Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde üst düzey kamu görevlilerinin atamaları
Appointments of senior public servants in the Presidential government system
Yazar: ÖMER FARUK KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖNDER KUTLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Atamalar = Appointments ; Bürokrasi = Bureaucracy ; Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi = Presidential government system ; Hükümet sistemi = Government system ; Kamu yönetimi = Public administration ; Üst düzey yönetici = High level managers ; Üst düzey yönetici değişimi = Executive turnover

Özet:
Türkiye'de 16 Nisan 2017 tarihinde yapılmış olan referandum ile kabul edilip, uygulanmasına 9 Temmuz 2018 tarihinden itibaren başlanmış olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi bir çeşit başkanlık tipi hükûmet sistemidir. Uygulanan sistem henüz çok yeni bir sistem olmakla birlikte, taşıdığı ve getirdiği özellikleri nedeniyle olumlu ve olumsuz birçok eleştiriye maruz kalmaktadır . Bu kapsamda, yapılan çalışmada, Türkiye'de uygulanmaya başlanan sistemde üst düzey kamu görevlilerinin atamalarının uygulama durumu incelenmiştir.
Çalışma üç bölümden oluşmakta olup, ilk bölümde bürokrasi kavramına değinilmiş, Parlamenter Sistem, Başkanlık Sistemi, Yarı-Başkanlık Sistemi ekseninde ABD, Fransa ve Türkiye'de uygulanan hükümet yönetim sistemleri incelenmiş ve konu ile ilgili kavramsal bir çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde Türkiye'de Yönetim Sisteminin Tarihsel Geçmişi irdelenmiş, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi dönüşümü incelenmiştir. Son bölümde ise, bürokratik atamaların uygulanabilirliği üzerine 12 milletvekili/üst düzey yönetici ile mülakat tekniği kullanılarak bir saha araştırması yapılmıştır. Araştırmada, görüşme sorularından elde edilen cevaplar belirli bir tema etrafında bir araya getirilerek değerlendirilmiştir.
Çalışmanın sonunda Türkiye'deki bürokrasi atamalarında, liyakatin daha fazla ön plana çıkarılması gerektiği, sisteme hız kazandıracağı düşünülen bazı uygulamaların tam tersi etki yaparak sistemi yavaşlattığı, denetim mekanizmasının zayıfladığı gibi önemli endişelerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda geliştirilen öneriler çerçevesinde yapılacak bazı değişiklik ve yeniliklerin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin etkinliğini artırmaya katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
The Presidential Government System, which was accepted with the 16 April 2017 referendum in Turkey and started to be implemented as of 9 July 2018, is a kind of presidential government system. Although the implemented system is a very new system, it is exposed to many positive and negative criticisms due to the features it carries and brings. In this context, in this study, the application status of the appointments of senior public officials in the system started to be implemented in Turkey was examined.
The study consists of three parts, the concept of bureaucracy is mentioned in the first part, the government management systems applied in the USA, France and Turkey on the axis of the Parliamentary System, Presidential System and Semi-Presidential System are examined and a conceptual framework is drawn on the subject. In the second part, the Historical Background of the Governing System in Turkey has been examined and the transformation of the Presidential Government System has been examined. In the last part, a field study was conducted on the feasibility of bureaucratic appointments by using the interview technique with 12 deputies/senior executives. In the research, the answers obtained from the interview questions were evaluated by bringing them together around a certain theme.
At the end of the study, it has been determined that there are important concerns in bureaucracy appointments in Turkey, such as merit should be emphasized more, some practices that are thought to accelerate the system have the opposite effect, slowing the system down, and weakening the control mechanism. It is considered that some changes and innovations to be made within the framework of the suggestions developed in this direction will contribute to increasing the effectiveness of the Presidential Government System.