Birinci basamakta çalışan hekimlerin stres algısı ve bu algının yaşam kalitesi ile ilişkisi
Perceived stress in primary care physicians and the quality of life
Yazar: PELİN GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. ESRA SAATÇI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Algı = Perception ; Doktorlar = Physicians ; Stres = Stress ; Stres-psikolojik = Stress-psychological ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Birinci Basamakta Çalışan Hekimlerin Stres Algısı ve Bu Algının Yaşam Kalitesi ile İlişkisiAmaç: Bu çalışma, Adana il merkezinde birinci basamakta çalışan hekimlerde, stres algısını belirlemek ve stres algısı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla yapılmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Haziran 2011 ile 1 Haziran 2012 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, Adana il merkezinde birinci basamakta çalışan hekimler oluşturmuştur. Veriler, Sosyodemografik Veri Formu, Algılanan Stres Düzeyi Ölçeği ve Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler 'web tabanlı anket' aracılığı ile toplanmıştır. Katılımcılara ankete davet ve bilgilendirme amacıyla e-posta gönderilmiş, web tabanlı anketin internet erişim adresi ve erişim şifreleri bildirilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler SPSS for Windows 18.0 istatistik paket programı, Pearson ki-kare, Kolmogorov-Simirnov testleri kullanılarak analiz edilmiştir.Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerin % 76.5'i (n=166) erkek, % 23.5'i (n=51) kadındı. Çalışmaya katılma oranı % 46.8 (n=217) dir. Katılımcıların % 4.6'sı (n=10) aile hekimliği uzmanı iken % 95.4'ü (n=207) pratisyen hekimdi. Katılımcılardan % 45.7'si (n=85) Algılanan Stres Düzeyi Ölçeği ölçeğinden 21-30 arasında bir puan almışken, Tükenmişlik Ölçeği ve Mesleki Tatmin Ölçeği alt ölçeklerinden 21-30 arasında puan alanların oranı, sırası ile, % 47.8 (n=97) ve % 42.2(n=86) olarak belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların % 52.8'i (n=104) Eş Duyum Yorgunluğu Ölçeği alt ölçeğinden 11-20 arasında bir puan almıştır. Çalışmamızda cinsiyetin, yaşın, medeni durumun, unvan ve gelir düzeyinin, nöbet tutma durumunun, hekimlikte geçen sürenin, günlük çalışma saatlerinin ve çalışma yeri fiziki koşullarının, stres algısı ve yaşam kalitesi için önemli değişkenler olduğu saptanmıştır.Sonuç: Bu çalışmada birinci basamak hekimlerinin stres algılarının ve yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu, stres düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkilendiği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler:Stres algısı, yaşam kalitesi, Algılanan Stres Düzeyi Ölçeği, Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, birinci basamak, aile hekimi.

Abstract:
Perceived Stress in Primary Care Physicians and the Quality of LifeBackground: The aim of this study was to identify the perceived stress and its effect on the quality of life in primary care physicians in Adana city center.Methods: The study was conducted from 1 June 2011 to 1 June 2012. The sample was all primary care physicians working in Adana city center (n=217). Data was collected using sociodemographic questionnaire, Perceived Stress Scale and Professional Quality of Life Scale. Questionnaires were sent and collected by the web-based survey. The participants were sent invitations and information to participate the study and they were also sent internet access addresses and their personal passwords for the web-based survey.. Data was analyzed using SPSS for Windows 18.0 statistical pocket program, Pearson chi-square and Kolmogorov-Simirnov tests were used.Results: Response rate was 46.8% (n=217), of which 76.5% (n=166) were male and 23.5% (n=51) were female. Of participants, 4.6% (n=10) were family physician specialists and 95.4% (n=207) were general practitioners (without specialization training). Of participants, 45.7% (n=85) had 21-30 points in Perceived Stress Scale, 47.8% (n=97) had 21-30points in Burnout Scale and 42.2% (n=86) had 21-30 points in Compassion Satisfaction Scale. In addition, 52.8% (n=104) had 11-20 points in Trauma/Compassion Fatigue Scale subscale. There was a significant relationship between perceived stress and quality of life of primary care physicians and gender, age, marital status, being a family medicine specialist, income level, being on on-call, years of working as a physician, daily hours working as a physician and the physical conditions of the work place.Conclusion: In this study it was found that primary care physicians had a moderate level of perceived stress and quality of life and increase in perceived stress has a negative impact on the quality of life.Key Words:Perceived stress, quality of life, Perceived Stress Scale, Professional Quality of Life Scale, primary care, family physician.