I. Abdurrahman dönemi Endülüs Emevi Devleti (Siyasi, sosyal, askeri durum)
Andalusa Umayyad State in Abdurrahman I period (Political, social, military situation)
Yazar: ABDULGANİ DELİOSMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÇAPAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Günümüzde üzerinde İspanya ve Portekiz'in bulunduğu İber yarımadasında kurulan Endülüs Emevî medeniyeti karanlık bir coğrafyanın aydınlanmasına önemli katkılar sunmuştur. Endülüs Emevî medeniyeti oluşturulurken farklı merhaleler yaşanmıştır. Bu dönemler arasında özellikle İslam dünyası içerisinde çalkantıların olduğu bir zamanda Endülüs'te yeni bir İslam devleti oluşumuna yeltenen ve bu mücadelesinde de başarılı olan I. Abdurrahman dönemi konu edinilmiştir. I. Abdurrahman Emevî soyundan olmakla birlikte devlet yönetiminde aktif olan bir ailenin ferdiydi. I. Abdurrahman'ın ailesinden aldığı devlet yönetimi eğitimi, kurduğu yeni devleti yönetmesini kolaylaştırmış ve bu devletin sağlam bir temelde varlığını devam ettirmesini sağlamıştır. I. Abdurrahman'ın kurduğu devlet kendisinden sonra yaklaşık 250 yıl varlığını sürdürmüştür. I. Abdurrahman, İberya'da yeni bir devlet kurarken yerli halk tarafından kısa süre içerisinde kabul görmüş özellikle İslam Devleti'nin bölgeyi fethinde önemli rol oynayan Berberî ve Yemeni topluluklar I. Abdurrahman'a biat etmişlerdir. Bunun sebebi ise I. Abdurrahman'ın Berberîler ile olan akrabalığı ve Yemenilerin Abbasi valisinden hoşnutsuz olmalarıdır. I. Abdurrahman kendisine karşı oluşan bu olumlu iklimden yararlanarak kısa süre içerisinde bir devlet oluşumu meydana getirmiştir. Bu devlet başlangıçta İslam Dünyasını bölmemek maksadıyla Emirlik olarak düşünülmüştür. I. Abdurrahman kendisinden önceki dönemde olduğu gibi bölgede İslam Medeniyeti oluşturma çalışmalarına devam etmiştir. O'nun kurduğu Devlet bölgede çıkan iç karışıklıklar ve isyanlar neticesinde varlığı son bulma noktasına gelen İslam varlığını yeniden canlandırmıştır. Endülüs Emevîleri I. Abdurrahman döneminde birçok imar faaliyetinde bulunurken bölgenin bir kültür ve eğitim merkezine dönüşmesini sağlamışlardır. I. Abdurrahman bölgede kendisinden önceki dönemden farklı olarak bir birliktelik oluşumuna da katkı sağlamıştır. 
Anahtar Sözcükler: Endülüs Emevîleri, İslam Dünyası, I. Abdurrahman, İberya.

Abstract:
The Umayyad civilization of Andalusia, which was established on the Iberian peninsula, on which Spain and Portugal are located today, made important contributions to the enlightenment of a dark geography. While creating the Andalusian Umayyad civilization, different stages were experienced. Among these periods, the period of Abdurrahman I, who attempted to establish a new Islamic state in Andalusia at a time of turmoil, especially in the Islamic world, and was successful in this struggle, was discussed. Although I. Abdurrahman was descended from the Umayyad family, he was a member of a family that was active in the state administration. The state administration education that Abdurrahman I received from his family facilitated the administration of the new state he founded and ensured that this state continued its existence on a solid basis. The state founded by Abdurrahman I continued to exist for about 250 years after him. While I. Abdurrahman was establishing a new state in Iberia, he was accepted by the local people in a short time, especially Berber and Yemeni communities, who played an important role in the conquest of the region by the Islamic State, pledged allegiance to Abdurrahman I. The reason for this is the kinship of Abdurrahman I with the Berbers and the dissatisfaction of the Yemenis with the Abbasid governor. Abdurrahman I took advantage of this positive climate against him and created a state in a short time. This state was initially thought of as an Emirate in order not to divide the Islamic World. Abdurrahman I continued to work on creating an Islamic Civilization in the region as he had done in the period before him. The State he founded revived the existence of Islam, whose existence came to an end as a result of internal turmoil and rebellions in the region. While the Andalusian Umayyads carried out many reconstruction activities during the reign of Abdurrahman I, they enabled the region to turn into a cultural and educational center. Abdurrahman I also contributed to the formation of a unity in the region, unlike the period before him.
Keywords: Andalusian Umayyads, Islamic World, I. Abdurrahman, Iberia.