Elazığ ruh sağlığı hastalıkları hastanesinde görev yapan hemşirelerde iş yaşam kalitesinin irdelenmesi
Investigation of the quality of work life in nurses working in Elaziğ mental HEAlTH hospital
Yazar: ERHAN ATICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM BULUT
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Ruh sağlığı = Mental health ; Ruh sağlığı hizmetleri = Mental health services ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Sağlıklı ve nitelikli hasta ile çalışan sonuçlarının alındığı bir yapı olmasıyla birlikte, kalitenin hasta memnuniyetine etkisi göz önünde bulundurulduğunda, sağlık çalışanlarında özellikle de hemşirelerde iş yaşam kalitesinin irdelenmesi önemlidir. Bu çalışmada hemşirelerin iş yaşam kalitesi düzeylerini ve ilişkili faktörleri belirleyebilmek amaçlanmıştır.
Kesitsel tipte olan bu çalışma, Elazığ Ruh Sağlığı Hastalıkları Hastanesi'nde görev yapan 199 hemşire arasında yapılmıştır. Hemşirelere içerisinde Hemşirelik İş Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin (HİYK) de yer aldığı bir anket direkt gözlem altında uygulanmıştır.
Araştırmada hemşirelerin %51,3'ü kadın, yaş ortalamaları 38,4±8,2 yıl, HİYK toplam puan ortalaması 115,0±21,5 olarak bulunmuştur. Evlilerin, çocuğu olanların, eğitim durumu lise/ön lisans olanların, kadrolu çalışanların, nöbet tutmayanların, kurumdan ayrılmak istemeyenlerin, kurumda alınan kararlarda fikri alınanların, kariyer hedefi karşılananların HİYK ölçek alt boyutları ve toplam puanının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Son bir yıl içinde hasta ve/veya hasta yakınlarından şiddet görenlerin, ekonomik durumunu kötü algılayanların, çalışma süresine göre iş yükünü fazla olarak ifade edenlerin, sağlık durumunu kötü olarak algılayanların ve iş yaşam kalitesini kötü olarak değerlendirenlerin HİYK ölçek alt boyutları ve toplam puanının daha düşük olduğu görülmüştür (p<0,05).
           Cinsiyet ile çalışılan birim açısından HİYK ölçek toplam puanı, ekonomik durumu algılama, nöbet tutup tutmama açısından ölçeğin iş algısı, fazla mesaisi olanlarla olmayanların yöneticiler ile ilişkiler alt boyutu farklılık göstermemektedir (p>0,05).
Sonuç olarak, bu araştırmada Ruh Sağlığı Hastalıkları Hastanesinde çalışan hemşirelerin iş yaşam kalitesi düzeyi ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Hemşirelerin sosyoekonomik durumlarını, sağlık durumlarını, çalışma koşullarını, mesleğe olumlu bakış ve yaklaşımlarını geliştirebilecek düzenlemelerin planlanması ve hayata geçirilmesinin iş yaşam kalitesini daha da arttırabileceği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, iş yaşam kalitesi, ruh sağlığı, çalışma şartları

Abstract:
Investigation of the Quality of Work Life in Nurses Working in Elazığ Mental Health Hospital.
Considering the effect of quality on patient satisfaction, it is important to examine the quality of work life in healthcare professionals, especially nurses, as it is a structure where the results of working with healthy and qualified patients are taken into account. In the present study, it was aimed to determine the level of quality of work life quality among nurses and the related factors.
This cross-sectional study was conducted among 199 nurses working in Elazığ Mental Health Hospital. A questionnaire including the Quality of Nursing Work Life (QNWL) Scale was administered to the nurses under direct observation. 
51.3% of the nurses included in the study were female, their mean age was 38.4±8.2, and the QNWL total mean score was 115.0±21.5. The QNWL's subscales and total score were found to be higher for those who were married, had children, had high school/associate degree level of education, were permanent employees, only worked during the day, worked 40-45 hours a week, did not have shifts, did not work overtime, did not want to leave the institution they work, were satisfied with the institution they work, whose ideas were received when making decisions for the institution, those who were satisfied with the social opportunities of the institution, and those whose career goals were met (p<0.05).
The QNWL's total score did not show statistically significant differences in terms of gender and unit of work. Additionally, in terms of the perceived economic situation and having shifts, the subscale of relations with managers did not present statistically significant differences in terms of job perceptions of those who worked overtime and those who did not (p>0.05).
As a result, the quality of work life of the nurses working in the Mental Health Hospital was found to be above the average in this study. It is thought that the planning and implementation of regulations that can improve nurses' socioeconomic status, health status, work conditions, positive outlook, and approach to the profession can further increase their level of work life quality.
           Keywords: Nurse, quality of work life, mental health, work conditions.