Total dişsizlik olgularında bilateral balanslı oklüzyona protrüziv kondil yolu eğiminin etkisinin in vivo olarak değerlendirilmesi
In vivo evaluation of the effect of protrusive condylar inclination on bilateral balanced occlusion in total edentulous cases
Yazar: TANER TÜRKAY
Danışman: PROF. DR. İSA YÖNDEM
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental artikülatörler = Dental articulators ; Dental oklüzyon-dengeli = Dental occlusion-balanced ; Takma diş tabanları = Denture bases ; Takma diş tasarımı = Denture design ; Takma diş-tam = Denture complete

Özet:
Protetik rehabilitasyonun TME ile optimal bir ilişkisi; stabil bir oklüzal, kas ve iskelet sağlığı anlamına gelir, ki bu da protetik tedavinin uzun dönem başarısının anahtarıdır. 
Tüm dentisyonunu kaybetmiş hastalarda doğası gereği son derece subjektif olan kayıp oklüzal düzlemin yeniden kurulumunda, oklüzal düzlemin ön bölgedeki seyrinin tasarımında dudaklarla ilişkisi ve anterior dişlerin estetiğinin dikkate alınması yönünde görüş birliği mevcut iken posterior eğimi ve bitiş noktası için farklı görüşler mevcuttur.
Çalışmamızın temel amacı stomatognatik sistemin dinamik komponentlerinin tedavide kullanılmasını sağlamak. Bunun için TMEʼin dinamik verilerini dijital pantografik kayıt cihazı ile diş dizimi öncesi elde etmek ve bu verilerden özellikle hayat boyu değişmeyen protrüziv kondil yolu eğimi değerinin hedeflenen bilateral balanslı oklüzyonun eldesinde tasarlanacak oklüzyon düzleminin posterior telafi edici eğim miktarının belirlenmesinde etkinliğini incelemektir. Çalışmaya protetik rehabilitasyonları için, Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalına başvurmuş, 40 tam dişsiz hasta dahil edildi. Hastaların 20 tanesinin alt çenesinde iki adet implantı mevcuttu ve bu hastalara implant destekli overdenture protezler yapıldı. Çalışmamıza dahil edilen hastalar; 1. Grup Tam Protez ARCUSGigma II, 2. Grup Overdenture ARCUSGigma II, 3. Grup Tam Protez Konvansiyonel, 4. Grup Overdenture Konvansiyonel grupları olarak gruplandırıldı. Çalışmamızda 1. ve 2. gruplarda üst çenenin transferi ARCUSDigma II (KaVo EWL GmbH, Biberach, Almanya) sisteminin yüz arkı ile yapıldı. 3. ve 4. gruplarda (kontrol grupları) ise yüz arkı kullanılmadı.  Çalışmamızda 1. ve 2.grup hastalarının tedavileri konvansiyonel tam protez üretim adımları takip edilerek tedavileri tamamlanan 3. ve 4. grup dahilindeki hastalara göre farklı bir protokolle rehabilite edildi. 
