Akut pankreatit tanı ve prognoz göstergesi olarak 'soluble ürokinaz plazminojen aktivatör reseptörünün' (su par) rolü
The role of 'soluble uroki̇nase plasmi̇nogen acti̇vator receptor' (supar) as an i̇ndi̇cator i̇n maki̇ng di̇agnosi̇s and esti̇mati̇ng prognosi̇s
Yazar: KADİR KÜÇÜKCERAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ERGİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Plazminojen aktivatörleri = Plasminogen activators ; Prognoz = Prognosis ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Ürokinaz = Urokinases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, değişik hastalıklarda inflamatuar sistemin yanıt düzeyini gösterdiği belirtilen biyobelirteç olarak 'SuPAR' kullanılarak, akut pankreatit hasta grubunda çalışılacaktır. Bu çalışmada akut pankreatit hasta grubunda SuPAR serum seviyelerinin;tanı koyma ve prognozu belirlemedeki etkinliği; CRP ve diğer rutin laboratuvar sonuçları ile Ranson Kriterleri, Balthazar Kriterleri, Rapid Acute Physiologic Score (RAPS) skoru, Modifiye Glaskow (Imrie) Kriterleri ile kıyaslanarak faydalı olup olmadığı; hastaneye yatış süresini ve hastane içi mortalite ile ilişkisi olup olmadığının araştırılması amaçlanmaktadır.
Yöntem: Bu prospektif araştırma çalışması, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Servisine başvuran 18 yaş üstü, travmakaynaklı olmayan karın ağrısı olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden başvuruları içermektedir. Bu başvurular, laboratuvar ve radyolojik tetkikler sonucunda akut pankreatit tanısı alıp almadıklarına göre 'hasta ve kontrol grubu'na ayrıldı.Kontrol grubu, belirtilen yaş aralığında olan, acil servise travma kaynaklı olmayan karın ağrısı ile başvurmuş, ayırıcı tanıda düşünülmesine rağmen akut pankreatit dışı karın içi patoloji tespit edilen hastalardan oluştu. Tüm vakaların demografik özellikleri, iletişim bilgileri, acil serviste acil hekimi tarafından planlanan laboratuvar ve görüntüleme tetkik parametreleri kaydedildi. Hasta grubunda yer alan hastaların bu parametreleri kullanılarak Ranson Kriterleri, Balthazar Şiddet İndeksi, Rapid Acute Physiologic Score (RAPS) skoru, Modifiye Glaskow (Imrie) Kriterleri hesaplanarak kaydedildi. Hasta grubu Ranson Kriterlerine göre 4 ve 4'ün üzerindeki skorlar şiddetli pankreatit, diğerleri hafif pankreatit olmak üzere iki gruba ayrıldı.
Bulgular: Belirlenen çalışma süresi içerisinde %62,1 (n=59) hasta ve %37,9 (n=36) kontrol kişinin bilgileri alındı. Hasta grubu Ranson Kriterleri'ne göre hastalığın şiddet derecesine göre sınıflandırıldığında %10,2 (n=6) 'nun şiddetli, %89,8 (n=53) 'inin ise hafif olduğu görüldü. Hastalığın etiyoloji sorgulamasında %67,8 (n=40)'i bilyer, %32,2 (n=19) ise non-bilyer hastalıklardı. Çalışmaya alınan kişilerin %44,2'si (n=42) erkek ve %55,8'i (n=53) kadındı. Akut pankreatit grubu ve kontrol grubu arasında suPAR seviyeleri arasında istatistiki olarak anlamlı fark mevcut. suPAR seviyesinin Akut Pankreatit hastalığında ayırıcı tanısı için
uygun olup olmadığının tespit edilmesi için ROC analizi yapıldı. Eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı olsa da %50'nin üzerinde bir alan değeri bulunmadığından (AUC=0,254; p<0,001) suPAR'ın akut pankreatit hastalığı için tanı koymada yeterli olmadığı anlaşıldı. Akut Pankreatit hastalarında suPAR seviyesi ile diğer parametreler arasında Spearman's Rho korelasyon analizi yapıldı. Glaskow, Ranson ve RAPS skorları ile suPAR seviyesi arasında önemli düzeyde pozitif yönlü yüksek korelasyon vardı (sırası ile Rho=0,79; 0,689 ve 0,593; p<0,001). Aynı şekilde hastanede yatış süresi ile de pozitif yönlü anlamlı korelasyona sahipti (Rho=0,376; p=0,003). Şiddetli Akut Pankreatit ve hafif Akut Pankreatit hasta grubunda suPAR seviyeleri arasında istatistiki olarak anlamlı fark mevcuttu. Hafif ve şiddetli hastalık gruplarında suPAR düzeyinin tanı belirlemede yeterli olup olmadığının tespit edilmesi için ROC analiz yapıldı. Ancak elde edilen sonuca göre, suPAR düzeyinin akut pankreatit hastalığının şiddetini ayırt etmede yeterli değildi (AUC=0,107, p=0,002).
