Çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety of nurses working in child clinics
Yazar: ÖZLEM GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. HACER ÇETİN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Çocuk sağlığı servisleri = Child health services ; Çocuklar = Children ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu çalışma, çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Mersin ve Adana il merkezlerinde yer alan üniversite ve kamu hastanelerinin çocuk kliniklerinde çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hemşireler ile yapılmıştır. 700 hemşirenin evreni oluşturduğu çalışmada, örneklem kota yöntemiyle belirlenmiştir. Ulaşılabilen hemşire sayısı 563, araştırmanın kapsama oranı % 80,5'tir. Etik kurul ve kurum izin yazıları alındıktan sonra, araştırmaya katılım için gönüllülük esas alınarak veriler toplanmıştır. Araştırmanın verileri, hemşirelerin tanıtıcı bilgilerini içeren "Anket Formu" ile hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliğinin belirlendiği "İş Güvenliği Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Veriler için uygun program kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde Ki-Kare önemlilik testi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, varyans analizi, ortalama (X) ve standart sapma (SS), minimum ve maksimum değerler, frekans ve yüzdelik değerler korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin % 91,8'i kadın, yaş ortalaması 29,7±6,88'dir. Hemşirelerin iş güvenliği ölçeği 5'li likert tipte olup 7 alt faktörü bulunmaktadır. Çalışmamızda iş güvenliği puan ortalaması 106,854±23,842 olarak bulunmuştur. Alt boyutlarında madde puan ortalamaları alınmıştır. Alt boyutlardan, mesleki hastalıklar ve şikayetler (1,45±0,51), yönetsel destek ve yaklaşımlar (1,97±0,75), kazalar ve zehirlenmeler (2,32±0,97) düzeyinde ve ölçeğin toplam puan ortalamaları ortalamanın altında belirlenmiştir.
Sonuç olarak, araştırma yapılan hastanelerin çocuk kliniklerinde çalışan hemşireler iş sağlığı ve güvenliği konusunda daha olumsuz görüş bildirdikleri saptanmıştır. Çocuk kliniğinde çalışan hemşirelerin, mesleki hastalıklar ve şikayetler düzeyinde risk altında çalıştığı, yöneticilerin hemşirelere yeterince destek sağlayamadığı saptanmıştır. Ayrıca hemşirelerin, kazalar ve zehirlenmeler düzeyinde de iş güvenliğinin sağlanamadığı belirlenmiştir. Saptanan sonuçlar doğrultusunda yöneticiler, çocuk kliniğinde çalışan hemşirelerin çalışma ortamlarının ve çalışma koşullarının, sağlıklı ve güvenli bir şekilde düzenlenmesine daha fazla önem verilmelidir. Sonuçlar doğrultusunda, hemşirelerin iş yükünün azaltılması, bu amaçla hasta-hemşire oranına standartlar getirilmesi önerilmektedir. 
 

Anahtar Kelimeler: Çocuk Hemşireliği, Çocuk Klinikleri, Hemşirelik, İş Güvenliği, Çalışan Sağlığı

Danışman: Doç. Dr. Hacer ÇETİN, Mersin Üniversitesi, Hemşirelik Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
This study was conducted to examine the health and safety of nurses working in pediatric clinics. The study was conducted with the nurses working in the pediatric clinics of universities and public hospitals in Mersin and Adana province centers and accepting to participate in the research. In the study of 700 nurses, the sample was determined by quota method. The research sample consisted of 563 nurses. Universe coverage of the research sample is 80.5%. After the research, ethics committee and institution permission letters were received, the data were collected. The data of the study were collected by using the "Questionnaire Form" containing the nurse's introductory information and the "Job Security Scale" where the occupational health and safety of the nurses were determined. Appropriate statistical methods were used in the evaluation of the data. Chi-square significance test, significance test of difference between two means, variance analysis, mean, and standard deviation, minimum and maximum values, frequency and percentage values were used in the analysis of the data obtained in the research. Statistical significance level was taken as p <0,05. Of the nurses who participated in the survey, 91.8% were women, and the average age was 29.7. Nurses' work safety scale is of the likert type of 5 and has 7 sub factors. The mean score of our study was found to be 106,854 ± 23,842. In the subscales, occupational diseases and complaints (1,45 ± 0,51), managerial support and approaches (1,97 ± 0,75), accidents and poisonings (2,32 ± 0,97) were underestimated.
As a result, nurses working in the pediatric clinics of the investigated hospitals were found to lack adequate occupational health and safety. Nurses working in child clinics, occupational illnesses and complaints at the level of working at risk, managers were not able to provide enough support to the nurses. It was also determined that nurses were not able to provide work safety at the level of accidents and poisoning. In the light of the results, managers should give more importance to the health and safety of the working environments and working conditions of the nurses working in the child clinic. The workload of nurses should be reduced in this direction, standards should be brought to the patient-nurse ratio.

 Keywords: Care, Children's Clinics, Nursing, Occupational Safety, Occupational Health

Advisor: Assoc. Prof. Hacer CETIN, Department of Nursing, University of Mersin, Mersin