Aspirasyon proflaksisinin sezeryan ve sezeryan dışı olgularda gastrik ph ve antral alan üzerine etkileri
Effects of gastric phase and antral area in cesarean and non-cesarean operations aspiration proflacsis
Yazar: AYŞE ŞALVARCI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET AKYOL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Gebelik = Pregnancy ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Mide = Stomach ; Pnömoni-aspirasyon = Pneumonia-aspiration ; Profilaksi = Prophylaxis ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
ÖZET


Amaç:

               Çalışmamızda genel anestezi altında elektif sezeryan ve sezeryan dışı operasyon planlanan hastalarda mide boşalmasında gecikmeyi ve aspirasyon riskindeki artışı önlemek amacıyla preoperatif oral yolla verilen metaklopromid ve ranitidinin ultrason eşliğinde ölçülen mide volüm ve pH metre ile ölçülen gastric pH'a etkisini araştırmayı amaçladık.



Gereç ve Yöntem:

  Elektif sezeryan ve sezeryan dışı operasyon planlanan, 18-65 yaşları arasındaki 200 hasta çalışmaya dahil edildi. Prospektif olarak planlanan çalışmamızda gruplar tedavi gördükleri serviste aspirasyon proflaksisi (150 mg ranitidin tb ve 10mg metaklopromid tb oral) yapılmış olan sezeryan dışı elektif operasyon geçirecek olan hastalar (grup SD-P), aspirasyon proflaksisi yapılmamış sezeryan dışı elektif operasyon geçirecek olan hastalar (grup SD-NP), aspirasyon proflaksisi yapılmış olan elektif sezeryan operasyonu geçirecek olan hastalar (grup S-P), aspirasyon proflaksisi yapılmamış elektif sezeryan operasyonu geçirecek olan hastalar (grup S-NP) olarak 4 gruba ayrıldı. Hastalara 45° baş yukarı supin(sup) ve lateral dekübit(lat) pozisyonlarında mide antrum bölgesinden birbirini dik kesen en uzun iki çap ölçülerek (sup D1- sup D2) kesitsel alan (sup CSA) hesaplandı. Operasyon odasına alınan hastaların entübasyon sonrası 18F orogastrik sonda uygulanarak enjektörle mide içeriği hasta supin, sağ yan ve sol yan pozisyonlarında aspire edilerek, gastrik volüm miktarı ve gastrik içeriğin ph değeri pH metre ile ölçülerek kayıt altına alındı. Preop ve intraop (0., 15. 30. ve operasyon süresince her 15 dakikada olmak üzere), oksijen saturasyonu, kalp tepe atımı, kan basınçları, etCO2 ve havayolu basınçları kayıt altına alındı. Postoperatif dönemde pulmoner aspirasyon ile karşılaşılan hastalar, yan etkiler ve postoperatif yoğun bakım ihtiyacı olan hastalar kaydedildi.







Bulgular:

Yapılan ultrasonografik değerlendirmelerde supin pozisyonuna göre lateral dekübit pozisyonunda yapılan ölçümlerin daha sağlıklı sonuçlar verdiğini ayrıca hastalara lateral dekübit pozisyonunda daha rahat ultrasonografik muayene yapıldığını gözlemledik. Aspirasyon proflaksisi uygulanmamış sezeryan operasyonu olacak grupta yapılan ultrasonografik ölçümlerde mide antral alanında anlamlı yükseklik görüldü(CSA>380mm²). Sezeryan dışı operasyon geçirecek aspirasyon proflaksisi uygulanmamış hastalarda da mide antral alan ölçümleri yüksek bulundu fakat aspirasyon için riskli grupta değerlendirilmedi(CSA<340mm²). Aspirasyon proflaksisi uygulanmış her iki grupta da antral alan ölçümleri belirgin düşüktü. Gastrik pH ve mide aspirasyonu ile yapılan ölçümlere göre aspirasyon proflaksisi uygulanmamış her iki grupta da gastrik pH'lar anlamlı olarak düşük bulundu (pH<2,5). Nazogastrik sonda ile aspire edilerek yapılan ölçümlerde de aspirasyon proflaksisi uygulanmamış her iki grupta da mide volümleri anlamlı yüksek bulunmakla beraber sezeryan operasyonu geçirecek hasta grubunda daha yüksekti. Aspirasyon proflaksisi uygulanan her iki grupta da mide aspirasyon volümleri anlamlı olarak düşük bulundu.

