Türkiye'de pandemi sürecinde alınan ekonomik önlemlerin bölüşüm ilişkileri açısından incelenmesi
Investigation of economic measures taken during the pandemic process in Turkey in terms of distribution relations
Yazar: BÜŞRA DENİZGEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA UZUNYAYLA
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Emek ve sermaye sınıfı arasındaki bölüşüm ilişkilerini etkileyen neoliberal ekonomi politikaları, Türkiye ekonomisinde 1980'lerde yaşama geçirilmeye başlanmış ve 2000'li yıllarda uygulama süreci hızlanmıştır. 2000'li yıllarda esnekleşme adı altında emek sınıfının ücret gelirini düşüren, onlar için kuralsız ve düzensiz bir çalışma hayatına yol açan ve sendikal haklarından mahrum bırakılmalarına sebep olan esnek çalışma biçimleri yasallaştırılırken sermaye sınıfına yeni değerleme alanları açmak amacıyla devlet kamu hizmeti sunumundan çekilmeye başlamıştır. Söz konusu düzenlemeler GSYİH'den emeğin ve sermayenin aldığı oransal paydaki değişim üzerinde etkili olmuş, GSYİH'den emeğin aldığı oransal pay 2016-2022 döneminde önemli derecede düşmüştür. Kriz, salgın gibi dönemler ise bölüşüm ilişkilerinin yeniden düzenlendiği dönemler olmuştur. Dolayısıyla bu çalışmada pandemi dönemine odaklanarak bölüşüm ilişkilerinin bu dönemde nasıl bir seyir izlediği sorusuna cevap aranmıştır.
Çalışmada, Türkiye ekonomisinde 2020-2021 döneminde etkili olan Covid-19 pandemisinin olumsuz ekonomik etkilerini sınırlandırmak amacıyla hükümet tarafından alınan önlem ve düzenlemeler incelenmiş, söz konusu önlem ve düzenlemelerin bölüşüm ilişkileri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmada, hükümet tarafından alınan önlemler ve yapılan düzenlemeler bölüşüm ilişkileri açısından değerlendirildiğinde, emek kesiminin iş kaybına ve gelir kaybına uğradığı, emekçilerin salgının hızla yayılmasına rağmen çalıştırılmaya devam ettirildiği için hastalık ve ölüm ile yüzleşmek zorunda bırakıldıkları, buna karşın çalışmada incelenen sanayi sermayesi ile banka sermayesinin ise karlılık düzeylerini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Neoliberal economic policies, which affect the distributional relations between labor and capital, began to be implemented in the Turkish economy in the 1980s and accelerated in the 2000s. In the 2000s, under the name of flexibilization, flexible working forms that reduce the wage income of the working class, lead to an unregulated and irregular working life for them and deprive them of their union rights were legalized, while the state began to withdraw from public service provision in order to open up new areas of valuation for the capital class. These adjustments had an impact on the change in the proportional share of labor and capital in GDP, with the proportional share of labor in GDP falling significantly in the 2016-2022 period. Periods such as crises and pandemics have been periods of reorganization of distribution relations. Therefore, this study focuses on the
pandemic period and seeks to answer the question of the course of distributional relations in this period.
This study analyzes the measures and regulations taken by the government to limit the negative economic effects of the Covid-19 pandemic, which was effective in the Turkish economy in the 2020-2021 period, and evaluates the impact of these measures and regulations on distributional relations. When the measures taken and regulations made by the government are evaluated in terms of distributional relations, it is concluded that the labor sector suffered job loss and income loss, laborers were forced to face illness and death because they were kept working despite the rapid spread of the epidemic, while industrial capital and bank capital, which were examined in the study, increased their profitability levels.