Remisyon dönemindeki 8-16 yaş grubu astımlı çocuklarda genel ve hastalığa özgü yaşam kalitesi ölçeklerinin karşılaştırılması ve yaşam kalitesini etkileyen değişkenlerin incelenmesi
Comparison of general and disease-specific quality of life scales and analysis of variables affecting the quality of life in 8-16 age group of asthmatic childrens in remission
Yazar: YELİZ ÖZANANAR SEVİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN GÜLEN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Astım pek çok hücre ve hücresel elementin rol aldıgı, degisik uyaranlara karsıartmıs havayolu duyarlılıgı ve geri dönüsümlü havayolu obstrüksiyonu ile karakterizekronik enflamatuar bir hastalıktır. Çocukluk çagı kronik hastalıklarının en sık görüleniolarak bilinmektedir. Günümüzde birçok kronik hastalıkta yasam kalitesinin önemiüzerinde durulmaktadır. Genel olarak ?kalite?, iyiligin bir derecesidir. Yasam kalitesi,kisisel saglık durumundan öte, kisisel iyilik halini de içine alan daha genis birkavramdır. Mendola ve Pelligrini, yasam kalitesini ?bireyin algıladıgı bedenselkapasite sınırları içinde basardıgı tatmin edici sosyal durum? (Bowling A. 1993) olaraktanımlarken, DSÖ, yasam kalitesini ?bireylerin içinde yasadıkları kültür ve degerlersistemindeki kendi yasam algıları? seklinde tanımlamıstır.Astım, hayatı fiziksel, emosyonel ve sosyal açılardan etkileyen kronik birhastalıktır. Son yıllarda hastalıgın bu yönünü de degerlendirmek amacı ile yasamkalitesi ölçüm formları gelistirilmistir. Yasam kalitesi ölçümleri, hastanın hastalıgaolan tepkisini daha iyi anlamanın yanı sıra, hastanın tedaviye uyumunu artırarakdestekleyici bir yaklasım da saglamaktadır.Çalısmamıza Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Saglıgı ve HastalıklarıAnabilim Dalı Gögüs-Alerji Bilim Dalı tarafından izlenmekte olan remisyondönemindeki 8-16 yas grubu 100 astımlı hasta ve 100 saglıklı kontrol alınmıstır.Hastaların yasam kalitesinin genel ve hastalıga özgü yasam kalitesi anketleri ilekarsılastırılması ve yasam kalitesini etkileyen önemli degiskenlerden biri olan aileislevselliginin incelenmesi amaçlandı.Çalısmamızda; yas ve cinsiyetin astımlı hastalarda yasam kalitesinietkilemedigi, anne ve babanın egitim durumunun iyi olmasının yasam kalitesiniolumlu yönde etkiledigi görüldü. Toplam geliri iyi olanların yasam kalitesinin daha iyioldugu saptandı. Hastalıgın tanı yası arttıkça, yasam kalitesinin arttıgı, hedefsemptom olarak çoklu sikayeti ve uyku bölünmesi olanların yasam kalitesininazaldıgı, yine benzer sekilde atak sayısı fazla olanların, çoklu tedavi alanların ve ataktedavisi alanların yasam kalitesinin azaldıgı saptandı. Astım fenotipine bakıldıgındahafif intermittan astımlı olanların yasam kalitesinin daha iyi oldugu bulundu.Aile degerlendirme ölçegine bakıldıgında; ?gereken ilgiyi gösterme? altölçeginde, astımlı grubun ebeveynlerinin kontrol grubunun ebeveynlerine göreçocuklarına daha fazla ilgi gösterdigi görüldü.Genel yasam kalitesi, çocuk-ergen formu ve ebeveyn formuna bakıldıgında;astımlı grubunun yasam kalitesinin, kontrol grubuna göre daha kötü oldugu saptandı.mmunoterapi alan ve almayanlar ile kontrol grubu karsılastırıldıgında, immunoterapialmayan astımlı grubun yasam kalitesinin kontrol grubuna göre daha kötü oldugu,fakat immunoterapi alan astımlı grubun yasam kalitesinin kontrol grubuna benzeroldugu görüldü. mmunoterapi almayan astımlı grubun yasam kalitesi ileimmunoterapi alan astımlı grubun yasam kalitesi karsılastırıldıgında, immunoterapialan astımlı grubun yasam kalitesinin daha iyi oldugu saptandı. mmunoterapininyasam kalitesini olumlu yönde etkiledigi görüldü.PAQLQ degerlendirildiginde; ?FK?, ?D?, ?TP? alt ölçeklerinde, immunoterapialan astımlı grup ile immunoterapi almayan astımlı grup arasında fark saptanmazken;immunoterapi alan astımlı grubun, ?BL? alt ölçeginde immunoterapi almayanlara göreyasam kalitesinin daha iyi oldugu saptandı.PQALQ; GYK-EF ve GYK-ÇEF ile karsılastırıldıgında, anlamlı fark olmadıgıgörüldü.Genel yasam kalitesinde; ebeveynlerin ?FSTP? alt ölçegini çocukları ile benzeralgılarken, ?PSTP? ve ?ÖTP? alt ölçeklerinde çocuklarının algısına göre daha kötüalgıladıkları saptandı.Kronik hastalıgı olan hastalarda yasam kalitesinin, genel ve hastalıga spesifikyasam kaliteleri ile degerlendirilmesi son zamanlarda büyük önem kazanmıstır.Kronik hasta grubunun yasam kalitesinin bozuk oldugunun saptanması vedüzeltilmesi ile hastaların sosyal yasamlarının, okul basarılarının ve ebeveynlerininyasam kalitesinin de düzelmesinde etkili olacagı düsünülmektedir. Sıklıgı her geçengün artan astım, atak ve remisyon dönemleri ile seyreden kronik bir hastalıktır. taklar,hastaların yasam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Ülkemizde astım hastalarınıngenel poliklinik kontrollerinde yasam kalitesi degerlendirilmemekte olup, poliklinikkontrollerinde genel ve hastalıga spesifik yasam kalitesinin degerlendirilmesinintedavi ve izlemde önemli olacagı düsünülmektedir.

