Ruhsal ve zihinsel engelli bireylere bakım hizmeti veren aile üyelerinin tükenmişlik seviyelerinin karşılaştırılması
A comparison of burnout levels of family members providing care to psychologically and mentally disabled individuals
Yazar: MURAT ESEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BİRİNCİ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Zihinsel engelliler = Mentally retardation

Özet:
Bu tez çalışması ruhsal ve zihinsel engelli bireylere bakım hizmeti veren aile üyelerinin tükenmişlik durumlarını karşılaştırarak tükenmişlik boyutunu ortaya koymayı ve engel grubuna göre bakım veren bireyin tükenmişlik boyutunda bir farklılık olup olmadığı konusunda veri elde ederek hem yapılacak literatür çalışmalarına hem de sosyal hizmet uzmanlarına ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu araştırmada Nicel Araştırma modellerinden nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini engelli çocuğuna ya da kardeşine daha önce en az 1 yıl bakım hizmeti vermiş olan ancak şu an da engellinin bakım ihtiyacını İstanbul'da bulunan biri ruhsal diğeri zihinsel olan iki farklı özel bakım merkezinin birinden karşılayan aile yakınları oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu ise evren içerisinde bulunan engellinin bakım ihtiyacını karşılamış olan 30 ruhsal engelli bireyin aile üyeleri ile 30 zihinsel engelli bireyin aile üyeleri olmak üzere toplam 60 katılımcı oluşturmaktadır. Belirlenen gruba ulaşmanın ekonomik zorluğu ve zaman güçlüğü göz önünde bulundurularak, araştırma grubu engelli kardeşine/çocuğuna bakım hizmetinde bulunmuş 60 aile yakını ile sınırlandırılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Demografik Bilgiler" ile "Engelli Bireye Bakım Hizmeti Veren Aile Üyelerinin Tükenmişlik Boyutu Anketi" kullanılmıştır. Anketin birinci bölümünde verilere yönelik yüzde dağılımı alınmıştır. Değişkenler arasında farklılığı ortaya koyabilmek için ikili karşılaştırmalarda dağılım normal olduğundan t-testi, iki değişken gruplarının karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (anova) kullanılmıştır. Farklılığın anlamlı bulunması sebebiyle Ki-kare testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular zihinsel engelli bireye bakım hizmeti sağlayan kişilerin ruhsal engelli bireylere bakım hizmeti sağlayan kişilere kıyasla tükenmişlik seviyesinin daha yüksek olduğu yönündedir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the burnout dimension by comparing the burnout status of family members providing care to individuals with mental and psychological disabilities and to enlighten both academic and social studies by obtaining data on whether there is a difference in the burnout dimension of the caregiver according to the disability group. In this study, Causal Comparative Research method, one of the quantitative research methods, was used. The population of the study consists of family members who have provided care services to their disabled child or sibling for at least 1 year, but who currently meet the care needs of the disabled person from one of two different private care centers in Istanbul, one of which is psychological and one of which is mental. The study group of the research consists of a total of 60 participants, including 30 family members of individuals with mental disabilities and 30 family members of individuals with psychological disabilities who have met the care needs of the disabled person. Considering the economic difficulty and time difficulty of reaching the determined group, the research group was limited to 60 family members who provided care to their disabled sibling/child. "Demographic Information" and "Burnout Dimension Questionnaire for Family Members Providing Care to Disabled Individuals" developed by the researcher were used to collect the data. In the first part of the questionnaire, percentage distribution was taken for the data. In order to reveal the difference between the variables, t-test was used for pairwise comparisons since the distribution was normal, and one-way analysis of variance (anova) was used for the comparison of two variable groups. Chi-square test was applied since the difference was found to be significant. The findings obtained as a result of the research indicate that the burnout level of people who provide care to individuals with psychological disabilities is higher than those who provide care to individuals with mental disabilities.