Bozulabilir ürünlerin dağıtım planlaması için sezgisel yaklaşımlar
Heuristic approaches for distribution planning of perishable foods
Yazar: UFUK YAPAR
Danışman: PROF. DR. FULYA ALTIPARMAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde artan rekabete paralel olarak firmalar için müşteri memnuniyetinin sağlanması daha da önem kazanmıştır. Müşteri memnuniyetinin sağlanmasının zor olduğu sektörlerden birisi de gıda sektörüdür. Çünkü bu sektörde özelikle bozulabilir ürün grupları ürün değerlerinin önemli bir kısmını dağıtım aşamasında kaybedebilmektedir. Bu tez kapsamında bozulabilir ürünlerin dağıtım planlaması problemi ele alınmıştır. Çok amaçlı zaman pencereli araç rotalama problemi (ÇA-ZPARP) olarak tanımlanan bu problemde amaçlar; toplam tur uzunluğunun enküçüklenmesi ve ürün tazeliğinin enbüyüklenmesidir. ÇA-ZPARP'nin çözümü için iki yaklaşım önerilmiştir. Birinci yaklaşımda problemin Ardışık Hedef Programlama modeli geliştirilmiştir. Problem NP-zor problemler sınıfında yer aldığı için Hedef Programlama modelinin çözümü için tavlama benzetimine dayalı bir algoritma (TB-HP) geliştirilmiştir. TB-HP'nin performansı, Solomon (1987) test problemleri üzerinde çözüm kalitesi ve çözüm zamanı açısından incelenmiştir. İkinci yaklaşımda ise ÇA-ZPARP'nin pareto-eniyi çözümler kümesinin elde edilmesi hedeflenmiştir. Bu nedenle TB-HP'de gerekli düzenlemeler yapılarak yeni bir algoritma (TB-ÇA) elde edilmiştir. TB-ÇA'da Pareto-eniyi çözümlere ulaşmak için çok terimli (multinomial) yaklaşım kullanılmıştır. TB-ÇA'nın etkinliği literatürde önerilen karma Genetik Algoritma (K-GA) ile karşılaştırılmalı incelenmiştir. Deneysel analiz ile TB-ÇA'nın Pareto-eniyi çözümlere ulaşmada çok daha başarılı olduğu görülmüştür.

Abstract:
In increased competition environment, ensuring customer satisfaction has received a lot of attention from the companies. The food sector dealing with perishable foods is one of the most challenging sectors in providing customer satisfaction, since this kind of foods can lose an important part of their value in the distribution process. This thesis considers the distribution problem of the perishable foods. The problem is formulated as a multi objective vehicle routing problem with time windows (MO-VRPTW) in which objectives are minimization of total route distance and maximization of freshness. Two solution approaches are proposed to solve the MO-VRPTW. In the first approach, a preemptive goal programming model is developed. Since the problem is NP-Hard, a heuristic approach based on simulated annealing (SA-GP) is developed for the solution of goal programming model. The performance of the SA-GP is investigated on Solomon (1987) test problems according to solution quality and solution time. The second approach is aimed to achieve the Pareto-optimal set of solutions for MO-VRP. Therefore, a new algorithm (SA-MO) is obtained by making necessary revision on SA-GP. The SA-MO utilizes multinomial approach in reaching pareto-optimal solutions of the problem. The performance of the SA-MO is comparatively investigated with a hybrid Genetic Algorithm (H-GA) given in the literature. The computational analyses show that the SA-MO outperforms the H-GA in reaching high quality Pareto-optimal solutions.