Ümraniye ve Kadıköy (İstanbul) ilçeleri aktarlarında tedavi amaçlı satılan bitkiler ve kullanım alanları
Plants sold  in Ümraniye and Kadıköy (İstanbul) districts herbalists  for therapeutic purposes and their usage fields
Yazar: ELİF URUN
Danışman: PROF. DR. EYÜP BAĞCI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Aktarlar = Herbalists ; Bitkiler = Plants ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Tedavi = Treatment ; İstanbul-Kadıköy = İstanbul-Kadıköy ; İstanbul-Ümraniye = İstanbul-Ümraniye

Özet:
Bu çalışma 2021-2022 yılları arasında Ümraniye ve Kadıköy (İstanbul) ilçeleri aktarlarında tedavi amaçlı satılan bitkiler ve bunların kullanım alanlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. 10 tane Ümraniye, 10 tane Kadıköy toplamda 20 aktar ziyaret edilip görüşülmüştür. Görüşmeler sonucunda satışı yapılan 78 familyaya ait 195 bitki örneği belirlenmiştir. Yapılan çalışmada en fazla takson içeren familyalar sırasıyla; Asteraceae 18, Rosaceae 15, Lamiaceae 14, Fabaceae 9, Apiaceae 8, Malvaceae 7, Brassicaceae 6, Anacardiaceae 6, Zingiberaceae 5'dir. Yüzdelik dağılım olarak ise Familya bazında; %9.1 Asteraceae, %7.6 Rosaceae, %7.1 Lamiaceae, %4.5 Fabaceae, %4 Apiaceae, %3.5 Malvaceae, %3 Anacardiaceae, %3 Brassicaceae, %2.5 Zingiberaceae.  
Bitkilerin kullanım alanlarının yanı sıra, kullanım şekilleri, kullanılan kısımları ve yerel isimleri eklenerek, bilimsel kaynaklar ile karşılaştırılmış ve tablo halinde verilmiştir.
Bu çalışmadaki hastalıklar; zayıflama, kalp damar hastalıkları, karaciğer hastalıkları, yüksek şeker, böbrek hastalıkları, kolesterol, soğuk algınlığı-üşütme-öksürük, kadın hastalıkları (menopoz vs.), erkek hastalıkları(prostat vs.), hemoroid, hazımsızlık, kabızlık, mide hastalıkları, romatizma, stres-depresyon-endişe, unutkanlık-hafıza zayıflığı, uyku bozukluğu, yorgunluk-enerjisizlik, bağışıklık güçlendirici, kanser olmak üzere 20 başlık altında kategorilere ayrılmış ve bu hastalıkların tedavisinde en çok kullanılan bitkiler belirlenmiştir. Ayrıca bitkilerin yanında bitki karışımları da belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the medicinal plants sold in the herbalists of Ümraniye and Kadıköy (Istanbul) districts between 2021-2022 and their usage areas. A total of 20 herbalists, 10 of which are Ümraniye and 10 of which are Kadıköy, were visited and interviewed. As a result of the interviews, 195 plant samples belonging to 78 families were determined. In the study, the families that contain the most taxa are respectively; Asteraceae 18, Rosaceae 15, Lamiaceae 14, Fabaceae 9, Apiaceae 8, Malvaceae 7, Brassicaceae 6, Anacardiaceae 6, Zingiberaceae 5. As a percentage distribution, on the basis of Families; Families represented by 9.1% Asteraceae, 7.6% Rosaceae, 7.1% Lamiaceae, 4.5% Fabaceae, 4% Apiaceae, 3.5% Malvaceae, 3% Anacardiaceae, 3% Brassicaceae, 2.5% Zingiberaceae. 
In addition to the usage areas of the plants, their usage patterns, used parts and local names were added, compared with scientific sources and given in a table.
Diseases in this study; weight loss, cardiovascular diseases, liver diseases, high sugar, kidney diseases, cholesterol, cold-chill-cough, gynecological diseases (menopause, etc.), male diseases (prostate, etc.), hemorrhoids, indigestion, constipation, stomach diseases, rheumatism, stress-depression-anxiety, forgetfulness-memory weakness, sleep disorder, fatigue-lack of energy, immune booster, cancer and the most used plants in the treatment of these diseases were determined. In addition to the plants, mixtures of plants were also determined.