Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme bozukluğu tanıları olan çocuklarda P300 ve spektral çözünürlüğün değerlendirilmesi
Evaluation of P300 and spectral resolution in children with attention deficit hyperactivity disorder and specific learning disorder
Yazar: MERYEM SEÇEN YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED TAYYİB KADAK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Nörofizyoloji = Neurophysiology ; Olay ilişkili potansiyeller = Event related potentials ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Amaç: DEHB, ÖÖB, DEHB+ÖÖB klinik tanılı çocuklarda işlevsellikte bozulma düzeyleri ve işitsel performans becerileri ile birlikte işitsel spektral çözünürlük, işitsel P300 genlik ve latans değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Yöntem: Çalışmamıza 7-12 yaş aralığında DEHB tanılı 17, ÖÖB tanılı 15, DEHB+ÖÖB tanılı 15 ve sağlıklı 15 çocuk dahil edildi. Klinisyen tarafından yarı-yapılandırılmış görüşme ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİÖ) uygulandı, ebeveynler Turgay DSM-IV'e göre Yıkıcı Davranım Bozuklukları Tarama Ölçeği'ni, Matematik, Okuma, Yazma Değerlendirme Ölçeği'ni (Moya), Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y) ebeveyn formunu, Weiss İşlevsellikte Bozulma Ölçeği Ebeveyn Formu'nu (WİBÖ-E), Çocuklarda İşitsel Performans Değerlendirme Ölçeği'ni (ÇİPDÖ) doldurdu. İşitsel p300 ölçümü yapıldı ve Spectral-Temporally-Modulated Ripple Test (SMRT) uygulandı.     
Bulgular: SMRT değerlendirmesinde gruplar arasında farklılık bulunmadı. Üç hasta grubu da ÇİPDÖ ölçeğine göre kontrol grubundan daha riskli bulundu. ÇİPDÖ'ye göre riskli olma durumunu, yaşın (OR=2,3; %95CI=1,165-4,709) ve  WİBÖ-E ortalama  toplam puanının (OR=141; %95CI=3,240-6141,430) arttırdığı görüldü. Çalışma grubunda  P300 ölçümünde parietal bölge elektrotlarının genlik değerleri ile Turgay, MOYA ve ÇİPDÖ toplam puanları ilişkili bulundu. P300 parietal bölge genliği post-hoc analizlerinde DEHB, ÖÖB, komorbid hasta gruplarının genlik değerleri kontrol grubuna göre; komorbid hasta grubunun genlik değerleri de DEHB ve ÖÖB gruplarına göre anlamlı ölçüde düşük bulundu.
Sonuç: Bildiğimiz kadarıyla bu çalışmada ilk defa spektral çözünürlük; DEHB, ÖÖB ve DEHB+ÖÖB gruplarında incelenmektedir. İşitsel performans becerilerinin, komorbid grupta en düşük olmak üzere DEHB ve ÖÖB tanısı alan çocuklarda düşük olduğu ve işlevsellikte bozulma düzeylerinden etkilendiği ortaya koyulmaktadır. Bu çalışmada, komorbid hasta grubunun bilişsel işlev ve dikkatini verme zorluklarının izole bozukluklara göre daha ciddi olduğu tutarlı şekilde gösterilmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between functional impairment levels, auditory performance skills, auditory spectral resolution, auditory P300 amplitude and latency values in children with ADHD, SLD, ADHD+SLD
Method: 17 children with ADHD, 15 with SLD, 15 with ADHD+SLD and 15 healthy children between the ages of 7-12 were included in our study. Semi-structured interview were applied by the clinician. Parents completed the Weiss Functional Impairment Rating Scale-Parent Form (WFIRS-P), Turgay DSM-IV Disruptive behavior disorders child and adolescent screening and rating scale (T-DSM-IV-S) parent form, The Mathematics, Reading, Writing Assessment Scale (MOYA) parents form and Revised Child Anxiety and Depression Scale (RCADS-P) and Children's Auditory Performance Scale (CHAPS). After audiological evaluations, the entire brain regions examined using the auditory oddball P300 paradigm. Spectral resolution abilities were evaluated using spectral temporally modulated Ripple test (SMRT).
Results: There was no difference between the groups in the SMRT evaluation. All three patient groups were found to be more risky than the control group according to the CHAPS. Increase of age (OR=2.3; 95%CI=1.165-4.709) and mean total score of WFIRS-P (OR=141; 95%CI=3.240-6141.430) were found to increase the probability of being at risk for CHAPS. In the study group, the amplitudes of the parietal region electrodes in the measurement of P300 and the total scores of T-DSM-IV-S, MOYA and CHAPS were found to be correlated. In the post-hoc analysis of P300 parietal region amplitude, ADHD, SLD and comorbid patient groups' amplitudes were found to be significantly lower than the control group. The amplitudes of the comorbid patient group were significantly lower than the ADHD and SLD groups.
Conclusion: In this study, for the first time, spectral resolution is examined in ADHD, SLD and ADHD+SLD groups. It is shown that auditory performance skills are lower in children diagnosed with only ADHD or SLD than control group, and the lowest in the comorbidity group. Also low auditory skills may disrupt functional impairment. This study indicates that difficulties in attention and cognitive functions in the comorbid patient group are more serious than in isolated disorders. 
This study was funded by Scientific Research Projects Coordination Unit of Istanbul University-Cerrahpasa. Project number:36025