20. yüzyıldan günümüze sanatta böcek formu
The insect form from 20th century to present
Yazar: CEREN İREN
Danışman: YRD. DOÇ. CEYDA GÜLER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Biçim = Form ; Böcekler = Insects ; Entomoloji = Entomology ; Kültür = Culture ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters

Özet:
Yirminci yüzyıl sanatından günümüz sanatına böcek formunun neden ve nasıl
kullanıldığının araştırılmasıyla ortaya çıkan bu metinde, ilk olarak böceğin tanımı
yapılmış ve ekosistem içindeki öneminden bahsedilmiştir. Entomolojinin yani
böcekbilimin bir alt dalını oluşturan "Kültürel Entomoloji" başlığı altında böceklerin
farklı dönemlerde ve coğrafyalarda insan hayatındaki yeri ve önemi, kültürü meydana
getiren çeşitli ögeler üzerinden incelenmiştir. Eski Meksika ve Mısır Uygarlıklarında
zaman zaman tanrılaştırılan, yiyecek olarak tüketilen ya da ziynet eşyası olarak
kullanılan böcek figürleri araştırılarak, aslında aralarında ayrıştırılamaz noktalar
bulunduğundan metnin esas kapsamını oluşturan yirminci yüzyıl sanatının
anlatımından önce kavramsal bir zemin oluşturulmuştur. Tek tanrılı dinlerde de
böceğin konumu ve farklı uygarlıklarda doğa olaylarını anlamlandırmak için
yorumladıkları böceklerin nasıl ve neden günlük hayat nesneleri olarak kullanıldığı
incelenmiştir.
Nadire kabinelerinden Rönesans ve Barok'a dek sanatta böcek formu çeşitli
sanatçıların eserleri üzerinden incelenmiş, böylelikle yirminci yüzyıl ve günümüz
sanatçılarının referans aldıkları eserler de irdelenerek aralarındaki ilişkinin daha açık
bir şekilde ifade edilmesi sağlanmıştır.
Eserlerdeki böcek figürlerinden yola çıkarak araştırılmaya başlanan bu konu,
özellikle yirminci yüzyıldan günümüze dek olan sürede yirmi sanatçının neden böcek
formu kullandıkları üzerine odaklanmaktadır. Sanatçı seçiminde coğrafi bir
sınırlandırma yoktur; fakat ağırlıklı olarak böcek formunu istikrarlı bir şekilde
kullanan sanatçılar incelenmiştir.
Sonuç bölümünde ise resimlerde neden böcek figürlerine yer verildiği sorusu,
resimlerin biçimsel anlatımıyla birlikte doğrudan böceklerle olan ilişki üzerinden
cevaplandırılmaktadır.


Anahtar Sözcükler: Böcek, entomoloji, kültür, form.

Abstract:
In this paper, came into existence via investigating how and why the form of
insect is used from the twentieth century art until today's art, the description of insect
is stated initially and its importance in the ecosystem is discussed. Under the subtitle
"Cultural Entomology", which is a subbranch of entomology that is the science of
insects, the importance and existence of the insects over human life during different
time periods and various geographies have been examined over multiple components
which comprise the culture. The insect figures, sometimes apotheosized in Ancient
Mexico and Ancient Egyptian Civilizations, consumed as food, used as jewellery have
been analysed and as dicomposable features exist, before describing the twentieth
century art which is the main body of the paper, a conceptual background has been
offered. The position of the insects in monotheist religions, how and why the insects,
which are interpreted to give meaning to natural phenomena in different civilizations,
have been used as daily life objects are the studies of this paper.
From curiosity cabinets until Renassaince and Baroque, the insect form has
been analysed over various artists' works of art, therefore, the works referenced by
twentieth century and today artists, have been explicated and the connection amongst
them is revealed more clearly.
This subject, which has been started to be searched evolving out of the insect
figures in the works, focuses on why twenty-one artists use insect forms especially
from twentieth century until today. There is no geographical restriction in electing the
artist, but predominantly the artists who use insect forms steadily have been analysed.
In conclusion part, the question why insect figures have been a part of the pictures,
is answered via the formational explanation of the pictures with direct relations with
the insects.


Key Words: Insect, entomology, culture, form.