İş tatmininin örgütsel bağlılığa etkisinde örgüt kültürünün aracı rolü ve buna yönelik bir araştırma
The mediatory role of organizational culture in the effect of job satisfaction on organizational commitment and a research on this
Yazar: SULTAN SİVASLI
Danışman: PROF. DR. SALİH GÜNEY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı, işletmelerde iş tatmininin örgütsel bağlılığa etkisinde örgütsel kültürün aracı rolünün ortaya konulması ve gerekli verilerin toplanıp literatüre sunulmasıdır. Araştırmanın evreni İstanbul ilinde bir tarım finansman şirketi ve faaliyetlerinde ilişkili (çalışan, iş birliği içerisindeki banka, bayi ve kurumlar) kişilerden oluşmaktadır.  Araştırmaya konu olan iş tatmini, örgütsel bağlılık ve örgüt kültürü değişkenlerini içeren anket, kurumun çalışanları, iş ortakları ve çalıştıkları kurumlardaki bireyler üzerinde uygulanmıştır. Katılımcılar farklı birimlerde istihdam edilen kişilerdir ve gönüllülük esasına göre katılım sağlamışlardır. Rastgele seçilmiş olup çalışan ve yöneticilerden oluşan toplam 302 katılımcı olmakla birlikte 302 kullanılabilir veri elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, iş tatmini ölçeği, örgütsel bağlılık ölçeği ve örgüt kültürü ölçeği kullanılmıştır.  Tüm veriler, analiz için SPSS 22.0 paket programı kullanılarak incelendi. Sürekli değişkenlerin gösterimi için ortalama ve standart sapma kullanıldı. Verilerin normal dağılıma uyumu, Shapiro-Wilk Testi ve çarpıklık basıklık katsayısı gibi yöntemlerle değerlendirildi. Ortalamaları karşılaştırmak için T Testi ve ANOVA analizleri kullanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon testi kullanıldı. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki etkiyi değerlendirmek için Regresyon analizi yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edildi. Aracılık etkisini ölçmek için Hayes tarafından geliştirilen HAYES Process eklentisi kullanıldı. Araştırmada, çalışanların ve yöneticilerin örgüt kültürü, iş tatmini ile örgütsel bağlılık arasında önemli bir köprüdür ve iş tatmininin örgütsel bağlılığa etkisinde aracılık rolü oynar.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal the mediating role of organizational culture in the effect of job satisfaction on organizational commitment in businesses and to collect the necessary data and present it to the literature. The population of the research consists of an agricultural finance company in Istanbul and the people associated with its activities (employees, collaborating banks, dealers and institutions). The survey, which includes the job satisfaction, organizational commitment and organizational culture variables that are the subject of the research, was applied to the employees of the institution, business partners and individuals in the institutions they work for. Participants are people employed in different units and participated on a voluntary basis. A total of 302 participants, consisting of employees and managers, were randomly selected, and 302 usable data were obtained. Personal information form, job satisfaction scale, organizational commitment scale and organizational culture scale were used as data collection tools in the research. All data were examined using the SPSS 22.0 package program for analysis. Mean and standard deviation were used to represent continuous variables. The fit of the data to normal distribution was evaluated using methods such as the Shapiro-Wilk Test and the skewness and kurtosis coefficient. T Test and ANOVA analyzes were used to compare means. Pearson Correlation test was used to examine the relationship between variables. Regression analysis was performed to evaluate the effect between dependent and independent variables. The statistical significance level was accepted as 0.05. The HAYES Process plugin developed by Hayes was used to measure the mediation effect. In the research, the organizational culture of employees and managers is an important bridge between job satisfaction and organizational commitment and plays a mediating role in the effect of job satisfaction on organizational commitment.