Montesquieu`nun düşünce dünyasında hukuk ve siyaset
Law and politics in the thought of Montesquieu
Yazar: ENGİN TOPUZKANAMIŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. OĞUZ ŞİMŞEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Hukuk felsefesi = Law philosophy ; Kuvvetler ayrılığı = Divivsion of powers ; Montesquieu = Montesquieu

Özet:
ÖZET 18.yy. Aydınlanma düşüncesinin en önemli isimlerinden olan Montesquieu, felsefî açıdan geleneksel referanslarla biçimlenmiş bir zihniyet dünyasına aittir. Yöntem itibariyle söyledikleri incelendiğinde, gözlem ve deneye dayalı bilimsel bir yöntemi benimsediği iddia edilmekteyse de, onun rasyonalist bir altyapı ile hareket ettiği ve herhangi bir konuyu incelerken Avrupa merkezli bir ideolojik algı ile hareket ettiği anlaşılmaktadır. Montesquieu'nun incelenmesi bazı bakımlardan problemlidir. Kanunların Ruhu, pek çok farklı disiplin içine girebilecek yüzlerce konuyu ele almaktadır. Üstelik yazdan hemen her şey pek çok farklı yoruma müsaittir. Ancak belki en temelde siyaset ve hukuk yer alıyor demek ve bu çizgi üzerinde yürümek mümkündür. Araştırmasında kanunların ruhunu bulmak isteyen Montesquieu'nun, hukuk felsefesi açısından rasyonalist doğal hukuk içerisinde yer aldığı söylenebilir. Siyasî düşüncelerinde yönetimleri cumhuriyet, monarşi ve istibdat (despotizm) olmak üzere üç ayrı başlıkta incelemiştir. Bu ayrımı iklim, coğrafya, din vs. gibi olgularla da destekleyen ve her toplum için hangisinin daha elverişli olduğunu belirten yazar, oryantalist bir bakış açısına sahiptir. Ona göre monarşi ve cumhuriyet, soğuk iklimlerde yaşayan özgürlüğüne düşkün, yiğit ve mert insanlara -Avrupalılara- uygun iken despotizm, sıcak iklimlerde yaşayan tembel, köleliğe meyilli insanlara -Doğu ve Asya ülkeler- mahsustur. Montesquieu'nun en bilinen yanı kuvvetler ayrılığı teorisine ilişkin olarak söyledikleridir. Genel kabule göre o, kuvvetler ayrılığını ortaya koyarak özgürlüklerin korunmasını amaçlamış hattâ hukuk devleti ilkesini kurmak istemiştir. Ancak gerçekte onun yaptığı, halk kalabalıkları ve kral karşısında soylular sınıfının gücünü korumaya yönelik bir sistem ortaya koymak çabasından ibarettir.

Abstract:
ABSTRACT Montesquieu, who is the one of the most famous thinkers of 18. century Enlightenment thougth, is a man of traditional mentality in philosophical point of view. Although, it is claimed that he appropriated a scientific method which is defined as using observation and experiment, he has a rationalist formation and he thinks as an orientalist and whenever he studies any subject, he behaves with Europe-centered ideological perception. Studying Montesquieu is problematic in some ways. Spirit of Laws searches lots of subjects which are related with different disciplines. In addition, every article has different interpretation. But we may say that law and politics are the centeral topics of his works. Montesquieu's aim is not to find laws but the sipirt of laws. He takes place in rationalist natural law. He merely asserted that governments are of three kinds: republican (a conflation of democracy and aristocracy), monarchical, and despotic In his classification, he note that geographical, climatic, and religious facts are effective on those kinds of governments. According to him monarchy and republic are suitable for brave, trustworty, hardworker and freedom lover -European- peoples who are living in cold climates. On the other hand despotizm is suitable for lazy, lustful, and slave-spirit peoples who are living in hot cilmates. Montesquieu has an orientalist viewpoint Montesquieu's ideas on the separate of the powers are the most known sight of his works. In general acception, he wanted to protect liberty and even state of law by the separation of the powers. But in fact he only wanted to protect aristocracy from the monrach and populace. vi