2-12 yaş arası sağlıklı çocuklarda D vitamini düzeyleri ve etkileyen faktörler
Vitamin D levels among 2-12 years old healthy children and factors which influence levels of vitamin D levels
Yazar: İBRAHİM GÜLLÜK
Danışman: PROF. DR. HANDAN ALP
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Prognoz = Prognosis ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: D vitamini, sadece çocukluk çağında değil, yaşamın her döneminde çeşitli hastalıklara yatkınlığı artıran önemli bir vitamindir. Bu sorun sadece gelişmekte olan toplumlarda değil sanayileşmiş toplumlarda da son yıllarda sıkça görülmeye başlamıştır. Çalışmamızda polikliniğimize başvuran iki-oniki yaşları arasında sağlıklı çocuklardaki D vitamini düzeyini ve buna etki eden faktörleri belirlemek, günlük kalsiyum alımı hakkında fikir edinebilmek, D vitamini eksikliğinin önlenmesi için aileleri bilgilendirmek, sadece kısa dönemdeki olumsuz etkileri değil aynı zamanda uzun dönemdeki kötü prognozdan da korunmak için yapılması gerekenleri vurgulamak amacı hedeflenmektedir.
Yöntem: Çalışmamıza 2015 Haziran-2017 Haziran tarihleri arasında yaşları iki-oniki arasında, kronik sağlık problemi olmayan iki-dört yaş: 200 kişi, beş-sekiz yaş: 200 kişi, dokuz - on iki yaş: 200 kişi olarak toplam 600 olgu alındı. D vitamini metabolizmasını etkileyen kronik ilaç kullanımı, kronik hastalığı olanlar bu çalışmaya alınmadı. Olgularımızın serum plazmalarından 25-OH vitamin D, PTH, ALP, Kemik spesifik ALP, Ca, P, Osteokalsin çalışıldı. D vitamini düzeyi: <10ng/ml; Şiddetli D vitamin eksikliği. 10-20ng/ml; D vitamini eksikliği. 20-30ng/ml; D vitamin yetersizliği. >30ng/ml; Normal D vitamin düzeyi olarak kabul edildi.
Bulgular: Olgularımızın D vitamini düzeylerine bakıldığında en fazla D vitamini eksikliğinin olduğu görüldü(18.7±6.8ng/ml). İki-dört yaşındakilerde D vitamini eksikliği %52, beş-sekiz yaşındakilerde %62,5 ve dokuz-oniki yaşındakilerde %63 idi. Yaş arttıkça D vitamini eksikliği artmaktaydı. En fazla D vitamini eksikliği ve yetersizliğinin kış mevsiminde olduğu görüldü, yaz sonu ve sonbahar aylarında D vitamin düzeyleri normal sınırlara doğru yükseliyordu. Şehirde yaşayanlarda kırsaldakilere göre, kızlarda ise erkeklere oranla D vitamini eksikliği daha fazla görülmekteydi. Multivitamin kullanımı, gün içerisinde güneşlenme süresi açık havada geçirilen süre arttıkça, D vitamini düzeyi artarken, iki saatten fazla tv seyretmek ise azaltmaktaydı. Olgularımızın yaşlarına göre cutt-off değerleri; iki-dört yaş; 23.40ng/ml, beş-sekiz yaş;24.80ng/ml, dokuz-oniki yaş;25.50ng/ml ve tüm olguların ortalama cutt-off değeri;24.49ng/ml idi.
