Ebeveynlerin sezgisel yeme davranışının okul öncesi ve okul çağı çocuklarda seçici yeme üzerine etkisi
The effect of parental intuitive eating behaviour on picky eating of preschool and school age children
Yazar: ZÜBEYDE ÖZGE ÖZBAK
Danışman: PROF. DR. DERYA DİKMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Seçici yeme, çocukluk döneminde yaygın bir beslenme sorunudur. Ebeveynlerin yeme tutum ve davranışları, çocukların beslenme alışkanlıklarını etkiler. Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma ebeveynlerin sezgisel yeme davranışlarının okul öncesi ve okul çağı çocuklarda seçici yeme davranışını nasıl etkilediğini değerlendirmek amacı 4-11 yaş arası çocuğu olan 143 ebeveyn ile yapılmıştır. Araştırmaya katılan ebeveynlere, Genel Bilgi Anketi, Yeme Tutum Testi-26 (YTT-26), Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (SYÖ-2), Çocuk Beslenme Anketi (ÇBA), Ebeveyn Besleme Tarzı Anketi (EBTA) ve Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) uygulanmıştır. Beslenmeden sorumlu kişi anne olduğunda (n=134) anne BKİ sınıflamasına göre çocuk BKİ sınıflamasının dağılımı istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.002). Zayıf çocuklarda annesi zayıf olanların oranı, obez olanlara göre anlamlı olarak yüksektir. Obez çocuklarda annesi obez olanların oranı, normal olanlara göre anlamlı olarak yüksektir. BKİ'si normal olan annelerin SYÖ-2 toplam puanı ve duygusal değil fiziksel sebeplerle yeme skoru obezlere göre anlamlı derecede yüksektir.  Beden-Yiyecek Seçim Uyumu alt boyutu ve ÇYDA-YS arasında düşük düzeyde bir ilişki vardır (p<0.01). Duygusal besleme ile duygusal değil fiziksel sebeplerle yeme skoru ve SYÖ-2 toplam puanı arasında negatif düşük düzeyde bir ilişki vardır (p<0.01). Normal kilolu çocukların ebeveynlerinin SYÖ-2 toplam puanı değerleri, zayıf çocukların ebeveynlerine göre anlamlı derecede daha yüksektir (p<0.05). EBTA puanlarının çocuk boya göre ağırlık ve yaşa göre BKİ Z skoru sınıflamasına göre dağılımı istatistiksel olarak anlamlı değildir (p<0.05). Ebeveynlerin çocuklarının beslenmesini düzenlerken göstermiş olduğu tutumlar çocuklarda yeme davranışlarını ve besin tercihlerini etkileyebileceği için çocukların besin alımını etkileyecek yemeyi kısıtlama veya yemeye teşvik etme gibi davranışların sonuçları konusunda ebeveynler eğitilmelidir.

Abstract:
Picky eating is a common nutritional problem during childhood. Parents' attitudes and behaviours to food may influence children's eating habits. This cross-sectional descriptive study aimed to evaluate how parents' intuitive eating level affects picky eating behaviour in preschool and school-age children, with a sample of 143 parents who had children aged 4-11 years. General Knowledge Questionnaire, Eating Attitudes Test-26 (EAT-26), Intuitive Eating Scale-2 (IES-2), Child Feeding Questionnaire (CFQ), Parental Feeding Style Questionnaire (PFSQ) and Children's Eating Behavior Questionnaire (CEBQ) were administered to the parents participating in the study. When the responsible person for nutrition is the mother (n=134), the distribution of the child BMI classification according to the maternal BMI classification is statistically significant (p=0.002). The rate of underweight children with underweight mother, significantly higher than obese mother. The rate of obese children with obese mothers is significantly higher than in normal mothers. The total score of the IES-2 and the Eating for Physical Rather Than Emotional Reasons score was significantly higher in mothers with normal BMI than in obese mothers. There was a low correlation between the Body-Food Choice Congruence subscale and CEBQ-Fussiness (p<0.01). There is a low negative correlation between emotional feeding and eating for physical rather than emotional reasons and the IES-2 total score (p<0.01). IES-2 Total Score values of parents of normal weight children were significantly higher than those of parents of underweight children (p<0.05). The distribution of PSFQ scores according to weight according to height and BMI Z score classification according to age was not statistically significant (p<0.05). Parents should be educated about the consequences of their behaviours, such as restricting or encouraging eating, as their attitudes towards their children's nutrition can influence their eating behaviours and food preferences.