Bipolar bozukluk hastalarında tıkınırcasına yeme bozukluğu ve ilişkili etmenler
Bi̇nge eati̇ng di̇sorder and related factors i̇n pati̇ents with bi̇polar di̇sorder
Yazar: AYŞE ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. DEMET SAĞLAM AYKUT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme ve yeme bozuklukları-çocukluk çağı = Feeding and eating disorders of childhood ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Davranışsal inhibisyon sistemi = Behavioral inhibition system

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Bipolar Bozukluk (BB) hastalarının ve sağlıklı kontrollerin Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu (TYB) sıklığının tespit edilmesi ve BB'ye sahip hastalarda hastalığın klinik özellikleri ile TYB varlığı arasında bir ilişki olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca BB hastaları ve sağlıklı kontroller arasında kişilik özellikleri, yeme tutumu ve yaşam kalitesi açısından farklılıklar olup olmadığının ve BB'ye komorbid TYB tanısı alanlar ile almayanlar arasında kişilik özellikleri, yeme tutumu ve yaşam kalitesi açısından farklılıklar olup olmadığının incelenmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Çalışmaya Haziran 2018 - Haziran 2019 arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi psikiyatri polikliniğine ayaktan başvuran, DSM-IV Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I) uygulanarak DSM-IV'e göre BB tanısı almış ve ötimi döneminde olan hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden ve çalışmaya dahil edilme ölçütlerini karşılayan 74 hasta alınmıştır. Bu hastalara cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyi açısından benzer 74 katılımcı da kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen tüm katılımcılarla klinik görüşme yapılmış, katılımcılara sosyodemografik veri formu, Davranışsal İnhibisyon Sistemi / Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeği (DİS/DASÖ), Gece Yeme Anketi (GYA), Yeme Tutumu Testi (YTT), Yeme Bozuklukları Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (SF-36) uygulanmıştır.
Bulgular: Bu çalışmada BB'ye sahip olan hastalarda TYB tanısı alanların yüzdesi %12,1 iken kontrol grubunda bu oran %1,3 bulunmuştur. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında BB hastalarında; vücut ağırlığı, şu ana kadarki en yüksek kilo, vücut kitle indeksi (VKİ) ve bel çevresi gibi ölçümler ve YTT, GYA ve YBDÖ'nin toplam ve altölçek puanları anlamlı olarak yüksek; SF-36 ölçeğinin fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, sosyal fonksiyon ve emosyonel rol güçlüğü altölçek puanları anlamlı olarak düşük bulunmuştur. BB hasta grubunda TYB'ye sahip olanlar ve olmayanlar karşılaştırıldığında; TYB'ye sahip olanlarda vücut ağırlığı, şu ana kadarki en yüksek kilo, VKİ ve bel çevresi gibi ölçümler anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. TYB'ye sahip olanların YTT ve YBDÖ'nin toplam ve altölçek puanlarının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu gösterilmiştir. TYB'si olan grupta SF-36 ölçeğinin fiziksel rol güçlüğü, sosyal fonksiyon, genel sağlık ve mental sağlık altölçek puanları anlamlı olarak düşük saptanmıştır. BB hasta grubunda kullanılan ölçek puanları ve VKİ'nin korelasyonları incelendiğinde; VKİ ile DAS ölçeğinin ödüle duyarlılık ve eğlence arayışı altölçek puanları arasında negatif yönde ve anlamlı bir korelasyon; VKİ ile YBDÖ'nin yeme endişesi altölçeği puanı arasında pozitif yönde ve anlamlı bir korelasyon gösterilmiştir. Ayrıca BB grubunda GYA ile SF-36'nın vitalite ve sosyal fonksiyon altölçek puanları arasında negatif yönde ve anlamlı bir korelasyon; YBDÖ'nin toplam puanı ile SF-36'nın vitalite altölçeği puanı arasında negatif yönde ve anlamlı bir korelasyon; YBDÖ'nün yeme endişesi altölçeği puanı ile SF-36'nın fiziksel fonksiyon, vitalite ve sosyal fonksiyon altölçek puanları arasında negatif yönde ve anlamlı bir korelasyon; YBDÖ'nün beden endişesi altölçeği puanı ile SF-36'nın fiziksel rol güçlüğü altölçeği puanı arasında negatif yönde ve anlamlı bir korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışmanın verilerine dayanarak BB tanısı alan hastalarda TYB'nin sıklığının arttığından söz edebiliriz. Çalışmamız; TYB'ye