Ailesel multipl skleroz hastalarında vitamin D reseptör gen analizi
Vitamin D receptor gene polymorphism in familial multiple sclerosis patients
Yazar: FATMA EBRU YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN KAMIŞLI ; PROF. DR. ABDULCEMAL ÖZCAN
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Genler = Genes ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler = Receptors ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç: Multipl skleroz  genç ve orta yaş erişkinlerde özürlülüğe en sık yol açan, santral sinir sisteminin kronik demyelinizan bir hastalığıdır. Multipl skleroz patogenezinde genetik ve çevresel faktörlerin ve özellikle T hücre aracılı otoimmünitenin olduğu düşünülmektedir. D vitamini immün sistemin potansiyel modülatörüdür ve etkilerini VDR aracılığı ile göstermektedir. VDR polimorfizmleri D vitamininin metabolik ve fonksiyonel etkilerinde değişiklik oluşturabilmektedir. Literatürde bir çok ülkede VDR tek gen polimorfizmi ve MS ilişkisi ile ilgili çalışmalar yapılmış olup; ailesel MS özelliği gösteren hastalarla ilgili bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma ile bölgemizde bulunan ailesel MS hastalarında VDR geni Taq I, Apa I ve Fok Ipolimorfizmleri ile MS arasında herhangi bir ilişki olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2009-2016 yılları arasında kliniğimizde takibi olan, 18-60 yaş arası, soygeçmişinde MS öyküsü bulunan 29 MS hastası ve 18-60 yaş arası 120 kontrol dahil edildi. Hasta ve kontrol grubundan 2 cc venöz kan örnekleri alındı. DNA izolasyonu, DNA konsantrasyon ölçümü ve genotipleme işlemleri gerçekleştirildi. Popülasyon hasta ve kontrol grubuna ayrıldı. Hasta-kontrol, kadın hasta-kadın kontrol ve erkek hasta-erkek kontrol genotip karşılaştırması yapıldı.  Bulgular: VDR Taq I polimorfizm analizinde hasta grubu ile kontrol grup arasında anlamlı farklılık tespit edildi. GG genotipi hasta grubunda hiç tespit edilmemişken, kontrol grubunda GG genotipi mevcuttu (p:0.025). Kadın hasta-kadın kontrol grubunda sonuçlar anlamlı iken (p:0,028) erkek hasta-erkek kontrol grubunda anlamlı sonuçlar elde edilemedi (p:0,079).VDR Fok I polimorfizm analizinde hasta bireyler ve kontrol grup arasında AA-AG-GG genotipleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmedi(p:0,042), kadın hastalar ve kontroller (p:0.658), erkek hastalar ve kontroller (p:0,517) arasında anlamlı farklılık yoktu. VDR Apa I polimorfizmi için kontrol ve hasta bireyler arasında AA-AC-CC genotipleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmedi (p:0.956), kadın hastalar ve kontroller (p:0,383), erkek hastalar ve kontroller (p:0,273) arasında anlamlı farklılık yoktu. Sonuç: Bölgemizde bulunan ailesel MS hastalarında Taq I polimorfizmi hastalığa yatkınlık oluşturuyor olabilir. Apa I ve Fok I polimorfizmleri ile MS arasında herhangi bir ilişki tespit edilmedi. Sonuç olarak multipl skleroza yatkınlık oluşturabilecek vitamin D reseptör gen polimorfizmlerinin tespit edilebilmesi, çalışmamızdan çıkan sonuçların desteklenilmesi için daha geniş hasta grupları ileve diğer otoimmün hastalıklar ile yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objectives: Multiple sclerosis is a chronical demyelinating disease of central nervous system, mostly causing disability on young and middle age adults.  It is considered that on the multiple sclerosis pathogenesis there are genetic and environmental factors and in particular t-cell-mediated autoimmunity. Vitamin D is a potantial modulator of immune system and its effects are seen via vitamin D receptors (VDR). VDR polymorphisms may generate modifications on the metabolic and functional effects of vitamin D. Many of studies have been performed relating to VDR single gene polymorphism and MS relation in many counties on literature; it isn't familial MS property.  With this study it is intended to be researched if there is any relation between VDR gene and Taq I, Apa I and Fok Ion polymorphisms on the familial MS patients in our region.  
Material and Method: 29 MS patients, monitoring in our clinic from 2009 to 2016, at the range of 18-60 ages and having a MS background on their family history and 120 controls on 18-60 ages were included in our study.  2 cc venous blood samples were received from patient and control group. DNA isolation, DNA concentration measurement and genotyping processes were performed. Population was divided by patient and control group. Comparing of patient-control, woman patient-woman control and man patient-man control genotype was performed.   
Results: A meaningful difference was determined between patient group and contol group on VDR Taq I polymorphism analysis. GG genotype wasn't be determined on the patient group, it was available on the control group (p:0.025). While the results were meaningful on the patient-woman control group (p:0,028), meaningful results weren't be obtained on the patient-man control group (p:0,079). On the VDR Fok I polymorphism analysis, meaningful difference wasn't be determined among AA-AG-GG genotypes between patients and control groups (p:0,042), meaningful diffenece wasn't be available between woman patients ans controls (p:0.658) and man patients anc controls (p:0,517). For VDR Apa I polymorphism, meaningful difference wasn't be determined among AA-AC-CC genotypes between control and patients (p:0.956), meaningful diffenece wasn't be available between woman patients ans controls (p:0,383) and man patients anc controls (p:0,273).  
Conclusion: Taq I polymorphism on familial MS patients in our region may create liability to disease. Any relation wasn't be determined between Apa I and Fok I polymorphisms and MS. Consequently, in order to be determined vitamin D receptor gene polymorphisms, may create liability to multiple sclerosis on Turkish population, it needs to be performed new studies with larger patient groups and other autoimmunitydiseases.