Yakın dönem siyasi tarihinin karikatür üzerinden analizi: Karagöz 1922-1939
The analysis of the recent political history through cartoon: Karagöz 1922-1939
Yazar: AYŞE BEDİR
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT KÜÇÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Karagöz gazetesi = Karagoz newspaper ; Karikatür = Caricature ; Kültürel çalışmalar = Cultural studies ; Mizah = Humour ; Mizah gazetesi = Mizah newspaper ; Siyasi karikatür = Political caricature ; Siyasi tarih = Political history ; Tarih = History

Özet:
Basın ve iktidar (egemen güç) arasındaki ilişki karşılıklı bir ilişkidir ve birbirini besleyen bir niteliğe sahiptir. İktidar kendi hegemonik gücünü basın yoluyla pekiştirirken basın da varlığını muhafaza etmek için iktidarın gücünden beslenmektedir. Başka bir ifadeyle basın iktidarın söylemini dile getiren ve yeniden inşa eden bir işleve sahiptir. Bir basın aracı olan gazeteler ve gazetelerdeki karikatürler de bu amaca hizmet etmektedir. Muhalif basının varlığı söz konusu olsa da bu durum, genel itibarıyla kaçınılmazdır. 
 II. Meşrutiyet'in ilanının akabinde yayın hayatına başlayan uzun soluklu siyasi, mizahi bir halk gazetesi olan Karagöz, bir basın aracı olarak bünyesinde barındırdığı ve arşivlerde tamamıyla muhafaza edilmiş tüm yazılı ve görsel verisiyle yakın dönem Türkiye siyasi tarihi için kayda değer bir tanıklığa sahiptir. Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin 1922-1939 yılları arasında yaşamış olduğu siyasi gelişmeleri, değişim ve dönüşümü Karagöz gazetesi karikatürleri, karikatürlerin söylemi üzerinden konjonktürel olarak güç/iktidar ilişkisi çerçevesinde (egemen ya da muhalif) çarpıcı örneklerle sunmayı ve o dönemin panoramasını bugünün okuyucusunun gözleri önüne sermeyi amaçlamaktadır. 
Karagöz'ün gelişim serüvenini anlayabilmek adına mizahın ve karikatürün kuramsal çerçevesi ve tarihsel gelişiminin serüveni anlatılmakta, akabinde gazetenin Türk mizah ve karikatürü içindeki yeri değerlendirilmektedir. Süreli yayınlar ve yayınlandıkları dönemle ilişkisini değerlendirmek ve ilgili literatüre katkı sağlamak üzere gazetenin teknik özellikleri, baskı sayısı, okuyucu profili, ebatları, neşredildiği günler, abonelik şartları, yazarçizer kadrosu, karikatürlerde işlenen konu başlıkları gibi teknik detaylara değinilmektedir.
Sonuç olarak Türkiye siyasi tarihinin 1922-1939 yıllarının iç ve dış meselelerine ait konular ve o konular üzerine yaşanan tartışmalar genel hatlarıyla okuyucuya sunulmaktadır. Bu bilgiler ışığında Karagöz karikatürleri ve alt yazıları, söylem ve göstergebilimsel yöntemle analiz edilmektedir.

Abstract:
The relationship between press and power (sovereign power) is a mutual relationship and both of which feeds each other. The power consolidates its hegemonic power through press while the press is fed with the power of the ruling power to maintain its existence.  In other words, the press has a function that articulates and reconstructs the discourse of power. Newspapers and cartoons in newspapers as a tool of press serve this purpose, as well. Despite the presence of the opposition press, this situation is generally inevitable.
Karagöz, which long-lasting political, humorous public newspaper that began its publishing life following the proclamation of Second Constitutional Monarchy, has a remarkable testimony for the Turkey's recent political history with its all written and visual data contained in the archives. This study aims to present the Republic of Turkey's political developments, changes, and transformations between 1922-1939 on Karagöz's caricatures, and the caricatures discourses with striking examples from the perspective of the conjuncture of the power/ruling relationship (the ruling or opposition) and also to show today's readers the panorama of that period.
For the understanding of Karagöz's development adventure, the methodological perspective and historical development of humour and cartoon are mentioned and after that, the place of the newspaper in Turkish humor and caricature is evaluated. To evaluate the relationship between periodicals and the period and to contribute to the related literatüre technical details of the newspaper, number of prints, reader's profile, dimensions, days of publication, subscription terms, author and cartoonist staff, topics covered in cartoons are mentioned.
To sum up, the issues related to internal and external affairs of Turkey's political history of 1922-1939 and the discussions on those topics are presented to the reader in general. In the light of these datas, the Karagöz's caricatures and their subtitles are analyzed by discourse and semiotic method.