Uyum sınıflarındaki göçmen öğrencilerin Türkçedeki sesletim sorunlarının giderilmesinde eğitsel oyunların etkisi
The effect of educational games on the elimination of Turkish pronuncation problems of immigrants students attending integration classes
Yazar: MEHMET ARİF BOZAN
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Dil problemleri = Language problems ; Göçmenler = Emigrants ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Oyunlar = Games ; Sesletim = Phonetics ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Uyum = Adjustment ; Uyum sınıfı = Integration class

Özet:
Bu çalışmada uyum sınıflarında öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin ana dillerinden 
kaynaklanan Türkçe sesletim sorunlarının giderilmesinde eğitsel oyunların etkisi 
araştırılmıştır. Karma yaklaşımla yürütülen bu çalışma yakınsak desene göre 
yapılandırılmıştır. Bu kapsamda nicel ve nitel veri toplama araçları birlikte işe koşulmuştur. 
Nicel veri toplama aracı olarak dikte ve sesli okuma çalışması, nitel veri toplama aracı olarak 
araştırmacı gözlem formu, öğretmen gözlem notları, öğretmen görüşme formu, öğrenci ve 
öğretmen odak grup görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada çalışma grubu belirlenirken 
ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcı grubunu oluşturmak için belirlenen 
ölçütlerden ilki göçmen öğrencilerin uyum sınıflarında yer almasıdır. İkincisi ise öğrencilerin 
Türkçe A2 seviyesinde olmasıdır. Eğitsel oyunların kullanıldığı ve kullanılmadığı uyum 
sınıflarında ölçütlere uyan 8'er öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. 
Araştırma 10 hafta sürmüş, 8 hafta boyunca toplam 24 ders saati öğrencilere eğitsel oyunlar 
oynatılmıştır. Araştırmanın tamamlanmasının ardından 1 ay sonra dikte ve sesli okuma 
çalışmalarıyla kalıcılık testi uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde non-parametrik testler 
kullanılmış, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler 
sonucunda eğitsel oyunların kullanıldığı grupta eğitsel oyunların ana dillerinden 
kaynaklanan Türkçe sesletim sorunlarının giderilmesinde sesli okuma ve dikte çalışması 
bakımından etkisinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Eğitsel oyunların uygulandığı gruba 
yapılan kalıcılık testinde de eğitsel oyunların Türkçe sesletim sorunlarının giderilmesindeki 
etkisinin kalıcı olduğu da bulgularda ulaşılan bir diğer konudur. Bu durumlara ilave olarak 
öğrencilerin eğitsel oyunlarla birlikte eğlendikleri, Türkçe öğrenimine karşı 
motivasyonlarının arttığı ve öğrenciler arasındaki sosyal ilişkilerinin geliştiği görülmüştür. 
Bulgulardan yola çıkarak araştırma sonunda ikinci dil öğretiminde oyunların kullanımına 
ilişkin hem öğretmenlere hem de program yapıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The present study aims to investigate the effect of educational games on the solution of 
Turkish pronunciation problems arising from the mother tongue of Syrian students in 
integration classes. This study, which was carried out with a mixed method, was structured 
according to the convergent design. In this context, quantitative and qualitative data 
collection tools were used together. Dictation and reading aloud were used as quantitative 
data collection tools whereas researcher observation form, teacher observation notes, 
teacher interview form, student and teacher focus group interview form were used as 
qualitative data collection tools. In the research, a criterion sampling method was used to 
determine the study group. The first criterion determined to form the participant group is 
that immigrant students take part in integration classes. The second is that the students are 
at A2 level in Turkish. The study group of the research consisted of eight students who meet 
the criteria for each inclusive classroom with or without educational games. The research 
lasted for 10 weeks, and educational games were played to the students for a total of 24 
hours during 8 weeks. A permanence test was applied via dictation and reading aloud 1 
month after the intervention. Non-parametric tests were used in the analysis of quantitative 
data while content analysis was used in the analysis of qualitative data. The results of the 
study demonstrated that the educational games had a significant effect in terms of reading 
aloud and dictation practice in eliminating the Turkish pronunciation problems caused by 
students' mother tongue in the group in which the educational games were used. 
Furthermore, the findings showed that the effect of the educational games on the elimination 
of Turkish pronunciation problems was permanent in the permanence test applied to the 
group to which the educational games were applied. In addition, it was observed that the 
students had fun with educational games, their motivation towards learning Turkish 
increased, and their social relations between students improved. Based on the findings, at 
the end of the research, suggestions were made for both teachers and program makers 
regarding the use of games in second language teaching.