Abstract:
Asthma is a chronic inflammatory disease characterized by increased airwaysensitivity to different stimuli and reversible airway obstruction with many cells andcellular elements playing a role. It is the most common chronic disease of childhood.Today chronic diseases? effect on life quality is ephasised on. In general, the ?quality?is a grade of goodness. In addition to personal health status being a quality of life, itis also a broad concept that encompasses the personal well being. While Mendolaand Pelligrini defined the quality of life as ?perceived physical capacity of theindividual satisfactorily accomplished within the boundaries of social status?, WHOdefined quality of life as ?culture and value systems in which they live their life in theperceptions of individuals?.Asthma is a chronic disease that affects life in physical, emotional and socialaspects. In recent years, to evaluate this aspect of the disease, the forms ofmeasurement in life quality have been developed. Quality of life measurement helpedto understand the patient?s response to the disease, as well as increased patientcompliance to treatment and provided a supportive approach.In our study, patients were selected from the asthmatic children who havebeen followed in Ege University Medical Faculty Department of Pediatric Thoracic-Allergy. 8-16 age group of 100 asthmatic patients in remission and 100 healthycontrols were selected. Our intention was to compare the life quality of patients withgeneral and disease specific life quality questionaires and to study family functioningwhich is one of the most important variables that affects the quality of life.In our study, we saw that age and gender didn?t affect the quality of life inpatients with asthma; parents educational levels affected the quality of life positively.Patients whose total income is good, have better quality of life. When the age ofdiagnose is increased the quality of life is also increased. Patients with multiplesymptoms and sleep breaks have lower life quality.It was found that life quality ofpatients which are using multiple treatments and asthma attack treatment, wasgetting lower. Also it was seen that patients with mild intermittent asthma phenotypehave better quality of life.When we assessed the Family Evaluation Scale ?affective involvement?subscale, it was seen that parents of asthmatic group showed more interest in theirchildren than the parents of control group.When we looked at the overall quality of life, quality of life in asthmatic group,were worse than the control group. When we compare patients who are takingimmunotherapy and who aren?t taking immunotherapy with control group; asthmagroup who isn?t treated with immunotherapy has worse quality of life than controlgroup but asthma group who is treated with immunotherapy has similar quality of lifewith the control group. Asthma group who is treated with immunotherapy has betterasthma group who isn?t treated with immunotherapy. It was seen that quality of lifewas positively affected by immunotherapy.When PAQLQ is compared with general life quality, no significant differencewas found.In general life quality, parents were perceiving ?FSTP? sub-scale similar withtheir children, but parent?s percecution in ?PSTP? and ?OTP? sub-scales were worsethan their childeren?s persecutions.Assesment of life quality of patients with chronic diseases with overall anddisease-specific life quality, has gained importance recently. Determining the lowerlife quality of patients with chronic diseases and making them better is thought tohave a great impact on patients? social lifes, school successes and their parents? lifequalities. Asthma is a chronic disease characterised by periods of attacks andremissions and its prevalence is increased by each day. The attacks, affects the lifequality of patients negatively. In our country, life quality of asthma patients is notevaluated in general policlinical examinations. Assessment of overall and diseasespecific life quality of patients is thought to be important in treatment and follow-up.