Kıbrıs'ın Yunanistan'a ilhakı amacıyla adada Türklere karşı yürütülen askeri ve siyasi faaliyetler (1950-1960)
Military and political activities against Turks on the island for the annexation of Cyprus to Greece (1950-1960)
Yazar: LEVENT AKBULUT
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT YILDIRIM
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri harekatlar = Military operations ; Kıbrıs = Cyprus ; Rumlar = Rums ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Türk Mukavemet Teşkilatı = Turkish Resistance Organization ; Türkler = Turks ; Yunanistan = Greece ; İlhak = Annexation

Özet:
Kıbrıs; stratejik konumu nedeniyle tarihin erken dönemlerinden itibaren egemenler arasındaki mücadelelere sahne olmuştur. 1570 yılında Osmanlı Devleti tarafından fethedilen ada 308 yıl boyunca fiilen Türk idaresinde kaldı. 1878 yılında adanın İngiltere'ye devri Kıbrıs'ta demografik yapının Rumlar lehine gelişmesine, ayrılıkçı faaliyetlerin hızlanmasına neden oldu. Özellikle II. Dünya Savaşı sonrası gelişen süreçte İngiltere'nin güç kaybederek sömürge topraklarından geri çekilmeye başlaması Kıbrıslı Rumların Yunanistan'a katılma isteğini artırıyordu. Kilise öncülüğünde teşkilâtlanan Rumlar bu maksatla 1950 yılında plebisit gerçekleştirerek ilhak taleplerini somut bir biçimde ortaya koymuştur. Türkiye ve İngiltere için kabul edilemez olan ilhak, adada gerilimin yükselmesine neden oldu. Makarios öncülüğünde teşkilâtlanan Rumlar bu dönemde EOKA adlı tedhiş örgütünü kurarak şiddeti çözüme ulaşmakta bir yöntem olarak kullanmayı tercih etti. 
Yunanistan tarafından askeri ve siyasi açıdan desteklenen Rum faaliyetleri ada Türkleri ve Türkiye tarafından tepki ile karşılanmış, 1940'lı yıllardan itibaren oluşturulmaya başlanan Türk siyasi teşkilâtlanmaları 1955 yılından itibaren askeri yapılar ile desteklenmişti. Kıbrıs Türk Mukavemet Teşkilâtı (TMT) bu dönemde Türkiye tarafından kurulan askeri bir teşkilâttı. Türk hükümetinin bu dönemdeki politik yaklaşımının temellerini ise "Taksim Tezi" oluşturdu. 
Çalışma; Kıbrıs Rumlarının Yunan Megali ideası bağlamında 1950-1960 yılları arasında yürüttüğü faaliyetler ile Kıbrıs Türkü'nün varlık mücadelesini sebep sonuç ilişkisi içerisinde aktarmaktadır.

Abstract:
Cyprus has been the scene of struggles between the sovereigns from the early stages of history due to its strategic location. Conquered by the Ottoman Empire in 1570, the island remained under de facto Turkish authority during 308 years. The transfer of the island to Britain in 1878 led to the development of the demographic structure in favour of the Greek Cypriots and the acceleration of separatist activities. Especially during the process after World War II, Britain began to lose its power and started to withdraw from its colonial territories, and this situation increased the Greek Cypriots' willingness to join Greece. For this purpose, the Greeks organized under the leadership of the church carried out the plebiscite in 1950 and revealed the demands of annexation in a concrete manner. Annexation which was unacceptable to Turkey and the UK, has caused a rise in tension on the island. The Greeks, organized under the leadership of Makarios, chose to use violence as a method to reach a solution by establishing a non-governmental organization called EOKA in this period.
Greek Cypriots' military and political activities supported Greece were reacted by Turkish Cypriots and Turkey and the Turkish political organization began to be established since the 1940s was supported by military structures since 1955. Cyprus Turkish Resistance Organization (TMT) is a military organization established by Turkey in this period.  Political approach of Turkish Government to Cyprus conflict was based on "The Thesis of Partition" in this period. 
This study elaborates Greek Cypriots' activities between 1950 and 1960 in the context of Greek Megali Idea and Turkish Cypriots' struggle for life within cause and effect relationship.