Türkiye'deki Ar-Ge mevzuatının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne uyarlanmasının incelenmesi
Examination of the adaptation of the R&D legislation in Turkey to Turkish Republic of Northern Cyprus
Yazar: HAYRİYE GÜL ÖZAL ARGÖNÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET REŞAT SARAOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Kanunlar = Laws ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Mevzuat = Legislation

Özet:
Türkiye'de Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesine ilişkin süreç, 1963 yılında TÜBİTAK'ın kurulmasıyla devlet politikası olarak başlamıştır. İlerleyen yıllarda, özel sektörü de teşvik edici düzenlemeler yapılmış ve 2001 yılı itibarı ile bu konudaki ilk esaslı yasa olan 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu yürülüğe girmiştir. Bu Kanunu 2008 yılında 5746 Sayılı Ar-Ge Faaliyetlerini Desteklenmesi Hakkında Kanun takip etmiş ve günümüze kadar iki Kanuna ilişkin mevzuat sıklıkla güncellenerek geliştirilmiştir. Öncelikle, Türkiye'deki Ar-Ge mevzuatının gelişimini ele alan çalışmada; Sanayi, Teknoloji ve Ar-Ge faaliyetlerine ilişkin kurum ve kuruluşlar ile mevzuat metinleri detaylı olarak incelenmiştir.

Türkiye'de özgün ve teknolojik ürün üretimi için itici gücü oluşturan Ar-Ge Mevzuatı, katma değer yaratmış, teknoloji odaklı girişimciliği özendirmiş ve ihracat hacmini arttırmıştır. Benzer etkilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde de hayata geçmesi hedefiyle, Türkiye'deki Ar-Ge Mevzuatının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne uyarlanması iki ülke arasında 2016 yılında imzalanan protokolle kararlaştırılmıştır. İlgili yasaların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde hayata geçmesi 2019 yılını bulmuştur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ihtiyacına göre uyarladığı yasa hükümleri, Türkiye'de farklı yıllarda yürürlükte olan mevzuat hükümleri arasından tespit edilmiş, uyarlama amaçları değerlendirilmiş ve ek öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Ar-Ge, Ar-Ge Mevzuatı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, K.K.T.C. – Türkiye Ar-Ge Mevzuatı

Abstract:
Support towards Research and Development (R&D) activities in Turkey as a government policy has begun through the establishment of TUBITAK, The Scientific and Technological Research Council of Turkey, in 1963. In the subsequent years, there have been regulations around incentives for the private sector as well. Technology Development Zone Law is the first solid legislation in this area and has been in effect as of 2001. Law on Supporting Research and Development Activities has been its successor in 2008, and related regulations have been developed through frequent updates. In the first part of this study that focuses on the development of statute regarding R&D in Turkey, institutions that have connections to the industry, technology and research and development activities, and their regulations have been thoroughly examined.

Regulations regarding R&D in Turkey have been the driving force behind the advancement of authentic and technological products, created added-value, encouraged technology-based entrepreneurship and increased export volume. A protocol has been signed between Turkey and the Turkish Republic of Northern Cyprus in 2016, with the objective of generating a similar impact in Northern Cyprus. It took until 2019 for the corresponding regulations to be in effect in Northern Cyprus. Relevant provisions have been selected from the legislation that has been in effect in Turkey at various periods, adapted for use in the Turkish Republic of Northern Cyprus, their scopes have been evaluated and additional recommendations have been provided.

Key Words: R&D, R&D Legislations, Turkish Republic of Northern Cyprus, TRNC – Turkey R&D Legislations