Uluslararası yatırım pozisyonunu etkileyen faktörlerin analizi: Seçili gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler örneği
Analysis of factors affecting international investment position: Example of selected developed and developing countries
Yazar: SINA MEHRANG
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT YALÇİNER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Nedensellik = Causality ; Uluslararası finansman = International financing ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Uluslararası yatırım pozisyonu son yıllarda önemini daha arttırarak birçok ülkenin finansal yapıcıları tarafından daha yakından mercek altına alınmıştır. Çalışmanın amacı uluslararası yatırım pozisyonu (UYP) tablosunu daha yakından inceleyip, grup hesaplarını açıklamaktan sonra UYP tablosunun ana kalemleri yani varlıklar ve yükümlülükler ile ülkelere özgü ve global faktörler arasındaki ilişkiyi hata düzeltme modeli, ARDL eşbütünleşme testi ve Granger nedensellik analizi ile belirlemektir. Çalışma seçili gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için 2007 ile 2019 yılları arasında çeyreklik verileri kullanarak yapılmıştır. Ülkelere özgü faktörler olarak ekonomik büyüme, enflasyon, işsizlik, faiz oranı ve reel döviz kuru kullanılırken, küresel faktörler olarak ABD faiz politikası ve küresel riskten kaçınmanın simgesi olarak VIX endeksi kullanılmıştır. Analizler sonucunda eşbütünleşme testine göre en fazla uzun dönem ilişki her iki gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde VIX endeksi ile hem varlıklar hem de yükümlülükler kalemi arasında negatif yönde tespit edilirken, ülkeler arasında en düşük uzun dönem ilişki ekonomik büyüme ile varlıklar ve yükümlülükler kalemleri arasında pozitif yönde saptanmıştır. Granger nedensellik ilişkisi açısından en fazla ABD faiz oranından varlıklar kaleminde doğru bir nedensellik gözlemlerken, değişkenler arasında en düşük nedensellik işsizlik oranından varlıklar kaleminde doğru görülmüştür. Yükümlülükler kaleminde ise en fazla ABD faiz oranından nedensellik varken, ülkeler arasında en düşük nedensellik ilişkisi VIX endeksi tarafından gösterilmiştir.

Abstract:
The international investment position has increased its importance in recent years and has been taken under close scrutiny by the financial makers of many countries. The aim of the study is to examine the international investment position (UYP) table more closely and to explain the group accounts, and to determine the relationship between the main items of the UYP table, namely assets and liabilities and country-specific and global factors, by error correction model, ARDL cointegration test and Granger causality analysis. The study was conducted by using quarterly data between 2007 and 2019 for selected developed and developing countries. While economic growth, inflation, unemployment, interest rate and real exchange rate are used as country-specific factors, US interest policy and VIX index as a symbol of avoiding global risk are used as global factors. As a result of the analysis, according to the cointegration test, the long-term relationship is determined negatively between the VIX index and both assets and liabilities in both developed and developing countries, while lowest long-term relationship between countries is positively determined between economic growth and both assets and liabilities items. While Granger observed the correct causality in the assets item from the US interest rate in terms of causality relationship, the lowest causality in the variables was found correct in the assets item from the unemployment rate. In the Liabilities item, while there was the most causality from the US interest rate, the lowest causality relationship between the countries was shown by the VIX index.