Okul yöneticilerinin öğretmenlik geçmişine sahip olma durumlarına ilişkin öğretmen tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması
Teachers 'attitudes related to the conditions of school managers to have a teaching history: A scale development study
Yazar: SEDA ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM ACAR GÜVENDİR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Eğitimin vazgeçilmezleri ve eğitim sürecinin devamını sağlayan yöneticiler ve öğretmenlerdir. Öğretmenlerin motiveleri ve eğitim kurumunun başarısı da yöneticinin yöneticilik becerileri yerine getirip getirememesine, onun öğretmen ile olan ilişkisine bağlıdır. Öğretmenin yöneticisine karşı sahip olduğu tutum kuruma ait olan birçok değişkeni (başarı, devamlılık, gelişme vb.) etkilemektedir. 
	Öğretmenler ya kendi ile aynı eğitimi almış ya kendinden yüksek eğitim düzeyinde olan ya da kendinden daha düşük eğitim düzeyine sahip bireyler tarafından yönetilmektedir. Bu durum emir komuta zincirinde farklı görüşlere neden olmaktadır.  Bazı öğretmenler kendileri ile aynı statüye ve eğitim düzeyine sahip yöneticilerine karşı olumsuz tutum sergilemektedir. Olumsuz tutumlar eğitim kurumuna yansımakta, öğrenciyi ve başarısını da dolaylı yoldan ya da doğrudan etkileyebilmektedir.
           Bu araştırmanın amacı öğretmenlik geçmişine sahip yöneticilere karşı öğretmen tutumunu ölçmeyi amaçlayan bir ölçek geliştirmektir. Yapılan incelemelerde var olan böyle bir ölçek çalışmasına rastlamamıştır. Araştırma kapsamında geliştirilen ölçek için öncelikle 70 maddelik madde havuzu oluşturulmuştur. Ardından benzer ifadeleri içeren maddeler çıkarılarak kalan 63 madde ile uzman görüş formu düzenlenmiştir. Hazırlanan formlar eğitim yönetimi alanında üç, eğitimde ölçme ve değerlendirme alanında bir öğretim üyesinin görüşlerine sunulmuştur. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı'nda görev yapan on öğretmenin de görüşleri alınmıştır. Alınan görüşler çerçevesinde hazırlanan ölçek dört faktör ve 42 madde ile son halini almıştır. Maddeler oluşturulmadan önce uzman görüşünden faydalanılmış ve bu doğrultuda hazırlanan madde havuzunun içinden amaca uygunluk açısından 42 madde seçilmiştir. Araştırma sırasında, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Kırklareli il merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı görev yapan 440 öğretmen ile çalışılmıştır. Araştırma süresince elde edilen veriler SPSS 22.0 aracılığı ile açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi ardından doğrulayıcı faktör analizine geçilmiş ve LİSRELL 8.4 kullanılmıştır. Elde edilen 440 verinin 300'ü ile açımlayıcı faktör analizi, 140'ı ile doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. 
          Ölçeğin yapı geçerliliği belirlemek için öncelikle Açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Örneklem büyüklüğünün yeterli olup olmadığının görülmesi için Kaiser-Meyer-Olkin değeri hesaplanmış ve .80 olduğu görülmüştür. Bu değer örneklem büyüklüğünün faktör analizi için yeterli bir değerdir. Ardından Bartlett değeri .05 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç anlamlı bir değer olduğunun göstergesidir. Binişik olan maddelerin görülebilmesi için döndürülmüş bileşenler matrisi hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre birden fazla faktörde yüksek yük veren maddeler çıkarılmış ve 20 maddelik bir ölçek ile son halini almıştır. Ölçeğin planlanan dört faktörlü yapısı özdeğer grafiği ile de gösterilmiş ardından açıklanan varyans ile desteklenmiştir.
           Faktör yapısının uygunluğunun belirlemek için doğrulayıcı faktör analizine geçilmiştir. Analiz yapılırken; NNFI, IFI, GFI, RMR, RMSEA uyum indekslerine ve serbestlik derecesine bakılmıştır. Hesaplanan değerlerin uyum indekslerinin mükemmel ve kabul edilebilir aralıklarında olduğu görülmüştür.
           Çalışma kapsamında ölçeğin geçerlik ve güvenirlik değerleri hesaplanıp elde edilen bulgular araştırmada verilmiştir. Elde edilen değerlerin uygun olup olmadığı tartışılmıştır. Araştırma sürecince verilerin analizi kısmında geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına da yer verilmiştir. Yapılan analizler sonucunda 20 madde ve dört faktörden oluşan bir ölçek geliştirilmiştir.

Abstract:
The Managers and teachers who provide the indispensable for education and the continuation of the educational process. The motivation of the teachers and the success of the educational institutions are also the ability of the director to fulfill his/her management environment, and the ones who teach with him/her. The attitude of the teacher towards his/her manager affects many variables (success, continuity, development etc.) which are related to the institution.
           Teachers are administered by individuals who have the same education as themselves, with a higher education level or with a lower education level.This situation causes different opinions in the chain of command.Some teachers have a negative attitude towards their managers who have the same status and education level. Negative attitudes are reflected to the educational institution and can affect the student or his success indirectly or directly.
           The aim of this research is to develop a scale aiming to measure teacher attitude towards the administrators with a teaching background. No such scale study was found in the studies. For the scale developed within the scope of the study, a 70-item item pool was established. Subsequently, items containing similar expressions were subtracted and expert opinion form was prepared with the remaining 63 items. The prepared forms were presented to three faculty members in the field of education management and one member in the field of measurement and evaluation in education. In addition, the opinions of ten teachers working in the Ministry of Education were taken. The scale, which was prepared within the framework of the opinions taken, was finalized with four factors and 42 items. Before the substances were formed, expert opinion was used and 42 items were selected within the pool of material prepared for this purpose. During the research, 440 teachers working in Kırklareli were studied during the 2016-2017 academic year. During the research, Exploratory factor analysis was performed by means of SPSS 22.0. After exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis was started and LISRELL 8.4 was used. Of the obtained 440 data, exploratory factor analysis was performed with 300 and confirmatory factor analysis was performed with 140. 
           In order to determine the construct validity of the scale, exploratory factor analysis was performed. The Kaiser-Meyer-Olkin value was calculated and found to be .80 in order to see if the sample size was sufficent. It was seen to be .80 . This value is sufficient for factor analysis of the sample size. Then the Bartlett value was calculated as .05. This result indicates a significant value. The matrix of the rotated components is calculated for the observation of the matter. According to the results, high-load materials were removed in more than one factor and they were finalised with a 20-point scale. The planned four-factor structure of the scale was also shown with the eigenvalue graph and then supported by the explained variance.
           A confirmatory factor analysis was carried out to determine the suitability of the factor structure. While analyzing, NNFI, IFI, GFI, RMR, RMSEA compliance indexes and degree of freedom were analyzed. The calculated values were found to be in perfect and acceptable ranges of adjustment indexes.
           The validity and reliability values of the scale were calculated and the results obtained were given in the study. The suitability of the obtained values is discussed. During the research process, validity and reliability studies were included in the analysis of the data. As a result of the analysis, a scale consisting of 20 items and four factors was developed.