Kur'an-ı Kerim'de müteradif kelimeler ve Diyanet İşleri Başkanlığı mealinin konuya bakışı
The overview of miscellaneous words in the Qur'an and the translation of the Presidency of Religious Affairs
Yazar: BÜŞRA ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN AKREŞ
Batman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Terâdüf kavram olarak ortaya çıktıktan sonra kendisiyle ilgili ihtilaflar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu ihtilaflar terâdüfün dilde olup olmadığı veya Kur'an-ı Kerim'de olup olmadığıyla ilgili olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Arapça'da terâdüfü kabul edenleri ve kabul etmeyenleri sundukları delilleriyle birlikte ortaya konulmuştur. Daha sonra Kur'an-ı Kerim'de terâdüfü kabul eden ve etmeyen dilbilimciler üzerinde duruldu. Kur'an-ı Kerim'de terâdüfü kabul etmeyenleri, dilde kabul edip Kur'an-ı Kerim'de reddedenler, terâdüfü kabul etmediği kullandığı kelimeler arasındaki farktan anlaşılanlar ve terâdüfü Arapça'da ve Kur'an-ı Kerim'de kabul etmeyenler şeklinde üç başlıkta verildi. 
 Terâdüf dilde kabul edildiğinde dil için bir zenginlik olduğu kabul edilir. Reddedildiğinde ise dilin her sözcüğünün kendine has bir manasının olduğu ifade edilir. Kur'an-ı Kerim'de terâdüf kabul edildiğinde bu durum dile bağlanır çünkü dilde terâdüf varsa eğer aynı dille yazılmış ilahi kitapta niçin teradüf olmasın diye bir soru ortaya çıkmaktadır. Bu ilahi kitapta terâdüfün varlığını kabul etmeyenler ise söz konusu olan müterâdif sözcüklerin Kur'ân'da kullanımına baktıklarında yüce Allah'ın farklı ayetlerde aynı sözcüğü kullanmadığına dikkat çekmektedirler. Onlara göre; eğer müterâdif olan bu iki sözcük birebir aynı manayı taşıyorsa niçin ayetlerde aynı sözcük kullanılmamıştır? Ya da ayette kullanılan sözcüğü müterâdifiyle değiştirmek mümkün olmadığına göre terâdüf olan iki sözcük aynı manayı ifade etmemektedir.
 Bu çalışmada müterâdif olarak görülen bir kısım sözcüklerin geçtiği bazı ayetlerin Diyanet İşleri Başkanlığının Kur'ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir adlı kaynağın özelinde incelenmesi sonucunda söz konusu kaynakta bazı ayetlerin meâlleri verilirken müterâdif olan iki sözcüğü aynı mana da verildiği görülmüştür. Diğer müterâdif sözcüklerin geçtiği ayetler incelendiğinde ise terâdüfün kabul edilmediği ve buna uygun olarak sözcüklerin meâlleri verilirken aralarında ince farklar dikkate alınmıştır. Aynı zamanda ayetin bağlamına dikkat edilerek anlam verilmiş olabileceği sonucuna varılmıştır. Bunların hepsi ihtimal dahilinde kabul edildiği durumda Kur'ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir adlı kaynağın terâdüf kavramını kabul ettiğinin veya inkâr ettiğinin tam olarak söylenemeyeceği ortaya çıkmaktadır. Çünkü müterâdif olarak görülen her sözcük için aynı şekilde meâl verilmemiştir. Eğer müterâdif olan her sözcük için aynı şekilde meâl verilmiş olsaydı o zaman terâdüfü kabul veya reddettiğini söylemek mümkün olurdu.

Abstract:
After taraduf emerged as a concept, conflicts about itself began to emerge. These disagreements arose about whether taraduf is in the language or in the Qur'an. In this study, those who accept taraduf in Arabic and those who do not are presented with their evidences. Afterwards, linguists who accept and do not accept taraduf in the Qur'an are emphasized. Those who do not accept taraduf in the Qur'an, those who accept it in the language and reject it in the Qur'an, those who do not accept it in the Qur'an, the difference between the words they do not accept, and those who do not accept it in Arabic and the Qur'an. given under three headings.
 When terâduf is accepted in the language, it is considered to be a richness for the language. When it is rejected, it is stated that each word of the language has its own meaning. When taraduf is accepted in the Qur'an, this situation is tied to language, because if there is taraduf in the language, a question arises why there is no taraduf in the divine book written in the same language. Those who do not accept the existence of taraduf in this divine book, when they look at the use of intermittent words in the Qur'an, draw attention to the fact that Almighty Allah does not use the same word in different verses. According to them; If these two alternate words have exactly the same meaning, why isn't the same word used in the verses? Or, since it is not possible to replace the word used in the verse with its alternate, the two words that are teraduf do not mean the same thing.
 In this study, as a result of the examination of some verses in which some words, which are seen as interchangeable, appear in the source of the Presidency of Religious Affairs, the Qur'an Yolu Turkish Translation and Tafsir, it has been seen that while the translations of some verses are given in the mentioned source, the two words that are alternate are given the same meaning. When the verses in which other alternate words are used are examined, it is observed that taraduf is not accepted and the subtle differences between them are taken into consideration while giving the meanings of the words accordingly. At the same time, it was concluded that the meaning of the verse could have been given by paying attention to its context. When all of these are accepted as probable, it turns out that it cannot be said that the source named Qur'an Yolu Turkish Meal and Tafsir accepts or denies the concept of taraduf. Because not every word that is seen as a successor has been given the same meaning. If the same meaning were given for every word that is alternate, then it would be possible to say that he accepted or rejected the translation.