Dış politika analizinde neoklasik realist yaklaşım: Türkiye'nin Suriye politikası
Neoclassic realist approach in foreign policy analysis: Turkey's foreign policy in Syria
Yazar: MUHİTTİN YENİKEÇECİ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ONAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Neo-klasik realist = Neo-classical realist ; Suriye = Syria ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Suriye ilişkileri = Turkish-Syrian relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Temel meselesi; devletlerin uluslararası alanda uyguladıkları politikaların neden yürütüldüğünü ve diğer devletleri nasıl etkilediğini anlamak olan uluslararası ilişkilerin iki temel alt disiplininden birisi olan "dış politika", uluslararası sistemin temel aktörleri olan devletlere odaklanmış ve onları konu edinmiştir. Dış politikada devletlerin sergiledikleri tüm dış politika faaliyetleri, "dış politika süreci" olarak ifade edilen bir süreç içerisinde birbirini takip eder ve bütüncül bir yapı oluştururlar. Bir diğer deyişle, dış politikada aktörlerin davranışları, dış politika sürecine paralel olarak ortaya çıkan ve "dış politika uygulamaları" olarak da ifade edilen davranışlardır. "Dış Politika Analizi" ise bir bütün olarak dış politika sürecinin analizini ifade eder.
"Türkiye'nin dış politika davranışlarının, daha sağlıklı bir şekilde oluşturulması ve analizi için ilave tedbirlere duyulan ihtiyaç" sorunsalı çerçevesinde; günümüz/üçüncü dönem dış politika analizi yaklaşımını esas alan, uygun bir kuramsal çerçeveye oturmuş, dış politika davranışlarına etki eden uygun faktörler arasındaki ilişki ve etkileşimi dikkate alarak faktörlere doğru etki ve öncelik veren bir dış politika analizi metodolojisi geliştirmek ve bu sayede; bilimsel, metodolojik ve nesnel bir analiz sunmak amacıyla yapılan araştırmada sırasıyla;
-	Dış politika davranışlarına etki eden faktörlerin tespiti yapılarak, uygun faktörler listelenmiş,
-	Aktörlerin niteliklerine göre; uygun faktörler arasındaki ilişki ve etkileşim dikkate alınarak faktörlerin etki ve önceliği belirlenmiş,
-	"Dış Politika Süreci" tanımlanmış,
-	Bilimsel, metodolojik ve nesnel bir analiz sunmak amacıyla uygun kuramsal çerçeveye oturmuş bir dış politika analizi metodolojisi geliştirilmiştir.
"Dış Politika Uygunluk ve Uyumluluk Analizi Metodolojisi" başlığı ile geliştirilen metodoloji vasıtasıyla, 2001-2017 dönemi Türkiye'nin Suriye Politikasının analizi yapılmış ve metodolojinin uygulanabilirliği test edilmiştir.

Abstract:
"Foreign policy", one of the two main sub-disciplines of international relations, has focused on the states known as the main actors of the international system. Its main issue is to understand why the international policies implemented by the states and how they affect other states. All foreign policy activities of states in foreign policy follow each other and form a holistic structure in a process which is referred to as the "foreign policy process". In other words, the actors' behaviors in foreign policy are those that appear parallel to the foreign policy process and are also referred to as foreign policy practices. "Foreign policy analysis" refers to the analysis of the foreign policy process as a whole.
The purpose of this research is to develop a foreign policy analysis methodology within the framework of "the need for additional measures for developing and analyzing Turkish foreign policy behaviors in a healthier way" problematique. This methodology should take into account the relationship and interaction between appropriate factors affecting foreign policy behavior based on today's/third term's foreign policy analysis approachsitting in an appropriate theoretical framework.In this context, the following steps are presented in order to provide a scientific, methodological and objective analysis:
-	The factors affecting foreign policy behaviors are determined and the appropriate factors are listed,
-	According to the qualifications of the actors; the effect and priority of the factors were determined by considering the relationship and interaction between appropriate factors,
-	"Foreign Policy Process" defined,
-	A foreign policy analysis methodology has been developed in order to present a scientific, methodological and objective analysis.
By using the methodology which was developed under the name of "Foreign Policy Relevance and Compliance Analysis Methodology", Turkey's Syria Policy in the period of 2001-2017 has been analyzed and the applicability of the  methodology has been tested.