Pyometralı köpeklerde SIRS ve qSOFA skorunun değerlendirilmesi
Evaluation of SIRS and qSOFA score in dogs with pyometra
Yazar: ECENUR KARACA
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE ESRA ÇOLAKOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sunulan tezde pyometralı köpeklerde endotoksemiyle şekillenen sepsisin neden olduğu organ hasarlarının hasta başında hızlı, güvenilir ve doğru bir şekilde tespit edilmesi için geliştirilen sistemik inflamatuar yanıt sendromu (SIRS) ve qSOFA skorlarının kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi Doğum ve Jinekoloji Kliniği'ne getirilen köpeklerden depresyon, vajinal akıntı, halsizlik, ateş, poliüri, polidipsi, iştahsızlık gibi pyometranın klinik bulgularını taşıyan ve yapılan jinekolojik, klinik ve laboratuvar muayene sonucunda pyometra tanısı konularak cerrahi tedavi uygulanan köpekler (deney grubu, n:20) ve rutin ovariohisterektomi (OHE) uygulanan sağlıklı köpekler (kontrol grubu, n:20) kullanılmıştır. Her iki gruptaki köpeklerde operasyon öncesi kontrol ve tanısal değerlendirme amacıyla tam kan ve serum biyokimya (kan üre nitrojen, kreatinin, alkalen fosfataz, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, albümin, kreatin kinaz) analizi yapılmıştır. Her iki grupta da operasyon öncesinde SIRS ve qSOFA skorları ölçülmüştür. Deney ve kontrol grubundaki köpeklerin SIRS skoru; solunum sayısı >20/dk, kalp atımı >120/dk, vücut sıcaklığı <38,1 oC veya>39,2 oC ve WBC değerinin <6 x 103/μl, >16 x 103/μl kriterlerinden her birine 0 ya da 1 puan verilerek belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubundaki köpeklerin solunum sayısı, mental durum değişikliği ve sistolik kan basıncı kriterlerinden her birine 0 ya da 1 puan verilerek qSOFA skorları saptanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre pyometra tanısında qSOFA skorunun duyarlılığı %65, seçiciliği %100 olarak belirlenmiştir. SIRS skorunun duyarlılığı %95, seçiciliğinin %100 olduğu bulunmuştur. SIRS skorunun AUC değeri 0,985'tir. Bu sonuç SIRS skorunun pyometralı köpeklerin tanısında yüksek bir doğruluğa sahip olduğunu göstermektedir. qSOFA skoru için AUC değeri 0,896 bulunmuştur. Bulunan bu değer qSOFA skorunun pyometralı tanısında iyi bir performans gösterdiğini ancak SIRS skoruna göre daha düşük doğruluğa sahip olduğunu göstermektedir. Değerlendirmeler sonucunda SIRS skorunun qSOFA skoruna göre daha etkili bir tarama aracı olduğu belirlenmiş ve her iki skorun birlikte kullanımının sepsis geçiren pyometralı köpeklerin tanısında daha doğru sonuç verdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to evaluate the usability of systemic inflammatory response syndrome (SIRS) and qSOFA scores developed for the rapid, reliable and accurate detection of organ damage caused by endotoxaemia-induced sepsis in dogs with pyometra. In this study, dogs with clinical signs of pyometra such as depression, vaginal discharge, malaise, fever, polyuria, polydipsia and anorexia and diagnosed as pyometra as a result of gynaecological, clinical and laboratory examination and treated surgically (experimental group, n:20) and healthy dogs that underwent routine ovariohysterectomy (OHE) (control group, n:20) were used. Whole blood and serum biochemistry (blood urea nitrogen, creatinine, alkaline phosphatase, aspartate aminotransferase, alanine aminotransferase, albumin, creatine kinase) analyses were performed in both groups for preoperative control and diagnostic evaluation. SIRS and qSOFA scores were measured preoperatively in both groups. SIRS score of the dogs in the experimental and control groups was determined by giving 0 or 1 point to each of the criteria of respiratory rate >20/min, heart rate >120/min, body temperature <38,1 oC or >39,2 oC, and WBC value <6 x 103/μl, >16 x 103/μl. The qSOFA scores of the dogs in the experimental and control groups were determined by giving 0 or 1 point to each of the criteria of respiratory rate, mental status change and systolic blood pressure. According to the data obtained as a result of the study, the sensitivity and selectivity of qSOFA score in the diagnosis of pyometra were determined as 65% and 100%, respectively. SIRS score was found to have a sensitivity of 95% and a selectivity of 100%. The AUC value of SIRS score is 0,985. This result shows that SIRS score has a high accuracy in the diagnosis of dogs with pyometra. The AUC value for the qSOFA score was 0,896. This value shows that qSOFA score has a good performance in the diagnosis of pyometra but has lower accuracy than SIRS score. As a result of the evaluations, it was determined that the SIRS score was a more effective screening tool than the qSOFA score and the use of both scores together gave more accurate results in the diagnosis of dogs with pyometra suffering from sepsis.