Menopoz dönemindeki kadınlara verilen farkındalık temelli stres azaltma eğitiminin anksiyete, depresyon ve umutsuzluğa etkisi
The effect of mindfulness-based stress reduction training given to menopausal women on anxiety, depression and hopelessness
Yazar: ŞAFAK AYDİN
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Farkındalık = Awareness ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Stres = Stress ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Amaç: Bu araştırma menopoz dönemindeki kadınlarda Farkındalık Temelli Stres Azaltma (FTSA) eğitiminin anksiyete, depresyon ve umutsuzluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
 Materyal ve Metod: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneysel bir çalışma olarak Kasım 2020- Mayıs 2021 tarihleri arasında Kars ili merkez Yenişehir ASM ve Başbakanlık TOKİ ASM'de yürütülmüştür. Araştırma menopoz dönemindeki 100 kadın (50 kontrol, 50 deney) ile tamamlanmıştır. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, Durumluk Anksiyete Ölçeği (STAI-1), Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) kullanılarak toplanmıştır. Deney grubundaki kadınlara 8 oturumluk FTSA eğitimi verilmiştir, kontrol grubundaki kadınlara herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ki kare, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Deney grubundaki menopoz dönemindeki kadınların anksiyete, depresyon ve umutsuzluk düzeylerinde eğitim sonrası puan ortalamalarında kontrol grubuna göre azalma ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir (p˂0.05). Grup içi karşılaştırmada; deney grubu anksiyete, depresyon ve umutsuzluk düzeyi ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (p˂0.05). Kontrol grubu grup içi karşılaştırmasında ise anksiyete, depresyon ve umutsuzluk düzeylerindeki farkın istatistiksel olarak önemli olmadığı belirlenmiştir (p˃0.05).
Sonuç: Farkındalık Temelli Stres Azaltma eğitiminin menopozlu kadınlarda, anksiyete, depresyon ve umutsuzluğu azaltmada etkili olduğu saptanmıştır. 
Anahtar Kelimler: Anksiyete, depresyon, farkındalık temelli stres azaltma terapisi, menopoz, psikiyatri hemşireliği, umutsuzluk.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) training on the level of anxiety, depression and hopelessness in menopausal women.
Material and Method: The research was carried out as an experimental study with pretest-posttest control group between November 2020 and May 2021 in Kars city center Yenişehir ASM and Prime Ministry TOKİ ASM. The research was completed with 100 menopausal women (50 control, 50 experimental). Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, the State Anxiety Inventory (STAI-1), the Hamilton Depression Inventory (HAM-D), and the Beck Hopelessness Scale (BAI). The women in the experimental group were given 8 sessions of MBSR training, and the women in the control group did not receive any intervention. Number, percentage, mean, standard deviation, chi-square, dependent and independent groups t-test was used in the analysis of the data.
Results: It was determined that the anxiety, depression and hopelessness levels of the menopausal women in the experimental group decreased after the training compared to the control group, and the difference between the groups was statistically significant (p˂0.05). In group comparison; The difference between the pretest and posttest mean scores of the experimental group anxiety, depression and hopelessness levels was found to be statistically significant (p˂0.05). In the in-group comparison of the control group, it was determined that the difference in anxiety, depression and hopelessness levels was not statistically significant (p˃0.05).
Conclusion: Mindfulness-Based Stress Reduction training was found to be effective in reducing anxiety, depression and hopelessness in menopausal women. 
Keywords: Anxiety, depression, mindfulness-based stress reduction therapy, menopause, psychiatric nursing, hopelessness.