Okul öncesi dönemdeki çocuklarda, dental anksiyetenin, farklı davranış yönlendirme teknikleri kullanılarak değerlendirilmesi ve ağız sağlığı ile ilişkilendirilmesi
Evaluation of dental anxiety in preschool children using different behavior guidance techniques and its association with oral health
Yazar: SILA NUR DUMANLAR
Danışman: DOÇ. DR. DERYA CEYHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çalışmamızda, okul öncesi dönemdeki çocuklarda sihir numarası, mobil oyun ve anlat-göster-uygula tekniklerinin dental anksiyete üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve dental anksiyetenin ağız sağlığı ile ilişkisini incelemek amaçlandı.
Araştırmaya, 4-5 yaş aralığında, sistemik hastalığı bulunmayan, önceden diş hekimi ziyareti yapmamış 120 çocuk dahil edildi. Sihir numarası, mobil oyun ve anlat-göster-uygula olmak üzere üç farklı davranış yönlendirme tekniği grubu oluşturuldu.  Çocukların her biri, davranış yönlendirme gruplarına, cinsiyet ve yaşa göre randomizasyonla atandı. İki diş hekimi ziyareti planlanan çalışmamızda; ilk ziyarette muayene işlemi ile dmft/dmfs ve pufa indeks değerleri kaydedildi, ikinci ziyarette ise anestezi gerektirmeyen, okluzal çürüklü maksiller süt azı dişine dolgu işlemi uygulandı. Her iki ziyarette de muayene/tedavi işlemi öncesinde, davranış yönlendirme tekniği uygulandıktan sonra ve muayene/tedavi işlemi sonrasında Frankl Davranış Skalası, Wong Baker Ağrı Skalası ve Görsel Yüz Skalası, oksijen satürasyon ve kalp atım hızı değerlerleri kaydedildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi.
Birinci ziyarette muayene sonrasında, sihir numarası grubundaki ve mobil oyun grubundaki çocukların oksijen satürasyon değerleri, anlat-göster-uygula grubundakilerden daha yüksekti. İkinci ziyarette, teknik uygulaması sonrası ve tedavi sonrasında, anlat-göster-uygula grubunun oksijen satürasyon değerleri, mobil oyun ve sihir numarası gruplarına göre daha düşüktü. İkinci ziyarette tedavi sonrasında anlat-göster-uygula grubundaki çocukların kalp atım hızı ve Wong Baker Ağrı Skalası değerleri, mobil oyun ve sihir numarası gruplarına kıyasla daha yüksekti. İkinci ziyarette teknik uygulaması sonrası ve tedavi sonrası anlat-göster-uygula grubunun Frankl Davranış Skalası değerleri, sihir numarası ve mobil oyun gruplarına göre daha düşüktü. Görsel Yüz Skalası değerlendirmelerinde, gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadı. dmft indeks değerlerinin, muayene öncesi Wong Baker Ağrı Skalası ve Görsel Yüz Skalası değerleri ile aynı yönlü; pufa indeks değerlerinin, kalp atım hızı ve Görsel Yüz Skalası değerleri ile aynı yönlü, Frankl Davranış Skalası değerleri ile ters yönlü ilişki gösterdiği saptandı. 
Okul öncesi dönemde oyun temelli ve eğlenceli yaklaşımlar, dental anksiyete yönetiminde etkili olup dental ortama uyum sağlamayı kolaylaştırır.

Abstract:
This study aimed to evaluate the effects of magic tricks, mobile games, and the tell-show-do technique on dental anxiety in preschool children and to examine the relationship between these techniques and oral health.
The study included 120 children aged 4–5 years with no systemic diseases and no prior dental visits. Participants were randomly assigned to one of three behavioral guidance groups: magic tricks, mobile games, or the tell-show-do technique, based on age and gender. The study involved two dental visits. During the first visit, dental examinations were performed, and dmft/dmfs and pufa indices scores were recorded. In the second visit, a restoration was performed on a maxillary primary molar with occlusal caries requiring no anesthesia. Before and after examination/treatment procedures in both visits, Frankl Behavior Scale, Wong-Baker Pain Scale, Facial Image Scale, oxygen saturation, and heart rate values were measured. The collected data were statistically analyzed.
After the first visit, oxygen saturation levels in the magic trick and mobile game groups were higher than in the tell-show-do group. During the second visit, post-intervention and post-treatment oxygen saturation levels in the tell-show-do group were lower than in the other groups. Post-treatment heart rate and Wong-Baker Pain Scale scores were higher in the tell-show-do group compared to the magic trick and mobile game groups. Additionally, post-intervention and post-treatment Frankl Behavior Scale scores were lower in the tell-show-do group. No significant differences were observed among groups in the Facial Image Scale evaluations. A positive correlation was identified between dmft indices scores and pre-examination Wong-Baker Pain Scale and Facial Image Scale scores, while pufa indices scores correlated positively with heart rate and Facial Image Scale scores and negatively with Frankl Behavior Scale scores.
Game-based and entertaining approaches are effective in managing dental anxiety in preschool children and facilitate adaptation to the dental environment.