Yaşlı erkek olgularda Alzheimer hastalığı ile seks steroidleri düzeyinin ilişkisi
Relationship between Alzheimer?s disease and levels of sex steroid hormones in elderly men
Yazar: RUMEYSA (ATABEY) ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. S. NİLGÜN ERTEN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Cinsiyet hormonları = Sex hormones ; Erkekler = Men ; Steroidler = Steroids ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Çalışmamızda yaşlı erkek olgularda Alzheimer hastalığı (AH) ile seks steroid hormonları düzeyinin ilişkisini incelemeyi amaçladık.Materyal-Metod: Çalışmaya DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4th edition) tanı kriterlerine göre Alzheimer tipi demans tanısı konulmuş olan 33 yaşlı erkek olgu (4'ü ileri, 20'si orta ve 9'u erken evre) ile demansı olmayan 33 yaşlı erkek olgu alınmıştır. Tüm olguların GDS (geriatrik depresyon skalası) ve MMSE (mini mental durum muayenesi) skorları, kan serbest testosteron (ST), total testosteron (TT), prolaktin, luteinizan hormon (LH), folikül uyarıcı hormon (FSH), dihidroepiandrosteron sülfat (DHEAS), seks hormon bağlayıcı globulin (SHBG), östradiol (E2), androstenedion (AS) ve progesteron düzeyleri değerlendirilmiştir.Bulgular: Hasta ve kontrol grubunun ST, TT, LH, FSH, SHBG, DHEAS, AS, E2, progesteron, prolaktin düzeyleri benzerdi. Hasta grubunda yaş ortalaması ve GDS skoru daha yüksekken, modifiye MDRD (modification of diet in renal disease) ile bakılan kreatinin klirensi daha düşüktü. Kontrol grubunda ise KVH sıklığı daha fazlaydı. ST düşük olanların sıklığı hasta grubunda daha fazla olma eğilimindeydi. ST değeri düşük olanlar içinde kontrol grubunda FSH ortalaması daha yüksekti ve yüksek FSH bulgusu daha sıktı. Bu bulgu anlamlı düzeyde olmasa da LH için de geçerliydi.Sonuç: AH olan yaşlı erkeklerde, düşük ST düzeylerine uygun gonadotropin yanıtı bozulmuş olabilir. Bunun nedeni bazı bireylerin yaşlandıkça beyinlerinde androjen duyarlılığının azalması olabilir. Yaşlı erkeklerde AH- androjen ilişkisinde beyin androjen duyarlılığı kan androjen düzeyinden daha önemli bir faktör olabilir. AH- androjen duyarlılığı- sekonder hipogonadizm ilişkisini inceleyen daha kapsamlı çalışmalar gerekmektedir.Anahtar Sözcükler: Alzheimer hastalığı, yaşlı, erkek, seks steroid hormonları, gonadotropinler

Abstract:
Objective: We aimed to assess the relationship between Alzheimer?s disease (AD) and levels of sex steroid hormones in elderly men.Materials and Methods: We enrolled 33 elderly with AD according to DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4th edition) criteria (4 patients were severe, 20 patients were moderate, 9 patients were mild AD) and 33 elderly men without dementia. MMSE (mini mental status examination) and GDS (geriatric depression scale) scores, prolactine, luteinizing hormone (LH), follicle-stimulating hormone (FSH), dihydroepiandrosteron-sulphate (DHEA-S), sex hormone binding globulin (SHBG), estradiol (E2), androstenedion (AS), total testosterone (TT) and free testosterone (FT) levels were assessed.Results: Levels of TT, FT, FSH, LH, SHBG, E2, prolactine, DHEA-S, progesterone and AS were similar in AD and control groups. Mean age and GDS scores were higher and creatinine clearance levels estimated with modified MDRD (modification of diet in renal disease) formula were lower in the AD group compared to controls. Cardiovascular disease prevalence was significantly higher in the control group. Ratio of cases with decreased FT levels tended to be higher in the AD group. Among cases with decreased FT levels, mean FSH level and ratio of cases with increased FSH levels were significantly higher in the control group compared to AD group. Although not significant, this finding was also valid for LH levels and ratio of cases with increased LH levels.Conclusions: Appropriate gonadotropin response to decreased FT levels may be influenced in elderly men with AD. This may be due to decreased androgen sensitivity in the brain with aging. For elderly men with AD, brain androgen sensitivity may be a more important factor than solely androgen levels about relationship between androgens and AD. More comprehensive studies are needed to show the relationship between AD, androgen sensitivity and secondary hypogonadism.Keywords: Alzheimer?s disease, elderly, men, sex steroid hormones, gonadotropins