Postmenopozal dönemdeki kadınlarda depresif duygu durumunun, kişilik özellikleri ve menopozal semptomlarla ilişkisi
The relationship of depressive mood state with personality traits and menopausal symptoms in postmenopausal women
Yazar: BENSU BALKESEN
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN ; DOÇ. DR. ÖMER HAMİD YUMUŞAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Menopoz kadınların yaşam dönemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Menopoz yumurtalık aktivitesinin kaybı sonucunda adet kanamasının sona ermesi ve bu nedenle son olarak görülen adet olarak tanımlanmaktadır. Kadınların yaşamlarının üçte biri menopoz dönemini kapsamaktadır. Menopoz bir hormon hastalığı olarak değil gelişim dönemi olarak kabul edilmektedir ve yapmış olduğumuz çalışmada postmenopozal dönem içerisinde bulunan kadınlarda depresif duygu durumunun kişilik özellikleri ve menopozal semptomlarla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. 
GEREÇ ve YÖNTEM: Gözlemsel tipte kesitsel bir anket çalışması olan araştırmamız 24/04/2023-24/06/2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Menopoz Kliniği'ne başvuran 45-65 yaş arasında son adetinin üzerinden en az on iki ay geçmiş olan postmenopozal dönemdeki 189 kadın dahil edilerek yapılmıştır. Anket Formu; yüzyüze bu tarihler arasında uygulanmıştır. Anket çalışmamızda katılımcıları tanımlayan 9 soru Sosyo-Demografik ve Tıbbi Bilgi Formu, katılımcıların depresyonunun değerlendirildiği 21 soru,  katılımcıların kişiliğinin ölçüldüğü 20 soru, menopoz semptomlarının değerlendirildiği 11 soru olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.
BULGULAR: Çalışmaya postmenopozal dönemdeki 45-65 yaş arasındaki 189 kadın katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 54,4 ± 4,4, ortalama menapoz yaşı 48,2 ± 3,7, ortalama menapoz süresi ise 6,0 ± 4,5 yıl olarak bulunmuştur. Beck Depresyon Ölçeği puanları ile Cervantes Kişilik Ölçeği alt ölçeklerinden Dışa/içe dönük olma, Duygusal Denge/nörotizm, Tutarlı/tutarsız olma alt ölçeklerinden alınan puanlar arasında orta düzeyde (sırasıyla r=0,314, r=0,573, r=0,374) pozitif ve anlamlı olan ilişki bulunmuştur. Analiz sonucuna göre dışa/içe dönük olma alt ölçeğinden alınan puanlar Beck Depresyon Ölçeği'nden alınan puanları olumlu ve anlamlı olarak etkilemiştir (β=0,280, t=-4,690,  p<0,010).  Dışa/içe dönük olma ölçek puanındaki 1 puanlık artış Beck Depresyon Ölçeği'nden alınan puanı 0,44 puan artırmaktadır. Gene duygusal denge/nörotizm alt ölçeğinden alınan puanlar Beck Depresyon Ölçeği'nden alınan puanları olumlu ve anlamlı olarak etkilemiştir (β=0,570, t=7,190,  p<0,010). Duygusal denge/nörotizm alt ölçeğindeki 1 puanlık artış Beck depresyon ölçeğinden alınan puanı 0,64 puan artırmaktadır. Tutarlı tutarsız olma alt ölçeğinden alınan puanların ise Beck depresyon ölçeği puanları üzerine etkisi bulunmamıştır. Beck Depresyon Ölçeği puanları ile Menapoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği'nin alt ölçeklerinden Somatik Şikâyetler ve Psikolojik Şikâyetler alt ölçekleri puanları arasında orta düzeyde (sırasıyla r=0,471, r=0,626) pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ürogenital Şikâyetler alt ölçeğinden alınan puanlar arasında ise zayıf düzeyde (r=0,295) pozitif ve anlamlı olan bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). Analiz sonucuna göre Somatik Şikâyetler ve Ürogenital Şikâyetler alt ölçeklerinden alınan puanların Beck Depresyon Ölçeği puanları üzerine etkisi bulunmamıştır. Psikolojik Şikâyetler alt ölçeğinden alınan puanlar Beck Depresyon Ölçeğinden alınan puanları olumlu ve anlamlı olarak etkilemiştir (β=0,460, t=5,630,  p<0,010). Psikolojik Şikâyetler alt ölçeğindeki 1 puanlık artış Beck Depresyon Ölçeği'nden alınan puanı 0,94 puan artırmaktadır..
