Enflasyon muhasebesi kapsamında maddi duran varlıklarda yeniden değerlemesi: Bir üretim işletmesi uygulaması
Revaluation of tangible fixed assets within the scope of inflation accounting: Application in a manufacturing facility
Yazar: TUĞÇE TUNGA
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN GÜMRAH
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Enflasyon, günümüz Türkiye şartlarında önüne geçmesi bir hayli güç olan, hemen hemen her ülkenin baş etmeye çalıştığı bir problem olarak ortaya çıkmaktadır. Fiyatlarda ki sürekli ve düzenli artışlar enflasyonun yükselmesine neden olmaktadır. Enflasyonun yüksek olması yoksul kesimi giderek yoksullaştırmakta alım gücünün düşmesine neden olmaktadır. Enflasyon işletmelere de zarar vermekte mali tabloların gerçekliğini ve güvenilirliğini yitirmesine yol açmaktadır. Bu sebepten dolayı işletmelerin mali tablolarını düzeltmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır.
2023 yılı itibariyle, Türkiye'de son üç yıllık kümülatif enflasyonun %100 oranını aşması ve son 12 aylık enflasyonun %10 oranını geçmesinden dolayı enflasyon muhasebesi işlemi yapılması her işletme için zorunlu hale gelmiştir. Enflasyon düzeltmesi mali tablolardan yalnızca bilançoda ki parasal olmayan kıymetlere uygulanabilmektedir. Enflasyon düzeltme işlemi, ilgili cari dönemin ÜFE endeksi ve hesaplama yapılacak kıymetin satın alma tarihindeki ÜFE endeksi alınarak yapılmaktadır.
Bu çalışmanın amacı enflasyon ve enflasyon muhasebesi terimlerine açıklık getirmek ve bilanço da bulunan maddi duran varlıklar kalemini enflasyon muhasebesi kapsamında yeniden değerlemektir. Bu amaç doğrultusunda bir üretim işletmesinden 2023 yılı sonu bilançosu alınmış ve Türkiye de kullanılan güvenilirliği en yüksek olan enflasyon muhasebesi yöntemlerinden genel fiyat düzeyi yöntemine göre düzeltme işlemi yapılmış bilanço günümüz fiyatlar seviyesine uygun hale getirilmiştir. Bu çalışma yalnızca bir adet üretim işletmesinin verilerini kapsamaktadır. Araştırma da bilimsel araştırma metotlarından biri olan doküman incelemesi metodundan yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda bilançoda ki maddi duran varlıklar yeniden değerlenmiş ve düzeltilmiş tutarlar ile bir önceki cari dönemde bulunan tutarlar arasında ciddi bir parasal fark olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Inflation emerges as a problem that is very difficult to prevent under today's conditions in Turkey and that almost every country tries to cope with. Continuous and regular increases in prices cause inflation to rise. High inflation impoverishes the poor and causes their purchasing power to decrease. Inflation also harms businesses and causes financial statements to lose their authenticity and reliability. For this reason, the necessity for businesses to correct their financial statements has emerged.
As of 2023, inflation accounting has become mandatory for every business as the cumulative inflation rate of the last three years in Turkey exceeds 100% and the inflation rate of the last 12 months exceeds 10%. Inflation adjustment can only be applied to non-monetary assets in the balance sheet from financial statements. Inflation correction is made by taking the PPI index of the relevant current period and the PPI index of the purchase date of the asset to be calculated.
The aim of this study is to clarify the terms inflation and inflation accounting and to revalue the tangible fixed assets item in the balance sheet within the scope of inflation accounting. For this purpose, the end of 2023 balance sheet was taken from a production enterprise and the balance sheet was adjusted according to the general price level method, one of the most reliable inflation accounting methods used in Turkey, and the balance sheet was made suitable for today's price level. This study covers the data of only one production enterprise. The document review method, one of the scientific research methods, was used in the research. As a result of the study, the tangible fixed assets in the balance sheet were revalued and it was determined that there was a serious monetary difference between the adjusted amounts and the amounts in the previous current period.