Hastanemiz reanimasyon ünitesinde sepsis tanısıyla tedavi gören hastalarda enfeksiyon etkenleri, hastalık ciddiyet skorlomalrı ve biyobelirteçlerin mortalite prediktörü olarak değerlendirilmesi
Evaluation of infectious agents, disease severity scoring and biomarkers as mortality predictors to the patients who has been treated in our hospital's reanimation unit with diagnosis of sepsis
Yazar: UMMAHAN DALKILINÇ HÖKENEK
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA GÜMÜŞ ÖZCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Enfeksiyon = Infection ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Mortalite = Mortality ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Sepsis = Sepsis

Özet:
Giriş ve Amaç: Sepsis, sıklığı gittikçe artan global bir sağlık problemidir. Geliştirilen tanı ve tedavi stratejilerine rağmen mortalite ve morbidite oranı hala yüksek seyretmektedir. Sepsis tanılı hastaların mortalitesini erken öngörmek ve riske uygun tedavi yaklaşımını başlatmak için kabul edilen altın standart bir parametre bulunmamakla birlikte, çeşitli biyobelirteçler, hastalık ciddiyet skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Çalışmamızda, sepsis tanılı hastalarda enfeksiyona sebep olan mikroorganizmaların, hastalık ciddiyet skorlamalarının ve biyobelirteçlerin mortalite prediktörü olarak özgüllük ve duyarlılıklarını tespit etmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız hastanemiz Reanimasyon Ünitesinde 01.01.2017 - 01.01.2018 tarihleri arasında sepsis tanısı alarak takip ve tedavi edilen 18 yaşından büyük 76 hastanın dosya ve elektronik sistem kayıtları retrospektif olarak incelenerek yapıldı. Hastaların demografik verileri, yoğun bakım ünitesine yatış nedenleri, yatışlarının ilk günündeki prokalsitonin (PCT), C reaktif protein (CRP), beyaz küre hücresi (WBC) değerleri, hastaların yatışının ilk yirmidört saatinde hesaplanan Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi Skoru (APACHE II) ve Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (SOFA) ile kültür analizi sonucunda üreyen mikroorganizmalar, mekanik ventilasyon ihtiyaçları, uygulanan inotrop/vazoaktif ajan desteği, renal replasman tedavileri, yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri, gelişen mortalite ve morbidite durumları değerlendirilerek kaydedildi. Değerlendirilen parametrelerin mortalite prediktörü olarak duyarlılık ve özgüllükleri kıyaslandı.
Bulgular: Değerlendirilen hastaların % 46,05'i kadın,% 53,95'i  erkek, yaş ortalamaları 62,67 ± 18,1 yıl, mortalite oranı % 51,31 olarak tespit edildi. Hastaların % 60,53 cerrahi sonrası, % 39,47 dahili nedenler ile sepsis tanısı almış olup ortalama tedavi süresi 35 ± 43,7 gündü. Mortalite için; cinsiyet, yatış nedeni ve tedavi süresi anlamlı bulunmazken, artan yaşın mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu tespit edildi. Enfeksiyon odağı olarak en sık sırasıyla kan, solunum sistemi, yara/ yumuşak doku, üriner sistem, intraabdominal ve santral sinir sistemi olarak belirlendi ve enfeksiyon odağının mortalite ile ilişkisi olmadığı saptandı. Enfeksiyona neden olan etken en sık Klebsiella pneumoniae, ikinci sıklıkta  Staphylococcus aureus, fungal etken olarak ise Candida spp. olarak bulundu. Mikroorganizmaların mortalite ilişkisi değerlendirildiğinde Enterococcus faecalis enfeksiyonunun mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu belirlendi. Tedavilerin ilk 24 saatinde ölçülen CRP ve WBC değerleri ile mortalite arasında anlamlı korelasyon görülmezken, PCT değerleri mortalite ile sonuçlanan hastalarda 24,47 ± 36,80 ng/ml.olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0,05). Yüksek PCT değeri mortalite için bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. İlk 24 saatte hesaplanan yüksek SOFA ve APACHE II skorlarının da mortalite ile anlamlı ilişkisi olduğu tespit edildi (p<0,05). AUROC analizinde SOFA'nın mortaliteyi öngörmede daha başarılı olduğu tespit edildi (0,7449). Sepsiste gelişen organ yetmezliğinin mortaliteyi arttırdığı; kardiyak, solunum ve renal yetmezliğin herbirinin mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu saptandı.