sahip BB hastalarında obezite oranının yüksek olduğunu, yaşam kalitesinin daha düşük olduğunu ve bu hastaların yeme davranışlarında patolojik tutumların arttığını göstermektedir. Bu nedenle BB sahip hastalarda TYB başta olmak üzere yeme bozuklukları araştırılmalıdır. Bu kişilerde TYB'nin fark edilip tedavi planlanması ve hem farmakolojik hem de psikoterapötik uygun tedavi seçeneklerinin kullanılması BB sağaltımı açısından önemlidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the frequency of Binge Eating Disorder (BED) in patients with Bipolar Disorder (BD) and healthy controls. At the same time it was to determine whether there is a relationship between clinical features of BD and the presence of BED in patients with BD. In addition, it was sought to examine whether there were differences between BD patients and healthy controls in terms of personality traits, eating attitudes and quality of life; and whether there were differences in personality traits, eating attitudes and quality of life between comorbid BED and non-comorbid BED in BD.
Method: From June 2018 to June 2019, 74 patients who applied to the psychiatry outpatient clinic of the Karadeniz Technical University Medical Faculty and accepted to participate in the study from the patients who were diagnosed with BD according to the Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders (SCID-I) and who met inclusion criteria were taken into the study. Also, 74 participants who were similar in terms of gender, age and educational level were included as a control group. A sociodemographic data form, Behavioral Inhibition System/Behavioral Activation System Scale (BIS/BASS), Night Eating Questionnaire (NEQ), Eating Attitude Test (EAT), Eating Disorders Assessment Scale (EDAS) and Quality of Life Scale Short Form (SF-36) were utilised for data collection.
Findings: In this study, the percentage of BED was 12.1% in patients diagnosed with BD and 1.3% in the control group. Compared to the control group, in patients with BD; measurements such as body weight, highest weight so far, body mass index (BMI) and waist circumference, and score of EAT, score of NEQ and total and subscale scores of EDAS were significantly higher; while subscale scores of SF-36 such as of physical function, physical role difficulty, social function and emotional role difficulty were found to be significantly lower. In the comparison of BD patients with BED and without BED; body weight, highest weight so far, BMI and waist circumference were significantly higher in patients with BED. It was shown that score of EAT and the total and subscale scores of EDAS were statistically higher in those with BED. Subscale scores of SF-36 such as physical role difficulty, social function, general health and mental health were significantly lower in the group with BED. When scale scores used in BD patients and the correlations of BMI were examined; there was a negative and significant correlation between BMI and subscale scores of BAS scale such as reward sensitivity and fun seeking; there was a positive and significant correlation between BMI and eating anxiety subscale  scores of EDAS. Also, in the BD group, there was a negative and significant correlation between NEQ and vitality and social function subscales of SF-36; a negative and significant correlation between the total score of EDAS and the vitality subscale of SF-36; a negative and significant correlation between eating anxiety subscale score of EDAS and physical function, vitality and social function subscales of SF-36; and a negative and significant correlation between body anxiety subscale score of EDAS and physical role difficulty subscale score of SF-36. 
Results: Based on the data of this study, we can augue that the frequency of BED is increased in patients with BD. Our study showed that obesity rate is high, quality of life is low and pathological attitudes regarding eating behaviors is increased in the BD patients with BED. Therefore, eating disorders, especially BED, should be investigated in patients with BD. It is important for these people to recognize BED and to use appropriate pharmacological and psychotherapeutic treatment options for BD treatment.