Sularda çözülmüş oksijen miktarının belirlenmesi için otomatik analiz sisteminin geliştirilmesi
Development of automated analysis system for determination of dissolved oxygen in water
Yazar: KÖKSAL KODAK
Danışman: DR. TÜRKAY ONACAK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Oksijen = Oxygen ; Oksijen konsantrasyonu = Oxygen concentration

Özet:
Çevre sorunlarının önemli bir bileşenini oluşturan su kirlenmesinin önlenmesi ya da kontrol edilmesi için yapılması gereken işlerin başında alıcı su ortamlarının veya bunların kirlenmesine neden olan atık suların kimyasal özelliklerinin bilinmesi gelmektedir. Günümüz teknolojisindeki gelişmeler ile otomatik analiz sistemleri çevre sorunlarının önceden belirlenmesi ve önlenebilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Gerek alıcı su ortamlarının gerekse bunları tehdit eden atık suların karakterizasyonunu belirlemede en çabuk sonuca ulaşabileceğimiz parametrelerin başında çözünmüş oksijen miktarının tespit edilmesi gelmektedir. Çözünmüş oksijen, sudaki yaşamın tüm formları için gerekli bir elementtir. Doğal sularda, aerobik yaşam formları ile kendiliğinden arıtma işlemi için yeterli oksijen düzeyi gerekmektedir.Bu tez çalışmasında, su kalitesinin belirlenmesindeki en önemli parametrelerden biri olan çözünmüş oksijeni tamamen otomatik olarak analizini gerçekleştirecek ucuz maliyetli bir sistemin geliştirilmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla sulardaki çözünmüş oksijenin tespit edilmesi için, Winkler spektrofotometrik yöntemini esas alan örnek ve reaktif alımlarının tam kontrollü sıvı alım kaplarının solenoid valflar ile kontrol edildiği analiz sistemi geliştirilmiş ve prototipi yapılmıştır.Geliştirilen sistem ile 0 ile 14,5 mg O2/L'ye arası sağlıklı analiz sonuçları elde edilebileceği tespit edilmiştir. Bu prototip için gerçekleştirilen kalibrasyon çalışmaları sonucunda elde edilen grafiklerin korelasyon katsayısı R2=0.99'un üzerinde bulunmuştur.Geliştirilen sistem laboratuvar kullanımları için hazır durumdadır. Sistem kontrolünü sağlayan elektronik donanım ve yazılımda yapılacak değişiklikler ile sistemin saha koşullarında, izleme amaçlı kullanılması mümkün olabilecektir.

Abstract:
The most crucial part of preventing or controlling the water pollution, which is an important component of environmental problem is determining the chemical attributes of the water environments or waste water which causes the pollution. With today's technology advances in automated analysis systems to identify and could prevented environmental problems play an important role in advance. The fastest way for detecting the character of either water environments or sewerage water which is threading these water environment`s, is determining the amount of the dissolved oxygen. Oxygen is a necessary element to all forms of life. Natural stream purification processes require adequate oxygen levels in order to provide for aerobic life forms.The purpose of this thesis is to develop a system which can process full automatic analysis of DO, the most important parameter of determining the quality of water, while keeping the cost low.For this purpose, for determination of dissolved oxygen in water, Winkler spectrophotometric method based on the sample and reagent containers full control of fluid intake are controlled by solenoid valves and a prototype analysis system was developed.Developed with the system from 0 to 14,5 mg O2 / L. The results can be analyzed were healthy. As a result of this prototyping work was performed for the calibration graph of the correlation coefficients obtained were above R2=0.99.The developed system is ready for laboratory use. The electronic hardware and software systems for the control of the system with modifications to be made in the field conditions, can be used for monitoring purposes.