Sağlıklı erişkinlerde masseter ve temporal kas kalınlıklarının ve shear wave elastografi ile kas sertliğinin referans değerlerinin belirlenmesi
Determination of masseter and temporal muscle thickness and reference values of muscle strength by shear wave elastography in HEALTHY adults
Yazar: AYŞE NUR KORUYUCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİRDEVS AŞANTOĞROL
Gaziantep Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çiğneme sisteminin performansı temel olarak, masseter ve temporal kaslar tarafından üretilen kuvvetlere bağlıdır. Bu kasların kalınlık ve sertlikleri, kas performansı ve kuvvetinin kritik bir belirleyicisidir. Bu nedenle kas kalınlık ve sertliklerinin in vivo değerlendirilmesi, kas fonksiyonlarının anlaşılmasına ve geliştirilmesine yardımcı olabilir. Bu tez çalışmasında; sağlıklı erişkinlerde istirahatte ve kontraksiyonda, masseter ve temporal kaslarının kalınlık ve sertliklerinin refarans değerlerini oluşturmak ve bu değerlerin yaş, cinsiyet, taraf ve Vücut kitle indeksine göre değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada, yaşları 18-59 arasında değişen 160 (80 kadın, 80 erkek) sağlıklı bireyin toplam 320 masseter ve temporal kası ultrasonografi ve Shear Wave Elastografi (SWE) ile incelendi. İstirahatte ortalama masseter kas kalınlığı 1,09±0,21 cm; kontraksiyonda 1,40±0,25 cm olarak bulundu. İstirahatte temporal kas kalınlığı 0,88±0,11 cm; kontraksiyonda 0,98±0,12 cm olarak bulundu. İstirahatte ve kontraksiyonda yaşla birlikte masseter ve temporal kas kalınlıkları artış göstermiş olup bu bulgu temporal kas için anlamlı değildi. İstirahatte ve kontraksiyonda masseter ve temporal kas kalınlıkları, erkeklerde kadınlardan daha fazla bulundu (p<0,001). İstirahat ve kontraksiyonda sağ ve sol masseter kas kalınlıkları arasında anlamlı farklılık bulunmuşken temporal kasta bulunmadı. İstirahatte ve kontraksiyonda yaş ve vücut kitle indeksi arttıkça masseter ve temporal kas kalınlığı artış gösterdi ancak bu bulgular temporal kas için anlamlı değildi. Masseter kasın sertlik değerlendirmesi transdüser 2 farklı pozisyonda iken yapıldı ve bu iki durum birbiriyle karşılaştırıldı. İstirahatte transdüser masseter kasa transvers pozisyonlandırıldığında masseter kasın sertliği (İSWE-T) 6,91±1,22 kPa; İstirahatte transdüser masseter kasa longitüdinal pozisyonlandırıldığında masseter kasın sertliği (İSWE-L) 8,49±1,25 kPa olarak bulundu. Kontraksiyonda transdüser masseter kasa transvers pozisyonlandırıldığında (KSWE-T) 31,40±7,03 kPa; kontraksiyonda transdüser masseter kasa longitüdinal pozisyonlandırıldığında (KSWE-L) 35,65±7,45 kPa olarak bulundu. Hem istirahatte hem de kontraksiyonda masseter kas sertliğinin değerlendirildiği transvers ve longitüdinal yöntemlerle yapılan ölçümler arasında anlamlı farklılıklar saptandı. İstirahatte temporal kas sertliği 8,84 kPa; kontraksiyonda 20,43 kPa olarak bulundu. İstirahatte ve kontraksiyonda masseter ve temporal kas sertlikleri, erkeklerde kadınlardan daha fazla bulundu (p<0,001). İstirahat ve kontraksiyonda sağ ve sol masseter ve temporal kas sertlikleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı. İstirahatte ve kontraksiyonda yaş ve vücut kitle indeksi arttıkça masseter ve temporal kas sertlikleri azalma göstermiş ancak kontraksiyonda masseter kas sertliğindeki azalma anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, ultrasonografi ve SWE çiğneme kas kalınlıklarının ve sertliklerinin değerlendirilmesinde etkili bir yöntem olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Masseter kas, Shear Wave Elastografi, Temporal kas Ultrasonografi.

Abstract:
The performance of the masticatory system mainly depends on the forces produced by the masseter and temporal muscles. The thickness and stiffness of these muscles is a critical determinant of muscle performance and strength. Therefore, in vivo evaluation of muscle thickness and stiffness can help to understand and improve muscle function. In this thesis study; It was aimed to establish the reference values for the thickness and stiffness of the masseter and temporal muscles at rest and in contraction in healthy adults and to evaluate these values according to age, gender, side and body mass index. In the study, a total of 320 masseter and temporal muscles of 160 (80 female, 80 male) healthy individuals aged between 18-59 were examined by ultrasonography and Shear Wave Elastography. Mean masseter muscle thickness at rest was 1.09±0.21 cm; It was found to be 1.40±0.25 cm in contraction. Temporal muscle thickness at rest was 0.88±0.11 cm; It was found to be 0.98±0.12 cm in contraction. Masseter and temporal muscle thicknesses increased with age at rest and during contraction, but this finding was not significant for temporal muscle. Masseter and temporal muscle thicknesses at rest and during contraction were found to be higher in males than females (p<0.001). While there was a significant difference between the right and left masseter muscle thicknesses at rest and contraction, it was not found in the temporal muscle. Masseter and temporal muscle thickness increased with increasing age and body mass index at rest and in contraction, but these findings were not significant for temporal muscle. Masseter muscle stiffness was evaluated with the transducer in 2 different positions, and these two conditions were compared with each other. Masseter muscle stiffness (ISWE-T) 6.91±1.22 kPa when the transducer masseter muscle was positioned transversely at rest; When the transducer masseter muscle was positioned longitudinally at rest, the stiffness of the masseter muscle (ISWE-L) was found to be 8.49±1.25 kPa. When the transducer masseter muscle is positioned transversely during contraction (KSWE-T) 31.40±7.03 kPa; It was found to be 35.65±7.45 kPa when the transducer masseter muscle was positioned longitudinally during contraction (KSWE-L). Significant differences were found between measurements made with transverse and longitudinal methods, in which masseter muscle stiffness was evaluated both at rest and during contraction. Temporal muscle stiffness at rest 8.84 kPa; It was found to be 20.43 kPa at contraction. Masseter and temporal muscle stiffness at rest and contraction were more common in males than females (p<0.001). There was no significant difference between right and left masseter and temporal muscle stiffness at rest and contraction. Masseter and temporal muscle stiffness decreased with increasing age and body mass index at rest and during contraction, but the decrease in masseter muscle stiffness during contraction was not significant. In conclusion, ultrasonography and SWE can be used as an effective method in the evaluation of chewing muscle thickness and stiffness.
Keywords: Masseter muscle, Shear Wave Elastography, Temporal muscle,Ultrasonography.