Egzersiz reçeteleme sıklığının ve eşlik eden faktörlerin bilişsel davranışçı fiziksel aktivite ölçeği ve birinci basamakta fiziksel aktivite anketi ölçeği ile belirlenmesi
Determination of exercise prescription frequency and accompanying factors with cognitive behavioral physical activity scale and physical activity questionnaire in primary stage
Yazar: KÜBRA KURT
Danışman: DOÇ. DR. PINAR DÖNER GÜNER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anketler = Questionnaires ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Reçeteler = Prescriptions ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırma ile birinci basamak hekimlerinin egzersiz reçeteleme sıklığının ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi yanı sıra egzersiz reçete etme davranışına hekimlerin fiziksel aktiflik düzeyleri ile bilişsel algılarının etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipte olan bu araştırma, Hatay ilindeki Aile sağlık merkezlerinde çalışmakta olan aile hekimleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada hekimlerin egzersiz reçeteleme konusundaki pratiklerini, bilgi durumlarını değerlendiren anket yanında 'Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi' ve 'Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği' kullanılmıştır. Bu araştırmada Hatay ilindeki 505 aile hekimliği biriminin hepsine ulaşılmış ve 221 aile hekimi ile araştırma tamamlanmıştır.
Bulgular: Bu araştırmada hekimlerin sadece %1,4(n=3)'ünün hastalarına her zaman egzersiz reçetesi yazdığı bulunmuştur. Hekimlerin her zaman egzersiz reçete ettikleri grubun %18,1(n=40) oran ile en çok obez hastalarda olduğu, %4,5(n=10) oran ile en az astım-KOAH hastalarında olduğu ve hekimlerin sadece %8,6(n=19)'sının kendisini egzersiz reçetesi yazma konusunda yeterli hissettiği bulunmuştur. Bu araştırmaya katılan hekimlerin %50,2'sinin hareketsiz olduğu ve hekimin kendi günlük aktivite tanımı ile egzersiz reçeteleme oranı arasında ilişki olduğu görülmüştür(p=0,005). Ayrıca hekimlerin bu konudaki bilişsel algı puanlarının ortalama 3,53±2,16 olduğu ve bilişsel algı toplam puanı yüksek olanların daha fazla egzersiz reçete ettiği görülmüştür(p=0,049).
Sonuçlar: Bu araştırma hekimlerin hala istenen düzeylerde egzersiz reçete etmediklerini ve bunun sebepleri olarak hekimin bu konudaki bilgi eksikliği, motivasyon eksikliği, birinci basamak şartlarının yetersizliği, bu konudaki bilişsel algının düşüklüğü, hekimlerin fiziksel aktiflik durumunun düşüklüğü durumlarının sayılabileceğini ve dolayısıyla gerek birinci basamağın donanımı gerek hekimlerin bu konudaki bilgi düzeyleri, gerek hekimlerin yaklaşımı olsun birçok konunun geliştirilmeye muhtaç olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the frequency of exercise prescribing and related factors of primary care physicians, as well as to investigate the effects of physical activity levels and cognitive perceptions of physicians on exercise prescribing behavior.
Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted with family physicians working in family health centers in the province of Hatay. In the study, the 'Physical Activity Questionnaire in Primary Care' and the 'Cognitive Behavioral Physical Activity Scale' were used, as well as a questionnaire evaluating the practice and knowledge of physicians on exercise prescribing. In this study, all 505 family medicine units in Hatay were reached and the study was completed with 221 family physicians.
Results: In this study, it was found that only 1.4% (n=3) of physicians always prescribed exercise to their patients. The group that physicians always prescribe exercise was mostly in obese patients with a rate of 18.1% (n=40), the least in asthma-COPD patients with a rate of 4.5% (n=10), and only 8.6% of physicians (n=40). n=19) of them were found to feel sufficient about writing an exercise prescription. It was observed that 50.2% of the physicians participating in this study were sedentary and there was a relationship between the physician's own definition of daily activity and the rate of exercise prescribing (p=0.005). In addition, it was observed that the physicians' cognitive perception scores on this subject were 3.53±2.16 on average and those with higher cognitive perception total scores prescribed more exercise (p=0.049).
Conclusions: This research shows that physicians still do not prescribe exercise at the desired levels and the reasons for this are the physician's lack of knowledge on this subject, lack of motivation, inadequacy of primary care conditions, low cognitive perception on this subject, and low physical activity status of physicians. level of knowledge shows that many subjects need improvement, be it the approach of physicians.