Çocukluk çağında yüksek serum vitamin B12 düzeyinin epidemiyolojisi ve malignite ile ilişkisi
Epidemiology of elevated serum vitamin B12 levels in childhood and its association with malignancy
Yazar: ZEYNEP BEGÜM BAYSAL KAYA
Danışman: PROF. DR. DİLDAR BAHAR GENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Serum B12 vitamin düzey ölçümü; toplumda vitamin B12 eksikliğinin sık görülmesi 
yanı sıra hızlı, kolay ve ucuz bir yöntem olması nedeniyle sıklıkla yapılmaktadır. Ancak, yüksek 
serum B12 düzeylerinin klinik anlamı ve etyolojisi, eksiklik kadar iyi bilinmemektedir. 
Erişkinlerde yüksek serum B12 düzeylerinin solid neoplazmlar, hematolojik maligniteler, 
karaciğer ve böbrek hastalıkları ile ilişkili olduğu bildirilmişken, çocuk hastalarla ilgili literatür 
sınırlıdır ve çelişkili sonuçlar sunmaktadır. Bu çalışmada çocuklarda yüksek serum vitamin B12 
düzeyinin malignite ve kronik hastalık varlığı açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
İkincil olarak, kanser tanısı almış çocuk hastalarda tanı anında serum vitamin B12 düzey
yüksekliğinin sıklığı araştırılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve 
Araştırma Hastanesi'nde 2019-2022 yılları arasında serum vitamin B12 düzeyi >1000 ng/l 
olarak belirlenen, 0-18 yaş arası olguları kapsayan retrospektif bir klinik araştırmadır. İkincil 
olarak, hastanemizde kanser tanısı almış çocuk hastalarda tanı anında serum vitamin B12 
düzeyinin yükseklik sıklığı da araştırılmıştır. Hastane işletim sistemi (PANATES) kullanılarak;
biyokimya laboratuvarında serum B12 vitamini ölçülen toplam 37115 olgu tanımlanmıştır. 
Serum vitamin B12 düzeyi >1000 ng/l olan 558 olgu saptanmış, izlem süresi 6 aydan kısa olan 
ya da iletişime geçilemeyen 51 olgu istatistiksel karşılaştırmalar için çalışma dışı bırakılarak 
507 hastanın verileri analiz edilmiştir. Hastaların yaşı, cinsiyeti, serum vitamin B12 düzeyleri, 
başvurdukları poliklinikler, ön tanıları, kronik hastalıkları, son muayene tarihleri, vitamin B12 
kullanımı olup olmadığı, varsa kontrol serum vitamin B12 değerleri, hemogram ve biyokimya 
değerleri hastane bilgi yönetim sistemindeki (HBYS) hasta epikriz raporları, e-nabız kayıtları 
incelenerek ve gerekli durumlarda olgular telefonla aranarak elde edilmiştir. Ayrıca 2013-2024 
yılları arasında hastanemizde malignite nedeniyle takip edilen 174 pediatrik hastanın tanı 
anındaki bilgileri hastane kayıtlarından elde edilmiştir. Hastaların kanser türü, cinsiyetleri, 
yaşları, tanı anındaki ve kontroldeki serum vitamin B12 değerleri, hemogram ve biyokimya 
değerleri analiz edilmiştir.
Bulgular: Bu retrospektif çalışmada, 2019-2022 yılları arasında serum vitamin B12 düzeyi 
>1000 ng/l olan 558 çocuk ve ergen (310 kız, 248 erkek) incelenmiştir. Olguların yaşları 
medyan 5,02 yıl (0,3-18 yıl) olup, %55,7'si 0-10 yaş aralığındadır. Ortalama serum vitamin B12 
düzeyi 1307 ng/l olarak belirlenmiş ve yaş grupları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur 
(p<0,05). En yüksek düzeyler 14-18 yaş grubunda tespit edilmiştir.
Olguların %33,2'sinde vitamin B12 kullanımı mevcuttur ve bu hastalarda serum düzeyleri 
anlamlı derecede yüksektir (p<0,000). Serum vitamin B12 düzeyi yüksekliği, genellikle rutin 
muayeneler (%15,4), enfeksiyonlar (%13,3) ve gastrointestinal hastalıklarla (%12,9) 
ilişkilendirilmiştir. Kronik hastalık tanısı olan olgularda serum düzeyleri, olmayanlara kıyasla 
anlamlı derecede yüksektir (1348 ng/l vs. 1282 ng/l, p=0,007). Bu kronik hastalıklar arasında 
en yaygın olanlar gastroenterolojik ve nörolojik hastalıklar olup, en sık görülen tanı proteinenerji malnütrisyonudur. Serum vitamin B12 düzey yüksekliği malignite tanısı anında sadece
dört hastada saptanmıştır. Ancak bu hastalar izole vitamin B12 yüksekliği nedeniyle tetkik 
edilen hastalar olmayıp klinik şikayeti, patolojik laboratuvar veya muayene bulgusu olan 
hastalardır.
