Bazı bitki özütlerinin Aedes albopictus üzerinde insektisidal aktivitelerinin araştırılması
Investigation of insecticidal activities of some plant extracts on Aedes albopictus
Yazar: SEÇKİN ARAT
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET MUSTAFA AKINER
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Yapılan bu çalışmada, halk sağlığını tehdit eden ve ülkemizde yayılmaya başlayan Asya Kaplan Sivrisineği Aedes albopictus ile mücadelede kullanılabilecek olası bitki türlerinden elde edilen özütlerin insektisidal etkisinin olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Denizli ve Rize illerinden toplanan 8 bitki türü kullanılmıştır. Bitkiler öğütüldükten sonra etil asetat ve metanol kullanılarak iki farklı ekstrakt elde edilmiştir. Elde edilen ekstraktlar, içerisine belirli sayıda larva konulmuş kaplara 0,01 g/mL ve 0,1 g/mL olarak eklenmiştir. Deneme kaplarındaki larva ölüm durumları 24 saat ve 48 saat olarak gözlemlenmiştir. Larva ölüm oranları % olarak verilmiştir. Genel olarak etil asetat ile hazırlanan ekstraksiyonların metanol ekstraksiyonlarından daha etkin sonuçlar verdiği görülmüştür. Leucanthemum vulgare (vall.) Lam. (Öküzgözü papatyası) bitkisinin etil asetat ekstraksiyonunun hem 0,1 g/mL hem de 0,01 g/mL'de ölüm oranı % 45 üstünde bulunmuş ve 0,1g/mL dozunda 24 ve 48 saatte % 100 ölüm oranı gözlenmiştir. Matricaria chamomilla L. (Mayıs papatyası) bitkisinde yine etil asetat ekstraksiyonu 0,1g/mL dozda 24 ve 48 saatte ölüm oranı % 80'in üzerinde bulunmuştur. Laurus nobilis (Defne) bitkisinde ise metanol ekstraktı daha etkin sonuç göstermiş olup 48 saatte % 100 ölüm oranları görülmüştür. Denenen üç papatya türünün (Erigeron annuus hariç), defne ve tütünün doğal insektisidal özelliklerinden faydalanılabileceği ve potansiyel kontrol ajanı olabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate insecticidal effect whether the extracts obtained from possible plant species that can be used against control of Aedes albopictus, which are threatening public health and started to spread in our country.
For this purpose, eight plant species were used which were collected from Denizli and Rize provinces. After the plants were ground, two different extracts were obtained using ethyl acetate and methanol. The obtained extracts were added to the containers which include a certain number of larvae as 0.01 g / mL and 0.1 g / mL. Larval death case was observed in the experiment containers 24 and 48 hours. Larval mortality rates are given in%. Generally, extracts prepared with ethyl acetate have been found to be more effective than methanol extractions. Ethyl acetate extraction of Leucanthemum vulgare (vall.) Lam. (chamomile) was found to be 45% above mortality rates both the 0.1 g/mL and 0.01 g/mL and 100% mortality rate was observed at a dose of 0.1g/mL at 24 and 48 hours. In the Matricaria chamomilla L. (May chamomile) plant, ethyl acetate extraction at a dose of 0.1 g/mL was found to be more than 80% mortality rates at 24 and 48 hours. In the Laurus nobilis (laurel) plant, methanol extract was more effective and 100% mortality rate was observed in 48 hours. It was concluded that the three chamomile species (except Erigeron annuus), laurel and tobacco species can be utilised natural insectisidal properties and could be a potential control agent.