Kardeşlerin perspektifinden kemik iliği transplantasyonuna bakış
A look at bone marrow transplantation from the perspective of the siblings
Yazar: NESLİHAN KARABİNA
Danışman: PROF. SEMA KUĞUOĞLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Kardeşler = Brothers ; Kemik iliği = Bone marrow ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation

Özet:
Çocukluk çağı kronik hastalıklarının büyük çoğunluğunu kanserler oluşturmaktadır. Kanser tanı ve tedavisinde kaydedilen önemli gelişmeler sonucunda en çok tercih edilen tedavi yöntemi Kemik İliği Transplantasyonu (KİT)'tir. Bu çalışma; ilk kez KİT olmuş çocukların kardeşlerinin kemik iliği transplantasyonuna yönelik deneyimlerini anlamak ve onların duygularını ortaya çıkarmak amacı ile yapılmıştır. Kardeşler sürecin dışında kalmaları nedeni ile psikolojik açıdan zorlu süreçlerden geçmektedir. Artan sorumluluk duyguları, aile içi süreçlerdeki değişim, rol değişimleri, diğer kardeşlerin bakımını üstlenme, okul içi süreçlerde oryantasyon bozuklukları gibi pek çok güçlük yaşayabilirler. Burada hemşirelere büyük sorumluluklar ve görevler düşmektedir. Çalışmada kardeşlerin kemik iliği transplantasyonuna yönelik deneyimlerini belirlemek için nitel çalışmalar içerisinde yer alan tanımlayıcı fenomenolojik yaklaşım benimsenerek derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın evrenini; İstanbul'da bulunan özel hastaneler kompleksinin Pediatrik Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi'nde 16.12.2019 – 18.04.2020 tarihleri arasında kardeşi ilk kez kemik iliği transplantasyonu yapılan 18 çocuğun kardeşi oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak '' Sosyodemografik Veri Formu ve Görüşme Soruları Formu '' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde Nvivo Nitel Veri Analiz Yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, kemik iliği transplantasyonuna yönelik kardeş ilişkisinde yaşanan değişikliklerin olduğu, kardeşlerin nakil kararını umut vaat edici buldukları, donör tarama süreci duygudurumlarının pozitif etkilendiği, süreç ile ilgili belirsizlik duygusu yaşadıkları, aile bireylerinden ayrı kalmamanın/izole olmanın soruna neden olduğu, önceliklerinin kardeşi olduğu saptanmıştır, destek görmek istediklerini ve moral-motivasyon beklentilerinin olduğu, ve diğer kardeşler ile deneyimlerini paylaşmak istediklerini dile getirmişlerdir.
Anahtar Sözcükler: Duygudurumu, Kardeş, Kemik İliği, Hasta, Transplantasyon

Abstract:
Cancers constitute the majority of childhood chronic diseases. As a result of the important developments in cancer diagnosis and treatment, the most preferred treatment method is Bone Marrow Transplantation (BMT). The aim of this study was to understand the experience of bone marow transplantation of siblings whose siblings had BMT fort he first time. Siblings go through a psychologically difficult time because they are spectating the process first hand however are made to just bare witness and are not able to interact. They may experience increased sense of responsibility, changes within the family environment, changes in the distribution of responsibilities at home, taking care of other siblings, and disorientation in school. Nurses have great responsibilities as well as duties during this process. A descriptive phenomenological approach, which is included in qualitative studies, was adopted with in-depth interviews of siblings' experiences in bone marrow transplantation. The universe of the research; In the Pediatric Bone Marrow Transplantation Unit of the private hospitals complex in Istanbul, between 16.12.2019-18.04.2020, 18 children whose siblings underwent bone marrow transplantation for the first time were surveyed. "Sociodemographic Data Survey" and Interview Questions Survey" were used as data collection tools. Nvivo Qualitative Data Analysis Method was used to evaluate the research data. Siblings stated that there are changes in the relationship they have with their sibling following the bone marrow transplantation decision, they find the transplant decision promising, their mood during the donor screening process is positively affected, they experience a sense of uncertainty about the process, they experience struggle due to separation from their family members/isolation during the process, they state that their priority is their sibling, they also stated that they need support and have expectations of morale-motivation, and want to share their experiences with other siblings. 
Keywords: Mood, Sibling, Bone Marrow, Patient, Transplant