Disiplinlerarası sanal müze uygulamalarına bir örnek: "Sanatla Trabzon"
An example of interdisciplinary virtual museum practices: "Art with Trabzon"
Yazar: HİLAL GEDİKLİ
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ŞEYİHOĞLU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı, Trabzon'u tanıtmak üzere hazırlanan sanal müze ile ilgili ortaokul
öğrencilerinin, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının ve öğretmenlerinin sanal müzelere yönelik
görüşlerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yaklaşımı ve tarama (survey
research desing) yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışma grubunu
2021-2022 eğitim-öğretim yılında Trabzon ilinde yer alan 4 devlet ortaokulunda 5. ve 6. sınıfta
öğrenim gören 479 öğrenci, Trabzon Üniversitesi'nde 2. ve 3. sınıfta öğrenim gören 33 Sosyal
Bilgiler öğretmen adayı ve 10 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama
aracı olarak ortaokul öğrencileri, Sosyal Bilgiler öğretmen adayları ve Sosyal Bilgiler
öğretmenlerine yönelik olarak yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Veriler içerik
analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen verilerden öncelikle kodlar çıkarılmış daha sonra
bu kodlar uygun temalara ayrılmış ve tablolaştırılmıştır.
Araştırma sonucunda Sosyal Bilgiler öğretmen adayları ile Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin
belirgin olarak müze/sanal müze eğitimi almadığı, ortaokul öğrencilerinin belirgin olarak
deneyimlerinin olmadığı buna karşın öğretmen adayları ve öğretmenlerin deneyimlerinin olduğu,
en fazla Topkapı Sarayı Müzesi ve Anadolu Medeniyetler Müzesi'nin deneyimlendiği görülmüştür.
Katılımcıların tümünün sanal müzelerin kullanılmasını tercih ettiği, sanal müzeleri öğretici
buldukları, öğretmen adayları ve öğretmenlerin ilgi/dikkat çekici, ortaokul öğrencileri ve
öğretmenlerin kalıcılık sağlayıcı buldukları ancak bazı ortaokul öğrencilerinin ve öğretmen
adaylarının sanal müzelerin kullanılmasını tercih etmediği, gereksiz buldukları sonucuna
ulaşılmıştır. Tüm katılımcıların sanal müzeler kullanılırken teknik aksaklık sorunlarının
yaşanabileceğini düşündüğü görülmüştür. Katılımcıların tümünün sanal müzeleri kültür ve miras
konularında, ortaokul öğrencileri ile öğretmenlerin Sosyal Bilgiler haricinde Fen Bilimleri dersinde
kullanılabilir gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin Sosyal
Bilgiler dersinde kullanılacak sanal müzeleri Tarih ve Coğrafya disiplinleri ile ilişkilendirdikleri
görülmüştür. Katılımcıların tamamı "Sanatla Trabzon" isimli sanal müzenin teknik özelliklerle ve
müze tasarımıyla ilgili olumsuz düşüncelerinin olduğu ve bu özelliklerin geliştirilmesine yönelik
öneriler vermiştir. Tüm katılımcıların kendilerine gerekli imkanların verilmesi durumunda Trabzon
konulu sanal müze tasarımında Trabzon tarihini sergilenmek istedikleri görülmüştür. Öğretmen
adayları ve öğretmenlerin sanal müze gezisi sonrasında bilgi edindikleri ve mekânsal değişimleri
fark ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Disiplinlerarası, Sanal Müze, Trabzon

Abstract:
The aim of the survey in to define the attitude of the teachers of social studies and candidate
teacher and secondary school students about virtual museum which is prepared for introducing of
Trabzon, so survery research desing and qualititive research method are used.
In this research, working group is defined by sampling method. Working group is combined
with 479 secondary school students who are studying at 4 different state schools, 33 social studies
candidate teacher studying at second and third (2-3) grade at Trabzon University and 10 social
studies teachers in Trabzon. As data collection tool, semi structured interview forms were used t
oto secondary school students, social studies teachers and condidate teachers. The data was
analyzed occording to the content analysis management method. Fist of all, obtained data was
coded, then it was particularized to suitable themes, charted.
The result of the research shows clearly that social studies teachers and comdidate teachers
have no education about virtual museum and also secondary school students have no experiance
about vitual museum but teachers and candidate teachers have experience and they experienced this
by visiting The Museum of Topkapı Palace and The Museum of Anatolian Civilizations. İt is
infered from that all participant prefered vistual museums to use and find them educative, candidate
teachers and taechers of social studies find it interesting and virtual museums provide permanent
learning for them, on the other hand, some secondary school teachers and students find it useless
and they don't prfer it. It's defined that some technical problems could be when used according to
the all participants. It's infered that all participants think that virtual museums can use while
teaching cultural-heritage subjects and also it can be used at Science lessons. Social studies
candidate teachers anf main teachers are seen to used virtual museum in History and Geography
lessons related with their subject. And it's deduced that all participants have negative thoughts
about teacnical and desing feature of virtual museum which is called "Art with Trabzon" and it is
suggested that these features should be developed. If all the participants are given responsibility for desipning Art museum, they want to Show Historty of Trabzon in desing of virtual museum about
Trabzon. It's deduced that the teachers and candidate teachers get informaiton and realise the
changes and differences of spatial after virtual museum tour.

Keywords: Social Studies, Interdisciplinary, Virtual Museums, Trabzon