Yaşçılık ve yaşlanma aktivizmi konulu bir programın üniversite öğrencilerinin yaşçılık tutumlarına etkileri
The effects of a programme on ageism and ageing activism on university students' attitudes towards ageism
Yazar: EDA ATA OFLU
Danışman: PROF. DR. HAYAT BOZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Yaşa dayalı ayrımcılık = Ageism ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite öğrencileri için geliştirilen yaşçılık ve yaşlanma aktivizmi konulu bir programının öğrencilerin yaşçılık tutumlarına etkisini belirlemeyi hedefleyen bu araştırma, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Yabancı Diller Bölümü'nde öğrenim gören 21 farklı bölüme kayıtlı 162 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin tutumları "Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği (YATÖ)" ve Kişisel Bilgi Formu ile değerlendirilmiştir. Eğitim ihtiyaçları belirlenerek altı oturumdan oluşan bir yetişkin eğitimi programı geliştirilmiş ve gönüllü bir gruba uygulanmıştır. Program öncesi ve sonrası YATÖ uygulanmıştır. Araştırmada ön teste katılan öğrencilerin açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlarda yaşlanma ve yaşlı hakları konusunda kimi yaşçı tutumları saptansa da öğrencilerin YATÖ puanının ön testte 79,76; son testte 82,35 olduğu ve boyut ağırlıklı ortalamalarının öğrencilerin yaşlı ayrımcılığına ilişkin olumlu tutuma sahip olduklarını göstermiştir. Ön testte öğrencilerin cinsiyet, anne eğitim düzeyi, daha önce yaşlılarla birlikte yaşama ve yaşlandıklarında ebeveynleri ile yaşama isteklerinin istatistiksel açıdan önemli olduğu belirlenmiştir. Son teste katılan öğrencilerin (n=17) olumlu tutumunun pekiştiği ve tutumlarında olumlu değişimler olduğu saptanmıştır. YATÖ ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Eğitim, yaşçılık ve kapsayıcılık konusunda farkındalığı artırmada etkili bulunmuştur. Bu bulgular, yaşçılık konusundaki farkındalığı artırmak ve yaşa dayalı önyargıları azaltmak için kapsamlı eğitim programlarının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Sözcükler: Yaşlanma, yaşçılık, yaşlanma aktivizmi, yaşlı ayrımcılığı, yetişkin eğitimi

Abstract:
This study, aimed at determining the effect of a program on ageism and aging activism developed for university students on their attitudes toward ageism, was conducted with 162 students enrolled in 21 different departments at the TOBB University of Economics and Technology, Department of Foreign Languages. The students' attitudes were assessed using the "Ageism Attitude Scale (YATÖ)" and a Personal Information Form. Based on identified educational needs, an adult education program consisting of six sessions was developed and implemented with a volunteer group. The YATÖ was administered before and after the program. Although some ageist attitudes were identified in the responses to open-ended questions in the pre-test, the students' YATÖ scores were 79.76 in the pre-test and 82.35 in the post-test, with dimension-weighted averages indicating positive attitudes toward ageism. It was determined that gender, mother's education level, prior cohabitation with elderly individuals, and willingness to live with parents when older were statistically significant in the pre-test. The post-test results showed that the positive attitudes of the participating students (n=17) were reinforced, and there were positive changes in their attitudes. No statistically significant difference was found between the YATÖ pre-test and post-test scores (p>0.05). The education was found to be effective in raising awareness about ageism and inclusivity. These findings highlight the necessity of comprehensive educational programs to increase awareness about ageism and reduce age-based prejudices.

Keywords: Ageing, ageism, ageing activism, university students, adult education intervention