Gebelerin beden algıları ile fiziksel aktivite tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between pregnant people's body perception and physical activity attitudes
Yazar: DEMET MUMCU
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Gebelik fizyolojik olarak tanımlanan bir süreç olsa da kadın vücudunda gelişen fiziksel, fizyolojik ve psikolojik değişiklikler kadınlarda beden algısını değiştirebilmektedir. Araştırmamızda gebelik dönemindeki kadınların egzersiz yapma tutumları ile beden algıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Prospektif, kesitsel ve analitik tipteki çalışmamız Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerinde 09.11.2022-09.05.2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini, polikliniğe başvuran ve araştırma kriterlerine uyan 18-49 yaş arası 281 gebe oluşturdu. Veri toplama sürecinde sosyodemografik veri formu, "Gebelerin Kendilerini Algılama Ölçeği (GKAÖ)" ve "Gebelerde Egzersiz Tutum Ölçeği (GETÖ)" kullanıldı. Veriler yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 21.0 programı kullanılarak yapıldı ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 281 gebe katıldı. %78,3'ü (n=220) gebelikte egzersiz konusunda bilgi sahibi olduğunu, %56,2'si (n=158) gebelik öncesinde ve %41,6'sı (n=117) gebelik sırasında egzersiz yaptığını ifade etti. Çalışmamıza katılan gebelerin GETÖ puan ortalamasının 138,0920,02 ve GKAÖ beden algısı alt boyut ortalamasının 9,853,76 olduğu görüldü. GETÖ puanları ile GKAÖ beden algısı alt boyutu puanları arasındaki ilişki negatif yönde zayıf korelasyon şeklinde bulundu (r=-0,173; p=0,004). Gebelikte egzersizle ilgili bilgi sahibi olmanın olumlu egzersiz tutumu (p<0,001) ve pozitif beden algısıyla (p=0,003) ilişkili olduğu görüldü. Egzersiz konusunda bilgi sahibi kadınların egzersiz yapma oranlarının anlamlı ölçüde yüksek olduğu tespit edildi (p<0,001). Çalışmamızda yaş, çalışma durumu, gebelik haftası ve gebelik öncesi fiziksel aktivite yapma durumu gibi faktörlerin gebelikte egzersiz tutumunu etkilemediği; ancak eğitim düzeyi (p=0,020) ve gelir durumuna (p=0,001) göre gruplar arasında anlamlı bir fark olduğu saptandı. Yüksek gelirli (p<0,001), ilk gebeliği olan (p=0,004) ve gebelik öncesi düzenli fiziksel aktivite yapan gebelerin (p=0,006) daha yüksek oranda egzersiz yaptığı görüldü. Gebeliği sürecinde egzersiz yapan bireylerin beden algısı puan ortalamaları daha düşük bulunurken (p=0,049) gebelik süresince alınan kilo miktarı arttıkça beden algısı puanlarının arttığı görüldü (r=0,144; p=0,016). Öte yandan yaşın, gebelik haftasının, ilk gebelik olmasının veya düşük yapmanın beden algısını etkilemediği saptandı (sırasıyla p=0,069; 0,718; 0,496; 0,262)
Sonuç: Bu çalışma olumlu egzersiz tutumu sergileyen kadınların beden algılarının daha iyi olduğunu gösterdi. Öğrenim düzeyi ve ekonomik durum gibi sosyodemografik faktörlerin de egzersiz tutumu üzerinde etkili olduğu görüldü. Egzersizle ilgili bilgi sahibi olmanın gebelik dönemindeki beden algısı ve egzersiz tutumu üzerinde olumlu etkisi olduğu belirlendi.
Gebelik sırasında kadın sağlığının iyileştirilmesine, gebelikte fiziksel aktivitenin teşvik edilmesine katkı sağlayacağına inanılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Beden imajı, algı, egzersiz, tutum, gebelik, kadın sağlığı.

Abstract:
Aim: Although pregnancy is defined as a physiological process, the physical, physiological, and psychological changes that occur in a woman's body can alter body perception. Our goal was to examine the relationship between exercise attitudes and body perception of women during pregnancy.
Materials and Methods: This prospective, cross-sectional, and analytical study was conducted at the Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinics between the dates of November 9, 2022, and May 9, 2023. The sample of the study consisted of 281 pregnant women aged 18-49 years who applied to the clinic and met the research criteria. A sociodemographic data form, "Self-perception of Pregnants Scale" and "Exercise Attitude Scale for Pregnant Women" were used during the data collection process. The data were collected using the face-to-face interview technique. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 21.0, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: A total of 281 pregnant women participated in the study. 78.3% (n=220) reported being knowledgeable about exercise during pregnancy, 56.2% (n=158) exercised before pregnancy, and 41.6% (n=117) during pregnancy. The average score of the participants from the Exercise Attitude Scale for Pregnant Women was found to be 138.09 ± 20.02 and and the average body perception subscale scores of the Self-perception of Pregnants Scale was 9.85 ± 3.76. The relationship between the scores of the Exercise Attitude Scale for Pregnant Women and the body perception subscale scores of the Self-perception of Pregnants Scale was found to be weak, negative and significant correlation (r=-0.173; p=0.004). It was observed that having knowledge about exercise during pregnancy is associated with a positive exercise attitude (p<0.001) and body perception (p=0.003). It was also determined that the rate of exercising among women who are informed about exercise is significantly higher compared to those who are not informed (p<0.001). The study found that factors such as age, employment status, gestational week, and pre-pregnancy physical activity did not affect the exercise attitude during pregnancy; however, the level of education (p=0.020) and income status (p=0.001) had a significant impact. Pregnant women with higher income (p<0.001), experiencing their first pregnancy (p=0.004), and who were regularly physically active before pregnancy (p=0,006) exercised at higher rates . While the average body perception scores of individuals who exercised during pregnancy were found to be lower (p=0.049), body image scores increased as the amount of weight gained during pregnancy increased (r=0,144; p=0.016). On the other hand, age, gestational week, being the first pregnancy, or having a miscarriage did not affect body perception (p=0.069; 0.718; 0.496; 0.262, respectively).
Conclusion: This study has shown that women who exhibit a positive exercise attitude have a better body perception. Sociodemographic factors such as level of education and economic status were also seen to influence exercise attitude. It was determined that having knowledge about exercise has positive effects on body perception and exercise attitudes during pregnancy.
It is believed to contribute to the improvement of women's health during pregnancy and to the promotion of physical activity during pregnancy.
Keywords: Body image, perception, exercise, attitude, pregnancy, women's health.