Arhangay eyaleti Hun kurganları envanteri ve değerlendirilmesi: Gol mod-2 örneği
The inventory and assessment  of the Xiongnu kurgans in the Arkhangai province: Gol mod-2 samples
Yazar: ŞEYMA SAPMA
Danışman: DOÇ. DR. KÜRŞAT YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Hunlar = Huns ; Kurganlar = Castles ; Mezarlar = Graves ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Moğolistan = Mongolia ; Türk kültürü = Turkish culture ; Ölü gömme adetleri = Tradition of burying the dead

Özet:
"Moğolistan Arhangay eyaletindeki Hun Kurganları: Gol Mod-2 Örneği" adlı tezimiz 2001 yılında Moğol-Amerikan ekibin yaptığı bir proje sonucunda keşfedilen Gol Mod-2 kurganlarının mimari özelliklerini, envanterini, Hun ve Türk kültürü içindeki yerini incelemektedir. Çalışmamız salt bir envanter çalışması değildir. Çalışmamızda kazılarda elde edilen verilerden yola çıkılarak Hun ve Türk kültürü hakkında yorumlar yapılacaktır.

Gol Mod-2, Moğolistan'ın Arhangay eyaletine bağlı Öndör-Ulaan Sum'da yer almaktadır. Yaklaşık 20 yıldır araştırmalarına devam edilen kurganların en büyüğü olan 1 numaralı soylu kurganında bulunan objeler elde edilen buluntuların büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Bu kurganda ve uydu mezarlarında zengin işçiliğe sahip altın, gümüş, bronz ve çeşitli materyallerden üretilmiş süslemeler, at arabası ve koşum takımı parçaları, bronz ve seramik kaplar, silahlar gibi pek çok obje bulunmuştur.  Tezimizin amacı Hunlara ait olan bu buluntuları ve arkeolojik verileri yazılı kaynaklar, Türk kültürü ve diğer kültürlerle karşılaştırılarak işlemek ve yorumlamaktır.  Bunların arasında Hunların gömü gelenekleri, kültürel etkileşimleri, ticaret, metal teknolojisi, sanat konularına ışık tutacak ögeler yer alacaktır.

Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Hun arkeolojisi, Hun soylu kurganları ve Gol Mod-2 kurganları hakkında bilgiler verilecek; ikinci bölümde araştırması tamamlanan kurganlar ve buluntuları işlenecektir. Son bölümde ise elde edilen verile ışığında değerlendirmeler yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Hunlar, Soylu Mezarları, Kurgan, Ejder, Uydu Mezar

Abstract:
This thesis examines the architectural features, inventory and the place in Hun and Turkic culture of the kurgans discovered in the 2001 Mongol-American joint project at Gol Mod-2.  Our study was not just taking inventory.  With the data collected from excavations, one is able to make interpretations about Hun and Turkic culture.

	Gol Mod-2 is located in Öndör-Ulaan Sum of Mongolia's Arhangay Province.  Of the various kurgans that have been studied over the last 20 years, the objects on the largest No. 1 noble kurgan made up a significant portion of the findings.  In the many objects like chariots, harness fragments, bronze and ceramic pottery, weapons, and ornaments found in the satellite cemetery and on the kurgan, various examples of skilled workmanship with different materials like gold, silver, bronze were evident. The aim of our thesis is to compare and contrast the findings and archaeological data belonging to the Xiongnu with written records, Turkic culture and other cultures.  Through this, we will shed light on Xiongnu burial traditions, cultural interactions, commerce, metallurgy, and art.

Our study will be in three parts.  The first part covers Xiongnu archaeology, kurgan of Hun nobility, and information about the Gol Mod-2 kurgan.  Part two examines the obersvations about the studied kurangs and their findings.  The last part interprets the data that has been collected.Keywords: Xiongnu, Elite Burials, Kurgan, Dragon, Satellite Tomb