Hollanda ve Belçika'da pediatrik hastalara aktif ötanazi uygulamaları ve doğurduğu etik tartışmalar
Active euthanasia aplications on pediatric patients in the Netherlands and Belgium and ethical discussions resulted in
Yazar: SEVİM YAĞIZ
Danışman: PROF. DR. FATMA ARIN NAMAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Belçika = Belgium ; Etik = Ethics ; Gerekçe = Reason ; Hollanda = Netherlands ; Tıp etiği = Medical ethics ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Ötanazi = Euthanasia

Özet:
Terminal dönem hastaları için palyatif bakım, pek çok ülkede tartışılıp ülkelerin sosyal sağlık politikalarında yer alırken Avrupa'da sadece Benelüx ülkeleri, ötanaziye izin veren yasalar benimsediler. Hollanda Ötanazi Yasası, 12 yaş ve üzeri yetkin minörlere de bu izni vermekteyken Belçika; 2002 Ötanazi Yasası sadece yetişkinlere izin vermekteydi. Hollanda 2005'den itibaren yasalaşma olmaksızın bir aktif neonatal ötanazi prosedürü olan Groningen Protokolü'nü sağlık politikalarına dahil etmiştir. Belçika, 2014'de Ötanazi Yasası revizyonuyla yaş sınırı olmaksızın karar kapasitesi olan çocuklara da  bu izni verecek şekilde yasa kapsamını genişletmiştir. Tıp; iyileştirmeyi, tedavi etmeyi, kötü sağlık koşullarını gidermeye yönelik yöntem ve teknoloji geliştirmeyi amaç edinen, kendi ahlaki sınırları olan bir meslektir. Yetişkin aktif ötanazisi, pek çok ahlaki çerçeve açısından doğru bulunmaz sorgulanırken; bu iki ülkedeki yasalar ve düzenlemeler yenidoğan ve çocuklar gibi savunmasız grupları kapsayacak şekilde genişlemeye başlamıştır. Groningen Protokolü ve Belçika'nın çocukları da Ötanazi Yasası kapsamına alması  sebebiyle konu, güncel hale gelmiş;  tartışmalara konu olmuştur. Tezin amacı; Belçika ve Hollanda'nın  pediatrik aktif ötanazi politikalarının ahlaki meşruiyetini irdeleyen 2005-2017 yılları arasında literatürde yeralmış argüman bazlı makalelerde gerekçelendirmede  kullanılan etik kavram ve argümanları belirlemektir. Araştırma zeminini;  literatür  taramasıyla belirlenen 24 makale oluşturmuştur. İki ülkedeki söz konusu politikayı ahlaken meşru bulanların ve bulmayanların  savunmada kullandıkları argümanlar, deskriptif yöntem kullanılarak tanımlanmıştır. Tartışmalarda kullanılan argümanlar, açık şekilde dört tıp etiği ilkesiyle ilişkili görülmüştür. Tartışmalarda; özerklik, kapasite, entelektüel kapasite, karar verme kapasitesi, kararın ağırlığı, bilgilendirilmiş onam, kendini belirleme, hassaslık, baskı, en faydalı olma, katlanılamaz acı, tıbbın iyileştirme amacı, ölümün zarar olup olmadığı, zarar kavramı, tıbbi özen ve hekim sorumluluğu, yaşam kalitesi,  palyatif bakım, kaygan zemin etkisi, ayrımcılık, tutarlılık argümanları temellendirmede kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Pediatrik ötanazi, Belçika, Hollanda, Etik Gerekçelendirme,
Argüman

Abstract:
While palliative care for terminal-term patients has been included in countries' social health policies by being discussed in many countries, only the Benelux ones in Europe adopted laws allowing euthanasia. While the Dutch Euthanasia Act has also granted permission to competent minors aged 12 and over,  the  2002 Belgium Euthanasia Act only allowed adults. The Netherlands has incorporated the active neonatal euthanasia procedure of groningen protocol into health policies without enactment since 2005. Belgium expanded the scope of the law in such a way to allow children with decision-making capacity without any age limit togather with the revision of the Euthanasia Act in 2014. Medicine; is a profession with its own moral boundaries that aims to treat, heal, and develop methods or technologies to correct poor health conditions. While adult active euthanasia is questioned in terms of many moral frameworks; the laws and regulations in these two countries began to expand including vulnerable groups such as newborns and children. Because of the Groningen Protocol and Belgium also included children under the Euthanasia Law, the issue became current and subject to debate. The purpose of the thesis is to determine the ethical concepts and arguments used in justification of the argument based articles in the literature between 2005 and 2017, which examined the moral legitimacy of active pediatric euthanasia policies of Belgium and the Netherlands. The research base is consisted of 24 articles determined by the literature survey. The arguments used in the defense of those who morally accepted the policy in the two countries and those who did not were defined using the descriptive method. The arguments used in the discussions were clearly associated with the four principles of medical ethics. Autonomy, capacity, intellectual capacity, decision-making capacity, decision weight, informed consent, self-determination, sensitivity, pressure, being the best interest, unbearable suffering, aim of improvement of medicine, whether the death is the harm or not, the concept of harm, medical care and physician responsibility, life quality, palliative care, slippery slope effect, discrimination, consistency were used in constructing arguments.

Key Words: Pediatric euthanasia, Belgium, Netherlands, Ethical Justification,
Argument