Kuran-ı Kerimdeki bazı lafızlar çerçevesinde sözlük anlamın bağlamsal anlam kazanması
Lexical meaning acquires contextual meaning within the framework of some words in the Qur'an
Yazar: İSRA AKRA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM TEKİN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Her dilde olduğu gibi Arap dilinde de önemli konulardan biri lafızların delâlet ettikleri anlamlardır. Lafızların taşıdıkları anlamlar kimi zaman içinde bulundukları bağlamın etkisiyle değişmekte ve lafızlar sözlük anlamlarının dışında yeni anlamlar kazanabilmektedir. Kur'an-ı Kerîm nazil olduğu ilk günden itibaren bağlamıyla Arap dilindeki lafızlara yeni ve farklı anlamlar yüklemiştir. Dilbilimciler ve müfessirler Arapları bir benzerini getirmekten aciz bırakan bu yeni yapıyı anlamak için Kur'ani lafızları incelemiş, delâlet ettikleri anlamları göstermek için büyük çaba sarf etmiştir. Bu çalışma, Kur'an'ın bağlamı ile lafzi manaların, sözlüksel manadan bağlamsal manaya dönüşümü arasındaki ilişkiyi incelemekte, Kur'an bağlamının manaların oluşumunu nasıl etkilediğini net ve kapsamlı bir şekilde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle konu ile ilgili delâlet, lafız, mana gibi kavramlar açıklandı. Bağlam ve Kur'an'ın bağlamı konularına yer verildi. Sonra Kur'an-ı Kerîm'den bazı ayetler seçilerek dil ve bağlam açısından analiz edildi. Genel olarak Arap dilini, özel olarak da Kur'an-ı Kerîm'i anlamak için Kur'an bağlamını anlamanın önemi gösterildi. Bu çalışma ile Kur'an'ın müfredat ve terminolojisini analiz etmek ve bunları doğru ve kapsamlı bir şekilde yorumlamak için Kur'an bağlamlarını incelemenin önemi gösterilmeye çalışıldı. Bunun dini metinlerin anlaşılmasını geliştireceği, bu alanda araştırma yapanların dilsel ve dini birikimlerine katkıda bulunacağı düşünüldü.

Abstract:
As in every language, one of the important aspects of the Arabic language is the meanings that the words indicate. Sometimes, the meanings of words change under the influence of their context, and words can acquire new meanings other than their lexical meanings. The Holy Qur'an has given new and different meanings to some words in the Arabic language with its context since the first day it was revealed. To understand this new structure, which left the Arabs incapable of creating a similar one, linguists and commentators examined the Qur'anic words and made great efforts to show their meanings. The present study investigates the relationship between the context of the Qur'an and the transformation of literal meanings from lexical meaning to contextual meaning and aims to uncover clearly and comprehensively how the context of the Qur'an affects the formation of meanings. For this purpose, firstly, concepts such as "indication", "word" and "meaning" related to the subject were explained along with the topics of context and the context of the Qur'an. Then, some verses from the Holy Qur'an were selected and analyzed in terms of language and context. The importance of understanding the context of the Qur'an to understand the Arabic language in general and the Holy Qur'an in particular was discussed. The study also aimed to show the importance of examining the contexts of the Qur'an to analyze the curriculum and terminology of the Qur'an and interpret them accurately and comprehensively. It was considered that this would improve the understanding of religious texts and contribute to the linguistic and religious knowledge of those conducting studies in this field.