Bilişim sistemi geliştirme süreci başarısına farklı insan gruplarından oluşan paydaşların etkisinin incelenmesi
Examining the effect of stakeholders composed of different groups of people on the success of the information system development process
Yazar: VEYSEL ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN ATEŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Bilişim teknolojilerindeki ilerlemelere rağmen, birçok bilişim sistemi hala performans beklentilerinin gerisinde kalmaktadır. Bu uygulama başarısızlıklarının artan payı teknik olmayan faktörlerden kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı insan faktörü ve farklı insan gruplarından oluşan paydaşların (müşteri, proje yöneticisi, proje ekibi ve üst yönetim) bilişim sistemi geliştirme süreci (BSGS) başarısına etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmanın yöntemi nicel araştırma yöntemidir. Araştırmanın deseni ise genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelidir. Bu araştırmanın çalışma grubu savunma ve güvenlik alanında faaliyet gösteren kamu kurumları ile bu kurumun yüklenici ve alt yüklenicilerinde çalışan 387 katılımcıdır. Veri toplama aracı olarak kullanılan ölçek üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik bilgilerinin elde edilmesine yönelik dokuz soru  bulunmaktadır. İkinci bölümde ise dört alt boyuttan ve 14 sorudan oluşan İnsan Paydaşları Ölçeği (İP-Ö), üçüncü bölümde de altı sorudan oluşan Bilişim Sistemi Geliştirme Süreci Başarısı Ölçeği (BSGB-Ö) bulunmaktadır. Veri toplama aracında toplam 29 soru bulunmaktadır. Araştırmanın verileri çevrimiçi veya fiziki olarak 20 Ocak 2023 ve 30 Mart 2023 tarihleri arasında araştırmacının kendisi tarafından toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21.0 ve AMOS 22.0 istatistik programları kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri; güvenirlik çalışması kapsamında madde toplam korelasyonu, Cronbach Alpha yöntemleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda İP-Ö ve BSGB-Ö ölçeklerinin geçerli ve güvenilir araçlar olduğu görülmüştür. İnsan faktörünün bilişim sistemi geliştirme süreci başarısının %28'ini açıkladığı görülmüştür. Müşteri ve proje yöneticisinin bilişim sistemi geliştirme süreci başarısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilerinin olmadığı ama üst yönetim ve proje ekibinin bilişim sistemi geliştirme süreci başarısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilerinin olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda bilişim sistemi geliştirme süreci başarısını arttırmak için insan faktörüne, üst yönetime ve proje ekibine dikkat çekilmiştir. Çalışma sonucunda kurumlara, yöneticilere ve karar vericilere önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Despite advances in information technology, many information systems still fail to perform as expected. An increasing number of application failures are caused by non-technical factors. This study aims to investigate the impact of the human factor and stakeholders, including customers, project managers, project teams, and senior management, on the success of the information system development process (ISDP). This study employs a quantitative research method and utilizes the relational scanning model, which is one of the general scanning models. The study group comprises 387 participants who work in public institutions operating in the field of defense and security, as well as contractors and subcontractors of this institution. The data collection tool used in this study consists of three parts. The first part contains nine questions aimed at obtaining demographic information about the participants. The second part is the Human Stakeholder Scale (HS-S), which consists of 14 questions divided into four sub-dimensions. The third part is the Information System Development Process Success Scale (ISDS-S), which consists of six questions. The data collection tool comprises three parts. In total, the tool includes 29 questions. The study data was collected both online and in-person by the researcher between January 20, 2023, and March 30, 2023. The statistical programs used for data analysis were SPSS 21.0 and AMOS 22.0. Explanatory and confirmatory factor analyses were conducted as part of the validity studies for the scale. The reliability study utilized the item-total correlation and Cronbach Alpha methods. The analysis revealed that the HS-S and ISDS-S scales are valid and reliable instruments. Additionally, it was found that the human factor accounts for 28% of the success in the information system development process. The study found that the success of the information system development process is statistically significantly affected by the top management and project team, but not by the customer or project manager. Based on these results, attention was focused on the human factor, senior management, and the project team to enhance the success of the information system development process. The study resulted in recommendations for institutions, managers, and decision-makers.