Gıda güvenliği tutumu ve mikroplastik farkındalığının sosyal medya kullanımı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between food safety attitudes and microplastic awareness with social media usage
Yazar: HATİCE BİLİCİ
Danışman: DOÇ. DR. ARTUN YIBAR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı (Veterinerlik)
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, gıda güvenliği tutumu ve mikroplastik farkındalığının 
sosyal medya kullanımı ile ilişkisini incelemektir. Bu bağlamda, dijitalleşme çağında 
gıda güvenliği ve mikroplastik konularına daha fazla dikkat çekmek ve doğru bilgiye 
erişimi sağlamak hedeflenmiştir.
Bu çalışmada, Marmara bölgesinde yaşayan ve 18-65 yaş aralığındaki sosyal 
medya kullanıcıları üzerinde yapılan bir araştırma kullanılmıştır. Veri toplama süreci, 
çeşitli sosyal medya platformları üzerinden duyurularak çevrim içi anketler 
aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Anket formu, gönüllü bireylerin genel durumunu 
değerlendirmek amacıyla dört sorudan oluşan "Kişisel Bilgi Formu", sosyal medya 
kullanımını incelemek için dokuz sorudan oluşan "Kısa Sosyal Medya Kullanım 
Bozukluğu Ölçeği Erişkin Formu", mikroplastik farkındalık durumunu 
değerlendirmek için 14 sorudan oluşan "Mikroplastik Kirliliği Farkındalık Ölçeği", 
gıda güvenliği tutumunu değerlendirmek için 12 sorudan oluşan "Gıda Güvenliği 
Tutum Ölçeği" içermiştir. Veri analizi sürecinde, tanımlayıcı değerler ve normal 
dağılım göstermeyen değişkenlerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi, üç 
veya daha fazla kategorisi bulunan değişkenlerin analizinde ise Kruskal-Wallis testi 
tercih edildi. Gıda güvenliği, mikroplastik farkındalığı ve sosyal medya kullanımı 
arasındaki ilişkilerin derinlemesine analizi için ise spearman korelasyon analizi, 
Mann Whitney U Testi ve Kruskall Wallis H Testi gibi non-parametrik testler 
uygulanmıştır.
Kadın katılımcılar, gıda güvenliği konusundaki algılarında erkeklere göre 
anlamlı derecede daha yüksek bir seviyede bulunmuştur (Z = -3,792, p < 0,001). 
Eğitim seviyesi açısından, gıda güvenliği algısında anlamlı bir farklılık 
saptanmamıştır. Ancak ilkokul, ortaokul ve lise mezunlarının gıda güvenliği algısı, 
lisans ve lisansüstü mezunlarından anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur. Yaş 
grupları açısından, mikroplastik algısı ve sosyal medya kullanımında anlamlı 
farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle 46-55 yaş grubunda sosyal medya 
kullanımında anlamlı bir artış gözlemlenmiştir (Z = -2,858, p = 0,005).
Bu çalışmanın sonucunda, gıda güvenliği, mikroplastik algısı ve sosyal medya 
kullanımı arasındaki ilişkileri incelemiştir. Elde edilen bulgular, gıda güvenliği 
politikalarının ve mikroplastikle mücadele stratejilerine destek olacaktır. Ayrıca 
sosyal medyanın bu konulardaki rolünün daha detaylı şekilde incelenmesi ve 
anlaşılması için yeni araştırma alanları açabilir. Bu bilgiler, gelecekteki araştırmaları 
ve politika oluşturma süreçlerini yönetmede rehberlik edecektir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between food safety 
attitudes and microplastic awareness with social media usage. In this context, the 
goal is to draw more attention to food safety and microplastic issues in the digital age 
and to ensure access to accurate information.
This study utilized a research conducted on social media users aged between 18 
and 65 residing in the Marmara region. The data collection process was carried out 
through online surveys announced via various social media platforms. The survey 
form included a "Personal Information Form" consisting of four questions to assess 
the general status of voluntary individuals, a "Short Social Media Use Disorder Scale 
for Adults" consisting of nine questions to examine social media usage, a 
"Microplastic Pollution Awareness Scale" consisting of 14 questions to evaluate 
microplastic awareness status, and a "Food Safety Attitude Scale" consisting of 12 
questions to assess food safety attitudes. In the data analysis process, descriptive 
statistics and non parametric tests such as the Mann-Whitney U test for comparing 
variables that did not show a normal distribution, and the Kruskal-Wallis test for 
analyzing variables with three or more categories were preferred. For the in-depth 
analysis of the relationships between food safety. microplastic awareness, and social 
media usage, non-parametric tests such as Spearman correlation analysis, MannWhitney U Test, and Kruskall-Wallis H Test were applied.
Female participants exhibited significantly higher levels of perception regarding 
food safety compared to males (Z = -3.792, p < 0.001). No significant difference was 
observed in food safety perception based on educational level. However, individuals 
with primary, secondary, and high school education had significantly lower food 
safety perceptions compared to those with undergraduate and postgraduate degrees. 
Significant differences were detected in microplastic awareness and social media 
usage across different age groups. Particularly, a significant increase in social media 
usage was observed in the 46-55 age group (Z = -2.858, p = 0.005).
This study examined the relationships between food safety, microplastic 
awareness, and social media usage. The findings obtained will support food safety 
policies and strategies for combating microplastic pollution. Moreover, further 
investigation into the role of social media in these issues could open up new research 
avenues. These insights will guide future research and policy-making processes.