Üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirici etkinliklerle desteklenmiş 5e öğrenme döngüsü modelinin 7. sınıf öğrencilerinin ay'ın evreleri konusundaki kavramsal anlamalarına etkisi
The effect of 5e learning cycle model supported with teaching activities that activate metaconceptual processes on 7th grade students' conceptual understanding of moon phases
Yazar: EBRU EZBERCİ
Danışman: DOÇ. DR. NEJLA YÜRÜK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Astronomi = Astronomy ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğretim modelleri = Instructional models ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmanın amacı üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirici etkinliklerle desteklenmiş 5E öğrenme döngüsü modelinin, geleneksel öğretim ve 5E öğrenme döngüsü modeliyle karşılaştırıldığında 7. sınıf öğrencilerinin Ay'ın evreleri konusundaki kavramsal anlamalarına ve astronomiye karşı tutumlarına etkisini araştırmaktır. Araştırmada hem nitel hem de nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın modeli yarı deneysel desen ve örnek olay incelemesinin kullanıldığı çoklu metottur. Öğretim uygulamasından önce grupların denkliğini belirlemek amacıyla Ay'ın Evreleri Kavramsal Anlama Testi (AEKAT) üç gruba da ayrı ayrı uygulanmıştır. Deney grupları ve kontrol grubuna yapılan öğretim uygulamasından bir hafta sonra aynı test son test olarak da uygulanmıştır. Ön test ve son testle eş zamanlı olarak tüm gruplara Astronomiye Yönelik Tutum Ölçeği de uygulanmıştır. Ayrıca, örnek olay incelemesi yoluyla öğrencilerin Ay'ın evreleri konusundaki kavramsal anlamalarındaki değişimi incelemek amacıyla, AEKAT ön test puan sonucuna göre her gruptan alternatif kavramlarının çokluğu ve çeşitliliği fazla olan ikişer öğrenci olmak üzere toplam 6 öğrenci belirlenerek öğretim uygulamalarından önce ve sonra yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 82 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğretim uygulamasının yapıldığı okulda 7. sınıflara ait beş şubeden üçü rastgele yöntemle iki sınıf deney grubu, bir sınıf da kontrol grubu olacak şekilde atanmıştır. Deney gruplarının birinde 5E öğrenme döngüsü modeli (N=27) diğerinde ise üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirici etkinliklerle desteklenmiş 5E öğrenme döngüsü modeli etkinlikleri (N=29) uygulanmıştır.  Kontrol grubunda (N=26) ise geleneksel öğretim uygulanmıştır. Verilerin analizinde, Ay'ın Evreleri Kavramsal Anlama Testi ve Astronomi Tutum Ölçeği'nin ön test ve son test puanlarını karşılaştırırken ilişkili örneklemler t testi, farklı gruplarda yer alan öğrencilerin son test puanlarını karşılaştırırken ANCOVA kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden faydalanılmıştır ve kodlamalar oluşturulmuştur. Öğrencilerin ön görüşme ve son görüşme verilerinden elde edilen bulgulara göre hedef öğrencilerin kavramsal anlamalarındaki değişim incelenmiştir.

