sciences University Hospital. In the
study, demographic characteristics of the patients and laboratory values on the 5th or
7th day after hospitalization, nutritional status, length of stay in the intensive care
unit, mortality status, 5th or 7th days acute physiological and chronic health
evaluation (APACHE) and sequential organ failure evaluation (SOFA) score, Pao2
/Fio2 ratio, nutritional complications, intubation status, number of intubation days,
blood transfusion needs, and dialysis needs were recorded. Patients younger than 18
years of age, receiving both EN and PN support, receiving oral regimen, diabetes and
chronic renal failure, hospitalization duration shorter than 3 days, negative COVID
PCR (Polymerase Chain Reaction) and atypical tomography were excluded from the
study.
Results: It was determined that the length of stay in the intensive care unit
and the number of intubation days in the patients who received EN support in the
intensive care unit due to COVID-19 were significantly higher than the patients who
received PN support. It was determined that there was a significant difference
between the patients supported with EN and PN in terms of constipation,
pneumothorax and deep vein thrombosis (DVT).
Conclusion: More data is needed on complications that may occur during EN
and PN support given to patients hospitalized in the intensive care unit due to
COVID-19, which has spread all over the world and in our country, to ensure a
higher survival rate in these patients.
Keywords: COVID-19, intensive care unit, enteral nutrition, parenteral
nutrition.