Tek ebeveyn kadının sosyal dışlanmışlık durumları ve etkileyen faktörler
Social exclusion situations and factors that affect the only parent woman
Yazar: ÜMİT BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. AYDA ÇELEBİOĞLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dışlanmışlık = Exclusion ; Kadınlar = Women ; Mersin = Mersin ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Tek ebeveynli aile = Single-parent family

Özet:
Bu araştırma, tek ebeveyn kadınların sosyal dışlanmışlık durumları ve sosyal dışlanmışlık durumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın kapsamını Mersin ilinde çeşitli nedenlerle tek ebeveyn durumunda bulunan kadınlar oluşturmaktadır.
Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış olup araştırma verileri anket kullanılarak toplanmıştır. Araştırma Mersin ili Akdeniz ve Mezitli ilçelerinde ikamet eden 378 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Jehoel-Gijsbers & Vrooman (2007) tarafından geliştirilen ve Bayram, Sam, Aytaç ve Aytaç (2010) tarafından revize edilerek geçerlilik ve güvenilirlik analizi yapılan sosyal dışlanma ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmada tek ebeveyn kadınların yaş, eğitim durumu, gelir düzeyi, doğum yeri, hayatın büyük çoğunluğunun geçtiği yer, evlenme yaşı, evlenmeye karar verme, evlilik sayısı, çocuk sayısı, eski eş ile akrabalık, tek ebeveyn olma nedeni, kiminle yaşadığı, tek ebeveyn olma sürecindeki destek ve yeniden evlenmeyi düşünme değişkenlerine göre sosyal dışlanmışlık ortalamaları ve ortalamalar arasındaki farklar analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda tek ebeveyn kadınların genel olarak maddi yoksullukla karşı karşıya oldukları, almış oldukları sosyal yardımlarla içinde bulundukları yoksullukla mücadele etmek zorunda kaldıkları, temel gıda ihtiyaçlarını karşılayamama riski ile karşı karşıya oldukları, kurumlardan ve yardımlardan faydalanabilme konusunda çeşitli zorluklar yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda tek ebeveyn kadınların yaşamış olduğu çevrenin uygun ve güvenli olma konusunda sorunlu olduğuna ilişkin bulgulara rastlanmıştır. Araştırma sonucunda tek ebeveyn kadınların kendilerini toplumdan dışlanmış hissettiklerine yönelik bulgulara rastlanmıştır.  Araştırmada elde edilen bulgulara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Social exclusion is defined as the break of social ties, the decrease in access to social resources and the decrease in social participation, access and solidarity. The concept of social exclusion is generally considered in relation to disadvantaged situations, and single-parent families are among these disadvantaged situations. The situation is slightly different when the only parent is a woman.
The aim of this study is to determine the social exclusion status of single-parent woman and affectıng factors. The population of the research is consist of women who are single parents for various reasons in Mersin province. The study group determined by the purposive sampling method consists of 378 women residing in the Akdeniz and Mezitli districts of Mersin.  Descriptive characteristics questionnaire and social exclusion scale were used to collect the research data. In the analysis of the data, descriptive tests, Cronbach Alpha coefficient calculation, one way analysis of variance, t test and Pearson correlation analysis were used.
As a result of the analyzes conducted, it was determined that the level of social exclusion of single-parent women was moderate. The variables such as age, education status, income level, place of birth, place where most of life passes, age of marriage, decision to marry, number of children, kinship with ex-spouse, reason of being a single parent, who she lives with, support in the process of becoming a single parent and thinking about remarriage were found to have an effect on social exclusion levels. In addition, it was determined that there was a strong negative correlation between education and income level and social exclusion level.