Kemoterapi alan hastalarda oral mukozit gelişme sıklığı ve risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of oral mucositis incidence and risk factors in patients receiving chemotherapy
Yazar: GİZEM GÖKTUNA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLŞAH GÜROL ARSLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Risk faktörleri = Risk factors ; Stomatit = Stomatitis ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Kemoterapi alan hastalarda oral mukozit gelişme sıklığı ve risk faktörlerini belirlemek üzere yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır.    
Yöntem: Araştırmaya, örnekleme dâhil olma kriterlerine uygun 150 hasta seçilmiş ve araştırma verileri her bir hastayla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Hasta kemoterapi kürünü almaya geldiğinde (0.gün) "Hasta Tanılama Formu" kullanılarak bilgileri alınmış, ağız içi "Ağız Mukozasını Değerlendirme Formu" ile değerlendirilmiştir. Hasta diğer kürünü almaya geldiği 14. günde "Hasta Tanılama Formu-2" ile gerekli bilgileri tekrar alınmış, ağız içi "Ağız Mukozasını Değerlendirme Formu" ve ağız içi ağrı durumu da "Sayısal Ağrı Ölçeği" ile değerlendirilip veriler tekrar toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, Ki-Kare testi ve Lojistik Regresyon analizi kullanılmıştır.  
Bulgular: Oral mukozit başlangıç günü 4.16 ± 2.13 gün, bitiş günü 8.72 ± 2.32 gün olarak tespit edilmiştir. Hastaların ağız bakımı yapma sıklığı ile oral mukozit gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu (p<0.05) bulunmuştur. Yapılan regresyon analizine göre önceki kanser tedavilerinde mukozit gelişme durumunun oral mukozit gelişimini 5.76 kat arttırdığı belirlenmiştir. Ağız bakım eğitimi alma durumu incelendiğinde ise ağız bakım eğitimi almanın oral mukozit gelişme riskini 2.49 kat arttırdığı tespit edilmiştir. 
Sonuç: Kemoterapi alan hastalarda ağız bakımı yapma sıklığının mukozit gelişimini azalttığı, mukozit öyküsü varlığının ve ağız bakım eğitimi almasının oral mukozit için risk faktörü olduğu söylenebilir. 
 Anahtar Kelimeler: Oral mukozit, risk faktörleri, kemoterapi, ağız bakımı.

Abstract:
Objective: It is a descriptive study to determine the incidence of oral mucositis development and risk factors in patients receiving chemotherapy.
 Method: Research data were collected face to face with each patient who were selected (n=150) in accordance with the sampling inclusion criteria. When the patient came to receive the chemotherapy cycle (day 0), the patient's information was obtained using the "Sociodemographic Data Collection Form" and the in mouth was assessed with "Oral Mucosal Evaluation Form". On the 14th day when the patient came to receive the other cycle, necessary information was taken again with " Sociodemographic Data Collection Form-2"; "Oral Mucosal Assessment Form" was used for assessing in mouth, and oral pain status were evaluated with "Visual Analogue Scale", thus the data were collected again. Percentage, Chisquare test and Logistic Regression analysis were used in the evaluation of the data. 
Results: The onset of oral mucositis was 4.16 ± 2.13 and the ending day was 8.72 ± 2.32 days. There was a statistically significant correlation (p <0.05) between the frequency of oral care and the development of oral mucositis in the patients. According to the regression analysis conducted, it was determined that mucositis development increased oral mucositis development 5.76 times in previous cancer treatments. When oral care training was examined, it was found that obtaining oral care training increased the risk of oral mucositis development by 2.49 times. 
 Conclusion: It is possible to say that the frequency of oral care in patients receiving chemotherapy decreases the development of mucositis and the presence of mucositis and receiving oral care training is a risk factor for oral mucositis.  
Key words: Oral mucositis, risk factors, chemotherapy, oral care