Gebelik periyotlarına göre koroid ve retina kan akımı değerleri ve koroid kalınlığının optik koherens tomografi ve optik koherens tomografi anjiografi ilebelirlenmesi
Evaluation of choroid and retinal blood flow and choroid thickness changes according to pregnancy periods with optical coherence tomography and optical coherence tomography angiography
Yazar: ÇİSİL ERKAN POTA
Danışman: PROF. DR. KADRİ CEMİL APAYDIN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Gebelik = Pregnancy ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Koroid = Choroid ; Retina = Retina ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: OKT ve OKTA ile koroid  ve retinal kan akımı değişikliklerinin ve koroid kalınlığının, gebelikte trimesterler arası değişiminin değerlendirilmesi ve gebe olmayan sağlıklı kadın kontrol grubuyla karşılaştırılması
Materyal Metod: Çalışmaya 41 gebenin 82 ve 45 sağlıklı kadın kontrolün 90 gözü, toplamda 172 göz dahil edildi. Birinci trimesterde takibe alınan 41 gebeye, tüm trimesterlerde birer ölçüm olmak üzere toplam 3 ölçüm, 45 sağlıklı kadın kontrole ise 1 ölçüm yapıldı. Hastaların Göz içi Basıncı (GİB), Görme keskinliği, Sferik Eşdeğer (SE) ve Oküler Perfüzyon Basınçları (OPB) ölçüldü. Hastaların Topcon Swept Source OCT-Angiography, DRI OCT Triton (Topcon Co, Japan) cihazı ile çekilmiş olan OKT ve OKTA görüntüleri değerlendirilerek retina kalınlığı, retina sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlığı, gangliyon hücre tabakası (GHT) kalınlığı, koroid (KK) kalınlığı, yüzeyel kapiller pleksus (YKP) ve derin kapiller pleksus (DKP) foveal avasküler zon (FAZ) alanı ve vasküler dansite (VD) ölçümü, koryokapiller vasküler dansite ölçümleri yapıldı. Tüm değerler istatistiksel olarak karşılaştırıldı ve p değerinin 0,05'ten küçük olması anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: Gebelere ilk trimesterde ortalama 9,5.±2,7 (5-13 ),  2. trimesterde ortalama 20,1. ± 2,4  (17-27), 3. trimesterde ortalama 31.± 2 (29-36) haftalarda ölçüm yapıldı. Gebe grubunda yaş ortalaması 30,8 ± 5,9 (20- 40), kontrol grubunda yaş ortalaması 29,7 ± 5,9 (20- 40) olarak tespit edildi ve aradaki fark istatistiksel anlamlı değildi (p =0,227). Gebelerde 2. ve 3. trimesterdeki GİB kontrole göre anlamlı düşük bulundu. Gebelik haftası ilerledikçe göz içi basıncında anlamlı azalma tespit edildi. Görme keskinliğinde anlamlı farklılık tespit edilmedi. SE değerlerinde 3. trimesterde anlamlı olarak miyopiye kayma gözlendi (p= 0,01). OPB'ında gebelik haftası ilerledikçe artış gözlendi fakat fark anlamlı bulunmadı (p=0,06). Santral ve parafoveal tüm kadranlarda retina kalınlığında, gebeler trimesterler arasında ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı farklılık gözlenmedi. RSLT kalınlığı 1. ve 2. trimesterde kontrole göre anlamlı düşük, 3. trimesterde kontrole göre yüksek bulundu fakat fark anlamlı bulunmadı. Parafoveal temporal, süperior ve ortalama RSLT kalınlığında gebelik haftası ilerledikçe anlamlı artış tespit edildi. 
GHT kalınlığında her iki gözde trimesterler arasında ve kontrol grubuyla kıyaslandığında anlamlı değişim gözlenmedi. SFKK ve parafoveal tüm kadranlarda KK ölçümleri tüm trimesterlerde kontrol grubuna göre yüksek tespit edildi. 1. ve 3. trimesterde parafoveal nazal kadran dışında diğer kadranlarda bu yükseklik, kontrole göre anlamlıydı. Trimesterler arası KK ölçümlerinde anlamlı farklılık tespit edilmedi. YKP FAZ alanında her iki gözde gebelik haftası ilerledikçe artış tespit edildi. 3. trimesterdeki değerler, 1. trimesterle kıyaslandığında fark istatistiksel anlamlıydı (p= 0,01). Kontrol grubuyla kıyaslandığında 1. trimesterdeki YKP FAZ alanı kontrole göre anlamlı düşüktü. 3. trimesterdeki YKP FAZ alanı kontrole göre yüksekti fakat fark anlamlı bulunmadı. 
2. ve 3. trimesterde YKP VD değerleri kontrole göre anlamlı yüksek tespit edildi. YKP Santral VD' de her iki gözde 3. trimesterde, 1. ve 2. trimestere göre anlamlı azalma tespit edildi. Gebelik haftası ilerledikçe DKP FAZ alanında her iki gözde anlamlı artış tespit edildi. DKP FAZ alanı 1. trimesterde kontrol grubuna göre anlamlı düşük, 3. trimesterde kontrol grubuna göre anlamlı yüksek tespit edildi. DKP tüm kadranlardaki VD ölçümü tüm trimesterlerde kontrole göre yüksek tespit edildi. DKP santral VD ölçümünde 3. trimesterde, 1. trimestere göre anlamlı azalma olduğu;  parafoveal süperior ve inferior kadranlarda 1. trimestere göre anlamlı artış olduğu gözlendi. Koryokapiller VD tüm kadranlarda her iki gözde 1. ve 2. trimesterde kontrole göre anlamlı düşük, 3. trimesterde kontrole göre anlamlı yüksek tespit edildi. Gebelik haftası ilerledikçe koryokapiller VD' de anlamlı artış tespit edildi. Bu artışın özellikle 3. trimesterde en fazla olduğu gözlendi.  

