Ratlarda uzun süreli topikal oksimetazolin ile oluşturulan rinitis medikomentoza üzerine badem yağının etkileri
The effects of almond oil on rhinitis medicamentosa induced by long-term topical oxymetazoline use in rats
Yazar: SALİH YAYMAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER HIZLI ; DOÇ. DR. KAMİL GÖKÇE TULACI
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: Bu deneysel hayvan çalışması ile rinitis medikomentozada; nazal mukozada gerçekleşen histopatolojik değişikliklerin saptanması ve kanıtlanmış tedavisi bulunmayan bu hastalıkta klinik deneyime dayanarak kullanılan topikal steroide alternatif oluşturabilecek bir tedavi seçeneğinin literatüre kazandırılması amaçlandı. 
Yöntem: Çalışmaya toplam 40 erkek rat dahil edildi. Bu ratlardan 32 tanesinde burunlarına 60 gün boyunca günde 3 defa uygulanmış olan intranazal oksimetazolin ile rinitis medikomentoza oluşturuldu, 8 tanesine yalnızca serum fizyolojik uygulanarak kontrol grubu oluşturuldu. 60 gün sonunda kontrol grubundan 8 rat ve oksimetazolin uygulanan gruptan 8 rat ön incelemeye alındı, karşılaştırma sonucunda rinitis medikamentozanın oluştuğu kesinleştirildi. Rinitis medikamentoza oluşturulmuş olan 32 rattan 8 tanesine 15 gün boyunca intranazal serum fizyolojik uygulanarak tedavi kontrol grubu oluşturuldu, 8 tanesine intranazal mometazon furoat uygulandı, kalan 8 tanesine de intranazal badem yağı uygulandı. Ardından ratlar sakrifiye edilerek 3 grubun nazal mukozasındaki değişiklikler histopatolojik olarak incelendi ve kantitatif skorlama verileri ile gruplar arası karşılaştırma yapıldı.
Bulgular: Rinitis medikamentoza oluşumunu kesinleştirmek için yapılan ön incelemede rinitis medikomentoza grubunun medyan subepitelyal ödem, inflamasyon, konjesyon, submukozal bez dejenerasyonu ve total medyan skorları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p<0,001, p=0,001 ve p=0,002). Medyan subepitelyal ödem ve konjesyon skorları badem yağı grubunda nazal steroid grubuna göre anlamlı derecede düşüktü (sırasıyla p=0,017 ve p=0,015).  Medyan inflamasyon ve submukozal bez dejenerasyonu skorları badem yağı grubunda tedavi kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (sırasıyla p=0,025 ve p=0,02). Tüm histopatolojik parametreler birlikte değerlendirildiğinde badem yağı grubunun total medyan skoru, tedavi kontrol grubu ve nazal steroid grubunun total medyan skoruna göre anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (sırasıyla p=0,007 ve p=0,001).
Sonuçlar: Badem yağının intranazal kullanımının; ratlarda rinitis medikamentoza tedavisinde intranazal steroidlere göre daha etkili olduğu saptandı. 
Anahtar Sözcükler: Rinitis medikamentoza, badem yağı, nazal steroid, nazal mukoza, nazal dekonjestan

Abstract:
ABSTRACT
Objective: The aim of this experimental animal study was to determine the histopathological changes that occur in the nasal mucosa in rhinitis medicamentosa and to introduce a novel potential treatment option that could serve as an alternative to topically applied steroids currently used based on clinical experience yet lacking proven efficacy.
Methods: Forty male rats were included in this study. In 32 rats, drug-induced rhinitis was established by intranasal administration of oxymetazoline three times per day for 60 days. Eight rats that received only physiological saline served as the control group. At the end of 60 days, eight rats from both the saline-control group and the oxymetazoline group underwent preliminary evaluation, confirming the development of drug-induced rhinitis in the oxymetazoline group. The remaining 32 rats with confirmed drug-induced rhinitis were divided into three subgroups (n=8 each): (1) a treatment control group receiving intranasal physiological saline for 15 days, (2) a group receiving intranasal mometasone furoate, and (3) a group receiving intranasal almond oil. The rats were then sacrificed, and histopathological changes in the nasal mucosa were quantitatively scored and statistically compared among the three groups.
Results: Preliminary analysis showed significantly higher median subepithelial edema, inflammation, congestion, submucosal gland degeneration, and total median scores in the oxymetazoline-induced rhinitis group compared with the control group (p<0.001, p=0.001, and p=0.002, respectively). In comparing the treatment groups, median subepithelial edema and congestion scores were significantly lower in the almond oil group than in the mometasone furoate group (p=0.017 and p=0.015, respectively). Additionally, the median inflammation and submucosal gland degeneration scores were significantly lower in the almond oil group than in the treatment control group (p=0.025 and p=0.02, respectively). Notably, when all histopathological parameters were assessed collectively, the almond oil group had a significantly lower total median score compared with both the treatment control and mometasone furoate groups (p=0.007 and p=0.001, respectively).
Conclusions: Intranasal administration of almond oil was found to be more effective in treating drug-induced (medicamentosa) rhinitis in rats than intranasal steroids, suggesting that it may serve as a promising alternative therapy.

Keywords: Drug-induced rhinitis, almond oil, nasal steroid, nasal mucosa, nasal decongestan