Su kaynaklarında pestisid kirliliği ve lepistes balıklarında bazı herbisitlerin akut toksik etkisinin araştırılması
Pesticid pollution in water sources and research on acute toxic effects of some herbicides on guppies
Yazar: HURİ YILDIRIM
Danışman: PROF. BÜLENT VEREP
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu araştırmada, su kaynaklarında pestisid kirliliği ve lepistes (Poecilia reticulata) balıkları üzerindeki bazı pestisidlerden herbisidlerin akut toksik etkileri incelenmiştir. Çalışmada kullandığımız herbisidler zirai tarımda yaygın olarak kullanılmaktadır. Denemelerde üç farklı  herbisid (Glifosat, 2,4- Diklorofenoksiasetik Asit ve Asetoklor) kullanılmıştır. Biyodeneylerde biri kontrol olmak üzere beş ayrı akvaryum kullanılarak her birine belirli konsantrasyonlarda herbisit eklenmiştir. Belirli zaman aralıklarında glifosat, 2,4-D ve asetoklor'un lepistes (Poecilia reticulata) balıkları üzerinde akut toksik etkileri belirlemek amacıyla gerçekleştirilen çalışmada statik yöntem kullanılmıştır. Lepistes balığının glifosat, 2,4-D ve asetoklor'a karşı 24, 48, 72 ve 96 saat aralıklarında letal konsantrasyon (LC50) değerleri sırasıyla 7,051, 1,201 ve 0,557 mg/L olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre lepistes balığı açısından çalışılan herbisidlerin akut toksik sıralaması asetoklor >2,4-D >glifosat  olduğu söylenebilir.

Bu çalışmada, Rize ili ve çevresindeki tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu bazı akarsu havzalarında su kaynaklarında pestisid kirliliğinin olup olmadığı da araştırılmıştır. İyidere, Çiftekavak, Salarha ve Fırtına akarsularından alınan su numunelerinde 293 farklı pestisid EPA metoduna göre GC-MS ve LC-MS cihazları taramalarında hiçbir pestisid ölçüm limitinin üstüne çıkmamıştır. Dolayısıyla bölgede tarımsal uygulamalarda kullanılan bazı herbisidlerin su kaynaklarına etkisinin henüz olmadığı söylenebilir.

Abstract:
In this study, pesticide pollution in water sources and acute toxic effects of some pesticides on guppy (Poecilia reticulata) fish were investigated. The herbicides we use in the study are widely used in industrial agriculture. Three different of herbicids (glyphosate, 2,4-D and acetochlorine) were used in the experiment. In bioassays, the herbicids contains given concentration were added to each of them by using five different aquariums, one of which was control. To determine the acute toxic effects of glyphosate, 2,4-D and acetochlorine on the lepistes (Poecilia reticulata) at certain time intervals, the static method was used. The lethal concentration (LC50) values of the guppy fish against glyphosate, 2,4-D and acetochlorine at 24, 48, 72 and 96 hours intervals were calculated as 7.051, 1.201 and 0.557 mg/L, respectively. According to these results, the acute toxic sequence of herbicides studied in terms of guppy fish is acetochlorine > 2,4-D > glyphosate. 
In this study, it has been investigated whether pesticide pollution is present in the water resources of some river basins where the agricultural activities around Rize are intense. In the water samples taken from İyidere, Çiftekavak, Salarha and Fırtına streams, according to 293 different pesticide EPA methods, GC-MS and LC-MS devices did not exceed any pesticide measurement limit. Therefore, it can be said that some herbicides used in agricultural practices in the region do not yet have effects on water resources.