Okul kültürü çerçevesinde bir iletişim aracı olarak okullarda sosyal medya kullanımı
The use of social media in schools as a communication tool within the frame of school culture
Yazar: BERNA KESİM
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ALABAŞ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Okul kültürü = School culture ; Sosyal medya = Social media ; Örgütsel iletişim = Organizational communication ; İletişim = Communication ; İletişim araçları = Communication means

Özet:
Toplumsal bir kurum olan okullar, kendisine has özellikleri, paylaştıkları değerler ve inançlarla kendine özgü bir okul kültürü oluşturmaktadır. Okul kültürü üzerinde etkili olan faktörlerden biri çevresiyle kurduğu iletişimdir. Okullar, kültürlerinde önemli bir yere sahip olan kurumsal iletişimi farklı araçlarla gerçekleştirmektedir. Bu araştırmanın amacı okul kültürü çerçevesinde ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında bir iletişim aracı olarak sosyal medya araçlarının kullanım durumlarının belirlenmesidir. Araştırmada eğitim kurumlarında sosyal medya araçlarının kullanım durumları okul yöneticileri, öğretmenler ve okul sosyal medya yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda ortaya konulmuştur. Ayrıca çalışma grubundaki okulların sosyal medya araçlarından Instagram'da yaptıkları paylaşımlar incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma metodolojisine uygun olarak durum çalışması yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenmiştir. Görüşmeler İstanbul'da farklı kademelerde ve farklı sosyoekonomik düzeye sahip yerlerde görevli 18 okul yöneticisi, 18 öğretmen ve 18 sosyal medya yöneticisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları ve Sosyal Medya Hesabı Analiz Formu yardımıyla toplanmış, betimsel analiz ve içerik analizi yaklaşımları ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda okullarda Instagram, Twitter, Facebook ve Youtube uygulamalarının kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar okullarda sosyal medya hesaplarının genellikle komisyonlar tarafından yönetildiğini ve okullarının sosyal medya hesaplarında takipçileri ile çift yönlü iletişim kurmaya gayret gösterildiğini ifade etmişlerdir. Katılımcılar sosyal medya hesaplarını bilgi, haber paylaşımı ve okulun tanıtımını yapmak amacı ile kullandıklarını, sosyal medya hesaplarının okullarına iletişim kolaylığı sağladığını ve okulların toplumla sosyal medya aracılığı ile iletişim kurabilmesi için sosyal medyanın etkili bir şekilde kullanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmada okulların sosyal medya araçlarından Instagram'ı daha etkin kullandıkları ve Instagram iletilerinde çoğunlukla fotoğraf paylaştıkları ortaya çıkmıştır. Okulların Instagram hesaplarında paylaştıkları içerik türlerinde ise duyuru, tanıtım, haber, etkinlik, teşekkür, ödül, kutlama, kurumsal ziyaret, taziye ve anmalara ilişkin paylaşımlar yer almıştır. Gönderi metinlerinde çoğunlukla yazı kullandıkları ve emojilerle gönderilerini destekledikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca okulların çoğunluğunun takipçileri tarafından sosyal medya paylaşımlarına yapılan yorumlara cevap vermedikleri, bundan dolayı da sosyal medya hesaplarını daha çok tek yönlü olarak kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
As a social institution, schools create a unique school culture with their characteristics, shared values and beliefs. One of the factors that affect school culture is the communication it establishes with its environment. Schools carry out corporate communication, which has an important place in their culture, with different tools. The aim of this research is to determine the use of social media tools as a communication tool in primary and secondary education institutions within the framework of school culture. In the research, the use of social media tools in educational institutions was revealed in line with the opinions of school administrators, teachers and school social media administrators. In addition, the shares of the schools in the study group on Instagram, one of the social media tools, were examined. The research was conducted with the case study approach in accordance with the qualitative research methodology. The study group of the research was determined by the maximum diversity sampling, one of the purposive sampling methods. The interviews were conducted with the participation of 18 school administrators, 18 teachers and 18 social media administrators working in different levels and places with different socioeconomic levels in Istanbul. The data of the research were collected with the help of semi-structured interview forms and Social Media Account Analysis Form and analyzed with descriptive analysis and content analysis approaches. As a result of the research, it has been revealed that Instagram, Twitter, Facebook and Youtube applications are used in schools. Participants stated that social media accounts in schools are usually managed by commissions and efforts are made to establish two-way communication with their followers on their school's social media accounts. The participants stated that they use their social media accounts to share information, news and promote the school, that social media accounts provide ease of communication to their schools and that social media should be used effectively in order for schools to communicate with the society through social media. In the research, it has been revealed that schools use Instagram, one of the social media tools, more effectively and they mostly share photos in their Instagram posts. The types of content shared by schools on their Instagram accounts included announcements, promotions, news, events, thanks, awards, celebrations, corporate visits, condolences and commemorations. It has been revealed that they mostly use text in their post texts and support their posts with emojis. In addition, it has been concluded that the majority of schools do not respond to the comments made by their followers on social media posts, and therefore they use their social media accounts more one-way.