İsmail Fenni Ertuğrul'un Büchner'in materyalizm anlayışına eleştirisi
İsmail Fenni Ertuğrul's criticism on Buchner's ideas about materialism
Yazar: BERAT KİTAPÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENİS DOKO
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Büchner, George = Büchner, George ; Eleştiri = Criticism ; Ertuğrul, İsmail Fenni = Ertuğrul, İsmail Fenni ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Materyalizm = Materialism

Özet:
İnsanlık tarihinin, bazı dönemlerinde gidişatın seyrini değiştiren hadiseler yaşanır. Bunlar içerisinde şüphesiz, günümüzü de halen etkilemekte olan Fransız İhtilali, Sanayi Devrimi sayılabilir. Buna bağlı olarak Avrupa ve Dünya ile beraber ülkemizde de toplumsal olarak değişimler olmuştur. Yeni ve kuvvetli birçok fikrin neşvünema bulması bu dönemde gerçekleşmiştir. Bunlar arasında Materyalizm, Pozitivizm ve Darwinizm zikredilebilir. Tanzimat döneminin askeri ve siyasi birçok yeniliklere uğraması ile başlayan hadiselere, mezkur fikir akımları da ilave olmuş, siyasal ve sosyal yeni bir dönem başlamıştır.
Tanzimat Dönemi'nde sorunlara çare aramak gayesiyle seri atılımlar gerçekleştirilmiş, batılı fikir ve eserlerin tercümeleri bu sürece dahil olmuştur. Materyalizm bu ortam içerisinde ülkemizde yayılma ve taraftar edinme imkanını bulmuştur. Böyle bir ortamda birçok fikir adamı materyalizmi akıl, bilim, deney gibi kavramlar ile desteklemiş, birçok fikir adamı da materyalizmin ilmi, fikri, ahlaki ve uhrevi meselelerde çelişkiye sebep olduğunu düşünerek karşı çıkmıştır. Materyalizme karşı çıkanlardan birisi de İsmail Fenni Ertuğrul'dur.
İslami ilimlerden son derece iyi bir tahsili olan İsmail Fenni, batı felsefesi ile doğu ve batı arasındaki ortak ve fark yönleri tahlil edebilmiştir. Pozitif bilimler ve İslami ilimlere ilaveten tasavvuf ve musiki alanlarında da liyakat sahibidir. İsmail Fenni, tüm bu alanlarda eser yazmış, bilhassa dönemin Büchner ile meşhur olan materyalist anlayışa karşı müstakil kitap yazmıştır.
Bu çalışmanın maksadı, İsmail Fenni'nin yaşadığı dönemin maddeci anlayışını, ilmi ve samimi bir şekilde çözme gayretini göstermektir. Büchner'in ''Madde ve Kuvvet'' isimli eseri ile şöhret bulan maddeci anlayışın iddialarına karşı, İsmail Fenni'nin zikrettiği deliller öne sürülmüştür.
Takip edilen usul gereği, evvela materyalizmin tarihsel gelişimi, sonrasında İsmail Fenni'den önceki siyasi ve fikri gelişmeleri incelendi. Son olarak da temel meselemiz olan İsmail Fenni'nin, Büchner'in matreyalizm ile alakalı görüşlerine verdiği cevapları işlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İsmail Fenni Ertuğrul, Büchner, Materyalizm.

Abstract:
In the history of mankind, there are some events that change the course of the other events which come after. French Revolution and the Industrial Revolution are the milestones that still affect today. During this period, many ideas were became popular from Europe to Earth and our country. Alot of new and powerful ideas showed progress in these periods Positivism, Darwinism and Materialism are some of these ideas. The events that started with the military and political innovations of the Tanzimat period were added to the events, as well as the idea movements, and a new political and social era has begun.
Serial breakthroughs have been realized in order to seek solutions to the problems and translations of Western ideas and works have been included in this process. In this situation of our country, Materialism had the chance to spread and find supporters for itself. In such an atmosphere, many intellectuals have supported materialism with concepts such as mind, science, experiment, and many other intellectuals have opposed it by revealing the scientific, intellectual, moral and ethereal distress caused by materialism. One of those intellectuals was İsmail Fenni Ertuğrul. 
Ismail Fenni, who had a very good education on Islamic sciences was able to analyze the common and difference aspects between the western philosophy and the eastern philosophy. In addition to positive sciences and Islamic sciences, he is also qualified in mysticism and music. He had works in all these fields, especially he wrote a book against the materialism which was became very popular by Buchner's Works.
The aim of this study is to show Ismail Fenni's scientific and sincere efforts against materialism. In this study, it was mentioned about Ismail Fenni's proofs against Materialism which was became very popular thanks to Buchner's work "Matter and Force".
In the method was followed, first historical evolution of materialism, than its political and ideological progress before Ismail Fenni were studied. Finally our main topic which includes Ismail Fenni's anwers to Buchner's ideas about materialism

Keywords: İsmail Fenni Ertuğrul, Büchner, Materialism