Şizofrenide tekrarlanan transkraniyal doğru akım stimülasyonunun zihin kuramı üzerindeki etkileri: Kontrol gruplu bir çalışma
The effects of repeated transcranial direct current stimulation on theory of mind in schizophrenia: A two-arm study
Yazar: NURDANE RUMEYSA BAYRAK
Danışman: PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Şizofreni hastalarının sosyal bilişte bozukluklar gösterdiği bildirilmiştir. Ancak sosyal biliş fonksiyonlarının tedavisinde farmakoterapi ve bilişsel rehabilitasyonların kolaylaştırıcı etkisinin kısıtlı olmasından dolayı alternatif yöntemlere ihtiyaç vardır. Noninvazif yöntemlerden biri olan Transkraniyal Doğru Akım Stimülasyonunun (tDCS), sosyal biliş için alternatif destekleyici tedavi yöntemi olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, sosyal biliş ile yakından ilişkili olan superior temporal sulkusu (STS) hedefleyen çok seanslı tDCS'nin şizofreni hastalarında sosyal bilişsel performansa etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma; paralel, çift kör ve randomize sham kontrollü olarak yapılmıştır. Şizofreni tanılı 25 katılımcıya sosyal bilişi değerlendirmek için Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği (DEZİKÖ), Gözlerden Zihin Okuma Testi, Yüzde Dışavuran Duyguyu Tanıma Testi ve Yüzde Dışavuran Duyguyu Ayırt Etme Testi kullanılmıştır. Uyarım seanslarından önce psikiyatrik değerlendirmeler ve bilişsel testler yapılmıştır. Anodal ve katodal elektrotlar sırasıyla sol STS ve sağ supraorbital bölgeler üzerine yerleştirilmiştir. Aktif gruptaki katılımcılara 5 ardışık gün boyunca günde iki kez tDCS (2 mA × 20 dakika) uygulanırken; sham grubundaki katılımcılara sadece seansların başında 30 saniyelik doğru akım uyarımı uygulanmıştır. Sosyal biliş değerlendirmesi için başlangıç ölçümü dışında iki izlem ölçümü yapılmıştır. İzlem ölçümleri son tDCS seansından hemen sonra (akut) ve 1 ay sonrasında gerçekleştirilmiştir. üç farklı zaman noktasındaki ölçümleri değerlendirmek için yapılan tekrarlayan ölçümler ANOVA testinde gruplar arası anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu sonuçlar; tDCS'in depresyon ya da negatif belirtiler gibi göreceli olarak daha sade-sınırlı belirti gruplarında etkili olmasına karşın Zihin Kuramı gibi çok daha kompleks bir işleve etkisinin sınırlı olması şeklinde yorumlanmıştır.

Abstract:
It has been reported that patients with schizophrenia show impairments in social cognition. However, since the facilitating effect of pharmacotherapy and cognitive rehabilitation is limited in the treatment of social cognition functions, alternative methods are needed. Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS), one of the noninvasive methods, is thought to be an alternative supportive treatment method for social cognition. The aim of this study was to determine the effect of multi-session tDCS targeting the superior temporal sulcus (STS), which is closely related to social cognition, on social cognitive performance in schizophrenia patients. The study was a parallel, double-blind, randomised sham-controlled study. In order to evaluate social cognition in 25 participants diagnosed with schizophrenia, the Dokuz Eylül Theory of Mind Scale (DEZİKÖ), the Reading the Mind from the Eyes Test, the Facial Expressed Emotion Recognition Test and the Facial Expressed Emotion Discrimination Test were used.  Psychiatric evaluations and cognitive tests were performed before the stimulation sessions. 
Anodal and cathodal electrodes were placed on the left STS and right supraorbital regions, respectively. Participants in the active group received tDCS (2 mA × 20 min) twice daily for 5 consecutive days, whereas participants in the sham group received direct current stimulation for 30 s only at the beginning of the sessions.For the social cognition assessment, two follow-up measurements were made in addition to the baseline measurement.Follow-up measurements were performed immediately after the last tDCS session (acute) and 1 month after the last tDCS session. A repeated measures ANOVA test was performed to evaluate the measurements at three different time points and no significant difference was found between the groups.These results were interpreted as tDCS being effective in relatively simple-limited symptom groups such as depression or negative symptoms, but having limited effect on a much more complex function such as Theory of Mind.