Açık alanlarda bulunan spor aletlerinin tasarımlarının ergonomik risk değerlendirmesi ve kullanıcı araştırmasıyla incelenmesi
Investigation of the designs of sports equipment in open areas by ergonomic risk assessment and user research
Yazar: GÜLAY GERÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖNDER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Egzersiz = Exercise

Özet:
Bu çalışmada hedef; belediyelere ait park alanlarındaki egzersiz aletlerinin tasarımlarının kullanıcıyı yönlendirme, ergonomi ve egzersize motivasyon noktalarında kullanıcıyı nasıl etkilediğini incelemektir. Toplumun her yaş kesiminden ulaşabileceği bu aletler, topluma hareket alışkanlığını kazandırmayı ve bireylere sağlıklı egzersiz yaptırmayı hedeflemektedir. Fakat bireylerin bu alanlardaki ürünleri kullandıkları süreçlerde, yanlış kullanımlara ve yanlış açılarda egzersiz pozisyonlarına rastlanabilmektedir. Bunun üzerine yapılan literatür araştırmasında bu egzersiz aletlerinin kullanımı ile alakalı olarak belirli çalışmalara ulaşılmış, fakat bu aletlerin tasarımı ile kullanıcı ilişkisi ve ergonomik risk değerlendirmesi konusunda kısıtlı miktarda çalışma olduğu görülmüştür. Bu nedenle bu çalışmanın hedefi, yapılan analiz ve gözlemler yoluyla literatüre katkıda bulunmaktır. Bu hedefe yönelik ilk olarak kullanıcı geri dönütleri almak için iki adet kullanıcı anketi uygulanmıştır. Bu anketlerin ilkinde kullanıcıların egzersiz aletlerine olan bakışı ve alışkanlıklarını incelenmiştir. Böylelikle egzersiz aletlerinin tasarımlarının kullanıcılarla nasıl bir etkileşim içinde olduğunu, onlara nasıl alışkanlıklar kazandırdığını ve ne kadar hitap ettiğini analiz etmek mümkün olmuştur. İkinci ankette ise hedeflenen kullanıcıların egzersiz aletlerini kullanış sürecinde nasıl bir yol izlediğini ve bundan nasıl geri dönütler aldığını incelemektir. Bunun için ankette belirlenen örneklem grubuna egzersiz öncesi – esnasında ve sonrasında olmak üzere üç aşama için sorular yöneltilmiştir. Böylelikle belediye ait parklarda bulunan egzersiz aletlerinin kullanıcıları nasıl bir egzersiz sürecine soktuğunun belirlenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca egzersiz alanlarında gözlemler yapılmış, yanlış kullanımlar, ergonomiye ve doğru kullanım açılarına uygun olmayan kullanımlar fotoğraflanmıştır ve egzersiz fizyolojisi üzerine çalışmalar yapan spor eğitmeni ve fizyoterapistlerle görüşmeler sağlanmıştır. Tüm bu araştırmalardan sonra belediyelere ait bu egzersiz alanların kullanıcıları doğru bir akışta spor yapmak noktasında yeterince yönlendirmediği, yanlış açılarda egzersiz yapılmasına sebep olabildiği ve egzersiz motivasyonunu olumsuz etkileyebildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu anlamda egzersiz sürecinin doğru akışta ilerlemesi ve sağlık sorunlarının ortaya çıkmaması için bu alanların tasarlanması konusunun ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine how the designs of exercise equipment in municipal exercise areas affect the user in terms of orientation, ergonomics and motivation to exercise. These tools, which can be accessed by all segments of the society, aim to give the society a habit of movement and to make individuals exercise healthy. In the processes where individuals use products in these areas, misuse and exercise positions at wrong angles can be encountered. In the literature search on this, certain studies have been reached regarding the use of these exercise equipment, but it has been seen that there is a small amount of work on the user relationship with the design of these equipment. Therefore, the aim of this study is to contribute to the literature through analysis and observations. For this purpose, firstly, two user surveys were applied to get user feedback. In the first of these questionnaires, the view and habits of the users towards the exercise equipment were examined. Thus, it was possible to analyze how the designs of the exercise equipment interact with the users, how they gain habits and how much they appeal to them. In the second survey,the aim is to examine how the targeted users follow the process of using the exercise equipment and what kind of feedback they receive from it. For this purpose, questions were asked to the sample group determined in the questionnaire for three stages: before, during and after the exercise. Thus, it is aimed to determine what kind of an exercise process the municipal exercise equipment puts the users in. In addition, observations were made in the exercise areas, misuses, use that are not suitable for ergonomics and correct use were photographed, and interviews were made with sports trainers and physiotherapists working on exercise physiology. After all these researches, it has been concluded that these exercise areas belonging to the municipalities do not guide the users enough to do sports in the right flow and they can cause exercise at wrong angles and negatively affect the motivation of exercise. In this sense, it has been revealed how important it is to design these areas in order for the exercise process to progress in the right flow and to prevent health problems.