Çiftçi hedeflerine uygun optimum plan önerileri ve uygulanabilirliklerinin analizi
Optimum plan proposals in keeping with farmer objectives and analysis of their aplicability
Yazar: KENAN ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT MİRAN ; DOÇ. DR. ZAFER KANBEROĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmanın ana amacı, çiftçi hedeflerini ve sahip olduğu koşulları dikkate alarak, çiftçi düzeyinde uygulanabilirliği yüksek optimum üretim desenlerinin elde edilmesidir. Çiftçi koşullarını temsil eden belli senaryolar çerçevesinde uzmanlar tarafından geliştirilmiş optimum planların çiftçiler tarafından kabul düzeyi ve olası ödeme isteği analiz edilmiştir. Planlamanın en önemli ögesi olan güvenilir çiftçi kayıtlarının hangi koşullarda ve nasıl tutulması gerektiği de irdelenmiştir. Araştırmanın ana materyalini İzmir ilinin Menemen, Torbalı ve Tire ilçelerinden 120 tarım işletmesinden 2014 yılı üretim dönemine ilişkin olarak anket yöntemiyle toplanan orijinal veriler oluşturmuştur. Best-Worst analizi sonucuna göre, çiftçiler planlamaya dayalı üretim yapmanın getireceği en önemli avantaj olarak "daha yüksek gelir elde ederim" ifadesini görmektedirler. Çiftçilere sunulan optimum plan senaryolarının analiz sonuçlarına göre; çiftçilere optimum planda önerilen ürünlerden çiftçinin bildiği, yetiştirdiği ve istediği ürünlerin sayısı ne kadar fazla ise optimum planın uygulanma olasılığı o derece yüksek olmaktadır. Eğer optimum plana dahil olan ürünler çiftçinin sahip olduğundan çok arazi gerektiriyorsa bu durumda planın kabul edilme eğiliminin azaldığı belirlenmiştir. Diğer yandan, deneyimin ileriki yıllarında ve ailede tarımda çalışan kişi sayısı arttıkça çiftçiye önerilen optimum planın uygulanma olasılığının arttığı görülmüştür. Bu çalışmada, çiftçilerin benimseyeceği farklı yaklaşımlar ve bu yaklaşımlara ait çeşitli bileşenler dikkate alınarak uygulanma ihtimali en yüksek üç farklı planlama model önerisi geliştirilmiştir. Buna göre çiftçilerin; tarımsal üretimdeki temel amaçlarının en yüksek gelirli üretim yapmak olduğu, bu amaca göre tahsis edeceği arazi büyüklüğünü belirlerken elindeki sermaye ve kredi miktarını dikkate aldığı, planlama için Tarım Bakanlığı ziraat mühendisinden destek almak istediği, yetiştirmek istediği ürüne karar verirken daha yüksek gelir sağlayan ürünler olmasına dikkat ettiği model (En İyi Model 1), en çok tercih edilen model olarak ortaya çıkmıştır. 
	
Anahtar Kelimeler: İşletme planlaması, optimum plan, kayıt tutma.

Abstract:
The main objective of this research is to formulate the most acceptable and applicable cropping patterns by taking into consideration the farmers' objectives and the conditions they have. Under scenarios representing farmer conditions, level of willingness to accept the optimum farm plans developed by the experts was analyzed. Farm records that are at the heart of planning were probed in terms of how and under which conditions to keep. According to the best-worst results of the analysis, The farmers show the expression of "I will earn more income." As the most important advantage that plan based production will bring. According to the analysis results of the optimum planning scenarios presented to farmers the more the products the farmers know, grow and want from the products proposed in the optimum plan the higher the application possibility of the optimum plan. If the products require more farm land than farmers have then it has been found that the adoption tendency of the plan decreases. On the other hand in the following years of the experience as the number of people working in agriculture increases it has been observed that the application possibility of the optimum plan proposed to the farmer increases. In this study three different planning model proposals with the highest application possibility have been developed by taking into consideration the different approaches that the farmers will adopt and various components that belong to these approaches. According to this it has been seen as the most preferred model that a model (The Best Model 1) the farmers' basic objectives in agricultural production is to do the production with the highest income, and while determining land size they will allocate they take into consideration the capital and size, for planning they want to take support from the Ministry of Agriculture engineers, they pay attention to the products which bring more income while deciding the product they want to grow.

Key Words: Farm planning, optimum plan, record keeping.