Kesitsel anomaliler, momentum ve çok faktörlü varlık fiyatlama modelleri: İMKB örneği
Cross-section anomalies, momentum and multi-factor asset pricing models: Evidence from ISE
Yazar: ULAŞ ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI SÖNMEZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Anomaliler = Anomalies ; Etkin piyasa teorisi = Efficient market theory ; Fama French faktörleri = Fama French factors ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Momentum = Momentum ; Piyasa değeri = Market value ; Varlık fiyatlandırma = Asset pricing ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
CAPM'in (Capital Asset Pricing Model) tek faktörlü modelinin menkul kıymet fiyatlarını açıklamakta yetersiz kalması üzerine sermaye piyasaları için çok faktörlü modeller üzerine odaklanılmıştır. Adı geçen modellerden en çok kabul görmüş olanı ise Fama-French üç faktör modelidir. Bu çalışmanın temel amacı İMKB için tek faktörlü CAPM yerine üç faktör ve dört faktör modellerinin hisse senedi getirilerini açıklama gücünün test edilmesidir. İMKB ile gelişmiş iki piyasayı karşılaştırabilmek amacıyla aynı dönem için modeller ABD ve İngiltere piyasası hisse senetlerine de uygulanmıştır. Bununla birlikte modellerde kullanılan dört faktörün dönemselliklerden etkilenip etkilenmediği İMKB için test edilmiştir. Çalışmada çok faktörlü modelleri test etmek için oluşturulan portföyler incelendiğinde büyüklük ve ortalama getiriler arasında negatif, D/P oranı (Defter Değeri/Piyasa Değeri) ile getiriler arasında pozitif ve güçlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca geçmişte kazandıran (kaybettiren) hisse senetlerinin gelecekte de kazandırdığı (kaybettirdiği) bulunmuştur. Fama-French üç faktör modeli ve dört faktör modelinin İMKB'deki test sonuçları modellerin uygulanabilir olduğunu göstermektedir. İMKB'de belirlenen dört risk priminin dönemsellik testlerinde ise risk primlerinin dönemselliklerden etkilendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Ocak ayı etkisi sadece HML (High Minus Low) primi için söz konusudur. HML'nin anlamlı olduğu diğer aylar ise Şubat, Temmuz ve Ağustostur. Rm-Rf (Piyasanın risksiz faiz oranı üzerindeki getirisi); Nisan, Mayıs, SMB (Small Minus Big); Eylül, WML (Winner Minus Loser) ise Nisan, Temmuz ve Ağustos aylarında anlamlıdır. Sonuç olarak Temmuz 1992-Haziran 2008 dönemini kapsayan 192 aylık gözlem döneminde İMKB'de piyasa riskinin yanında firma büyüklüğü, D/P oranı ve momentum faktörlerinin beklenen hisse senedi getirilerini etkileyen anlamlı risk faktörleri olduğu ve bu dört faktöre ait risk primlerinin piyasa tarafından fiyatlandırıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Recent studies have focused on multi-factor models for capital markets since one-factor CAPM (Capital Asset Pricing Model) has not been adequate in explaining asset prices. Fama-French three factor model is the most commonly used one among the models. The purpose of this study is to test the powers of three factor and four factor models in explaning stock returns instead of one factor CAPM for ISE. These models are tested for the USA and the UK stocks in the same period in order to compare ISE and two developed markets. Besides, four factors are tested to find out if the models are affected by seasonality or not. Upon examining portfolios formed to test multi-factor models, it is identified that there is significantly a negative relation between firm size and stock returns, while there is a positive and robust relation between Book-to-Market Ratio and returns. Furthermore, it is also found that winner (loser) stocks win (lose) in the future as well. Fama-French three factor model and four factor model applied to ISE test results have been determined to be significant. As a result of seasonality tests of four risk premiums assessed in ISE, the findings show that risk premiums have been affected by seasonality. The January effect is significant only for HML (High Minus Low) premium. HML is also significant for February, July, and August. Rm-Rf is significant for April, May; SMB (Small Minus Big) is significant for September and WML (Winner Minus Loser) is significant for April, July and August. Consequently, it is determined that firm size, Book-to-Market and momentum factors as well as market risk in ISE are significant risk factors effecting stock returns, and risk premiums of these four factors are priced by the market.