Eskişehir'deki sanayi kaynaklı NO2 ve CO emisyonları ve modelleme
Industrial NO2 and CO emission in Eskisehir and modelling
Yazar: SERDAR ARAR
Danışman: PROF. DR. KEMAL TANER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu çalışamada Eskişehir'deki hava kirliliğine sanayinin etkisi incelenmiştir.Uygun modelleme yönteminin bulunması için çeşitli Euler, Lagrange ve Gauss dispersiyon modelleri verilerek sürekli rejim Gauss modeli olan ISC3-ST (Industrial Source Complex-Short Term) modelinin kullanılmasına karar verilmiştir. Modelde, nokta kaynağından yayılan emisyon, Gauss duman denklemi kullanılarak modellenmiştir. Bu denklem emisyon debisi, duman yüksekliği, yaş ve kuru çökme terimi, yatay ve dikey dispersiyon katsayıları, bozunma terimi, dikey terim ve karışım yüksekliğini içerir. Bu modelde bacadan çıkan emisyon bir duman olarak kabul edilmiş ve dumanın etkin rüzgar yönünde merkez çizgisi boyunca yayıldığı kabul edilmiştir.İl Çevre-Orman Müdürlüğü'ndeki Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan sanayi kuruluşlarının ait Temmuz 1999-Mayıs 2007 yıllarına ait emisyon ölçümleri incelenerek kuruluşlardaki her bir baca için CO ve NO2 debileriyle birlikte baca çapı, baca gazı çıkış hızı, baca yüksekliği ve baca gazı sıcaklık değerleri alınmıştır. Ayrıca model için gerekli olan atmosfer sıcaklığı ve basıncı, ortalama rüzgar hızı ve rüzgar yönü değerleri aylık ortalamalar olarak İl Meteoroloji Müdürlüğü'nden sağlanmıştır.Bu çalışmada, tüm aylar için modelleme yapılmamış, en yüksek yer seviyesi kirletici konsantrasyonlarının oluştuğu kasım ayı için modellemeler yapılmıştır. Burada tüm bacalardan elde edilen kirletici konsatrasyon değerleri rüzgar yönüne dik bir hat üzerinde şehrin Organize Sanayi Bölgesi'ne en yakın noktaları için bulunmuş ve bu değerler CO ve NO2 konsantrasyonları için birer çizelge ile gösterilmiştir.Sonuç olarak, Eskişehir'de sanayi kaynaklı hava kirliliğinin şehre olan etkisi incelenmiş ve Eskişehir için çözüm önerileri verilmiştir.

Abstract:
In this study, the air pollution in Eskisehir caused by the industry has been evaluated .In order to find the proper modeling method, various Euler, Lagrange and Gauss dispersion models were used and steady state Gauss model ISC3-ST (Industrial Source Complex-Short Term) was decided to be applied. In this model, the emission spreading out of the point source was modeled by using the Gauss plume equation. This equation contains emission flow, plume height, wet and dry deposition term, horizontal and vertical dispersion coefficient, decay term, vertical term and mixing height. During this modeling, emission that?s coming out of the stack was considered as plume and this plume was assumed that it was spreaded out through the active wind direction.The emission measurements that was taken from companies that are located in the Organized Industry Zone have been evaluated and CO, NO2 flows as well as stack diameter, exit velocity of the stack gas, stack height and temperature of the stack gas were taken. Also, atmospheric temperature and pressure, average wind velocity and direction measures were obtained from the Meteorology Department of City of Eskisehir as monthly averages.During this study, the situation has not been modeled within all months but just in November when the highest degree of ground level concentration was generated. In that modeling, the values of the concentration that were coming out of the stcaks have been measured on a line was vertical to the wind direction and this was at the closest locations to the industrial area; then these values have been put on a scale as CO and NO2 concentrations.As a summary, the air pollution in Eskisehir caused by the industry has been evaluated and corrective actions have been advised accordingly.