Farklı yaşlarda ilkokula başlayan öğrencilerin okula hazırbulunuşlukları ve uyum sorunları
School readiness and adaptation preblems of primary school students starting school at different ages
Yazar: KAYAHAN ÇÖKÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSHAK KOZİKOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hazırbulunuşluk = Readiness ; Okul hayatı = School life ; Okula uyum = School adjustment ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2017-2018 öğretim yılında MEB'e bağlı ilkokullarda öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluk düzeyleri ve uyum sorunlarını belirlemektir. Ayrıca, öğretmen görüşlerine göre farklı yaşlarda ilkokula başlama uygulamasının öğ¬renciler, öğretmenler ve öğretim süreci üzerindeki yansımalarının incelenmesi amaçlanmaktadır.
Bu araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden gömülü karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, tabakalı amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 909 ilkokul birinci sınıf öğrencisi ve 30 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluklarını belirlemek amacıyla "İlkokula Hazırbulunuşluk Ölçeği", öğrencilerin okula uyum sorunlarını belirlemek amacıyla "Okula Uyum Ölçeği" ve öğretmen görüşlerini belirlemek amacıyla yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.  Araştırmada nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma), fark analizleri (MANOVA, ANOVA, t testi), Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı ve basamaklı regresyon analizi (stepwise regression analysis); nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlar aşağıda sunulmuştur:
1.	60-65 aylık ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluk düzeylerinin orta düzeyde; 66-71 ve 72-84 aylık öğrencilerin ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir.
2.	İlkokul birinci sınıfa giden kız öğrencilerin, 66-71 ve 72-84 aylık öğrencilerin, Gaziantep, Kayseri ve İstanbul illerinde öğrenim gören öğrencilerin, okul öncesi eğitimi alan öğrencilerin, anne ve baba eğitim düzeyi yüksek olan öğrencilerin, kardeş sayısı az olan öğrencilerin, aile gelir düzeyi yüksek olan öğrencilerin okula hazırbulunuşluklarının daha yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
3.	60-65 aylık ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum sorunlarını bazen yaşadıkları, 66-71 ve 72-84 aylık öğrencilerin ise okula uyum sorunlarını neredeyse hiç yaşamadıkları belirlenmiştir.
4.	Van ilinde öğrenim gören ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin, okulöncesi eğitimi almayan öğrencilerin, anne ve baba eğitim düzeyi düşük olan öğrencilerin, aile gelir düzeyi düşük olan öğrencilerin okula uyum sorunlarını daha çok yaşadıkları belirlenmiştir.
5.	İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluk düzeyleri ile okula uyum sorunları arasında yüksek düzeyde, negatif yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin duyuşsal (% 54.4), psikomotor (% 4.4) ve bilişsel (% 0.5) becerilere ilişkin hazırbulunuşluklarının öğrencilerin okula uyum sorunlarındaki varyansın % 59.3'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Öğrencilerin öz bakım becerilerine ilişkin hazırbulunuşluklarının ise okula uyum sorunlarındaki varyansa anlamlı katkı sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6.	Öğretmenlerin farklı yaşlarda ilkokula başlama uygulaması hakkında genel kanılarının, 60-65 aylık öğrencilerin okula hazır olmaması ve uyum sorunları yaşaması nedeniyle olumsuz olduğu belirlenmiştir. Öğretmenler, öğrencilerin yaşları arttıkça okula hazırbulunuşluklarının arttığı ve okula uyum sorunlarının azaldığını belirtmişlerdir. 
7.	Öğretmenlerin farklı yaşlarda ilkokula başlama uygulamasının öğretim süreci, öğretmen ve öğrenci sürecine yansımalarına ilişkin genel kanılarının olumsuz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to determine adaptation problems and readiness levels of primary school students starting primary schools in the 2017-2018 school years. Furthermore, it is aimed to examine the reflections of the application of starting school at different ages on students, teachers and teaching process according to teachers' opinions.
In this research, embedded mixed method design was used. The sample of the research consists of 909 first year primary school students and 30 classroom teachers determined using stratified purposive sampling method. In this research, in order to determine primary school readiness of primary school students "Primary School Readiness Scale" was used, "The School Adaptation Scale" was used to determine primary school adaptation problems and semi-structured interview form was used to determine teacher opinions. In this research, descriptive statistics (mean, standard deviation), differential analysis (MANOVA, ANOVA, t test), Pearson Product Moment Correlation Coefficient and stepwise regression analysis were used and descriptive analysis technique was used for qualitative data. 
The results of the research are presented below:
1.	Primary school readiness levels of 60-65 months first year primary school students were found to be at moderate level; 66-71 and 72-84 months students were found to be at high level.
2.	Primary school readiness was found to be higher in female students, 66-71 and 72-84 months students, students studying in the provinces of Gaziantep, Kayseri and Istanbul, students taking preschool education, the students whose parents have a high level of education, students with fewer siblings, students with high family income.
3.	It was determined that 60-65 months of primary school students sometimes experienced adaptation problems, while the students of 66-71 and 72-84 months almost never experienced adaptation problems.
4.	Primary school adaptation problems was found to be lower in students studying in the provinces of Gaziantep, Kayseri and Istanbul, students taking preschool education, the students whose parents have a high level of education, students with high family income.
5.	It was concluded that there is a high level, negative and significant relationship between primary school readiness levels and adaptation problems of primary school students. It was determined that primary school students' readiness concerning affective (54.4%), psycho-motor (4.4%) and cognitive (0.5%) skills accounted for 59.3% of the variance in school adaptation problems. It was concluded that the students' readiness for self-care skills did not contribute significantly to the variance in school adaptation problems.
6.	It was determined that the teachers' general beliefs about the application of starting primary school at different ages are negative because the students who are 60-65 months of age are not ready for primary school and have adaptation problems. Teachers stated that as their students' ages increased, their primary school readiness increased and school adaptation problems decreased.
7.	It was concluded that the general beliefs of the teachers concerning the reflections of the application of starting school at different ages on students, teachers and teaching process are negative.