Akıllı telefon uygulaması ile verilen emzirme danışmanlığının emzirme öz yeterliği, emzirme süresi ve sorunlarına etkisi
The effect of breastfeeding counseling given by the smart phone application on breastfeeding self-efficiency, breastfeeding duration and problems
Yazar: BERNA KAYA İBİŞ
Danışman: PROF. DR. GÜL ERTEM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, akıllı telefon uygulaması ile verilen emzirme danışmanlığının emzirme öz yeterliği, emzirme süresi ve sorunlarına etkisinin araştırılmasıdır.
Yöntem: Randomize kontrollü prospektif olarak yürütülen araştırmanın evrenini Ocak-Mart 2022 tarihleri arasında İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesinin kadın doğum servisindeki postpartum dönemde olan primipar kadınlar oluşturmuştur (N=320). G-Power analizi ile belirlenen 100 kadın basit randomizasyon yöntemi ile (Girişim=50, Kontrol=50) iki gruba ayrılmıştır. Video içeriklerinin oluşturulması ve akıllı telefon uygulamasının geliştirilmesi, randomizasyon, izlem ve analiz aşaması olmak üzere dört aşamadan oluşan araştırmada veriler; akıllı telefon uygulamasının geliştirilmesinde ve yeterliliğinin belirlenmesinde "Video İçeriklerinin Yeterliliği Geribildirim Formu" (akademisyenler tarafından) ile geliştirilen uygulamanın primipar kadınlar tarafından kullanımının değerlendirilmesi "Uygulamanın Android Kullanıcıları Tarafından Testi Formu" ile belirlermiştir. İzlem aşamasında ise veriler; hem girişim hem kontrol gruplarına, "Postnatal Emzirme Öz-Yeterlik Ölçeği-Kısa Formu", "Emzirme Sorunları Değerlendirme Ölçeği Formu" ve "Emzirme Sorunları Takip Formu" yanı sıra girişim grubuna ilave olarak "Akıllı Telefon Uygulamasına Ait Geri Bildirim Formu" uygulanarak toplanmıştır. Uzman görüşleri için Lawshe yöntemi ve videoların içeriklerinin yeterliliği için kapsam geçerlilik analizleri yapılmıştır. Veriler Statistical Package For Social Science (SPSS) 25.0 paket programı ile 60 kadın ile yapılmıştır (Girişim=30, Kontrol=30). İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmada, kadınların yaş ortalaması 26.12±5.95 yıl, doğum haftası ortalaması 38.95±1.28'dir. Girişim grubundaki kadınların % 60'ı ilk 1-2 saat içinde, kontrol grubundaki kadınlar  %53.3'ü ilk 30 dakika içinde emzirmişlerdir. Girişim (%76.7) ve kontrol grubundaki (%86.7) kadınların çoğu emzirme konusunda bilgi almamıştır. Postnatal Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması girişim grubunda 54.67±4.24, kontrol grubunda 48.63±4.32 saptanmıştır.  Girişim sonrasında ve takipte grişim grubundaki katılımcıların öz yeterlik puan ortalaması kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek belirlenmiştir. Emzirme Sorunları Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması girişim grubunda 31.67±3.37, kontrol grubunda 37.51±5.27'dir. Girişim grubundaki kadınların emzirme sorunlarının kontrol grubundaki kadınlara göre daha az düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Girişim grubundaki annelerin % 93'nün,  kontrol grubundaki annelerin ise %75'inin emzirmeyi altıncı ayda bırakmadığı saptanmıştır. Kadınların 3. ayda (% 96.7) ve 6. ayda (%100) motivasyonel mesajları çok etkili bulduğu saptanmıştır. Kadınların 6. ayda telefon uygulamasından memnun olma nedenlerinin ilkinin kadınların başına gelebilecek sorunlara karşı çözüm önerileri sunması (%40) ve sıkıcı olmaması (%23.3) olduğu saptanmıştır. Kadınların ilk 3 aylık ve 6 aylık süre içerisinde en fazla "Nasıl doğru emzirilir ve emzirmenin faydaları nelerdir",  engojman ve "yetersiz süt salınımı" videolarını izledikleri saptanmıştır.
