Tarihi Kırım Tatar kırsal peyzajlarındaki mimari özelliklerin irdelenmesi: Büyük Özenbaş Ve Uskut köyleri
Analyzing architectural features in historical Crimean Tatars rural landscapes: The villages Of Buyuk Ozenbash And Uskut
Yazar: DZHEVAIR AMETOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TERANE BURNAK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu tezde, Büyük Özenbaş ve Uskut köyleri örneğinde, farklı türde kırsal yerleşim biçimlerini temsil eden geleneksel Kırım Tatar köy peyzajlarının mimari özellikleri incelenmektedir. Araştırmanın amacı, geleneksel Kırım Tatar mimarisini ve kırsal yerleşimlerin planlama yapısını şekillendiren fiziksel, sosyo-kültürel ve ekonomik faktörleri kapsamlı bir şekilde incelemektir. Tez, beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, "kırsal peyzaj" kavramının teorik temelleri ve uluslararası düzeyde bu kavramın incelenmesi ve korunmasına yönelik yaklaşımlar ele alınmaktadır. İkinci bölümde, Kırım kırsal peyzajlarının oluşumunu etkileyen doğal ve iklimsel koşullar, fiziki coğrafya ve sosyo-ekonomik faktörlerin detaylı bir analizi yapılmaktadır. Üçüncü bölümde, Büyük Özenbaş ve Uskut köylerinin mimarisi, tarihsel gelişimleri ve karakteristik özellikleri dahil olmak üzere, ayrıntılı olarak incelenmektedir. Dördüncü bölümde, iki kırsal peyzajın karşılaştırmalı analizi sunulmakta, doğal koşullar ve kültürel geleneklerle şekillenen mimari çözümler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar vurgulanmaktadır. Beşinci bölümde ise, araştırmanın sonuçları özetlenmekte ve Kırım Tatar köy peyzajlarının korunması ve yeniden canlandırılması için önerilerde bulunulmaktadır. Bu araştırma, doğal ve kültürel faktörlerin Kırım kırsal mimarisinin gelişimi üzerindeki etkisini anlamaya yönelik önemli bir katkı sağlamakta ve bölgenin tarihi mirasının korunması alanında gelecekte yapılacak çalışmalara temel oluşturmaktadır.

Abstract:
This dissertation investigates the architectural features of traditional Crimean Tatar rural landscapes, using the villages of Büyük Özenbaş and Uskut as examples, which represent different types of rural settlements in the region. The research aims to comprehensively study the factors shaping traditional Crimean Tatar architecture and the planning structure of rural settlements, with a focus on physical, socio-cultural, and economic aspects. The dissertation is divided into five main sections. The first section examines the theoretical foundations of the concept of "rural landscape" and the international approaches to its study and preservation. The second section provides a detailed analysis of the natural and climatic conditions, physical geography, and socio-economic factors influencing the formation of Crimean rural landscapes. The third section explores the architectural features of the villages of Büyük Özenbaş and Uskut, including their historical development and characteristic features. The fourth section presents a comparative analysis of the two rural landscapes, highlighting the similarities and differences in architectural solutions shaped by natural conditions and cultural traditions. The fifth section summarizes the research findings and offers recommendations for the preservation and restoration of Crimean Tatar rural landscapes. Thus, this study contributes to the understanding of how natural and cultural factors influence the development of rural architecture in Crimea and serves as a foundation for further research in the field of preserving the region's historical heritage.