SONUÇ: Menopoza giren kadınların kişilik özelliklerindeki farklılıkların depresif duygu durumu etkilediği belirlenmiştir. Bu çalışmanın daha kapsamlı ve farklı kliniklerde de yapılması sağlanılırsa postmenopozal dönemdeki kadınlar üzerinde kişilik özelliklerinin, depresyon durumu ve menopoz semptomlarını nasıl etkilediği belirlenerek, daha kapsamlı karşılaştırılması yapılabilecektir. Bu çalışma sonucunda kadınların kişilik özelliklerini de tanıyarak menopoz dönemine girmeden kadınlara gerekli eğitimler ve bilgi verilerek bu depresyon, menopoz semptomlarının etkisi ve kişiliğin olumsuz etkilenmesinin giderilmeye çalışması önerilmektedir.

Abstract:
OBJECTIVES: Menopause is recognized as one of the life stages of women. Menopause is defined as the cessation of menstruation as a result of loss of ovarian activity and therefore the last menstrual period. One third of women's life span covers the menopause period. Menopause is not considered as a hormone disease but as a developmental period. For this reason, the aim of this study is to examine the relationship between depressive mood and personality traits and menopausal symptoms in postmenopausal women.
METHODS: Our study, which is an observational cross-sectional survey study, was conducted between 24/04/2023 and 24/06/2023 by including at least 189 postmenopausal women aged 45-65 years who were at least twelve months past their last menstrual period who applied to Ankara Bilkent City Hospital Menopause Clinic. The Questionnaire Form was administered face-to-face to these 189 women between 24/04/2023 and 24/06/2023. The questionnaire consists of four parts: 9 questions describing the participants in our study, Socio-Demographic and Medical Information Form, 21 questions evaluating the depression of the participants, 20 questions measuring the personality of the participants, and 11 questions evaluating menopausal symptoms.
FINDINGS: A total of 189 postmenopausal women aged 45-65 years participated in the study. The mean age of the participants was 54.4 ± 4.4 years, the mean age at menopause was 48.2 ± 3.7 years, and the mean duration of menopause was 6.0 ± 4.5 years.. A moderate (r=0.314, r=0.573, r=0.374, respectively) positive and significant correlation was found between Beck Depression Scale scores and Cervantes Personality Scale subscales of Extraversion/introversion, Emotional stability/neuroticism, Consistent/inconsistent. According to the results of the analysis, the scores obtained from the extroversion/introversion subscale positively and significantly affected the scores obtained from the Beck depression scale (β=0.280, t=-4.690, p<0.01).  A 1-point increase in the extroversion/introversion scale score increased the Beck depression scale score by 0.44 points. Again, the scores obtained from the emotional stability/neuroticism subscale positively and significantly affected the scores obtained from the Beck Depression Scale (β=0.570, t=7.190, p<0.01). A 1-point increase in the emotional stability/neuroticism subscale increased the Beck Depression Scale score by 0.64 points. The scores obtained from the consistent inconsistency subscale had no effect on Beck depression scale scores. A moderate (r=0.471, r=0.626, respectively) positive and significant correlation was found between the Beck Depression Scale scores and the Somatic Complaints and psychological Complaints subscales of the Menopause Symptoms Rating Scale. A weak (r=0.295) positive and significant relationship was found between the scores obtained from the Urogenital Complaints subscale. According to the results of the analysis, the scores obtained from the Somatic Complaints and Urogenital Complaints subscales had no effect on Beck Depression Scale scores. The scores obtained from the Psychological Complaints subscale positively and significantly affected the scores obtained from the Beck Depression Scale (β=0.460, t=5.63, p<0.01). A 1-point increase in the Psychological Complaints subscale increased the Beck Depression Scale score by 0.94 points. 
CONCLUSIONS: In this study, it was determined that there was a difference in the personality characteristics of women with psychiatric diagnoses entering menopause. By conducting this study in other city hospitals, it will be possible to determine and compare how personality traits affects  depression status and menopausal symptoms in postmenopausal women. As a result, it is recommended to try to eliminate the effects of depression, menopausal symptoms and negative effects on personality by providing necessary trainings and information to women before entering the menopause period.