III numaralı Maraş Ahkâm Defter'inden Maraş'a gönderilen hükümlerin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
The transcrition and evaluation of adjudgements sent from Maraş Ahkâm Book no. III to Maraş
Yazar: HURİ AKPINAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZAHİT YILDIRIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Ahkam Defterleri = Records of Provosions ; Defterler = Registers ; Hüküm = Judgement ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Ahkâm Defterleri, halkın şikâyet ve problemlerini çözüme kavuşturmak ve adaleti tesis etmek amacıyla Divân-ı Hümâyun'da alınan kararların kaydolunduğu defterlerdir. Dîvân-ı Hümâyûn'a ulaştırılan şikâyetlerle alakalı olarak düzenlenen Ahkâm Defterleri, yerel mercilerin yada makamların mahallinde çözemediği için merkezî hükûmet oraganınca üretilen çözümleri ihtiva eder. Bu sorunlara devletin en yetkili organının getirdiği çözümleri ve bakış açısını temsil etmektedir. Adalet ve devlet mekanizmalarının en iyi şekilde işlemesinde re‛ayadan gelen şikâyetlerin önemli ölçüde etkinliği söz konusudur. Bu şikâyetler, oto-kontrolün sağlandığının göstergesidir. Divan-ı Hümayûn'a intikal eden sorunların burada çözüme kavuşturulup sonuca bağlanması ve alınan kararların birer suretlerinin kayıt altına alınması sonucu, süreç içerisinde Mühimme defterleri, Şikâyet defterleri, Name-i Hümayûn defterleri, Ahkâm defterleri vs. defter serileri tutulmaya başlanmıştır. Maraş Ahkâm Defterleri 1155/1294-1742/1877 yılları arasını kapsayan toplam 6 defter bulunurken III numaralı Maraş Ahkâm Defteri 1196/1229-1782/1814 tarihleri arasında Maraş'la ilgili hükümlerin yanında Ayıntab, Adıyaman, Malatya, Hısn-ı Mansur, Elbistan, Kayseri ve Adana gibi sancak ve kazalarla ilgili hükümleri de ihtiva etmektedir. Çalışmada tespit edilen hüküm sayısı 243 olup, en çok hükümün gönderildiği idari birim 107 ile Maraş, 49 hükümle Ayıntab'dır. İlgili hükümlerin şikayet konuları ise asayiş problemleri şeklinde izah edebileceğimiz eşkıyalık ve gasp gibi meseleler, vakıf müessesesine ilişkin meseleler, mali ve tarım politikalarına (tımar, mukataa, iltizam, malikâne) dair meseleler, miras meseleleri ve son olarak muhtelif meseleler şeklinde tasnif edilmiştir. Çalışmamız kapsamında Maraş'ın sosyal, ekonomik, askerî, beledî, hukukî, idarî vs. durumlarını bu belgelere dayanarak ortaya koymaya ve Kahramanmaraş Tarihi ile ilgili araştırmalara bir nebze de olsa katkı sağlamaya çalışılmıştır.

Abstract:
Ahkâm Books are the books in which decisions taken in the Divan-ı Hümâun are recorded in order to solve the complaints and problems of the people and to establish justice. The Ahkâm Notebooks, which are organized in relation to the complaints delivered to the Dîvân-ı Hümâyûn, contain the solutions produced by the central government oragan since they could not be solved at the local authorities or authorities. It represents the solutions and perspectives of the state's most competent body. Complaints from the regime have a significant impact on the functioning of the justice and state mechanisms. These complaints are indicative of self-control. Divan-ı Hümayûn'a problems that have been solved here and resolved as a result of the resolution and recording of copies of the decisions taken as a result of the process Mühimme books, Complaint books, Name-i Hümayûn books, Ahkam books, etc. The book series began to be kept. Maraş Ahkâm notebooks There are 6 notebooks covering 1155/1294-1742/1877 years, while Maraş Ahkâm Book numbered III between 1196/1229-1782/1814, besides the provisions related to Maraş, Ayıntab, Adıyaman, Malatya, Hısn-ı Mansur, Elbistan, It also includes provisions related to starboard and accidents such as Kayseri and Adana. The number of provisions determined in the study is 243 and the administrative unit to which the most provisions are sent is 107 and Maraş and 49 with Ayıntab. Complaints of the related provisions are classified in the form of public order problems, such as banditry and extortion, issues related to the foundation's establishment, financial and agricultural policies (grooming, mukataa, tax farming, manor), inheritance issues and finally various issues. Within the scope of our study, social, economic, military, municipal, legal, administrative, etc. and to contribute to the researches about Kahramanmaraş History.