Türk sosyolojisinin Amerikan sosyolojisiyle ilişkisi ve bu ilişkinin gelişimi
The relatedness between Turkish sociology and American sociology and the evolution of its aspects
Yazar: TÜLAY KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RECEP ERTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyoloji tarihi = Sociology history ; Türk sosyoloji tarihi = Turkish sociology history ; Türk sosyolojisi = Turkish sociology

Özet:
Çalışmamızda, Türk sosyolojisinin Amerikan sosyolojisi ile ilişkisi ve bu ilişkinin gelişimi ele alınmıştır. Yapılmış pek çok araştırmaya rağmen, konunun sosyoloji birikimimize dayanarak yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi ihtiyacıyla yola çıkılmıştır. Mevcut incelemeler, sosyolojik bakış açısından ve bu bakış açısı çerçevesinde derinlikli araştırmalar yapmaktan çok antropolojik bir çerçeve sunmaktadır. Bu noktada, ülkemiz sosyoloji düşüncesi ile Amerikan sosyolojisi arasındaki ilişki konusu, Türk sosyolojisinin genel anlamda Batı sosyolojisi ile ilişkisinin anlaşılmasına katkı sağlayacak özelliktedir. Türk sosyolojisinin birikiminin özgünlüğünün bir kez daha görülmesi yanında, Batı'daki çeşitli sosyolojilerin ancak bu temelde anlaşılabileceği gösterilmeye çalışılmıştır.Üç bölümden oluşan tezin ilk bölümünde, bir bilim olarak sosyolojinin Kıta Avrupa'sından ülkemize ve ABD'ye gelişi ve kurumsallaşma sürecine yer verilerek ilk ilişkilerin başlangıcı, gelişim seyri ve ilk kırılma noktası ele alınmıştır.Tezin ikinci bölümünde, II. Dünya Savaşı sonrasında Türk ve Amerikan sosyolojisi arasında adeta yeniden kurulan ilişkinin bu yeni seyri ele alınarak, bu seyrin finali olan Türk Sosyal Bilimler Derneği'nin kuruluşuna gelinen süreçteki gelişmeler değerlendirilmiştir.Üçüncü bölümde, Türk Sosyal Bilimler Derneği'nin kuruluşuyla ivmelenen bir eşikten yola çıkılarak Sosyal Bilimleri Açın başlıklı yeni sosyoloji ve sosyal bilimler manifestosunun yayınlanışına kadarki süreçte Türk ve Amerikan sosyolojileri arasındaki ilişkiler ve etkileşimler ele alınmıştır.Çalışmamızda, Türk ve Amerikan sosyolojisi arasındaki ilişkinin sıklıkla değerlendirilenin aksine sınırlı bir dönemi kapsamadığı, başlangıcından itibaren sürekli olduğu ve aynı zamanda bu süreklilik içinde belli kırılmalar ve eşikler yaşadığı gösterilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In our study, we examined the relatedness between Turkish sociology and American sociology and the evolution of its aspects. In face of the fact that there are many related studies, we chose to set off because of the need to re-examine and re-evaluate the matter on the basis of our sociological accumulation. The already existing studies present an antropological framework rather than a sociological point of view and in-depth analysis in terms of such a view. Herein, the matter of relatedness between our sociological thinking and American sociology can be considered as to contribute to the comprehension of the relatedness between Turkish sociology and the Western sociology in general. Besides re-observing the originality of the accumulation of Turkish sociology, we have also aimed to show that the various sociologies in the West could be comprehended only on that base.In the first part of the three-part thesis, the transfer of sociology as science from the Continental Europe to Turkey and to the USA and its institutionalization process have been studied and the beginnings of the initial relations, the course of the evolutions and the first turning points have been examined.In the second part of the thesis, the new course of relatedness between Turkish sociology and American sociology which was almost re-established after the II. World War has been studied and the evolvements in the process which led up to the foundation of Turkish Social Sciences Association as the most substantial result of it have been examined.In the third part, the developments regarding the relatedness between Turkish Sociology and American Sociology starting from the establishment of the Turkish Social Sciences Association to the publishing of Open the Social Sciences which is a a manifest of new sociology and social sciences have been examined.In this thesis, it has been concluded that the relatedness between Turkish Sociology and American Sociology did not take place in a limited period as typically suggested and that, on the contrary, it has been continual right from the beginning and within that continuity there have been specific splits and thresholds.