Bir ilkokul öğretmeninin soru sorma süreçlerinin epistemolojik inançları bağlamında incelenmesi
Investigation of a primary teacher's questioning in the context of epistemological beliefs
Yazar: SEVİM DEĞER
Danışman: PROF. DR. YAVUZ SAKA
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, bir ilkokul öğretmeninin soru sorma süreçleri incelenmiştir. Öğretmenin eğitim verdiği Türkçe, matematik ve fen bilimleri arasındaki soru sorma süreçleri de karşılaştırılmıştır. Araştırmada ayrıca öğretmenin epistemolojik inancı da belirlenerek soru sorma süreçleri epistemolojik inançları bağlamında incelenmiştir. Araştırma yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden tipik durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırmadaki katılımcı öğretmen, 2021-2022 güz öğretim döneminde 4. Sınıf öğretmenidir. Çalışmadaki veriler gözlem ve görüşme yolu ile elde edilmiştir. Gözlemde araştırmacı tarafından hazırlanan gözlem formu kullanılırken, epistemolojik inancın belirlenmesi için Araştırma Sorgulamaya Dayalı Epistemolojik İnanç Mülakat Formu (TBI) kullanılmıştır. Gözlemden önce ve gözlemden sonra öğretmen ile görüşme yapılmıştır. Öğretmenin matematik, Türkçe ve fen bilimleri dersleri gözlemlenmiştir. Gözlem ile öğretmenin derste kullandığı soruların türü, öğrenci cevaplarına tepkileri belirlenmiştir. Gözlemden elde edilen sonuçlar ile ilgili öğretmenle görüşme yapılmıştır.   Veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Öğretmenin epistemolojik inançlarının ağırlıklı olarak geçiş düzeyinde olduğu ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgularla, soru sorma süreçlerinin dersten derse farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Matematik dersinde bilgi/veri sorularının daha fazla sorulduğu görülürken fen bilimleri ve Türkçe derslerinde soru türlerinde daha dengeli bir dağılım görülmüştür. Öğretmenin öğrencilere verdiği tepkiler epistemolojik inançları ile uyumludur. Öğrencilerin cevap hakkı dağılımı incelendiğinde derse aktif katılan ve katılmayan öğrencilerin tüm derslerde aynı kalmıştır. Yine sınıf içerisinde cevap hakkı dağılımına yönelik bulguların da epistemolojik inanç ile uyumlu olduğu görülmüştür. Bununla beraber sınıf yönetiminin soru sorma süreçlerine etki eden önemli bir değişken olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the questioning of a primary school teacher were examined. The questioning between the Turkish, mathematics and science subjects taught by the teacher were also compared. In the study, the epistemological belief of the teacher was also determined and the questioning were examined in the context of their epistemological beliefs. The research method was determined as a typical case study from qualitative research methods. The participant teacher in the research is a 4th grade teacher. The data in this study were obtained through observation and interview. The type of questions used by the teacher in the lesson and teacher's reactions to the students' answers were determined by observation. It has been revealed that the teacher's epistemological beliefs are predominantly at the transition level. While it was observed that more information/data questions were asked in the mathematics lesson, a more balanced distribution was observed in the question types in the science and Turkish lessons. The teacher's reactions to students are compatible with their epistemological beliefs. When the distribution of students' right to answer is examined, it was found that the students who actively participated in the course and those who did not participate in the course remained the same in all courses. It was also seen that the findings regarding the distribution of right to answer in the classroom were compatible with the epistemological belief. However, it has been observed that classroom management is an important variable affecting the questioning processes.