Bakır ve pirinç boru ikili malzeme gruplarının sürtünme karıştırma kaynak yöntemi ile birleştirilmesi
The joining of brass and copper pipe dual-material groups via the friction stir welding method
Yazar: NERMİN KAHRAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EYYUP GERÇEKCİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Bakır = Copper ; Borular = Pipes ; Sürtünme karıştırma kaynağı = Friction stir welding

Özet:
Demir türü ve demir dısı metallerin birlestirilmesinde kullanılan oldukça farklı kaynakyöntemleri vardır.Tez çalısmasına esas olan sürtünme karıstırma kaynak (SKK) yöntemi katı hal kaynakyöntemlerinden olup, son yıllarda üzerinde en fazla çalısma yapılan bir kaynakyöntemidir.Kaynak sırasında karıstırıcı ucun devir sayısı ve kaynak hızları degisken parametrelerolarak seçilmistir. Elde edilen birlestirmelere ve sertlik testi uygulanmıs ve mikroyapılaroptik mikroskopla ve SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu) mikroskobundaincelenmistir. Ayrıca kaynaklı bölgelerden ED-X analizleri alınmıstır. . Deneyselçalısmalar sonunda artan kaynak hızının kaynaklı bölgelerde sertligi kısmen arttıgıtespit edilmistir.Yapılan çalısmada, pirinç boru malzemesi ile bakır boru malzemesi kullanılmıstır.Kullanılan borular 60mm dıs çap, 54 iç çap ve 100 mm uzunlugunda hazırlanmıstır.Kaynak sonrasında ise toplamda 200 mm uzunlukta numune üretilmistir. Kaynak islemiiçin üniversal freze, ilgili ilave ekipmanları ve boruların üzerine rijit halde baglanmasıiçin özel baglama aparatı yapılmıstır. Borular bu aparatın üzerine sabitlendikten sonra,is tablası üzerine baglanarak kaynak islemi gerçeklestirilmistir.Kaynak isleminde degisken parametreler olarak, is parçası çevresel ilerleme hızları için;2.10 mm/sn, 1.70 mm/sn ve 1.35 mm/sn degerleri kullanılmıstır. Genel olarak uygunkaynak dikisleri elde edilmistir. Ancak en uygun kaynak dikisleri için optimum devir710 d/d ve ilerleme hızı olarakta 1.35 mm/s oldugu görülmüstür.Artan kaynak hızı ve devir hızında kaynak metalinde spiral izlerin olustugu ve bu izlerinaralıklarının yüksek kaynak hızlarında arttıgı görülmüstür.Anahtar Kelimeler: Sürtünme-Karıstırma kaynak yöntemi, pirinç ve bakır borumalzemesi, boru kaynagı, yüzey pürüzlülügü.

Abstract:
There are various different welding methods used to join iron and non-iron metalsincluding solid state, melting and optical welding methods.Ther main focus of this study is friction stir welding method which is one of the solidstate welding methods, and a great number of studies and research have been carried outon this method in recent years.During the welding the rotation number of the tip of the mixer and the speed of thewelding are chosen as changeable parameters. The resulting combinations undergo therigidity test and their micro-structures are examined with microscopes and SEM.Moreover, ED-X analyses are received from the welded areas.In this study brass and copper pipe materials were used. The pipes used are 100millimetres in length, 60 millimetres in outer diameter and 54 millimetres in internaldiameter. After the welding a sample which is 200 millimetres in length was produced.For the welding, universal freeze, necessary additional equipment and special tieingapparatus to be rigidly tied on the pipes were done. After the pipes were fixed on thisapparatus, they were tied to platform for welding.For the welding as changeable parameters 2.10 mm/sec.,1.70mm/sec. and 1.35 mm/sec.were used for running piece enviromental progression speed. Generally, suitablewelding stitches were obtained. However, it was observed that the optimum rotation is710 d/d and progression speed is 1.35 mm/sec for the most suitable welding stitch.It has been observed that as a result of the increased welding speed and rotation speed,spiral marks occur on the welded materials and the intervals of these marks haveincreased at high welding speed.Keywords: Friction stir welding method, brass and copper pipe materials, pipe weldingand roughness of the surface.