Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile akademik okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between critical thinking dispositions and academic literacy levels of pre-service social studies teachers
Yazar: İREM ELÇİ
Danışman: PROF. DR. OSMAN YILMAZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik okuryazarlık = Academic literacy ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilimler = Social sciences ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile akademik okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek temel amaçtır. Nicel araştırma yöntemine uygun olarak gerçekleştirilen araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE-2017) temel alınarak bu raporda oluşturulan 6 kademedeki her bölgeden 2 üniversite olmak üzere tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın örneklemi, Türkiye'de Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programına sahip olan 12 üniversiteden, tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 1106 sosyal bilgiler öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği", "Akademik Okuryazarlık Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson momentler çarpımı korelasyonu ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimi toplam puanları ile akademik okuryazarlık düzeyi toplam puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiş ve öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri, akademik okuryazarlık düzeylerinin %36.8'ini yordadığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the relationship between critical thinking dispositions and academic literacy levels of pre-service social studies teachers. In the study, relational survey method, one of quantitative research methods, was employed. In determining the universities, simple random sampling was used. Accordingly, 2 universities from each region at 6 levels included in the Socio-Economic Development Ranking Survey of Provinces and Regions (SEGE-2017) report were included in the study. As a result, 1106 pre-service social studies teachers selected from 12 universities using stratified sampling method. The data were collected through the "Critical Thinking Disposition Scale", "Academic Literacy Scale" and the Personal Information Form prepared by the researcher. The data were analyzed using descriptive statistics, independent sample t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson product-moment correlation and simple linear regression analysis. The results of the present study showed that there was a positive and significant relationship between pre-service social studies teachers' critical thinking disposition scores and their academic literacy level. In addition, it was revealed that pre-service social studies teachers'critical thinking dispositions predicted 36.8% of their academic literacy levels.