hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hz. Osman ile Abdullah b. Mes'ud arasındaki münasebetlere dair rivayetlerin değerlendirilmesi
The evaluation of narrations regarding the relationship between Hz. Osman and Abdullah b. Mes'ud
Yazar: YUNUS EMRE YEŞİLYURT
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ALTUN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
İlk dönem İslam tarihi kaynakları raşid halifelerin ve önde gelen sahâbenin birbirleriyle olan münasebetleri hakkında birçok bilgi içermektedir. Bu bilgilerin sened ve metin yönünden değerlendirilmeleri, sağlıklı sonuçlara ulaşmak ve İslam tarihinin teşekkül sürecini daha doğru anlayabilmek adına ehemmiyet arz etmektedir. Binaenaleyh önde gelen sahâbîlerin birbirleriyle olan münasebetleri tarihi olaylara doğrudan etki etmektedir. Bu bağlamda yaptığımız çalışmada Hz. Osman ile Abdullah b. Mes'ûd'un birbirleriyle olan münasebetlerini doğru bir şekilde anlayabilmek için hayatları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Bu bilgilerden hareketle onların kişilikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra bu sahâbîlerin birbirleriyle olan münasebetlerine dair rivayetler uygun başlıklarla aktarılmaya çalışılmış, hemen akabinde bu rivayetlerin sened ve metin yönünden değerlendirilmeleri yapılmıştır. Sened ve metin yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde bazı rivayetlerin senedinde bazı rivayetlerin ise metninde birtakım problemlerin olduğu görülmüştür. Binaenaleyh Hz. Osman ile Abdullah b. Mes'ûd'un birbirleriyle olan münasebetlerini kabul edilebilir olarak gözükmeyen bu rivayetlere göre şekillendirmenin uygun olmayacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Early Islamic historical sources contain a great deal of information about the relations of the rashid caliphs and the prominent Companions with each other. The evaluation of this information in terms of script and text is important for reaching healthy conclusions and understanding the formation process of Islamic history more accurately. Therefore, the relations of the prominent Companions with each other have a direct impact on historical events. In this context, in our study, general information about the lives of Hz. Uthman and Abdullah b. Mas'ud was given in order to understand their relations with each other correctly. Based on this information, their personalities were tried to be determined. Then, the narrations about the relations of these Companions with each other have been narrated under appropriate headings, followed by the evaluation of these narrations in terms of their textual and synadic aspects. As a result of the evaluations made in terms of senad and text, it was seen that there were some problems in the senad of some narrations and in the text of some narrations. Therefore, it was concluded that it would not be appropriate to shape the relations between prophet Hz. Uthman and Abdullah b. Mas'ud according to these narrations, which do not seem to be acceptable.
Arap dili öğreniminde öz yeterlilik algısı ve öğrenci katılımı arasındaki ilişki
The relationship between self-efficacy perception and student engagement in Arabic language learning
Yazar: ÜMMÜHABİBE ÇİMEN
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP KIZILKAYA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğretimi = Language teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırmanın amacı Arapça dil öğrenimi sürecinde birbiriyle ilişkisi olduğu düşünülen Arapça dil öz yeterliliği ile öğrenci katılımı arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın örneklemini 2023-2024 yılında Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arap Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Öğrencilerin Arapça dil öz yeterlilik algıları Arapça Yabancı Dil Yeterliği Ölçeği, Arapça konuşma öz yeterlilik algıları Arapça Konuşma Becerisi Öz yeterlik Algısı Ölçeği ve derse katılım durumları Öğrenci Katılım Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bu ölçeklerle toplanan veriler, frekans, bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre lisans öğrencilerinin sahip oldukları Arapça dil öz yeterlilik algısının öğrenci katılımını pozitif yönde anlamlı yordadığı görülmüştür. Başka bir deyişle öğrencilerin öz yeterlilik algısı arttıkça derse katılım durumları da artış göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between Arabic language self-efficacy and student engagement, which are thought to be interrelated in the process of Arabic language learning. The sample of the study consists of students studying at Atatürk University Faculty of Theology and Atatürk University Faculty of Literature, Department of Arabic Language and Literature in 2023-2024. The students' perceptions of Arabic language self-efficacy were collected using the Arabic Foreign Language Proficiency Scale, their perceptions of Arabic speaking self-efficacy were collected using the Arabic Speaking Skill Self-Efficacy Perception Scale, and their class participation was collected using the Student Participation Scale. The data collected with these scales were analysed using frequency, independent groups t-test and one-way analysis of variance (ANOVA). According to the results of the study, it was found that undergraduate students' Arabic language self-efficacy perception predicted student engagement in a positive and significant way. In other words, as the students' self-efficacy perception increased, their participation in the course also increased.
