Türkiye`de belediye-kenttaş ilişkileri ekseninde belediyelerin demokratik niteliği; Ankara (Çankaya-Mamak) örneği
Democratic quality of the municipalities in Turkey in the axis of relations between citizens and municipalities: An example of Ankara (Çankaya and Mamak)
Yazar: MURAT TEK
Danışman: PROF.DR. CAN HAMAMCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Yerel yönetimler ile demokrasi arasında ilişki, oldukça tartışmalı bir konu olmayı sürdürmektedir. Merkezi yönetim-yerel yönetim eksenli çalışmalarda gözlenen genel eğilim, merkezi yönetimin bitmek tükenmek bilmeyen kötü yanlarının sıralanması şeklinde belirmektedir. Yerel yönetimler de, adeta bir filmin negatifinde olduğu gibi, merkezi yönetimin tüm olumsuzluklarını ortadan kaldırabilecek karşıt ikizi olarak takdim edilmektedir. Yerel yönetimler ve demokrasi özdeşliği olarak yorumlanabilecek bu ele alış, olan ve olması gereken arasında mesafeyi net olarak ortaya koymaktan uzak olduğundan eksik ve hatalı sonuçlara yol açabilmektedir. Söz konusu yaklaşımın bir diğer sorunu demokrasiyi bir ölçek sorununa indirgemek şeklinde belirmektedir. Küreselleşme ve yerelleşme söylemlerinin sıklaştığı günümüzde, yerel yönetimler ayrı bir anlam kazanmaktadır. Ulus devlete yöneltilen eleştiriler paralelinde yerel ölçek yeni alternatif olarak sunulmaktadır. Özellikle siyasal demokrasi söz konusu edildiğinde, ne merkezi yönetim- yerel yönetim ekseni, ne de küresel-yerel eksen tatminkar bir çözümleme düzeyine sahip görünmektedir. Bu çalışmada yöneten-yönetilen eksenli ele alış, daha az sorunlu bulunduğu için, esas alınmıştır. Belediye-kenttaş ilişkileri eksenine oturan çalışma kapsamında, "Kenttaş Gözüyle Belediyeler" adıyla bir alan araştırması yürütülmüştür. Alan araştırmasıyla, kenttaş algısında belediyelerine yeri ve kenttaşların belediye algısında demokrasinin konumunun tespiti hedeflenmiştir. Kenttaşlann belediye algısını nasıl inşa ettikleri, belediye algısının hangi ilişki ve iletişim şetme dayandığı ortaya konulmuştur. Bu süreçte elde edilen bulgular ile kenttaş algısında, demokratik açıdan, belediyelerin özgünlüğü açıklığa kavuşturulmaya çalışılmışta. Elde edilen bulgular çerçevesinde, kenttaşlann belediyeye yönelik algılarının genel olarak olumsuz olduğu ifade edilebilir. Bu olumsuz algı içerisinde belediyelerin demokratiktik niteliği, kenttaşlarca görece olumlu değerlendirilmiştir. Ancak kenttaşlann belediyeye ilişkin algılarını inşa ederken, belediye ile ilişki ve iletişiminin çok cılız kaldığı gözlenmiştir. Söz konusu belediye algısı oluşturulurken, bilgi ve deneyimden ziyade duygusal ve yargısal öğeler önemli rol oynamışlardır. Kenttaşlar belediyelerden öncelikli olarak hizmet beklediklerini ifade etmişlerdir. Bu algı, aynı zamanda, demokratik niteliklerin ikinci plana itilmesini de etkilemektedir. Kenttaşlann seçim süreciyle sınırlı demokrasi kavrayışı, belediyelerin demokratik olarak değerlendirilebilmesine de etki etmektedir. Ancak genel olarak kenttaşlann belediye yönetimlerine yönelik ciddi bir güvensizlik içinde olduklan gözlenmiştir. Kenttaşlann belediye yönetimlerine yönelik derin güvensizliğinde, belediyelerin yanlı tutumları önemli bir rol oynamaktadır. Kenttaşlar, belediye ile ilişkilerinde pasif ve izleyici bir konuma sahip görünmektedirler. Bu tutum, genel olarak modern (temsili) demokrasi kurgusuyla ilişkili bulunmuştur. Bu etkiyi kuvvetlendiren diğer bir süreç ise, Türkiye'nin benimsemiş olduğu, devlet merkezli modernleşme stratejisi olarak değerlendirilmiştir. Yerel demokrasinin niteliği açısından temel sorun, yerel kamusal alanın cılızlığı olarak belirmektedir. Belediye-kenttaş ilişkisi ekseninde, yerel kamusal alanının cılızlığı, kenttaşlann pasif ve izleyici konumunun sürdürülmesine etki etmektedir. Yerel demokrasinin yerleştirilmesi ve geliştirilmesi, yerel kamusal alanın varlığı ve zenginliği ile doğrudan ilişkilidir. Yerel kamusal alan ve demokratik ortamın ön koşullan sağlanmadan, yerelleşme söylemi, yeni iktidar odaklannın yeniden üretimine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The relationship between the local governments and democracy still continues to be a matter open to dispute. Studies regarding the central government and local government orientation show a tendency to state the negative aspects of the central government. On the other hand, local governments are presented as the only aspect to eliminate the negative aspect of the central governments. This view can be interpreted as the identicalness of local government and democracy, leading of an imperfect and misinterpreted conclusion which does clearly express what is done and what needs to be done. Another problem regarding this view is putting democracy on scale. Nowadays where globalization and localization are frequently discussed, local governments come across with a different meaning. The critics targeting the National State propose the local scale as a new alternative. When political democracy is mentioned, neither the central local government pole nor the global and local poles seem to have a satisfactory level of solution. In this particular study the governing and governed pole is taken into account as it is regarded as a less problematic. This research is based on the relationships between the municipality and citizens, and a survey has been conducted named "Citizens View of Municipality". Through this survey, the perception of citizens of the municipality is trying to be determined as well as evaluate the aspects of democracy. The study focuses on how citizens construct their perception of the municipality, which relations and communications this perception is readily based on. The survey findings help us to interpret the citizen's perception of the originality of municipality based on a democratic view.Findings indicate in general that citizen's perception of municipality is negative. Although the perception is negative, the democratic aspect of the municipality is evaluated in a more positive manner by the citizens. However, while the citizens build their perception it is observed that the interaction as well as communication with the municipality is very weak and insufficient. The perception of the municipality is based on emotional and prejudicial patterns. The citizens expressed that they expected service from the municipality as their prior function. This perception also effects the democratic aspects and results in secondary position. Furthermore the citizen's comprehension of democracy is limited with the process of election, and democracy that effects the municipalities to be evaluated as democratic. However, in general it is observed that the citizens seriously lack confidence in the municipality's governance policies. This is a result of the municipalities favoring attitudes toward certain parties. Citizens are observed to have a passive and observant position when it comes to the relationship with the municipality. The attitude in general, is related to the modern (representative) democracy. Another process which strengthens this effect is Turkey adopting the state centered modernity strategy. The fundamental problem regarding local democracy is that local public area appears to be weak. This leads, in respect to the polar of municipality and citizens, the continuity of the citizens to be passive and observant. The existence and richness of the local public area has a direct relationship with the settlement and improvement of local democracy. The declaration of the localization can only provide new parties in power without providing condition of local public area and situation of democracy.