İpekböceği Bombyx mori'de larval-pupal gelişim süresince juvenil hormon analoğu fenoksikarb'ın posterior ipek bezi üzerine etkisi
The effect of juvenile hormone analog fenoxycarb on the posterior silk gland during larval pupal development period of silkworm Bombyx mori
Yazar: DİLEK DERTLİ
Danışman: PROF. DR. OSMAN PARLAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
İpek bezi ipek böceği Bombyx mori'de tüm vücut boyunca devam eden bir yapıya sahiptir ve larval pupal metamorfoz sırasında dejenere olur. Endokrin sistem tarafından kontrol edilen bu dejenerasyon programlanmış hücre ölümü yoluyla gerçekleşir. Bu süreci denetleyen başlıca iki hormon 20-hidroksiekdizon ve juvenil hormondur.
İpek bezi ektoderm orijinli bir doku olup dallanmış yapıdaki nukleusları ile karakterize edilir. Bezin posterior ucu kapalıdır. Anterior uç ise ön taraftan dışarı açılmadan hemen önce birleşerek ipek salgısının tek bir iplik halinde dışarı çıkmasını sağlar. Posterior ipek bezi fibroin proteinin salgılanmasından sorumludur.
Endokrin sistemin posterior ipek bezinde larval-pupal dönemde meydana gelen metamorfik değişimler ile arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için son larval dönemin başında tek dozda juvenil hormon analoğu fenoksikarb uygulaması yapılmıştır.
Çalışmamızda histolojik teknikler kullanılarak larval-pupal metamorfoz süresince posterior ipek bezindeki morfolojik değişimler gösterilmiştir. Lizozomal bir enzim olan asit fosfataz enzim aktivitesi tayin edilmiştir. Bunlarla birlikte sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforezi (SDS-PAGE) yöntemi ile posterior ipek bezindeki total protein profili ortaya koyulmuştur. Çalışmada ipek böceği Bombyx mori posterior ipek bezindeki programlanmış hücre ölümü sürecinde endokrin sistemin rolü araştırılmıştır.
Anahtar sözcükler: Bombyx mori, fenoksikarb, ipek bezi, apoptoz, otofaji, asit fosfataz, SDS-PAGE.

Abstract:
Silk gland has a structure which continues through the body on the silkworm Bombyx mori and it is degenerated during the larval pupal metamorphosis. This degeneration controlled by the endocrine system occurs via programmed cell death. The two main hormones that control this process are 20-hydroxyecdysone and juvenile hormones.
The silk gland is an ectodermal originated tissue which is characterized by nuclei with branched structure. The posterior side of the gland is closed. On the other hand the anterior side provides release out the silk secretion in a single fiber by combining just before the opening out the of the front. Posterior silk gland is responsible for the secretion of fibroin protein.
In order to identify the relation between endocrine system and the metamorphic changes in posterior silk gland during larval-pupal metamorphosis, juvenile hormone analogue fenoxycarb was applied with a single dose at the beginning of the last larval stage.
In our study, the morphological changes in the posterior silk gland were shown during larval-pupal metamorphosis by using histological techniques. The activity of acid phosphatase enzyme, which is a lysosomal enzyme,  was measured. Furthermore, the total protein profile of the posterior silk gland was revealed by the sodium dodecyl sulfate polyacrylamide gel electrophoresis (SDS-PAGE) method. In the study, the role of the endocrine system was investigated during the programmed cell death in the posterior silk gland of silkworm Bombyx mori.
Keywords: Bombyx mori, fenoxycarb, silk gland, apoptosis, autophagy, acid phosphatase, SDS-PAGE