Niğde civarı topraklarının karakterizasyonu ve litolojiyle korelasyonu: Örnek bir coğrafi bilgi sistemleri (CBS) uygulaması
Characterization of niğde area soils and their correlation with underlying lithology : A geographic information system (GIS) application
Yazar: HARUN TORUNLAR
Danışman: DOÇ. DR. EMİN ÇİFTÇİ ; YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN LERMİ
Niğde Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems

Özet:
Bu çalışma ile; Niğde civarında farklı litolojik birimler üzerinde gelişmiş toprakların karakteristik yapılarının ortaya koyulması, bu toprakların litoloji ile olan korelasyonunun belirlenmesi ve litolojiye bağlı olarak gelişen bu toprakların tarımsal kullanıma uygunluk sınıflarının belirlenmesine yönelik örnek bir coğrafi bilgi sistemleri (CBS) uygulamasının yapılması amaçlanmıştır.Bu amaçla öncelikle seçilen üç istasyondan kayaç ve toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinin fiziksel ve kimyasal analizleri ile elde edilen parametreler ile topografik, jeolojik ve iklim parametrelerinin çalışma alanlarındaki dağılımları interpolasyon metoduna göre, parametreler arası etki oranlarının belirlenmesinde analitik hiyerarşi süreci (AHS) yöntemi ve kayaçlar ile toprak örneklerinin major element analizlerinde ise x-ray floresans (XRF) analiz yöntemi kullanılmıştır.CBS teknikleri ile, inceleme alanları topraklarının karakterizasyonu, çok uygun, orta uygun, az uygun ve uygun değil (S1,S2,S3,N) sınıflarından oluşan tarımsal kullanıma uygunluk sınıfları ve bu uygunluk sınıflarının litolojik birimler üzerindeki dağılımları tespit edilmiştir. Buna göre alüvyonlar ile bazalt ve andezitler üzerinde gelişen toprakların tarımsal kullanıma uygunlukları en uygun olarak belirlenirken gabro ve kireçtaşları üzerinde gelişen toprakların tarımsal kullanıma uygunlukları uygun görülmemiştir. Jeoloji ana parametresinin uygunluk sınıflarının belirlenmesinde % 5.5 oranında etkili olduğu tespit edilmiştir.Anahtar sözcükler: Toprak karakterizasyonu, korelasyon, coğrafi bilgi sistemleri, tarımsal kullanıma uygunluk sınıfları

Abstract:
In this study, determination of soil charcateristics developed on different lithological units, and correlations between the soils and the underlying lithology and establishing proper agricultural suitability classes for the soils were carried out in the Niğde province employing geographic information system (GIS).Rock and soil samples were collected from three selected station in the area. Physical and chemical characteristics of soil samples and topographical, geological and climatical parameters were also investigated with spatial interpolation method, impact rates among parameters were determinated with analytical hiyerarchy process (AHS) method. Major element analysis of rocks and soil samples were carried out using x-ray fluoresans (XRF) method.Agricultural soil suitability classes for the study area, which are termed as very suitable (S1), medium suitable (S2), low suitable (S3) and not suitable (N) were determined and distribution of each classes over lithological units were projected using the GIS techniques. As a result, soils that developed on alluvials, basaltic and andesitic rocks were found very suitable for agriculture. On the other hand, soils that developed on gabro and limestones were found not suitable for agriculture. The effect of geologic parameters on determining suitability classes were 5,5 %.Keywords: Soil characterization, correlation, geographic information systems, agricultural soil suitabilityclasses