Birleştirilmiş ve bağımsız sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin iş doyumu ve iş stresinin incelenmesi
Investigation of job satisfaction and job stress of elementary school classroom teachers working in multigrade and independent classes
Yazar: FATMA KURT
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ŞADAN ÖKMEN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf öğretmenliği = School teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada , birleştirilmiş ve bağımsız sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin 
iş doyumu ve iş stresinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Tarama modellerinden ilişkisel
tarama modeline uygun olarak düzenlenen bu çalışma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında 
Şanlıurfa ilinde görev yapmakta olan ve kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılarak 
ulaşılan 248 sınıf öğretmeni (162'i kadın, 86'ü erkek) üzerinde uygulanmıştır. Veri 
toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Mesleki Doyum Ölçeği ve İş Stresi Ölçeği 
kullanılmıştır. Öğretmenlerin iş doyumu incelemek amacıyla Kuzgun, Sevim ve 
Hamamcı (2005) tarafından geliştirilen Mesleki Doyum Ölçeği [(doyum I (olumlu
sorular), doyum II (olumsuz sorular)] ve iş stresi incelemek amacıyla Aydın (1993) 
tarafından geliştirilen Örgütsel Stres Kaynakları ölçeği kullanılmıştır. Verilerin 
analizinde öğretmenlerin mesleki doyumlarına ilişkin görüşlerine verdikleri yanıtların 
ortalamalarını belirlemek amacıyla betimsel istatistikler yapılmıştır. Ölçekten toplanan 
verilerin analizinde araştırma sorularına uygun şekilde betimsel ve çıkarımsal istatistikler 
kullanılmıştır. Betimsel analizlerde ortalama, standart sapma, çarpılık ve basıklık gibi 
değerlere yer verilmiştir. Çıkarımsal istatistiklerde ise t-testi ve ANOVA analizleri
kullanılmıştır. SPSS 22 istatistiksel analiz programı kullanılmıştır
Araştırma sonucunda bağımsız sınıflarda çalışan öğretmenlerin medeni durum
değişkenine göre doyum I, doyum II, stres fark bulunmuştur. İş doyum II için bekarlar 
lehine, iş stresi için ise evliler lehine anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmenlerin görev 
yerleri değişkenine göre iş doyum I ve iş doyum II için ilçe-kırsalda çalışan öğretmenler
için anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmenlerin sınıf mevcudu değişkenine göre gruplar 
arasında iş doyumu I için 10 ve altı kişi ile 31-40 kişi grupları ve 41 ve üstü kişi ile 31-
40 kişi grupları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca sınıf mevcuduna göre iş 
doyum I ve iş doyum II arasında pozitif ilişki, iş doyum I ve iş doyumu II ile stres arasında 
negatif ilişki bulunmuştur. Bağımsız sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin iş 
doyumu ve iş stresine yönelik görev yeri değişkenine göre iş doyum I, iş doyum II ve 
stres anlamlı farklılık bulunmuştur. Son olarak bağımsız sınıflarda görev yapan sınıf 
öğretmenlerinin iş doyumu ve iş stresine yönelik algılarında yaş değişkenine göre iş 
doyum I için 20-30 yaş ile 31-40 yaş grupları arasında anlamlı fark bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: birleştirilmiş sınıf, bağımsız sınıf, iş doyumu, iş stresi, sınıf 
öğretmeni, ilkokul

Abstract:
This research aims to examine the job satisfaction and job stress of classroom teachers 
working in multigrade and independent classes. This study, which was organized in 
accordance with the relational screening model among the screening models, was applied 
on 248 classroom teachers (162 women, 86 men) working in Şanlıurfa in the 2023-2024 
academic year and reached using the easily accessible sampling method. Personal 
Information Form, Professional Satisfaction Scale and Job Stress Scale were used as data 
collection tools. The Professional Satisfaction Scale [(satisfaction I (positive questions), 
satisfaction II (negative questions)] developed by Kuzgun, Sevim and Hamamcı (2005) 
was used to examine teachers' job satisfaction, and the Organizational Stress Sources 
scale developed by Aydın (1993) was used to examine job stress. In the analysis of the 
data, descriptive statistics were made to determine the averages of the teachers' responses 
to their opinions regarding their professional satisfaction. Descriptive and inferential 
statistics were used in the analysis of the data collected from the scale in accordance with 
the research questions. In descriptive analyses, values such as mean, standard deviation, 
skewness and kurtosis were included. In inferential statistics, t-test and ANOVA analyzes 
were used. SPSS 22 statistical analysis program was used.
As a result of the research, a significant difference was found in favor of singles for job 
satisfaction II and in favor of married people for job stress, according to the marital status 
variable of teachers. According to the variable of teachers' places of duty, a significant
difference was found for job satisfaction I and job satisfaction II for teachers working in 
districts and rural areas. According to teachers' class size variable, a significant 
relationship was found between the groups for job satisfaction I between 10 and below 
people and 31-40 person groups, and between 41 and above people and 31-40 person 
groups. In addition, according to class size, a positive relationship was found between job 
satisfaction I and job satisfaction II, and a negative relationship was found between job 
satisfaction I and job satisfaction II and stress. A significant difference was found in job 
satisfaction and job stress of classroom teachers working in independent classes, 
depending on the variable of job location: job satisfaction I, job satisfaction II and stress. 
Finally, according to the age variable, a significant difference was found between the 20-
30 age groups and the 31-40 age groups for job satisfaction I in the perceptions of 
classroom teachers working in independent classrooms regarding job satisfaction and job 
stress.
Keywords: multigrade classroom, independent classroom, job satisfaction, job 
stress, elementary school classroom teacher, elementary school