Afet sonrası kullanılan geçici barınak modellerinin incelenmesi ve acil durumlarda kullanılabilir geçici barınak modeli önerisi
Investigation of temporary shelter models used after disaster and suggestion of temporary shelter models that can be used in emergencies
Yazar: ALİ CAN ÇAYLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK ÖCAL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU ER
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Afetler = Disasters ; Barınaklar = Housing ; Geçici barınma merkezi = Temporary shelter center ; Rehabilitasyon = Rehabilitation

Özet:
Afetler, meydana geldiği andan itibaren insan hayatında çok sayıda olumsuz etki yaratan, toplumları mal ve/veya can kaybı ile etkileyen olaylardır. Olaya maruz kalan kişiler afetzede olarak tanımlanmaktadır. Felaketin ardından afetzedelerin temel ihtiyaçlarının karşılanması büyük önem taşımaktadır. Bu temel ihtiyaçların başında barınma ihtiyacı gelmektedir.
Olay anının ardından barınma ihtiyacı ilk olarak çadır ve türevleri ile karşılanmaya çalışılmaktadır. Çadırlar, çevre ve hava koşullarından doğrudan etkilenmeleri nedeniyle afetzedelere güven ortamı sunamamaktadırlar. Geçici konutlar bu noktada büyük öneme sahiptir. Kalıcı konutlarda barınma imkanı sağlanana dek afetzedelere güven ve yuva ortamı sunarak iyileşme sürecini en az sorunla atlatmalarını sağlamaktadır.
Geçmişten günümüze birçok geçici afet konutu tasarlanmış, bir kısmı da hayata geçirilmiştir. Geçici konut tasarımı yapılırken farklı coğrafyaların ihtiyaçlarının ve çevre faktörlerinin farklı olduğu göz önünde bulundurulmalı, üretilebilirlik noktasında gerçeklikten uzaklaşılmamalıdır. Yapılacak tasarım, afetzedeleri dış etkilerden korumalı, dayanıklı ve temel gereksinimlerine cevap verir nitelikte olmalıdır.
Bu çalışmada: afet yönetim aşamaları ve yönetim aşamalarında yürütülmesi gereken çalışmalar ve bu süreçteki barınma sorunları incelenmiştir. Bu sorunlar doğrultusunda uluslararası kuruluş ve ajansların belirlemiş olduğu standartlara uygun biçimde tasarlanan geçici konut modelleri ele alınmıştır; afet sonrası geçici barınak modeli önerilmiştir. Bu model, geleneksel yerinde üretim prensipleri ile inşa edilmesi ve döneminin güncel teknolojisi ile üretilebilmesi gibi avantajlara sahiptir. Ayrıca mevcut olarak kullanılan geçici konut modellerinin karşılayamadığı güven ve mahremiyet ihtiyacını karşılamak ve nakliye ve stok maliyetlerinin en aza indirilmesini sağlamak amaçlarıyla tasarlanmıştır.

Abstract:
Disasters are events that create many negative effects on human life and affect societies with loss of property and/or life. After the disaster, it is of great importance to meet the basic needs of the disaster victims, especially the need for shelter. 
After the disaster, the need for shelter is first tried to be met with tents and derivatives. Since tents are directly affected by environmental and weather conditions, transition to temporary residences should be made. By providing a safe and home environment to the disaster victims, it is ensured that they get through the recovery process with the least amount of problems until they can be accommodated in permanent residences.
From past to present, many temporary disaster houses have been designed and some of them have been implemented. Temporary housing design should be made by considering different geographical and environmental factors and should be producible. The design should protect the disaster victims from external influences, be durable and meet their basic requirements.
In this study: disaster management stages, studies to be carried out in management stages and housing problems in this process were examined. Temporary housing models designed in accordance with the standards set by international organizations were discussed; post-disaster temporary shelter model has been proposed. This model has the advantages of being built with traditional on-site production principles and being produced with current technology. It is also designed to meet the need for security and privacy, and to minimize transportation and stocking costs.