Yüksek akademik başarıya sahip üniversite öğrencilerinin eğitim süreçlerindeki başarı nedenlerinin analizi (Gazi Üniversitesi örneği)
Analysis of the reasons for success in the educational process of university students with high academic achievement (Gazi University sample)
Yazar: SEFA BURAK BAYSAL
Danışman: PROF. DR. NURDAN KALAYCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ders çalışma alışkanlıkları = Study habits ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme başarısı = Achievement in learning ; Öğrenme stilleri = Learning styles ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies ; Öğrenmeyi öğrenme = Learning to learn ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Yükseköğretimin en önemli paydaşlarından biri olan öğrencilerin akademik başarısının yüksek olması yükseköğretim sisteminin niteliği hakkında önemli göstergelerden biridir.  Öğrenci başarısının yüksek olması aynı zamanda üniversitenin niteliği açısından önem taşımaktadır. Bir ülkedeki nitelikli ve yetenekli insan kaynağının fazla olması, ülkelerin hedeflerine ulaşmasında ve refah seviyelerinin yükselmesinde kritik öneme sahiptir. Buna göre eğitim sistemlerinin en temel amaçlarından biri de öğrenci başarılarını üst düzeye çıkarmaktır. Öğrencilerin akademik başarılarının aynı eğitim kurumlarında aynı yöntem/teknik/strateji, öğretim elemanı ve fiziki koşullarla öğrenim görmelerine rağmen farklılık göstermesi, üzerinde durulması gereken ve oldukça dikkat çeken bir durumdur. Başta eğitim bilimciler olmak üzere bilim dünyası geçmişten bugüne öğrenci başarısını artırmaya yönelik araştırmalar yapmaktadır. Öğrenci başarısını artırmak ve başarısız olarak kabul edilen öğrencilere daha başarılı olmaları yönünde rehberlik edebilmek için öncelikle akademik başarıyı etkileyen faktörlerin irdelenmesi gerekmektedir. Bu hedefe ulaşmak için birçok yol ve yöntem mevcuttur. Bu yol ve yöntemlerin en önemlilerinden biri, yüksek başarı gösteren öğrencilerin sahip oldukları başarıya nasıl ulaştıklarının belirlenmesidir. Bu araştırma üniversite kademesindeki öğrenci başarısına odaklanmaktadır ve üniversite kademesinde yüksek başarı gösteren öğrencilerin bu başarıya sahip olmalarındaki nedenlerin derinlemesine belirlenmesi ile diğer öğrencilere nasıl çalışacakları ve başarılı olacaklarına ilişkin bir yol haritası çizecektir. Bu araştırmanın amacı yüksek akademik başarıya sahip üniversite öğrencilerinin başarılı olma nedenlerinin saptanmasıdır. Bu temel amaç doğrultusunda, yüksek akademik başarıya sahip üniversite öğrencilerinin üniversite öncesi kademelere ilişkin akademik başarı düzeyleri, bu düzeylerin nedenleri ve üniversite kademesinde yüksek başarı göstermelerinin nedenleri belirlenmiştir. Bu belirlemenin sınıf içinde ve dışındaki öğrenme süreçleri; öğretim elemanları; dersler; kampüs içi ve dışındaki sosyal faaliyetler boyutları kapsamında yapılması amaçlanmıştır. Başarılı öğrencilerin sahip olduğu bilgi, entelektüel ve teknik yeteneklerin, başarılarında ne derece etkili olduğunun saptanması ve başarılı öğrencilerin başarıya ulaşma yollarının ortaya çıkarılması, orta ve düşük düzeyde başarılı öğrencilerin başarılarının artırılması konusunda kaynak olacaktır. Diğer yandan üniversitenin en önemli paydaşlarından olan öğrencilerin akademik başarılarının daha yüksek olması üniversitenin niteliği ile yakından ilişkili olduğundan araştırma stratejik planlama ve kalite kuruluna, mevcut olması durumunda ise öğrenme-öğretme merkezine veri sağlayacağından önemlidir. Eğitim sisteminin her kademesinde program geliştirme çalışmalarında, öğrenme ortamlarının tasarlanmasında, değişen öğrenci özelliklerini anlamada, okul-aile iletişiminin güçlendirilmesinde, bireysel öğrenci rehberliğinde, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin geliştirilmesinde öğrencilerin akademik başarı süreçlerinin iyi analiz edilmesi gerekir. Bu araştırma da bu analizler için doğrudan veri sağlayıcı niteliktedir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın yanı sıra ülkenin eğitim ve öğretim programlarının geliştirilmesinde görevli olan kurum, kuruluş ve kişiler için kaynak olması açısından bu araştırma önem taşımaktadır.  