Ameliyat sonrası hastaların derin ven trombozu (DVT) riskinin belirlenmesi
Determination of deep vein thrombosis (DVT) risk in postoperative patients
Yazar: NURHAYAT SEVER
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN ÖZBAYIR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tromboz = Thrombosis ; Venöz tromboz = Venous thrombosis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma ameliyat sonrası hastaların derin ven trombozu (DVT) riskinin belirlenmesi amacıyla yapılmış tanımlayıcı tipte bir araştırmadır.  
Araştırma, İstanbul'da Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mayıs-Haziran 2018 tarihleri arasında toplam 240 hasta ile yürütülmüştür. Veriler; Beyin ve Sinir Cerrahisi, Genel Cerrahi, Göğüs Cerrahisi, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Transplantasyon, Ortopedi ve Travmatoloji, Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi ve Üroloji kliniklerinin her birinden 30'ar hastadan toplanmıştır.  
Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu ve Autar DVT Risk Tanılama Skalası (Autar DVTRAS) kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanması için üniversiteden bilimsel etik kurul izni, araştırmanın uygulanacağı kurumdan ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünden yazılı izin ve araştırmaya katılan hastalardan bilgilendirilmiş sözel ve yazılı onam alınmıştır.  Araştırma kapsamına hastaneye DVT, PTE veya tromboflebit tanısı almış olan hastalar dahil edilmemiştir.
Çalışma verileri değerlendirilirken ortalama, frekans ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ile birlikte nicel verilerin karşılaştırılmasında parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Oneway Anova testi kullanılmıştır. Farklılığa neden olan grubun tespitinde grupların dağılımları homojen ise Tukey HDS testi, homojen değil ise Tamhane's T2 Testi kullanılmıştır. Parametrelerin iki grup arası karşılaştırmalarında Student t test kullanılmıştır. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Verilere göre, hastaların çoğunluğu erkeklerden oluşmaktadır. Araştırmaya alınan hastaların %66.3'üne DVT profilaksisi uygulanmamıştır. DVT profilaksisi uygulanan hastaların %23.3'üne DMAH (Düşük Molekül Ağırlıklı Heparin) uygulanmıştır. Hastaların yaş ortalama dağılımları ağırlıklı olarak 18-30 yaş aralığından oluşmaktadır. Araştırmaya alınan hastaların Autar DVT Risk Skalası toplam puan yorumlarına göre dağılımları incelendiğinde hastaların çoğunluğu düşük riskli olarak saptanmıştır.
Sonuç olarak, yapılan çalışmada bölümlere göre DVT riski puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır. Buna göre, transplantasyon bölümünün puan ortalaması (9.87 ± 3.31), genel cerrahi (15.03±5.09), göğüs cerrahisi (16.13±6.79) ve üroloji (14.07±5.98) kliniklerinden anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. Puan ortalamalarının diğer klinikler arasında anlamlı bir fark göstermediği ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler; Derin ven trombozu riski, Autar DVT Risk Tanılama Ölçeği (2002), cerrahi klinik.

Abstract:
The descriptive study was performed to determine the risk of deep vein thrombosis (DVT) in postoperative patients. 
The data of the study was conducted in Istanbul University of Health Sciences Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between May-June 2018 in a total of 240 patients. Thirty patients from each of the clinics of Brain and Nerve Surgery, General Surgery, Thoracic Surgery, Gynecology and Obstetrics, Transplantation, Orthopedics and Traumatology, Plastic, Reconstructive and Aesthetic Surgery and Urology were studied.
Data were collected using the Patient Identification Form and Autar DVT Risk Diagnostic Scale (Autar DVTRAS). Ethics committee permission, written permission from the institution and Istanbul Provincial Health Directorate informed verbal and written informed consent were obtained from the patients participating in the study for the implementation of the study. Patients with DVT, PTE or thrombophlebitis were not included in the study.
In order to compare the quantitative data, Oneway Anova test was used for the comparison of the quantitative data and Tukey HDS test if the variances of the groups were homogeneous, and if the homogeneity was not homogeneous, Tamhane's T2 Test was used for the comparison of descriptive statistical methods (Mean, Standard deviation, frequency). Student t test was used to compare the parameters between the two groups. Chi-square test was used to compare qualitative data. Significance was evaluated at p <0.05.
According to the data, the majority of patients were male. DVT prophylaxis was not applied to 66.3% of the patients. LMWH (Low Molecular Weight Heparin) was applied to 23.3% of patients who had DVT prophylaxis. When the average age distribution of the patients is examined, it is mainly composed of 18-30 age range. When the distribution of patients included in the study according to the Autar DVT Risk Scale total score interpretations was examined, the majority of the patients were found to be low risk.
As a result, there is a significant difference according to the ranking sections according to the average of DVT risk scores. Accordingly, the mean score of the transplantation department (9.87 ± 3.31), general surgery (15.03 ± 5.09), thoracic surgery (16.13 ± 6.79) and urology (14.07 ± 5.98) were significantly lower than the clinics). It was found that the mean scores did not show a significant difference between the other clinics.

Keywords; Risk of deep vein thrombosis, Autar DVT Risk Diagnostic Scale (2002), surgical clinic.