Su ile ilişkili Cumhuriyet Dönemi Ankara gazinolarını yeniden okumak: Göl gazinosu üzerine mekansal bir inceleme
Re-reading the Republican Era Ankara casinos designed with the water: A spatial study on the lake casino
Yazar: BAŞAK LALE
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU KOCA
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Ankara, Cumhuriyet'in temellerinin atıldığı ve tüm ülkeye misal bir proje olması adına, bu ideolojinin ilk somut örneklerini barındıran planlanmış bir başkenttir. Başkent olmasının ardından, değişen gündelik yaşam ve modernleşen eğlence kültürünün önemli birer kanıtı olarak adlandırılabilecek olan aile gazinolarının, mimari açıdan özgün örnekleri Ankara'da inşa edilmiş ve 1990'lı yıllara kadar hizmet vermiştir. Bu eğlence mekanlarının kurak bir Anadolu kenti olarak tanımlanabilecek şehirde, su ile ilişkisinin incelenmesi yine dönem dahilinde alınan mimari kararları ve modern başkentin sosyal yüzünün oluşumundaki fikirleri anlamak için önemlidir. Şehir planlanırken, halka açık havuz ve göller ön planda olmuş ve belirli gazinoların da içinde bulunduğu eğlence mekanları, su ile ilişkili olarak tasarlanmıştır. Dönem dahilinde inşa edilmiş gazinoların çoğu günümüzde yıkılmış veya işlev değiştirmiş durumdadır. Ankara genelinde 1923-1990 yılları arasında faaliyet göstermeye başlamış gazino yapılarının detaylı listelenmesi ve su ile ilişkili olanların belirlenmesi, hem gazino eğlence fikrinin mekâna ve gündelik hayata yansımalarını görmek hem de bozkır kasabası niteliğindeki şehirde bu yapıların mekansal olarak Ankara eğlence yaşamındaki yerini anlamak adına önem taşımaktadır.  Bu bağlamda çalışmanın amacı gazinolar üzerinden eğlence kültürünün oluşumu, altın çağı ve yok oluşu üzerine bir inceleme yapmaktır. Çalışma, Ankara'da Cumhuriyet Dönemi dahilinde inşa edilen aile gazinosu yapılarını, ele alındıkları dönem dahilinde listeleyip, içlerinde su ile yakından ilişkili olarak tasarlanmış olan Marmara, Çubuk, Göl Gazinolarına odaklanmış ve günümüze bütünlüğünü koruyarak ulaşmış tek örnek olan "Göl Gazinosu" üzerinden yapısal ve mekansal bir inceleme gerçekleştirmiştir. Böylelikle Göl Gazinosu'nun geçmiş ve günümüz durum tespitini ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Ankara is a planned capital that contains the first architectural examples of Republican ideology, to be an example project where the foundation of the Republic was laid. After becoming the capital, architecturally unique examples of family casinos, which can be a significant evidence of changing everyday life and modern entertainment culture, were built in Ankara and served until the 1990s. In this arid Anatolian city, the investigation of the relationship between these entertainment venues and water are important to understand the architectural decisions taken during the period and the ideas in the formation of the modern capital's social face. When the city was planning, public pools and lakes were at the forefront, and entertainment venues, including certain casinos, were designed in relation with water. Most of the casinos built during this period have been demolished or changed their function today. A detailed listing of casino buildings that began to operate in Ankara between 1923 and 1990, and identifying those associated with water is crucial both to see the reflections of the idea of casino entertainment on space and on everyday life, and to understand the place of these structures in Ankara entertainment life. In this context, the study aims to examine the formation, golden age, and extinction eras of entertainment culture through casinos. This study is focused on Marmara, Çubuk Dam, Lake Casinos, which are the only examples designed with water around them and has examined the Lake Casino which is the only example maintaining its integrity today. Lake Casino has been reviewed structurally and spatially for understanding the status of building past and interpret its current usage.