Sonuç: Araştırma sonuçları göz önüne alındığında geliştirilen akıllı telefon uygulaması ile verilen emzirme danışmanlığının girişim grubundaki kadınların öz yeterlik düzeyini arttırdığı, kontrol grubuna göre daha az emzirme sorunları yaşadıkları ve geliştirilmiş olan akıllı telefon uygulamasının başarılı bir emzirme için sahada da kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
Objective: The aim of the study is to investigate the effect of breastfeeding counseling given via a smart phone application on breastfeeding self-efficacy, breastfeeding duration and problems.
Method: The population of the randomized controlled prospective study consisted of primiparous women in the postpartum period in the obstetrics service of İzmir Provincial Health Directorate Bakırçay University Çiğli Training and Research Hospital between January and March 2022 (N=320). 100 women determined by G-Power analysis were divided into two groups by simple randomization method (Intervention=50, Control=50). The data in the research, which consists of four stages, namely the creation of video content and the development of the smartphone application, randomization, monitoring and analysis; The evaluation of the use of the application developed by the "Adequacy of Video Contents Feedback Form" (by academicians) by the primiparous women in the development and determination of the sufficiency of the smartphone application was determined by the "Test Form of the Application by Android Users". In the follow-up phase, the data; The data were collected by applying the "Postnatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale-Short Form", "Breastfeeding Problems Evaluation Scale" and "Breastfeeding Problems Follow-up Form" to both intervention and control groups, as well as the "Smartphone Application Feedback Form" in addition to the intervention group. Content validity analyzes were conducted for the Lawshe method for expert opinions and for the adequacy of the content of the videos. Data were collected using the Statistical Package for Social Science (SPSS) 25.0 package program with 60 women (Intervention=30, Control=30). P<0.05 was accepted for statistical significance.
Results: In the study, the mean age of the women was 26.12±5.95 years and the mean gestational age was 38.95±1.28. In the intervention group, 60% of the women breastfed within the first 1-2 hours and 56.7% stated that they planned to breastfeed their babies as long as they were breastfeeding. Women in the control group breastfed within the first 30 minutes (53.3%). Both women in the intervention group (76.7%) and those in the control group (86.7%) did not receive information about breastfeeding during pregnancy, and those who received information received it from nurses (23.3%). The mean score of the Postnatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale was 54.67±4.24 in the intervention group and 48.63±4.32 in the control group. There was no statistically significant difference in the self-efficacy levels of women in both the experimental group and the control group before the intervention (t=-0.813; p=0.420), but the self-efficacy levels of the participants in the experimental group were significantly higher after the intervention and at follow-up (p<0.05). The mean score of the Breastfeeding Problems Assessment Scale was 31.67±3.37 in the intervention group, while 37.51±5.27 in the control group. It was determined that the women in the intervention group had fewer breastfeeding problems than the women in the control group (t=-2.281; p=0.026). The most common breastfeeding problems occurred on day 6 and were inadequate milk release (73.3%), large breast (53.3%) and breast fullness (30%). The decrease in breastfeeding problems occurred mostly between the 14th day and the 6th week. It was found that 93% of the mothers in the intervention group and 75% of the mothers in the control group did not stop breastfeeding. It was determined that women found the motivational messages very effective at 3rd months (96.7%) and 6th months (100%). It was found that the first reasons for women's satisfaction with the phone application at the 6th month were that it offered solutions to problems that women may encounter (40%) and that it was not boring (23.3%). The reason for dissatisfaction with the smartphone application was that it did not provide notifications like whatsap application. When the questions asked in the 3rd and 6th months in the suggestions given for the phone application were answered, the demand for notification was found to be remarkably high.  In addition, it was found that women mostly watched the videos "How to breastfeed correctly and what are the benefits of breastfeeding", energizer and "insufficient milk release" in the first 3 and 6 months.
Conclusion: Considering the results of the study, it can be said that breastfeeding counselling given with the developed smartphone application increases the self-efficacy level of the women in the intervention group, they experience less breastfeeding problems compared to the control group, and the application can be used in the field for successful breastfeeding.