Serum ghrelin, obestatin düzeyleri ve ghrelin/obestatin oranının astım ile ilişkisi
Relation of ghrelin, obestatin levels and ghrelin/obestatin ratio with asthma
Yazar: DENİZ KIZILIRMAK
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT BOZKURT
Turgut Özal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Ghrelin = Ghrelin ; Obestatin = Obestatin ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Astım nöbetler halinde hava yolu darlığı ile seyreden kronik bir akciğer hastalığıdır. Obezite astım için bağımsız risk faktörü olarak bulunmuştur. Ancak obezitenin astım gelişimini nasıl artırdığı net olarak bilinmemektedir. Obezite ilişkili hormonların astım gelişiminde rol alabileceği düşünülmektedir.
Ghrelin; açlıkta ve zayıflarda düzeyi yüksek olup, yemek yeme ve kilo almayla düşen obezite ilişkili bir hormondur. Obestatinin ise gastrointestinal etkileri ghreline zıt olarak bulunmuş; tüm fizyolojik fonksiyonları net olarak açıklanamamıştır. Bu çalışmada ghrelin, obestatin düzeyleri ve ghrelin/obestatin oranının obeziteden bağımsız olarak astım varlığı ve şiddeti ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM
Turgut Özal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde Eylül 2014-Ocak 2015 tarihleri arasında stabil persistan astım ile takip edilen 51 hasta ve kontrol grubu olarak 36 sağlıklı birey çalışmaya dahil edildi. Sistemik inflamatuvar, endokrinolojik ve metabolik hastalığı olanlar, 10 paket/yıldan uzun sigara öyküsü bulunanlar ve son 3 ay içerisinde astım atağı geçirenler çalışmaya dahil edilmedi.
Tüm olgulara solunum fonksiyon testi yapıldı. Astımlı hasta grubuna ayrıca deri prick testi, astım kontrol testi ve astım kontrol ölçeği anketi uygulandı. Astımlı hastalar ve kontrol grubu; ghrelin, obestatin düzeyleri ve ghrelin/obestatin oranı açısından karşılaştırıldı. Hastalar ayrıca hemogram parametreleri, inflamatuvar belirteçler ve insülin direnci açısından değerlendirildi. Astımlı hastalar deri prick testi pozitifliği açısından karşılaştırıldı.
BULGULAR
Astımlı hastalar ile kontrol grubu cinsiyet dağılımı, yaş ortalaması, vücut kitle indeksi, bel çevresi uzunluğu açısından benzerdi. Astımlı hastalar kontrol gruba göre daha kısaydı. Allerjik astımlı hastalar, allerji saptanmayanlara göre daha kısaydı.
Astımlı hastalar ve kontrol grubu karşılaştırıldığında ghrelin, obestatin düzeyleri ve ghrelin/obestatin oranı açısından fark saptanmadı. Astımlı hastalarda kontrol grubuna göre hemoglobin daha düşük, lökosit ve nötrofil ise daha yüksekti. Trombosit sayısı iki grup arasında benzerdi.
Nötrofil/lenfosit oranı astımlı hastalarda kontrol grubuna göre yüksek bulundu. RDW astımlı hastalarda anlamlı olarak yüksekti. PDW ve MPW değerleri açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Total IgE düzeyi açısından astımlı hastalar ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmadı. CRP düzeyi ortalaması astımlılarda anlamlı olarak yüksekti. Astımlı hastalarda sağlıklı gruba göre HOMA indeksi anlamlı olarak yüksekti. Ancak astım kontrol düzeyi ile CRP düzeyi ve HOMA indeksi arasında anlamlı ilişki gösterilemedi.
Deri prick testi sonucunda aeroallerjen duyarlılığı saptanmayan 32 ve deri prick testi pozitifliği olan 19 hasta da kendi içerisinde karşılaştırıldığında; ghrelin, obestatin düzeyleri ve ghrelin/obestatin oranı açısından iki grup arasında anlamlı fark izlenmedi. Ayrıca allerjik ve allerjik olmayan gruplar arasında hemogram parametreleri ve inflamatuvar parametreler açısından anlamlı fark saptanmadı.
Kadınlar ve erkekler arasında astım kontrolü açısından fark saptanmadı. Ghrelin düzeyi açısından erkekler ve kadınlar arasında anlamlı fark yoktu. Kadınlarda obestatin düzeyi anlamlı olarak daha düşük bulundu. Ghrelin/Obestatin oranı açısından kadınlar ve erkekler arasında anlamlı fark saptanmadı.
Olguların tümü vücut kitle indeksi açısından değerlendirildiğinde, ghrelin düzeyi ile vücut kitle indeksi arasında negatif korelasyon saptandı. Obestatin düzeyi, ghrelin/obestatin oranı açısından ise anlamlı korelasyon yoktu. Olgular HOMA indeksi açısından değerlendirildiğinde, ghrelin düzeyi ile HOMA indeksi arasında negatif korelasyon vardı. Obestatin düzeyi, ghrelin/obestatin oranı açısından ise anlamlı korelasyon saptanmadı.
TARTIŞMA VE SONUÇ
Ghrelin ve astım düzeyi ile ilgili çok az çalışma mevcut olup obestatin ile astım ilişkisini araştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda stabil astımlı hastalarda ghrelin, obestatin düzeyleri ve ghrelin/obestatin oranı kontrol grubuyla benzer olarak bulundu. Bu konunun aydınlatılabilmesi için geniş hasta grupları içeren, astım fenotiplerini ve hava yolu inflamatuvar belirteçlerini araştıran ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Vücut kitle indeksi ve bel çevresi uzunluğu açısından benzer olmalarına rağmen astımlılarda nötrofil/lenfosit oranı, CRP düzeyi ve HOMA indeksi anlamlı olarak yüksek bulundu. Yapılan bazı çalışmalarda benzer olarak astım ve insülin direnci arasında ilişki gösterilirken; bazılarında anlamlı fark saptanmamıştır. Astımın neden olduğu sistemik inflamasyonun insülin direncini tetikleyebileceği gibi, inhaler kortikosteroid tedavisinin sistemik yan etkileri de insülin direncine neden olabilir. Bu durumun aydınlatılabilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.


