İthalat aracılığıyla teknoloji yayılımları: Türkiye imalat sanayi örneği
Technology spillovers through imports: Turkish manufacturing industry case
Yazar: BAŞAK DALGIÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ MIHÇI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Teknoloji yayılımı = Technology spillover ; Özümseme kapasitesi = Absorptive capacity ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İthalat = Import

Özet:
Romer'in (1990) öncülüğünü yaptığı Ar-Ge temelli içsel büyüme modellemesinde Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan inovasyonlar üretim süreçlerine girdiklerinde, teknolojik bilgi; ekonomik birimler arasında Arrow'un yaparak öğrenme etkisi ve taklit etme sayesinde bir yan ürün olarak yayılacaktır. Teknolojinin rakipsizlik ve dışlanamazlık özelliklerine bağlı olarak oluşan bu etkiler Romer (1990) tarafından taşma/yayılma/yayılım etkileri olarak adlandırılmakta ve pozitif dışsallıklar şeklinde ortaya çıkmaktadırlar. Grossman ve Helpman (1991) ile Rivera-Batiz ve Romer (1991) Ar-Ge temelli içsel büyüme çerçevesini dış ticaret ile bütünleştirmiştir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin dış dünya ile artan etkileşimi yeni ve daha fazla çeşitlilikteki ara ve sermaye mallarının gözlemlenmesi ve kullanımı sayesinde geri mühendislik, öğrenme ve taklit etme etkileriyle birlikte var olan teknolojik kapasiteyi artırarak verimlilik artışlarıyla birlikte büyümeye yol açacaktır.Bu çalışmada, Türkiye İmalat Sanayinde teknolojik bilginin ithalat aracılığıyla yayılımının özümseme kapasitesi çerçevesinde analiz edilmesi amaçlanmıştır. Teknoloji yayılımları ve özümseme kapasitesi arasındaki ilişkinin doğrusal olmadığı varsayımından hareketle çalışmada eşik regresyon teknikleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçlarının, Türkiye'nin ara ve yatırım malları ithalatına dayalı üretim yapısı ve Ar-Ge yatırımlarının düşük seyri göz önünde bulundurulduğunda; dış ticaret ortaklarının Ar-Ge çabalarından anlamlı şekilde faydalandığına işaret etmesi beklenmiştir. Analiz sonuçları Türkiye İmalat Sanayinde ithalat yoluyla teknoloji yayılımının varlığını kanıtlar niteliktedir. Bununla birlikte yayılımların etkinliğinin endüstrilere özgü özümseme kapasitelerine göre farklılaştığı görülmektedir.

Abstract:
In R&D based endogenous growth modeling, when innovations, which arise as a result of R&D activities, enter production processes; tecnological knowledge will spill over between economic units by Arrow?s learning by doing and imitation as a by product. These effects, formed subject to the non-rivalness and non-excludability features of technology, are called spillover effects by Romer (1990) and emerge as positive externalities. Grossman and Helpman (1991) and Rivera-Batiz and Romer (1991) integrate R&D based endogenous growth framework with international trade. Particularly, due to the increase of technological capacity by learning by doing and imitation effects, the interaction of developing countries with outside world will lead economic growth together with productivity increases through observing and utilizing new and more variety of intermediate and capital goods.The aim of this study is to analyze the spillover of technological knowledge through imports within the frame of absorptive capacity for Turkish Manufacturing Industry. Departing from the assumption that the relation between technology spillovers and absorptive capacity is non linear, threshold regression techniques are used in the study. Considering the structure of production which depends on the imports of intermediate and capital goods and the low level of R&D investments, the results are expected to point out Turkey?s benefiting from the R&D efforts of its trade partners significantly. The results of the analyses are such as to prove the existence of technology spillovers through imports in Turkish Manufacturing Industry. Besides it is implied that the efficiency of spillovers are differentiated with respect to the industry specific absorptive capacities.