Fiziksel engelli çocuğu olan ebeveynlerde bakım yükünün ve aile işlevlerinin değerlendirilmesi
Assessment of care burden and family functions of parents with physically disabled children
Yazar: DİDEM COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. AYDA ÇELEBİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Aile işlevleri = Family functions ; Ana-baba = Parents ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırma, Fiziksel engelli çocukların ebeveynlerinin bakım yükü ve aile işlevlerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma; Elazığ il merkezinde bulunan İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı, 3 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde Ağustos 2012- Eylül 2013 tarihleri arasında tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Evrenden örneklem seçme yöntemine gidilmeden, araştırmayı kabul eden 167 fiziksel engelli çocuğun ebeveyni ile yürütülmüştür. Veriler; araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Aile Değerledirme Ölçeği, Zarit Bakım Yükü Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde; yüzdelik dağılım, ortalama, Kruskal-Wallis testi, Mann Whitney U testi, t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ile kullanılmıştır.
Bulgular: Ebeveynlerin Zarit Bakım Yükü Ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalamalarına göre (44.99±12.42) bakım yüklerinin orta ciddi boyutta, Aile Değerlendirme Ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalamalarına göre (2.18±0.37) aile işlevlerinin sağlıksız olduğu belirlenmiştir.  Bakım yükü ile aile işlevleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; aile işlevlerini algılamanın ?roller? ve ?gereken ilgiyi gösterme? alt boyutları ile bakım yükü toplam puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p< 0.05).
Sonuç: Çalışma sonucunda elde edilen bulgular çocukların fiziksel engelli olmalarından dolayı ebeveynlerin bakım yükünün arttığını ve aile işlevlerinin etkilendiğini göstermiştir. Ebeveynler için planlanan eğitim ve danışmanlık programlarının düzenlenmesinde bu hususların dikkate alınması önerilebilir.  
Anahtar Kelimeler: Aile işlevleri, bakım yükü, ebeveyn-çocuk,  fiziksel engel, hemşire

Abstract:
Aim: The study was conducted to evaluate the care burden of the parents with physically disabled children and their family function. 
Material and Methods: This study was conducted between August 2012 - September 2013 in three special education and rehabilitation centers of Provincial Directorates of National Education located in Elazığ. This study was conducted with the parents of 167 physically disabled children without using the method of the sample group selection. The data were collected by using the personal information form, the family assessment scale and the care burden scale which were prepared by the researcher. The means, Kruskal-Wallis test, Mann-Whitney U test, t test, the one-way Anowa and Pearson correlation analysis were used to assess the data distribution.
Results: The parents were under moderate to severe care burden according to average total score of Zarit Burden Scale score (44.99 ± 12.42), and unhealthy family functioning according to average total score of Family Assessment Scale (2.18 ± 0.37). When considering the relationship between family functioning and burden of care; there was a significant positive corelation between sub-groups of care burden, which were perception "roles" and "showing required interest? and the total score of family functions(p<0.05).
Conclusion: The findings of the study has been revealed that increased burden of care and influenced family functions of parents with children with physical disabilities. Organization of training and consulting programs planned for the parents is recommended that these issues be taken into consideration.
Key Words: Family functions, care burden, parents-child, physical disability, nurse