Kentiçi trafik kazalarının kümelenme analizi ve lojistik regresyon modeli ile incelenmesi
Examination of urban traffic accidents with clustering analysis and logistic regression model
Yazar: YUSUF İSLAM KARAKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÜRSOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İstanbul'da her geçen yıl artan araç sayısı ve trafik yoğunluğuna bağlı olarak kent içinde yaşanan trafik kazaları, can ve mal kaybına sebep olmaktadır. Ayrıca ülkemizin en büyük kenti olan İstanbul'un iki farklı kıtaya yayılmış olması özgün trafik koşulları yaşatmaktadır. Literatürde daha önce yapılan farklı çalışmalarda kazaya sebep olan faktörlerin belirlenmesinde k ortalamalar kümelenme analizinden sıklıkla faydalanılmıştır. K ortalamalar kümelenme analizi kaza gruplarının oluşturulmasına ve bu kümelerin genel karakterlerinin açıklanmasına yardımcı olmaktadır. Farklı ülkelerde yapılan çalışmalarda kazaların cinsiyet, yaş, araç hızı, hava durumu, yol yüzeyi, haftanın günleri ve kaza türleri gibi farklı parametrelere göre dağılımları incelenmiştir. Bu çalışmada kentin iki yakasında yer alan ve nüfus bakımından iki büyük ve iki küçük ilçeye ait trafik kaza verileri incelenmiştir. İlçeler bazında kent içi trafikte kazaya sebep olan faktörler belirlenmiştir. Çalışma kapsamında nüfusları büyük olan Bakırköy ile Kadıköy ilçeleri ve nüfusları küçük olan Çatalca ile Şile ilçeleri incelenerek karşılaştırılmıştır. 2015 yılına ait toplamda 1463 kaza verisi kullanılmıştır. Analizde SPSS  programından yararlanılmıştır. Trafik kazalarına ait veriler k ortalamalar metodu ile analiz edilmiş ve kümelere ayrılmıştır. Oluşturulan kümelerdeki kazaların, kaza oluş türlerinin farklı parametrelere göre dağılımları incelenmiştir. İncelenen parametreler sonucunda kent içi trafik kazalarına etki eden sebepler tespit edilmiştir. Kent içi trafik kazalarında kaza türlerinin dağılımları incelendiğinde genelde yandan çarpma, arkadan çarpma ve yayaya çarpma öne çıkmıştır. Bu üç kaza türünün hem nüfusu büyük hem de nüfusu küçük olan ilçelerde ortak olduğu gözlenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında her bir ilçe için lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda kaza türünün bir yaralanmalı kazaları etkilediği, yolun tipinin ise iki ve daha fazla yaralanmalı kazaları etkilediği görülmüştür.

Abstract:
Due to increasing number of vehicles and traffic density in Istanbul every year, traffic accidents in urban cause loss of lives and property. Also, the fact that Istanbul, the largest city in our country, spans two different continents and creates unique traffic conditions. The previous studies in the literature, k means clustering was frequently used to determine the factors causing the accident. Kmeans cluster analysis helps to create accident groups and explain the general characteristics of these clusters. Studies that conducted in different countries, the distribution of accidents according to different parameters such as gender, age, vehicle speed, weather, road surface, days of the week and types of accidents were examined. In this study, traffic accident data of two major and two small populated counties, located on both sides of the city are examined. The factors that cause accident in urban traffic were determined. In the scope of study, Bakirkoy and Kadikoy counties with major population compared with Catalca and Sile counties with small population. A total of 1463 accident data for 2015 were used. SPSS program was used in the analysis. The data of traffic accidents were analyzed by k-means method and divided into clusters. The distributions of accidents and types of accidents according to different parameters were examined. As a result of the examined parameters, the factors affecting the urban traffic accidents were determined. The distributions of accident types in urban traffic accidents were examined. Side collision, rear-end collision and pedestrian crash become prominent. It is observed that these three types of accidents are common in both major and small populated counties. In the second part of the study, logistic regression analysis was conducted for the counties with major population. As a result of the analysis, it is observed that the type of accident affects one-injured accidents and the type of road affects two and more injuries.