Üreticilerin tarım sektöründe kalma ve mısır üretimini sürdürme eğilimlerinin analizi: İzmir'in Menderes ilçesi örneği
Analysis of farmers' tendency to stay in agriculture sector and to sustain maize production: The case of Menderes district of İzmir province
Yazar: AYŞEGÜL TANİN
Danışman: PROF. DR. SAİT ENGİNDENİZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmanın ana amacı; İzmir'in Menderes ilçesinde mısır üretimi yapan üreticilerin tarımda kalma ve mısır üretimini sürdürme eğilimlerini ve beklentilerini analiz etmektir. Araştırmada oransal örnekleme ile 93 üreticiden yüz yüze anket yöntemiyle veriler derlenmiştir. Veriler, üreticilerin mısır arazisi büyüklüğüne göre üç grup altında (<50 da, 50-99 da ve ˃≥100 da) değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde; öncelikle üreticilerin sosyo-ekonomik özellikleri ortaya konulmuş, daha sonra mısır üretiminin ekonomik analizi yapılmıştır. Üreticilerin mısır üretme kararlarında önem verdikleri kriterler Bulanık Eşli Karşılaştırma Yöntemiyle analiz edilmiştir. Üreticilerin tarımda kalma eğilimlerini, memnuniyet durumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla Memnuniyet analizi yapılmıştır. Bu aşamada Faktör analizinden de yararlanılmıştır. Araştırmada üreticilerin tarımsal üretimi sürdürme olasılığını etkileyen sosyo-ekonomik faktörler Lojistik regresyon (logit) modelleriyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, üreticilerin ortalama mısır arazisi 99.03 dekardır. Mısırdan elde edilen ortalama verim 1451.93 kg/da, ortalama fiyat 2.71 TL/kg, ortalama net kar ise 1139.41 TL/da olarak saptanmıştır. Üreticilerin mısır üretim kararında en fazla önem verdikleri kriterler sırasıyla; iklim, fiyat, toprak ve verimdir. Üreticilerin mısır üretiminden memnuniyeti üzerinde etkili olan faktörler; pazarlama olanakları, girdi talebi, sermaye oluşturma, karlılık, yetiştirme tekniği, verim, fiyat ve devlet destekleridir. Üreticilerin kırsal kesimde tarımsal üretimden memnuniyetini etkileyen faktörler ise; politik, çevresel, ekonomik, kırsal alt yapı, sosyal ve kişisel faktörler olarak belirlenmiştir. Logit model sonuçlarına göre üreticilerin tarım dışı geliri olması tarımsal üretimi sürdürme olasılığını azaltmaktadır. Mısır üretimine destekler sürdürülmeli, üreticilerin sorunları araştırılarak kırsal kesime uygun politikalar seçilmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the tendencies and expectations of maize farmers in the Menderes district of Izmir to stay in agriculture and continue their maize production. In the research, data were collected from 93 farmers with proportional sampling and face-to-face survey method. The data were evaluated under three groups (<50 da, 50-99 da and ≥100 da) according to the farmers' maize production area. In the analysis of data; first of all, the socio-economic characteristics of the farmers were examined, then the economic analysis of the maize production was performed. The criteria that the farmers gave importance in their decisions to produce maize were analyzed with the Fuzzy Pair Comparison Method. Satisfaction analysis was carried out in order to determine the tendency of the farmers to stay in agriculture, their satisfaction and the factors affecting this. Factor analysis was also used at this stage. In the study, socio-economic factors affecting the probability of farmers to continue agricultural production were analyzed with logit models. According to the results of the research, the average maize production area of the farmers is 99.03 decares. The average yield obtained from maize was 1451.93 kg/da, the average price was 2.71 TL/kg, and the average net profit was 1139.41 TL/da. The criteria that the farmers give the most importance in the decision of mazie production are respectively; climate, price, soil and yield. Factors affecting the satisfaction of farmers from maize production; marketing opportunities, input demand, capital creation, profitability, growing technique, yield, price and government support. Factors affecting the satisfaction of farmers from agricultural production in rural areas are; political, environmental, economic, rural infrastructure, social and personal factors. According to the logit model results, the non-agricultural income of the farmers reduces the possibility of continuing agricultural production. Support for maize production should be continued, the problems of farmers should be investigated and policies suitable for rural areas should be selected.