Bir üniversite hastanesi adli psikiyatri polikliniğine yönlendirilen olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of cases referred to A universty hospital forensic psychiatry outpatient clinic
Yazar: CÜNEYT ERSOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER AKGÜL CEYHUN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Adli psikiyatri = Forensic psychiatry ; Adli tıp = Forensic medicine ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Bir Üniversite Hastanesi Adli Psikiyatri Polikliniğine Yönlendirilen Olguların Retrospektif Değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'na adli makamlar tarafından yönlendirilen olguların sosyodemografik özellikleri, tanı dağılımı ve gönderilme nedenleri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız geriye dönük, tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmamızda, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Psikiyatri Polikliniğine yönlendirilen ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan, 1 Ocak 2018- 1 Mart 2020 tarihleri arasında hakkında rapor düzenlenen 312 olgunun tıbbi dosyaları  ve adli raporları geriye dönük olarak incelenmiştir. Olgular, Ceza hukuku ve Medeni hukuk başlıkları altında  iki ana grup olarak incelenmiştir. Ceza hukuku kapsamında gönderilen olgular, 'fail',  'ruhsal bozukluğu olan mağdur' ve 'mağdurda ruhsal bozukluk gelişmesi'  şeklinde üç grupta toplanmıştır. Medeni hukuk kapsamında olan olgular gönderilme nedenlerine göre, 'vesayet gereksinimi', 'velayet uygunluğu', 'boşanma davası', 'cinsiyet değiştirme davası' bölümlerine ayrılarak incelenmiştir. Tanılar, DSM-5 esas alınarak konulmuş, sınıflandırılmış tanıları, gönderilme nedenleri ve sosyodemografik özellikleri SPSS programında istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Olguların %68.6'sı (n=214) Ceza hukuku, %31.4'ü (n=98) Medeni hukuk kapsamında incelenmesi istenen olgulardır. Ceza hukuku kapsamında değerlendirilen 214 olgunun %76'sı (n=163) ceza ehliyetinin saptanması amacıyla 'fail' olarak, %9,3'ü (n=20) 'ruhsal bozukluğu olan mağdur' olarak, %14'ü (n=30) 'mağdurda ruhsal bozukluk gelişip gelişmediğinin tespiti' amacıyla gönderilmiştir. Medeni hukuk kapsamında gönderilen 98 olgunun %54,1'i (n=53) vesayet gereksiniminin, %32,7'si (n=32) velayet uygunluğunun, %6,1'i (n=6) boşanma davası nedeniyle, %4,1'i (n=4) ayırt etme gücünün, %2'si (n=2) cinsiyet değiştirme uygunluğunun, %1'i (n=1) koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasının değerlendirilmesi amacıyla gönderilmiştir. 
Sonuç: Çalışmamızda fail olarak gönderilen grupta, literatüre kıyasla anlıksal yetersizlik oranının yüksek, madde kullanım bozukluğu ve kişilik bozukluğu tanıların ise düşük olduğu saptanmıştır. Ülkemizde ve tüm dünyada adli psikiyatri çalışmalarının çoğunluğunun 'fail' grubuna yönelik olduğu, özellikle ceza hukuku alanında, 'ruhsal bozukluğu olan mağdurlar', medeni hukuk alanında ise 'vesayet gerekliliği' ve 'velayet uygunluğu' alanlarında çok az çalışma olması, bu konuların yeterince ilgi görmediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Adli Psikiyatri, Medeni hukuk, Ceza hukuku, Ceza sorumluluğu

Abstract:
Retrospective Evaluation of Cases Referred to a University Hospital Forensic Psychiatry Outpatient Clinic
Objective: In this study, it was aimed to examine the relationship between the sociodemographic characteristics, diagnosis distribution and the reasons for sending the cases referred by the judicial authorities to the Department of Psychiatry of Atatürk University Faculty of Medicine.
Method: Our study is a retrospective, descriptive study.  In our study, the medical files and forensic reports of 312 cases who were referred to the Ataturk University Medical Faculty Forensic Psychiatry Outpatient Clinic and who met the inclusion criteria and for whom reports were issued between January 1, 2018 and March 1, 2020 were retrospectively examined.  The cases are examined in two main groups, namely under Criminal law and Civil law.  The cases sent under the criminal law are grouped into three namely, as 'perpetrator', 'victim with mental disorder' and 'development of mental disorder in the victim'.  The cases within the scope of civil law have been examined by dividing them into 'guardianship requirement', 'custody eligibility', 'divorce case', 'gender reassignment case' sections.  The diagnoses were made on the basis of DSM-5, and their classified diagnoses, reasons for sending and sociodemographic characteristics were evaluated statistically in the SPSS program.
Results: 68.6% (n = 214) of the cases were the cases to be examined within the scope of Criminal law, 31.4% (n = 98) within the scope of civil law.    76% (n = 163) of 214 cases evaluated within the scope of criminal law were 'perpetrators' who were sent for the purpose of determining criminal liability, 32, 9.3% (n = 20) were ''victims with mental disorders', 14%  (n = 30) were sent to determine 'whether the victim developed a mental disorder'.  54.1% (n = 53) of 98 cases sent under civil law were to be evaluated regarding  the requirement of guardianship, 32.7% (n = 32) regarding custody compliance, 6.1% (n = 6) due to divorce case,  4.1% (n = 4) were sent to be evaluated regarding the power of discernment,  2% (n = 2) regarding the eligibility for gender reassignment, and 1% (n = 1) regarding restriction of freedom for protection.  
Conclusion: In our study, regarding the group sent as perpetrators, it was found that the rate of mental disability was high and the diagnoses of substance use disorder and personality disorder were low compared to the literature.    The majority of forensic psychiatry studies in our country and all over the world are aimed at the 'perpetrator' group and the few studies, especially on 'victims with mental disorders' in the field of criminal law and on 'guardianship requirement' and 'custody eligibility' in  the field of civil law, show that these issues do not receive enough attention.
Keywords: Forensic Psychiatry, Civil law, Criminal law, Criminal liability