Kanal giriş yolunun ni-ti kanal aletlerinde apikal basınç ve tork değerlerine etkisi: bir in vitro çalışma /
Yazar: ŞAHİN KILINÇKAYA
Danışman: DOÇ. DR. EMRE BAYRAM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu in vitro çalışmanın amacı; farklı NiTi aletlerin farklı kanal giriş açılarında oluşturdukları tork ve apikal kuvvet değerlerini incelemektir. Materyal ve Metod: Bu çalışmada çekilmiş dişlerden oluşturulan 90 adet deney modeli kullanılacak eğelere göre (ProTaper Next, One Curve, One Reci) 3 gruba ayrıldı (n=30). Her bir grup kanal giriş açılarına göre (0°, 10°, 20°) 3 alt gruba ayrıldı (n=10). Özel olarak üretilmiş test cihazında deney modelleri standart parametreler doğrultusunda preparasyon işlemleri tamamlandı ve preparasyon sırasında oluşan değerler kaydedildi. Elde edilen veriler, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılarak ve ikili karşılaştırmalar ise Post-Hoc Tukey veya Tamhane's T² testleri kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Kanal giriş açılarının artması tork ve apikal kuvvet değerlerini artırdı. Protaper Next ve One Curve grubunda istatistiksel olarak anlamlı tork ve apikal kuvvet artışları bulunmasına rağmen (p<0,05) One Reci grubunda istatistiksel bir farklılık bulunmadı (p>0,05). Farklı eğeler arasında farklı tork ve apikal kuvvet değerleri tespit edildi. Kuvvet değerleri ProTaper Next ve One Curve grupları arasında benzer olmasına rağmen One Reci grubuna göre tüm açı değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edildi (p<0,05). Tork değerlerinde ise ProTaper Next ve One Curve grupları arasında düz kanal girişlerinde (0°) istatistiksel olarak farklılıklar gözlenmemesine rağmen (p>0,05) açılı kanal girişlerinde (10°, 20°) tüm eğeler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edildi (p<0,05). Sonuçlar: Kanal giriş açısının artmasına bağlı olarak tork ve apikal kuvvet değerleri, rotasyon gruplarında resiprokal gruba göre daha fazla artış gösterdi. En yüksek tork değerleri ProTaper Next gruplarında, en yüksek apikal kuvvet değerleri ise One Reci grubunda bulundu. NiTi aletlerin çalışma kinematiği tork ve apikal kuvvet değerlerini etkiledi ve resiprokal grup en düşük tork ve en yüksek apikal kuvvet değerlerini gösterdi.

Abstract:
Aim: The aim of this in vitro study; to investigate the torque generation and apical force values by different NiTi instruments at different angle of canal access. Material and Method: : In this study, 90 test models created from extracted teeth were divided into 3 groups according to the files to be used (ProTaper Next, One Curve, One Reci) (n=30). Each group was divided into 3 subgroups according to angle of file access (0°, 10°, 20°) (n=10). Preparation of the test models completed in line with standard parameters in a specially designed test device and the values obtained during preparation were saved. The data obtained analysed using One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and pairwise comparisons were analysed using Post-Hoc Tukey or Tamhane's T² tests. Results: Increasing angle of file access increased torque and apical force values. Although statistically significant increases in torque and apical force were found in Protaper Next and One Curve groups (p<0,05), no statistical difference was found in One Reci group (p>0,05). Different torque and apical force values were found between different files. Although the apical forced values were similar between the ProTaper Next and One Curve groups, statistically significant differences were found in all angle groups compared to the One Reci group (p<0,05). Although no statistically significant differences were observed in torque values between ProTaper Next and One Curve groups at straight canal entries (0°) (p>0,05), statistically significant differences were detected between all files at angled canal access (10°, 20°) (p<0,05).
Conclusions: Torque and apical force values increased more in the rotary groups than in the reciprocal group due to the increase in the angle of canal access. The highest torque values were found in the ProTaper Next group and the highest apical force values were found in the One Reci group. The kinematics of the NiTi instruments affected the torque and apical force values, and the reciprocal group showed the lowest torque generation and highest apical force values.