Çocukluk çağı zehirlenmelerinin retrospektif analizi
Retrospective Analysis of childhood poisonings
Yazar: MEHMET FARUK ERKOZAN
Danışman: PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT ; YRD. DOÇ. DR. VELAT ŞEN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Dilleri ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Zehirlenmeler = Poisonings ; Zehirler = Poisons ; Çocuklar = Children

Özet:
Erkozan F. Çocukluk Çağı Zehirlenmelerinin Retrospektif Analizi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Diyarbakır, 2013. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde zehirlenmeler ve buna bağlı ölüm oranlarının yüksek olması, çocukluk çağı zehirlenmelerini, hızla çözülmesi gereken önemli bir sağlık sorunu haline getirmiştir. Zehirlenme nedenleri ülkeden ülkeye, aynı ülke içinde bölgeden bölgeye yıllar içinde değişebilmektedir. Benzer şekilde zehirlenme etkenleri yaşa, cinsiyete, eğitim düzeyine, kültüre ve mevsimlere göre değişmektedir. Çalışmamızda; çocukluk çağı zehirlenmelerinin demografik yapısının ve klinik özelliklerinin irdelenmesi, mortalite üzerine etkili faktörlerin saptanması, tanı ve tedaviye yönelik değişikliklerin araştırılması ve böylece zehirlenmelerin önlenmesine yönelik önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Çalışma, Diyarbakır ili ve çevre illerden hastaların başvurduğu, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Polikliniğine 01.01.2012-01.01.2013 tarihleri arasında getirilen 0-18 yaş   zehirlenme olgularının dosyaları geriye dönük taranarak yapıldı. Besin zehirlenmeleri ve hayvan ısırıklarının dahil edilmediği çalışmamızda 73'ü kız (%50,7),71'i erkek (%49,3) olmak üzere toplam 144 olgu analiz edilmiştir. Zehirlenme olgularının tüm acil hasta başvurularına oranı %1,4 olduğu tespit edilmiştir.Toplam 144 olgunun  % 74,3'ü 0-5 yaş aralığında, % 9'u 6-12 yaş aralığında  % 16,7'inin ise 13-18 yaş aralığında toplandığı görülmüştür. Tüm zehirlenme olguları arasında cinsiyet açısından fark saptanmamıştır (%50,6 kız, %49,4 erkek) Hastanemiz çocuk acil polikliniğine başvuran olguların 118 'i il içinden 26'ı il dışından gelmiştir. Kazaya bağlı ilaç ve ilaç dışı  zehirlenmelerin ilk bahar yaz aylarında arttığı görülmüştür. İlaçlara bağlı zehirlenmelerin (% 60,4), ilaç dışı maddelere bağlı zehirlenmelerden (%39,6) daha fazla olduğu görülmüştür. Zehirlenmelerin zirve yaptığı 0-5 yaş grubunda erkekler (58 kişi) kızlardan (49 kişi) fazla iken 13-18 yaş grubunda kızların (20 kişi) erkeklere (4 kişi) göre daha fazla olduğu görülmüştür.
Genel  olarak   kaza   sonucu   zehirlenen   olguların % 79,9'unun  toksini kolaylıkla ulaşılabilen yerlerden temin ettikleri tespit edilmiştir. Çalışmamızda  0-5 yaş grubu zehirlenmelerin tamamının kaza ve terapotik hata gibi tedbir alınarak önlenebilecek zehirlenmeler olduğu görülmüştür.Buna göre toksik maddelerin saklanması, ambalajlanması, potansiyel toksinlerin belirlenmesi, ev içi güvenlik tedbirlerine yönelik eğitim verilmesi, sağlık personelinin zehirlenme konusunda bilgilerinin güncellenmesi acil ünitelerinin güçlendirilmesi,ebeveynlere ve çocuklara eğitim verilmesi, politikacıların bu yönde idari ve yapısal  politik tutum almaya teşvik edilmesi gerekmektedir.

Abstract:
ABSTRACT
Erkozan F. Retrospective Analysis of childhood poisonings. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Diyarbakır 2013.Due to the high rate of death due to childhood poisoning in developing countries such as Turkey, poisoning in childhood, has quickly become a major health problem to be solved. Causes of poisonings country may change over the years from country to country, from region to region within the same country. Similarly, the toxicity factors vary according to age, gender, level of education, culture, and the seasons. In our study examine the demographic and clinical characteristics of childhood poisonings, detection the effective factors on mortality, research modifications in diagnosis and treatment and thus recommendations for the prevention of poisonings are aimed. The study made by scaning retrospective files of poisoning cases to 0-18 age patients refers to Dicle University Faculty of Medicine, Children's Emergency Department between 01.01.2012-01.01.2013 from provinces of Diyarbakır and the surroundings. Food poisoning and animal bites are not included in the study, 73 female (50.7%) and 71 men (49.3%) for a total of 144 patients were analyzed. Poisoning cases were found to be 1.4% of all applications for emergency patients. In the total of 144 patients, 74.3% were between 0-5 age range, 9% were between 6-12  age range 16.7% were between 13-18 age range. All of poisoning cases did not differ in terms of gender (50.6% female, 49.4% male). 118 admitted to the emergency department of pediatric hospital were from inside province, 26 were from outside of the province. It has been found that due to an accident drug and non-drug poisonings increases during the spring and summer months. Poisonings due to drugs (60.4%), were found to be more than poisonings due to non-pharmaceutical substances (39.6%). Peaked in the age group of 0-5, men poisonings (58 people) was higher than the girls (49 persons) 13-18 age group girls (20 persons) were found to be more than men (4 people).
Overall, it was determined that 79.9% of the cases of accidental poisoning supply toxin easily from accessible places. In our study, it was found that all of the 0-5 age group poisonings were  accidents and therapeutic errors which can be prevented by taking measuresAccordingly, the storage of toxic materials, packaging, identification of potential toxins, in-house training for security measures, updating information on the toxicity of health personnel, strengthening ofemergency units, training for parents and their children, politicians to take structural, administrative and political attitudes in this direction need to be promoted.