Fama - French üç faktörlü varlık fiyatlama modeli: Hisse senedi getirileri odaklı BIST örneği
Fama - French three factor asset pricing model: A sample for ISE based on stock returns
Yazar: DİDEM ÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET İLKİN BARAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Finans ve Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Fama French faktörleri = Fama French factors ; Hisse senedi değeri = Stock valuation ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Varlık fiyatlandırma = Asset pricing

Özet:
Finansal iktisat alanının önemli konularından biri olan, hisse senedi getirilerinin analizi, minimum risk ile maksimum getiri elde etmek isteyen yatırımcıların ve şirketlerin özellikle 1950'li yıllardan itibaren ilgi odağı haline gelmiştir. Bunun nedenleri arasında finansal varlıkları fiyatlama modelinin geliştirilmesi gösterilebilir. Bu model, bir sistematik risk türü olan pazar riski ile hisse senedi getirilerinin arasındaki doğrusal ilişkiye dayanmaktadır. Ancak, küreselleşme ile birlikte, artan rekabet ortamı finans piyasalarının daha farklı modelleri talep etmesine neden olmuştur. Bununla birlikte Fama ve French pazar riskinin yanında şirkete özgü etmenlerinde hisse senedi getirilerinin analizinde dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, Üç Faktörlü Finansal Varlıkları Fiyatlama Modelini geliştirmişlerdir. Bu modelde, pazar riskini açıklayan beta katsayısının yanında, şirketlerin piyasa değerini temsil eden ölçek değişkeni ile Defter Değer/Piyasa Değeri (DD/PD) oranını temsil eden değer primi kullanılmaktadır. Üç bağımsız değişkenden oluşan bu model; Fama-French Üç Faktörlü Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli (FFÜFVFM) olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada, Borsa İstanbul'da (BİST) seçilmiş 33 imalat sanayi şirketinin hisse senedi getirileri kullanılmıştır. İmalat sanayindeki şirketlerin 1999–2013 yılları arasındaki yıl sonu finansal tablolarından yararlanılarak altı adet portföy oluşturulmuştur. Daha sonra oluşturulan portföylerin getiri serileri, T.C. Hazine Müsteşarlığı tarafından yayınlanan risksiz faiz oranlarından arındırılarak aşırı getirileri hesaplanmıştır. Bunun için DİBS yıllık bileşik faiz oranı aylık değerlere dönüştürülmüştür. Uygulamadan elde edilen sonuçlara göre, ortalama hisse senedi getirilerinin analizinde FFÜFVFM'ye göre kurulan model istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar vermiştir. Kısacası BİST Endeksi'nde yer alan imalat sanayi sektöründe şirkete özgü etmenlerin hisse senedi getirilerin de etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Since 1950's; average stock returns, which is the most crucial subject in financial economy is analysed by many investors and companies that want to gain maximum return with mimimum risk. The reason of that can be attributed to the development of Capital Asset Pricing Model (CAPM). This model is based on the linear relationship between beta and systematic risk which is the proxy of market risk. However, globalization and the interception of risk triggred the investors and researchers to develope more complex models. Moreover, Fama and French made a model that also analyses risk factors which was related to firms. In this model, besides the beta factor, there is a size factor that explains the firms Market Equity (ME) and value prim that explains the firm's default risk. This model is called as; Fama-French Three Factor Capital Asset Pricing Model. In this study; 33 selected manufacturing firms which are trading in Borsa Istanbul (SEI) is analysed between 1999–2013 by using yearend financial tables. Firms have been classified according to their ME and BE/ME (Book Equity/Market Eqıity) to reach 6 intersected portfolio. After that, return series are adjusted from riskless asset, which is taken from Undersecratarıat of Treasury. For this purpose, yearly compounded interest rates have been converted into monthly values to calculate excess returns.
Consequently, this model gave significantly and robust results in average stock returns. The company specific factors can be used to analyse average stock returns in manufacturing sector which are trading in ISE. In short, manufacturing industry stock returns are affected by the company specific factors. In this study; which 33 selected manufacturing firms are analysed, as a result size effect and growth value is tested.