Temporo mandibular düzensizliklerde anksiyete ve depresyonun olası etkisi
Probable effect of anxiety and depression in temporomandibular disorders
Yazar: ALEV DARCAN PEKER
Danışman: PROF. DR. ADALET ERDEM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ateller = Splints ; Depresyon = Depression ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu = Temporomandibular joint dysfunction syndrome

Özet:
Ağrıyla ilişkili temporomandibular eklem ve kas hastalıklarının etiyolojisi tam olarak bilinmemektedir. Fakat psikolojik faktörlerin temporomandibular düzensizliklerin oluşumunda ve sürmesinde bir rol oynadığı bilinir. Ayrıca TMD bulgu ve belirtileri olan hastalar, etkisi ve çalışma mekanizması şüpheli olmasına rağmen, yaygın olarak okluzal splint yöntemi ile tedavi edilir. Bu çalışmanın amacı, temporomandibular düzensizliklerde psikolojik faktörlerin (anksiyete ve depresyon) rolü ve siplint tedavisinin başarısını klinik olarak değerlendirmektir. Çalışmaya, temporomandibular düzensizliği olan 18 erkek (%20.5) ve 70 kadın (%79.5) toplam 88 hasta ile 15 erkek (%18.5) ve 66 kadın (%81) 81 sağlıklı kontrol birey dahil olmuştur. Üst çenede dişlerin üzerini örten Stabilizasyon splinti (SS) ile üst çenede dişlerin üzerini örtmeyen ve herhangi bir alt çene hareketinde okluzal temasları değiştirmeyen Plasebo Splint (PS) gibi iki farklı aparey dizaynı kullanıldı. Hastalar rastgele olacak şekilde iki gruba ayrıldı (45 SS; 43 PS). Splint dizaynlarındaki farklılıklar hastalara bildirilmedi. Bütün hastalar bir kişi tarafından tedavi edildi. Hasta (N=88) ve sağlıklı (N=81) bireylerin hepsine tedavi öncesinde Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Anksiyete Envanteri (BAE), Anksiyete Duyarlılık Göstergesi (ASI) ve Toronto Aleksitini Skalası (TAS) verildi. Ağrı, anksiyete, depresyon ve tedavide başarı oranı hakkındaki takip bilgiler 39 hasta üzerinden gerçekleştirilmiştir ( 21 SS; 18 PS). Gözlem süresi boyunca her iki splint grubunda ortalama ağız açma miktarları arttı. Hem stabilizasyon hem de plasebo splint grubunda ilk ölçümle 3 aylık süre sonundaki ölçüm farklılıkları istatistiksel olarak anlamlı bulundu. 3 aylık gözlemde iki splint grubu arasında istatistiksel farklılık kaydedilmedi. İki splint grubunda anksiyete ve depresyon puanları azalsa da, tedavi öncesine göre sadece stabilizasyon splint grubunda depresyon puanlarındaki azalma istatistiksel olarak anlamlıydı. TMD'nin belirti ve bulguları dişhekimliğinin çalışma alanında olsa da, TMD'nin tanı ve tedavisini sağlayacak çok yönlü bir yaklaşım gereklidir.

Abstract:
The etiologies of pain-related temporomandibular joint and muscle disorders (TMDs) are poorly understood. However, It is well accepted that psychological factors play a role in the etiology and maintenance of temporomandibular disorders (TMDs). Also, patients with signs and symptoms of temporomandibular disorders (TMD) are commonly treated with occlusal splint therapy, although the efficacy remains uncertain and the actual mechanism of action remains debatable. This study?s aim was to clinically evaluate the significance of the splint treatment and the role of psychological factors (anxiety and depression) in the temporomandibular disorders (TMD). A total of 88 patients, 18 men (%20.5) and 70 women (%79.5) with temporomandibular disorder and 81 healthy control subjects, 15 men (%18.5) and 66 women (%81.5) were included in the studied sample. Two types of appliance designs were employed, i.e. Stabizitation Splint (SS), which covered the occlusal surfaces of the maxillary dental arch, and Placebo Splint (PS), which did not cover the maxillary teeth so as not to change occlusal contacts in any mandibular movements. The patients were randomly separeted into two groups (45 SS; 43 PS). The differences in splint design were not described to the patients. All patients were treated by one operator. Before undergoing treatment, The all of patients (N=88) and healty control subjects (N=81) were administered the Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), Anxiety Sensitivity Index (ASI) and Toronto Aleksitimi Scale (TAS).Follow-up data on current level of pain, anxiety, depression, and satisfaction with treatment were obtained on 39 (Stabilization splint group (N=21); placebo splint group (N=18)) of these patients. The average jaw opening increased gradually in both splint groups during the observation period. The difference between the baseline and the measurements at 3-months was statistically significant for both the stabilization type splint and the placebo splint. No statistical differences were recorded between the two splint type groups at the 3-month observation. Although anxiety and depression scores were decreased at two splints groups, the difference between the baseline and the measurements at 3-months was statistically significant for depressıon scores in only stabilization type splint groups. Although TMD sings and semptoms are generally in the work field of dentistry, ıt is needed that a multidisciplinary clinical approach to TMD will improve diagnosis and treatment for TMD.