Sınıf öğretmenlerinin eğitim programı okuryazarlık düzeyleri ile öğrenme ve öğretme anlayışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of relationship between primary school teachers's education curriculum literacy levels and teaching and learning approaches
Yazar: TAHA ORUÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN SERHATLIOĞLU
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Program okuryazarlığı = Curriculum literacy ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme davranışları = Learning behaviours ; Öğretme = Teaching ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmen etkililiği = Teacher effectiveness ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin eğitim programı okuryazarlık düzeyleri ile
öğrenme ve öğretme anlayışlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi ve iki değişken
arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma nicel araştırma yöntem ve
teknikleri kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında betimsel tarama
modellerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmanın evreni, 2020-2021
eğitim öğretim yılında Muş il merkezinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan sınıf
öğretmenlerinden oluşmakta olup araştırmanın örneklemi evren içerisinden, kolay
ulaşılabilir durum örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 281 sınıf öğretmeninden
oluşmaktadır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak; Bolat (2017) tarafından geliştirilen
"Eğitim Program Okuryazarlığı Ölçeği" ve Chan ve Elliot (2004) tarafından geliştirilen
ve Aypay (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Öğretme ve Öğrenme Anlayışları
Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi,
tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Bonferroni testi ve Pearson Korelasyon analizi
uygulanmıştır.
Araştırmada sınıf öğretmenlerinin eğitim programı okuryazarlıklarının, okuma ve
yazma bakımından yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin eğitim
programı okuryazarlık düzeyleri; öğrenim düzeyi, öğretim kademesi ve kıdem
-VIdeğişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Katılımcıların eğitim programı
okuryazarlık düzeyleri; cinsiyet değişkenine göre ölçeğin genelinde, eğitim programını
inceleme sıklığı değişkenine göre ise tüm boyutlarda anlamlı şekilde farklılık
göstermiştir. Buna göre kadın öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlık düzeyleri
erkek öğretmenlere göre daha yüksek düzeydedir. Ayrıca araştırmada sınıf
öğretmenlerinin; öğrenme ve öğretme anlayışlarının yapılandırmacılık boyutunda yüksek
düzeyde olduğu, ölçeğin genelinde ve geleneksel boyutta ise orta düzeyde olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin öğrenme ve öğretme anlayışları; öğrenim düzeyi ve
eğitim programını inceleme sıklığı değişkenlerine göre farklılık göstermemekte olup
cinsiyet ve öğretim kademesi değişkenlerine göre yapılandırmacılık boyutunda, kıdem
değişkenine göre ölçek genelinde ve geleneksel boyutta anlamlı şekilde değişkenlik
göstermiştir. Buna göre; öğretmenlerin öğrenme ve öğretme anlayışları puan
ortalamalarına yönelik olarak ölçeğin genelinde; 21 yıl ve üstü kıdeme sahip olan
öğretmenlerin puan ortalamaları diğer kıdem gruplarındaki öğretmenlere göre daha
yüksek düzeydedir. Sınıf öğretmenlerinin eğitim programı okuryazarlık düzeyleri ile
öğrenme ve öğretme anlayışlarının yapılandırmacılık boyutu arasında anlamlı, pozitif ve
orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ulaşılan bu sonuçlar
perspektifinde uygulamaya ilişkin ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the curriculum literacy levels of classroom
teachers and their understanding of learning and teaching according to different variables
and to determine the relationship between the two variables.. This study was conducted
using quantitative research methods and techniques. Within the scope of the research, the
relational survey method, one of the descriptive survey models, was used. The group of
this research consists of primary school teachers working in official primary schools in
the city center of Muş in the 2020-2021 academic year, and the sample of the research
consists of 281 primary school teachers selected from the group by using the easily
accessible case sampling method. As a data collection tool in this study; The "Educational
Program Literacy Scale" developed by Bolat (2017) and the "Teaching and Learning
Concepts Scale" developed by Chan and Elliot (2004) and adapted into Turkish by Aypay
(2011) were used. In the analysis of the data, descriptive statistics, independent groups ttest, one-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson Correlation analysis were
applied.
In the study, it was concluded that primary school teachers' curriculum literacy is at
a high level in terms of reading and writing. The literacy levels of the teachers in the
education program do not differ according to the variables of education level, teaching
-VIIIlevel and seniority. The educational program literacy levels of the participants differed
significantly across the scale according to the gender variable, and in all dimensions
according to the frequency of examining the curriculum. Accordingly, female teachers'
educational program literacy levels are higher than male teachers. In addition, it was
concluded in the study that classroom teachers' understanding of learning and teaching
was at a high level in the constructivist dimension, and at a moderate level in the scale
and in the traditional dimension. Teachers' understanding of learning and teaching does
not differ according to the variables of education level and the frequency of examining
the curriculum. However, they differed significantly in the constructivist dimension
according to the gender and teaching level variables, in the scale-wide and traditional
dimension according to the seniority variable. According to this; for the average score of
teachers' understanding of learning and teaching; The average score of teachers with a
seniority of 21 years and above is higher than the teachers in other seniority groups. It has
been determined that there is a significant, positive and moderate relationship between
primary school teachers' curriculum literacy levels and the constructivism dimension of
their understanding of learning and teaching. In the perspective of these reached results
in the research, suggestions for practice and researchers are presented.