Üvez (Sorbus domestica l.) ekstraktlarının antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant activity of Sorbus domestica l. extracts
Yazar: BURHAN CEYLAN
Danışman: PROF. DR. YEŞİM YEŞİLOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Fenoller = Phenols ; Fenoller = Phenols ; Hidroksil radikali = Hydroxil radical ; Serbest radikaller = Free radicals ; Serbest radikaller = Free radicals ; Sorbus domestica L. = Sorbus domestica L. ; Üvez = Service tree

Özet:
Üvez (Sorbus domestica L.) meyvelerinin ve çiçeğinin antioksidan aktivitesi su ve aseton çözücüleri kullanılarak elde edilen ekstraktlarla incelendi. Ekstraktların toplam fenolik bileşik tayini, toplam flavonoid içeriğinin belirlenmesi, demir (II) iyonlarını şelatlama aktivitesi, DPPH• radikali giderme aktivitesi, H2O2 giderme aktivitesi, toplam ferrik iyonlarını (Fe3+) indirgeme kapasitesi, süperoksit anyon radikali giderme aktivitesi, ABTS•+ radikali giderme aktivitesi, fosfomolibden metodu ile toplam antioksidan miktarı, antosiyanin içeriği, klorofil içeriği, linoleik asit sisteminde ferrik tiyosiyanat (FTC) metodu ile toplam antioksidan aktivitesi, hidroksil radikali giderme aktivitesi, LC-MS/MS ile fenolik madde analizi ve bakır iyonlarını indirgeme potansiyeli (CUPRAC metodu) tayin edildi. En yüksek ekstrakt verimini su ekstraktı (327,36 mg/g) gösterdi. En yüksek toplam fenolik bileşik ve toplam flavonoid miktarlarının su ekstraktında olduğu saptandı. Metal şelatlama aktivitesi tayininde, standartlara en yakın aktivite gösteren ekstrakt, meyvenin su ekstraktıdır. DPPH• radikali giderme aktivitesi tayininde, ekstraktlar arasında en iyi aktiviteyi meyvenin su ekstraktı göstermiştir. H2O2 giderme aktivitesi tayininde, meyvenin aseton (%34.37±0,72)  ekstraktı standartlardan daha yüksek aktivite göstermiştir. İndirgeme kapasitesi tayininde, ekstraktların standartlara göre daha düşük aktiviteye sahip olduğu gözlendi. Süperoksit radikali giderme aktivisinde, çiçeğin aseton ekstraktı diğer ekstraktlara göre daha yüksek ordanda radikal giderme aktivitesi gösterdi. ABTS•+ radikali giderme aktivitesi tayininde, meyvenin aseton (%39.91±0,85) ekstraktı standartlardan daha yüksek aktivite göstermiştir. Fosfomolibden metodu ile toplam antioksidan aktivite tayininde meyvenin su ekstraktının en yüksek aktiviteye sahip olduğu belirlendi. Antosiyanin tayininde, en yüksek antosiyanin miktarı meyvenin su (19,22 mg KE/g) ekstraktında gözlendi. Klorofil tayininde, toplam klorofil miktarı (15,639 mg/kg) yaş ağırlık olarak bulundu. FTC metoduyla toplam antioksidan kapasitesi tayininde, çiçeğin aseton (%84.97±0,95) ekstraktının en yüksek aktiviteye sahip olduğu belirlendi. Hidroksil radikali giderme aktivitesi tayininde, meyvenin su ekstraktı en yüksek radikal giderme aktivitesi göstermiştir. LC-MS/MS ile fenolik madde analizinde, en yüksek fenolik madde konsantrasyonu protokatekuik asitte (3110,1348 μg/kg) gözlendi. Bakır iyonlarını indirgeme potansiyeli (CUPRAC metodu) tayininde, en yüksek indirgeme potansiyelini meyvenin su ekstraktı göstermiştir. Üvez (Sorbus domestica L.) meyvelerinden ve çiçeğinden elde edilen tüm ekstraktların antioksidan aktivite gösterdiği ve üvez meyvesinin doğal bir antioksidan kaynağı olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
The antioxidant activity of (Sorbus domestica L.) fruit and flower was examined by using extracts of water and acetone solvents. The extracts were analyzed for total phenolic compound content, total flavonoid content determination, chelating activity of iron (II) ions, DPPH• radical scavenging activity, H2O2 scavenging activity, total ferric ions (Fe3+) reduction capacity, superoxide anion radical scavenging activity, ABTS•+ radical scavenging activity, total antioxidant activity by the phosphomolybdenum method, anthocyanin content, chlorophyll content, ferric thiocyanate method in linoleic acid sytem, hydroxyl radical scavenging activity, phenolic substance analysis by LC-MS/MS and reduction potential of copper ions (CUPRAC method) were determined. The highest extract yield was water extract (327,36 mg/g). The highest total phenolic compound and total flavonoid contents were found in the water extract. In the determination of metal chelating activity, the extract which is the closest to the standard is the water extract of the  fruit. In determining DPPH• radical scavenging activity, water extract showed the best activity among the extracts. In the determination of H2O2 removal activity, the fruit aceton (%34.37±0,72) extract had higher activity than the standard. In the determination of the reduction capacity, the extracts were observed to have lower activity than the standards. In superoxide radical scavenging activity, acetone extract of the flower showed higher radical scavenging activity than the other extracts. In the determination of ABTS•+ radical scavenging activity, fruit acetone (%39.91±0,85) extract had higher activity than the standard. The total antioxidant activity was determined by the phosphomolybdenum method and the fruit water extract had the highest activity. In the determination of anthocyanin, the highest amount of anthocyanin was observed in fruit water (19.22 mg KE/g) extract. In chlorophyll determination, the total amount of chlorophyll (15.639 mg/kg) was found to be wet weight. Determination of the total antioxidant capacity by the FTC method revealed that the extract of the flower acetone (%84.97±0,95) had the highest activity. In determining the hydroxyl radical scavenging activity, the fruit water extract showed the highest radical scavenging activity. In the analysis of phenolic material by LC-MS/MS, the highest phenolic substance concentration was observed in protocatechuic acid (3110,1348 μg/kg). In the determination of the reduction potential of copper ions (CUPRAC method), the furit water extract showed the greatest reduction potential. All the extracts obtained from fruits and flowers rowanberry (Sorbus domestica L.) showed antioxidant activity and the fruits could be used as a natural antioxidant source.