Brexit sonrası İngiltere-Türkiye ticari ilişkileri
Trade relations between Türkiye and The United Kingdom after Brexit
Yazar: AYŞE KURTAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT BOZOKLU
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Birleşik Krallık, İngiltere ve İskoçya‟nın 1707 yılında resmen birleşmesinden
sonra kara Avrupası başta olmak üzere dünya genelinde hegemonya kurarak "Güneşin Batmadığı" imparatorluk olarak anılmayı başarmıştır. Özellikle Amerika ve Hindistan kolonileri sayesinde küresel ticaretin en önemli aktörleri olan Birleşik Krallık, Dünya‟nın ilk mega şirketi olan Doğu Hindistan Ticaret Şirketi‟nin de çıkış noktasıdır. Ticaretin bu denli geliştiği Birleşik Krallık, aynı zamanda Viktorya dönemi ile başlayan süreçten sonra Dünya‟nın önemli finans ve ticaret merkezlerinden biri olmuştur. Birleşik Krallık, her ne kadar I. ve II. Dünya Savaşları sonucunda süper güç statüsünü kaybetmeye başlasa da günümüzde ticari gücünü sürdürmeye devam etmektedir. Bu bağlamda 1973 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğuna katılan Birleşik Krallık, tarihten bu yana kara Avrupası‟na karşı şüpheyle yaklaşmayı bırakmamıştır. Özellikle 2008 küresel finans krizi ve Suriye mülteci krizi gibi uluslararası toplumu sarsan siyasi ve iktisadi gelişmeler sonrasında bu şüpheciliğin hem Birleşik Krallık siyasetçileri hem de halkında artış gösterdiği söylenebilir. Öyle ki, Birleşik Krallık 2016 yılında bir referandum yaparak Avrupa Birliği‟nden ayrılma kararı vermiştir. Bu kararın ardından Avrupa Birliği‟nin geleceğine şüphe ile bakılmaya başlanırken; Birleşik Krallık‟ın önemli bir finansal merkez olmasından ötürü de küresel piyasalarda dalgalanma yaşanmıştır. Bunun nedeni, Avrupa Birliği‟nden resmen çıkış yaptıktan sonra Birleşik Krallık ile yapılacak ticaretin artık partner ülkeler arasında imzalanacak tekil anlaşmalara tabi olması gerekmesidir. Bu bağlamda, Türkiye‟nin en önemli ihracat partnerlerinden biri olan Birleşik Krallık ile yaptığı ticarette de bir takım değişmeler gerçekleşmesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla bu çalışma, Türkiye ve Birleşik Krallık arasındaki ticaretin, Brexit sonrasında nasıl şekillendiğini anlamak amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmada yöntem olarak literatür taraması ve vaka analizi yöntemleri tercih edilmiş ve ülkelere ait ticaret verileri, Dünya Bankası, OECD, Türkiye İstatistik Kurumu, Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisi ve benzeri kurumlardan alınmıştır. Araştırmanın ilk bölümünde dış ticaret ve Brexit kavramsallaştırılmıştır. İkinci bölümde Türkiye ve Birleşik Krallık‟ın ticaret yapıları, hem en fazla ticaret yaptıkları ülkeler hem de mal grupları üzerinden incelenmiştir. Bu çalışmanın üçüncü bölümünde ise Türkiye ve Birleşik Krallık arasında yapılan ticaret derinlemesine araştırılmıştır. Ortaya konan sonuçlara göre Brexit sonrası dönemde Türkiye‟nin Birleşik Krallık ile yaptığı ticarette daha avantajlı bir pozisyona yükseldiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The United Kingdom, after the official unification of England and Scotland in 1707, has managed to establish hegemony throughout the world, especially in continental Europe, and has been known as the empire on which the "Sun Never Sets". The United Kingdom, which is one of the most important actors in global trade, especially thanks to its colonies in America and India, is also the starting point of the East India Trading Company, the world‟s first mega-company. The United Kingdom, where trade has developed to this extent, has also become one of the world‟s important financial and commercial centers after the Victorian era. Although the United Kingdom began to lose its superpower status as a result of World Wars I and II, it continues to maintain its commercial power today. In this context, the United Kingdom, which joined the European Economic Community in 1973, has never ceased to be suspicious of continental Europe. It can be said that this skepticism has increased among both UK politicians and the public, especially after political and economic developments that shook the international community, such as the 2008 global financial crisis and the Syrian refugee crisis. So much so that the United Kingdom made a referendum in 2016 to leave the European Union. Following this decision, the future of the European Union began to be viewed with doubt; and since the United Kingdom is an important financial center, there was volatility in global markets. The reason for this is that after officially leaving the European Union, trade with the United Kingdom will now be subject to individual agreements to be signed between partner countries. In this context, it is inevitable that there will be some changes in the trade between Turkey and the United Kingdom, one of its most important export partners. Therefore, this study was conducted to understand how the trade between Turkey and the United Kingdom will take shape after Brexit. In this research, literature review and case study methods were preferred as methods, and trade data belonging to the countries were obtained from the World Bank, OECD, Turkish Statistical Institute, United Kingdom National Statistics Office and similar institutions. In the first part of the research, foreign trade and Brexit were conceptualized. In the second part, the trade structures of Turkey and the United Kingdom were examined both in terms of the countries they trade the most and in terms of commodity groups. In the third part of this study, the trade between Turkey and the United Kingdom was investigated in depth. According to the results, it has been observed that Turkey has risen to a more advantageous position in its trade with the United Kingdom in the post-Brexit period.