Çocuklar için felsefenin Türkçe derslerinde kullanımına yönelik Türkçe öğretmenlerinin görüşleri
Opinions of Turkish teachers on the use of philosophy for children in Turkish courses
Yazar: ELİF ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP CİN ŞEKER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Uygun bir metinden, bir öyküden, bir gazete haberinden ya da günlük yaşam deneyimlerinden hareket ederek var olan hakkında çocukların diyalog kurmaları ve tartışmaları yoluyla kavramları inşa etmesi; okuduklarıyla, yaşadıkları dünya ve kendi deneyimlerini birleştirerek değerlendirmeler yapması (Direk, 2020) olarak tanımlanan çocuklar için felsefe 21. yüzyıl becerileri olarak da görülen eleştirel, yaratıcı, özenli ve iş birlikçi düşünmeyi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu yönüyle yapılandırmacı yaklaşımla uyumlu ve onun etkisini artırıcı öğrenci merkezli bir yöntem özelliği de göstermektedir.
Bir düşünme eğitimi programı olan çocuklar için felsefe dil ve düşüncenin birbirine olan yakınlığından dolayı Türkçe eğitimi ile ilişkilendirilmeyi gerekli kılmaktadır.  Bu çalışmanın amacı, "çocuklar için felsefe" ile ilgili çalışmalar temel alınarak, çocuklar için felsefenin eğitim ve Türkçe eğitiminde neden önemli olduğunu teorik olarak açıklamak ve ondan Türkçe derslerinde nasıl yararlanılacağına dair fikir oluşturmaya çalışmaktır. Bunu yaparken çocuklar için felsefe, ana kaynağı olan felsefe bağlamından koparılmamış; aksine çocuklar için felsefenin, felsefenin ana ilkelerine bağlı bir anlayışla uygulanması esası üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Children's construction of concepts through dialogue and discussions about existing things, starting from an appropriate text, a story, a newspaper report or daily life experiences; Philosophy for children, defined as making evaluations by combining what they read with the world they live in and their own experiences (Direk, 2020), aims to develop critical, creative, attentive and collaborative thinking, which is also seen as 21st century skills. In this respect, it also features a student-centered method that is compatible with the constructivist approach and enhances its effect.
Philosophy for children, which is a thinking education program, requires association with Turkish education due to the closeness of language and thought. The aim of this study is to explain theoretically why philosophy for children is important in education and Turkish language education, based on studies on "philosophy for children", and to try to create ideas on how to benefit from it in Turkish lessons. In doing this, philosophy for children is not separated from the context of philosophy, which is its main source; On the contrary, the emphasis is on applying philosophy for children with an understanding based on the main principles of philosophy.
İbrahim en-Nehaî ve Süleyman b. Yesâr'ın Fıkhî görüşlerinin mukayeseli tahlili
Comparative Analysis of the Jurisprudences of Ibrahim en-Nahai and Suleyman b. Yesar
Yazar: HUZEYFE ALTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMETULLAH SAMİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmada tabiûn döneminde farklı coğrafyalarda yaşamış ve farklı mezheplere kaynaklık etmiş, özellikle ictihâd ve fetvalarıyla çağdaşları arasında temayüz etmiş iki meşhûr fakihin, İbrahim en-Nehaî ve Süleyman b. Yesâr'ın fıkhî görüşleri mukayeseli olarak ele alınmıştır. 