Sonuç: Çalışmamız suPAR seviyesinin AP hastalarında tanı ve şiddetli hastalığı ön görmede etkinliği konusunda yapılan ilk çalışmadır. Elde edilen veriler suPAR seviyesinin karın ağrısı ile başvuran hastalarda hasta ve kontrol grupları arasında farkılı çaıkmasına rağmen, AP tanısı koymada yeterli olmadığını gösterdi. Aynı şekilde, AP hastalarında hastalığın şiddetini açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmasında rağmen, suPAR seviyesinin AP hastalığının şiddetini gösterme yeterli olmadığı görüldü. Hasta sayısı ve hasta grubu içinde mortalite hızı nedeniyle suPAR'ın AP hastalarının prognozunda etkinliği hakkında yeterli veri elde edilememiştir.
Anahtar Kelimeler: suPAR, SIRS, Akut Pankreatit

Abstract:
Objective: SuPAR, a new biomarker that was shown to demonstrate the responding level of inflammatory system in case of different illnesses, was questioned over patient group with acute pancreatitis. In this study, it was investigated whether SuPAR serum level of patients with acute pancreatitis has efficiency in making diagnosis and estimating prognosis; has usefulness by comparison with results of CRP and other laboratory results, Ranson's Criteria, Balthazar Criteria, Rapid Acute Physiologic Score (RAPS), Modified Glaskow (Imrie) Criteria; has a relationship with length of stay in hospital and in-hospital mortality.
Material and Method: This was a single center prospective study that was hold at Emergency Service of Necmettin Erbakan University Meram Medicine School Hospital and included patients who were over 18 years of age, had non-traumatic abdominal pain and accepted to be included in the study. The patients were separated into two groups that were 'patient' and 'control' according to having the diagnosis of acute pancreatitis or not. The control group included patients who were over 18 years of age, had non-traumatic abdominal pain and had a diagnosis related with intra-abdominal pathology, but other than acute pancreatitis. All data about demographics, contact information, results of laboratory and radiological imaging tests that emergency physician ordered independently. The scores of Ranson Criteria, Balthazar Criteria, Rapid Acute Physiologic Score (RAPS), Modified Glaskow (Imrie) Criteria were measured by using these results and saved in the patient group. The patient group was also separated into two groups that were severe (having score >3 points) or mild (having score <3 points) disease according to score of Ranson's Criteria.
Findings: The study had data for 59 (62.1%) person in patient group and 36 (37.9%) in control group during the study period. There were 55.8% (n=53) of all who were women. When the patients were reclassified according to severity of disease in association with Ranson's Criteria, there were 10,2% (n=6) of patients with severe disease. If the etiology was questioned, 67.8% (n=40) patients had biliary disease. The difference between study groups were important statistically for serum levels of suPAR. ROC analysis was performed to determine whether suPAR was suitable for differential diagnosis or not. Although the area
vi
under curve (AUC) was important statistically, suPAR was shown not to be enough to make diagnosis of acute pancreatitis since AUC wasn't below 50% (AUC=0.254; p<0.001). Spearman's Rho Correlation Analysis was performed to determine correlation between suPAR and other parameters. There were statistically important correlations in positive direction between suPAR levels and Glaskow Score, Ranson Score and RAPS (Rho=0.79; 0.689 and 0.593 respectively, p<0.001). There were also important correlation in positive direction between suPAR level and length of stay in hospital (Rho=0.376; p=0.003). The difference between severe and mild disease groups was statistically for serum levels of suPAR. ROC analysis was performed to determine whether suPAR was suitable to differentiate severity of diases or not. Although the area under curve (AUC) was important statistically, suPAR was shown not to be enough to make diagnosis of severe disease since AUC wasn't below 50% (AUC=0.107; p=0.002).
Results: The study was first one investigating about efficiency of suPAR to make diagnosis and estimate prognosis of acute pancreatitis. The results of suPAR were different between patient and control groups having non traumatic abdominal pain, suPAR was shown to be insufficient to make diagnosis of acute pancreatitis. In similar way, the levels of suPAR were different between sever and mild disease groups having acute pancreatitis, suPAR was shown to be insufficient to make diagnosis of severe disease. There weren't enough data about power of suPAR to estimate prognosis due to number of pateints and mortality rate in patient group.
Keywords: suPAR, SIRS, Acute Pancreatitis