Kur'ân-ı Kerîm'de hicret
Migration in the Quran
Yazar: YAŞAR DOĞRU
Danışman: PROF. DR. HARUN ÖĞMÜŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Hicret = Hegira ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Suudi Arabistan-Medine = Saudi Arabia-Medina ; Suudi Arabistan-Mekke = Saudi Arabia-Mecca ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hicret, Kur'ân-ı Kerîm'de üzerinde durulan önemli konulardan bir tanesidir. Kur'ân'da Arap dilinde mastar kalıbı olan "hicret/el-hicre" şeklinde yer almasa da "h-c-r" asli harflerinin çeşitli türevleri isim ve fiil formunda bulunmaktadır. 
İniş sıralaması bakımından ilk vahiyler arasında "ühcur" şeklinde emir formunda yer alan kelime, müfessirler tarafından daha çok tevhidi, nebevi, ahlaki değişimi ifade ettiği belirtilmektedir. Daha sonraki süreçte "h-c-r" harflerinin türevleri "Kur'ân'ın terk edilmesi", "Allah (c.c.) için, yaşanan yerin terk edilmesi" gibi farklı konularda kullanılmıştır. 
Göç, insanlık tarihi boyunca yaşanmıştır. Hz. Peygamber'den önce gönderilen elçiler ve bağlıları da göç etmek zorunda kalmışlardır. Hicret dendiğinde özelde Hz. Peygamber ve O'na inananların Medine'ye göç etmeleri kastedilmektedir. Kur'ân ayetlerinin açıklamaları, Hadislerin ifadelerine bakıldığında hicretin sadece bir göç olmayıp, ruhi kalbi, ahlaki değişim olduğu anlaşılmaktadır.
Hz. Peygamber'in Medine'ye hicreti ile İslam tarihinde yeni bir dönem başlamıştır. Öncelikle göç edilen şehrin adı değiştirilmiş, göç eden Muhacirler ve onlara yardım eden Ensar arasında dünya tarihinde benzeri görülmeyen kardeşlik anlaşması yapılmış, sosyal, siyasal, ekonomik, askeri, hukuki, uluslararası ilişkiler gibi her alanda önemli değişimler gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Terimler: Hicret, Kur'ân, Ahlak, Mekke, Medine, Peygamber

Abstract:
Migration (Hijra) is one of the important issues in Qur'an. Although it is not included in the Qur'an in the form of "hijra / al-hijra" with an infinitive pattern in the Arabic language, various derivatives of the original letters "h-c-r" are in noun and verb form.
The root letters and derivatives of "h-c-r", which have a very rich content in the Arabic language, have been included in the text of the Quran since the first revelation began. In terms of descent order, it is stated that the word included in the form of order (uhcur) among the first revelations means more as tawhid (monotheism), prophetic, moral changes by commentators. In the following process, the derivatives of the letters "h-c-r" were used in different subjects such as "abandoning the Qur'an", "for Allah (c.c.), abandoning the living place", and the Quran's verse took place in the Medina period as well as in the Makkah period.
Migration has been experienced throughout human history. Prophet Mohammad and believers sent before the Prophet had to migrate. When it is said to migrate, Hz. Prophet and those who believe in him are meant to migrate to Madinah. When the explanations of the verses of the Qur'an and the expressions of the Hadiths are examined, it is understood that the migration is not just a migration, but a spiritual, heart and moral change.
With the migration of the Prophet Mohammad to Madinah, a new period started in the history of Islam. First of all, the name of the immigrated city was changed, and the brotherhood was unprecedented in the history of the world between the emigrants and immigrants who helped them, and important changes were made in all areas such as social, political, economic, military, legal and international relations.

Keywords: Migration, Qur'an, Moral, Mecca, Madina, Prophet