1980 sonrası Türkiye'de satın alma gücü paritesi
Purchasing power parity in Turkey after 1980
Yazar: AYŞE NESLİGÜL KANBUR
Danışman: PROF.DR. NURDAN ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalısmanın amacı, Satın Alma Gücü Paritesi'nin tanıtılması ve geçerliliginidegerlendirmektir. Bu amaçla, verilere ulasılabilmesi açısından 1982'den 2005'e kadarolan dönem ele alınmıs ve bu dönemde Türkiye'deki Satın Alma Gücü Paritesi'nin seyriistatistiki analiz metotları kullanılarak incelenmistir. Bu incelemede sosyolojik olaylarçalısma dısı bırakılmıs, Satın Alma Gücü Paritesi (SGP)'nin uzun dönemde geçerliligiarastırılmıstır.SGP teorisi, tek fiyat kanunun bir mal yerine tüm mal piyasaları üzerineuygulanması niteliginde, ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılasmasını ortadankaldıran, para birimi dönüstürme oranıdır. Ülkelerin genel fiyat düzeylerinin birbirineoranına esittir. Fiyat ile döviz kuru arasındaki iliskiyi ölçmekte ve uluslar arasıkarsılastırmalarda kullanılmaktadır. Mutlak ve göreli olmak üzere iki sekilde ele alınır.Çalısmada satın alma gücü paritesi yaklasımının tarihçesi anlatıldıktan sonrateorinin detaylı tanımları ve ele alınıs biçimleri verilmistir. Ardından satın alma gücüparitesi mal ve hizmet sınıflandırmasının nasıl yapıldıgı anlatılıp Türkiye'nin satın almagücü açısından dünyadaki konumu gösterilmistir.1982 - 2005 arası dönem için yapılan analizin test metotları ve isleyisleritanıtıldıktan sonra uygulamasına geçilmistir. Kırılma noktaları göz önüne alınarakanaliz 1982 Ocak - 2001 Ocak ve 2001 Ocak - 2005 Aralık olmak üzere iki bölümeayrılarak incelenmistir. Döviz kurları ve ulusal fiyatların birlikte hareket ettiklerinivarsayan göreli satın alma gücü paritesinin yapılan birim kök ve ko-integrasyon testlerisonucunda Türkiye için her iki dönemde de geçerli olmadıgı sonucuna ulasılmıstır.

Abstract:
The aim of this study is to define the Purchasing Power Parity (PPP) and to assess itsvalidity in practicality.For this purpose, the accessible data for the course of PPP in Turkeyduring the period of 1982 and 2005 was analyzed by using the statistical analyze methods.In the scope of this study; the sociological phenomena?s were disregarded and thevalidity of the PPP on the long term has been investigated.The theory is defined as the currency conversion rate in the application of the singleprice law to all product markets rather than one product which dispose the price leveldifferentiations among the countries.The ratio of the countries general price levels to eachother is equal.This is used to measure the price-exchange rate relation and in Internationalcomparisons and determined as Parity: absolute PPP and relative PPP.A brief expression of the PPP`s history, the detailed definitions of the theory and itsversions is followed by how purchasing power parity product and service classification isdone in addition to Turkey?s global position in PPP.After test methods and mechanisms of analysis made were introduced, applicationmethod was explained for the period of 1982-2005.The analysis was examined in twochapters; January 1982 - January 2001 and January 2001 - December 2005, with respect to thebreaking points.Consequently, unit root and co-integration test results of relative purchasing powerparity which assumes the foreign exchange rates and domestic prices act conjointly showedthat the purchasing power parity was not valid for Turkey for the periods studied.