Akut miyeloid lösemide verici yaşının transplantasyon sonuçlarına etkisi /
Yazar: SANLI ARABACI
Danışman: PROF. DR. PERVİN TOPÇUOĞLU
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Giriş ve Amaç: Allojenik hematopoetik kök hücre nakli (AHKHN), akut miyeloid
lösemi (AML) tedavisinde önemli bir yer tutmaktadır. Ancak, AHKHN sonrasında hastalık
tekrarı gözlenen hastalarda tedavi seçenekleri sınırlıdır ve tedavi başarısı istenilen düzeyde
değildir. Bunun yanı sıra, nakil sonrası birçok komplikasyon hastaların sağkalımını ve yaşam
kalitesini olumsuz etkilemektedir. Hastaların sağkalımını ve yaşam kalitesini artırmak için en
uygun verici seçimi önemlidir. Bu çalışmada, AML hastalarında verici yaşının ve tipinin
AHKHN sonuçları üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçladık.
Yöntem: Ocak 2000 ile Kasım 2021 tarihleri arasında AÜTF Hastanesi Hematoloji
Bilim Dalı Kök Hücre Nakil Servisinde AML tanısıyla AHKHN yapılan 375 hasta çalışmaya
dahil edildi. Hastalar eğer hastalığın ilerlemesi nedeniyle ikinci bir nakil geçirdiyse, sadece ilk
nakille ilgili bilgiler alındı. Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik bilgileri, altta yatan
hematolojik hastalık, vericilerin yaşı, verici cinsiyeti, verici tipi, nakil sırasındaki hastalık
durumu, kök hücre kaynağı, nakil hazırlama rejimi, nakil sonrası engraftman gelişimi ve
engraftman süresi retrospektif olarak incelendi. Ayrıca allo-HKHN sonrası yaşam ve ölüm
durumları, hastalıksız yaşam süreleri, transplantasyona yanıt, transplantasyon ilişkili ölüm,
akut-kronik GVHH (graft-versus-host hastalığı) incelendi. Hastalar ve vericiler, HLA uyumu
düzeyine ve akraba olup olmamalarına göre 3 gruba ayrıldı. Parametreler hastane veritabanı
olan Avicenna' dan retrospektif olarak elde edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen tüm hastalar değerlendirildiğinde, AML tanısıyla
AHKHN yapılan hastaların ortanca genel sağkalım (GS) süresi 28,1 ay, hastalıksız sağkalım
(HSK) süresi ise 19,2 ay olarak hesaplandı.
Verici tipine göre gruplara ayrılan hastalar incelendiğinde, AV (akraba verici) grubunda
246 hasta, HİV (haploidentik verici) grubunda 22 hasta ve ADV (akraba dışı verici)
grubunda 107 hasta ve ilgili vericiler yer aldı. GS süresi, AV grubunda HSK, HİV ve ADV
gruplarına göre anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (sırasıyla ortanca 28,1 ay, 9,1 ay, 12 ay;
p=0,002). HİV ve ADV grupları arasında anlamlı fark bulunmadı. 2 yıllık HSK oranları
sırasıyla AV, HİV, ADV gruplarında %52, %24, %36 olarak bulundu. 5 yıllık HSK oranları
ise sırasıyla %47, %14, %32 olarak hesaplandı.
2
Verici yaşına göre yapılan karşılaştırmada, 50 yaş üzeri AV ve 50 yaş altı HİV/ADV
grupları arasında hastalıksız sağkalım açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,58). Tüm yaş
gruplarını içeren karşılaştırmadan farklı olarak, GS'deki farkın, verici tipine göre tüm hasta
grubuna kıyasla belirgin şekilde azaldığı görüldü. GS süresi sırasıyla 50 yaş üzeri AV, 50 yaş altı
HİV, 50 yaş altı ADV gruplarında 22,5 ay, 23,3 ay, 18,5 ay olarak hesaplandı.
Çalışmaya dahil edilen tüm hastalar değerlendirildiğinde, GS süresi HİV grubunda
anlamlı olarak daha düşük bulunurken (p=0,017), 50 yaş üzeri AV ve 50 yaş altı HİV/ADV
grupları arasında fark gözlenmedi.
