Sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimini zorlaştıran faktörlere ilişkin görüşleri ve değerler eğitimine yönelik uygulamaları
Classroom teachers' opinions about the factors that make values education difficult and their applications concerning values education
Yazar: YUSUF TOSUN
Danışman: DOÇ. DR. İSHAK KOZİKOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimini zorlaştıran faktörlere ilişkin görüşlerini ve değerler eğitimine yönelik uygulamalarını saptamaktır. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, eş zamanlı iç içe geçmiş desen kullanılmıştır. Araştırma, küme örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen ve Van ilinde görev yapmakta olan 419 sınıf öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen okullarda görev yapan 20 sınıf öğretmeniyle görüşme yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Değerler Eğitimini Zorlaştıran Faktörler Öçeği" ve "Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde ortalama, standart sapma, MANOVA ve ANOVA; nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimini zorlaştıran faktörlerden "aile ve sosyal çevre", "kitle iletişim araçları ve sosyal medya", "öğretmen özellikleri", "öğretim programları ve materyalleri" ve "sınıfın fiziki yapısı ve olanakları" faktörlerine ilişkin madde ifadelerine yüksek düzeyde; "öğrenci özellikleri" ve okul yönetimi" faktörlerine ilişkin madde ifadelerine orta düzeyde ve "öğretmen özellikleri" faktörüne ilişkin madde ifadelerine düşük düzeyde katıldıkları saptanmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerde de benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerin değerler eğitimini zorlaştıran faktörler ölçeğinden aldıkları puanların; cinsiyete ve mesleki deneyime göre anlamlı farklılık gösterdiği; görev yaptıkları yerleşim yerine göre anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır. Sınıf öğretmenlerinin genellikle değerler eğitiminin uygulama sürecinde drama, tiyatro, rol oynama, gezi ve eğitsel oyun gibi yöntem ve tekniklerden faydalandıklarını; sohbet etme, karikatür, afiş ve sloganlar hazırlama, seminer, konferanslar ve örnek şahsiyetlerle buluşmalar düzenleme şeklinde uygulamalar gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Ailelerin, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin eğitim, konferans, seminer vb. etkinlikler aracılığıyla ilkokul kademesindeki değerler eğitimi hakkında bilinçlendirilmesi önerilebilir.

Anahtar sözcükler: Değer, Değerler eğitimi, İlkokulda değerler eğitimini zorlaştıran faktörler, Sınıf öğretmenleri.

Abstract:
This study aims to determine classroom teachers' opinions about the factors that make the values education difficult and their practices concerning values education. In this study using mixed research method, concurrent embedded design was used. The study was conducted with 419 classroom teachers working inVan province determined by cluster sampling method. In addition, interviews were conducted with 20 classroom teachers working in the schools determined by maximum diversity sampling method. "Factors Making Values Education Difficult" and "Semi-Structured Interview Form" were used as data collection tools. Mean, standard deviation, MANOVA and ANOVAwere used in quantitative data analysis, descriptive analysis technique was used in qualitative data analysis. As a result of the study, the item expressions related to the factors of "family and social environment", "mass media and social media", "teacher characteristics", "curriculum and materials" and "the physical structure and possibilities of the classroom" were found at a high level; the item expressions related to the factors of "student characteristics" and "school management"were found at moderate level; the item expressions related to the factor of "teacher characteristics" were found at low level. Similar results were obtained in the interviews with the teachers. The scores of primary school teachers from the scale of factors that make values education difficult significantly differed according to gender and professional experience; it was determined that there was no significant difference according to the place of residence where they worked. Classroom teachers generally benefit from methods and techniques such as drama, theater, role playing, sightseeing and educational games in the implementation process of values education; it was determined that they carried out practices such as chatting, preparing cartoons, posters and slogans, organizing seminars, conferences and meeting with exemplary personalities. It can be suggested to organize activities such as training, conferences, seminars, etc. for families, teachers and school administrators in order to raise awareness about values education at primary school level.

Keywords: Value, Values education, Factors that make values education difficult at primary school, Classroom teachers.