Evde bakımda inmeli hastalara bakım verenlere yapılan disfaji yönetimi eğitiminin etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of dysphagia management training provided to caregivers of stroke patients in home care
Yazar: SERKAN BUDAK
Danışman: PROF. DR. HİCRAN YILDIZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Deneysel nitelikteki randomize kontrollü çalışma, evde bakımda inmeli hastalara bakım verenlere yapilan disfaji yönetimi eğitiminin etkilerinin değerlendirlmesi amacıyla yapıldı. Çalışmada örneklem sayısı güç analizi ile belirlendi. Dahil edilme kriterlerini karşılayan hastalar basit randomizasyon tekniği ile müdahale (n=42) ve kontrol (n=42) gruplarına atandı. Çalışmada, veriler Kişisel Bilgi Formu, Mini Nutrsiyonel Değerlendirme Testi Kısa Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu ve İnmeli Hastalarda Disfaji Yönetimi Bilgi Formu kullanılarak toplandı. Her iki gruba da 0., 1. ve 3. aylarda anket formları uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelikler, ortalamalar, bağımsız t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, Pearson korelasyon testi ve Bonferroni testi kullanıldı. 
Disfaji yönetimi eğitimi verilen ve eğitim verilmeyen gruplar arasında Mini Nutrisyonel Değerlendirme Testi Kısa Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu ve İnmeli Hastalarda Disfaji Yönetimi Bilgi Formu puanlarına göre anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Disfaji yönetimi eğitim verilen müdahale grubunda, bakım vericilerin bakım yüklerinin daha düşük, yaşam kalitelerinin ve disfaji yönetimi bilgi formu puanlarının daha yüksek, hastaların beslenme durumlarının daha iyi düzeyde olduğu belirlendi. Taburculuk öncesi evde bakım hizmeti alacak inmeli hastaların bakım vericilerinin disfaji yönetimi konusundaki bilgi düzeyinin rutin olarak değerlendirilmesinin ve bu konuda eğitim verilmesinin hasta ve bakım vericiler üzerinde olumlu sonuçlar doğurarak sağlık harcamalarının azalmasına katkıda bulunacağı öngörülmektedir.

Abstract:
This experimental randomized controlled study was conducted to evaluate the effects of dysphagia management training given to caregivers of stroke patients in home care. The number of samples in the study was determined by power analysis. Patients who met the inclusion criteria were assigned to intervention (n=42) and control (n=42) groups using a simple randomization technique. In the study, data were collected using the Personal Information Form, Mini Nutritional Assessment Test Short Form, Zarit Caregiving Burden Scale, SF-36 Quality of Life Scale Short Form and Dysphagia Management Information Form in Stroke Patients. Survey forms were administered to both groups at 0, 1 and 3 months. In evaluating the data; Percentages, means, independent t test, analysis of variance in repeated measurements, Pearson correlation test and Bonferroni test were used. 
A significant difference was found between the groups that received dysphagia management training and those that did not receive training, according to the scores of the Mini Nutritional Assessment Test Short Form, Zarit Caregiving Burden Scale, SF-36 Quality of Life Scale Short Form, and Dysphagia Management Information Form in Stroke Patients (p<0.05). . In the intervention group where dysphagia management training was provided, it was determined that caregivers' care burden was lower, their quality of life and dysphagia management information form scores were higher, and the nutritional status of the patients was better. It is envisaged that routinely assessing the knowledge level of the caregivers of stroke patients who will receive home care services before discharge about dysphagia management and providing training on this subject will have positive results on the patient and caregivers and contribute to the reduction of health expenditures.