Turp (Raphanus sativus L.)'ta bazı gelişme özellikleri ve verimin vernalizasyon süresi, gün uzunluğu, ekim ve hasat zamanı ile ilişkisi
Relations between plant growth and yield with vernalization time, photoperiod, sowing date and harvest time in radish (Raphanus sativus L.)
Yazar: HALUK ÇAĞLAR KAYMAK
Danışman: PROF.DR. İSMAİL GÜVENÇ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, turp (Raphanus sativus L.)'ta bazı gelişme özellikleri ve verimin vernalizasyonsüresi, gün uzunluğu, ekim ve hasat zamanı ile ilişkisini belirlemek amacıyla AtatürkÜniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünde 2003, 2004 ve 2005 yıllarındayürütülmüştür.Araştırmada, laboratuvar ve tarla denemelerinde, bitkisel materyal olarak 6 adet turp (Raphanussativus L. cv. ?Siyah?, ?Beyaz?, ?Antep?, ?İri Kırmızı?, ?Red Cherry F1?, ?Cherry Belle?)çeşidi kullanılmıştır. Laboratuvar denemelerinde kontrollü şartlarda farklı gün uzunluğu (8 ve16 saat aydınlık) ve vernalizasyon sürelerinin (5oC'de 0, 5, 10, 15 ve 20 gün) turplardaçiçeklenme üzerine olan etkisi tespit edilmiştir. Tarla denemesinde ise farklı ekim ve hasatzamanlarının turpta gelişme ve verime etkisi belirlenmiştir.Laboratuvar denemelerinden elde edilen sonuçlara göre, Siyah turpta hem uzun günde hem dekısa günde vernalizasyon süresi 15 günden az olduğunda çiçeklenmenin olmadığı tespitedilmiştir. Bununla birlikte, Siyah turp dışındaki çeşitlerin uzun günde vernalize olmadan daçiçeklenebildikleri; kısa günde ise çeşitlerin tamamının vernalize olmaksızın çiçeklenmedikleribelirlenmiştir.Tarlada hasat zamanı denemesinde hasat zamanının gecikmesine bağlı olarak (60 günden 80güne kadar) çiçeklenme oranı, koflaşma ve kök ebadının arttığı tespit edilmiştir. Verim, ekimzamanına, çiçeklenme oranına, hasat süresine ve çeşide göre değişmiştir. Bunun yanında tarlakoşullarında, farklı ekim zamanlarının çiçeklenme oranına etki yaptığı, erken dönemde yapılanekimlerde Siyah turp hariç kullanılan çeşitlerde %100'e varan çiçeklenme olduğu belirlenmiştir.Araştırma sonunda, kullanılan çeşitlerden Siyah turpun çiçeklenmesinde için gün uzunluğununetkili olmadığı, vernalizasyon ihtiyacının zorunlu olduğu; Antep, Beyaz, İri Kırmızı, RedCherry F1 ve Cherry Belle çeşitlerinin ise uzun güne bağlı olarak çiçeklendiği, vernalizasyonunçiçeklenmeyi hızlandırdığı ve vernalizasyon ihtiyaçlarının fakültatif olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Turp, Raphanus sativus L., vernalizasyon süresi, gün uzunluğu, ekimzamanı, hasat zamanı, verim

Abstract:
The objective of this study was to determine the relations between plant growth and yield withvernalization time, day-length (photoperiod) sowing date and harvest time of some radish(Raphanus sativus L.) cultivars. This study was carried out at Atatürk University, AgricultureFaculty, Department of Horticulture during 2003, 2004 and 2005.In this study, 6 radish (Raphanus sativus L. cv. ?Siyah?, ?Beyaz?, ?Antep?, ?Iri Kırmızı?, ?RedCherry F1?, ?Cherry Belle?) cultivars were used as plant material. In laboratory experiments, theeffect of photoperiod (8 and 16 hr light) and vernalization time (5oC/0, 5, 10, 15 and 20 day) onflorescence of radish were determined under controlled conditions. The effect of differentsowing dates and harvest times on growth and yield of radish were obtained under fieldconditionsLaboratory experiments of this study indicated that Black radish cultivar was not floweringwhen the vernalization time was less than 15 days both long and short day applications. Inaddition to this, other cultivars except of Black radish could flower without cold exposure underlong day conditions; however, all cultivars used in all applications did not flower withoutvernalization under short day conditions.Field experiments of harvest time indicated that flowering rate, hollowness and root dimensionincreased due to delayed harvest time (from 60 to 80 days). Yield varied according to sowingdate, flowering rate, harvest time and cultivar. Besides this, it was determined that, in fieldconditions, different sowing times had effect on flowering rates and in early sowing all cultivarsexcept Black radish showed flowering up to 100%.At the end of the study, it was determined that Antep, Beyaz, Iri Kırmızı, Red Cherry F1 andCherry Belle have a facultative vernalization response; cold exposure is not required forflowering, but flowering will occur more rapidly after cold treatment. Black radish, in contrast,has an obligate requirement for cold treatment and thus cannot flower without prior coldexposure.Keywords: Radish, Raphanus sativus L., vernalization time, photoperiod, sowing date, harvesttime, yield