Bilimsel senaryoların fen bilgisi öğretmen adaylarının argümantasyon yöntemi hakkındaki öz yeterlik inançlarına etkisi
The effect of scientific scenarios on preservice science teachers' self-efficacy beliefs about argumentation method
Yazar: BETÜL UGUR
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA ÖZDİLEK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Bilimsel senaryolar = Scientific cenarios ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmada, bilimsel senaryoların fen bilgisi öğretmen adaylarının argümantasyona 
yönelik öz yeterlik inançlarına etkisi ve araştırma süresince argümantasyon bileşenlerini 
kullanma becerilerinin gelişimi araştırılmıştır. Çalışmada ön test-son test tek gruplu deneme 
modeli ile nitel analiz tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma deseni uygulanmıştır. 
Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Kimyada Deney Tasarımı ve 
Uygulamaları seçmeli dersini alan 36 fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın başında öğretmen adayları argümantasyon hakkında bilgi edinme, 
Argümantasyon Temelli Bilimsel Senaryo (ATBS) ve entegre edilmiş argüman sorusu 
tasarlamaya yönelik uygulamalı bir eğitime tabi tutulmuştur. Eğitim sürecinin hemen ardından 
adaylar örnek uygulama adımlarına bağlı kalmak şartıyla ortaokul öğrencileri ile gerçek 
uygulamalar yapmışlardır. Ogan-Bekiroğlu ve Aydeniz (2013) tarafından geliştirilen 
Argümantasyon Öz Yeterlik Ölçeği (AÖYÖ)  ile araştırmacı tarafından hazırlanan 
Argümantasyona Yönelik Görüş Anketi (AYGA) ve ayrıca araştırma sonunda öğretmen 
adaylarının ATBS ile ilgili düşüncelerini etraflıca incelemek ve netleştirmek amacıyla 
geliştirilen yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.
Nicel veriler, SPSS 15.0 paket programı ile bağımlı örneklemler için t-testi 
kullanılarak 0,05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ölçek alt 
boyutlarına ait puanlar ile toplam puanların ön-test ve son-test değerleri arasında istatistiksel 
anlamlı fark olduğu ve ATBS uygulamaları ile öğretmen adaylarının argümantasyona yönelik 
öz yeterlik inançlarının arttığı bulunmuştur (p<0,05 ). Nitel veriler ise tematik kodlamaya 
dayalı içerik analizine tabi tutulmuştur. Analizler sırasında anket verileri ile yapılandırılmış 
görüşme verileri ayrı ayrı analiz edilmiş ve anlamsal bütünlüğün sağlanması açısından birlikte 
değerlendirilmiştir. ATBS uygulamasının, öğretmen adaylarının argümantasyon konusundaki öz 
yeterlik inançları üzerinde olumlu/olumsuz hariç, herhangi bir durumu içermeyen ancak 
geleceğe yönelik gelişimi teşvik eden pek çok farklı etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was investigated whether scientific scenarios make a significant 
difference in the pre-service science teachers' self-efficacy beliefs towards argumentation and 
the development of pre-service teachers' skills of using argumentation components was 
investigated during the research. In the study, the pre-test – post-test single-group trial model 
and mixed research design in which qualitative analysis techniques are used together were 
applied. The research was carried out with 36 pre-service science teachers in the study group 
who took the elective course of Experiment Design and Applications in Chemistry in the 
spring semester of the 2018-2019 academic year.
During the study, pre-service teachers were subjected to applied training to learn 
about argumentation, to design an Argumentation-Based Scientific Scenario (ABSS) and to 
design an integrated argument question. Immediately after the education process, real 
applications were made by the candidates with secondary school students, provided that they 
adhere to the sample implementation steps. Argumentation Self-Efficacy Scale (ASES) 
developed by Ogan-Bekiroglu and Aydeniz (2013) and the Opinion Survey for 
Argumentation (OSFA) prepared by the researcher it was applied as a pre-test before the 
research and a post-test after the research to determine the effect of scientific scenarios on 
pre-service science teachers' self-efficacy beliefs about argumentation. Besides, semi-
structured interviews were conducted at the end of the study to examine and clarify the 
opinions of the teacher candidates about ABSS in line with the experiences they gained 
during the process.
Quantitative data were analyzed with the SPSS 15.0 package program at a 
significance level of 0,05 using the t-test for dependent samples. According to the research 
results it was observed that there was an increase in pre-service teachers' self-efficacy beliefs 
about the argumentation method with ABSS applications due to statistically significant 
differences between scale sub-dimensions and general t-test pre-test and post-test results for 
dependent samples (p<0,05 ).  Qualitative data were subjected to content analysis based on 
thematic coding. In the qualitative dimension, the effect of science teacher candidates' 
thoughts about argumentation on their self-efficacy beliefs with ABSS application was 
investigated and the results of the questionnaire and semi-structured interviews were analyzed 
separately and evaluated together in terms of ensuring semantic integrity. It has been 
determined that the ABSS application has many different effects that does not contain any 
situation but, that encouraging development intended for the future on teacher candidates' 
self-efficacy beliefs about argumentation, except positive/negative.