Bilgi ekonomisi sürecinde yapısal dönüşüm ve yeni büyüme modelleri
The socio-economic structural transformation on the progression of new knowledge economy and the new growth models
Yazar: CEMAL MİLANİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Büyüme = Growth ; Büyüme modelleri = Growth models ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Yapısal değişme = Structural change ; Yeni ekonomi = New economy

Özet:
Bilgi ekonomisi sürecinde yapısal dönüşüm ve yeni büyüme modelleri konulu doktora tezi Cemal Milani tarafından yazılmıştır. Bu tezde ekonomi ve üretimin tarihi gelişim süreci incelenmiş, özellikle son 50 yılda sosyo ekonomik koşullarda yaşananların bir yapısal dönüşüme işaret ettiği tesbit edilmiştir. Bu yapısal dönüşüm ile: sanayi devriminin yarattığı eski endüstiriyel ekonominin ve sanayi toplumunun yerini; bilgi devriminin yarattığı bilgi toplumu ve bilgi ekonomisinin almakta olduğu anlaşılmıştır. Ancak bu yeni toplumun sosyo kurumsal çerçevesi nasıldır, bu çerçeve nasıl dönüşmektedir olgular arası ilişki nedir, tezimizde bunlar sorgulanmıştır. Ayrıca tezimizde: yeni bilgi ekonomisinde üretim dinamikleri nelerdir, üretimde verimlilik, etkinlik, büyüme ve kalkınma nasıl açıklanmaktadır. Yeni ekonomide yeni üretim faktörleri nelerdir, bu faktörler arası ilişki nasıldır ve büyümeye nasıl etki etmektedir, bilginin bu ilişkide rolü nedir ve bir üretim faktörü olarak nasıl çalışmaktadır, bunların tümü sorgulanmaktadır. Bu sorgulamada varılan kanaat neticesinde yeni ve bilgi iletişim temelli bir tekno-ekonomik paradigma ile ülkelerin sosyo-kurumsal çerçevesi arasında pozitif yönlü bir ilişki kurulmuştur. Bu ilişkinin ekonomik büyüme ile olan ilişkisi; yeni büyüme modelleri ile sorgulanmıştır. Bu modellerden içsel büyüme modelinin bu ilişkiyi en iyi açıklayan model olduğu üzerinde durulmuş ve bu model ile ilgili yeni gelişmeler yapılan teorik ve ampirik çalışmaların bulguları ve sentezlenmesi ile ortaya konmuştur. Bu gelişmeler de özellikle büyümenin ölçülmesinde yer alan faktörler ve olgular ile ilgilidir. Yeni bilgi ekonomisinde büyümeyi açıklayan modelde yer alması söz konusu edilen faktörler, insani kalkınma endeksi, potansiyel ve spesifik insan sermayesi hesaplamalarına dayalı yeni bir insan sermayesi endeksi, ülkelerin ve ekonomilerin dışa açıklık endeksi, ağ toplumuna hazır olma endeksi, bilgi iletişim teknolojileri harcamalarının toplam sermaye yatırımları içindeki oranı, entelektüel ve bilgi sermayesi hesaplamaları için patentler, kopyalama hakları ve know how'ların değerleridir. Bu unsurların yeni ekonomide büyümeyi izah etmekte daha başarılı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The structural transformation on the pogression through knowledge economy and new economic growth models, topical doctorate thesis written by Mr. Cemal Milani. In this thesis the development in the history of economics and production process has surveyed and determined that especially according to the changes in socio-economic conditions in last 50 years there is a structural transformation. It has also underlined that with this transformation: the industrial economy and its industirial society with the basis of industrial revolution will be replaced by knowledge economy and society with the basis of knowledge revolution. In the thesis it has been tried to understood: what is the socio- institutional framework and settings of this new knowledge society, how does it transform and what are the relations between the facts and phenomenon? Also in the thesis it has been queried that: What are the dynamics of production how the efficiency, productivity, fertility, development and growth can be explained. What are the new production factors of new economy, what is the relation between these factors, what is the role of knowledge in this relation and how does it works as a production factor? According to this query, the determination is: there is a positive correlation between new techno-economic paradigm and socio-institutional framework. The interpretation of the relation between this positive correlation and economic development has been done with new economic growth models. According to the synthesis of theoretical and ampirical studies which are referenced in the thesis; it has been highlighted that for explaining this relation, the endogenous growth model come into prominence as a new growth model. The recent studies introduced that there are new developments about the facts and phenomenon which are used for measuring the economic growth in the new growth models. These developments which are pointed at issue for explaining development in the new economy are: Human development indices, indices for measuring potential and specific human capital, indices for measuring economic, financial and commercial openness, networked readiness index, ICT indicators for development, share of ICT capital investments and measuring intellectual and knowledge capital by know how, copyright and patents.