Mimarlık eğitimi ve meslek pratiği ilişkisinde tasarım stüdyoları ve yarışmalar üzerinden başarım tabanlı bir bütünleşik ölçme - değerlendirme modeli
A performance-based assessment model in the context of design studios in architectural education & design competitins in professional practice
Yazar: SİNEM AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN KANOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Proje ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Geleneksel tasarım temin sistemleri, tasarımcıların yapı üretim sürecinin rekabet edebilirliğine çok fazla katkıda bulunmalarına izin vermez. "Başarım tabanlı tasarım ve inşaat" gibi yeni ve yenilikçi yaklaşımlar ve "tasarımla rekabet" gibi kavramlar, akademi'deki mimari tasarım stüdyolarında/yarışmalarında ve mesleki uygulamada mimari tasarım yarışmalarında inovatif girişimleri de destekleyen yeni eğitim yaklaşımları ve proje temin sistemleri önererek inşaat sektörünün rekabetçiliğini arttırmanın etkili yollarını bulmaya yardımcı olabilir.
Yarışmalar, tüm dünyada yaygın olarak kullanılan mimari tasarım belgelerinin temininde kullanılan temel araç ve yöntemlerden biridir. Kamu ya da özel müşteriler, projeler için bu yöntemi tercih etmenin avantajlarından yararlanabilir; yani, başarıma dayalı yaklaşımla, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ihmal edilmez. Öte yandan, tasarım stüdyoları öğrencilerin verilen soruna bir çözüm önermek için becerilerini, deneyimlerini, yaratıcılıklarını ve bilgilerini kullandıkları bir platform olarak kullanılır. Oysa şu anki uygulamada öğrenciler geleneksel yaklaşımda çoğu durumda başarımlarının analitik değerlendirmesini ve detayını göremiyorlar. Başarıma dayalı yaklaşım, her iki akıştaki, yani mesleki uygulama ve eğitimdeki değerlendirme süreçleri için şeffaflık, tutarlılık ve hesap verebilirlik sağlayacaktır. Ancak, bu iki sözde ayrı alanı birleştiren kavramsal ve pratik araçlar, sorunu bütünleşik ve birleşik bir modelde çözmek için mevcut değildir.
İlk adım, fakültedeki bölümler için öğrencinin toplam performansını ölçen ve disiplinlerarası stüdyolara imkan veren ortamı sağlayan çalışmaları ele almak gerekir. Böylece her iki akımdaki çalışmalar, yani geçmişte gerçekleştirilen eğitim ve mesleki uygulamalar, mimari tasarımın performansa dayalı değerlendirme süreçlerinin özünde aynı olduğunu ortaya koymaktadır. Devamında örgütsel kalıpları temsil eden, bu süreçte ihtiyaç duyulan ve kritik konular üzerine araştırmada elde edilen bilgileri temsil eden henüz ortaya konmamış kavramsal ve nesnel model gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Çalışma, süreçlerin ortak çekirdek bölümleri için birleştirilmiş bir çözüm ve birbiriyle örtüşmeyen bölümler için özelleştirilebilir çözümler önererek her iki akışı kapsayan bütünleşik bir model geliştirmeye odaklanmıştır. 
Her iki bölüm için şimdiye kadar ayrı ayrı yapılan çalışmalar aşağıda bildirilmiştir ve bu çalışma "SIMURG_ARCADIA: Mesleki Uygulamada Mimari Tasarım Rekabet Edebilirlik / Şeffaflık / Hesap Verebilirlik ve Sürdürülebilirliği Artırmak İçin Performansa Dayalı Bir İlişkisel Veri Tabanı Modeli" başlıklı pratik bir yazılım modeli geliştirmeyi amaçlamaktadır. "Tasarımla rekabet" kavramına ağırlık vererek, hem eğitim hem de uygulamada tasarım süreçlerinin değerlendirmesini birleştirmeye çalışan akademik ve mesleki bütünleşik platform bize mevcut durumun iyileştirilmesine çeşitli olanaklar sağlamaktadır. Bu nedenle, akademi'deki mimari tasarım stüdyoları ve uygulamadaki mimari tasarım ofisleri, güven ihtiyacını karşılayarak rekabet avantajı kazanabilir, doğru rekabete dayalı eğitim ve proje tedarik süreçlerinde varlıklarını artırabilir ve tasarımı elde etmenin en etkili yollarından tasarım yarışmalarının gelişmesine katkı sağlayarak çevrenin kendine özgü kimlik kazanması için mevcut durumları iyileştirebilir. 
