Aile hekimliği asistanlarının göz dibi muayenesinde diyabetik ve hipertansif  retinopati bulgularının değerlendirilmesi sırasında akıllı telefon fundus kamera kullanımının etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of using a smartphone fundus camera in the evaluation of diabetic and hypertensive retinopathy findings in fundus examination of family medicine assistants
Yazar: VUSALA JAFAROVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUĞU USANMA KOBAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: 
Toplumda sık görülen göz hastalıklarının çoğu, tanısı birinci basamakta konula bilecek  veya olası ön tanılar ile göz hastalıkları uzmanına sevk edilebilecek ve ilerlemesi engellenebilecek hastalıklardır. 
Diyabet ve hipertansiyon gibi oldukça sık görülen kronik hastalıkların komplikasyonlarının 
takibinde de göz dibi muayenesi şartdır ve bunun olması gereklidir. Aile hekimleri tarafından retinopati değerlendirme yapılması önemlidir. Buna rağmen yapılan bir çok çalışmalarda aile hekimlerinin göz dibi muayenesinde kendilerini yeterli görmedikleri, bu nedenle muayeneden kaçınarak hastaları göz hekimine sevk etme eğiliminde olduğu bilinmektedir. Bu duruma etki eden faktörler arasında oftalmoskop kullanımının zorluğu, eğitim sürecinde uzman gözetiminde yeterli sayıda fundoskopik (göz dibi) değerlendirme yapılmayışı olduğu görülmüştür. Bu çalışma ile birinci basamakta hekimlik yapmak üzere uzmanlık eğitimi alan aile hekimlerinin birinci basamakta izlenmesi gereken kronik hastalıklar arasında en sık karşılaşılan hipertansiyon ve diyabet hastalarının göz dibi muayenelerini kolaylaştırmak için tasarlanmış Akıllı Telefon Fundus Kamera (ATK) kullanarak bir eğitim müdahalesi sonrasındaki yeterliliklerinin altın standart ile karşılaştırılarak geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle katılımcıların standardizasyonuna uygun bir eğitim planlanmış ve birinci basamakta yapılan göz dibi muayenesini oftalmaskop kullanımından daha avantajlı hale getiren Akıllı Telefon tabanlı Fundus Kamera kullanımı standart oftalmaskop kullanan gruba karşılık çalışma kolu olarak yürütülmüştür.

Amaç: Bu çalışmanın amacı, aile hekimi tarafından yapılan retinopati değerlendirmesi sırasında akıllı telefon fundus kamerası (ATK) kullanımının standart göz dibi muayene yöntemine kıyasla doğru muayene sıklığının  araştırılmasıdır. Birinci Basamak'ta Aile hekimliği asistanlarının göz dibi muayenesi yapma konusunda aldıkları eğitim ile ilgili görüşlerini değerlendirmek ve yaklaşımlarını geliştirecek önerileri tespit etmek ve göz dibi tanıma becerilerini geliştirmek için amaçlanmıştır.

Yöntem: Araştırma müdahelesi: 1 Temmuz - 1 Eylül 2024 tarihleri arasında, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde standart (Oftalmoksop grubu-Kontol grubu) ve Marmara Üniversitesi Aile hekimliği kliniklerinde (ATK grubu-Müdahele grubu) iki gruplara bölünerek kliniklerde görev yapan asistanlar ile yürütülmüştür. Her iki gruba göz dibi muayene pratiği konusunda düzenlenmiş olan eğitim aynı eğitici tarafından verilerek gruplar standardize edilmiştir. Diyabetik veya Hipertansif retinopati bulguları olan veya olmayan hastalar Oftalmologlar tarafından göz dibi  değerlendirildikten sonra bu değerlendirmenin sonuçlarına aile hekimliği kliniğinde asistanlar tarafından bağımsız ( kör ) olarak yeniden aynı gün içinde değerlendirilmiştir, ardından Müdahele ve Kontrol gruplar arasındaki bulgular karşılaştırılarak analiz edilmiştir.

