Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine etkisi
The effects of Syrian immigration on Turkey-EU relations
Yazar: YÜCEL BARAKAZİ
Danışman: PROF. DR. VEYSEL AYHAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 2011 yılında Suriye iç savaşı ile başlayan ve 2015'ten itibaren Türkiye ve AB açısından kitlesel göç krizine dönüşen Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine çok yönlü etkisini araştırmaktır. Yine Suriye göçünün etkisiyle AB ve Türkiye'nin göçe ilişkin hukuki ve kurumsal yapıları, göç politikaları ve bu göç politikalarını etkileyen faktörlerin de incelenip araştırılması amaçlanmıştır. Suriye iç savaşı ve bunun ortaya çıkarttığı kitlesel göç krizi sonucunda milyonlarca Suriyelinin güvenlik endişesiyle harekete geçmeleri, önce AB tarafından pasif bir yaklaşımla izlenmiş, bu kitlesel göç krizinin derinleşmesi ve göçmenlerin Avrupa'ya yönelmesi Türkiye ve AB açısından çok boyutlu ve yoğun bir göçmen/mülteci sorunsalını ortaya çıkarmıştır.
Bu durum hem Türkiye'yi hem de AB ülkelerini siyasi, ekonomik, hukuksal, kurumsal, sosyal ve kültürel olarak önemli ölçüde değiştirip dönüştürmekle kalmamış, aynı şekilde AB-Türkiye ilişkilerini de derinden etkilemiştir. Bütün bu etki, değişim ve dönüşümler sonucunda ortaya çıkan yeni meydan okumalarla başa çıkmak için uluslararası teşkilat, kurum ve kuruluşlar ile bölge-sel ve küresel aktörlerin destek ve müdahalelerine de başvurulmuş, bu durum ise Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine olan etkisini girift bir problematiğe dönüştürmüştür. 
Bu kapsamda Suriye göçünün Türkiye-AB ilişkilerine etkisi ele alınmış ve değerlendirilmiştir. AB'nin Suriye göçünü araçsallaştırması, dışsallaştırması ve güvenlikleştirmesi, AB sınırlarını askerileştirmesi ve böylelikle insan hakları ve Avrupa değerlerine aykırı uygulamaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. AB'nin bu yaklaşımının Türkiye-AB ilişkilerine etkileri ve açık kapı politikası izleyen Türkiye'nin Suriye göçünü AB üyeliği, Gümrük Birliği'nin güncelleştirilmesi, vize muafiyeti/kolaylığı ve ekonomik yük paylaşımı temelinde araçsallaştıran ve güvenlikleştiren yaklaşımı, AB'ninki ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Yapılan araştırma ve değerlendirmelerle ulaşılan sonuçlar, kanaatler, tespitler ve ileri sürülen tezlerin Türkiye-AB ilişkilerinde tarafların menfaat ve beklentilerini karşılayacak değerlendirmelerin yapılmasına, bu ilişkilerin geleceği açısından geniş bir perspektifin ve vizyonun geliştirilmesine ve bunun sonucunda işlevsel politikaların geliştirilmesine katkı sağlayabilmesi amaçlanmaktadır.

ANAHTAR KELİMELER: Göç, Suriye Göçü, Mülteci Krizi, Avrupa Birliği, AB-Türkiye İlişkileri.

Abstract:
The goal of this study is to investigate the multidirectional effect of the Syrian migration, which started due to the Syrian civil war in 2011 and turned into a mass migration crisis for Turkey and Europe since 2015, on Turkey-EU relations. In this context, it is aimed to examine and investigate the legal and institutional structures of the EU and Turkey, immigration policies and the fac-tors that are effective in shaping these policies with the effect of Syrian migration. 
As a result of the mass migration crisis caused by the Syrian civil war, millions of Syrians acted on security concerns, although the EU had followed a passive approach in the earlier stages of this migration, after deepening of this mass migration crisis and the bearing immigrants to European countries resulted in multidimensional and intense emergence immigrant/refugee problem. This situation has not only changed and transformed Turkey and EU countries politically, economically, legally, institutionally, socially and culturally, but has also deeply affected EU-Turkey relations. In order to cope with the new challenges arising because of all these impacts, changes and transformations, the support and interventions of international organizations, institutions and regional and global actors were also applied, this situation brought the impact of Syrian migration on Turkey-EU relations into a multidimensional and intricate problem.
In this study, the effect of Syrian migration on Turkey-EU relations was discussed and evaluated. The EU's instrumentalization, externalization and securitization of Syrian migration, and the the militarization of the EU borders, thus its practices against human rights and European values tried to be revealed. The effects of this approach of the EU on Turkey-EU relations were discussed. Turkey, which followed an open-door policy, instrumentalized the Syrian migration on the basis of EU membership, updating the customs union, visa exemption/ease and economic burden and securitizing it in the context of border security.
It is intended that the outcome of this research; opinions, determinations, theses and results, examination and evaluations made within the framework of this study will help to make on-site evaluations that will meet the interests and expectations of the parties in Turkey-EU relations, to develop a broader perspective and vision for the future of these relations, and to contribute to develop functional policies as a result.

KEYWORDS: Migration, Syrian Migration, Refugee Crisis, European Union, EU-Turkiye Relations.