Çocuk ve ergenlerde antipsikotik ajanların etki ve yan etkileri: Naturalistik izlem çalışması
Therapeutic and side effects of the antipsychotics agents: A naturalistic follow-up study
Yazar: SEDA KANOĞLU YÜKSEKKAYA
Danışman: DOÇ. SELMA TURAL HESAPÇIOĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Aripiprazol = Aripiprazole ; Ergenler = Adolescents ; Klozapin = Clozapine ; Olanzapine = Olanzapine ; Risperidon = Risperidone ; Çocuklar = Children ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Amaç: Çocuk ve ergen psikiyatri servisinde yatarak tedavi gören ve AP kullananların ilaca bağlı etki ve yan etkilerinin yatış, 3. ve 6. ayda gözlemlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmaya 1 Aralık 2020- 30 Mayıs 2021 tarihleri arasında Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları kliniğinde yatarak tedavi gören 94 katılımcı dâhil edilmiştir. Tanılar K-SADS PL ile konulmuştur. Tanılara yönelik; CGI-S, ÇDDÖ, SCARED, SDKL, YMDÖ, SANS-SAPS ve ÇY-BOKÖ; EPS yan etkilerini belirlemek amacıyla, UKU, LÜAYEDÖ, EBDÖ, BAÖ ve AİHÖ uygulanmıştır. Tüm kontrollerde; boy, kilo ve bel çevresi ölçülmüştür, hemogram ve serum örnekleri alınmıştır.
Bulgular: Tanılara bakıldığında %30.8'i (n=29) MDB, %14.9'sı (n=14) OSB, %13.8'i (n=13) BB ile ilk 3 sıradadır. AP'lerin; %28.7'sinin (n=27) risperidon, %27.7'sinin (n=26) olanzapin, %21.3'ünün (n=20) aripiprazol, %8.5'inin (n=8) UE risperidon, %8.5'inin (n=8) klozapin ve %5.3'ünün (n=5) ketiyapin olduğu görülmüştür. MDB olanların, ÇDDÖ skoru incelendiğinde, aripiprazol kullananlar risperidon'a göre skorda daha belirgin bir düşme yapmıştır. BB tanısı olanların YMDÖ skoru incelendiğinde olanzapinin, UE risperiona göre daha anlamlı düşme yaptığı görülmüştür. OSB tanısı olanların SDKL skoru incelendiğinde, olanzapin aripiprazole göre daha anlamlı düşüş yapmıştır. SCH ve psikotik bozukluk olanların, SANS-SAPS ölçeği incelendiğinde, klozapinin olanzapine göre skorda daha anlamlı düşme yaptığı görülmüştür. Hastaların CGI-S puanlarında 6 ayda anlamlı bir azalma olmuştur. AKG ve HOMAIR'de anlamlı artış yapan olanzapindir. Klozapin ve olanzapinin total kolestrol ve TG'i anlamlı derecede arttırmıştır. Prolaktin düzeyinde, anlamlı artış yapan UE risperidondur. EPS yan etkileri total ölçek skorları ile incelendiğinde anlamlı yan etkiyi yapan risperidondur. Katılımcıların %17'sinde (n=16) ADR gelişmiştir, %50 oranında (n=8) okulerjik kriz görülmüştür. Yatışlardan yaklaşık 6.81 ± 5.71 gün sonra ADR gelişmiştir.

Sonuç: Kullanılan AP'lerin etki ve yan etkileri çeşitli ölçekler ile uzunlamasına değerlendirilmiştir. AP'lerin hastalıkların şiddetinde anlamlı derecede bir azalma yaptığı ve etkin olduğu görülmüştür. Aynı zamanda AP'ler nedeniyle birçok yan etki açısından risk altında olunduğu görülmüş olup, AP kullanan çocuk ve ergenlerin düzenli takipleri gerekmektedir.

Abstract:
Aim: It was aimed to observe the drug-related effects and side effects of AP used inpatients in the child and adolescent psychiatry service at the admission time, 3rd and 6th months of hospitalization.
Method: 94 participants hospitalized in the Child and Adolescent Psychiatry Clinic between 1 December 2020 and 30 May 2021 were included in the study. Diagnoses were made with K-SADS PL. For diagnosis; CGI-S, CDRS, SCARED, ABC, YMRS, SANS-SAPS,  CY-BOKÖ; in order to determine the side effects of EPS, UHU, LUNSERS, ESRS, BAI, and AIMS were applied. In all controls; height, weight, and waist circumference were measured, hemogram and serum samples were taken.
Results: Considering the diagnoses, 30.8% (n=29) MDD, 14.9% (n=14) ASD, 13.8% (n=13) BD are in the first 3 ranks. For APs; It was observed that 28.7% (n=27) were risperidone, 27.7% (n=26) olanzapine, 21.3% (n=20) aripiprazole, 8.5% (n=8) UE risperidone, 8.5% (n=8) clozapine and 5.3% (n=5) quetiapine. When the CDRS score of those with MDD was examined, those who used aripiprazole had a more significant decrease in the score compared to risperidone. When the YMRS score of those with BD was examined, it was seen that olanzapine decreased more significantly than UE risperidone. When the ABC score of those with ASD was examined, olanzapine decreased more significantly than aripiprazole. When the SANS-SAPS scale was examined in those with SCH and psychotic disorders, it was seen that clozapine had a more significant decrease in the score compared to olanzapine. There was a significant decrease in the CGI-S scores of the patients at 6 months. It was olanzapine that significantly increased glucose and HOMA-IR. Clozapine and olanzapine significantly increased total cholesterol and TG. UE risperidone significantly increased prolactin levels. When EPS side effects are examined with total scale scores, it is risperidone that causes significant side effects. ADR developed in 17% (n=16) of the participants, and ocular crisis was observed in 50% (n=8). ADR developed approximately 6.81 ± 5.71 days after hospitalizations.

Conclusion: The effects and side effects of the APs used were evaluated longitudinally with various scales. It has been observed that APs are effective and significantly reduce the severity of diseases. However, it has been observed that there is a risk for many side effects due to APs and regular follow-up of children and adolescents using APs is required.