Siklamende anter ve ovül kültürü yöntemleri ile haploid bitkilerin elde edilmesi
Obtaining haploid plant via anther and ovule culture techniques in cyclamen
Yazar: BAŞAR SEVİNDİK
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada C. persicum, C. coum, C. hederifolium, C. pseudibericum, C. cilicium ile Melody F1 ticari çeşidinde ovül ve anter kültürü yöntemleri kullanılarak haploid bitki elde etme olanakları araştırılmıştır. Anter eksplantları, 2 gün +4°C soğuk uygulamalarından sonra 0, 1, 3, 5µM NAA, gümüş nitrat (AgNO3) ve aktif karbon (0.5, 1 g/l) içeren B5 besi yerinde kültüre alınmıştır. Anter kültürü denemeleri sonucunda Melody F1 ticari çeşidinde anter kültüründe 1 g/l aktif karbon, 0.5 mg/l aktif karbon + %0.1 AgNO3 +1 µM NAA, 0.5 mg/l aktif karbon + %0.1 AgNO3+ 3 µM NAA ve 0.5 g/l aktif karbon + %0.1 AgNO3 + 5 µM NAA içeren B5 besi yerinde kallus oluşumları gözlenmiştir. C. persicum türünde anter kültürü denemelerinde haploid embriyo oluşumu ve bitkiye dönüşüm 5µM NAA içeren B5 besi yerinde meydana gelmiştir. C. hederifolium türünde ise 5µM NAA içeren B5 besi yerinde sürgün benzeri yapılar meydana gelmiştir. Ovül kültürü denemeleri sonucunda ise C. persicum ve Melody ticari çeşidinde kallus, embriyo ve bitkiye dönüşüm sırasıyla 2 mg/l 2,4-D + 0.8 mg/l 2iP ve 2 mg/l 2,4-D + 0.5 mg/l 2iP içeren MS besi yerinde meydana gelmiştir. C. coum ve C. pseudibericum türünde yalnızca kallus oluşumları gözlenmiştir. C. cilicium türünde embriyolar 0.5 mg/l 2,4-D + 0.1 mg/l 2iP, 0.5 mg/l 2,4-D + 0.8 mg/l 2iP, 1 mg/l 2,4-D + 0.3 mg/l 2iP içeren MS besi yerinde elde edilmiştir. C. hederifolium türünde ise 1 mg/l 2,4-D + 0.5 mg/l 2iP içeren MS besi yerinde kallus, embriyo ve sürgün benzeri yapılar oluşmuştur.

Abstract:
In this study, haploidization possibilities via ovule and anther culture were investigated in C. persicum, C.coum, C. hederifolium, C. pseudibericum, C. cilicium and Melody F1. Anthers were cultured on B5 medium including 0, 1, 3, 5 µM NAA, charcoal (0.5, 1 mg/l), silver nitrate (AgNO3) after 2 days +4°C cold pretreatment. Callus were observed from the anthers of Melody F1 commercial variety cultured on B5 medium including 1 g/l charcoal, 0.5 mg/l charcoal + %0.1 AgNO3 +1 µM NAA, 0.5 mg/l charcoal + %0.1 AgNO3+ 3 µM NAA and 0.5 g/l activated coal + %0.1 AgNO3 + 5 µM NAA. In C. persicum species, embryo and plants derieved from these embryos formed from anther explants were cultured on BS medium containing 5µM NAA. Shoot like formations were formed from anthers cultured on B5 medium including 5µM NAA in C. hederifolium species.  As a result of ovule culture experiments of C. persicum and Melody F1 commercial variety, callus, embryo formations and shoots occured from MS medium supplied with 2 mg/l 2,4-D + 0.8 mg/l 2iP and 2 mg/l 2,4-D + 0.5 mg/l 2iP, respectively. In C. coum and C. pseudibericum species, only callus formations were formed. Embryos occured from MS medium containing 0.5 mg/l 2,4-D + 0.5 mg/l 2iP, 0.5 mg/l 2,4-D + 0.8 mg/l 2iP, 1 mg/l 2,4-D + 0.3 mg/l 2iP in C. cilicium. Callus, embryos, shoot like formations formed in MS medium containing 1 mg/l 2,4-D + 0.5 mg/l 2iP in C. hederifolium species.