Multipl skleroz hastalarında kognitif yorgunluğun mental imgeleme üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of cognitive fatigue on mental imagery in multiple sclerosis patients
Yazar: FARDAD FARZINMOGHADDAM
Danışman: DOÇ. DR. AYLA FİL BALKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Zihinsel imgeleme = Mental imagery ; Zihinsel yorgunluk = Mental fatigue ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Amaç: Mental imgeleme, kişinin gerçekte herhangi bir hareket açığa çıkarmaksızın belirlenen hareketi zihinde canlandırıp prova ettiği bir süreçtir. Literatürde sağlıklı bireylerde ve inme, multipl skleroz (MS), Parkinson hastalığı ve Alzheimer hastalığı gibi birçok hastalıkta mental imgelemenin farklı fonksiyonlar üzerine etkileri incelenmiştir. Bu çalışmalar mental imgelemenin birçok faktörden etkilendiğini göstermiştir.  Multipl skleroz (MS) demiyelinizan bir hastalık olup demyelizasyonun yerleşiminin çeşitlilik göstermesi sebebiyle denge kayıplarından duyusal bozukluklara, kas güçsüzlüğünden depresyona kadar geniş bir yelpazede bulgular ortaya çıkabilmektedir. Kognitif yorgunluk bu semptomlardan biridir. MS hastaların tamamında kognitif bozukluk saptanmamasına rağmen %50'den fazlasında kognitif yorgunluğun görüldüğü rapor edilmiştir. Literatürde kognitif yorgunluğu olan MS hastaları için mental imgeleme çalışmaları önerilmektedir. Bununla birlikte kognitif yorgunluğun mental imgeleme üzerine etkisini gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. MS hastalarında yorgunluk ile motor fonksiyon arasındaki ilişkiyi gösteren birçok yayın bulunmaktadır. Özellikle alt ekstremite kuvveri ile yorgunluk arasındaki ilişkiyi inceleyen çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Kognitif yorgunluk ile ekstremiteler arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaların ise son derece kısıtlı olduğu görülmektedir. Yozbatıran ve ark. tarafından yapılan ve MS hastalarında üst ekstremite fonksiyonu ile yorgunluk arasındaki korelayonu inceleyen çalışma konuyla ilgili literatürde yer alan tek araştırmadır. Bilgimiz dahilinde kognitif yorgunluğun alt ve üst ekstremite fonksiyonlarını ne kadar etkilediğie dair bir çalışma ise bulunmamaktadır. Literatürdeki bu eksikliklerden yola çıkarak palanladığımız çalışmamızın amacı; MS hastalarında oluşan kognitif yorgunluğun, mental imajinasyonu nasıl etkilediğini incelemek ve üst ve alt ekstremite motor fonksiyonları üzerine etkisini belirlemektir. Yöntem: Çalışmaya EDSS skoru 0 ile 4 arasında olan MS hastaları dahil edilecektir.  Dahil olma kriterlerini sağlayan bireyler dosya numarasının tek veya çift olası baz alınarak randomize edilerek çalışma ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılacaktır. Her iki gruptaki bireylerin fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeğiyle, depresyon ve anksiyete düzeyleri Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği ile, konitif yorgunluk seviyeleri görsel analog skalası ile mental imgelemeleri ise kinestetik ve görsel imgeleme anketi, haraket imgeleme anketi, motor imgeleme yeteneği testi, zamana bağlı motor görüntüleri testi, 9 delikli çivi testi, 10 metre yürüme testi, iz sürme testi ile değerlendirilecektir. Bir hafta sonra testler her iki grup için tekrar edilecektir. Ancak çalışma grubundaki bireylere değerlendirme öncesinde kognitif yorgunluğu artırmak amacıyla nöropsikiyatrik testlerin cevaplanmasına dayalı bir protokol uygulanacaktır. Sonuç: Bu çalışmada elde edilecek MS hastalarında kognitif yorgunluğun mental imgeleme üzerindeki etkisine ait sonuçlar literatürde paylaşılacaktır. Tartışma: Çalışma sonucu elde edilen sonuçlar literatürdeki benzer çalışmalarla tartışılarak ortaya konulacaktır.

Abstract:
Objective: Mental imagery is a process in which the person visualizes and rehearses the determined movement without actually revealing any movement. In the literature, the effects of mental imagery on different functions have been investigated in healthy individuals and many diseases such as stroke, multiple sclerosis (MS), Parkinson's disease, and Alzheimer's disease. These studies have shown that mental imagery is affected by many factors. Multiple sclerosis (MS) is a demyelinating disease, and due to the variety of localization of demyelination, a wide range of findings may occur, from balance loss to sensory disorders, from muscle weakness to depression. Cognitive fatigue is one of these symptoms. Although cognitive impairment is not detected in all MS patients, it has been reported that more than 50% of them have cognitive fatigue. The literature recommends mental imagery studies for MS patients with cognitive fatigue. However, there is no study showing the effect of cognitive fatigue on mental imagery. Many publications are showing the relationship between fatigue and motor function in MS patients. There are many studies examining the relationship between lower extremity strength and fatigue. Studies examining the relationship between cognitive fatigue and extremities are extremely limited. Yozbatiran et al. The study, which examined the correlation between upper extremity function and fatigue in MS patients, is the only study in the literature on the subject. To the best of our knowledge, there is no study on how much cognitive fatigue affects lower and upper extremity functions. The aim of our study, which we planned based on these deficiencies in the literature; is To examine how cognitive fatigue in MS patients affects mental imagery and to determine its effect on upper and lower extremity motor functions. Method: MS patients with EDSS scores between 0 and 4 will be included in the study. Individuals meeting the inclusion criteria will be randomized based on odd or even odds of file number and divided into two groups study and control groups. The physical activity levels of the individuals in both groups were determined by the International Physical Activity Scale, the depression and anxiety levels by the Beck Depression Scale and the Beck Anxiety Scale, the cognitive fatigue levels by the visual analog scale and the mental imagery by the kinesthetic and visual imagery questionnaire, the movement imagery questionnaire, the motor imagery ability test, It will be evaluated by the 9-hole nail test, the 10-meter walking test, and the trailing test. One week later, the tests will be repeated for both groups. However, a protocol based on answering neuropsychiatric tests will be applied to the individuals in the study group to increase cognitive fatigue before the evaluation. Conclusion: In this study, the effect of cognitive fatigue on mental imagery in MS patients will be shared in the literature. Discussion: The results obtained from the study will be presented by discussing similar studies in the literature.