Mülteci/sığınmacı yardım çalışanlarındaki empati ve kaygı düzeylerinin ikincil travmatik stres düzeyleri ile ilişkisi
The relationship of empathy and anxiety levels of refugee/asylum aid workers with secondary traumatic stress levels
Yazar: SENAY TOPTANIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ANER AKTAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Literatüre bakıldığında daha önce ikincil travmatik strese yatkınlıkları yüksek olabilecek mülteci/sığınmacı yardım çalışanları ile detaylı ve çok sayıda araştırma yapılmamıştır. Daha önce yapılan araştırmalar da mülteci/sığınmacı yardım çalışanlarının psikolojik dayanıklılığı ile ikincil travmatik stres düzeyi üzerinde durulmuş kaygı ve empati düzeyleri ile ilişkisi incelenmemiştir. Ayrıca aynı örneklem grubunun psikolojik rahatsızlıklara olan yatkınlıklarına da bakılmış fakat ikincil travmatik stres düzeyleri üzerinde durulmamıştır. Bu araştırmanın amacı mülteci/sığınmacılara yönelik insani yardım hizmeti sunan profesyoneller ve mülteci/sığınmacılara yönelik insani yardım hizmeti sunmayan profesyonellerde empati ve kaygı düzeyleri ile ikincil travmatik stres düzeyi arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. 
Araştırmanın evrenini Türkiye'de çalışma yapılan illerde çalışan 284 profesyonel oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'nin Çanakkale, İzmir, Kırklareli, İstanbul ve Edirne illerinden yerel ve uluslararası farklı kurumlardan kontrol grubundan 60 ve karşılaştırma grubundan 60 olmak üzere toplam 120 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, kartopu örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada, Bilgilendirilmiş Onam Formu, araştırmacı tarafından geliştirilen "Demografik Bilgi Formu", "İkincil Travmatik Stres Ölçeği", "Empatik Eğilim Ölçeği" ve "STAI-2 Anksiyete Ölçeği" ile toplanmıştır. 
Araştırma sonucuna göre hem mülteci/sığınmacılara yönelik insani yardım hizmeti sunan profesyonellerde, hem mülteci/sığınmacılara yönelik insani yardım hizmeti sunmayan profesyonellerde empati ve kaygı düzeylerinin ikincil travmatik stres durumlarını yordadığı, bu ilişkinin ise mülteci/sığınmacılara yönelik insani yardım hizmeti sunan profesyonellerde mülteci/sığınmacılara yönelik insani yardım hizmeti sunmayan profesyonellere göre daha yüksek olduğu (r=0,524) görülmektedir. Sosyo-demografik değişkenler bakımından değerlendirildiğinde ise empati ve kaygı düzeyleri ile ikincil travmatik stres durumları arasında yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğu ve bu yüksek düzeyli ilişkide cinsiyet, yaş, medeni durum, sivil toplum alanında çalışma süresi, travmatik bir yaşantıyı dinlemek zorunda kalma durumu ve travmatik bir yaşam olayını deneyimleme değişkenlerinin etkili olduğu; meslek, eğitim ve sosyokültürel düzey durumu değişkenlerinin ise etkili olmadığı görülmektedir.

Abstract:
Looking at the literature, detailed and numerous studies have not been conducted with refugee/asylum seeker aid workers, who may have a high susceptibility to secondary traumatic stress. Previous studies have focused on the psychological resilience of refugee/asylum seeker aid workers and the level of secondary traumatic stress, but their relationship with anxiety and empathy levels has not been examined. The aim of this research is to reveal the relationship between empathy and anxiety levels and secondary traumatic stress levels in professionals who provide humanitarian aid services for refugees/asylum seekers and professionals who do not provide humanitarian aid services for refugees/asylum seekers. 
The universe of the study is 284 working in the field in Turkiye. The sample of the study consists of a total of 120 participants, 60 of them from the experimental groups and 60 of them from the control groups of Turkiye's Çanakkale, İzmir, Kırklareli, İstanbul and Edirne provinces. The sample of the research was selected by the Snowball Sampling Method. In the study, the informed consent form was collected with the "Demographic Information Form", "Secondary Traumatic Stress Scale", "Empatic Tendency Scale" and "STAI-2 Anxiety Scale developed by the researcher. 
According to the results of the research, it is seen that empathy and anxiety levels in both professionals who provide humanitarian aid services for refugees/asylum seekers and professionals who do not provide humanitarian aid services for refugees/asylum seekers predicted secondary traumatic stress situations. It is seen that this relationship is higher in professionals who provide humanitarian aid services for refugee/asylum seekers than professionals who do not provide humanitarian aid services for refugee/asylum seekers (r = 0.524). When evaluated in terms of socio-demographic variables, empathy and anxiety levels are effective in the field of gender, age, marital status, working time in civil society, working time in the field of civil society, to listen to a traumatic life and experience a traumatic life event, while occupation, education and sociocultural level variables are not effective.