İdare Hukukunda madenlerin işletilmesi
Mining exploitation in Administrative Law
Yazar: AYSEMA PELİN ŞAŞMAZ
Danışman: PROF. DR. NACİ MÜNCİ ÇAKMAK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, salt ekonomik gelişmişlik üzerinden tanımlanmamakta, çevrenin ve ekonominin sürdürülebilirliği ile birlikte ele alınmaktadır. Uygulamalar göstermektedir ki, başarılı ekonomi politikaları özellikle tükenebilen doğal kaynaklar açısından, istikrarlı, kesinlik içeren ve hukukun temel ilkelerine saygılı mevzuat düzenlemeleri ile elde edilebilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'nın 168'inci maddesi gereğince madenler, devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ayrıca madenlerin aranması ve işletilmesi hakkı devlete aittir.  Kıta Avrupası Hukuk Sisteminin benimsendiği Türkiye açısından, devletin yoğun regülasyonuna tabi tutulan madencilik faaliyetleri ve bu faaliyetlerden elde edilen haklar İdare Hukukunun kendine özgü ilkeleri ışığında hukuki düzenleme altına alınmıştır.  Maden arama, işletme ve madenlerin kapatılması süreci; idarenin gözetim, denetim ve yönetimi altındadır. Bu sebeple, madencilik ile ilgili tüm süreçler, İdare Hukukunun kapsamına giren, izin, ruhsatlandırma ve yaptırım gibi idari işlemlere konu olurlar. Maden mevzuatımızın, Osmanlı Devleti döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemi ve sonrasında geçirdiği tarihsel dönüşüm göstermektedir ki, özellikle iktisadi konulara temas eden hukuki düzenlemeler ülkelerin ekonomik ve siyasi şartlarından yoğun bir şekilde etkilenmektedir.  Mülkiyet, çevre ve özel teşebbüs hakları gibi pek çok hakka müdahale içeren madencilikle ilgili hukuki düzenlemeler fraklı hukuk dallarının konusunu oluşturması sebebiyle pek çok hukuk dalının İdare Hukukuyla kesişim noktasını oluşturur. Bu çalışma kapsamında, yer yer bu kesişim noktalarına temas etme gereği duyulmuş ancak konu İdare Hukukunun temel prensip ve müesseseleri ile kısıtlı kalınarak incelenmiştir. Mevzuatta dağınık şekilde bulunan madencilik faaliyetlerine ilişkin izinler, ruhsatlandırma süreçleri ve idari yaptırımlar konusuna; genel çerçevesiyle ve derli toplu bir şekilde açıklık getirilmiş ayrıca uygulamada karşılaşılan sorunlara yargı kararları ışığında çözümler sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The development levels of countries are not defined merely on the basis of economic development, but the sustainability of the environment and the economy are considered together. Practices show that successful economy policies, especially in terms of exhaustible natural resources; can be achieved through stable and precise legislation that complies with the fundamental principles of law. According to the Article 168 of the Constitution of the Republic of Turkey the minerals are under the authority and disposal of the state, and the right to explore and exploit the minerals belongs to the state. In terms of Turkish Law where the Civil Law System has been adopted, mining activities which are subject to intense regulation by the state, and the rights obtained through these activities have been brought under legal regulation in the consideration of the distinctive principles of administrative law. Processes of mineral exploration, exploitation and closure of mines are under the supervision, control and management of administrative bodies. For this reason, all processes related to mining activities are subject to administrative procedures such as permits, licensing and sanctions which are with in the scope of administrative law. The historical process of Turkish mining legislation from the Ottoman Empire period to the founding period of the Turkish Republic and afterwards, shows that the legal regulations dealing with economic issues are heavily influenced by the economic and political conditions of countries. Mining-related legal regulations, which interfere rights such as property and environmental rights also freedom of enterprise, are the subject of several branches of law. Therefore, these regulations constitute the intersection point of many branches of law with administrative law. Within the scope of this study, these intersection points are mentioned when regarded necessary, but the subject has examined in accordance with the basic principles and institutions of administrative law. Permits, licencing process and administrative sanctions related to mining activities are regulated in the dispersed legislation; it has been tried to be clarified neatly in its general framework, and the solutions for the problems encountered in practice have been addressed in the light of judicial decisions.