Anahtar Kelimeler: astım, ghrelin, obestatin, insülin direnci

Abstract:
INTRODUCTION
Asthma is a chronic lung disease characterized by airway obstruction episodes. Obesity was determined as an independent risk factor for asthma. However, how obesity progress the occurrence of asthma is not known well. Obesity related hormones are thought to play role in asthma.
Ghrelin is an obesity related hormone of which level is higher in hunger and weak people; lower in satiety and weight gaining. Obestatin's all physiological effects have not been clearly elucidated but gastrointestinal effects of obestatin is found as opposed to ghrelin. Relation of asthma presence and severity with ghrelin, obestatin levels and ghrelin/obestatin ratio independent of obesity was aimed to investigate in this study.

MATERIALS AND METHOD
51 patients followed with stable persistent asthma in the Turgut Ozal University Hospital Pulmonary Diseases Polyclinic and 36 persons as healthy control group between September 2014 and January 2015 were included to the study. People with systemic inflammatory, endocrinologic and metabolic diseases, with smoking history over 10 pack/year and who had asthma exacerbation in the last 3 months were excluded from the study.
The Pulmonary function tests were performed in all cases. Skin prick test, asthma control test and asthma control questionnaire were applied to patients with asthma also. The  control group and the patients with asthma were compared in terms of ghrelin, obestatin levels and ghrelin/obestatin ratio. The participants were also evaluated for hemogram parameters, inflammatory markers and insulin resistance. All Asthmatic patients were evaluated for skin prick test positivity.
RESULTS
Mean of age, gender, body mass index, waist circumference length were similar in asthmatic patients and control group. The control group were taller than asthmatic group. Patients not detected allergy were taller than allergic asthmatic patients.
There were no significant differences in terms of ghrelin, obestatin levels and ghrelin/obestatin ratio between patients with asthma and control group. Hemoglobin levels were lower, neutrophil and leukocyte levels were higher in asthmatic patients compared with the control group.
Neutrophil/lymphocyte ratio was higher in asthmatic patients than the control group. RDW levels were higher in asthmatic patients. There were no significant differences in terms of PDW ve MPW levels between two groups. There were no significant difference between asthmatic patients and the control group in terms of total IgE levels. CRP levels were significantly higher in patients with asthma. HOMA score were significantly higher in patients with asthma. However, there were no significant differences in terms of CRP levels and HOMA score between asthma control degree.
32 asthmatic patients not detected aeroallergen sensitivity in the skin prick test results and 19 asthmatic patients detected aeroallergen sensitivity were compared in their own. There were no significant differences in terms of ghrelin, obestatin levels and ghrelin/obestation ratio between these groups. There were no significant differences between allergic and non-allergic groups in terms of hemogram parameters and inflammatory parameters also.
There were no significant differences between male and female patients in asthma control. Also there was no significant differences in terms of ghrelin levels among male and female patients. Obestatin levels were lower in females and ghrelin/obestatin ratio was similar.
At a glance to all patients, there were negative correlation between ghrelin levels and body mass index. There were no correlation on ghrelin levels and ghrelin/obestatin ratio with body mass index. There were negative correlation betweem HOMA score and ghrelin levels. Otherwise, correlation between obestatin levels and ghrelin/obestatin ratio were not found.
CONCLUSIONS
While there are smaller amount of studies about relationship between ghrelin levels and asthma, there are no studies about relationship between asthma and obestatin levels. In our study, ghrelin, obestatin levels and ghrelin/obestatin ratio in asthmatic patients were similar with control group. New studies which contain large groups of patients, researching asthma phenotypes and airline inflammatory markers are needed.
Although they were similar in terms of body mass index and waist circumference length; HOMA score and CRP levels were significantly higher in patients with asthma. Some previous studies had been shown similar relationship between asthma and insulin resistance; but there were no significant differences in some other studies. Chronic inflammation in asthma and inhaler corticosteroid treatments may predispose to insulin resistance. Further studies are needed to clarify this case.

Key Words: asthma, ghrelin, obestatin, insulin resistance