Ağ toplumunda dijitalleşen deneyim ve hibrit mekân
Digitalized experience and hybrid space in the network society
Yazar: ELİF ŞENCAL
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ULUDAĞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ağ toplumu = Web society ; Beden = Body ; Deneyim = Experience ; Medya = Media ; Mekan = Space ; Sayısal ortam = Digital media

Özet:
Gelişmekte olan her toplumda sosyal yapı, zaman ve mekân bedenin deneyimi ile birlikte yeniden yapılanmaktadır. Ağ toplumunun bireyleri beden mekân bağlamını enformasyona dayalı teknolojinin kullanıldığı ortamda görünür kılmaktadırlar. Böylece ağ toplumuna ait bireyler bir taraftan fiziksel unsurları yansıtan sanal ortamlarda bulunurken; diğer taraftan da fiziksel mekâna ait ortamları dijital katmanlar aracılığıyla farklı bir biçimde deneyimleme olanağına sahip olmaktadırlar. Bu bağlamda çalışmada, sanal ve fiziksele ilişkin dijital deneyimlerin ortaya konduğu mekân içerikleri tartışılmıştır. Kuramcılar tarafından uzunca bir süre, teknolojik paradigmanın oluşturduğu bedensel deneyimin sanal olduğu üzerine yorumlar geliştirilmiştir. Yaşanan mekânsal deneyim fiziksel bir deneyime olanak sağlamamış, mekânlar siber mekân tanımlamaları üzerinde yoğunlaşmıştır. Ancak ağ toplumunun bireylerinin sosyal medya üzerinden eylemler oluşturması, birçok bireysel ve kamusal hizmetlere ulaşması, yapıların sanal ikizleri ve e-platformlar üzerinden deneyimlenmesi durumu mesafe, sınır, konum, zaman gibi kavramları mekânsal içerik ile birlikte yeniden tartışmaya açmıştır. Bu tartışmalar mobil ve kablosuz teknolojinin yaygınlaşması ile birlikte sanal ve fiziksel mekânın beden ile ilişkisini üzerine yeni söylemlerin üretilmesine neden olmuştur. Bu nedenle çalışmada, mekâna ilişkin içerikler 'siber', 'metaverse`, 'sanal gerçeklik mekânı', 'attırılmış gerçeklik mekânı', 'hibrit mekân' gibi kavramlar üzerinden tartışılmaktadır. Bu tartışmalar ışığında farklı mekân içeriklerinin yalnızca biri veya birden fazlasının birlikte kurgulanması durumunun 'hibrit' mekânı ortaya koyduğu sonucuna varılmıştır. Böylece ağ toplumu bireylerinin sanal ile fiziksel arasında oluşturduğu yaşam pratikleri hibrit bir ortamı var ederken; bir yandan da bu ortamdaki mekânsal pratikleri yeniden ve yeniden ürettikleri tespit edilmiştir. Bu çalışmada bugün ve gelecekte tahayyül edilen hibrit ortam ve mekânların neler olabileceği yazarın içinde bulunduğu iki kişilik bir tasarım ekibi tarafından tasarlanan Saint Gobain Öğrenci Yarışması için önerilmiş olan 'Crescenzago Web Site' adlı proje üzerinden örneklenmiş ve potansiyelleri tartışılmıştır.

Abstract:
In every developing society, social structure, time, and space are being restructured together with the experience of the body. The individuals of the network society make the body-space context visible in the environment where information-based technology is used. Thus, while individuals belonging to the network society are present in virtual environments that reflect physical elements, they have the opportunity to experience the environments of physical space differently through digital layers. In this context, the contents of the spaces in which virtual and physical-digital experiences presented are discussed. For a long time, theorists have developed comments on the virtuality of the bodily experience created by the technological paradigm. The experienced spatial experience did not allow a physical experience. Spaces focused on the definitions of cyberspace. However, the fact that the members of the network society create actions over social media, reach many individual and public services, and experience the structures through virtual twins and e-platforms have brought concepts such as distance, border, location, and time into discussion together with spatial content. These discussions are mobile and wireless. The spread of technology has led to the production of new discourses on the relationship of physical and virtual space with the body. Therefore, in this study, the contents of space are discussed through concepts such as 'cyber', 'metaverse', 'virtual reality space', 'augmented reality space', and 'hybrid space'. In the light of these discussions, it was concluded that the case of constructing only one or more of the different space contents together reveals the 'hybrid' space. Thus, while the life practices created by the members of the network society between virtual and physical create a hybrid environment; On the other hand, it has been determined that they reproduce again and again the spatial practices in this environment. In this study, the hybrid environments and spaces imagined today and in the future are exemplified and their potential are discussed through the project called 'Crescenzago Web Site', which was proposed for the Saint Gobain Student Competition designed by a two-person design team, including the author.