Evsel kullanıma yönelik kompostlaştırıcıların performanslarının araştırılması
Investigating the performance of home composters
Yazar: NECATİ BERK BITRAK
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL TOSUN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Organik atıklar = Organic wastes

Özet:
Yapılan tez çalışması 3 ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda çalışma bölgesi olarak ele alınan Isparta ili Merkez ilçesinde 235 haneye anket uygulanmış ve çevre bilinçleri ile katı atık yönetimi konusundaki yaklaşımları belirlenmiştir. Anket çalışması Isparta şehir merkezinde yaşayan halkı temsil etmesi bakımından farklı sosyo-ekonomik yapıya sahip 11 mahalledeki hanelere tek tek gidilerek yüz yüze uygulanmıştır. Yapılan anket sonucu ve görüşmelerdeki izlenimlere göre halkın çevreye karşı duyarlı olduğu ve gerekli eğitimler ve teşvikler verildiği takdirde evde kompost üretimi yapabilecekleri görülmüştür.

İkinci kısımda evde kompostlaştırılabilecek atık potansiyelinin belirlenmesi amacıyla anket uygulamasına katılan 235 haneden 60 tanesi seçilerek bu hanelerin atıkları toplanmış ve madde grubu analizi yapılmıştır. Elde edilen karakterizasyon sonuçlarına göre atıkların ¾ ünün organik içerikli olduğu ve anket katılımcılarının istekleri, bahçeye sahip olma durumları ve hane tipleri değerlendirildiğinde evde kompost üretim potansiyelinin yaklaşık %33 olduğu görülmektedir.

Üçüncü aşamada ise evde kompost üretimi, evsel kullanıma yönelik kompostlayıcılar ve bu kompostlayıcıların performansları araştırılmıştır. Evsel kullanıma yönelik dört farklı kompostlayıcıya aynı karışım oranına sahip organik atıklar koyularak, proses 80 gün süre ile izlenmiştir. Kompostlayıcıların performansları kıyaslandığında en temel farkın kompostlayıcılara koyulan yığının hacimsel büyüklüğünün değişik olmasından kaynaklandığı görülmüştür. Elde edilen kompost ürünlerinin C/N oranları 10 civarlarındadır. Ağır metal içerikleri ise çeşitli ülkelerin kompost kalite standartlarındaki sınır değerlerin altındadır. Sıcaklık değerleri 55 °C?nin üzerine çıkmış ve en az 3 gün süreyle devam etmiştir. Yapılan çalışmalar sonucu, evde kompost üretiminin çevreci bir yaklaşım olduğu ve sürdürülebilir atık yönetimine önemli katkılar sağlayacağı fikri ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kompost, evde kompost üretimi, kompostlayıcı, organik atık, sürdürülebilir atık yönetimi, atık kompozisyonu, Isparta.

Abstract:
The thesis consists of three main parts. In the first part, the survey was conducted in 235 households in Central of Isparta to determine approaches to solid waste management and environmental awareness.  The survey was performed face to face in 11 different social-economic region of Isparta central to represent of Isparta city. 
Based on the results of the survey and observation from face to face interview, it can be concluded that public is sensitive to environment and compost can be produced at home if necessary training and incentives are given.

In the second part, in order to determine the potential of waste for home composting, wastes were collected from the selected 60 households of 235 households of which were involved the survey and analysis of a group of substances have been performed. According to characterization results, ¾ of waste content was organic. The potential of home composting production is %33, considering public participation and types of households and the state of having garden.

In third part, home composting, home composters and these composters? performances were investigated. The process was monitored for 80 days for organic wastes the same mixture ratio was loaded to four different types of home composters. When comparing the performances of composters, the main difference is volumetric changes in the size of the stack. The finished compost had a C/N ratio of approximately 10. Heavy metal contents were under the limit values according to the compost quality standards of various countries. Temperature values exceeded 55° C and stayed for at least 3 days. As a result, home composting is environmentally friendly and it will provide important contributions to sustainable waste management approach.

Keywords: Compost, home composting, composter, organic waste, sustainable waste management, waste composition, Isparta.