Tip 1 diyabetli adolesanlara verilen karbonhidrat sayımı akran eğitiminin metabolik kontrolleri üzerine etkisi
The effect of peer education about carbonhydrate counting on metabolic control in adolesacents with type 1 diabetes
Yazar: MÜMİNE ÇARIKÇI MUTLU
Danışman: PROF. DR. SEMA KUĞUOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Diyabette tıbbi beslenme tedavisinde kullanılan karbonhidrat sayımı yöntemi, diyabetlilere genel anlamda özgürlük tanımaktadır. Adolesan dönemdeki birey için en önemli kişiler akranlarıdır.Araştırma, tip 1 diyabetli adolesanlara verilen karbonhidrat sayımı akran eğitiminin metabolik kontrolleri üzerine etkisini incelemek için ileriye yönelik (prospektif) deneysel olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini Sağlık Bakanlığı Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Bölümü'ne Kayıtlı 13-17 yaş arasındaki adolesanlar; örneklemi ise Şubat- Haziran 2009 arasında serviste yatan yada rutin kontrole gelen ve örneklem seçim kriterlerine uygun tip 1 diyabetli adolesanlar ( n= 108 ) oluşturduVeri toplanmasında; araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen Diyabetli Adolesan Tanılama Formu ve Metabolik Kontrol Sonuçları Formu, Akran Eğitimcisi Karbonhidrat Sayımı Eğitim Paketi, Karbonhidrat Sayımı El Kitapçığı kullanılmıştırDeney ve kontrol gruplarına planlı eğitim verilmiş olup elde edilen bulgular yönünden gruplar karşılaştırılmıştırAraştırmada, deney ve kontrol gruplarının metabolik kontrol sonuçları karşılaştırıldığında; deney grubunda Açlık Kan Glikozu, Tokluk Kan Glikozu ve HbAlc değerlerinde belirgin bir düşme yaşandığı gözlenmiştir. Akran tarafından verilen eğitimin hastaların Tokluk Kan Glikozu ve HbA1c değerlerini diğer eğitimcilere göre daha fazla düşürdüğü saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Tip 1 diyabet, adolesan, metabolik kontrol, akra

Abstract:
Carbohydrate counting method in medical nutrition therapy provides freedom the people with diabetes. Peers are the most important people during the period of adolescence.This prospective experimental research was planned to determine the effect of peer education about carbohydrate counting on metabolic control in adolescents with type 1 diabetes.The scope of the research was the registered adolescents between the ages 13-17 in Ministry of Health Bakırköy Women and Children Diseases Education and Research Hospital Department of Endocrinology, and the sample was the adolescents with type 1 diabetes (n=108) who hospitalized or being for routine appointment during February-June 2009 and suitable for eligibility criteriaInformation Form about Adolescents with Diabetes, Metabolic Control Results Form, Carbohydrate Counting Education Packet for Peer Educator, Carbohydrate Counting Manual which was developed by the researchers based upon the literatures were administered to the adolescents for the collection of data. Experimental and control groups were given planed education and the findings obtained in the groups were comparedIn research when the metabolic control results compared between the experimental and control groups it was fount out that there was a significant decrease in experimental groups for pre-prandial blood glucose, post-prandial blood glucose and HbA1c levels. It was found out that the peer education decrease the post-prandial blood glucose and HbA1c levels better than the other educators.Key words: Type 1 diabetes, adolescent, metabolic control, peer