Sonuç: Gebelik sırasunda gerçekleşen fizyolojik değişiklikler, retina ve koroidde değişimlere yol açmaktadır. Gebelikte trimesterler kendi arasında ve sağlıklı kadınlarla kıyaslandığında anlamlı vasküler değişikliklerin meydana geldiği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, optik koherens tomografi anjiografi, foveal avasküler zon, vasküler dansite, koroid kalınlığı

Abstract:
Purpose: Evaluation of choroidal and retinal blood flow and choroidal thickness changes between trimesters during pregnancy with OCT and OCTA and comparison with a healthy non-pregnant female control group. 
Material and Method: A total of 172 eyes, 82 eyes of 41 pregnant women and 90 eyes of 45 healthy women, were included in the study. 3 measurements were made in the second and third trimesters in 41 pregnant women who were followed up in the first trimester, and 1 measurement was made in 45 healthy female controls. Intraocular Pressure (IOP), Visual Acuity, Spherical equivalent (SE) values and Ocular Perfusion Pressures (OPP) of the patients were measured. Retinal thickness, retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness, ganglion cell layer (GCL) thickness, choroid thickness (CT), superficial capillary plexus (SCP) and deep capillary plexus (DCP) foveal avascular zone (FAZ) area and vascular density (VD) measurements, choriocapillary VD measurements were made by evaluating the OCT and OCTA images of the patients taken with Topcon Swept Source OCT- Angiography, DRI OCT Triton (Topcon Co, Japan) device. All values were compared statistically and a p value less than 0.05 was considered significant.
Results: Pregnant women were measured at an average of  9,5 ± 2,7 (5-13) weeks in the first trimester, 20,1 ± 2,4 (17-27) weeks in the second trimester, and 31 ± 2 (29-36) weeks in the third trimester. The mean age in the pregnant group was 30,8 ± 5,9 (20-40), while the mean age in the control group was 29,7 ± 5,9 (20-40), and the difference was not statistically significant (p = 0,227). In pregnant women group IOP in the 2nd and 3rd trimesters was found to be significantly lower than the control. As the gestational week progressed, a significant decrease was detected in IOP. No significant difference was detected in visual acuity. A significant shift to myopia was observed in the third trimester in SE values (p= 0,01). An increase was observed in OPP as the gestational week progressed, but the difference was not significant (p=0.06). No significant difference was observed in retinal thickness at central and all parafoveal quadrants, between trimesters and the control group. RNFL thickness was found to be significantly lower than the control in the 1st and 2nd trimesters, and higher than the control in the 3rd trimester, but the difference was not significant. Parafoveal temporal, superior and mean RNFL thicknesses increased significantly as the gestational week progressed. There was no significant change in GCL thickness between trimesters in both eyes and when compared with the control group.
CT measurements in all SFCT and parafoveal quadrants were found to be higher than the control group in the whole trimester. In the 1st and 3rd trimesters, except for the parafoveal nasal quadrant, this height was significant in other quadrants compared to the control. There was no significant difference in CT measurements between trimesters. An increase was detected in the FAZ area of SCP as the gestational week progressed in both eyes. The increase in the 3rd trimester was statistically significant when compared to the 1st trimester (p= 0,01). If we compare with the control group, the FAZ area of the 1st trimester was significantly lower than the control group. SCP FAZ area in the 3rd trimester was higher than the control, but the difference was not significant. In the 2nd and 3rd trimesters, SCP VD values were found to be significantly higher than the control. A significant decrease was detected in SCP central VD in both eyes in the 3rd trimester compared to the 1st and 2nd trimesters. As the gestational week progressed, a significant increase was detected in the DCP FAZ area in both eyes. The DCP FAZ area was found to be significantly lower in the 1st trimester compared to the control group and significantly higher in the 3rd trimester compared to the control group. VD measurement in all quadrants of DCP was found to be higher than the control in all trimesters. There is a significant decrease in DCP central VD measurement in the 3rd trimester compared to the 1st trimester. A significant increase was observed in the parafoveal superior and inferior quadrants compared to the first trimester. Choriocapillary VD was found to be significantly lower in all quadrants in both eyes in the 1st and 2nd trimesters compared to the control, and significantly higher in the 3rd trimester compared to the control. As the gestational week progressed, a significant increase was detected in choriocapillary VD. This increase was observed to be the highest especially in the third trimester.

Conclusion: Physiological changes during pregnancy cause changes in the retina and choroid. It has been observed that significant vascular changes occur between trimesters of pregnancy and when compared with healthy women.
Keywords: Pregnancy, optical coherence tomography angiography, foveal avascular zone, vascular density, choroidal thickness