Aile danışmanlığı perspektifinden fibromiyalji tanısı almış evli kadın hastaların ağrı skorları ve eş tükenmişlik düzeyleri: Karma bir araştırma
Pain scores and couple burnout levels of married female patients diagnosed with fibromyalgia from a family counseling perspective: A mixed-method study
Yazar: NAZ KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRA ASSADI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile danışmanlığı = Family counseling ; Eş tükenmişliği = Couple burnout ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
ÖZET
Bu çalışma, Fibromyalji Sendromu (FMS) tanısı almış evli kadın hastaların ağrı skorları ile evlilik yaşamlarında deneyimledikleri eş tükenmişlik düzeylerini incelemeyi ve fibromyalji hastalığının aile içerisindeki dinamikleri nasıl şekillendirdiğini anlamayı amaçlamıştır. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmış olup, nicel araştırma yöntemlerinden anket ve ölçek yüz yüze uygulanmış, ardından nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Örneklem, Ağrı ilinde ikamet eden ve 18-55 yaş aralığında fibromiyalji tanısı almış en az 6 ay hekim tarafından takipli 211 evli kadından oluşmaktadır. Örnekleme yöntemi olarak kolay ulaşılabilir yöntem kullanılmıştır. Veriler hastane ortamında uzman Fizyatrist hekimin yönlendirmesiyle toplanmış olup, "Fibromiyalji Etki Anketi Ölçeği (FAEÖ)", "Vizüel Analog Skala (VAS)", "Eş Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Form" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Soruları" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 29.0 kullanılmış ve ilişkisel tarama testleri ile parametrik testlerden yararlanılmıştır. Bulgulara göre Fibromiyalji Etki Düzeyleri ile (FED) ile Eş Tükenmişlik Düzeyleri (ETD) arasında zayıf ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r=-0,485); Eş Tükenmişlik Düzeyleri ile Ağrı şiddetleri arasında zayıf ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r=0,252) bulunmuştur. Ayrıca çalışmanın sonucuna göre; katılımcıların evlilik süreleri, eğitim düzeyleri ve gelir durumları Fibromiyalji Etki Düzeyleri, Ağrı Şiddetleri ve Eş Tükenmişlik Düzeyleri ile anlamlı farklılıklar göstermiştir. Katılımcılar ile yapılan derinlemesine görüşmelerde ise; hastaların deneyimlerini anlamak amacıyla fenomenolojik analiz ilkeleri uygulanmış, fibromiyalji ve psikolojik sağlık, başa çıkma mekanizmaları ve destek sistemleri, fibromiyaljinin evlilik ilişkileri üzerindeki etkileri ve destek ihtiyaçları olarak üç ana tema tanımlanmış; hastalarda stres, üzüntü, mutsuzluk, çaresizlik, korku gibi psikolojik etkiler ve duygusal zorluklar gözlenmiş, sürekli ağrı ve buna bağlı zorluklarla mücadele etmek zorunda kaldıkları ve bu durumun evliliklerinde ciddi bir stres kaynağı olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
This study aims to examine the pain scores of married female patients diagnosed with Fibromyalgia Syndrome (FMS) and the levels of couple burnout they experience in their marital lives. A mixed-method approach was employed for data collection, utilizing surveys and scales from quantitative research methods applied face-to-face, followed by in-depth individual interviews using semi-structured interview questions from qualitative research methods. The sample consists of 211 married women aged between 18 and 55, who have been diagnosed with fibromyalgia and have been under medical follow-up for at least 6 months, residing in the province of Ağrı. A convenience sampling method was used for the selection. Data were collected in a hospital setting under the guidance of a specialist physiatrist, using the "Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ)", "Visual Analog Scale (VAS)", "Couple Burnout Scale-Short Form", and "Semi-Structured Interview Questions". SPSS 29.0 was used for data analysis, employing relational screening tests and parametric tests. According to the findings, there is a weak and positive significant relationship between Fibromyalgia Impact Levels (FIL) and Couple Burnout Levels (PBL) (r=-0.485); a weak and positive significant relationship was also found between Couple Burnout Levels and pain severity (r=0.252). Additionally, the results of the study indicated that the participants' duration of marriage, education levels, and income status showed significant differences in relation to Fibromyalgia Impact Levels, Pain Severity, and Couple Burnout Levels. In-depth interviews with participants applied phenomenological analysis principles to understand patients' experiences. Three main themes were identified: fibromyalgia and psychological health, coping mechanisms and support systems, and the effects of fibromyalgia on marital relationships and support needs. Psychological effects and emotional challenges such as stress, sadness, unhappiness, helplessness, and fear were observed in patients. It was revealed that they had to struggle with chronic pain and related difficulties, which constituted a significant source of stress in their marriages.