Azerbaycan'da özel bir hastaneye başvuran tip 2 diyabetli yetişkin erkek ve kadın bireyler arasındaki fiziksel aktivite düzeyi ve diyabete özgü yaşam kalitesinin incelenmesi ve karşılaştırılması
İnvestigation and comparison of physical activity level and diabetes-specific quality of life between adult male and female individuals with type 2 diabetes who applied to a private Hospital in Azerbaijan.
Yazar: FIDAN AYDINLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ WIDA SIMZARI
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, tip 2 diyabet tanılı erkek ve kadın bireylerin fiziksel aktivite düzeyi ve diyabete özgü yaşam kalitelerini incelemek ve karşılaştırmaktadır. Çalışma, Aralık 2023– Mayıs 2024 tarihleri arasında Bakü'de Funda Hospital'e başvuran Tip 2 diyabet hastasından çalışmaya katılmaya gönüllü olan 67 kadın ve 67 erkekten oluşan 134 hasta üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya katılan hastalara genel bilgilerini, beslenme ve diyabet ile ilgili bilgilerini, yemek pişirme tekniklerini ve besin tüketim sıklığını içeren anket formu uygulanmıştır. Hastaların antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal değerleri alınmış ve Diyabete Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (DQOL) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (İPAQ) uygulanmıştır. Çalışmada istatistiksel analizler için IBM SPSS 25 programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızın total kolesterol değeri erkeklerde 210,78 mg/dL, kadınlarda 218,63 mg/dL, LDL değeri erkeklerde 125,27 mg/dL, kadınlarda 137,03 mg/dL ve TGL değeri erkeklerde 235,76 mg/dL, kadınlarda 176,07 mg/dL'dir. Erkeklerin HbA1c değeri 9,37; kadınlarda 8,74 şeklindedir. Erkeklerin %97'si, kadınların %98,5'i evli ve erkeklerin %3'ü, kadınların %1,5'i bekârdır. Erkeklerin %32,8'i 1 yıl ve 1 yıldan az, %10,4'ü 1-3 yıl arası, %3'ü 3-5 yıl arası, %53,7'si 5 yıl ve daha fazla süredir diyabet tanısı almıştır. Kadınların %13,4'ü 1 yıl ve 1 yıldan az, %19,4'ü 1-3 yıl arası, %9'u 3-5 yıl arası, %58,2'si 5 yıl ve daha fazla süredir diyabet tanısı almıştır. Erkek bireylerin toplam MET değeri 1960,32±1244.8, Kadınların toplam MET değeri 1163,35±576,71 bulunmuştur. Cinsiyet bazında, Diyabete Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (DQOL) ortalama puanı erkeklerde 3,41, kadınlarda 3,20 olarak bulunmuştur. "Tedaviden Memnuniyet" alt başlığında erkeklerin ortalaması 3,20, kadınların ortalaması 2,93; "Tedavinin Psikolojik Etkisi" alt başlığında erkeklerin ortalaması 3,23, kadınların ortalaması 3,08; "Diyabetin Gelecekteki Seyri / Etkileri Hakkında Duyulan Kaygı / Endişe" alt başlığında erkeklerin ortalaması 3,34, kadınların ortalaması 2,89; "Sosyal ve Mesleki Kaygı / Endişe" alt başlığında erkeklerin ortalaması 4,38, kadınların ortalaması 4,28 olarak hesaplanmıştır. Çalışmamızda biyokimyasal ölçümler ile yaşam kalitesi ve alt başlıkları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Medeni durum ile yaşam kalitesi ölçeği ve alt başlıklar arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Diyabet tanı süresi ile yaşam kalitesi ölçeği ve alt başlıklarından sadece kadın katılımcılarda tedavinin psikolojik etkisi arasında anlamlı farklar bulunmuştur (p<0,05). Her iki cinsiyet grubunda da fiziksel aktivitenin minimal aktif düzeyde olduğu bulunmuş ve bunun yaşam kalitesini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir (p<0,05).

Abstract:
This study examines and compares the physical activity level and diabetes-specific quality of life of male and female individuals diagnosed with type 2 diabetes. The study was conducted on 134 patients, 67 female and 67 male, with type 2 diabetes who volunteered to participate in the study and who applied to Funda Hospital in Baku between December 2023 and May 2024. A questionnaire form including general information, knowledge about nutrition and diabetes, cooking techniques, and food consumption frequency was applied to the patients participating in the study. Anthropometric measurements and biochemical values of the patients were taken and the Diabetes Specific Quality of Life Scale (DQOL) and the International Physical Activity Questionnaire Short Form (İPAQ) were applied. IBM SPSS 25 program was used for statistical analyses in the study. Statistical significance was evaluated as p<0.05. In our study, total cholesterol value was 210.78 mg/dL in men and 218.63 mg/dL in women, LDL value was 125.27 mg/dL in men and 137.03 mg/dL in women, and TGL value was 235.76 mg/dL in men and 176.07 mg/dL in women. HbA1c value of men was 9.37 and 8.74 in women. 97% of men and 98.5% of women were married and 3% of men and 1.5% of women were single. 32.8% of men had been diagnosed with diabetes for 1 year or less, 10.4% for 1-3 years, 3% for 3-5 years, and 53.7% for 5 years or more. 13.4% of women had been diagnosed with diabetes for 1 year or less than 1 year, 19.4% for 1-3 years, 9% for 3-5 years, and 58.2% for 5 years or more. Total MET value of male individuals was found to be 1960.32±1244.8, while total MET value of women was found to be 1163.35±576.71. On the basis of gender, the mean score of Diabetes Specific Quality of Life Scale (DQOL) was found to be 3.41 in men and 3.20 in women. Under the subtitle of "Satisfaction with Treatment", the mean for men was 3.20, and the mean for women was 2.93; Under the subtitle of "Psychological Effect of Treatment", the mean for men was 3.23, and the mean for women was 3.08; In the subheading of "Anxiety/Worry About the Future Course/Effects of Diabetes", the average for men was 3.34 and the average for women was 2.89; in the subheading of "Social and Occupational Anxiety/Worry", the average for men was 4.38 and the average for women was 4.28. In our study, no significant relationship was found between biochemical measurements and quality of life and its subheadings (p>0.05). No significant relationship was found between marital status and quality of life scale and its subheadings (p>0.05). Significant differences were found between duration of diabetes diagnosis and psychological effects of treatment only in female participants from the quality of life scale and its subheadings (p<0.05). Physical activity was found to be at a minimally active level in both gender groups and it was found that this negatively affected quality of life (p<0.05).