Ülke imajını etkileyen unsurlar: Azerbaycan üzerine bir inceleme
Country image influencing factors: A research on Azerbaijan
Yazar: SAADAT GULİYEVA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLNUR TANDAÇGÜNEŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Marka imajı = Brand image ; Medya = Media ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Ulus markalama = Nation branding ; Uluslararası medya = International media ; Ülke imajı = Country image

Özet:
Günümüzde birçok şey gibi ülkeler de artık birer ürün gibi ülke markasını güçlendirerek başka ülkelerle rekabet etmeye çalışmaktadır. İlgili literatüre bakıldığında çok etkin proaktif stratejik iletişim çalışmalarının varlığı görülmektedir. Bu çalışmalar içerisinde tezde özellikle üzerinde durulan konu eski Sosyalist Cumhuriyetler olmuştur. Çünkü bu ülkelerin Sovyetler Birliği'nden ayrıldıktan sonra yaşadıkları ulus oluşturma çabalarına "ulus markalama" çalışmaları da etkin şekilde dahil edilmiştir. Bu ülkelerin imaj çalışmalarındaki esas amaç, eski sosyalist ülke algısını kırmak ve Avrupa ülkesi imajı oluşturmaktır. İlgili tezde, bu ülkelerden biri olan Azerbaycan'ı ülke imajı için yaptığı etkinliklerin ilgili literatürdeki kriterlere göre başarılı/ başarısız yönlerini incelemek amaçlanmıştır. 
Eski bir Sovyet ülkesi olan Azerbaycan 1991'den sonra özgürlüğüne kavuşmuş, bağımsız bir cumhuriyet olmuştur. Azerbaycan, 2000'li yıllarda başladığı etkinlik organizasyonlarıyla spor ve kültürel alandaki etkinlikler üzerinden aktif bir imaj çalışması içerisine girmiştir. Bu etkinlikler Avrupa'da gerçekleşen ve uluslarası medyada yer bulan büyük etkinliklerdir. Tezin araştırma bölümünde bu etkinlerin en büyük ve önemlileri olan ve 2012 -2016 yılları arasında gerçekleşen; Eurovision, Formula I ve Avrupa Oyunları etkinliklerinin ülkenin tanıtım stratejilerini nasıl etkilediğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla etkinliklerin uluslararası medya gündemine yansımaları üzerinden etkisi ölçümlenmeye çalışılmıştır. Örneklemin ve alanın özellikleri göz önünde bulundurularak araştırmanın yöntemi içerik analizi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın kısıtları en çok okunan/tıklanan iki çevrimiçi uluslararası gazete olan The Guardian ve The New York Times'ta yayınlanan haberlerin etkinlik öncesi - sırası ve sonrası süreçlerinde incelemesi ile sınırlandırılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına bakıldığında, ilgili literatür referans alınarak belirlenen başarı kriterlerine göre, etkinliklerin tanıtımında ülkeye dair öne sürülen değerlerin uluslararası medyada çok az yer bulduğu görülmüştür. İncelenen haberlerin ezici çoğunluğunda; yapılan etkinlikler, onlara hazırlık ve ne kadar başarılı ev sahipliği yapıldığı gibi imajı belirleyen konular yerine, ülkeyle ilgili olumsuz konuların daha çok ön plana çıktığı görülmüştür. Etkinlik öncesi ve sonrası taramalarda da ülkeyle ilgili uluslararası medyada çıkan haberlerin içeriğinde olumlu yönde bir değişiklik olmadığı gözlemlenmiştir.  Bu verilerden yola çıkarak Azerbaycan ile ilgili uluslararası basında çıkan haberlerin, ülke imajı için yapılan profesyonel iletişim çalışmalarını istendiği gibi yansıtmadığı, bundan ziyade olumsuz içeriğiyle ülke imajını da olumsuz yönde etkilediği kanısına varılmaktadır. Dolayısıyla uluslararası basına yansıyan imajla, amaçlanan ülke imajının örtüşmediği sonucuna varılmıştır. Bu verilerin Azerbaycan'ın ülke imajını iyileştirmek için gelecekte yapılacak başka akademik çalışmalara ışık tutması umulmaktadır.

Abstract:
Nowadays  countries are also competing with each other over their brands like the products . Many proactive strategic communication studies can be seen in the relevant literature related to this topic. In this thesis, the main focus of the study was mainly post socialist countries. After collapse of the Soviet Socialist  Republic, along with nation building efforts , these countries also effectively carried out nation branding works. The main purpose of the image building efforts of these countries was to break the post soviet country image and build a new European country image instead. In the related study it is aimed to analyse succesfull and unsuccesful sides of the  events held by one of these post-Soviet countries-Azerbaijan, for the country image building purposes on the basis of the criterias shown in the literature. 
Being an old Post Soviet Country, Azerbaijan declared its independence in 1991 and became a free state aftermath. Azerbaijan engaged in an active image building works via organising sport and cultural events starting from 2000's. These events were the mega events mainly held in Europe and occupied an important place on the agenda of international media. In the research section of this study, the most important  events among these: Eurovision, Baku European Games, Formula 1 held between 2012-2016, were aimed to analyse along with their  impact on country promoting strategies. For this purpose, the effects of the events were tried to be measured over their reflection  on the international media agenda. The research method was defined as content analysis by taking  characteristics of the sample and the field into consideration. The research limitations are restriced with the examination of the news published in The Guardian and The New York Times, two of the most read  / or clicked online international newspapers,before, during and after the event. 
According to the research results, it has been found that the values of the country put forward in promotional campaigns during the  events, occupied little place on the international media. In the overwhelming majority of the examined news; it was revealed that the negative issues about the country occupied more place than the topics defined country image, such as  organized events, the preparation period and the successful hosting. It was observed that there was no change in the content of the news about the country in the international media before and after the event. Based on this data, it can be said that the news about Azerbaijan didn't reflect well enough the professional communication works carried out by the country, on the contrary, negatively affected the image of the country. Therefore, coming to the conclusion it can be said that the image reflected on international media and the image aimed by the country  didn't  overlap. It is hoped that these data will shed light on other academic works to be carried out in the future , to improve the country image of Azerbaijan.