Adolesanlarda sosyal medya, dijital oyun ve internet bağımlılığının; yeme ve uyku bozuklukları üzerine etkisinin incelenmesi
Social media, digital game and internet addiction have been observed its effects on eating and sleep disorders among adolescents
Yazar: BEGÜM DENİZ BULAT BESİN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal medya = Social media ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Amaç: Yıllar içerisinde artan internet, sosyal medya, dijital oyun kullanımı ve bağımlılıklarının, yine aynı şekilde artış göstermekte olan obezite oranlarının içinde bulunduğumuz pandemi sürecinde nasıl gelişme gösterdiği ve aralarındaki ilişki düzeyi oldukça merak uyandırıcı ve kaygılandırıcıdır. Çalışmamızda lise çağındaki adolesanlarda sosyal medya, dijital oyun ve internet bağımlılıklarının yeme ve uyku bozuklukları üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında tek merkez olarak İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı İzmir Buca Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza 200 öğrenci ve 200 veli katılmıştır. Bu araştırmada veri toplama araçları olarak Young İnternet Bağımlılığı Testi, Aile-Çocuk İnternet Bağımlılık Ölçeği, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği, Sosyo-Ekonomik Düzey Ölçeği, Hasta Sağlık Anket-4, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi, Üç Faktörlü Beslenme Anketi ve Olgu Rapor Formu kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 200 öğrencinin %68,5'i normal kilolu, %18,5'i zayıf, %13'ü fazla kilolu saptanmıştır. Aile-Çocuk İnternet Bağımlılık Ölçeği'nde %87,5'inde semptom saptanmaz iken %12,5'inde sınırlı semptomlar saptandı. Young İnternet Bağımlılık Testi'nde %81,5 "ortalama" internet kullanıcısı, %17 " ara sıra sorunlu" internet kullanıcısı, %1,5 ise "sık sık sorunlu"  internet kullanıcısı saptandı. Sosyal  Medya Bozukluğu Ölçeği'nde %16,8 bağımlılık saptanırken; Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği'nde %1,5 monotetik bağımlılık, %15,5 politetik bağımlılık saptanmıştır. Hasta Sağlık Anketi-4 değerlendirmesinde öğrencilerin %29,5'inde hafif, %26,5'inde orta, %23'sında ciddi düzeyde bozukluk saptanmıştır. Uykusuzluk Şiddeti İndeksi'nde % 47,5 değişen şiddetlerde uykusuzluk saptanmıştır.
Sonuç: Fazla kilolu olan öğrencilerin %40,7'si internette oyun oynarken, normal kiloda ya da zayıf olan öğrencilerin %21,4'ü internette oyun oynamaktadır. Gece saat 00:00 ve sonrasında uyumayı tercih eden öğrencilerde Young İnternet Bağımlılık Testi puanları ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi puanlarının anlamlı daha yüksek, Bilişsel Kısıtlama alt ölçek puanları anlamlı daha düşük saptanmıştır. Young İnternet Bağımlılık Testi sonuçları ve Hasta Sağlık Anketi-4 puanları değerlendirildiğinde; üçten fazla sosyal medya hesabı olanların; bir adet sosyal medya kullananlara göre anlamlı yüksek olduğu görülmüştür. Kontrolsüz Yeme alt ölçek puanları sosyal medya kullanan öğrencilerde sosyal medya hesabı olmayan öğrencilere göre anlamlı yüksek saptanmıştır. Uykusuzluk Şiddeti İndeksi puanları karşılaştırıldığında iki adet sosyal medya hesabı olanların, bir adet sosyal medya hesabı olanlara göre ölçek skorları anlamlı yüksek saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: beslenme bozukluğu, bağımlılık, dijital oyun, internet, sosyal medya, uykusuzluk

Abstract:
Aims: Internet, social media, digital game addictions which have increased within years, also the obesity rates that increased concurrently have progressed during the pandemic as we are in. As a regard the level of the relationship between them is very curious and concerned. In our study, we aimed to evaluate the effects of social media, digital games and internet addictions on eating and sleep disorders in high school adolescents.
Materials &Methods: Our study was designed in Izmir Buca Mehmet Akif Ersoy Social Sciences High School, affiliated to Izmir Provincial Directorate of National Education, as a single center in the 2020-2021 Education / Training year. 200 students and 200 parents have included in our study. Young's Internet Addiction Test, Family-Child Internet Addiction Scale, Digital Game Addiction Scale, Social Media Disorder Scale, Socio-Economic Level Scale, Patient Health Questionnaire-4 , Insomnia Severity Index, Three Factor Nutrition Questionnaire and Case Report Form were used.
Results: Of the 200 students participating in the study, 68.5% were found to be normal weight, 18.5% underweight and 13% overweight. According to Family-Child Internet Addiction Scale, 87.5% had no symptoms, while 12.5% had limited symptoms. According to Young Internet Addiction Scale, 81.5% "average" internet users, 17% "occasionally problematic" internet users, and 1.5% "frequently problematic" internet users were defined. While 16.8% addiction was found in the Social Media Addiction Scale; According to  Digital Game Addiction Scale, 1.5% monothetic dependence and 15.5% polyethetic addiction were found. According to evaluation of the Patient Health Questionnaire-4, 29.5% of the students had mild, 26.5% moderate, 23% severe disorder. In the Insomnia Severity Index, insomnia was found with varying severity of 47.5%.
Conclusion: Of 40.7% overweight students play online games while 21.4% of normal weight or underweight students play games on the internet. Young's Internet Addiction Test scores and Insomnia Severity Index scores were found to be significantly higher and Cognitive Restriction subscale scores were found to be significantly lower in students who preferred to sleep at 00:00 and after. Students who have more than 3 social media accounts; was found to be significantly higher scores compared to who have 1 social media account according to Young's Internet Addiction Scale and Patient Health Questionnaire-4 subscale scores. Uncontrolled Eating subscale scores were found to be significantly higher in students using social media compared to students who have not any social media account. When the Insomnia Severity Index scores were compared each other, the scale scores of those who have two social media accounts were found to be significantly higher than those with one social media account.
Key Words: Eating disorders, Addiction, Digital game, Internet, Social Media, Insomnia