Sonuç: Dünyada, yıl boyunca tüm mevsimlerde ender olarak güneş alabilen ülkelerden olmamıza rağmen, çeşitli kültürel sebeplerle kapalı giyim alışkanlıklarımızın olması, D vitamininden fakir beslenme, kapalı alanlarda fazla vakit geçirme gibi sebeplerle en önemli D vitamin kaynağımız olan güneş ışınlarından yeterince etkin bir şekilde faydalanamıyoruz. Okullarda güneşli ve hava şartlarının uygun olduğu zamanlarda dışarda açık alanlarda daha fazla vakit geçirmek, beslenme kaynaklarımızda D vitamini ve kalsiyumdan zengin beslenmeye önem vermek sağlıklı genç nesiller açısından son derece önem arz etmektedir. Olgularımızın yaş guruplarına göre D vitamini ve cutt-off değerlerine bakıldığında iki-dört yaşındakilerde %73.5, beş-sekiz yaşındakilerde %83, dokuz-oniki yaşındakilerde %88.5 oranında D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliğinin mevcut olduğunu gözlemledik. Literatür taramalarımız ve bizim verilerimizin sonucuna bakarak sadece kronik hastalıklarda değil çocukluk yaş gurubunda profilaktik D vitamini alınmasını önermekteyiz. 
Anahtar Kelimeler: D vitamini, insan sağlığı

Abstract:
Vitamin D Levels Among 2-12 Years old Healthy Children and Factors Which İnfluence Levels of Vitamin D Levels
Introduction and Purposes: Vitamin D deficiency  is a predisposition factor for diseases not only in childhood but also in every period of life. Recently, this problem has seen frequently not only in developing countries but also in developed countries. While this conditon doesnt influence individual health harmfully, it can cause various limitations in social life. In this research we aim to emphasize that determine vitamin D levels and factors influence it's levels, learn Daily consumption of vitamin D in between 2-12 years old healthy children which applied our clinic, enlight parents to prevent vitamin D insufficiency and prevent not only in harmfull effects seen in short time period but also poor prognosis in long term period.
Methods: We included totally 600 children which doesn't have any chronic diseases between 2015 june and 2017 june among 2-12 years old; 2-4 years old 200 children, 5-8 years old 200 children, 9-12 years old 200 children. We excluded children using chronic drugs which affects metabolism of vitamin D levels and children with chronic diseases. We measured 25-OH vitamin D, PTH, ALP, Bone specific ALP, CA, P and osteocalcin from serum plasmas in our cases. Vitamin D levels accepted as <10ng/ml severe vitamin D deficiency, 10-20ng/ml vitamin D deficiency, 20-30ng/ml vitamin D insufficiency, >30ng/ml normal vitamin D levels. 
Results: When we look for vitamin D levels in our cases we found that vitamin D deficiency has the highest incidence (18.7±6.8ng/ml). Vitamin D deficiency incidence was %52 in children between 2-4 years old, %62.5 in children between 5-8 years old, %63 in children between 9-12 years old. Incidence of vitamin D deficiency increased as age increased. Vitamin D deficency and insufficency mostly seen in winter, vitamin D levels increased to normal values end of the summer and autumn months. Incidence of vitamin D deficiency was higher in children living in the countryside compare to children living in downtowns, and higher in girls compare to boys. While vitamin D levels increases with multivitamin using, increased sunbathing times in daylight and increased spending time in open air, watching tv more than 2 hours in a day decreases levels of vitamin D. Cut-off values according to ages of our cases was 23.40ng/ml between 2-4 years old, 24.80ng/ml between 5-8 years old, 25.50ng/ml 9-12 years old and cutt-off value for all the cases was 24.49ng/ml. 
Conclusion: Altough our country is one the rare countries that can take sunlight in every season, reasons such as conservative clothes habits because of the various sociocultural reasons, poor dietary intake of vitamin D, spending time in the closed place we couldnt benefit from sunlight which is most important source of vitamin D. Spending more times in outside in schools when climates are available and there is a sunlight, paying attention to vitamin D and calcium levels in our meals are important for healthy new generations. According to vitamin D levels and cut off values in ages group of our cases, we found that incidence of vitamin D deficiency and/or vitamin D insufficency was %73.5 between 2-4 years old, %83 between 5-8 years old and %88.5 between 9-12 years old. According to our literature screening and our datas, we recommend profilactic vitamin D intake not only in chronic disease but also in childhood period of life. 
Key Words; Vitamin D, Bone health