Bankalarda aktiviteye dayalı maliyet sistemi ve Türkiye uygulamaları
Activity based costing in banks and implementations in Turkey
Yazar: ELİF KURTOĞLU
Danışman: PROF. DR. YURDAKUL ÇALDAĞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Maliyet hesabı = Cost account ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Maliyet sistemleri = Cost systems ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Maliyetleme = Costing ; Merkez Bankası = Central Bank ; Ticari bankalar = Commercial banks

Özet:
Günümüzde iletişim ve teknolojideki gelişmeler sayesinde şirketlerin ulusal ve uluslararası ortamlarda rekabet zorunluluğu artmaktadır. Bunun sonucunda kâr marjlarının düşmesi şirketlere daha düşük maliyetle daha kaliteli ürün ve hizmet üretme zorunluluğu getirmektedir. Bu süreçte ilerleme ve etkin olmanın önemli koşullarından biri gelişimin karmaşıklaştırdığı üretim yapısına rağmen ürün maliyetini doğru hesaplayacak, şirketin amaçlarına hizmet edecek ve yol gösterici olacak bir maliyet bilgi sistemine sahip olmaktır. Türk bankacılık sistemi gider yönetiminin oldukça önem kazandığı bir döneme girmiştir. Bu çalışmanın amacı da, özellikle bu dönemde ticari bankalarda maliyetlerin oluşumuna, maliyetlerin eski ve yeni sistemlerde incelenmesinin yaratacağı farklılıklara ve anlamlı maliyet bilgilerinin getireceği faydalara ilişkin yeni bir bakış açısı getirilmesidir. Her an gelişen ve değişen ekonomik ortama uyum sağlamak amacıyla tüm sektörlerde olduğu gibi finans sektöründe de büyük bir çaba vardır. Bu çaba, yeni sistemlere entegrasyon şeklinde kendini gösterir. Her yenilikte olduğu gibi ticari bankaların aktiviteye dayalı maliyet sistemine geçiş ve uyum sürecinde de mutlaka zorluklarla ve dirençle karşılaşılacak, sisteme bazı eleştiriler getirilecektir. Önemli olan, bu direnci kırıp, sistemin gerekliliği ve güncelliği konusunda yönetici ve çalışanları ikna etmek ve onların da desteği ile mümkün olan en kısa sürede sitemi uygulamaya geçirmektir. Sonuç olarak, aktiviteye dayalı maliyet sisteminin bankalar için artık bir gereklilikten öte zorunluluk olduğu ve bankada yürütülen faaliyetlerden yola çıkarak oluşturulan sistemin, daha doğru maliyet bilgilerinin yanı sıra, bankada yerine getirilen görevler ve fonksiyonlar konularındada ayrıntılı bilgi sağladığı söylenebilmektedir.Anahtar Kelimeler1. Maliyet Muhasebesi2. Aktiviteye Dayalı Maliyet Sistemi3. Ticari Bankalar4. Bankacılık Sektörü5. Maliyet Sistemi6. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Abstract:
Nowadays, competition burden of the corporations in national and international areas is increasing due to the development in communication and technology. As a result of this development, profit margins of the corporations decreases unless they respond with more quality products and services at low costs. To achieve these low costs they need a new process. One of the requirements of being efficient in this process is having a cost system that can accurately estimate the product/service costs, serve to the objevtives of the corporation and pave the way to success. Turkish banking system has currently been in a term that expense management gains much importance. The aim of this study is to set a new perspective in forming of costs in commercial banks, differences in old and new system?s results and advantages of a new, reasonable and detailed cost system. There is a huge effort in financial sector to adapt to the changing and developing economic and financial environment. This effort distinguishes itself by integrating to the new systems. Like in every new effort, activity based costing system in commercial banks would face with some difficulties and resistance and there would be some criticisms about the system. But the important thing is to resist to these obstacles, believe in the system and make the top management and the employees to believe in the necessity of the system. As a result, it is possible to say that activity based costing is a necessity anymore than a choice for the banking sector and besides providing accurate cost information, it provides detailed information about the activities performed in the bank.Key Words1. Cost Accounting2. Activity Based Costing System3. Commercial Banks4. Banking Sector5. Cost System6. Central Bank of the Republic of Turkey