Uzak doğu asya ülkerinden türkiye'ye gelen turist sayısına etki eden ekonomik faktörlerin panel veri analizi ile incelenmesi
An examination of the effects of economic factors on the number of tourist arrivals from far east asian countries to turkey via panel data analysis
Yazar: SELİM BAKIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SULHİ ESKİ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
İnsanların gezmeyi ve değişik yerler tanıma isteğini keşfetmesi ve yaygın hale
gelen turizm olgusu zamanla sınırları aşmış ve uluslararası bir nitelik kazanmıştır.
Bunun sonucunda küresel ilgi alanına sahip bir sektör olmuştur. Türkiye'de bacasız
fabrika olarak nitelendirilen turizmi gerek iç turizm gerekse dış turizm anlamında
daha önce değerlendirmeler yapılmıştır, Özellikle dış turizmin ülke ekonomisine
kazandırdığı döviz girdisini artırmak için çok yönlü çalışmalar yapılmıştır. Ancak;
görülmüştür ki bu çalışmalarda panel veri analizi yönteminin kullanılmasının sınırlı
kaldığı anlaşılmıştır.
Bu çalışmanın amacı, Uzak Doğu Asya ülkelerinden Türkiye'ye olan turizm
talebini etkileyen ekonomik faktörlerin etkisinin 2002-2013 yıllar turizm verilerine
göre Çin, Japonya, Tayland, Singapur, Malezya, Filipinler, Endonezya, Güney
Kore ülkeleri açısından FMOLS (Tam modifiye edilmiş panel veri analizi) yöntemi ile
incelemektir. Elde edilen tespitlerin turizm sektörünün karar alma sürecinde
faydalanmalarına sunmaktır.
Çalışmada yöntem olarak elde edilen verilerin panel veri analizi çerçevesinde
değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Türkiye'ye uzak doğuda yer
alan sekiz ülkeden gelen turistler için bir panel veri analizi yapılmıştır. Literatürde
turizm talebinde belirleyici öneme sahip makro-ekonomik parametreler olan gelir,
döviz kuru, göreceli fiyatlar, gecilmeli turizm talebi, küresel finansal kriz, 11 Eylül
Etkisi ve döviz kurları yer almıştır. Bu araştırmada da söz konusu temel
parametrelere yer verilerek temel oluşturulmuştur. Parametrelere ait ön-testler
yapılarak, kurulacak ekonometrik model öngörülmüştür. Sektör fiyatları ve seyahat
maliyetleri ile turizm talebi arasında öngörüldüğü üzere negatif ve güçlü, döviz
kurlarıyla turizm talebi açısından ise pozitif ve güçlü ilişki olduğu belirlenmiştir.
Tam modifiye edilmiş panel regresyon analiz sonucunda, turizm talebinin
ekonomik faktörlere göre değişim gösterdiği, grup ortalama tahmin edicisi
kullanılarak modeli analiz ettiğimizde sonuçlar ülkelere göre değişiklik gösterdiğini
saptanmıştır.

Abstract:
The pursuit of travel and discovering new places have made tourism a prime
interest and lead tourism to gain an international character. In this context, tourism
has been recognized as a global sector. Studies on tourism development in regards
to both domestic and international tourism have been conducted to analyze the
contribution of tourism to the economy and the extent tourism creates influx of
foreign exchange. Nevertheless, there are limited studies that examines
international tourism demand in the context of panel data analysis.
The purpose of this theses is to examine the effects of economic factors on
inbound tourism demand to Turkey for he period of 2002-2013 from China, Japan,
Thailand, Singapore, Malaysia, Philippines, Indonesia, and South Korea using the
Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS) technique.
The analyses are conducted utilizing the FMOLS in order to determinants of
tourism demand to Turkey from abovementioned countries. Following tourism
demand literature, income, prices, and bilateral exchange rates between Turkey and
respective countries were modeled as a function of tourism demand. Unit root tests
and panel co-integration tests were conducted prior to conducting the FMOLS
analysis. The results from the FMOLS analysis showed that prices and costs have
negative and statistically significant effects on tourism demand, while income and
bileteral exchange rates have positive and statistically significant effects on tourism
demand. The results however vary for respective countries. The practical
implications are discussed..