Çocuk yanıklarda ilk yardım müdahaleleri ile ilgili verilen eğitimin ebeveynlerin bilgi düzeyine etkisi
The effect of training on first aid responses in paediatric burns on the knowledge level of parents
Yazar: GÜNGÖR AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELVER GÜLER
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÇOCUK YANIKLARDA İLK YARDIM MÜDAHALELERİ İLE İLGİLİ VERİLEN EĞİTİMİN EBEVEYNLERİN BİLGİ DÜZEYİNE ETKİSİ
Bu çalışma; çocuk yanıklarında ilk yardım müdahalelerinin ebeveynlerin bilgi düzeylerini ölçmek ve verilen eğitimin etkisini belirlemek amacıyla yarı deneysel türde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Gaziantep Şehir Hastanesinde  20 Ocak 2024 – 15 Mayıs 2024 tarihleri arasında toplandı. Çalışma 50 ebeveyn ile yapıldı. Veriler etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra, belirtilen hastanede "Veri Toplama Formu" ve "Ebeveynlerin Çocuk Yanıkta İlk Yardım Bilgi Düzeylerini Değerlendirme Formu", kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı ve verilerin analizi SPSS 25.0 istatistik programı ile yapıldı. Ebeveynlerin yaş ortalaması "31,28±6,98", %82'si anne, %66'sı 19-35 yaş aralığında, %76'sı ev hanımı, %80'ı çalışmıyor, %44'ü orta öğretim mezunu, %54'ü ilde yaşıyor, %74'ü çekirdek ailede yaşıyor, %54'ünün gelir durumu dengeli, %72'sinin sosyal güvencesi olduğu saptandı. Çocukların yaş ortalaması "4,54±4,17", %78'i 1-6 yaş aralığında, %54'ü kız, %96'sı herhangi bir hastalığa sahip değil, %60'ı 1-3 kardeş sahibi ve %28'i birinci çocuk olduğu saptandı. Çalışmada ebeveynlerin yanıkta ilk yardım bilgi düzeylerini eğitimden önce yanma sırasında çocuğun derisine yapışmış olan giysileri çıkarmak için zorlanmamalı ve çekilmemesi gerektiği, yanık yarasına diş macunu sürmenin iyileşmeyi hızlandırmadığı, kimyasal yanıkta yapılması gereken en doğru ilk yardım uygulaması yanan bölgenin 20-30 dakika akan suya tutulmasının doğru bir ilk yardım uygulaması olmasının, yanan yere yumurta, salça, diş macunu gibi şeyler sürmek yaranın mikrop kapma olasılığını artırması eğitim sonrası ve eğitimden bir ay sonra sorulara doğru yanıtlama oranının arttığı görüldü. Yanan bölgeye tuz şeker sürülebilir ifadesinin yanlış olduğunu ve elektrik yanıklarında kesinlikle su ile müdahale edilmemesi gerektiğini ile ilgili sorulara eğitim sonrası ve bir ay sonrasında doğru yanıtlama yüzdesinin yükseldiği görüldü. Araştırmanın sonucuna göre, verilen eğitimin ebeveynlerin bilgi düzeylerinde artış sağladığı, ebeveynlerin eğitim sonrası yanıkta ilk yardımda müdahalelerinde ne yapılması gerektiğini öğrendikleri ve kendilerini bu konuda yeterli hissettikleri, çocuk yanıkta bilgi düzeylerinin arttığı, geleneksel uygulamalar konusundaki ilk yardım bilgilerinin olumlu yönde değiştiği gözlendi. Bu araştırma sonuçlarına göre ebeveynlere ilk yardım konusunda eğitimlerinin planlanması, uygulanması ve eğitim programlarına alınması ile çocuk yanıkta ilk yardım müdahaleleri ile ilgili ebeveynlerin bilgi düzeyi arttırılmalı, ilk yardımda ne yapılması gerektiği konusunda bilgi sahibi olmaları sağlanmalıdır. Bu doğrultuda ebeveynlerin, çocuğa yanıkta ilk yardım müdahalesi ile ilgili bilgilerinin arttırılması için konu ile ilgili olarak sosyal medya, kamu spotu ve ebeveynlerin yoğun olduğu yerlerde bilgilendirmenin arttırılması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Çocuk Yanıkları; Ebeveyn; Bilgi Düzeyi; Çocuk Yanıkta İlk Yardım Müdahaleleri.

Abstract:
THE EFFECT OF TRAINING ON FIRST AID RESPONSES IN PAEDIATRIC BURNS ON THE KNOWLEDGE LEVEL OF PARENTS
This study was conducted as quasi-experimental study to assess the parents' knowledge level on first aid responses in paediatric burns and to determine the effect of the training provided. The data were collected at Gaziantep City Hospital between 20 January 2024 and 15 May 2024. The study was conducted with 50 parents. After obtaining ethics committee approval and institutional permission, the data were collected by the face-to-face interview method using the "Data Collection Form" and "Assessment Form for Parents' Knowledge Levels of First Aid in Paediatric Burns" in the specified hospital and they were analysed through the SPSS 25.0 statistical program. The mean age of the parents was found to be "31.28±6.98", 82% were mothers, 66% were aged between 19 and 35 years, 76% were housewife, 80% were unemployed, 44% graduated from secondary school, 54% lived in a province, 74% had a nuclear family, 54% had an income equal to expenses; and 72% had social security. The mean age of the children was "4.54±4.17", 78% were aged between 1-6 years, 54% were girls, 96% had no history of any disease, 60% had 1-3 siblings, and 28% were the first child. The study revealed that the rate of correct answers for following questions about parents' knowledge of first aid in burns after and one month after the training increased, compared to the pre-training rates; the parents should neither force nor pull to take off the clothes that had stuck to the skin of the child when burning; applying toothpaste to a burn wound does not accelerate healing; the most accurate first aid response in chemical burns is to keep the burned site under running water for 20–30 minutes; and applying eggs, tomato paste, toothpaste, etc. to the burned site raises the likelihood of infection. The rate of correct answers for the statements "salt and sugar can be applied to the burn site is wrong" and "water should never be used in electrical burns" increased after and one month after the training. According to the results of the study, it was observed that the training provided elevated the knowledge level of the parents; the parents learned how to respond to burns in the first aid responses after the training and felt themselves sufficient thereof; their knowledge level in paediatric burns improved; and their first aid knowledge about traditional practices changed positively. According to the results of this study, the parents' knowledge level about first aid responses in child burns should be improved, and they should be informed about how first aid should be applied by planning and implementing first aid training for parents and include this training into training programs. Accordingly, it is recommended to improve parents' knowledge about first aid responses for burns in children by means of social media, public service announcements, and information in places where parents are concentrated. 
Keywords: Child Burns; Parents; Knowledge Level; First Aid İnterventions For Child Burns.