Toplumsal değerler, cinsiyet rolleri, ahlak algısı ve bilişlerin obsesif kompulsif bozukluk semptomları ile ilişkisi
Relations of social values, gender roles, moral perception and 
cognitions with obsessive compulsive disorder symptoms
Yazar: OYA KARAALİ AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ORÇUN YORULMAZ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki olgunluk = Moral maturity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Sosyal değerler = Social values ; Yanlış inanç = False belief

Özet:
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) obsesyon ve kompulsiyonların varlığı ile
karakterize bir kaygı bozukluğudur. OKB belirtileri toplumlarda yaygın olarak görülmekte ve
hemen herkesçe yaşanabilmektedir. OKB semptomlarını yordayan değişkenleri belirleyebilmek
için yapılan çalışmaların çoğunda hatalı inanışlar öne çıkmaktadır. Bu çalışmada OKB
semptom ve hatalı inanışların toplumsal değerler, toplumsal cinsiyet rolleri ve ahlaki olgunluk
ile ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır. Farklı coğrafi bölgelerden Bursa' ya gelerek
yerleşmiş ve kendilerini geldikleri bölgeli olarak tanımlayan, 18-65 yaş arası herhangi bir
psikiyatrik tanısı olmayan 650 yetişkin üzerinde yürütülmüştür.
Çalışmada araştırmacılar tarafından oluşturulan sosyodemografik bilgi formu, Obsesif
İnanışlar Envanteri-Gözden Geçirilmiş Form (Obsessive Beliefs Questionnaire-Revised), Padua
Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu (PE-WEÜR), Düşünce Eylem
Kaynaşması Ölçeği, BEM Cinsiyet Rolleri Envanteri, Portre Değerler Anketi ve Ahlaki
Olgunluk Ölçeği kullanılmıştır.
OKB semptom ve hatalı inanışlarının cinsiyet, toplumsal değerler ve ahlaki olgunluk ile
ilişkili olduğu belirlenmiştir. OKB toplam semptomları ve hatalı inanışların cinsiyete göre
farklılaştığı kirlenme, özbakım ritüelleri, zarar verme düşünceleri ve düşünce eylem
kaynaşması olasılık boyutunun kadınlarda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Ahlaki olgunluk
düzeyinin zarar verme dürtüleri ile pozitif, sorumluluk, mükemmeliyetçilik, düşünce kontrol ve
düşünce eylem kaynaşması olasılık ile negatif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. OKB toplam
semptomları ile başarı ve hazcılık değerleri arasında negatif, uyma değeri ile arasında pozitif
ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Hatalı İnanışlar, Toplumsal Değerler,
Ahlaki Olgunluk, Cinsiyet Rolleri

Abstract:
Obsessive Compulsive Disorder (OCD) is a form of anxiety disorder characterized by the
maintenance of obsessions and compulsions. OCD symptoms are common among the
population and these symptoms may occur in anyone. Belief domains stand out in most of the
studies that investigate the indicators of OCD symptoms. The aim of this study is to study the
relationship of OCD symptoms and belief domains with social assets, social gender roles and
moral maturity. Study was conducted on 650 adults, aged between 18-65, whom were reported
to move in Bursa from different geographical areas and define themselves by the area where
they came from. None of these individuals were diagnosed with any psychiatric disorder.
A sociodemographical information questionnaire formed by the authors, Obsessive
Beliefs Questionnaire-Revised, Padua Inventory-Washington State University Revision (PEWEÜR),
Thought Action Fusion Inventory, Bem Sex Role Inventory, Portrait Values
Questionnaire and Moral Maturity Inventory were used in this research.
Results showed that OCD symptoms and belief domains are correlated with gender,
social values and moral maturity. OCD total symptoms and belief domains differed according
to gender factor and contamination, self-care rituals, harming toughts and thought-action fusion
likelihood dimension was higher in women. Study also showed moral maturity level is
positively correlated with harming thoughts but negatively correlated with responsibility,
perfectionism, thought control and thought action fusion likelihood. Results of the research
indicated that OCD total symptoms are negatively correlated with achievement and hedonism
values but positively correlated by conformity value.
Keywords:Obsessive-Compulsive Disorder, Belief Domains, Social Values,
Moral Maturity, Gender Roles