Davranışsal varlık fiyatlama modeli'nin Borsa İstanbul'da test edilmesi
Testing the behavioral asset pricing model (BAPM) in Borsa Istanbul
Yazar: BÜŞRA AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ALTAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Davranışsal finans = Behavioral finance

Özet:
Finansal piyasalarda yatırımcı davranışının, varlık fiyatları üzerinde etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, klasik varlık fiyatlama modelleriyle açıklanamayan varlık getirilerini yatırımcı davranışını dikkate alarak davranışsal varlık fiyatlama modeliyle açıklamaktır. Çalışmada Ramiah ve Davidson'un önerdiği, gürültüye dayalı işlem yapanların riskini dikkate alan Davranışsal Varlık Fiyatlama Modeli (DVFM), Dinamik İşlem Hacmi Endeksi (DİHE) kullanılarak test edilmiştir. Bunun yanı sıra literatürde sıklıkla yatırımcı duyarlılığının göstergesi olarak kullanılan Yatırım Ortaklığı İskontosu Endeksi (YOİE) ve Barberis, Mukherjee ve Wang'ın çalışmalarında Tversky ve Kahneman'ın Beklenti Teorisi Değeri'ni temsilen kullandıkları "TK" değişkeni de test edilmiştir. Modeller test edilirken Fama-Macbeth iki aşamalı regresyon yöntemi kullanılmıştır. İlk aşamada beta katsayılarını tahmin etmek için 01.01.2009-31.05.2022 tarihleri arasında örneklemde yer alan hisse senetlerinin aşırı getiri oranlarıyla BİST-Tüm endeksinin aşırı getiri oranları arasındaki zaman serisi regresyonları tahmin edilmiştir. İkinci aşamada ise tahmin edilen betaların beklenen getirilerle yatay kesit regresyonu gerçekleştirilmiştir. DİHE oluşturulurken işlem hacmi ortalama işlem hacminden yüksek olan 158 adet hisse senedi, YOİ oluşturulurken 10 adet Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı ve TK değişkeni oluşturulurken 239 adet hisse senedi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda DVFM'nin ve TK değişkeninin varlık fiyatlarının beklenen getirileri üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu, yatırımcı duyarlılığını ölçmede ve yatırımcı davranışını açıklamada referans göstergeler olarak kullanılabileceğine dair ampirik bulgulara ulaşılmıştır. Bunun yanında YOİE'nin ise beklenen getiriler üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Investor behavior in financial markets has an impact on asset prices. The aim of this study is to explain the asset returns that cannot be explained by classical asset pricing models, with a behavioral asset pricing model, taking into account investor behavior. In the study, the Behavioral Asset Pricing Model (BAPM) proposed by Ramiah and Davidson, which takes into account the risk of noise traders, was tested using the Dynamic Volume Index (DVI). In addition, the Investment Trust Discount (ITD) Index, which is often used as an indicator of investor sentiment in the literature, and the "TK" variable used by Tversky and Kahneman to represent the Prospect Theory Value in the studies of Barberis, Mukherjee and Wang were tested. While testing the models, the Fama-Macbeth two-step regression method was used. In the first step, to estimate the beta coefficients, time series regressions between the excess return rates of the stocks in the sample and the excess return rates of the BIST-All Index were estimated between 01.01.2009 and 31.05.2022. In the second step, a cross-section regression of estimated betas with expected returns was performed. While constructing the DVI, ITD and TK, 158 stocks with a trading volume higher than the average trading volume, 10 Securities Investment Trusts and 238 stocks were used respectively. As a result of the analysis, empirical findings have been reached that the BAPM and TK variable have a positive and significant effect on the expected returns of asset prices and can be used as reference indicators in measuring investor sentiment and explaining investor behavior. In addition, it was concluded that the ITD Index did not have a significant effect on the expected returns.