Hamilelikte ağız ve diş sağlığı ile ilgili youtube videolarının içerik analizi
Content analysis of youtube videos related to oraland dental health during pregnancy
Yazar: ŞULE NUR YEGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI DURMUŞ
Trakya Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
ÖZET
"Hamilelikte Ağız ve Diş Sağlığı ile İlgili YouTube Videolarının İçerik Analizi", Trakya Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Çocuk Diş Hekimliği Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Edirne, 2024.

Giriş ve Amaç: Tez çalışmamızda, YouTube platformunda paylaşılan ''hamilelik döneminde ağız ve diş sağlığı'' ile ilgili içeriklerin yeterliliği ve güvenilirliği araştırıldı. Videolara gelen yorumların nitel ve nicel değerlendirmesi yapılarak kullanıcıların verdikleri tepkiler, sordukları sorular ve öneriler incelendi. YouTube platformundaki videoların, hamilelere yararlı olup olmayacağını ve bilgi edinme aracı olarak kullanılmasının doğruluğunu değerlendirmek amaçlandı. 
Gereç ve Yöntemler: Dahil edilme kriterlerine uygun videolar belirlendikten sonra videolara ait parametreler kaydedildi. Bu parametreler ile etkileşim indeksi ve görüntülenme oranı hesaplandı. Videoların içeriği, rehberler doğrultusunda hazırlanan değerlendirme kriterleri ile analiz edildi ve Toplam İçerik Skoru hesaplandı. Videoların, DISCERN ve GQS ölçekleri kullanılarak kalite ve güvenilirlik analizleri yapıldı. Bu ölçeklerin skorları ile parametrelerin değerleri istatistiksel olarak analiz edildi. Ek olarak, videolara gelen yorumlar, MAXQDA programı kullanılarak incelendi ve hem nicel analiz hem tematik analiz gerçekleştirildi. Video yorumlarında en çok bahsedilen konuları bulmak amacıyla çeşitli kodlar kullanıldı ve temalar oluşturuldu.
Bulgular: GQS skorları incelendiğinde; videoların %15,3'ünün yüksek kalite, %28,6'sının orta kalite, %56,1'inin düşük kalite gösterdiği tespit edildi. DISCERN ölçeğinin skorlarına göre; tüm videoların güvenilirlik skor ortalamasının 2,32 ± 1,04 olduğu tespit edildi. Sağlık kuruluşuna bağlı olmaksızın diş hekimleri/uzman diş hekimleri gibi bireysel sağlık çalışanları tarafından yüklenen videoların görüntülenme sayısının, görüntülenme oranının ve beğeni sayısının sağlık kuruluşlarına göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0,001). Videoların Toplam İçerik Skoru ortalamasının 3,34 olduğu belirlenerek, bilgi içeriğinin yetersiz olduğu görüldü. Uzun süreli videoların, paylaşım süresi kısa olan videolara kıyasla belirgin derecede daha yüksek DISCERN ve GQS skorlarına sahip olduğu gözlemlendi (p<0,001). Toplam içerik skoru ile videonun süresi (dk) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü yüksek bir ilişki olduğu görüldü (p<0,001). Uzun videoların; görüntülenme oranı, etkileşim indeksi, beğeni ve yorum sayısı daha fazla bulundu (p<0,050). Yorumların analizi değerlendirildiğinde; en fazla bahsedilen temanın ''bebeğine zarar geleceği korkusu'' olduğu görüldü (%39) ve bu tema içerisindeki tedavi yöntemleri alt temasının %84 ile en yüksek oranda bahsedildiği görüldü.
Sonuç: YouTube, hamilelikte ağız ve diş sağlığı konusunda tam anlamıyla güvenilir bir bilgi kaynağı değildir, çünkü videoların çoğu zayıf kalitede içerik sunmaktadır. Bununla birlikte, mükemmel içerik barındıran videolar mevcuttur ve klinisyenler tarafından belirlenen güvenilir videolarının önerilmesi, gebelerin bu konuda bilgilendirilmesine yardımcı olabilir. Kullanıcıların etkileşimleri ve yorumları değerlendirildiğinde; bu konudaki video içeriklerinin rehberler doğrultusunda geliştirilmesi önerilir.

Anahtar kelimeler: YouTube, hamilelerde ağız ve diş sağlığı, güvenilirlik, içerik analizi, tematik analiz

Abstract:
ABSTRACT
"Content Analysis of YouTube Videos Related to Oral and Dental Health During Pregnancy", Specialist Thesis, Department of Pediatric Dentistry, Faculty of Dentistry, Trakya University, Edirne, 2024.

Background and Aim: In our thesis study, we explored the adequacy and reliability of content concerning "oral and dental health during pregnancy" shared on the YouTube platform. We conducted qualitative and quantitative evaluations of the comments on these videos, analyzing user reactions, inquiries, and recommendations. Our objective was to assess the utility of YouTube videos for pregnant women and evaluate their suitability as sources of information.
Material and Methods: After identifying videos that met the inclusion criteria, parameters specific to each video were recorded. These parameters included interaction index and viewing rates. The content of the videos was analyzed using evaluation criteria prepared according to guidelines, and a Total Content Score was calculated. Quality and reliability analyses were conducted using the DISCERN and GQS scales. Statistical analysis was performed to compare these scores with the recorded parameters. Additionally, comments on the videos were examined using the MAXQDA program. Both quantitative and thematic analyses were conducted on these comments. Various codes were applied to identify the most frequently mentioned topics in the video comments, and themes were developed based on these codes.
Results: Upon examining GQS scores, it was determined that 15,3% of the videos were categorized as high quality, 28,6% as medium quality, and 56,1% as low quality. According to DISCERN scale scores, the average reliability score for all videos was 2,32 ± 1,04. Videos uploaded by individual health professionals such as dentists or specialist dentists without affiliation to healthcare institutions garnered significantly higher views, view rates, and likes compared to those uploaded by healthcare institutions (p<0,001). The average Total Content Score of the videos was 3,34, indicating inadequate informational content. Long-duration videos exhibited significantly higher DISCERN and GQS scores compared to shorter ones (p<0,001). A statistically significant positive correlation was observed between Total Content Score and video duration (minutes) (p<0,001). Longer videos also attracted more views, interactions, likes, and comments (p<0,050). Analysis of comments highlighted the predominant theme of concern about potential harm to the baby (39%), with treatment methods within this theme mentioned most frequently at 84%.
Conclusion: YouTube is not a completely reliable source of information on oral and dental health during pregnancy because many videos offer low-quality content. However, there are videos with excellent content, and recommending reliable videos identified by clinicians can help inform pregnant women effectively. Evaluating user interactions and comments suggests that improving video content according to guidelines is recommended to enhance information on this topic.

Keywords: YouTube, oral and dental health in pregnancy, reliability, content analysis, thematic analysis