Endüstriyel kirliliğin ticari değeri olan bitkilere etkisinin incelenmesi Yalova ili Çiftlikköy ilçesi Taşköprü mevkii örneği
Investigation of the effect of industrial pollution on commercially important plants the example of Yalova province Çiftlikköy district Taşköprü locality
Yazar: MÜCAHİT BOYALI
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR KARA
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Bahçe bitkileri = Horticultural crops ; Endüstriyel kirlilik = Industrial pollution ; Tarım toprakları = Agricultural soils ; Toprak = Soil

Özet:
Yalova'nın Çiftlikköy ilçesine bağlı Taşköprü mevkii yoğun olarak tarım ve sanayi sektörünün birbiriyle iç içe faaliyetlerini gerçekleştirdiği bir yer durumundadır.
Bu çalışma kapsamında bölgede yetiştirilen ticari öneme sahip bitkilerin yapraklarında endüstriyel kirlilikten kaynaklanan ağır metallerin (bakır (Cu), civa (Hg), çinko (Zn), kadmiyum (Cd), krom (Cr), kurşun (Pb), nikel (Ni)) birikimi ve bu bitkilerin yetiştirildiği bölgedeki toprakta olası dağılımları belirlenmiştir. Ek olarak toprak ve bitkilerdeki toksisite durumu değerlendirilmiş ve referans bölge ile farklılıkları ortaya konulmuştur.
Örnekleme noktaları organize sanayi bölgesinin etki alanı ve rüzgar esme yönleri dikkate alınarak belirlemiştir. Kirlilik derecelerini karakterize etmek için Nemerow'un sentetik kirlilik indeksi (Pn) kullanılmıştır. Sonuçlara bakıldığında Hg parametresi bakımından kirlilik oluşmadığı fakat Cu parametresinin özellikle tarımsal faaliyetlerin yoğun olarak gerçekleştiği batı güney batı (BGB) ve batı kuzey batı (BKB) bölgelerinde topraktaki değerleri sınır değer aralığında ve diğer bölgelere göre yüksek çıktığı görülmektedir. Pn indeksine bakıldığında yine BGB ve BKB bölgelerinin Cu ve Ni kaynaklı orta düzeyde bir kirlenme olduğu görülmektedir. BGB bölgesi ile referans bölgenin Pn dereceleri birbiri ile örtüşmektedir. Dolayısıyla Cu parametresinde görülen kirlenmenin sanayi kaynaklı olmadığı aksine tarımsal faaliyetlerden kaynaklı pestisit vb. etkenlerden olabileceği daha yüksek bir ihtimaldir. Farklı bitki yapraklarındaki tehlike indeksine (HI) bakıldığında ise Cd, Zn ve Pb'nin tehlike indeksinin 1'den küçük olduğu dolayısıyla çocuklar için risk oluşturmadığı ortaya konuldu. Sadece Cu parametresinin özellikle tarımsal faaliyetlerin yoğun olarak yapıldığı bölgede yetişen şeftali bitki yaprağında en yüksek değere sahip olmakla birlikte tüm bitki yapraklarında 1'e yakın değerler görülmektedir. Dolayısıyla çocuklar için bir risk olduğu, ancak düşük düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Taşköprü, which is connected to the Çiftlikköy district of Yalova, is a place where the agriculture and industry sectors carry out their activities intertwined with each other.
Within the scope of this study, the accumulation of heavy metals (copper (Cu), mercury (Hg), zinc (Zn), cadmium (Cd), chromium (Cr), lead (Pb), nickel (Ni)) resulting from industrial pollution in the leaves of commercially important plants grown in the region and their possible distribution in the soil in the region where these plants are grown were determined. In addition, the toxicity in soil and plants was evaluated and the differences with the reference region were revealed.
Sampling points were determined by considering the impact area and wind blowing directions of the organized industrial zone. Nemerow's synthetic pollution index (Pn) was used to characterize the pollution degrees. When we look at the results, it was observed that there is no pollution in terms of Hg parameter, but the values of copper parameter in the soil are in the limit value range and higher than other regions, especially in the west, south-west (WSW) and west-north-west (WNW) regions, where agricultural activities are intense. When the Pn index is examined, it is seen that there is a moderate level of contamination from Cu and Ni in the WSW and BKB regions. The Pn degrees of the WSW region and the reference region overlap with each other. Therefore, it is more likely that the pollution seen in the Fr parameter is not caused by industry, but rather by pesticides, etc., from agricultural activities. When the hazard index (HI) of different plant leaves was examined, it was revealed that the hazard index of Cd, Zn and Pb was less than 1 and therefore did not pose a risk for children. Although only the copper parameter has the highest value in the peach plant leaf grown in the region where agricultural activities are intense, values close to 1 are seen in all plant leaves. Therefore, it was concluded that there is a risk for children, but at a low level.