Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinin sigara kullanımının otizm derecesine etkisinde anne sütü alım sürelerinin etkisi
The effect of smoking of parents of children with autism spectrum disorder on autism grade, and the intermediary effect of breastmilk intake times
Yazar: ÖZGÜR AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Anne sütü = Milk-human ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sigara içme = Smoking ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk gelişme bozuklukları = Child development disorders ; Çocuk sağlığı = Child health

Özet:
Bu araştırma; ebeveynlerin sigara kullanımının 3-6 yaş aralığında otizm spektrum bozukluğu (OSB) bulunan çocuklara etkisini incelemek, ve anne sütü alım süresi ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde, Eylül 2021- Mayıs 2022 tarihleri arasında Konya il merkezinde yer alan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden 3-6 yaş aralığında otizm tanısı almış 63 çocuk ve bu çocukların aileleri ile sürdürülmüştür. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, ortalama, standart sapma, yüzde gibi betimsel istatistikler, normallik varsayımı için Skewness ve Kurtosis değerleri, t testi sonrasında ANOVA, Mann-Witney U-testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Fageström nikotin bağımlılık düzeyi ve anne sütü kullanım süresi çocuğun otizm derecesi arasında pozitif düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür (β = .310, p < .05). OSB tanılı çocukların annelerinin Fageström Nikotin bağımlılık düzeyi, ÇODÖ ve anne sütü kullanım süresi arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür (r = -605, p < .001). Ayrıca FNBT ile ÇODÖ arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur (r = .310, p < .05). Ancak anne sütü alım süresi ve FNBT arasındaki ilişki anlamsızdır (p > .05). Ebeveynlerin sigara kullanımının otizm tanılı çocuklarda anne sütü alma süresi üzerinde ve otizm şiddeti üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarının; sigara kullanımının ve anne sütü alım süresinin otizm spektrum bozukluğuna etkisi konusunda yararlı bilgiler sağlayacağı öngörülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: 
Otizm spektrum bozukluğu, sigara bağımlılığı, anne sütü, otizm şiddeti

Abstract:
This research; This study was conducted to examine the effect of parents' smoking on children aged 3-6 years with autism spectrum disorder and to determine its relationship with the duration of breast milk intake. The research is in relational screening model. It was held in special education and rehabilitation centers in Konya city center between September 2021 and May 2022. This research; This study was conducted with 63 children aged 3-6 years with autism and their families. In the study, data were collected using Personal Information Form, Fagerström Nicotine Dependence Test (FNBT), and Childhood Autism Rating Scale (CARS). In the analysis of the data, descriptive statistics such as number, mean, standard deviation, percentage, Skewness and Kurtosis values for the assumption of normality, t test, ANOVA, Mann-Witney U-test and Kruskal Wallis H test were used. There was a significant correlation between FNBT level and duration of breastfeeding and the child's autism degree (β = .310, p < .05). There was a negative and significant correlation between mothers' FNBT levels, CARS-TF, and duration of breastfeeding (r = -605, p <.001). In addition, a positive and significant correlation was found between FNBT and CARS-TF (r = .310, p < .05). However, there is no relationship between breastfeeding duration and FNBT (p > .05). Parents' smoking; It has been determined that there is a significant relationship between the duration of breastfeeding and the severity of autism. Research results; It is predicted that it will provide useful information on the effects of smoking and breastfeeding duration on autism spectrum disorder.
Keywords: 
Autism spectrum disorder, smoking addiction, breast milk, autism severity