Ektopik gebelik tanılı olgularda tek doz ve çift doz metotreksat tedavisinin karşılaştırılması
Comparison of single-dose and double-dose methotrexate treatment in patients diagnosed with ectopic pregnancy
Yazar: LEYLA HUSEYNLI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GAZİ UÇAR
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Metotreksat = Methotrexate

Özet:
Amaç: Ektopik gebelik tanılı olgularda tek doz ve çift doz metotreksat tedavisinin karşılaştırılması
Hastalar ve Yöntem: Çalışmamızda, Ocak/2015-Aralık/2024 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalının servisine  yatırılıp ektopik gebelik tanısı koyulan hastalara uygulanan tedaviler,tedavi başarı ve başarısızlık durumları,yan etkiler ve sonuçlar değerlendirildi. Hastaların sistem üzerinden; yaşı, demografik özellikleri, b-hCG değerleri, ektopik risk faktörü olabilecek durumların popülasyondaki sıklığı  değerlendirilmiş, retrospektif incelenmesine dayanarak gerçekleştirilmiştir.. Veriler istatistiksel olarak karşılaştırılıp, istatistik analiz ile sonuçlar değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya Ocak 2015-Aralık 2024 tarihleri arasında ektopik gebelik tanısı olan hastalar dahil edildi. 68 hasta medikal tedavide tek doz ve çift doz metotreksat kullanan  yaklaşım olarak  iki gruba ayrıldı. Tek doz metotreksat alan grup 30 hasta (%44,1), çift  doz metotreksat alan grup 38 (%55,8) hasta mevcut idi. Hastaların ektopik risk faktörleri olan sigara kullanma öyküsü,düşük yapmış olma durumları, küretaj öyküsü, pelvik enfeksiyon geçirme durumları, daha önceden doğum kontrol hapı kullanım durumları, rahim içi araç kullanma öyküsü, geçirilmiş batın cerrahi öyküsü sorgulandı; bu risk faktörleri açısından gruplarda tedavi başarısında farklılık oluşturabilecek farklılık izlenmedi. Hastalarda en sık başvuru nedeni vajinal kanama ve pelvik ağrı idi.
Sonuç: Tek doz metotreksat başarı oranı %63,3, çift doz metotreksat medikal tedavinin başarı oranı  %94,7 idi. Çift dozla karşılaştırıldığında tek doz yan etki %23,32 , çift dozda yan etki % 65,79 olarak görülmüştür.Çift doz tek hastaların ektopik gebelik rüptürü olasılığı acısından tek dozla karşılaştırıldığında  11 hasta kıyasla sadece 2 hastada ameliyat gerekliliği mevcut olmuştur. Sonuç olarak, iki doz protokolü, tedavi başarısı ve tedavi başarısızlığı olasılıkları açısından tek doz protokolüne göre anlamlı derecede üstündür.

Anahtar Kelimeler: Ektopik Gebelik, Metotreksat, Salpenjektomi, Serum b-hCG,

Abstract:
Objective: To compare the effectiveness of single-dose and double-dose methotrexate treatment in patients diagnosed with ectopic pregnancy.

Patients and Methods: In this study, treatments administered to patients diagnosed with ectopic pregnancy and hospitalized at the Department of Obstetrics and Gynecology, Selçuk University Medical Faculty, between January 2015 and December 2024 were evaluated. Treatment success and failure, side effects, and outcomes were assessed. Patient data including age, demographic characteristics, β-hCG values, and the frequency of potential ectopic pregnancy risk factors in the population were analyzed retrospectively. The data were statistically compared and the results were evaluated using statistical analysis.

Results: The study included patients diagnosed with ectopic pregnancy between January 2015 and December 2024. A total of 68 patients were divided into two groups based on the approach used: single-dose methotrexate (30 patients, 44.1%) and double-dose methotrexate (38 patients, 55.8%). The history of risk factors for ectopic pregnancy, such as smoking, previous miscarriages, history of curettage, pelvic infections, prior use of oral contraceptives, intrauterine device (IUD) use, and previous abdominal surgeries were assessed; no significant differences in treatment success between the groups based on these risk factors were observed. The most common presenting symptoms were vaginal bleeding and pelvic pain.
Conclusion: The success rate of single-dose methotrexate was 63.3%, whereas the success rate of double-dose methotrexate was 94.7%. Compared to the single-dose regimen, side effects were observed in 23.3% of the single-dose group, while 65.8% of the double-dose group experienced side effects. In terms of ectopic pregnancy rupture, 11 patients in the single-dose group required surgery, while only 2 patients in the double-dose group required surgery. In conclusion, the double-dose protocol was significantly superior to the single-dose protocol in terms of treatment success and failure rates.

Keywords: Ectopic Pregnancy, Methotrexate, Salpingectomy, Serum β-hCG