Besi sığırlarında antioksidan vitaminlerin immünite üzerine etkileri
The effects of antioxidant vitamins on immunity in beef cattle
Yazar: ÖMER KIZIL
Danışman: PROF. DR. YUSUF GÜL
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
1. ÖZET Bu çalışmada; Şap aşısı uygulanan besi tosunlarında aşılama öncesi ve sonrasında AD3E ve C vitamini uygulanmasının bazı kan parametreleri ve immun yanıtın kuvveti üzerine etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada 48 baş, sağlıklı ve yaklaşık bir yaşındaki besi tosunları kullanılmıştır. Bu hayvanlar başlıca dört gruba ayrılarak; A grubuna sadece şap aşısı yapılmış, B grubuna şap aşısı + aşılama sırası ve sonrası 3. günde vitamin C uygulanmış, C grubuna şap aşısı + aşılama sırasında vitamin AD3E uygulanmış, D grubuna ise şap aşısı + aşılama sırası ve sonrası 3. günde vitamin C + aşılama sırasında vitamin AD3E uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan tüm hayvanların sistemik klinik muayeneleri yapıldıktan sonra laboratuvar muayeneleri için aşılama öncesi (0. gün) ve sonrası 3., 14. ve 21. günlerde V. jugularislerinden dört kez kan örnekleri alınmıştır. Laboratuvar muayenelerinden total lökosit sayımı Thoma lam ve lameli kullanılarak, mikrohematokrit değer kılcal tüp yöntemi ile, Hemoglobin miktarı Sahli metoduna göre, formül lökosit değerleri froti çekilip frotilerin Giemsa boyasıyla boyanmasıyla yapılmıştır. Kan serumu vitamin A ve p- karoten değerleri Suziki ve Katoh'un bildirdikleri UV-Spektrofotometrik metotla, vitamin E değerleri Martinek'in yöntemiyle Schimadzu UV-1208, UV-VIS spektrofotometrede, vitamin C değerleri fosfotungustik asit metodu kullanılarak yapılmıştır. Serum total proteini Biocon marka ticari kitle, protein fraksiyonları Laemmli metodu kullanılarak ve Hoefer SE 250 sistemine uyarlanarak, Eritrositkatalaz aktivitesi Aebi metodu, süperoksit dismutaz aktivitesi RANSOD adlı ticari kitle, glutatiyon peroksidaz aktivitesi Beutler metoduyla, plazma MDA aktivitesi Satoh ve Yogi tarafından modifiye edilen yöntemle, Şap aşılamasına karşı oluşan antikor titre değerleri ELIS A yöntemiyle belirlenmiştir. İstatistiksel analizlerde SPSS Ms Windows Release 10.0 programı kullanılarak, gruplar arası değerlendirmeler Varyans analizi ve Duncan testi kullanılarak, grup içi değerlendirmeler ise bağımlı Kesti kullanılarak yapılmıştır. Tüm gruplardaki hayvanlara ait klinik ve hematolojik muayene bulguları, vitamin düzeyleri, antioksidan enzimler, lipit peroksidasyon, total protein ve serum elektroforez düzeyleri ve şap aşısına karşı oluşan antikor titresi düzeyleri belirlenmiştir. Antikor titreleri ve gama globulin düzeyleri, C ve D gruplarında A ve B gruplarına nazaran önemli derecede (p<0.001) yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak; Ülkemiz hayvancılığını her dönem olumsuz etkileyen ve büyük ekonomik kayıplara neden olan şap hastalığıyla mücadelede aşılama en önemli ve yaygın korunma metodu olduğundan, aşılama stresinin neden olduğu bir takım olumsuz etkileri azaltmak ve sonuç olarak daha güçlü ve yeter düzeyde bir bağışıklık şekillenmesini sağlamak amacıyla aşılama işlemi sırasında A, E ve C vitaminleri gibi antistres özelliği olan vitaminlerin uygulanmasının yaralı olacağı, antikor sürelerinin ne kadar süre yüksek kaldığım belirlemek için 21. günden sonraki takip eden aylarda (en azından \" 2., 3., 4., 5., ve 6. aylarda) antikor titrelerinin tespit edilmesinin gerektiği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Besi sığın, AD3E ve C vitamini, Bağışıklık, Antioksidan Enzim.

Abstract:
2. ABSTRACT The aim of this study to determine the effects of vitamin AD3E and C on immun response and some blood parameters of beef cattle pre and post vaccinated with foot and mouth disease vaccine. In this study 48 healty beef cattle approximately aged one year were used. These animals were divided into four groups each in includes 12 animals; Group A: only inactivated foot and mouth disease vaccine was applied. Group B: inactivated foot and mouth disease vaccine and vitamin C were injected on day 0 and 3 of the experiment. Group C: inactivated foot and mouth disease vaccine and vitamin AD3E were injected on day 0 of the experiment. Group D: inactivated foot and mouth disease vaccine and vitamin AD3E and vitamin C were injected on day 0 of the experiment, in addition vitamin C was also injected day 3. All cattle were clinically examined and blood samples were obtained from a jugular vein of animals on day 0, 3, 14 and 21 of the experiment for the laboratory analysis. In laboatory analysis; white blood cell counts were detected using Thoma microslides, packed cell volumes were measured by microhematocrit method, hemoglobine values were measured by Sahli method and formül leucocytes were determined by the examination of blood smears stained with Giemsa. Serum vitamin A and fi-caroten, vitamin C and vitamin E values were measured by Suziki and Catoh's method, phosphotungustic acid method and Martinek's method, respectively, by using in Schimadzu UV-1208 UV-VISspectrophotometer. Serum total protein levels were measured by a commercail test kit (Biocon), and serum total protein fractions measured by Laemni methods. Catalase activity, super oksit dismutase activity, gluthatione peroxidase activity and malondialdehit were measured by Aebi method, a commercail test kit (Ransod),Beutler method and a modified method of Satoh and Yogi, respectively. Antibody titers which develop after the application of foot and mouth disease vaccine were measured by ELISA. Statistical analysis were performed using on SPSS Ms Windows Release 10.0 program. Variant analysis and Duncan test were used for compaining of data between groups and paired t-test were used for compaining of data between group insides. The result of clinic and haemotologic examination, the levels of vitamins, antioxidant enzyme and lipid peroxidation, total protein, serum electrophoresis and antibody titers developed after aplication of the vaccine were determined. The means of gamma globulin and antibody titers in group C and D were significantly (p<0,001) increased compaired with those of the other groups. In conclusion, because vaccination program against foot and mouth disease, negatively affecting livestock of Turkey and caused big economic losses, is common and the most important prevention method, application of vitamin A, E and C together with the injection of the foot and mouth disease vaccine would be useful to reduce of negative effects caused by vaccination stress and to provide developing of more strength immunity. However, it also be usefull that investigations to determine the antikor titers in following six months after on day21 of vaccine application because evaluation of long term effects of this procedure. Key words: Beef cattle, Vitamin AD3E and C, Immunity, Antioxidant Enzyme.