Bakteriyel humik asit uygulaması altında farklı buğday çeşitlerinin (Triticum aestivum L.) çinko alım etkinliklerinin belirlenmesi
Determination of zinc use efficiencies of wheat varieties (Triticum aestivum L.) under the bacterial humic acid application
Yazar: MEHMET BATTAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET RÜŞTÜ KARAMAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma düşük Zn konsantrasyonu ve yüksek kireç içeriğine sahip toprakta bakteriyel humik asit ve çinko uygulamalarının buğday çeşitlerinin bitki kuru madde ve Zn alımı üzerine etkileri araştırılması için yürütülmüştür. Çalışmada Harmankaya, Tosunbey, Karahan-99, Nurkent, İkizce, Bayraktar, Pehlivan, Karacadağ-98, Nacibey, Bezostaja olmak üzere 10 farklı buğday çeşidi kullanılarak saksı denemesi yürütülmüştür. Tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülen çalışmada, çinko noksanlığı gösteren toprak kullanılmıştır. Denemede saksılara üç farklı çinko dozu (0, 5 ve 10 ppm) ve bakteriyel humik asit uygulaması (-H ve +H) yapılmıştır. Bitkiler 8. haftada toprak üstü kısımlarından hasat edilmiş ve bitki kuru ağırlıkları, N,P,K ve Zn konsantrasyonlarına bakılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre humik asit uygulamaları bitkinin kuru madde verimi, bitkinin P ve K kapsamlarında istatiksel olarak etki etmemiştir. Humik asit ve çinko uygulaması bitkini N kapsamını artırmış, çinko uygulamaları ile bitkinin Zn kapsamlarında artışlar gözlenmiştir. Kontrol uygulamasında Zn kapsamı 26 ppm olurken Zn uygulama dozu artıkça bitkinin Zn kapsamları 34 ve 50 ppm'e yükselmiştir. 
Uygulamalar neticesinde bitkilerin Zn ve N kapsamlarındaki artış bitkinin kardeşlenme ve buğday tanelerinin olgunluk döneminde bitkiye pozitif etkiler yaratacağı düşünülmektedir. Bakteriyel humik asit uygulamalarında dozlar toprak özellikleri göz önünde tutularak uygulanacak miktarın artırılması bitkiden istenilen verim düzeyini de artıracaktır.

Abstract:
The study was carried out to investigate the effects of bacterial humic acid and zinc applications to soils that have low Zn concentration and high lime content upon plant dry matter and Zn uptake of wheat varieties. In this study, pot experiment was performed using 10 different wheat varieties including Harmankaya, Tosunbey, Karahan-99, Nurkent, İkizce, Bayraktar, Pehlivan, Karacadağ-98, Nacibey, and Bezostaja. The soil having zinc deficiency was used in the study which was carried out with three replications according to randomized blocks factorial experiment design. During the experiment, the different zinc doses (0, 5 and 10 ppm) and bacterial humic acid application (-H and +H) was performed to the pots. In the 8th week, wheats were harvested from the surface of the soil; and plant dry weights, N, P, K and Zn contents were analyzed. According to the research results, humic acid applications did not statistically affect the P and K contents of the plant, and dry matter yield. Humic acid and zinc application increased the N and Zn contents of plants . In control application, the Zn content was 26 ppm, and as the increases of Zn application. Zn contents of the plants increased up to 34 and 50 ppm. 
As results, the increase in Zn and N contents of plants was considered to create positive effects upon the plant during the tillering and maturity periods of wheat grain. In the increasing bacterial humic acid applications, considering the soil characteristics will increase the level of plant yield, as well.