Zihin yetersizliği olan öğrencilere fen konularının kazandırılmasında doğrudan öğretim yönteminin tabletli ve tabletsiz sunumunun karşılaştırılması
Comparison of direct instruction presented with tablet application and without tablet application in acquisition of science subjects for students with intellectual disabilities
Yazar: HAVVA AYSUN KARABULUT
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YIKMIŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Doğrudan öğretim = Direct instruction ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Tabletler = Tablets ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, zihin yetersizliği olan öğrencilere fen konularının kazandırılmasında doğrudan öğretim yönteminin tabletli ve tabletsiz sunumunun etkililik ve verimlilik açısından farklılaşıp farklılaşmadığını, araştırmaya katılan öğrencilerin ve bu öğrencilerle çalışan öğretmenlerin iki farklı uygulamaya ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmaya zihin yetersizliği tanısı almış, yaşları 11 ile 12 arasında değişen 4 erkek öğrenci katılmıştır. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, doğrudan öğretim yönteminin tabletli ve tabletsiz sunumunun zihin yetersizliği olan öğrencilere solunum sistemi ve sindirim sistemi konularının öğretiminde etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca katılımcılar edindikleri konuları farklı araç-gereçlere ve kişilere genelleyebilmiş ve öğretim tamamlandıktan 10, 20 ve 35 gün sonra da edindikleri konulara ilişkin performanslarını sürdürmüşlerdir. Araştırmanın verimlilik bulgularına bakıldığında katılımcıların üçünde, hedeflenen konularda ölçüt karşılanıncaya değin gerçekleşen oturum sayısı ve ölçüt karşılanıncaya değin gerçekleştirilen deneme sayısı açısından anlamlı bir fark görülmemiştir. Katılımcılardan birinde ise doğrudan öğretim yönteminin tabletli sunumunun daha verimli olduğu görülmüştür. Hata sayısı açısından katılımcılardan ikisinde doğrudan öğretim yönteminin tabletli sunumunun doğrudan öğretim yönteminin tabletsiz sunumuna göre daha verimli olduğu belirlenmiştir. Diğer iki katılımcıda ise doğrudan öğretim yönteminin tabletsiz sunumunun doğrudan öğretim yönteminin tabletli sunumuna göre daha verimli olduğu belirlenmiştir. Öğretim süreleri açısından ise, doğrudan öğretim yönteminin tabletli sunumunun üç katılımcıda daha az sürede öğretimle gerçekleştirildiği görülmüştür. Araştırmanın sosyal geçerlik bulguları, öğrenci ve öğretmenlerin araştırmaya ilişkin olumlu görüşler ifade ettiklerini göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Zihin yetersizliği, doğrudan öğretim, tablet bilgisayar uygulaması, fen kavramları

Abstract:
The purpose of this research study is to determine whether direct instruction presented with tablet and without tablet differentiate in terms of effectiveness and efficiency in teaching science subjects to students with intellectual disabilities. Four 11- and 12-year-old male students who were diagnosed with intellectual disability were included in the study. In the study, the adapted alternating treatments design which is one of the single subject research designs was used. The findings of the study showed that direct instruction with tablet application and without tablet were effective in teaching respiratory and digestive system to students with intellectual disabilities. In addition, the participants were able to generalize the subjects they acquired to different tools and individuals and continued their performance on the subjects they acquired after 10, 20 and 35 days after the completion of the instruction. When the findings dealing with the efficiency of the instruction were examined, no significant difference was observed between the three participants in terms of the number of sessions until the criteria were fulfilled and the number of trials performed until the criteria were met. Related to one of the participants, it was observed that the direct instruction application presented with tablet is more efficient. In terms of the number of errors, it was revealed that the direct instruction presented with tablet was more efficient for two of the participants than the direct instruction presented without tablet. In the other two participants, it was uncovered that direct instruction without tablet was more efficient than direct instruction with tablet. In terms of teaching time, it was found that the direct instruction presented with tablet was realized by means of less teaching time for three participants. The social validity findings of the study showed that students and teachers expressed positive opinions about the research study.

Key words: Intellectual disability, direct instruction, tablet computer application, science concepts