Türk idare hukukunda kişisel verilerin korunması hakkı ve idarenin sorumluluğu
The right to protect personal data and the responsibility of the administration in turkish administrative law
Yazar: ALİ BALKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KAHRAMAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; İdare hukuku = Administrative law

Özet:
Kişisel veri, bir gerçek kişinin kimliğini belirlemeye yarayan her türlü bilgidir. İlk çağ devletlerinden günümüze kadar kişisel veriler devlet tarafından kayıt altına alınmıştır. Kişisel verilerin korunması Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde özel hayatın ve aile hayatının gizliliği hakkı kapsamsında, ABD'de ise mahremiyet hakkı çerçevesinde değerlendirilmekte ve korunmakladır. 20. yüzyılın ortalarına doğru ilk bilgisayarların kullanılmaya başlaması ile kişisel veriler hızlı bir biçimde ve otomatik olarak işlenmeye başlamıştır.
Bilişim teknolojisinin 21. yüzyılda ivme kazanması ile kişisel verilerin elde edilmesi, kullanılması ve aktarılması kolaylaşmıştır. Teknolojinin etkisi ile kişisel verilerin elde edilmesi gözetim faaliyetlerini kolaylaştırmıştır. Devlet tarafından teknolojik tabanlı gözetim araçları ile kişisel verilerin sınırsız bir şekilde elde edilmesi bireylerin mahremiyet hakkı üzerinde en büyük tehlike olarak ortaya çıkmıştır. Böylece kişisel verilerin idareye karşı korunması zorunlu bir hale gelmiştir. 
Kişisel veriler işletmeler için ise ekonomik bir değer halini almış ve ekonominin yeni yakıtı veya ham maddesi olarak nitelendirilmiştir. Bireye ait kişisel veriler bir yandan idarenin diğer yandan işletmelerin ilgi odağı haline gelmiştir. İdare, kamu hizmetinin yerine getirmek için ve bireyleri gözetim altında tutmak için kişisel veri işlemektedir. İşletmeler ise pazarlama ve satış için kişisel veri talep etmektedir. 
Kişisel veriler öncelikle idareye karşı korunmalıdır. İdare, kişisel veri işleyen en büyük sistemdir. İdarenin kişisel veri ihlali yapması bireylerin mahremiyet hakkına yapılmış ağır bir müdahaledir. Bu gelişmelerin sonucu olarak kişisel verilerin korunması hakkı yeni bir insan hakkı olarak kabul edilmeye başlanmış ve hukuki düzenlemelerde yer almıştır. Kişisel verilerin korunması günümüzde insan onurunun korunmasının temeli olarak kabul edilmektedir. Kişisel verilerin korunması hukuk devleti anlayışının zorunlu bir sonucudur.
Kişisel verilerin korunması hakkı Türkiye'de uzun süre çeşitli yasal düzenlemelerde yer alan hükümler yolu ile korunmaya çalışılmıştır. Bu durum kişisel verilerin korunması hakkını olumsuz etkilemiştir. Türkiye'de kişisel verilerin korunması hakkı 2010 yılında yapılan referandum sonucu anayasal bir hak haline gelmiştir. 2016 yılında ise 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu yürürlüğe girmiştir.  Bu iki gelişme Türkiye'de kişisel verilerin korunması hakkı bakımın dönüm noktalarıdır.  6698 sayılı kanun ile kurulan Kişisel Verileri Koruma Kurulunun faaliyete başlaması ile kişisel verilerin korunması hakkının korunması bakımından somut bir güvence mekanizması kurulurmuştur. Ancak kişisel verilerin idare karşısında korunması bakımından 6698 sayılı yasa hükümlerinin yeterli olmadığı görülmüştür. 6698 sayılı kanunun idarenin veri işleme faaliyetlerini, idarenin ve kamu görevlilerinin hukuki sorumluluğunu ayrı biçimde düzenlemesi yararlı olacaktır.

Abstract:
Personal data is any information that serves to identify a natural person. Personal data have been recorded by the state since the first age states until today. The protection of personal data is evaluated and protected within the scope of the right to privacy and family life in the continental European legal system and within the framework of the right to privacy in the USA. In the mid-20th century, with the introduction of the first computers, personal data started to be processed rapidly and automatically.
In the 21st century, as a result of major developments in information technologies, it has become easier to obtain, process and transfer personal data. Obtaining personal data easily with the tools provided by technology has facilitated surveillance activities. 
Personal data of the individual has become the centre of attention of the administration on the one hand and businesses on the other. The unlimited acquisition of personal data by the state through technologically based surveillance tools has emerged as the greatest danger to the right to privacy of individuals. Thus, the protection of personal data against the administration has become a necessity. The administration processes personal data in order to fulfil public service and to keep individuals under surveillance. Businesses, on the other hand, need personal data for marketing and sales. Personal data has become an economic value for businesses and is characterised as the new fuel or raw material of the economy.

Personal data must first be protected against the administration. The administration is the largest system that processes personal data. Violation of personal data by the administration is a serious interference with the right to privacy of individuals. As a result of these developments, the right to protection of personal data has started to be recognised as a new human right and has been included in legal regulations. Today, the protection of personal data is accepted as the basis for the protection of human dignity. Protection of personal data is a necessary consequence of the rule of law.
For a long time in Turkey, the right to protection of personal data has been tried to be protected by means of provisions in various legal regulations. This situation has negatively affected the right to protection of personal data. In Turkey, the right to protection of personal data became a constitutional right as a result of the referendum held in 2010. In 2016, the Law No. 6698 on the Protection of Personal Data entered into force.  These two developments are the turning points for the right to protection of personal data in Turkey.  With the Law No. 6698, a concrete assurance mechanism has been established in terms of the protection of the right to protection of personal data with the commencement of the activities of the Personal Data Protection Board. However, it has been observed that the provisions of Law No. 6698 are not sufficient for the protection of personal data against the administration. It would be useful for Law No. 6698 to regulate the data processing activities of the administration and the legal responsibility of the administration and public officials separately.