Hava-hava operasyonlarında tehdit önceliklendirmesi için bir karar destek algoritması geliştirilmesi
Development of a decision support system for threat prioritization in air-to-air operations
Yazar: MUSTAFA AYGAR
Danışman: DOÇ. DR. HALUK GÖZDE
Kara Harp Okulu Komutanlığı / Savunma Bilimleri Enstitüsü / Askeri Elektronik Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektronik Harp Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Askeri savunma = Military defense

Özet:
Bu tez çalışmasında, hava-hava operasyonlarında kullanılmak üzere, görev esnasında 
taktik resimde tespit edilmiş ve uçağın Görev Yönetim Sisteminde listelenen 
hedeflerin tehdit önceliklendirmesi gerçekleştirilmiştir. Tehdit önceliklendirmesi, 
OODA döngüsünde tanımlanan karar desteği oluşturma sürecinin önemli bir parçasıdır 
ve JDL füzyon modelinin de temel bilişenlerinden birisidir. Tehditlerin doğru şekilde 
önceliklendirilmesi dost uçağın hayatta kalması ve harekâtın başarısı için hayati önem 
taşır. Bu tez çalışmasında öncelikle girdi parametreleri belirlenmiş ve bu parametreler 
hedefin kapasitesi, niyeti ve yakınlık durumu gibi kriterlere göre sınıflandırılmıştır. 
Kullanılacak yöntem için geniş bir literatür taraması ve denemeler yapılmış ve bunun 
sonucunda giriş parametrelerindeki eksiklik ya da belirsizliklerin sistem çıktısına 
etkisini minimize etmek için Bulanık Mantık ve Bulanık Ağaçlar yöntemi seçilmiştir. 
Tehditler değerlendirilirken, bulanık ağaç yapısındaki her bulanık ağaç bloğu için 
görev öncesinde belirlenen kriterlerin karşılığı olan kural tabanları oluşturulmuş ve 
giriş/çıkış üyelik fonksiyonları tasarlanmıştır. Sonuç olarak dost unsurların hayatta 
kalabilirliğini ve görevin başarımını maksimize edecek şekilde tehditleri 
önceliklendiren özgün bir karar destek algoritması geliştirilmiştir. Sistem başarısını 
ortaya koymak için genel bir metot olmamakla birlikte elde edilen sonuçların 
doğruluğu, uzman görüşü ile elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılarak tespit edilmiş ve 
sunulmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Tehdit Değerlendirmesi, Tehdit Önceliklendirmesi, Bulanık 
Mantık Ağaçları, Karar Destek Sistemleri, Hava-Hava 
Operasyonları.
Bilim Kodu : 90518
Sayfa Sayısı : 100
Tez Danışmanı : Doç. Dr. Haluk GÖZDE

Abstract:
In this thesis, threat prioritization of the targets listed in the Mission Management 
System of the aircraft, which were identified in the tactical picture during the mission, 
to be used in air-to-air operations. Threat prioritization is an important part of the 
decision support generation process defined in the OODA loop and is one of the key 
components of the JDL fusion model. Correct prioritization of threats is vital to the 
survival of friendly aircraft and the success of the operation. In this thesis, first of all, 
input parameters were determined and these parameters were classified according to 
criteria such as the target's capacity, intention and proximity. An extensive literature 
review and trials have been made for the method to be used, and as a result, Fuzzy 
Logic and Fuzzy Trees method has been chosen to minimize the effect of deficiencies 
or uncertainties in the input parameters on the system output. While evaluating the 
threats, rule bases corresponding to the criteria determined before the task were created 
for each fuzzy tree block in the fuzzy tree structure and input/output membership 
functions were designed. As a result, a unique decision support algorithm has been 
developed that prioritizes threats in a way that maximizes the survivability of friendly 
elements and the performance of the mission. Although there is no general method to 
reveal the success of the system, the accuracy of the results obtained has been 
determined and presented by comparing the results obtained with the expert opinion.
Keywords: Threat Assessment, Threat Prioritization, Fuzzy Trees, Decision 
Support Systems, Air to Air Operations
Science Code : 90518
Pages : 100
Supervisor : Doç. Dr. Haluk GÖZDE