Kuzey Irak'ın Kalar şehrinde okul öncesi çocuklarda demir eksikliği anemisinin yaygınlığına ilişkin araştırma
Investigation of prevalence of iron deficiency anemia in pre-school children in Kalar, Northern of Iraq
Yazar: ADNAN LATEEF ABDULRAHEEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİN TOPRAK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Demir, bakteri, memeliler ve bitkiler dahil birçok organizmanın metabolik fonksiyonlarında önemli rollere sahiptir. Demir eksikliği yetersiz demir emiliminden kaynaklanmaktadır. Anemi de kırmızı kan hücrelerinde patolojik olarak düşük Hemoglobin (Hb) seviyesi durumu olarak tanımlanmaktadır. Demir Eksikliği Anemisi (DEA), anemi ile DE'nin birleşimi olup metabolizmadaki demir miktarının ihtiyaç duyulan Hemoglobini üretmede yetersiz olduğu durumda ortaya çıkar ve bundan dolayı sağlıksız eritrositler meydana gelir. Hamile kadınlar ve çocuklar bu rahatsızlığa daha yatkın olup her yaşta meydana gelebilmektedir. Okul öncesi çocuklar özellikle daha savunmasız durumdadırlar, çünkü DEA gelişim bozukluklularına neden olabilir ve hastalanma oranını arttırabilmektedirler. Bu çalışma Kuzey Irak'ın  Süleymaniye şehri Kalar ilçesinde yaşayan okul öncesi yaştaki çocuklarda DEA' nın yaygınlığını tespit etmek ve burada ikamet yeri (Kırsal ve Kentsel), annenin eğitim düzeyi, geçim düzeyi, aile birey sayısı ve solucan istilası gibi bazı farklı etmenlerin DEA'daki rolünü değerlendirmek ve iki yaşın altındaki çocuklarda emzirme ya da biberonla beslemenin DEA görülmesi üzerindeki rolünü tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Bu çalışma iki farklı zaman diliminde yürütülmüştür; ilk olarak Ağustos'tan Eylül 2018'e kadar, diğeri de Aralık 2018'den Ocak 2019'a kadardır. Çalışmaya 254 okul öncesi yaşta çocuk (139 kız ve 115 erkek) dahil edilmiş, veriler anket, Tam Kan Testi, Kan Simir Testi, Ferritin Test, Serum Demir testi ve Doymamış Demir Bağlama Kapasitesi Testi yoluyla, toplam demir bağlama kapasitesini, Serum Demir ve Doymamış Demir Bağlama Kapasitesi sonuçlarını toplamak suretiyle hesaplayarak ve Serum Demir×100 değerini Toplam Demir Bağlama Kapasitesi değerine bölmek suretiyle Transferrin Saturasyonunu hesaplayarak elde edilmiştir. DEA'nın varlığı beş yaşından küçük yaştaki çocuklarda Hemoglobin değerinin ˂11g/dl ve Serum Ferritin değerinin ˂12μg/L olması durumunda, beş ile altı yaş arasındaki çocuklarda ise Hemoglobin değerinin ˂11.5 g/dl ve Serum Ferritin değerinin ˂15μg/L olması durumunda söz konusu olacağı kabul edilmiştir. Kalar ilçesinde incelenen çocukların %52'sinin Serum Ferritin değeri (SF <12μg/L, SF<15μg/L) den düşük çıkmıştır. Çocukların %49,6'sının Hemoglobin seviyesi (Hb <11 g/dl, Hb <11.5 g/dl) den düşük çıkmıştır. İncelenen çocuklarda DEA yaygınlığı %47.64 olarak izlenmiştir. DEA yaygınlığı kız çocuklarda erkek çocuklara nazaran daha yüksek izlenmiş, DEA 12 ila 24 ay arası çocuklarda önemli derecede yüksek çıkmış, kırsal kesimde DEA vakası daha yüksek görülmüş ve geçinme güçlüğü içerisinde bir hayat yaşayan çocuklarda DEA riskinin yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
Iron has important roles in metabolic functions of many organisms, including bacteria, mammals, and plants. Iron deficiency occur results from insufficient iron absorption. Anemia is the definition of the state of pathologically low concentration of Hemoglobin (Hb) within the red cells. Iron Deficiency Anemia (IDA) occur results from combination ID with anemia, when the amount of iron within the metabolism is not enough to produce the required amounts of Hemoglobin, which in turn causes unhealthy erythrocytes. It is possible to occur at all ages, pregnant women and children are known to be more prone to it. Preschool children are particularly vulnerable, as IDA may cause impaired development and increased morbidity levels in these children. This study was conducted to assess prevalence IDA among preschool age children living in Kalar city-Sulayamaniyah province-North of Iraq, and evaluate role of some different factors on prevalence IDA in these city such as place of residence (Urban and Rural), mother's educational level, wealth qualities, number of household members, and history of worm infestation, and determine role of breast fed and bottle fed on the occurrence IDA in under two years age children. This study was carried out at two different times, first in August to September 2018 other in December 2018 to January 2019.The study include 254 preschool age children (139 females and 115 males), data gathered by a questionnaire, Complete Blood test, Blood Smear test, Ferritin test, Serum Iron test and Unsaturated Iron Binding Capacity test, calculating total iron binding capacity by summation results of Serum Iron and Unsaturated Iron Binding Capacity, and calculating Transferrin Saturation by dividing value of Serum Iron ×100 on Total Iron Binding Capacity value. The presence of IDA was considered in reduced Hemoglobin value ˂11g/dl and Serum Ferritin value ˂12μg/L for children less than five years age, and reduced Hemoglobin value ˂11.5 g/dl and Serum Ferritin value ˂15μg/L for children among five to six years age. 52% of the screened children in Kalar city had Serum Ferritin less than (SF <12μg/L, SF<15μg/L). 49.6% children had Hemoglobin level less than (Hb <11 g/dl, Hb <11.5 g/dl). The prevalence of IDA 47.64% was observed in screened children. Prevalence IDA was observed higher in female than male children, IDA significantly had highest range in 12 to 24 month age children, children rural area had higher incidence to IDA, and poor life children had high risk to IDA.