Düzce Tıp Fakültesi Eğitim ve araştırma hastanesi'nde gündüz ve vardiyalı görev yapan hemşirelerde ortaya çıkan sağlık 
sorunlarının incelenmesi
Investigation of health problems of nurses who work 
daytime and shiftwork in Duzce University Hospital
Yazar: AYŞE ÜSTÜN
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA SENİH MAYDA
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hemşireler = Nurses

Özet:
Hemşirelik özveri, sabır ve fiziksel dayanıklılık gerektiren bir meslektir. Hemşireler
hastalara daha fazla faydalı olabilmek için kendi fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumak
durumundadırlar. Bu araştırma Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi hemşirelerinin yaşam
alışkanlıklarını, sağlık sorunlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla
kesitsel tipte yapılmıştır. 2013 yılında araştırma hastanesinde araştırmayı kabul eden
154 hemşireye anket ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) uygulanmıştır. Çalışma
biçimine göre sürekli gündüz %24, nöbet, gündüz çalışan %76 hemşire vardır. Sigara
içen 41 (%26.6) hemşire vardır. Bu hemşirelerin yaklaşık yarısı (%53.7) nöbette sigara
kullanımının arttığını söylemektedir. Hemşirelerin %75.3'ü egzersiz yapmamakta,
%61.7'si öğün atlayarak beslenmekte, %74'ü düzensiz uyku uyumakta, %50.6'sı
uykuya dalmakta zorluk yaşamaktadır. %20.1'inin kronik bir hastalığı olduğu ve
bunların %83.9'u işteki verimliliği etkilediğini söylemektedir. Ayrıca çalışma biçimi ile
yaş, cinsiyet, çocuk sahibi olma, beslenme düzeni, fiziksel aktivite ve uyku düzeni
arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. KSE'de bulunan 9 alt ölçek ve ek maddelerden
en yüksek puan ortalamasına sahip olan ruhsal belirtiler sırasıyla; obsesif kompulsif
bozukluk (1.03± 0.69), paranoid düşünce (1.01 ± 0.79) ve hostilite (0.87 ± 0.71) olup,
bu puanlar orta düzeye daha yakın bulunmuştur. En düşük puan ortalaması olan ruhsal
belirti ise fobik anksiyetedir (0.30 ± 0.40). Global indekslerden; rahatsızlık ciddiyeti
indeksi (0.13 ± 0.10) ve semptom rahatsızlık indeksi (0.29 ± 0.09) puan ortalamaları
düşük, belirti toplam indeksi (23.05 ± 11.96) puanı orta düzeydedir. Araştırmada en sık
rastlanan sağlık sorunları yorgunluk (%97.4), bacak ağrısı (%85.7), bel ağrısı (%79.9),
sırt ağrısı (%74.7), baş ağrısı (%72.1), varis (%59.1), boyun ağrısı (%55.2) şeklindedir.
Çalışma biçimi ile sağlık sorunlarından yalnızca bacak ağrısı ve varis arasında anlamlı
bir ilişki bulunmuştur. Sağlık sorunlarının azaltılması için iş yeri işçi sağlığı ve iş
güvenliği birimi kurulmalıdır. Hemşirelere mesleki riskler hakkında hizmet içi eğitimler
verilmelidir.

Abstract:
Nursing is a profession that requires self-devotion, patience and physical endurance.
Nurses have to keep their physical and mental healths in order to be more helpful to the
patients. This research was cross-sectional performed so as to determine nurses' in
Duzce University Medical School life habits, health problems and the factors affecting
this. Questionnaire and Brief Symptom Inventory (BSI) were applied to 154 nurses
accepting the research in research hospital in 2013. There are 24% continually daytime,
mounting guards, 76% working at nights according to manner of work. Smokers are
41% and half of the nurses (53.7%) who smoke say that the use of smoking increases
during guard. 75.3% of the nurses do not do exercises, 61.7% of them eat by skipping
meal, 74% of them sleep irregularly and 50.6% of them have difficulty in falling sleep.
It reveals that 20.1% of them have chronic disease and 83.9% of them say that it affects
the productivity of work. Also, it was determined a significant relationship between
manner of work and age, gender, having child, diet, physical activity, and regular sleep.
Mental symptoms having the highest point averages in 9 subscales and additional
articles in BSI are respectively: obsessive compulsive disorder (1.03 ± 0.69), paranoid
ideation (1.01 ± 0.79) and hostility (0.87 ± 0.71), these points were found close to
medium level. The mental symptom having the lowest point of average is phobic
anxiety (0.30 ± 0.40). Disorder seriousness index (0.13 ± 0.10) and symptom disorder
index (0.29 ± 0.09) point averages are low and sign total index (23.05 ± 11.96) is at
midlevel. The most common health problems in the research are tiredness (97.4%), leg
pain (85.7%), backache (79.9%), back pain (74.7%), headache (72.1%), varicose
(59.1%), neck ache (55.2%). Significant relationships are founded between only leg
pain and varicose from health problems and the manner of work. Occupational Health
and Safety Unit must be founded so as to reduce health problems. Service trainings
about occupational risks must be given to the nurses.