İnfertilite tedavisi uygulanan çiftlerde erkeklerin algıladıkları sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi
Determination of men's perceived social support and coping with stress styles in infertility treatment couples
Yazar: HATİCE KÜBRA TEKELİ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Erkekler = Men ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Sosyal destek = Social support ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Üreme teknikleri = Reproduction techniques

Özet:
İnfertilite Tedavisi Uygulanan Çiftlerde Erkeklerin Algıladıkları Sosyal Destek ve Stresle Başa Çıkma Tarzlarının Belirlenmesi
Araştırma, infertilite tedavisi uygulanan çiftlerde erkeklerin algıladığı sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, 1 Temmuz 2021- 2 Aralık 2021 tarihleri arasında Ankara'da bulunan bir hastanenin Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezi ve İnfertilite Kliniğine bağlı IUI (Aşılama) Birimi'nde yapılmıştır. Örneklemini infertilite tedavisi uygulanan çiftlerden, araştırmaya katılmayı kabul eden 115 erkek oluşturmuştur. Araştırma için etik kurul onayı ve gerekli diğer izinler alınmıştır. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) kullanılarak toplanmıştır.
Katılımcıların yaş ortalaması 34,14±6,06, eşlerinin yaş ortalaması 30,37±4,90'dır. Çalışmadaki erkeklerin %34,8'inin lise, %44,3'ünün üniversite ve üzeri mezunu olduğu, en uzun süre yaşanılan yerleşim biriminin %68,7 oranında il olduğu belirlenmiştir. İnfertilite tedavisi gören çiftlerden erkeklerin infertilite çeşidi sorusuna %81,7 primer infertilite cevabını verdiği, infertilite süresinin %52,2, infertilite tedavi süresinin ise %53 oranında bir-üç yıl olduğu bulunmuştur. Uygulanan tedavi çeşidinin %58,3 oranında tüp bebek tedavisi olduğu bulunmuştur. İnfertilite nedeninin %32,2 kadın, %13 erkek, %10,4 her ikisi, %44,3 ise açıklanamayan olduğu saptanmıştır.
ÇBASDÖ toplam puan ortalaması 56,57±17,36, alt boyutlara ait puan ortalamaları ise "Aile" alt boyutunda 23,36±6,30, "Arkadaş" alt boyutunda 18,64±7,78, "Özel İnsan" alt boyutunda 14,57±8,48 olarak bulunmuştur. SBÇTÖ "Kendine Güvenli Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması 16,43±3,71, "İyimser Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması 10,75±3,19, "Sosyal Desteğe Başvurma" alt boyutu puan ortalaması 6,97±2,28, "Çaresiz Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması 9,61±4,53, "Boyun Eğici Yaklaşım" alt boyutu puan ortalaması ise 7,21±3,86 olarak belirlenmiştir.
Çalışmada toplam ÇBASDÖ ve alt boyutları ile "Kendine Güvenli Yaklaşım" ve "İyimser Yaklaşım" arasında; aile ve arkadaştan algılanan sosyal destek ile "Sosyal Desteğe Başvurma" arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç olarak infertilite tedavisi uygulanan çiftlerden erkeklerin algıladıkları sosyal desteğin orta düzeyde olduğu düşünülmektedir. Araştırmada stresle baş etmede Kendine Güvenli ve İyimser Yaklaşım, Sosyal Desteğe Başvurma'nın kullanılmasının yanı sıra Çaresiz ve Boyun Eğici Yaklaşım'ın da kullanıldığı belirlenmiştir.
İnfertilite tedavisine başvuran çiftlerden erkeklerin, bu süreçte sosyal destek düzeylerinin ve stresle başa çıkma tarzlarının değerlendirilmesi, sosyal desteklerini artırmaya yönelik hemşirelik yaklaşımlarının sunulması, stresle başa çıkmada etkili yöntemlerin öğretilmesi ve kullanımının desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Determination of Men's Perceived Social Support and Coping with Stress Styles in Infertility Treatment Couples
The research was carried out as a descriptive study in order to determine the perceived social support and stress coping styles of men in couples undergoing infertility treatment. The study was conducted between 1 July 2021 and 2 December 2021 in the Assisted Reproductive Treatment Center and IUI (Intauterine insemination) Unit of the Infertility Clinic of a hospital in Ankara. The sample consisted of 115 men from the couples who were treated for infertility, who accepted the study. Ethics committee approval and other necessary permissions were obtained for the research. Data were collected using the Introductory Information Form, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and the Styles of Coping with Stress Scale (SCSS).
The mean age of the participants was 34.14±6.06, and the average age of their wifes was 30.37±4.90. It was determined that 34.8% of the men in the study were high school graduates, 44.3% graduated from university or higher and the province where they lived the longest was 68.7%. It was found that among the couples who received infertility treatment, 81.7% of the men answered the question of infertility type as primary infertility, the duration of infertility was 52.2%, and the duration of infertility treatment was 53% between one and three years. It was found that the type of treatment applied was 58.3% in vitro fertilization treatment. The cause of infertility was found to be 32.2% female, 13% male, 10.4% both, and 44.3% unexplained.
MSPSS total score was 56.57±17.36, the mean of the sub-dimensions was 23.36±6.30 in in the "Family" sub-dimension, 18.64±7.78 in the "Friends" sub-dimension and 14,57±8,48in the "Special Person" sub-dimension. SCSS "Self-Confident Approach" sub-dimension is 16.43±3.71, the mean score of the "Optimistic Approach" sub-dimension is 10.75±3.19, and the mean score of the "Seeking Social Support" sub-dimension is 6.97±2.28, "Helpless Approach" sub-dimension was 9.61±4.53 and the mean score for the sub-dimension "Submissive Approach" was determined as 7.21±3.86.
In the study, between the total MSPSS and its sub-dimensions, "Self-Confident Approach" and "Optimistic Approach"; a positive and significant relationship was found between perceived social support from family and friends and "Seeking  Social Support" (p<0.05).
As a conclusion, it is thought that the social support perceived by the men among the couples treated for infertility is moderate. In the study, it was determined that the Self-Confident and Optimistic Approach, Seeking Social Support, as well as the Helpless and Submissive Approach were used in coping with stress.
Men from couples who applied for infertility treatment, it is recommended to evaluate the social support levels and styles of coping with stress, to offer nursing approaches to increase their social support, to teach effective methods of coping with stress and to support their use.