Enerji etkinliğinin ve sürdürülebilirliğinin karar yöntemleri ile karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of energy efficiency and sustainability with decision methods
Yazar: ENGİN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. FAZIL GÖKGÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Son dönemde enerji kullanımının ve karbondioksit emisyonlarının aşırı artış göstermesi
endişe verici bir hal almaktadır. Enerji etkinliği ve sürdürülebilirliği geliştirmeye yönelik
çabalar iklim değişikliğini hafifletmeye yönelik önlemlerin başında gelmektedir. Ulaştırma
sektörü ise Avrupa Birliği'nde en çok enerjiye ihtiyaç duyulan sektörlerden birisidir. Enerji
etkinliğinin ve sürdürülebilirliğin sağlanması Avrupa Birliği'nin uzun dönemde sağlamak
için yoğun çaba gösterdiği amaçlardır. Bu çerçevede, enerji etkinliği ve sürdürülebilirliğin
Avrupa Birliği ülkelerinde değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu amaçla, çalışmada
öncelikle Avrupa Birliği'nde ulaştırma sektörünün enerji etkinliği karbondioksit emisyonu
gibi istenmeyen çıktıların ele alınmasında başarılı bir teknik olan aylak temelli Veri Zarflama
Analizi ile değerlendirilmektedir. Çalışmanın ikinci kısmında ise sektörün sürdürülebilirlik
performansı çeşitli Çok Kriterli Karar Verme teknikleri ile analiz edilmektedir. Hem aylak
temelli Veri Zarflama Analizi hem de Çok Kriterli Karar Verme sonuçlarına göre, Avrupa
Birliği'nde Almanya, İtalya ve Fransa gibi gelişmiş ülkelerin ulaştırma sektöründeki enerjiyi
etkin şekilde kullanmada ve sürdürülebilirliği sağlamada oldukça başarılı oldukları
belirlenmiştir. Özellikle yenilebilir enerji alanında gerçekleştirdikleri yatırımların bu
performansta önemli paya sahip olduğu söylenebilir. Ekonominin temel yapıtaşlarından biri
olan ulaştırma sektöründe enerji tasarrufuna yönelik önlemler enerji etkinliğine katkı
verirken kullanılan enerji payındaki yenilenebilir enerjinin payı yüksek olan ülkeler
sürdürülebilirlik açısından daha avantajlı olmaktadırlar.
Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi, Çok Kriterli Karar Verme, Avrupa Birliği,
Enerji Etkinliği, Sürdürülebilirlik.

Abstract:
The recent excessive increase in energy use and carbon dioxide emissions has become
alarming. Efforts to improve energy efficiency and sustainability are among the leading
measures to mitigate climate change. The transportation sector is one of the sectors that needs
the most energy in the European Union. Ensuring energy efficiency and sustainability are
goals that the European Union strives hard to achieve in the long term. In this context, it is
important to evaluate energy efficiency and sustainability in European Union countries. For
this purpose, the study first evaluates the energy efficiency of the transportation sector in the
European Union with slack-based Data Envelopment Analysis, which is a successful
technique in addressing undesirable outputs such as carbon dioxide emissions. In the second
part of the study, the sustainability performance of the sector is analyzed with various Multi-
Criteria Decision Making techniques. According to the results of both slack-based Data
Envelopment Analysis and Multi-Criteria Decision Making methods, it has been determined
that developed countries in the European Union such as Germany, Italy and France are quite
successful in using energy effectively in the transportation sector and ensuring sustainability.
It can be said that their investments, especially in the field of renewable energy, have a
significant share in this performance. While energy saving measures in the transportation
sector, one of the basic building blocks of the economy, contribute to energy efficiency, it
can be said that countries with a high share of renewable energy in the energy used are in a
more advantageous position in terms of sustainability.
Keywords: Data Envelopment Analysis, Multi-Criteria Decision-Making, European Union,
Energy Efficiency, Sustainability.