Türkiye Taşkömürü Kurumu ocaklarında meydana gelen iş kazalarının incelenmesi
Investigation of work accident occured in Turkish Hardcoal Enterprises
Yazar: EVREN ALTIN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH FİŞNE
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Yer altı kömür madenleri = Underground coal mines

Özet:
İş kazalarının önemli bir bölümü gerekli tedbirler alındığı takdirde önlenebilecek olaylardır. İş kazalarının büyük bölümü insan faktöründen kaynaklanmaktadır. İşçilerin çalışma süresi boyunca gerekli iş güvenliği önlemlerini almamaları, işe gereken özeni göstermemeleri vb. gibi durumlar sebebi ile istenmeyen olaylarla karşılaşmaları büyük bir olasılık olarak oluşmaktadır. Bu istenmeyen olaylar neticesinde geçici iş göremezlik, malullük daha da kötüsü olarak ta ölümlü iş kazaları ile karşı karşıya kalınmaktadır.
İşveren ve işçileri aynı anda farklı şekillerde mağdur eden iş kazalarını azaltmak ve daha da önemlisi önleyebilmek amacıyla artan bilinçle birlikte son yıllarda çeşitli seminerler, eğitim amaçlı kurslar v.b. düzenlenmektedir. İşyerlerinde de olası kazalara karşı çalışanları korumak amacıyla işin niteliğine göre kişisel koruyucu malzemeler temin edilmekte ve iş kazaları önlenmeye çalışılmaktadır. Bu faaliyetler ile amaçlanan şeylerden biri de; iş kazası ile ilgili oluşturulan verilerin ilgili kurum, kuruluşlara aktarılması yoluyla iş kazalarını önleme konusunda yapılan faaliyetlere katkıda bulunabilmektir.
İş kazaları yönünden bakıldığında madencilik sektörüne en tehlikeli işler arasında ilk sırada yer almaktadır. Meydana gelen iş kazalarını önleyebilmenin yollarından biri de geçmişte yaşanan kazaların analizini yapmak ve çıkan sonuçlar doğrultusunda tedbirler almaktır. Bu tezde Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) işletmelerinde 1940-2019 yılları arasında oluşmuş olan 412.463 adet iş kazası incelenmiştir. Bu 79 yıllık dönem boyunca meydana gelen kazalar, işletmeler, yaş grubu, meslek grubu ve kaza sebeplerine göre sınıflandırılarak bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada, işletmelerde meydana gelen iş kazaları çeşitli açılardan ele alınmış ve grafikler oluşturulmuştur. Dolayısıyla baz alınan 1945-2019 yılları itibariyle her işletmede meydana gelen iş kazası sayısı, yıllara göre ölü ve yaralı sayıları, 1milyon ton satılabilir kömür üretimi başına ölüm hızı, kaza sayısı, müesseslere göre gaz kaynaklı olayların dağılımı, olay başına ölü ve yaralı sayısı, havzada gaz kaynaklı olay türüne göre dağılımı, ölü ve yaralı sayısı, gaz kaynaklı olayların günlere ve aylara göre dağılımları incelenmiştir.
En tehlikeli işler arasında yer alan madencilik sektöründe kömür madeni ve TTK özelinde kazaların detaylı analizi yapılmaya çalışılmış ve oluşturulan bu tablo ve grafikler yorumlanmıştır. Kazaları önlemek amacı ile daha kaza oluşmadan önlenebilmesi amacı ile alınabilecek tedbirler sıralanmış ve çözüm yolları önerilmiştir.

Abstract:
A significant part of occupational accidents are events that can be prevented if necessary precautions are taken. Most of the occupational accidents are caused by human factor. Employees do not take necessary occupational safety measures during the working period, do not show due diligence, etc. It is a great possibility that they encounter undesired events due to such situations. As a result of these undesirable incidents, temporary incapacity for work and disability are even worse.
In recent years, with the increasing awareness to reduce and more importantly prevent occupational accidents that cause employers and workers to suffer in different ways at the same time, various seminars, training courses and so on. It is organized. In order to protect employees against possible accidents in the workplaces, personal protective materials are provided according to the nature of the work and work accidents are tried to be prevented. One of the things that is aimed with these activities; to contribute to the activities on prevention of occupational accidents by transferring the data about work accidents to related institutions and organizations.
In terms of occupational accidents, mining sector is among the most dangerous jobs. One of the ways to prevent occupational accidents is to analyze past accidents and take measures in line with the results.
In this thesis, Turkey Hard Coal Enterprises (TTK) 412 463 Total occupational accidents which have occurred between the years 1940 to 2019 were examined in the business. Accidents occurred during this 79-year period, businesses, age group, occupational group and the study was classified according to the causes of accidents. In this study, occupational accidents occurring in enterprises are handled from various angles and graphs are created. Therefore, the number of occupational accidents in each enterprise, the number of dead and wounded by years, the rate of death per 1 million tons of salable coal production, the number of accidents, the distribution of gas-related incidents according to establishments, the number of dead and injured per incident, distribution of gas - induced events by type, number of dead and injured per incident, distribution of gas - induced events by type, number of dead and wounded, distribution of gas - induced events by days and months were examined.
In the mining sector which is among the most dangerous works, detailed analysis of the accidents in the coal mine and TTK has beentried and these tables and graphics have been interpreted. In order to prevent accidents, the measures that can be taken in order to prevent them before they occur are listed and solutions are proposed.
From 1940 to 2019, important findings related to occupational accidents were provided in the researches carried out in the Zonguldak Hard Coal Basin.