Öğrencilerin işbirlikli öğrenmesini ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmek için çevrimiçi ansiklopedilerin kullanılması
Using online encyclopedias to improve students' cooperative learning and creative thinking skills
Yazar: HASAN BAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ SALAHLI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ansiklopediler = Enyclopedias ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim araçları = Educational tools ; Web ansiklopedisi = Web encyclopedia ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Çevrimiçi = Online ; Çevrimiçi sistemler = Online systems ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı türk dili ve edebiyatı dersinde çevrimiçi ansiklopedilerin kullanılması ile onuncu sınıf öğrencilerinin işbirlikli öğrenmelerini ve yaratıcı düşünmelerini geliştirmektir.
Araştırmada deneme modellerinden biri olan ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Çanakkale Mehmet Akif Ersoy Mesleki Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı dersini alan onuncu sınıf öğrencileri oluşturmaktadır (N=64). Araştırmada veri toplama aracı olarak Yaratıcı Düşünme Becerisi Ölçeği ve İşbirliği Süreci Ölçeği testleri uygulanmıştır. Deney grubunda çevrimiçi ansiklopedi aracılığıyla konular işlenirken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemiyle işlenmiştir. Deneysel işlem üç hafta boyunca sürmüştür. Çalışmada deney grubunda bulunan öğrencilerin işbirlikli öğrenme ve yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesinde çevrimiçi ansiklopedilerin kullanımı ile ilgili pbworks uygulaması ele alınmıştır. Uygulamada 3 hedefe ulaşılması amaçlanmıştır. Bunlar, öğrencilerin MediaWiki aracının kullanımını öğrenmekle çevrimiçi ansiklopediler için makale yazma becerisini öğrenmeleri; öğrencilerin, ortak makale yazma sürecinde işbirlikli öğrenme becerilerini kazanmaları; ortak çalışma sürecinde öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerinin iyileşmesidir. Belirlenen hedeflere ulaşılması için gereken adımlar şu şekilde özetlenebilir: Öğrenciler ve öğretmenler çevrimiçi ansiklopediler hakkında bilgilendirilmiştir. Çevrimiçi ansiklopedi editörlerinden MediaWiki'nin kurulması ve kullanımı öğretilmiştir. Daha sonra öğrencilere dersle ilgili bir konu hakkında ansiklopedi makalesi yazılması ödevi verilmiştir. Yazılan makaleler yayımlanmış ve öğretmenin moderatörlüğünde tartışılmıştır.  Tartışma sonucu ansiklopedi makalesi son halini almıştır. Araştırma boyunca elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Grupların yaratıcı düşünme ve işbirlikli öğrenme beceri ön test son test sonuçları bağımsız örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda deney grubu ve kontrol grubu arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Deney grubu öğrencilerinin yaratıcılıklarının uygulamadan önceki puanları ile uygulamadan sonraki puanları karşılaştırıldığında, uygulama sonrası yaratıcılıklarında çok yüksek bir artış olduğu belirlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin uygulamadan sonra işbirlikli öğrenmeye yönelik büyük bir başarı gösterdikleri tespit edilmiştir. Uygulamanın öğrencilerin işbirlikli öğrenme becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmaktadır. Yapılan ön test ve son test ölçümleri öğrencilerin işbirlikli öğrenme ve yaratıcı düşünme becerilerinin deney grubu lehine olumlu yönde değiştiğini göstermiştir. 
Anahtar Kelimeler: Yaratıcı düşünme, işbirlikli öğrenme, wiki, çevrimiçi ansiklopedi.

Abstract:
The aim of this research is to improve the cooperative learning and creative thinking of tenth grade students by using online encyclopedias in Turkish language and literature course.
In the study, one of the experimental models, pre-test and post-test control group quasi-experimental design was used. The study group of the study consists of tenth grade students who took Turkish Language and Literature course in Çanakkale Mehmet Akif Ersoy Vocational Technical and Industrial Vocational High School (N = 64). In the research, Creative Thinking Skills Scale and Collaboration Process Scale tests were applied as data collection tool. In the experimental group, subjects were taught through the online encyclopedia, while in the control group the subjects were taught with the traditional teaching method. The experimental procedure lasted for three weeks. In the study, pbworks application related to the use of online encyclopedias in developing cooperative learning and creative thinking skills of the students in the experimental group was discussed. In practice, it is aimed to reach 3 goals. These include learning how to use the MediaWiki tool and learning the ability to write articles for online encyclopedias; students gain cooperative learning skills in the process of joint article writing; to improve students' critical and creative thinking skills during the collaborative process. The steps needed to achieve the set goals can be summarized as follows: Students and teachers were informed about online encyclopedias. The installation and use of MediaWiki, an online encyclopedia editor, has been taught. Then, students were assigned to write an encyclopedia article on a topic related to the course. The articles were published and discussed under the moderation of the teacher. As a result of the discussion, the encyclopedia article was finalized. SPSS 22.0 program was used in the analysis of the data obtained during the study. The creative thinking and cooperative learning skills of the groups were analyzed with independent sample t-test after test pre-test results.
As a result of the research, significant differences were found between the experimental and control groups. When the creativity of the experimental group students before and after the application were compared, it was found that there was a very high increase in creativity after the application. It was found that the experimental group students showed great success for cooperative learning after the application. It is concluded that the application improves the cooperative learning skills of the students. Pre-test and post-test measurements showed that students' cooperative learning and creative thinking skills changed positively in favor of the experimental group.
Keywords: Creative thinking, cooperative learning, wiki, online encyclopedia.