Atipik antipsikotik kullanan şizofren hastalarda ilaç yan etkilerinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of atypical antipsychotics side effects on quality of life in schizophrenic patients
Yazar: PINAR KIRMIZIGÜL
Danışman: DR. FAHRİYE OFLAZ
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
V. ÖZET Bu çalışma, GATA Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Şizofreni polikliniğine başvuran şizofreni tanısı konan hastaların kullandıkları atipik antipsikotik ilaçlar nedeniyle ifade edilen yan etkilerin yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı tipte kesitsel bir araştırma olarak yapılmıştır. Çalışmada hastaların sosyodemografik özellikleri, ifade ettikleri ilaç yan etkileri ve yaşam kalitesi değerlendirilmiştir. Araştırmaya DSM-IV kriterlerine göre şizofreni tanısı konan, atipik antipsikotik kullanan ve çalışma kriterlerine uyan 69 hasta alınmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından oluşturulan bilgi toplama formu, yan etki tespit formu ile Rolls Royce Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Hastaların en sık yaşadıkları yan etkilerin kilo alma, iştahta artma, uyku süresinde artma, sedasyon, sık idrara çıkma, ağız kuruluğu, tükürük salgısında artma, gerginlik- huzursuzluk, cinsel ilişkide azalma, baş dönmesi ve konstipasyon olduğu saptanmıştır. Yaşam kalitesini etkileyen yan etkiler ise sedasyon, baş dönmesi, ağız kuruluğu, uyku süresinde azalma, iştahta artma, iştahta azalma, kilo alma, cinsel istekte azalma, göğüsten süt gelmesi olarak bulunmuştur. Hastaların sorun olarak ifade ettikleri atipik antipsikotik ilaçların yan etkileri yaşam kalitesini düşürmektedir. Atipik antipsikotik ilaçlar arasında yan etkilerin sorun olarak değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi puan ortalamaları açısından farklılık saptanmamıştır. Bu çalışma atipik antipsikotik ilaçların yan etkilerinin hastaların yaşam kalitelerini olumsuz olarak etkilediğini desteklemektedir. Şizofren hastalarda hastalığa bağlı bozulan yaşam kalitesinin ilaç yan etkileri ile daha fazla olumsuz etkilenmemesi için sağlık ekibi tarafından önlemler alınması gerekmektedir. 41

Abstract:
VI. SUMMARY This study, which was designed as descriptive and cross-sectional was performed in the Psychiatry and Mental Health outpatient clinic of Gülhane Military Medical Academy the aim of the study to asses the effect of atypical antipsychotics on quality of life. Sociodemographic characteristics and life quality of patients, and drug side effects were assesed in this study. Sixty nine patients who used atypical antipsychotic drugs and who were diagnosed schizophrenia according to DSM-TV criteria were included in the study. The data were collected by using Information Sheet Form about sociodemographic characteristics which was prepared by the researcher, and The Questionnaire for Drug's Side Effect and Rolls Royce Quality Of Life Scale. It was determined that the most common side effects were weight gain, increase of appetite, hypersomnia, sedation, pollacilrea, dry mouth, hypersalivation, tension-fidgety, decrease of libido and sexuel intercourse, dizziness, and constipation. It was founded that the side effects which influence quality of life were sedation, dizziness, dry mouth, increase of sleep and appetite, decrease of appetite, weight gain, decreased of sexual intercourse, and galactorrhea. The side effects which were reported as a problem by patients have decreased the quality of life. There was no significant difference in the means of life quality, and side effects reported as problem between atypical antipsychotic drugs. This study supported that the side effects of atypical antipsychotics influence life quality of patients in negative way. Medical team should take measures about the life quality, which was already influenced by the ilness in negative way from drug side effects. 42