Etki büyüklüğü yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of effect size methods
Yazar: AYŞEGÜL YABACI TAK
Danışman: PROF. DR. İLKER ERCAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Biyoistatistik = Bioistatistics ; Bulanık istatikler = Fuzzy statistics ; Etki büyüklüğü = Effect size ; İstatistik = Statistics ; İstatistiksel yöntemler = Statistical methods

Özet:
Etki büyüklüğü, istatistiksel anlamlılıktan ziyade bir müdahalenin büyüklüğüne daha bilimsel bir yaklaşım sağlamaktadır. Etki büyüklüğünün üç farklı yönü vardır. İlk yönü, ilgilenilen bilgi türü; ikinci yönü, istatistik veya parametreleri etki büyüklüğüne bağlayan denklem aracılığıyla etki büyüklüğünün işlevselleştirilmesi ve üçüncü yönü ise etki büyüklüğünün değeridir.
İki bağımsız grubun normal dağılım varsayımı altında Cohen d, Glass delta ve Hedge g olmak üzere üç standart etki büyüklüğü tahmincisi vardır. Normallik varsayımı olduğu sürece Cohen d, Glass delta ve Hedge g etki büyüklüğü tahmincileri tutarlı ve asimptotik tahmincilerdir. Popülasyonların normal dağılıma sahip olmadığı durumda iki bağımsız grup için parametrik olmayan etki büyüklüğü ölçüleri önerilmiştir. Bu etki büyüklüğü ölçüleri Cliff delta, Glass Rank Biserial Korelasyon Katsayısı ve Vargha ve Delanay A (VDA)'dır.
Bu çalışmada Cohen d, Hedge g, Glass delta, Cliff delta, VDA ve Rank-Biserial Korelasyon Katsayısı etki büyüklüğü yöntemleri açıklanmış ve simülasyon çalışması ile referans aralıkları değerlendirilmiştir. Parametrik olmayan etki büyüklüğü yöntemleri için değişen çarpıklık ve basıklık değerlerinde yöntemlerin performansları ve referans aralıkları değerlendirilmiştir. Varsayımlardan bağımsız olan ve iki bağımsız grup için kullanılan parametrik ve parametrik olmayan etki büyüklüğü yöntemlerinin birleştirilmesi ile Meta Bulanık Etki Büyüklüğü Fonksiyonu (MBEBF) olarak adlandırılan yeni bir etki büyüklüğü yaklaşımı önerilmiştir.
Simülasyon çalışmasından elde edilen sonuçlara göre parametrik ve parametrik olamayan etki büyüklüğü yöntemlerinin referans değerleri literatüre göre farklılık göstermiştir. Bu tez çalışmasında önerilen MBEBF etki büyüklüğü yaklaşımı ise değerlendirilen yöntemlere göre en düşük ortalama mutlak yüzde hata ile en iyi performansı göstermiştir.

Abstract:
Effect size provides a more scientific approach to the size of an intervention rather than statistical significance. There are three different aspects of effect size. The first aspect is the type of information of interest; The second aspect is the functionalization of the effect size through the equation linking statistics or parameters to the effect size, and the third aspect is the value of the effect size.
There are three standard effect size estimators, namely Cohen d, Glass delta and Hedge g, under the assumption of normal distribution of two independent groups. Effect size estimators Cohen d, Glass delta, and Hedge g are consistent and asymptotic as long as the assumption of normality is present. Non-parametric effect size measures have been proposed for two independent groups in cases where the populations are not normally distributed. These effect size measures are Cliff delta, Glass Rank Biserial Correlation Coefficient, and Vargha and Delanay A (VDA).
In this study, Cohen d, Hedge g, Glass delta, Cliff delta, VDA and Rank-Biserial Correlation Coefficient effect size methods were explained and reference intervals were evaluated with simulation study. For non-parametric effect size methods, the performances and reference intervals of the methods were evaluated at varying skewness and kurtosis values. A new effect size approach called the Meta Fuzzy Effect Size Function (MBEBF) has been proposed by combining the parametric and non-parametric effect size methods used for two independent groups, which are independent of the assumptions.
According to the results obtained from the simulation study, the reference values of the parametric and non-parametric effect size methods differed according to the literature. The MBEBF effect size approach proposed in this thesis study showed the best performance with the lowest mean absolute percentage error according to the methods evaluated.