Sonuç: Sepsisli hastalarda ileri yaşın, yüksek PCT değerinin, yüksek SOFA ve APACHE II skorunun mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu tespit edildi. Sepsis seyrinde gelişen organ yetmezliklerinin de prognozu kötü etkilediği ve erken destek tedavisi ile tahmin edilen mortalite oranının azaltılabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Sepsis, biyobelirteçler, APACHE II-SOFA, mortalite

Abstract:
Introduction and Objective: Sepsis is a global health problem with increasing frequency. Mortality and morbidity rates are still high despite the improved diagnostic and treatment strategies. Although there is no gold standard accepted to predict the mortality of patients with sepsis and to initiate the appropriate treatment approach to risk, various biomarkers, disease severity scoring systems are used. In our study,at the patients diagnosed with sepsis we aimed to determine the specificity and susceptibility of microorganisms that cause infection, disease severity scoring and biomarkers as predictors of mortality.
Materials and Methods Our study was performed retrospectively on the files and electronic system records of 76 patients older than 18 years of age who were diagnosed and treated with sepsis at our Reanimation Unit of our hospital between 01.01.2017 and 01.01.2018.The patient's demographic data , reasons for admission to the intensive care unit, procalcitonin (PCT), C reactive protein (CRP), white blood cell (WBC) values at the first day of hospitalization, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE II)  and Sepsis-related Organ Failure Assessment (SOFA) scores calculated in the first twenty-four hours of  hospitalization, microorganisms reproduced as a result of culture analysis, mechanical ventilation needs, applied inotropic / vasoactive agent support, renal replacement therapies, length of stay in intensive care unit , mortality and morbidity were evaluated . The sensitivity and specificity of the evaluated parameters as a predictor of mortality were compared.
Results: Of the 76 patients evaluated, 46.05% were female, 53.95% were male, and the mean age was 62.67 ± 18.1 (20 - 93) years (mean ± SD (min-max)) and 51.31%, respectively. The patient's 60.53% were diagnosed with sepsis after surgery and 39.47% for internal reasons. The mean duration of treatment was 35 ± 43.7 (1-271) days. While gender , cause of hospitalization  and duration of treatment was not determined  significant , increased age was found as an independent risk factor for mortality As the source of infection, the most common blood then respectively respiratory system, wound / soft tissue, urinary system, intraabdominal, central nervous system determined and the infection source was not related to mortality. The most common microorganisms causing infection is Klebsiella pneumoniae and Staphylococcus aureus respectively.As the most common fungal agent  Candida spp.  was found. When the relationship between microorganisms and mortality was evaluated, Enterococcus faecalis infection was found to be an independent risk factor for mortality.While the CRP and WBC values measured in the first 24 hours of the treatment of patients were not significantly correlated with mortality , the mean PCT values were 24.47 ± 36.80 ng / ml remarkably high in patients with mortality (p<0,05).By this result high PCT was determined as an independent risk factor for mortality. High SOFA and APACHE II scores calculated at the first 24 hours of admission were found to be significantly associated with mortality (p<0,05). AUROC analysis found SOFA to be more successful in predicting mortality (0,7449). It was found that organ failure in sepsis increases mortality; In addition, heart, respiratory and renal failure were found to be independent risk factors for mortality.
Conclusion: In patients with sepsis, we found that high age,high PCT level , SOFA and APACHE II score at diagnosis were independent risk factors for mortality. We think that organ failure developed during sepsis affects the prognosis poor and the predicted mortality rate can be reduced with early supportive treatment.
Key words: Sepsis, biomarkers, APACHE II-SOFA, mortality