Antineoplastik kemoterapötik ajan kullanan hastaların tedavi öncesi ve 3. ayında BCM (Body Composition Monitor) ölçümü ile klinik değerlendirme
Clinical evaluation of patients using antineoplastic chemotherapeutic agents with BCM (Body Composition Monitor) measurement before and at the 3rd month of treatment
Yazar: MEHMET TURAN ÖZER
Danışman: PROF. DR. SEMRA PAYDAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Malignensili hastalarda, primer malign hastalığın yanı sıra kemoterapi ve diğer ilaçlara, bulantı kusma, oral alamama, uygulanan sıvı tedavilerine bağlı gelişen sıvı elektrolit dengesizliği, böbrek fonksiyon bozuklukları mortalite ve morbiditeyi artırmaktadır. Klinik olarak değerlendirilemeyen hücre içi ve hücre dışı sıvı dengesi, yağ ve kas dokusundaki değişiklikler objektif olarak bilgisayarlı tomografi, body kompozisyon monitörü (BCM) ile ölçülmektedir. Bu çalışmada amacımız; malignensisi olan hastalarda kemoterapi ve standart sıvı tedavileri sırasında başlangıç ve 3. ayda vücut kompozisyonunu, klinik ve laboratuvar testlerini değerlendirmektir.

	Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18 yaş üstü, ECOG 0-1, çalışmaya katılım için onam veren ve klinik aşikar organ yetersizliği, beyin tümörü, şuur bozukluğu, yoğun bakım tedavi ihtiyacı bulunmayan, narkotik bağımlısı olmayan, standart sıvı tedavisi ve kemoterapi uygulanan 77 hasta alındı. Kemoterapi başlangıcında (77 hastada) ve 3. ayda (62 hastada) muayene, rutin laboratuvar testleri ve vücut kompozisyon ölçümü yapıldı.

	Bulgular: Hastaların 46'sı kadın, yaş ortalaması 56,18±12,15 yıl idi. Kemoterapi başlangıcında sıvı eksikliği ve fazlalığı saptanırken 3. ayda overhidrasyon (OH) sıklığı artmış bulundu. Başlangıca göre vücut kitle indeksi (VKİ) değişmediği halde 2. ölçümde serum B tipi natriüretik peptit (BNP), kalsiyum, albumin seviyesi, kan üre azotu (BUN), total kolesterol, HDL kolesterol , trigliserit yükseldi. 3. ayda OH sıklığı arttı. Overhidrasyon farkı ile BNP farkı arasında anlamlı, pozitif yönde, orta düzeyde korelasyon vardı (p=0.001). Lökosit, nötrofil, nötrofil/lenfosit, nötrofil/albuminde azalma saptandı (p<0.05 hepsi için). Takiplerde yeni bir elektrolit dengesizliği, böbrek fonksiyonlarında bozulma gözlenmedi. Vücut kompozisyon monitörü ölçümlerinde ekstraselüler sıvı ve intraselüler sıvı,yağsız doku indeksi,yağlı doku indeksi,yağ,yağsız doku kütlesi,adipoz doku kütlesi değişmediği halde E/I 2. ölçümde artış oldu (p=0.001).

	Sonuç: Malignensili hastalarda kemoterapi başlangıcında sıvı eksikliği ve OH saptanırken 3. ayda OH sıklığı ve serum BNP düzeyi artmış bulundu. Başlangıçtaki sıvı eksikliği/OH mortalite ile ilişkili idi. Overhidrasyon ve yağ dokusundaki artışa bağlı hastadaki sarkopeni maskelenebilir. Overhidrasyondan kaçınmak ve mortaliteyi öngörmede vücut kompozisyonunun objektif olarak değerlendirilmesi hasta yönetiminde önemli olabilir. Ancak daha fazla sayıda hastada ve uzun süreli takiplerin yapıldığı çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Malignensi, Vücut Kompozisyon Monitörü, Overvolemi, Antineoplastik Kemoterapötik Ajan

Abstract:
Objective: In patients with malignancies, in addition to the primary malignant disease, chemotherapy and other fluid electrolyte imbalance and renal dysfunction due to drugs, nausea, vomiting, inability to feed orally and fluid therapy increase mortality and morbidity. Changes in intracellular and extracellular fluid balance, fat and muscle tissue, which cannot be evaluated clinically, are objectively measured by computed tomography and body composition monitors. The aim of this study was to evaluate body composition, clinical and laboratory tests at baseline and at 3 months during chemotherapy and standard fluid therapy in patients with malignancy.

	Material and Method: The study included 77 patients over 18 years of age, ECOG 0-1, who gave consent for participation in the study and who did not have clinically evident organ failure, brain tumor, unconsciousness, need for intensive care treatment, and were not narcotic dependent, and who received standard fluid therapy and chemotherapy. Examination, routine laboratory tests and body composition measurement were performed at the beginning of chemotherapy (77 patients) and at 3 months (62 patients).

	Results: Forty-six of the patients were female and the mean age was 56.18±12.15 years. While fluid deficiency and excess were found at the beginning of chemotherapy, the frequency of overhydration (OH) increased in the 3rd month. Although body mass index (BMI) did not change compared to baseline, serum BNP, calcium, albumin level, BUN, total cholesterol, HDL cholesterol, triglyceride increased at the 2nd measurement. At month 3, the frequency of OH increased. There was a significant, positive, moderate correlation between OH difference and BNP difference (p=0.001). Leukocyte, neutrophil, neutrophil/lymphocyte and neutrophil/albumin decreased (p<0.05 for all). No new electrolyte imbalance or deterioration in renal function was observed during follow-up. In BCM measurements, ECW and ICW, LTI, FTI, FAT, LTM, ATM did not change, but E/I increased in the 2nd measurement (p=0.001).

	Conclusion: While fluid deficiency and OH were found at the beginning of chemotherapy in patients with malignancy, the frequency of OH and serum BNP levels increased at 3 months. Initial fluid deficiency/OH was associated with mortality. The sarcopenia in the patient may be masked due to OH and increase in adipose tissue. Objective assessment of body composition may be important in patient management to avoid OH and predict mortality. However, studies with a larger number of patients and long-term follow-up are needed.

Keywords: Malignancy, Body Composition Monitor, Overvolemia, Antineoplastic Chemotherapeutic Agent