Eser sözleşmesi kapsamında yargı kararı verilen diş tedavilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dental treatments which is decided by the courts within the contract for work and services
Yazar: MEHMET ALİ KILIÇARSLAN
Danışman: PROF. DR. GÜROL CANTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Hukuk = Law
Dizin: Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Toplumsal düzen kuralları bir arada yaşayan insanların belli bir disiplin, güven ve hakkaniyet sınırları içerisinde birbirleri ile olan beşerî ve ticari ilişkilerini düzenler. Hasta ile hekim arasında da bir etkileşim olduğu için bu ilişkileri de düzenleyen etik değerler ve kanunlar söz konusudur. Güncel mevzuatımıza yani Türk Pozitif Hukukuna göre hekim-hasta ilişkisi genel olarak bir "vekalet ilişkisi" olarak kabul edilir. Ancak sadece estetik amaçlı yapılan tedaviler başta olmak üzere bazı tedavi ve operasyonlar hukuki süreç söz konusu olduğunda "eser sözleşmesi" kapsamında değerlendirilmektedir. Bu nedenle çoğu zaman ortaya bir eserin de çıktığı diş hekimliği tedavilerinde yargıya intikal eden vakalarının hangilerinin eser sözleşmesi kapsamında değerlendirildiğini araştırmayı amaçlayan bu tez çalışması için yargı kararları değerlendirilmiştir. Bu amaçla "Hukuk Türk, Legal Bank ve Lexpera" veri tabanları kullanılarak "Eser Sözleşmesi, Diş", "Eser Sözleşmesi, Protez", "Eser Sözleşmesi, İmplant", "Eser Sözleşmesi, Ortodonti", "Eser Sözleşmesi, Kanal Tedavisi" anahtar kelimeleri taratılmıştır. Elde edilen veriler gruplandırıldığında 33 davanın protez, 23 davanın implant tedavisi, 9 davanın kanal tedavisi, 8 davanın dolgu ve 5 davanın da ortodonti ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bu davalara göre; borcunu alacak-verecek davaları 11, tedavinin tamamlanmasına izin vermeme durumu ile ilgili davalar 3, eseri beğenmemeye ve zarar görüldüğüne ilişkin davalar 23, ifa yardımcısı ile ilişkili davalar 3, rayiç belirleme davaları 6, bilirkişi vurgusu yapan davalar 11, mahkeme yetki davaları 15, ceza davalarına konu olabilecek yargılamalar 4 ve zaman aşımı ile ilişkili davalar da 2 sayıda olacak şekilde kaydedilmiştir. Bu sonuçlar diş hekimliği ile ilgili uygulamaların yargıya intikal eden kısımları için özellikle protez uygulamalarının ve bunların eser sözleşmesi kapsamındaki durumlarının daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Ayrıca genellikle tazminat üzerine davalar açılmakla birlikte dava içeriğindeki suçlamaların bir kısmının esasen ceza hukuku kavramlarına da atıfta bulunduğu tespit edilmiştir. Süreçte diş hekimliği uygulamalarının pek çoğu teknik uygulamaları içerdiği için ve bu uygulamaların başarısının da çoğu zaman sadece yüklenici olan hekime değil aynı zamanda iş sahibi hastaya da bağlı olabileceği göz önüne alındığında adaletin doğru tecelli etmesi için hukuk ve diş hekimliği alanlarının bilgi ve tecrübelerini paylaşmasının ve bu alanda da doğru ve yetkin bir bilirkişilik müessesesinin kurulmasının önemi büyüktür.

Abstract:
The rules of social order regulate the relations of people living together with each other within a certain discipline, trust, and justice. Since there is an interaction between the patient and the doctor, there are ethical values and laws that regulate these relationships. According to our current justice system, the doctor-patient relationship is generally considered a "contract of mandate". However, some treatments and operations, especially treatments performed for aesthetic purposes only, are considered within the scope of a "contract of work" when it comes to the legal process. For this reason, it is important which of the cases submitted to the legal issues in dental treatments, where a work is often produced, are evaluated within the scope of the work contract. The aim of this thesis, which looks at judicial decisions, is to determine the context in which dental cases are evaluated. For this purpose, "Hukuk Türk, Legal Bank, and Lexpera" databases were used. The keywords "Work Contract, Dental", "Work Contract, Prosthesis", "Work Contract, Implant", "Work Contract, Orthodontics", and "Work Contract, Root Canal Treatment" were scanned. When the data obtained was grouped, it was determined that 33 cases were related to dental prosthesis, 23 cases were related to dental implant treatment, 9 cases were related to root canal therapies, 8 cases were related to dental filling and 5 cases were related to orthodontics. According to these cases; 11 cases of debt receivables, 3 cases related to not allowing the treatment to be completed, 23 cases related to dislike of the work and damage to the work, 3 cases related to the performance assistant, 6 cases for determination of interest, 11 cases emphasizing expert witness, 15 court jurisdiction cases, criminal cases The trials that may be subject to lawsuits are recorded as 4 and the lawsuits related to statute of limitations are recorded as 2. These results reveal that the parts of dentistry-related applications that are submitted to the judiciary, especially prosthetic applications and their status within the scope of the work contract, need to be evaluated more carefully. In addition, although lawsuits are generally filed for compensation, it has been determined that some of the accusations in the lawsuit refer to criminal law concepts. In the process, it should not be forgotten that many dental practices include technical applications and their success depends not only on the physician but also on the patient. To make the right decision, it is important for the fields of law and dentistry to share their knowledge and experience and to be an accurate and competent expert in this field.