Medeni usul hukukunda soybağının reddi davası
Denial of paternity case in civil procedural law
Yazar: HATİCE FEYZA ALKAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK AYDEMİR
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Babalık karinesinin çürütülmesi suretiyle koca ile çocuk arasındaki soybağı ilişkisinin tüm sonuçlarıyla geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılmasını amaçlayan soybağının reddi davasının medeni usul hukukundaki yeri çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Soybağının reddi davası kamu düzenine ilişkin olması dolayısıyla alelade özel hukuk davalarından farklı niteliğe sahip olup re'sen araştırma ilkesinin uygulanması gibi istisna teşkil eden bir takım medeni usul hükümlerine tabidir. Bu çalışmanın amacı; soybağının reddi davasının önemini anlatmak, davanın çözüme kavuşturulması bakımından çocuğun gerçek soybağına bağlanma hakkının hayati önem taşıdığını vurgulamak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin dava kapsamında nasıl uygulanacağını açıklamaktır. 

Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde; soybağının reddi davasının tanımı, konusu ve önemi, hukuki niteliği, benzerlik arz eden diğer soybağı davaları ile karşılaştırılması, davanın tarafları, davanın açılacağı görevli ve yetkili mahkeme, dava açma süresi, yargılama usulü ve yargılamaya egemen olan ilkeler açıklanmıştır. İkinci bölümde; soybağının reddi davasında babalık karinesi, babalık karinesinin çürütülmesi, deliller, ispat kurallarının günümüzde geçerliliği meselesi incelenmiştir. Son bölümde ise; soybağının reddi davasında ilk derece yargılamasının aşamaları, tahkikat kapsamında verilen soybağının tespitine yönelik tıbbi inceleme kararı, şartları, katlanma zorunluluğu, tıbbi inceleme kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 292 ve Türk Medeni Kanunu m. 284 kapsamında karşılaştırılması, soybağının reddi davasında verilebilecek kararlar, davanın davayı sona erdiren taraf işlemleri ile sonlanması, usuli sebeplerle davanın reddi kararı, davanın esastan kabulü, davanın reddi kararları ve sonuçları, en nihayetin olağan ve olağanüstü kanun yolları incelenmiştir.

Bu çalışma hazırlanırken doktrindeki yazarların görüşleri, Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına yer verilmiştir. Gelinen noktada, soybağının reddi davasında babalık karinesinin çürütülmesi amacıyla tıbbi inceleme yoluna gidilmesi gerektiği, tıbbi incelemeye rıza gösterme yükümlülüğünü ihlal edenlerden zorla kan ve doku örneği alınmasının kişilik haklarını zedelemeyeceği, babalık karinesinin tıbbi inceleme neticesinde çürütülmesi halinde koca ile çocuk arasındaki biyolojik olmayan soybağı ilişkisinin resmiyette de ortadan kalkacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The subject of the study is the place in civil procedure law of the case of denial of paternity, which aims to eliminate the paternity relationship between the husband and the child with all its consequences by refuting the presumption of paternity. The case of denial of paternity has a different nature from ordinary private law cases because it is related to public order and is subject to some exceptional civil procedure provisions, such as the application of the principle of ex officio investigation. The purpose of this study; To explain the importance of the case of denial of paternity, to emphasize that the child's right to real paternity is of vital importance in resolving the case, and to explain how the provisions of the Code of Civil Procedure No. 6100 will be applied within the scope of the case.

The study consists of three parts. In the first part of the study; The definition, subject and importance of the denial of paternity case, its legal nature, comparison with other similar paternity cases, the parties to the case, the competent and authorized court where the case will be filed, the period of filing a lawsuit, the trial procedure and the principles governing the trial are explained. In the second part; In the case of denial of paternity, the issue of presumption of paternity, refutation of the presumption of paternity, evidence, and the validity of the rules of proof today were examined In the last part; The stages of the first instance trial in the case of denial of paternity, the medical examination decision to determine paternity given within the scope of the investigation, its conditions, the obligation to endure the medical examination decision, comparison within the scope of Code of Civil Procedure Art. 292 and Turkish Civil Code art. 284, the decisions that can be made in the case of denial of paternity, the termination of the case with the actions of the parties that terminate the case, the decision to reject the case for procedural reasons, the acceptance of the case on the merits, the decisions to reject the case and their results, and finally the ordinary and extraordinary legal remedies are examined.

While preparing this study, the opinions of the authors of the doctrine and the jurisprudence of the Supreme Court, the Constitutional Court and the European Court of Human Rights were included. At this point, in the case of denial of paternity, medical examination must be carried out in order to refute the presumption of paternity, taking blood and tissue samples by force from those who violate the obligation to consent to medical examination will not harm personal rights, and if the presumption of paternity is refuted as a result of medical examination, the non-biological paternity relationship between the husband and the child will also be officially established will disappear concluded.