Nilüfer bölgesinde hipertansiyon prevalansı ve etki eden etmenler
Hypertension prevalence and effecting factors in Nilüfer region
Yazar: DİLNAZ SARISÖZEN
Danışman: DOÇ.DR. KAYIHAN PALA
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
ÖZETNİLÜFER BÖLGESİNDE HİPERTANSİYON PREVALANSI VE ETKİ EDENETMENLERHipertansiyon bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların en önemlilerinden biridir.Bu çalışmanın amacı Nilüfer Halk Sağlığı Eğitim ve Araştırma Bölgesi'nde (NHSEAB)hipertansiyon prevalansını, hipertansiyonla kan yağları arasındaki ilişkiyi belirlemek vehipertansif bireylerin farkında, tedavi ve kontrol altında olma oranlarını saptamaktır. Buamaçla bölgedeki mahalle ve yaş gruplarına göre tabakalandırılmış kesitsel nüfus çalışmasıplanlanmış, sistematik örneklemeyle 30 yaş ve üzerinde 867 kişi seçilmiş, 820'sineulaşılmıştır. Bu bireylerle daha önce pilot çalışması yapılmış olan anket doldurulmuş; ağırlık,boy ve kan basınçları ölçülmüş ve kan örnekleri alınmıştır. Kan basıncı sistolik 140 ve/veyadiyastolik 90 mmHg ve üzerinde ölçülenler ve antihipertansif ilaç kullananlar hipertansifkabul edilmiştirHipertansiyon prevalansı kadın ve erkeklerde farklı (sırasıyla %42,2 ve %30,8 , p=0,001) ve genelde %36,8 bulundu. Hipertansif bireylerin %37,4'ünün hastalığının farkındaolmadığı, farkında olanların ise %57,7'sinin tedavi gördüğü ve bunların yalnız % 26,6'sınınkontrol altında olduğu saptandı.Çalışmada %34,0 oranında hiperkolesterolemi, %22,1 hipertrigliseridemi, %12,4 düşükHDL düzeyi, %27,4 yüksek LDL düzeyi saptandı. Vücut-kitle indeksi (VKİ) 25kg/m2 veüzerinde olanların oranı %70,5'ti.Lojistik regresyon analizi sonunda hipertansiyonun, yaş, VKİ, kan trigliserid düzeyi veailede diabetes mellitus öyküsü olmasıyla pozitif; eğitim ve iş (gelir) durumu ile negatifilişkili olduğu olduğu saptanmıştır. Cinsiyet, sosyal güvence, medeni durum; ailedehipertansiyon, kalp hastalığı veya hiperkolesterolemi varlığı; sigara, alkol kullanımı;beslenme ve egzersiz yapma alışkanlıkları ile ilişkisi bulunmamıştır.Elde edilen değerler sorunun boyutunu göstermesi açısından önemlidir. Hipertansiyonve neden olduğu hastalıklarla ilgili daha kapsamlı izleme çalışmalarına gereksinim vardır.İvedilikle tüm yaş gruplarına yönelik korunma ve önleme programları geliştirilmelidir.Anahtar sözcükler: hipertansiyon, prevalans, kolesterol,VKİ, farkındalık.

Abstract:
SUMMARYHYPERTENSION PREVALENCE AND EFFECTING FACTORS IN NİLÜFERREGIONHypertension is one of the leading causes of non-communicable diseases.The purpose of this study was to investigate the prevalence of hypertension, its relationto serum lipids and assess the status of the patients in terms of awareness, treatment andcontrol of hypertension in Nilüfer Public Health Education and Research Region (NHSEAB).To this end a cross-sectional study design stratified by geographical regions and age groupswas planned. Systematically selected 820 participants aged 30 years and over wereinterviewed using a pretested questionnaire and their blood pressure measurements andvenous blood samples were obtained. Participants who had been using antihypertensive drugsor whose systolic blood pressure were measured at or over 140mmHg and/or diastolic bloodpressure were measured at or over 90mmHg were regarded as hypertensive.The hypertension prevalence was different in women and men (42,2 and 30,8 percentrespectively, p=0,001) and 36,8% in total. In hypertensive patients, 37,4% of them wereunaware of their disease. Of whom were aware of their disease 57,7% were takingantihypertensive treatment and only 26,6% of them were under control. The rate of highserum total cholesterol was 34,0%, high serum triglyceride 22,1%, low HDL level 12,4%,high LDL level 27,4%. BMI greater than 25kg/m2 was 70,5%.Hypertension was found to be related to the age, level of education, employment, BMI,level of serum triglyceride and family history of diabetes mellitus. Gender, social insurance,marital status; history of hypertension, heart disease or high serum cholesterol level in thefamily; smoking, alcohol consumption, eating habits and physical inactivity was not related tohypertension.The data gained from this study indicated the importance of the problem. More detailedresearches are necessary on hypertension and associated diseases. These results underscorethe urgent need to develop programs aiming prevention of and protection from hypertensionin all age groups.Key words: Hypertension, prevalence, cholesterol, BMI, awareness