Okulların değişime açıklığında okul müdürlerinin politik yetileri ile lider üye etkileşimin incelenmesi
Examining the relationship of principals' political skill and leader-member exchange on schools' openness to change
Yazar: BEKİR BİLGE
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişim = Change ; Değişime açıklık = Openness to change ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Okul yöneticileri = School administrators ; Politik yeti = Political skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin politik yetilerinin ve lider üye etkileşiminin (LÜE) öğretmenlerin değişime açıklıklarını yordama düzeylerini tespit etmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin nasıl meydana geldiğini ortaya koymaktır. Bu yüzden araştırmada karma araştırma yöntemlerinden biri olan açımlayıcı sıralı desen kullanılarak, iki aşamalı (önce nicel sonra nitel) veri toplanmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Kocaeli ili ve ilçelerinde görev yapan devlet okulu öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini basit tesadüfi örnekleme ile belirlenen 613 öğretmen ve nicel araştırmaya katılan öğretmenler arasında kartopu örnekleme ile belirlenen 12 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma kısmında 3 ölçek kullanılmış olup bunlar "Lider Üye Etkileşimi Ölçeği", "Okulların Değişime Açıklığı Ölçeği" ve "Okul Müdürlerinin Politik Yetileri Ölçeği"dir. Analizler sonucunda öğretmenlerin kendilerini orta düzeyde değişime açık gördükleri, okul müdürlerini üst düzeye yakın değişime açık gördükleri, okul müdürlerinin üst düzey politik yetilere ve LÜE'ye sahip olarak algıladıkları saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analiz sonucunda okul müdürlerinin sahip oldukları politik yetinin temel yordayıcı değişken olduğu ve LÜE'nin okul müdürlerinin politik yetileri ile öğretmenlerin değişime açıklıklarında aracı değişken olarak %26'sını açıkladığı tespit edilmiştir. Bu sonuç doğrudan etkiden (%22) daha fazladır. Buna göre yüksek düzeyde politik yeti, LÜE'nin artmasını sağlarken bu da öğretmenlerin değişime açık olmalarını olumlu etkilemektedir. Araştırmanın nitel kısmında elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin, okul müdürlerinin güven, içtenlik ve şeffaf olmaları durumunda değişime açık oldukları görüşüne sahip oldukları belirlenmiştir. Bununla birlikte okul müdürlerinin politik yeti davranışlarından kişiler arası etki ve sosyal beceriklilik temaları ön plana çıktığı görülmüştür. Ayrıca öğretmenler daha çok tecrübe aktarımı ve araştırma yolları ile değişime uyum sağladıklarını ifade etmişlerdir. Sonuç olarak nitel bulguların nicel bulguları desteklediği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is to determine the level of predicting the political abilities of school principals and leader member exchange (LMX) of teachers' openness to change, according to teachers' view, and to reveal how the relationship between these variables occurs. Therefore, two-stage (first quantitative and then qualitative) data were collected by using an explanatory sequential design, which is a kind of mixed research method. The population of the research consists of public school teachers working in Kocaeli province and its districts in the 2019-2020 academic year. The sample of the study consisted of 613 teachers determined by simple random sampling and 12 teachers determined by snowball sampling among the teachers participating in the quantitative research. In the research part, 3 scales were used and these are "LMX Scale", "School Openness to Change Scale" and "Political Skill Scale of School Principals". As a result of the analyzes, it was determined that teachers see themselves as open to change at a moderate level, they see school principals as open to change at a high level, and they perceive school principals as having high-level political skills and LMX. As a result of the multiple regression analysis, it was determined that the political competence of the school principals was the main predictor variable and LMX explained 26% of the school principals' political abilities and teachers' openness to change as a mediating variable. This result is more than its direct effect (22%). Accordingly, while a high level of political competence increases LMX, this positively affects teachers' openness to change. According to the findings obtained in the qualitative part of the research, it was determined that the teachers had the opinion that if the school principals were trustfully, sincere and transparent, they were open to change. In addition, it was seen that the themes of interpersonal influence and social dexterity were prominent among the political competence behaviors of school principals. In addition, teachers stated that they adapt to change mostly by transferring experience and researching ways. As a result, it was seen that the qualitative findings supported the quantitative findings.