MEB tarafından uzaktan eğitim yoluyla verilen hizmet içi eğitim programlarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesine dönük öneriler
Suggestions for evaluation and development of in-service training programs given by the Ministry of National Education through distance education
Yazar: İSMAİL COŞKUN
Danışman: PROF. DR. CAVİDE DEMİRCİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hizmet içi eğitim = In service training ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Program geliştirme = Program development ; Uzaktan eğitim = Distance education

Özet:
Amaç: Ülkemizde görev yapan öğretmenlerin meydana gelen gelişme ve yeniliklere ayak uydurabilmesi için yılın belirli zamanlarında hizmet içi eğitimler düzenlenmektedir. Milli Eğitim Bakanlığına yapılan bu hizmet içi eğitim faaliyetlerinin verimli bir şekilde uygulaması için önemli sorumluluklar düşmektedir. Düzenlenecek uzaktan eğitim yoluyla yapılan hizmet içi faaliyetlerin gelecekte daha verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi için öğretmenlerin görüşleri hayati öneme sahiptir. Çünkü, sahanın aktörleri olan öğretmenlerin bu faaliyetlere bakış açıları ve deneyimleri daha sonra düzenlenecek olan faaliyetlerin anahtarı olacaktır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin tutumlarının ve uzaktan eğitim yoluyla düzenlenen hizmet içi eğitim programlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir.
Yöntem: MEB tarafından uzaktan eğitim yoluyla verilen hizmet içi eğitim programlarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik ortaya konulan görüşlerin değerlendirildiği bu araştırmada açımlayıcı sıralı karma araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda tarama modeli, nitel boyutunda ise durum çalışması kullanılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Eskişehir ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan 955 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın nitel boyutunda ise olasılıklı olmayan örneklem türlerinden kotalı örneklem türü kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 'MEB Tarafından Uygulanan Uzaktan Eğitm Yoluyla Hizmet İçi Programı Değerlendirme Anketi'ni cevaplayan 18 gönüllü öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın nicel boyutunda, Çevrimiçi Öğrenme Tutum Ölçeği, Uzaktan Eğitim Yoluyla MEB Tarafından Düzenlenen Hizmet İçi Eğitim Programlarına İlişkin Memnuniyet Anketi, Uzaktan Eğitim Yoluyla MEB Tarafından Uygulanan Hizmet İçi Programı Değerlendirme Anketi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise öğretmenlerin uzaktan eğitim yoluyla yapılan hizmet içi eğitim kurslarının geliştirilmesine dönük önerilerini öğrenmek için yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada toplamda 921 adet ölçek ve anket değerlendirmeye alınmıştır. Verilerin analizinde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) analiz programı kullanılmıştır. Araştırma sorularında parametrik/parametrik olmayan testlerin kullanılacağını belirlemek için Levene's homojenlik testi uygulanmış, bu testin sonucuna göre birinci problemin birinci alt problem için bağımsız örneklem t-testi, 3. 4. 5. ve 6. alt problemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA), 2. alt problem için Kruskal Wallis testi ve Post Hoc (LSD) testi kullanılmıştır. Ayrıca, Öğretmenlerin uzaktan eğitime olan tutumları, uzaktan eğitim yoluyla yapılan hizmet içi eğitim kursları hakkındaki memnuniyetleri ve uzaktan eğitim yoluyla yapılan hizmet içi eğitim kurslarına yönelik görüşlerini belirlemek için betimsel analizlerden yararlanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin büyük çoğunluğunun uzaktan eğitime olan tutumlarının olumlu olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin tutumları çeşitli değişkenler açısından değerlendirildiğinde kıdem yılı, öğrenim derecesi açısından anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Ancak; analiz sonuçlarına göre öğretmenlerin uzaktan eğitime olan tutumları cinsiyet, branş, mezun olunan yüksek öğretim kurumu, görev yapılan okul değişkenine göre istatistiksel olarak farklılık görülmüştür. Öğretmenlerin uzaktan eğitim yoluyla aldıkları hizmet içi eğitim kurslarına olan memnuniyetlerinin ise olumlu yönde olunduğu sonucuna ulaşılmıştır. MEB Tarafindan Uzaktan Eğitim Yoluyla Verilen Hizmet İçi Eğitim Programlarına İlişkin Görüşleri incelendiğinde, araştırmaya katılan öğretmenlerin büyük çoğunluğunun anketin 'Pedagojik', 'Teknolojik', 'Arayüz', 'Değerlendirme', 'Yönetimsel', 'Kaynak Desteği', 'Etik' ve 'Kurumsal' alt boyutlarına ilişkin verdikleri yanıtlarının olumlu olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise görüşmelerden elde edilen analiz sonucunda öğretmenlerin MEB tarafından uzaktan eğitim yoluyla verilen hizmet içi eğitim programlarında karşılaştıkları güçlükler ve çözüm önerileri incelenmiş ve temalaştırılmıştır. Bu bağlamda uzaktan hizmet içi eğitim kurslarında karşılaşılan güçlükler boyutunda 8 tema ve 31 alt temaya, uzaktan eğitim yoluyla verilen hizmet içi eğitim programlarının geliştirilmesine yönelik çözüm önerileri boyutunda ise 8 tema ve 38 alt temaya ulaşılmıştır. 
Sonuç ve Öneriler: Öğretmenlerin büyük çoğunluğunun uzaktan eğitime olan tutumlarının olumlu olduğu ve şimdiye kadar uzaktan eğitim yoluyla yapılan hizmet içi eğitim kurslarından memnun oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uzaktan eğitim yoluyla düzenlenen hizmet içi kurslara karşı görüşlerinin olumlu olduğu ortaya koyulmuştur. Ancak, yapılan görüşmelerde öğretmenlerin hizmet içi eğitim kurslarından memnun olmalarına rağmen bazı güçlükler ile karşılaşıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenler ile yapılan görüşmelerde karşılaştıkları bu güçlüklerin ortadan kaldırılmasına ve hizmet içi eğitim kurslarının geliştirilmesine yönelik önerileri dikkate alındığında kursların daha başarılı bir şekilde gerçekleşeceği belirtilmiştir.

