Sosyo-ekonomik açıdan farklı bölgelerdeki ilkokul müdürlerinin öfkeli velilerle çatışma durumlarının incelenmesi
The investigation of conflict situations with unreasonable parents of primary school principals in different socio-economic district
Yazar: ESRA ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. ALİ İLKER GÜMÜŞELİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Müdürler = Directors ; Okul-aile ilişkisi = School-family relations ; Veliler = Parents ; Yöneticiler = Managers ; Çatışma = Conflict ; Öfke = Anger ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; sosyo-ekonomik açıdan farklı bölgelerde görev yapan ilkokul müdürlerinin, velilerle yaşadıkları çatışma durumlarının incelenmesidir. Bu genel amaç doğrultusunda; müdürlerin velilerle en sık yaşadıkları potansiyel çatışma durumları, müdürlerin en sık kullandıkları çatışma çözüm stratejileri, tüm çabaları boşa çıktığında müdürlerin öfkeli velilerle başa çıkmak için kullandıkları en stratejiler, müdürlerin öfkeli veli şikayeti karşısında en sık kullandıkları stratejiler, çatışmaların en aza indirilmesi ve ilişkilerin kuvvetlendirilmesi için müdürlerin en işe yarar gördükleri ve en sık kullandıkları stratejiler, öfkeli veliye rehberlik etmede müdürlerin rehber öğretmeni önemli görme dereceleri, farklı alt kültürlerin veli-müdür çatışmasına etki derecesine ilişkin müdürlerin algıları ve müdürlerin çatışma çözümü ile ilgili almış oldukları dersler veya kurslar incelenmiştir.Araştırmanın verileri, İstanbul ili Büyükçekmece, Kadıköy, Fatih, Bakırköy, Tuzla ve Sultanbeyli ilçelerinde bulunan ilkokullarda görev yapan toplam 138 müdüre anket uygulayarak toplanmıştır. Araştırmada verileri toplamak için Sturges (1965)?in ?Analysis of Conflict Situations Communicated Between Parents and The Elementary Principal in The Westminster Elementary School District? isimli yüksek lisans tezinde kullanmış olduğu anketten faydalanılarak, araştırmacının oluşturduğu anket formu kullanılmıştır.Araştırmadan şu sonuçlar elde edilmiştir: (1) Müdürlerin görev yaptığı ilçenin sosyo-ekonomik düzeyi fark etmeksizin, müdürlerin velilerle yaşadıkları çatışma nedenlerinde ilk sırada öğrenciler arası ilişkiler yer almaktadır. (2) Müdürlerin görev yaptığı ilçenin sosyo-ekonomik düzeyi fark etmeksizin, müdürlerin velilerle yaşadıkları çatışmaları çözmede en sık kullandıkları strateji okulda veli-müdür görüşmesidir. (3) Tüm çabaları boşa çıktığında, müdürlerin velilerle yaşadıkları çatışmaları çözmede en son başvurdukları strateji, mümkün olan her şeyi yaptığını açıklama ve taviz vermemedir. (4) Müdürlerin görev yaptığı ilçenin sosyo-ekonomik düzeyi fark etmeksizin müdürlerin, öfkeli veli şikayeti karşısında en sık kullandıkları çatışma çözüm stratejisi önce veliyi dinleme, sonra açıklama yapmadır. (5) Sosyo-ekonomik düzeyi yüksek ilçelerdeki müdürlere göre, çatışmaların en aza indirilmesinde en işe yarar strateji ?veli ile sık sık iletişime geçmesi için öğretmenleri motive etmek? iken, sosyo-ekonomik düzeyi düşük ve orta ilçelerdeki müdürlere göre ?veli eğitim toplantıları? dır. (6) Sosyo-ekonomik düzeyi yüksek ve düşük ilçelerdeki müdürlerin, velilerle çatışmaları en aza indirmek ve ilişkileri kuvvetlendirmek için en sık kullandıkları strateji ?veli ile sık sık iletişime geçmesi için öğretmenleri motive etmek? iken; sosyo-ekonomik düzeyi orta ilçelerdeki müdürlerin en sık kullandıkları strateji?veli eğitim toplantıları? dır. (7) Yüksek, orta ve düşük ilçelerdeki müdürler, öfkeli veliye rehberlik etmede okul rehberlik öğretmenini çok önemli görmektedir.(8) Müdürlerle veliler arasında çatışma durumu oluşmasını farklı alt kültürler, yüksek ve orta sosyo-ekonomik düzeye sahip ilçelerdeki müdürlere göre çatışmayı ?nadiren? etkilerken, sosyo-ekonomik düzeyi düşük ilçelerdeki müdürlere göre?ara sıra? etkilemektedir. (9) Müdürler çatışma ile ilgili kurs veya ders aldıklarını belirtseler de, aldıkları eğitimlerin çatışma haricindeki başka alandaki eğitimler olduğu görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Çatışma, Veli-Müdür Çatışması, İlkokul.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the conflict situations between parents and school principals working in different socio-economic districts. In the view of this aim; most frequent conflict situation experienced by principals and parents, most frequent conflict resolution strategies used by principals, strategies that principals use to dealing with unreasonable parents when every effort of principals are futile, most frequent strategy principals use as a response of unreasonable parents? complaints, most frequent strategy used by principals to the extent the conflict situations be minimized and establish good relations with parents, most valuable strategy deemed principals to the extent the conflict situations be minimized and establish good relations with parents,  the degree of counsellors? importance perceived by principals, the effect of different sub-cultures to parent-principal conflict and courses about conflict resolution principals had were investigated.Datas were gathered from 138 primary school principals working in Büyükçekmece, Kadıköy, Fatih, Bakırköy, Tuzla and Sultanbeyli counties in İstanbul. Datas were gathered by questionnaire form. This questionnaire form was created by researcher by getting help from Sturges (1965)?s questionnaire in his Master Thesis named as ?Analysis of Conflict Situations Communicated Between Parents and The Elementary Principal in The Westminster Elementary School District?.The result of the study indicated that: (1) Principals, without noticing their counties? socio-economic status, conflict with parents because of students? relations. (2) Principals, without noticing their counties? socio-economic status, use most frequently ?parent-principal meeting at school? strategy to resolve conflict with parents. (3) Principals use ?explaining they have done everything and let it stend? strategy when their efforts are futile. (4) Principals, without noticing their counties? socio-economic status, use ?listen to parent then explain? strategy as a response to unreasonable parent?s complaint. (5) In order to decrease conflict and establish good relations with parents, while most vulnerable strategy is ?encourage teachers to contact parents frequently? according to principals working in high socio-economic counties, it is ?parent education meeting? strategy according to principals working in average and low socio-economic counties. (6) In order to decrease conflict and establish good relations with parents, while most frequent used strategy is ?encourage teachers to contact parents frequently? according to principals working in low and high socio-economic counties, it is ?parent education meeting? strategy according to principals working in average socio-economic counties. (7) Principals, without noticing their counties? socio-economic status, perceive that counsellors are very important to guide unreasonable parents. (8) While different sub-cultures affect parent-principal conflict ?rarely? according to principals working in high and average socio-economic counties, it affect parent-principal conflict ?sometimes? according to principals working in low socio-economic counties. (9) Even though principals state that they had courses about conflict, it is seen that these courses are not about conflict.



Key Words: Conflict, Parent-Principal Conflict, Primary School.