Mardin yöresinde yetiştirilen mahalli şepırze üzüm çeşidinde hümik asit ve kaya fosfatı uygulamalarının verim, kalite ve bitki fenolojisi üzerine etkileri
The effects of humic acid and rock phosphate applications on yield, quality and plant phenology on the sepirze local grapevine genotype grown in Mardin province
Yazar: ELVER AKCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RUHAN İLKNUR GAZİOĞLU ŞENSOY
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında, farklı dozlarda kullanılmış olan Hümik Asit (HA) ve yine yörenin önemli bir ürünü olan Kaya Fosfatı (KF)'nın, Mardin İli Nusaybin İlçesi'nde yetiştirilen mahalli Şepirze üzüm çeşidinde verim, kalite, element içeriği ve bitki fenolojisi üzerine meydana getirdiği etkiler ele alınmıştır.
Çalışma kapsamında yapılmış olan uygulamaların verim ve kalite bakımından önemli düzeyde artışa neden olduğu belirlenmiştir. Omca başına verim, salkım sayısı, salkım ağırlığı, salkımda tane sayısı, tane ağırlığı, tane eni, SÇKM, yönüyle, uygulamaların istatistiki olarak önemli çıktığı görülürken, diğer meyve özellikleri yönüyle de kontrol bitkilerine göre olumlu etkide bulunduğu tespit edilmiştir. Makro- mikro element içeriklerine yönüyle uygulamaların dönemlere ve ilgili elementlere göre değişen oranlarda farklılıklara yol açtığı görülmüştür. 
Mevcut uygulamaların, fenolojik dönemlere etkisi özellikle hasat döneminde gözlemlenirken, çeşidin fenolojik dönemlerinin tamamında kısmen etkili olduğu görülmüştür. İlk hasada gelen uygulamaya ait grup ile son hasat edilen grup arasında yaklaşık bir hafta fark olduğu belirlenmiştir. 250 g K.F.+300 g H.A.,250 g K.F.+600 g H.A., 500 g K.F.+300 g H.A. ve 500 g K.F.+600 g H.A. uygulamalarının özellikle hasat başlangıcı ve son hasat tarihlerine etkisi ele alındığında, hasadın yaklaşık bir hafta erken başladığı ve hasat periyodunun da yaklaşık bir hafta uzamış olduğu görülmüştür. Uygulamalara ait Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) değerlerine bakıldığında ise vejetasyonunu en kısa sürede tamamlayan omcaların, 250 g K.F+300 g H.A uygulaması dahilinde (1.966,1 gd) olduğu; 500 g K.F.uygulamasına ait omcaların ise en fazla (2.108,1 gd) EST ihtiyacı gösterdiği görülmüştür. 

Anahtar kelimeler: Bağ, Bitki besleme, Hümik asit, Kaya fosfatı, Üzüm

Abstract:
In this thesis study, the effects of Humic Acid (HA) and Rock Phosphate (RP) which were used in different doses on the yield, quality and plant phenology of Sepirze, a local grapevine cultivar grown in Nusaybin town of Mardin province, were investigated.
	It was determined that the applications had significant increase in yield and quality. There were significant increase in yield per vine, bunch number, bunch weight, berry number per bunch, berry weight, berry width, and TSS, while there were also insignificant increases for other traits.Towards macro-micro element content, it has been seen that the applications lead to differences at varying rates depending on the periods and related elements.
While the effects of the applications on phenological periods have been observed especially during the harvest period, it has been found that they were partially effective all of phenological periods of the cultivar. It was determined that there was a difference of about one week between the first harvested application group and the last harvested application group. When the start and the end of harvest dates are considered, some of the applications (250 g R.P. + 300 g H.A., 250 g R.P. + 600 g H.A., 500 g R.P. + 300 g H.A., and 500 g R.P. + 600 g H.A.) were found to fasten the harvest one week earlier and to prolong the harvest about a week.When the Effective Heat Summation (EHS) values of the application were examined, it was found that the vines that completed the vegetation with minimum EHS requirement(1.966.1 dd) in the application of 250g R.P. + 300g H.A; and the vines applied with 500 g R.P. showed the maximum EHS requirement (2.108.1 dd).

Keywords: Grapevine, Plant nutrition, Humic Acid, Rock Phosphate, Grape