Akut lösemili hastalarda yüksek doz metil prednizolon tedavisinin serum leptin düzeylerine etkisi ve leptin gen polimorfizmi
The effect of high dose methyl prednisolon treatment on serum leptin levels and leptin gene polymorphism in children with leukemia
Yazar: BETÜL TAVİL
Danışman: PROF. AYTEMİZ GÜRGEY
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Onkoloji = Oncology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada lösemili çocuklarda yüksek doz metil prednizolon (YDMPZ) tedavisininserum leptin, insülin düzeylerine ve vücut kitle indeksi (VKI)'ne etkileri araştırılmıştır. Buçalışma, YDMPZ tedavisinin serum leptin düzeylerine etkisinin değerlendirildiği literatürdekiilk çalışmadır. Ayrıca, leptin gen polimorfizmleri içinde promotor bölgede olduğu gösterilenve fonksiyonel bir polimorfizm olan G-2548A polimorfizmi çalışılarak, bu polimorfizminlösemili çocuklarda YDMPZ tedavisine bağlı leptin, insülin ve VKI'ndeki değişime etkileriaraştırılmıştır.Bu çalışma Haziran 2005- Mart 2007 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi TıpFakültesi, Pediatrik Hematoloji Ünitesi ve Dr.Sami Ulus Çocuk Hastanesi, PediatrikHematoloji Kliniği'ne başvuran, yaşları 0-16 yaş arasında değişen 56 akut lenfoblastik lösemi(ALL) ve 16 akut miyeloblastik lösemi (AML)'li çocukta prospektif olarak yapılmıştır.Herhangi bir hastalığı olmayan, yaş ve cinsiyet dağılımı çalışma grubumuza uyan 70 çocuk isekontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Akut lösemi grubundaki hastalara 7 günsüreyle YDMPZ tedavisi (ALL'li çocuklara 20 mg/kg/gün, AML'li çocuklara 30 mg/kg/gün,maksimum 1 gram) uygulanmıştır. Tedavi başında ve 7 günlük YDMPZ tedavisi sonundaserum leptin ve insülin düzeyleri Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer TıpA.B.D.'nda çalışılmıştır. Ayrıca YDMPZ tedavi öncesinde hastaların vücut ağırlığı ve boyölçümleri yapılmış, vücut kitle indeks'leri (VKİ:VA/Boy2) hesaplanmış ve tedavi sonundaaynı parametreler tekrar ölçülerek aradaki fark değerlendirilmiştir. Verilerin istatistikseldeğerlendirmeleri SPSS software, version 11.0 (SPSS Inc, Chicago, IL, USA) programıkullanılarak yapılmıştır.Lösemi ve kontrol grubundaki çocukların vücut ağırlığı, boy ölçümleri, vücut kitleindeksleri, leptin, insülin düzeyleri ve leptin G-2548A polimorfizmi açısından her iki gruparasında fark bulunmamıştır (p>0.05). Lösemi grubunda YDMPZ tedavisi ile leptin G-2548Apolimorfizmi için normal, heterozigot ve homozigot tüm bireylerin vücut ağırlığı ve VKI'ndeartış olduğu görülmüş, ancak bu artış heterozigot ve homozigot bireylerde istatistiksel olarakanlamlı saptanırken (p<0.001), normal bireylerde anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Lösemigrubundaki G-2548A leptin gen polimorfizmi için normal, heterozigot ve homozigot tümbireylerin, YDMPZ tedavisinden sonra serum leptin ve insülin düzeylerinin arttığı görülmüş,ancak leptin gen polimorfizmi için normal bireylerin leptin ve insülin düzeylerindeki artışp<0.05 anlamlılık düzeyinde iken, heterozigot ve homozigot bireylerde leptin ve insülindüzeylerindeki artışın çok daha belirgin düzeylerde olduğu görülmüştür (p<0.001).Sonuç olarak, YDMPZ tedavisinin lösemili çocuklarda serum leptin, insülin düzeylerive VKI'lerinde artışa neden olduğu saptanmıştır. Serum leptin, insülin düzeyleri veVKI'lerindeki artışın leptin G-2548A polimorfizmine göre heterozigot ve homozigot olanbireylerde, normal olan bireylere göre daha belirgin olması dikkat çekicidir. Bu bulgu nedenbazı lösemili çocukların glukokortikoid tedavi ile daha fazla kilo aldığını açıklamaya yardımcıolabilir. Ayrıca bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ile lösemi tedavi protokollerinde yer alanglukokortikoid tedavi dozlarının etki ve yanetkileri göz önünde bulundurularak, hastaya göredüzenlenmesinin obezite gelişimini önlemek açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of high dose methyl prednisolon(HDMP) treatment on the serum leptin, insulin levels and body mass index (BMI) of thechildren with ALL and AML. As far as we know, the current study is the only one in whichthe effect of HDMP treatment on serum leptin levels was investigated. In addition to serumleptin and insulin levels, leptin gene G-2548A polymorphism was studied and the relationshipbetween the polymorphism and the change in serum leptin, insulin levels and BMI was alsoinvestigated.In our study, 56 children with ALL and 16 children with AML, aged 0-16 yearsadmitted to Hacettepe University Faculty of Medicine, Pediatric Hematology Unit and Dr.Sami Ulus Children?s Hospital, Pediatric Hematology Department, between June 2005-March 2007 comprised the study group. Age and sex matched 70 healty children wereenrolled in the study as the control group. All ALL and AML patients received HDMPtreatment, at a dosage 20-30 mg/kg/day (20 mg/kg/day for children with ALL and 30mg/kg/day for children with AML; maximum dosage: 1 g) for 7 days. At the beginning andafter 7-day HDMPZ treatment, BMI was calculated based on height and weight measurements(BMI: Body weight/ Height2) and the measurements were compared. Serum leptin and insulinlevels were studied at the beginning and at the end of the 7-day HDMPZ treatment inHacettepe University Faculty of Medicine, Department of Nuclear Medicine. Data wereanalysed using SPSS software, version 11.0 (SPSS Inc, Chicago, IL, USA), statistical packageprogramme.The weight, height, BMI, serum leptin, insulin levels, and leptin gene G-2548Apolymorphism were not statistically significant between leukemic and healty subjects(p>0.05). At the end of the 7th day of HDMPZ treatment, the weight and BMI of all childrenwith leukemia were increased (p<0.001). However, the increases were statistically significantin only heterozygote and homozygote children for leptin gene G-2548A polymorphism(p<0.001). Serum leptin and insulin levels were also increased in all children with leukemia atthe end of the HDMPZ treatment. The increase in serum leptin and insulin levels wasstatistically significant in normal children at a p value of <0.05, whereas it was significant inheterozygote and homozygote children at a p value of <0.001.In conclusion, HDMPZ treatment causes an increase in serum leptin, insulin levels andBMI of all children with leukemia. The increase in serum leptin, insulin levels and BMI wasmore prominent in heterozygote and homozygote children than normal children. This findingmay help us to explain why some leukemic children gain more weight than the others withHDMPZ treatment. The dosage and duration of glucocorticoid therapy in leukemia protocolsmay be regulated according to the leukemic child?s leptin gene G-2548A polymorphism in thefuture, which may help us to prevent development of obesity as a complication of leukemiatreatment.