Sürdürülebilirlik yaklaşımı çerveçesinde kot yıkamatesisinin kurumsal karbon ayak izinin değerlendirilmesi
Evaluation of the corporate carbon footprint of the denimwashing facility within the framework of sustainabilityapproach
Yazar: BAHAR VAYİÇ
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÇORUH
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
2016 Paris Anlaşması'nda belirtildiği gibi, küresel iklim değişikliği ve karbon
emisyonları ile ilgili endişeler artmış ve özellikle kuruluşlar, küresel iklim
değişikliğine olan katkılarını tahmin etmek için yıllık bir ölçüm süreci başlatmıştır.
Bilim insanları, 20. yüzyılın ortalarından bu yana gözlemlenen küresel ısınma
eğilimini, atmosferin Dünya'dan uzaya doğru yayılan ısıyı hapsetmesi sonucu ortaya
çıkan "sera etkisi "nin insan kaynaklı genişlemesine bağlıyor. Dünyadaki yaşam
Güneş'ten gelen enerjiye bağlıdır. Dünya atmosferine ulaşan ışık enerjisinin yaklaşık
olarak yarısı havadan ve bulutlardan yüzeye geçerek emilir ve kızılötesi ısı şeklinde
yayılır. Yayılan bu ısının yaklaşık %90'ı sera gazları tarafından emilip tekrar
yayıldığından dolayı, uzaya doğru salınan ısı kaybı azalmaktadır. Özetlemek
gerekirse; başlatılan ölçüm yöntemlerinden biri olan karbon ayak izi, kuruluşların
çevresel etkilerini değerlendirmek için yaygın olarak uygulanan bir araçtır. Bu
çalışma, ISO 14064 Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu sınıflandırması
altında farklı kapsamları içeren, tüketime dayalı karbon ayak izine odaklanan bir kot
yıkama tesisinin karbon ayak izinin hesaplanması, gerçek bir vaka çalışmasını
sunmaktadır. Ek olarak literatürde göz ardı edilen enerji dışı dolaylı emisyonlar
dikkate alınarak, dolaylı emisyonlar da çalışmaya dahil edilmiştir. ISO 14064-2018
standardına göre kot yıkama tesisinin yıllık karbon ayak izi, 2021 yılının genel karbon
ayak izi için toplamda 2491,02 t/CO2e bulunmuştur. Doğrudan emisyon 1575,75
t/CO2e olarak, enerji ile ilgili dolaylı emisyon 798,09 t/CO2e olarak ve enerji ile ilgili
olmayan dolaylı emisyon 117,18 t/CO2e olarak hesaplanmıştır. En yüksek CO2
emisyonları, sera gazı doğrudan emisyon kaynaklarından ısıtma ile ilgili ve en düşük
CO2 emisyonları, yangın-CO2 tüp depolama ile ilgilidir. Kurumsal ve örgütsel bir
düzeyde karbon ayak izinin hesaplanması hususunda rehber kabul edilebilecek olan
bu çalışma, bir kot yıkama firmasının kurumsal karbon ayak izi hesaplamasını
kapsamlı bir şekilde analiz eden, dolaylı olmayan enerjinin önemini anlamak için öncü
çalışmalardan biri olacaktır. Çalışma, toplam karbon ayak izinde ve hesaplama
sonucunda elde edilen sonuçların sektöre özel azaltım stratejileri ile nasıl
değerlendirileceğini açıklamaktır.
Anahtar Sözcükler: Karbon ayak izi, Organizasyon, Doğrudan emisyonlar, Enerji
ile ilgili dolaylı emisyonlar, Enerji ile ilgili olmayan dolaylı emisyonlar.

Abstract:
As stated in the 2016 Paris Agreement, concerns about global climate change
and carbon emissions have increased, and organizations, in particular have embarked
on an annual measurement process to es1timate their contribution to global climate
change. Scientists attribute the global warming trend observed since the mid20th century to the human expansion of the "greenhouse effect"1 — warming that
results when the atmosphere traps heat radiating from Earth toward space. Life on
Earth depends on energy coming from the Sun. About half the light energy reaching
Earth's atmosphere passes through the air and clouds to the surface, where it is
absorbed and radiated in the form of infrared heat. About 90% of this heat is then
absorbed by greenhouse gases and re-radiated, slowing heat loss to space. To
summarize, Carbon footprint, one of the measurement methods, is a widely applied
tool to assess the environmental impact of organizations. This study presents a real
case study of a denim washing company that focuses on consumption-based carbon
footprint, including different categories under the classification of ISO 14064
International Organization for Standardization. Furthermore, a study on indirect
emissions was conducted by considering indirect non energy-related emissions, which
are ignored in the literature. According to the ISO 14064-2018 standard, the annual
carbon footprint of the jeans washing company was found to be 2491.02 t/CO2e in
total for the general carbon footprint of 2021. Direct emission was calculated at
1575.75 tCO2e, indirect energy-related emission at 798.09 tCO2e, and indirect non
energy-related emission at 117.18 tCO2e. The highest CO2 emissions are related to the
heating from greenhouse gas direct emission sources, and the lowest CO2 emissions
are related to fire-CO2 tube storage. This article will be one of the pioneering studies
to comprehensively analyze the organizational carbon footprint calculation of a denim
washing company, which academics and managers can use as a guide for calculating
the carbon footprint at the organizational level, to understand the importance of
indirect non energy in the total carbon footprint, and to explain how to evaluate the
results obtained as a result of the calculation with sector-specific mitigation strategies.
Keywords: Carbon footprint, Organization, Direct emissions, Indirect energy-related
emissions, Indirect non energy-related emissions.