Araştırma sonunda, öğrencilerin ön test puanları istatistiksel olarak kontrol altına alındığında, geleneksel öğretim, 5E öğrenme döngüsü modeli ve üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirici etkinliklerle desteklenmiş 5E öğrenme döngüsü modeline göre derslerin işlendiği öğrencilerin öğretim uygulamalarından sonraki Ay'ın evreleri konusundaki kavramsal anlamaları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Yapılan Bonferroni testi, üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirici etkinliklerle desteklenmiş 5E öğrenme döngüsü modeline göre derslerin işlenildiği öğrencilerin Ay'ın evreleri konusundaki kavramsal alalamalarının geleneksel öğretimle derslerin işlendiği öğrencilerin Ay'ın evreleri konusundaki kavramsal anlamalarından anlamlı düzeyde yüksek olduğunu göstermiştir. İişkili örneklemler t testi sonuçlarına göre ise, geleneksel öğretimle ve 5E öğrenme döngüsü modeliyle derslerin işlendiği öğrencilerin ayrı ayrı ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığını; yalnızca üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirici etkinliklerle desteklenmiş 5E öğrenme döngüsü modeline göre derslerin işlendiği öğrencilerin ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur.
Kontrol ve deney gruplarında yer alan öğrencilerin astronomi tutum ölçeğinden elde edilmiş puanlarına ilişkin yapılan ANCOVA sonucunda, uygulanan farklı öğretim yöntemleriyle derslerin işlenildiği öğrencilerin astronomiye yönelik tutumları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Ayrıca, yapılan ilişkili örneklemler t testi sonuçları, kontrol grubu ve deney gruplarında yer alan öğrencilerin ayrı ayrı ön test-son test tutum puanı ortalamaları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığını göstermiştir.
Öğretim uygulamasından önce hedef öğrenciler ile yapılan ön görüşmeler, kavramsal anlamalarının niteliğinin bakımından genel olarak, öğrencilerin birbirlerine benzer ve birbirlerinden farklı alternatif kavramlara; benzer bilimsel doğru ve aynı şekilde benzer yanlış bilgilere sahip olduklarını göstermiştir. Son görüşmede ise her öğrencide birbirlerinden farklı derecelerde değişim olduğu, bunun ön görüşmeye göre her öğrencide genel olarak bakıldığında olumlu yönde olsa da üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirici etkinliklerle desteklenmiş 5E öğrenme döngüsü modelinin uygulandığı grupta yer alan hedef iki öğrencide daha fazla olduğu görülmüştür. Yapılan üstkavramsal faaliyetleri aktif hale getirerek deney grubu öğrencileri üzerinde olumlu bir etki gösterdiği gözlenmiştir. Ancak her grupta halen Ay'ın evreleri ile ilgili bazı alternatif kavramların bilimsel olarak doğru kabul edilen kavramlarla değişmediği gözlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effect of 5E learning cycle model supported with activities promoting metaconceptual processes on seventh grade students' conceptual understanding of moon phases and on their attitudes toward astronomy, when compared with traditional instruction and 5E learning cycle model. In this research, both qualitative and quantitative data collection methods were used. 
Multiple research method which includes quasi-experimental research design and case study design was used. Prior to instruction, with the aim of examining the equivalence of groups, Conceptual Understanding of the Phases of Moon Test (CUPMT) was conducted as a pre-test in three groups. One week after the instruction carried out in experimental groups and control group, the same test was also conducted as a post-test. As synchronously with pre-test and post-test, Astronomical Attitude Scale was also given to students in all groups. In addition, by means of case study, with the purpose of analyzing the change in students' conceptual understanding of moon phases, 6 students in total, as two students from each group was selected based on the result of CUPMT pre-test scores so as each student has a lot of and various alternative conceptions about moon phases. Semi-structured interviews were conducted before and after the instructions. 82 seventh grade students constitute the study group of this research. In the school in which the instruction was carried out the three of five different branches belonging to the 7th grade classes were randomly assigned in a way that two classes constitute the experimental groups and the other one constitutes the control group. The 5E learning cycle model (N=27) and the 5E learning cycle model supported with metaconceptual processes (N=29) were applied in experimental groups and the traditional instruction was applied in the control group (N=26). 
In the analysis of data, paired samples t-test was used to compare the pre-test and post-test scores of Conceptual Understanding of the Phases of Moon Test and Astronomical Attitude Scale, and ANCOVA was used to compare the post-test scores of students in different groups. According to the findings obtained from data for pre-interview and final interview with students, the change in target students' conceptual understanding was analyzed.
When students' pre-test scores obtained from the conceptual understanding test are statistically controlled, a significant difference, was found among the conceptual understanding of students taught by three different methods. The performed Bonferonni test indicated that the conceptual understanding of students exposed to 5E learning cycle model supported metaconceptual processes was significantly higher than the conceptual understanding of students taught with traditional instruction. As for the results of paired samples t-test, it was revealed that there were no significant difference between pre-test and post-test scores of students taught with traditional instruction and 5E learning cycle model. However a statistically significant difference was found between pre-test and post-test scores of students, for whom the courses had been taught with 5E learning cycle model supported with metaconceptual processes.

In consequence of ANCOVA no significant difference was found among the attitudes of students towards astronomy who were taught with three different methods. Moreover, the results of paired samples t-test showed that there were no significant difference between pre and post attitude scores of students in each group. 

Pre-interviews conducted with target students before the instruction indicated that students had alternative conceptions which were similar to each other and also different from each other in general. In terms of the characteristics of their conceptual understanding they had similar scientifically correct conceptions and also similar scientifically incorrect conceptions. In interviews carried out after the instructional interventions, it was seen that there was a conceptual change for each student at different levels. There was a positive change in  each students' conceptual understanding, when considered generally. It was found that the change was greater in two target students who were taught with 5E learning cycle model supported with the activities promoting metaconceptual processes. It was observed that the metaconceptual teaching activities had created a positive effect on students' conceptual understanding. Yet, for each group of students it was observed that some alternative conceptions related to the moon phases were not still changed with the scientifically accepted conceptions.