Astım tanısı olan çocuklarda COVID-19 salgını sürecindeki psikososyal uyum ve bunun annelerdeki COVID-19 korkusu ile ilişkisi
Psychosocial adaptation during the COVID-19 epidemic in children with a diagnosis of asthma and its relationship with COVID-19 fear in their mothers
Yazar: AYŞE ÇİRCİ
Danışman: PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; Astım = Asthma ; COVID 19 = COVID 19 ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, astım tanısı olan çocukların Covid-19 pandemisi sürecine gösterdikleri psikososyal uyum ve bunun bireysel ve annelerine dair faktörler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.  
Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Alerji ve İmmunoloji Polikliniğinde yürütülmüştür. Çalışmaya en az 6 aydır Astım tanısı olan çocuklar ve bu çocukların anneleri alınmıştır. Çocuğun yaşının 7-18 yıl olması, anne ve kendisinin çalışmaya katılmaya gönüllü olması içleme kriterleri olarak kullanılmıştır. Okuma yazma bilmeyen, bilişsel işlevleri bozan psikiyatrik veya nörolojik bir hastalık olan ve diğer bir kronik hastalığı olan çocuklar çalışma dışında bırakılmıştır. Kontrol grubu herhangi bir kronik hastalığı olmayan sağlıklı gönüllülerden oluşturulmuştur. Katılımcıların sosyodemografik ve klinik özelliklerini elde etmek için araştırmacılar tarafından oluşturulmuş veri formu kullanılmıştır. Katılımcı çocuklardan kendilerini değerlendirmek için Çocuklar için Depresyon Ölçeği ve Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama Ölçeği (ÇATÖ)'ni, katılımcı annelerden kendilerini değerlendirmek için Covid-19 Korkusu Ölçeği'ni doldurmaları istenmiştir. İstatistiksel analizler için NCSS (NumberCruncher Statistical System) programı kullanıldı. 
Sonuç: Çalışma 120'si astım tanılı, 70'i sağlıklı kontrollerden oluşan toplam 190 katılımcı ile tamamlanmıştır. Astım grubundaki katılımcı çocukların: 51'i (%42,5) kız, 69'u (%57,5) erkekti; yaş ortalaması 12,78±2,51 yıl idi. Gruplar yaş ve cinsiyetleri bakımından benzerdi.  Astım grubunda; ÇADÖ ortalaması 9,75±6,11; ÇADÖ'den ölçeğin kesim noktasına göre anlamlı puan alma oranı %9,2 (n=11) ve ÇABTÖToplam ortalaması 26,04±10,61; ÇABTÖ'den ölçeğin kesim noktasına göre anlamlı puan alma oranı %52,5 (n=63) idi. Astım grubunda; ÇDÖ ve ÇABTÖ toplam ve alt ölçek puanlarının her biri kontrol grubuna göre daha yüksekti, ancak fark ÇABTÖtoplam ve ÇABTÖ alt ölçekleri olan panik bozukluk, yaygın anksiyete ve ayrılık anksiyetesi puanları için anlamlılık düzeyinde idi (p<0,05). Hasta grubundaki annelerin Covid-19 Korkusu ölçeği puanları kontrol grubundaki annelere göre anlamlı 
düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Covid-19 hastalığını geçirme korkusu hasta ve kontrol grubundaki çocuklarda benzer düzeyde idi. Hasta grubunda katılımcı çocukların ÇADÖ ve ÇABTÖ skorlarından en az bazıları kendilerinin cinsiyeti, yaşı ve Covid-19 hastalığını geçirme korkusu ile ilişkili iken hastalığın kliniği, kullanılan ilaç tedavisi, Covid-19 hastalığı ile ilgili haberlere karşı tutumu ve annelerinin Covid19 korkusundan bağımsızdı. 
Tartışma: Bu çalışmada astımlı çocukların, Covid-19 pandemisinde sağlıklı akranlarına göre daha fazla emosyonel sorun yaşadıklarını saptanmıştır. Çalışma sonuçları bu çocukların emosyonel problem düzeylerinin yaş ve cinsiyetleri, Covid-19 hastalığını geçirme korkusu ile ilişkili iken hastalığın kliniği, aldıkları tedavi ve annelerinin Covid-19 korkusuyla ilişkili olmadığını göstermiştir. Çalışmanın bulguları Astım tanısı olan çocuklarda Covid-19 geçirme korkusunun psikososyal uyumlarının anlaşılmasında önemli bir ipucu olduğunu göstermektedir. 
Anahtar Sözcükler: Astım, Depresyon, Anksiyete, Covid-19 pandemisi

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to examine the psychosocial adaptation and its relatedness to individual and maternal factors in children with asthma diagnosis during the Covid-19 pandemic.   
Materials and methods: This cross-sectional descriptive study is conducted in the Pediatric Allergy and Immunology Outpatient Clinic of Health and Science University Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital. Children with Asthma diagnosis for at least 6 months together with their mothers were included in the study. Being 7-18 years old and willing to participate in the study were the inclusion criteria. Children who were illiterate or who have a psychiatric or neurological disease leading cognitive dysfunction or any other chronic disease were not included in the study. The control group consisted of healthy children without any physical or psychiatric disease, and their healthy mothers. A data form which was created by researchers was used to evaluate the sociodemographic and clinical features of the participant. For the assessment of psychosocial problems participant children were asked to fullfill the Children's Depression Scale (CDI) and Screen for Child Anxiety and Related Disorders (SCARED). Participant mothers were asked to fullfill the Covid-19 Fear Scale. NCSS (Number Cruncher Statistical System) program was used for statistical analysis. 
Results: Study was completed with a total of 190 participant children. Of them 120 was with Asthma diagnosis (Patient Group) and 70 were healthy controls (Control Group). The 2 groups were matched with each other in terms of their age and gender. In patient group among the participant children 51 (42.5%) were girls and 69 (57.5%) were boys; the mean age was 12,78±2,51 years. In Patient group; the mean of CDI was 9.75±6.11; the ratio of getting a significant score from the CDI according to the cutoff point of the scale was 9,2% (n=11), and the mean of the SCARED was 26.04±10.61; the ratio of getting a significant score from the SCARED according to the cut-off point was 52.5% (n=63). Compared to Control Group, the scores of SCARED and CDI were higher in patients group but the difference was at significance level for SCARED-Total and SCARED-Panic Anxiety, Generalized anxiety, and SCARED-Separation anxiety subscales (p<0,05). Besides, mothers in patient group 
had higher scores of Covid-19 Fear Scale copmpared to mothers in control group. Groups were similar with each other in terms of participant children' fear of having Covid-19 disease. In patient groups at least some of the scores of CDI and SCARED were related to participant child's gender, age and fear of having covid-19 disease, but not related to his/her Asthma clinic and attitute towards Covid-19 disease news and scores of Fear of Covid-19. 
Conclusions: In this study, we found that children with Asthma had more emotional problems than their healthy peers during the Covid-19 pandemic. However, their emotional problems were not related to clinical features of their illness (frequency, severity) nor the covid-19 fear of their mothers.  
Keywords: Asthma; anxiety; depression; covid-19 pandemic