Sonuç: Yüksek serum vitamin B12 düzeylerinin büyük çoğunluğu, rutin muayeneler veya 
nutrisyonel eksiklikler kapsamında yapılan tetkiklerde insidental olarak belirlenmiştir. Serum 
vitamin B12 yüksekliği olan hastalarda, B12 vitamin takviyesi kullanımı önemli bir etiyolojik 
faktör olarak saptanmış; ayrıca, bu hastaların büyük bir kısmında gastroenterolojik, nörolojik 
ve metabolik hastalıklar gibi kronik hastalıkların varlığı dikkat çekmiştir.
Çalışmamızda, yüksek serum vitamin B12 düzeyleri ile malignite arasında anlamlı bir ilişki 
bulunmamış; malignite tanısı alan hastalarda serum vitamin B12 düzeyleri genellikle normal 
veya düşük düzeylerde gözlenmiştir. Sonuç olarak, yüksek serum vitamin B12 düzeylerinin
klinik olarak izole bir malignite göstergesi olmadığı düşünülmüştür.

Abstract:
Purpose: The measurement of serum vitamin B12 levels is commonly performed due to the 
high prevalence of vitamin B12 deficiency in the population, as well as its quick, easy, and 
cost-effective nature. However, the clinical significance and etiology of elevated serum 
vitamin B12 levels are not as well understood as deficiency. While elevated serum vitamin 
B12 levels in adults have been associated with solid neoplasms, hematologic malignancies, 
liver and kidney diseases, the literature regarding pediatric patients is limited and presents 
conflicting results. This study aims to assess the presence of malignancy and chronic disease 
in children with elevated serum vitamin B12 levels. Secondarily, the frequency of elevated 
serum vitamin B12 levels at the time of diagnosis in pediatric cancer patients was 
investigated.
Materials and Methods: This study is a retrospective clinical research conducted at the Şişli 
Hamidiye Etfal Training and Research Hospital of the Health Sciences University between 
2019 and 2022. It includes cases of children aged 0-18 years with a serum vitamin B12 level 
>1000 ng/l. Additionally, the frequency of elevated serum vitamin B12 levels at the time of 
diagnosis was explored in pediatric cancer patients. Using the hospital's operational system 
(PANATES), a total of 37,115 cases with measured serum vitamin B12 levels in the 
biochemistry laboratory were identified. Among these, 558 cases with a serum vitamin B12 
level >1000 ng/l were found, and after excluding 51 cases with follow-up durations shorter 
than six months or those with no contact, data from 507 patients were analyzed. The patients' 
age, gender, serum vitamin B12 levels, outpatient clinic visits, preliminary diagnoses, chronic 
diseases, last examination dates, use of vitamin B12, follow-up serum vitamin B12 levels, 
hemogram, and biochemical values were collected from the hospital's patient discharge 
reports, e-Nabız records, and where necessary, by contacting the patients via phone. 
Additionally, data regarding the diagnosis of 174 pediatric patients who were followed for 
malignancy at our hospital between 2013 and 2024 were retrieved from hospital records. The 
analysis included the patients' cancer types, gender, age, serum vitamin B12 levels at the time 
of diagnosis and during follow-up, as well as their hemogram and biochemical parameters
Results: In this retrospective study, 558 children and adolescents (310 girls, 248 boys) with a 
serum vitamin B12 level >1000 ng/l were evaluated between 2019 and 2022. The median age 
of the patients was 5.02 years (range: 0.3-18 years), and 55.7% of the patients were in the 0-
10 years age group. The average serum vitamin B12 level was found to be 1307 ng/l, with 
10
significant differences between age groups (p<0.05). The highest levels were found in the 14-
18 years age group. Vitamin B12 supplementation was reported in 33.2% of the cases, and 
these patients had significantly higher serum levels (p<0.000). Elevated serum vitamin B12 
levels were most commonly associated with routine check-ups (15.4%), infections (13.3%), 
and gastrointestinal diseases (12.9%). Patients with chronic diseases had significantly higher 
serum levels compared to those without chronic conditions (1348 ng/l vs. 1282 ng/l, 
p=0.007). The most common chronic diseases were gastrointestinal and neurological 
disorders, with protein-energy malnutrition being the most frequent diagnosis. Elevated serum 
vitamin B12 levels were found at the time of malignancy diagnosis in only four patients. 
However, these patients were not evaluated solely due to isolated vitamin B12 elevation but 
had clinical symptoms, pathological laboratory findings, or clinical examination findings 
suggesting other underlying conditions.
Conclusion: The majority of elevated serum vitamin B12 levels were incidentally identified 
during routine examinations or nutritional deficiency screenings. Vitamin B12 
supplementation was found to be a significant etiological factor in these patients, and a large 
proportion had chronic diseases such as gastrointestinal, neurological, and metabolic 
disorders. In our study, no significant association was found between high serum B12 levels 
and malignancy. On the contrary, serum vitamin B12 levels in pediatric cancer patients were 
generally observed to be normal or low. Therefore, elevated serum vitamin B12 levels should 
not be considered a clinical indicator of malignancy.