Tip 2 diyabet ve insülin direnci olan bireylerde beslenme ve egzersiz tedavisinin bazı serum miyokin ve adipokin düzeyleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the effects of diet and exercise implementations on certain serum myokine and adipokine levels in type 2 diabetes and insulin resistance
Yazar: ÖZLEM TOK
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÖKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Miyokin = Myokine ; Visfatin = Visfatin ; İnsülin direnci = Insulin resistance ; İrisin = Irisin

Özet:
Bu çalışmanın amacı insülin direnci ve tip 2 diyabeti olan bireylerde egzersiz ve diyet tedavisinin antropometrik ölçümler, bazı biyokimyasal parametreler ve serum irisin, FGF21, FSTL1, visfatin ve metrnl proteinleri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmaya 24 insülin direnci ve 24 tip 2 diyabetik birey (BKİ>25kg/m2) ile 24 sağlıklı birey (BKİ>25kg/m2) katılmıştır. Tip 2 diyabetik ve insülin direnci olan bireyler rastgele diyet ve diyet + egzersiz gruplarına ayrılarak 12 haftalık egzersiz ve/veya diyet tedavisi ile takip edilmiştir. Bireylerin antropometrik ölçümleri, bazı biyokimyasal parametreleri ile serum adipokin ve miyokin düzeyleri başlangıçta, 4. ve 12. haftalarda incelenmiştir. Araştırma sonucunda, başlangıç irisin düzeyinin tip 2 diyabetli (20,886,5 ng/mL) ve insülin dirençli bireylerde (23,696,1 ng/mL) sağlıklı bireylerden (11,395,2 ng/mL) daha yüksek (p0,001), visfatin ve FSTL1 düzeyinin diyabet grubunda insülin direnci ve kontrol grubuna göre daha yüksek, metrnl düzeyinin insülin direnci grubunda diyabet grubundan daha yüksek bulunmuştur (p=0,001). Diyabetik bireylerde 12. haftada FGF21, visfatin ve FSTL1 düzeyleri azalmıştır (p0,05), irisin düzeyi 12. haftada 4. haftaya göre artmıştır (p=0,008). İnsülin direnci grubunda serum irisin, FGF21 ve FSTL1 düzeyleri 4. haftada azalmıştır (p0,05), visfatin düzeyinde bir değişiklik görülmemiştir (p0,05). Serum metrnl 12. haftada başlangıç düzeyine göre azalmıştır (p0,001). Araştırma sürecinde serum adipokin ve miyokin düzeylerindeki değişim diyet ve egzersiz grupları arasında fark göstermemiştir (p>0,05). İnsülin direnci olan bireylerde serum irisin düzeyi kas kütlesi ile ve FGF21 düzeyi vücut ağırlığı ile pozitif ilişkili, FSTL1 düzeyi bel/kalça oranı ile negatif ilişkili bulunmuştur. Diyabetik bireylerde 12. hafta visfatin düzeyi ile HbA1c düzeyi ile ilişkili bulunmuştur (r=-0,454; p=0,026).

Abstract:
The aim of the present study is to investigate the changes in anthropometric and biochemical parameters,  serum irisin, FGF21, FSTL1, visfatin, and Metrnl levels in response to diet and exercise in T2D and insulin resistant subjects. Individuals recruited in this research includes 24 insulin resistant and 24 T2D patients (BMI>25kg/m2) and 24 healthy controls in between the ages of 18-60. Experiment groups divided into 2 groups as diet and exercise and received individually planned exercise and/or diet therapy and followed for 12 weeks. Anthropometric and certain biochemical parameters, serum adipokines and myokines levels were assessed at the beginning, 4th, and 12th week. Results showed that baseline irisin levels were higher in diabetes (20,886,5 ng/mL) and insulin resistance (23,696,1 ng/mL) groups than control group (11,395,2 ng/mL, p0,001). In addition, baseline visfatin and FSTL1 levels were increased in diabetic individuals in comparison to insulin resistant and healthy subjects. However, baseline metrnl levels were higher in insulin resistance group compared to T2D (p=0,001). FGF21, visfatin and FSTL1 levels were decreased at 12th week in T2D (p0,05), while irisin levels at 12th week increased in comparison to 4th week's levels (p=0,008). Irisin, FGF21, and FSTL1 levels were decreased at 4th week in insulin resistant subjects (p0,05). Visfatin levels were remained statistically unchanged (p0,05). Metrnl levels reduced at 12th week (p0,001). Adipokine and myokine levels have not differed between diet and diet + exercise groups throughout the study (p0,05). Irisin levels-muscle mass and FGF21-body weight were found (+) and FSTL1-weist/hip ratio (-) associated in insulin resistant subjects. Visfatin levels were corelated with HbA1c levels in T2D at 12th week (r=-0,454; p=0,026).