Gestasyonel diyabetli gebelerde roy adaptasyon kuramına göre hazırlanan diyafragmatik solunum egzersiz programının etkileri
Effects of diaphragmatic breathing exercise program prepared according to the roy adaptation model in pregnant women with gestational diabetes
Yazar: GAMZE FIŞKIN
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diyafram = Diaphragm ; Egzersiz = Exercise ; Fizyoloji = Physiology ; Gebelik = Pregnancy ; Psikoloji = Psychology ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model ; Solunum = Respiration

Özet:
Araştırmanın amacı, Roy Adaptasyon Kuramı'na göre hazırlanan diyafragmatik solunum egzersizi programının (DSEP) gestasyonel diyabetli gebelerde, fizyolojik ve psikolojik etkilerini belirlemektir.
Deneysel tipte tasarlanan araştırmanın örneklemi, Haziran 2015- Haziran 2016 tarihleri arasında İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Antenatal Polikliniği'ne gestasyonel diabetes mellitus (GDM) tanısı ile başvuran ve örnekleme dahil edilme kriterlerini sağlayan gebelerden oluşmuştur. 60 gebe randomize olarak DSEP (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına atanmıştır. 30 günlük DSEP süresince, DSEP grubunun egzersiz öncesi ve sonrası açlık kan şekeri (AKŞ), vital ölçümlerinin, kontrol grubunun ise sadece beş dakika ara ile aynı ölçümlerinin kayıtlarını yapması istendi. İki hafta ara ile kontrole çağırılan gebelere Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE) ve Depresyon Anksiyete Stres Skalası (DASS)'ı doldurmaları istendi. Veriler istatistiksel paket program (Statistical Package for the Social Sciences 22) ile değelendirildi. Ortalama, standart sapma (SS), frekans, Kolmogorov-simirnov Test, Mann-Whitney U test, bağımsız örneklem t test, Wilcoxon Test, ki-kare test ve Fischer Test kullanıldı.
Diyafragmatik solunum egzersiz programı; gebelerin AKŞ değerlerinde ve solunum sayılarında anlamlı azalmalar sağladı. Nabız sayıları ve kan basınçları ise normal sınırlar arasında tutuldu. 30 günün sonunda DSEP grubunun, PBE skorlarında anlamlı artış ve DASS skorlarında da anlamlı azalmalar görülmüştür.
Sonuç olarak; Roy Adaptasyon Kuramı'na göre hazırlanan DSEP, gestasyonel diyabetli gebeler üzerinde, fizyolojik ve psikolojik açıdan olumlu etkiler sağlayarak, gebeliğe ve GDM'ye uyumlarını arttırmıştır. Ebe ve hemşireler tarafından kolaylıkla uygulanabilecek olan bu program, GDM'nin etkin yönetiminde alternatif nonfarmakolojik bir yöntem olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler:  Gestasyonel diyabet, Roy Adaptasyon Kuramı, diyafragmatik solunum egzersizi, fizyolojik, psikolojik

Abstract:
The objective of this study is to diaphragmatic breathing exercise program (DBEP) prepared according to the Roy Adaptation Model determine physiological and psychological in pregnant women with gestational diabetes. 
Population of the study designed in experimental type consisted of pregnant women who presented IU Istanbul Medical Faculty, antenatal outpatient clinic with the diagnosis gestational diabetes mellitus (GDM) between June 2015 and June 2016 and met the inclusion criteria. A total of 60 pregnant women were randomized into DBEP (n=30) and control (n=30) groups. DBEP group was asked to record fasting blood sugar and vital measurements before and after exercises during 30-day DBEP period, while the control group was only asked to record same measurements at 5 minutes intervals. Pregnant women called to control with two weeks intervals were asked to fill Prenatal Attachment Inventory (PAI) and Depression Anxiety Stress Scale (DASS). The data were assessed using a statistical package software (Statistical Package for the Social Sciences 22). Mean, standard deviation, Kolmogorov-Smirnov test, Mann-Whitney U test, independent samples t test Wilcoxon test, Chi-square test and Fisher test were used.
Diaphragmatic breathing exercise program provided significant decreases in fasting blood glucose and respiratory rate. Pulse rate and blood pressure were between normal ranges. PAI scores were significantly increased and DASS scores were significantly decreased in DBEP group at the end of 30 days.
In conclusion; DBEP prepared according to the Roy Adaptation Program provides positive physiological and psychological effects on pregnant women with gestational diabetes, increasing their adaptation to pregnancy GDM. This program which could be easily used by midwife and nurses can be used as a non-pharmacological alternative in efficient management of GDM.
Key words: Gestational diabetes, Roy Adaptation Model, diaphragmatic breathing exercise, physiological, psychological