Siber güvenlik ve kriptoloji perspektifinden üniversite paydaşlarının uzaktan eğitim sistemleri kullanımı
Distance education systems usage of university stakeholders from the cyber security and cryptology perspective
Yazar: HASAN KÜÇÜKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KAMİL KABAKUŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Siber güvenlik = Cyber security ; Veri şifreleme = Data encryption ; Çevrimiçi eğitim = Online education

Özet:
Yenilikçi teknolojilerin süreçler üzerindeki hızlandırıcı ve genişletici etkisiyle birlikte siber güvenlik ve kriptoloji konseptinin doğrudan kapsadığı dijital alanlardan biri de uzaktan eğitim sistemleri olmaktadır. Son yıllarda alternatif bir öğrenme yöntemi olmaktan çıkıp yeni bir normale dönüşen bu dijital eğitim araçlarının büyük kitlelere ulaşabilmesi, farklı kullanıcı profillerinin oluşmasına ve bağımsız kullanım alışkanlıklarının gelişmesine yol açmaktadır.
Bu kapsamda hazırlanan çalışmada, tüm üniversite paydaşlarının uzaktan eğitim sistemleri kullanımında etkili olan bireysel, çevresel ve teknolojik faktörlerin anlaşılması ile bu faktörlere ek olarak siber güvenlik ve kriptoloji boyutunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda üniversite öğrencileri, personelleri ve akademisyenlerinin oluşturduğu katılımcılardan alınan veriler analiz edilerek anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır.
Sonuçlara göre, bireylerin uzaktan eğitim sistemleri kullanımlarında performans beklentisinin davranışsal niyet üzerinde; çaba beklentisinin performans beklentisi ve kolaylaştırıcı koşullar üzerinde; sosyal etkinin performans beklentisi üzerinde; kolaylaştırıcı koşulların güvenlik ve davranışsal niyet üzerinde; hedonik motivasyonun performans beklentisi ve güvenlik üzerinde; alışkanlığın çaba beklentisi, sosyal etki, hedonik motivasyon ve davranışsal niyet üzerinde pozitif bir etkisi olduğu görülürken çaba beklentisinin davranışsal niyet üzerinde negatif bir etkisi olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte sosyal etki, hedonik motivasyon ve güvenliğin davranışsal niyet üzerinde; alışkanlığın güvenlik üzerinde ve davranışsal niyetin kullanım davranışı üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Following the accelerating and expanding impact of innovative technologies on processes, one of the digital areas directly covered by the concept of cyber security and cryptology is distance education systems. The fact that these digital education tools, which have turned from an alternative method into a new normal in recent years, can reach large masses leads to the formation of different user profiles and the development of independent usage habits.
In this context, the study prepared aims to understand the individual, environmental and technological factors that are effective in the use of distance education systems by all university stakeholders and to evaluate the cyber security and cryptology dimension in addition to these factors. In this direction, significant results have reached by analyzing the data obtained from the participants consisting of students, staff and academicians of university.
According to the results, performance expectancy has a positive effect on behavioral intention; effort expectancy has a positive effect on performance expectancy and facilitating conditions; social influence has a positive effect on performance expectancy; facilitating conditions have a positive effect on security and behavioral intention; hedonic motivation has a positive effect on performance expectancy and security; habit has a positive effect on effort expectancy, social influence, hedonic motivation and behavioral intention while effort expectancy has a negative effect on behavioral intention in the use of distance education systems by individuals. However, social influence, hedonic motivation and security have no significant effect on behavioral intention; habit has no significant effect on security and behavioral intention has no significant effect on usage behavior.