Vicia canescens subsp. variegata ve vicia erzurumica ekstrelerinin hücre kültürü ortamlarında ve deneysel parkinson modeli oluşturulmuş sıçanlarda etkilerinin araştırılması, etkiden sorumlu maddelerin izolasyonu ve yapı tayini.
Investigation of the effects of vicia canescens subsp. variegata and vicia erzurumica extracts in cell culture media and experimental parkinson's model induced rats, isolation and structure determination of the substances responsible for the effect
Yazar: BİLGE AYDIN
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL GÜVENALP
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hücre kültür teknikleri = Cell culture techniques ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Sıçanlar = Rats ; Vicia canescens = Vicia canescens ; Vicia erzurumica = Vicia erzurumica

Özet:
Amaç: Çalışmamızın birinci amacı Vicia canescens subsp. variegata (Willd.) P. H. Davis ve Vicia erzurumica N. Demirkuş & S. Erik türlerinin toprak üstü kısımlarından elde edilen ana ekstre ve alt fraksiyonların hücre kültürü ve in vivo yöntemlerle antiparkinson etkilerinin belirlenmesi, ikinci amacı bitkilerden olası aktif bileşiklerin izolasyonu ve etkinliklerinin belirlenmesi ve son olarak saf maddelerin ekstrelerdeki miktarlarının LC-MS/MS ile belirlenmesidir.
Materyal ve Metot: Ekstrelerin ve izole edilen bileşiklerin antiparkinson etkilerinin belirlenmesi amacıyla MTT ve hücre kültürü testleri; in vivo antiparkinson etkilerinin değerlendirilmesi amacı ile davranış testleri, biyokimyasal ve histopatolojik analizler yapılmıştır. Elde edilen bileşiklerin yapıları 1D, 2D-NMR spektroskopisi, UV spektrofotometresi ve kütle spektrometresi yöntemleri kullanılarak aydınlatılmıştır. İzole edilen bileşiklerin antioksidan kapasiteleri DPPH ve ABTS radikal süpürücü kapasite testleri ile belirlenmiştir. 
Bulgular: V. canescens ve V. erzurumica türlerinin toprak üstü kısımlarından hazırlanan metanol ve n-butanol ekstrelerinin hücre kültürü ortamında ve sıçanlar üzerinde antiparkinson etki gösterdiği belirlenmiştir. Yapılan histopatolojik analizlerde özellikle V. canescens türünün metanol ve n-butanol ekstrelerinin nörodejenerasyonu tedavi edici yönde daha etkili olduğu belirlenmiş ve sonuçlar in vivo deneyler ile parallelik göstermiştir. Biyokimyasal analizlerde ekstrelerin MDA seviyesinde azalma, GSH düzeyinde ve SOD aktivitesinde artış meydana getirdiği tespit edilmiştir. Yapılan izolasyon çalışmalarında V. canescens türünden 6 flavonol glikoziti; V. erzurumica türünden ise 1 flavonol glikoziti olmak üzere toplam 7 bileşik izole edilmiştir. İzole edilen bileşikler üzerinde yapılan hücre kültürü ve in vitro antioksidan kapasite deneyleri sonucunda V. canescens türünden izole edilen kersetin-3-O-α-L-ramnopiranozit (kersitrin) (VCB-3) isimli bileşiğin en yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.  
Sonuç: Yapılan çalışmalar ışığında V. canescens ve V. erzurumica türlerinin antiparkinson etkileri bilimsel olarak değerlendirilmiş, nörodejenerasyonu ve oluşan oksidatif stresi önlediği görülmüş, elde edilen bileşiklerden en etkili olanlar tespit edilmiştir. Literatüre 2 yeni bileşik kazandırılmıştır.

Abstract:
Aim: The first aim of our study was to determine the antiparkinsonian effects of the main extracts and sub-fractions obtained from the aerial parts of Vicia canescens subsp. variegata (Willd.) P. H. Davis ve Vicia erzurumica N. Demirkuş & S. Erik by cell culture and in vivo methods. The second aim was isolated possible active compounds from herbs and to determine their activities. Finally, the amount of active compounds in the extracts was determined by LC-MS/MS.
Material and Method: In order to determine the antiparkinsonian effects of the extracts and purified compounds were used by MTT and cell culture methods and behavioral tests, biochemical and histopathological analysis were used for the in vivo antiparkinsonian effects of the extracts. The structures of the isolated compounds were elucidated by 1D, 2D-NMR spectroscopy, UV spectrophotometry, and Mass spectrometry methods. For the antioxidant capacities of isolated compounds, DPPH and ABTS radical scavenging capacity tests were performed.
Results: It was determined that methanol and n-butanol extracts prepared from aerial parts of V. canescens and V. erzurumica species showed antiparkinsonian effects in cell culture and in rats. In the histopathological analysis, it was determined that the methanol and n-butanol extracts of V. canescens species was more effective in the treatment of neurodegeneration and the results showed similarity with in vivo experiments. In biochemical analysis, it was determined that the extracts caused decrease in MDA level, and increase in GSH level and SOD activity. In isolation studies, a total of 7 compounds were isolated, 6 flavonol glycosides from V. canescens and 1 flavonol glycoside from V. erzurumica. As a result of cell culture and in vitro antioxidant effect experiments on isolated compounds, it was determined that the compound named quercetin-3-O-α-L-rhamnopyranoside (quercitrin) (VCB-3) isolated from V. canescens species had the highest effect.
Conclusion: In the light of the studies, the antiparkinsonian effects of V. canescens and V. erzurumica species were scientifically evaluated, it was seen that they prevented neurodegeneration and the oxidative stress that occurred, and the most effective compounds were determined. Two new compounds have been gained to the literature in this research.