Hüseyin Sırrı Bellioğlu: Hayatı ve siyasi mücadelesi (1876-1958)
Hüseyin Sirri Bellioğlu: His life and political struggle (1876-1958)
Yazar: İRFAN DERVİŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT AYDOĞDU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Bağımsız milletvekili = Independent deputy ; Biyografi = Biography ; Milli Mücadele = National Struggle

Özet:
1876 senesinde Lefkoşa'da doğan Sırrı Bellioğlu ilk ve orta eğitimini burada almış, ardından İstanbul'a giderek burada Mülkiye Mektebi'ne girmiş, ancak siyasi nedenlerden ötürü Mülkiye Mektebinden ihraç edilmiştir.Bellioğlu Mülkiye Mektebi'nden ihraç edildikten sonra Kastamonu'ya sürgün edilmiştir. Sürgün günleri II. Meşrutiyetin İlanı ile birlikte sona ermiş, ardından 1908-1919 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğunun çeşitli bölgelerinde kaymakam ve mutasarrıf olarak görev almıştır. Milli Mücadele yıllarında önemli roller üstlenen Bellioğlu, 1.TBMM'de aktif bir milletvekili olarak öne çıkmış ve muhalif bir isim olarak İkinci Grup içerisinde yer almıştır. Aynı dönemde İktisat Vekilliği ve PTT Müdürlüğü gibi yapmıştır. Ayrıca Yeşilordu Cemiyeti'nde yer almış ve Londra Konferansına Ankara heyeti bünyesinde müşavir olarak gitmiştir.Bellioğlu Cumhuriyetin ilk yılları bir süre ticaret yapmak için Sovyet Rusya'ya gitmiştir. Dördüncü Dönem TBMM'de Kocaeli'den Müstakil Mebus olarak seçilmiştir. Bellioğlu bu dönemde özellikle mali alanda hükümete yönelik eleştirileri nedeniyle büyük tepki çekmiş, bu durum onun bir sonraki dönemde mebus olarak seçilmesine engel olmuştur. Meclis dışı kalmasının ardından muhalefetini gerçekleştirecek bir mecra bulamayan Bellioğlu, İkinci Dünya savaşı yıllarında üst düzey isimlere hükümete yönelik eleştirilerini içeren isimsiz mektuplar yollamaya başlamıştır. Yolladığı mektuplar nedeniyle orduyu isyana teşvik etmekle suçlanan Bellioğlu 9 yıl 4 Ay Hapis cezasına çarptırılmıştır. Bu tez çalışması Bellioğlu'nun hayatını bir bütün olarak ele almayı ve onun siyasi mücadelesini incelemeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Sırrı Bellioğlu who was born in 1876 Nicosia, received his primary and secondary education here. Then he went to İstanbul to attend in Mülkiye School, but due to political reasons he was expelled from Mülkiye School. After getting expelled from Mülkiye School, he was sent to exile to Kastamonu. His days of exile ended with the proclamation of Second Constitutional Monarchy, then he served as Kaymakam and Mutasarrıf in various regions of the Ottoman Empire. Bellioğlu, Who played important roles During the days of National Struggle emerged as a prominent deputy in first Grand National Assembly of Turkey and  took part in second group as an opposition figüre. During the same period he served as minister of the economy and director of PTT. Also he was a member of Green Army Society and attended the Conference of London as an advisor in Ankara Delegation. During the early years of the Republic he went to Russia  to make trade for a while. Bellioğlu was elected as an Independent Deputy from Kocaeli in fourth legislative term of Turkish Grand National Assembly. During this period, his criticism against government in financial field faced great reaction, and that prevented him from getting elected in next legislative term.  Bellioğlu, who could'nt find a place to express his opposing views after getting excluded from parliament wrote anonymous letters which contains his criticism against the government to high ranking individiuals during World War 2. Due to these letters Bellioğlu was accused with inciting army against goverment and imprisoned for 9 years and 4 month. This thesis aims to cover Bellioğlu's entire life and examine his political struggle.