Gazi Üniversitesi'nde yer alan fakülteler için geçerli olan bu araştırma, diğer üniversitelerde de bu alanda çalışan veya çalışacak olan araştırmacılar için kaynak niteliği taşıyacaktır. Bu çalışma aynı zamanda akademik başarıyı etkileyen aile, eğitim-öğretim programları, fiziki koşullarla ilgili düzenleme ve geliştirme gücüne sahip aktörlerin öğrencilerin akademik başarı nedenlerini bilmeleri, öğrenim gören öğrencilerin akademik başarılarının artırılması için gereken iyileştirme çalışmalarının gerçekleştirilebilmesi açısından önemlidir. Araştırmanın modeli tarama modelidir. Bu araştırmada yüksek akademik başarıya sahip üniversite öğrencilerinin başarılarının nedenleri nitel veri toplama yöntemleri ile derinlemesine incelendiğinden, araştırma nitel yöntem özellikleri taşımaktadır. Araştırmanın deseni, nitel araştırma desenlerinden olgubilimdir. Bu araştırmada incelenen olgu "akademik başarı"dır. Bu olguyu yaşayan ve bu olguyu dışa vurabilecek olan genel akademik not ortalaması yüksek öğrencilerden alınan görüşler doğrultusunda akademik başarı olgusu ve nedenleri ayrıntılı şekilde ortaya konulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu Gazi Üniversitesi'nin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören ve genel akademik not ortalaması en yüksek olan son sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Belirlenen fakülte, bölüm ve anabilim dallarından toplam 46 öğrenci seçilmiştir. Gazi Üniversitesi'ne bağlı fakültelerin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Bu fakülteler Diş Hekimliği, Eczacılık, Gazi Eğitim, Mimarlık ve Tıp fakültesi olmak üzere toplam beş fakülte olarak belirlenmiştir. Belirlenen fakülte, bölüm ve anabilim dallarında öğrenim gören öğrencilerin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, 2018-2019 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde görüşme yöntemi ile ve araştırmacı tarafından geliştirilerek kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bu araştırmada geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, nitel araştırma ilke ve yöntemlerine uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; üniversite kademesinde yüksek akademik başarıya sahip öğrencilerin çoğunluğunun üniversite öncesi eğitim kademelerinde de akademik başarı düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Bu başarılarının nedenleri ders çalışma, kişisel özellikler, öğretmen ve aile ve okul dışı faaliyetler olmak üzere dört tema altında toplanmıştır. Ders çalışma temasında düzenli ders çalışmanın; kişisel özellikler temasında okulu sevme ve dersleri etkili dinlemenin; öğretmen ve aile temasında öğretmenin başarı konusunda rehber olmasının ve son olarak okul dışı faaliyetler temasında kitap okuma ve bazı ders dışı faaliyetlerin başarılı olmada etkili olduğu saptanmıştır. Araştırmada öğrencilerin üniversite kademesinde başarılı olma nedenleri incelendiğinde; onların sınıf içi öğrenme sürecinde başarılı olma nedenleri; derse düzenli devam etme ve aktif katılım; sınıf dışı öğrenme sürecinde başarılı olma nedenleri ise farklı öğrenme stratejileri kullanmalarıdır. Bu stratejiler anlamlandırma ve yineleme stratejileridir. Öğretim elemanlarıyla ilgili nedenler incelendiğinde öğretim elemanının alan bilgisinin yeterli olması, öğretim sürecinde farklı öğretim yöntem-teknikler kullanması öğrencilerin başarılı olma nedenlerindendir. Aynı zamanda öğretim elemanlarının öğrencilere yaklaşımının olumlu olması ve öğrencilerini başarılı olma konusunda motive etmesi onların başarılı olmalarını sağlayan etmenlerdir.  Derslerle ilgili nedenler incelendiğinde; ders içeriklerinin yeterli olması ve derslerin veriliş sırasının uygun olması öğrencilerin başarılı olma nedenleri arasındadır. Araştırmanın bir diğer sonucu; başarılı öğrencilerin çoğunlukla kampüs içi ve dışında sosyal ve akademik faaliyetlere katıldıkları yönündedir. Bunu sanatsal faaliyetler izlemektedir. Üniversitede yüksek başarıya sahip öğrencilerin üniversite öncesi kademelerde de yüksek başarılı olduğu sonucu göz önüne alındığında; temel eğitim kademesinden itibaren tüm kademelerdeki öğrenci başarısının sürdürülebilmesi için öğrenme ortamları buna uygun tasarlanmalıdır. Eğitimciler ve diğer ilgili paydaşların bu konuda gerekenleri yerine getirmeleri önerilmektedir. Düşük ve orta düzeyde başarı gösteren öğrencilerin başarı düzeylerini yükseltmeleri için öz düzenleme becerileri geliştirilmelidir. Öğrencilerin kendi kendine öğrenme becerisini kazanmalarını sağlamak ve öğrenmeyi kalıcı hale getirmek için öğrenme stratejileri ve bu stratejilerin kullanımı onlara öğretilmelidir.

