Bedensel engelli sporcuların psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of resilience and cognitiveflexibility levels of physical disabled athletes
Yazar: SEZEN YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. TARIK SEVİNDİ
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada, bedensel engelli sporcuların bazı değişkenler kapsamında psikolojik sağlamlık düzeylerinin ve bilişsel esneklik düzeylerinin incelenmesi ve bu örneklem grubu çerçevesinde iki özellik arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde desenlenen araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 sezonunda bazı branşlarda (Oturarak Voleybol, Tekerlekli Sandalye Basketbol, Badminton, Masa Tenisi, Tekerlekli Sandalye Eskrim) faal olarak görev yapan Türkiye'nin farklı illerinde bulunan yaş ortalaması 34.19 olan 17 kadın 94 erkek olmak üzere toplamda 111 bedensel engelli sporcu oluşturmaktadır. Araştırma hipotezlerinin test edilmesi için oluşturulan anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik bilgilerinin yer aldığı kişisel bilgi formu, ikinci bölümde Bilişsel Esneklik Ölçeği, son bölümde ise Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CD-RISC) yer almaktadır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistik yöntemlerinin yanı sıra değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla pearson korelasyon analizi, anlamlı farklılıkların tespiti için bağımsız gruplar t testi analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, katılımcıların cinsiyetlerinin bilişsel esneklik düzeylerinde anlamlı faklılığa yol açtığını gösterirken psikolojik sağlamlık düzeylerinde bu farkın tespit edilemediği görülmüştür. Medeni durum ve engel zamanı  değişkenleri kapsamında engelli sporcuların bilişsel esneklik düzeylerinin ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin benzer oranlarda olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların milli sporcu olup olmamaları kapsamında değerlendirilen çalışma bulguları, iki grup arasında hem bilişsel esneklik düzeyinde hem de psikolojik sağlamlık düzeyinde anlamlı farklılıkların olduğunu göstermiştir. Engelli sporcuların yaşlarının, ne kadar süredir spor yaptıklarına ilişkin spor yaşlarının ve iki özelliğin ilişkilerinin incelendiği korelasyon sonuçları, yaş ve spor yaşı değişkenlerinin bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlıkla anlamlı düzeyde ilişkisinin olmadığını ancak bu iki özelliğin birbirleri ile pozitif yönlü anlamlı ilişkilerinin olduğunu göstermiştir. Bedensel engelli sporcuların bazı değişkenler kapsamında bilişsel esneklik düzeylerinin ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin belirlenip aralarındaki ilişkilerin incelenmeye çalışıldığı bu çalışmanın sonuçları, sporcuların bazı demografik özelliklerinin bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etki etmediğini ancak milli sporcu olma durumlarının katılımcıların bu iki özelliğinde etkili değişken olduğunu göstermiştir. Çalışma sonuçları, sporun sağlıklı bireylere olan faydasının engelli bireyler üzerinde de aynı sonucu gösterdiğini açıklamıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the resilience levels and cognitive flexibility levels of some physically disabled athletes within the scope of some variables and to investigate the relationship between two characteristics within the framework of this sample group. Relational model designed on the working group of the research, 2018-2019 season in some branches (Sitting Volleyball, Wheelchair Basketball, Badminton, Table Tennis, Wheelchair Fencing) actively serving in 17 female 94 males with the average age in the different provinces 34.19 of Turkey in total, there are 111 physically disabled athletes. The questionnaire form which is formed to test the research hypotheses consists of three parts. In the first part, personal information form with demographic information of the participants, Cognitive Flexibility Scale in the second part and Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) in the last part are included. In order to determine the relationship between variables as well as descriptive statistics, pearson correlation analysis was used to analyze the data. Independent groups t-test analysis was used to determine significant differences. While the results of the study showed that the gender of the participants resulted in a significant difference in cognitive flexibility levels, this difference could not be determined in resilience levels. Within the scope of marital status and obstacle time variables, it was determined that the level of cognitive flexibility and psychological resilience of disabled athletes were similar. The results, which were evaluated within the scope of whether the participants were national athletes, showed that there were significant differences between the two groups at both the cognitive flexibility level and the resilience level. Correlation results of the age and age of the athletes and the relationship between the two features showed that age and sport age variables were not significantly correlated with cognitive flexibility and resilience, but they showed that these two features had a positive relationship with each other. The results of this study in which the physically disabled athletes were determined to determine the levels of cognitive flexibility and their psychological resilience within the context of some variables, some demographic characteristics of the athletes did not affect cognitive flexibility and psychological resilience levels but showed that being a national athlete was an effective variable in these two characteristics of the participants. The results of the study revealed that the benefit of sports to healthy individuals showed the same result on disabled individuals.