Tarımsal ilaç bayilerinin marka tercihleri üzerinde etkili olan faktörler: Manisa ili örneği
Factors affecting on brand preferences of agro chemical dealers: The case study of Manisa
Yazar: ŞENAY DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ADANACIOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal ilaçlar ve bu ürünlerin kültür bitkilerindeki zararlı etmenlere karşı kullanımı, kaliteli ve üstün verim elde edilmesinde önemli rol oynamaktır. Tarımsal ilaçları ruhsatlandırarak pazara arz eden ithalatçı veya üretici firmalar bu ürünleri için markalar oluşturmaktadır. Marka algısının yaratılması ve benimsetilmesinde ürünün insan ve çevre sağlığı açısından öneminin yanı sıra üreticilerin sorunlarını çözmede yetkinliği ve güvenilirliğinin marka ile özdeşleştirilme süreci gerçekten uzun ve zahmetlidir.
Bitki koruma ürünleri  sektöründe markaya atanmış ve marka ile özdeşleştirilmiş özellikteki ürünlere üreticilerin, bayilerin ve  paydaşların yaklaşımlarının ne olduğu; ülkemizde tarımsal ilaç pazarlamasının en önemli paydaşı olan ilaç bayilerinin marka algıları ve tercihleri konusundaki davranışlarının belirlenmesi sektörel açıdan önem arz etmektedir.
Bu çalışmanın temel amacı tarımsal ilaç bayilerinin marka tercihlerinde etkili olan faktörleri belirlemektir. Ayrıca bu çalışmada tarımsal ilaç bayilerinin tarımsal ilaç markalarına yönelik marka bilinirliği, markalar konusunda tutum ve davranışları, marka bağlılıkları, yerli ve yabancı marka algıları, markalaşmadan beklentileri gibi konularda yaklaşımlarının neler olduğunun saptanmasına çalışılmıştır. Çalışmanın ana materyalini Manisa ilinde faaliyet gösteren 115 tarımsal ilaç bayisi ile yapılan anket çalışmasından elde edilen veriler oluşturmaktadır. 
Çalışmada uygulanan faktör analizi sonuçlarına göre, tarımsal ilaç bayilerinin marka tercihlerin etkileyen temel faktörler; marka güveni, finansal memnuniyet ve uygun kalite, sosyal etkileşim ve alışkanlık, müşteri hizmetleri ve promosyon olarak belirlenmiştir. Elde edilen analiz sonuçları, bayi büyüklüğü ile marka tercihini etkileyen iki faktör arasında ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Bu faktörlerden birisi sosyal etkileşim ve alışkanlık iken bir diğer faktör promosyondur. Yüksek ciro elde eden tarımsal ilaç bayilerinin marka tercihlerinde bayi sahiplerinin alışkanlıkları yanında diğer tarımsal ilaç bayilerindeki arkadaşlarının ve uzman ziraat mühendislerinin tavsiyesinin etkili olduğu görülmektedir. Ayrıca, yüksek ciroya sahip bayilerin marka tercihlerinde zayıf da olsa promosyonların etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Görüşülen tarımsal ilaç bayilerinin marka bağlılığını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla sıralı lojistik regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda; eğitim, bayi sorumlusunun ihtisas alanı ya da bölümü, bayinin yıllık cirosu ve ilaç tedariğinin %50'sinden fazlasının toptancılardan sağlanma durumu değişkenleri açısından anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre; eğitimi lise ve ön lisans düzeyinde olan bayi sahipleri, lisansüstü eğitim alanlara göre daha fazla markaya bağlılık göstermektedir. Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümünden mezun olanların olmayanlara göre marka bağlılığı daha yüksektir. Yüksek ciroya sahip olan bayilerin marka bağlılığı düşük ciroya sahip olan bayilere göre daha yüksek çıkmıştır. Ayrıca, toptancılardan tarımsal ilaç tedarik eden bayilerin marka bağlılığının yüksek olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Pesticides and their use against pests on crops, have key roles on quality production with high yield. Multinational or local producer companies who get products registered and introduce to market, creates brand awareness. For creating brand awareness and make people familiar, process and progression can be long and challenging as product safety profile on humans and environment, how effective the product is on resolving growers pain points and brand trustworthiness need to be addressed.
In Plant Protection industry, what would be the perception and approach of growers to those brands and as well as the perception of pesticide dealers; who are also key players of our industry; are very important for our sector.
Main purpose of this study is to identify key factors which influence brand preference of pesticide dealers. In addition, also aims to identify brand awareness, how pesticide dealers approach to brands, their brand addiction, also how they compare local and foreign brands. Scope of this project is based on all the information which are collected from 115 pesticide dealers located in Manisa province.
Based on the factor analysis which was used in this study, main factors that influence buying behaviours of pesticide dealers are identified as, brand trustwothiness, financial satisfaction, adequate quality, social interactions and habits, customer services and promotions. Results of this analysis show that there is a link between two main factors that influence dealer size and brand choice. These factors are social interactions and habits and then promotions. Preference of pesticide dealers with high turnovers, are generally influenced by their classical buying habits or advises of other dealers or experienced agriculture engineers. In addition to this, results also show that even bigger dealer are influenced by promotions when they are deciding which product to choose.
In order to identify the factors which influence brand addiction of the interviewed dealers, lined up logistics regression analysis has been used. As a result, it has been seen that; education, expertise of the owner of the dealer, yearly turnover and situation that at least 50% of the supply from distributors; are linked between based on variables point of view. Based on the findings of this study, dealers with at least high school or university graduate, are more addicted to brands than the dealers with post-graduate education. Brand addiction is more for the dealers who studied Plant Protection than the ones who did not. Dealers with higher turnovers are more addicted than the dealers with lower turnovers. Also, dealers who supply products from distributors have more brand addiction.