"Plastik atıklar, yayla turizmi ve HES" sosyobilimsel konularına yönelik informal muhakeme desenleri ve argüman kalitesi: Sınıflararası bir karşılaştırma
Informal reasoning patterns and argument quality of "plastic wastes, highland tourism and hydroelectric power plant" socioscientific issues: A cross-grade study
Yazar: AYŞENUR OCAK
Danışman: PROF. DR. MUAMMER ÇALIK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atıklar = Wastes ; Hidroelektrik santralleri = Hydroelectric power plants ; Plastik atıklar = Plastic wastes ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Turizm = Tourism ; Turizm alanları = Tourism areas ; Yayla turizmi = High plateau tourism ; Yaylalar = Plateaus ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İnformal çıkarımsal muhakeme = Informal inferential reasoning

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; ilkokul ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıftaki öğrencilerin plastik atıklar, yayla turizmi ve hidroelektrik santral sosyobilimsel konularına yönelik informal muhakeme desenlerini ve argüman kalitesini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda özel durum yönteminin iç içe geçmiş çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Trabzon ili Beşikdüzü ilçesindeki bir devlet ilkokulundan amaçlı olarak seçilen toplam 30 (her sınıf için on kişi) öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplamak için üç farklı kavram karikatürü yardımıyla yarı yapılandırılmış mülakatlar yürütülmüştür. Öğrencilerin argümanları Sadler ve Zeidler (2005a) tarafından önerilen informal muhakeme desenlerine (sezgisel, duygusal ve rasyonel) göre analiz edilmiştir. Ayrıca Krajcik ve McNeill (2015) tarafından önerilen argümantasyon analiz rubriği öğrencilerin argümanlarının niteliğini değerlendirmek için kullanılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin sosyobilimsel konularda karar verirken çoğunlukla duygusal deseni kullandığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin informal muhakeme desenlerinin incelenen sosyobilimsel konuya göre değişiklik gösterdiği de ortaya çıkmıştır. Örneğin; öğrenciler plastik atıklar sosyobilimsel konusunda, duygusal ve rasyonel informal muhakeme desenini diğer sosyobilimsel konulara göre daha sık kullanmıştır. Bu araştırmanın sonucunda sınıf seviyesi arttıkça informal muhakeme desenlerinin çeşitlendiği ve argümantasyon kalitesinin de iyileştiği sonucuna varılmıştır. Araştırmanın sonucundan hareketle, ilkokul öğrencilerinin informal muhakemelerinin ve argümanlarının boylamsal bir araştırmayla incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine informal reasoning patterns and argument quality of students at grades 2-4 for "plastic waste, highland tourism and hydroelectric power plant" socioscientific issues. To achieve this aim, an embedded multi-case design of case study method was employed. The study group of the research consisted of a total of 30 students (10 for each grade), who were purposefully drawn from a state school in Beşikdüzü district in the city of Trabzon. Semistructured interviews were conducted via three different concept cartoons. Students'arguments were analyzed in regard to informal reasoning patterns (intuitive, emotional and rational) suggested by Sadler and Zeidler (2005a). Moreover, argumentation analysis rubric proposed by Krajcik and McNeill (2015) was used to evaluate the quality of their arguments. It was found that the students mostly used the emotional pattern while making decisions on socioscientific issues. Also, it appeared that the students'informal reasoning patterns showed a variability in accordance with socioscientific issues. For example, students often used emotional and rational informal reasoning patterns in the "plastic wastes" socioscientific issue vis-a-vis others. It can be concluded that an increase in grade has resulted in the diversity of informal reasoning patterns and improved the quality of the students'arguments. In light of the results, the current study recommends that primary school students'informal reasoning patterns and arguments concerning socioscientific issues should be examined via a longitudinal research.