Erken dil müdahalesinde etkileşimli kitap okuma uygulamasının gelişimsel dil gecikmesi görülen çocuklar üzerindeki etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effect of interactive book reading practice on children with developmental language delay in early language intervention
Yazar: ESRA ACAR ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. NUR PINAR BAYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Kitap okuma = Book reading ; Konuşma = Speech ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children ; İfade edici dil = Expressive language

Özet:
Araştırmanın temel amacı etkileşimli kitap okuma uygulamasının, gelişimsel dil gecikmesine sahip çocukların ifade edici dil sözcük kazanımları ve ev erken okur-yazarlık ortamları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesidir. Hacettepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü Dil ve Konuşma Ünitesine başvuruda bulunmuş toplam 13 çocuk, seçkisiz olarak, katılımcı (n=8) ve kontrol (n=5) gruplarına atanarak çalışmanın örneklemini oluşturmuşlardır. Araştırmada kullanılan ölçme araçları her iki grupta da ön test, son test ve kalıcılık test aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmada, eşleştirilmiş grupların seçkisiz şekilde deney grupları olarak atandığı yarı deneysel desen kullanılmıştır. Uygulama grubuna 8 hafta, haftada 2 oturum (oturumlar 45dk) olmak üzere etkileşimli kitap okuma uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarında; yapılan etkileşimli kitap okuma uygulaması sonunda uygulanan TİGE II (Türkçe İletişim Davranışları Gelişim Envanteri)'ye göre gelişimsel dil gecikmesi görülen çocukların ifade edici sözcük kazanımlarında, kitaplardan seçilen hedef sözcük kazanımlarında ve ev erken okuryazarlık ortamı ölçeğine (EVOK) göre okuma ve birlikte Okuma alt test puanlarında artış olduğu görülmüştür. Genel olarak elde edilen bulgulara göre, gelişimsel dil gecikmesi görülen 29-36 ay aralığındaki çocuklara yapılan etkileşimli kitap okuma uygulamasının çocukların dil gelişimleri ve ev erken okur yazarlık ortamlarına katkı sağladığına dair kanıtlar elde edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of the study is to evaluate the effect of interactive book reading practice on expressive language word acquisition and home early literacy environments of children with developmental language delay. A total of 13 children who applied to the Language and Speech Unit of Hacettepe University Department of Child Development have been randomly assigned to the participants (n = 8) and controls (n = 5) and formed the sample of the study. The measurement tools used in the study were used as pre-test, post-test and retention test tool in both groups. In the study, quasi-experimental design was used in which randomized groups were randomly assigned as experimental groups. An interactive book reading application was applied to the participant group, 8 weeks, 2 sessions per week (sessions 45 minutes).  In the results of the study; according to the TİGE II (Turkish Communication Behavior Development Inventory), which was applied at the end of the interactive book reading practice, in the expressive word acquisition of the children with developmental language delay, according to the target word gains selected from the books and the home early literacy environment scale (EVOK) and reading together, the subtest it is seen that there is an increase in scores. According to the general findings, evidence of development of interactive book reading for children aged 29-36 months with developmental language delay was found to contribute to children's language development and home early literacy environment.