Kavrulmuş ve çiğ ay çekirdeği ile beslenen ratlarda histopatolojik ve biyokimyasal değişimlerin araştırılması
Investigation of the histopathological and biochemical changes in tissues of rat fed with roasted and raw sunflower seeds
Yazar: MÜRŞİDE TUBA SİNAN
Danışman: PROF. DR. ZABİT YENER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Ayçiçeği = Sunflower ; Ayçiçeği tohumu = Sunflower seed ; Biyokimya = Biochemistry ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Helianthus annuus = Helianthus annuus ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Günümüzde kuruyemiş tüketiminin ilk sırasında yer alan ay çekirdeğinin, birçok faydası (antioksidan, hepatoprotektif, antidiyabetik, hipoglisemik…) olduğu bilinmektedir. Ancak ay çekirdeği, çoğunlukla kavrulmuş olarak tüketilmekte, besleyici özelliğini yitirmektedir. Bu çalışmada, deneysel olarak kavrulmuş ve çiğ ay çekirdeği ile beslenen ratlarda kavrulmuş ve çiğ ay çekirdeğinin ratlar üzerindeki etkisi histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırıldı. Bu amaçla, toplam 24 rat her bir grupta sekiz rat olacak şekilde; Kontrol, Kavrulmuş Ay Çekirdeği (KAÇ) ve Çiğ Ay Çekirdeği (ÇAÇ) gruplarına ayrıldı. Çalışma süresince (4 hafta) Kontrol grubu ratlar standart rat yem ile beslendi. ÇAÇ grubuna, 1 mL (100mg/kg) çiğ ay çekirdeği ekstraktı, KAÇ grubuna ise 1 mL (100mg/kg) kavrulmuş ay çekirdeği ekstraktı, orogastrik olarak günlük verildi. Çalışma boyunca sıçanların ağırlık artışları kaydedildi. Deneme sonucunda nekropsi yapılan ratlardan histopatolojik ve biyokimyasal incelemeler için kan ve doku örnekleri alındı. Histopatolojik olarak; kavrulmuş ay çekirdeği ile beslenen ratların karaciğerlerinde dejeneratif-nekrotik değişiklikler saptanırken, çiğ ay çekirdeği ve kontrol grubunda önemli morfolojik değişiklik saptanmadı. Biyokimyasal olarak ise kan serumu örneklerinde alanin transaminaz (ALT), aspartik transaminaz (AST), laktat dehidrogenaz (LDH), kolesterol, trigliserit, HDL kolesterol, LDL kolesterol, glukoz ve süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon (GSH), total antioksidan statü (TAS), total oksidan statü (TOS) gibi oksidatif stres göstergeleri ve kaspaz-3, Bcl-2 ve Bax gibi apoptoz markır aktiviteleri belirlendi. Sonuçta, KAÇ grubundaki kolesterol, AST, LDL, LDH, Bax, kaspas-3 aktivitelerinin ÇAÇ grubuna göre önemli ölçüde arttığı; KAÇ ve ÇAÇ gruplarında glukoz seviyeleri kontrol grubuna kıyasla önemli ölçüde azalmış olduğu tespit edildi. Bu sonuçlara göre; KAÇ grubundaki değişikliklerden yola çıkarak, kavurma işleminin gıdaların besleyici özelliğini ve gıda güvenliğini azalttığı kanısına varıldı.

Abstract:
It is known that sunflower seeds, which is in the first place in the consumption of nuts today, have many benefits (antioxidant, hepatoprotective, antidiabetic, hypoglycemic...). However, sunflower seeds are mostly consumed as roasted and lose their nutritional properties. In this study, the histopathological and biochemical effects of Roasted and Raw Sunflower Seeds on rats which were fed with Roasted and Raw Sunflower Seeds were investigated experimentally. For that purpose, eight rats will be in each group in the study, and these are Control Group, Roasted Sunflower Seeds (RSF) Group, Unroasted Sunflower Seeds (URSF) group. Every day for 4 weeks, standard Rat food was given orally to the control group, 1 mL (100mg/kg) of raw sunflower seed extract to the USF group, 1 mL (100mg/kg) of roasted sunflower seed extract to the RSF group with an orogastric tube. The weight gain of the rats was monitored throughout the study. As a result of the experiment, blood and tissue samples were taken from the rats which were conducted necropsy for histopathological and biochemical examinations. As a result, while histopathologically degenerative-necrotic changes were detected in livers of rats which were fed with Roasted Sunflower Seeds, significant morphological change wasn't detected in Raw Sunflower Seed group. Oxidative stress indicators and apoptosis marker activities such as alanine transaminase (ALT), aspartic transaminase (AST), lactate dehydrogenase (LDH), cholesterol, triglyceride, HDL cholesterol, LDL cholesterol, glucose, and superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione (GSH), total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), Caspase-3, Bcl-2 and Bax were determined in blood serum samples. It was found that cholesterol, AST, LDL, LDH, Bax, Caspas-3 activities in the RSF group increased significantly compared to the USF group, and when the glucose levels in the RSF and USF groups were examined, they were significantly reduced compared to the control group. Consequently, based on the changes in the RSF group, it was determined that the roasting process reduces the nutritive properties and food safety of nourishments.