Eşcinsel ve biseksüel erkeklerde deneyimlenen ve algılanan ayrımcılığın psikolojik dayanıklılık ve intihar riski ile ilişkisi /
Yazar: ALPER BÜLBÜL
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Biseksüalite = Bisexuality ; Erkekler = Men ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; LGBTT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual and Transgender ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; İntihar = Suicide

Özet:
Amaç: Cinsel yönelimi açısından azınlık grup da dahil olmak üzere azınlık gruplar, genel popülasyonun yaşam stresörlerinden farklı olarak azınlıklarına özgü birtakım stresörler ile karşı karşıya kalmaktadır. Cinsel yönelimi açısından azınlık olan kişilerin ön yargı, damgalanma, ayrımcılık ve şiddet gibi olumsuz yaşam olayları sebebi ile ruhsal hastalıkları ya da sorunları heteroseksüel kişilere göre daha sık yaşadıkları bilinmektedir. Kişilerin maruz kaldıkları stresli yaşam olayları olumsuz ruh sağlığı sonuçları için başlıca risk faktörü olmakla beraber ayrımcılık algıları, kendini etiketleme, içselleştirilmiş homofobi gibi subjektif ve azınlık gruba özgün farklı stresörleri de artırabilmektedir. Başta psikolojik dayanıklılık olmak üzere ruhsal iyilik hali için koruyucu olduğu bilinen faktörlerin, çevre ile ilişkisi göz ardı edilemeyeceğinden azınlık gruplardaki ruhsal sorunları ele alınırken bahsedilen dış ve iç stresörlerin iyi anlaşılması gerekmektedir. Bu çalışmada eşcinsel ve biseksüel erkeklerin deneyimledikleri ve algıladıkları ayrımcılığın, psikolojik dayanıklılık ve intihar ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya kendisini eşcinsel veya biseksüel erkek olarak tanımlayan 87 katılımcı dahil edildi. Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı özellikte olup katılımcılara kartopu yöntemi ile ulaşıldı. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan deneyimlenen ayrımcılık sorularının da dahil edildiği sosyodemografik ve klinik özellikleri veri formu, Algılanan Bireye Yönelik Ayrımcılık Ölçeği (ABAÖ), Algılanan Gruba Yönelik Ayrımcılık Ölçeği (AGAÖ), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİDÖ), Hasta Sağlık Anketi- Somatik, Anksiyete, Depresyon Belirtileri Ölçeği (HSA-SADBÖ), Columbia İntihar Şiddetini Değerlendirme Ölçeği (C-İŞDÖ) uygulandı. Örneklemde algılanan ve deneyimlenen ayrımcılığın psikolojik dayanıklılık, intihar riski ve somatik, anksiyete, depresyon semptomları ile ilişkisine bakıldı.
Bulgular: Katılımcıların en az bir alanda hayat boyu cinsel yönelim temelli ayrımcılığa maruz kaldığı görüldü. Eşcinsel ile biseksüel erkekler arasında deneyimlenen ayrımcılık, ABAÖ ve AGAÖ puanları, C-İŞDÖ puanları, HSA-SADBÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Deneyimlenen ayrımcılık puanları, ABAÖ ve AGAÖ puanları ile YİDÖ toplam puanı arasına ters yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu bulundu. YİDÖ alt ölçek puanlarının tümü ile ABAÖ puanı arasında ters yönlü istatistiksel anlamlı ilişki bulunurken, bu durumun AGAÖ puanı için geçerli olmadığı görüldü. AA toplam puanı ve deneyimlenen ayrımcılık toplam puanı ile C-İŞDÖ intihar düşüncesi (ömür boyu ve geçen ay) ve C-İŞDÖ intihar girişimi toplam (ömür boyu) arasında aynı yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Yine AA toplam puanı ve deneyimlenen ayrımcılık toplam puanı ile HSA-SADÖ alt ölçek puanları arasında aynı yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu bulundu.  
Sonuç: Çalışmamızda eşcinsel ve biseksüel erkeklerde deneyimlenen ve algılanan ayrımcılık ile psikolojik dayanıklılık, intihar riski ve psikiyatrik semptomları arasındaki ilişki tartışılmıştır. Psikiyatri kliniklerinde, psikolojik destek sürecinde ve koruyucu ruh sağlığı uygulamalarında, geliştirilecek politikalarda cinsel yönelimi açısından azınlık olan eşcinsel ve biseksüel erkekler değerlendirilirken ayrımcılık deneyimleri ve algılarının olumsuz ruhsal etkileri dikkate alınmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: eşcinsellik, biseksüellik, ayrımcılık, dayanıklılık, intihar

Abstract:
Aim: Minority groups, including sexual orientation based minority groups, are faced with a number of minority-specific stressors, unlike the general population's life stressors. It is known that individuals with minority sexual orientation experience mental illnesses or problems more often than heterosexual individuals due to negative life events such as prejudice, stigma, discrimination and violence. These aforementioned stressful life events are one of the main risk factors for negative mental health outcomes, but they can also increase subjective and minority-specific stressors such as discrimination perceptions, self-stigma and internalized homophobia. Since the relation between external and internal stressors and protective factors for the state of mental well-being such as psychological resilience cannot be neglected, these stressors should be understood when dealing with mental problems in minority groups. In this study, it is aimed to investigate the correlation between experienced discrimination, perceived discrimination by gay and bisexual and psychological resilience, and suicide risk.
Matherials and Methods: 85 males who stated that they are gay and bisexual men included in the study. The study is cross-sectional and descriptive, and the people participating in the study were reached by the snowball method. The socio-demographic form which includes questions of experienced discrimination prepared by the researcher, Perceived Discrimination Scale (PDS) which includes subscales as Perceived Individual Discrimination Scale (PIDS) and Perceived Group Discrimination Scale (PGDS), Patient Health Questionnaire–Somatic, Anxiety, and Depressive Symptoms (PHQ-SADS), The Resilience Scale for Adults (RSA), The Columbia–Suicide Severity Rating Scale (C-SSRS) were applied. The relation between discrimination perceived and experienced with psychological resilience, suicide risk and somatic, anxiety, and depression symptoms were examined.
Results: It was observed that the participants were exposed to discrimination based on lifelong sexual orientation in at least one area. It was found that there was no statistically significant difference between homosexual and bisexual men on PIDS and PGDS scores, C-SSRS scores, and PHQ-SADS scores. Also, it is found that there is a statistically significant negative correlation between the experienced discrimination scores, PIDS scores, PGDS scores and the total scores of RSA. While there was a statistically significant negative correlation between all of the RSA subscale scores and the PIDS score, this was not valid for the PGDS score. A statistically significant positive correlation was found between the total score of PDS, the total score of experienced discrimination and C-SSRS suicidal ideation (lifetime and last month) score, C-SSRS suicide attempt (lifetime) total score. Also, it was found that there was a statistically significant positive correlation between PDS total score, experienced discrimination total score and PHQ-SADS subscales scores. 
Conclusion: In our study, the relation between experienced discrimination, percieved perceived discrimination in gay and bisexual men and psychological resilience, suicide risk and psychiatric symptoms were discussed. While evaluating gay and bisexual men -who are minorities by their sexual orientations- in psychiatry clinics, psychological support processes, preventive mental health practices or policies to be developed negative psychological effects of discrimination experiences and perceptions should considered.
Key-words: homosexuality, bisexuality, discrimination, resilience, suicide