Anahtar kelimeler: Öğrenme yönetim sistemi, Uzaktan eğitim, Uzaktan eğitim yoluyla yapılan hizmet içi eğitim, Öğretmen yetiştirme, Karma araştırma

Abstract:
Purpose: In our country, in-service trainings are organized at certain times of the year in order that the teachers can keep up with the developments and innovations. The Ministry of National Education has important responsibilities for the efficient implementation of these in-service training activities. Teachers' opinions are of vital importance in order to carry out in-service activities through distance education and to perform them more efficiently in the future. Because the perspectives and experiences of the teachers, who are the actors of the field, will be the key to the activities to be organized later. In this context, the aim of this study is to determine teachers' attitudes towards distance education and their views on in-service training programs given through distance education.
Method: The exploratory sequential mixed research method was preferred to this study which the views on the evaluation and development of in-service training programs given by the Ministry of National Education through distance education were evaluated. The survey model was used in the quantitative dimension of the research, and the case study was used in the qualitative dimension. The sample of this study consisted of 955 teachers working in kindergartens, primary schools, secondary schools and high schools affiliated to the Ministry of National Education in Eskişehir in the 2020-2021 academic year. In the qualitative dimension of the research, the quota sample type, which is one of the non-probabilistic sample types, was used. The study group of the research consisted of 18 volunteer teachers who answered the 'In-Service Program Evaluation Questionnaire Implemented by the Ministry of National Education through Distance Education'. In the quantitative dimension of the study, Online Learning Attitude Scale, Satisfaction Questionnaire for In-Service Training Programs Implemented by the Ministry of Education through Distance Education, In-Service Program Evaluation Questionnaire Implemented by the Ministry of National Education Through Distance Education were used. In the qualitative aspect of the study, semi-structured interviews were conducted to learn the teachers' suggestions for the development of in-service training activities through distance education. A total of 921 scales and questionnaires were evaluated in the study. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) analysis program was used to analyze the data. Levene's homogeneity test was used to determine whether parametric/non-parametric tests would be used in the research questions, and according to the results of this test, independent sample t-test for the first problem, one-way analysis of variance (ANOVA) for the 3rd, 4th, 5th and 6th sub-problems, Kruskal Wallis test and Post Hoc (LSD) test were used for the second sub-problem. In addition, descriptive analyzes were used to determine teachers' attitudes towards distance education, their satisfaction with in-service training courses through distance education and their views on in-service training activities through distance education.
Results: According to the findings obtained as a result of the research, it was seen that the majority of the teachers had positive attitudes towards distance education. When teachers' attitudes towards distance education were evaluated in terms of various variables, no significant difference emerged in terms of years of seniority and degree of education. However; according to the results of the analysis, teachers' attitudes towards distance education differ statistically according to gender, branch, graduated higher education institution, and the school they work at. It was concluded that the satisfaction of the teachers with the in-service training activites they received through distance education was positive. When the opinions of the teachers on the In-Service Training Programs Provided by the Ministry of National Education through Distance Education were examined, It was determined that the majority of the teachers who participated in the research gave positive answers to the sub-dimensions of the questionnaire 'Pedagogical', Technological', 'Interface', 'Evaluation', 'Management', 'Resource Support', 'Ethical' and 'Institutional'. In the qualitative aspect of the research, as a result of the analysis obtained from the interviews, the difficulties faced by the teachers in the in-service training programs given by the Ministry of National Education through distance education and the solution proposals for them were examined and themed. In this context, 8 themes and 31 sub-themes were reached in the dimension of difficulties encountered in distance in-service training activities, and 8 themes and 38 sub-themes were reached in the dimension of solution proposals for the development of in-service training programs given through distance education.
Conclusion and Suggestions: It has been concluded that the majority of the teachers have positive attitudes towards distance education and they are satisfied with the in-service training courses implemented through distance education so far. In addition, it has been revealed that teachers' opinions about in-service activities organized by the Ministry of National Education through distance education are positive. However, in the interviews with the participants, it was concluded that although the teachers were satisfied with the in-service training activities, some difficulties were encountered. In addition, in the interviews with the teachers, it was stated that the courses would be more successful when their suggestions for eliminating these difficulties and developing in-service training activities were taken into account.

Keywords: Learning management system, Distance learning, In-Service training through distance education, Teacher training, Mixed research