Yeni kamu yönetimi anlayışı kapsamında Türkiye'de yapılan düzenlemeler: Sosyal Güvenlik Kurumu örneği
Regulations made in Turkey within the scope of the new public management understanding: Social Security Institution example
Yazar: MUSTAFA SAYDAM
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ŞENGÜN
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Günümüz sosyal güvenlik sistemlerinin ilk ortaya çıkışı, makine kullanımının yaygınlaşması ile başlayan sanayileşme hareketlerinin sonucu olarak Kıta Avrupası'nda yaşanmıştır. Sanayileşme ile birlikte artan üretim ve zenginleşmenin ekonomiler açısından devamlılığının sağlanması çabaları işçi haklarının korunmasına yönelik olarak yeni hakların ortaya çıkması zorunluluğunu doğurmuş, bu noktada sosyal güvenlik sistemleri çözüm alanı olarak görülmüştür. Dünya'da yaşanılan gelişmelerden etkilense de Türk sosyal güvenlik sisteminin modern anlamda ortaya çıkışı işçi haklarının korunmasından ziyade, Tanzimat Dönemi'nde tüm yenilik hareketlerindeki gibi devletin dağılmasının önlenmesi amacıyla oluşturulmuştur. İlerleyen yıllarda Türkiye hem uluslararası hem de ulusal nitelikte birçok gelişmenin etkisi altında kalarak sosyal güvenlik sisteminde iyileştirme arayışında olmuştur. 20. Yüzyılın sonuna gelindiğinde Türkiye sosyal güvenlik sisteminde ortaya çıkan yapısal, idari ve iktisadi sorunlar, modern sosyal güvenliğin ihtiyaçlarına cevap veremeyecek hale gelerek bir çöküşün ana nedenleri olurken, iyileştirme çabaları yerini kaçınılmaz olarak kalıcı reform arayışına bırakmıştır. Aynı dönemde Yeni Kamu Yönetimi felsefesi doğrultusunda Türk kamu yönetimi sisteminde ortaya çıkan değişim hareketi sosyal güvenlikte dönüşümün gerçekleştirilmesinin önünü açmıştır.
Şeffaflık ve hesap verilebilirlikten uzak ve kapalı yönetimler tarafından yönetilen üç ayrı kurum eliyle sunulan sosyal güvenlik hizmeti, adaletin sağlanmasının önündeki en büyük engellerden birini oluşturmuştur. Kurumların dağınık ve hantal yapısına sosyal güvenlik mevzuatının karmaşıklığı da eklenince, dönüşüm öncesi vatandaşların anayasal hakları olan sosyal güvenlik hakkının tam anlamıyla kullandırılması sağlanamamış, Türk sosyal güvenlik sisteminde adil, eşitlikçi, sürdürebilirliğin ve şeffaflığın sağlandığı, etkili, hızlı ve verimli hizmet sunumu gerçekleşememiştir. Dönüşüm ile birlikte Türk sosyal güvenlik sistemi modern sosyal güvenlik ilkelerine ve haklarına bağlı kalınarak baştan aşağı değiştirilmiştir. Kalite, performans ve stratejik yönetimlerin oluşturulması; etik, açık, bürokrasi ve kırtasiyeciliği azaltan ve özerk yapılanmanın tesis edildiği; hizmetin vatandaşa en yakın yere götürülmesi ve bilişim teknolojileri kullanımın yaygınlaştırılması ile örgüt içi çalışan ve vatandaş memnuniyetinin ön plana çıkarıldığı bir sosyal güvenlik sisteminin kurulmaya çalışıldığı görülmektedir. Kurumları, bürokratik yapıyı ve girdileri önceleyen anlayış yerini; yönünü vatandaş memnuniyetine ve sunulan hizmetlerin kalitesine çeviren yeni sosyal güvenlik yönetim anlayışına bırakmaktadır. Yeni yönetim anlayışının istikrarlı devamlılığı ile sürdürülebilir ve kaliteli sosyal güvenliğin yaygınlaşması, toplumsal gelirin adil dağılımına ve toplumsal barışın korunmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The first emergence of today's social security systems occurred in Continental Europe as a result of industrialization movements that began with the widespread use of machinery. Efforts to ensure the continuity of the increasing production and enrichment in economies with industrialization led to the necessity of new rights to be created for the protection of workers' rights, and at this point, social security systems were seen as a solution area. Although it was affected by developments in the world, the emergence of the Turkish social security system in the modern sense was not created for the protection of workers' rights, but rather for the purpose of preventing the disintegration of the state, as in all innovation movements during the Tanzimat Period. In the following years, Turkey was under the influence of many developments, both international and national, and sought improvements in the social security system. By the end of the 20th century, the structural, administrative and economic problems that emerged in the Turkish social security system became the main reasons for a collapse by becoming unable to meet the needs of modern social security, while efforts for improvement inevitably gave way to a search for permanent reform. In the same period, the change movement that emerged in the Turkish public administration system in line with the philosophy of New Public Management paved the way for transformation in social security. 
The social security service provided by three separate institutions that are far from transparency and accountability and managed by closed administrations has constituted one of the biggest obstacles to the provision of justice. When the complexity of social security legislation is added to the scattered and cumbersome structure of the institutions, it has not been possible to fully use the constitutional rights of citizens to social security before the transformation, and the provision of fair, equal, sustainable and transparent, effective, fast and efficient service in the Turkish social security system has not been achieved. With the transformation, the Turkish social security system has been completely changed by adhering to modern social security principles and rights. It is seen that an attempt is being made to establish a social security system where ethical, open, bureaucratic and paperwork-reducing and autonomous structuring is established; the service is brought to the closest place to the citizen and the use of information technologies is widespread, and employee and citizen satisfaction within the organization is emphasized. The understanding that prioritizes institutions, bureaucratic structure and inputs is giving way to a new social security management understanding that directs its direction to citizen satisfaction and the quality of the services provided. The stable continuity of the new management approach and the expansion of sustainable and high-quality social security will contribute to the fair distribution of social income and the preservation of social peace.