Cumhuriyet Dönemi'nde Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde iskân politikası olarak uygulanan zorunlu göç hareketleri ve 1984 sonrası Van kentinde zorunlu göç hareketlerinin çocuk suçluğu üzerine etkileri
The fact of mandatory migration enforced as a settlement policy in Eastern and Southeastern Regions in the Republican Era and the impact of mandatory migration on juvenile delinquency in the city of Van after 1984
Yazar: FİKRET TİREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SALİH MERCAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Göçler = Migrations ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Van = Van ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İskan politikası = Settlement policy

Özet:
İç göç olgusu ve toplum üzerindeki etkileri uzun yıllar sosyal bilimciler tarafından tartışılan ve sosyal bilimcilerin ilgisinin daima üzerinde olduğu bir konudur. Yapılan bu çalışmada göç kavramının çeşitli tanımları yapılmış ve göç çeşitleri bu çeşitler içerisinde zorunlu göç özel olarak irdelenmiştir. Göçün mekâna ve zamana ilişkin özellikleri, göçmenlerin niyetlerinin, beklentilerinin göç kavramı üzerindeki etkisi ve göç çeşitleri hakkında kısa bilgi verilmiştir. Ardından, zorunlu göçün tanımı üzerinde durulmuş, Osmanlı Dönemi'nde uygulanan iskân politikalarında zorunlu göç hareketleri konu edilmiş, Kürt Milliyetçiliğinin, Cumhuriyet dönemi isyanlarının özellikleri, gelişimleri, Cumhuriyet döneminde oluşturulmaya çalışılan Türk Ulusu bilinci politikasının iç göçe etkisi irdelenmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında Doğu ve Güneydoğu bölgesinde yaşanan isyanların sonrasında bölgede huzur ve asayişin sağlanması amacıyla uygulamaya konulan yasal ve yapısal düzenlemeler üzerinde durulmuştur. Bu yasalardan bugün de geçerliliğini koruyan İskân Kanunu derinlemesine incelenmiş, iskân kanunun hazırlanmasına etki eden ülkedeki nüfus ve toprak sorunu üzerine elde edilen bilgiler derlenerek sunulmuştur. Özellikle, 1984 yılından itibaren bölgede etkinliğini arttıran PKK Terör Örgütünün bölgedeki şiddet eylemleri ve Devletin bu terör eylemlerine katkı sağlayan unsurların ortadan kaldırılmasını amaç edinen politikaları incelenmiştir. Bu kapsamda, bölgedeki insanların daha güvenli bölgelere naklini sağlayan ve aynı zaman da terör örgütünün lojistik desteğini de kırmayı amaç edinen OHAL kanunu çerçevesinde, uygulanan zorunlu göç hareketinin Doğu ve Güneydoğu bölgesindeki etkileri ortaya konularak, tarihsel bir perspektiften zorunlu göç olgusu ele alınmış, uygulanan politikaların yeni olmadığı güvenlik gerekçesiyle Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Devlet tarafından bölgede kontrolün sağlanması amacıyla bu tip yapısal ve yasal düzenlemelere başvurulduğu göz önüne serilmiştir. Van ili özelinde de zorunlu göç ile gelen ekonomik, kültürel ve sosyal sorunlar üzerinde durulmuştur. Kontrol edilemeyen kırsal bölgelerde güvenliğin sağlanması amacıyla uygulanan zorunlu göç politikasının şehirdeki var olan güvenlik üzerinde olumsuz etkisi olduğu üzerinde durularak, kontrolsüz bir şekilde gerçekleşen zorunlu göçün şehirdeki suçlara doğrudan ve dolaylı olarak etkileri araştırılmış, zorunlu olarak yaşanan göçten mağdur olan çocukların işledikleri, karıştıkları suçlar üzerinden değerlendirilmiştir. Türk Ceza Kanunu çerçevesinde çocuğun tanımı ve çocuklar ile ilgili yasal düzenlemeler üzerinde durulmuştur. İl merkezinde 2008 yılında işlenen asayiş suçları istatistikî verileri kullanılarak, göç mağduru ailelerin çocukların işlediği suçların işledikleri suçlarda alacakları, yargılanacakları muhtemel cezalar irdelenmiş, son olarak da göçün çocuk suçları üzerindeki etkisi göç almış olan Van şehri özelinde istatistikî veriler kullanılarak incelenmiştir.

Abstract:
?Internal migration and its impact on the society? is a topic which has attracted the attention of social scientists and discussed by them for a long time. In this study, various definitions of the concept ?migration? and types of migrations were explicated; and the subject of ?mandatory migration? was the main focus of the study. A brief information was given about the features of migration related to space and time, the impact of immigrants? intentions and expectations on the concept of ?migration? and the types of migration. Also the impacts of housing policies of Ottoman Empire, Kurdish nationalism, insurgences in the Republican Era, and the policy of Turkish Nation Awareness which is attempted to be formed on the internal migration were discussed. The legal and structural arrangements put into practice in order to ensure peace and order in Eastern and Southeastern regions after the insurgences in the early years of the Republic. Among those laws, Settlement Law that is in place even today was examined in depth; information which had deeply affected the formation of Settlement Law and information obtained about the country?s population and land problem are presented in a well-organized manner. The mandatory migration after the terrorist activities of PKK in the region beginning from 1984 and the Turkish State?s efforts to stop the support to it and force people to move safer regions were studied deliberately. In this context, the impact of mandatory migration policy on Eastern and Sotheastern region was assessed within the framework of the law of the State of Emergency that enable people in the region migrate to the safer areas and intend to pull the rug the terrorist organization; mandatory migration was studied in a historical perspective; that the governing policies were not new, this type of legal and structural policies were sometimes referred by the state officials in order to ensure order in the region beginning from the early years of the Republic were brought into sharp relief. Additionally, the economic, cultural, and social problems due to mandatory migration in the city of Van were examined. The negative impacts of the policy of mandatory migration that is enforced in order to ensure order in uncontrolled rural areas on order in the city were studied; the direct and indirect impacts of unplanned mandatory migration on crimes in the city were inquired; and the results were evaluated in terms of the crimes that were committed by children who are victim of the mandatory migration. The definition of ?juvenile? and the possible penalties due to the commitment of a crime according to the Turkish Penal Code were also studied. The possible penalties and judicial process for the children of the families who are the victim of the migration were examined by using a statistical data related to order crimes committed in the City of Van in 2008;and finally the impact of migration on juvenile delinquency was examined using statistical data in the context of the city of Van that is settled by migrants immensly .