Psikiyatri hastalarının tedaviye uyumunda sosyal desteğin etkisi
The effect of social support to treatment adherence in psychiatric patients
Yazar: GÜLSEN KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. RUKUYE AYLAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Sosyal destek = Social support ; Tedavi = Treatment

Özet:
Psikiyatri Hastalarının Tedaviye Uyumunda Sosyal Desteğin Etkisi
Amaç: Bu araştırma psikiyatri hastalarının tedaviye uyumunda sosyal desteğin etkisi ve bu durumu etkileyen unsurların belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır.
Materyal Metot: Araştırmanın evrenini veri toplama tarihleri arasında Elazığ Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde ve Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde tedavi gören psikiyatri hastaları oluşturmuştur. Evreni bilinen örneklem formülüne göre minimal örneklem büyüklüğü 324 olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini evrenden, olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen psikiyatri hastaları oluşturdu.
Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu",  "Morisky Uyum Ölçeği ve "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistik, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi, Kruskal Wallis, Mann-Whitney U, Varyans Analizi, Pearson Kolerasyon testi kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların %43.8'ini 25-49 yaş aralığında,  %57.4'ünü erkek, %42.9'ünü şizofreni tanısı alan psikiyatri hastaları oluşturmuştur. Kendi ailesiyle, eşi ve çocukları ile yaşayanların yalnız yaşayan hastalara ve gelir durumu yüksek olanların düşük olan hastalara göre tedaviye daha uyumlu olduğu saptanmıştır (p<0.05). Evli olan hastaların aile desteği alt boyutu puan ortalamasının, eşi ve çocukları ile yaşayan hastaların, aile, arkadaş ve özel kişi desteğinin daha fazla olduğu, il ve ilçe merkezinde yaşayan hastaların sosyal destek toplam puan ortalamasının daha yüksek olduğu, gelir durumu kötü olan hastaların aile, arkadaş, özel kişi ve sosyal destek toplam puan ortalamasının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Sonuç olarak hastaların sosyal desteği arttıkça, tedaviye uyumlarının daha fazla olduğu saptanmıştır. Ruh sağlığı ekibi içinde bulunan psikiyatri hemşirelerinin, hasta ile ailesi veya yakınlarının arasındaki sosyal destek bağlarını güçlendirici görevler almaları önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Psikiyatri, Tedaviye Uyum, Sosyal Destek.

Abstract:
Aim: This study was carried out descriptively in order to determine the effect of social support to treatment adherence in psychiatric patients and to determine the factors influencing this situation.
Material and Method: All psychiatric patients treating in Elazığ Mental Health and Illness Hospital  and Community Mental Health Center  were created the population of the investigation between the dates of collecting data. The sample size was determined by the sampling formula known as the universe minimal sample size 324. Psychiatric patients who selected by non-probability random sampling method from population was created simple size.  Data of the study were obtained with the "Personal Information Form", "Morisky Adherence Scale" and "Multidimensional Scale of Perceived Social Support". Descriptive statistics, depended and independent samples t-test, Kruskal-Wallis Variance, Mann-Whitney U Test, Analysis of Variance, Pearson Kolerasyon were used in the evaluation of data.
Results: 52% of all patients were in the 25-49 age group, 57.4% were male, 42.9% were schizophrenia. Patients living with his family, partner (wife/husband) and children were found more compliant to treatment according to living alone and patients with high income were found more compliant to treatment according to having low income (p<0.05). Family support of married patient, family, friend and special person supports of patients living with wife/husband and children, total scores of Multidimensional Scale of Perceived Social Support of patients living in the province and district centers were found higher. The patients whose income were less had less scores of family, friend, special and overall support (p<0.05).
Conclusion: As a result, when social support of patients increased, compliant to treatment was higher. It is suggested that psychiatric nurses in psychiatry team should take  empowering tasks between patients and their families or relatives.

Key Words: Psychiatry, treatment compliance, social support.