Temporomandibular eklem osteoartritli hastaların tedavisinde eklem içi uygulanan medikal ozon ile medikal ozon sonrası uygulanan çeşitli eklem içi ajanların kısa dönem klinik etkinliklerinin değerlendirilmesi
Short-term evaluation of the clinical efficacy of intra-articular medical ozone and various intra-articular agents following medical ozone in the treatment of temporomandibular joint osteoarthritis patients
Yazar: UMID BABAYEV
Danışman: PROF. DR. SONGÜL CÖMERT KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı Temporomandibular Eklem Osteoartritli (TMEOA) hastaların tedavisinde eklem içi uygulanan medikal ozon uygulaması ile medikal
ozon uygulamasını takiben uygulanan eklem içi Hyaluronik asit (HA), Kortikosteroid
(KS) ve Trombositten zengin plazma (PRP) ajanlarının klinik etkinliklerinin 6 aylık takip
periyodunda karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metot: Bu tez çalışmasına Konik Işınlı Bilgisayar Tomografi (KIBT)
ve Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) kullanılan ve Wilkes IV veya Wilkes V
sınıflamasına sahip olup TME-OA teşhisi konulan 62 erişkin hastanın 93 eklemi dahil
edilmiştir. Bu hastalar rastgele bir şekilde 5 farklı gruba ayrılmıştır: Kontrol grubunda
(Grup 1) alınan hastalar herhangi bir TME-OA tedavisi almamıştır. Çalışma gruplarında
(Grup 2, 3, 4 ve 5) tüm hastalar haftalık 4 seans olmak üzere 1 mL eklem içi lokal
anesteziyi takiben 2 mL eklem içi 15µg/L medikal ozon-oksijen gaz karışımı almışlardır.
Ayrıca Grup 3,4 ve 5'de yer alan hastalara eklem içi uygulanan medikal ozon tedavisini
takiben sırasıyla tek seans 1 mL eklem içi HA, KS ve PRP uygulanmıştır. Hastalar işlem
sonrası 3 ve 6 aylık takip periyotları sonrasında değerlendirilmiştir. Grup içi
karşılaştırmalarda Friedman ve Wilcoxon testleri ve gruplar arası karşılaştırmalarda
Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Grup içi karşılaştırmalarda, takip periyotları süresince kaydedilen genel
ağrı şikâyeti ve TME'nin lateral palpasyon ağrısında tüm gruplarda istatistiksel olarak
anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir (p<0.05). Çiğneme etkinliği, genel ağrı şikâyeti,
TME'nin posterior palpasyon ağrısı ve ağrısız maksimum ağız açma (MIO) miktarında
kontrol grubu hariç diğer gruplarda istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler
gözlemlenmiştir (p<0.05). Bunun yanında eklem sesinde Grup 4 hariç diğer gruplarda,
ağrılı MIO miktarlarında Grup 1 ve Grup 5 hariç diğer gruplarda istatistiksel olarak
anlamlı bir değişim gözlemlenmiştir (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmalarda; genel ağrı
şikâyeti, eklem sesi, ağrılı MIO miktarında sadece 3 aylık takip periyodunda anlamlı
değişimler gözlemlenirken, TME'nin lateral ve posterior palpasyon ağrıları, çiğneme
etkinliği ve ağrısız MIO miktarlarında ise her iki takip periyodunda anlamlı değişimler
gözlemlenmiştir (p<0.05). TME'nin lateral palpasyon ağrısı, çiğneme ekinliği ve eklem
sesindeki iyileşmeler için tek başına eklem içi medikal ozon uygulaması yeterli klinik
etkinlik sağlamış olup, ağrılı ve ağrısız MIO miktarları ve TME'nin posterior palpasyon
ağrısındaki iyileşmeler için eklem içi medikal ozon uygulamasını takiben eklem içi ajan
uygulaması alan hastalarda daha iyi klinik iyileşme skorları elde edilmiştir.
Sonuç: Eklem içi medikal ozon uygulaması tek başına TME-OA'lı hastaların
tedavisinde yeterli ve etkin bir tedavi sağlamaktadır. Medikal ozon tedavisi sonrasında
uygulanacak ek ajanlar dikkate alındığında, daha yüksek maliyet gerektiren diğer ajanlara
nispeten, eklem içi kortikosteroid uygulaması bazı değişkenlerde daha etkin klinik
iyileşmeler sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler: Dejeneratif eklem hastalıkları, Hyaluronik asit, Eklem içi
enjeksiyon, KIBT, Kortikosteroid, Medikal ozon terapi, MRG, Osteoartrit, ozon-oksijen
gaz, Temporomandibular eklem osteoartritis, Trombositten zengin plazma

Abstract:
Purpose: This thesis study aims to evaluate the clinical efficacy of intra-articular
medical ozone and various intra-articular agents' application, including Hyaluronic Acid
(HA), Corticosteroid (CS), and Platelet-Rich Plasma (PRP), administered following intraarticular medical ozone application, in the treatment of patients with Temporomandibular
Joint Osteoarthritis (TMJ-OA) for the 6-month follow-up period.
Materials and Methods: This study included 93 joints of 62 adult patients
diagnosed with TMJ-OA with Wilkes IV or Wilkes V classification, based on Cone Beam
Computed Tomography (CBCT) and Magnetic Resonance Imaging (MRI)
evaluations. The patients were randomly divided into five different groups: In the control
group (Group 1,), no TMJ-OA treatment was administered. In the study groups (Groups
2, 3, 4, and 5), and all participants received 2 mL intra-articular 15µg/L medical ozoneoxygen gas mixture following 1 mL intra-articular local anesthesia weekly for four
sessions. Additionally, patients in Groups 3, 4, and 5 received a session of intra-articular
HA, CS, and PRP after intra-articular medical ozone therapy. Patients were evaluated preoperatively and 3 and 6 months postoperatively. Friedman and Wilcoxon's tests were used
for within-group comparisons, and Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests were used
for between-group comparisons.
Results: Statistically significant decreases were observed in general pain
complaints and TMJ pain during lateral palpation in all groups during the follow-up
periods (p<0.05). Statistically significant improvements were observed in mastication
efficiency, TMJ pain during posterior palpation, and painless maximum mouth opening
(MIO) in all groups except the control group (p<0.05). Significant improvements were
observed at joint sounds in all groups except Group 4. Painful MIO showed significant
increases in all groups except Groups 1 and 5 (p<0.05). Between-group comparisons
showed significantly different changes in overall pain complaints, joint sounds, and
painful MIO amounts at the 3-month follow-up period and significantly different changes
in TMJ pain during lateral and posterior palpation, mastication efficiency, and painless
MIO at both follow-up periods (p<0.05).
Intra-articular medical ozone application alone provided sufficient clinical
efficacy at TMJ pain during lateral palpation, masticatory efficiency, and joint sounds,
whereas better clinical improvement scores were obtained in patients receiving intraarticular agent application following intra-articular medical ozone application for painful
and painless MIO, general pain complaint and TMJ pain during posterior palpation.
Conclusion: Intra-articular medical ozone application alone provided sufficient
and effective treatment in patients with TMJ-OA. When considering additional agents
applied after medical ozone therapy, intra-articular corticosteroid application offers more
effective clinical improvements in some variables compared to other agents, which are
more expensive.
Keywords: CBCT, Corticosteroid, Hyaluronic acid, Intra-articular injection,
medical ozone therapy, MRI, Osteoarthritis, Platelet-rich plasma, Temporomandibular
joint