Kentsel yürüme deneyiminin bir parçası olarak sergi mekanları: İstanbul için mekan tabanlı bir mobil uygulama önerisi
Exhibition spaces as part of urban walking experience: A space-based mobile application proposal for İstanbul
Yazar: YAĞMUR AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SENİYE BANU GARİP
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimari Tasarım Ana Bilim Dalı / İç Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Açık alanlar = Open spaces ; Sergileme = Exhibition ; Yürüme = Walking ; İç mekan = Interior space

Özet:
Günümüzde yaşanan teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmenin etkisiyle günlük rutini hızlanan ve değişen kentliler; kent içi hareketliliklerinde kentin farkına varmak, kenti izlemek, keşfetmek ve deneyimlemek için fırsat bulamamaktadır. Günümüzde yalnızca kentin belirli alanlarında kısa süreler ile yürüyebilen kentliler için yürüme ve gezinme eylemleri, geçmişteki kentsel deneyim sunan bir aktivite olma anlamından kopmakta ve amacı olan bir hareketlilik haline dönüşmektedir. Teknolojik gelişmelerin, dijitalleşmenin ve Covid-19 pandemisinin etkilediği birçok alandan biri olan sergi ve sergileme mekanları, günümüzde fiziki mekan sınırlarının dışına çıkmaktadır. Covid-19 pandemisinin etkilediği bir diğer alan kentsel açık kamusal mekanları kullanımının artmasıdır. Teknolojik gelişmeler, dijitalleşme, Covid-19 pandemisi, kentlerin plansız ve yetersiz tasarlanması gibi nedenler, yeni potansiyeller sunmakta olan kentsel açık kamusal mekanların ve sergi mekanlarının yeniden ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda tez çalışması kapsamında kentsel mekan, kent içi yürüme deneyimi, kentin yürünebilirliği, kentsel sergi mekanları ve kentsel sergi mekanlarında sanal gerçeklik kullanımı konuları tartışılmaktadır. Tez çalışmasının yöntemi temelde literatür araştırması ve İstanbul için mekan tabanlı bir mobil uygulama önerisi geliştirilmesi olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışma sonucunda tez çalışmasını kapsayan konu başlıkları hakkında güncel bir tartışma ortaya konulmuş, başka kentlere referans olabilecek İstanbul için mekan tabanlı bir mobil uygulama önerisi ve uygulama ile entegre edilmiş kent içi enstalasyon tasarımları gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın genel çerçevesi, konu, amaç, kapsam ve yöntemi açıklanmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümü olan Kent İçi Deneyim, Kent ve Mekan başlığı altında kentsel mekan, açık kamusal mekan ve kentsel iç mekan, kentsel deneyim olarak kent içi yürüme ve yürünebilirlik kavramları ele alınmaktadır. Üçüncü bölümü oluşturan Kentsel Deneyim Bağlamında Günümüz Sergi Mekanları ve İstanbul başlığı ile, tez çalışması sonuç ürünü kapsamında çalışılan kent olan İstanbul'da yürüme, yürünebilirlik kavramları ve turizm ilişkisi irdelenmiştir. İstanbul'da yürümeyi teşvik eden ve yürünebilirliği iyileştirmeyi amaçlayan yayınlar, tasarımlar ve projeler üzerinden konu tartışılmıştır. Araştırmaya altlık oluşturması amacıyla sergileme mekanları tarihine değinilmiştir. Kentsel açık kamusal mekanda sergileme mekanları ele alınmıştır. Küresel kapsamda ve ülke çapında kentsel açık kamusal mekan örneklerine yer verilmiştir. İstanbul özelinde süreç içerisinde kentsel açık kamusal mekanlarda yer alan sergileme mekanları örnekler üzerinden incelenmiştir. Kentsel deneyim kavramı üzerinden sergileme mekanlarının değişimi ele alınmıştır. Sergileme mekanlarının tarihi süreç içerisinde hakim düşünceler ile nasıl dönüştüğü tartışılmıştır. Sergileme mekanları hakkında yapılan araştırmalar sonucunda yeni potansiyeller ortaya konmuştur. Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik gibi günümüz teknolijilerinin tarihsel süreç içerisindeki gelişimi ele alınmıştır. Sergileme mekanlarının sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik ve teknolojik gelişmeler ile geçirdiği değişim konu alınmıştır. Alışılagelmiş kapalı sergileme mekanlarında ve kentsel mekanda yer alan sergileme mekanlarında sanal gerçeklik teknolojisinin kullanıldığı örnek projelere yer verilmiştir, örnek projeler üzerinden konu tartışılmıştır. Dördüncü bölümde tez çalışması kapsamında yapılan araştırmaların sonucu olarak geliştirilen kent içi yürüme deneyiminin bir parçası olarak İstanbul için mekan tabanlı bir mobil uygulama önerisi sistemi ve tasarımları açıklanmaktadır. Sistem dijital ve fiziksel olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Sistemin dijital kısmını oluşturan mobil uygulamaya ait arayüz tasarımları ve özellikler açıklanmıştır. Sistemin fiziksel kısmını oluşturan tasarımlar, kent içerisinde yürüyerek deneyimlenebilecek rotalar üzerine konumlandırılmıştır. Kentsel yürüme deneyimi için rotalar belirlenirken kenti birbirine bağlayan ulaşım ağı sistemlerinin oluşturduğu sirkülasyonun yoğunluğundan, yürünebilir alanlardan, kentin turizm potansiyellerinden ve kentin sunduğu kültürel ve tarihi olanaklardan faydalanılmıştır. Kentli için kent içi yürüme deneyiminin bir parçası olan tasarımlar ile kentlinin keşfetme, seyretme ve gezinme ihtiyaçlarını karşılayan dijital ve fiziksel kentsel sergilemeler sunulmaktadır. Çalışmanın son bölümü olan Sonuç ve Tartışma başlığında, literatür araştırmaları ve kentsel yürüme deneyiminin bir parçası olarak sergi mekanları kapsamında İstanbul özelindeki tasarım ile kente sunulabilecek potansiyellerden ve çalışmadan varılan sonuçlardan bahsedilmektedir.

