Çapraz ve düz iğneli dip pareketalarında avlama etkinliği ve tür seçiciliği
Catching efficiency and species selectivity of bottom longline equipped with kirbed and classical type hooks
Yazar: ERHAN AKAMCA
Danışman: PROF.DR. ABDURRAHMAN POLAT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
ÖZ DOKTORA TEZİ ÇAPRAZ VE DÜZ İĞNELİ DİP PAREKETALARINDA AVLAMA ETKİNLİĞİ VE TÜR SEÇİCİLİĞİ Erhan AKAMCA ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI Danışman :Prof. Dr. Abdurrahman POLAT Yıl: 2004, Sayfa: 86 Jüri :Prof. Dr. Abdurrahman POLAT Doç. Dr. Nuri BAŞUSTA Yrd. Doç.Dr. Mahmut AH GÖKÇE Doç. Dr. Mehmet ÇELİK Yrd. Doç.Dr. Yalçın TEPE [ Araştırma, Ağustos 2001-Eylül 2002 tarihleri arasında Yumurtalık Koyu'nda yürütülmüştür. Toplam 15600 iğnenin kullanıldığı 26 avcılık operasyonu sonunda, 15 familyaya ait 25 tür ve bu türlere ait 390 adet balık yakalanmıştır. Yakalanan balıkların hem tür hem de birey sayıları yönünden ağırlıklı olarak Sparidae (6 tür, 267 adet birey), Serranidae (5 tür, 87 adet birey) ve Carangidae (2 adet tür, 2 adet birey) familyasına ait olduğu belirlenmiştir. Yakalanan diğer balıklar (38 adet birey) 10 familyaya ait olup birer türle temsil edilmiştir. Avlama etkinliği (adet olarak) kullanılan pareketanın genelinde tüm türler için %2,5 oranında gerçekleşmiş, sadece ekonomik türler ele alındığında %2,4 olarak bulunmuştur. Çalışmada toplam 74812,50 g balık yakalanmış, toplam av içinde ağırlıkça en büyük grubu 22128,2 g ağırlık ve %30'luk oranla çipura oluşturmuştur. Tüm balık türleri ele alındığında bütün iğne grupları için birim çabada yakalanan balık miktarı 4,796 kg/1000 iğne olmuştur. Çapraz iğneler, düz iğnelere oranla tüm türlerin genelinde ve çipurada daha etkin olmuş, sargos, orfoz ve lahosta herhangi bir farklılığa neden olmamıştır. Sayısal olarak karides yeminin çipura ve sargos, subye yeminin ise orfoz ve lahos tarafından daha çok tercih edildiği, lahos için subye yeminin karidese göre istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir (P<0,05). Subye yemi olta iğnesi üzerinde karidese oranla daha uzun süre dayanmış, iğne büyüklüğü arttıkça her iki yemin de iğne üzerinde kalma sürelerinde azalma olmuştur. İğne büyüklüğünün tüm türlerde, çipurada ve sargos için sadece düz iğnelerde avlanan balık sayısına etkisi olduğu, iğne büyüklüğü arttıkça yakalanan balık sayısında bir azalma olduğu bulunmuştur. Çipurada, iğne büyüklüğü artışına bağlı olarak her iki iğne tipinde ortalama balık boylarında artış olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, düz iğnelerde yakalanan balıkların ortalama boylarının, aynı büyüklükte olan çapraz iğnelerce yakalanan balıkların ortalama boylarından büyük olduğu belirlenmiştir. Çipurada küçük iğnelerin büyük iğnelere göre yasal boyun altındaki bireyleri daha fazla avladığı bulunmuştur. Artan iğne büyüklüklerine bağlı olarak boy artışını gösteren seçicilik eğrileri elde edilmiş olup, iğne büyüklüğündeki artışa bağlı olarak hesaplanan optimum avlama boylarında artış belirlenmiştir. Seçicilik eğrileri ve optimum avlama boylan iğne tipine bağlı olarak farklılık göstermiştir. Kullanılan iğne tipinin ve iğne büyüklüğünün çipuralar için seçiciliğe etkisi olduğu, düz iğnelerin çapraz iğnelerden daha büyük balıklan yakaladıktan belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Pareketa, iğne tipi, yem çeşidi, iğne büyüklüğü, seçicilik. I

Abstract:
ABSTRACT PhD THESIS CATCHING EFFICIENCY AND SPECIES SELECTIVITY OF BOTTOM LONGLİNE EQUIPPED WITH KIRBED AND CLASSICAL TYPE HOOKS Erhan AKAMCA DEPARTMENT OF FISHERIES, INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor :Prof. Dr. Abdurrahman POLAT Year: 2004, Pages: 86 Jurry :Prof. Dr. Abdurrahman POLAT :Assoc.Prof. DrNuri BAŞUSTA : Asst. Prof. Dr. Mahmut Ali GÖKÇE :Assoc.Prof. Dr. Mehmet ÇELİK :Asst. Prof. Dr. Yalçın TEPE The study was carried out in Yumurtalık Bight between August 2001 and September 2002. During the experimental fishing, total of 15600 hooks in total were used and at the end of study 390 fish belonging to 25 species and 15 families were caught. It was determined that the fish caught were dominantly belong to Sparidae (6 species and 267 individuals), Serranidae (5 species and 87 individuals) and Carangidae families (2 species and 2 individuals) both by species and also by the number of the individuals. Other individuals caught (38 individuals) were belong to 10 families and each represented by one species in each family. Catching efficiency (as number) was determined for longline used in experimental fishing. In the study, 74812, 50 g each fish were caught in total and the largest group by its weight (22128, 2 g) and the rate (30%) was sea bream. Fish amount caught by unit effort was 4,796 kg / 1000 hook when all the fish species was taken into account. Although catching efficiency of kirbed hooks was higher than that of classical type for sea bream and for some other fish, it was not significant in white sea bream, dusky grouper and white grouper. It was determined that shrimp bait was preferred by white sea bream and common cuttlefish was mostly preferred by dusky and white grouper and common cuttlefish was most preferred bait by white grouper statistically (p<0,05). Observations revealed that common cuttlefish was better at staying on hooks than shrimp. However, staying on hooks decreased with the increase of hook size. Hook size was an important factor determining the catch rate and increasing hook size reduced catch rate for all species. Depending on the increasing hook size in sea bream, mean fish length also increased. Moreover, it is determined that the mean length of the fish caught by classical type hooks was larger than that of the fish caught by kirbed type hooks. Smaller hooks in sea bream caught the individuals under landing size. Selectivity curves revealing increasing lengths related to hook size were obtained. Rise İn catching size depending on hook size was observed. It was determined that fishing size and selectivity curves varied according to hook types. It was determined that the hook types and sizes used were effective on selectivity of sea bream and classical type hooks caught larger fish than the kirbed type. Key words: Long line, hook type, bait type, hook size, selectivity. n