Neonatal ishalli buzağılarda lactoferrinin koruyucu ve terapotik etkisinin araştırılması
Investigation of the protective and therapeutic effect of lactoferrin in calves with neonatal diarrhea
Yazar: NURETTİN IŞIK
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAYA ; PROF. DR. HASAN İÇEN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılar = Calves ; Diyare = Diarrhea ; Laktoferrin = Lactoferrin ; Tedavi = Treatment ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Bu çalışmada Van ve Diyarbakır illerinde neonatal buzağılarda ishale neden olan rotavirus, coronavirus, Cryptosporidium, E. coli F5(K99), Cl. perfringens ve Salmonella spp.'nin yaygınlığı, hastalarda klinik, hematolojik, biyokimyasal bazı parametrelerdeki değişiklikler ile klasik sağaltımda lactoferrin ilavesinin etkinliği araştırıldı. Lateral akış immunokromatografik test kiti ile ishalli buzağıların %51'inde rotavirus, %35'inde Cryptosporidium, %23'ünde Cl. perfringens, %16'sında coronavirus, %4'ünde E. coli F5(K99), tespit edilmiş olup, klasik bakteriyolojik metotlar ile  yapılan çalışmada 2 hayvanda  Salmonella spp. belirlenmiş, Giardia spp. belirlenmemiştir. Buzağıların %65'inde ishalle ilişkili tek etken  %33'ünde ise miks etken belirlenmiştir. Miks infeksiyon olarak 18 hayvanda Rotavirus-Cryptosporidium, 11'inde Rotavirus-Cl. perfringens, 1'inde Rotavirus-Coronavirus, 1'inde Rotavirus-Coronavirus-Cryptosporidium 1'inde Coronavirus-Cl. perfringens, 1 hayvanda ise Rotavirus-Cryptosporidium-Cl. perfringens belirlenmiştir. Çalışmaya alınan hayvanlarda pasif transfer yetmezliğinin tespitinde STP ve kolostral GGT düzeylerinin tanısal değerinin önemli olduğu ortaya konuldu. Tedavi öncesi buzağılardan hematolojik, biyokimyasal ve kan gazı analizleri gerçekleştirilerek tedavi sonrası klinik ve hematolojik değerlerin değişimi belirlendi. Lactoferrinin laboratuar koşullarında invitro olarak E. coli O157, E. coli F5 ve Salmonella enteriditis üzerine bakterisidal ve bakteriostatik etkisi araştırıldı. Belirtilen bakteriler üzerine 100 µl/ml ve üzeri konsantrasyonlarda etkili olduğu belirlendi. Tedavide lactoferrinin desteğinin iyileşmeyi hızlandırdığı ve ölüm oranını düşürdüğü, klinik paremetrelerde olumlu değişim gösterdiği belirlenmiştir. Lactoferrinin antibakteriyel antiviral ve antiprotozooer çalışmalarda hem koruyucu hemde tedavi edici olarak 100 µl/ml ve üzeri konsantrasyonlarda kullanılması durumunda daha etkin olacağı kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Buzağı, İshal, Lactoferrin, Yenidoğan.

Abstract:
In this study, the prevalence of rotavirus, coronavirus, Cryptosporidium, E. coli F5(K99), Cl. perfringens and Salmonella spp. that causing diarrhea in neonatal calves in Van and Diyarbakir provinces and changes in clinical, hematologic, biochemical parameters in patients and classical treatment combined with the efficacy of lactoferrin supplementation were investigated. Respectively as a percentage 51% rotavirus, 35 % Cryptosporidium, 23% Cl. perfringens, 16% coronavirus, 4% E. coli F5(K99), detected with the lateral flow immunochromatographic test kit and Salmonella spp. Was identified in 2 animals by using classical bacteriological methods while Giardia spp. not determined in diarrheic calves. As percentage single agent 65% and mixed agent 33% were determined in Diarrhea-related calves. As a mixed infection 18 Rotavirus-Cryptosporidium,  11 Rotavirus-Cl. perfringens, 1 Rotavirus-Coronavirus, 1 Rotavirus-Coronavirus-Cryptosporidium, 1 Coronavirus-Cl. perfringens, 1 Rotavirus-Cryptosporidium-Cl. perfringens have been determined. It has been demonstrated that the diagnostic value of STP and colostral GGT levels are important in the detection of passive transfer failure in the animals included in the study. Hematological, biochemical and blood gas analyzes were performed on calves and the changes in clinical and hematological values before and after treatment were determined. The bactericidal and bacteriostatic effects of Lactoferrin on E. coli O157, E. coli F5 and Salmonella enteriditis were investigated in vitro under laboratory conditions. It was determined that it was effective on the specified bacteria at concentrations of 100 µl/ml and above. It has been determined that the support of lactoferrin in treatment accelerates recovery and reduces the mortality rate, shows a positive change in clinical paremeters. It has been concluded that Lactoferrin will be more effective if it is used in antibacterial, antiviral and antiprotozooer studies at concentrations of 100 µl/ml and above, both as a preservative and therapeutic.

Key Words: Calf, Diarrhea, Lactoferrin, Neonatal.