Ameliyathane hemşirelerinin şiddet deneyimleri: Niteliksel çalışma
The violence experiences of operating room nurses: Qualitative study
Yazar: NURDAN PALA DAĞOĞLU
Danışman: PROF. DR. İKBAL ÇAVDAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Sağlıkta şiddet = Violence in health ; Şiddet = Violence

Özet:
Araştırma, ameliyathane hemşirelerinin yaşadığı şiddeti belirlemek amacı ile yapılmıştır. Nitel ve fenomenolojik desende tasarlanan araştırmada veriler, derinlemesine görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama işlemi 29 kadın, 1 erkek toplamda 30 katılımcı ile sona erdirilmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından literatür verileri doğrultusunda oluşturan "Bireysel Özellikler Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Verilerin analizi, MAXQDA 2020 programı kullanılarak, tematik analiz ve içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular, "ameliyathanede şiddet deneyimleri", "ameliyathanede şiddet uygulayıcıları", "ameliyathanede yaşanılan şiddet hakkındaki görüşler", "ameliyathanede yaşanan şiddet ile başa çıkma yöntemleri", "ameliyathane ortamında olumlu deneyimler" olmak üzere 5 ana tema altında toplanmıştır.  Ameliyathane şiddet deneyimleri temasına ait 4 alt tema; "psikolojik şiddet", "fiziksel şiddet", "ekonomik şiddet", "cinsel şiddet" oluşturulmuştur. Psikolojik şiddet alt temasında katılımcılar; adaletsiz çalışma ortamından, profesyonel olmayan kelimeler duyduklarından, azarlandıklarından, küfürlü konuşmalara şahit olduklarından, mesleki yetkinliklerine uygun olmayan işler verildiğinden, kısa zamanda bir çok iş yapmak zorunda kaldıklarından, bilgi-yetenek ve başarılarının küçümsendiğinden, mesleki ve akademik ilerlemelerinin engellendiğinden, ekip içinde duygu düşüncelerinin önemsenmediği ve hatta yok sayıldıklarından bahsetmişlerdir. Katılımcılar ameliyathanede yaşadıkları fiziksel şiddet ile ilgili ise; itme, çekme, alet fırlatma gibi şiddet davranışlarıyla karşılaştıklarını ifade etmişlerdir. Bunların yanı sıra, katılımcılar ameliyathane dışında bir yerde çalıştırılmak ya da işten çıkarılmak gibi tehditlerle ekonomik şiddet yaşadıklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar ameliyathanede yaşadıkları şiddetin yoğun olarak hekimler tarafından uygulandığını, hekimleri, yönetici ve baş hemşirenin takip ettiğini ifade etmişlerdir. Çalışmaya katılan hemşirelerin büyük bir kısmı hiçbir sebebin şiddet uygulanmasını meşrulaştıramayacağını, aksi halde bunun şiddeti normalleştireceğini bildirirken bir kısmı da ameliyathanede yaşanan şiddetin ameliyat stresi nedeniyle geliştiğini ve kişisel algılanmaması gerektiğini düşünmektedir. Ameliyathanede şiddet yaşayan hemşirelerin bu durumla başa çıkmak için, ağlamak, sakin kalmak, sosyalleşmek, aile ve yakın çevresine bu durumdan bahsetmek, meditasyon ve nefes egzersizi yapmak, bir hobi ile ilgilenmek gibi yöntemleri kullandığı belirlenmiştir. Sonuç olarak; kurumların, şiddete maruz kalan çalışanı yasal ve psikolojik olarak desteklemesi, düzenlenen hizmet içi eğitim programlarının kurumdaki tüm disiplinleri kapsayacak şekilde yapılması ve iletişime, çalışanların şiddet ile ilgili yasal sorumluluk ve haklarına ilişkin konulara yer verilmesi gerekmektedir

Abstract:
The research was conducted to determine the violence experienced by operating room nurses. In the research, which was designed in a qualitative and phenomenological pattern, the data were collected by in-depth interview method. The data collection process was concluded with a total of 30 participants, 29 women and 1 man. The data of the research were collected by the researcher with the individual characteristics form and semi-structured interview form, which were formed in line with the literature data. The analysis of the data was made by using the MAXQDA 2020 program, with thematic analysis and content analysis method. The findings obtained as a result of the research are grouped under 5 main themes: "violence experiences in the operating room", "perpetrators of violence in the operating room", "opinions about the violence experienced in the operating room", "methods of coping with violence in the operating room", "positive experiences in the operating room environment". 4 sub-themes of the operating room violence experiences; "psychological violence", "physical violence", "economic violence", "sexual violence" were created. Participants in the sub-theme of psychological violence; unjust working environment, hearing unprofessional words, being scolded, witnessing abusive speech, being given jobs that are not suitable for their professional competencies, having to do a lot of work in a short time, underestimating their knowledge-ability and success, hindering their professional and academic progress, not paying attention to their feelings and thoughts in the team. and they even mentioned that they were ignored. If the participants are related to the physical violence they experience in the operating room; They stated that they encountered violent behaviors such as pushing, pulling, throwing tools. In addition, the participants stated that they experienced economic violence with threats such as being employed in a place other than the operating room or being fired. The participants stated that the violence they experienced in the operating room was intensely practiced by the physicians, and the physicians were followed by the manager and the head nurse. While most of the nurses participating in the study reported that no reason could justify the use of violence, otherwise it would normalize the violence, while some of them thought that the violence experienced in the operating room developed due to the stress of the surgery and should not be perceived personally. It was determined that nurses who experienced violence in the operating room used methods such as crying, staying calm, socializing, talking about this situation to their families and close circles, doing meditation and breathing exercises, and taking care of a hobby. In conclusion; Institutions should legally and psychologically support the employee exposed to violence, in-service training programs should be carried out in a way that covers all disciplines in the institution, and communication, legal responsibilities and rights of employees related to violence should be included