E-devlet uygulamalarında yapay zekâ kullanımı: Millî Eğitim Bakanlığı örneği
The use of artificial intelligence in e-government applications: A case study of the Ministry of National Education
Yazar: YASİN TEMEL
Danışman: PROF. DR. BAYRAM COŞKUN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı değişim kamu hizmetinin sunumunda paradigma değişimlerini sağlamıştır. Devletler, vatandaşlarının yaşam kalitelerini artırmayı hedeflemekte ve stratejiler geliştirmektedirler. Bu doğrultuda, e-devlet hizmetlerinin niteliğinin artırılmasına yönelik son yıllarda yürütülen çalışmalarının odağında ise yapay zekâ gelmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, e-devlet ve yapay zekâ kavramlarının farklı ülkeler ile Türkiye'nin kamu stratejileri ve uygulamaları perspektifinden ele alınması ve Millî Eğitim Bakanlığı e-devlet hizmetleri, e-devlet hizmetlerinin gelişim süreçleri ve e-devlet hizmetlerinde yapay zekâ kullanımı hakkında doğrudan bilgi edinilmesine yönelik kurum incelemesinin yürütülmesi olarak belirlenmiştir. Kurum incelemesinde; araştırmanın konusu çerçevesinde Millî Eğitim Bakanlığının ilgili genel müdürlüklerinde görev alan genel müdür, daire başkanları ve yönetici/uzmanların katılımcı oldukları yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile resmî belgelerin incelendiği doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın tamamlanmasıyla Millî Eğitim Bakanlığının idari ve eğitim-öğretim süreçlerine yönelik geliştirdiği e-devlet uygulamalarında yıllar içinde ciddi bir gelişim gösterdiği, son yıllarda yapay zekâ esaslı çalışmaların yürütüldüğü, bu çalışmaların dijital içerik ve hizmet içi eğitim boyutlarında kendini gösterdiği görülmüştür. Araştırmada, yapay zekâdan beklenen katkının daha çok karar destek süreçleri çerçevesinde olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca araştırmada farklı ülkelerin eğitimde yapay zekâ stratejileri incelenmiş olup Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapay zekâ ekosistemine uzman insan kaynağı yetiştirme politikalarının geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırmanın sonunda Millî Eğitim Bakanlığının eğitim-öğretim ve idari faaliyetlerinde yapay zekâ çalışmalarına yönelik uygulama önerileri geliştirilmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, E-devlet, Millî Eğitim Bakanlığı, Eğitim, Kurum İncelemesi, Dijitalleşme.

Abstract:
The rapid change in information and communication technologies has led to paradigm shifts in public service delivery. Governments aim to improve the quality of life of their citizens and develop strategies. In this regard, artificial intelligence is at the center of the studies carried out in recent years to increase the quality of e-government services. The main purpose of this research is to examine the concepts of e-government and artificial intelligence from the perspective of public strategies and practices of different countries and Turkey and to conduct an institutional review to obtain direct information about e-government services of the Ministry of National Education, the development processes of e-government services and the use of artificial intelligence in e-government services. In the institutional review; semi-structured interview method in which general manager, heads of departments and manager/expert working in the relevant general directorates of the Ministry of National Education were participants within the framework of the subject of the research and document review method in which official documents were examined were used. With the completion of the research, it has been observed that the Ministry of National Education has shown significant development in its administrative and educational processes through e-government applications over the years, AI-based studies have been undertaken in recent years and these studies have manifested itself in the realms of digital content and in-service training. In the research, the expected contribution of artificial intelligence has been primarily assessed within the framework of decision support processes. Furthermore, within the scope of the study, artificial intelligence strategies in education from various countries were examined and it leads to the conclusion that there is a need for the Ministry of National Education to develop policies aimed at cultivating expert human resources within the artificial intelligence ecosystem. At the conclusion of the research, recommendations for the application of artificial intelligence in the Ministry of National Education's educational, instructional, and administrative activities have been formulated.

Keywords: Artificial Intelligence, E-government, Ministry of National Education, Education, Institutional Review, Digitalization.