Etlik piliç rasyonlarına lignoselüloz katılmasının, büyüme performansı, et kalitesi ve ayak tabanı yangısı oluşumu ile bağırsak histomorfolojisi üzerine etkileri
Effects of adding lignocellulose to broiler rations on growth performance, meat quality, foot pad dermatitis and intestinal histomorphology
Yazar: SERKAN ERİNÖZ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÖZSOY
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Yapılan araştırma etlik piliçlerin rasyonlarına %0, %0,4 ve %0,8 düzeyinde lignoselüloz katılmasının büyüme performansı, et kalitesi, bağırsak histomorfolojisi ile ayak tabanı yangılarının oluşum sıklığı ve şiddeti üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Kanatlı Araştırma Birimi'nde Kasım- Aralık 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Toplam 270 adet günlük yaştaki Ross 308 etlik civciv, her bölmede 15 hayvan içeren altı tekrar grubundan oluşan üç deneme grubuna rastgele dağıtılmıştır. Deneme gruplarının rasyonları %0, %0,4 ve %0,8 düzeyinde lignoselüloz (Arbocel, JRS) katılarak katalogda belirtilen değerlere göre formüle edildi. Çalışmanın verileri, One Way ANOVA ve Ki- Kare testleri kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Elde edilen performans değerleri değerlendirildiğinde 10. günde yapılan ölçümlerde canlı ağırlık değerleri %0,8 düzeyinde lignoselüloz ilavesi yapılmış deneme grubunda diğer gruplara göre daha yüksek (p<0,05) bulunur iken denemenin 24. ve 42 günlerinde canlı ağırlık bakımından fark önemsiz bulunmuştur. Karkas randımanı değerlendirmesinde ise deneme grupları arasında fark bulunamamıştır. Altlık kalite özellikleri (pH, nem, sıcaklık) değerlendirildiğinde ise deneme grupları arasındaki fark önemsiz bulunmuştur. Rasyonlarda farklı seviyelerde lignoselüloz kullanılması göğüs eti renginde, pişme kaybında ve su tutma parametrelerinde herhangi bir değişikliğe neden olmamıştır. Göğüs eti pH'sı değerlendirildiğinde ise %0,8 düzeyinde lignoselüloz ile beslenen deneme grubunun 24. saatte yapılan ölçümlerde daha düşük pH değerine (p<0,05) sahip olduğu görülür iken 72. saatte yapılan ölçümlerde ise gruplar arasında fark görülmemiştir. Rasyonlarda farklı düzeyde lignoselüloz kullanılması bağırsak viskozitesinde değişikliğe yol açmamıştır. Rasyonlarda farklı düzeyde lignoselüloz eklenmesi bazı bağırsak histomorfolojisi parametrelerinde önemli değişikliklere yol açmıştır. Duedonumda villus yüksekliği ve villus genişliğinde gruplar arasında fark görülmez iken %0,8 düzeyinde lignoselüloz eklenmiş deneme grubunun duedonum kript derinliğinin daha fazla (p<0,05) olduğu görülmüştür. Lignoselüloz ilavesi yapılmış grupların ileum villus yüksekliği, villus genişliği ve kript derinliği kontrol grubuna göre daha yüksek (p<0,05) bulunmuştur. Villus yüksekliğinin kript derinliğine oranı değerlendirildiğinde ise ileumda anlamlı bir fark görülmez iken duedonumda %0,8 düzeyinde lignoselüloz ilavesi yapılmış grubunun villus yüksekliğinin kript derinliğine oranı en düşük (p<0,05) seviyede bulunmuştur. Ayak tabanı yangısı görülme sıklığı ve şiddeti lignoselüloz ilavesi yapılmış deneme gruplarında kontrol grubuna göre daha düşük (p<0,05) bulunmuştur.
Sonuç: Antinutrisyonel olarak kabul edilen lignoselülozun ticari etlik piliç yetiştiriciliğinde kullanılmasının performans parametrelerini ve göğüs eti kalitesini olumsuz yönde etkilemediği, bağırsak histomorfolojisinin bazı parametrelerinde iyileşmeler sağladığı, altlık kalitesinin stabil kaldığı ve FPD oluşma sıklığının azaldığı sonucuna varılmıştır. 
Anahtar kelimeler: Bağırsak, Etlik piliç, Lignoselüloz, Performans

Abstract:
Objective: This study was conducted to examine the effects of adding %0, %0,4 and %0,8 lignocellulose in broiler rations on growth performance, meat quality parameters, foot pad dermatitis and intestinal histomorphology.
Materials and Methods: The study was carried out at Aydın Adnan Menderes University Faculty of Veterinary Medicine Poultry Research Unit between November and December 2022. A total of 270 day-old Ross 308 broiler chicks were randomly distributed into three experimental groups consisting of six replicate groups containing 15 animals in each pen. Day-old birds were fed a control diet (0% lignocellulose); control diet plus 0.4% lignocellulose; and control diet plus 0.8% lignocellulose (Arbocel, JRS). The data of the study were evaluated using One Way ANOVA and Chi-Square tests.
Results: On d-10, birds fed 0.8% lignocellulose diet had greater body weight compared to birds fed the control diet and 0.4% lignocellulose diet but this significant effect disappeared thereafter. When body weight gain, feed consumption and feed conversion ratio were evaluated, the difference between the whole experimental period was found to be insignificant. In the evaluation of carcass yield, no difference was found between the trial groups. When the litter quality characteristics (pH, humidity, temperature) were evaluated, the difference between the trial groups was found to be insignificant. Using different levels of lignocellulose in diets did not cause any changes in breast meat color, cooking loss, and water retention parameters. Birds  fed with 0.8% lignocellulose had a lower breat meat pH value at 24 h postmortem, but this significant effect disseapered at 72 h postmortem. Dietary lignocellulose addition did not affect intestinal viscosity. The addition of different levels of lignocellulose in diets led to significant changes in some intestinal histomorphology parameters. In the duodenum, while there was no difference between the groups in terms of villus height and villus width, however duodenal crypt depth of the birds fed on 0.8% lignocellulose diet was higher (p<0,05) than that of the birds fed on other diets. The ileum villus height, villus width and crypt depth of the lignocellulose-supplemented groups were found to be higher (p<0,05) than the control group. While the ratio of villus height to crypt depth in the ileum was not affected by the treatment the ratio of villus height to crypt depth in the duodenum was found to be the lowest (p<0,05) for birds fed with 0.8% lignocellulose. The birds fed on lignocellulose supplemented diets had higher FPD score 0 occurunce and fewer FPD score 1 occurrunce compared to birds fed on control diet. The incidence and severity of foot pad dermatitis were found to be lower for the lignocellulose-supplemented trial groups when compared to control group.
Conclusion: In conclusion, dietary lignocellulose addition improved intestinal morphology and reduced foot pad dermatitis without adversely affecting growth performance and meat quality. It was concluded that the use of lignocellulose, in commercial broiler chicken farming does not negatively affect performance parameters and breast meat quality, provides improvements in some parameters of intestinal histomorphology, litter quality remains stable and the frequency of FPD formation is reduced.
Keywords: Broiler, Intestine, Lignocellulose, Performance