Adenoidektomi /adenotonsillektomi öncesi ve sonrası dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun değerlendirilmesi
The evaluation of attention deficit and hyperactivity disorder before and after adenoidectomy/adenotonsillectomy
Yazar: MUHAMMED AYRAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜZEYYEN YILDIRIM BAYLAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Adenoidektomi = Adenoidectomy ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Tonsillektomi = Tonsillectomy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı adenoidektomi ya da adenotonsillektomi yapılması planlanan hastalarda dikkat eksikliği, hiperaktivite ve impulsivite gibi davranışsal problemlerin belirlenmesi ve cerrahinin bu davranış problemlerine olan etkisinin incelenmesidir.Materyal ve Metod: Bu prospektif çalışmaya Ocak 2010 ile Mayıs 2011 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB servisinde klinik ve anamnezine dayanılarak tanı konulup operasyona hazırlanan, adenoid veya adenotonsil hipertrofisi nedeniyle obstruktif semptomları olan 63 hasta (29 kız, 34 erkek) dahil edilmiştir. Yaş aralığı 4-13 arasında seçilmiştir. Kontrol grubu 33 (18 kız, 17 erkek) sağlıklı çocuktan oluşturuldu. Hasta ebeveynlerine preoperatif dönemde DSM-IV Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanı kriterlerinden modifiye edilmiş 20 soruluk anket formu doldurtulmuştur. Hastalara adenoidektomi veya adenotonsillektomi operasyonu uygulanmıştır. Ebeveynler tarafından postoperatif 2-15. ayda anket formu tekrar doldurulmuştur.Bulgular: Onbeş hastaya adenoid hipertrofisi nedeniyle adenoidektomi, 13 hastaya kronik adenotonsil hipertrofisi nedeniyle adenotonsillektomi ve kalan 35 hastaya kronik tonsillit veya reküren tonsillitle birlikte adenoid hipertrofisi olması nedeniyle adenotonsillektomi yapılmıştır. Hastalar preoperatif ve postoperatif olarak dikkat eksikliği, hiperaktivite ve impulsivite açısından karşılaştırıldı ve istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p=0.000). Hasta grubu ve kontrol grubu arasında preoperatif veriler açısından anlamlı fark tespit edildi (p=0.000). Hasta grupu postoperatif veriler açısından kontrol grubuyla karşılaştırıldı ve anlamlı fark elde edildi (p<0.05).Sonuç: Adenotonsil hipertrofisine bağlı obstruksiyon bulguları olan çocuklarda dikkat eksikliği, hiperaktivite ve impulsivite gibi davranışsal problemler sık görülmektedir. Adenotonsillektomi operasyonu ile bu davranışsal problemlerde gerileme görülmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the behavioral problems such as attention deficit, hyperactivity and impulsivity on patients that was planned for adenoidectomy or adenotonsillectomy, and investigate the effects of surgical treatment in that behavioral problems.Material and Method: This prospective study included 63 patients (29 female, 34 male) with obstructive symptoms that diagnosed adenoid or adenotonsillar hypertrophy based on clinical and history of previous, and was operated in Dicle University Faculty of Medicine, ENT service between January 2010 and May 2011. Age range was between 4-13 years old. Control group consisted of 33 (18 females, 17 males) healthy children. 20 questions questionnaire that was modified with DSM-IV diagnostic criteria for Attention Deficit and Hyperactivity Disorder get filled the parents of the patients in the preoperative period. Again, 20 questions questionnaire get filled to the parents of the patients in the 2-15. month of postoperative period.Results: Fifteen patients underwent adenoidectomy because of adenoid hypertrophy, 13 patients underwent adenotonsillectomy because of chronic adenotonsillar hypertrophy and the rest of patients underwent adenotonsillectomy because of chronic tonsillit or recurren tonsillit with adenoid hypertrophy. Patients? Attention deficit, hyperactivity and impulsivity data of preoperative and postoperative period was compared, and was found statistically significant difference (p = 0.000). Was found statistically significant difference between preoperative data of patient group and control group (p = 0.000). Was found statistically significant difference between postoperative data of patient group and control group (p <0.05).Conclusion: Behavioral problems such as attention deficit, hyperactivity and impulsivity is common in children with adenotonsillar hypertrophy due to signs of obstruction, and is observed decrease in these behavioral problems after adenotonsillectomy operation.