Bu çalışmanın bir diğer temel amacı, Türk inşaat endüstrisindeki mimari tasarım ofislerinin küreselleşen dünya çapındaki pazarlarda rekabet gücünü artırmak için hizmetlerini genişletmelerine yardımcı olan kavramsal bir model geliştirmek ve bu kavramsal modeli profesyonel uygulama ve eğitim sürecine uygulamak için kullanılan yazılım modelini geliştirmektir. Mesleki pratikteki güncel yaklaşımları daha uygulanabilir kılmak ve mesleki eğitimi yine mesleki uygulamadan ayrıştırılmasına izin vermeden öğrenimin ve farkındalığın sürdürülebilirlik çerçevesinde kendini etkin gösterebildiği bir karaktere dönüştürebilmek için fakültelerdeki eğitim sisteminden başlamak bir zorunluluktur. Mimari tasarımın hem eğitimini hem de pratiğini analiz ettikten sonra, her iki alanda da rekabetçi yaklaşımların birleştirilebileceği ve bu amaçla geliştirilen pratik araçlar kullanılarak genişletilebileceği açıkça görülmektedir. Tasarım kararlarının müşterinin beklentileri ile uyumluluğu, bu yarışmalarda yer alan taraflar arasında çatışma yaratan temel sorun alanlarından biri olmuştur ve bu alandaki şeffaflık ve hesap verebilirlik sorunlarını çözmek için başarıma dayalı yaklaşım önerilebilir. Belirtilen sorunlar için ele alınabilecek geliştirilebilir birleşik ve bütünleşik modeli içeren bu çalışmayı ayrıca alt proje olarak içeren ana projede tanımlanan yapılı çevrenin başarım değerlendirme sistemi entegrasyonuna odaklanan ikincil bir amacı vardır.
Tasarımı ön plana çıkaran stüdyoların ve yarışmaların etkin kullanılması ile başarıma dayalı gelişim ve proje düzeyinde yerleşik çevre varlıklarının değerlendirilmesi için önerilen bu ilişkisel veritabanı modeli; performans eksiklikleri görülen her bir değeri fark edip onları amacına uygun düzenleyebilmeyi, kapsama dahil olan veya olabilecek her bir kuruluş ve paydaşlar arasındaki ilişkileri araştırabilmek için onları sistematik bir şekilde bir araya getirebilmeyi ve organizasyon etrafındaki tüm bu uzman gruplara çeşitli faydalar sağlanabilmesi için ilave fonksiyonlarla ve yine bilgi tabanından kolaylıkla erişilen raporlarla zenginleştirilmiştir. Sonuç olarak mimarlık/mühendislik fakültelerinin eğitim sistemlerindeki mimari tasarım stüdyoları ve mesleki uygulamadaki mimari tasarım yarışmaları, bu kurumların ve tasarım ofislerinin her iki akıştaki etkilerini artırmalarına yardımcı olabilir.

Abstract:
Traditional project procurement/delivery systems do not allow the designers to contribute too much to the competitiveness of the building production process. New and innovative approaches such as "performance-based design and construction" and concepts such as "competition by design" in architectural design studios/competitions in academia as well as in architectural design competitions in professional practice can help to find effective ways of increasing competitiveness of construction industry by proposing new educational approaches and project procurement systems that supports innovative approaches as well.
This study is currently being conducted as one of the sub-projects of the master project entitled "SIMURG: A performance-based and Sustainability-oriented Integration Model Using Relational database architecture to increase Global competitiveness of Turkish construction industry in industry 4.0 era. The master project was designed to include research and development of related models at all hierarchical levels of performance-based design and construction of built environment approach with open-ended approach in various sub-projects in two complementary areas, i.e., product and process dimensions. The hierarchical levels of these dimensions are a. building components, b. building elements, c. building premises, d. buildings, e. projects, f. lands, g. quarters, h. settlements, i. counties and j. cities levels on product side and a. operations, b. projects, c. departments, d. firms, e. groups of firms, f. sectors, g. national economies, and h. global economy levels on process side. Each levels need their own level-specific Key Performance Indicators (KPIs) and associated weights to be determined in addition to organisational, computational and computer models to be designed.
A philosophical approach which provides living space for sustainable design and building approaches instead of a structure which is left to individual expectations, interests and initiatives of individual entrepreneurs. This philosophy must adopt the approach that global resources are our common heritage and all deeds and actions should also take care of the rights of future generations. This philosophy also must adopt innovative approaches which focuses on extending competition to entire building production process instead of limiting it within the tender process and bid-price strategies. Thus, it will be possible to transform the role of the architect into a design professional who does not act in line with the desire of the entrepreneur but who protects the long term benefits of the society within the context of competition by design. The paradigmatic components of the cited approach must be a new process and organizational model which internalizes the concepts of innovation, competitiveness, integration and interoperability.
