Hanle (Cibuti) jeotermal alanının hidrojeolojisi ve hidrotermal alterasyonu
Hydrogeology and hydrothermal alteration of the Hanle (Djibouti) geothermal field
Yazar: MOUSSA HASSANLEH HASSAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ FERAT BAYRAM
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Hanle Jeotermal Alanının jeotermal potansiyelinin belirlenmesi için hidrojeokimyasal ve hidrotermal alterasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir.. Kaplıca suyu, yeraltı suyu ve buhar yoğuşumundan alınan örneklerle elektriksel iletkenlik (EC), SiO2, Cl, SO4, HCO3, F, Na, K, Ca, Mg, Al, Fe, B, As, D ve 18O gibi önemli parametreler analizleri yapılarak yorumlar yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Hanle bölgesindeki suyun oluşumunda ısıtılmış yeraltı suyu ile ısıtılmış fosil deniz suyunun karışımının veya ısıtılmış yeraltı suyunun evaporiti çözmesinin etkili olduğunu göstermektedir. Sıcak sulara ait doygunluk endeksi hesaplamalarına göre, bölgede yer alan jeotermal sistemler genellikle dolomit, aragonit, kalsit gibi mineraller gözlenirken, Hanle bölgesinde alunit, anhidrit, silvit, jips ve melenterit gibi farklı mineral doygunlukları saptanmıştır. Bununla birlikte rezervuar sıcaklığının yaklaşık olarak 120 ila 125°C arasında olduğu tahmin edilmektedir.
XRD araştırmasının sonuçlarına göre, bölgedeki alterasyon mineralleri arasında kuvars, kalsit ve alunitin yanı sıra illit, smektit, klorit ve kil mineralleri bulunmaktadır. Bu mineral bileşimi, hidrotermal etkilere maruz kalarak oluşmuş ve bazıları belirli stabil sıcaklık koşullarında gelişmiştir. Özellikle, yüksek sıcaklıkta oluşmuş hidrotermal alterasyon minerallerinin varlığı, kil ve zeolit gibi minerallerde olduğu gibi, yüksek sıcaklık ortamına geçişin belirgin bir işaretidir.

Abstract:
Hydrogeochemical and hydrothermal alteration studies were carried out to determine the geothermal potential of Hanle Geothermal Area. Samples of hot spring water, groundwater and steam condensate were analyzed for important parameters such as electrical conductivity (EC), SiO2, Cl, SO4, HCO3, F, Na, K, Ca, Mg, Al, Fe, B, As, D and 18O. The findings indicate that the formation of the water in the Hanle region was influenced by the mixture of heated groundwater and heated fossil seawater or the dissolution of evaporite by heated groundwater. According to the saturation index calculations of the hot waters, geothermal systems in the region generally contain minerals such as dolomite, aragonite and calcite, while different mineral saturations such as alunite, anhydrite, silvite, gypsum and melenterite were found in the Hanle region. However, the reservoir temperature is estimated to be approximately 120 to 125°C.
The clay minerals smectite, chlorite and illite, as well as quartz, calcite and alunite, are the main alteration minerals in this region, according to XRD research. Minerals that have undergone hydrothermal alteration are formed according to this composition; some of these minerals are known to occur in particular, stable temperature regimes. The clay minerals represent a transition to a high temperature environment as evidenced by the presence of high temperature hydrothermal alteration minerals such as quartz (>180°C).