Erişkinlerde siberkondri düzeyi ve etkileyen faktörler
Level of cyberchondry and affecting factors in adults
Yazar: HALİT BACI
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Sağlık bilgisi-tutum, uygulama = Health knowledge-attitudes, practice ; Siberkondri = Cyberchondria ; Yetişkinler = Adults ; İnternet = Internet

Özet:
Amaç: Aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkinlerde siberkondri düzeylerinin ve bunu etkileyen faktörlerin araştırılması
Yöntem: Kesitsel analitik tipte olan çalışmamız, İzmir il merkezinde Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı merkezlerinde yapılmıştır. Araştırmanın evreni 13259 kişidir. Evreni bilinen örneklem hesabına göre çalışmaya alınmış kişi sayısı 374 katılımcı olarak belirlenmiştir. Aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası bireyler gönüllülük çerçevesinde çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan ve sosyo-demografik özellikleri ile hastalık geçmişi, hastaneye başvuru sayısı, internet kullanımı, internet ve sosyal medyaya güven ile ilgili soruların bulunduğu 33 soruluk anket formu ile Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ-12) uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ve analizinde IBM SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Örneklemin 373 kişi olduğu bu çalışmada, bireylerin yaşlarının ortalaması 34,7 ± 11,837 (min 18 ve maks 65), %57,4'ü kadındı. Katılımcıların Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ-12) puan ortalaması 26,49 ± 8,169 olarak bulundu. Henüz tanısı koyulmamış bir hastalığı olduğunu düşünenlerin, düşünmeyenlere göre, internet sayesinde kendi kendine sağlık durumlarını takip edebileceğini düşünenlerin düşünmeyenlere göre, interneti sağlıkla ilgili konular nedeniyle sıklıkla kullananların kullanmayanlara göre, doktora gitmeden önce ve gittikten sonra internet üzerinden araştırma yapanların yapmayanlara göre, doktoru tarafından reçete edilen bir ilacı kullanmayı internette okuduğu bilgiler nedeniyle bırakanların bırakmayanlara göre,  internetteki bilgiler sayesinde kendi rahatsızlığı için tanı koyup ilaç başlayanların başlamayanlara göre, sağlıkla ilgili konularda sosyal ağları ve resmi veya özel sağlık kuruluşlarının internet sitelerini sıklıkla kullananların daha az kullananlara göre, sağlıkla ilgili konularda sosyal ağları ve resmi veya özel sağlık kuruluşlarının internet sitelerini güvenilir bulanların bulmayanlara göre SCÖ-12 puanı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. (p<0.005)
Sonuç: Araştırmada, siberkondri orta düzeyde bulunmuştur. İnternetin hayatımızın tamamen içerisinde yer alması nedeniyle internetten sağlık bilgisi arayışı kaçınılmazdır. Hastalar artık tanı ve tedavi kısmında daha çok rol almak istemektedir. Tüm hekimlerin özellikle aile hekimlerinin biyopsikososyal yaklaşımın bir parçası olarak hasta ile işbirlikçi yaklaşım içinde olması gerekir. Hastaya tedavisi hakkında daha detaylı bilgi vermek, kullandığı ilacın olası etki ve yan etkilerini anlatmak hastanın internette bilgi arayışını ve kendisine önerilen tedaviyi bırakmasını önleyebilir. Ayrıca hastaların doktorlar tarafından doğru ve güvenilir internet sitelerine yönlendirilmesi siberkondri düzeyini azaltabilir. Bireylere sağlık okur-yazarlığı eğitimi verilebilir. Siberkondrinin etkileri hakkında bilgilendirmeler yapılabilir. Olası zararların azaltılmasına katkı sağlamak için internette yanlış, eksik, güvenilir olmayan sağlık bilgileri denetlenebilir.
Anahtar Kelimeler: Siberkondri, aile hekimliği, çevrimiçi sağlık bilgisi arama, internet

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the levels of cyberchondria and the factors affecting it in adults who applied to family health centers. 
Method: Our study, which is a cross-sectional analytical type, was carried out in Dokuz Eylul University Education Family Health Centers in the city center of Izmir. The population of the research is 13259 people. The number of people included in the study was determined as 374 participants according to the sample calculation of the known universe. Individuals between the ages of 18-65 who applied to family health centers were included in the study on a voluntary basis. The Cyberchondria Severity Scale (SCO-12) was applied to the participants with a 33-question questionnaire prepared by the researchers, which included socio-demographic characteristics, disease history, number of hospital admissions, internet use, and trust in the internet and social media. IBM SPSS 24.0 program was used in the evaluation and analysis of the data obtained from the research. In the statistical evaluation of the data, p<0.05 was accepted as significant. 
Findings: In this study, the sample of which was 373 people, the mean age of the individuals was 34.7 ± 11,837 (min 18 and max 65), 57.4% were female. The mean score of the participants on the Cyberchondria Severity Scale (SCÖ-12) was found to be 26.49 ± 8.169. According to those who think they have a disease that has not been diagnosed yet, compared to those who do not think that they can follow their own health status thanks to the internet, those who do not think that they can follow their own health status thanks to the internet, those who use the internet frequently due to health-related issues, those who do not use the internet because of health-related issues, those who do research on the internet before and after going to the doctor, and those who do not, according to those who do not Compared to those who stopped using a drug because of the information they read on the internet, those who made a diagnosis for their own disease and started taking the drug thanks to the information on the internet, compared to those who did not start taking the drug, compared to those who frequently use social networks on health-related issues and the websites of public or private health institutions, compared to those who use social networks and Those who find the websites of public or private health institutions reliable have a significantly higher SCÖ-12 score than those who do not. (p<0.005) 
Results: In the study, cyberchondria were found to be moderate. The search for health information on the internet is inevitable because the internet is completely in our lives. Patients now want to take a greater role in diagnosis and treatment. All physicians, especially family physicians, should be in a collaborative approach with the patient as part of the biopsychosocial approach. Giving more detailed information about the patient's treatment and explaining the possible effects and side effects of the drug may prevent the patient from searching for information on the Internet and quitting the treatment offered to him. In addition, directing patients to correct and reliable websites by doctors can reduce the level of cyberchondria. Individuals can be given health literacy training. Information can be given about the effects of cyberchondria. In order to contribute to the reduction of possible harm, false, incomplete, unreliable health information can be audited on the Internet.
Key words: Cyberchondria, family medicine, online health information search, internet