İslam hukukunda aşının ve insanlar üzerinde uygulanmasının hükmü
The legal status of vaccination and its application on individuals in Islamic law
Yazar: ABDUL MOBEN AMİN
Danışman: PROF. DR. HACI MEHMET GÜNAY
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Çağdaş fıkhî sorunlar özellikle tıp alanında sürekli olarak ortaya çıkmaktadır. Yeni gelişen meselelerin dini ve hukuki açıdan ele alınması büyük bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda, günümüzün önemli konularından biri aşılarla ilgilidir. Aşının, tarih boyunca birçok ölüme ve sakatlığa yol açan salgın hastalıkların önlenmesi veya kontrol altına alınmasında kritik bir rol oynadığı genel olarak bilinmektedir. Aşının insanlar üzerinde rutin ve deneysel olarak kullanılması, tıp ve İslam hukuku alanları bakımından derinlemesine araştırma ve değerlendirmeyi gerektirmektedir. Çünkü aşıların İslam hukuku bakımından değerlendirmesi, bunların İslam toplumlarında kabulü veya reddi üzerinde önemli etkilere sahiptir.
Bu çalışma, bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, tezin ana konularına hazırlık olarak aşıların tanımı ve tarihçesi, aşı reddinin tanımı ve tarihçesi, aşı üretimi süreçleri, bağışıklık sistemi, aşılamanın çocuklarda otizme etkisi, zararlı kimyasalların kullanımı gibi konular ele alınacaktır. İkinci bölümde, koruyucu tedavi ve aşıların İslam hukuku açısından hükümleri incelenecek ve bu bağlamda aşıyı kabul eden ve reddeden İslam bilginleri ile fıkıh kurullarının görüşleri, yaklaşımları ve delilleri değerlendirilecektir. Üçüncü bölümde, ağırlıklı olarak tıbbi deneylerin fıkhi boyutları ve hükümleri değerlendirilecek, aşı çalışmalarına gönüllü katılımın ve aşıların insanlar üzerinde test edilmesinin fıkhi yönleri ele alınacaktır. Bu çalışma, kitaplar, makaleler, ilgili kuruluşların resmi verileri ve kamuya açık internet siteleri gibi kaynakları kullanarak bir kütüphane ve nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilecektir.

Abstract:
Contemporary jurisprudential issues consistently arise, particularly in the field of medicine. The religious and legal examination of emerging matters holds great significance. In this context, one of today's critical topics pertains to vaccines. It is widely recognized that throughout history, vaccines have played a crucial role in the prevention or control of epidemic diseases that have led to numerous deaths and disabilities. The routine and experimental use of vaccines on individuals necessitates comprehensive research and evaluation within the domains of medicine and Islamic jurisprudence. The routine and experimental use of vaccines on individuals necessitates comprehensive research and evaluation within the domains of medicine and Islamic jurisprudence. This is because the assessment of vaccines within the framework of Islamic law significantly influences their acceptance or rejection in Islamic societies.
This study is composed of an introduction and three main chapteres. In the first chapter, as a preparation for the main topics of the thesis, topics such as the definition and history of vaccines, the definition and history of vaccine refusal, vaccine production processes, the immune system, the effect of vaccination on autism in children, and the use of harmful chemicals will be discussed. The second chapter will examine the provisions of preventive treatment and vaccines from the perspective of Islamic law. In this context, the views, approaches, and evidence of Islamic scholars and jurisprudential councils who accept or reject vaccination will be evaluated. In the third section, primarily the jurisprudential dimensions and provisions of medical experiments will be evaluated, and the jurisprudential aspects of voluntary participation in vaccine research and testing vaccines on humans will be discussed. This study will be conducted using a library and qualitative research method, utilizing sources such as books, articles, official data from relevant organizations, and publicly available websites.