Ankara bölgesinde broiler kümes altlıklarında artropod enfestasyonları
Arthropod infestations in broiler poultry litter in Ankara area
Yazar: CANBERK TİFTİKÇİOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKMAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Alphitobius diaperinus = Alphitobius diaperinus ; Altlık = Litter ; Ankara = Ankara ; Eklem bacaklılar = Arthropoda ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Kümes = Poultry house ; Kümes sistemleri = Poultry housing systems ; Tavukçuluk = Chicken farming

Özet:
Kanatlılar, derilerinin üzerinde ve altlıklarında yaşayan; deri döküntüsü, telek ve kan ile beslenen artropod ve akarlar ile enfeste olurlar. Bu aktivite canlı ağırlık kayıplarına, yumurta veriminde azalmaya ve ölümlere neden olabilmektedir. İlgili artropodlar birçok viral, bakteriyel ve protozoer etkene mekanik veya biyolojik vektörlük yapabilirler. Bu çalışmada Ankara çevresinde iki farklı lokasyonda broiler yetiştiriciliği yapan iki kümes altlıklarında mevcut olan arthropod varlıkları 0., 10., 20., 30. ve 40. günlerde kümes içinde belirlenen noktalardan alınan altlık, dışkı ve yem örnekleri ile tespit edilmiştir. Örnekleme için seçilen kümeslerin bir tanesi çeltik, diğeri talaş altlık kullanılmata olup, altlık malzemesinin artropod varlığı üzerine etkisine bakılmıştır. Örnekleme bir yaz, bir kış döneminde alınarak iki tekrar şeklinde yapılıp, yaz ile kış dönemi arasında artropod varlığı karşılaştırılmıştır. Altlık örneklerinde identifiye edilen artropodlar, Alphitobius diaperinus larva ve yetişkinları, Caloglyphus spp. yetişkin ve deutonimf (Hipopus) olmuştur. Alınan tüm altlık örneklerinin % 52'sinde Caloglyphus spp., % 20.3' ünde A. diaperinus (yetişkin ve larva) tespit edilmiştir. Ayrıca kümes içinden toplanan dışkı örneklerin de, civcivlerin ilk günü alınanlar hariç, tüm örneklerde akar spp. tespit edilmiştir. Broilerlerin tükettikleri yem örneklerinde arthropod varlığı tespit edilmemiştir.

Abstract:
Poultry, living on their skins and litter; They become infested with arthropods and mites that feed on skin rash, feather and blood. This activity can cause body weight loss, decrease in egg production and death. Related arthropods can mechanically or biologically vectorize many viral, bacterial and protozoer agents. In this study, the presence of arthropods in two poultry litter breeding in two different locations around Ankara were detected on the 0, 10, 20, 30 and 40 days with litter, feces and feed samples taken from the designated points in the poultry house. One of the houses selected for sampling used rice husk, the other used sawdust litter, the effect of litter material on the presence of arthropod was examined. Sampling was done in two replicates in one summer and a winter period, and the presence of arthropods was compared between summer and winter periods. Arthropods identified in litter samples have been Alphitobius diaperinus larvae and adult, Caloglyphus spp., adult and deutonymph (Hipopus). In 52% had taken Caloglyphus spp. and in 20.3% A. diaperinus (mature and larvae) were detected. In addition, mite spp. was detected in all samples of the fecal samples collected from the house, except those taken on the first day of the chicks. The presence of arthropods has not been detected in the feed samples consumed by broilers.