Türkiye'de mali yerelleşme: Büyükşehir belediyeleri üzerinden teorik, yasal ve algı ölçümüne dayalı bir inceleme
Fiscal decentralization in Turkey: A study based on theoretical, legal and perceptional measurement over metropolitan municipalities
Yazar: ÇİĞDEM AKMAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ATTİLA ACAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Kanunlar 6360 sayılı = Laws 6360 numbered ; Mali = Mali ; Mali yerelleşme = Fiscal decentralization ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yerelleşme = Decentralization

Özet:
Yerelleşme eğiliminin giderek artması sonucunda önemli kamu hizmetlerinin sağlayıcısı olarak yerel yönetimler gün geçtikçe daha fazla önem kazanmaktadır. Türkiye'de de özellikle 1980'li yıllardan itibaren yerelleşme adına somut adımlar atılarak, merkezi yönetim ve yerel yönetim ilişkilerinin yerel yönetimler lehine yeniden yapılandırılması süreci başlamıştır. Bu değişim sonucunda yerel yönetimlere verilen yetki ve sorumlulukların arttığı ancak buna paralel olarak mali kaynaklarının yeterince artmadığı görülmektedir. Yerel yönetimlerin en önemli sorunu olarak nitelendirilen bu durum yerelleşmenin mali boyutunun göz ardı edildiğini göstermektedir. 
Bu kapsamda çalışmanın amacı, büyükşehir belediyeleri özelinde hukuki düzenlemeler üzerinden teorik ve sayısal bilgiler ışığında bir değerlendirme yapmak ve büyükşehir belediye yöneticileri ile vatandaşların mali yerelleşmeye bakış açılarını ortaya koymaktır. Bu nedenle 6360 sayılı Kanun üzerinden Türkiye'de mali yerelleşme konusunda yeterli adım atılıp atılmadığı ölçülmek istenmiştir. Çalışmada nitel ve nicel araştırma teknikleri kullanılarak, mali yerelleşmeye ilişkin bir araştırma yapılmıştır. Dört farklı parti mensubu büyükşehir belediye yöneticileri ile derinlemesine mülakat yapılırken, yedi farklı ilde de vatandaşlarla anket uygulaması yapılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda, Türkiye'de kapsamlı bir yerel yönetimler reformu yapılmaya çalışılmasına rağmen merkezin yerel karşısındaki gücünü koruduğu ve mali yerelleşme lehinde yeterli adımlar atılmadığı ortaya çıkmıştır.
Bu çalışma TÜBİTAK tarafından "Yerel Nitelikli Hizmet Sunumunda Yeni Ölçek Arayışları: Büyükşehir Belediyeleri ve Mahalli İdare Birlikleri Üzerinden Bir İnceleme" isimli 1001 SOBAG 112K538 No'lu Araştırma Projesi (Nisan 2013-2015) tarafından desteklenmiştir.

Abstract:
Local governments as providers of essential public services are gaining more importance day by day as a result of the increasing trend of decentralization. In Turkey, particularly by making efforts to concrete for decentralization since the 1980s, the process of restructuring the central government and local authorities' relation began in favor of local authorities. As result of this change it is seen that there is an increase in responsibility and authority given to local governments but there is no enough increase with financial resources in parallel to this. This case defined as the most important problem of local governments shows that fiscal aspects of decentralization is ignored.
In this context, the purpose of the study is to make assessment in particular metropolitan municipalities, over legislation arrangements by the theoretical and numerical data to reveal the perspectives of citizens and metropolitan municipal managers to fiscal decentralization. Therefore, it was asked to measure out if there are enough applications was carried out or not about fiscal decentralization in Turkey over the Law No. 6360. In this study, a study was conducted for fiscal decentralization by using qualitative and quantitative research techniques. While making interviews with municipal managers of four members of different parties, the survey was conducted in seven different provinces with citizens. As a result of the researches, although it was asked to carry out a comprehensive local government reform in Turkey it has emerged that the center protects its power against local and there is no attempts sufficient on the behalf of fiscal decentralization.
This study was supported by TUBITAK under the name of "New Scale Looking at local Qualified Service Delivery: A Review over Metropolitan Municipalities and Local Government Associations" SOBAG 112K538 No. 1001 Research Projects (April 2013-2015).