Çevresel sigara maruziyeti ve postoperatif analjezi gereksinimi
Enviromental smoking and postoperative analgesia requirement
Yazar: MUSTAFA SAİD AYDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDOĞAN ÖZTÜRK
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Çevresel Sigara Dumanı ve Postoperatif Analjezi GereksinimiAmaç: Cerrahi sonrası anksiyetenin önemli sebeplerinden biri postoperatif ağrıdır. Postoperatif ağrı cerrahi travmayla başlayıp yara iyileşmesi ile giderek azalır ve postoperatif süreçte yol açtığı metabolik değişiklikler nedeniyle etkili bir şekilde tedavi edilmesi gerekir. Sigara içmenin postoperatif analjezi ihtiyacını artırdığı gösterilmiş olmasına rağmen istemsiz olarak çevresel sigara dumanına maruz kalan kişilerde postoperatif analjezik ajan ihtiyacı bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı sigara içen, çevresel sigara dumanına maruz kalan ve sigara içmeyen olgular arasında perioperatif hemodinamik veriler, postoperatif analjezik tüketimi, karşılaşılan yan etkiler ve hasta memnuniyet, sedasyon ve vizüel ağrı skorları açısından fark olup olmadığını ortaya koymaktır.Gereç ve Yöntem: Etik onay, hasta veya yakınlarından yazılı onam formu alındıktan sonra ASA I-II grubu total abdominal histerektomi planlanan 90 erişkin olgunun operasyondan bir gün önce kendisi ve çevresindeki sigara içimi öyküsü sorgulandı. Olguların yanıtına göre sigara içenler Grup I, kendisi ve çevresinde sigara içme öyküsü olmayanlar Grup II, çevresinde sigara içilerek sigara dumanına maruz kalanlar Grup III olarak atandı. Sonuçlar kapalı zarf içine konuldu ve çalışma sonlandırılana kadar açılmadı. Olgular premedikasyon uygulanmadan operasyon odasına alınarak monitorize edildi. Tüm olgulara standart anestezi yöntemi uygulandı. Olgular ekstübasyon sonrası hasta kontrollü analjezinin yükleme dozu yapılarak ve sözlü uyaranlara yanıt alındıktan sonra derlenme odasına alındı. Derlenme odasına alındıktan sonra 2, 4, 6 ve 24. saatlerde non-invaziv arter basıncı, kalp hızı, solunum sayısı, periferik oksijen satürasyonu, fentanil tüketimi, bulantı-kusma, hasta memnuniyet, sedasyon ve vizüel ağrı skorları takip edildi.Bulgular: Grupların ameliyat sonrası total fentanil tüketimi Grup I'de 594,16±49,04 µg, Grup II'de 446,80±51,87 µg, Grup III'de 534,11±52,16 µg olarak bulundu. Grup I'deki fentanil tüketimi tüm zamanlarda Grup II'den, ayılma dönemi ve 24. saatte ise Grup III'ten anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05). Grup III'teki fentanil tüketimi 24.saatte Grup II'den anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05). Postoperatif dönemde Grup I'deki VAS dinlenme skorları 4.saat, 6.saat ve 24.saatlerde Grup II'den ve 2.saat, 4.saat, 6.saat ve 24.saatlerde Grup III'ten anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05). Grup III'teki VAS dinlenme skoru 24.saatte Grup II'den anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05).Grup I'deki VAS dinlenme skoru ayılma, 4.saat, 6.saat ve 24.saatlerde Grup II'den, ayılma ve 2.saat Grup III'ten anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05). Grup I'deki VAS hareket skoru ayılma, 4.saat, 6.saat ve 24.saatlerde Grup II'den, ayılma ve 2.saat Grup III'ten anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05). Grup III'deki VAS hareket skoru 24.saatte Grup II'den anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05). Hasta memnuniyet skoru Grup I' de 4.saat ile 24.saatlerde Grup II'den, 2.saat, 4.saat, 6.saat ve 24. saatlerde Grup III'ten anlamlı olarak yüksek bulundu (p< 0.05). Yan etkilerin dağılımı gruplar arasında istatiksel olarak fark olmamakla beraber Grup II'de bulantı-kusma sıklığı Grup I ve Grup III'ten daha çok görüldü.Tartışma: Bu çalışma ile sigara içen, çevresel sigara dumanına maruz kalan ve sigara içmeyen olgular arasında perioperatif hemodinamik veriler, bulantı- kusma dışındaki yan etkiler, sedasyon skorları açısından anlamlı bir fark olmadığı, sigara içen ve çevresel sigara dumanına maruz kalan (pasif sigara dumanı soluyan) olgularda postoperatif analjezi gereksiniminin arttığı, bu olgularda POBK görülme sıklığının yaklaşık %50 daha az olduğu kanısına varıldı.Anahtar Kelimeler: Sigara, çevresel sigara dumanı, postoperatif ağrı, hasta kontrollü analjezi.

