Bipolar bozuklukta sirkadiyen tercihlerine göre akşamcıl olan ve olmayan hastaların çocukluk çağı travması, duygu düzenleme güçlüğü, işlevsellik ve suisidalite açısından karşılaştırılması
Comparison of evening with non-evening chronotype patients according to their circadian preferences in bipolar disorder in terms of childhood trauma, emotion regulation difficulty, functionality and suicidality
Yazar: MEHMET ATILGAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER AKİL ÖZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Kronotip = Chronotype ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İntihar = Suicide ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ana amacımız Bipolar bozuklukta sirkadiyen tercihlerine göre akşamcıl olan ve akşamcıl olmayanların çocukluk çağı travması, duygu düzenleme güçlüğü, işlevsellik ve suisidalite açısından karşılaştırılmasıdır. Diğer amacımız ise BB'de suisidalite ve işlevsellik ile çocukluk çağı travması, duygu düzenleme güçlüğü ve kronotip ve klinik değişkenlerin (epizod dansitesi, yatış dansitesi gibi) ilişkisini saptamaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya; Şubat 2022-Nisan 2022 arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Psikiyatri Polikliniğine başvuran, 18-65 yaş arasındaki, DSM-5 ölçütlerine göre Bipolar Bozukluk tanısı alan, remisyonda, yaş ve cinsiyet uyumlu 42 akşamcıl olan ve 42 akşamcıl olmayan 84 hasta alınmıştır. Araştırmaya dahil edilen hastalara; sosyodemografik veri formu, DSM-5 (Bipolar bozukluk tanısı için), SCID-5-CV (DSM 5 Eksen 1 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Sabahlılık Akşamlılık Ölçeği (SAÖ), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ), İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) uygulanmıştır.
Bulgular:  Akşamcıl olan ve olmayan gruplar arasında; akşamcıl grupta anlamlı olarak bekar oranı (%54,8'e %42,9) ve çalışmayan oranı daha fazlaydı (%52,5'e %33,3), başlangıç yaşı daha küçüktü (20,64'e 23,91), hastalık süresi daha uzundu (18,12'ye 14,86), hastalık epizodu sayısı daha fazlaydı (9,86'ya 6,21), psikiyatrik yatış sayısı daha fazlaydı (4,47'ye 2,57) ve intihar girişimi daha sıktı (%50'ye %33,3) (p<0,05). Akşamcıl grupta diğer gruba göre ÇÇTÖ (toplam puan ve cinsel istismar ölçeği), KİDÖ (toplam puan, bilişsel ve mesleki işlevsellik alt ölçekleri) ve İOÖ (toplam puan ve intihar düşüncesi) puanları açısından anlamlı yükseklik saptandı. DDGÖ skorları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Çalışmamızda İOÖ ile ÇÇTÖ, DDGÖ, epizod sayısı, yatış sayısı, intihar girişim sayısı pozitif yönde, SAÖ arasında negatif yönde korelasyon saptanmıştır. İOÖ puanlarını; ÇÇTÖ Cinsel İstismar, intihar girişim sayısı pozitif yönde, SAÖ puanlarının ise negatif yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Çalışmamızda KİDÖ ile ÇÇTÖ, epizod sayısı, yatış sayısı ve intihar girişim sayısıyla pozitif yönde, SAÖ ile negatif yönde korelasyon saptanmış ve KİDÖ puanlarını DDGÖ Dürtü alt ölçeği, yatış sayısının pozitif yönde; SAÖ puanlarının ise negatif yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. 
Sonuç: Çalışmamızda ötimik BB'da akşamcıl hastalarda akşamcıl olmayanlara göre artmış bekarlık ve çalışmama oranı, erken başlangıç yaşı, daha uzun hastalık süresi, epizod ve yatış sayısında artış, intihar sıklığında artış, ÇÇT şiddetinde artış, işlevsellikte azalma ve artmış intihar riski saptanmıştır. DDGÖ açısından gruplar arası anlamlı farklılık saptanmamıştır. Çalışmamızda İOÖ ile ÇÇTÖ, DDGÖ, epizod sayısı, yatış sayısı, intihar girişim sayısı aynı yönde ilişkili saptanmıştır. İOÖ puanlarını; ÇÇTÖ Cinsel İstismar puanları ve intihar girişim sayısının pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Çalışmamızda KİDÖ ile ÇÇTÖ, epizod sayısı, yatış sayısı ve intihar girişim sayısıyla pozitif ilişkili saptanmış ve KİDÖ puanlarını; DDGÖ Dürtü alt ölçeği ve yatış sayısının pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. İOÖ ve KİDÖ ile SAÖ arasında negatif ilişki saptanmıştır. Akşamcıllık BB'de hem intihar olasılığı hem de işlevsellikte yordayıcı olarak bulunmuştur. Bipolar bozuklukta kronotip; çocukluk çağı travması, duygu düzenleme güçlüğü, işlevsellikte bozulma, suisidaliteyi öngörmede klinikte pratik bir kullanıma sahip olabilir, böylelikle prognozu öngörmenin erken/etkin müdahalede yarar sağlayacağını düşündük.

