Seramik kinetik heykel ve zoetrope tekniğiyle uygulamalar
Ceramic kinetic sculpture and zoetrope technique applications
Yazar: GÜNSU AYTAŞ
Danışman: PROF. HALİL YOLERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Kinetik sanat, 20. yüzyılın ortalarında ortaya çıkmış, dinamizmi konu alan konstrüktivizm ve gözün algılama yollarını araştıran op-art gibi sanat akımlarından etkilenerek, hareketi ana öğesi olarak belirlemiş bir sanat akımıdır. Başlarda yalnızca hareketin temsilini yapan sanatçılar ortaya çıkardıkları eserlerde gerçek hareketi kullanarak izleyiciyi etkilemeyi ve bu keşfedilmemiş alanı anlayıp sınırlarını zorlamayı amaçlamışlardır. Öncülüğünü Naum Gabo, Marcel Duchamp, László Moholy-Nagy ve Alexander Calder gibi sanatçıların yaptığı kinetik sanat, teknolojinin ve mühendislik bilgisinin de gelişmesiyle giderek daha karmaşık ve göz alıcı bir hal almıştır.
Seramik sanatı binlerce yıllık köklü bir geçmişe sahip olup birçok farklı kültürde farklı amaçlarla kullanılmıştır. Seramik sanatı, heykel ve küçük heykelciklerin yapımından gündelik hayatta kullanılacak kap, çanak ve çömlek yapımına kadar uzanan geniş bir yelpazede değerlendirilebilmektedir. Geleneksel seramik sanatı, genellikle görsel ve dokunsal olarak zengin eserlerinin üretildiği bir alandır.
Seramik kırılgan yapısı gereği hareket ettirilmeye çok uygun bir malzeme değildir. Bu yüzden kinetik heykelin, seramikle birleştirildiği az sayıda eser bulunmaktadır. Ancak bu zorluğu aşmak için sanatçılar farklı yollar keşfetmiş gerek optik illüzyon gerekse mekanik düzeneklerin seramikle birleştirilmesiyle eşsiz eserler üretmişlerdir. Hareket böylesi kırılgan bir malzemeye uygun görünmese bile seramik üretiminde kullanılan çömlekçi çarkının kendi ekseninde dönme özelliği, hareketin seramik malzemeye hiç de yabancı kalmadığının bir kanıtı niteliğindedir. Çarkın dönme hareketinin kinetik seramik heykel üretimine katılması içinse zoetrope tekniği seramik malzeme ile eser üretmek isteyen sanatçılara geniş olanaklar sunmaktadır. Zoetrope tekniği, dönme hareketi ve hızlıca yanıp sönen ışık yardımıyla canlandırma olarak özetlenebilir.
	
Anahtar Kelimeler: Seramik, Kinetik, Heykel, Zoetrope

Abstract:
Kinetic art is an art movement that emerged in the mid-20th century, influenced by movements such as Constructivism, which focuses on dynamism, and Op-Art, which explores the ways in which the eye perceives. It established movement as its main element. Initially, artists represented movement, but they soon began using real motion in their works to engage the viewer, aiming to understand and push the boundaries of this unexplored area. Pioneered by artists like Naum Gabo, Marcel Duchamp, László Moholy-Nagy, and Alexander Calder, kinetic art became increasingly complex and visually striking with the advancement of technology and engineering knowledge.
On the other hand, ceramic art has a rich history spanning thousands of years and has been used for various purposes across different cultures. Ceramic art encompasses a wide range, from sculpture and small figurines to everyday items like pots, bowls, and jars. Traditional ceramic art is an area where visually and tactilely rich works are produced.
Due to its fragile nature, ceramics are not a material well-suited for movement. Therefore, there are only a few works where kinetic sculpture is combined with ceramics. However, to overcome this challenge, artists have discovered different methods, producing unique works by combining ceramics with optical illusions or mechanical devices. Although movement may not seem suitable for such a fragile material, the potter's wheel's rotational motion, used in ceramic production, proves that movement is not entirely foreign to ceramic material. Incorporating the rotational motion of the wheel into kinetic ceramic sculpture production offers artists vast possibilities through the zoetrope technique. The zoetrope technique can be summarized as animation achieved through rotational motion and rapidly flashing light.

Keywords: Ceramics, Kinetic, Sculpture, Zoetrope