Tüketim kültürünün yaygınlaştırılmasında bir araç olarak yazılı basında magazinleşme olgusu
The case of tabloidisation in the print media as a means of spreading consumer culture
Yazar: MERAL MADAK
Danışman: PROF. DR. SELDA AKÇALI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Kültür = Culture ; Magazin = Magazine ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Yazılı basın = Written press ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Tüketim edimi hayatın anlamlı bir bütün olarak algılanması aşamasında kullanılan en önemli referans noktalarından birini oluşturur. Tüketimin hayatın her alanına nüfuz eden yapısı bireyler üzerinde yadsınamaz bir etkiye sahiptir. Tüketimin etki alanının sınırlarını genişletmesi için en uygun mecra da medya olarak görülmektedir. Kitle iletişim araçları belli grupların çıkarları doğrultusunda hazırlanmış söylemleri mevcut kültürel kodların eşliğinde yayar ve onları bir "zevk" ambalajı içinde sunarak meşrulaştırır. Bu aşamada tüketim, artık yalnızca bireysel istencin pratiğe dökülmüş hali veya bir anlamlandırma sistemi değil adeta zorunlu bir ödev, kaçınılmaz biçimde itaati gerektiren mutlak bir buyruk olarak karşımıza çıkar. Magazin basını eğlenceli ve "light" doğası gereği herhangi bir egemen ideolojinin eğlence formatında "yumuşatılarak" sunulmasına imkan tanımakta; bu ise bireysel ve toplumsal direnç mekanizmalarını devre dışı bırakarak kitlesel kabulü kolaylaştırmaktadır. Tüketim ideolojisinin en etkili araçlarından biri, bu sebeple, magazin basınıdır.
	Bu çalışma magazin basınının tüketim kültürünün yaygınlaştırılmasında etkili olabileceği temel varsayımından hareketle tamamlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde magazin basını kuramsal çerçevede ayrıntılı biçimde incelenmiş ve bu yayıncılık türünü etkileyen sosyo-ekonomik dinamikler açıklanmıştır. İkinci bölümde tüketim kültürü, tarihsel gelişme seyri içinde ele alınmış ve günümüze gelene dek geçirdiği anlamsal değişikliğin kavramın yapısal dönüşümünü açıklamaya muktedir doğası üzerinden sözü edilen kültürün tüm yönleriyle titiz bir çözümlemesi yapılmıştır. Çalışmanın son bölümü ise varsayımlar eşliğinde belirlenen hipotezlerin sınanabilmesi için uygulamaya ayrılmıştır. Bu bağlamda Hürriyet, Sabah ve Posta gazetelerine (hafta sonu ekleriyle beraber) iki aşamalı içerik analizi uygulanmıştır: İlk olarak söz konusu gazetelerdeki tüketim kültürüne yönelik haberlerin niceliksel çözümlemesiyle somut, sayısal verilere ulaşılmış; ardından bu veriler ışığında haberlerin ayrıntılı bir niteliksel analizi mümkün kılınmıştır. Çalışmanın sonunda tüketim kültürü ideolojisinin yaygınlaştırılmasında magazin basınının etkili olabileceği varsayımı elde edilen bulgularla desteklenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Magazin, tüketim, magazin basını, tüketim kültürü, popüler basın

Abstract:
Consumption is the most important reference point which used to perceive life as a meaningful whole. The construction of consumption that penetrated every sphere of life has an incontrovertible effect on people. Mass media is considered as a suitable form to expand the limitation of consumption. Media emit discources which are prepared in favour of some social groups and legitimate them presenting in the "pleasure pack". In this stage, consumption is not only a voluntary action or a system used for signification but also a compulsory task and an absolute order that requires submission. Tabloid press allow to offer any dominant ideology in the soft and funny format because of its light nature and this fact facilitates mass obedience deactivating personal and social resistance. Therefore tabloid press is one of the most effective instrument to expand consumption ideology.
This study is complicated considering that tabloid press may be a convenient channel to expand consumer culture. In the first section, tabloid press is examined in theoretical framework and explained the dynamic of socio-economic conditions which affets this kind of publishing. In the second section, consumer culture is studied in the course of historical development and analyzied its semantic changes by means of its nature that had until today to be able to explain the structural transformation of the concept - including all aspects. The last part of the study is dedicated for the application in order to test the hypotheses about tabloid press. In this context, Hürriyet, Sabah and Posta newspapers (along with the weekend supplements) were conducted on content analysis on a two-stage. Firstly, that is reached the numerical data by the quantitative analysis of news about the consumer culture, then it was made possible after a detailed qualitative analysis of the news in the light of these data. At the end of the study, the assumptions claim that the tabloid press could be effective in spreading the ideology of consumption are supported by the findings obtained from these analysis.



Keywords: Tabloid press, consumption, consumer culture, the popular press, the ideology of consumer culture