Beş büyük kişilik faktörünün tüketici davranışı satın alma davranışına etkisi: Fırat Üniversitesi örneği
The effect of five big personality factors on consumer behavior purchasing behavior: Fırat University example
Yazar: ONUR YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN YÜCEL
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kişilik, bir bireyin kendine has özelliklerinin oluşturduğu davranışlar bütünü olarak tanımlanabilmektedir. Kişiliğin oluşumu bireylerin doğumundan başlayıp ölümüne kadar olan süreçler boyunca devam edebilmektedir. Kişilik her ne kadar bireylerin davranışlarının bütünü olarak tanımlansa da literatürde kişilik ile ilgili net bir tanım ortaya koyulamamıştır. Kişiliği tanımlamadaki zorluk kişilik kavramının çok geniş bir çerçevede sunulmasıdır. İnsanların ailede, çevrede ya da kalıtım özellikleri kapsamında kişilik özellikleri değişebilmektedir. Kişilik farklı olaylarda kendini sürekli olarak tekrar eden bireylerin davranışları olarak da ifade edilebilmektedir. Her bireyin kendisine ait farklı kişilikleri bulunabilmektedir. Ve bu kişilikler zamanla daha farklı özellikler geliştirerek kişilik özelliklerinde farklılıklar meydana gelebilmektedir. Literatür taraması yapıldığında kişiliği oluşturan beş faktör bulunmaktadır. Bu faktörler; sorumluluk, deneyime açıklık, uyumluluk, nevrotiklik (duygusal denge) ve dışadönüklük başlıkları altında ifade edilmiştir. 
Tüketici davranışı kavramı, bireyin mal ve hizmetleri almadan önce yaptıkları değerlendirmeler, mal ve hizmeti kullanma şekli ve kullandıktan sonraki tutum ve davranışları olarak tanımlanmaktadır. Tüketici bir ürünü satın alırken, o ürüne öncelikle ihtiyaç duymaktadır. Ardından onu nerede ve ne zaman satın alacağı ile ilgili geçen değerlendirmeler yapmaktadır. Bu tanıma da tüketici davranışı adı verilmektedir. Tüketiciler bir ürünü satın almadan önce çok çeşit değerlendirmeler yapmaktadırlar. Değerlendirme yaparken ürünün kalitesine, güvenilir olmasına, ürünün özelliklerine, fiyatına, ürünün kendisine verdiği hisse ve kullanım ömrüne bakmaktadırlar. Bir ürünün tutundurulması tüketici için oldukça önem arz etmektedir. 
Bu çalışmada Fırat Üniversitesinde görev yapan Akademik Personellerin Beş Büyük Faktör Kişilik Özelliklerinin Satın Alma Davranışlarına etkisi incelenmiştir.  
Çalışmanın anketinde 54 soru sorulmuş olup toplam 326 Akademisyene dağıtılmıştır. Çalışma lisanslı SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir.

Abstract:
Personality can be defined as the set of behaviors created by an individual's unique characteristics. The formation of  personality can start from the birth of individuals and continue throughhout the process until their death. Although personality is defined as the totality of individuals behaviors, a claer definition of personality has not been put forward in the literature. The difficulty in defining personality is that the concept of personality is presented in a very board framework. Personality characteristics of people can change within the family, environment or heredity. Personality can also be expressed as the behavior of individuals who constantly repeat themselves in different events. Each individual can have different personalities of their own. And these personalities may develop different characteristics over time, resulting in differences in their personality traits. When the literature is reviwed, there are five factors that make up personality. These factors; ıt is expressed under the headings of responsibility, openness to experience, agreeableness, neuroticism (emotional balance) and extraversion. 
The concept of consumer behavior is defined as the evaluations made by the individual before purchasing goods and services, the way they use the goods and services, and their attitudes and behaviors after using them. When a consumer buys a product, he/she needs product first. Then he makes evaluations about where and when to buy it. This definition is also called consumer behavior. Consumers make many kinds of evaluations before purchhasing a product. When making an evaluation, they look at the quality of the product, its reliability, the features of the product, its price, the feel of the product and its lifespan. Promotion of a product is very important for the consumer. 
In this study, the effects of the Big Five Personality Characteristics of Acedemic Staff working at Fırat University on their  Purchasing Behaviors were examined. 
54 questions were asked in the survey of the study and distributed to a total of 326 Academicians. The study was analyzed in the licensed SPSS 22.0 program.