Sosyal medya kullanıcılarının siber zorbalık ve mağduriyete sebep etmenlerin kişilik özellikleri faktörlerinin incelenmesi
Investigation of the personality factors of social media users causing cyber bullying and victims
Yazar: ELİF YÜCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER EVRENSEL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Problem davranış = Problem behavior ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Günümüzde, internet kullanımının yaşamın vazgeçilmez bir parçası olmasının yanında, kullanıcıların çevrimiçi saldırganlıkla karşı karşıya kalabilecekleri bir mecra haline gelmiştir. Bu görüşten hareketle, bu çalışmada, erişkinlerde sanal zorbalık, sanal zorbalık mağduriyeti, sorunlu internet kullanımı ve buna bağlı olan psikolojik belirtilerin kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya 217 erişkin katılmıştır. Katılımcılar, çevrimiçi anketlere yanıt vermiştir. Katılımcılara Sosyo-demografik Bilgi Formu, Sanal Zorbalık-Mağduriyet Ölçeği, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği ve Belirti Tarama Listesi (SCL 90R) uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, erkeklerin sanal zorbalık ve sanal zorbalık mağduriyeti anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, ebeveyn eğitim düzeyi ve katılımcıların eğitim düzeyi bakımından sanal zorbalık ve psikolojik belirtiler alt boyutlarının anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Korelasyon bulgularına göre, sanal zorbalık ve sanal zorbalık mağduriyetinin yaş azaldıkça arttığı bulunmuştur. Ayrıca hem sanal zorbalık hem de sanal zorbalık mağduriyeti problemli internet kullanımı ve psikolojik belirtilerle pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. Sanal zorbalık/ sanal zorbalık mağduriyeti psikolojik belirtilerden hostilite ve problemli internet kullanımı tarafından pozitif yönlü ve anlamlı düzeyde yordanmaktadır. Sanal zorbalık mağduriyeti fobi alt boyutu tarafından negatif yönlü ve anlamlı düzeyde yordanmaktadır. Araştırmada elde edilen bulguların, ileri araştırmalar ve internet okur-yazarlığı konusunda geliştirilebilecek uygulamalara katkı sunması beklenmektedir.

Abstract:
Today, in addition to being an indispensable nature of internet usage, it has become a medium where users can face online aggression. Based on this view, in this study, the relationship between cyberbullying, victimization, problematic internet use and psychological symptoms in adults was examined. 217 adults participated in the study. Participants responded to online surveys. Socio-demographic Information Form, Cyberbullying-Victimization Scale, Problematic Internet Usage Scale and Symptom Screening List (SCL 90R) were applied to the participants. According to the findings obtained in the study, the cyberbullying and cyberbullying victimization of men was found as significantly higher than females. In addition, it was found that sub-dimensions of cyberbullying and psychological symptoms differ significantly in terms of parental education level and participants' education level. According to the correlation findings, cyberbullying and cyberbullying victimization increased with age. In addition, both cyberbullying and cyberbullying victimization have been positively and significantly associated with problematic internet use and psychological symptoms. Cyberbullying and cyberbullying victimization are positively and significantly predicted by hostility and problematic internet use. Cyberbullying victimization is negatively and significantly predicted by the phobia sub-dimension. The findings obtained in the research are expected to contribute to applications that can be developed in advanced research and internet literacy.