Behiç Ak'ın çocuk kitaplarının doğacı zekâ alanı açısından incelenmesi
An analysis of Behiç Ak?s children?s books with regard to naturalistic intelligence
Yazar: HİKMET CANBAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÇETİNKAYA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ak, Behiç = Ak, Behiç ; Doğa = Nature ; Doğacı zeka = Naturalistic intelligence ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çocuk kitapları = Children's books ; Çoklu zeka = Multiple intelligence

Özet:
Bu çalışmada, Behiç Ak'ın çocuk kitaplarında yer alan doğa ile ilgili durumları, doğacı zekâ alanıyla ilişkilendirme amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle alanyazın taranarak doğacı zekâ alanına ilişkin özellikler belirlenmiştir. Bu özellikler kendi içinde gruplandırılmış; oluşturulan liste, alanında uzman olan üç kişiye gösterilmiştir ve alınan görüşler doğrultusunda inceleme ölçeğine son şekli verilmiştir. Buna göre ölçek, ?sınıflandırma?, ?doğa sevgisi? ve ?farkında olma? şeklinde üç boyuta ayrılmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu, Behiç Ak'ın çocuklar için yazdığı kitaplar oluşturmaktadır. Yazarın yirmi bir kitabı, hazırlanan ölçek doğrultusunda incelenmiştir. Buna göre araştırmada, ?sınıflandırma? boyutunda yer alan ?Doğadaki canlıları tanır ve özelliklerini bilir.? ve ?Doğadaki canlıların benzer ve farklılıklarını ayırt ederek onları sınıflar.? maddelerine en çok yer verildiği belirlenmiştir. İncelenen kitaplarda, canlıları tanıma ve sınıflandırma ön planda yer almaktadır.Gözlem, merak ve fark etme bir konuda araştırma yapmanın temelini oluşturan önemli özelliklerdir. Bu açıdan, incelenen kitaplarda ?farkında olma? boyutu çerçevesinde pek çok örneğe yer verildiği belirlenmiştir. Sadece ?İnsanın var oluşunun nedenlerini ve kendi var oluşunu düşünür.? maddesine az örnek bulunmuştur. Çalışmada, en düşük tekrarlanmanın doğa sevgisi boyutunda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu açıdan doğa sevgisi boyutunun, diğer boyutlara göre daha az ele alındığı ifade edilebilir.Araştırmada, her bir kitapta hangi maddelere yer verildiğine de bakılmıştır. Buna bağlı olarak doğacı zekâ alanına ilişkin özelliklerin en çok ?Ayşe'nin Bulut Projesi? ve ?Dikkat Su? kitaplarında yer aldığı belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bağlı olarak incelenen kitaplarda doğacı zekâ alanının pek çok özelliğine uygun örnekler bulunduğu için bu kitaplara eğitimde yer verilebileceği belirtilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to associate the naturalistic situations in Behiç Ak?s children?s books with naturalistic intelligence. For this purpose, the traits of naturalistic intelligence were identified through literature scanning. These traits were classified and the list was shown to three experts and the research scale was finalized in the light of their opinions.Research material consists of Behiç Ak?s books written for children. Twenty-one books by the author were analyzed according to the prepared scale. The items in ?classification? group which are: ?he recognizes the living things in nature and knows their features? and ?he categorizes the living things according to their similarities and differences?, were found to be the mostly used ones. In the analyzed books, priority was given to `knowing and classifying? the living things.It was found out that numerous examples were given in the framework of ?awareness? in the analyzed books. Very few examples were found concerning the item ?human beings think about the reasons for the existence of mankind and of their own.? In the study, it was concluded that minimum emphasis was put on ?love of nature.? Therefore, ?love of nature? was less used compared to the others.In the research, the dimensions that were used in each book were also analyzed. And the traits relevant to naturalistic intelligence were mainly found to be in ?Ayşe?nin Bulut Projesi? and ?Dikkat Su?.