Offset uygulamalarının savunma sanayiinin büyüme ve gelişimi üzerindeki etkisi: Türk savunma sanayii üzerine bir değerlendirme
The effect of offset applications on the growth and developmentof the defense industry: An assessment on the Turkish defense industry companies
Yazar: MEHMET HARUN MANTAR
Danışman: DOÇ. DR. TUNCAY TURAN TURABOĞLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: Büyüme = Growth ; Devlet politikaları = State policies ; Gelişme = Development ; Offset = Offset ; Savunma = Defence ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Savunma politikası = Defence policy ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry

Özet:
Bir kamu politikası alanı olarak savunma politikası ve bu alan için önemli bir işlevsellik
taşıdığı düşünülen offset konusu Türkiye'de uyarlanışın başarılı bir örneğidir. Nitekim diğer
ülkeler de kendi şartlarına göre bu uyarlamayı yapma çabası içerisinde olmuşlardır. AB üye
ülkelerinin çoğu, ülke dışından savunma ekipmanı tedarik ettiğinde, yabancı tedarikçilerden
offset talep etmiştir. Üye ülkelerde offsete temel oluşturan uygulamalar, kurallar ve
düzenlemeler birbirinden farklılık göstermektedir. Bazı durumlarda, sözleşmenin konusu
doğrudan askerî olmakta, offset de askerî nitelik taşımaktadır.
Offset, Türk Savunma Sanayii projelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Kısaca,
"karşılıklı ticaret" olarak tanımlanabilmektedir. Offset, yatırımların finansmanında ve TSK'nin
ihtiyaçlarının karşılanması dâhilinde yüz yüze gelinen yüksek maliyetleri düşürmek amacıyla
kendine yer bulabilmektedir. Aynı zamanda bu ihtiyaçlar için gerçekleşen ithalatın ödemeler
dengesinde gerçekleştirdiği açığı minimize etmek amacıyla da kullanılabilmektedir.
Offset, teknoloji transferi sağlamanın yanında, yeni yatırımların finansmanında da
önemli bir araçtır. Bunun yanında, diğer gelişmekte olan devletlerde görüldüğü gibi Türkiye'de
de savunma ürünlerinin ithalatında Offset'in tercih edilmesi, ithalat finansmanının azaltılmasına
olumlu yönde katkı yapabilecektir. Ekonomisindeki gelişim sürecini henüz tamamlamamış olan
Türkiye açısından, ithalat yoluyla yurtdışına çıkan fonların bir bölümünün de olsa, Offset yoluyla
ülke ekonomisine geri kazandırılması mümkündür. Bu yöntemle savunma sektöründeki yüksek
finansman ihtiyacının belli oranda telafisi sağlanabilecektir.
Çalışmanın genel kapsamıyla ilişkilendirildiğinde savunma harcamaları alanında offset
uygulamalarının tercih edilmesi önemli bir savunma politikasıdır. Offset uygulaması sadece
mevzuat değişikliğini ya da idari işleyiş süreci değişimini kapsayan bir yöntem değildir. Buna ek
olarak faydası doğrudan ülkelerin güç göstergelerinden en önemlisi olarak değerlendirilen
savunma gücünü bağımsız bir biçimde sağlayabilme kapasitesine yansıyan bir uygulamadır.
Araştırmada Dünya'da savunma sanayii ürünleri ihracatı yapan ülkelere bakıldığında ilk
iki sırayı ABD ve Rusya Federasyonu'nun aldığı tespit edilmiştir. Araştırmada 2000'li yıllarda
genel olarak Türk savunma sanayii sektöründe alımlar konusunda yerlilik oranının payının ve
sayısal oranının artma eğilimi gösterdiği, Türkiye'nin savunma sanayii alanındaki ihracatında da
artma eğilimi yaşandığı görülmüştür.

Abstract:
As a public policy defense policy and issues offset considered an important functionality
for this area which is a successful example of adaptation in Turkey. As a matter of fact, other
countries have tried to make this adaptation according to their own conditions. Most EU
member states have requested offset from foreign suppliers when they supply defense
equipment from abroad. The applications, rules and regulations that form the basis of offsets
differ in the member countries. In some cases, the subject matter of the contract is directly
military and the offset is of a military nature.
Offset is widely used in Turkish Defense Industry projects. In short, ''mutual trade "can
be defined as. Offset can find its place in financing investments and to reduce the high costs
faced by the Turkish Armed Forces. It can also be used to minimize the deficit realized by the
import realized for these needs in the balance of payments.
In addition to providing technology transfer, Offset is an important tool in financing new
investments. Besides, as in other developing states also preferable to offset the import of
defense products in Turkey, it will be able to contribute positively to the reduction of import
financing. In Turkey, which have not yet completed the process of development in terms of the
economy, albeit a portion of the funds abroad through imports, it can be recycled into the
economy through offset. In this way, the high financing need in the defense sector can be
compensated for a certain extent.
When it is associated with the general scope of the study, it is an important defense
policy to prefer offset applications in the field of defense spending. Offset application is not only
a change of legislation or administrative process change. In addition, the benefit is directly
reflected in the capacity of the countries to be able to provide the defense power independently,
which is considered to be one of the most important power indicators.
When the countries that export defense industry products are examined in the world, it
is determined that the USA and Russia take the first two places. Research in the 2000s in the
Turkish defense industry in general, especially the share of local content in procurement and
numerical rate increase showed that Turkey has observed that an increase in exports in the
defense industry.