Lise öğretmenlerinin ve öğrencilerinin eğitim sisteminin yeterliliğine yönelik değerlendirmeleri: Diyarbakır örneği
Evaluations of high school teachers and students on sufficiency of the educational system: The case of Diyarbakır
Yazar: ABDULGAFUR DERİN
Danışman: DOÇ. DR. SUVAT PARİN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim sistemi = Education system ; Lise öğrencileri = High schools students ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul türü = Type of a school ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Yeterlilik = Sufficiency

Özet:
Türkiye'deki liseler ve buna bağlı olarak uygulanan müfredat çeşitlilik göstermektedir. Bu çalışmada, farklı lise türlerinde okuyan ve farklı müfredatlara tabii kılınan öğrencilerin ve bu okullarda görev yapmakta olan öğretmenlerin Türkiye'deki eğitim sisteminin yeterliliğinin değerlendirilmesine yönelik tutumları incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemini, Diyarbakır kent merkezindeki beş farklı okul türü (Fen, Anadolu, İmam Hatip, Meslek ve Çok Programlı Liseler) kapsamındaki on beş lisede okuyan ve okula devam eden 1418 (12. sınıf) öğrenci ve aynı liselerde görev yapan 275 öğretmen oluşturmaktadır. Yapılan çalışmada yer alan tüm öğrencilere sosyo-demografik özelliklerini içeren; cinsiyet, doğum yeri, anne-baba eğitim durumları, okul ve aile içi ilişkileri başta olmak üzere, mevcut durumdaki eğitim sisteminin yeterliliğinin değerlendirilmesine yönelik tutumlarını ölçen anket formu, öğretmenlere ise yine sosyo-demografik özelliklerini içeren; cinsiyet, doğum yeri, mezun oldukları fakülteler, meslek deneyimleri ve öğrencilerle ilişkilerinin yanı sıra ayrıca mevcut eğitim sisteminin yeterliliğinin değerlendirilmesine yönelik tutumlarını ölçen anket formu uygulanmıştır. 
Araştırma ile ilgili bulgular incelendiğinde; okul türü değişkenine göre eğitim sisteminin yeterliliğine yönelik karamsar tutumların genel olarak Fen lisesi öğrencilerinde, iyimser tutumların ise daha çok Çok Programlı lise öğrencilerinde ortaya çıktığı görülmektedir. Öğretmenler ile ilgili bulgular incelendiğinde ise; görev yaptıkları okul türü değişkenine göre eğitim sisteminin yeterliliğine yönelik karamsar tutumların genel olarak Çok Programlı lise öğretmenlerinde, iyimser tutumların da daha çok İmam Hatip lisesi öğretmenlerinde ortaya çıktığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Eğitim Sistemi, Yeterlilik, Okul türü, Müfredat, Tutum,

Abstract:
High schools in Turkey and their curriculums vary accordingly. In this study, attitudes of students in different schools with different types of course curriculums and of teachers working in these schools towards the assessment of the adequacy of the education system in Turkey are examined.
The study sample includes 1418 (12th grade) students and 275 teachers in five different types of schools (Science, Anadolu Imam Hatip, Vocational and Multi-Program High School) in the city centre of Diyarbakır. Two questionnaires are conducted: One for measuring the involved students' attitudes toward assessing the socio-demographic features; sex, place of birth, parents' education levels, their relations with the school and the family and the adequacy of the current education system, and the other for teachers, measuring their socio-demographic characteristics; sex, place of birth, faculties they graduated from, professional experience and their relationship with the students, as well as their assessment of the adequacy of the current education system.
Considering the findings related with the research, particularly Science high school students perform a pessimistic attitude towards the adequacy of the education system while multi-program high school students perform optimistic attitudes, with respect to school type variable. As for findings for teachers, regarding the school type variable, teachers in Multi-Program High Schools appear to be more pessimistic about the adequacy of the education system; whereas those in Imam Hatip high schools perform optimistic attitudes.

Keywords: Education system , adequacy, school type, curriculum, attitude,