Bilim ve sanat merkezlerinde öğrenim gören ortaöğretim öğrencilerinin manevi zekâ düzeylerinin incelenmesi (Türkiye örneği)
Investigation of the spiritual intelligence levels of secondary education students studying in science and art centers (Türkiye case)
Yazar: ONUR CAN MÜKAİL
Danışman: DOÇ. DR. YASİN YİĞİT
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın temel amacı bilim ve sanat merkezlerinde eğitim gören üstün yetenekli öğrencilerin manevi zekâ düzeylerini çeşitli değişkenler ile (cinsiyet, yaş, aylık aile geliri, okul döneminde kalınan yer, anne ve babanın öğrenim durumu, öğrenim gördüğü BİLSEM, öğrenim gördüğü okul türü, sınıfı, BİLSEM'de öğrenim gördüğü branş ya da branşlar,  din ve ahlakla ilgili derslerdeki ortalama, BİLSEM'de din ve ahlakla ilgili derslerin üstün zekâlı öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde işlenmesi, din ve ahlakla ilgili okul derslerini sevme durumu) karşılaştırma yaparak incelemektir. Çalışma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Türkiye geneli 26 ilde ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören ve tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilen 276 üstün zekâlı öğrencinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Yapılan çalışma nicel araştırma metotlarından tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırma verileri, Özge Erduran Tekin ve Halil Ekşi tarafından Türkçeye çevrilen "Manevi Zekâ Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS-26 programı kullanılmıştır. Değerlerin anlamlı olup olmadığının yorumlanmasında 0.05 anlamlılık düzeyi ölçüt olarak kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren verilerde bağımsız iki grup karşılaştırmasında t-testi (Independent sample t-testi), ilişkisiz ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında tek yönlü varyans (Oneway ANOVA) analizi ve farkın kaynağının belirlenmesi için post-hoc analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre üstün zekâlı öğrencilerin manevi zekâ düzeylerinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmada üstün zekâlı öğrencilerin manevi zekâ düzeyi cinsiyete, yaş düzeylerine, okul döneminde kaldıkları yere, öğrenim gördüğü BİLSEM'in buluğu bölgeye ve sınıf düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Üstün zekâlı öğrencilerin manevi zekâ düzeyi aile gelirine, anne-baba öğrenim durumuna, öğrenim gördüğü okul türüne, din ve ahlakla ilgili derslerdeki ortalamalarına, din ve ahlakla ilgili okul derslerini sevme durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to evaluate the spiritual intelligence levels of gifted students studying in science and art centers with various variables (gender, age, monthly family income, place of residence during school period, education level of the mother and father, BİLSEM where they study, type of school, class, etc.). Branch or branches studied at BİLSEM, average in courses related to religion and morality, the fact that courses related to religion and morality are taught at BİLSEM at a level that meets the needs of gifted students, liking school courses related to religion and morality) to examine by comparison. The study was carried out in the 2023-2024 academic year with the participation of 276 gifted students studying at secondary school level in 26 provinces across Turkey and selected by random sampling method. The study was designed according to the survey model, one of the quantitative research methods. Research data was collected using the "Spiritual Intelligence Scale" and "Personal Information Form" translated into Turkish by Özge Erduran Tekin and Halil Ekşi. SPSS-26 program was used to analyze the data. A significance level of 0.05 was used as a criterion in interpreting whether the values were significant or not. In normally distributed data, t-test was used to compare two independent groups, one-way ANOVA was used to compare more than two unrelated groups, and post-hoc analysis was used to determine the source of the difference. According to the results of the research, it was observed that gifted students had high levels of spiritual intelligence. In the study, the spiritual intelligence level of gifted students did not show a significant difference according to their gender, age level, place of stay during school, the region of BİLSEM where they studied, and grade levels. The spiritual intelligence level of gifted students showed a significant difference according to their family income, parents' education level, the type of school they attended, their averages in religion and morality courses, and their liking for school courses related to religion and morality.