COVİD-19 enfeksiyonu geçiren bireylerde egzersiz eğitiminin solunum fonksiyonları, fonksiyonel kapasite, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of exercise training on respiratory functions, functional capacity, physical activity and quality of life in individuals with COVİD-19 infection
Yazar: UKBE ŞIRAYDER
Danışman: PROF. DR. DENİZ İNAL İNCE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
COVID-19 enfeksiyonu sonrası verilen egzersiz eğitimi post akut dönemde ortaya çıkan fonksiyonel kayıpların giderilmesinde etkili olabilir. Bu nedenle çalışmamız, COVID-19 enfeksiyonunu şiddetli geçiren olgularda taburculuk sonrası enfeksiyona ve yoğun bakımda yatışa bağlı gelişebilecek solunum fonksiyonu, fonksiyonel kapasite, denge, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi problemlerinin değerlendirilmesi, sağlıklı olguların özellikleri ile karşılaştırılması ve COVID-19 enfeksiyonu geçiren olgulara yönelik egzersiz eğitiminin etkinliğinin araştırılması amacı ile randomize kontrollü olarak planlandı. Çalışmamızın birinci kısmında COVID-19 enfeksiyonunu geçiren bireyler (n=26) ile sağlıklı bireyler (n=26) karşılaştırıldı. İkinci kısımda ise COVID-19 enfeksiyonu geçiren bireylerden oluşan egzersiz (n=25) ve kontrol (n=25) grubu bireylerde egzersiz eğitiminin etkileri karşılaştırıldı. Bireylerin solunum fonksiyonları, solunum ve periferik kas kuvvetleri ölçüldü. Altı dakika yürüme testi ile fonksiyonel kapasite değerlendirildi. Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi için Nottingham Sağlık Profili ve St George Solunum Anketi, anksiyete ve depresyon için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve yorgunluk için Yorgunluk Şiddeti Ölçeği, bilişsel fonksiyonlar için Mini Mental Durum Değerlendirmesi, denge için stabilometre değerlendirmesi ve zamanlı kalk yürü testi kullanıldı. Egzersiz grubuna rutin takip ve tedavilerine ek olarak 12 hafta süre ile aerobik egzersiz ve kuvvet eğitimi verildi. Kontrol grubunun ise sadece rutin tedavi ve takiplerine devam edildi. COVID-19 grubunun solunum fonksiyonları, periferik kas kuvveti, fonksiyonel kapasite, yaşam kalitesi, denge, yorgunluk, anksiyete ve depresyon düzeyleri sağlıklı gruptan anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0,05). Solunum kas kuvveti ve bilişsel fonksiyon birbirine benzerdi (p>0,05). Egzersiz eğitimi sonucunda, egzersiz grubunun solunum fonksiyonu, solunum ve periferik kas kuvveti, fonksiyonel kapasitesi, yaşam kalitesi, denge, yorgunluk, anksiyete ve depresyon düzeyleri anlamlı olarak arttı (p<0,05). Bilişsel fonksiyonlarda anlamlı bir fark gösterilmedi (p>0,05). Kontrol grubunun ise ölçülen parametreleri çalışma sonunda anlamlı değişiklik göstermedi (p>0,05). Sonuç olarak, şiddetli COVID-19 enfeksiyonu geçiren olgularda sağlıklı bireylere göre, taburculuktan altı ay sonra bile solunum fonksiyon kayıpları ve yorgunluk şikayetleri devam etmekte, yaşam kalitesi, kas kuvveti ve fonksiyonel kapasite azalmaktadır. Aerobik egzersiz ve kuvvet eğitimini içeren 12 haftalık egzersiz eğitimi, bireylerin solunum fonksiyonları, fonksiyonel kapasite, yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete ve yorgunluk düzeylerini düzeltmede etkilidir. Çalışmamızın sonuçlarına göre, COVID-19 enfeksiyonunu şiddetli geçiren olgularda aerobik egzersiz ve kuvvet eğitimini içeren egzersiz eğitimi, güvenilir, etkili ve klinikte uygulanabilir bir yöntemdir.

Anahtar Kelimeler:  Post-akut COVID-19, Aerobik egzersiz, Kuvvet eğitimi, Solunum fonksiyonları, Yorgunluk.

Abstract:
Şırayder, U. The effect of exercise training on respiratory function, functional capacity, physical activity and quality of life in individuals with COVID-19 infection. Graduate School of Health Sciences, Cardiopulmonary Rehabilitation Program, PhD Thesis, Ankara, 2022. Exercise training after COVID-19 infection may be effective in improving the functional loss that occur in the post-acute period. Therefore, we aimed to evaluate lung function, functional capacity, balance, physical activity and quality of life problems that may develop due to severe COVID-19 after discharge and to compare them with the characteristics of healthy controls, and the effectiveness of exercise training to be applied to patients with COVID-19 infection in a randomized controlled trial. This study consisted of two parts. In the first part, individuals with COVID-19 infection (n=26) and healthy individuals (n=26) were compared and in the second part, exercise (n=25) and control (n=25) COVID-19 groups were compared. Lung function, respiratory and peripheral muscle strength were measured. Functional capacity was evaluated using the six-minute walk test. Nottingham Health Profile and St George's Respiratory Questionnaire for health-related quality of life, Hospital Anxiety and Depression Scale for anxiety and depression, Fatigue Severity Scale for fatigue, Mini Mental State exmination for cognitive function, stabilometer and Timed Up Go for balance were used. In addition to their routine follow-up, the exercise group was given aerobic exercise and strength training for 12 weeks. In the control group, only routine follow-up continued. Lung function, peripheral muscle strength, functional capacity, quality of life, balance, fatigue, anxiety and depression levels of the COVID-19 group were significantly lower than those of the healthy group (p<0.05). Respiratory muscle strength and cognitive levels were similar (p>0.05). lung function, respiratory and peripheral muscle strength, functional capacity, quality of life, balance, fatigue, anxiety and depression levels of the exercise group improved significantly after exercise training, (p<0.05). There was no significant difference in cognitive status (p>0.05). In conclusion, lung function losses and fatigue complaints and quality of life, muscle strength and functional capacity decrease continue in patients with severe COVID-19 even six months after discharge as compared to healthy individuals. A 12-week aerobic exercise and strength training is effective in improving lung function, functional capacity, quality of life, depression, anxiety and fatigue levels. Based on the findings of the study, aerobic exercise and strength training is a reliable, effective and clinically applicable method in patients with severe COVID-19 infection.

Keywords: Post-acute COVID-19, Aerobic exercise, Strength training, Lung function, Fatigue.