Bulgular: Randomize olmayan deneysel tipte tasarlanmış  bu araştırmaya katılan 49 asistanın 24'ü oftalmoskopla Kontrol grubunda 104 muayene , 25'i ATK ile Müdahele grubunda olup 110 muayene, her iki grupta toplam 214 muayene gerçekleştirilmiştir. Muayenede optik diski ayırt edebilmede Müdahele grubu Kontrol grubundan daha başarılı olmuştur (p<0,001).  Makula değerlendirmesinde Kontrol grubunda seçicilik %19 iken Müdahele grubunda %55,1'dir(p<0.005). Diyabetik retinopatini tanımada Kontrol ve Müdahele gruplarında  seçicilik sırasıyla %57,1 ve %72,4'tür (p<0.0034) .  Hipertansif  retinopati tanısında ise seçicilik Kontrol grubunda %61,9 iken  Müdahele grubunda %72,4'tür. 

Sonuç: Birinci basamak hekimleri tarafından göz dibi muayenede ATK kullanımı, sağlam bireyleri ayırt etmede oftalmoskop kullanımına göre üstün bulunmuştur. Oftalmoskop kullanımında yetkin olmadığı konusunda kaygılanan aile hekimlerinin, standart bir eğitimden sonra bile ATK kullandıklarında retinopati açısından daha doğru bir tarama yaptıkları  görülmüştür.

ANAHTAR KELİMELER: retinopati, tarama,  fundoskopi, oftalmoskop, aile hekimliği

Abstract:
Introduction and Aim: The majority of common eye diseases in the community can either be diagnosed at the primary care level or referred to an ophthalmologist with potential preliminary diagnoses to prevent disease progression. Fundus examination is essential and necessary in monitoring complications of prevalent chronic diseases such as diabetes and hypertension. Retinopathy assessment by family physicians is crucial in this regard.  However, many studies have shown that family physicians often feel inadequate in performing fundus examinations. As a result, they tend to avoid the procedure and prefer referring patients to ophthalmologists. Factors contributing to this include the challenges of using an ophthalmoscope and the lack of sufficient supervised fundoscopy evaluations during medical training. This study aims to evaluate the validity and reliability of family physicians' competency in fundus examinations after a training intervention using a Smartphone Fundus Camera (SFC) compared to the gold standard. The intervention focuses on facilitating fundus examinations for hypertension and diabetes patients—two of the most common chronic diseases encountered in primary care. For this purpose, a standardized training program was developed for the participants. The study design included the use of the Smartphone-based Fundus Camera, which offers advantages over traditional ophthalmoscope use for fundus examinations in primary care. The intervention group utilizing the Smartphone Fundus Camera was compared to the group using the standard ophthalmoscope.
Objective:  This study aims to investigate the accuracy of fundus examinations performed by family physicians using a Smartphone Fundus Camera (SFC) compared to the standard fundus examination method. Additionally, it seeks to assess the opinions of family medicine residents regarding the training they receive on fundus examination, identify recommendations to improve their approaches, and enhance their skills in recognizing fundus pathology.
Method:
The research intervention was conducted between July 1 and September 1, 2024, at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital (Control group - Ophthalmoscope group) and Marmara University Family Medicine Clinics (Intervention group - SFC group). Family medicine residents working in these clinics were divided into two groups. Both groups received standardized training on fundus examination practice, delivered by the same instructor to ensure consistency. Afterward, patients with or without diabetic or hypertensive retinopathy findings were evaluated by ophthalmologists. On the same day, these findings were re-evaluated independently (blinded) by family medicine residents in their respective clinics. The results from the Intervention and Control groups were then compared and analyzed.
Results: This non-randomized experimental study included 49 family medicine residents. Of these, 24 participants in the Control group (using an ophthalmoscope) performed 104 examinations, while 25 participants in the Intervention group (using a Smartphone Fundus Camera - SFC) conducted 110 examinations, resulting in a total of 214 examinations across both groups. The Intervention group demonstrated significantly better performance in identifying the optic disc compared to the Control group (p<0.001). In macula assessments, selectivity was 19% in the Control group and 55.1% in the Intervention group (p<0.005). Regarding the detection of diabetic retinopathy, selectivity was 57.1% in the Control group and 72.4% in the Intervention group (p<0.0034). Similarly, for hypertensive retinopathy, selectivity was 61.9% in the Control group and 72.4% in the Intervention group.
Conclusion:
The use of SFC in fundus examinations by primary care physicians was found to be superior to ophthalmoscope use in distinguishing healthy individuals. Family physicians concerned about their proficiency with the ophthalmoscope demonstrated more accurate retinopathy screening results when using SFC, even after receiving standardized training.
Keywords: retinopathy, screening, fundoscopy, ophthalmoscope, family medicine.