Heykelde düşünce olarak boşluk
Emptiness as thought in sculpture
Yazar: MÜGE KESİM
Danışman: PROF. ESRA SAĞLIK ŞENALP
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanatın son elli yılında yaşanan gelişmeler ile ortaya çıkan farklı düşünce yapısı sanatçıların ifade biçimlerinde önemli değişimlere yol açmıştır. Bu ifade biçimlerinin ortaya koyduğu düşünce yeni bir sanatsal anlayışın kapılarını açmıştır. Modernizmin başlamasıyla büyük ölçüde farklılaşan sanatsal dil, gelişen teknoloji ve yeniliklerin yaşandığı bu süreçte birçok konu üzerinde çalışmalar üreten sanatçıya esin kaynağı olmuştur. 
Bu düşünceyle beraber kavramlar öne çıkmış ve sanatçılar öncelikle kavramı ön plana çıkaran eserler vermişlerdir. Üzerinde çoklukla durulan boşluk kavramı da bunlardan biridir. Bir kısım sanatçı fiziksel yapısı üzerinden boşluğu ele alırken bir kısım sanatçıda düşünsel bağlamda ele almıştır. Boşluğun heykelde konu edilmesi boşluğun şekillendirilmesi ile ilişkilendirilebilir, başka bir yaklaşımla boşluk heykelde metafiziksel olarak da konu edilebilir. Soyut düşünceye de yön veren boşluk kavramı kültürel, psikolojik ve sosyal bağlamda önemli kavramlardan biri haline gelmiştir.          
Modenizmin başlangıcı olan 19.yüzyıl süreci ve günümüze kadar gelen zaman içinde ''boşluk'' kavramı çerçevesinde incelenen tezde dört ana bölüm yer almaktadır. Birinci bölümde, boşluğun kavramsal, düşünsel, felsefi yapısı ve sanatta yarattığı etkileri incelenmektedir. Heykel sanatında boşluğun kullanımı geleneksel anlamdan, modern ve çağdaş sanatın düşünce, duygu ve deneyimin yansıması olarak bir ifade biçimi olmuştur. 
İkinci bölüm Modern dönemi konu alırken, heykel sanatında boşluk kavramını anlamak ve ilişkilendirmek için yapılan literatür incelemesi ve önde gelen sanatçılarının eserlerinin analizinden oluşmaktadır. Literatür incelemesi, heykel sanatında boşluk kavramının düşünsel, tarihsel ve kavramsal içeriğinin evrimiyle önemini ortaya koymaktadır. Sanatçıların eserlerinin ve düşünce yapılarının analizi ise boşluğun nasıl anlamlandırıldığı ve kullanıldığı hakkında derinlemesine bir anlayış sağlamaktadır. 
Üçüncü bölümde, Postmodern dönemin düşünce yapısı ve sanatçılar üzerinden yapılan araştırma yer almaktadır.  Çalışmanın amacı, heykel sanatında boşluk kavramının yalnızca bir boşluktan ibaret olmadığını, aynı zamanda sanatçı ve eserinin düşünsel, kavramsal yapısının etkileşimi bağlamında derinliğe sahip olduğunu göstermektir. Son olarak uygulamalar bölümü yer almakta ve boşluğun insan üzerinde yarattığı etkiler sorgulanmaktadır. 
Yaratım süreçleri giderek gelişen heykel sanatı günümüzde düşünce olarak varlığını ortaya koyarken; kimi zaman bir mekân, kimi zaman doğal seslerden oluşan bir müzik parçası olmuş ve boşluğun anlamlandırılabilmesi için formların, eşyaların, insanların bir arada oluşundan yararlanmıştır. Boşluk düşünceyi şekillendirmenin bir parçası ve yansıması olarak heykelde kullanılmıştır. Tez çalışmasının içeriğine göre boşluğun temelinde düşünce yer almaktadır. Heykel düşünce olarak boşluk kavramı çerçevesinde incelenmiştir.

Anahtar kelimeler: Heykel, Boşluk, Düşünce, Modernizm, Postmodernizm

Abstract:
The different understanding that emerged with the developments in art in the last fifty years has also led to significant changes in the expression styles of artists. The thought put forward by these forms of expression has opened the doors to a new artistic understanding. The artistic language, which differed greatly with the onset of modernism, became a source of inspiration for artists who produced works on many subjects during this period of developing technology and innovations.
With this idea, the concept came to the fore and artists produced works that primarily highlighted the concept. The concept of emptiness, which is often emphasized, is one of them. While many artists deal with emptiness with a formal expression, another form of artistic expression has been intellectual. The subject of emptiness in sculpture can be associated with the shaping of emptiness; in another approach, emptiness can also be subjected metaphysically in sculpture. The concept of emptiness, which also directs abstract thought, has become one of the important concepts in cultural, psychological and social contexts.   
There are four main chapters in the thesis, which is examined within the framework of the concept of "emptiness", from the 19th century, the beginning of modernism, to the present day. In the first part, the conceptual, intellectual and philosophical structure of emptiness and its effects on art are examined. The use of space in sculpture has become a form of expression in modern and contemporary art, from its traditional meaning as a reflection of thought, emotion and experience.
The second part deals with the Modern period and consists of a literature review and analysis of the works of leading artists in order to understand and relate the concept of void in sculpture art. Literature review reveals the importance of the concept of void in sculpture art with the evolution of its intellectual, historical and conceptual content. Analysis of artists' works and mindsets provides an in-depth understanding of how space is interpreted and used.   
The third chapter includes research on the thought structure and artists of the Postmodern period. The aim of the study is to show that the concept of space in sculpture is not just a void, but also has depth in the context of the interaction of the intellectual and conceptual structure of the artist and his work. Finally, there is a section on applications and the effects of emptiness on humans are questioned.
While the art of sculpture, whose creation processes are gradually developing, reveals its existence as an idea today; Sometimes it has been a place, sometimes it has been a piece of music consisting of natural sounds, and it has benefited from the coexistence of forms, objects and people in order to give meaning to the void. Emptiness is used in sculpture as a part of shaping thought and its symmetry. According to the content of the thesis, thought lies at the basis of the gap. Sculpture as an idea has been examined within the framework of the concept of emptiness. 

Key words: Sculpture, Emptiness, Thought, Modernism, Postmodernism