 Çalışmamızda protezlerin teslimi öncesi ve sonrasındaki protrüziv, sağ laterotrüziv ve sol laterotrüziv temas durumlarının direkt klinik gözleme dayalı tespitine yönelik öznel olarak dinamik değerlendirmeleri yapıldı. Ayrıca ARCUSDigma II ile elde edilen bireysel kondiler rehberlik parametreleri de mevcut çalışmalar ile kıyaslanarak değerlendirildi.  Protezlerin teslimi öncesi ve sonrası statik değerlendirmeleri (Maksimum İnterküspidasyon) OccluSence® değerleri analiz edilerek nesnel olarak yapıldı.   Çalışmamızda statik değerlendirmeler protezlerin teslimi öncesi ve teslimi sonrası olarak OccluSence® kuvvet dağılımı değerlerinin ve OccluSence® kuvvet değerlerinin değişimi (Δp değerlerinin) analizleri değerlendirilerek iki temel başlık altında incelendi. OccluSence® kuvvet değerlerinin değişimi (Δp değerlerinin) analizleri ise prematür temasların değerlendirilmesi, (maksimum interküspal basınç dağılımı) dengeli/dengesiz değerlendirilmesi, teslim öncesi/sonrası Δp değişimi (dengeli/dengesiz) ve tedavi süreci yönetiminin değerlendirilmesi başlıkları altında ayrıca incelendi. Çalışmamız dahilindeki veriler, değişkenler arası farklılığın testi için iki grup olduğu durumda T-Testi, ikiden fazla grup olduğu durumda ANOVA ve kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler için ki-kare testi uygulanarak istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Çalışmamız sonucunda tam protez tedavilerinde balansın eldesine yönelik posterior telafi edici eğrinin eğimi üzerinde protrüziv kondil yolu eğiminin etkisi olduğunu, ama bunu da özellikle üst çenenin konumunun etkileyebileceği ve bu etkinin balansın eldesinde ancak oklüzyon düzleminin eğiminin oryantasyonu ile dengelenebileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
An optimal relationship of prosthetic rehabilitation with TMJ; It means stable occlusal, musculoskeletal health, which is the key to the long-term success of prosthetic treatment.
While there is a consensus that the relationship with the lips and the aesthetics of the anterior teeth should be taken into account in the design of the course of the occlusal plane in the anterior region in the reconstruction of the lost occlusal plane, which is extremely subjective in nature in patients who have lost all dentition, there are different opinions regarding the posterior slope and end point.  
   The main purpose of our study is to ensure the use of dynamic components of the stomatognathic system in the treatment. Fort this purpose, to obtain the dynamic data of the TMJ with a digital pantographic recorder before tooth alignment and to examine the effectiveness of this data, especially the protrusive condylar inclination value, which does not change throughout life, in determining the amount of the posterior compensatory slope of the occlusion plane to be designed in achieving the targeted bilateral balanced occlusion.
40 completely edentulous patients who applied to Selçuk University Faculty of Dentistry Department of Prosthodontics for prosthetic rehabilitation were included in the study.  20 of the patients had two implants in their lower jaw and implant-supported overdenture prostheses were applied to these patients.  Patients included in our study; They were grouped as 1st Group Complete Denture ARCUSGigma II, 2nd Group Overdenture ARCUSGigma II, 3rd Group Complete Denture Conventional, 4th Group Overdenture Conventional groups. In our study, in groups 1 and 2, the transfer of the upper jaw was performed with the face bow of the ARCUSDigma II (KaVo EWL GmbH, Biberach, Germany) system. In the 3rd and 4th groups (control groups), no face bow was used. In our study, the patients in the 1st and 2nd groups were rehabilitated with a different protocol compared to the patients in the 3rd and 4th groups, whose treatments were completed by following conventional complete denture fabrication steps.
In our study, subjective dynamic evaluations were made to determine the protrusive, right laterotrusive and left laterotrusive contact situations before and after the delivery of the prostheses based on direct clinical observation. Additionally, individual condylar guidance parameters obtained with ARCUSDigma II were evaluated by comparing them with current literature. Static evaluations (Maximum Intercuspidation) of the prostheses before and after delivery were made objectively by analyzing OccluSence® values. In our study, static evaluations were examined under two main headings by evaluating the analysis of OccluSence® force distribution values and the change of OccluSence® force values (Δp values) before and after the delivery of the prostheses. The analysis of the change in OccluSence® force values (Δp values) was also examined under the headings of evaluation of premature contacts, evaluation of balanced/unbalanced (maximum intercuspal pressure distribution), Δp change before/after delivery (balanced/unbalanced) and evaluation of treatment process management. The data in our study were evaluated statistically by applying T-Test when there were two groups to test the differences between variables, ANOVA when there were more than two groups, and chi-square test for relationships between categorical variables.
 As a result of our study, it was determined that the prtrusive condylar inclination has an effect on the slope of the posterior compensatory curve for achieving balance in complete denture treatments, but this can be affected especially by the position of the upper jaw, and this effect can only be balanced by the orientation of the slope of the occlusion plane in achieving balance.