Tarihsel süreç içinde İzmir sanayisinin alan kullanımındaki değişmeler
Industrial land-use changes in İzmir in a historical perspective
Yazar: EMRE CANGÖREN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MUTLUER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Alan kullanımı = Land use ; Altkentleşme = Sub-urbanization ; Endüstri bölgesi = Industrial area ; Endüstrileşme = Industrialization ; Kentleşme = Urbanization ; İzmir = Izmir

Özet:
XV. yüzyıldan itibaren önemli bir ticaret kenti olarak ekonomik gelişim ve uluslararası bağlantılar kazanan İzmir, XIX. Yüzyıl başlarında sanayi üretimiyle ilk tanışan Osmanlı İmparatorluğu kentlerindendir. Kent asıl endüstriyel gelişimini ise XX. Yüzyılın ikinci yarısında yakalayabilmiştir. Kentin merkezi alanında sanayi kuruluşlarının yoğunlaşma göstermesi, üretimin ihtiyaç duyduğu işgücünün bu tesislerin çevresinde toplanması, liman ve kentin ticaret alanlarıyla geliştirdiği fonksiyonel bütünleşme, endüstriyel üretimin ilk alan kullanım özellikleri olarak karşımıza çıkmaktadır.Sonrasında, üretimin karşılaştığı sorunlar, artan kentsel rant, gelişen altyapı ve kentsel mekan düzenlemelerinin bir sonucu olarak, sanayi kuruluşlarının çoğu yeni bir alan kullanım modeliyle, kent periferisindeki sanayi bölgelerine yönelmiştir. Bu durum, yalnızca sanayi tesislerinin değil, yerleşim birimlerinin de kent dışı bölgelere yayıldığı alt kentleşme (suburbanizasyon) sürecinin bir parçası iken, gelişmiş ülkelerde bu duruma ek olarak üretim biçiminde radikal bir değişimden söz edilmektedir. Günümüz dünyasında kent makro mekanında küreselleşmenin etkileri ön plana çıkarken, sanayi sektöründe ise ileri teknoloji üretimi ve sanayisizleşme süreci gibi çeşitli konular gündeme gelmektedir.Ele aldığımız çalışmada, İzmir'de sanayinin alan kullanımı irdelenmekte, alan kullanımındaki farklılaşmada üretime bağlı etmenler ve kentin mekansal gereksinimleri üzerinde durulmaktadır.Anahtar sözcükler: Kentleşme, Alt kentleşme, Sanayileşme, Sanayisizleşme, Sanayi Bölgeleri, İzmir

Abstract:
İzmir, is one the first cities of Ottoman Empire to meet industrial production in the beginning of the XIXth century and has attained economic development and established international links as a significant trade city since XVth century. The city has achieved its actual industrial development in the second half of the XXth century. The high number of industrial foundations in the center of the city and accordingly the required work force in production provided by these foundations as well as the functional integration of the harbour and the city with those trade centers appears as the first features of use of space in industrial production.Afterwards, as a result of the problems encountered by production, increasing urban rent and urban space arrangements the majority of the industrial foundations headed towards the industrial regions peripheral to the city with a new model of use of space. While this is a part of the suburbanisation process that involves not only the industrial foundations but also the settlement locations, there is a radical change in the production models within the developed countries. Today, while the effects of globalization are widely observed in urban macro spaces, advanced technological production and deindustrialization process is observed in industrial sector.In this study, the use of space in industry in İzmir is scrutinized and as use of space is differentiating, the factors resulting from production and the space requirements of the city are emphasized.Key words: Urbanisation, Suburbanisation, Industrialization, Deindustrialization, Industrial Regions, İzmir.