6 Şubat Kahramanmaraş depremi bölgesinde hizmet veren kamu personelinde psikolojik sağlamlık ve ikincil travmatik stres belirtileri arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı etkisi
The mediation affect of self-compassion in the relationship between psychological resilience and secondary traumatic stress symptoms in public personnel serving in the 6 February Kahramanmaraş earthquake area
Yazar: AYFER HATİPOĞLU
Danışman: PROF. DR. SULTAN TARLACI
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology ; İnsan psikolojisi = Human psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı 6 Şubat Kahramanmaraş depremi bölgesinde hizmet veren kamu personelinde psikolojik sağlamlık ile ikinci travmatik stres arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı etkisinin incelenmesidir. Araştırma kesitsel desen ve ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları, hali hazırda Tokat ilinde çalışan ancak deprem durumu nedeniyle gönüllü veya geçici olarak Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesinde görev yapan kamu görevlileri arasından seçilmiştir. Çalışmaya, 559'u erkek (%93,2) ve 41'i kadın (%6,8) olmak üzere toplam 600 kişi katılmıştır. Kadınların yaş ortalaması (X ̅ = 32,07, SS ± 7,51) iken, erkeklerin yaş ortalaması (X ̅ = 35,47, SS ± 8,62) olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri katılımcılarla yapılan ölçeklerden elde edilmiştir. Ölçme aracı formunda; katılımcıların öz şefkat düzeylerini belirlemek için Öz Şefkat Ölçeği Kısa formu (ÖŞÖ), psikolojik sağlamlık düzeylerini belirlemek için Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PSÖ) ve ikincil travmatik stres düzeylerini ölçmek için İkincil Travmatik Stres Ölçeği (İTSÖ) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre psikolojik sağlamlığın ikincil travmatik stres belirtileri üzerinde negatif yönde istatististiksel olarak anlamlı düzeyde yordama etkisinin olduğu (β = -,54,  p < 0,001) belirlenmiştir. Aynı zamanda, psikolojik sağlamlığın öz şefkat üzerinde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir yordama etkisinin olduğu bulunmuştur (β = ,50,  p < 0,001). Ayrıca, psikolojik sağlamlık ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişkide öz şefkatin kısmi aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Dolaylı etkinin toplam etki içindeki oranı %17,7 olarak bulunmuştur. Bu sonuç, ikincil travmatik stres belirtileri üzerindeki toplam etkinin %17,7'sinin dolaylı etki ile sağlandığını göstermektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazında rapor edilen diğer çalışma bulguları ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
The primary aim of this study is to examine the mediating effect of self-compassion in the relationship between psychological resilience and secondary traumatic stress among public employees serving in the Kahramanmaraş earthquake region on February 6. The research was designed using a cross-sectional and correlational survey model. The participants of the study were selected from public employees currently working in the Tokat province but who were voluntarily or temporarily assigned to Gölbaşı district of Adıyaman due to the earthquake. A total of 600 participants took part in the study, with 559 males (93,2%) and 41 females (6,8%). The average age of the female participants was 32,07 years (SD ± 7,51), and the average age of the male participants was 35,47 years (SD ± 8,62). The data of the research were obtained from scales administered to the participants. The measurement tools included the Short Self-Compassion Scale (SCS) to determine participants' levels of self-compassion, the Short Psychological Resilience Scale (PSÖ) to assess their levels of psychological resilience, and the Secondary Traumatic Stress Scale (İTSÖ) to measure secondary traumatic stress levels. According to the findings, psychological resilience was found to negatively predict secondary traumatic stress symptoms at a statistically significant level (β = -,54, p<0,001). Additionally, psychological resilience was positively and significantly associated with self-compassion (β = ,50, p<0,001). Moreover, it was determined that self-compassion partially mediated the relationship between psychological resilience and secondary traumatic stress, with the indirect effect accounting for 17,7% of the total effect. This indicates that 17,7% of the total effect on secondary traumatic stress symptoms was mediated by self-compassion. The findings of the study were evaluated by comparing them with the findings reported in the relevant literature.