Kemal Sunal filmlerinde erkek rolünün gölgede kalmış yüzü: Kişilerarası iletişimde toplumsal cinsiyet algısı
The shadowed face of male role in Kemal Sunal movies: Gender perception in interpersonal communication
Yazar: CANSU UĞUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE KALKAVAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Toplumsal cinsiyet rolleri her dönemde kendini gösteren toplumsal düzeni sağlayıcı bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.  Bireylerin yaşamlarının her noktasında yer edinen bu düzen sağlayıcı unsur olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Kadın bireylerin yaşamış olduğu zorlukların yanı sıra erkek bireylerde sosyal düzeyde birtakım zorluklar ile karşılaşabilmektedir. Bu zorlukların toplum tarafından atfedilen özelliklere sahip olma veya olamamama durumuna göre kendini göstermektedir. Ayrıca yaşanan bu zorluklar kişilerarası iletişime de etki edebilmektedir. Bu çalışmanın amacı erkek bireylerin toplumsal cinsiyet rollerini yerine getirirken sosyal düzeyde yaşamış olduğu zorlukları ve bu zorlukların kişilerarası iletişimine etkilerini gün yüzüne çıkarmak ve toplumsal cinsiyet algısının kişilerarası iletişimde nasıl yer edindiğini göstermektir. Çalışma amaçlı örnekleme ve maksimum çeşitlilik örneklemi ile seçilen Kemal Sunal'ın başrol oynadığı; Kılıbık, Şendul Şaban, Atla Gel Şaban, Öğretmen, Talih Kuşu, Korkusuz Korkak, Orta Direk Şaban ve Postacı filmlerinde farklı iş grupları ve sosyal statüleri temsil eden erkek karakterler incelenmiştir. Film çözümlemelerindeki derinlikli analizlerle ortaya çıkan tema ve alt temalar, "erkek rolünün kişilerarası iletişimi" ana teması altında "duygusal ilişki", "aile ilişkisi", "iş yaşamı" ve "sosyal çevre" alt temaları çerçevesinde, ilgili, sahnelerde söylem / eleştirel söylem ve içerik analiziyle incelenmiştir. Ana ve alt temalara, her film içerisinde belirlenen "ekonomik beklenti", "kabul gören davranış kalıpları" ve "psikolojik sorunlar" kodlarından ulaşılmıştır. Bu tez çalışması, film dili ve filmde anlam yaratma çalışmalarına farklı bir bakış açısı getireceği düşünülmektedir ve özellikle toplumsal cinsiyetin, kişilerarası iletişim bağlamında, söylem analizi ve/veya eleştirel söylem ve içerik analiziyle incelenmesinin, iletişim çalışmalarına farklı bir perspektif sunacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Gender roles appear as an element that maintains social order, and are manifest in each period of history. This order-providing element, which occurs in every aspect of individuals' lives, can have positive and negative outcomes. Besides the difficulties experienced by females, males may also encounter some difficulties at the social level. These difficulties manifest themselves depending on whether or not they have the characteristics attributed by society. In addition, these difficulties can also affect interpersonal communication. The purpose of this study is to reveal the difficulties experienced by males at the social level while fulfilling their gender roles, and the effects of these difficulties on their interpersonal communication, demonstrating how gender perception takes place in interpersonal communication. Through purposeful sampling and maximum diversity sampling, male characters representing different business groups and social status were examined in a selection of films, Kılıbık, Atla Gel Şaban, Öğretmen, Talih Kuşu, Şendul Şaban, Korkusuz Korkak, Postacı and Orta Direk Şaban in which Kemal Sunal played the lead role. The themes and sub-themes that emerged through in-depth film analysis, the main theme of "the interpersonal communication of the male role" with the sub-themes of "emotional relationship", "family relationship", "work life" and "social environment" were examined through discourse/critical discourse and content analysis of the relevant scenes. The main and sub-themes were derived from the codes identified within each film; "economic expectation", "accepted behavior patterns" and "psychological problems". This thesis is expected to bring a different perspective to the study of film language and the creation of meaning in film. In particular, the study of gender in the context of interpersonal communication through discourse analysis and/or critical discourse and content analysis is envisaged to provide a different perspective in communication studies.