Kanserli olgularda mikronukleus sıklığının belirlenmesi ve mikronukleusların orijininin MN+FISH yöntemi ile değerlendirilmesi
The determination of frequencies and origing of micronuclei using MN+FISH assay
Yazar: MEHTAP TAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA SİBEL PALA
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Lösemi = Leukemia ; Mesane neoplazmları = Urinary bladder neoplasms ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms

Özet:
Günümüzde kanser, insan sağlığını tehdit eden ve yüksek mortalite nedeni olan hastalıkların başında gelmektedir. Kanser, normal hücrelerin çoğalma ve farklılaşma mekanizmalarında ortaya çıkan aksaklıklar sonucu gelişen bir hastalıktır. Kanser gelişiminde rol oynayan temel değişiklik kanser hücrelerinin sürekli, kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıdır. Etiyolojisi tam bilinmemekle birlikte fiziksel, kimyasal ve biyolojik ajanların hücrenin genetik materyali DNA'yı hasarlaması sonucu kanserin oluştuğu belirlenmiştir.Kansere yatkınlığı tespit edebilmek için çeşitli biyoindikatörler geliştirilmiştir. Bu biyoindikatörlerden kolay ve güvenilir olduğu için tercih edilen MN yöntemidir. MN yöntemi DNA hasarının ve hasara cevabın değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. MN+FISH yöntemleriyle ise etkenin kökenini belirlemek mümkündür. İkisinin birleştirilmesiyle etiyolojik etkeni tahmin etme olasılığı artmaktadır.Bu çalışmada, hematolojik kanserli, prostat kanserli ve mesane kanserli olgularda MN+FISH yöntemi ile mikronukleus görülme sıklıkları ve MN'ların orijinlerini belirlemek amaçlandı.Bu amaçla 2009-2010 yılları arasında üniversitemiz hematoloji ve üroloji kliniklerine başvuran yeni tanı almış 50 hematolojik kanserli ve 25 ürolojik kanserli olgunun mikronukleus sıklıkları ve MN'ların sentromerik fragment içerip içermediği belirlendi. Sonuçlar 50 kontrol grubu bireyi ile karşılaştırıldı.Olgu ve kontrol gruplarının toplam MN sıklığı ve mikronukleus taşıyan binukleat sayılarının (BNMN) sıklıkları değerlendirildi. Kontrol-Hematoloji olgu grubunun ve Kontrol-Üroloji grubunun MN sıklığı ve BNMN dağılımları istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.0001). Hematoloji-Üroloji olgu gruplarının MN sıklıkları ve BNMN dağılımları ise kendi içlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermedi (p=0.125).Olgu ve kontrol gruplarında gözlemlenen MN'larda sentromerik fragment içeren (MNC+) ve sentromer fragment içermeyenlerin (MNC-) % dağılımları karşılaştırıldı. Kontrol ve Üroloji grubunda gözlemlenen MN'ların ~%70'inin, Hematoloji olgu grubunda ise ~%35'inin sentromer taşıdığı gözlemlendi. Sentromer içeren MN sıklığı açısından değerlendirildiğinde ise, Üroloji olgu grubunda gözlemlenen (MNC+) sayısının Kontrolun ~4, Hematoloji grubunun ise ~2 katı olduğu tespit edildi. Ürolojik olgularda (MNC+)'nın fazla olması kimyasal ajan maruziyetinin ürolojik kanserler etiyolojisinde, Hematolojik olgularda (MNC-)'nin fazla olması fiziksel ajanların lösemi etiyolojisinde daha etkili olduğu şeklinde değerlendirildi.

Abstract:
Nowadays, cancer is one of the leading causes of high mortalty rate in human beings and threaths our lives. Cancer develops as a result of defects in mechanisms of proliferation and differentiation of normal cells. Basic change that plays a key role in the cancer development is continuously and uncotrolled proliferation of the cells. Although, cancer etiology is not clearly known, it is determined that cancer occurs as a result of damage at cell?s genetic material, DNA, by physical, chemical and biological agents.Many bioindicators have been developed in order to estimate cancer tendency. The micronucleus assay has been preferred for evaluation of the genotoxic or clastogenic effects of chemicals and radiation. The scoring of MN is easier and less time consuming then the other chromosomal aberration analysis. Possibility of estimation of etiologic factors? origin have been increased by using MN+FISH assay.In this study, it is aimed to determine the frequencies of micronuclei and their origins in patients with hematological cancer, prostate cancer and bladder cancer by MN+FISH method.For this purpose, blood samples were collected from newly diagnosed 50 the leukemia and 25 prostate and bladder carcinoma patient that applied to our university clinics beteen 2009-2010 years. Their MN frequencies and centromere content yields were determined. The results were compared with 50 control individuals.MN frequency and the total number of micronuclei and the distirbution MN in Binucleat (BNMN) cells frequency of case and control grous were evaluated. The Hematology and Urology groups MN frequences and BNMN distributions were found statistically significantly higher than the controls (p<0.0001). Urology and hematology groups's sub groups' MN frequecies and BNMN distributions did not show discrepancy (p=0.125).Micronucleus with/without centrome (MNC+,MNC-) yields of Case and control groups were also compared. Control and Urology groups' MNC+ yield were found 70% and Hematology groups MNC+ yield were 35. The comparison of the MNC+frequencies showed that Urology MNC+ rate 4-fold higher that control and 2 fold higher than Hematology groups. This is clearly indicate that chemical agents are more effective in the etiology of bladder and prostate carcinoma while the physical agents more affective in hematological cancers.