Acil serviste saptanan alt extremite derin ven trombozlarının lokalizasyonu ile eş veya yakın zamanlı pulmoner emboli oluşumu arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between the localization of lower extremity deep vein thrombosis detected in the emergency department and occurance of concurrent or recent pulmonary embolism
Yazar: DOĞUKAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM İKİZCELİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç : Pulmoner emboli yüksek mortaliteye sahip ve bazen güç tanı alan  önlenebilir bir hastalıktır. Çoğunlukla derin ven trombozu (DVT)'na bağlı olarak ortaya çıkar. Bu çalışmada amaç alt ekstremitede hangi damardaki derin venöz trombozun yakın zamanlı pulmoner emboli riskini daha çok arttırdığına dair retrospektif istatistiksel çalışma yapmak ve sonucunda anlamlı bir fark saptanırsa bu damardaki derin ven trombozlu hastalarda olası pulmoner emboli semptomları veya risk faktörleri eşlik ediyorsa pulmoner emboli tetkiki açısından daha duyarlı davranmayı sağlamaktır. 

Gereç ve Yöntem : Bu çalışma İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı'nda etik kurul kararından sonraki dönemde retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nden elde edilen verilerle yürütülmüş ve 3 yıllık retrospektif bir inceleme yapılmıştır. Acil servisten istenilen alt ekstremite venöz doppler ultrasonografisinde kronik olarak değerlendirilmeyen derin ven trombüsü saptanılan hasta grubu içinde , takip eden 1 ay içerisinde pulmoner emboli teşhis edilmiş olan hastaların DVT lokalizasyonlarının istatistiksel dağılımı araştırılmıştır. 

Bulgular : DVT hastalarında en sık trombüs lokalizasyonlarının popliteal ven ve superfisyal femoral ven olduğu görüldü.  DVT hastalarının 28 günlük mortalite oranının %4,1 iken 6 aylık mortalitesinin %21,2 olduğu ve tüm DVT hastalarıın %11,8'ine pulmoner emboli teşhisi konulduğu görüldü. Komorbiditeler arasından malignite ve koroner arter hastalığı 28 günlük mortalite riski açısından anlamlıyken, malignite ve KOAH'ın 6 aylık mortalite riski açısından anlamlı olduğu görüldü. Pulmoner emboli gelişen hastalardaki en sık DVT yerlerinin %85 ile popliteal ven ve %45 ile common femoral ven olduğu tespit edildi.   

Sonuç : DVT semptomlarıyla başvurup bu tanıyı alan hastalarda eşlik eden hastalıkların, ileri yaş ve yüksek d-dimer seviyelerinin ve bu tanıya pulmoner embolinin eşlik etmesinin prognoz ve mortalite üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu gösterilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı sonuç çıkmamış olsa da bazı DVT lokalizasyonlarının pulmoner emboli grubunda, genel DVT grubuna göre daha sık rastlandığı görülmüştür. Bu bulgular, tanı-tedavi-klinik takip sürecinde önemli bir yer tutabilir ve karar süreçlerinde göz önünde bulundurulabilir. Böylece venöz tromboemboli hastalarının sonlanımları iyileştirilebilir. 

Anahtar Sözcükler: Derin Ven Trombozu, Komorbidite, Mortalite, Pulmoner Emboli , Acil Servis

Abstract:
Objective: Pulmonary embolism is a preventable disease that has high mortality and is sometimes difficult to diagnose. It mostly occurs due to deep vein thrombosis (DVT). 

The aim of this study is to conduct a retrospective statistical study on which vein in the lower extremity deep venous thrombosis increases the risk of recent pulmonary embolism more and if a significant difference is detected in the result, the aim is to be more sensitive in terms of pulmonary embolism examination in patients with deep vein thrombosis in this vein if they are accompanied by possible pulmonary embolism symptoms or risk factors. 

Materials and Methods: This study was conducted retrospectively at Istanbul University-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Faculty of Medicine, Department of Emergency Medicine, after the ethics committee decision. 

The study was conducted with data obtained from the Hospital Information Management System and a 3-year retrospective review was conducted. 

Statistical distribution of DVT localizations of patients diagnosed with pulmonary embolism within the following 1 month was investigated in the group of patients with deep vein thrombus that was not evaluated as chronic in the lower extremity venous Doppler ultrasonography requested from the emergency department. 

Results: The most common thrombus localizations in DVT patients were popliteal vein and superficial femoral vein. It was determined that the most common accompanying diseases in these patients were malignancy, HT and DM. It was observed that the 28-day mortality rate of DVT patients was 4.1%, while the 6-month mortality was 21.2% and 11.8% of all DVT patients were diagnosed with pulmonary embolism.  

Among the comorbidities, malignancy and coronary artery disease were significant in terms of 28-day mortality risk, while malignancy and COPD were significant in terms of 6-month mortality risk. It was determined that the most common DVT sites in patients who developed pulmonary embolism were the popliteal vein with 85% and the common femoral vein with 45%. 

Conclusion: It has been shown that comorbidities, advanced age, high d-dimer levels, and pulmonary embolism accompanying this diagnosis have statistically significant effects on prognosis and mortality in patients who present with DVT symptoms and receive this diagnosis. Although there were no statistically significant results, it was observed that some DVT localizations were more common in the pulmonary embolism group than in the general DVT group. These findings may have an important place in the diagnosis-treatment-clinical follow-up process and can be taken into consideration in decision-making processes. Thus, the outcome of venous thromboembolism patients can be improved. 

 

Keywords : Deep Vein Thrombosis, Comorbidity, Mortality, Pulmonary Embolism, Emergency Room