Flüt eğitiminde geleneksel Türk müziği eserlerinin seslendirilmesine yönelik oluşturulan ?Etüt Yazma Modeli? ve bu modelle bestelenen ?özgün etütler?in öğrenci başarısı üzerine etkileri
The effects of the ?Etude Writing Model? and ?Original Etudes? composed via this model on the successful training of flute students in Traditional Turkish music
Yazar: BEGÜM YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. GÜLÇİN YAHYA KAÇAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Müzik = Music
Dizin: Analiz = Analysis ; Etüt = Etude ; Flüt = Flute ; Makamlar = Modes ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Müzik eğitimi = Music education ; Seslendirme = Sound recording ; Türk müziği = Turkish music ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, flüt eğitimine kaynak olabilecek Geleneksel Türk Müziği eserlerinin seslendirilmesine yönelik bir model oluşturmak ve bu modelle oluşturulan özgün etütlerin öğrenci başarısı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma iki ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar; ?Etüt Yazma Modelinin Oluşturulması? ve ?Bu Modelle Oluşturulan Özgün Etütlerin Öğrenci Başarısı Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi?dir. Etüt Yazma Modelinin oluşturulmasında betimsel yöntemler kullanılırken, modelin uygulanması aşamasında deneysel yöntem kullanılmıştır.Araştırma kapsamında oluşturulan ?Etüt Yazma Modeli?, Taba-Tyler Program Geliştirme Modeli esas alınarak oluşturulmuştur. Etüt Yazma Modeli temelde; ihtiyaçların belirlenmesi ve değerlendirilmesi, hedeflerin belirlenmesi, içeriğin seçilmesi ve düzenlenmesi, öğrenme yaşantılarının seçilmesi ve düzenlemesi, etütlerin bestelenmesi, denenmesi ve değerlendirilmesi basamaklarından oluşmaktadır.Araştırmada üniversitelerin flüt öğretim elemanlarının; mevcut flüt eğitimi programı ve programda yer alan Türk Müziği konularının işlenmesine yönelik görüşleri oluşturulan anket formuyla alınmıştır. Anket, Türkiye'deki üniversitelerin eğitim fakülteleri güzel sanatlar eğitimi bölümleri müzik öğretmenliği anabilim dallarında görevli 20 flüt eğitimcisi tarafından yanıtlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde dağılımları tablo ve grafiklerle gösterilmiştir.Araştırmada etütlerin oluşturulması ve deney basamağı için; Geleneksel Türk Müziği eserlerinden; Sabâ, Hüseynî, Hicâz ve Râst Makamında, Devr-i Hindi, Aksak ve Aksak Semâî usullerinde dört eser belirlenmiştir. Belirlenen dört eserin analizi yapılarak; eserlerin kimlik bilgisi, ses genişliği, seyir özelliği, usûl yapısı, formu, teknik zorluk kümeleri saptanmıştır. Analizden elde edilen bilgilere dayanarak, belirlenen makam ve usûllerde; kolay, orta ve zor olmak üzere üç ayrı düzeyde etütler yazılmıştır. Ayrıca deney aşamasında makamları tanıtmaya yönelik, her makamda birer seyir de yazılmıştır.Araştırmanın deney basamağında öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı 2009?2010 öğretim yılında birinci ve ikinci sınıfta eğitim gören on dört flüt öğrencisi oluşturmuştur. Deneysel aşamada öncelikle Geleneksel Türk Müziği seslendirme başarısı bakımından birbirine denk deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Deney ve kontrol gruplarına her makamda öncelikle öntest uygulanmıştır. Deney grubuyla her makamda yazılan bir seyir ve üç ayrı düzeydeki etütler iki hafta süreyle çalışılmıştır. Bu süreçte kontrol grubuna ise sadece makam ve usul bilgisi verilmiştir. Çalışma sonunda deney ve kontrol gruplarının sontest performansları tekrar kaydedilmiştir. Öntest?sontest kayıtları üç uzman eğitimciyle izlenerek değerlendirilmiştir. Öntest?sontest sonuçlarına ait verilerin çözümlenmesinde karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA testi uygulanmıştır.Araştırmanın amacı ve ana problemi çerçevesinde oluşturulan alt problemlere ilişkin toplanan verilerin istatistiksel çözümlemelerinde SPSS 15.0 paket programından yararlanılmıştır.Araştırmada, flüt eğitimine kaynak olabilecek Geleneksel Türk Müziği eserlerinin seslendirilmesine yönelik oluşturulan ?Etüt Yazma Modeli?nin ve bu modelle oluşturulan ?Özgün Etütler?in, öğrenci başarısı üzerinde teknik ve müziksel açıdan oldukça büyük oranda olumlu etkiler yarattığı ve Geleneksel Türk Müziği eserlerini oldukça başarılı seslendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Müzik Eğitimi, Flüt Eğitimi, Geleneksel Türk Müziği, Etüt Yazma Modeli, Makam, Usûl, Analiz.

