Çocuklarda aeroalerjen duyarlılığı ve alerjik hastalıklar
Aeroallergen sensitization and allergic diseases in children
Yazar: ŞULE ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. SERAP ÖZMEN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Çocuklarda aeroalerjen duyarlılığı ve alerjik hastalıkların prevalansı
son yıllarda giderek artmaktadır. Alerjik hastalıklarda yaşanılan coğrafik bölgeye özgü
sorumlu alerjenin belirlenmesiyle ilk basamak tedavi olan alerjenden kaçınma
sağlanabilir. Çalışmamızda alerji deri prik testinde aeroalerjen duyarlılığı saptanan
çocukların duyarlılıklarına göre alerjik hastalık tanıları yanı sıra demografik ve
laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Alerji Polikliniği'ne
01.01.2017-31.12.2021 tarihleri arasında alerjik hastalık şüphesiyle başvuran 18 yaşın
altında ve alerji deri prik testinde en az bir aeroalerjen duyarlılığı olan tüm olgular
retrospektif olarak değerlendirildi. Bu olguların demografik özellikleri, aeroalerjenlere
göre duyarlanmaları, laboratuvar verileri ve alerjik hastalık tanıları kayıt altına alındı.
Bulgular: Çalışmamızdaki toplam 2230 olgunun; %61.1'i erkek olup, başvuruda
medyan yaşı (ÇAA) 9.2 (6.4-12.8) yıldı. Olguların en sık üst solunum yolu (%68.7),
ikinci sıklıkta alt solunum yolu yakınmaları (%45) vardı. Ailede alerjik hastalık
öyküsü %42'sinde mevcuttu. Olgularda en sık polen (%79.9), ikinci sıklıkta hayvan
epiteli (%31.3) duyarlılığı bulundu. Ev tozu akarı (%18), mantar sporları (%14.5) ve
hamam böceği (%4.3) saptanan diğer duyarlanmalardı. Alerjik hastalık tanılarının
%49.5'inde alerjik rinit (AR), %20.4'ünde astım (AST), %11.2'sinde 'alerjik rinit ve
astım' (AR+AST) ve %8.8'inde ise alerjik deri hastalıkları (ADH) olduğu tespit edildi.
Herhangi bir polen duyarlılığı %88 ile en yüksek 'AR' grubunda olup 'AST' ve 'ADH'
gruplarıyla aralarında fark mevcuttu (sırasıyla p<0.001 ve p<0.001). Çayır poleni
duyarlılığı %82.5 ile en yüksek 'AR' grubunda olup 'AST' ve 'ADH' grupları ile
arasındaki fark anlamlıydı (sırasıyla p<0.001 ve p<0.001). Ev tozu akar duyarlılığı
%29.5 ile en yüksek AST, %13.2 ile en düşük AR grubunda saptandı. Astım ile 'AR',
'AR+AST' ve 'ADH' grupları arasında anlamlı fark vardı (sırasıyla p<0.001, p<0.001
ve p=0.01). Mantar sporları duyarlanması da en yüksek astım (%23.1) grubunda olup
x'AR' (%11.1) ve 'ADH' gruplarıyla (%11.2) aralarında farklılık bulundu (sırasıyla,
p<0.001, p<0.001).
Sonuç: Elde edilen verilerin çocuklarda İç Anadolu bölgemize özgü aeroalerjen
duyarlılığı ve ilişkili alerjik hastalıkların tedavi ve izlemlerine katkı sağlayacağını ve
daha kapsamlı çalışmalara ışık tutacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: aeroalerjen, duyarlanma, çocuk, alerjik hastalıklar.

Abstract:
Introduction and Aim: The prevalence of aeroallergen sensitization and allergic
diseases in children has been increasing in recent years. Avoidance of the allergen,
which is the first-line treatment, can be achieved by determining the responsible
allergen specific to the geographical region in allergic diseases. In our study, we aimed
to evaluate the demographic and laboratory characteristics of children with
aeroallergen sensitization in allergy skin prick test as well as the diagnosis of allergic
diseases according to their sensitization.
Materials and Methods: All patients under the age of 18 years who were admitted to
SBÜ, Dr. Sami Ulus Obstetrics, Gynecology, Pediatrics Training and Research
Hospital, between 01.01.2017 and 31.12.2021 with suspicion of allergic disease and
who had at least one aeroallergen sensitization on allergy skin prick test were evaluated
retrospectively. Demographic characteristics, sensitization to aeroallergens, laboratory
data and diagnosis of allergic diseases were recorded.
Results: A total of 2230 patients in our study, 61.1% were male and the median age at
presentation (IQR) was 9.2 (6.4-12.8) years. The most common complaint was upper
respiratory tract (68.7%) and the second most common complaint was lower
respiratory tract (45%). A family history of allergic disease was present in 42%. The
most common sensitization was pollen (79.9%) and the second most common was
animal epithelium (31.3%). Other sensitizations were house dust mite (18%), fungal
spores (14.5%) and cockroach (4.3%). Allergic rhinitis (AR) was diagnosed in 49.5%,
asthma (AST) in 20.4%, 'allergic rhinitis and asthma' (AR+AST) in 11.2% and allergic
skin diseases (ADD) in 8.8%. Sensitization to any pollen was highest in the 'AR' group
with 88% and there was a difference between the 'AST' and 'ADH' groups (p<0.001
and p<0.001, respectively). Meadow pollen sensitization was highest in the 'AR' group
with 82.5% and the difference with the 'AST' and 'ADH' groups was significant
(p<0.001 and p<0.001, respectively). House dust mite sensitization was highest in the
'AST' group with 29.5% and lowest in the 'AR' group with 13.2%. There was a
significant difference between asthma and 'AR', 'AR+AST' and 'ADH' groups
xii(p<0.001, p<0.001 and p=0.01, respectively). Sensitization to fungal spores was also
highest in the asthma group (23.1%) and significantly different from the 'AR' (11.1%)
and 'ADH' groups (11.2%) (p<0.001, p<0.001, p<0.001, respectively).
Conclusion: We think that the data obtained will contribute to the treatment and
follow-up of aeroallergen sensitization and related allergic diseases specific to our
Central Anatolia region in children and will shed light on more comprehensive studies.
Keywords: aeroallergen, sensitization, child, allergic diseases.