Bölgesel inovasyon çıktılarında beşeri sermaye gücünün önemi
The importance of human capital strength in regional innovation outputs
Yazar: DENİZ ERENEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ BADAY YILDIZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Tarih boyunca toplumsal dönüşüm içerisinde olan insanoğlu hayat standartlarını daha iyi
seviyelere çıkarabilmek ve karşılaştıkları zorlukları aşabilmek için çeşitli yöntemler aramış ve bu
yöntemleri uygulamaya çalışmıştır. İlkel toplum ile başlayan ve bilgi toplumu ile devam eden bu
dönüşüm zincirinde insanlar kendilerini keşfetmeye, bilginin değerini anlamaya ve bunu kullanmaya
başlamışlardır. İnovasyon ve beşeri sermaye kavramları ise bu dönüşümler içerisinde önem
kazanmaya başlamıştır.
Günümüzde hem bireysel hem de toplumsal yönden fayda sağlayan beşeri sermaye
inovasyonun en önemli kaynaklarından birisi durumundadır. İnovasyon yolunda yeni fikirler,
ürünler, hizmetler üretmek veya mevcut ürünleri ve hizmetleri geliştirmek ve de yeni iş süreçleri
oluşturmak beşeri sermaye kanalıyla gerçekleşmektedir. Ayrıca beşeri sermaye sağladığı bilgi,
beceri, tecrübe ve dinamizm gibi pozitif değerler ile üretimde kullanılan diğer faktörlerin daha
verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamakta ve yeni teknolojilerin oluşumuna yol açmaktadır.
Dolayısıyla beşeri sermaye inovasyon sağlamada kolaylaştırıcı bir unsur olarak görülmektedir.
Öte yandan ulusal kalkınma ve büyümeyi destekleyen inovasyon günümüzde ulusal seviyede
gelişmesinin yanı sıra bölgesel seviyede de gelişerek kalkınma ve rekabetçiliği güçlendirmektedir.
Böylelikle inovasyon sistemleri içinde yer alan bölgesel inovasyon sistemleri iktisadi güç olarak
gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önem kazanmaya ve iktisadi politikalarda yer bulmaya
başlamıştır. Bölgeler arasındaki dengesizlikleri ve bir bölgenin diğer bölgelere göre sahip olduğu
dezavantajları gidermek ve firmaların rekabet gücünü arttırmada önemli bir etken olan bu sistem
sahip olduğu beşeri sermaye ile uluslararası rekabet gücünü arttırmakta ve bireylerin yaşam kalitesini
yükseltmektedir.
Bu bilgiler ışığında, çalışmanın temel amacı Türkiye'de bölgesel inovasyon çıktılarında beşeri
sermaye gücünün ölçülmesidir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada kullanılan veriler Panel Veri
Yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre beşeri sermaye unsurları olarak ele alınan
Ar-Ge iş gücü, yükseköğretimli iş gücü, doktora mezuniyet ve toplam sağlık kurumu değişkenlerinin
Türkiye'de bölgesel inovasyon üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İnovasyon, Bölgesel İnovasyon Sistemleri, Beşeri Sermaye, Panel Veri Analizi

Abstract:
Throughout history, human beings who have been in a constant social transformation, have
sought to better methods and tried to apply it in order to raise their living standards to better levels
and to overcome the difficulties they face. In this transformation chain, which started with primitive
society and continued with the information society, people began to discover themselves, understand
the value of knowledge and use it. The concepts of innovation and human capital have started to gain
importance in these transformations.
Today, human capital which benefits both individually and socially is one of the most important
sources of innovation. On the way to innovation, new ideas, products, services or developing existing
products and creating new business processes are realized through human capital. In addition, other
factors used in production are supplied more efficiently with the positive values such as knowledge,
skills, experience and dynamism provided by human capital and therefore it leads to the formation
of new technologies. Thereby, human capital is seen as a facilitating factor in providing innovation.
On the other hand, innovation that supports national development and growth strengthens the
national development and competitiveness by developing at the regional level as well as developing
at the national level today. Thus, regional innovation systems which is included in innovation
systems have started to gain importance in developed and developing countries as economic power
and find a place in economic policies. This system which is an important factor in eliminating the
imbalances between regions and the disadvantages of a region compared to other regions and
increasing the competitiveness of the companies increases the international competitiveness with its
human capital and the quality of life.
In the light of this information, the main objective of the study is to measure the human capital
power in regional innovation outputs in Türkiye. For this purpose, the data used in the study were
analyzed by Panel Data Method. According to the findings, it was concluded that R&D personnel,
labor with higher education, phd graduates and total health institutions which are considered as
human capital proxies have a positive and significant effect on regional innovation in Türkiye.

Keywords: Innovation, Regional Innovation Systems, Human Capital, Panel Data Analysis