18 – 65 yaş arası bireylerde sağlık anksiyetesinin tedavi uyumu ile olası ilişkisi
The possible relationship between health anxiety and treatment adherence in individuals aged 18 - 65 years
Yazar: NURAY CUMBUL AYHAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; İstanbul Avcılar Merkez Aile Sağlığı Merkezi 34.04.063 No'lu Aile Hekimliği Birimi'ne başvuran 18 – 65 yaş arası bireylerde sağlık anksiyetesinin tedavi uyumu ile olası ilişkisi araştırılmıştır.
Gereç-Yöntem: Gözlemsel, tanımlayıcı ve kesitsel tipte araştırmadır. Çalışmaya, 01-30.11.2022 tarihleri arasında İstanbul Avcılar Merkez Aile Sağlığı Merkezi 34.04.063 No'lu Aile Hekimliği Birimi'ne başvuran ve dahil edilme kriterlerini sağlayan 350 kişi alınmıştır. Katılımcılara, TMMÖ, SAÖ ve tarafımızca oluşturulan SDF uygulanmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Yüksek motivasyonlu bireylerde HOSAB ve ölçeğin toplamından aldıkları puanlar düşük motivasyonlu bireylere göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. TMMÖ BAB ile SAÖ alt boyutları ve ölçeğin toplamından alınan puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. TMMÖ motivasyon düzeylerine göre SAÖ BBADKAB' dan aldıkları puanlar arasında   istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Bilinen kronik hastalığı olan olgularda yüksek motivasyon görülme oranı, kronik hastalığı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. Medeni duruma göre olgularda boşanmış veya eşi vefat etmiş olguların bilgi düzeyinin yüksek olması oranı, diğer olgulardan yüksek saptanmıştır. Kronik hastalığı olan olguların bilgi düzeyinin yüksek olması oranı, kronik hastalığı olmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Düzenli ilaç kullanan olguların bilgi düzeyinin yüksek olması oranı, düzenli ilaç kullanmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Kadınların SAÖ toplamından aldıkları puanlar, erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Bilinen kronik hastalığı olan olguların SAÖ'de HOSAB'dan aldıkları puanlar, kronik hastalığı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. Son bir yıl içinde sağlık kuruluşuna başvuru sayısına göre olguların SAÖ'de BBADKAB'dan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Son bir yıl içinde sağlık kuruluşuna başvuru sayısına göre olguların SAÖ toplamından aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Bilinen bir psikiyatrik hastalığı olan olguların SAÖ' de BBADKAB, HOSAB'dan ve ölçek toplamından aldıkları puanlar, psikiyatrik hastalığı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır.
Sonuç: Sağlık anksiyetesi olan bireylerde tedavi uyumunu ele almak için kapsamlı bir yaklaşım gereklidir. Sağlık hizmeti sağlayıcıları hastanın korkularına ve endişelerine duyarlı olmalı, tedavi planı hakkında açık ve detaylı açıklamalar yapmalı ve gerektiğinde uygun güvence sağlamalıdır. Bazı durumlarda, birincil tıbbi ekibin yanı sıra ruh sağlığı profesyonellerinin de katıldığı işbirlikçi bir yaklaşım daha iyi sonuçlara yol açabilir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the possible relationship between health anxiety and treatment adherence in individuals aged between 18 and 65 years who applied to Istanbul Avcılar Central Family Health Center Unit No. 34.04.063.
Method: It is an observational, descriptive and cross-sectional study. Between 01.11.30.11.2022, 350 people who applied to Istanbul Avcılar Central Family Health Center Unit No. 34.04.063 and met the inclusion criteria were included in the study. The participants were administered the TMMS, HAS and also the SDF that created. The results were evaluated at a significance level of p<0.05
Results: The rate of high motivation in subjects with known chronic diseases was statistically significantly lower than in subjects without chronic diseases. According to marital status, the rate of high level of knowledge in divorced or deceased patients was higher than the other cases. The rate of high level of knowledge among subjects with chronic diseases was significantly higher than those without chronic diseases. The rate of high level of knowledge in subjects who regularly used medication was significantly higher than those who did not use medication. The total HAS scores of women were significantly higher than those of men. The scores obtained from NCIS in the HAS by subjects with known chronic diseases were found to be statistically significantly lower than those without chronic diseases. A statistically significant difference was found between the scores obtained by the subjects from HPSAS in the HAS according to the number of visits to a health institution in the last year. A statistically significant difference was found between the scores obtained by the subjects from the total HAS according to the number of visits to a health care institution in the last year. The scores obtained by the subjects with a known psychiatric illness from the HPSAS, NCIS and the total scale were found to be statistically significantly higher than those without a known psychiatric illness.
Conclusion: A comprehensive approach is required to address treatment adherence in individuals with health anxiety. Healthcare providers should be sensitive to the patient's fears and concerns, provide clear and detailed explanations about the treatment plan, and provide appropriate reassurance when needed. In some cases, a collaborative approach involving the primary medical team as well as mental health professionals may lead to better outcomes.