Abstract:
This study was carried out in order to create a model for performing works of traditional Turkish music that can be a source in flute training. The research also determines the effects of these original etudes that are composed via this model on students? success.The study consists of two main parts: ?Creating Etude Writing Model? and ?Determining the Effects of Original Etudes Composed via This Model on Student Success.? While descriptive methods were used to create the Etude Writing Method, an experimental method was used in the process of applying the model.The ?Etude Writing Model? was formed by taking the Taba-Tyler Curriculum Development Model as the basis. Essentially, Etude Writing Model is composed of diagnosing of needs, setting objectives, choosing and arranging content, determining and arranging learning experiences, testing etudes, evaluating and reporting stages.A prepared questionnaire form was used to register the opinions of university flute instructors regarding the current flute training program and Turkish music pedagogy. The respondents in this stage consist of 20 flute instructors working in music education programs of fine arts departments in Turkish universities. Frequency and percentage distributions of obtained data are presented in tables and graphics.In the scope of the study, in order to offer etudes in the experimental stage; four works in Sabâ, Hüseynî, Hicâz and Râst maqam and in Devr-i Hindi, Aksak and Aksak Semai patterns were selected from traditional Turkish music. These four works were analyzed to determine their identity information, sound space, course features, pattern structures, forms and technical difficulty masses. According to data obtained from the analysis, etudes were written in determined maqams and tempi at three different levels: easy, medium and difficult. Likewise, in the experimental stage, a course was written in each mode in order to introduce the modes.An experimental pattern with pretest-posttest control group design was used in the experimental stage of the study. The study sampling is comprised of fourteen freshmen and sophomore flute students enrolled at Gazi University Faculty of Education, Department of Fine Arts Teaching, Music Teaching Program during the 2009?2010 academic year. The first step of the experimental stage was to constitute experimental and control groups which were equally successful in terms of traditional Turkish musical performance. A pretest was applied to the experimental and control groups in each maqam. One course written in each maqam and etudes at three different levels were studied with the experimental group for two weeks. In this process, only maqam and pattern information were given to the control group. At the end of the study, posttest performances of the experimental and control groups were recorded again. Pretest-posttest records were evaluated and assessed by three specialized educators. In analyzing data related to pretest-posttest results, two-way ANOVA test was used for complex measurements.In statistical analysis of data collected in relation to sub-problems created within the framework of the objective and main problem of the study, SPSS 15.0 package program was used.The study concluded that the ?Etude Writing Model? developed for performing works of traditional Turkish music, which can be source in flute training, and ?Original Etudes? composed via this model had considerably positive effects on students? technical and musical success. The students performed works of traditional Turkish music very well.Key Words: Music Education, Flute Training, Traditional Turkish Music, Etude Writing Model, Maqam, Usûl, Analysis.