Kişiliğin ve örgütsel kariyer planlamanın bireysel kariyer planlama ile kariyer memnuniyeti üzerine etkisi: Bankacılık sektöründe Y kuşağı üzerine bir araştırma
Effects on career satisfaction and i̇ndividual career planning of personality and organizational career plnning: A research on y generation i̇n the banking sector
Yazar: SERCAN EDİNSEL
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER KÜRŞAD TÜFEKCİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Kariyer = Career ; Kariyer planlama = Career planning ; Kariyer tatmini = Career satisfaction ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Y kuşağı = Generation Y ; Örgütsel kariyer = Organizational career

Özet:
Çağımızda örgütlerin kendileri aralarındaki farkı ortaya çıkaran en büyük ölçüt insan unsurudur. Özellikle artan rekabet ortamı ve demografik yapısı değişen işgücü piyasası ile birlikte örgütlerin personeli elde tutabilmek ve etkin bir şekilde kullanabilmek ihtiyacını doğurmuştur. Bu ihtiyaçda örgütsel kariyer planlamasına önem verilmesi zorunluluğunu doğmuştur. 1980 ile 1999 yıllar arasında doğan Y kuşağı önümüzdeki yıllarda işgücü piyasasında artan bir ivme ile yerini alacaktır. Bireyin kişilik özelliklerinin kariyer tercihlerine dolayısıyla bireysel kariyer planlarına ve mevcut iş pozisyonu ile hedefindeki durumun karşılaştırılması olan kariyer memnuniyetine etkisi olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca kurumun hedefleri ile bireyin hedeflerinin aynı doğrultuda birleştirilmesi amacını taşıyan örgütsel kariyer planlamasının, bireysel kariyer planlama ve kariyer memnuniyetini de etkilediği düşünülmektedir. Konu, bugün verimli yaşlarında olan Y Kuşağı üzerinde uygulanması nedeni ile ayrıca bir önem taşımaktadır. Buna ek olarak konu özellikle günümüz işletme branşı mezunu gençlerin popüler meslek tercihlerinden biri olan bankacılık sektöründe incelenmiştir.
Araştırmanın amacı Y kuşağında kişilik özellikleri ve örgütsel kariyer planlamasının bireysel kariyer planlama ve kariyer memnuniyetine etkisini ölçmektir. Bu amaçla çalışma Samsun il merkezindeki banka şubelerinde çalışan 294 çalışan üzerinde uygulanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, kuşak kavramı, kuşak kavramını oluşturan etkenler, sessiz kuşak, bebek patlaması kuşağı, X, Y ve Z kuşakları, kuşakların temel ve kariyer ile ilgili özellikleri, Y kuşağının iş yaşamından beklentileri ve iş profiline değinilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde kişilik kavramına, kişilik ile ilgili kavramlara, kişiliği oluşturan faktörlere, kişisel farklılıkları doğuran nedenlere, kişilik kuramlarına ve beş faktör kişilik özelliklerine değinilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde kariyer kavramına, kapsamına ve önemine, kariyer ile ilgili temel kavramlara, kariyerin tarihsel gelişimine, kariyer seçim süreci ve etkileyen içsel ve dışsal faktörlere, kariyer aşamalarına, kariyer kalıplarına, kariyer yaklaşımlarına, kariyer engellerine, kariyer planlama kavramına, kariyer planlamanın önemine, kariyer planlamanın amaçlarına, kariyer planlamanın gerekliliğine, bireysel kariyer planlamaya, örgütsel kariyer planlamaya ve kariyer memnuniyetinin tanımı, önemi ve kariyer memnuniyetini etkileyen faktörlere değinilmiştir. Araştırmanun son bölümü olan dördüncü bölümde ise Samsun ili bankacılık sektörü çalışanları üzerinde yapılan çalışmaların sonuçlarına yer verilmiştir. Ayrıca her bölüm sonunda konu ile ilgili yapılan çalışmaların incelendiği bir bölüm yer almaktadır.
Anket uygulaması sonucu alınan verilerin analizinde bağımsız deklem bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü (One way) varyans testi kullanılmıştır. Varyans testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır.
