Doğu Akdeniz'de gerçekleşen hidrokarbon arama faaliyetlerinin barış gazeteciliği perspektifinde incelenmesi: Yeni Şafak ve Sözcü gazeteleri eleştirel söylem analizi örneği
An examination of hydrocarbon search activities in the Eastern Mediterranean with a peace journalism perspective: An example of critical discourse analysis by Yenişafak and Sözcü newspapers
Yazar: ÜMİT ALPEREN COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR ÖKSÜZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Söylem olgusu, düşüncelerin bir başka kişi ya da kişilere belirli sistematik aygıtlar yoluyla ulaştırılması yolundaki iletişim ve etkileşim kurmanın temelinde yer almaktadır. İki farklılık arasındaki uzlaşıyı tek bir bağıntı yoluyla çözüme ulaştıran söylem olgusu; işitsel, yazıya dayalı ya da görsel olabilmektedir. Şekillerin belirli sistematiklerle bir araya gelmesinin bir sonucu olarak da adlandırılabilecek olan yazılı söylem; ortaya çıkaran kişiye, bağlama ya da alıcıya göre şekillenebilmektedir. Ancak hepsinden öte, kullanımı açısından bir güç unsuru olarak da adlandırılabilmektedir. Söylem olgusu, dil olgusundan farklı olarak bir tesadüfilik barındırmaz ve oluşmaktan çok, üretim sürecine tabiidir. Bunun bir getirisi olarak ise söylem, her zaman bir fikir ya da düşünceyi, yapısı gereği, bünyesinde taşımaktadır.

Söylem ve ideolojik perspektifin bir arada kullanılarak ele alınan mevcut çalışmada, ana akım medyada, yaptıkları haberler ve ideolojik perspektifleri sebebiyle iki zıt kutupta yer alan YENİŞAFAK ve SÖZCÜ gazetelerinin, Türkiye Cumhuriyeti'nin Doğu Akdeniz'de gerçekleştirdiği hidrokarbon arama faaliyetlerine ilişkin haberleri, Barış Gazeteciliği anlayışı temelinde incelenmiştir. İncelenen konunun merkezinde Barış Gazeteciliği'nin yer almasının ana nedeni ise; özellikle Türkiye ve Yunanistan arasındaki ilişkilerin neredeyse her daim gergin geçmesinin ve gazetelerin ve gazetecilerin bu duruma ne denli barış odaklı yaklaştıklarının öneminden kaynaklanmaktadır. Çalışma sonucunda farklı ideolojik kanat odaklı hareket eden gazetelerin dahi, barış odaklı gazetecilik anlayışına uygun bir şekilde değil, kutuplaştırma ya da ikilileştirme gibi unsurları kullanarak haber yaptıkları ve aynı olaylara aynı söylem sistematiği üzerinden ancak farklı kutuplardan yaklaştıkları tespit edilmiştir. 
Anahtar sözcükler: Barış Gazeteciliği, Söylem, Eleştirel Söylem Analizi

Abstract:
The phenomenon of discourse is at the basis of communication and interaction in the way of conveying thoughts to another person or people through certain systematic devices. The phenomenon of discourse that resolves the reconciliation between two differences through a single relation; It can be audio, written or visual. Written discourse, which can also be called as a result of the combination of figures with certain systematics; It can be shaped according to the person who reveals it, the context or the recipient. But above all, it can also be called an element of power in terms of its use. The phenomenon of discourse, unlike the phenomenon of language, does not contain a coincidence and is subject to the production process rather than being formed. As a result of this, discourse always contains an idea or thought, due to its structure.

	In the present study, which is handled by using discourse and ideological perspective together, the news about the hydrocarbon exploration activities carried out by the Republic of Turkey in the Eastern Mediterranean by the newspapers YENİŞAFAK and SÖZCÜ, which are at two opposite poles due to their news and ideological perspectives in the mainstream media, the understanding of Peace Journalism. investigated on the basis of The main reason why Peace Journalism is at the center of the subject examined is; This is due to the importance of the fact that the relations between Turkey and Greece are almost always tense and the peace-oriented approach of newspapers and journalists to this situation. As a result of the study, it has been determined that even the newspapers that act with different ideological wing focus, not in accordance with the understanding of peace-oriented journalism, but by using elements such as polarization or duplication, and they approach the same events through the same discourse systematic but from different poles.

Key words: Peace Journalism, Discourse, Critical Discourse Analysis