Transhümanizm bağlamında bilimkurgu sinemasında bedenin temsili
Representation of the body in science fiction cinema in the context of transhumanism
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM IRMAK
Danışman: DOÇ. DR. SAADET ZEYNEP VARLI GÜRER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı ve Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Beden = Body ; Bilim kurgu sineması = Science fiction cinema ; Temsil = Representation ; Transhümanizm = Transhumanism

Özet:
ÖZET

Teknolojik ve bilimsel gelişmelerle birlikte bedene olan bakış açısı değişime ve dönüşüme uğramıştır. Genetik, klonlama, zihin aktarımı, robotik çalışmalar, bedene eklenen protez uzuvlar gibi uygulamalar, insan bedeninin fiziksel ve bilişsel olarak geliştirilebileceğinin göstergesidir. Bu perspektife sahip olan transhümanizm de bilim ve teknoloji aracılığıyla, zekânın geliştirilmesi, hastalıklardan kurtulma, ölümsüzlüğe kavuşma, beden özelinde fiziksel sınırların ortadan kaldırılması gibi düşünceler üzerinden hareket etmektedir. Bedene yönelik yapılan bu çalışmalar doğal ve yapay arasındaki sınırları belirsizleştirirken, farklı disiplerin de araştırma konusu haline gelmiştir. Bedenin toplumsal süreçlerle kültürel kodların değişen biçimlerini yansıtan karmaşık bir yapıda olması bedeni kültürel bir nesne/ürün haline getirmiştir. Bununla birlikte kitle iletişim araçlarıyla bedenin temsil biçimleri toplumun bedene olan bakış açısını şekillendirmektedir. Küresel ölçekteki etkisi göz önünde bulundurulduğunda sinema bu anlamda önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda sinema, transhümanist yaklaşımın insan-teknoloji ilişkisi içinde bedenin temsillerini geniş kitlelere ulaşmasını sağlamıştır. Özellikle bilimkurgu türünde transhümanizme dair göstergeler oldukça yoğundur. Bu çalışmanın amacı, transhümanizm bağlamında, bilimkurgu sinemasında ideolojik olarak bedenin temsili ortaya konmaya çalışılacaktır. İnceleme için, 2010 - 2021 yılları arasındaki Hollywood yapımı bilimkurgu filmleri arasından amaçlı örneklem ile ana karakteri transhüman bedenlerden oluşan ve biyolojik insan ile arasındaki karşıtlığı sunan Ex Machina (2015), Ghost in the Shell (2017), Blade Runner 2049 (2017),  Alita: Battle Angel (2019), Matrix Resurrections (2021) filmleri seçilmiştir. Filmler, Marksist Çözümleme bağlamında ele alınmıştır. Analiz sonucunda incelenen filmlerde transhümanlar ve biyolojik insanlar arasında sınıfsal ayrım olduğu, teknolojik şirketlerin egemen güç olduğu, transhümanların meta olarak görüldüğü ve yanlış bilinçlendirmeye bağlı olarak yabancılaştığı bulgularına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Beden, Transhümanizm, Bilimkurgu Sineması, Temsil

Abstract:
Along with the technological and scientific developments, the point of view of the body has also changed and transformed. Applications such as genetics, cloning, mind transfer, robotic studies, and prosthetic limbs added to the body are indications that the human body can be developed physically and cognitively. Transhumanism, which has this perspective, also acts on ideas such as the development of intelligence, getting rid of diseases, attaining immortality, and eliminating physical boundaries in the body, through science and technology. While these studies on the body blur the boundaries between the natural and the artificial, they have also become the subject of research in different disciplines. The fact that the body has a very complex structure that reflects the changing forms of social processes and cultural codes has made body a cultural object/product. In addition, the representation of the body in different ways through mass media also shapes the society's perspective on the body. Cinema has an important place in this sense, especially considering its global impact.  In this context, cinema enabled the transhumanist approach to reach large masses, of representations of the body, within the human-technology relationship. Especially in the science fiction genre, the indicators of transhumanism are quite intense. The aim of this study is to reveal how the body is represented in science fiction cinema in the context of transhumanism. Among the Hollywood science fiction films released between 2010 and 2021, films that are thought to reflect transhumanism and focus on the transformation of the body were chosen for the review. The films Ex Machina (2015), Ghost in the Shell (2017), Blade Runner 2049 (2017), Alita: Battle Angel (2019), Matrix Resurrections (2021) constitute the working set. The films that are the subject of the research are discussed in the context of the Marxist Analysis. As a result of the analysis, it has been found that there is a class distinction between transhumans and biological humans in the films examined, technological companies are the dominant power, transhumans are seen as commodities and alienated due to false awareness.
Keywords: Body, Transhumanism, Science Fiction Cinema, Represantation