Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde sürekli renal replasman tedavisi uygulanan hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients undergoing continuous renal replacement therapy in the Pediatric Intensive Care Unit
Yazar: MERVE KARAL
Danışman: PROF. DR. ALPER SOYLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde Sürekli Renal Replasman Tedavisi Uygulanan Hastaların Retrospektif Değerlendirilmesi

Amaç: Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde (ÇYBÜ) sürekli renal replasman tedavisi (SRRT) uygulanan hastalarda mortaliteyi etkileyen faktörleri belirlemek.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2017 ile Ağustos 2023 arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi ÇYBÜ'de SRRT uygulanmış 0-18 yaş arası 66 hasta retrospektif olarak incelendi. Demografik özellikler, klinik durum, laboratuvar bulguları, SRRT uygulama özellikleri, komplikasyonlar ve mortalite oranları analiz edildi.
Bulgular: Hastaların %54,5'i erkek, ortalama yaşı 62,2±64,1 ay, vücut ağırlığı 22,2±22,9 kg idi. En sık primer hastalıklar nörometabolik hastalıklar ve immün yetmezlikler idi (%24,2). En sık ÇYBÜ yatış nedenleri sepsis (%28,8) ve kardiyak hastalıklar (%19,7) idi. PRISM 4 ve PIM 3 skorları 26,0± 7,8 ve 27,6±26,8 idi. Hastaların %75,8'i mekanik ventilasyon desteği alıyordu. Hastaların %59,1'inde erken SRRT uygulandı; en sık kullanılan filtre M60 (%51,5) idi. En sık heparin antikoagülasyonu (%53,0) kullanıldı. Ortalama diyaliz süresi 58,9 ± 56,6 saat idi. En sık komplikasyonlar trombositopeni (%84,8), hipokalemi (%71,2) ve hipokalsemi (%60,6) idi. Mortalite oranı %36,4 idi. Mortaliteyi artıran nedenler primer kardiyak hastalık, aritmi, kardiyovasküler cerrahi, başlangıçta veya izlemde düşük kan basıncı, mekanik ventilasyon ihtiyacı, yüksek PRISM 4 ve PIM 3 skorları ve yüksek laktat düzeyleri olarak belirlendi. Düşük mortalite ile ilişkili faktörler ise kronik böbrek yetmezliği, hemolitik üremik sendrom ve izlemde hipokalemi gelişmesi idi. Çoklu regresyon analizinde yüksek PIM 3 skoru [OR 1,08 (1,03–1,13)], aritmi varlığı [OR 14,84 (1,44–153,27)] ve hipokaleminin olmaması [OR 9,62 (1,36–68,03)] mortaliteyi arttıran bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi.
Sonuç: ÇYBÜ'de SRRT uygulanan hastalarda mortalite yüksektir. Mortaliteyi etkileyen faktörler arasında yüksek hastalık şiddeti skorları, altta yatan kardiyak hastalık varlığı, hemodinamik instabilite ve SRRT sırasında gelişen komplikasyonlar bulunmaktadır. Bu hastalarda erken tanı, hemodinamik stabilizasyon ve komplikasyonların önlenmesi için multidisipliner bir yaklaşım gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Sürekli renal replasman tedavisi, çocuk yoğun bakım, mortalite, risk faktörleri, komplikasyonlar.

Abstract:
Retrospective Evaluation of Patients Undergoing Continuous Renal Replacement Therapy in the Pediatric Intensive Care Unit
Objective: To determine the factors affecting mortality in patients undergoing continuous renal replacement therapy (CRRT) in the Pediatric Intensive Care Unit (PICU).
Materials and Methods: A retrospective analysis was conducted on 66 patients aged 0–18 years who received CRRT in the PICU of Dokuz Eylül University Faculty of Medicine between January 2017 and August 2023. Demographic characteristics, clinical status, laboratory findings, CRRT application features, complications, and mortality rates were analyzed.
Results: Of the patients, 54.5% were male, with a mean age of 62.2 ± 64.1 months and a mean body weight of 22.2 ± 22.9 kg. The most common primary diseases were neurometabolic disorders and immune deficiencies (24.2%). The most frequent reasons for PICU admission were sepsis (28.8%) and cardiac diseases (19.7%). PRISM 4 and PIM 3 scores were 26.0 ± 7.8 and 27.6 ± 26.8, respectively. Mechanical ventilation support was required in 75.8% of the patients. Early initiation of CRRT was performed in 59.1% of the patients; the most commonly used filter was M60 (51.5%). Heparin anticoagulation was most frequently used (53.0%). The mean duration of dialysis was 58.9 ± 56.6 hours. The most common complications were thrombocytopenia (84.8%), hypokalemia (71.2%), and hypocalcemia (60.6%). The mortality rate was 36.4%. Factors increasing mortality included primary cardiac disease, arrhythmia, cardiovascular surgery, hypotension at baseline or during follow-up, need for mechanical ventilation, high PRISM 4 and PIM 3 scores, and elevated lactate levels. Factors associated with lower mortality were chronic renal failure, hemolytic uremic syndrome, and the development of hypokalemia during follow-up. Multivariate regression analysis identified a high PIM 3 score [OR 1.08 (1.03–1.13)], presence of arrhythmia [OR 14.84 (1.44–153.27)], and absence of hypokalemia [OR 9.62 (1.36–68.03)] as independent risk factors increasing mortality.
Conclusion: Mortality is high among patients undergoing CRRT in the PICU. Factors affecting mortality include high disease severity scores, the presence of underlying cardiac disease, hemodynamic instability, and complications developing during CRRT. A multidisciplinary approach is essential for early diagnosis, hemodynamic stabilization, and prevention of complications in these patients.
Keywords: Continuous renal replacement therapy, pediatric intensive care, mortality, risk factors, complications