Tüm vericiler dahil edilerek yapılan karşılaştırmada, benzer şekilde AV grubunda
kronik GVHH oranı anlamlı olarak daha yüksek (p<0,001), nötrofil engraftmanı anlamlı
olarak daha düşük (p<0,001) bulundu. Trombosit engraftmanı ise AV ve HİV grupları
arasında AV lehine anlamlı şekilde daha düşük bulundu (p=0,011). AV ve ADV grupları
arasında trombosit engraftmanı arasında fark bulunmadı.
Sonuç: AML hastalarında AHKHN sonrası 50 yaş üzeri AV yerine 50 yaş altı
HİV/ADV kullanılmasının GS süresi üzerinde neredeyse hiç etkisi olmadığı, ayrıca AV
grubunda kronik GVHH oranının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür

Abstract:
Aim: Allogeneic hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) plays a significant
role in the treatment of acute myeloid leukemia (AML). However, relapse and limited
treatment success are common challenges in AML patients following HSCT. Additionally,
post- transplant complications can negatively impact patient survival and quality of life.
Optimaldonor selection is crucial for improving survival and quality of life in these patients.
In thisstudy, our aim was to determine the impact of donor age and type on the outcomes
ofAML patients undergoing HSCT.
Methods: A total of 375 patients diagnosed with AML who underwent HSCT at the
Hematology Department Stem Cell Transplantation Service of AUTF Hospital between
January 2000 and November 2021 were included in the study. If patients had undergone a
second transplantation due to disease progression, only information related to the first
transplantation was obtained. Demographic data such as age and gender of the patients,
underlying hematological disease, age of the donors, donor gender, donor type, disease status
at transplantation, stem cell source, conditioning regimen, development of post- transplant
engraftment, and the day of engraftment were retrospectively analyzed. Additionally, survival
and death status, overall survival, disease-free survival, transplantation response, transplantrelated mortality, acute-chronic graft-versus-hostdisease (GVHD) were examined after alloHSCT. Patients and donors were grouped into three groups based on HLA compatibility level
and whether they were relatives. Parameterswere obtained retrospectively from the hospital
database, Avicenna.
Results: When all patients included in the study were evaluated, the median overall
survival (OS) and disease-free survival (DFS) were calculated as 28.1 months and 19.2
months, respectively, for patients diagnosed with AML undergoing HSCT.
The patients were analyzed by dividing them into groups according to the donor type.
The AV group included 246 patients, the HIV group included 22 patients, and the ADV group
included 107 patients and their respective donors. The OS was significantly higher in the AV
group compared to the HLA-mismatched and haploidentical groups (median OS: 28.1
months, 9.1 months, 12 months, respectively; p=0.002). There was no significant difference
between the HIV and ADV groups. The 2-year DFS rates were 52%, 24%, 36% for the AV,
4
HIV, and ADV groups, respectively. The 5-year DFS rates were 47%, 14%, 32% for the AV,
HIV, and ADV groups, respectively.
Comparison was made between the AV group (donors aged 50 and above) and the
HIV/ADV group (donors aged below 50) in terms of disease-free survival. No significant
difference was found between the two groups (p=0.58). The difference in overall survival
between the groups was notably reduced when compared to the entire patient group based on
donor type. The median overall survival was calculated as 22.5 months for the AV group aged
50 and above, 23.3 months for the HIV group aged below 50, and 18.5 months for the ADV
group aged below 50.
When all patients included in the study were evaluated, the OS was significantly lower
in the HIV group (p=0.017), while no difference was observed between the AV group aged 50
and above and the HIV/ADV group aged below 50.
In the comparison involving all donors, similarly, chronic GVHD was significantly
higher in the AV group (p<0.001), neutrophil engraftment was significantly lower (p<0.001),
and platelet engraftment was significantly lower in the AV group compared to the HIV group
(p=0.011). No difference was observed in platelet engraftment between the AV and ADV
groups.
Conclusion: In AML patients undergoing HSCT, the use of donors aged below 50
(HIV/ADV) instead of donors aged 50 and above (AV) has almost no effect on overall
survival, while the AV group shows a significantly higher rate of chronic GVHD.
Key Words: Acute myeloid leukemia (AML), stem cell transplantation, donor age