COVID 19 tedavisi alan ve almayan bireylerde travma sonrası stres bozukluğu ve etkileyen faktörler
Post traumatic stress disorder and affecting factors in individuals receiving and not receiving COVID 19 treatment
Yazar: BURCU KARAKÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KUZU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE HORUZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
COVID-19 hastalığı tanımlandığı 2019 yılından itibaren tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Bir enfeksiyon hastalığı olarak ortaya çıkan hastalık, yaygın etkileri sebebiyle, önemli bir halk sağlığı problemi olmuştur. COVID-19 hastalığının ölümcüllüğünün ve bulaşıcılığının yüksek olması, tedavi sürecinde ve sonrasındaki belirsizlikler, hastalıktan korunmak için alınan tedbirler, karantina önlemleri, yaşam rutinlerinin tamamen değişmesi gibi hastalığa özgü pek çok özellik nedeniyle bireylerin ruh sağlığıolumsuz etkilenmiştir. Bu çalışma, COVID-19 tanısı ile hastanede yatarak tedavi alan ve COVID-19 tanısı almayan bireylerde post travmatik stres bozukluğu belirtilerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılan bir vaka kontrol çalışmasıdır. Çalışmanın vaka grubunu COVID-19 tedavisi alan hastalar (109), kontrol grubunu ise aynı dönemde hastaneye başvurarak test yaptıran ve veri toplanan tarihe kadar da COVID-19 tanısı almayan (109) bireyler oluşturmuştur. Çalışmanın verileri kişisel bilgi formu ve Travmatik Stres Belirtileri Ölçeği kullanılarak telefon görüşmeleri aracılığı ile toplanmıştır. Veriler Statistical Package for the Social Scienes 22.0 programı kullanılarak değerlendirilmiştir.  Çalışmada vaka grubunun Travmatik Stres Belirtileri Ölçeği puanlarının kontrol grubundan yüksekolduğu ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Tanıdan sonra geçen zaman, yaş, gelir durumu, yakın çevrede covid nedenli ölüm yaşanması, hasta bireyle temas, iletişim sorunları yaşama, ekonomik sorun yaşama ve kronik hastalığa sahip olma durumuna göre vaka ve kontrol gruplarının Travmatik Stres Belirtileri Ölçeği puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Yapılan bu çalışma ile COVID-19 tedavisi alan bireylerin travma sonrası stres belirtilerinin, tedavi almayanlara göre daha yüksek olduğu ve Travmatik Stres Belirtileri Ölçeği puanlarının sosyodemografik özelliklere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir
Anahtar Kelimeler: Travma sonrası stres bozukluğu, COVID-19, Sosyo-demografik değişkenler.

Abstract:
COVID-19 disease has affected the whole world since it was defined in 2019.Emerging as an infectious disease, the disease has become an important public health problem due to its widespread effects. The mental health of individuals has been adversely affected due to many disease-specific features such as the high lethality and contagiousness of the COVID-19 disease, uncertainties during and after the treatment, measures taken to prevent the disease, quarantine measures, and a complete change in life routines. This study is a case-control study conducted to determine the symptoms of post-traumatic stress disorder and influencing factors in individuals who are hospitalized with the diagnosis of COVID-19 and who are not diagnosed with COVID-19. The case group of the study consisted of patients who received COVID-19 treatment (109), and the control group consisted of individuals who applied to the hospital in the same period and had a test and were not diagnosed with COVID-19 until the data were collected (109). The data of the study were collected through interviews using the personal information form and the Traumatic Stress Symptoms Scale. Data were analyzed using the Statistical Package for the Social Scienes 22.0program. In the study, it was determined that the Traumatic Stress Symptoms Scale scores of the case group were higher than the control group and this difference was significant statistically (p<0.05). A significant difference was found between theTraumatic Stress Symptoms Scalescores of the case and control groups according to the time elapsed after diagnosis, age, income status, death due to covid in the immediate environment, contact with the sick individual, communication problems, economic problems, and having a chronic disease.(p<0.05). In this study, it was determined that the post-traumatic stress symptoms of individuals who received COVID-19 treatment were higher than those who did not receive treatment, and their Traumatic Stress Symptoms Scalescores differed according to sociodemographic characteristics.
Keywords:Post traumatic stress disorder, COVID-19,  Socio-demographic variables