Franchising sistemlerinde Yönetim Bilgi Sistemi uygulamaları: Yiyecek ağırlıklı hizmet sektöründe bir uygulama
Management Information System applications in franchising systems: An application in food weighted service sector
Yazar: SONER TOKGÖZ
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT ÖZDAŞLI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Franchising = Franchising ; Hizmet sektörü = Service sector ; Yiyecek içecek sektörü = Food and beverage sector ; Yönetim bilgi sistemleri = Management information systems

Özet:
Günümüzde yiyecek ağırlıklı hizmet veren işletmelerdeki teknolojik gelişmeler ve müşteri beklentilerinde oluşan artış ile işletmelerin bu yöndeki ihtiyaçlarını karşılamak adına bir yazılım geliştirilmesi gerekliliği doğmuştur. Bu sebeple araştırma kapsamında franchise veren ve franchise alan arasında oluşan yazılımla ilgili sıkıntılar, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile derinlemesine mülakat ve gözlem notları kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca franchise alan firma sahiplerinin malzeme özellikleri, yazılımla ve denetleme sürecindeki problemlere yönelik görüşleri değerlendirilmiştir. Görüşmeler sonucunda franchising sistem için problemlerin çözümüne yönelik yazılım geliştirme gerekliliği doğmuştur. Bundan dolayı stok kontrol, ana bayi iletişimi, memnuniyet, program hızı vb. konularda yazılım ihtiyacının karşılanması amaçlanmaktadır. 
Çalışma kapsamında, araştırmanın şartlarını sağlayan, Antalya ilinde franchise alan işletmeler ile telefon ya da mail yoluyla görüşme yapma talebinde bulunulmuştur. Görüşmeyi kabul eden 10 işletme ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanması derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada araştırmacı tarafından açık uçlu ve yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan bir görüşme formu hazırlanmıştır.  Araştırmaya dahil edilen katılımcıların faaliyet yılları 2-7 yıl arası, giriş bedeli 40.000-120.00 TL arası, çalışan sayısı 11-20 personel arası, şube sayıları 74-195 arası, royalty bedeli %1-%3 arası, sözleşme süresi 5-10 yıl arası değişmektedir. Araştırmaya katılan işletmler restoran cafe ve restoran olarak faaliyet göstermektedir. Katılımcılar genellikle stok kontrolünde zorluk çektiğini ve malzeme kalitesinin belirli standartlar çerçevesinde olduğundan iyi bir seviyede olduğunu ancak fiyatların piyasa şartlarına göre yüksek olduğunu ifade etmişlerdir. Katılımcıların bazıları programlar için başlangıçta belirli bir miktar ücret ödediklerini, bazıları ise program ücretlerinin franchise bedelinin içerisinde yer aldığını ifade etmişlerdir. 
Program temelli sorunlar açısından bakıldığında katılımcılar genellikle problem yaşamadıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca kullanılan programların stok kontrolü açısından yeterli seçenek sunamadığını ifade etmişlerdir. Katılımcılar genellikle denetleme sonuçları ile alakalı genel merkezle iletişim kopukluğu yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Bu noktada yiyecek ağırlıklı hizmet sektörü için yönetim bilgi sistemi kullanımı ile mevcut sistem problemlerinin çözümüne bir seçenek sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Franchising Sistem, Yönetim Bilgi Sistemi, Yiyecek Ağırlıklı Hizmet Sektörü

Abstract:
Nowadays, with the technological developments and the increase in customer expectations, the necessity of developing software to meet the needs of businesses in this direction has emerged. For this reason, the problems related to the software that occur between the franchisor and the franchisee within the scope of the research were investigated by using the semi-structured interview form and in-depth interviews and observation notes. In addition, the material properties of the firm owners who bought franchisees, their views on the software and problems in the auditing process were evaluated. As a result of the negotiations, the necessity of developing software for the solution of the problems for the franchising system was born. Therefore, stock control, main dealer communication, satisfaction, program speed etc. It is aimed to meet the software need in issues.
Within the scope of the study, requests were made to meet with the franchised companies in Antalya, which meet the conditions of the research, by telephone or mail. In-depth interviews were made with 10 enterprises that accepted the meeting. The collection of research data was carried out using in-depth interview technique. In the study, an interview form consisting of open-ended and semi-structured questions was prepared by the researcher. The years of activity of the participants included in the research are between 2-7 years, the entrance fee is between 40.000-120.00 TL, the number of employees is between 11-20 staff, the number of branches is between 74-195, the royalty fee is between 1-3%, the contract period is 5-10 years ranges from. The enterprises participating in the research operate as restaurant cafes and restaurants. Participants generally stated that they had difficulty in inventory control and the quality of the materials was at a good level since it was within the framework of certain standards, but the prices were higher than the market conditions. Some of the participants stated that they initially paid a certain amount for the programs, while others stated that the program fees were included in the franchise price.
In terms of program based problems, the participants stated that they generally did not have any problems. They also stated that the programs used could not provide sufficient options in terms of inventory control. The participants generally stated that they had a communication disruption with the headquarters related to the audit results. At this point, an option is presented for the solution of existing system problems with the use of management information system for the food-based service sector.
Keywords: Franchising System, Management Information System, Food predominantly Service Sector