Hastane kayıtlarından anne ölümleri ve nedenleri araştırması
Survey on causes of maternal mortalities from hospital records
Yazar: SARE YİĞİTBAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE AKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anne ölümleri = Maternal mortality

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de idari olarak bölünmüş 80 ilden örneğe seçilen 53 ilde bulunan, Sağlık Bakanlığına, diğer kamu kuruluşlarına, üniversitelere ve özel sektöre ait 615 hastanede 12-55 yaş arası tüm kadın ölümlerinin ve bunların içinden anne ölümü olanların ölüm nedenlerinin tanımlanması, araştırmanın yapıldığı hastanelerdeki tüm canlı doğumlara göre anne ölüm hızının saptanması amaçlanmıştır. Türkiye'nin 80 ilinde yataklı tedavi kurumlarında ölen kadınların içinde kadın ölüm yüzdesi %1 ve üzeri, anne ölümü bildirim sayısı 10 ve üzeri olan ve hiç anne ölümü bildirmeyen iller araştırma illeri olarak seçilmiştir. Nisan-Eylül 1997 tarihleri arasında seçilen 53 ilde bulunan tüm devlet hastaneleri, SSK, üniversite, diğer kamu kuruluşu ve özel hastanelerde hasta dosyaları, acil poliklinik kayıtları ve defin ruhsatlarından yararlanılarak "Kadın ve Anne Ölümü Bilgi Form"u doldurulmuştur. Bu form ile annenin sosyo-demografik özellikleri, bu son gebeliğinin öyküsü ve ölüm nedenleri konusunda bilgi toplanmıştır. Araştırmanın yapıldığı sürede, araştırma hastanelerinde 12-55 yaş arası 3445 kadın ölümü olduğu ve bu kadın ölümlerinin ilk 5 nedeni arasında da doğurganlığa bağlı anne ölümlerinin yer aldığı görülmüştür. Toplam kadın ölümlerinin %5'i anne ölümüdür. Anne ölümü sayısı 178 olup, aynı sürede araştırma hastanelerinde meydana gelen 328.223 canlı doğuma göre anne ölüm hızı yüzbin canlı doğumda 54.2 olarak belirlenmiştir. Anne ölümüne yol açan nedenler arasında en sık görülenleri, diğer pek çok gelişmekte olan ülkede olduğu gibi, toksemi, kanama ve enfeksiyon gibi doğrudan obstetric olan nedenlerdir. Bu nedenlerin anne ölümleri içindeki payı %83'dür. Araştırma kapsamındaki illerin hastanelerince bildirilen ölümlerin incelenmesi ölüm nedenleri ve önlenebilirlik oranlan konusunda önemli ipuçları vermiştir. Bu araştırmadan elde edilen bulgular ışığında anne ölümlerinin boyut olarak ve önlenebilirlik açısından önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmekte olduğu görülmektedir. Kadın ve anne ölümüne yol açan sorunların gerçek boyutunu ve hazırlayıcı faktörlerini ortaya çıkarabilecek hastane dışı ölümlerin de tümünü kapsayacak ek araştırmalar yapılması yararlı olacaktır.Anahtar Kelimeler: kadın ölümü, anne ölümü, anne ölüm hızı, anne ölüm nedenleri.

Abstract:
in this study, the causes of matemal mortalities are aimed to be defined and the maternal mortality rate be calculated within ali live births occured in hospitals iııcluded, within the framework of the survey where 12-55 age women deaths and maternal deaths took place. The study was conducted in 615 hospitals belonging to Ministry of Health, other public institutions, universities and private sector established in 53 provinces among the administratively divided 80 provinces of Turkey. The provinces included in the survey were selected accordİng to the criteria of where the percentage of women mortalities in hospitals among whole women deaths occured in ali hospitals of 80 provinces of Turkey is 1% ör över, number of maternal mortalities declared as 10 and över and provinces which declared no maternal mortality, are selected as survey provinces. Betvveen April-September 1997 "Women and Maternal Mortality Information Forms" have been completed in ali state hospitals, SSI, university, other public and private sector hospitals of 53 provinces from hospital client files, emergency polyclinic records and burial licences. Information on socio-demographic characteristics of the mother, the history of this last pregnancy and causes of death were obtained by this form. it is observed during the survey that a total number of 3445 women between ages of 12-55 died in survey hospitals and the first 5th reason of meşe deaths were found out to be maternal deaths. Among ali women deaths, the ratio of maternal deaths was 5%. The number of maternal deaths were 178 and maternal mortality rate aceording to 328.223 live births occured in survey hospitals are calculated to be 54.2 per 100 thousand live births. Most frequently seen cause of maternal mortalities were direct obstetrical causes such as toxemia, hemorragia and infections which are also seen in most of the developing countries. The percentage of these causes among ali was 83%. Investigation of deaths announced by the hospitals of provinces included in the survey gives us important clues on issues of causes and ability of preventing maternal deaths. in the light of findings obtained from this survey, it can be claimed that maternal mortality with its dimensions and with respect to prevention already stands as öne of the serious public health concerns. it will be useful to conduct additional surveys which will cover also deaths occuring outside the hospitals in order to show the real magnitude,the causes and factors underlying maternal mortalities.Key words: vvomen mortality, maternal mortality, maternal mortality rate, causes of maternal mortality.