Bazı yapraklı ağaçların kanserli ve normal odunlarının kimyasal-anatomik yapıları, lif morfolojisi ve kağıt özellikleri yönünden incelenmesi
Investigation of chemical and anatomical structures, fiber morphology and paper characterisrics of cancerous and normal tissues of several softwood species
Yazar: SEZGİN KORAY GÜLSOY
Danışman: PROF. DR. HÜDAVERDİ EROĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi BAZI YAPRAKLI AĞAÇLARIN KANSERLİ VE NORMAL ODUNLARININ KÎMYASAL-ANATOMİK YAPILARI, LİF MORFOLOJİSİ VE KAĞIT ÖZELLİKLERİ YÖNÜNDEN ARAŞTIRILMASI Sezgin Koray GÜLSOY Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı : Prof. Dr. Hüdaverdi EROĞLU Temmuz 2003, 163 sayfa. Bu çalışmada, budama stresi sonucu gövdelerinde kanserli büyümeler meydana gelen Saplı Meşe (Quercus robur L. subsp. robur), Ova Akçaağacı {Acer campestre L.) ve Adi Gürgen {Carpinus betulus L.) ağaçlarının kanserli ve normal odunları arasındaki kimyasal ve anatomik yapı farklılıkları belirlenmiştir. Ayrıca, her üç türün kanserli ve normal odunlarından kraft metodu ile deneme kağıtları elde edilerek, kanser oluşumunun kağıdın fiziksel ve optik özellikleri üzerine etkisi incelenmiştir. Saplı Meşe, Ova Akçaağacı ve Adi Gürgen kanserli ve normal odunlarının kimyasal analizleri sonucunda; kanserli odunda normal oduna göre selüloz oranının azaldığı, holoselüloz oram ve lignin oranının arttığı tespit edilmiştir.ÖZET (devam ediyor) Sıcak su, soğuk su ve alkol çözünürlüğü gibi çözünürlük değerlerinin ise kanserli Saplı Meşe odununda normal odundan daha yüksek, Ova Akçaağacı ve Adi Gürgen, kanserli odunda normal odundan daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, kanserli odunun kül oranının normal odundan daha düşük olduğu göralmüştür. Saplı Meşe, Ova Akçaağacı ve Adi Gürgen kanserli ve normal odunlarının anatomik incelemeleri sonucunda, kanserli odunlarda normal odunlara göre trahe hücrelerinin ve liflerin kısaldığı, trahe teğet çaplarının azaldığı, özışını yüksekliği azalırken, genişliğinin arttığı görülmüştür. Bununla birlikte, kanserli odunların 1 mm2'deki toplam trahe sayısının normal oduna göre azaldığı tespit edilmiştir. Adi Gürgen kanserli odunu lümenlerinde tammlanamayan maddelere rastianmıştır. Kanserli odunların ağaç ekseni yönünde uzanan elemanlarının yaklaşık 45° açı ile sapma gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, kanserli odunlarda koyu renkli fenolik bileşiklere rastlanmıştır. Normal odunlarda görülen kalsiyum oksalat kristallerinin ise kanserli odunlarda kaybolduğu görülmüştür. Saplı Meşe, Ova Akçaağacı ve Adi Gürgen kanserli ve normal odunlarından kraft metodu kullanılarak yapılan pişirmelerde en yüksek verim % 52,55 ve en düşük kappa numarası değeri 27,91 ile kanserli Adi Gürgen kullanılarak yapılan pişirmeden elde edilmiştir. Saplı Meşe için mevcut pişirme koşullarının yetersiz olduğu görülmüştür. 50 SR°'lik kağıtların fiziksel ve optik test sonuçlarına göre; patlama, iç bağlanma enerjisi ve kopma direncinin normal odunun kağıtlarına göre azaldığı, yırtılma direncinin arttığı, opaklık değerlerinin ise değişmediği tespit edilmiştir. Saplı Meşe, Ova Akçaağacı ve Adi Gürgen kanserli ve normal odunlanmn özgül kütle tayini sonuçlarına göre; kanserli odunların özgül kütlelerinin normal odundan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : anatomik inceleme, budama stresi, kanserli odun, kimyasal yapı, kraft metodu, normal odun. Bilim Kodu: 502.06.01 u

Abstract:
ABSTRACT (continued) Hot water, cold water and alcohol solubility of cancerous Quercus robur L. subsp robur was found higher then the normal, but for Acer campestre L. and Carpinns betulus L. wood the solubility amounts were found to be lower than the normal wood. Moreover, ash amount were found lower than the normal wood. According to the anatomical investigations, vessels and fibers were found shorter, vessel tangential diameters and the height of rays were found lower, but width of rays were found higher in cancerous wood. Additionally, number of vessels of per sq mm in cancerous wood was found lower than normal wood. Incompleted elements were found in Carpinus betulus L. It was found that, cancerous wood elements were deviated about 45 degree elements from longitudinal axis of the trees. Moreover dark colored phenolic compounds were found in cancerous wood, but calcium oxalate crystals were disappeared. Kraft cookings were made for cancerous and normal woods of Quercus robur L. subsp robur, Acer campestre L. and Carpinus betulus L. Maximum yield (52,55%) and the lowest kappa number (27,91) was found in cancerous Carpinus betulus L. wood. Cooking conditions for Quercus robur L. subsp robur were observed as insufficient. According to the result of physical and optical test of 50 SR° papers, bursting strength, internal bonding energy, tensile strength in papers of cancerous woods were found lower than papers of normal woods. But, tearing strength was found higher and opacity was found the same. The results of specific gravity measurements of cancerous and normal woods of Quercus robur L. subsp robur, Acer campestre L. and Carpinus betulus L., show that, cancerous woods have higher specific gravities than normal wood. Keywords : anatomical investigation, cancerous wood, chemical structure, kraft method, normal wood, pruning stress. Science Code : 502.06.01 IV