Eğitim fakültesi öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcılık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison study of the educational sciences students in terms of their critical thinking and creativity level
Yazar: NAZİF TÜRKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HABİB HAMURCU
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Yaratıcılık = Creativity ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada eğitim fakültesi öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcılık düzeyleri bağımlı değişkenleri ile okudukları program, sınıf düzeyleri, cinsiyetleri, anne ve baba eğitim düzeyleri, algıladıkları sosyo-ekonomik düzey bağımsız değişkenleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığı araştırılmıştır.
Araştırmanın evrenini Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesinde okuyan öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmaya seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 490 eğitim fakültesi öğrencisi katılmıştır. Araştırma, tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmada, öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini ölçmek için "California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (CCTDI)" ve yaratıcılıklarını ölçmek için "Ne Kadar Yaratıcısınız? (How Creative Are You?)" ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından öğrencilerin; okudukları program, sınıf düzeyi, cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi, algıladıkları sosyo-ekonomik düzeyine ilişkin sorulardan oluşan bir "Kişisel Bilgi Formu "hazırlanmış ve uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda öğrencilerin yaratıcı düşünme eğilimi ile eleştirel düşünme eğilimi arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin çoğunluğu düşük yaratıcılık düzeyinde ve düşük eleştirel düşünme eğiliminde oldukları bulunmuştur.
Eleştirel düşünme eğilimlerinin cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Kız öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimi erkek öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimine göre anlamlı biçimde daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin sınıf düzeyi, algıladıkları sosyo-ekonomik düzey ve baba eğitim durumlarına göre eleştirel düşünme eğilimlerinin farklılaşmadığı bulunmuştur. Öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri ile öğrenim gördükleri program arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. En yüksek ortalamaya Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümü öğrencilerinin sahip olduğu görülmektedir. Öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri ile anne eğitim durumları arasında anlamlı bir fark vardır. Anne eğitim durumu lise olan öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimi anne eğitim durumu ilkokul olan öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksektir.
Öğrencilerin yaratıcı düşünme eğilimlerinin cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ve baba eğitim durumlarına göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Yaratıcı düşünme ile sınıf düzeyleri arasında 1. sınıflar lehine anlamlı bir fark vardır. Öğrencilerin yaratıcı düşünme eğilimleri ile öğrenim gördükleri program arasında anlamlı bir fark vardır. İngilizce öğretmenliği bölümü öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimi rehberlik ve psikolojik danışma bölümü öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksektir. Öğrencilerin yaratıcı düşünme eğilimleri ile anne eğitim durumları arasında anlamlı bir fark vardır. Anne eğitim durumu ortaokul olan öğrencilerin yaratıcı düşünme eğilimi anne eğitim durumu ilkokul olan öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur.
  
Anahtar Kelimeler: Düşünme, Eleştirel Düşünme, Eleştirel Düşünme Eğilimi, Yaratıcı Düşünme, Yaratıcılık

Abstract:
In this study the correlation between the critical thinking and creativity level of educational sciences students and their department, grade level, gender, their parents' educational background and their socio-economical background has been explored.
The population of the study was determined as the students studying at the Faculty of Educational Sciences at Erciyes University. The samples consisting of 490 educational sciences students were chosen randomly. It is a descriptive and survey based study. For the purpose of evaluating the critical thinking level of the students "California Critical Thinking Tendency Scale" was used and "How Creative Are You?" scale was determined to evaluate the creativity of the students. A personal information form including the department, grade level, gender, educational background of the parents, soco-economical background was also composed and handed out to the students to be filled.
At the end of the study, a medium level and positive correlation between ciritical thinking tendency and creative thinking tendency was founded. Our study revealed that many of the students showed low level of creaitivity and critical thinking level. 
The study showed that critical thinking tendency changed substantially depending on the gender of the students. Namely, the critical thinking tendency level  of female studenta is much more higher than the critical thinking level of male students. The grade level of the students, their soci-economical background, their dads' educational background didn't make any difference in the critical thinking tendency level of the students.There is a significant difference between their critical thinking tendency and their department. It was observed that students from the department of psychological counseling and guidance had the highest mean. There is a significant difference between the students' critical thinking tendency and the educational background of their mothers. The critical thinking tendency of the students whose mothers got high school degree are significantly higher than the ones of the students whose mothers got primary school degree. 
It was found that the creatibe thinking tendency of students highly depends on their gender, socio-economical background and the father's educational background. First grades at the university are better in terms of creative thinking. There is an important higher level of difference in the creative thinking tendency and their department. The creative thinking tendency of the university students at the department of psychological counseling and guidance is not higher than the tendency of students at English Language Teaching department. The students whose mothers graduated from secondary school is higher than the studenys who mothers graduated from a primary school. 

Keywords: Thinking, Critical Thinking, Critical Thinking Tendency, Creative Thinking, Creativity.