Uluslararası insan hakları belgeleri çerçevesinde savaş mağduru çocuklara bir bakış
Aview of war victimchildren in the framework of international human ri̇ghts
Yazar: ADALET ÖGEDAY
Danışman: PROF. DR. FATMA HÜLYA ŞİMGA
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İnsan Hakları Ana Bilim Dalı  / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Savaş = War ; Savaş mağduru = Victim of war ; Çocuklar = Children ; Çocukların korunması = Child protection ; Çocuğun değeri = The value of child ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Teknolojik gelişmelerin de etkisiyle, yıkım gücü ve insanların olduğu kadar diğer canlıların yaşamları üzerindeki—çatışma bittikten sonra da devam eden—olumsuz etkileri açık olan savaşların çok boyutlu insan hakları ihlallerine yol açtığı tartışmasızdır. Bu hak ihlallerinin geri döndürülmesi çok zor olan sonuçlarından en fazla etkilenen grubun savaş mağduru çocuklardan oluştuğunu ileri sürmek pek de yanlış olmayacaktır. İnsan ve çocuk haklarının önemi ve korunmasının gereğini ortaya koyan çok sayıdaki uluslararası belge, bildirge ve anlaşmanın varlığı bunlara taraf olan devletlerin dahi insan haklarını koruma ve ihlalleri önleme yönünde başarılı olmalarını sağlayamamaktadır. Etik temelli felsefi antropolojinin yaklaşımı göz önüne alındığında, insan haklarının merkezinde insan olanaklarının değeri üzerine temellenen insanın değerinin yer aldığı görülür. İnsanın değeri, değerleri ve hakların bilgisel temellendirmesi, hakların korunmasının gerekliliğinin ve insanlık için öneminin anlaşılmasının ilk şartıdır. Aynı derecede önemli bir şart ise bu farkındalığın sonucu olarak hakların korunmasının istenmesidir. Bunu yapacak olanlar ise bilgide temellenmiş istemesi olan kişilerdir. Bu çalışmanın amacı, savaş nedeni ile insana yakışır bir yaşam sürme imkanları engellenen/ellerinden alınan, diğer bir deyişle, en temel hakları ihlal edilen çocukların örneği üzerinden insan hakları konusunu ele almak, hak ihlallerini engellemede uluslararası belgelerin ve anlaşmaların tek başlarına yetersiz kaldıklarının altını çizmek ve felsefi antropoloji temelli yaklaşımın önemini ve dönüştürücü etkisini göstermektir.

Abstract:
It is indubitable that wars give rise to multi-dimensional human rights violations, especially due to their destructive power, ever increased with new technological developments and to the negative ongoing effects on all living beings even when the war ends.  It will not be wrong to claim that the most affected group from such consequences as the (mostly) irreversible violations of rights caused by wars are children. The many international documents, declarations and conventions on the importance of rights and the requirement to protect human and children's rights fail to ensure successful protection of human rights and the prevention of violations, even in countries that have ratified those documents.  From the point of view of the ethically-based philosophical anthropology, at the center of human rights lies the value of the human being, itself grounded on the value of human potentialities. The first condition for grasping the need to protect human rights as well as its urgency for humanity is the epistemological grounding of the value of the human being and of its values. An equally important requirement is to sincerely will the protection of rights as a result of this awareness. The aim of this study is to address the issue of human rights through the example of children whose most fundamental rights are being violated because of the wars, to emphasize that internation documents and agreements alone, are not sufficient to prevent human rights violations, and to show the importance and the transformative effect of the philosophical anthropology-based approach.