Havalimanı terminal yönetimi: Uluslararası Dalaman Havalimanı uygulamaları
Airport terminal management: International Dalaman Airport applications
Yazar: CENGİZ TUĞRUL AYAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAŞİM KAFALI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava alanları = Airports ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Havacılık yönetimi = Aviation management ; Risk yönetimi = Risk management ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Terminal işletme = Terminal management

Özet:
Havalimanı işletmeleri, havacılık faaliyetlerindeki en önemli alt yapı sağlayıcısıdırlar.
Havalimanı faaliyetlerinde ve tasarımlarında, uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve
yerel sivil havacılık otoritelerinin katı kuralları vardır. Ayrıca uluslararası havacılık
kuruluşlarının tavsiye niteliğinde kararları da dikkate alınır. Havalimanlarının kara ve hava
taraflarının işletilmesi ve yönetilmesi, uluslararası kural ve kaideler göz önünde bulundurularak
planlanmaktadır. Bunun yanında kara tarafında, özellikle de terminal binalarının yönetiminde,
yolcuların sosyal ve kültürel özellikleri de önemli hale gelmektedir.
Havalimanları, çok sayıda yolcuyu, havalimanı personelini ve destek ekiplerini içeren
çok büyük organizasyonlardır. İnsan gücünün ve işleyişinin çok iyi planlanması gerekmektedir.
Ayrıca, sadece insan değil hava araçları ve teknik cihazlar ile bu alanlarda çalışan teknik
ekiplerin de düzenli ve emniyetli operasyonlar için çok iyi yönetilmesi gerekmektedir. Bu
yönetim sürecinde, havalimanı ve terminal binalarının, bir bütünlük içinde ele alınarak, sistemi
çok iyi bilen ve tanıyan uzman kişiler tarafından planlamaların yapılıp yönetilmesi
gerekmektedir. Bu yönetim süreci içinde doğabilecek sorunlar önceden tespit edilmeli ya da
oluşan sorunlar kısa süre içerisinde çözülmelidir. Havalimanı terminal yönetimi süreklilik ve
koordinasyon gerektirmektedir. Bu yönetim sürecinde yöntem ve uygulanacak stratejiler her
geçen gün daha da önem kazanmaktadır.
Bu tez çalışmasında, Dalaman Havalimanı terminal yönetimi ögeleri araştırılmış ve
güncel uygulamalar incelenmiştir. Araştırmada havalimanı ve havalimanı terminal yönetimi ile
ilgili temel tanımlar, havalimanı terminal yönetimine yönelik ulusal ve uluslararası
düzenlemeler ile Dalaman Havalimanı terminal yönetimi uygulamalarına yer verilmiştir.
Araştırmanın son bölümünde Dalaman Havalimanının terminal yönetimi unsurları yarı
yapılandırılmış görüşme ile analiz edilmiştir ve incelemeler sonucunda havalimanı terminal
yönetimi kontrol listesi oluşturulmuştur.

Abstract:
Airport operators are the most important infrastructure providers in aviation activities.
International Civil Aviation Organization (ICAO) and local civil aviation authorities have strict
rules on airport operations and design. Also, international aviation organizations' advisory
decisions are also taken into account. The operation and management of the land and air sides
of the airports are planned in accordance with international rules and regulations. In addition,
social and cultural characteristics of the passengers also become important on the land side,
especially in the management of the terminal buildings.
Airports are very large organizations that include a large number of passengers, airport
personnel and support teams. Manpower and its functioning must be planned very well. In
addition, it must be managed very well for regular and safe operations, not only for human
beings, but also by aircraft and technical equipment and technical teams working in these areas.
In this management process, the airport and terminal buildings should be handled in integrity,
and plans should be made and managed by experts who know the system very well. Problems
that may arise during this management process should be determined in advance or problems
that occur should be resolved in a short time. Airport terminal management requires continuity
and coordination. In this management process, the method and the strategies to be applied
become more and more important every day.
In this thesis, Dalaman Airport terminal management elements were investigated and
current applications were examined. Basic definitions related to airport and airport terminal
management, national and international regulations for airport terminal management and
Dalaman Airport terminal management applications were included in the research. In the last
part of the research, the terminal management elements of Dalaman Airport were analyzed with
a semi-structured interview and as a result of the examinations, the airport terminal management
checklist was created.