Ortadere araştırma havzalarında makroomurgasız populasyonu dinamikleri
Macroinvertebrate population dynamics in Ortadere research watersheds
Yazar: İBRAHİM YURTSEVEN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF SERENGİL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Havza Amenajmanı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Günümüzde, özellikle kentleri çevreleyen havzalarda çok çeşitli ekolojik ve hidrolojik sorunlar gözlenmektedir. Bunlardan bazıları erozyon, sel, arazi kaymaları, taşkınlar, çevre kirlenmesi (hava, su, toprak), hidrolojik rejimin bozulması, sosyo-ekonomik nedenlerden kaynaklanan dolaylı sorunlar (nüfus patlaması, eğitim noksanlığı, fakirlik, göç) ya da yanlış kullanımlarıdır. Bu dolaylı veya doğrudan insan faaliyetleri ile ilişkili sorunların çoğu Belgrad Ormanı içerisindeki havzalarda gözlemlenmemektedir. Bu doğala yakın durum Belgrad Ormanı'na bir referans alanı özelliği sağlamakta ve önemli bir çalışma alanı haline getirmektedir.Bugüne dek biyolojik parametreleri gösterge (indikatör) olarak alan çoğu araştırmada insan etkilerinin yoğun olarak görüldüğü kentsel havzalar ele alınmıştır. Bizim çalışma alanımız olan bölgedeki tek insan etkisi, kış aylarında gözlenen ve ekosistemin sağlık ve devamlılığı yönünde bir tehdit oluşturmayan asit yağış olgusudur.Bu araştırmada Belgrad Ormanı içersinde Ortadere Araştırma Havzaları'nda tespit edilen belli derelerdeki makroomurgasız gruplarının nitel ve nicel dağılımları, Mart 2007-Şubat 2008 tarihleri arasında belirlenmiş ve hidrolojik-hidrokimyasal parametrelerle ilişkilendirilerek populasyon dinamiklerindeki değişimin aylara ve mevsimlere göre nasıl olduğu ortaya konulmuştur.Araştırma sonucunda 11 organizma grubu ve bunlara ait 15 tür tanımlanmıştır. Bunların % 80,7`sini Gammarus pulex, % 4,06'sını Gerris sp., % 4,06'sını Heptagenia sulphurea, % 1,25 ini Calopteryx splendes ve % 11,18 'ini diğer omurgasızlar oluşturmaktadır.

Abstract:
Numerous problems are observed in watersheds in Turkey and around the world including erosion, torrents, floods, landslides, pollution and also socio-economic disorder. Most of these problems are directly or indirectly associated with human interventions. Human influences are limited in Belgrad Forest and therefore most of these problems are not severely observed. This ?close to natural? condition makes Belgrad Forest a very suitable place for experiments as a reference area.Many environmental monitory studies have been conducted considering biological parameters as indicators for detecting human interruptions on urban streams. In this study, we work in a protected forest and the only human impact on this forest is acid deposition observed in winter months.In this study, macroinvertebrate diversity and pollution Dynamics were identified and the factors affecting them were put forward. Monthly observations, identification, and measurements provided knowledge related to the distribution and population dynamics of macroinvertebrates in the study area.This study is the first study to relate macroinvertebrates with watershed hydrology in Turkey. Qualitative and quantitative distributions of benthic macroinvertebrates were identified with samples collected monthly from stream cross sections in Ortadere experimental watersheds in Belgrad Forest.A total of 11 groups in 15 species were determined. These consisted of 80,7% Gammarus pulex, 4,06% Gerris sp, 4,06% Heptagenia sulphurea, 1,25% Calopteryx splendes and 11,18% other invertebrates.