Oral ülser tedavisinde kullanılmak üzere usnik asit içeren bukkal formülasyonlarının geliştirilmesi ve in vitro - in vivo değerlendirilmesi
Development and in vitro-in vivo evaluation of containing usnic acid buccal formulations for use in oral ulcer treatment
Yazar: NESRİN HÖKENEK
Danışman: DOÇ. DR. SİNEM YAPRAK KARAVANA ; DOÇ. DR. NESLİHAN ÜSTÜNDAĞ OKUR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Oral ülser = Oral ulcer ; Usnik asit = Usnic asid ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaçlar = Drugs ; İlaçlar-araştırma safhasında = Drugs-investigational ; İn vitro = In vitro ; İn vivo = In vivo

Özet:
Oral ülserler, ağız içindeki mukozal tabakanın kaybıyla karakterize edilmektedir. Bu kayıp; akut veya kronik, lokalize veya yaygın olabilmektedir. Birinci basamakta ortaya çıkan en yaygın ağız problemlerinden biridir ve bir takım hastalıkların sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir. Bunlara neden olabilecek çok çeşitli sistemik bozukluklar olduğu gibi, bu lezyonların oluşmasında orofarenks çevresindeki problemler de sebep olmaktadır. 
Ağız içinde oluşan ülseratif yaraların topikal tedavisinde, kullanılan formülasyonların ağızda kalış süresi kısa olmaktadır. Çalışmamız, oral ülser tedavisinde kullanılan formülasyonların uygulama bölgesinde daha uzun süre kaldığı, dolayısıyla uygulama sıklığının azaltıldığı, etkin, güvenilir bir formülasyonu sunmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle biyouyumlu, biyoadezif polimerler kullanılarak usnik asit içeren yeni ilaç taşıyıcı sistemler geliştirildi. Dermal yara tedavisinde kullanılan usnik asitin, oral ülser tedavisindeki etkisini araştırılması hedeflendi. Etkin maddenin analizleri yapılarak, kalibrasyon ve validasyon çalışmaları ile çalışmaya başlanması tasarlandı. Nanojel formülasyonları farklı yöntemler ile hazırlandı ve bu formülasyonların zeta potansiyeli, polidispersite indeksi, partikül boyutu gibi karakterizasyon özelliklerine bakılarak optimum formülasyonlar seçildi. Seçilen optimum formülasyonlara usnik asit etkin maddesi yüklendi ve etkin madde yüklenen formülasyonların karakterizasyon çalışmaları, fiziksel özellikleri, reolojik özellikleri, biyoadezif özellikleri, in vitro salım çalışmaları, ex vivo çalışmaları yapıldı. Fiziksel stabilitesi de incelenen ve geliştirilen optimum usnik asit yüklü nanojel formülasyonunun, tavşanların ağız içerisinde oluşturulan ülseratif yara üzerindeki, yara iyileştirici özelliği in vivo olarak incelendi.

Anahtar Kelimeler: Oral ülser, nanojel, bukkal formülasyonlar, usnik asit

Abstract:
Oral ulcers are characterized by the loss of the mucosal layer in the mouth. This loss can be acute or chronic, localized or common. Oral ulcer is one of the most common oral problems in primary care and may occur as a result of a number of diseases. As well as a variety of systemic disorders that may cause oral ulcers, problems in the oropharynx surrounding the formation of these lesions are also caused.
Commercial formulations used in the topical treatment of ulcerative wounds stay short time in the mouth. Our study aims to present an effective, reliable formulation in which the formulations used in the treatment of oral ulcers remain in the application site for a longer period of time, and therefore the frequency of administration is reduced. Therefore, new drug delivery systems containing usnic acid were developed in the nanogel formulations using biocompatible, bioadhesive polymers. The analysis of the active substance was carried out and it was planned to start with calibration and validation studies. Nanogel formulations were prepared by different methods and the optimum formulations were selected their characterization such as zeta potential, polydispersity index and particle size. Usnic acid was loaded into the selected optimum formulations and characterization studies, physical properties, rheological properties, bioadhesive properties, in vitro release studies, ex vivo studies of the formulations were performed. The optimum usnic acid-loaded nanogel formulation were examined in vivo studies on the ulcerative wound in the mouth of the rabbits.

Key words : Oral ulcer, nanogel, buccal formulations, usnic acid