Crohn ve ülseratif kolit hastalarında oküler doppler ultrasonografi ile serum vasküler endotelial growth faktör ve malondialdehit düzeylerinin değerlendirilmesi
The relationship between ocular vascular changes and the levels of malondialdehyde and vascular endothelial growth factor in patients with inflammatory bowel disease
Yazar: NİLAY ŞENGÜL SAMANCI
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE POTUROĞLU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş: Oksidatif stres ve anjiyojenez inflamatuar bağırsak hastalığının (IBH) oftalmik komplikasyonlarının patogenezinde rol oynayabilir. Bu çalışmada ülseratif kolit (ÜK) ya da Crohn hastalığı (CH) olan hastalarda ocular hemodinamik değişiklikleri, malondialdehit asit (MDA) ve vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) düzeylerini belirleyerek  bu parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal Metod: 28 Crohn hastasının 56  gözü, 31 ülseratif kolit hastasının 62 gözü ve 34 sağlıklı gönüllünün 68 gözü analiz edildi. Oftalmik arter (OA) ve santral retinal arter (CRA) pik sistolik akım hızı (PSV, cm / sn) ve diyastolik akım hızı (EDV, cm / sn) ve rezistivite indeksleri [RI = (PSV-EDV) / PSV] ölçüldü. Tüm hasta ve sağlıklı kontrol bireylerin plazma örneklerinde MDA ve VEGF düzeyleri ölçüldü ve göz bulguları ile korelasyonu analiz edildi.
Bulgular: Plazma MDA ve VEGF düzeyleri karşılaştırıldığında , MDA düzeyleri hem ÜK ve CH hastalarında kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti, VEGF düzeyleri ise yalnızca CH grubunda artmış bulundu ( sırasıyla p = 0.003, p <0.001, p = 0.01). MDA düzeyi ÜK grubuna göre CH'da anlamlı olarak yüksek bulundu (p= 0.011). Doppler ultrasonografi ölçümlerinde oftalmik arterin PSV ve EDV ölçümleri kontrol grubuna kıyasla CH hastalarında anlamlı olarak düşüktü (P = 0.017; p = 0.001). Oftalmik arterin RI değerleri CH ve ÜK gruplarına göre kontrol grubunda anlamlı derecede düşük bulundu (P <0.01). Gruplar arasında santral retinal arterin PSVdeğerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (P> 0.05). Santral retinal arterin EDV değerleri ÜK ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, CH hastalarında anlamlı olarak düşüktü (P = 0.014, p <0.001). Santral retinal arterin RI değerleri ÜK ve kontrol grubuna göre CH olanlarda  anlamlı olarak yüksek bulundu (P = 0.011, p <0.001). Sadece CH hastalarında MDA düzeyi ve santral retinal arterin PSV değerleri arasında pozitif bir korelasyon vardı (R = 0.289, p = 0.046).
Sonuç: CH hastalarında hem OA hem CRA kan akım hızlarında azalma, RI değerlerinde artma saptandı. ÜK hastalarında kan akım hızlarında anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Sadece CH hastalarında MDA ve santral retinal arterin PSV değerleri arasında pozitif korelasyon saptandı. MDA, VEGF düzeyleri ve oküler hemodinami arasında başka hiçbir ilişki saptanmadı.  Okuler vasküler akım sadece CH olanlarda etkilenmişti. Ancak bu değişiklik  sadece   VEGF ve MDA ile açıklanamaz, başka  faktörlerin de rolü olabilir. Sonuç olarak bu çalışma herhangi bir klinik bulgunun yokluğunda bile CD hastalarda oküler iskeminin ortaya çıkabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Background: Oxidative stress and angiogenesis may play a role in the pathogenesis of ophtalmic complications in inflammatory bowel disease (IBD).  In this study we aimed to determine ocular hemodynamic changes, malondialdehyde (MDA) and vascular endothelial growth factor (VEGF) levels in patients with ulcerative colitis (UC) or Crohn's disease (CD) and also to investigate the correlation between these parameters.  
Methods: We analyzed 56 eyes of 28 patients with CD, 62 eyes of 31 patients with UC and 68 eyes of 34 healthy volunteers by ocular color doppler ultrasonography. Measurements of peak systolic velocity (PSV. cm/sec) and end diastolic velocity (EDV. cm/sec) and resistivity index [RI= (PSV−EDV)/PSV] for ophthalmic artery (OA) and the central retinal artery (CRA) were obtained.
 We measured MDA and VEGF levels in plasma samples of all patients and healthy control individuals and analyzed their correlations with ocular findings.
Results: When we compared plasma MDA and VEGF levels between patient and control groups, MDA levels were significantly higher in both  UC and CD patients compared to the control group, VEGF levels were increased only in CD group (p=0.003, p<0.001, p=0.01 respectively).  MDA levels were significantly higher in CD patients than UC group (p=0.011). 
In doppler ultrasonography measurements PSV and EDV of OA were significantly lower in patients with CD compared to controls (p=0.017, p=0.001 respectively).   RI of OA were significantly lower in control group than CD and UC groups (P<0.01). There was not a statistically significant difference in PSV of CRA between groups (p>0.05). EDV of CRA was significantly lower in CD patients compared with UC and controls (p=0.014, p<0.001 respectively). RI of CRA was significantly higher in patients with CD than UC and control groups (p=0.011, p< 0.001 respectively).  
There was a positive correlation between PSV of CRA and MDA levels only in CD patients (r=0.289, p=0.046).  
Conclusion: In patients with CD there is a decrease in blood flow both in OA and CRA along with an increase in RI. No significant change in blood flow was noted in patients with UC.  A positive correlation with MDA and PSV of CRA was found only in patients with CD. There was no other correlation between MDA, VEGF levels and ocular hemodynamics. Ocular vascular flow was affected only in CD which can not be explained by just altered levels of MDA and VEGF; some other contributing factors may also play a role.  This study shows that ocular ischemia may occur in patients with CD even in the absence of any clinical finding.