Yatarak tedavi gören yanık hastalarının beslenme durumları ve biyokimyasal bulgularının belirlenmesi
Determination of the nutritional status and biochemical parameters of the hospitalized burn patients
Yazar: ÇİLER ASLANALP
Danışman: PROF. DR. GÜL KIZILTAN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Enerji = Energy ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yanıklar = Burns

Özet:
Bu çalışma yatarak tedavi gören yanık hastalarının beslenme durumları ile biyokimyasal bulgularının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, 01 Kasım 2012 ile 01 Mart 2013 tarihleri arasında Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Tedavi Merkezi?nde yatarak tedavi gören 19-64 yaş arası 43?ü erkek 16?sı kadın olmak üzere toplamda 59 yetişkin yanık hastası ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların yanık durumları bilgi formu ile sorgulanmıştır. Hastaların antropometrik ölçümleri, bazı biyokimyasal parametreleri ölçülmüş, NRS 2002 formu ve 7 günlük tüketim kaydı ile hastaların beslenme durumu belirlenmiştir. Hastaların akut fizyoloji ve kronik sağlık değerlendirmesi, APACHE II ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 41±14.87 yıldır. Çalışmanın başlangıcında ve sonunda hastaların Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması sırasıyla 26.40±4.65 kg/m2 ve 26.21±4.86 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Hastaların üst orta kol çevresi (ÜOKÇ) çalışmanın başında ortalama 30.82±3.89 cm iken, sonunda 30.67±3.56 cm olarak saptanmıştır. Hastaların triseps deri kıvrım kalınlığı (TDKK) ortalaması çalışmanın başında ve sonunda sırasıyla 12.38±6.34 mm ve 12.15±6.29 mm olarak bulunmuştur. Kadın hastaların Harris Benedict ile hesaplanan bazal metabolizma hız ortalaması 1416.93±109.32 kkal iken, erkek hastaların 1655.76±163.02 kkal olarak saptanmıştır. Kadın hastaların günlük ortalama total enerji gereksinmesi 2417.53±180.29 kkal, erkek hastaların 2909.21±380.37 kkal olarak belirlenmiştir. Kadın hastaların Curreri formülü ile hesaplanan ortalama total enerji gereksinmesi ise 1912.46±259.71 kkal iken, erkek hastaların 2428.50±833.39 kkal olarak saptanmıştır. Hastaların günlük besin tüketim durumları değerlendirildiğinde, kadınların %56.3?ünün erkeklerin de %55.8?sinin hastanede verilen diyetin tamamını tükettiği belirlenmiştir. Hastalara verilen diyetin enerji ortalaması 1861±88.20 kkal, enerjinin karbonhidrattan gelen oranı %45.1, proteinden gelen oranı %17.1, yağdan gelen oranı ise %37.3 olarak saptanmıştır. Hastaların çoğunun (sırasıyla %93.8, %65.1) sadece oral yolla beslendiği belirlenmiştir. Kadın hastaların hiçbiri immünonütrisyon ürün desteği almazken, erkek hastaların %30.2?sinin immünonütrisyon ürün desteği aldığı görülmüştür. Hastaların NRS 2002 değerlendirme sonuçlarına göre, nütrisyon durumundaki bozulmayı gösteren skor dağılımları açısından hem cinsiyetler arası hem de cinsiyetlerin çalışmanın başlangıcı ve sonundaki dağılımlarına göre aralarında fark bulunmamıştır. Hastalık şiddet skoru açısından hastalar değerlendirildiğinde ise, çalışmanın başlangıcı ile çalışma sonundaki dağılımlar arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0.05). Hem kadın ve hem de erkek hastaların çalışma başlangıcı ile çalışma sonu APACHE II skor ortalamaları açısından önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Hastaların biyokimyasal bulguları değerlendirildiğinde, erkek hastaların çalışmanın başlangıcı ile sonu arasında serum açlık glukozu, hemoglobin, hematokrit ve AST (aspartat aminotransaminaz) düzeylerinde önemli azalma (p<0.05), plazma sodyum düzeyinde ise önemli artış (p<0.05) saptanmıştır. Sonuç olarak, yanık organizmada strese, travmaya, komplikasyonlara, metabolik disfonksiyonlara neden olan ağır bir tablodur. Bu durumda yanığın şiddetine, türüne ve derecesine göre hastaların aldıkları medikal tedavilerin yanı sıra bireye özgü uygulanan tıbbi beslenme tedavisi de hastalığın klinik yönetiminde büyük önem taşımaktadır.

Anahtar kelimeler: Yanık, beslenme, BKİ, enerji, malnütrisyon

Abstract:
Our study aimed to determine the nutritional status and biochemical parameters of the hospitalized burn patients. The study was carried out at the Burns Treatment Center of Ankara Numune Education and Research Hospital between November 1st 2012 and March 1st 2013 and among the hospitalized patients, 59 patients composed of 43 male and 16 female at the age range of 19 to 64 was included. Burn severity of the patients was recorded from patient charts. Anthropometric measurements and biochemical parameters of the patients were measured and the nutritional status of the patients was determined by NRS 2002 form and 7-days food consumption records. Acute physiology and chronic health evaluation of the patients were assessed by APACHE II scoring. The mean age of the patients was 41±14.87 years. The mean body mass index (BMI) of the patients at the beginning and the end of the study was 26.40±4.65 kg/m2 and 26.21±4.86 kg/m2, respectively. The mean mid arm circumference of the patients was 30.82±3.89 cm at the beginning and 30.67±3.56 cm at the end of the study. The triceps skin fold thickness (TSF) of the patients at the beginning and at the end of the study were 12.38±6.34 mm and 12.15±6.29 mm, respectively. While mean basal metabolic rate of females was 1416.93±109.32 kcal regarding Harris Benedict equations, it was 1655.76±163.02 kcal in males. The mean total energy requirements of the females was 2417.53±180.29 kcal and it was 2909.21±380.37 kcal in males. The total energy requirements of the patients according to the Curreri equation were 1912.46±259.71 kcal in women and 2428.50±833.39 kcal in men. When the daily nutrient consumptions of patients? were evaluated, 56.3% of women and 55.6% of men consumed all their diets served in the hospital. The mean energy of the diets served in the hospital was 1861±88.20 kcal, and the ratio of the carbohydrates, proteins and fats composing total energy was 45.1%, 17.1% and 37.3%, respectively. Most of the patients (93.8% of women and 65.1% of men) had sufficient oral feeding. None of the women had immunonutrition products, however 30.2% of the men supported by immunonutrition products. According to the NRS 2002 scores, there were no differences neither in between both genders nor between the beginning and the end scores in each gender. When patients were evaluated regarding the illness severity score, the difference between the beginning and end scores was significant (p<0.05). There were no differences between the beginning and the end APACHE II scores of women and men patients. When the biochemical results of the patients are analyzed, there were significant reduction in serum fasting glucose, hemoglobin, hematocrite and AST (aspartate aminotransaminaz) levels at the end of the study however, there was a significant increase in plasma sodium levels (p<0.05 and p<0.05). In conclusion, burn trauma leading stress, complications and metabolic dysfunctions in organism and results in a severe scenario. Therefore, besides the medical treatment given regarding their burn severity, types and degree, individualized medical nutritional therapy is of great importance in the clinical management of burn trauma.

Key words: Burn, nutrition, BMI, energy, malnutrition