Orhan Pamuk'un romanlarında üstkurmaca
Metafiction in Orhan Pamuk's novels
Yazar: HAVVAANA KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. ŞAHMURAT ARIK
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Pamuk, Orhan = Pamuk, Orhan ; Postmodernizm = Postmodernism ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Üstkurmaca = Metafiction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, postmodern bir anlatım aracı olarak ortaya çıkan üstkurmaca tekniği ile ilgili kavramsal bilgi vermek ve Orhan Pamuk'un romanlarında yer alan üstkurmaca kullanımlarını tespit etmektir. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öncelikle postmodernizm hakkında bilgi verilmiş, Orhan Pamuk'un roman anlayışı ve roman teorisi açıklanmaya çalışılmış ve üstkurmaca kavramı izah edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Orhan Pamuk'un romanlarında yer alan üstkurmaca kullanımlarının neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları, Sessiz Ev, Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat, Benim Adım Kırmızı, Kar ve Masumiyet Müzesi adlı romanları incelenmiştir. Orhan Pamuk'un ilk iki romanı olan Cevdet Bey ve Oğulları ile Sessiz Ev adlı romanlarında herhangi bir üstkurmaca anlatım aracına rastlanamamıştır. Orhan Pamuk'un asıl roman anlayışının yansımalarını bulduğumuz ve kimi kaynaklarca ilk postmodern roman olarak nitelendirilen Beyaz Kale adlı romanında ise ilk üstkurmaca anlatım tekniklerine rastlamaktayız. Orhan Pamuk'un romanlarında tespit edilen üstkurmaca anlatım teknikleri şunlardır: 1. Kurmaca içinde kurmaca anlatan bir kurmaca olması, 2. Roman okuyan/yazan bir insanı anlatan bir kurmaca olması, 3. Yazarın da romanın bir karakteri olması, 4. Anlatıcının okura seslendiği bir kurmaca olması, 5. Bir kurmaca karakterin başka bir kurmacanın karakteri olarak karşımıza çıkması, 6. Yazının/kurgunun, yaşamın kendisi olması, 7. Anlatıcının, okuru okuduğu metne karşı yabancılaştırması, 8. Metnin anlatıcısının satır aralarında okura bilgi vermesi, 9. Okurun dikkatinin kurgusal ögelerin üzerine çekilmesini sağlama, 10. Montaj/Kolaj, 11. Kahramanın kurmaca bir karakter olduğunun bilincinde olması, 12. Metnin yazılış sürecini metnin konusu hâline getirme, 13. Anlatıcının roman tekniğine ya da edebiyata dair sorunları tartışarak romanın yazımına yönelmesi, 14. Yazarın, anlatısında metne müdahil olması.



Anahtar Kelimeler: Orhan Pamuk, üstkurmaca, roman, postmodernizm.

Abstract:
The purpose of this study is to provide information about the metafiction technique emergenced as a postmodern narrative instrument and is to determine the uses of metafiction in Orhan Pamuk's novels. The study consists of two main parts. In first chapter has provided information about postmodernism, Orhan Pamuk's novel approach and novel theories have attempted to explain and the metafiction concept has explained. In the second part of the study has determined the metafiction uses in Orhan Pamuk's novel. For this purpose Orhan Pamuk's Cevdet Bey and His Sons, The Silent House, The White Castle, The Black Book, The New Life, My Name is Red, Snow and The Museum of Innocence named his novels was investigated. In Orhan Pamuk's first two novels Cevdet Bey and His Sons and The Silent House named novels haven't been found any metafiction expression. We has encounter Orhan Pamuk's reflections of the original novel approach and has seen metafiction narrative techniques The White Castle described as the first postmodern novel some sources narrative techniques in the novel.
Metafiction narrative techniques uses in Orhan Pamuk's novels are:1. A fiction narrating fiction in fiction, 2. A fiction narrating the person writing or reading the novel, 3. To be a character of the novel of the author, 4. The Narrator's call to the reader, 5. A fictional character come out against us as another character of fiction, 6. To be write/fiction's life itself, 7. To alienate of the narrator reader to the text, 8. The narrator provides information to reader in between the lines of text, 9. To withdrawal on the imaginary of the reader's attention, 10. Montage/collage, 11. The hero be aware of to be a fictional character, 12. To become subject of the text the process of writing of the text, 13. The narrator of the novel technique or discussing the problems of literature be directed to the writing of the novel, 14. To be involve the authors in his narrative.



Key Words: Orhan Pamuk, metafiction, novel, postmodenism.