Bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış müziksel işitme testinin uygulanabilirliğinin incelenmesi
An investigation of the applicability of a computerized adaptive musical hearing test
Yazar: EMRE KUCAM
Danışman: DOÇ. DR. HAMİDE DENİZ GÜLLEROĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış müziksel işitme testinin (BOBUMİT) uygulanabilirliğini incelemeyi amaçlayan bu araştırma, müzik alanında ölçme ve değerlendirme süreçlerinin daha objektif, adil ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi üzerine odaklanmıştır. Bu amaçla müziksel işitme testi maddeleri, 8. sınıftan 12. sınıfa kadar ortaokul ve güzel sanatlar liselerinde öğrenim gören ve özengen müzik eğitimi alan 161 bireye uygulanmış, testlerin uygulanması ve verilerin analizi için Concerto platformu kullanılmıştır. Durdurma kuralı olarak .40 standart hata ya da tek ses, çift ses, üç ses ve melodi kategorilerinin her birinden 5 madde uygulanması kuralları kullanılmıştır. 
Lineer formu 77 madde olan uygulama ile BOBUMİT arasında; kullanılan madde sayısı, yetenek parametreleri ve yanıtlanma süreleri karşılaştırılmıştır. Lineer müziksel işitme testi ile bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış müziksel işitme testinde geçirilen sürelere ilişkin korelasyon katsayısı .95 elde edilmiş, lineer müziksel işitme testinin yanıtlanma süresi, BOBUMİT uygulamalarında öğrencilerin testi yanıtlama süresinden manidar şekilde düşük çıkmıştır. Ayrıca BOBUMİT uygulamasına ve lineer müziksel işitme testi uygulamasına katılan bireylerin yetenek kestirimleri birbirinden farklılaşmamakta, dolayısıyla BOBUMİT, daha az madde ile bireylerin yetenek kestirimlerini lineer testten elde edilen kestirimlerle aynı biçimde gerçekleştirmektedir. 
Bulgular, BOBUMİT'in doğrusal testlere göre daha az maddeyle aynı güvenilirlik düzeyini sağlayabildiğini, yanıtlanma süresinin kısaldığını ve bireysel farklılıkları daha iyi ortaya koyabildiğini göstermektedir. 
Araştırmada müzik eğitimi veren kurumlarda öğrenci seçme süreçlerinde BOBUMİT'in kullanılması önerilmektedir. BOBUMİT'in hem zamandan hem de iş gücünden tasarruf sağlanarak öğrenci seçim süreçlerinin geçerliğini ve güvenirliğini artırabileceği belirlenmiştir. Ayrıca, müzik eğitimi alanında yapılacak gelecekteki araştırmalarda, bireye uyarlanmış testlerin, değerlendirme süreçlerinde daha yaygın bir şekilde kullanılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study, aimed at examining the applicability of the Computer Adaptive Musical Hearing Test (BOBUMİT) in a computerized environment, focuses on conducting measurement and evaluation processes in the field of music more objectively, fairly, and quickly. For this purpose, musical hearing test items were administered to 161 individuals, including middle school and fine arts high school students from 8th to 12th grades, as well as those receiving amateur music education. The Concerto platform was used for the administration of the tests and the analysis of the data. The stopping rule was set as .40 standard error or the application of  5 items from each of the single sound, double sound, triple sound, and melody categories.
The number of items used, ability parameters, and response times were compared between the linear form of the application, which consists of 77 items, and BOBUMİT. A correlation coefficient of .95 was obtained for the time spent in the linear musical hearing test and BOBUMİT applications, with the response time in the linear musical hearing test being significantly lower than the response time of students in the BOBUMİT applications. Furthermore, the ability estimates of individuals participating in the BOBUMİT and linear musical hearing test applications do not differ, indicating that BOBUMİT can produce ability estimates with fewer items that are equivalent to those obtained from the linear test.
The findings show that BOBUMİT provides the same level of reliability as linear tests with fewer items, reduces response time, and better captures individual differences. The study suggests that BOBUMİT should be used in student selection processes in music education institutions, as it can enhance the validity and reliability of these processes while saving time and labor. Additionally, it is recommended that future research in the field of music education should focus on the broader use of individualized assessment processes.