Meram Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Bölümüne başvuran obez çocuklarda metabolik sendrom sıklığının belirlenmesi veD vitamini düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Determination of the frequency of metabolic syndrome in obese children applying to the Pediatric Endocrinology Department of Meram Faculty of Medicine and evaluation of the relationship with vitamin D level
Yazar: İLKNUR ÇALIŞKAN ERGÜNENÇ
Danışman: PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Metabolizma = Metabolism ; Obezite = Obesity ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Bu çalışmada fazla kilolu çocuklarda antropometrik ölçümler ile laboratuvar parametrelerini değerlendirerek metabolik sendrom sıklığını belirlemek ve metabolik sendrom sıklığıyla D vitamini düzeyi arasında ilişki olup olmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. 
 
Gereç ve yöntem: Retrospektif dosya taraması olarak planlanan bu çalışmanın evrenini Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji Polikliniği'ne 01.01.2017-30.12.2019 tarihleri arasında başvuran ve çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan hastalar oluşturdu. Hastalar ilk başvurularında kaydedilen bilgiler doğrultusunda değerlendirildi. Kişilerin rutin kan testleri, D vitamini düzeyleri, antropometrik ölçümleri bir forma kaydedildi. Metabolik sendrom varlığı IDF ve DSÖ kriterlerine göre tespit edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 296 katılımcının yaş ortalaması 12,39±1,87 (10-16) yıl idi. Katılımcıların %50,7'si (n=150) erkek, %49,3'ü (n=150) kadındı. Katılımcıların %34,8'inde(n=103) D vitamini eksik(<10ng/ml), %48,6'sında(n=144) D vitamini yetersiz(10-20ng/ml), %16,6'sında (n=49) D vitamini normal (>20ng/ml) bulundu. Katılımcıların D vitamini düzeyi kış, ilkbahar, yaz ve sonbahar mevsimlerine göre değerlendirildi. Katılımcıların D vitamini düzeyleri ile cinsiyet (p<0,001), yaş grupları (p=0,001), mevsimler (p=0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı.  Katılımcıların D vitamini düzeyleri ile yaş grupları (p=0,034) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Katılımcıların VKİ (vücut kitle indeksi) düzeyleri ile IDF (Uluslararası Diyabet Federasyonu) MetS (metabolik sendrom) (p=0,006) ve DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) MetS (p<0,001) arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Katılımcıların D vitamini düzeyleri ile VKİ arasında anlamlı bir ilişki yoktu (p=0,996). Katılımcıların IDF MetS kriterlerini karşılayanlarda biyokimyasal bazı parametreler karşılaştırıldığında; total kolesterol (p=0,005), trigliserid (p<0,001), açlık kan şekeri (p<0,001), HbA1C (p=0,000) ve HOMA-IR (insülin direnci) (p=0,015) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Katılımcıların DSÖ MetS kriterlerini karşılayanlarda biyokimyasal bazı parametreler karşılaştırıldığında total kolesterol (p=0,002), trigliserid (p<0,001), insülin (p<0,001), kortizol (p=0,019) ve HOMA-IR (p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Katılımcıların %97,3'ünde (n=288) insülin direnci (HOMA-IR) saptandı. Katılımcıların DSÖ MetS kriterlerine göre MetS varlığı ile ailede obezite (p=0,027) öyküsünün varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı.
Sonuç: Fazla kilolu çocuklarla yapılan bu çalışmada çalışmaya alınan olguların üçte birinin D vitamini düzeyi eksik, yaklaşık yarısının ise D vitamini düzeyi yetersiz bulundu. DSÖ MetS ve IDF MetS kriterlerini karşılayan olgularda kriterleri karşılama ile D vitamini düzeyi arasında ilişki yoktu. DSÖ MetS ve IDF MetS kriterlerini karşılayan olgularda VKİ anlamlı olarak yüksekti. Fazla kilolu çocukların neredeyse tamamında insülin direnci (HOMA-IR) saptandı.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the frequency of metabolic syndrome by evaluating anthropometric measurements and laboratory parameters in overweight/obese children and to determine whether there is a relationship between metabolic syndrome frequency and vitamin D level.
Materials and methods: The population of this study, which was planned as a retrospective file scan, consisted of patients who applied to Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty, Department of Pediatrics, Endocrinology Polyclinic between 01.01.2017 and 30.12.2019 and met the inclusion criteria. The patients were evaluated according to the information recorded at their first admission. Routine blood tests, vitamin D levels, anthropometric measurements of the individuals were recorded in a form. Presence of metabolic syndrome was determined according to IDF and WHO criteria.
Results: The mean age of the 296 participants included in the study was 12.39±1.87 (10-16) years. 50.7% (n=150) of the participants were male and 49.3% (n=150) were female. Vitamin D deficient in 34.8% (n=103) of the participants (<10ng/ml), 48.6% (n=144) vitamin D insufficient (10-20ng/ml), 16.6% (n=49) Vitamin D was found to be normal (>20ng/ml). Vitamin D of the participants was measured in winter, spring, summer and autumn seasons. A statistically significant relationship was found between the participants' vitamin D levels and gender (p<0.001), age groups (p=0.001), and seasons (p=0.001). A statistically significant relationship was found between the vitamin D levels of the participants and the age groups (p=0.034). A significant correlation was found between the BMI (body mass index) levels of the participants and IDF (International Diabetes Federation) MetS (metabolic syndrome) criteria (p=0.006) and WHO (World Health Organization) MetS criteria (p<0.001). There was no significant relationship between the participants' vitamin D levels and BMI (p=0.996). When some biochemical parameters were compared in the participants who met the IDF MetS criteria; A statistically significant correlation was found between total cholesterol (p=0.005), triglyceride (p<0.001), fasting blood glucose (p<0.001), HbA1C (p=0.000) and HOMA-IR (insulin resistance) (p=0.015). When some biochemical parameters of the participants met the WHO MetS criteria, there was no statistically significant difference between total cholesterol (p=0.002), triglyceride (p<0.001), insulin (p<0.001), cortisol (p=0.019) and HOMA-IR (p<0.001). a relationship was detected. Insulin resistance (HOMA-IR) was detected in 97.3% (n=288) of the participants. A statistically significant correlation was found between the presence of MetS according to the WHO MetS criteria of the participants and the presence of a family history of obesity (p=0.027).
Conclusion: In this study conducted with overweight children, one third of the subjects included in the study were found to have deficient vitamin D levels, and approximately half of them had insufficient vitamin D levels. There was no relationship between meeting the criteria and vitamin D level in cases meeting the WHO MetS and IDF MetS criteria. BMI was significantly higher in cases meeting WHO MetS and IDF MetS criteria. Insulin resistance (HOMA-IR) was found in almost all overweight/obese children.