Tip 2 diyabetli hastalara verilen diyabet eğitiminin ve telefon iletişimi ile takibinin metabolik değişkenlere etkisinin değerlendirilmesi
Evoluation of the effect of diabetes education given to type 2 diabetic patients and monitoring via telephone communication on metabolic parameters
Yazar: HANDAN SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİ ÇINAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glikoliz = Glycolysis ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hasta takibi = Follow up studies ; Hastalar = Patients ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Telefon haberleşmesi = Telephone communication

Özet:
Çalışmanın amacı; tip 2 diyabetli hastalara verilen diyabet eğitiminin ve kısa mesaj (SMS) ile yapılan uyarı ve takibin metabolik değişkenler üzerine etkisi olup olmadığını değerlendirmektir. 120 diyabetli birey randomize seçilerek 40?ar kişilik kontrol, eğitim ve telefonla takip-SMS grupları oluşturuldu. Pre-post test şeklinde planlanan çalışmada veriler, Diyabetli Tanılama Formu ve Çok Boyutlu Diyabet Ölçeği (ÇBDÖ) ile toplandı. Sonuçlar frekans ve ortalama ± standart sapma ile gösterildi. Parametrik verilerde t-testi, ANOVA, Kruskal-Wallis, non- parametrik verilerde ki-kare, Kolmogorov-Smirnov ve varyans analizleri kullanıldı. Glikolize hemoglobin (HbA1c) 3 ay sonra girişim (%1.8), eğitim (%0.58) ve kontrol (%0.59) gruplarında düştü. SMS grubunda açlık kan şekeri kontrol grubuna göre daha çok, tokluk kan şekeri ise sadece girişim grubunda, sistolik kan basıncı girişim ve eğitim gruplarında düştü. SMS grubunda öğünleri düzensiz olanlar azaldı, 3+3 öğün yapanlar arttı. Kan şekeri ölçme sıklığı ise girişim ve eğitim gruplarında arttı. Merdiven şeklinde kan şekeri ölçümü yapan yokken 3 ay sonra bu şekilde ölçüm yapan 31 kişinin 26?sı SMS grubundaydı. Egzersiz yapma sıklığı ve süresi girişim ve eğitim gruplarında arttı. SMS grubunun ÇBDÖ engel ve yanlış yönlendirmeye dayalı destek puanı düştü. Tip2 diyabetli bireylerde kan şekeri kontrolü ve yaşam tarzı değişikliklerine uyum sağlanmasında cep telefonuyla kısa mesaj kullanımı başarılı sonuç verdi.
Anahtar Sözcükler: Eğitim, Glikolize Hemoglobin, Hemşire, Kısa Mesaj, Tip 2 Diyabet.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate whether follow- ups and tip- offs given via short mesage (SMS) messages and diabetic education have an impact on metabolic parameters of type 2 diabetic patients. 120 diabetic patients were randomly selected and it was formed control, education and SMS groups. Each group contains 40 patients. Data were collected through Multi Dimensional Diabetes Questionnere and Diabetic Recognition Form as pre-post test. Results were shown by frequency and mean standart deviation. In parametric data, t-test, ANOVA, Kruskal-Wallis; in non-parametric data, chi-square, Kolmogorov-Smirnov and analysis of variance were used. End of three months, glycosylated hemoglobin (Hb A1c) dropped (1.8%) in intervention, (0.58%) education and (0.59%) in control group. Fasting blood glucose dropped more compare to control, post prandial glucose dropped in only SMS; sistolic pressure dropped both SMS and education groups. Those who eat irregular meal decreased, who eat 3+3 reguler meal increased in SMS group. Frequency of checking blood sugar increased both intervention and education groups.  36 patients began to check blood glucose stepladder method which 26 of them in SMS group although there is noone before. Physical exercise frequency and duration increased both intervention and education groups. Interference and Misguided Support Behavior value decreased in SMS group. We concluded using phone sms message is effective on menaging glucose control and adaptation to life style changing in type II diabetics
Key Words: Education, Glycosylated Hemoglobin, Nurse, Type II Diabetes, Short Message Servis.