Program değerlendirmede kullanılan klasik ve güncel ölçütler
Classical and current criteria used in curriculum evaluation
Yazar: MEHMET OKUR
Danışman: DOÇ. DR. ETEM YEŞİLYURT
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Program değerlendirme çalışmalarında kullanılan ölçütler ile bu ölçütlerin genel özelliklerine ilişkin alanyazında kapsamlı bir çalışmanın olmaması bu çalışmanın problem durumunu oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı eğitimde program değerlendirmede kullanılan ölçütleri ve bu ölçütlerin 
genel özelliklerini belirlemektir. Program değerlendirmede kullanılan klasik ve güncel ölçütleri 
bir bütün olarak vermesi, bu ölçütlerin kullanımını ve genel özelliklerini açıklaması, ölçüt seçimini etkileyen faktörleri belirtmesi, program değerlendirmede ölçüt kaynaklı sorunların çözümüne katkı sunması ile program değerlendirme çalışmalarına ve eğitimde program değerlendirmeciler başta olmak üzere program geliştirme ve değerlendirme alanındaki ilgili paydaşlara rehber bir kaynak olması bu araştırmanın önemini ifade etmektedir. 
Bu araştırma, genel alanyazın taraması modelinde gerçekleştirilmiş olup doküman incelemesi yoluyla toplanan veriler, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde betimsel olarak analiz edilmiştir. Doküman incelemesi yoluyla toplanan veriler bu araştırmanın konusu olan "program değerlendirmede kullanılan klasik ve güncel ölçütler" temelinde incelenmiş olup ulaşılan bilgilerin yorumlanması ve senteziyle sonuç ortaya çıkarılmıştır. Araştırma sürecinde incelenen doküman ve kaynaklara dayalı olarak program değerlendirme alanyazınında sıklıkla karşılaşılan ölçütlerin tanımlandığı bu çalışmada; program değerlendirme yaklaşım ve modelleri, hedefler ve yeterlilikler klasik program değerlendirme ölçütleri olarak ele alınmıştır. Öte yandan alanyazında ulaşılan kaynaklarda yer alan bilgiler doğrultusunda program değerlendirme çalışmalarında ölçüt olarak kullanılması uygun görülen; standartlar, akreditasyon, kazanım, 21.yüzyıl becerileri, okuryazarlık, ulusal ve uluslararası sınavlar ve kalkınma/gelişmişlik güncel ölçütler olarak açıklanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda program değerlendirmede kullanılan klasik ve güncel ölçütler ile bu ölçütlerin genel özellikleri bir bütün olarak ortaya konulmuştur. Ulaşılan sonuçların eğitimde program değerlendirme çalışmalarına ve program değerlendirme ile ilgili paydaşlara bir rehberlik yapması umulmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to identify the criteria used in curriculum evaluation studies 
and the general characteristics of these criteria. There is no comprehensive literature on what 
criteria are used in curriculum evaluation studies and what their general characteristics are. The 
importance of this study is that it presents the classical and current criteria used in curriculum 
evaluation as a whole, explains the use and general characteristics of these criteria, identifies 
the factors that influence the selection of criteria, contributes to solving criteria-related 
problems in curriculum evaluation, and is a source of guidance for curriculum evaluation 
studies and related stakeholders in the field of curriculum development and evaluation, 
especially curriculum evaluators in education.
This study was conducted in the general literature review model and the data collected 
through document review was analysed descriptively within the qualitative research approach. 
The data collected through document review was examined on the basis of "classical and 
current criteria used in curriculum evaluation", which is the subject of this research, and the 
results were obtained by interpreting and synthesising the information obtained. In this study, 
curriculum evaluation approaches and models, objectives and competences are considered as 
classical curriculum evaluation criteria. On the other hand, standards, accreditation, 
achievement, 21st century skills, literacy, national and international examinations, and 
development/evolution, which, according to the information in the literature, are considered 
appropriate to be used as criteria in curriculum evaluation studies, are explained as current 
criteria. As a result of this study, the classical and current criteria used in curriculum evaluation and the general characteristics of these criteria have been presented as a whole. It is hoped that the findings will provide guidance to curriculum evaluation studies and to stakeholders 
involved in curriculum evaluation. 
Therefore, rather than being classical or current, the criteria used in curriculum 
evaluation studies are chosen according to the purpose, type and nature of the evaluation study. 
Depending on the scope of the study and the initiative of the evaluator, a curriculum may be 
evaluated against one or more criteria, but the choice of appropriate criteria is essential for 
ensuring the validity and reliability of the curriculum evaluation study and for ensuring that the 
findings will be clear and coherent.