Girişimcilik yönelimi, inovasyon yeteneği, ihracat yetenekleri ve ihracat performansı arasındaki ilişkilerin analizi
The relationship analysis between entrepreneurial orientation, innovation capability, export skills and export performance
Yazar: ZAYNEB BOUKARI
Danışman: PROF. DR. NECLA ÖYKÜ İYİGÜN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimcilik yönelimi = Entrepreneurial orientation ; Performans = Performance ; İhracat = Export ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Hem ülkeler için hem de işletmeler için ihracat ekonomik büyümemin ve rekabet üstünlüğünün itici gücü olarak görülmektedir. Ancak, günümüzün iş ortamı çok rekabetçi ve dinamiktir, bu yüzden işletmelerin en büyük mücadelesi ihracat yapmaktan ziyade işletmenin sahip olduğu kaynaklar ve geliştirdiği yetenekler ile rekabetçi bir ihracatçı olabilmek ve yüksek ihracat performansı gösterebilmektir. Bu çalışmada Türkiye'de ihracat yapan işletmelerin girişimcilik yönelimi, inovasyon yetenekleri ve ihracat yetenekleri arasındaki ilişkiler incelenmekte ve bu değişkenlerin ihracat performansını nasıl etkilediği araştırılmaktadır. Araştırma Türkiye'de ihracat yapan ve ihracat birliğine kayıtlı işletmelerin orta ve üst düzey yöneticileri üzerinde gerçekleşmiştir. Araştırma kapsamında kolayda ve yargısal örnekleme yöntemi kullanılmış, veri toplama aracı olarak online anket formu oluşturulmuştur. Araştırmaya 310 yönetici anket doldurarak katılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 24.0, AMOS 18.0, ve PROCESS programı yardımıyla analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda göre, girişimcilik yönelimi, ihracat yetenekleri, ve inovasyon yeneteneği ihracat performansını etkilediğini ayrıca girişimcilik yönelimin ve ihracat performansı ilişkisindeki ihracat yetenekleri ve inovasyon yeteneğinin seri aracılık etkisi olduğunu bulunmuştur. Bu bağlamda, uluslararası pazarlarda daha yüksek performans, kârlılık ve büyüme hedefi olan işletmelerin ihracat faaliyetlerinde yeteneklerini geliştirmek için daha büyük çaba göstermeleri gerekmektedir.

Abstract:
Exporting is considered as the driving force behind competitiveness and economic growth for both companies and countries. However, nowadays' business environment is highly competitive and dynamic, therefore the real challenge facing companies is using their resources and capabilities to be a successful, competitive exporter and show high export performance. The main purpose of this study is to explore the relationships between entrepreneurial orientation, innovation capability, and export skills of exporting companies in Turkey and how these variables affect export performance. Within this context, The study was composed of middle and senior managers of companies that export and are registered in the export union in Turkey. The sample of the study was composed of 310 managers. Convenience and purposive sampling methods were used in the selection of the research's sample and and online survey form was applied as data collection tool. Data was analyzed with SPSS 24.0, AMOS 18.0, and PROCESS programs.
As a result of the research, entrepreneurial orientation, export skills, and innovation capability affect export performance. Besides, obtained findings demonstrated that export skills and innovation capability have a serial mediation effect on the relationship between entrepreneurial orientation and export performance. Considering the result of this study, companies with the aim of higher performance, profitability, and growth in the international markets should adjust their efforts to emphasize capabilities development in their exporting activities.