Eleştirel okumaya göre düzenlenmiş sosyal bilgiler dersinin eleştirel düşünme becerisine etkisi
The effects of the social studies course, organized for critical reading, on students? critical thinking skills
Yazar: AHMET UTKU ÖZENSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Eleştirel okuma = Critcal reading ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Eleştirel okuma, bireyin okuduklarını yargılaması, sorgulaması, değerlendirmesi, güvenilir kaynaklardan yararlanarak ve kendi aklını kullanarak bir sonuca varmasıdır. Bu araştırmanın amacı; eleştirel okumaya göre düzenlenmiş sosyal bilgiler dersinin öğrencilerin eleştirel düşünme becerisine etkisini araştırmaktır. Araştırmada, deneysel modelin ?ön test-son test kontrol gruplu deseni? tercih edilmiştir.Katılımcılar 2009-2010 Öğretim Yılında Mamak ilçesi, Atlıoğlu İÖO, 7. sınıflardan seçilmiştir. Araştırmada deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak Cornell Eleştirel Düşünme Testi, Düzey X uygulanmıştır. Deney grubuna 7. sınıf ?Ülkeler Arası Köprüler? ünitesiyle ilgili eleştirel okumaya göre araştırmacı tarafından hazırlanmış örnek ünite ve örnek öğretmen kılavuzuyla, kontrol grubuna MEB tarafından hazırlanmış öğretmen kılavuz kitabına dayalı öğretim yapılmıştır. Alt amaçla ilgili araştırma verileri, tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA ile çözümlenmiştir.Araştırma sonucunda eleştirel okumaya göre hazırlanmış ders kitabına dayalı öğrenme yaklaşımının, MEB tarafından hazırlanan öğretmen kılavuz kitabı etkinliklerine dayalı öğretime göre, öğrencilerin eleştirel düşünme becerisi puanlarını anlamlı bir şekilde arttırdığı bulunmuştur. Araştırmaya göre eleştirel okumaya göre işlenen sosyal bilgiler dersinin öğrencilere önemli katkıları olduğu, sosyal bilgiler kitaplarının eleştirel okumaya göre hazırlanması gerektiği ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçlarına göre önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Critical reading means that a reader reaches to a conclusion through argumentation, questioning, assessment, using his own mind and taking advantages of reliable resources. The aim of this study is to investigate the effects of the social studies course, which is organized for critical reading, on students? critical thinking skills. In the research study, experimental model, "pre-post test control group design" is preferred.Participants were chosen from the seven grades of the Atlıoğlu Primary School in Ankara, Mamak district in 2009- 2010 academic year. Cornell Critical Thinking Test, Level X was used in this research study as a pre-post test for both experimental and control groups. The content was chosen the unit about ?The bridges Between Countries? in seven grade social studies course. The experimental group was taught by the pattern unity and teacher's guide prepared according to critically reading by the researcher while the control group was taught by the text book and teacher's guide prepared by the Turkish Ministry of Education. Two-factor ANOVA with repeated measures was used to analyze the data related to the sub-aims.The research results show that, the text book prepared according to critically reading has a significant influence on the students? critical thinking skills by comparing to the influence of the text book prepared by the Turkish Ministry of Education. According to the research study, the social studies lessons processed through critically reading have an important contribution to the students.