İrritabl bağırsak sendromlu hastalarda gastrointestinal semptom derecelendirme ölçeği-İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) versiyonu ve Visseral Duyarlılık İndeksinin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the gastrointestinal symptom rating scale Irritable Bowel Syndrome (IBS) version and Visceral Sensitivity Index in patients with irritable bowel syndrome
Yazar: BUKET ABAY
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ERDOĞAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KUZU DURMAZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı Irritable Bowel Syndrome-Specific Symptom Questionnaire ve Visceral Sensitivity Index'in Türk toplumunda geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Araştırma örneklemini bir üniversite hastanesininin gastroenteroloji polikliniği ve kliniğinde İBS tanısı alan ve dahil edilme kriterlerine uyan, gönüllü 170 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri hastaların sosyodemografik ve hastalıkla ilgili özelliklerini sorgulayan kişisel bilgi formu, İrritabl Bağırsak Sendromu Yaşam Kalitesi Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği-İrritabl Bağırsak Sendromu Versiyonu (GSDÖ-İBS) ve Visseral Duyarlılık İndeksi (VDİ) ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Geçerlik analizinde; dil geçerliği, kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt geçerliği değerlendirilmiştir. Güvenirlik analizinde; cronbach alfa katsayısı ve madde analizi için madde toplam puan korelasyonu hesaplanmıştır. Kapsam geçerlik ölçütü The Content Validity Ratio değerinin 1.00 olarak bulunmuştur. GSDÖ-İBS'nin Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.809 ve VDİ'nin ise 0.929 olarak hesaplanmıştır. GSDÖ-İBS'nin tüm maddeler için faktör yüklerinin 0.75-0.91 arasında ve VDİ'nin ise 0.52-0.80 arasında değiştiği görülmektedir. Yapılan doğrulayıcı faktör analizinde(DFA) beş faktörlü GSDÖ-İBS ve tek faktörlü VDİ'nin orijinal modelle iyi uyum gösterdiği doğrulanmıştır. GSDÖ-İBS'nin madde-toplam korelasyon düzeyleri 0.372 ile 0.621 arasında ve VDİ'nin ise 0.455 ile 0.753 arasında değişmektedir. GSDÖ-İBS'nin cronbach alfa değeri 0.76 ve VDİ'nin ise 0.90 olarak bulunmuştur. İBS hastalarında septomları ve semptomların şiddetini ölçen GSDÖ-İBS ile semptomlara bağlı gelişen anksiyeteyi ölçen VDİ'nin Türkçe versiyonu geçerli ve güvenilir bir araçtır.

Abstract:
The aim of this research, planned methodologically and descriptively, is to study the validity and reliability of the Irritable Bowel Syndrome-Specific Symptom Questionnaire and Visceral Sensitivity Index in Turkish society. The research sample consisted of 170 volunteer patients who were diagnosed with IBS and met the inclusion criteria in the gastroenterology outpatient clinic and clinic of a university hospital. Research data were collected using the face-to-face interview technique with a personal information form that inquires about the sociodemographic and disease-related characteristics of the patients, The Irritable Bowel Syndrome Quality of Life Scale, The Hospital Anxiety and Depression Scale, The Gastrointestinal Symptom Rating Scale-Irritable Bowel Syndrome Version (GSRS-IBS), and the Visceral Sensitivity Index (VSI). In the validity analysis, language validity, content validity, construct validity, and criterion validity were evaluated. In the reliability analysis, cronbach's alpha coefficient and item-total score correlation for item analysis were calculated. The content validity criterion was found to be 1.00 for the Content Validity Ratio. The Kaiser-Meyer-Olkin value was calculated as 0.809 for GSRS-IBS and 0.929 for VSI. It is observed that the factor loadings for all items of GSRS-IBS range from 0.75 to 0.91, and for VSI, they range from 0.52 to 0.80. It has been confirmed that the 5-factor GSRS-IBS and the single-factor VSI show good fit with the original model. The item-total correlation levels for GSRS-IBS range between 0.372 and 0.621, and for VSI, they range between 0.455 and 0.753. The cronbach's alpha value was found to be 0.76 for GSRS-IBS and 0.90 for VSI. The Turkish version of GSRS-IBS, which measures symptoms and their severity in IBS patients, and VSI, which measures anxiety related to symptoms, are valid and reliable tools.