İhracata yönelik devlet teşvikleri'nin Isparta'da faaliyet gösteren firmalar açısından değerlendirilmesi
Evaluation of export incentives for companies operating in Isparta
Yazar: METE CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. VESİLE ÖMÜRBEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Devlet katkısı = State contribution ; Devlet yardımı = State aid ; Isparta = Isparta ; Teşvikler = Incentives ; Vergi teşvikleri = Tax incentives ; İhracat = Export ; İhracat teşvikleri = Export promotion ; İşletmeler = Businesses

Özet:
21. yüzyılın küreselleşme ve teknolojinin gelmiş olduğu seviye ile birlikte ülkeler artık geçen yüzyıldakilerden daha fazla birbirleri ile iletişim, ticaret ve etkileşim içinde bulunmaktadır. Bu etkilerin en fazla hissedildiği alanlardan biri olan uluslararası ticaret günümüzde ülkelerin refah seviyesi ile doğru orantılı bir görünüm izlemektedir. Ülkeler sosyal refahlarını arttırmak için en önemli kaynaklardan biri olarak döviz girdilerini görmektedir. Bu bağlamda dünya piyasasına bakacak olursak dış ticaret hacmi büyük olan ülkelerin sanayileşmiş ve teknoloji yoğun ürünler ihraç eden ülkeler olduğu görülmektedir. Buradan hareketle gelişmekte olan ülkemiz açısından da dış ticaret önemli bir gelir kaynağıdır. Dış ticaretimizi arttırmak için devlet yurt içinde üreticisine çeşitli destek ve teşvikler sunmaktadır.

24 Ocak 1980 tarihinden başlayarak Türkiye, dışa açık, liberal bir uluslararası ticaret politikası uygulamaya koymuş ve aynı zamanda ihracata dayalı sanayileşme politikası benimsemiştir. Bu politikalar ile hem para ve maliye politikalarıyla piyasa mekanizmasına yön vermeye çalışan devlet üreticiye hem üretim yapmak için hem de ürettiği ürünleri ihraç edebilmesi için çeşitli destek ve teşvikler vermiştir.

Destek ve teşvikler devlet tarafından özel veya kamu kurum ve kuruluşlarına sağlanan daha önceden belirlenmiş çeşitli hedef ve amaçlara ulaşmak için belirli stratejiler ve planlar çerçevesinde yapılan yardımlardır. Devlet bu yardımları belirli usul ve esaslar çerçevesinde karşılıksız veya karşılıklı olarak verebilir. Bu teşvik ve destekler nakdi veya gayrı-nakdi/ayni olacak şekilde verilir. Bu destekleri devlet verebilmek için bünyesinde çeşitli kurum ve kuruluşlar oluşturmuştur.

Bu amaçlar doğrultusunda ne kadar yol alındığı, devlet tarafından verilen destek ve teşviklerin ihracatçılarımız açısından ne kadar faydalı olduğunu tespit etmek amacıyla Isparta ilinde ihracatçılar üzerine ankete dayalı bir araştırma yapılmıştır. Elde edilen veriler Tek Örneklem T Testi, Mann Whitney U Testi gibi istatistiki metotlarla test edilmiş, anketin değerlendirilmesi ile ihracat teşviklerinin Isparta ilinde faaliyet gösteren ihracatçılar üzerinde ne gibi etkileri olduğu sonuçları paylaşılmıştır.

Yapılan çalışmada ankete katılan Isparta ilinde faaliyet gösteren ihracatçıların genel anlamda ihracat teşviklerinden detaylı haberdar olmadıkları ve teorik bilgi olarak eksiklikleri olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İhracat, Dış Ticaret, Devlet Teşvikleri

Abstract:
In 21th century, with the level of globalization and technology have come so far, countries are in communication and interaction and trade with each other more than they used to be in previous centuries. Foreign trade, which is one of the places where these effects are felt the most, seems that it is directly proportionate to welfare level of countries. Countries see their foreign currency inflow as one of the most important sources to improve their welfare level. When we look at world's market in this context, it is seen that the countries whose foreign trade volume has been large is seen as industrialized countries which export goods based on high technology. From this point of view, foreign trade is important source of income for our developing country too. In order to increase our foreign trade, government provide various supports and incentives to its domestic producers.

Since 24 January 1980, Turkey followed free and liberal international trade policy and at the same time carried out an industrialization policy based on exporting. Besides these policies mentioned, government trying to direct economy with the help of monetary and fiscal policies provided support and incentives to producers for the purpose of increasing their production and making them be able to export their goods.

These supports and incentives are given by government to private and public organizations to reach predetermined aims and objectives within the frame of particular strategies and plans. Government may give these supports for free or in return within the frame of particular strategies and plans.

These supports and incentives are given as cash, non-cash and aid in kind. In order to give these supports and incentives, state in itself formed multiple institutions and organizations. For the aim of determining how these policies have been successful and how these supports and incentives given by state has been beneficial for exporters in parallel with these purposes, survey-based research was held on exporters in İsparta City.

The data taken from survey was tested with statistical methods like one-sample T Test and Mann Whitney U Test and after evaluating the survey, results regarding the effects of export incentives on exporters in Isparta was shared. In this research done, it was observed that exporters operating in Isparta City in general terms are not informed in detail about export incentives and they are lacking in theoretical knowledge

Key Words: Export, Foreign Trade, Government Incentives