Çalışmada öncelikle İbrahim en-Nehaî ve Süleyman b. Yesâr'ın hayatları, ilmî, ahlâkî ve siyasî kişilikleri ele alınmıştır. Daha sonra iki müçtehidin usûldeki yöntemleri mukayeseli olarak incelenmiştir. Son olarak adı geçen müctehidlerin fetvaları karşılaştırılarak vermiş oldukları farklı fetvaların sebepleri ortaya konulmaya ve değerlendirilmeye çalışılmıştır. Her iki fakihin hüküm istinbâtındaki dayandıkları kaynakların genel olarak aynı, yöntemlerinin ise kısmen farklı olduğu görülmüştür. Bu farklılıkların sebeplerinin farklı sosyo-kültürel çevre, delillerin farklı yorumlanması ve deliller arasındaki tercihler ile ilgili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the present study, the jurisprudential views of two famous jurists, Ibrahim al-Nahaī and Sulayman b. Yasar, who lived in different geographies during the tabiūn period and were the source of different sects, and regarded especially distinguished among their contemporaries in terms of their ijtihād and fatwas, are discussed from a comparative perspective.
Ibrahim al-Nahaī and Sulayman b. Yesar's lives, their scholarly, ethical and political personalities were compared, then the methods of the two mujtahids in jurisprudence were examined comparatively. Comparing the fatwas of these mujtahids, the underlying reasons were revealed and evaluated. It has been observed that the sources on which the two jurists relied deducing judgements are generally the same, while their methods are partially different. It has been concluded that the reasons for these differences are related to different socio-cultural environments, different interpretations of evidence and preferences for the evidence.
1980 sonrası Islâmcı dergilerde ulûhiyyet anlayışı
The understanding of divinity in post 1980 Islamism journals
Yazar: YUSUF BAYTEMÜR
Danışman: DR. FİKRULLAH ÇAKMAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Çalışma, Türkiye'de 1980 sonrası İslâmcı dergilerde yer verilen ulûhiyyet konularını ele almaktadır. Muhteva olarak kapsamlı bir konu olduğu için bütün dergileri incelemek çalışmanın amacını aşacaktır. Bu yüzden söylemleri ile dikkat çeken, o dönemde önemli yer tutan ve daha fazla kitlelere hitap ettiğini düşündüğümüz bazı dergileri sınıflandırarak çalışmanın kapsamını daraltma yoluna gittik. Türkiye'de İslâmcılık düşüncesinin kırılma noktası ve yükselişe geçtiği dönem olarak görülen 1980 ve sonrası, çalışmanın konusunu belirlememizde önemli bir etken oldu. Çalışmamızda Türkiye'deki İslâmcılık düşüncesine ve bazı İslâmcı dergilere değinildikten sonra bu dergilerde ulûhiyyet başlığı altında değerlendirilen isbât-ı vâcib, tevhîd, kader-kazâ, insan hürriyeti konularına nasıl yaklaşıldığı incelenmektedir. Dergilerde konular nasıl ele alınmış, hangi itikadi mezheplerin görüşlerine başvurulmuş ve yeni yaklaşımların olup olmadığı üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The study deals with the divinity issues covered in Islamist magazines in Turkey after 1980. Since it is a comprehensive subject in terms of content, examining all journals would exceed the purpose of the study. Therefore, we chose to narrow down the scope of the study by classifying some magazines that attracted attention with their discourses, had an important place at that time, and that we thought appealed to a wider audience. The 1980s and later, which were seen as the breaking point and the period in which the Islamist thought began to rise in Turkey, were an important factor in determining the subject of the study. In our study, after touching on the idea of Islamism in Turkey and some Islamist magazines, we examine how these magazines approach the issues of proof, tawhîd, fate-qada, human freedom, which are evaluated under the title of divinity. How the issues were handled in the magazines, which religious sects' opinions were consulted, and whether there were new approaches were discussed.
Şehitlik anıtlarının sanatsal ifade biçimleri, 1915 olayları sonrası Erzurum ve çevresinde bulunan şehitlik anıtları
Artistic expressions of martyrdom monuments, martyrdom monuments in Erzurum and its surroundings after the 1915 events
Yazar: NESLİHAN TEBRİZCİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HOKUMA SAFARLI AGHASOY
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Taş anıtlar = Stone monuments

Özet:
Sanat ve anıtların bir araya gelmesinin toplumsal bağları güçlendirme açısından ne kadar anlamlı olduğunu ele alarak sorunu açıklamaya çalıştığımızda, bunların tarih boyunca insanlara hikayelerini ve anlamlarını aktarmak için önemli araçlar olarak hizmet ettiğini görmekteyiz.
