Endometrioma ve over kanseri vakalarında serum bakır ve çinko düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum copper and zinc concentrations in cases with endometrioma and ovarian cancer
Yazar: ZEYNEP ECE UTKAN KORUN
Danışman: PROF. DR. ÖMER KUTAY BİBEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bakır = Copper ; Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Over neoplazmları = Ovarian neoplasms ; Stroma = Stroma ; Çinko = Zinc

Özet:
Endometrioma ve Over Kanseri Vakalarında Serum Bakır ve Çinko Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Endometrial gland ve stromanın uterus dışında yerleşmesi ile karakterize, benign bir
hastalık olan endometriozis; pelvik ağrı ve infertilite ile ilişkilidir. Bunlara ek olarak,
endometriozis over kanseri riski ile ilişkilidir. Over kanseri, mortalitesi en
yüksek olan jinekolojik malignitedir. Hastaların çoğu ileri evrede tanı almaktadır ve sağ kalım
oranları düşüktür. Bu nedenle; malign ve benign kitlelerin ayrımında kullanılabilecek,
duyarlılığı ve özgüllüğü yüksek, girişimsel olmayan yöntemler araştırılmaktadır. Son yıllarda,
oksidatif stresin pek çok hastalığın patogenezinde rol aldığının gösterilmesi ile beraber,
oksidatif stres ile düzeyleri değişen eser elementler de ilgi odağı olmuştur. Redoks aktif bir
metal olan bakırın (Cu) hem eksikliği hem de fazlalığı oksidatif stresi arttırmaktadır. Çinko
(Zn) ise, antioksidan ve antiinflamatuar özelliği nedeniyle redoks aktif metallerin antagonisti
olarak kabul edilen bir eser elementtir. Çeşitli malignitelerde bakır seviyeleri yükselirken,
çinko seviyelerinin düştüğü gösterilmiştir.
Bu çalışmada, endometrioma ve over kanseri olan hastalarda serum bakır ve çinko
düzeylerini ölçtük. Serum Cu/Zn oranını; endometrioma ve over kanserinde kontrol grubuna
göre anlamlı olarak yüksek saptandı. Bu farklılıklar, hem endometrioma hem de over kanseri
grubunda bakır seviyelerinin artması, çinko seviyelerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Ayrıca, over kanseri grubunda serum Cu/Zn oranının endometrioma grubuna göre anlamlı
olarak yüksek olduğu saptandı. Ayırıcı tanıda eser elementlerin kullanılabilirliğini
değerlendirmek amacıyla, çeşitli Cu/Zn oranlarının duyarlılık ve özgüllük hesaplamaları
yapıldı. ROC eğrisi kullanılarak, endometrioma için % 62 duyarlılık ve % 61 özgüllük ile 
1,14 eşik değeri hesaplandı. Over kanseri için% 76 duyarlılık ve % 90 özgüllük ile 1,37 eşik
değeri hesaplandı.
Sonuç olarak, Cu/Zn oranı en yüksek over kanseri olan hastalarda, daha sonra
endometrioması olan hastalarda ve en düşük sağlıklı populasyonda saptandı. Over kanserinde
Cu/Zn oranı endometriomaya göre anlamlı olarak yükselmektedir. Buna karşın, ayırıcı tanıda
tek başına kullanımı, düşük duyarlılık ve özgüllüğü nedeniyle, sınırlıdır.

Abstract:
Evaluation of Serum Copper and Zinc Concentrations in Cases With Endometrioma and Ovarian Cancer

Endometriosis is a benign disease defined by the presence of endometrial glands and
stroma outside of the uterus and is associated with pelvic pain and infertility. Additionally,
endometriosis has been associated with an elevated risk for ovarian cancer.Ovarian cancer has the highest mortality of all gynecologic malignancies.
Most of the patients are diagnosed at an advanced stage and survival is low. Thus; highly
sensitive and specific, noninvasive methods are being investigated to differentiate malignant
and benign masses. Recently oxidative stress has been shown to be involved in the
pathogenesis of many diseases and therefore variations of the levels of trace elements related
with oxidative stress has been the focus of attention. Both deficiency and excess of copper
(Cu), which is a redox active metal, increases oxidative stress. Zinc (Zn) is considered as an
antagonist of redox-active metals due to its antioxidant and anti-inflammatory properties. It
has been shown that copper concentration increases while zinc concentration decreases in
various malignancies.
In the present study, we measured serum copper and zinc concentrations of patients
with endometrioma and ovarian cancer. The Cu/Zn ratio was significantly higher in
endometrioma group and in malignant group compared with control groups. These differences
are the results of both higher values for copper and lower values for zinc in endometrioma and
ovarian cancer. Also, serum Cu/Zn ratio was significantly elevated in malignant group
compaired with endometrioma group. To evaluate the utility of trace elements in differential
diagnosis, sensitivity and specificity calculations were performed for various cut-off values of
Cu/Zn ratio for endometrioma and ovarian cancer. Using the ROC curve, 1,14 was
determined as the cut-off value for endometrioma with a sensitivity of 62 % and specifity of
61 %, whereas 1,37 was determined as the cut-off for ovarian cancer with a sensitivity of 76
% and specifity of 90 % .
In conclusion, Cu/Zn ratios were highest in patients with ovarian cancer and then in
patients with endometrioma and lowest in healty controls. Cu/Zn ratio is significantly elevated
in ovarian cancer compaired wih endometrioma. However, use of Cu/Zn ratio on its own for
differential diagnosis is limited by low sensitivity and specifity.