Farklı pleurotus türlerinde misel gelişiminin optimizasyonu ve yetiştirme ortamındaki performanslarının belirlenmesi
Optimization of mycelium development in different pleurotus species and determination of performances in substrate
Yazar: DUYGU SOLAKOĞLU SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. RUHSAR YANMAZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Pleurotus ostreatus = Pleurotus ostreatus

Özet:
Araştırma, yerli Agroma firmasından temin edilen, ülkemizin doğal florasında bulunan 3 Pleurotus (Pleurotus ostreatus (POA), P. djamor (PDJ), P. citrinopileatus (PCA)) türüne ait misellerle tohumluk misel üretiminin optimizasyonunu sağlamak ve elde edilen tohumluk misellerin verim ve peformansını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla üç türe ait saf kültürlerden elde edilen tohumluk miseller yanında Sylvan firması aracılığıyla ülkemizde de ithalatı yapılan P. ostreatus (POS) ve P. citrinopileatus (PCS) türlerine ait ticari miseller de kontrol olarak kullanılmıştır. Misel gelişimi her bir tür için 4 farklı besi agar ortamında (buğday agar, darı agar, yulaf agar ve çavdar agar) incelenmiştir. Patates dekstroz agar (PDA) kontrol ortamı olarak kullanılmıştır. Misel gelişim hızı ve misel yoğunluğu bakımından en iyi gelişme PDA ve yulaf ortamlarında belirlenmiştir. Türler arasında en yüksek misel gelişim hızı POS'ta yulaf agar ortamından (1.042 cm/gün), PDJ'de (1.056 cm/gün) PDA ortamından elde edilmiştir.
Verim denemesi için hem PDA hem de Yulaf agar ortamında gelişen miseller pamuk telefi kompostuna ekilerek performansları değerlendirilmiştir. Ekimden hasada kadar geçen süreyi en kısa sürede tamamlayan tür PCA (24.79 gün) olmuştur ve bunu da PCS (27.19 gün) takip etmiştir. En yüksek toplam hasat verimi POA (786.3 g)'dan elde edilmiş bunu da POS (678.6 g) grubu takip etmiştir. Verim değerleri açısından POS ile POA ve PCS ile PCA istatistiki açıdan farklılık bulunmamıştır. Verim performansı yönünden hem Pleurotus ostreatus hem de P. citrinopileatus türüne ait yerli tohumluk miseller ithal ticari miseller kadar başarılı bulunmuştur.

Abstract:
The research was carried out in order to optimize the seed mycelium production and to determine the yield and performance of the seed mycelium with mycelia taken from 3 Pleurotus (Pleurotus ostreatus (POA), P. djamor (PDJ), P. citrinopileatus (PCA)) species found in the natural flora of our country. For this purpose, commercial mycelles of P. ostreatus (POS) and P. citrinopileatus (PCS) species were used as control, as well as seed micelles obtained from pure cultures of three species. Mycelial growth was investigated on 4 different fattening agar media (wheat extract agar, millet extract agar, oatmeal (flour) extract agar and rye extract agar) for each species. Potato dextrose agar (PDA) was used as control medium. In terms of mycelial growth rate and mycelial density, the best development occurred in PDA and oat media. Among the species, the highest rate of mycelial growth was obtained from the oat flour agar medium with 1.042 cm/day in the POS group and then 1.056 in the PDJ group from the PDA medium.  
For the yield trial, 5 groups of cotton waste grown in both PDA and Oatmeal agar media were planted in compost and their performances were evaluated. The species that completed the period from inoculation to harvest in the shortest time was PCA (24.79 days), followed by the PCS (27.19 days) group. The highest total harvest among the groups was obtained from POA (786.3 g), followed by the POS (678.6 g) group. In terms of yield values, POS and POA and PCS and PCA groups were not statistically different. In terms of yield performance, native seed mycelium belonging to both Pleurotus ostreatus and P. citrinopileatus species were found as successful as imported commercial myceliums in terms of yield performance.