Grup çalışmalarının bilinçli farkındalık, yaşam doyumu, algılanan stres ve öznel mutluluk düzeylerine etkisi: Çocuk Evleri Sitesi örneği
The effect of group work on the level of mindfulness,  life satisfaction, perceived stress and subjective happiness: Children's Home example
Yazar: IRMAK ATAK
Danışman: DOÇ. DR. TANER ARTAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Grup odaklı sosyal hizmet = Social work with group

Özet:
Bilinçli farkındalık, kişinin yargılamadan ve isteyerek içinde bulunduğu anda kalmasıdır. Bu yaklaşım, kişilerin travmatik yaşantılar gibi zorlayıcı durumlarla başa çıkabilmelerine yardımcı olmaktadır. Kurum bakımındaki çocukların travmatik yaşantılara sahip olduğu bilinmektedir. Bilinçli farkındalık temelli (BFT) grup çalışmalarının bu çocuklara sorunlarıyla başa çıkabilmelerinde yardımcı olması beklenmektedir. 
Bu tez çalışması, iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci aşamasında, 13-18 yaş aralığında ve kurum bakımında bulunan 37 erkek ve 50 kız çocuğunun bilinçli farkındalık, yaşam doyumu, algılanan stres ve öznel mutluluk düzeyleri incelenmiştir. Ayrıca, ölçeklerin kurum bakımındaki çocuklara yönelik geçerlik-güvenirlik çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında ise ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desenden faydalanılarak kurum bakımında kalmakta olan 21 kız çocuğuna sekiz oturumdan oluşan BFT grup çalışması uygulanmıştır. Ölçme araçları olarak; Algılanan Stres Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Öznel Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 25.0 programıyla analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; betimsel istatistikler, Bağımlı ve Bağımsız Gruplar T-testleri, Pearson Korelasyon Testi ve Regresyon Analizi kullanılmıştır. 
Araştırmanın ilk aşamasında, kız çocukları ve erkek çocukları arasında tüm değişkenler açısından anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuçlar kız çocuklarının öznel mutluluk, bilinçli farkındalık ve yaşam doyumu düzeylerinin erkek çocuklarından daha düşük; algılanan stres düzeylerinin ise daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, yaş arttıkça öznel mutluluğun azaldığı ve algılanan stresin arttığı tespit edilmiştir. Geçerlik-güvenirlik değerlendirmeleri, tüm ölçeklerin kurum bakımında kalan çocuklar açısından kullanıma uygun olduğunu göstermiştir. Araştırmanın ikinci kısmında, BFT grup çalışmasının çocukların bilinçli farkındalık düzeylerini artırdığı bulunmuştur. Öte yandan yaşam doyumu, algılanan stres ve öznel mutluluk düzeylerine etkisi anlamlı düzeyde tespit edilememiştir.

Abstract:
Mindfulness is the intentional and non-judgmental focus on the present moment. This approach helps people cope with challenging situations such as traumatic experiences. It is known that children in institutional care have traumatic experiences. Mindfulness-based (MB) group work is expected to help these young people to cope with their problems.
This thesis consists of two stages. In the first stage, mindfulness, life satisfaction, perceived stress and subjective happiness of 37 boys and 50 girls aged 13-18 and in institutional care were examined. In addition, the validity-reliability study of the scales for children in institutional care was carried out. In the second part of the study, the experimental design with pre-test post-test control group was used. An eight-session MB group work was applied to 21 girls staying in institutional care. As measurement tools; Perceived Stress Scale, Mindful Attention Awareness Scale, Satisfaction with Life Scale and Subjective Happiness Scale were used. SPSS 25.0 program was used for data evaluation. Descriptive statistics, Independent and Dependent Groups T-tests, Pearson Correlation Test and Regression Analysis were used to evaluate the data.
At the first stage, there were significant differences between girls and boys in terms of all variables. Results showed that the subjective happiness, mindfulness and life satisfaction levels of girls were lower than boys, and that perceived stress levels were higher. In addition, it was determined that as age increased; subjective happiness decreased and perceived stress increased. Validity-reliability assessments have shown that all scales are suitable for use by young people in institutional care. In the second part of the study, the results showed that MB group work increased the mindfulness levels of young people. On the other hand, its effect on life satisfaction, perceived stress and subjective happiness levels could not be determined at a significant level.