Şizofreni, bipolar bozukluk ve diğer psikotik bozukluklara yönelik antipsikotik tedavi başlanan hastalarda obsesif kompulsif belirtilerin yaygınlığı ve klinik değişkenler ile ilişkisi: 3 aylık izlem çalışması
The frequency of obsessive-compulsive symptoms and their association with clinical variables in patients initiated on antipsychotic treatment for schizophrenia, bipolar disorder, and other psychotic disorders: A 3-month follow-up study
Yazar: SÜMEYYE GÜRLER
Danışman: PROF. DR. SERDAR SÜLEYMAN CAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
Giriş ve Amaç: Psikoz, kişinin gerçeklik algısında, mental kapasitesinde, duygusal tepkilerinde ve sosyal ilişkilerinde bozulmalarla seyreden, birçok psikiyatrik bozuklukla ilişkili bir sendromdur. Obsesif kompulsif belirtiler, psikotik bozuklukların çeşitli evrelerinde ve antipsikotik tedavi sırasında ortaya çıkabilir veya şiddetlenebilir. Bu belirtiler, özellikle klozapin ve olanzapin gibi bazı atipik antipsikotiklerin kullanımıyla tetiklenebilir. Bu çalışma, şizofreni, bipolar bozukluk ve diğer psikotik bozukluklar nedeniyle antipsikotik tedavi başlanan hastalarda tedavi öncesinde ve antipsikotik tedavi ile 3 aylık izlem süresinde obsesif kompulsif belirtilerin seyrini ve değişkenlerle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş arası, DSM-5 kriterlerine göre Şizofreni, Bipolar bozukluk veya Diğer Psikotik Bozukluklar tanısını almış olup, en az 1 aydır herhangi bir antipsikotik tedavi kullanımı olmayan 80 hasta dahil edilmiştir. Hastalar
başlangıçta ve ilgili klinisyen tarafından antipsikotik tedavi başlanmasının ardından 1. ve 3. ayda araştırmacı tarafından tekrar değerlendirilmiştir. Başlangıçta katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedilmiş, psikotik belirtilerin şiddetinin belirlenmesi amacıyla Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (BPRS), işlevsellik düzeyi için Global Değerlendirme Ölçeği (GAS) ve obsesif kompulsif belirtilerin şiddetinin belirlenmesi amacıyla Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (YBOCS) araştırmacı tarafından uygulanmış, katılımcılar Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesini doldurmuşlardır. 1.ay ve 3.aydaki kontrollerde katılımcılar Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (BPRS), Global Değerlendirme Ölçeği (GAS), Yale-Brown Obsesyon- Kompulsiyon Ölçeği (YBOCS), Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi ve Glasgow Antipsikotik Yan Etkilerini Değerlendirme Ölçeği ile takip edilmişlerdir. Bulgular: Çalışmamızda ilaç gruplarından bağımsız olarak bakıldığında obsesif kompulsif belirtilerde zaman içerisinde erken ve geç dönemde anlamlı bir değişim saptanmamıştır. İlaç gruplarına bakıldığında; obsesif kompulsif semptomlarda PIN grubunda (klozapin, olanzapin, ketiapin) erken ve geç dönemde artış olduğu, PAL grubunda (paliperidon) erken ve geç dönemde başlangıca göre anlamlı bir değişiklik olmadığı, ARP grubunda (aripiprazol) ise erken ve geç dönemde anlamlı bir azalma olduğu, ARP grubundaki azalmanın sadece kuşku alt ölçeği kaynaklı olduğu
saptanmıştır. Her üç ilaç grubunda da zaman içerisinde işlevsellik skorlarında(GAS) artış, hastalık şiddetinde(BPRS) anlamlı düzeyde azalma saptanmıştır. PIN grubunda erken dönemde hastalık belirti şiddeti azaldıkça ve yan etkiler ortaya çıktıkça, obsesif yavaşlıkta ve ruminasyonda artış olduğu sonucuna varılmıştır, bunun antipsikotik tedavi etkinliğinin başlaması ile erken dönemde psikomotor yavaşlama ve sedasyon ile ilişkili olduğu düşünülmüştür, geç dönemde psikomotor yavaşlamanın ve sedasyonun tolere edilmesi ile bu korelasyonun ortadan kalktığı görülmüştür. Sonuç: Bu çalışmada klozapin, olanzapin ve ketiapin grubunun obsesif kompulsif semptomları arttırma eğiliminde olduğu, paliperidon grubunda anlamlı bir değişiklik olmadığı, aripiprazolün ise obsesif kompulsif semptomları azaltma eğiliminde olduğu ve bu azalmanın sadece kuşku alt ölçeği kaynaklı olduğu
saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: Obsesif kompulsif belirtiler, Psikoz, Antipsikotik ilaçlar, İzlem

Abstract:
Introduction and Objective: Psychosis is a syndrome characterized by impairments in reality perception, cognitive functioning, emotional responses, and social interactions, commonly associated with various psychiatric disorders. Obsessive-compulsive symptoms may arise or exacerbate during different phases of psychotic disorders or in the course of antipsychotic treatment. These symptoms are particularly associated with the use of certain atypical antipsychotics, such as clozapine and olanzapine. The aim of this study is to investigate obsessive-compulsive symptoms and their associations with various factors before and during a 3-month follow-up period of antipsychotic treatment in patients diagnosed with schizophrenia, bipolar disorder, and other psychotic disorders. Method: A total of 80 patients aged 18-65, diagnosed with Schizophrenia, Bipolar Disorder, or Other Psychotic Disorders according to DSM-5 criteria, and who had not used any antipsychotic treatment for at least one month, were included in the study. Patients were evaluated at baseline and re-evaluated by the researcher at the 1st and 3rd months following the initiation of antipsychotic treatment by the relevant clinician. At the beginning of the study, the sociodemographic data of the participants were recorded, and the Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) was administered by the researcher to assess the severity of psychotic symptoms, the Global Assessment Scale (GAS) to evaluate the level of functioning, and the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (YBOCS) to determine the severity of obsessive-compulsive symptoms. Participants also completed the Maudsley Obsessive-Compulsive Questionnaire. During the follow-up assessments at the 1st and 3rd months, participants were evaluated again using the Brief Psychiatric Rating Scale, the Global Assessment Scale, and the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale, Maudsley Obsessive-Compulsive Questionnaire and the Glasgow Antipsychotic Side-effect Rating Scale. xii Results: In our study, when examined independently of the medication groups, no significant changes were detected in obsessive-compulsive symptoms over time, either in the early or late stages. When considering the medication groups, it was observed that in the PIN group (clozapine, olanzapine, quetiapine), there was an increase in obsessive-compulsive symptoms in both the early and late stages. In the PAL group (paliperidone), no significant changes were found at either stage compared to baseline. In the ARP group (aripiprazole), a significant decrease in obsessivecompulsive symptoms was observed in both the early and late stages, with this reduction being solely attributable to the doubt subscale. In all three medication groups, there was an increase in functionality scores (GAS) over time and a significant reduction in disease severity (BPRS). In the PIN group, it was concluded that in the early stage, as the severity of the illness decreased and side effects emerged, there was an increase in obsessive slowness and rumination. This was thought to be related to psychomotor slowing and sedation associated with the onset of antipsychotic treatment efficacy. In the late stage, this correlation disappeared as patients tolerated the psychomotor slowing and sedation. Conclusion: In this study, it was found that the clozapine, olanzapine, and quetiapine group tended to increase obsessive-compulsive symptoms, while there was no significant change in the paliperidone group. Aripiprazole, on the other hand, was observed to have a tendency to reduce obsessive-compulsive symptoms, and this reduction was solely attributed to the doubt subscale. Keywords: Obsessive compulsive symptoms, Psychosis, Antipsychotic drugs, Follow-up