Sürmene-Bayburt kervan yolu üzerinde yer alan han yapıları ve mimari özellikleri
Khan structures and architectural structuring on Surmene-Bayburt caravan road
Yazar: IŞIN İREM AKTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FULYA ÜSTÜN DEMİRKAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İpek Yolu; doğu ile batı arasındaki ticari ilişkilerden dolayı oluşan ticaret yollarından biri olmasının yanı sıra yüzyıllar boyunca farklı milletler, diller, dinler ve kültürler arasında köprü görevi görmüştür. Anadolu'daki ticaret-kent-ulaşım kavramları bağlamında önemli bir yeri olan İpek Yolu üzerinde birçok çalışma yapıldığı görülmektedir. Fakat çalışmalar daha çok yol güzergâhları ve bu güzergâhlardaki ticari faaliyetleri konu edinmektedir. İlk çağlardan beri Doğu Karadeniz kıyılarında önemli bir limana sahip Trabzon kenti, doğudan ve güneyden gelen ticari yolların kesiştiği bir kavşak noktasıdır. Trabzon'dan geçen İpek Yolu'nun bir kolu olan Sürmene-Bayburt Kervan Yolu güzergâhı ve bu yol güzergâhın çevresinde oluşan mimari yapılanmanın önemli bir araştırma konusu olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, Sürmene-Bayburt Kervan Yolu'nun bu bölgede konumlanmasının nedenlerinin irdelenmesi, bu yolun bölgeye kazanımlarının araştırılması, bölgedeki sosyal yapılanmanın incelenmesi ve mevcut tarihi yapıların kayıt altına alınması olarak sınıflandırılabilir. Belirlenen amaçlar doğrultusunda izlenecek yöntemler; yazılı ve sözlü literatür taraması, yol güzergahı ve bu güzergah ile bölgedeki tarihi yapıların ilişkisini anlatan haritaların hazırlanması, han bölgelerinde tespit edilen yapıların planlarının çıkarılması, fotoğraflanması ve koordinat noktalarının alınması olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Silk Road; In addition to being one of the trade routes formed due to the commercial relations between the east and the west, it has served as a bridge between different nations, languages, religions and cultures for centuries. It is seen that many studies have been carried out on the Silk Road, which has an important place in the context of trade-city-transportation concepts in Anatolia. However, studies mostly focus on road routes and commercial activities. The city of Trabzon, which has an important port on the Eastern Black Sea coast since ancient times, is a junction point where commercial roads from the east and south intersect. The Sürmene-Bayburt Caravan Road route, which is a branch of the Silk Road passing through Trabzon, and the architectural structuring around this route are thought to be an important research topic. The aim of the study can be classified as examining the reasons for the location of the Sürmene-Bayburt Caravan Road in this region, investigating the benefits of this road for the region, examining the social structure in the region and recording the existing historical structures. The methods to be followed in line with the determined objectives; written and oral literature review, preparation of maps describing the road route and the relationship between this route and the historical structures in the region, drawing up the plans of the structures determined in the inn areas, photographing and taking the coordinate points.