İstanbul'da özel bir tıp merkezinin dahiliye polikliniğine başvuran yetişkin bireylerde uyku süresi ve kalitesinin obeziteye etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of sleep time and quality on obesity in adult individuals who apply to the internal diseases clinic of A private medical center in Istanbul
Yazar: NAZİRE UZUNALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKMAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bel çevresi = Waist circumference ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Obezite = Obesity ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırma uyku süresi ve kalitesinin Beden Kütle İndeksi (BKİ) ve bel çevresi ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla İstanbul'da bulunan bir tıp merkezinin dahiliye polikliniğe başvuran 18 ila 65 yaş arası 221 yetişkin birey üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri anket yardımıyla toplanmış olup anket iki bölümden oluşmuştur: bireylerin sosyodemografik özelliklerini ve beslenme alışkanlıklarını içeren anket formu, bireylerin uyku durumları ile ilgili bilgi almamızı sağlayan Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ölçeği. Bu verilere ek olarak katılımcıların vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve bel çevresi ölçülmüş, BKİ değerleri hesaplanmıştır.
Çalışmanın sonucunda katılımcıların %48,0'ının (106 kişi) iyi uyku kalitesine, %40,3'ünün (89 kişi) kötü uyku kalitesine, %11,7'sinin (26 kişi) uzun dönem uyku rahatsızlığına sahip olduğu görülmüştür. Bireylerin cinsiyet ve hastalık sahibi olma durumu ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p<0,05). Kadınların uyku kalitesi erkek bireylerden, hastalık sahibi olanların uyku kalitesi herhangi bir hastalığa sahip olmayan bireylerden daha kötü bulunmuştur. Ana öğününü bazen atlayan bireylerin uyku kalitesi, düzenli olarak ana öğünlerini yapan bireylerden kötü bulunmuştur (p<0,05). Ara öğün yapma alışkanlığı olanlar ile olmayanlar arasında uyku kalitesi açısında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Kafein içeren içecek tüketenlerin uyku kalitesi tüketmeyenlerden kötü bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların BKİ değerleri ile uyku kaliteleri ve uyku süreleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Bel çevresi genişliği yüksek risk grubunda olan kadınların uyku kalitesi, normal grupta olanlardan kötü bulunmuştur (p<0,05). Erkek katılımcılarda bu farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Bireylerin uyku süresi ile bel çevresi genişlikleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05).
Kısa süreli ve kalitesi düşük uykunun obezite ile birçok hastalığın patogenezinde yer aldığı bilinmektedir. Obezitenin tedavisinde beslenme tedavisine ek olarak uyku süresi ve kalitesinin düzenlenmesi daha başarılı sonuçlar sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Uyku süresi, Uyku kalitesi, Obezite, BKİ

Abstract:
This study was carried out on 221 adult individuals aged 18 to 65 who applied to the internal medicine outpatient clinic of a medical center in Istanbul to evaluate the relationship between the body mass index (BMI) and waist circumference of sleep time and quality. The research data were collected with the help of the questionnaire and the questionnaire consisted of two parts: the questionnaire form that includes the sociodemographic characteristics of individuals and their nutritional habits, the Pittsburg Sleep Quality Index scale that allows us to get information about the sleep status of individuals. In addition to these data, the body weight, height and waist circumference of the participants were measured, and BMI values were calculated.
As a result of the study, it was observed that 48,0% (106 people) of the participants had good sleep quality, 40,3% (89 people) had poor sleep quality, 11,7% (26 people) had long-term sleep disturbance. A significant difference was observed between the sex and disease status of individuals and sleep quality (p <0,05). Sleep quality of women was found worse than male individuals, and sleep quality of those who had disease was worse than individuals without any disease. Sleep quality of individuals who skipped main meal was found worse than those who regularly made main meals (p <0,05). No statistically significant difference was observed in terms of sleep quality between those with and without snacks (p> 0,05). The quality of sleep of those who consume drinks containing caffeine was found worse than those who did not (p <0,05). There was no statistically significant difference between BMI values, sleep quality and sleep time of the participants (p> 0,05). The sleep quality of women with high waist circumference in the high risk group was found worse than those in the normal group (p <0,05). This difference was not observed in male participants (p> 0,05). There was no significant relationship between duration of sleep and waist circumference of individuals (p> 0,05).
It is known that short-term and low-quality sleep takes place in the pathogenesis of many diseases with obesity. In addition to nutritional therapy, regulation of sleep duration and quality will provide more successful results in the treatment of obesity.
Keywords: Sleep duration, Sleep quality, Obesity, BMI