Devletin tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan sorumluluğu
State's responsibility for deficiency of land registry
Yazar: BURAK BATURAY BAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. SELİN SERT SÜTÇÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Devlet = State ; Devlet görevleri = Public duties ; Güven = Confidence ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Sorumluluk = Responsibility ; Tazminat = Compensation ; Toprak mülkiyeti = Land ownership

Özet:
Tapu sicili, taşınmaz üzerinde bulunan hakları ve taşınmazın yasal statüsünü yansıtan 
bir sicildir. Tapu sicili, devlet dışında herhangi bir kişi veya kurum tarafından tutulamayacak 
kadar önemli olup, aynı zamanda resmi sicil niteliğine sahiptir. 
Tapu sicili ile ilgili faaliyetlerin hakka ve hukuka uygun şekilde gerçekleştirilmesi, 
hem birey hem de toplum menfaatini korumaktadır. Aksi halde, sicile güvenerek işlem yapan 
bireyler zarara uğrayabilir. Bu nedenle, tapu siciline güvenin korunması maksadıyla, tapu 
siciline güvenerek işlem yapan ve zarara uğrayanların zararlarının karşılanması gerekir. Bu 
nedenle yasa koyucu, TMK. m. 1007 hükmü uyarınca, tapu sicilinin hukuka aykırı 
tutulmasından kaynaklanan tüm zararlardan devleti sorumlu tutmuştur. Bu suretle, tapu 
siciline duyulan güven teminat altına alınmıştır.
Çalışmanın, "Tapu Sicilinde Genel Bilgiler" başlıklı birinci bölümünde, tapu sicilinin 
tanımı açıklanarak, sicil ile ilgili unsurlar ve sicilin tutulması usulü anlatılmıştır. Yine, sicile 
yapılan kayıtlar ve iyi niyetle ayni hak kazanımının korunduğu durumlar izah olunmuştur. 
Sonrasında, "Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluk" başlıklı ikinci 
bölümde, devletin sorumluluğunun doğabilmesi için gereken unsurlar ve devletin 
sorumluluğunun haksız fiil sorumluluğu olması nedeni ile aranacak olan unsurlar, detayları ile 
açıklanmıştır. Bunlar, sicilin tutulması, hukuka aykırılık, zarar ve illiyet başlıklarında 
kapsamlı şekilde ele alınmıştır. 
Akabinde, TMK. m. 1007 hükmünün ne şekilde düzenlendiği, mülga Medeni 
Kanun'un 917. Maddesinden farklı olarak ne yenilik getirdiği, AİHM ve Yargıtay kararı ile 
örneklendirilerek açıklanmıştır. Devamında ise, kusursuz sorumluluk kavramı ve asli 
sorumluluk kavramı ile haksız fiil sorumluluğu kavramları açıklanmıştır. Sicile yapılan 
kayıtların hukuka aykırılık halleri ile hukuka aykırılığı tartışmalı olan haller irdelenmiştir. 
"Sorumluluktan Doğan Hukuki Sonuçlar" başlıklı üçüncü bölümde ise, devlete karşı 
açılacak davalar ile devletin sorumlulara karşı açacağı davaların hukuki nitelikleri incelenmiş 
olup, sonrasında, her iki dava türünde hangi mahkemelerin görevli ve yetkili olduğu, 
zamanaşımı süreleri, taraf teşkili ile davalarda hükmolunacak tazminatın nasıl belirleneceği 
soruları, uyuşmazlık mahkemesi ve Yargıtay kararları ile uygulamadaki duruma ışık tutularak 
örnekler verilmek sureti ile açıklanmaya çalışılmıştır. Son olarak ise, devlete karşı açılacak bu 
davalarda arabuluculuk dava şartı hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tapu Sicili, Devlet, Sorumluluk, Tazminat, Güven

Abstract:
The land registry represents the sole arm of the state in matters pertaining to 
ownership of properties and the rights of owners. It is the official office which is awarded the 
trust of the people and by which the state exercises its discretionary powers inherited therein, 
in safeguarding owners rights and solving matters pertinent to its mandate. It is such 
tantamount standing and importance that no other group or private institution besides the 
government itself is given authority over it. 
That matters of land in all its forms be carried out by the office of property registry, 
in a manner befitting the importance awarded to it by the state, and in accordance with the 
laws governing its behavior, is not only a matter of safeguarding individual property rights 
but also a matter of public importance. Thus the state having the foresight to uphold these 
individual and communal rights has found it wise to detail them in law (TMK m. 1007). 
Wherein an individual or group finds itself in a position of wherein their rights have been 
trampled, or they have been unjustly treated, having freely trusted in the institutions of the 
office of property registry; they need only look to these laws for a solution. It is with the same
It is with this importance granted to the office of land registry and the laws pertinent to it that 
this thesis was written. The purpose of this thesis is to shed light on the laws governing 
matters pertaining to the office of land registry. Hence chapter one 'General knowledge 
pertaining to Land Registry' will give an oversight of how land is registered and recorded and 
afforded the protection of state by way of law.
This chapter is followed by chapter two. Which outlines the conditions required for 
said properties to come under the umbrella of protection afforded to them by the state, as well 
as the factors by which said protections may be compromised. Specifics are delved into in 
greater detail in the subsections.
The subsequent sections take a closer look into the laws governing these practices; 
specifically how the TMK, m. 1007 was drafted, and what new developments arose from 
section 917 being repealed. These are all accompanied with examples and decisions from the 
ECHR and the Supreme Court. This is followed by discussion of the ideal concept of 
responsibility vs realistic concept of responsibility vs unlawful concept of responsibility. And 
finally the lawful and unlawful practices and those practices which fall in between, pertaining 
to the registration and recording of land, are given further discourse and discussed.
The third and final section aptly named 'Legal Results', covers the merits of legal 
action, that can be taken against the state, as well as the legal steps that can be taken by the 
state against defendants. And, further examines under which courts jurisdiction these 
proceedings can and should take place; the length of said proceedings, as well as addressing 
how appropriate compensation should be arrived at and dispensed. In addition to whether 
laws pertaining to mediation should be adopted where the state is the defendant. All these 
matters and more are discussed in great depth with accompanying examples from the legal 
system.
In conclusion, this thesis bears the heavy burden of explaining the intricacies and 
pitfalls of the legal system pertaining to land registry, while illuminating the legal, 
institutional, and bureaucratic landscape surrounding them.

Keywords: Land Registry, State, Responsibility, Compensation, Trust