Anadili farklı ilkokul öğrencilerine Türkçe ilkokuma ve yazma öğretiminde karşılaşılan güçlüklere ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi
An investigation of the difficulties in teaching first reading and writing in Turkish to non-native Turkish speaking students in primary  schools, including teachers' opinions
Yazar: DEMET ÖZTEPE
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ EKİZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sorunları = Education problems ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; İki dilli = Bilungualism ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmada anadili farklı olan ilkokul öğrencilerine, Türkçe ilkokuma ve yazma öğretiminde karşılaşılan güçlüklerin öğretmen görüşleriyle incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışma nitel araştırmalarda kullanılan özel durum yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları, uygun durum örneklemesi yoluyla Hakkari ili Yüksekova ilçesindeki köy ilkokullarında, birinci sınıf okutmakta olan 10 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler sınıf öğretmenleriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analizi ile analiz edilmiştir.  Araştırmacı bu bölgede birinci sınıf ilkokuma yazma öğretimi süreci gerçekleştirirken saptadığı sorunları, ilkokuma yazma öğretimi yapan meslektaşlarıyla da informal paylaşım yaparken, bu konuda neler yapılabileceğini tartışmış ve sorunlara çözüm yollarını bulabilmek için çalışmayı yapmıştır.  
Araştırmanın süresi, 2012-2013 eğitim öğretim yılının Nisan ve Mayıs ayını kapsamaktadır. Araştırma sonuçlarına göre birinci sınıf okutan sınıf öğretmenlerinin iki dil kullanımı yüzünden öğrenci merkezli, öğretmen merkezli, ebeveyn merkezli, okul merkezli, ses temelli cümle yöntemi merkezli ve bitişik eğik yazı merkezli güçlüklerle karşılaştığını ve bu güçlükleri çözebilmek için farklı uygulamaları kullandıkları görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerinin görüşlerinden ortak sorunun öğrenciyle etkili iletişim kurulamaması olduğu görülmektedir. Bunun nedeni olarak, yörenin anadilinin farklı olması ve öğrencilerin okula başlamadan önce Türkçe ile deneyimin hiç olmaması ya da az olması şeklinde belirtilmektedir. 
Ayrıca öğretmenlerin Türkçe anadile sahip olması, velilerin çoğunun Türkçe konusunda iletişim açısından yetersiz kalması, okulun konumu, ısınma sistemi, sınıfların ve gerekli okul olanaklarının yetersizliği, teknolojik araç-gereç yokluğu, ses temelli cümle yönteminin anadili farklı olan öğrencilerde anlama anlamlandırma becerisine olumsuz etkileri, bitişik eğik yazı- dik temel harflerle yazılmış yazı kargaşası da yaşanan anadil farkı sorununu arttırmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre şu öneriler sunulmuştur: okulöncesi eğitimi zorunlu hale getirilmeli, velilere halk eğitimlerce Türkçe dil kursları ve Türkçe ilkokuma yazma hakkında bilgilendirici seminerler verilmeli, okulun olanaklarını

iyileştirmeli, anadili farklı olan öğrencilere yönelik süreci uzun öğretim programları oluşturulmalı.


Anahtar Kelimeler: Anadil, İki dil, İlkokuma Yazma Öğretimi, Türkçe, Özel Durum Çalışması.

Abstract:
This study aims at investigating the difficulties encountered non-native Turkish speaking students in Primary Schools in Turkish first reading and writing accompanied by teachers' opinions. The study was conducted with the case study research used in qualitative research methods. The participants of the study consisted of 10 first grade teachers in the primary schools of village of Yüksekova town in Hakkari province using convenience sampling. The data were obtained by the technique of semi-structured interview with classroom teachers.The data were analyzed by descriptive analsis. In this region, the researcher informally shared the problems that she had identified while performing the first grade primary reading and writing process with her colleagues who were teaching the first reading and writing and they discussed what could be done about this subject, then the researcher decided to conduct this study to try to find solutions for the problems. 
The duration of the study is in the April and May of the 2012-2013 Academic Year. According to the results of the study,  it was seen that the  first grade classroom teachers encountered the difficulties based on student-centered, teacher-centered, parent-centered, school-centered, sound based sentence method- centered and adjacent italic font centered owing to two languages use and used different implementations to solve these difficulties. In the research, it shows that the common problem is not communicating effectively with the student by the including teachers. It's stated that the reason for this is that the native language of the region is different and students have no or little experience in Turkish before starting school.
Futhermore, teachers' mother tongue is Turkish , most of the parents are insufficient in terms of communication in Turkish, the location of the school, the heating system, the inadequacy of the classes and the necessary school facilities, the lack of technological tools, the negative effects of the sound based sentence method on the ability of comprehension in students whose mother tongue is different and adjacent italic font- upright basic letters writing confusion increases the problem of native language difference. According to the results of the research, the following suggestions have been presented: preschool education should be mandatory; informative seminars on Turkish language courses and Turkish first reading parents should be provided for parents by public education centers, the schools' facilities should be improved, and long-term learning programs should be developed for students whose mother tongue is different.


Keywords: Mother Tongue, Two Languages, Primary Reading Writing Teaching, Turkish, Case Study Research.