II. Mustafa döneminde elçi kabulleri ve yapılan harcamalar (1695-1703)
II. Acceptances of ambassadors and expenditures during the period of Mustafa (1695-1703)
Yazar: EMRE SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. UĞUR KURTARAN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Geçmişte ve günümüzde devletlerin uluslararası ilişkilerde kullandığı diplomasi geleneğinin kaideleri bugün dahi önemini korumaktadır. Diplomasi sadece bir gelenek olmaktan ziyade, bir devletin var olma süreci içerisinde döneminin iktisadi, siyasi ve askeri hegemonyasının da bir yansımasıdır. Devletlerarasındaki bu iktisadi, siyasi ve askeri ilişkiler elçi kabullerine de yansımıştır. Bu minvalde uluslararası ilişkileri yürütme sanatı veya işi olarak adlandırılan diplomasinin uygulanmasında devletlerin kendilerine özgü geliştirdiği, uygulamaya koyduğu kurallar vardır. Diğer yandan devlet geleneği birikimiyle teşekkül etmiş bu kurallar, devletin var olma sürecinde bulunduğu mevcut durumun ihtiyaçlarına, amaçlarına ve gereklerine göre değişimler yaşasa da her zaman uygulanmış ve önemli olma durumunu korumuştur. Osmanlı Devleti de kuruluşundan itibaren sınır komşuları ve diğer devletlerle siyasi ilişkilerde bulunarak siyasi ilişkilerini geliştirmiştir. Nitekim Osmanlı Devleti bir cihan imparatorluğu olma yolunda ilerlerken siyasi ilişkilerinin neticesi olarak da kendine has uygulamaya koyduğu birtakım diplomasi anlayışı geliştirmiştir. Bu anlayış kapsamında diplomasinin uygulandığı alanlarından biri ise gelen elçilerin kabulü olmuştur. Bu çerçevede Sultan II. Mustafa Dönemi'nde (1695-1703) Avusturya, Rusya, Fransa, İngiltere, Venedik, İran, Hollanda, Özbek ve Açıkbaş Melikliği gibi devletlerden elçiler gönderilmiş olup gelen bu elçiler Osmanlı Devleti teamüllerince karşılanmıştır. Çalışmada elçiler üzerinden Sultan II. Mustafa Dönemi ve Osmanlı Devleti'nde gerçekleştirilen elçi kabullerinin diplomatik yönünü, yani elçi kabullerindeki uygulamaları ile yapılan harcamaların ortaya konması amaçlanmaktadır. Yine bu çalışma II. Mustafa Dönemi'nde (1695-1703) gelen elçilerin kabulü ile sınırlandırılmıştır. Diğer yandan çalışmada II. Mustafa döneminde Osmanlı payitahtına gelen elçilerin yanı sıra bu elçiler için yapılan harcamaları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda araştırma ilgili tarihlerdeki devletlerarası münasebetlerin detaylarıyla da yakından ilgilenmektedir.

Abstract:
The principles of the diplomatic tradition used by states in the past and today in intenational relations maintain their importance even today. Rather than being just a tradition, it is also a reflection of the economic, political and military hegemony of the period during the existence of a state. These economic, political and military relations between states were also reflected in the reception of ambassadors. On the other hand, each state has its own rules developed and implemented in the practice of diplomacy, which we define as the work or art of conducting international relations. These rules, which were formed with the accumulation of a state tradition, have always been applied and maintained their importance, even though they have changed according to the needs, requirements and purposes of the status quo of the state. The Ottoman Empire has also had political relations with its contemporaneous states since its foundation, and as a result of its political relations, it has developed its own understanding of diplomacy. Within the framework of this understanding, one of the application areas of diplomacy is the reception of incoming ambassadors. This study II. It was limited to the reception of ambassadors during the reign of Mustafa (1695-1703). Again in this study, Sultan II. It aims to identify the ambassadors who came to the Ottoman Empire during the reign of Mustafa (1695-1703), to provide information about the diplomatic relations established during the period in question, and to present them in terms of ambassador receptions.