Evli bireylerde algılanan romantik ilişki kalitesi, bilinçli farkındalık ve evlilik uyumunun incelenmesi
Investigation of perceived romantic relationship quality, mindfulness and marital adjustment in married individuals
Yazar: MÜCAHİT KAYA
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA BÜLBÜLOĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada evli bireylerde algılanan romantik ilişki kalitesi, bilinçli farkındalık ve evlilik uyumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda romantik ilişkide bilinci farkındalık ile algılanan romantik ilişki kalitesi arasındaki ilişkide evlilik uyumunun aracı rolüne ilişkin kurulan model test edilmiştir. Araştırmanın örneklemini ülke genelinden 194'ü kadın 106'sı erkek olmak üzere 300 evli birey oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun/kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırma verileri 01-30 Nisan 2023 tarihleri arasında sosyal medya platformları aracılığıyla rastgele dağıtılan Google tabanlı anketler uygulaması ile toplanmıştır.
Bu araştırmada veriler Romantik İlişkide Bilinçli Farkındalık Ölçeği (RİBFÖ), Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği (ARİKÖ), Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS paket programı ve Process Makro Analizi ile analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen korelasyon analizlerine göre RİBF ile ARİK arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu (r=0,35; p=,00), RİBF ile EU arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu (r=0,23; p=,00) ve ARİK ile EU arasında pozitif yönde orta seviyede anlamlı ilişki bulunduğu tespit edilmiştir (r=0,51; p=,00). Yapılan regresyon analizlerinde ise RİBF; ARİK'in %12'sini (R²=0,12), EU'nun %5'ini (R²=0,05) açıklamaktadır. EU ise ARİK'in %12'sini (R²=0,12), EU ve RİBF birlikte ARİK'in %31 (R²=0,31) açıklamaktadır.
Sonuç olarak RİBF ile ARİK arasındaki ilişki katsayısı 0,61 olarak bulunmuş olup modele EU aracı değişkeni dahil edildiğinde ilişki katsayısı 0,43 olarak bulunmuştur. Katsayının düştüğü ve istatistiksel olarak manidar ilişki bulunduğunun tespit edilmesi, evlilik uyumu değişkeninin bu modelde kısmi aracılık rolünün bulunduğunu göstermiştir (c′=0,18; p<0,01). Bu sonuç kurulan modeli doğrulamıştır.
Anahtar Kelimeler: Evlilik, Romantik İlişki, Evlilik Uyumu, Bilinçli Farkındalık, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi

Abstract:
This study aimed to examine perceived romantic relationship quality, mindfulness, and marital adjustment in married individuals. For this purpose, the model established regarding the mediating role of marital adjustment in the relationship between mindful awareness in romantic relationship and perceived romantic relationship quality was tested. The sample of the research consists of 300 married individuals, 194 women and 106 men, from across the country. Within the scope of the research, convenient/easily accessible sampling method was chosen among the non-random sampling methods. The research data was collected through Google-based surveys (Google Forms) distributed randomly via social media platforms between 01-30 April 2023.
In this study, data were obtained from Relationship Mindfulness Measure (RMM), Perceived Romantic Relationship Quality Scale (PRRQS), Marital Adjustment Test (MAT), and the Personal Information Form prepared by the researcher. The obtained data were analyzed using the SPSS package program and Process Macro Analysis. According to the correlation analyses, it has been found that there is a moderately significant positive relationship between RRM and PRRQ (r=0.35; p=,00), a low significant positive relationship between RRM and MA (r=0.23; p=,00), and a moderately significant positive relationship between PRRQS and MAS (r=0.51; p=,00). In the regression analyses conducted, RM explains 12% of PRRQ (R²=0.12) and 5% of MAS (R²=0.05). MA explains 12% of PRRQ (R²=0.12), and together, PRRQ and RM explain 31% of PRRQ (R²=0.31).
As a result, the relationship coefficient between RRM and PRRQ was found to be 0.61, and when the MA mediator variable was included in the model, the relationship coefficient was found to be 0.43. The decrease in the coefficient and the determination of a statistically significant relationship indicate that the marital adjustment variable plays a partial mediating role in this model (c′=0.18; p<0.01). This result confirmed the established model.
Keywords: Marriage, Romantic Relationship, Marital Adjustment, Mindfulness, Perceived Romantic Relationship Quality