Mimari kinetik sistemler ve performansa dayalı tasarım önerileri
Architectural kinetic systems and performance-based design recommendations
Yazar: ARMAN YAŞA
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÇOLAKOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari tasarım = Architectural design

Özet:
Mimari yapılar, doğadaki tüm varlıklar gibi bulundukları ortama adapte olmak durumundadır. Çevrenin değişken etkilerine adapte olabilmek, ancak değişken ve hareketli öğelere sahip olmakla mümkündür. Hareketli yapı öğelerinin tasarımı, kinetik mimarlık alanı içersisinde incelenmektedir. Yapılarda kullanılan hareketli öğeler ise mimari kinetik sistemler olarak adlandırılmaktadır.Mimari kinetik sistemlerin temel amacı, yapının çevre etkilerine adaptasyon sağlayabilmesi ve adaptasyon sonucunda yapı performansının üst düzeylere çıkarılmasıdır. Bu nedenle, mimari kinetik sistemlerin tasarım sürecindeki disiplinler arası çalışma, çevre-sistem ilişkilerinin tanımlanması ve performans optimizasyonu açısından önem taşımaktadır.Tez çalışması kapsamında, kinetik sistemlerin yapı performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Hedef doğrultusunda, yapı performansını destekleyecek mimari kinetik sistemler ile ilgili deneysel bir proje geliştirilmiştir. Tez çalışmasının diğer amacı, mimari kinetik sistemleri ve sistemi oluşturan öğeleri sistematik biçimde gruplandıracak bir sınıflandırma yöntemi geliştirmektir.Tez çalışması iki aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada mimari kinetik sistemler ve yapı performansı ile ilgili mevcut çalışmalar incelenmiştir. İncelemeler sonucunda elde edilen veriler, deneysel projenin ve sınıflandırma yönteminin geliştirilmesine alt yapı oluşturmuştur. Tezin ikinci aşaması iki çalışmadan oluşmaktadır. İlk çalışmada, mimari kinetik sistemleri oluşturan tasarım öğeleri, sistematik biçimde gruplandırılarak tanımlanmıştır. Tanımlanan gruplar, mimari kinetik sistemlerin sınıflandırılmasına yönelik bir yöntem önerisi olarak sunulmuştur. İkinci çalışmada, yazar tarafından geliştirilen deneysel proje üzerinden mimari kinetik sistemlerin yapı performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir.Sonuç olarak, tez kapsamında geliştirilen mimari kinetik sistemlerin sınıflandırılmasına yönelik öneri yöntem, kinetik mimarlık alanında yapılacak araştırma ve değerlendirme çalışmalarına olumlu katkılarda bulunabilir. Mimaride serbest geometrik formların adaptasyonunu sağlamak amacı ile geliştirilmiş örnek projenin ise yapı performansını destekleyecek özelliklere sahip bir proje olduğu düşünülmektedir.Anahtar kelimeler: Kinetik mimarlık, mimari kinetik sistemler, yapı performansı, parametrik tasarım, sınıflandırma, serbest geometrik formlar

Abstract:
Architectural structures have to adapt their surrounding like all beings in nature. Adaptation to the changing facts of the surrounding can only be realized by using variable and kinetic components. Design of kinetic building components is investigated in the kinetic architecture discipline and those components used to build up the constructions are called kinetic architectural systems.The main goal of kinetic architectural systems is the adaptation of building to the surrounding circumstances, hence, improvement of building performance through adaptation. Therefore, the interdisciplinary work in the design stage of kinetic architectural systems is very important for defining system-surrounding interactions and performance optimization. The aim of the thesis is examining and developing the effects of the kinetic systems on building performance. To achive this aim, an experimental kinetic system project designed for supporting building performance. Another aim of the thesis is the development of a classification method which can systematically group the kinetic architectural systems and its components.The thesis has been carried out in two sections. In the first section, current studies relating to kinetic architectural systems and their construction performance were reviewed. The data obtained thereby has been the basis for the development of classification method and the experimental project. Second section consisted of two subsections. First, design units which form the kinetic architectural systems were defined with a systematical classification and the defined groups were presented as a method proposal for the classification of kinetic architectural systems. Following that, effects of kinetic systems on building performance examined by the experimental project which designed by writer of the thesis .To conclude; the proposed method on the classification of kinetic architectural systems, which was derived during this thesis, may contribute to the further research and investigation in this area. The experimental project which aimed to create adaptable free-form structure system has a potential for developing performance values in buildings.Keywords: Kinetic architecture, architectural kinetic systems, building performance, parametric design, classification, free form geometries