Van gölü havzasında yetiştiriciliği yapılan yerel ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin verim özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the yield characteristics of bread wheat landraces (Triticum aestivum L.) grown in Van Lake basin
Yazar: SAİME DUMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜLKER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Van Gölü Havzası = Van Lake Basin ; Verim = Yield ; Verim ögeleri = Yield components

Özet:
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi deneme alanlarında 2020-2021 yıllarında yürütülen bu çalışma Van Gölü havzasından toplanan yerel ekmeklik buğday çeşitlerine ait farklı popülasyonların tane verimi ve verim öğelerini karşılaştırmak amacıyla yürütülmüştür. Augmented denene desenine göre yürütülen bu çalışmada 10 yerel ekmeklik buğday çeşidine ait 76 popülasyon ve Tosunpaşa, Bayraktar, Sönmez, Doğu-88 ve Bezostaja standart çeşitleri kullanılmıştır. Çalışmada tane verimi ve verim ögelerinin yanında bitki boyu, başak boyu, başakta başakçık sayısı, metrekarede başak sayısı, bin tane ağırlığı, toplam verim, hasat indeksi ve hektolitre ağırlığı incelenmiştir.
Araştırma sonucunda elde ettiğimiz bulgulara göre, toplanan yerel buğday popülasyonlarına ait en düşük ve en yüksek değerler; metrekarede başak sayısı için 160.6-695.1 adet, bitki boyu için 59.8-92.2-cm, başak boyu için 6.1-10.4 cm, başakta başakçık sayısı için 12.2-16.7adet, tane verimi için 2.9-173.4 kg/da, hasat indeksi için %20.1-62.6. bin tane ağırlığı için 29.1-46.8 g, hektolitre ağırlığı için 633.7-869.9 g toplam verim için 29.7-466.1 kg/da, aralığında değişim göstermiştir. Ayrıca çalışmada incelenen karakterlere ait ortalama, standart sapma ve değişim katsayıları belirlenmiştir. İncelenen karakterler içinde en fazla varyasyon metrekarede başak sayısı, bitki boyu, başak boyu, başakçık sayısı, bin tane ağırlığı, hasat indeksi ve tane veriminde gözlemlenmiştir

Abstract:
This study evaluates the local bread wheat varieties collected from the Van Lake basin regarding grain yield and yield component criteria under Van growing conditions. The trial was carried out in the experimental field of Van Yüzüncü Yıl University in 2020-21. The experimental design was Augmented Experiment Design using 76 populations of 10 local bread wheat landraces and 5 control cultivars. 
In the study, grain yield, yield components, plant height, spike length, number of spikelets per spike, number of spikes per square meter, thousand-grain weight, total yield, harvest index and hectolitre weight were investigated.
According to the findings of the research, the lowest and highest values of the collected local wheat populations were; 160.6-695.1 for the number of spikes per square meter, plant height ranged from 59.8 cm to 92.2 cm, spike length was 6.1 cm to 10.4 cm, number of spikes per spike was 12.2-16.7, grain yield was 2.9-173.4 kg/da, total yield was 29.7-466.1 kg/da, thousand-grain weight was 29.1-46.8 g, 20.1-62.6% for the harvest index, and hectolitre weight varied in the range of 633.7 to 869.9 g. In addition, the mean, standard deviation and coefficients of variation of the characters examined in the study were determined. The most variation among the investigated characters was observed in the number of ears per square meter, plant height, spike length, number of spikelets, thousand-grain weight, harvest index and grain yield