Bir antiparkinson ilaç etken maddesi olan Entakapon'un kalem grafit elektrotla elektrokimyasal tayini
Electrochemical determination of Entacapone, an antiparkinsondrug active ingredient, using pencil graphite electrode
Yazar: KADER VURAL
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM GİRAY DİLGİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, kolay temin edilebilen, tek kullanımlık, elektrokimyasal olarak oldukça reaktif ve çok avantajlı kalem grafit elektroda (PGE) dayalı olarak entakapon'un (ETK) seçici ve oldukça hassas tayinini gerçekleştirmektir. ETK tayini için çeşitli modifiye elektrotlar rapor edilmiş olmasına rağmen, PGE hem yükseltgenmeye hem de indirgenmeye dayalı ETK tayini için kullanılmamıştır. Bu nedenle, ilk olarak, ETK'nın elektrokimyasal davranışı, destek elektrolitin pH'sına ve tarama hızlarına bağlı olarak ETK'nın döngüsel voltammogramları kaydedilerek incelenmiştir. Sonuçlar, PGE'de ETK'nın hem yükseltgenmesinin hem de indirgenmesinin difüzyon kontrollü bir süreçle gerçekleştiğini göstermiştir, çünkü her iki pik akımı da tarama hızının kareköküne bağlı olarak doğrusal bir şekilde artmıştır. Analitik performans çalışmaları, optimize edilmiş koşullar altında 0,1 M H2SO4 içinde ETK'nın diferansiyel puls voltammogramları (DPV'ler) kaydedilerek gerçekleştirilmiştir. Puls zamanı, puls genliği, basamak potansiyeli ve tarama hızı +530 mV'deki katodik pik (K1) ve -120 mV'deki ikinci katodik pik (K2) için 1 ms, 200 mV, 10 mV ve 50 mV/s olarak optimize edilmiştir. Benzer şekilde +550 mV'deki anodik pik (A1) için 1 ms, 200 mV, 7 mV ve 50 mV/s olarak optimize edilmiştir. Yaklaşık +530 mV'daki K1, -120 mV'deki K2 ve +550 mV'deki A1 sırasıyla 1 -1000 nM, 2,5 - 1500 nM ve 2,5- 1000 nM aralığında doğrusal yanıtlara ve 0,36, 0,79 ve 0,69 nM belirtme alt sınırlarına (Limit of Dedection, LOD) sahip olduğu tespit edilmiştir. İki farklı konsantrasyonda (50 ve 250 veya 500 nM) ETK için % 5'in altındaki RSD değerleri, önerilen elektrodun kabul edilebilir gün içi ve günler arası tekrarlanabilirliğe sahip olduğunu göstermiştir. Son olarak, önerilen yöntem karbidoba, levodapa ve ETK'yı birarada içeren farmasötik tablette ETK'yı tayin etmek için uygulanmış ve tablette belirtilen 200 mg değerine oldukça yakın sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca, ETK eklenmiş yapay idrar örneği ile yapılan çalışmalarda ise % 100'e yakın geri kazanımlar elde edilmiştir. Tüm bu sonuçlar, geliştirilen voltammetrik yöntemle ETK'nın doğru, seçici ve hassas bir şekilde gerçek örneklerde tayin edilebileceğini yansıtmaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to perform selective and highly sensitive determination of entacapone (ETC) based on an easily available, disposable, electrochemically highly reactive, and very advantageous pencil graphite electrode (PGE). Although various modified electrodes have been reported for the determination of ETC, PGE has not been used for the determination of ETC based on both its oxidation and reduction. Thus, firstly, the electrochemical behavior of ETC was studied by recording cyclic voltammograms of ETC based on the pH of the supporting electrolyte and scan rates. The results show that both oxidation and reduction of ETC at PGE are performed by a diffusion-controlled process, because both peak currents increased linearly based on the square root of the scan rate. Analytical performance studies were performed by recording differential pulse voltammograms (DPVs) of ETC in 0.1 M H2SO4 under optimized conditions. Pulse time, pulse amplitude, step potential and scan rate were optimized as 1 ms, 200 mV, 10 mV and 50 mV/s for the cathodic peak at +530 mV (C1), the second cathodic peak at -120 mV (C2) and as 1 ms, 200 mV, 7 mV and 50 mV/s for an anodic peak at +550 mV (A1), respectively. K1 at +530 mV, K2 at -120 mV and A1 at +550 mV have linear responses in the range of 1-1000 nM, 2.5-1500 nM and 2.5-1000 nM with a limit of detection (LOD) of 0.36, 0.79 and 0.69 nM, respectively. The relative standart deviation (RSD) values below 5 % for two different concentrations (50 and 250 or 500 nM) of ETC indicated that the proposed electrode has acceptable intra- and inter-day reproducibility. Finally, the proposed method was applied to the determination of ETC in a pharmaceutical tablet containing carbidoba, levodopa and ETC together and results were obtained very close to the 200 mg value that labelled on the tablet. In addition, nearly 100 % recoveries were obtained from the studies performed for the artificial urine sample spiked wtih ETK. All these results reflect that the developed voltammetric method can be used for the accurate, selective and sensitive determination of ETC in real samples.