Abstract:
Environmental smoking and postoperative analgesia requirementIntroduction: Postoperative pain is one of the most important causes of postoperative anxiety. Postoperative pain begins with surgical trauma and gradually decreases with wound healing. It should be treated effectively due to metabolic changes it caused in postoperative period. Although increased postoperative analgesic requirements was shown in smokers, the effect of passive smoking on postoperative analgesic requirement has not studied. The aim of this study was to evaluate whether any difference regarding perioperative hemodynamic data, postoperative analgesic requirements, adverse effects, patient satisfaction, sedation and visual analog scores between smokers, passive smokers and non-smokers.Materials and Methods: After obtaining approval from ethic committee and written, informed consent, 90 ASA I-II patients undergoing abdominal hysterectomy were included into the study and one day before surgery smoking history was obtained. Patients randomly divided into three groups, smokers, (Group I, n=30), non-smokers (Group II, n=30), passive smokers (Group III, n=30). No premedication was administered to any patients. Patients were monitorized in the operating room. Standart anesthesia was administered to the all patients. After extubation PCA was started with loading dose and patients were taken to recovery room after obtaining response to verbal stimulus. Non-invasive arterial pressure, heart rate, respiratuar rate, peripheral oxygen saturation, fentanyl consumption, nausea and vomiting, patient satisfactory, sedation and visual analog scores were recorded at 2, 4, 6 and 24th hours after operation.Results: Total fentanyl consumption was 594, 16±49, 04 µg in Group I, 446, 80±51, 87 µg Group II, 534, 11±52, 16 µg Group III. Fentanyl consumption in Group I was higher at all times than Group II, and at recovery time and at 24th hours than Group III (p< 0.05). Fentanyl consumption in Group III was higher at 24th hours than in Group II (p< 0.05). Postoperative VAS resting score in Group I was higher at recovery time, 4, 6 and 24th hours than Group II, and at recovery time and 2 th hours than Group III (p< 0.05). Postoperative VAS movement score in Group I was higher at 4, 6 and 24th hours than Group II, and at 2, 4, 6 and 24th than Group III (p< 0.05). Postoperative VAS movement scores in Group III was higher at 24th hours than in Group II (p< 0.05). Patient satisfaction score in Group I was higher at 2 and 24th hours than group II, and at 2, 4, 6 and 24th hours than Group III (p< 0.05). There was no significant difference about adverse effects between gruops at the same time nausea and vomiting incidence more Grup II than Grup I and Grup III.Conclusion: It was concluded that although there were no difference regarding perioperative hemodynamic data, adverse effects except PONV and patient sedation scores between smokers, passive smokers and non-smokers, there was increased postoperative analgesic requirement in smokers and passive smokers. The incidence of PONV was 50% lower than non-smokers.Key words: Smoke, environmental smoking, postoperative pain, patient controlled analgesia.