İdiyopatik normal basınçlı hidrosefali hastalarının şant yanıtlılığını öngörmede yeni bir radyolojik parametre: Koronal hidrosefalik indeks (Eo indeksi)
A new radiological parameter for predicting shunt responsiveness in patients with idiopathic normal pressure hydrocephalus: Coronal hydrocephalic index (Eo index)
Yazar: MUHAMMED ERKAN EMRAHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HABİBULLAH DOLGUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Nöroşirürji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Hidrosefali = Hydrocephalus ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-görüntüleme = Diagnostic imaging ; Ventriküloperitoneal şant = Ventriculoperitoneal shunt ; Şant ameliyatı = Shunt surgery

Özet:
Amaç: İdiyopatik Normal Basınçlı Hidrosefali (İNBH) ventrikülomegaliye şant cerrahisi ile klinik düzelme sağlanan ataksi, demans inkontinans semptomlarının eşlik ettiği klinik sendromdur. Şant cerrahisi uygulanan hastaların ancak %60 – 80'i bu tedaviden gerçekten fayda görmektedir. Hastalığın tanısındaki en kritik süreç bir şant cerrahisi ile klinik fayda sağlanabilecek hastaların ayırt edilmesidir. Şant cerrahisi kısa ve uzun dönemde mortalite ve morbidite yaratan komplikasyonları olması yönüyle riskli bir işlemdir. Şanttan fayda görecek hastaların önceden belirlenmesine yönelik BOS drenaj testlerinin yanı sıra Evans İndeksi (EI), z-Evans İndeksi (z-EI), Kallozal Açı (KA) ya da Orantısız Genişlemiş Subaraknoid Boşluklu Hidrosefali (DESH) gibi radyolojik belirteçler yönetim rehberlerine girmiştir. Bu çalışmada İNBH hastalarında şant yanıtlılığını öngörmede yeni bir radyolojik parametre olarak Koronal Hidrosefalik İndeks (Eo İndeksi) önerilmiş olup tanısal performansının değerlendirilmesi ve diğer radyolojik parametrelerle karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Retrospektif bir tanısal doğruluk karşılaştırma çalışması olan bu çalışmada yalnızca ventrikülomegalisi olan 40 kişilik İNBH dışı tanısı olan hastalar ile BOS drenaj testine pozitif yanıtlı ve şant cerrahisi uygulanmış 40 İNBH hastasından oluşturulan üç farklı modelde z-EI'nın EI'ya oranlanması ile elde edilen Eo İndeksi'nin olası İNBH hastalarını ve şanttan fayda gören İNBH hastalarını ayırt etmedeki tanısal etkinliği regresyon analizleriyle test edilmiş ve sınıflandırma performansı karşılaştırma testleri ile EI, z-EI, KA ve DESH ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca her bir model için ROC analizleri ile Eo İndeksi için tanısal kesme değerleri belirlenmiştir.

Bulgular: Koronal Hidrosefalik İndeks (Eo İndeksi) olası İNBH hastalarını ayırt etmede ve şant yanıtlılığını öngörmede etkin bir tanı aracıdır. İNBH hastalarını ve şant yanıtlılığını öngörmedeki tanısal performansı EI, z-EI'dan yüksek, KA'dan kısmen yüksek ve DESH'ten düşüktür.

Sonuç: Eo İndeksi 1,055 ve üzeri değerlerde şüpheli İNBH hastaları içerisinden şanta yanıt vermesi muhtemel hastaları kabul edilebilir oranda ayırt edebilir.

Anahtar Sözcükler: Adams Hakim Sendromu, normal basınçlı hidrosefali, tanısal görüntüleme.

Abstract:
Introduction and Objective: Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus (INPH) is a syndrome with ventriculomegaly and symptoms of ataxia, dementia incontinence, which clinically improved with shunt surgery. Only 60-80% of patients who underwent shunt surgery really benefit from this treatment. The most critical process in the diagnosis of the disease is to distinguish patients who can benefit clinically from a shunt surgery. Shunt surgery is a risky procedure in that it has complications that cause short and long term mortality and morbidity. In addition to CSF drainage tests for the pre-determination of patients who may benefit from shunt, radiological markers such as Evans Index (EI), z-Evans Index (z-EI), Callosal Angle (KA) or Disproportionately Enlarged Subarachnoid Space Hydrocephalus (DESH) have been included in management guidelines. In this study, Coronal Hydrocephalic Index (Eo Index) was proposed as a new radiological parameter to predict shunt responsiveness in INPH patients, and it was aimed to evaluate its diagnostic performance and compare it with other radiological parameters.

Matherials and Methods: In this retrospective diagnostic accuracy comparison study, three different models were created using 40 patients with another diagnosis from INPH who only had ventriculomegaly and 40 patients with INPH who had a positive response to the CSF drainage test and underwent shunt surgery. The diagnostic efficiency of the Eo Index obtained by dividing z-EI to EI in distinguishing probable INPH patients and INPH patients who benefit from shunt surgery was tested with regression analyzes and compared with EI, z-EI, KA and DESH with classification performance comparison tests. In addition, ROC analyzes were performed to calculate the cut-off values of the Eo Index for each model.

Results: Coronal Hydrocephalic Index (Eo Index) is an effective diagnostic tool in distinguishing possible INPH patients and predicting shunt responsiveness. Its diagnostic performance in predicting INPH patients and shunt responsiveness is higher than EI, z-EI, slightly higher than KA, and lower than DESH. Eo Index values of 1.055 and above can distinguish patients with suspected INPH at an acceptable rate from those who are likely to respond to shunt.

Conclusion: Eo Index values of 1.055 and above can acceptably distinguish patients with a positive response to shunt from patients with suspected INPH.

Key words: Diagnostic imaging, Hakim - Adams Syndrome, Normal Pressure Hydrocephalus.