Performance-Based Building approach draws more attention as a comprehensive solution for the above stated problem. Sustainability, innovation, competitiveness, competition by design, performance-based building production process, integration of building production processes and interoperability supported by BIM and information classification systems seem to be the key factors to design an integrated model that increase the competitive advantage of national construction industry in the global market. Additional concepts that are not of less importance compared with the first set are transparency, accountability and consistency. A conceptual and practical model to achieve this goal must integrate all of these factors and re-thinking construction in this scope is inevitable. After developing a conceptual model, a relational database model including different modules for different levels, functions and entities during the building production process is the main goal of this project.
SIMURG_ARCADIA, the relational database model developed in this R&D project for performance-based development and evaluation of built environment entities at projects level is enriched by additional functions and reports to be able to investigate these relationships among these entities. Architectural design studios in education systems of architectural/engineering faculties and architectural design competitions in professional practice may help these institutions and design offices to gain competitive advantage and increase their effects in both streams, i.e., education and professional practice based on competition. Compatibility of the design decisions with the expectations of the client has been one of the basic problem areas in these competitions creating conflicts among the parties involved and performance-based approach can be proposed for solving also transparency and accountability issues in this area.
Competitions are one of the basic tools and methods of procurement of architectural design documents that are widely used all over the world. Public or private clients may get the benefits of preferring this method for their projects unless the basic requirements of the method; i.e., performance-based approach, transparency and accountability are not neglected. Otherwise some of the competitors definitely will take the case to the court if the results are not consistent with the expectations of required performance parameters declared by clients at the beginning of the process. On the other hand, design studios are the main platform in which the students are supposed to integrate their experiences and knowledge gained in various courses to solve a given design problem. In other words, the design process is used as a platform on which the students use their skills, experiences, creativity and knowledge to propose a solution to the given problem. Yet, in current practice, although they can hear the critics of faculties through the process, the students can't see the decomposition of their performance in most cases in traditional approach. As for the educational institutions, they suffer from the fragmentation among the courses and design studios and can't measure the performance of their education system in terms of the KPIs of accreditation system. Performance-based approach will provide transparency and accountability for the assessment processes in both stream, i.e., professional practice and education. Yet, the conceptual and practical tools that combine these two so-called separate areas do not exist to solve the problem in an integrated and unified model.
The aim of this study is to develop a conceptual model to increase the competitiveness of architectural design offices in Turkish construction industry that helps them to extend their services to global markets and the software model to implement this conceptual model into professional practice and education process. It is an obligation to start with education system in faculties to be able to transform current approaches in professional practice into a competitive character. After analyzing they both the education and practice of architectural design, it is obviously seen that competitive approaches can be unified for both areas and extended using practical tools developed for this purpose. This study intends to develop the conceptual and practical models for the above stated problem that can be addressed by a unified and integrated model. Moreover, it has a secondary aim, that focuses on the integration of performance assessment systems of architectural offices with the performance assessment system of built environment defined in the master project that includes this study as a subproject.
The first step has been definition of unified scientific specialty areas for the departments in the faculty; i.e., departments of architecture, urban planning, industrial design, interior design and landscape design. All the faculties undertaking the responsibility of their studios are supposed to determine the subjects of the studios which are consistent with the semester strategies in addition to the shareholders and their roles such as advisors, jury members, students, etc., throughout the process. Scores are given by the faculties or colleagues from professional practice for the related issues listed in Student Performance Criteria table of related accreditation institution, such as NAAB, PAB, CIDA, etc., in relation with their specialty areas. Total performance of the student in design studio is calculated by these SPCs, in other words KPIs, using the weights and scores defined by the team members. It is obviously seen that this process is almost identical and overlapping with the process of architectural design competitions. It is possible to have various reports that investigates the relationships among the entities such as students, projects, SPCs and attributes of these entities by using the model. 
The studies in both streams, i.e., education and professional practice performed in the past reveals that the processes of performance-based assessment of architectural design are identical in their core parts. This study focuses on developing an integrated model that covers both streams by proposing a unified solution for common core parts of the processes and customizable solutions for the parts that does not overlap with each other. The studies performed for both part separately by now is reported below and this study intends to develop a practical software model entitled "SIMURG_ARCADIA: A Performance-based Relational Database Model to Increase Competitiveness/Transparency/ Accountability and Sustainability of Architectural Design Competitions In Professional Practice and Academia" which tries to unify the assessment of design processes in both education and practice by putting an emphasis on "competition by design" concept. Thus architectural design studios in academia as well as architectural design offices in practice may gain competitive advantage and increase their effects in education and project procurement processes based on competition. The model that represents the organizational patterns, relationships and information needed during this process and obtained in investigation on the critical issues was developed.