İnsansız hava araçlarının savunma sanayisindeki yeri ve Türk dış politikası açısından önemi
The place of the unmanned air vehicles in defence industry and the importance of them from the point of Turkish foreign policy
Yazar: BERKAN HASANÇEBİ
Danışman: PROF. DR. ŞENİZ ANBARLI BOZATAY
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Tarihsel süreçte tüm devletler sınırlarını ve vatandaşlarını korumak için
savunmasını geliştirmeye çaba harcamıştır. Savunma teknolojileri bu konuda önemli
bir unsur olmuştur. Savunma sanayi, askeri, politik, finansal ve teknolojik başlıklarıyla
beraber ele alınması gereken bir husustur. Devletlerin savunma sanayi unsuru,
güvenlik gerekliliklerini ülkenin sanayi ve teknolojisiyle birleştiren çok mühim bir
değerdir. Bu çerçevede yerli üretim İnsansız Hava Araçlarının savunma sanayisine ve
Türkiye'nin dış politikadaki uluslararası konumuna katkısı arasındaki ilişkinin önemi
giderek artmaktadır
Çalışmada ilk olarak İHA'ların önemi, kullanım alanları ile avantaj ve
dezavantajları, milli üretim insansız hava araçları, ABD, Rusya, Çin ve Birleşik Krallık
gibi ülkelerin savunma insansız hava araçlarının durumları ve politikaları
incelenmiştir. Bu bağlamda ülkelerin kendini koruma, ekonomik, siyasi tüm durumlar
için insansız hava araçları yatırımları ve bu yatırımların somut sonuçlarına dönük
çalışmalarına yer verilmiştir. İkinci olarak savunma sanayi kavramı ve önemi,
savunma sanayinin maliyetleri ve özellikleri, Türkiye'nin savunma sanayisindeki
gelişimin dönemselleştirilme çalışması, Cumhuriyet'in ilk yıllarında savunma sanayi
alanındaki politikalar, Türkiye'nin NATO'ya kabulü ve Kıbrıs Barış Harekâtı ele
alınmıştır. Kıbrıs Barış Harekatı sonrası dönemde milli savunma sanayinin baştan
dizaynı, AK Parti döneminde savunma sanayi özelinde yer alan gelişmeler,
Türkiye'nin savunma sanayisinin gelişimi için ve destek olmak adına kurulan
kuruluşlar, ABD, Rusya, Çin gibi ülkelerin savunma sanayine dönük kararları ve bu
kararların ortaya çıkardığı ürünleri ele alınmaktadır. Bu bağlamda ülkelerin kendini
koruma, ekonomik, siyasi tüm durumlar için savunma sanayi durum ve gelişimleri ve
gelişimlerin somut sonuçlarına dönük çalışmalarına yer verilmiştir. Çalışmada son
olarak Türkiye'de savunma sanayi temelli Türk Dış Politikası dönemsel hatları, bu
süreçleri etkileyen faktörler, 1980'lerden günümüze uzanan dış politikadaki durumları,
Türkiye'nin tehdit algıları ve terör sorunları ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türk
savunma sanayinin operasyon ve savaşlardaki başarısına yer verilmiştir.

Abstract:
Throughout history, all states have made efforts to improve their defenses to
protect their borders and citizens. Defense technologies have been an important
element in this regard. The defense industry is an issue that needs to be addressed
together with its military, political, financial and technological headings. The defense
industry element of the states is a very important value that combines security
requirements with the country's industry and technology. In this context, the
importance of the relationship between the contribution of our domestically produced
Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) to our defense industry and Turkey's international
position in foreign policy is increasing.
Firstly in the study Unmanned Aerial Vehicles and their importance, the usage
areas of UAVs and their advantages and disadvantages, our national production
unmanned aerial vehicles, the status and policies of defense unmanned aerial vehicles
of countries such as the USA, Russia, China and the United Kingdom were examined.
In this context, the investments of countries in unmanned aerial vehicles for selfprotection, economic and political situations and the concrete results of these
investments are included. Secondly, the concept and importance of the defense
industry, the costs and characteristics of the defense industry, the periodization of the
development of Türkiye's defense industry, the policies in the field of defense industry
in the first years of the Republic, Türkiye's admission to NATO and the Cyprus Peace
Operation are discussed. The redesign of the national defense industry in the period
after the Cyprus Peace Operation, the developments in the defense industry during the
AK Party period, the organizations established for the development of Türkiye's
defense industry and to support it, the decisions of countries such as the USA, Russia
and China towards the defense industry and the products of these decisions are
discussed. In this context, the defense industry situation and developments of countries
for self-protection, economic and political situations and the concrete results of the
developments are included. Finally the periodic outlines of Turkish Foreign Policy
based on the defense industry in Türkiye, the factors affecting these processes, their
status in foreign policy from the 1980s to the present, Türkiye's threat perceptions and
terrorism problems, and the success of the Turkish Armed Forces and the Turkish
defense industry in operations and wars are included.