Diyet polikliniğine başvuran kilolu/obez hastalarda insülin direncini etkileyen faktörlerin araştırılması
Investigation of factors affecting insulin resistance inoverweight/obese patients applying to a diet policlinic
Yazar: FATIMA ÇETİNDAĞ
Danışman: PROF. DR. MÜVEDDET EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diyet = Diet ; Diyet tedavisi = Diet therapy ; Kan glükozu = Blood glucose ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Bu araştırma özel bir hastanenin diyet polikliniğine başvuran, tamamında insülin direnci bulunan ve beden kütle indeksi(BKİ) 25 kg/m2'nin üzerinde olan hastalarda insülin direncini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Araştırma, 2017 yılı Eylül-Kasım aylarında İstanbul İli Avrupa yakasında bulunan özel bir hastanenin diyet polikliniğe başvuran BKİ'si 25 kg/m2'nin üzerinde, 18-65 yaş arasında ve tamamında insülin direnci olan 65 kadın ve 50 erkek hasta olmak üzere toplam 115 hasta ile yürütülmüştür. Hastaların sosyo-demografik özellikleri, sağlık durumu, hastalık durumu, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumu anket formu ile öğrenilmiş, hastaların BKİ, bel çevresi bilgileri araştırmacı tarafından hesaplanmış/ölçülmüş, vücut bileşim kompozisyonu vücut analizi ölçümü yoluyla, laboratuvar sonuçları için mevcut kan tahlilileri  kullanılmış; elde edilen veriler SPSS 23 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir.
Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamaları 42,02±7,10 yıl , vücut yağ yüzde ortalamaları erkek hastalarda %30,58±4,78 (%98'inde yüksek), kadın hastalarda %41,37±5,67 (tamamında yüksek)'dir. Laboratuvar sonuçlarına göre açlık plazma glukozu (APG) değeri ortalaması 93,93±6,87 mg/dL; total kolesterol değeri ortalaması 185,07±52,70 mg/dL; LDL değeri ortalaması 130,13±37,45; trigliserid değeri ortalaması 155,75±75,80 mg/dL ve HOMA-IR değeri ortalaması 3,78±0,98 mg.uIU⁄ml2 bulunmuştur. Araştırmada ayrıca, ergenlik döneminde "şişmanlık", acıkınca elde ayakta titreme/soğuk soğuk terleme/baygınlık hissi yaşama, hızlı ağırlık artışı, hızlı yemek yeme alışkanlığı, düzenli olarak fiziksel aktivite yapmama, BKİ ≥25 kg/m2'ye sahip olma, kadınlarda yüksek bel çevresi, kadın ve erkeklerde yüksek vücut yağ oranı ve kadınlarda yüksek iç yağlanma seviyesi ile insülin direnci arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study was planned to determine the factors that affect insulin resistance in patients with insulin resistance and body mass index of more than 25 kg/m2.
The research was carried out on totally 115 patients composed of 65 women and 50 men between 18-65 years of age, with insulin resistance and a BMI of more than 25 kg/m2, who applied to a private hospital in the European side of Istanbul Province in the months of September-November, 2018. Socio-demographic characteristics, health habits, disease status, dietary habits, physical activity status of the patients were collected with a questionnaire. The body mass index and waist circumference of the patients were calculated/measured by the researcher. Body composition composition was taken through body analysis measurement, while laboratory results through blood analysis. The data were analyzed by SPSS 23 package program.
The mean age of the patients in the study was 42,02±7,10 year, the ratio of maximum weight difference to the lowest weight in the last 5 years was 21,05±7,61%, the body fat ratio averages 30,58±4,78% in male patients (high level in %98 of them) 41,37±5,67% in female patients (high level in %100 of them), mean fasting plasma glucose (FPG) was 93.93±6.87 mg/dL; the mean total cholesterol value was 185.07±52.70 mg/dL; the mean LDL value was 130.13±37.45; the mean triglyceride value was 155.75±75.80 mg/dL and the mean value of HOMA-IR was 3.78 ± 0.98 mg.uIU⁄ml2 according to laboratory results. There was significant correlations of HOMA-IR and the presence of 'obesity' during adolescence, the status of having experienced the feelings of tremors in hands and feet when hungry, having experienced cold sweating and faint, fast weight gain, fast eating habit, absence of physical activity on a regular basis, having a BMI of 25 and above, high body fat content, insulin resistance in both genders, and high waist circumference and high internal fat levels in women.