Türkiye'de erkeklikler, babalıklar ve örgütlülük hallerine feminist bir bakış: İlgili babalık örgütleri
A feminist glance at masculinities, fatherhood(s) and their grassroots organizations in Türkiye: Involved fatherhood organizations
Yazar: SELİN SEZEN KUZU
Danışman: DOÇ. DR. YAĞMUR NUHRAT
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Sosyal Projeler ve Sivil Toplum Kuruluşları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Anne baba destek programı = Parent support program ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Babalar üzerine konuşmanın acil veya önemli tarafı ne olabilir? Türkiye'deki toplumsal cinsiyet rejimi bağlamında, sünnet olup askere gitmiş, iş güç sahibi olarak evlenmiş ve çocuk sahibi olmuş erkekler evde, piyasada ve sokakta "her şeye sahip olan" ayrıcalıklı gruplar arasındadır. Bununla beraber son yıllarda Türkiye'de, kadınlıkla ilişkilendirilen alanlarda örgütlenen erkeklerin/babaların sayısı artış göstermektedir. Buna karşın konuyu feminist bir perspektif aracılığıyla, Türkiye'nin sosyal, ekonomik ve siyasal bağlamında cinsiyet, bakım ve aile politikalarına referansla ele alan çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışma, Anne Çocuk Eğitim Vakfı'nın Baba Destek Programının mezunları ve eğitimcileri olan erkekler tarafından oluşturulan ve Türkiye'de normatif babalık ve erkekliğe ilişkin algı ve pratiklerden farklı bir babalık/erkeklik anlayışını savunan "ilgili babalık örgütlerine" odaklanmaktadır. İlgili babalık örgütlerinin, örgütlenme süreçleri boyunca hegemonik erkeklikle hesaplaşmalarını merkezine alarak toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik potansiyel katkılarını sorunsallaştırmaktadır. Araştırma verileri, 6 şehirden 21 temsilciyle yürütülen yarı yapılandırılmış görüşmeler, kamu dokümanları analizi ve katılımcı gözlem yöntemleri aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, hegemonik erkeklik kuramına referansla eleştirel erkeklik çalışmaları başta olmak üzere disiplinlerarası bir literatür ışığında tartışılmaktadır. Araştırma sonuçları, ilgili babalık örgütlerinin toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için potansiyeller barındırmakla birlikte, cinsiyete ve sınıfa dayalı iktidar ilişkilerinden doğan çekişmeler ve müzakereler sonucunda birçok çelişkiyi de beraberinde getirdiğine işaret etmektedir. İlgili babalık örgütlerinin erkekliğin (eşitlikçi) dönüşümüne olası katkılarının varsayılandan daha çetrefilli olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'de toplumsal cinsiyet politikaları bağlamında kamu-sivil toplum ilişkilerinin yakın tarihine ışık tutan sonuçların özellikle sağ popülist akımların ve toplumsal cinsiyet karşıtı erkek/baba örgütlerinin güç kazandığı bir bağlamda feminist mücadeleye ve eleştirel erkeklik çalışmaları literatürüne katkı sunması umut edilmektedir.

Abstract:
What might be urgent or important to talk about fathers? In the context of the gender regime in Türkiye, men who were circumcised, joined the military, made money, and married with children are among the privileged groups who "have it all" at home, in the market and on the street. However, in recent years, the number of men/fathers organizing in areas associated with "femininity" has been increasing in Türkiye. The studies addressing the issue from a feminist perspective with reference to gender, care and family policies in Türkiye's social, economic and political context are still limited. This study focuses on involved fatherhood grassroots organizations created by participants and trainers of the Father Support Program of the Mother Child Education Foundation that advocate a different understanding of fatherhood/masculinity than the normative perceptions and practices of fatherhood and masculinity. It problematizes the potential contributions of involved fatherhood organizations towards gender equality by focusing on how they deal with hegemonic masculinity throughout their organizational processes. Research data were collected through semi-structured interviews with 21 representatives from 6 cities, public document analysis and participant observation methods. The findings are discussed in the light of interdisciplinary literature, especially critical masculinity studies, with reference to the concept of hegemonic masculinity. The research results indicate that even though involved fatherhood organizations have potential for contributing to gender equality, there are also many contradictions as a result of conflicts and negotiations arising from gender-based as well as class-based power relations. My findings reveal that the possible contributions of involved fatherhood organizations to the transformation of (normative) masculinity are more complex than assumed. I hope that the results, which shed light on the recent history of public-civil society relations in the context of gender policies in Türkiye, will contribute to the feminist struggle as well as critical masculinity studies literature, especially in a context where right-wing populist movements and anti-gender men/father organizations are building their capacity in impact.