Türkiye'de zihin yetersizliğine sahip bireylerin sanal ortamda karşılaşabilecekleri tehlikeli durumların ve bu durumlardan korunma becerilerinin ebeveynlerin gözünden incelenmesi
Examination of the dangerous situations that individuals with mental disabilities may face in the virtual environment in Turkey and their protection skills from these situations through the eyes of parents
Yazar: ULKAR ASGARZADE
Danışman: PROF. DR. SEZGİN VURAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Güvenli davranış = Dependable behaviour ; Güvenli iletişim = Secure communication ; Potansiyel tehlike = Potential threat ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Sosyal medya = Social media ; Tehlike = Danger ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışma, zihin yetersizliği olan bireylerin (ZYOB) sanal ortamda karşılaşabilecekleri tehlikeli durumların ve bu durumlardan korunma becerilerinin ebeveynlerinin bakış açısından öğrenmek amacıyla yapılmıştır.  Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel model kullanılarak tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını zihin yetersizliği olan bireylerin ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı soru formudur. Veri toplama aracı Ågren, Kjellberg ve Hemmingsson (2020), tarafından hazırlanan anketin Türkçeye çevrilerek uzman görüşleri altında yeniden düzenlenmesiyle hazırlanmıştır. Araştırma verileri 2022 yılının Ocak-Nisan aylarında internet ortamında sosyal medya platformları aracılığıyla toplanmıştır. ZYOB'ların interneti, daha çok dizi/film izlemek, müzik dinlemek, oyun oynamak, sosyal medya kullanmak amaçlarıyla kullanıldıkları belirlenmiştir. Ebeveynler internetin ZYOB'lar için eğlenceli olduğunu, fakat çocuklarının interneti bazı durumlarda fazla kullandığını düşünüyorlar. ZYOB'ların %6'sı (7) internet ortamında tacize uğrarken, %7.8'i (9) internet ortamında tehdit edilmiş, %8.4'ü (10) daha önce dolandırılmaya çalışılmıştır. Araştırmada ebeveynler siber zorbalık durumlarında zihin yetersizliği olan çocuklarının kendilerini koruma becerilerine sahip olmadıklarını belirtmişlerdir.

Abstract:
This study was conducted in order to learn about the dangerous situations that individuals with mental disabilities (IwMD) may encounter in a virtual environment and their protection skills from these situations from the point of view of their parents. The research was designed using descriptive model from quantitative research methods. The participants of the study are the parents of individuals with mental disabilities. The data collection tool of the research is the question form. The data collection tool was prepared by translating the questionnaire prepared by Ågren, Kjellberg and Hemmingsson (2020) into Turkish and rearranging it under the expert opinions. January-April 2022 research data were collected on the Internet through social media platforms. it has been determined that individuals with mental disabilities use the Internet more for the purposes of watching TV shows/movies, listening to music, playing games, and using social media. Parents think that the internet is fun for IwMD, but their children use the Internet too much in some cases. While 6% (7) of IwMD have been harassed online, 7.8% (9) have been threatened online, and 8.4% (10) have previously tried to be scammed. In the study, parents stated that their children with IwMD do not have the skills to protect themselves in cyberbullying situations