Tekstil liflerinin modifiye edilerek boyama verimi artırmasının araştırılması
The investigation of improving dyeing performance of modified textile fibers
Yazar: FİGEN ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA TUTAK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil ürünlerinin lif, iplik, kumaş ve giysi olarak renklendirilmesi tüm tekstil üretim aşamaları içinde önemli bir bölümü oluşturmaktadır. Günümüz şartlarında tekstil ürünlerini renklendirmeden tüketiciye sunulmasının düşünülmesi mümkün değildir. Renklendirme aşamasının kalitesinin yüksek olarak yapılması, tekstil ürününü ve markasını kullananlar açısından olumlu imaj oluşturacaktır.Tekstil lifleri başlıca doğal, rejenere ve sentetik lifler olmak üzere % 100 ve bunların farklı karışımları olarak tekstil üretiminde kullanılmakta ve liflere uygun olan boyar maddeler ile boyanmaktadır. Boyar maddenin tekstil lifini boyayabilme yeteneğine ve kullanım esnasında çeşitli etkilere maruz kaldığında başlangıçtaki rengini koruyabilmesine (haslık) boyama verimi olarak ifade edilir. Tekstil boyama çalışmalarında haslıkların geliştirilmesi çalışılmaktadır. Bu çalışmada çeşitli ön işlemlerin farklı tekstil lifleri üzerinde boyama verimine etkileri incelenmiştir. Yün, pamuk ve viskon olmak üzere seçilen üç farklı liften yapılmış kumaşlara KAÜ, DAÜ, KAAÜ ve DAAÜ olmak üzere dört farklı ön işlem uygularak farklı sınıf ve renklerde % 1'lik boyamalar yapılarak boyama verimleri incelenmiştir. Boyanmış kumaşların renk verimleri K/S renk ölçüm sonuçları ile ışık, yıkama, sürtme ve ter haslıkları ise standart testlere göre yapılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır.Ön işlem uygulamalarının optik beyazlatma işlemine olan etkisini incelemek için pamuk ve viskon lifinden üretilmiş kumaşlar kullanılmıştır. Optik işlemi sonucunda ışık haslığı testi yapılmış ve spektrofotometrede beyazlık indeksleri ölçülmüştür.Farklı ön işlem uygulamalarının kumaşların mekanik özelliklerine etkisi olarak; yün ve pamuklu kumaşa çekme mukavemeti ve viskon kumaşa da patlatma mukavemetini testleri uygulanmıştır.Ön işlem yapılmış kumaşlara ait boyama verimleri incelendiğinde aynı boyama ortamında yapılan uygulamada daha yüksek renk verimleri elde edilmiştir. Haslıklar açısından özellikle ışık haslığı konusunda ciddi bir gelişme ortaya koyduğu anlaşılmıştır. Özellikle haslıkların yüksek olarak beklendiği tekstil ürünlerinde çalışma konumuz olan ön işlemler avantaj sağlamak için uygulanabilir.Anahtar Kelimeler: Boyama, ön işlemler, boyama verimi, haslık

Abstract:
Textile fiber products, yarn, fabrics and clothing as highlighting an important part in all stages of textile production constituted. Present conditions of textile products to the consumer offering from coloring is not possible to think. As the high quality of the coloring process to make, textile products and the brand's image so that it will create a positive.Main natural textile fibers, regenerated and synthetic fibers to 100% and their different mixtures used in the textile and fiber manufacturing facilities that are painted with dyes.Ability of dyes to dye the textile fibers and the fibers exposed to various influences that maintain the original color (fastness) staining is expressed as a yield. Textile dyeing work has been working to develop. In this study, various pre-treatment on the dyeing of textile fibers yield different effects were investigated. Wool, cotton and viscose fibers to be made from three different fabrics selected KAU, DAÜ, four different pre-treatment to DAAÜ, KAAÜ and different classes and colors application by 1% done painting dyeing yield were investigated. Color yield of dyed fabric K / S color measurement results with the light, washing, rubbing and perspiration fastness can be made according to the standard test results were compared.Pre-processing applications to optical bleaching process to examine the effects produced by cotton and viscose fiber fabrics were used. Optical process in the light fastness test results were made and whiteness index were measured spectrophotometer.Different pre-processing applications as its effect on mechanical properties of fabrics, wool and cotton and viscose fabric tensile strength to strength tests were applied to the blasting.Made of fabric dyeing belongs to the pre-treatment efficiency was examined in the same painting the practice environment higher color yield was obtained. Has light fastness, particularly in terms of restraints in a serious development has been understood to reveal. As expected, textile products has particularly high you are in the operating position of the pre-treatment can be applied to advantage.Keywords: Dyeing: Pre-treated, dyeing yield, Fastness