Postmodernizm bağlamında sanal organizasyon modelleri ve uygulamaları
Virtual organization models and its practices in the context of postmodernism
Yazar: M. MASUM GÜLCEMAL
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Küreselleşme = Globalization ; Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sanal işletmeler = Virtual enterprises ; Yeni ekonomi = New economy

Özet:
Rönesans ve Reform hareketleri ile başlayan, yirminci yüzyılın son çeyreğine kadar süregelen, sosyal, siyasal, ekonomik ve teknolojik değişim hareketi; birçok alanda yaşanan farklılaşmanın temelini oluşturmuş ve yaşanan bu süreç modern dönem olarak adlandırılmıştır. Modern dönemi şekillendiren temel düşünce modernizmdir. Modernizm, geleneksellikten kopuşu ve özgürlüğü temsil etmektedir. Ancak yirminci yüzyılın başında ve ortasında yaşanan dünya savaşları ve sonucundaki krizler, modernizmin amaçlarına ulaşamadığı yönünde ciddi eleştiriler almasına sebep olmuştur. Modernizm düşüncesi yerini modernizm sonrası ya da modernizmden kopuş anlamına gelen postmodernizm düşüncesine bırakmakta ve bu değişim yeni bir dönemi de beraberinde getirmektedir. Son otuz yıldır yaşanan süreç, postmodern dönem olarak adlandırılmakta, bu dönemde bilgi ve bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler; postmodern dönemin kritik unsurları olarak tanımlanmaktadır. Günlük hayatta sık kullandığımız modern ve postmodern terimler, birçok kavramı niteleyerek, geleneksel kavramlara farklı bir bakış açısı kazandırmıştır. Modernizm düşüncesi ile birlikte gelişen makineleşme olgusu, örgütlerin sanayi odaklı sınırsız bir üretim anlayışına sahip olmalarında etkili olmuştur. Modern dönem örgütleri, yapısal olarak mekanik ve bürokratik özellik taşımaktadırlar. Bilgi ve bilgi teknolojileri çerçevesinde şekillenen postmodernizm düşüncesi, yeni ekonomi ve küreselleşme kavramları ile birlikte birçok yapıya sanal özellik kazandırarak sınırları ortadan kaldırmıştır. Rekabetin ulusal ölçekten küresel ölçeğe taşınması ve dijitalleşme, örgütlere organik ve ağ temelli bir yapı kazandırmıştır.Bu tezin amacı; postmodern durumun örgütlerin yapısal değişimindeki etkisini göz önüne alarak, sanal organizasyon kavramı ile birlikte sanal organizyon modellerini incelemektir. Çalışma kapsamına, Türkiye'de faaliyet gösteren gittigidiyor.com dâhil edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış, bilgiler bahsi geçen organizasyondan bir üst düzey yönetici ile görüşme yapılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler ağırlıklı olarak nitel, sınırlı olarak da nicel yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda Türkiye'de faaliyet gösteren gittigidiyor.com'un, sanal örgüt modeli belirlenmiş ve e-ticaret fonksiyonunu etkin bir şekilde kullandığı anlaşılmıştır. Sanal organizasyonların sürekli öğrenme, müşteri odaklılık, teknolojiyi yakından takip etme ve uygulama gibi postmodern özellikleri ağ tabanlı, hızlı ve esnek yapılarına entegre ederek başarıya ulaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Modernizm, Postmodernizm, Yeni Ekonomi, Küreselleşme, Bilgi, Sanal Organizasyon, E-Ticaret

Abstract:
Social, political, economical and technological revolution movement, which started with the Renaissance and Reform movements and lasted till the last quarter of the twentieth century, formed the basis of the metamorphosis occurring in many different areas and this process was named modern period. The basic idea shaping the modern period was modernism. Modernism represents the freedom and the break off from traditionalism. However, the world wars occurring in the early and mid-twentieth century and consequential crises caused modernism?s taking crucial criticism on the ground that it could not reach its goals. The idea of Modernism has left its place to the idea of postmodernism, which means after modernism or break off from modernism, and this change has resulted in a new period. The process which has been lasting for thirty years is named postmodern period, and the developments in knowledge and information technologies in this period are defined as the critical factors of the postmodern period. Modern and postmodern terms that we use in daily life brought in a different view point to traditional notions by featuring lots of notions. Mechanization fact which developed through the idea of modernism has become effective in organization?s having industry-focused unlimited production concept. Modern period organizations have mechanical and bureaucratic features structurally. The idea of postmodernism which was shaped through knowledge and information technologies eliminated the borders by bringing in virtual features to many structures through new economy and globalization notions. The competition?s being moved from national scale to global scale and digitalization provided an organic and network-shaped structure to the organizations.The goal of this thesis is to examine the virtual organization notion and as well as virtual organization models by taking the effects of postmodern situation on organizations structural change into consideration. Gittigidiyor.com, performing in Turkey were included in the study. Qualitative research techniques were used in the study, and the information was taken through interview with high-profile manager from the organization mentioned. The data were analyzed by using predominantly qualitative and much less dominantly quantitative techniques. At the end of the study, virtual organization model of gittigidiyor.com performing in Turkey were determined, and it was understood that it used the e-commerce function effectively. It was concluded that virtual organizations reached to success by integrating postmodern functions, such as continuous learning, being customer-focused, being tech-sawy and applying technology, into web-based, quick and flexible structures.Key Words: Modernism, Postmodernism, New Economy, Globalization, Knowledge, Virtual Organization, E- Commerce