Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nden bir grup pişmiş toprak kandil
A group of terracotta oil lamps from Gaziantep Archeology Museum
Yazar: EBUBEKİR BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ SEVMEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Gaziantep Müzesi = Gaziantep Museum ; Kandiller = Lamps ; Müzeler = Museums ; Pişmiş toprak eserler = Terracotta works

Özet:
Antik Dönem yapay anlamda aydınlatma gereçleri içerisinde oldukça önemli bir yere sahip olan kandiller, geçmişten günümüze en kullanışlı, en yaygın ve kazılarda da en çok ortaya çıkarılan buluntular arasındadır. Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nde bulunan ve çalışmamızın ana konusunu meydana getiren 40 adet pişmiş toprak kandil, satın alınma ve halkevinden devretme yöntemleriyle müzeye kazandırılmıştır. Çalıştığımız kandiller 4 farklı tarihsel dönem ve 13 temel tip altında kategorize edilmiştir. Kandillerimiz, formları ve bezemeleri bakımından incelenip, yurt içi ve yurt dışındaki benzer örnekleriyle de karşılaştırılmıştır. Kandillerimizin en erken örneklerini, 4 adet ile Hellenistik Döneme tarihlenen kandiller oluşturmaktadır. Daha sonra 12 adet ile Roma Dönemi'ne tarihlenen kandiller gelmektedir. En yoğun kandil grubumuz ise 21 adet ile Erken Bizans Dönemi'ne
tarihlenen kandillerdir. En geç döneme tarihli örneklerimizi 3 adet ile Orta Bizans Dönemi kandilleri oluşturmaktadır. 1 adet ise pişmiş toprak olduğu için kandiller ile beraber değerlendirdiğimiz yağdanlık bulunur. Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nde bulunan bir grup pişmiş toprak kandil üzerine çalışma yapmamızın temel amacı; müzedeki pişmiş toprak kandiller üzerine yapılacak ilk çalışma olmasıdır ve yapılan kataloglamayla da gelecek yıllarda yapılacak çalışmalara katkı sağlamaktır. Ayrıca kandillerin üretildikleri yerlerin saptanması ve bölgenin ticari ilişkilerinin yansıtılması diğer hedeflerimiz arasındadır. Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, Kandil, Pişmiş Toprak Kandil, Gaziantep Arkeoloji Müzesi.

Abstract:
Oil lamps, which have a very important place among the artificial lighting in the ancient period, are among the most useful, the most common and the most unearthed finds in the excavations.
40 terracotta oil lamps in Gaziantep Archeology Museum, which constitutes the main subject of our study, were brought to the museum with through the purchase and transferred from the Community Center. The oil lamps we studied were categorized under 4 different historical periods and into 13 basic types. Our oil lamps were examined in terms of their forms and decorations and compared with similar samples in Turkey and abroad. The earliest samples of our oil lamps dated to the Hellenistic period with 4 pieces. Then there are 12 oil lamps dated to the Roman period. The most intense oil lamps of our group dated to the Early Byzantine period with 21 pieces. The latest period samples of our study are the Middle Byzantine period lamps with 3 pieces. Since it is terracotta, there is an oiler that we evaulate with oil lamps. The main purpose of our study on a group of terracotta oil lamps in the Gaziantep Archeology Museum; this is the first study on the terracotta oil lamps in the
museum and and to contribute to future studies with the cataloging. Besides, the determination of the places where the oil lamps are produced and reflecting the trade relations of the regions manifest itself as our other goals. Keywords: Archeology, Oil Lamp, Terracotta Oil Lamp, Gaziantep Archeology Museum.