Okul yöneticilerinin stresle başa çıkma yollarının incelenmesi
Examination of the ways that school managers deal withstres
Yazar: MEHMET KUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞİN KAPLAN SAYI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Örgütsel stres = Organizational stress

Özet:
Stresin en önemli nedenlerinden birisi, şüphesiz iş yaşamı ve çalışma koşullarıdır. Kuralları fazla olan işler, bilindiği gibi diğer işlere göre daha yüksek strese neden olmaktadır. Öğretim ortamları da, okulların en stresli alanıdır. Eğitim kurumlarının can damarı olan yöneticilerde stres kaynaklarının belirlenmesi, daha iyi bir eğitim ortamı oluşturabilmek için şarttır. Stresli ortam, yöneticinin ve buna bağlı olarak da eğitim öğretim sürecinin etkililiğini azaltabilir. Uzmanların stresle başa çıkmadaki en önemli yargısı şu cümle ile özetlenebilir: Amaç, stresten uzak bir yaşam sürdürmek değil, stres ile etkin bir şekilde mücadele etmeyi öğrenmek olmalıdır. 
Bu çalışma, eğitim yöneticilerinin stresle başa çıkma yollarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evreni 2017-2018 eğitim – öğretim yılında İstanbul ilinde okullarda görev yapan okul yöneticileridir. Örneklemi ise Avrupa Yakası ilçelerindeki çeşitli okullarda görev yapan 161 yöneticidir. Bu doğrultuda anketler, bu evrenden yakın ve ulaşılabilen 161 yöneticiye uygulanmıştır.  
Okul yöneticilerinin stresle başa çıkma yollarını incelemek üzere Yıldırım(2008)'ın geliştirdiği 12 maddelik anket kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler SPSS programında analiz edilerek sonuçlara ulaşılmıştır. 
Araştırmada okullarda görev yapan yöneticilerin stresle başa çıkma yollarının incelenmesi ve cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, kurumdaki görevi, yöneticilikte kıdem yılı, şu an çalıştığı kurumda kaç yıldır görev yaptığı, öğrenci sayısı, okul türü, öğretim şekli ve branş değişkenlerine göre farklılıkları incelenmiştir.
Yöneticilerin stresle başa çıkma yollarının incelenmesi ve demografik özelliklere göre karşılaştırılması anketi dört alt faktörden oluşmaktadır. Veriler %(yüzde), t-testi, Anova (Tek yönlü varyans analizi) ve scheffe testi yapılarak yorumlanmıştır. 
Araştırma sonucunda okul yöneticileri stresle mücadelede sırasıyla en çok "sevdikleriyle vakit geçirmeyi, olayların iyi taraflarını aramayı, stres yaratan durumlardan kaçınmayı tercih etmektedirler. 
Okul yöneticileri stresle baş etmede bir yol olarak çoğunlukla ortam yarattıklarını ifade etmektedirler. Bunun yanı sıra, strese neden olan şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmakta, olayların iyi taraflarını aramakta ve sevdikleriyle vakit geçirmektedirler. Stresle baş etme yolları olarak zamanlarını iyi kullanabilmek için çoğunlukla önceden planlama yaptıkları görülmektedir. Stresle baş edebilmek için uzman kişilerden yardım almadıklarını belirten katılımcılar, bunun için güvendikleri kişileri tercih etmektedirler. Diğer taraftan stresle baş edebilmek için stres yaratan kişiyle bazen ya da seyrek olarak yüzleşmeyi seçmektedirler.

Abstract:
One of the most important reasons for stress is undoubtedly working life and working conditions. Workings with too many rules, as known leads to a higher level of stress than other workings. Education environments are also the most stressful area of schools.
Determining the sources of stress in the managers who are the vital part of the educational environment is essential to be able to create a better educational environment. The stressful environment can reduce the effectiveness of the manager andaccordingly the effectiveness of the education process.The most important judge of theexperts in dealingwithstress can be summedup in thefollowingsentence: The goal should be to learn to struggle effectively with stress, not to maintain a remote life from stress.
This study was conducted in order to examine the ways in which the education managers cope with stress. Population of research   is Istanbul city  in the academic year of 2017-2018, and sampling is composed of 161 managers who working in schools in the European side. In this direction, the scales were applied to 161 managers who are close and reachable from this population of  research.
A 12-point questionnaire developed by Yıldırım (2008) was used to examine the ways in which school managers deal with stress. The data collected in the study were analyzed in the SPSS program and then the results were obtained.
In this study , in order to determine the stres levels of the administrators working in schools, gender, age, educational status, duty at the institution, seniority in management, how manyyears in the institution he currently Works for, number of students, school type, teaching style and branch variables differences have been examined accordingly. 
The comparison of the stres levels of the managers survey consists of four sub-factors. The data were interpreted with% (percent), t-test, Anova (one way variance analysis) and scheffe test.
As a result of the research, the school managers respectively prefer spending time with their loved ones, seeking the good side of things, avoiding stresful situations. School managers often say that they create an environment as a way to deal with stress. Beside of this, avoids situations that remind them causing stress, they are looking for the good parts of the events and spending time with their loved ones.
As ways to cope with stress, seen that they often plan ahead to make good use of their time. Participants who did not receive help from experts to cope with stress, prefer the people they trust for it. On the other side, they choose to confront the stres oroccasionally or infrequently to cope with the stress.