Hastanelerde gece vardiyasında yürütülen hemşirelik hizmetleri yönetimi etkinliğinin belirlenmesi
Determination of management of the nursing service activity performed in night shift in the hospitals
Yazar: MELİKE TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; Yönetim = Management

Özet:
Bu araştırma, gece vardiyasında yürütülen hemşirelik hizmetleri yönetimi etkinliğine ilişkin hemşirelerin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, Kocaeli il sınırları içerisinde yer alan Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesi, bir üniversite hastanesi ve bir özel hastane olmak üzere toplam üç  hastanede  Ekim – Aralık 2012 tarihleri arasında çalışan hemşireler (N=451), örneklemi ise tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden hemşirelerden oluşturulmuştur (N=298). Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen ve faktör analizi sonucunda, 38 madde ve altı alt boyuttan  (yönetsel destek, yetki devri, hemşirelik işlevi, amaç birliği, iletişim, motivasyon) oluşan  "Gece Vardiyasında Yürütülen Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi Etkinliği Anketi" ile toplanmıştır. Veriler  SPSS for Windows 21.0  programı ile analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı ve ileri istatistik testleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin çoğunluğunun; 26-30 yaş aralığında, evli, lisans mezunu olduğu, üniversite hastanesinde, servis hemşiresi olarak ve 0-5 yıl arası çalıştığı saptanmıştır. Hemşirelerin gece vardiyasında yürütülen hizmetlere ilişkin görüşlerinden; "yönetsel destek", "hemşirelik işlevi", "iletişim birliği" ve "amaç birliği" alt boyutlarında orta düzeyde etkin, "yetki devri" ve "motivasyon" alt boyutlarında düşük düzeyde etkin, "genel tutum" alt boyutunun ise orta düzeyde etkin olduğu saptanmıştır. Anketin alt boyut ortalamaları ile hemşirelerin yaşı, eğitim durumu, çalışılan kurumlara ve medeni duruma göre yapılan karşılaştırmalarda istatistiksel açıdan anlamlı fark olduğu (p<0,05), 20 yaş altı, sağlık meslek lisesi mezunu, bekar ve özel hastanede çalışan hemşirelerin iletişim birliği, yetki devri, hemşirelik işlevi, yönetsel destek ve genel tutum alt boyutları puan ortalamalarının yüksek olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hastane, Hemşire, Gece Vardiyası, Hemşirelik hizmetleri, Yönetim, Etkinlik.

Abstract:
This research has been conducted in order to determine nurses' opinions regarding to activity of nursing services' management performed on night shifts. Population of the research has been formed of nurses working at three hospitals, between October - December 2012, attached to Ministry of Health which are a training and research hospital, a university hospital and a private hospital located in provincial borders of Kocaeli (N=451); and sample of the research has been formed of nurses who were chosen by stratified sampling method and who have accepted the research (N=298). As a result of the survey generated by the researcher and factor analysis, data of the research has been collected via "Activities of Nursing Services' Management on Night Shifts Survey" consisted of 38 items and six sub-dimensions (managerial support, entrustment, nursing function, goal congruence, communication, motivation). Data has been analyzed by using SPSS for Windows 21.0 software. During statistical analysis of data, descriptive and advanced statistical tests have been used. It has been determined that most of the nurses, who have taken a part in the research, were between 26-30, married, bachelor's degree and have been working at university hospital as a nurse for between 0 - 5 years. According to the nurses' opinions regarding to services performed on night shift, it has been determined that sub-dimensions of "managerial support", "nursing function", "communication congruence" and "goal congruence" have been active on medium-level; sub-dimensions of "entrustment" and "motivation" have been active on low-level; and sub-dimension of "general manner" has been active on medium-level. It is detected that there was a statictically significant difference in the comparisons made between the sub-dimension average scores of the questionnaire and age, educational status, marital status of the nurses and the institutions that have previously worked (p<0,05), sub-dimension point average scores of the nurses who are under the age of 20, graduate of medical vocational high school, single and working in a private hospital were high in terms of their association of communication, transfer of authority, nursing function, administrative support and general attitude.  

Key Words: Hospital, Nurse, Night Shift, Nursing Services, Management, Activity.