Ankara AMATEM'de alkol tedavisi gören bireylerin tedavi sürecinde karşılaştıkları problemlerin tedavi motivasyonuyla arasındaki ilişkiler ve sosyal hizmet uygulamalarının incelenmesi
The relations between the effects of the problems, which are occurred during the treatment process of Ankara AMATEM alcohol addiction unit, and individual's treatment motivation and researching the social work interventions on those relations
Yazar: MERVE NAZ ERTOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ DEMİRÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Uzun süreli alkol kullanımının neden olduğu bağımlılık, tedavisi uzun ve zorlu bir süreçtir. Tedavi sürecinde karşılaşılan bazı problemlerin tedavi motivasyonu üzerinde yarattığı etkilerin sonucunda hastaların tedaviyi yarım bırakması sık karşılaşılan durumlar arasındadır. Bu çalışma, sosyal hizmet uzmanlarının sosyal hizmet müdahalelerini geliştirebilmeleri açısından tedavi motivasyonlarını etkileyen problemleri belirleyen bilgiye duyulan gereksinimden yola çıkılarak yapılmıştır.
Bu araştırmanın amacı, Ankara AMATEM'de yatan alkol bağımlılarının tedavi motivasyonlarını etkileyen problemleri ve bu problemlere yönelik sosyal hizmet uygulamalarının incelenmesidir. Bu bağlamda, Ankara AMATEM'de yatarak tedavi gören 35 alkol bağımlısı bireye ulaşılmıştır. Araştırmada "Görüşme Formu" ve "Tedavi Motivasyonu Anketi"(TMA) ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin girişi SPSS for Windows 16 ile düzenlenmiştir. Değişkenlerin yüzdeleri ve ortalamaları alınmış aynı zamanda da korelasyon ve Mann Whitney U-testi kullanılmıştır. Araştırma, tedavi sürecinde karşılaşılan problemler ile tedavi motivasyonu arasındaki muhtemel bir ilişkiyi ve derecesini baz aldığı için ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın sonucunda 'yaş' ve 'kişilerin çalışma durumu', tedavi motivasyon ölçeğinde 'tedaviye güven' alt başlığı ile ilişkili bulunmuştur.
Alkol kullanımı nedeniyle işlerini aksattığını söyleyen bireylerin kişiler arası yardım arama, alkol aldıktan sonra pişmanlık, suçluluk gibi duygular yaşadığını söyleyen bireylerin iç motivasyon, arkadaşları tarafından alkolü bırakması söylenen bireylerin kişiler arası yardım arama motivasyonuyla ilişki tespit edilmiştir.
Mesleki ve yardımcı elemanlara ilişkin yapılan değerlendirmeler ve karşılaştırmalarda birçok faktörün tedavi motivasyonuyla ilişkisi olduğu belirlendi. Çalışmanın analizleri bazı klinik özelliklerin de kişilerin tedavi motivasyonuyla ilişkili olduğu yönünde sonuçlar vermektedir. 
Personel tarafından iyi muamele görmek, fikirlerin çekinmeden söyleyebilmesi, ihtiyaç duyulan personelin odasına çekinmeden gidebilmesi ve personelin tutarlı davranması alkol bağımlısı tedavisi gören bireylerin durumu motivasyonla ilişkili olarak belirlenmiştir. Sosyal hizmetle ilgili yöneltilen sorularda ise uzmanının gerekli bilgi ve beceriye sahip olması, görüşmelere vaktinde başlaması, alkol problemiyle baş etmeye ve taburculuk sonrası döneme hazırlaması, farklı bir bakış açısı kazandırması kişilerin motivasyonu üzerinde etkili bulunmuştur. Aynı zamanda tedavi süreciyle ve/veya kişisel konularla ilgili olarak uzmandan bir takım beklentileri olan bireylerin farklı tedavi motivasyonu ortanca değerlerine sahip olduğu belirlemiştir.  Klinik kuralları, klinik ortama duyulan memnuniyet ve tedavide olumsuzluk yaşama durumunda bu olumsuzluğun nedeni olarak tedaviyi görme bakış açısı ve tedaviden sıkılmamak diğer motivasyonla ilişkili bulunan değişkenler olmuştur. Tedavide aile desteğine ihtiyaç duyduğunu belirten bireylerin durumu motivasyonlarıyla ilişkili bulunmuştur.
Araştırmanın sonuçları ile ilgili detaylı bilgi sonuç ve öneriler kısmında yer almaktadır.



Anahtar Sözcükler :Alkol Bağımlılığı, Tedavi Motivasyonu, Sosyal Hizmet.

Abstract:
The alcohol addiction, which is caused by long-time usage and misusage of alcohol, has a very long and difficult treatment process. During that treatment process, the difficulties that the patients faced with could affect their treatment motivation and their decisions on ending the treatment process as common. To improve the service intervention applied by the social service specialists, the data of problems affect the treatment motivation is needed. 
The purpose of this research is defining the problems that affect the treatment motivation of alcohol patients in AMATEM and determining the solutions for social service interventions. In this purpose, 35 alcohol patients, who are threated in AMATEM, Ankara, are reached. Interview Form and Treatment Motivation Questionnaire are used in the research. The collected datum is verified and used by SPSS for Windows 16. The percentage and average of the variables are taken. T-test and correlation is used. 
At the end of the research, 'age' and 'working status' of the person are found effective by the treatment motivation questionnaire under the sub-chapter 'confidence-in-treatment'. People who feel regret after the using of alcohol are more motivated under the sub-chapter internalized motivation (İM). Also, 'interpersonal-help-seeking' points are affected from the situation that alcoholic's family and friends direct person to treatment. 
It is determined that a lot of factors are effective on the treatment motivation based on the professional/assistant employee evaluations and comparisons. T-test analysis of the research results in that there are some clinical properties that also effect the treatment motivation. Personal attitude, saying ideas without hesitation in treatment, going personal's room without hesitation, consistent attitude of personal are found important on the alcoholic's motivation. Social worker's knowledge and skill, time of meetings, cope with alcohol problems with the aid of social worker, preparing period after treatment with the aid of social worker and gaining different aspect due to social worker are significant point for alcoholic's treatment for motivation. At the same time, alcoholics whose have expectations from social worker have meaningful motivations scores. Feeling pleasure about the clinical environment is also important factor on motivation. Detailed information about the results of the research could be found in the 'result and suggestions' part.



Key Words:Alcoholism, Alcohol Addiction, Treatment Motivation, Social Work