Bu bağlamda, yaşanılan olaylarıda ele alarak Erzurum ve çevresindeki şehitlik anıtları değerlendirilmektedir ve bu anıtların sanatın ve sembolizmin gücünden yararlanarak toplumsal ve tarihi hafızayı korumayı amaçladığı ortaya konmaktadır. Sanatsal ifade ile anıtların bir araya gelerek hem anlamlı hem de dramatik sonuçlar ürettiği değerlendirildiğinde ise, sanatsal ifadenin bir örneği olarak mekâna özgü heykel kavramının anıtla bütünleştirilmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Anıt, Şehitlik, Mekâna Özgü Heykel,

Abstract:
When we attempt to explain the issue by addressing how meaningful the combination of art and monuments is in strengthening social bonds, it becomes clear that they have served significant tools throughout history for conveying stories and meanings to people.
In this context, considering the events of the martyrdom monuments in and around Erzurum are evaluated, it is aimed to preserve social and historical memory by leveraging the power of art and symbolism. When considering how artistic expression and monuments come together to produce meaningful and, at the same time, dramatic outcomes, the concept of site-specific sculpture, as an example of artistic expression, is intended to be integrated with the monument.

Keywords: Monument, Martyrdom, Site-Specific Sculpture,
Arno Geiger'in "Yaşlı Kralın Sürgünü" romanında anımsama edebiyatı ve baba-oğul ilişkisi yansımaları
Reflections on mnemonic literature and father-son relationship in Arno Geiger's novel "The Exile Of The Old King"
Yazar: MUHAMMED ARİF AVUKLU
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY KAYĞIN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature

Özet:
Modern Edebiyat için birçok eser kaleme almış, biyografi ve otobiyografi türlerinde çalışmalar yürütmüş ve bu çalışmalarını eserlerinde toplamıştır. Modern zamanın okuyucularına romanları ve denemeleriyle ulaşmıştır.Yenilikçi ve güncel romanlarıyla dikkat çekmiş, ele aldığı gerçek olaylarla edebiyat alanın kendine özgü bir yol açmıştır.Edebiyat ve sanat alanında gözlemleme,yorumlama,kurgulamayı sentezleyip okuyucuların kendi hayatlarından izler görebileceği eserleri okurların beğenisine sunmuştur.Genç yaşta birçok edebiyat ödülüne layık görülmüş ve edebiyat ve sanat alanında başarısı ödüllendirilmiştir.Arno Geiger'in Alman Edebiyatı içerisin de Anımsama Edebiyatının izlerini taşıdığını görebiliriz.Anımsama Edebiyatının net bir şekilde vurgulandığı eseri hiç kuşkusuz Yaşlı Kralın Sürgünü isimli romanıdır 'Der alte König in seinem Exil'
Bu çalışmamızda Arno Geiger'in hayatından bilgiler vererek , Yaşlı Kralın Sürgünü isimli eseri ile beraber bu eserde yer alan anımsama edebiyatı izlekler hakkında bilgiler vereceğiz.

Abstract:
He wrote many works for Modern Literature, carried out studies in the genres of biography and autobiography, and collected these works in his works. He reached the readers of modern times with his novels and essays. He attracted attention with his innovative and contemporary novels and opened a unique path in the field of literature with the real events he dealt with. He synthesized observation, interpretation and fiction in the field of literature and art and presented works in which readers could see traces of their own lives. He presented many works at a young age to the readers' taste. He was deemed worthy of the literature award and his success in the field of literature and art was rewarded. We can see that Arno Geiger carries the traces of Reminiscence Literature in German Literature. His work in which Reminiscence Literature is clearly emphasized is undoubtedly his novel The Exile of the Old King. 'Der alte König in seinem Exil'
In this study, we will give information about Arno Geiger's life and give information about his work The Exile of the Old King and the themes of reminiscence literature in this work.