Abstract:
The high academic success of students, one of the most important stakeholders of higher education, is one of the important indicators about the quality of the higher education system. High student success is also important for the quality of the university. The surplus of qualified and skilled human resources in a country is critical for countries to achieve their goals and to increase their welfare levels. Accordingly, one of the main goals of education systems is to maximize student achievement. The fact that students' academic achievements differ in the same educational institutions with the same method / technique / strategy, instructor and physical conditions is a very striking situation that needs to be emphasized. The world of science, especially educational scientists, has been conducting researches to increase student success from past to present. In order to increase student success and guide students who are considered as unsuccessful to be more successful, it is necessary to examine the factors affecting academic success first. There are many ways and methods to achieve this goal. One of the most important of these ways and methods is to determine how high-achieving students achieve their success. This research focuses on student achievement at the university level and will provide a roadmap on how to work and succeed with other students by determining in-depth the reasons why students with high achievement at the university level have this success. The aim of this study is to determine the reasons why university students with high academic success are successful. In line with this main purpose, the pre-university academic achievement levels of university students with high academic achievement, the reasons for these levels, and the reasons for their high success at the university level were determined. It is aimed that determination of these reasons will on the dimensions of learning processes in and out of the classroom; teaching staff; lessons; social activities inside and outside the campus. Determining the extent of the effect of the knowledge, intellectual and technical abilities of successful students on their success and revealing the ways successful students achieve their success, will be sources for increasing the success of medium and low level successful students. On the another hand, the higher academic achievement of students, who are one of the most important stakeholders of the university is closely related to the quality of the university, and it is important as the research will provide data to the strategic planning and quality committee, and if there is, the learning-teaching center. It is necessary to analyze the academic success processes of students well in curriculum development studies at all levels of the education system, in designing learning environments, in understanding changing student characteristics, in strengthening school-family communication, in the development of assessment and evaluation processes, in the individual student guidance. This research is also a direct data provider for these analyzes. This research is important in terms of being a resource for the Council of Higher Education and the Ministry of National Education, as well as the institutions, organizations and individuals involved in the development of the country's curriculum design processes. This research, which is valid for the faculties of Gazi University, will be a resource for researchers working or will work in this field at other universities. This study is also important in terms of ensuring that actors who have the power to organize and develop the educational programs, to know the reasons for academic the success of students in terms of physical conditions and family that affect academic success, and to carry out the necessary improvement studies to increase the academic success of students. The research model is the descriptive model. Since the reasons for the success of university students with high academic achievement are examined in-depth with qualitative data collection methods in this study, the research has qualitative method characteristics. The pattern of the research is phenomenology, one of the qualitative research designs. The phenomenon examined in this study is "academic achievement". The academic achievement phenomenon and its reasons have been put forward in detail in line with the opinions taken from the students with a high GPA who have experienced this phenomenon and who may express this phenomenon. The working group of the research consists of the senior students who study at various faculties of Gazi University and have the highest grade point average. A total of 46 students were selected from the determined faculties, departments. Criterion sampling, one of the purposeful sampling methods, was used in the selection of faculties affiliated to Gazi University. These faculties are determined as a total of five faculties: Dentistry, Pharmacy, Gazi Education, Architecture, and Medicine. Criterion sampling, one of the purposeful sampling methods, was used in the selection of the students studying in the determined faculties and departments. The data of the study were collected in the spring semester of the 2018-2019 academic year using the interview method and a semi-structured interview form developed and used by the researcher. The data were analyzed by the Content Analysis method. The validity and reliability studies in this study were conducted in accordance with qualitative research principles and methods. According to the results of the research; It has been determined that most of the students with high academic achievement at the university level also have high academic success levels in their pre-university education levels. The reasons for these successes were grouped under four themes: studying, personal characteristics, teacher and family, and out-of-school activities. To study regularly in the theme of studying; loving the school and listening to the lessons effectively in the theme of personal characteristics; It was determined that teachers' guidance on success in the theme of teacher and family, and finally, reading books and some extracurricular activities in the theme of extracurricular activities were effective in being successful in school. When examining the reasons why students are successful at the university level in the research; reasons for their success in classroom learning; regular attendance and active participation in class; the reasons for being successful in the learning process outside the classroom are the use of different learning strategies. These strategies are interpretation and repetition strategies. When the reasons related to the teaching staff are examined, the reasons for the success of the students are that the instructor's field knowledge is sufficient and he uses different teaching methods and techniques in the teaching process. At the same time, the positive attitude of the lecturers towards the students and to motivate their students to be successful are the factors that ensure their success. When the reasons related to the courses are examined; The reason for the students' success is that the course contents are sufficient and the order of the course material is appropriate. Another result of the research is that successful students mostly participate in social and academic activities on and off-campus. This is followed by artistic activities. Considering the result that students with high success in the university levels are also highly successful in pre-university levels; learning environments should be designed accordingly in order to maintain student success at all levels starting from the basic education level. It is recommended that educators and other relevant stakeholders take action in this regard. Self-regulation skills should be developed in order for students with low and medium achievement to increase their success level. Learning strategies and the use of these strategies should be taught to students in order to ensure their own learning takes place and to make sure learning is permanent.