Polikistik over sendromlu hastalarda kullanılan kombine oral kontraseptiflerin metabolik parametreler üzerine etkisinin araştırılması
The effect of used combined oral contraceptives in polycystic ovary syndrome on metaboli̇c parameters
Yazar: ELİF AYAN AVCI
Danışman: PROF. DR. AYSEL UYSAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum kontrolü = Contraception ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Kontraseptif ajanlar-kadın = Contraceptive agents-female ; Kontraseptifler-oral = Contraceptives-oral ; Metabolizma = Metabolism ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome

Özet:
Amaç: Polikistik over sendromunda (PKOS) kullanılan kombine oral
kontraseptiflerin (KOK) metabolik parametreler üzerine etkisini araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: 1 Nisan 2021 – 1 Nisan 2022 tarihleri arasında Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve
Doğum Polikliniği'ne başvuran toplam 102 katılımcı (n=52, grup 1, PKOS) ve (n=50,
grup 2, Kontrol) çalışmaya dahil edilerek prospektif gözlenmiştir. Katılımcılara
bazal, üçüncü ve altıncı aylarda fizik muayene, laboratuvar tetkikleri, ultrason
(USG), vücut yağ analizi yapıldı ve elde edilen veriler kaydedildi. Her iki gruba da
KOK başlandı. Çalışmamızın birincil sonucu KOK kullanımının metabolik
parametreler üzerindeki etkisini göstermek, ikincil sonucu KOK'un PKOS
semptomları üzerindeki etkisini incelemekti.
Bulgular: PKOS grubunda menstrüel siklus düzenliliği sağlandı ve siklus
süresi anlamlı olarak kısaldı (p<0.001). PKOS grubunda Ferriman Gallwey skorunda
(FGS) (p<0,001), hirsutizm (p<0,05) ve akne (p<0,001) oranlarında anlamlı azalma
saptandı. PKOS grubunda over hacmi ve folikül sayısında anlamlı azalma vardı
(p<0.001). Gruplar arasında vücut kitle indeksi (VKİ), bel çevresi ve bel/kalça
oranında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), kalça çevresindeki azalma anlamlıydı
(p=0,031). PKOS grubunda altı aylık tedavi sonunda serum lüteinizan hormon (LH),
total testosteron, dehidroepiandrosteron sülfat (DHEA-S) ve açlık kan şekeri (AKŞ)
düzeyindeki azalma ile Homeostatic Model Assessment Insulin Resistance (HOMAIR), çok düşük dansiteli lipoprotein (VLDL) ve trigliserid düzeyindeki artış
anlamlıydı. Ek olarak, PKOS grubunda bio-elektriksel impedans analizi (BİA) ile
değerlendirilen vücut yağ dağılımı ve bazal metabolizma hızı (BMR) değişimi
açısından anlamlı bir fark yoktu (p=0,245).
Sonuç: Bu çalışma, PKOS hastalarında KOK kullanımının klinik
semptomları düzelttiğini, metabolik parametrelerden HOMA-IR, trigliserid ve VLDL
üzerine ise olumsuz etkileri olduğunu göstermiştir. Çalışmamızdaki bulguların
geçerliliğinin teyit edilmesi için daha fazla sayıda katılımcı içeren prospektif
çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
Aim: This study aimed to evaluate whether combined oral contraceptives
(COC) used in polycystic ovary syndrome (PCOS) have an effect on metabolic
parameters.
Materials and methods: A total of 102 participants (n=52, group 1, PCOS)
and (n=50, group 2, Control) who applied between April 1, 2021, and April 1, 2022,
to the Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital
Gynecology and Obstetrics Polyclinic, were prospectively included in the study.
Physical examination, laboratory, ultrasound (USG), body fat analysis were
performed on the participants at baseline, third and sixth months, and the obtained
data were recorded. COC was started in both groups. Primary outcome was to show
the effect of COC use on metabolic parameters and secondary outcome was to
examine the effect of COC on PCOS symptoms
Results: Menstrual cycle regularity was provided and the cycle duration was
significantly improved in the PCOS group (p<0.001). There was a significant
decrease in Ferriman Gallwey score (FGS) (p<0.001), the rates of hirsutizm
(p<0.05) and acne (p<0.001) in the PCOS group. There was a significant decrease in
ovarian volume and follicle count in the PCOS group (p<0.001). While there was no
significant in body mass index, waist circumference, and waist/hip ratio (p>0.05),
the decrease in hip circumference was significant (p=0.031) between the groups.
After six months of treatment, serum luteinizing hormone (LH), total testosterone,
dehydroepiandrosterone sulfate (DHEA-S) and fasting blood glucose levels were
found decreased and Homeostatic Model Assessment Insulin Resistance (HOMAIR), very low-density lipoprotein (VLDL) and triglyceride were found increased
significantly in the PCOS group. In addition, the body fat distribution of the PCOS
group by bio-electrical impedance analysis (BIA) wasn't found significantly
different and also basal metabolic rate (BMR) wasn't significantly change
(p=0.245).
Conclusion: This study showed that the use of COC in PCOS improves
clinical symptoms and does adversely affect some metabolic parameters like
HOMA-IR, triglyceride and VLDL. Prospective studies with larger numbers of
participants are needed to confirm the validity of the findings in our study.