Farklı açısal hızlarda uygulanan diz izokinetik egzersizinin kan laktat ve laktat uzaklaştırma sürelerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of knee isokinetic exercise applied at different angle velocity on blood lactate and lactate removal times
Yazar: ALAA MOHAMMED ALI ABDULKAREEM
Danışman: DOÇ. DR. FIRAT AKCAN
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Laktatlar = Lactates ; İzokinetik antrenman = Isokinetic training

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı açısal hızlarda uygulanan diz izokinetik egzersizinin kan laktatı ve laktat uzaklaştırma sürelerine etkilerinin incelenmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya 12 sağlıklı sedanter birey katılmıştır. Çalışma ile akut etki belirlenmiştir. Çalışmaya katılan deneklere farklı açısal hızlarda (60o/s-1 (15 tekrar) / 180o/s-1 (15 tekrar) / 240o/s-1 (15 tekrar) diz izokinetik egzersiz protokolü uygulanmıştır. Her açısal hız farklı günlerde uygulanmış olup her uygulamadan hemen önce, hemen sonra, 30 dakika sonra ve 1 saat sonra deneklerden kan örneği alınarak laktat seviyeleri kaydedilmiştir. İzokinetik diz kuvveti ölçümleri izokinetik dinamometre (CSMI Cybex Humac Norm, USA) ile yapılmıştır. Kan laktat seviyelerinin ölçümleri kanın parmak ucundan alınmasıyla gerçekleştirilmiştir. Alınan kan örnekleri ise portatif laktat analizörü Lactate Plus (+) (LSP, SensLab GmbH, Germany) ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın istatistiksel analizleri için SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin ortalamalarının karşılaştırılması için Repeated Measures One Way Anova Analizi uygulanmıştır. İzokinetik parametreler ve kan laktat değerleri arasındaki ilişki için korelasyon analizi yapılmıştır. Değerler minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma şeklinde sunulmuş olup 0.05 anlamlılık düzeyinde incelenmiştir. Elde edilen veriler sonucunda T1, T2, T3 ve T4'te alınan kan laktat düzeyinde 60 o/s-1-180 o/s-1-240 o/s-1 açısal hızlarda anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Farklı zaman dilimlerinde alınan kan laktat düzeylerinin birbirleriyle karşılaştırılması analizi sonucunda ise 60 o/s-1-180 o/s-1-240 o/s-1 açısal hızlarda yüklenme öncesi ve sonrasında alınan kan laktat düzeylerinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). 60o/s-1 PTex ve PTflx ile T1 arasında negatif yönlü orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). 180o/s-1 PTex ve PTflx ile T2 arasında negatif yönlü orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). 240o/s-1 PTex ve PTflx ile T3 arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). 240o/s-1PTex ve PTflx ile T3 arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). 60o/s-1 FIex x ve FIflx ile T4 arasında negatif yönlü yüksek düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). 180o/s-1 FIex x ve FIflx ile T1, T2 ve T3 arasında negatif yönlü orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05).  Analiz sonucunda 240o/s-1 FIex  ve FIflx ile T1, T2, T3 ve T4 arasında herhangi bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0.05). Sonuç olarak farklı açısal hızlarda uygulanan diz izokinetik egzersizlerin kan laktatı ve laktat uzaklaştırma sürelerine etkisinin olduğu söylenebilir. Ayrıca farklı açısal hızlardaki PTex, PTflx, FIex ve FIflx arasında ilişki olduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of knee isokinetic exercise applied at different angular speeds on blood lactate and lactate removal times. For this purpose, 12 healthy sedentary individuals participated in the study. Acute effect was determined by the study. Knee isokinetic exercise protocol was applied to the subjects participating in the study at different angular speeds (60 o/s-1 (15 repetitions) / 180 o/s-1 (15 repetitions) / 240 o/s-1 (15 repetitions). Each angular velocity was applied on different days, and lactate levels were recorded by taking blood samples from the subjects immediately before, immediately after, 30 minutes later and 1 hour after each application. Isokinetic knee strength measurements were made with an isokinetic dynamometer (CSMI Cybex Humac Norm, USA). Measurements of blood lactate levels were performed by taking blood from the fingertip. The blood samples taken were evaluated with the portable lactate analyzer Lactate Plus (+) (LSP, SensLab GmbH, Germany). SPSS 20.0 package program was used for the statistical analysis of the study. Repeated Measures One Way Anova Analysis was applied to compare the averages of the data obtained. Correlation analysis was performed for the relationship between isokinetic parameters and blood lactate values. Values are presented as minimum, maximum, average and standard deviation and were examined at the 0.05 significance level. As a result of the data obtained, no significant difference was found in the blood lactate level taken at T1, T2, T3 and T4 at angular velocities of 60 o/s-1-180 o/s-1-240 o/s-1 (p>0.05). As a result of the analysis comparing blood lactate levels taken in different time periods, a significant difference was detected in blood lactate levels taken before and after loading at angular speeds of 60 o/s-1-180 o/s-1-240 o/s-1 (p<0.05). A moderate negative relationship was detected between 60 o/s-1 PTex and PTflx and T1 (p<0.05). A moderate negative relationship was detected between 180 o/s-1 PTex and PTflx and T2 (p<0.05). A moderate positive relationship was detected between 240 o/s-1 PTex and PTflx and T3 (p<0.05). A moderate positive relationship was detected between 240 o/s-1 PTex and PTflx and T3 (p<0.05). A high negative relationship was detected between 60 o/s-1 FIex x and FIflx and T4 (p<0.05). A moderate negative relationship was detected between 180 o/s-1 FIex x and FIflx and T1, T2 and T3 (p<0.05). As a result of the analysis, no relationship was detected between 240 o/s-1 FIex x and FIflx and T1, T2, T3 and T4 (p>0.05). As a result, it can be said that knee isokinetic exercises performed at different angular velocities have an effect on blood lactate and lactate removal times. Additionally, it can be said that there is a relationship between PTex, PTflx, FIex and FIflx at different angular velocities.