Sivas Ziya Bey Yazma Eserler Kütüphanesindeki 3965 numaralı şiir mecmuası (İnceleme-metin)
Poetry collect number 3965 in Sivas Ziya Bey Manuscript Library (Review-text)
Yazar: FATMA KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF YILDIRIM
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Birçok yazma eser kütüphanesinde bulunan mecmualar, sosyal bilimlerin çeşitli dallarına kaynaklık etmektedir. Her ne kadar kişisel zevklere göre derlense de dönemi hakkında pek çok bilgiye ulaşabiliyoruz. Mecmualar; tezkirelerde adı geçmeyen birçok şairin şiirlerini barındırması, dönemin edebî zevki, sosyal ve ekonomik hayatının tespiti ve dönemin tarihi gibi konularda araştırmacılara değerli bilgiler sunmaktadır.
Bu çalışmada, Sivas Ziya Bey Yazma Eserler Kütüphanesindeki 3965 numaralı şiir mecmuası incelenmiştir. Derleyeni ve derleme tarihi hakkında mecmuada herhangi bir bilgiye rastlanılmamakla beraber içerisinde bulunan şairler göz önüne alındığında 19. yüzyılın sonlarında derlendiği tahmin edilmektedir. Mecmuada yer alan şairlerin ekseriyeti tasavvufun önemli bir kolu olan Halvetiyye tarikatı anlayışını benimsemiş şairlerden teşekkül etmektedir. Mecmua, Halvetîyye anlayışını benimseyen Niyazî-i Mısrî, Şemseddin Sivasî, Dede Ömer Rûşenî gibi tanınan isimlerin yanında, tanınmayan Halvetî şairlerinin de şiirlerini ihtiva etmesi hasebiyle önem arz etmektedir.
Çalışmanın giriş bölümünde iki başlık altında mecmualar hakkında genel bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, çalışmaya konu olan mecmuanın fiziki özellikleri, mecmuadaki şairi bilinen ve bilinmeyen şiirler, mensur bölüm ve mecmuada bulunan şiirlerin nazım şekilleri tablolar halinde verilmiştir. Ayrıca metnin hazırlanmasında takip edilen yol da bu bölümde bulunmaktadır. İkinci bölüm ise transkripsiyon harfleri kullanılarak Latin alfabesine aktarımından oluşmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Türk İslam Edebiyatı, Tasavvuf Edebiyatı, Mecmua, Şiir Mecmuası.

Abstract:
Mecmuas, which are found in many manuscript libraries, serve as reference for various branches of social sciences. Although they are compiled according to personal tastes, they contain a lot of information about the period in which they are published. They also provide valuable information to researchers on the subjects such as the poems of many poets who are not mentioned in collection of biographies, the literary style of the period, the analysis of socioeconomic life and the historical incidents of the period.
In this study, the poetry collection numbered 3965 in Sivas Ziya Bey Manuscript Library was analyzed. Although there is no information about the compiler and the date of compilation, it is estimated to have been compiled in the late 19th century, considering the poets included in it. The majority of the poets in the collection are composed of those poets who adopted the principles of the Halvetiyya sect, an important branch of Sufism. The collection is important in that it contains the poems of leading poets such as Niyazî-i Mısrî, Şemseddin Sivasî, Dede Ömer Rûşenî as well as unknown Halvetî poets.
The introduction section of the study includes general information about the mecmuas given under two headings. The first section deals with the physical characteristics of the mecmua, the known and unknown poems, the prose section and the verse forms of the poems shown in tables. In addition, the method followed in writing the text is also examined in this section. The second section consists of the transcription of the mecmua into Latin alphabet using transcription letters.
Keywords: Classical Turkish Literature, Turkish Islamic Literature, Sufi Literature, Mecmua, Poetry Mecmua.