Rus ve Türk paremiyolojisinde kadın imgesinin semantik analizi
Semantic analysis of the image of a woman in Russian and Turkish paremiology
Yazar: MERVE MELİS ENKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLHA BOIKO
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
Çalışmanın amacı, Rus ve Türk paremiyolojisinde toplumsal cinsiyet kalıp yargıları prizmasından kadın imgesini karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Çalışmanın amaçları: Rusça ve Türkçe konuşulan bilimsel çevrede bugün var olan teorik materyali analiz etmek; kadın imgesinin sunulduğu Rus ve Türk atasözlerinin paremiyolojik mini külliyatını toplamak, atasözlerinin bir sınıflandırmasını oluşturmak, anlam bakımından benzer Rus ve Türk atasözlerini karşılaştırmak, atasözlerinde sunulan cinsiyet stereotiplerinin ana dili konuşucusunun dünyasının dilsel resmini etkilediğini kanıtlamak. Türk atasözlerinde, Rus atasözlerine kıyasla, kadın imgesinin daha az temsil edildiği sonucuna vardık. Rus paremiyolojisinde, kadının sosyal rolüne ve değerlendirmeye dayalı olarak temsil edilen imajına bağlı olarak birkaç semantik grup ayırt ediyoruz.

Abstract:
The aim of the work is to comparatively analyze the image of woman through the prism of gender stereotypes in Russian and Turkish paremiology. Objectives of the study: to analyze the theoretical material existing to date in the Russian and Turkish-speaking scientific environment; to collect paremiological mini-corpus of Russian and Turkish proverbs, in which the image of a woman is presented, to create a classification of proverbs, to compare Russian and Turkish proverbs, similar in meaning, to prove that gender stereotypes presented in proverbs, affect the linguistic picture of the world of a native speaker. We come to the conclusion that in Turkish proverbs, in comparison with Russian ones, the image of a woman is less represented. In Russian paremiology we distinguish several semantic groups depending on the social role of a woman and her evaluatively represented image.
Hanehalkı yenilenebilir enerji kullanımını etkileyen faktörlerin araştırılması
Investigation of factors affecting household renewable energy use
Yazar: YAĞMUR BURAK ŞİŞECİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULKERİM KARAASLAN ; DOÇ. DR. KÜBRANUR ÇEBİ KARAASLAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yöneylem Araştırması Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Enerji = Energy

Özet:
Tüketiciler, ekonomik kaygılara bağlı olarak da yenilenebilir enerji kaynaklarını tercih edebilme ihtimalleri vardır. Sosyal sorumluluğa önem veren işletmeler sürdürülebilirliğe olan merbutiyeti göstermek için yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanabilirler. Yenilenebilir enerjiye destek verilmesi ülkemizde istihdamı artırabilir, ekonomiye fayda sağlayabilir.Hanehalklarının yenilenebilir enerji kullanımına etki eden faktörlerin neler olduğu ve etki boyutlarının ne olduğu araştıran bu çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) mikro veri setlerinden Hanehalkı Bütçe Araştırması veri seti kullanılacaktır, Bu anket yıllık olarak yapılmaktadır. Hanehalkı bütçe araştırması veri seti Türkiyeyi temsil niteliği taşımaktadır. Veriler ham veri halinde TÜİK tarafından talep üzerine gönderilmektedir. Verilerin düzenlenmesi ve analiz edilmesi için Microsoft Excel ve Stata programları kullanılacaktır. Verilerin analizi için bağımlı değişkenin kategorik olduğu durumlarda veri setini analiz etmeye imkan sunan  Kesikli Tercih Modelleri kullanılacaktır.

Abstract:
Consumers may also choose renewable energy sources depending on economic concerns. Businesses that care about social responsibility can use renewable energy sources to demonstrate their commitment to sustainability. Supporting renewable energy can increase employment in our country and benefit the economy. In this study, which investigates the factors affecting the use of renewable energy by households and what their impact dimensions are, the Household Budget Survey data set, one of the micro data sets of the Turkish Statistical Institute (TUIK), will be used. This survey is conducted annually. . The household budget research data set is representative of Turkey. The data is sent in raw data by TURKSTAT upon request. Microsoft Excel and Stata programs will be used to organize and analyze the data. Discrete Choice Models, which allow analyzing the data set in cases where the dependent variable is categorical, will be used to analyze the data.