Kazan Tatarları etnografik söz varlığı
Kazan Tatars ethnographic vocabulary
Yazar: ZEYNEP HEPBİLDİKLER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖNER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Etnografya = Ethnography ; Söz varlığı = Vocabulary ; Tatar Türkçesi =   ; Tatarca = Tatar language ; Tataristan-Kazan = Tataristan-Kazan ; Tatarlar = Tatars

Özet:
Etnografi, etimolojik olarak Yunanca iki kelime olan ethnos ve graphia'nın birleşimlerinden meydana gelmektedir. Ethnos, topluluk veya halk olarak Türkçeye çevrilebilirken graphia ise yazma veya çizme olarak çevrilebilir. Etnografi ırkların ve insanların; gelenekleri, alışkanlıkları ve müşterek farklılıklarının bilimsel olarak betimlenmesidir.  Bunu betimleyen kişi ise etnograflardır. Onlar halkın yaşam tarzını gözlemleyebilmek için saha çalışmaları yapar ve bu sonuçları kaydederler. Bu son derece önemli bir iştir. Çünkü meydana gelen siyasi, içtimai, sosyal çalkantılar geleneklere etki eder. Kaydedilmeyen ve unutulan gelenekler kuşaklar boyunca korunamaz ve zamanla kaybolur. İşte bizim tezimizin konusu da Kazan Tatarları Etnografik Söz Varlığı'dır. Bu etnografik söz varlıkları bir dilden başka bir dile tek kelime ile çevrilemeyen, cümle ve cümlelere ihtiyaç duyulan, özgün, ansiklopedik söz maddeleridir. 
Bu çalışmamızda Tatar folkloru çalışmalarının öncüsü Kayyum Nâsırî, Etnografik söz varlığı, Tatar etnografik söz varlığının tahlili ve sınıflanması gibi konuları açıkladıktan sonra çeşitli Tatarca kaynaklardan bulduğumuz ve çevirdiğimiz maddeleri Söz Varlığı başlığı altında açıkladık. Sınıflandırmalarımızı Tenişev ve Kayyum Nasırî'nin sözlüğünden ilham alarak hazırladık. Etnografik her kelimenin korunması için büyük çaba gösterdik.
Tezimizde üç yüzyıldan fazla bir süredir Rusların hakimiyeti altında yaşayan ama kültürüne, benliğine sahip çıkan Tatar halkının gelenek ve göreneklerini, örf ve âdetlerini, inançlarını ve batıl inançlarını, manevi ve maddi kültür ögelerini, mitolojilerini çeşitli kaynaklardan ve sözlüklerden yararlanarak bir araya getirmeye çalıştık.

Abstract:
Ethnography is etymologically derived from the combination of two Greek words, ethnos and graphia. Ethnos can be translated into Turkish as community or people, while graphia can be translated as writing or drawing. Ethnography of races and people; It is a scientific description of their traditions, habits and common differences.  The people who describe it are ethnographers. They conduct field studies and record these results in order to observe the lifestyle of the people. This is an extremely important job. Because the political, social and social turmoils that occur affect the traditions. Traditions that are not recorded and forgotten cannot be preserved for generations and are lost over time. The subject of our thesis is Tatar Ethnographic Vocabulary. These ethnographic vocabulary are original, encyclopedic vocabulary items that cannot be translated from one language to another with a single word and that need sentence and sentences.
In this study, after explaining the topics such as the history of the collection of Tatar folklore, ethnographic vocabulary, analysis and classification of Tatar ethnographic vocabulary, we explained the items that we found and translated from various Tatar sources under the title of Vocabulary. We prepared our classifications inspired by the dictionary of Tenişev and Kayyum Nasırî. We have made great efforts to preserve every ethnographic word.
In our thesis, we tried to bring together the traditions and customs, beliefs and superstitions, spiritual and material cultural elements and mythologies of the Tatar people by using various sources and dictionaries, Tatar people have been living under the domination of the Russians for more than two centuries, but protecting their culture and identity.