Menstrüel migren hastalarında profilakside transkraniyal doğru akım stimülasyonu etkinliğinin ve CGRP düzeyleri ile bağlantısının değerlendirilmesi
Evaluation of transcranial direct current stimulation efficiency in prophylaxis of menstrual migraine patients and its relationship with CGRP levels
Yazar: BUSE RAHİME HASIRCI BAYIR
Danışman: PROF. DR. BETÜL BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Elektrofizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Kalsitonin geniyle ilgili peptid = Calcitonin gene related peptide ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Profilaksi = Prophylaxis ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation

Özet:
Giriş:
Migren profilaksisinde şu an kullanılan ilaçlardan daha yüksek etkinliğe ve daha az yan etki profiline sahip yeni tedavi arayışları nöromodülasyon seçeneklerini ön plana çıkarmıştır. Bu randomize kontrollü çalışmada, atakların tedaviye dirençli olabildiği menstrüel migren (MM) hastalarına, girişimsel olmayan beyin uyarım yöntemlerinden Transkraniyal Doğru Akım Stimülasyonu (TDAS) uygulandı. Tedavi etkinliğinin, klinik düzelme ölçütleri ve Kalsitonin Gen İlişkili Peptid (CGRP) düzeyleri ile değerlendirilmesi amaçlandı. 

Yöntem:
Çalışmaya 35 MM, 21 menstrüel olmayan migren (MM-) olmak üzere, 18-45 yaş arası, toplam 56 kadın hasta alındı. Yirmi dokuz hastaya; sol dorsolateral pre-frontal kortekse, 2mA şiddetinde, 20 dakika boyunca, anodal, üç ardışık seans TDAS uygulandı. Yirmi yedi hastaya, aynı bölgeden 'sham' uyarım yapıldı. Uyarım öncesi ve sonrası bir aylık süreçte hastaların migren atak özellikleri (sıklık, şiddet, süre), ilaç kullanımları ve CGRP düzeyleri takip edildi.   

Bulgular:
MM grubunda başlangıç yaşı (p:0,033) ve migren atak şiddeti daha yüksekti (p:0,025). TDAS sonrası aktif grupta, 'sham' grubuna göre; aylık atak sayısında (p:0,031), başağrılı gün sayısında (p:0,004), analjezik kullanımında (p:0,024) ve atak şiddetinde (p:0,003) azalma izlendi. Hem MM hem de MM- gruplarında, aktif uyarım alındığında, uyarım sonrası atak sayısı, şiddeti ve analjezik kullanımında azalma saptandı (her biri için p<0,001). Optik dansitometre ile ölçülen CGRP seviyeleri TDAS sonrası aktif grupta ve 'sham' grubunda benzerdi (p:0,129).

Sonuç:
Sonuçlarımıza göre migren profilaksisinde etkinliği daha önce gösterilmiş olan TDAS, MM'de de etkili bir tedavi seçeneği olarak kullanılabilir. Uygulama sonrası, serum CGRP düzeylerinde değişiklik olmaması, TDAS etkinliğinin farklı bir serebral elektrofizyolojik mekanizmaya işaret ettiğini düşündürebilir.

Abstract:
Introduction:
The search for new treatments with higher efficacy and less side-effect profile than the drugs used currently in the migraine prophylaxis has brought neuromodulation options to the foregrund. In this randomized controlled study, Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS), one of the non-invasive brain stimulation methods, was applied to patients with menstrual migraine (MM) whose attacks could be resistant to treatment. It was aimed to evaluate the efficacy of treatment by clinical improvement scales and Calcitonin Gene-Related Peptide (CGRP) levels.

Methods:
Fifty-six female patients between the ages of 18-45 years, including 35 MM, 21 non-menstrual migraine (MM-), were included in this study. Three consecutive sessions of anodal tDCS were applied to the left dorsolateral pre-frontal cortex with an intensity of 2mA for 20 minutes to 29 patients. Twenty-seven patients underwent sham stimulation over the same region. Migraine attack characteristics (frequency, severity, duration), analgesic usage and CGRP levels of the patients were followed up at the baseline and for a month after TDCS.

Results:
Age of onset (p:0.033) and migraine attack severity were higher in the MM group (p:0.025). After tDCS, in the active group compared to the 'sham' group, the number of attacks per month (p:0.031), the number of days with headache (p:0.004), the use of analgesics (p:0.024) and the severity of attacks (p:0.003) were all decreased. In both MM and MM- groups, the number and severity of attacks and analgesic usage were decreased in those receiving active stimulation (p<0.001 for each). CGRP levels measured by optical densitometry were similar in the active group and the sham group after tDCS (p:0.129).

Conclusion:
According to our results, tDCS which was shown to be effective in the migraine prophylaxis, can also be used as an alternative treatment option in MM. The absence of changes in serum CGRP levels after stimulation may suggest that tDCS efficacy may point out to a different cerebral electrophysiological mechanism.