Yer altı yapılarının projelendirme ilke ve esasları ile proje yönetim süreçleri
Principles and basis of underground projects and project management processes
Yazar: SERDAR TİRYAKİ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TUNÇDEMİR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hizmet süreçleri = Service processes ; Proje yönetimi = Project management ; Yeni Avusturya tünel inşa yöntemi = New Austrian tunneling method ; Yeniden süreçleme = Reengineering ; İş süreçleri = Business processes

Özet:
Türkiye'de tünelcilik faaliyetleri artan bir hızda devam etmektedir. Gün geçtikçe tünelcilik alanında yeni şirketler, yeni projeler, yeni planlar ortaya çıkmaktadır. Türkiye'nin lojistik ve ulaşım alanındaki vizyonuyla bağlantılı olarak tünelcilik faaliyetlerinde Karayolları Genel Müdürlüğü de en büyük payı almaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de tünelcilik faaliyetlerinin doğru, kaliteli ve güvenli bir şekilde yapılmasının en önemli adımı olan "tünellerde projelendirme" konusunu ele almıştır. Hızla büyüyen sektörün artan iş yükünü karşılayacak proje ve danışmanlık firmaları, etkin bir proje yönetimi sağlayarak, tünel projeleri gibi zahmetli ve disiplinler arası bir konuda daha etkili bir strateji belirlemesine olanak sağlayabileceklerdir. Yapılan bu araştırma yenilikçi proje yönetim sistemlerini inceleyerek, son 2 yıl içerisinde 50'den fazla projeden elde edilen sonuçlar doğrultusunda etkin bir sistem ortaya koymayı ve bu sistemin süreçlerini doğru ve anlaşılır bir şekilde ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu amaçla, proje yönetim süreçleri konusunda literatür araştırması yapılmış olup tünelcilik proje süreçlerine uygun olabilecek süreç iyileştirme yöntemleri belirlenmiştir. Projelendirme ve danışmanlık yapan bir mühendislik şirketinin, tünel departmanına ait organizasyon şeması belirlenmiş, süreçlerin taslakları hazırlanmış ve olması gereken süreç haritası çıkarılmıştır. Yapılan süreç haritası için yetki-onay matrisi oluşturulmuştur. 50'den fazla projede yapılan 500'e yakın revizyonun sebepleri incelenmiştir. Revizyonların hangi süreçlerin çıktısı olarak oluştuğu incelenmiş, önlemler sıralanmış ve irdelenmiştir. Yapılan projelerdeki tüm destekleme sistemleri incelenmiş olup, tüm kazı ve destekleme sınıfları için destekleme sistemleri grafiklere dökülerek standartlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sağlam formasyonlar da önerilen destekleme sistemleri birbirine çok yakın olup standartlaştırılmaya daha uygunken, daha zorlu koşullarda birbirinden farklı destekleme sistemleriyle çözüm aranmaktadır. Bu durum, zayıf formasyonlarda seçilmesi gereken destekleme sistemlerinin derinlemesine incelenmesini gerektirmektedir. Proje paydaşlarıyla toplantılar düzenlenmiş olup, projelerdeki beklentileri ve sorunları masaya yatırılmıştır. Yapılan toplantılar sonucunda, herkesin hem fikir olduğu tek konunun projenin güvenliği olduğu ortaya çıkmıştır. İşveren şartnamelere bağlılık açısından daha tutucu davranılmasını beklerken, proje teslim sürelerinin kısalığı projeyi teslim edecek mühendislik şirketinin en büyük sorunu olmuştur. Uygulamada gerçekleştirilmesi zor detaylarla boğuşmak istemeyen yükleniciler bu konunun gözetilmeden proje hazırlanmasını istememektedir. Bu durum, proje paydaşlarının bağlı oldukları grup ve kurumun bakış açısını yansıtması açısından önemlidir. Süreç haritasında belirtilen süreçlerin tamamı ilerleyen bölümlerde tüm ayrıntılarıyla tariflenerek, her bir süreç için şablonlar, kontrol formları oluşturulmuştur. Literatür taranarak, proje içerisinde yapılacak kabuller, yaklaşımlar yine süreçlerin anlatıldığı bölümde verilmiştir. Projeyi bir bütün olarak ele alan bu sistem ile doğru, güvenilir ve şeffaf bir proje elde edilmesi hedeflenmektedir. Sonuç olarak, proje yönetim süreçlerinin ortaya koyulmasıyla, sistematik bir tünel projelendirme yöntemi belirlenmiş, geliştirilmeye açık bir tünel projelendirme kılavuzu ortaya konmuştur.

Abstract:
Tunneling activites have an increasing rate in Turkey especially in the last decade. A lot of new company, new projects and plans have rised with day by day. The biggest part of the tunneling activities have owned by the General Directorate of Highways according to Turkish vision about logistical support and transportation Current study related to the most important part of tunneling activities: Project Planning. Engineering companies which hold up the weight of the increasing tunneling sector activities have need an efficient project management system in order to achieve clear, correct and transparent tunneling projects. Effective project management system give a real advantage to engineering companies to decide strategical level. This research investigate more than 50 tunnel project in last two years collabaration with innovative project management systems to identify the efficient project management system for tunneling projects and their processes. For this purpose, literature survey has been made for tunneling process improvement firstly. Then, organization scheme has been created for the tunneling department in an engineering company, identifed the processes and drawn process map with RACI matrix. Cause and effect analysis has been made for identifying the revision reasons of the tunneling project in more than 50 projects and 500 revisions on them. Support systems have been analysed for the standartization process. A tunnel engineer has to decide support system in weak formation because the weak formation has wide range variation in support systems. Stakeholder meetings set for identifying expectations and problems in tunnel projects and only common ground for a tunnel project is just safety. All project processes have been elaborated and a lot of forms and templates have been created for process standartization of processes. Managing a project properly and entirely is possible when this project management system is applied. As a result, current study defines a systematical tunnel projection method by using project management systems.