Katılım bankalarında çalışan kadın personellerin cam tavan algılarının belirlenmesi
Determination of glass ceiling perceptions of female personel working in participation banks
Yazar: BÜŞRA TELLİ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF DİNÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finans ve Katılım Bankacılığı Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finans ve Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment

Özet:
Cam Tavan Sendromu, kadınların üst kademe yönetim pozisyonlarına ulaşmasını
engelleyici davranışsal ve kurumsal önyargılardan kaynaklanan, görünmez, yapay
engellerden biridir.
Günümüzde çalışma hayatında aktif olarak bulunan kadın çalışanların sayısında gün
geçtikçe daha da artış olmasına rağmen "üst düzey kadrolarda" yeterli sayıda görev
alamadıkları gözlemlenmektedir. Bunun meydana gelmesinde birden fazla sebep
olmakla birlikte günümüzde kadınların aşamadıkları bir "cam tavan" engeli ile karşı
karşıya kaldıkları belirtilmektedir.
Kadınlara karşı standartlaşmış tutumların ve bunların çalışma ortamına aktarılması,
cinsiyete göre negatif ayrımcılık, iş yerlerindeki personellerin çoğunluğunun
erkeklerin oluşturduğu sosyal ortamlara dahil olamama, erkek egemen düşünce
şeklinin örgüt kültürüne olan etkileri ve bir mentöre sahip olunmadığından yeterli
desteği alamama gibi nedenler, kadın personellerin önüne çıkan engeller olmakla
beraber "cam tavan" sendromunu oluşturmaktadır.
Katılım Bankacılığı, kâr esasına dayalı olarak faaliyet gösteren bir bankacılık
sistemidir. Dünya'da ismi "İslam Bankaları" veya "Faizsiz Bankalar" olarak geçen
finans kuruluşlarının Türkiye'de ki ismi "Katılım Bankacılığı" dır.
Yapmış olduğumuz çalışmada, finans sektörünün önemli bir kısmını oluşturan
Katılım Bankacılığı sektörüyle sınırlı tutulup, katılım bankasında çalışan kadın
personellerin cam tavan algılarının belirlenmesi yönünde bir çalışma yapılmıştır.
Cam tavan algısının var olması durumunda ise; "cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim
düzeyi, çocuk durumu, meslek deneyimi" gibi değişkenlere bağlı olarak farklılık
gösterip göstermediği belirlenmeye çalışılmıştır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kadınların tarihsel olarak
iş hayatına katılımları, Dünya'da ve Türkiye'de kadın istihdamı konuları ele
alınmıştır.
İkinci bölümde kadın, yöneticilik ve cam tavan kavramları ele alınmıştır. Yine bu
bölümde kariyer evreleri, kariyer engelleri kavramlarından bahsedilmiştir ve işsizlik
oranları ele alınmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde ise; veriler anket yöntemi ile toplanmış olup bu
veriler "SPSS 23.0 programında" analiz edilmiştir. Alan araştırmasında, katılım
bankasında çalışan kadın personellerin cam tavan sendromu düzeylerinde
demografik değişkenlere göre farklılaşmalar belirlenmiştir. Sonuç olarak; bulgularla
birlikte sonuçlar yorumlanmış ve konu hakkında öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Cam Tavan, Katılım Bankacılığı, Kadın İşgücü

Abstract:
Glass Ceiling Syndrome is one of ht invisible, artificial barriers that arise from
behavioral and institutional prejudices that prevent from reaching senior management
positions.
Today, although the number of female employees who play an active role in working
life increases day by day, it is seen that they do not take part in senior staff enough.
Although there are many reasons for this situation, it is stated that today woman face
a "glass ceiling syndrome" barrier that they cannot break.
Factors such as stereotyped attitudes towards woman and their reflections in the
workplace, negative discrimination based on gender, inability to participate in the
social environments formed by man in the workplace, the effect of male dominant
thinking on the corporate culture and lack of a mentor cannot provide the necessary
support to female employees, glass ceiling syndrome.
Participation Banking is a profit-based banking system. Name in the world "Islam
Banka" or "Interest-Free Banking" as the name of the financial institution in Turkey
"Participation Banking" is.
In our study, Participation Banking Sector covers a significant part of the finance
sector a study was conducted to determine the glass ceiling perceptions of women
employees working in the participation bank.
In case of such perception; perception of glass ceiling; gender, age, marital status,
education level, child status, professional experience. It was tried to determine
whether or not. The study consists of three parts. The first part of women's historical
perspective participation in working life, in the world and Turkey women'semployment issues were discussed. In the second part, the concepts of women,
management and glass ceiling are discussed. Again in this section career stages,
career barriers concepts and unemployment rates are discussed. In the third part of
the study; questionnaire used as data collection technique findings obtained from the
study. Data obtained from SPSS 23.0 It was analyzed in the package program. In the
field research, the differences in the glass ceiling syndrome levels of female
employees working in the participation bank according to "demographic variables"
were determined. Finally, the results are interpreted in the light of the findings and
recommendations are presented.
Keywords: Glass Ceiling; Participation Banking, Women Employment