Sonuçlar çalışanları örgütsel kariyer planlamaya yönelik algıları ve bireysel kariyer planlama arasında, çalışanların örgütsel kariyer planlamaya yönelik algıları ile kariyer memnuniyeti arasında, kişilik özellikleri ve bireysel kariyer planlama arasında ve kişilik özellikleri ile kariyer memnuniyeti arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu ortaya koymuştur. Örgütsel kariyer planlamanın eğitim durumu ve medeni duruma göre anlamlı bir farklılık göstermediği, kurumda çalışma süresine, kurumdaki pozisyon, yaş, cinsiyet ve çalışılan banka türüne göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Kişilik özelliklerinin eğitim durumu, kurumda çalışma süresi, kurumdaki pozisyon, medeni durum, yaş, cinsiyet ve çalışılan banka türüne göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bireysel kariyer planlamanın eğitim durumu, kurumdaki pozisyon, medeni duruma, cinsiyet ve çalışılan banka türüne göre anlamlı farklılık gösterdiği, kurumda çalışma süresi ve yaş değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Kariyer memnuniyetinin eğitim durumuna kurumda çalışma süresi, kurumdaki pozisyon, medeni durum ve cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği, yaşa ve çalışılan banka türüne göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In our age the criterion that reveals the difference between the organizations is the human factor. Especially with the increasing competitive environment and demographic structure of the labor market, it has become necessary for organizations to hold on to personnel and give importance to organizational career planning in order to use this power efficiently. In this need it is attach importance to organizational career planning. The Y genereation, born between 1980 and 1999, will take place in the following year with an increasing momentum in the labor market. It is evaluated that personality traits are influenced by career preferences and thus to individual career plans and career satisfaction, which is a comparison of current job position with target situation. It is also thought that organizational career planning, which aims to combine the goal of the institution with the objectives of the individual, affects individual career planning and career satisfaction. It is also of importance with the rason that it is practiced on Y generation which has a productive age today. In addition to this the issue has been examined int he banking sector which is one of the popular occupational preferences of todays business branch graduates.
The aim of the research is measure effect of the personality traits and organizational career planning of individual career planning and career satisfaction in the Y generations. For this purpose the study was carried out on 294 employees working in banking branches in Samsun. In the first part of study the concept of generation, the factors that create the generation concept, the silent generation, Baby Boomers, The X, Y, Z and alpha generation, the basic and characteristics related career of the Y generation, the business life expectancy and business profile of Y generation are mentioned. In the second part of the study the concept of the personality, the concepts about personality, the factors forming personality, the reasons that lead to personality differences, theories of personality, and five factor personality characteristics are mentioned. In the third part of the study concept of the careers, its scope and importance, basic concept about career, historical development of career, career selection process, internal and external factors effecting career paths, career patterns, career approachs, career hurdles, career planning concept, the goals of career planning, the necessity of career planning, individual career planning, organizational career planing, the factors effecting the defination of career satisfaction, care and career satisfaction are mentioned. In the fourth section which is the last part of study the results of the study on the employees of the banking sector in Samsun are mentioned. There is also a section at the end of each chapter that reviews the studies done on the subject.
In this study, the effects of personality traits and organizational career planning on individual career planning and career satisfaction were examined. T-test, one way anova test was used in the analysis of the data obtained after the questionnaire application. The Scheffe test was used as a complementary post-hoc analysis to determine the differences after the anova test. Pearson correlation and regression analysis were applied among the continuous variables of the study.
The results revealed that there was a statistically significant relationship between employees' perception of organizational career planning and individual career planning, between employees' perceptions of organizational career planning and career satisfaction, between personality traits and individual career planning, between personality traits and career satisfaction. It has been found that organizational career planning does not show any significant differences according to the educational status, marital status, but there is a meaningful differences between institutional working time, intitutional position, age, gender and working bank type. Personality traits were found to show a significant differences according to education status, duration of instutional work, institutional position, marital status, age, gender and type of bank. It was determined that indiviual career planning showed significant difference according to educational status, intitutional position, marital status, gender and the type of bank, but did not show any significant difference according to duration of institutional work and age. It was determined that career satisfaction showed significant differences according to age and type of bank, but did not show any significant diffence according to the educational status, duration of instutional work, institutional position, marital status and gender.