Genç ve genç erişkin erkek sıçanlarda rem uyku yoksunluğunun öğrenmeye etkisi
The effect of rem sleep deprivation on learning in young and young adult male rats
Yazar: SULTAN ÇEÇEN
Danışman: PROF. DR. MERAL AŞÇIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Sıçanlar = Rats ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; Uyku-REM = Sleep-REM ; Öğrenme = Learning

Özet:
Uyku ve öğrenme-bellek süreçlerinin birbiriyle ilişkili olduğunu ve REM uyku yoksunluğunun öğrenme süreçlerine olumsuz etkisi olduğunu bildiren çok sayıda çalışma vardır. Ancak, bu çalışmaların sonuçları arasında bir takım çelişkiler bulunmaktadır.Bu nedenle sunulan bu çalışmada genç ve genç erişkin erkek sıçanlarda uzun süreli REM uyku yoksunluğunun öğrenme ve bellek üzerine olan etkisi araştırıldı.Çalışma; 30'u 4 aylık, 30'u 8 aylık olmak üzere 60 Wistar Albino cinsi erkek sıçanla ve her yaş için uyku yoksunluğu (n=10), ortam kontrol (n=10) ve kafes kontrol (n=10) grupları oluşturularak gerçekleştirildi. Uyku yoksunluğu grubundaki sıçanlar 21 gün süreyle her gün 18 saat boyunca; 14 adet dar platform içeren su tankı şeklindeki düzenekte barındırılarak uyanık bırakıldılar. Ortam kontrol grubu sıçanlar aynı süre ile geniş platformlu su tankı düzeneğinde, kafes kontrol grubu sıçanlar da standart sıçan kafeslerinde barındırıldı. Deney süresince her haftanın ilk gününde ve 21. gün sonunda sıçanların vücut ağırlığı ölçüldü. Uyku yoksunluğu uygulaması sonunda kaçma platformu içeren Morris su tankı içinde dört ardışık gün her günde 4 yüzdürme yaptırılarak öğrenme periyodu ve beşinci gün platform kaldırılıp 2 dakika olacak şekilde bir kez yüzdürülerek öğrenme ve bellek test edildi.Öğrenme periyodunda sıçanın Morris su tankında platformu bulana kadar kat ettiği toplam yol uzunluğu, platformu bulma süresi, yüzme hızı; test periyodunda ise platformun kaldırıldığı hedef kadranda geçirilen sürenin tankta geçirilen toplam sürenin %' si cinsinden değerleri ve yüzme hızı istatistiksel olarak analiz edildi. Anlamlılık için olasılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.Bulgular değerlendirildiğinde, günde 18 saatlik uyku yoksunluğuna maruz bırakmanın 8 aylık Wistar Albino cinsi erkek sıçanlarda yer-yön bulma öğrenmesi ile ilgili bilişsel işlevleri bozduğu, 4 aylık Wistar Albino cinsi erkek sıçanlarda ise yer-yön bulma öğrenmesi ile ilgili bilişsel işlevleri etkilemediği, bellek işlevlerinin ise her iki yaş grubunda da REM uyku yoksunluğundan etkilenmediği belirlendi ve literatürdeki çalışmalardan farklı olarak sıçanların daha uzun süreli uyku yoksunluğuna maruz bırakılıp daha kapsamlı çalışmalar yapılmasının çelişkileri ortadan kaldıran daha net sonuçlara götürebileceği düşünüldü.Anahtar Kelimeler: REM Uyku Yoksunluğu; Sıçan; Öğrenme; Morris su tankı; Modifiye Çoklu Platform Yöntemi.

Abstract:
There is abundance of evidence showing relationship between sleep and learning-memory processes and a negative effect of REM sleep deprivation on learning processes. However there is some conflict/contradiction between results of these studies.Therefore, in the present study, the effect of exposure of to long-term sleep deprivation on learning of position finding and memory was investigated in young and young adult male rats.Study was performed with 60 male Wistar Albino rats, being 4-month old (n=30) and 8-month old (n=30) and conducted by generating groups called sleep deprivation (n=10), environment control (n=10) and cage control (n=10) for each age group. Rats in the sleep deprivation group were kept awake for 18 hours per day for 21 days by sheltering them in the sleep deprivation set up which was in the shape of water tank including 14 narrow platforms. Rats in the environment control group were sheltered in wide platform water tank while cage control rats were sheltered in standard rat cages for equal times to sleep deprivation group. Body weight of the rats was measured during the experiment on the first days of each week and at the end of the 21st day. At the end of the sleep deprivation application/intervention, learning period was tested by having the rats swim in Morris water tank including an escape platform for 4 times, on 4 consecutive days; and on the 5th day, learning and memory were tested having the rats swim once being maximum for 2 minutes after removal of the platform.In the learning, total path length the rats followed in Morris water tank until finding the platform, time for finding the platform, and swimming speed percentage of the time spent at the target quadrant at which the platform was removed to total time spent in the tank during test period were statistically analyzed. Probability value for statistical significance was accepted as p<0,05.When findings were evaluated, it was found that exposure of 18-hour/day sleep deprivation impaired cognitive functions about position finding learning and performance in the Morris water tank in 8-month young adult Wistar Albino male rats, did not influence cognitive functions about position finding learning and performance in 4-month young Wistar Albino male rats, memory functions were not affected by REM sleep deprivation in both age groups and it was also concluded to conduct more comprehensive and different studies by exposing the rats to longer sleep deprivation in order to get more exact results that will eliminate the contradictions.Key words: REM Sleep Deprivation; Rat; Learning; Morris Water Tank; Modified Multiple Platform Technique.