Kardiyak cerrahi sonrası gelişen postoperatif kognitif disfonksiyon insidansını etkileyen faktörlerin araştırılması
Investigation of factors influencing the incidence of postoperative cognitive dysfunction following cardiac surgery
Yazar: ŞULE BALK
Danışman: DOÇ. DR. BUKET ÖZYAPRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Kognitif disfonksiyon, kardiyopulmoner bypass (KPB) ile yapılan kalp cerrahisi sonrasında sık görülen nörolojik bir komplikasyondur. Bu çalışmanın amacı intraoperatif NIRS monitorizasyonuyla postoperatif kognitif disfonksiyon arasındaki ilişkiyi araştırmak ve postoperatif kognitif disfonksiyona etki edebilecek değiştirilebilir risk faktörlerini belirlemektir. 
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, gözlemsel çalışmaya elektif kardiyopulmoner bypass ile açık kalp cerrahi geçiren 74 hasta dahil edildi. Hastalara preoperatif, postoperatif 4,7 ve 30. günde mini mental test uygulandı. Preoperatif MMT sonucu ≥24 olanlar çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalara rutin kardiyak cerrahide standart monitörizasyon ile Near İnfrared Spektroskopi (NIRS) monitorizasyonu yapıldı. Belirlenmiş zaman aralıklarında NIRS değerleri kaydedildi. Bu zamanlar T0: İndüksiyon öncesi, T1: İndüksiyon sonrası, T2: KPB girişi, T3: KPB hipotermik dönem, T4: KPB ısınma dönemi, T5: KPB çıkışı, T6: YBÜ geliş olarak belirlendi. Gruplar MMT sonuçlarına göre belirlendi. Postoperatif dönemde uygulanan testlerden birinde MMT ≤23 olanlar Grup 1 (Postoperatif kognitif disfonksiyon +); MMT ≥24 olanlar Grup 2 (Postoperatif kognitif disfonksiyon-) olarak belirlendi. 
Bulgular: Gruplar yaş ve Euroscore değerleri yönünden karşılaştırıldığında grup 1'in yaş Euroscore değeri ve Grup 2'ye göre istatistiksel olarak daha yüksek bulundu (p<0,05) NIRS verilerinin değerlendirilmesinde tüm hastalarda intraoperatif en fazla rSO2 değerlerindeki düşme KPB girişinde (T2) gözlemlendi. Her iki frontal bölge ölçüm sonuçları T2, T3, T4, T5 ve T6 ölçüm zamanlarında Grup 1'de rSO2 değerleri istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (Tablo 5). Preoperatif döneme göre rSO2 değerlerinde; Grup 1'de T3, T4, T5 ve T6 ölçüm zamanlarında Grup 2'e göre istatistiksel olarak anlamlı daha fazla düşüş olduğu gözlendi (p<0,05) (Tablo 5). İntraoperatif rSO2 değişimleri ile MMT puanlarının ilişkisi incelendiğinde; T2 ve T3 rSO2 değişimi ile MMT 4. gün korelasyonun sınırlı olduğu, 30. günde ise orta düzeyde olduğu saptandı. Çalışmamızda gruplar ekstübasyon süreleri yönünden karşılaştırıldığında grup 1'deki hastaların ekstübasyon sürelerinin (saat) (11,63±9,93), grup 2'deki hastaların ekstübasyon sürelerinden (8,05±2,74) anlamlı bir şekilde yüksek olduğu bulundu. YBÜ yatış süresi ve hastane kalış süresi POKD gelişen grupta istatiksel anlamda daha uzun bulundu.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, rSO2'de meydan gelen değişiklikler ile MMT arasında bir korelasyonun olduğunu göstermektedir. Bu da intraoperatif dönemdeki rSO2 değerlerinin izlem ve değişimlerinin kognitif fonksiyonların uzun vadeli izlenmesinde değerli bir parametre olabileceğini işaret etmektedir. Daha geniş hasta popülasyonları üzerinde sürdürülecek araştırmalar, standardize müdahale eşikleri ve derinlemesine analizler bu bulguların netliğini artırabilir ve kognitif fonksiyonlar üzerindeki geç dönem etkileri hakkında daha kesin bilgiler sağlayabilir. Ayrıca özellikle yüksek riskli popülasyonun ve erken dönemde bilişsel gerilemenin belirlenmesi terapötik kararı yönlendirmek için önemlidir. Özellikle kırılgan yaşlı hasta grubunda erken müdahale bilişsel işlevin azalmasını engelleyerek yaşam kalitesinde artma sağlar.  
.  
Anahtar Kelimeler: Kognitif disfonksiyon, NIRS, Kardiyopulmoner bypass

Abstract:
Objective: Cognitive dysfunction is a common neurological complication after cardiac surgery with cardiopulmonary bypass (CPB). The aim of this study was to investigate the relationship between intraoperative NIRS monitoring and postoperative cognitive dysfunction and to identify modifiable risk factors that may influence postoperative cognitive dysfunction.
Materials and Methods: This prospective observational study included 74 patients undergoing elective open-heart surgery with cardiopulmonary bypass. The Mini-Mental State Examination (MMSE) was administered preoperatively and on the 4th, 7th, and 30th postoperative days. Patients with a preoperative MMSE score of ≥24 were included in the study. All patients received standard cardiac surgery monitoring along with Near-Infrared Spectroscopy (NIRS) monitoring. NIRS values were recorded at predetermined intervals designated as T0: pre-induction, T1: post-induction, T2: entry to CPB, T3: CPB hypothermic phase, T4: CPB rewarming phase, T5: exit from CPB, and T6: arrival at ICU. Participants were grouped based on MMSE outcomes. Those who scored an MMSE ≤23 on any postoperative test were classified as Group 1 (Postoperative Cognitive Dysfunction Positive); and those with MMSE ≥24 were classified as group 2 (Postoperative Cognitive Dysfunction Negative).
Results: When the groups were compared in terms of age and Euroscore values, Group 1 was found to have statistically higher age and Euroscore values than Group 2 (p<0.05). In the assessment of NIRS data, the most significant decrease in intraoperative rSO2 values was observed at the time of CPB entry (T2) for all patients. The rSO2 measurements for both frontal regions at times T2, T3, T4, T5, and T6 were statistically significantly lower in group 1 compared to group 2 (p<0.05). Compared to the preoperative period, a statistically significant decrease in rSO2 values was observed in group 1 compared to group 2 at T3,T4,T5,T6 measurement times (Table 5).
When the relationship between intraoperative rSO2 changes and MMSE scores was examined; it was found that the correlation with the 4th-day MMSE score was limited for T2 and T3 rSO2 changes, whereas it was moderate on the 30th day. In our study, when comparing the groups for extubation times, it was found that patients in group 1 had significantly longer extubation times (11.63±9.93) than those in group 2 (8.05±2.74). ICU stay and hospital length of stays were statistically longer for the group that developed POCD.
Conclusion: The results of our study show that there is a correlation between changes in rSO2 and MMT. This suggests that monitoring and changes in rSO2 values during the intraoperative period may be a valuable parameter for long-term monitoring of cognitive function. Further studies on larger patient populations, standardized intervention thresholds and in-depth analyses may improve the clarity of these findings and provide more precise information about late effects on cognitive function. In addition, identifying high-risk populations and early cognitive decline is important to guide therapeutic decision-making. Early intervention in the frail elderly patient group can prevent the decline of cognitive function, thereby improving quality of life.

Keywords: Cognitive dysfunction, NIRS, Cardiopulmonary bypass