Kronik böbrek yetersizliği olan ST segment yükseltmesiz miyokard infarktüsü hastalarında perkütan ve cerrahi revaskülarizasyonun karşılaştırılması
Comparison of percutaneous and surgical revascularization in without STelevation  myocardial infarction patients with chronic renal failure
Yazar: ALİ PALİCE
Danışman: PROF. DR. AYŞE EMRE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Miyokard enfarktüsü = Myocardial infarction ; Miyokardial revaskülarizasyon = Myocardial revascularization ; ST segmenti = ST segment

Özet:
Giriş: ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsünde (NSTEMI), kronik
böbrek yetersizliğinin (KBY) advers kardiyak olay gelişimi riski ile ilişkisi ortaya
konmuş olmakla birlikte; bu hasta grubunun kardiyovasküler risk faktörleri ve
komorbid yük bakımından yüksek risk taşıması, klinik uygulamada daha az sıklıkta
revaskülarizasyon tedavisi almasına yol açmaktadır. Çalışmamızda NSTEMI'ünde,
KBY saptanan hastalarda perkütan ve cerrahi revaskülarizasyonun uzun dönem takip
sonuçları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Metod: Çalışmaya NSTEMI ve KBY tanısı almış ve çok damar hastalığı için
girişimsel tedavi (perkütan koroner girişim veya koroner bypass cerrahi) uygulanan
ardışık 150 hasta (ort yaş 67.2 ± 8.4 yıl, % 65.3 erkek) dahil edildi. Hastalar perkütan
koroner girişim ve koroner bypass cerrahi uygulananlar olarak iki gruba ayrıldı.
Hafif ve orta-ileri KBY için de alt grup analizi yapıldı. Takip süresi median 517 gün
olurken, majör advers kardiyak olay (MACE); mortalite, MI ve iskemiye bağlı
revaskülarizasyon olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmada 68 hastaya PKG (%45.3), 82 hastaya ACBG (%54.7)
uygulandığı saptandı. Hastane içi yatış süresinin ACBG uygulanan hastalarda
anlamlı olarak uzamış olduğu görüldü (p<0.01). Hastane içi takipte; akut böbrek
yetersizliği gelişme riski PKG grubunda artmış bulundu (p=0.04). Mortalite (p=0.03)
ve majör kanama (p<0.01) ise ACBG grubunda daha fazla oranda saptandı. Uzun
dönem MACE-olmaksızın sürvi oranı, perkütan ve cerrahi revaskülarizasyon
gruplarında benzer bulundu (log rank p=0.958). Hastalar, hafif (log rank p=0.303) ve
orta-ileri KBY (log rank p=0.413) olarak ayrı ayrı değerlendirildiğinde de MACE-
olmaksızın sağkalım bakımından farklılık izlenmedi. Hastane dışı uzun dönem takip
sonuçlarında, MACE, mortalite ve MI gelişimi, her iki grupta da benzer bulunurken,
perkütan koroner girişim uygulanan KBY hastalarında iskemiye bağlı
revaskülarizasyon (p=0.02) daha sık görüldü. Cox regresyon analizi modellerinde;
yaş, cinsiyet, KAH öyküsü, diyabet ve Killip >2 için düzeltilme yapıldıktan sonra;
perkütan ve cerrahi revaskülarizasyon ile MACE (Hazards Oranı (HR), HR=0.98,

15

%95 CI 0.48-2.00, p=0.96) gelişimi benzer saptandı. Hastalar, hafif KBY (HR=1.51
%95 CI 0.57-3.99, p=0.40) ve orta-ciddi KBY (HR=0.51, %95 CI 0.13-2.06, p=0.35)
olarak ayrı ayrı incelendiğinde de PKG ve ACBG'nin, MACE bakımından birbirine
üstünlük sağlamadığı görüldü.
Sonuç: NSTEMI + KBY + çok damar hastalarında uzun dönem majör advers
kardiyak olaysız sağkalım bakımından, perkütan ve cerrahi revaskülarizasyon
sonuçları benzer bulunmuş; hastalar hafif ve orta-ileri KBY olarak ayrı ayrı
değerlendirildiğinde de farklılık izlenmediği görülmüştür. Kümülatif MACE için;
yaş, cinsiyet, KAH öyküsü, diyabet ve Killip >2 için düzeltilme yapıldıktan sonra,
gerek toplam hasta grubunda, gerekse hastalar hafif ve orta-ileri KBY olarak ayrı
ayrı değerlendirildiğinde; perkütan koroner girişim ve koroner bypass cerrahi klinik
takip sonuçları benzer saptanmıştır.
Anahtar sözcükler: ST elevasyonsuz miyokard infarktüsü, kronik böbrek
yetersizliği, perkütan koroner girişim, koroner bypass cerrahi

Abstract:
Background: Previous studies have shown the relation between chronic
kidney disease (CKD) and increased risk of adverse cardiac events (MACE) in non-
ST segment elevation myocardial infarction (NSTEMI); however, revascularization
therapy is less frequently used in daily clinical practice due to a higher extent of
cardiovascular risk factors and comorbidities in this high risk patient group. We
investigated the impact of percutaneous and surgical revascularization on long-term
clinical outcomes in patients with NSTEMI and CKD.
Methods: A total of 150 consecutive patients (mean age 67.2 ± 8.4 yıl, %
65.3 male) with a diagnosis of NSTEMI, CKD and multivessel disease who
underwent revascularization therapy (percutaneous or surgical) were enrolled in the
study. Patients were divided into two groups according to the mode of
revascularization. Subgroup analysis was also performed for mild and moderate-
severe CKD. Follow-up data at a median of 517 days post discharge were available.
Major adverse cardiac events (MACE) were defined as death, myocardial infarction
and ischemia driven revascularization.
Results: In our study, 68 patients (45.3%) had percutaneous and 82 patients
(54.7%) had surgical revascularization. Length of hospital stay was longer in the
surgical group (p<0.01). During the hospitalization period, acute kidney failure was
more frequent in the percutaneous group (p=0.04). Mortality (p=0.03) and major
bleeding (p<0.01) were more in the surgical group. Follow-up data at a median of
517 days post discharge showed that MACE-free survival was similar between the
two groups (log rank p=0.958). Subgroup analysis for mild and moderate-severe
CKD showed similar findings (log rank p=0.303, log rank p=0.413, respectively).
Long-term outcomes revealed that MACE, mortality and MI occured similarly in two
groups, while ischemia-driven revascularization was more frequent in percutaneous
revascularization group (p=0.02). After adjustment for age, sex, prior CAD, diabetes
and Killip>2 in Cox regression models, the association of revascularization mode
with the cumulative incİdence of MACE was similar (Hazards Ratio (HR),

17

HR=0.98, 95% CI 0.48-2.00, p=0.96). Subgroup analysis for mild CKD (HR=1.51
95% CI 0.57-3.99, p=0.40) and moderate-severe CKD (HR=0.51, 95 (%)CI 0.13-
2.06, p=0.35) also showed no significance with regard to the mode of
revascularization.
Conclusion: In patients with NSTEMI + CKD + mutivessel coronary disease;
long-term MACE-free survival was similar between the percutaneous and surgical
revascularization groups. Subgroup analysis for mild and moderate-severe CKD
patients also showed similar findings for both revascularization modes. After
adjustment for age, sex, prior CAD, diabetes and Killip>2, the association of
revascularization mode with the cumulative incidence of MACE was similar in total
study patients and mild and moderate-severe patient groups.
Keywords: non-ST elevation myocardial elevation, chronic kidney disease,
percutaneous coronary intervention, coronary bypass surgery