Abstract:
Today's urbanites, whose daily routine is accelerating and changing due to technological developments and digitalization, do not have the opportunity to become aware of the city, watch, explore and experience the city in their urban mobility. For urbanites who can only walk in certain areas of the city for short periods today, the act of walking and strolling breaks away from the meaning of being an activity that offers an urban experience in the past and turns into a mobility with a purpose. Exhibitions and exhibition spaces, one of the many areas affected by technological developments, digitalization and the Covid-19 pandemic, go beyond the boundaries of physical space today. Another area affected by the Covid-19 pandemic is the increased use of urban open public spaces. Reasons such as technological developments, digitalization, Covid-19 pandemic, unplanned and insufficient design of cities show that urban open public spaces and exhibition spaces, which offer new potentials, should be reconsidered. In this context, the thesis discusses urban space, urban walking experience, urban walkability, urban exhibition spaces and the use of virtual reality in urban exhibition spaces. The methodology of the thesis consists of two stages: literature research and development of a space-based mobile application proposal for Istanbul. As a result of the study, an up-to-date discussion on the topics covered in the thesis is presented and a space-based mobile application proposal and urban installation designs integrated with the mobile application for Istanbul, which can be a reference for other cities, are implemented. In the first chapter of the study, the research's framework, topic, purpose, scope and methodology are explained. This study focuses on exhibition spaces in urban open public spaces as a part of the urban walking experience. The main purpose of the study is to reconsider the urban walking experience in the daily routine of urbanites with exhibition and experience spaces that guide them to explore the city, to reveal the potentials of the city and to investigate how physical space-virtual environment experiences in the city can be handled in this context through digital technologies. Within the scope of the research, the changing exhibition methods with today's technological developments and the potentials of these methods in urban open public spaces are revealed. The methodology of the thesis consists of the first phase, which consists of literature research and the conceptual framework of the study, and the second phase, which includes the design of a place-based mobile application proposal for Istanbul. The second chapter, Urban Experience, City and Space, discusses the concepts of urban space, open public space and urban interior space, urban walking and walkability as urban experience. The third chapter, titled Contemporary Exhibition Spaces and Istanbul in the Context of Urban Experience, discusses the relationship between the concepts of walking, walkability and tourism in Istanbul, the city studied within the scope of the final product of the thesis. The subject was discussed through publications, designs and projects that encourage walking and aim to improve walkability in Istanbul. The history of exhibition spaces is explained in order to provide a basis for the research. Exhibition spaces in urban open public space are discussed. Examples of urban open public spaces globally and nationwide are included. The exhibition spaces in urban open public spaces in Istanbul have been analyzed through examples. The change of exhibition spaces is discussed through the concept of urban experience. It is discussed how exhibition spaces have transformed with the thoughts prevailing in the historical process. As a result of the research on exhibition spaces, new potentials have been revealed. The development of today's technologies such as virtual reality and augmented reality in the historical process is analyzed. The change of exhibition spaces with virtual reality, augmented reality and technological developments is discussed. Sample projects in which virtual reality technology is used in conventional indoor exhibition spaces and exhibition spaces in urban spaces are included, and the subject is discussed through example projects. In the fourth chapter, the system and designs of a space-based mobile application proposal for Istanbul as part of the urban walking experience developed as a result of the research conducted within the scope of the thesis are explained. The system consists of two stages: digital and physical. The interface designs and features of the mobile application, which constitutes the digital part of the system, are described. The designs that make up the physical part of the system are positioned on routes that can be experienced by walking in the city. While determining the routes for the urban walking experience, the density of the circulation created by the transportation network systems connecting the city, walkable areas, the tourism potentials of the city, and the cultural and historical opportunities offered by the city were utilized. Designs that are part of the urban walking experience for the urbanite offer digital and physical urban exhibitions that meet the needs of the urbanite to explore, watch and navigate. In the last chapter of the study, Conclusion and Discussion, the potentials that can be offered to the city with the design in Istanbul within the scope of literature research and exhibition spaces as part of the urban walking experience and the conclusions reached from the study are mentioned. As a result of the study, the importance of improving the urban experience, increasing the walkability and awareness of the city through the design of systems using digital technologies suitable for today's conditions has been revealed. The study draws attention to the urbanites' exploring and experiencing the city by walking. The importance of improving the urban experience, increasing the walkability and awareness of the city through the design of systems using digital technologies suitable for today's conditions has been revealed with the study. The system proposed within the scope of the study consists of the design of a space based mobile application called Gez-Gör, which constitutes the digital part, and the design of urban installations that constitute the physical part. With the mobile application system proposed within the scope of the study, the potentials of the city were presented to the city through exhibitions using digital technologies in a system based on walking experience and physical urban installations. Within the scope of the study, an up-to-date discussion on the urban walking experience and the use of urban open public spaces as exhibition spaces has been made and a proposal has been developed from a contemporary perspective. The space-based mobile application proposal presented in the study was worked on the specific context of Istanbul, but the mobile application proposal system has the potential to be applied in many different cities. In this context, the study and the proposal offer clues for future studies.