Ahşap yapı restorasyonunda uygulama sorunları ve çözüm önerileri
Practicing problems in application of restoration in wooden constructions and suggestions for solutions
Yazar: DERYA SÖYLEMEZ ÖZKÖSE
Danışman: DOÇ. DR. CEVDET SÖĞÜTLÜ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mobilya ve Dekorasyon Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products

Özet:
Bu çalışmada, ahşap yapı restorasyonu uygulamalarında mevcut olan sorunlarının belirlenerek bu sorunların çözümüne yönelik önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca uygun olarak geliştirilen kapsamlı bir anket yardımı ile Türkiye'nin farklı illerinde ahşap yapı ve yapı elemanları restorasyonu alanında faaliyet gösteren 47 adet işletmenin uygulamada karşılaştıkları sorunlar belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, işletmelerin %11'i ferdi mülkiyet, %64'ü limited şirket, %15'i anonim şirket, %11'i diğer hukuki statü ile faaliyet göstermektedir. Bu işletmelerin %15'i küçük, %9'u orta, %9'u ise büyük ölçeklidir. Küçük ölçekli işletmenin %80'i, orta ölçekli işletmenin %78'i ve büyük ölçekli işletmenin %89'u kültür varlıklarına ilgi duydukları için restorasyon alanında faaliyet göstermekte olduklarını bildirmişlerdir. İşletmelerin %63'ü restorasyon izin sürecini uzun, %43'ü ise mevzuatı yetersiz bulmaktadır. Diğer yandan işletmelerin %63'ü restorasyon işlerinin niteliğine uygun personel bulamada zorluk yaşamakta olup, en yüksek düzeyde (%51) ihtiyaç duyulan kalifiye işgücüdür (oyma, kakma, kündekâri gibi işlemler için). İşletmelerin %55'i restorasyonda kullanılan ahşap malzeme temininde, özellikle istenilen boyut, tür ve rutubette ahşap malzeme bulmada zorluk yaşamaktadır. Ahşap yapıların / eserlerin %40'ında çürüme, %55'inde çatlama, %30'unda renk değişimi, %36'sınde boyutsal değişim, %30'unda çarpılma ve %47'sinde ise koruyucu katman deformasyonu meydana geldiği bildirilmiştir. Ankete katılan işletmelerin vermiş olduğu bilgilere göre, tarihi yapıya/esere kullanıcısı tarafından bilinçsiz uygulanan koruma yöntemlerinin oranı %92 olup, bu uygulamalar ile çok sık (%38) ve sık (%40) karşılaşılmaktadır. Kullanıcı uygulamalarının %21'i telafisi mümkün olmayan, %43'ü telafisi mümkün ama önemli maddi kayıplara yol açan, %13'ü ise yapının/eserin korunmasına bir süre yardımcı olabilecek uygulamalardır. Ahşap yapı restorasyon uygulamalarının %62'sinde öngörülemeyen sorunlarla karşılaşıldığı tespit edilmiştir. 
Bilim Kodu              	:	711.3.023
Anahtar Kelimeler	:	Restorasyon, Ahşap malzeme, ahşap yapılar
Sayfa Adedi             	:	63
Tez Danışmanı	:	Doç. Dr. Cevdet SÖĞÜTLÜ

Abstract:
In this study, it is aimed to detect problems and to bring forward suggestions for the solutions of those problems which exist in applications of restoration in wooden constructions. By means of an extensive survey which is improved in accordance with this aim, problems, which are encountered by 47 enterprises which operates in restoration in wooden constructions and construction elements in various cities of Turkey, have been designated. According to the research results, 11% of those enterprises operate as individual ownership, 64% of them as limited enterprises, 15% of them as stock corporations and 11% of them with other legal statuses. 15% of those enterprises are small scale, 9% are medium scale and 9% are large scale enterprises. 80% of small-scale enterprises, 78% of medium scale enterprises and 89% of large scale enterprises state that they operate in the field of restoration because of their interest in cultural assets. 63% of those enterprises believe that the process for permission to restoration is too long and 43% of them believe that the regulation is inadequate. On the other hand, despite having the biggest rate in needs (need of qualified labor by 51%), 63% of those enterprises have difficulties in finding proper employees for restoration works (for operations like carving, inlaying and Kundekari). 55% of enterprises has difficulties in supplying wooden materials which are used in restorations; especially in proper dimensions, types and moisture. It is stated that decay occur at 40%, crack occur at 55%, color changes occur at 30%, dimensional changes occur at 36%, distortions occur at 30% and deformations of facing occur at 47% of wooden constructions/artifacts. According to the information given by those enterprises which attend the survey, the rate of protection methods which are applied to historical structure/artifact unconsciously by it is user is %92 and these applications are seen very often (38%) and often (40%). 21% of user applications are nonrecoverable, 43% of them cause significant financial losses and 13% of them can be helpful for protection of structure/artifact. It is determined that unforeseen problems occur in 62% of applications of wooden construction restorations.
Science Code           	:	711.3.023
Key Words
:	Restoration, Wood material, Wooden constructions
Page Number         	:	63
Supervisor	:	Assoc. Prof. Dr. Cevdet SÖĞÜTLÜ