Anadolu kaynaklı doğal liflerle takı tasarımları
Jewelry designs with natural fibers from Anatolia
Yazar: ELİFE DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HACER NURGÜL BEGİÇ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aksesuar = Accessory ; Bitkiler = Plants ; Doğal maddeler = Natural materials ; El sanatları = Handicrafts ; Hayvansal lif = Animal fibre ; Lifler = Fibers ; Madenler = Mines ; Takı tasarımı = Jewellery design ; Takılar = Jewellerys ; Tasarım = Design

Özet:
Bu çalışma Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanmış olup, çağlar boyunca çeşitli anlamlarla kullanılan takıların üretimi ve tasarımında yeni arayışlar içinde, doğadan, doğal olandan faydalanarak çağdaş ve modern bir çerçevede disiplinler arası etkileşimler içinde takı tasarımları yapmak hedeflenmiştir. Süreç içinde değişim ve dönüşüme uğradığı gözlemlenen doğal lifler, Hayvansal ve bitkisel olarak ele alınmıştır. Araştırma kapsamında literatür taraması yapılmış, bugüne kadar yapılan tez çalışmaları, kitaplar ilgili makale ve elektronik kaynaklar taranarak incelenmiştir. Bitkisel kaynaklı lifler ile ilgili özellikle muz lifi sahasında incelenmiştir. Bu bağlamda Türkiye'de yeni bir çalışma olan muz lifi ile ilgili kaynaklara ulaşılmada zorluklar yaşanmıştır. Konu başlığı olarak iki farklı disiplinin Anadolu kaynaklı doğal lifler ve takı olgusunun birleştirildiği bu çalışmanın daha önce çalışılmamış olması ve doğal liflerin sürdürülebilirliği açısından önem teşkil etmektedir.

Araştırma da takıların dinsel-mitolojik büyüsel bir unsur olarak da kullanıldığı görülmüş, sembolik ve tinsel anlamları da incelenmiş, takı yapımında tarihsel süreç içinde çok çeşitli malzemelerden faydalanıldığı görülmüştür. Bunlar asında boynuz, deri, kemik, doğal taşlar, deniz kabukları bulunmaktadır. Aynı zamanda takı olgusunun çeşitli şekillerde doğal malzemelerle bütünleştiğini ve sembolik anlamlar yüklendiği ürünler içinde; çörek otu, iğde ağacı dalı, üzerlik bitkisi tohumu, defne yaprağı, gibi bitkiler ile karşılaşılmıştır. Tasarımların oluşum sürecinde doğal olandan ve gelenekten beslenerek çalışmalar uygulanmıştır. Bitkisel ve hayvansal lifler kullanılarak 11 adet tasarım oluşturulmuştur.

Abstract:
This study has been prepared as master's thesis and it has been aimed to make jewelry designs in interdisciplinary interactions in a contemporary and modern framework by taking advantage of the natural, from the natural to the new searches in the production and design of the jewelry used in various meanings throughout the ages. Natural fibers, which are observed to be transformed and transformed in the process, are considered as animal and vegetable. The literature review was conducted within the scope of the research, and the thesis studies, books and electronic sources related to the books have been examined and examined. It has been studied especially in the area of banana fiber related to plant-derived fibers. In this context, there have been difficulties in reaching Umeda resources related to banana fiber, a new study in Turkey. The topic of this study, which combines the natural fibers and jewelry phenomena of two different disciplines in Anatolia, is important for the sustainability of natural fibers.

In the research, it has been seen that the jewels are used as a magical element of mythological and mythological, and their symbolic and spiritual meanings are examined. It is seen that a wide variety of materials are used in jewelry making in the historical process. These include horns, skins, bones, natural stones, and seashells. At the same time, the phenomena of jewelry integrate with natural materials in various ways and symbolic meanings are loaded; black seed, spindle tree branch, overgrowth seed, bay leaf, such as plants are encountered. In the formation process of the designs, natural feeding was applied. 10 designs were created by using herbal and animal fibers.