0-6 yaş grubu çocuklarda ev kazaları sıklığı ve etkileyen faktörler
Frequency of home accidents among children aged 0-6 and affecting factors
Yazar: HATİCE ÖNAL
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bebekler = Infant ; Ev kazaları = Home accidents ; Kazalar = Accidents ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, 0-6 yaş grubu çocuklarda ev kazaları sıklığı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Nisan-Haziran 2015 tarihleri arasında Niğde il merkezinde yaşayan ve 0-6 yaş grubu çocuğa sahip olan 576 annede yapılmıştır. Veriler, sosyodemografik özellikler ile çocukların geçirdiği kazanın özelliklerini içeren bir anket formu ve 0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veriler bilgisayarda SPSS programında değerlendirilmiştir, istatistiksel analizlerde pearson ki-kare, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Post-hoc Tukey testleri kullanılmıştır, p<0.05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların yaş ortalaması 28.62±19.89 ay olup, % 56.4'ü erkektir. Herhangi bir ev kazası geçiren çocukların oranı % 56.3, ortalama kaza sayısı ise 2.81±2.57 olarak bulunmuştur. Çocukların en sık düşme (% 61.4) ve yanık (% 19.1) kazalarını, en çok oturma odası/salon (% 52.5) ve mutfakta (% 18.2) geçirdiği belirlenmiştir. Ev kazalarının çoğunlukla öğlen saatlerinde (% 56.8) ve kış mevsiminde (% 41.7) yaşandığı tespit edilmiştir. İlerlemiş ebeveyn yaşının, evde bahçe, merdiven bulunmasının ve evde güvenlik önlemi bulunmamasının ev kazası görülme sıklığını arttırdığı belirlenmiştir. Çocuklarda ev kazası geçirme sayısının, babanın yaşının artması,  çocuğun yaşının büyümesi, çocuğun yaşadığı evin müstakil ve çok odalı (4 ve daha fazla) olması, evde kazalardan korunmak için güvenlik önleminin bulunmaması durumunda arttığı bulunmuştur. 
Araştırma grubunda bulunan annelerin "0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği" nden aldıkları puan ortalaması 166.85±18.32, ortancası ise 170 olarak (min: 96, Max: 200) hesaplanmıştır. Ebeveynlerin eğitim seviyesi yüksekse, anne ev hanımı ise, 0-6 yaş aralığındaki çocuk hiç kaza geçirmedi veya sadece bir kez geçirdi ise, aile apartman dairesinde yaşıyor ise annelerin aldıkları puanının anlamlı düzeyde yükseldiği bulunmuştur.
Sonuç: Araştırma bölgesi içerisinde yaşayan 0-6 yaş grubu çocukların yarısından fazlasının en az 1 kez ev kazası geçirdiği tespit edilmiş olup 0-6 yaş grubu çocuğun bakımında etkin rol alan anneler başta olmak üzere ebeveynlere ve diğer bakım verenlere yönelik eğitim ve farkındalık arttırma çalışmalarının yapılması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: 0-6 yaş, çocuk, ev kazaları, yaralanma.

Abstract:
Aim: This study was conducted in order to determine the frequency of home accidents among 0-6 years-old children and factors affecting them. 
Material and Method: This study was carried out on 576 mothers with 0-6 years-old children who lived in Niğde city center between April and June 2015.  Data were collected by face-to-face interviewing method using a questionnaire that identified the sociodemographic features of the children and the families and the characteristics of the home accident that the child had, and "Scale for Mother's Identification of Safety Measures Against Home Accidents for Children of  0-6 Years Age Group". The data collected were evaluated on the computer using SPSS software. In the statistical analyses, Pearson's Chi- Square, Mann Whitney U, Kruskal Wallis and  Post-hoc Tukey tests were, and p<0.05 values were considered to be statistically significant. 
Results: The average age of the children participants of the study was 28.62±19.89 months (min: 1 max: 72), 56.4 % of them being male. It was found that 56.3 % of the children have had a home accident and the average number of accidents was found to be 2.81±2.57. It was found that children most frequently had falling accidents (61.4 %) and burning accidents (19.1 %). Accidents happened most frequently in living rooms (52.5 %) and kitchens (18.2%). Home accidents were experienced mostly at noon hours (56.8 %) and in winter (41.7 %). It was found that advanced parental age, presence of a garden and stairs and lack of security measures at home have significantly increased the incidence of home accidents. The number of home accidents in children has increased at a statistically meaningful rate in cases where the age of the father has advanced, the age of the child has increased, the home that the child lives in is a detached house or has many rooms (4 and more) and there are no safety measures to prevent accidents. 
The average score that the participant mothers got on the "Scale for Mother's Identification of Safety Measures Against Home Accidents for Children of 0-6 Years Age Group" was 166.85±18.32, and its median was calculated as 170 (min: 96, max: 200). The score that the mothers got was found to get significantly higher if parents' education level was high; if the mother is a housewife; if the 0-6 years-old child has never had an accident or has had an accident only once, and if the family lived in an apartment. 
Conclusion: It was found that more than half of the children aged 0-6 living in the research area have had at least one home accident. It was suggested that awareness-raising activities that address parents, primarily mothers, who take an active role in raising children aged 0-6 and other caregivers should be done. 
Key words: 0-6 age, child, home accidents, injuries.