Türk İş Hukukunda geçici işçi kavramı
Term casual workers in Turkish Labour Law
Yazar: MUHİTTİN ASTARLI
Danışman: PROF. DR. HAMDİ MOLLAMAHMUTOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Geçici iş = Temporary  work ; Geçici işçiler = Temporary  workers ; Hizmet sözleşmesi = Service contract ; İş hukuku = Labour law ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, geçici işçi kavramını tanımlamak; unsurları ile birlikte hukuki niteliğini tespit etmek; böylece geçici işçiyi diğer işçi tiplerinden ayırt etmektir. Zira Türk iş hukuku bakımından doktrinin üzerinde anlaştığı bir tanım henüz mevcut değildir. Bu durum dolayısıyla geçici işçi kavramı uygulamada pek çok farklı işçi tipini karşılayacak şekilde kullanılmaktadır. Geçici işçi kavramı amacı ile karakterize edilmektedir. Bu amaç ise işverenin işyerinde ortaya geçici bir iş gücü ihtiyacının giderilmesidir. Dolayısıyla kavramın açıklanmasında işin niteliğinden yani geçici iş kavramından hareket edilmelidir. Zira geçici işçiliğin mevcut olması için geçici bir işin varlığı gereklidir. Geçici iş ise işyerinde ortaya çıkan arızi ve eğreti nitelikteki süreli bir iş gücü ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Geçici iş kavramı, işyerinin normal ve düzenli faaliyetlerine dahil olan işlerde geçici çalışma ve işyerinin normal ve düzenli faaliyetlerine yabancı - mahiyeti itibariyle geçici olan - işlerde çalışma şeklinde sınıflandırılabilir. Bu itibarla geçici işçi, en basit anlamıyla geçici işlerde çalıştırılan işçi olarak tanımlanabilir. Tanımı biraz daha açacak olursak geçici işçiyi, işyerinde ortaya çıkan geçici bir iş gücü ihtiyacının giderilmesi için bu ihtiyacın süresiyle sınırlı belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalıştırılan, çalışması arızi ve eğreti nitelik taşıyan işçi olarak tanımlamak mümkündür. Geçici iş kavramının süreli niteliği dolayısıyla, geçici işçi çalıştırmayı konu edinen hizmet sözleşmeleri belirli süreli olarak yapılmalıdır. Bu nedenle belirli süreli hizmet sözleşmelerine dair hükümlerin iş ilişkisinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde geçici işçi çalıştırmayı konu edinen hizmet sözleşmeleri bakımından da geçerli olması gereklidir. Dolayısıyla sözleşmenin yapılması işleyişi ve sona ermesi bakımından belirli süreli174 hizmet sözleşmelerine ilişkin kuralların geçici iş ilişkisine de uygulanması söz konusu olacaktır. Kollektif iş hukuku kapsamında hem Sendikalar Kanunu'nda hem Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nda işçi, hizmet sözleşmesine dayanarak çalışan kişi olarak tanımlanmıştır. Yani bu kanunların uygulanması bakımından hizmet sözleşmelerinin niteliği ve işçi tipleri konusunda bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle genel olarak geçici işçilerin de bu kanunlarda öngörülen işçilik haklarında yararlandırılması gereklidir.

Abstract:
The objective of this study is to define the term casual worker; to determine its legal characteristics along with its elements; and in this matter to distinguish it from other worker types. Because, there is not a definition on which the doctrine agrees in Labor Law. On account of this, the term casual worker is used to cover different types of workers in practice. The term casual worker is characterized by its purpose. This purpose is to eliminate the need for temporary work force in a place of employment. So, the characteristics of work, namely the term casual work shall be the starting point in the explanation of the term. Because, for the presence of a casual employment, presence of a casual work is necessary. Casual work appears from the need for a work force in the place of employment, which is temporary and casual. The term casual work can be classified as; casual work in normal and systematic activities of the place of employment and casual work unfamiliar to normal and systematic activities of the place of employment which are temporary in characteristic. Therefore, casual worker can be defined in simplest meaning, as a worker who is employed in casual works. If we expand this definition, casual worker is a worker who is employed with a labor contract for a limited determined period, in a temporary need for work force in a place of employment and whose work is temporary and casual in characteristic. Because of the periodic characteristic of the term casual work, the labor contracts for casual employments shall be made for a determined period. Therefore, the articles related to labor contracts for a determined period may be effective in regarding labor contracts for casual employment, as long as they are appropriate for the characteristics of employment176 relationship. So, the rules for labor contracts for a determined period shall be applied to casual employment relationship, regarding the production, operation and termination of the contract. The term worker is defined as one who works on the basis of a labor contract, in both Act of Unions and Collective Labor Agreement Strike and Lockout Act in scope of collective labor law. Namely, in regarding the application of these acts, no distinction is made about the characteristic of the contract and worker types. So, the employment rights in these acts shall be available also for casual workers..«<*.^ ^ *e&»