2010 ve sonrası Türkiye sinemasında yabancılaşma ve prekarya olgusu
Alienation and the phenomenon of the precariat in 2010 and post-2010 Turkish cinema
Yazar: HAVVA NUR KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİNÇ KİNEŞÇİ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Para = Money ; Prekarya = Precariat ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Çalışma, sinema aracılığıyla toplumsal yapıda meydana gelen yabancılaşmayı sosyolojik bağlamda inceleme imkânı sağlamaktadır. Her üretilen film, bulunduğu toplumsal yapının izlerini yansıtmaktadır. Bu araştırmada 2010 yılı ve sonrasında Türkiye sineması, yabancılaşma ve onun görünümleri olan prekarya, metropol, para olguları ekseninde ele alınmaya çalışılmıştır.  Tezde "Zerre ve Çoğunluk" filmleri üzerinden yabancılaşma ve yabancılaşmanın toplumsal görünümleri okunmaya ve sosyolojik bağlamda analiz edilmeye çalışılmıştır. 

     Çalışmada genel anlamda sinema verisi referans alınarak yabancılaşma konusu üzerinden sosyolojik olarak araştırma yapılması amaçlanmaktadır. Sinemada yabancılaşma ve onun sınıfsal görünümü prekaryaya dair çalışmaların sınırlı olduğu görülmüştür. Bu açıdan çalışma, alanyazındaki bu eksikliği gidermek, katkıda bulunmak maksadıyla sinemada yabancılaşma ve onun görünümleri olan prekarya, metropol, paraya odaklanmıştır. Bu yönüyle tezin amacı, sinema ve yabancılaşma arasında bağ kurmak, sinema üzerinden yabancılaşmayı okuyabilmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak filmler izlenirken gözlem tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise görsellerden de yararlanılarak içerik ve söylem analizleri ile analiz edilmiştir.

     Çalışmanın temel iddiası, 2010 sonrası Türkiye sinemasında yabancılaşmanın görünümleri olan metropol, para ve prekarya olguları ile açıklanabileceğidir. Araştırma sonucunda 2010 ve sonrası Türkiye sinemasında yabancılaşma, metropol, para ve yabancılaşmanın yeni sınıfsal görünümü prekaryanın, Zerre ve Çoğunluk filmleri üzerinden sosyolojik olarak açıklanabileceğine edilebildiğine ulaşılmıştır. Filmlerin bu temalar bağlamında analizinde, dayanışmacı kültürden bireyci kültüre geçiş, hız, boş zaman, kentte tahammülsüzlük, işsizlik, hesaplanabilirlik, dakiklik, kültürün trajedisi, biz ve öteki, alt-orta-üst sınıf, bireyselleşme, iş bölümü, bezginlik, temkinlilik, yoksulluk, illegal işler, para için her işi yapma, güvensizlik, güvencesizlik, toplumsal cinsiyet, hegemonik iktidar, esnek istihdam, özgür olmama, mutsuzluk gibi kodlara ulaşılmıştır.

Abstract:
The study provides the opportunity to examine the alienation that occurs in the social structure through cinema in a sociological context. Every movie produced reflects the traces of the social structure. In this study, Turkish cinema in 2010 and afterwards has been analyzed in terms of alienation and its manifestations such as precariat, metropole and money.  In the thesis, the social manifestations of alienation and alienation were tried to be read and analyzed in a sociological context through the films "Zerre and Çoğunluk". 

In the study, it is aimed to conduct a sociological research on the subject of alienation with reference to cinema data in general. It has been observed that studies on alienation in cinema and its class view of the precariat are limited. In this respect, the study focuses on alienation in cinema and its manifestations such as precariat, metropole and money in order to contribute to this deficiency in the literature. In this respect, the aim of the thesis is to establish a link between cinema and alienation and to read alienation through cinema. Qualitative research method was used in the study. As a data collection tool, observation technique was used while watching the movies. In the analysis of the data, content and discourse analyses were analyzed by making use of visuals.

The main claim of the study is that alienation in post-2010 Turkish cinema can be explained by the phenomena of metropole, money and precariat. As a result of the research, it was found that alienation, metropole, money and precariat, the new class view of alienation in Turkish cinema in 2010 and after, can be explained sociologically through the films Zerre and Çoğunluk. In the analysis of the films in the context of these themes, codes such as transition from solidarist culture to individualist culture, speed, leisure time, urban intolerance, unemployment, calculability, punctuality, tragedy of culture, us and the other, lower-middle-upper class, individualization, division of labor, weariness, cautiousness, poverty, illegal jobs, doing anything for money, insecurity, precariousness, gender, hegemonic power, flexible employment, not being free, unhappiness were reached.