Üreticilerin pazarlama stratejisi olarak kooperatifleşme: alanya örneği
Become a cooperative as a marketing strategy of producers: alanya sample
Yazar: METİN CAN
Danışman: PROF. DR. MURAT SAYILI
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Sözleşmeli tarım = Contract farming ; Tarımsal kooperatifler =   ; Tarımsal pazarlama = Agricultural market

Özet:
Bu çalışmanın amacı üreticilerin kooperatifleşmesinin, üretim-pazarlama aşamasındaki etkisini ortaya koymaktır. Çalışmanın ana materyalini; 75'i kooperatif ortağı ve 150'si kooperatife ortak olmayan çiftçiler ile yapılan anketlerden elde edilen veriler oluşturmuştur. Çalışmada Toslak-Yeniköy-Hacıkerimler Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ortakları ile ortak olmayanlar arasındaki farklılıkları belirlemek için istatistiksel yöntemlerle (khi kare, lojistik regresyon ve t testi) analiz edilmiştir. Ortakların %54,67'si, ortak olmayanların ise %1,33'ü, ürettikleri domatesi kooperatife satmaktadır. Ortakların %21,33'ü iyi tarım uygulamaları sertifikasına sahip iken ortak olmayanlarda bu oran %0,67'dir. Ortakların %45,33'ünün, ortak olmayanların ise %8,67'sinin kooperatiften girdi aldıkları görülmüştür. 2012 yılında ortakların kooperatife teslim edilen ürünlerinin bedeli, %53,33 vadeli ve %44,00'ü karışık (vadeli+peşin olarak) ödenmektedir. Ortakların %76,00'sı ve ortak olmayanların da %20,00'si ürünlerini sınıflandırmakta, ortakların %100,00'ü ve ortak olmayanların ise %98,67'si ambalaj olarak plastik kasa kullanmaktadır. Ortaklara göre, kooperatifin en etkili olduğu konu ürünlerin reklamı (beş üzerinden 4,21), en etkisiz olduğu konu ise marka tutundurma (3,56), ortak olmayanlara göre ise kooperatifin en etkili olduğu konu reklam (3,90) iken en etkisiz olduğu konu markalaşmadır (3,08). Ortakların %84,00'ü, ortak olmayanların ise %80,00'i yüksek fiyat açısından kooperatifi daha etkili bulmuşlardır. Yönetimin adil olduğuna duyulan güven (4,47), ortaklar için kooperatife ortak olmalarında en etkili faktördür. Kooperatife kolay bir şekilde ortak olunabilmesi, (3,91) ortak olmayanların ortak olmayı düşünmesinde en önemli etkendir. Hesaplamalar sonucu, işletmelerin kooperatife ortak olma olasılığını toprak analizi yaptırmasının 1,21 kat, üretim sertifikası sahibi olmasının 2,53 kat, tarım sigortası yaptırmasının 1,51 kat artırdığı belirlenmiştir. Kooperatif ortaklarıyla, ürün pazarlaması konusunda görüş alışverişinde bulunanların, bulunmayanlara göre ortak olma olasılıkları 16,33 kat daha fazladır. Ürün sınıflandırması yapanların, yapmayanlara göre ortak olma olasılıkları 33,04 kat daha fazladır. Traktörü olanların olmayanlara göre kooperatife ortak olma olasılıklarının 11,62 kat daha fazla olduğu görülmüştür

Abstract:
The purpose of this research is to put forward the effects of producer cooperatives in the stage of production-marketing. Main material of the research is data received from surveys of farmers who are 75 partners of cooperatives and 150 non-partners of cooperatives. It is analysed statistical methods (chi-square statistics, logistic regression and t-test) in research in order to determine diversities between the partners of villages of Toslak-Yeniköy-Hacıkerimler agricultural development cooperatives and non-partners of them. 54,67% of partners and 1,33% of non-partners sell tomatoes they produced to the cooperative. 21,33% of partners have certification of good agricultural practises while 0,67% of non-partners have it. It is seen that 45,33% of partners and 8,67% of non-partners get input from the cooperative. In the year of 2012, the price of production which is sold to cooperative by partners is paid as 53,33% dated and 44,00% mixed(dated+pre payment). 76,00% of partners and 20,00% of non-partners classify products, 100,00% of partners and 98,67% of non-partners use plastic crate as an packaging material. According to partners, the most effective subject of cooperative is advertisement of products (4,21/5), the least effective subject of cooperative is brand-promotion (3,56); according to non-partners the most effective subject of cooperative is advertisement (3,90) while the least effetive subject is branding (3,08). 84,00% of partners and 80,0% of non-partners think that cooperative is effective in high prices. The reliance on fair administration (4,47) is the most effective thought in being cooperative partners of current partners. The thought of being partner to cooperative (3,91) simply is the main thought for non-partners. In the final of calculations, it is determined for enterprises that getting soil analyzis increases 1,21 times, having production certification increases 2,53 times, getting agriculture insurances increases 1,51 times the possibility of being partner of cooperative. Consult with cooperative partners in the subject of product marketing is 16,33 times more possibility than the others. The people who classifies products is 33,04 times more possibility than the others. The people having tractor is 11,62 times more possibility than the others.