             Sonuç:

  Yeterli açlık süresine sahip hastalarda dahi premedikasyon olarak oral yolla verilen metaklopromid ve ranitidine gastrik antral CSA'yı dolayısıyla mide volümünü azaltmakta ve gastrik pH'yı arttırmaktadır. Aspirasyon riskinin yüksek olduğu gebe hastalarda verilen proflaksi mide volümünü azaltıp, pH sını arttırarak aspirasyon pnömonisi riskini azaltır.  Açlık durumu bilinmeyen veya mide boşalmasının geç olabileceği öngörülen hastalarda preoperatif ultrasonografik ölçümlerle hastaların mide volümleri hakkında bilgi sahibi olmak anestezik yaklaşımı belirlemek açısından yol göstericidir.




Anahtar kelimeler:  Gebelerde aspirasyon profilaksisi, aspirasyon pnömonisi, ultrason, mide volüm, gastrik antral alan, gastrik pH.

Abstract:
ABSTRACT


Objective:

                We aimed to investigate the effect of preoperative oral metoclopramide and ranitidine, given to prevent delayed gastric emptying and increased risk of aspiration in patients undergoing elective cesarean and non-cesarean operations under general anesthesia, to gastric volume measured by ultrasound guidance and gastric pH measured by pH meter.




Materials and Methods:

200 patients between the ages of 18-65 who were planned for elective cesarean and non-cesarean operation were included in the study. In our prospectively planned study, they were divided into 4 groups. Groups were as followed; patients undergoing elective non-cesarean operations with aspiration prophylaxis (oral 150 mg ranitidine tb and 10 mg metoclopramide tb) (grup SD-P); patients undergoing elective non-cesarean operations without aspiration prophylaxis (grup SD-NP); patients undergoing elective cesarean operations with aspiration prophylaxis (grup S-P) and patients undergoing elective cesarean operations without aspiration prophylaxis (grup S-NP). The cross-sectional area(CSA) was calculated by measuring the longest two diameters (sup D1-sup D2) perpendicular to each other from the stomach antrum region in the supine(sup) and lateral(lat) decubitus positions 45 ° above the head. Patients taken into the operation room were recorded after intubation 18F orogastric catheter was applied and gastric contents were aspirated in supine, right side and left side positions by injector and gastric volume and gastric contents were recorded by measuring pH value with pH meter. Oxygen saturation, peak heart rate, blood pressures, etCO2 and airway pressures were recorded preop and intraop (0., 15.,30 and every 15 minutes during the operation). Patients with pulmonary aspiration, side effects and patients requiring postoperative intensive care were noted postoperatively.








Findings:

We observed that in the ultrasonographic evaluations performed, measurements made in the lateral decubitus position gave more healthy results when compared to the supine position and ultrasonographic examination in the lateral decubitus position was more comfortable. Significant increase was observed in the gastric antral area (CSA>380mm²) in the ultrasonographic measurements performed in the group undergoing cesarean operation without aspiration prophylaxis. The gastric antral area (CSA<340mm²) were high also in the group undergoing non-cesarean operation without aspiration prophylaxis; however they were not interpreted as risky for aspiration. Both groups with aspiration prophylaxis had visible low antral area measures. Gastric pH was significantly lower in both groups without aspiration prophylaxis according to gastric pH and gastric aspiration measurements (pH<2,5).  However the gastric volume of both groups without aspiration prophylaxis were found significantly higher in the measurements with nasogastric tube aspiration, the group undergoing cesarean operation had higher values. Gastric aspiration volumes were significantly lower in both groups with aspiration prophylaxis.


         Result:

          Metaclopromide and ranitidine given orally as a premedication even in patients with adequate fasting time can reduce gastric antral CSA therefore gastric volume and increase gastric pH. 
Prophylaxis given to pregnant patients with high aspiration risk reducing the volume of the stomach, increasing the pH level and decreasing the risk of aspiration pneumonia. Hunger status unknown
or in patients for whom gastric emptying may be delayed having information about the gastric volumes of patients with preoperative ultrasonographic measurements is a guide to determine the anesthetic approach.





Key words: Aspiration prophylaxis in pregnancy, aspiration pneumonia, ultrasonography, gastric volume, gastric antral area, gastric pH.