Otozomal dominant polikistik böbrek hastalarında idrar nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin düzeyinin hastalık progresyonunu öngörmedeki yeri
The position of the illness progression of urinary neutrophil gelatinase related lipocaline in autozomal dominant polycistic renal disease
Yazar: EMRE AKSU
Danışman: UZMAN EGEMEN CEBECİ ; DOÇ. DR. SAVAŞ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Lipokalin = Lipocalin ; Nötrofiller = Neutrophils ; Polikistik böbrek hastalıkları = Polycystic kidney diseases ; İdrar = Urine

Özet:
ÖZET
AMAÇ: Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığının (ODPBH) progresyonunu tahmin etmekte rutin pratikte kullanılan serum kreatinini, renal parankimin çoğu harap olmadıkça sabit kalmaktadır. Bu yüzden serum kreatinin ve tahmini glomerüler filtrasyon hızı (tGFR) ODPBH'lerde hastalığın ilerleyişini izlemekte yetersiz kalmaktadır. Proksimal ve distal tubül hasarının biyobelirteci olan nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalinin (NGAL) ODPBH'lerde artabileceği, azalmış böbrek fonksiyonu ile ilişkili olabileceği daha önceki çalışmalarda gösterilmişti. Ancak NGAL'in hastalık progresyonu ile ilgili çalışma sonuçları, ODPBH'lerde diğer kronik böbrek hastalıklarından farklı sonuçları içeriyordu. Çalışmamızda ODPBH hastalarında renal fonksiyonlar ile idrar NGAL ilişkisini incelemeye ve hastalığın progresyonunu öngörmedeki rolünü belirlemeye çalıştık.
GEREÇ ve YÖNTEM: Tek merkezli, prospektif gözlemsel çalışmamıza 2014 ile 2017 tarihleri arasında takip edilen 59 ODPBH'si (ortalama yaşı 48,5±11,3, %62,7 kadın) dahil edildi. Ortalama 32,1±10,9 ay boyunca takibe alınan hastalar, hasta ve renal sonlanımlar (hemodiyaliz, periton diyalizi, transplantasyon) açısından değerlendirildi. Çalışmanın başında tüm hastalardan (n=59) ve üçüncü yılın sonunda çalışmayı tamamlayan hastalardan (n=39) idrar NGAL düzeyleri ELİSA yöntemi ile çalışıldı.
BULGULAR: Çalışma başında idrar NGAL düzeyi 578±108 ng/dl iken tGFR'leri ortancaları 49 (IQR 23-78) ml/dk/1,73 m2 idi. Başlangıç idrar NGAL ile kreatinin, tGFR, proteinüri arasında korelasyon saptanmadı. tGFR<60 ml/dk/1,73 m2 olan hastaların idrar NGAL düzeyi ile tGFR ≥60 ml/dk/1,73 m2 olan hastaların düzeyleri benzerdi (p=0,241). Takip sırasında 13 hastaya renal replasman tedavisi (RRT) başlandı. İki hasta eksitus, bir hasta üçüncü yıl kontrolünde gebe olduğundan ve dört hastada üç yıllık sürede merkez takibimizden çıktığından çalışmayı tamamlayamamıştır. Renal replasman tedavi alan hastaların başlangıç idrar NGAL düzeyleri 570±77 ng/ml iken takibine devam edilen 39 hastanın başlangıç idrar NGAL düzeyi ise 587±117 ng/ml idi (p=1). Takibe devam edilen ve RRT ihtiyacı gelişmeyen 39 hastanın bazal ve üçüncü yıl verileri karşılaştırıldığında yıllık tGFR kaybı 2,09±5,08 ml/dk idi. Çalışmanın başlangıcındaki bazal verilerden, renal sonlanımı belirleyen faktörlerin Cox regresyon analizi yapıldığında idrar NGAL, tGFR ve proteinüri değerleri RRT gelişimi ile ilişkili saptandı.
SONUÇ: Otozomal dominant polikistik böbrek hastalarında idrar NGAL düzeyi diğer rutin bazal böbrek parametrelerinden bağımsız olarak renal sağkalımı göstermede faydalı olabilir.

Abstract:
ABSTRACT
AİM: Serum creatinine routinely used in practice to predict autosomal dominant polycystic kidney disease (ADPKD) progression remains stable unless most of the renal parenchyma is damaged. Therefore, serum creatinine and estimated glomerular filtration rate (eGFR) are insufficient to follow up progress of the disease in ADPKD. The studies have shown that neutrophil gelatinase-related lipocalin (NGAL) which is the biomarker of proximal and distal tubular damage may be increases in ADPKD and is related to decreased renal function. However, the study results of NGAL on disease progression had different outcomes in ADPKD from other chronic kidney diseases. In our study, we aimed to investigate the relationship between renal function and urinary NGAL in ADPKD patients and to determine the predictive role of NGAL on disease progression.
MATERIALS and METHODS: A single-center, prospective observational study included 59 ADPKD patients (mean age 48.5±11.3 years, 62.7% women) followed between 2014 and 2017. Patients who were followed up for a mean of 32.1±10.9 months were evaluated for patient and renal outcomes (hemodialysis, peritoneal dialysis, transplantation). Urinary NGAL levels were studied by ELISA method in all patients (n=59) at the beginning of the study and in patients who completed the study at the end of the third year (n=39).
RESULTS: Urinary NGAL was 578±108 ng/dl and eGFR was 49 (IQR 23-78) ml/min/1.73 m2 at the beginning of the study. There was no correlation between baseline urinary NGAL and creatinine, eGFR, proteinuria. Patients with eGFR <60 ml/min/1.73 m2 had similar urinary NGAL levels and patients with eGFR ≥60 ml/min/1.73 m2 (p=0.244). During follow-up, 13 patients were started renal replacement therapy (RRT). Two patients were died, one patient was pregnant, and four patients were out of follow up in our center so they did not completed the study. Initial urine NGAL levels were 570±77 ng/ml in patients administered renal replacement therapy, whereas initial urine NGAL levels in following 39 patients were 587±117 ng/ml (p=1). When baseline and third year data of 39 patients who were followed-up and did not require RRT were compared, the annual loss of eGFR was 2.09±5.08 ml/min. Urinary NGAL, eGFR and proteinuria values were found to be related to RRT development, when Cox regression analysis of factors determining renal outcome was performed from the baseline data at the beginning of the study.
CONCLUSION: Urinary NGAL levels in autosomal dominant polycystic kidney patients may be useful to demonstrate renal survival independent of other routine basal renal parameters.