21. yüzyıl becerileri çerçevesinde ortaöğretim din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programlarının analizi
Analysis of secondary education religious culture and ethics curriculum in the framework of 21st century skills
Yazar: SEVİM ÜNAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE ZİŞAN FURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Beceri = Skill ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Temel beceriler = Basic skills ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
21. yüzyıl, tarih boyunca bilimsel ve teknolojik gelişmelerin en hızlı yaşandığı çağ olma özelliğine sahiptir. Bireylerin bu hızlı değişim ve gelişim sürecinin anlamlandırması, yaşantılarına entegre etmesi ve bu sayede çağın ihtiyaçlarına cevap vermesi için sosyal, kişisel, meslekî ve teknolojik alanlar başta olmak üzere birtakım becerilere sahip olması gereklilik haline gelmiştir. Bu gerekliliği karşılamak amacıyla oluşturulan beceri çerçeveleri ile başta eğitim olmak üzere çeşitli alanlarda ihtiyaç duyulan beceriler, kategorize ve sistematize edilmiştir. 21. yüzyılda benimsenen yeni eğitim anlayışları, din eğitimine de yansımakta ve örgün din eğitimi ile bireylerin çeşitli becerilerle donatılması hedeflenmektedir. Bu hedeflere ulaşmada ise öğretim sürecinin planlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve öğretmene rehberlik yapması gibi hususlarda etkin role sahip olması bakımından DKAB öğretim programları birincil sorumluluk ve önem taşımaktadır.
2000'li yıllardan itibaren örgün ortaöğretim kurumlarında uygulanan ortaöğretim DKAB öğretim programlarının 21. yüzyıl becerilerini geliştirilmesine katkısını karşılaştırmalı olarak değerlendirmek ve hangi becerilere yer verildiğini tespit etmek bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, günümüzde dünyada yaygın olarak kullanılan beceri çerçeveleri değerlendirilmiş ve öğretim programlarının analiz edilmesinde P21 becerilerinin esas alınması uygun görülmüştür. Örneklem olarak 1992, 2010 ve 2018 yıllarında güncellenen öğretim programları belirlenmiştir. Öğretim programları hem genel olarak hem de amaç, vizyon, uygulamaya ilişkin açıklamalar, temel yaklaşımlar, program yapısı, ölçme-değerlendirme başlıkları üzerinden incelenmiş ve sonrasında ise MAXQDA 2020 nitel veri analizi programında 21. yüzyıl becerileri bağlamında taranarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Verilerin analizi sonucunda ise öğrenme ve yenilik becerileri ile yaşam ve kariyer becerilerinin 2010 öğretim programında; bilgi, medya ve teknoloji okuryazarlığı becerilerinin ise 2018 öğretim programında ön planda tutulduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Öğretim Programları, 21. Yüzyıl Becerileri, Beceri Çerçeveleri, P21 Becerileri

Abstract:
The 21st century has the characteristic of being the era in which scientific and technological developments are experienced the fastest throughout history. It has become a necessity for individuals to have some skills, especially in social, personal, professional and technological fields, in order to make sense of this rapid change and development process, integrate it into their lives, and thus respond to the needs of the age. With the skill frameworks created to meet this requirement, the skills needed in various fields, especially in education, have been categorized and systematized. The new educational understandings adopted in the 21st century are also reflected in religious education, and it is aimed to equip individuals with various skills through formal religious education. In reaching these goals, Religion Education and Ethic curriculum has primary responsibility and importance in terms of having an active role in planning, implementing, evaluating the teaching process and guiding the teacher.
The aim of this research is to comparatively evaluate the contribution of secondary education Religion Education and Ethic curriculum applied in formal secondary education institutions since the 2000s to the development of 21st century skills and to determine which skills are included. In this direction, the skill frameworks that are widely used in the world today were evaluated and it was deemed appropriate to base the P21 skills in the curriculum analysis. The curricula updated in 1992, 2010 and 2018 were determined as the Sample. Curriculums were examined both in general and in terms of purpose, vision, explanations regarding implementation, basic approaches, program structure, measurement-evaluation titles, and then, in the MAXQDA 2020 qualitative data analysis program, they were scanned in the context of 21st century skills and subjected to content analysis. As a result of the analysis of the data, it has been determined that learning and innovation skills and life and career skills were prioritized in the 2010 curriculum; information, media and technology literacy skills are prioritized in the 2018 curriculum.
Keywords: Religion Education, Curriculum, 21st Century Skills, Skills Frameworks, P21 Skills