Bilgi ekonomisinde teknoloji transferinin bilgi transferine dönüşümü ve etkin bir bilgi transferi süreci
The transformation of technology transfer into knowledge transfer from the perspective of knowledge economy, and the effectiveness of the knowledge transfer process
Yazar: AYŞE GÜNSEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİT KESKİN
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Strateji Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi aktarımı = Information transfer ; Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Bilgi paylaşımı = Information sharing ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Know-how sözleşmesi = Know-how vertrag ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji transferi = Technology transfer ; Transfer = Transfer

Özet:
Son çeyrek asırda yeni ürün ve süreçlerin %50" sinin organizasyon dışından kaynakladığının farkına varılmasıyla teknoloji transferi kavramının literatürdeki popülaritesinin artmış; ekonomi ve yönetim başta olmak üzere çok çeşitli alanlardan pek çok araştırmacıyı cezp etmiştir. Teknoloji transferi temelde hedef teknolojinin verici firmadan alıcı firmaya nakli ile ilgili bir olgudur. Bu tanımdan da anlaşılacağı gibi teknoloji transferini tanımlayabilmek için öncelikle teknolojinin ne olduğunu ifade etmek gerekmektedir. Beşeri yeteneklerce geliştirilen araç, teknik, ürün, süreç, teknik ekipman ve metotların tümü olarak tanımlanabilen teknoloji; insan hayatını olumlu yönde etkileyen, hayat standartlarını arttırmakta olan temel faktörlerden biridir. Teknolojinin temelinde enformasyon ve know-how yatmakta; hatta teknoloji, bilginin uygulamaya geçirilmiş hali olarak dahi tanımlanabilmektedir. Klasik teknoloji transferi anlayışı, teknolojiyi daha çok fiziksel donanım yada fiziksel ürün teknoloji transferini de bu ürünün yada donanımın kontratlar, patentler, lisanslama anlaşmaları vb. yoluyla vericiden alıcıya iletildiği tek yönlü bir süreç olarak algılamakta iken; ekonominin bilgi temelli bir eksene doğru ilerlemesiyle : i. Bilginin üretimi ve bilgi kullanımı arasındaki sınırların başkalaşmakta, ii. Firma içi ve firma dışı teknoloji transferi arasındaki farkın bulanıklaşması, iii. Artan rekabetin sonucu olarak hızın hayati bir önem kazanmakta, iv. Teknolojinin tekrar üretiminde kullanılan kodlanmış materyal miktarının gitgide azalmaktadır. Bu değişen dinamiklerin ışığında artık teknoloji transferi süreci özelleşmiş bir bilgi transferi sürecine haline gelmiştir. Bilgi; enformasyon, deneyimler, beceri, kültür; örgütsel yapı, kişilik, duygular ve anlayış gibi unsurları bünyesinde barındıran olukça komplike bir kavramdır olduğundan dolayı; özelleşmiş bir bilgi transferi olarak kabul edilmekte olan teknoloji transferi sürecinin etkinliğinde a) Öğrenme yönelimiV b) Örgüt kültürü c) Örgüt yapısı d) Güven e) Kodlama stratejileri f) Örtülülük stratejileri gibi unsurların önemli bir rol oynaması beklenmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada ayrıntılı bir literatür taramasının ardından teknoloji transferinin etkinliği ile öğrenme yönelimi, esnek kültür, statik kültür, biçimsel yapı, merkezi yapı, güven, kodlama stratejileri ve örtülülük stratejileri arasındaki ilişkiler ampirik olarak incelenmektedir.

Abstract:
In the last decade, as a result of recognizing the fact that more than the %50 of the innovations were originating from the outside of the main developer, the concept of technology transfer became a focus of interest for many researchers from many areas including economics and management. Basically technology transfer can be identified as the transfer of target technology from the donor organization to the recipient one. Thus, the main issue of the technology transfer is the delineation of the technology itself. Technology, which can be identified as the combination of techniques, tools, products, processes, equipments and methods, is a main factor for enhancing the life standards. Technology is based on know-how and knowledge. Even it can be defined as the form of knowledge which has been took into practice. From the classic technology transfer perspective, technology is perceived as hardware or a physical object; thereby technology transfer was considered as a one way process including transfer of this physical product from the donor to the recipient through licensing agreements, patents, contracts etc. However, as the economy takes into a knowledge-based direction: i. Differentiation within a given firm between the production of knowledge and the use of knowledge ii. Differentiation blurring between intra- and inter-organizational technology transfers are becoming blurred iii. The pressure to develop and market technology faster is becoming stronger iv. The number of codebooks that facilitates the further reproduction of the technology is increasingly limited As a result the technology transfer process is transforming into a specialized knowledge transfer process. Knowledge is a complicated concept that includes information, experiments, skills, culture, organizational structure, personality, feelings and understandings. Therefore concepts mentioned below are regarded as playing an important role in the effectiveness of technology transfer process: i. Learning orientation ii. Organizational culture/". vır iii. Organizational structure iv. Trust v. Codification strategies vi. Tacitness strategies Accordingly, in this paper the relationships the relationships between the effectiveness of technology transfer, learning orientation, organizational culture organizational structure, trust, codification strategies and tacitness strategies are empirically investigated.