Multipl skleroz hastalarında d vitamini bağlayıcı protein ve serbest D vitamini plazma düzeylerinin kontrol grubuyla kıyaslanması
The comparison of plasma vitamin d binding protein and free vitamin D levels in patients with multiple sclerosis and healthy controls
Yazar: RECEP DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KAYIM YILDIZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Aktinler = Actins ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Protein bağlama = Protein binding ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Multipl Skleroz (MS); genç erişkinlerde görülen, genellikle atak ve remisyonlarla seyreden, merkezi sinir sisteminin farklı lokalizasyonlarını etkileyebilen, ciddi yeti yitimi ve iş kaybına yol açan, genetik ve çevresel etmenlerin karmaşık etkileşimleriyle ortaya çıktığı varsayılan; otoimmün, inflamatuar, demiyelinizasyon ve aksonal dejenerasyonla seyreden kronik bir hastalıktır. Genç
erişkinlerde travmadan sonra en sık karşılaşılan önemli bir özürlülük nedenidir.
MS'de vitamin D hakkında çeşitli çalışmalar tamamlanmıştır. Bu çalışmalarda serum 25-hidroksivitamin D düzeylerinde artış ile MS'de klinik ve subklinik aktivitede azalma arasında net bir korelasyon bulunmuştur. Bununla birlikte, MS hastalarında kan serbest vitamin D düzeyi bugüne dek çalışılmamıştır.
D vitamini ve metabolitleri hirofobiktirler ve yüksek oranda serum proteinlerine bağlanırlar. Dolaşımdaki 25(OH) D ve 1,25-dihidroksivitamin D'nin %85'ten daha fazlası D vitamini bağlayıcı proteine (DBP) bağlanarak taşınırlar (%12-15'i albümine bağlanır ve %1'den azı serbest formdadır). DBP yüksek bir afiniteyle globüler aktine (G-aktin) bağlanır. G-aktinden salınan iyonlar tarafından
dokular üzerinde hasar meydana gelir ve DBP de aktin temizleme sisteminde rol alır. Ayrıca DBP kompleman 5a'nın kemotaktik aktivitesini artırır ve makrofaj aktivasyon faktörünün prekürsörü olarak inflamasyona katkı sağlar. 
Çalışmamızda relapsing ve remitting MS hastalarının, progresif (primer ve sekonder) MS hastalarının ve sağlıklı kontrol grubundaki kişilerin plazma DBP ve serbest D vitamini düzeylerini kıyaslamayı hedefledik.
Yaptığımız çalışmada kan DBP düzeyleri hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,001).
Ayrıca hasta ve kontrol grubu arasında kan serbest D vitamini düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark olmasa da hasta grubunda serbest vitamin D düzeylerinin daha düşük olma eğiliminde olduğu tespit edildi (p=0,065).
Sonuçlarımız, MS hastaları ve sağlıklı bireyler arasında, DBP ve serbest vitamin D düzeyleri açısından farklılıklar olduğunu göstermektedir. Serum vitamin D metabolizması biyobelirteçlerinin MS patogenezindeki rolünün belirlenmesi için ileri çalışmalara gereksinim vardır.
Anahtar kelimeler: Multipl Skleroz, D vitamini bağlayıcı protein, serbest D
vitamini

Abstract:
The Comparison of Blood Vitamin D Binding Protein and Free Vitamin
D Levels in Patients with Multiple Sclerosis and Healthy Controls
Dr. Recep DÖNMEZ, Department of Neurology, Cumhuriyet University
Faculty of Medicine, Sivas, 2019
Multiple Sclerosis (MS) is presumed to occur with complex interactions of genetic and environmental factors. MS is a disease of young adulthood the diseasee course is characterized by relapses and remissions. The disease may affect different localizations of the central nervous system, leading to severe disability and loss of work. MS is a chronic disease characterized by autoimmune, inflammatory, demyelination and axonal degeneration. It is the most common cause of disability in
young adults after trauma.
Several studies on vitamin D have been completed in MS. In these studies, there was a clear correlation between elevated serum 25-hydroxyvitamin D levels and a decrease in clinical and subclinical activity in MS.
Vitamin D and its metabolites are hydrophobic and bind highly to serum proteins. More than 85% of circulating 25 (OH) D and 1,25-dihydroxyvitamin D are bound to vitamin D-binding protein (DBP) (12-15% bound to albumin and less than 1% are in free form). The DBP binds to globular actin (G-actin) with a high affinity. Damage to tissues occurs by ions released from G-actin and DBP is involved in actin clearing system. Furthermore, DBP enhances the chemotactic activity of complement 5a and contributes to inflammation as a precursor of macrophage activation factor . 
In our study, we aimed to compare plasma DBP and free vitamin D levels of patients with relapsing and remitting MS, progressive (primary and secondary) MS and healthy controls.
In our study, blood DBP levels were significantly higher in the patient group than thoose of the healthy control group (p <0,001).
In addition, although there was no statistically significant difference between the patient and the control groups regarding of blood free vitamin D levels, it was found to be lower in the patient group than that of the control group (p = 0,065).
Our results show that that are differences between MS patients and healthy controls regarding blood DBP and free vitamin D levels. Further studies are needed to elucidate the role of vitamin D biomarkers in the pathogenesis of MS.

Key words: Multiple Sclerosis, vitamin D binding protein, free vitamin D