Kültür ve edebiyatımızda İznik ve İznikli şâirler
Iznik and İznik's poets in Turkish culture and literature
Yazar: FERDA SAYAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÜNEŞ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
znik, tarihi süreç içinde kazandıgı birikim nedeniyle arastırılması gerekenönemli bir sehirdir. Fakat dört büyük imparatorluga baskentlik yapma serefine erismis,pek çok devlet adamı, alim, sanatkar ve sâiri bünyesinde barındırmıs olan sehrinkültürel zenginligini ortaya koyacak kapsamlı bir çalısma yapılmamıstır. Biz de buamaçla, sehrin kültür ve edebiyatımızdaki yerini vurgulamayı ve burada yetisen sâirleritanıtmayı amaçladık.znik her avuç topragı kültür kırıntılarıyla dolu bir sehirdir. Tarihi seyir içindebirçok önemli olaya sahne olmustur. Sehir, Orhan Gazi tarafından fethedildikten sonrahızla gelismis, Osmanlı mparatorlugunun içinde bulundugu medeniyet çerçevesindesekillenmeye baslamıstır. Kısa bir sürede edebi muhit halini almıstır. lk medreseninOrhan Gazi tarafından burada kurulması, Esrefzâde dergâhı ve znik'in kültürel, sosyalve ekonomik anlamda gelismesine katkıda bulunan Çandarlı Vezir ailesi sehrin edebibir muhit olarak anılmasını saglamıstır.znik'te Roma, Bizans ve Selçuklular döneminde herhangi bir sâir yetismemistir.Osmanlı döneminde edebî anlamda gelisen kent zamanla yetistirdigi sâirler sayesindeedebî muhit olarak anılmaya baslanmıstır. znik, Osmanlı mparatorlugu bünyesinde yeralan edebî muhitler içerisinde otuz birinci sırada yer almaktadır. XV. yüzyıldan XVIII.Yüzyıla kadar Abdurrahîm Tırsî, Bekâyî, Derûnî, Esrefoglu Rûmî, Esref-i Sânî, Halîlî,Hamdî-i Evvel, Hamdî-i Sânî, Hâyalî, Hilmi, Hümâmî, Kurbî, Kutbî, Lütfullah Efendi,Nikâbî, Sadri, Selâmî, Sır Ali Efendi, Sırrî, Sun'î, Vahyî ve Veznî olmak üzere yirmi ikisâir yetistirmistir. Bu sayı, znik'in Osmanlı medeniyetinde ve Türk edebiyatı tarihindeönemli bir yere sahip oldugunun delilidir

Abstract:
znik is a city where need to be researched for its historic background. But forthis city, achieved honour to be the capital of four enormous emperorship, hadn? tbeen done any research before to find out culturel richness of the city where manypoet, statesman, scholor,artist were part of it. For this reason, we aimed to point toits place in culturel and literature and also to introduce poets who had grown uphere.znik is a city with full of culturel fragment , witnessed many importantevents in historical movement. After the city had been conquered by Orhan Gazi ithad developed rapidly and formed according to civilization the Otoman Empire wasin. Not long it was transformed into literary environment. To be the first city havingMoslem theological school, established by Orhan Gazi, to have first dervish conventEsrefilik where belongs to Kadriye mysticism, also contribution of Çandarlı Vezirfamily for economical, culturel and social provided it to be mentioned as a literaryenvironment .Iznik comes 31th in literay enviroment of the Otoman Empire From XV.century to XVIII. century It had trained 23 poets like Abdurrahîm Tırsî, Bekâyî,Derûnî, Esrefoglu Rûmî, Esref-i Sânî, Halîlî, Hamdî-i Evvel, Hamdî-i Sânî, Hâyalî,Hilmi, Hümâmî, Kurbî, Kutbî, Lütfullah Efendi, Nikâbî, Sadri, Selâmî, Sır Ali Efendi,Sırrî, Sun?î, Vahyî, Veznî. This number is proof that znik plays important role inThe Ottoman Empire and Turkish literature history