Alalakh'da MÖ 14. yüzyılın geç dönemlerinde Hitit İmparatorluğu'nun varlığına dair izler: Anadolu kökenli kült mal grupları
Atolian ritual assemblages at alalakh: Hittite Imperial presence in the late 14th century bc
Yazar: MÜJGAN SERRA CEYLAN FURLAN
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET DÖNMEZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aççana Höyük = Aççana Tumulus ; Hatay = Hatay ; Hatay-Alalah = Hatay-Alalah ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hitit sanatı = Hittite art ; Hititler = Hittites ; Kaplar = Pots ; Kültürel emperyalizm = Cultural imperialism ; Suriye = Syria

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, Kuzey-Orta Anadolu'ya özgü bir kap türü olup Hatay'da, Amik Ovası'nda yer alan Aççana Höyük (Alalakh) yerleşiminde milattan önce geç 14. yüzyılda (Aççana 2. ve 1. Tabakaları) görülmeye başlanan, "truncated cups" ve bazen de "adak kapları" ya da "minyatür çanaklar" gibi isimlerle anılan çanak çömlek türünü odağına almaktadır. Tezde, "kâsecik" olarak değinilecek bu formun yanı sıra, Aççana Höyük'te bu kaplar ve ritüellerle ilişkilendirilen diğer küçük kaplardan olan sivri uçlu testiciklere ve minyatür model tabaklara da değinilmektedir. Tezin konusu "kâsecik"ler Hattuša, Kuşaklı, Alacahöyük ve Korucutepe gibi Hitit yerleşimlerinin Geç Tunç Çağı'na ait kontekstlerinden ele geçmektedir. Hem kült hem de ev kontekstlerinde, bazen ritüel depozit olarak bulunmaktadırlar. Aççana'da 4 alt tür altında sınıflandırılan 26 adet "kâsecik" bulunmuştur. Pek çoğu İštar Tapınağı'nın civarındaki alanlarda yapılan kazılardan ele geçmiştir. Bu kaplar, genele vurulduğunda nadir karşılaşılsalar da M.Ö. 14. yüzyılın geç dönemlerinde Amik bölgesindeki Hitit varlığı ve politik kontrolünün önemli bir kanıtı olma potansiyeli taşımaktadırlar. Buna müteakip olarak, Anadolu kökenli kültürel unsurların şehrin politik ve dini hayatına entegre edildiği kültürel melezleşme sürecinin işaretleri de olabilirler.


Anahtar Kelimeler: 
Aççana Höyük, Tell Atchana, Alalakh, Amik Ovası, Türkiye, Suriye, Hititler, Geç Tunç II, North-Central Anatolian, truncated cups, kâsecik, adak kabı, adak kapları, minyatür kap, adak, tören, kült, çanak çömlek, arkeoloji

Abstract:
This thesis focuses on a North-Central Anatolian vessel type known as the "truncated cups", and sometimes "votive cups", "offering bowls" or "miniature bowls" that appear at the site of Tell Atchana (Alalakh) in Hatay, Amuq Valley in the late 14th century BC (Atchana Periods 2 and 1) along with other small, ritually associated vessels such as pointed juglets and miniature model plates. The truncated cups occur in contexts from Late Bronze age Hittite sites including Hattuša, Kuşaklı, Alacahöyük and Korucutepe. They are found in both cult and domestic contexts, sometimes as votive deposits. Twenty-six truncated cups in four sub-types were recovered at Atchana. Many of them come from in the areas excavated around the Ištar Temple. These vessels, though rare overall, have the potential to be an important evidence of the Hittite presence and political control of the Amuq region in the later 14th century BC. They may also be the signs of the process of cultural hybridization that followed, where Anatolian cultural elements were inserted into the political and religious life of the city. 

Keywords: 
Tell Atchana, Alalakh, Amuq Valley, Turkey, Syria, Hittite, Late Bronze II, North-Central Anatolian, truncated cups, votive cups, offering bowls, miniature bowls, miniature, votive, cult, pottery, archeology