Sağlık çalışanlarında psikolojik sağlamlık, iş tatmini ve tekno-stres ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between psychological resilience, job satisfaction, and technostress among healthcare workers
Yazar: SEDA KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. SÜMEYYE ÖZMEN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Teknostres = Technostress ; İş tatmini =

Özet:
Bu araştırmada sağlık çalışanlarının psikolojik sağlamlık, iş tatmini ve tekno-stres düzeylerinin sosyodemografik özelliklerine göre farklılıklarını ortaya koymak; psikolojik sağlamlık, iş tatmini ve tekno-stres arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Açıklayıcı nitelikteki bu araştırmanın evrenini Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan sağlık çalışanları, örneklemini ise araştırmaya gönüllü olarak katılan 471 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik sorular, kısa psikolojik sağlamlık ölçeği, iş tatmini ölçeği ve tekno-stres ölçeğinden oluşan anket formu kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi, SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 paket programları yardımıyla yapılmıştır. Çalışmada geçerlik ve güvenirlik analizi, DFA analizi, fark analizleri, korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. 
Yapılan analizler sonucunda katılımcıların tekno-stres ve iş tatmini düzeylerinin çeşitli sosyodemografik özelliklere göre farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Yapılan analizlere göre evliler, ön lisans ve altı, çalışma yılı fazla olan, yoğun bakım ve ameliyathane birimi çalışanları ve orta yaş grubunun tekno-stres düzeyleri daha yüksek çıkarken; evliler, servis çalışanları, çalışma süresi az olanların ve ön lisans ve altının iş tatmin düzeyleri daha düşük çıkmıştır.
 Tekno-stres ile psikolojik sağlamlık arasında ve tekno-stres ile iş tatmini arasında negatif yönde zayıf bir ilişki olduğu görülmüştür. Tekno-stresin artmasıyla birlikte, sağlık çalışanlarının iş tatmini ve psikolojik sağlamlık düzeyleri azalmaktadır. Sağlık hizmeti sunumunda kullanılan teknolojik cihazların olumsuz etkilerinin azaltılması, çalışanların işlerinden memnun olmaları ve psikolojik sağlıklarının yerinde olmasına bağlıdır. Çalışma ortamında teknolojinin verimli kullanılabilmesi için uygun altyapı ve malzemelerin sağlanması iş tatmin ve psikolojik sağlamlığı olumlu yönde arttırabilmektedir.
Çoklu regresyon analizine göre; iş tatmini ve psikolojik sağlamlık, tekno-stres üzerindeki toplam varyansın %7,3'ünü açıklamaktadır. Sağlık çalışanlarının iş tatmini ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin yüksek olması düşük tekno-strese işaret etmektedir. Bu bağlamda iş tatminine yönelik çalışanların motivasyon artırıcı maddi ve manevi teşvikler verilmesi, psikolojik sağlamlık açısından ise yöneticilerin demokratik ve çalışan dostu bir ortam sağlaması önerilmektedir. Sağlık çalışanlarının ihtiyaç duydukları anda ulaşabilecekleri duygusal ve sosyal destek mekanizmaları sunulmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: İş Tatmini, Psikolojik Sağlamlık, Sağlık Çalışanları, Tekno-Stres

Abstract:
The aim of this research is to reveal the differences in psychological resilience, job satisfaction, and techno-stress levels of healthcare workers according to their sociodemographic characteristics, and to determine the relationship between psychological resilience, job satisfaction, and techno-stress. This explanatory study was conducted with healthcare workers working at Ağrı Training and Research Hospital, with a sample consisting of 471 healthcare workers who voluntarily participated in the research. A questionnaire consisting of sociodemographic questions, the short psychological resilience scale, job satisfaction scale, and techno-stress scale was used as the data collection tool. The statistical analysis of the data was performed using SPSS 26.0 and AMOS 24.0 software packages. Validity and reliability analysis, confirmatory factor analysis, difference analyses, correlation, and regression analyses were conducted in the study.
The analyses revealed that participants' levels of techno-stress and job satisfaction vary according to various sociodemographic characteristics. According to the analyses, married individuals, those with an associate degree or lower, those with more years of service, intensive care and operating room staff, and the middle age group have higher levels of techno-stress; while married individuals, ward staff, those with fewer years of service, and those with an associate degree or lower have lower levels of job satisfaction.
A weak negative relationship was observed between techno-stress and psychological resilience, as well as between techno-stress and job satisfaction. As techno-stress increases, healthcare workers' levels of job satisfaction and psychological resilience decrease. Reducing the negative effects of technological devices used in healthcare service delivery is contingent upon employees being satisfied with their work and maintaining good psychological health. Providing suitable infrastructure and materials in the work environment for the efficient use of technology can positively increase job satisfaction and psychological resilience.
According to multiple regression analysis, job satisfaction and psychological resilience account for 7.3% of the total variance in techno-stress. High levels of job satisfaction and psychological resilience among healthcare workers indicate low levels of techno-stress. In this context, it is recommended to provide material and moral incentives to increase employee motivation for job satisfaction, and for psychological resilience, managers should create a democratic and employee-friendly environment. Emotional and social support mechanisms that healthcare workers can access whenever needed should be provided.
Keywords: Job Satisfaction, Psychological Resilience, Healthcare Workers, Techno-stress