Âşık Mahzunî Şerif'in şiirlerinde söz varlığı
The vocabulary of Âşık Mahzunî Şeri̇f's poems
Yazar: MURAT AKSAKALLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDİNÇ DEMİRAY
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık Mahzuni Şerif = Aşık Mahzuni Şerif ; Dilbilim = Linguistics ; Söz varlığı = Vocabulary ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Dilin insan hayatında en önemli unsurlardan biri oluşu, insana ait ne varsa ortaya koyuşu, onu birçok yönüyle incelenmeye muhtaç hâle getirmiştir. Dil incelemelerinde en önemli unsurlardan biri de söz varlığının tespitidir.
Söz varlığı, genel tâbirle bir dilin kelime dağarcığı, söz hazinesidir. Bir dilin söz varlığını ortaya koymanın en önemli yollarından biri, edebî eserleri ele almaktır. Özellikle bir dönemin söz varlığı araştırılmak isteniyorsa o dönemde yaratılmış eserler önem arz eder. Edebî eserlerin oluşturulduğu döneme ait kültürel unsurları taşıması, edebî eseri o dönemin delili hâline getirmektedir. Bu nedenle edebî eserlerin incelenmesi, eserin yaratıldığı döneme ait inanç ve kültür birikimiyle dönemin dili hakkında bize bilgiler verir. Özellikle de belli bir dönemdeki dil olgusunun incelenmesi için yegâne adres, o dönemde yazılmış bir edebî eserdir.
Şairlerin dilin olanaklarını çok daha iyi kullanabiliyor olmaları, onların şiirlerinde daha zengin ifadeleri bulmayı olanaklı kılar. Bu zengin ifadeler, dönemin kültürel unsurlarını ve özellikle de dil özelliği hakkında bilgi vermekle birlikte söz varlığını ortaya koyması bakımından da önemlidir. Biz de bu çalışmamızda, üretkenliğiyle tanınan ve yaşadığı dönemin nabzını tutmasıyla bilinen Âşık Mahzunî Şerif'in şiirlerindeki söz varlığını ortaya koymaya çalıştık. Bunun için ozanımızın şiirlerinin basılı olduğu 8 şiir kitabındaki sözleri, bağlam içerisindeki görevlerine göre işaretleyerek sözleri, türlerine göre uygun başlıklar altında listeledik. Kullanılan sözlerin kullanım sıklıklarını ise sözlerin yanında belirttik. En sonunda bunları sayısal veri olarak ortaya koyduk. 

Anahtar Kelimeler: 
Söz, Söz Varlığı, Âşık Mahzunî Şerif.

Abstract:
Language's being one of the most important elements of human life, expressing everything that belongs to human have made it stand in need of study at many points. One of the most important elements in the study of language is the detection of vocabulary.
Vocabulary, in general terms, is the word power of a language. One of the most important ways to state the vocabulary of alanguage is to study the literary works. Especially if it is intended to study the vocabulary of a time period, the literary works created in that period are of major importance. Because they carry the cultural elements of the period they were created, the literary works have become evidence of that period. Therefore, studying of literary works, gives us information about the belief and cultural buildup of a period in which the work was created and the language of the period. Especially, the unique address for study of a language in a certain period is a literary work written in that period.
The fact that they can make better use of the possibilities of a language enables the poets to find richer expressions in their poems. These rich expressions are very important in terms of providing information about cultural elements and especially about the language features of a period. In this study we have tried to demonstrate the vocabulary of the poems of Âşık Mahzunî Serif who is known for his productivity and 
known to have the pulse of his time. Thus we have listed the words of eight poetry books in which the poems of our poet are pressed by marking them according to their functions in the context under the headings appropriate to their varieties. We have indicated the frequency of use of the words next to them. Finally, we have stated them as a numerical data. 

Keywords: 
Word, Vocabulary, Âşık Mahzunî Şerif.