Tek yıllık çimde (Lolium multiflorum L.) biçim ve azot uygulamalarının bazı bitkisel özelliklere ve tohum verimine etkisi
Effect of nitrogen fertilization and mowing on seed yield and some plant properties of annual ryegrass (Lolium multiflorum L.)
Yazar: DUYGU YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AVCI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, tek yıllık çimde (Lolium multiflorum L.) biçim şekli ve azot dozu
uygulamalarının tohum verim öğeleri ile çimlenme özellikleri üzerine etkisini belirlemek
amacıyla Eskişehir ekolojik koşullarında 2018 yılında yapılmıştır. Araştırma, tesadüf
bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre kurulmuş olup ana faktörü biçim
uygulamaları (biçilen ve biçilmeyen) ve alt faktörü ise azot dozları (0, 5, 10, 15, 20 ve 25
kg/da) oluşturmuştur. Tek yıllık çimde yapılan uygulamaların tohumluk üretimine ve
kalitesine etkisini belirlemek amacıyla bitki boyu, başak boyu, fertil kardeş sayısı, başakçık
sayısı, bin tane ağırlığı, tohum verimi, çimlenme yüzdesi, 2. gün çimlenme yüzdesi,
ortalama çimlenme süresi, fide boyu, fide yaş ve kuru ağırlığı özellikleri incelenmiştir.
Genel olarak, biçim uygulamasının tek yıllık çimde tohum üretimi ve kalitesine
etkisi önemsiz çıkmıştır. Azot uygulamalarında, fertil kardeş sayısı ve bin tane ağırlığı
bakımından 10-20 kg/da azot dozları arasında istatistiki olarak bir fark oluşmamıştır. En
yüksek tohum verimi (120 kg/da) 10 kg/da saf N uygulamasından elde edilmiş ve bu doz
sonrasında verim kayıpları oluşmuştur. Toplam çimlenme oranı azot dozlarına göre
değişmezken, 2. gün çimlenme oranı ve ortalama çimlenme süresi bakımından en yüksek
değerler biçilmeyen parsellere 20 kg/da N uygulaması sonucu elde edilmiştir.
Sonuç olarak, tek yıllık çimde tohumluk üretimi için ekilen alanlar erken ilkbaharda
biçilebilir veya otlatılabilir. Tohum üretimi için en uygun azot dozu 10 kg/da olarak
belirlenmiştir. Bununla birlikte, tohumun daha hızlı çimlenme ve çıkış yapması için bu
oran bir miktar arttırılabilir.
Anahtar Kelimeler: İtalyan çimi, azot dozları, biçim, tohum, çimlenme

Abstract:
This research was performed in Eskişehir ecological conditions in 2018 in order to
determine the effect of mowing and nitrogen applications on seed yield components and
germination characteristics of Italian ryegrass (Lolium multiflorum L.). The experiment
was established according to the split-plot design in the randomized complete block and
the main factor was the mowing applications ( Mown and unmown) and the sub-factor was
nitrogen doses (0, 5, 10, 15, 20 and 25 kg/da). In order to determine the effect of
applications on seed production and quality of Italian ryegrass, plant height, spike length,
number of fertile tillers, number of spikelets, thousand seed weight, seed yield,
germination percentage, 2nd-day germination percentage, mean germination time, seedling
length, seedling fresh and dry weight characteristics were examined.
In general, the effect of mowing application on seed production and quality of
Italian ryegrass was insignificant. There was no statistically significant difference between
nitrogen doses of 10-20 kg/da in terms of fertile tiller number and thousand seed weight in
nitrogen applications. The highest seed yield (120 kg/da) was obtained from 10 kg N da
application and yield losses were inevitable after this dose. While the total germination
percentage did not change according to nitrogen doses, the highest values of 2nd-day
germination percentage and mean germination time were obtained from unmowing plot by
applying nitrogen dose of 20 kg/da.
As a result, Italian ryegrass field planting for seed production can be mowed or
grazed in early spring. The best nitrogen dose for seed production in Italian ryegrass was
determined as 10 kg N da. However, this rate can be increased slightly for faster
germination and emergence of seed.
Keywords: Italian ryegrass, nitrogen doses, mowing, seed, germination