Kuzu konsantre yemlerine katılan fındık ve fındık yağının performans, bazı kan metabolitleri ile karkas ve et yağ asitleri üzerine etkisi
The effect of hazelnut and hazelnut oil added to lamb concentrated feed on performance, some blood metabolites and fatty acids of carcas and meat
Yazar: SERKAN KUMAŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KAYA ; PROF. DR. MUAMMER TİLKİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Et = Meat ; Fındık = Hazelnut ; Fındık yağı = Hazelnut oil ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Karkas = Carcass ; Koyunculuk = Sheep farming ; Kuzu besisi = Lamb fattening ; Kuzular = Lambs ; Metabolitler = Metabolites

Özet:
Bu çalışma, konsantre yemlerine fındık ve fındık yağı katılmasının kuzularda besi performansı, bazı kan parametreleri, bazı karkas özellikleri ve et yağ asidi profili üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Denemede 3-4 aylık yaşta toplam 27 baş erkek kuzu, her birinde 9 kuzu bulunan üç gruba ayrılmıştır. Denemede;  kontrol (KT) ve konsantre yemlerine %5 fındık içi (Fİ) ve konsantre yemlerine %3 fındık yağı (FY) katılarak oluşturulmuştur. Kuzular, izonitrojenik ve izokalorik hazırlanan %85 konsantre ve %15 kaba yemden oluşan rasyon ile ad libitum beslenmiş, taze içme suyu sağlanmıştır. Çalışma 14 gün alıştırma ve 56 gün deneme olmak üzere toplam 70 gün sürdürülmüştür.
Araştırmada, gruplar arasında canlık ağırlık, günlük canlı ağırlık artışı, yem tüketimi ve yemden yararlanma oranı bakımından istatistiki bir farklılık (p>0.05) oluşmamıştır. Deneme sonunda günlük canlı ağırlık artışı KT, Fİ, FY gruplarında sırasıyla 199.69, 200.79 ve 218.05 g olarak saptanmıştır. Kan glukoz, total protein, trigliserit, kolesterol, HDL ve LDL değerleri açısından gruplar arasında bir farklılık oluşmamıştır (p>0.05).
Kesim ağırlığı, sıcak karkas ağırlıkları, soğuk karkas ağırlıkları ve karkas randımanı bakımından gruplar arasında farklılıklar istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Soğuk karkas randımanı KT, Fİ, FY gruplarında %48.49, 49.23 ve 48.41 olarak tespit edilmiştir.
Kuzuların M. longissimus dorsi (MLD) kasındaki toplam doymuş yağ asit (SFA) düzeyleri bakımından grublar arasındaki fark istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Doymuş yağ asitlerinden stearik asit (C18:0) KT, Fİ, FY gruplarında sırasıyla (%21.24, 27.78 ve 30.23) olarak belirlenmiş, Fİ ve FY gruplarındaki değerin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Tekli doymamış yağ asitlerinden oleik asit (C18:1) Fİ ve FY gruplarında kontrol grubuna göre daha düşük belirlenmiş ancak toplam tekli doymamış yağ asiti (MUFA) bakımından grublar arasındaki farklılık istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Toplam çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) Fİ ve FY gruplarında (%3.90, 4.14) KT grubundan (%5.67) daha düşük belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak, fındık içi ve fındık yağının kuzu konsantre yemlerine katılmasının kuzuların besi performansı, bazı kan parametreleri ve karkas özellikleri ve et yağ asidi profili üzerinde olumsuz bir etki meydana getirmediği saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of adding hazelnut and hazelnut oil to concentrate feeds on fattening performance, some blood parameters, carcass and meat fatty acids in lambs. In the experiment, a total of 27 lambs at the age of 3-4 months were divided into three groups with 9 lambs in each. Groups were formed as a control (CT) and by adding 5%hazelnut kernels (HK) and 3%hazelnut oil (HO) to concentrated. Lambs were fed ad libitum with a ration consisting of 85%concentrate and 15% roughage prepared isonitrogenically and isocalorically, and fresh drinking water was provided. The study lasted for a total of 70 days, 14 days of adaptation and 56 days of trial.
In the study, there were no statistical differences (p>0.05) between the groups in terms of live weight, daily live weight gain, feed consumption and feed conversion ratio. During the experiment, daily live weight gains were determined as 199.69 g, 200.79 g and 218.05 g in the CT, HK and HO groups, respectively. There were no differences between the groups in blood glucose, total protein, triglyceride, cholesterol, HDL and LDL values (p>0.05). There were no statistical differences with respect to slaughter weight, hot carcass weight, cold carcass weight, and carcass yields (p>0.05). Cold carcass yields were found to be 48.49%, 49.23% and 48.41% in CT, HK, HO groups.
Total saturated fatty acid (SFA) levels in M. longissimus dorsi (MLD) meat of lambs did not cause a statistical difference (p>0.05) between the groups. Stearic acid (C18:0), the main saturated fatty acids, was determined as (21.24%, 27.78% and 30.23%) in the CT, HK, HO groups, and the value in the HK and HO groups were found to be higher. Oleic acid (C18:1) was found to be lower in the HK and HO groups, but total (MUFA) did not cause a statistical difference (p>0.05) between the groups. Total polyunsaturated fatty acids (PUFA) were found to be lower in the HK and HO groups (3.90%, 4.14%) than in the CT group (5.67%) (p<0.05).
As a result, it was determined that the addition of hazelnut kernels and hazelnut oil to lamb concentrates did not have a negative effect on the fattening performance, some blood parameters and carcass characteristics and meat fatty acids of the lambs.