Anadolu lisesi öğretmenlerinin mesleki tükenmişliklerinin ve örgütsel bağlılıklarının çalıştıkları okulların 2010 YGS'deki başarılarına göre incelenmesi
Invesigation of the burnout and organizational commitment of teachers in anatolian high schools according to success of their schools in 2010 YGS
Yazar: ALİ İHSAN YANAR
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER YALÇINKAYA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu liseleri = Anatolia high schools ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul başarısı = School achievement ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Bu araştırmada 2010 YGS sınavında ilk üçe giren ve son üçe giren Anadolu Liselerinde çalışan öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları ve mesleki tükenmişlikleri incelenmektedir. Çalışma tarama türünde, nicel bir araştırmadır. Araştırmanın amacı; 2010 YGS sınavında ilk üçe giren ve son üçe giren Anadolu Liselerinde çalışan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarını ve mesleki tükenmişliklerini karşılaştırmak ve bu grupların örgütsel bağlılıkları ile mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişkiye bakmaktır.Araştırmanın örneklemini, İzmir ilinde yer alan Anadolu liselerinden 2010 YGS'de ilk üçe giren ve son üçe giren altı Anadolu Lisesi oluşturmaktadır. Örneklem türü amaçlı örneklemdir. Bu okullar altı farklı ilçede yer almaktadır; Güzelbahçe, Bornova, Konak, Karşıyaka, Çiğli and Bayraklı. Bu altı okulda görev yapan öğretmen sayısı 333'tür. Bu öğretmenlerden 276 tanesi çalışmaya katılmıştır. Çalışmaya katılan ilk üçteki okullardaki öğretmenlerden 69'u erkek, 123'ü kadın, son üçteki okullardan katılanların 29'u erkek 55'i kadındır. Çalışmaya katılanların % 6'sı 22-30 yaş, %36'sı 31-40 yaş ve %58'si 41 ? üstü yaş aralığındadır. Öğretmenlere üç bölümden oluşan bir ölçek uygulanmıştır. Birinci bölümde kişisel bilgiler, ikinci bölümde örgütsel bağlılığın tespit edilmesi için Üstüner (2009)'in Örgütsel Bağlılık Ölçeği; üçüncü bölümde mesleki tükenmişlik için Maslach tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılmıştır. Örgütsel bağlılık ölçeğinde 17 madde, mesleki tükenmişlik envanterinde ise 22 madde yer almaktadır. Örgütsel bağlılık ölçeğinin güvenirliği 0.95, mesleki tükenmişlik ölçeğinin ki ise 0.70 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizinde gruplar arasındaki örgütsel bağlılık ve mesleki tükenmişlik puanlarının farklarını bulurken bağımsız gruplar için t-testi kullanılmış, örgütsel bağlılık ve mesleki tükenmişlik puanları arasındaki ilişki araştırılırken korelasyon hesaplaması yapılmıştır. Bu hesaplamaların yapılmasında SPSS programı kullanılmıştır.Bulgulara göre, YGS'de ilk üçte ve son üçte yer alan okullardaki öğretmenlerin mesleki tükenmişlik puanları arasında anlamlı fark bulunmamış, benzer şekilde örgütsel bağlılık puanları arasında da anlamlı fark ortaya çıkmamıştır. Ayrıca YGS'de ilk üçe giren okullardaki öğretmenlerin mesleki tükenmişlik puanları ile örgütsel bağlılık puanları arasında düşük düzeyde, ters yönlü ve anlamlı ilişki vardır. Son üçe giren okullardaki öğretmenlerin mesleki tükenmişlik puanları ile örgütsel bağlılık puanları arasında orta düzeyde, ters yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.Anahtar Sözcükler: Mesleki tükenmişlik, örgütsel bağlılık, YGS başarısı.

Abstract:
In this study, burnout and organizational commitment of teachers in Anatolian High Schools which are top three and those are last three in Transition to Higher Education Examination (university entrance exam) were investigated. This is a quantitive survey research. The purpose of the study is to compare job burnout and organizatonal commitment of teachers in both groups, and to reveal the relationship between their job burnout and organizational commitment.Sample of the study includes teachers in Anatolian High schools which are top three and those are last three in Transition to Higher Education Examination, in six schools in İzmir. Sample is purposeful. These schools are located in six different reasons; Güzelbahçe, Bornova, Konak, Karşıyaka, Çiğli and Bayraklı. These schools have 333 teachers and 276 of them have participated to this study. 69 teachers from schools which are the top are male and 123 of them are female. 29 teachers from last three schools are male and 55 of them are female. %6 of participants are between 22-30 age, %36 of them are 31-40 age and %58 of them are over 41.Teachers? job burnout and organizational commitment were measured by two scales which include three parts. First part includes personal information and second part includes organizational commitment scale which was developed by Üstüner (2009), and the third part includes job burnout envantery which was developed by Maslach and adapted to Turkish by Ergin (1992). ?Organizational Commitment Scale? consists 17 items and ?Job Burnout Envantery? consists 22 items. Reliability coefficiency of Organizational commitment scale was 0.95 and the reliability coefficiency of job burnout scale was 0.70. While analyzing the data, to reveal the difference between job burnout and organizational commitment inter groups; independent groups t-test was used. To find out the relationship between job burnout and organizational commitment within groups; Pearson correlation coefficency were used. SPSS program was used in these calculations.Findings indicated that; there was not a significant difference between the burnout of teachers who work in the top three Anatolian High School in the university entrance exam and those who work in last three schools in the university exam. Likely, there was no significant difference between organizational commitment of the groups. There was a low, negative and significant relation between job burnout and organizational commitment scores of teachers from top three schools. In addition, there was a medium, negative and significant relation between job burnout and organizational commitment scores of teachers from last three schools.Key Words: Job burnout, Organizational commitment, Transition to Higher Education Examination.