Üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zeka ile karar verme stratejileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
The relationship between emotional intelligence and decision making strategies in gifted children
Yazar: LEYLA ZAROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DENİZ ÖZCAN
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada orta öğretim kademesindeki 9, 10, 11 sınıflara giden üstün yetenekli
öğrencilerin duygusal zeka ve karar verme düzeyleri arasında nasıl ve ne düzeyde bir
ilişki olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli
kullanılmıştır. Araştırmaya ilişkin veriler toplam 60 maddeden oluşan 'Duygusal Zekâ
Ölçeği'' ve 28 maddeden oluşan 'Karar Verme Stratejileri Ölçeği'' ile toplanıp elde
edilen veriler arasında karşılaştırmalar yapılmış ve SPSS programı ile veriler analiz
edilerek üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zeka ve karar verme düzeyleri arasında
nasıl ve ne düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir.
Çalışmaya 2015-2016 öğretim yılında Türkiye'nin orta ölçekli bir ilinin A Bilim
Sanat Merkezi'nin 9, 10, 11. sınıfında okuyan 14-19 yaş aralığında 141 öğrenci
katılmıştır. Bunların 79'u erkek, 62'si kızdır. Araştırmada, verilerin çözümlenmesinde
frekans, yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, min-max değerler, t-testi, tek
yönlü varyans analizi (ANOVA),Pearson Kolerasyon, Kolmogrov Smirnov testi, Mann-
Whitney Testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır.
Üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zekâ ölçeği sonucunda aldıkları ortalama
"katılıyorum" sınırları içerisinde belirlenmiştir. Üstün yetenekli öğrencilerin duygusal
zekâ düzeyleri ile öğrenim gördükleri sınıf düzeylerine göre kişiler arası ilişkiler ile
çevre şartlarına uyum alt boyutları arasında anlamlı bir fark bulunmazken, kişisel
farkındalık, stres yönetimi ve genel ruh hali alt ölçekleri arasında anlamlı bir fark
bulunmuştur. Üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleri ile yaşları arasındaki
ilişkiye göre kişilerarası ilişkiler, çevre şartlarına uyum ve stres yönetimi alt boyutları
arasında anlamlı bir fark bulunmazken kişisel farkındalık ve genel ruh hali alt ölçekleri
arasında anlamlı bir fark bulunmuştur.
Araştırma sonucunda üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleri ile karar
verme düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yüksek
duygusal zekâya sahip bireylerin çevresindeki bireylerle pozitif iletişime geçebilen,
kendilerine ve çevresindekilere saygılı, sınırlarını bilen, empatik beceriye sahip,
kararlarında bağımsız, sosyal sorumluluklarının bilincinde, yaşama umutla ve sevgiyle
bakan, iyimser ve mutlu bireyler olmaları beklenir. Bu araştırma bulgusundan,
geliştirilebilir bir zekâ türü olan duygusal zekânın düzeyini arttırabilmek doğrudan
öğrencilerin karar verme düzeylerinin arttırılması yardımcı olabilir. Bu nedenle gerek
anne-babaların gerekse öğretmenlerin duygusal zekâ ve duygusal zekânın geliştirilmesi
konusunda bilinçlendirilmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Üstün Yetenekli Öğrenci, Duygusal Zekâ Ölçeği, Karar Verme
Stratejileri Ölçeği.

Abstract:
In this study, the secondary education level in 9, 10, how between emotional
intelligence and decision-making levels of gifted students in 11 classes and is intended
to determine whether a relationship is at what level. relational model was used in this
study. Data for the survey consisted of 60 items 'Emotional Intelligence Scale' and
consisting of 28 items 'Decision Making Strategies Scale' with the data obtained were
collected between analyzes were performed and analyzed the data using SPSS between
emotional intelligence and decision-making levels of gifted students how and a
relationship has been determined at what level.
The study in the 2015-2016 academic year Samsun Science Arts Center's school
9, 10, 11. Read the 14-19 age range in the class of 141 students she participated. These
79 males and 62 females. In the study, the analysis of the data frequency, percentage,
mean, standard deviation, min-max values, t-test, one-way analysis of variance
(ANOVA), Pearson correlation, Kolmogrov Smirnov test, Mann-Whitney test and
Kruskal-Wallis H test was used.
Gifted students average they receive as a result of emotional intelligence scale
"agree" is determined within the limits. Gifted students' emotional intelligence level,
according to the class they study the level of interpersonal significant difference was
found between compliance dimensions to with environmental conditions, relationships,
self-awareness, there is a significant difference between the subscales of stress
management and general mood. Gifted by the relationship between age and the
emotional intelligence of students interpersonal relationships, a significant difference
statistically significant difference between there was no personal awareness and
subscales general mood of the dimensions adapt to environmental conditions and stress
management were found.
Gifted students' self-esteem in deciding the grade level they are studying, decide
avoidant and when determining a significant difference between the levels of decisionmaking
procrastination, careful decision-making, and it was determined that there was
no significant difference between the levels of decision-making panic. Likewise, the
students self-esteem in deciding the sex and making careful decisions when determining
a meaningful relationship of the difference between the levels of decision-making
procrastination, decide avoidant and it was determined that there was no significant
difference between the levels of decision-making panic. Besides this, making careful
decisions with the age of the students, decide avoidant and found significant differences
in the level of decision-making procrastination, self-esteem and decision-making were
found to be significant difference between the levels of decision-making panic.
The results between the levels of decision-making and emotional intelligence
level of gifted students has been determined that there is a significant positive
correlation. Can pass on positive communication with individuals around individuals
with high emotional intelligence, self and his entourage respectful, know their limits,
have empathic skills, independent decisions, aware of its social responsibility, living
overlooking the hope and love, are expected to be optimists and happy individuals. The
findings of this research, to increase the level of emotional intelligence is an improved
type of intelligence can help direct students to increase the level of decision making.
Therefore, both parents as well as teachers' emotional intelligence and emotional
intelligence are recommended to develop their awareness.

Key Words: Gifted Students, Emotional Intelligence, Decision Strategies