Abstract:
Aim: Our main aim in the study is to compare evening chronotypes with non-evening chronotype according to their circadian preferences in terms of childhood trauma, difficulty in emotion regulation, functionality and suicidality in bipolar disorder. Our other aim is to determine the relationship between suicidality and functionality in BD with childhood trauma, difficulty in emotion regulation, chronotype and clinical variables (such as episode density, hospitalization density).
Method: 42 evening chronotype and 42 non-evening chronotype, matched for age and sex, a total of remitted 84 patients between the ages of 18-65 who applied to Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Adult Psychiatry Outpatient Clinic between February 2022 and April 2022 and were diagnosed with Bipolar Disorder with the DSM-5 interview were included in our study. Sociodemographic data form, DSM-5 (for bipolar disorder diagnosis), SCID-5-CV (Structured Clinical Interview for DSM 5 Axis 1 Disorders), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Young Mania Rating Scale (YMRS), Morningness Eveningness Questionnaire (MEQ), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Difficulties in Emotion Regulation Scale-Short Form (DERS-SF), Suicide Probability Scale (SPS) and Functioning Assessment Short Test (FAST) were administered to the patients included in the study.
Results: In the evening compared to the non-evening chronotype group, as statistically significant, the single rate was significantly higher (54.8% vs. 42.9%), the unemployed rate was higher (52.5% vs. 33.3%), age of onset was younger (20,64 vs. 23,91), disease duration was longer(18.12 vs. 14.86(), number of episodes was higher(9.86 vs 6.21), psychiatric hospitalizations were higher (4.47 vs. 2.57), suicide attempt was more common (50% vs 33.3%) (p<0.05). In the evening group, significantly higher scores were found in the CTQ (total score and sexual abuse subscale), FAST (total score, cognitive and occupational functioning subscales) and SPS (total score and suicidal ideation) scores compared to the other group. There was no significant difference between DERS-SF scores. In our study, a positive correlation was found between SPS and CTQ, DERS, number of episodes, number of hospitalizations, number of suicide attempts, and negative correlations with MEQ. It was determined that the CTQ Sexual Abuse scores and the number of suicide attempts were positively predicted, while the MEQ scores negatively predicted the SPS scores. In our study, FAST were positively correlated with CTQ, the number of episodes, hospitalizations and suicide attempts, and negatively correlated with MEQ. It was determined that the DERS Impulse subscale and the number of hospitalizations significantly predicted the FAST scores in the positive direction, while the MEQ scores in the negative direction. 
Conclusion: Our study showed that in euthymic BD patients with evening chronotype to compared to the non-evening group; increased single rate, increased unemployment rate, earlier onset age, longer disease duration, increase in the number of episodes and hospitalizations, increase in suicide frequency, increase in CT severity, decrease in functionality and increased suicide risk has been identified. There was no significant difference between the groups in terms of DERS scores. In our study, SPS and CTQ, DERS, number of episodes, number of hospitalizations, and number of suicide attempts were found to be correlated in the same direction. CTQ-Sexual Abuse scores and the number of suicide attempts positively predicted the SPS scores at a significant level. Also, FAST and CTQ, the number of episodes, hospitalizations, suicide attempts were found to be correlated in the same direction. The DERS Impulse subscale and the number of hospitalizations positively predicted the FAST scores. A negative correlation was found between MEQ and both of FAST and SPS. Eveningness was found to be a predictor of both suicide probability and functionality in BD. In bipolar disorder, chronotype may have a practical use in predicting childhood trauma, difficulty in emotion regulation, impaired functionality, and suicidality, so we thought that predicting prognosis would be beneficial in early/effective intervention.