Süt sığırlarında sıcaklık stresinin süt verimi ile bazı fizyolojik parametreler üzerine etkisinin meta analiz yöntemleriyle incelenmesi
Investigation of the effects of heat stress on milk yield and some physiological parameters in dairy cattle by meta analaysis methods
Yazar: ERSİN KULAZ
Danışman: DOÇ. DR. GAZEL SER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
Meta analizi, aynı amaçlar doğrultusunda farklı yer ve zamanlarda yapılan birbirinden bağımsız çalışma sonuçlarının uygun istatistiki yöntemlerle birleştiren ve ortak sonuçların elde edilmesine sağlayan bir yöntemdir. Bu çalışmada, süt sığırlarında sıcaklık stresinin süt verimi ile bazı fizyolojik parametreler (solunum sayısı, rektal sıcaklık ve deri sıcaklığı) üzerine olan etkisini meta analiziyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2010-2020 yılları arasında sıcaklık stresinin etkisinin belirlenmesinde önemli bir faktör olan sıcaklık nem indeks değerinin 72'den büyük olduğu ve belirlenen kriterlere göre uygun görülen 16 çalışmadan elde edilen sonuçlar meta analiziyle değerlendirilmiştir.  Meta analizine dahil edilen çalışmalar belirlendikten ve veri organizasyonları yapıldıktan sonra, çalışmalar arasında yayın yanlılığının kontrolü ve birleştirme modelinin belirlenmesi amacıyla heterojenlik testleri yapılmıştır. Süt verimi ile solunum sayısı, rektal sıcaklık ve deri sıcaklığı fizyolojik parametrelerinde yayın yanlılığının olmadığı (p>0.05) ve çalışmalar arasında heterojenliğin anlamlı (p<0.001) olduğu belirlenmiştir. Heterojenliğin önemli çıkmasının sonucu olarak, çalışmaların birleştirme modeli şansa bağlı model olarak belirlenmiş ve yorumlamalar bu model üzerinden yapılmıştır. Modelden elde edilen sonuçlara göre; sıcaklık stresinin (SNİ>72) süt verimi, solunum sayısı, rektal sıcaklık ve deri sıcaklıkları üzerinde anlamlı etkiye sahip olmuştur (p<0.001). 
Sonuç olarak, şansa bağlı modelden elde edilen etki büyüklükleri tahminlerine göre sıcaklık stresinin solunum sayısı ve süt verimi üzerinde daha fazla olumsuz etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Meta-analysis is a method that combines the results of independent studies conducted in different places and times for the same purposes with appropriate statistical methods and provides common results. For this purpose, the results obtained from 16 studies where the temperature-humidity index value, which is an important factor in determining the effect of heat stress between 2010 and 2020, is greater than 72 and deemed appropriate according to the determined criteria, were evaluated by meta-analysis. After the studies included in the meta-analysis were identified and the data organizations were made, heterogeneity tests were conducted to control publication bias among studies and to determine the consolidation model. It was determined that there was no publication bias (p>0.05) in the physiological parameters of respiratory rate, rectal temperature, skin temperature with milk yield, and heterogeneity was significant (p<0.001) between studies. It was determined that there was no bias (p<0.005) in the physiological parameters of milk yield, respiratory rate, rectal temperature and skin temperature, and heterogeneity among studies was significant (p<0.001). As a result of the significant heterogeneity, the combining model of the studies was determined as a random model and interpretations were made on this model. According to the results obtained from the model; heat stress (THI>72) had a significant effect on milk yield, respiratory rate, rectal temperature and skin temperature (p<0.001).
As a result, it has been determined that heat stress has more negative effects on respiratory rate and milk yield than the effect sizes estimates obtained from the random model.