Sera koşullarında azotlu gübre, organik gübre ve mikoriza aşılamasının domateste verim, kalite ve besin elementleri alımına etkisi
The Effects of mineral and organic fertilizers and mychorrhiza applications on yield, quality and nutrient uptake of tomato plant
Yazar: KADİR YALI
Danışman: PROF. DR. KAMİL TANRIKULU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Besin elementleri = Nourishment elements ; Domates = Tomato ; Gübreleme = Fertilization ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Mineral gübreler = Mineral fertilizers ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Verim = Yield ; Örtü altı yetiştiriciliği = Protected cultivation

Özet:
Bu çalışma organik gübrelemenin, mikoriza inoküiasyonunun ve mineral gübre uygulamasının sera koşullarında domateste verime, kaliteye ve bitki besin maddesi alımına etkisini belirlemek amacıyla, sera koşullarında 2 yıl süreyle yürütülmüştür. Örtü altı sebzeciliğinin hızla ilerlediği bölgemizde çiftçilerin yoğun olarak mineral gübre kullanımı, artan gübre dozları sonucu, üründe kalite bozulmaları meydana gelmekte ve dayanıklılığında da düşmelere neden olmaktadır. Ayrıca bitkinin çevre streslerine ve hastalıklara karşı direnci azalmaktadır. Ancak, organik kaynaklı gübrelemede ise bitkinin topraktan makro ve mikro besin elementlerinden daha iyi yararlanabildiği bilinen bir gerçektir. Buna bağlı olarak da ürün kalitesi, dayanıklılığı, bitkinin çevre koşullan (hastalık ve zararlılara ) karşı direnci artmaktadır. Yukarıda sözü edilen parametrelerin belirlenmesi amacıyla denemede 0, 5,10 ton çiftlik gübresi, 0, 12, 24 kg da"1 azot, 12, 24, 36 kg da'1 potasyum ve 10, 20 kg da"1 fosfor dozları uygulanmışlar. Araştırma bulgularına göre verim değerleri 12280 kg da"1 ile 7543 kg da"1 arasında değişmiştir. Meyve ağırlığı 136,7-107,1 gram arasında, meyvede çap ve yükseklik değerleri sırasıyla 66,8-60,43 mm ve 56,26 ile 52,3 1 mm arasında bulunmuştur. Domateste kuru madde %5,807-5,135 bulunurken vitamin C değerleri sırasıyla ve 3 1,51- 26,09 mg/100 gram taze ağırlık olarak bulunmuştur. Deneme sonucu elde edilen değerler, organik gübrelemenin bu çalışma ile belirlenen kalite paraetreleri üzerine olumlu etkilerinin olduğunu göstermiştir. Ayrıca, organik gübre uygulanan parsellerde daha yüksek verim değerleri elde edilmiştir.Anahtar Kelime : Mineral gübreleme, organik gübreleme, mikoriza, domates, örtü altı yetiştiriciliği

Abstract:
This experiment was carried out for two years in green house condition to determine the effects of organic and mineral fertilized and mycorrhiza applications on the quality and quantity parameters of the nutrient uptake by tomato plant. The doses of 0, 50,100 ton ha"1 cattle manure; 0, 120, 240 kg ha"1 nitrogen; 120, 240, 360 kg ha"1 potassium and 100, 200 kg ha"1 phosphorus were used. The average mean of yield of two years was varied between 122.80 to 75.43 ton ha"1. The average weight of tomatoes was determined as 196.7 to 107. 1 g. The height and diameter of tomato were measured as 66.8 to 60.4 mm and 56.26 to 52.3 1 mm respectively. Dry matter and vitamin C values were determined as %5.807 to 5.135 whereas vitamin C determined as 31.51 to 26.09 mg/100 g fresh weights. The quality of product under green house condition is diminishing due to the high mineral fertilization usage in Mediterranean region. Increasing mineral nitrogen application decreased both the quality and storing capability of tomato plant. Moreover, resistance of plant against environmental and disease attack is becoming lesser by high input of mineral nitrogen applications. From the results, organic fertilization results high quality and the resistance capability of the plants. Results were revealed that organic fertilizers were much effective for quality parameters. Moreover, higher yield values were determined in organic fertilizer applied plot. Key Words: Mineral fertilization, organic fertilization, mycorrhiza, tomato, greenhouse production