Evde bakılan bireylerin roy adaptasyon modeline temellenen hemşirelik bakımının bakıcıların bakım yüküne etkisi
The effect of nursing care based on the roy adaptation model of home caregivers on caregivers burden of care
Yazar: DİLEK ONARAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BİRGİLİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model

Özet:
Bu çalışma, evde bakılan bireylerin Roy Adaptasyon Modeline temellenen hemşirelik bakımının bakıcıların bakım yüküne etkisini belirlemek amacıyla kesitsel ve yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma, Ağustos 2020 - Ağustos 2021 tarihleri arasında Muğla Büyükşehir Belediyesi Menteşe Evde Bakım Birimden hizmet alan gönüllü yaşlı ve bakım veren bireyler ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 20 müdahale, 20 kontrol grubu yaşlı birey ile 40 bakım veren bireyden oluşmuştur. Her iki grubun yaş, cinsiyet ve algı durumları eşitlenmiştir. Veriler, sosyo-demografik özelliklerini içeren anket formu, Standadize Mini Mental Test, Yaşlılarda Uyum Güçlüğünü Değerlendirme Ölçeği, Roy Adaptasyon Modeli Tanılama ve Hemşirelik Bakım Planı Formu ve Bakım Veren Yükü Envanteri ile toplanmıştır. Çalışmanın istatistiksel analizi Statistical Package For The Social Sciences 24.0 versiyonu ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık p < 0.05 olarak kabul edilmiştir. Normal dağılım göstermeyen değişkenlerimiz, Mann Whitney U Testi, Wilcoxan İşaretli Sıralar Testi ve Ki-kare testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Kontrol ve müdahale grubundaki yaşlı ve bakım veren bireylerin bireysel özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Müdahale grubu yaşlı bireylerin uygulama öncesi ve sonrasında Yaşlılarda Uyum Güçlüğünü Değerlendirme Ölçeği puan ortalamalarında ve Standadize Mini Mental Test puanları arasında anlamlı fark olduğu (p<0.05), kontrol grubunda fark olmadığı (p>0.05) saptanmıştır. Müdahale grubu bakım verenlerin uygulama öncesi ve sonrasında Bakım Veren Yükü Envanteri puanları arasında anlamlı fark olduğu (p<0.05); kontrol grubunda fark olmadığı (p>0.05) bulunmuştur. Evde bakılan yaşlı bireylerin yaşlılarda bilişsel değişikliğe uyumunu sağlamada RAM'nin etkin olduğu ve bakım vericilerin bakım yükünün azaltılması amaçlı kullanılabilir olduğu saptanmıştır. Daha geniş örneklem gruplarında modelin test edilmesi etkinliğin arttırılması önemli bir gösterge olacağı düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı, bakım veren, RAM, hemşire, hemşirelik bakımı

Abstract:
This study was conducted as a cross-sectional and quasi-experimental in order to determine the effect of nursing care based on the Roy Adaptation Model of home caregivers on the care burden of caregivers. The research was conducted with volunteer elderly and caregiver individuals who received service from Muğla Metropolitan Municipality Menteşe Home Care Unit between August 2020 and August 2021. The sample of the study consisted of 20 intervention, 20 control group elderly individuals and 40 caregivers. Age, gender and perception status of both groups were equalized. The data were collected with a questionnaire containing socio-demographic characteristics, the Standardized Mini-Mental Test, the Scale for the Assessment of Adjustment Difficulties in the Elderly, the Roy Adaptation Model Diagnosis and Nursing Care Plan Form, and the Caregiver Burden Inventory. Statistical analysis of the study was evaluated with Statistical Package For The Social Sciences version 24.0. Significance was accepted as p < 0.05. Our non-normally distributed variables were evaluated using the Mann Whitney U Test, Wilcoxan Signed Rank Test and Chi-square test. There was no statistically significant difference between the individual characteristics of the elderly and caregivers in the control and intervention groups (p>0.05). It was determined that there was a significant difference (p<0.05) between the scores of the elderly individuals in the intervention group before and after the application of the Scale for the Assessment of Adjustment Difficulties in the Elderly and the Standardized Mini-Mental Test scores (p<0.05), while there was no difference (p>0.05) in the control group. There was a significant difference between the Caregiver Burden Inventory scores of the intervention group caregivers before and after the application (p<0.05); It was found that there was no difference in the control group (p>0.05). It has been determined that RAM is effective in adapting the elderly individuals cared for at home to cognitive changes in the elderly and can be used to reduce the caregiver burden of caregivers. It was thought that testing the model in larger sample groups would be an important indicator to increase efficiency.

Keywords: Elderly, caregiver, RAM, nurse, nursing care.