Ectodermal dysplasıa tanısı almış ailelerde hastalığın kalıtsal özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the hereditary features of the disease in families diagnosed with ectodermal dysplasia
Yazar: BANU GÜVEN EZER
Danışman: PROF. DR. EYYÜP RENCÜZOĞULLARI
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: DNA analizi = DNA analysis ; DNA dizileme = DNA sequencing ; DNA mutasyon analizi = DNA mutational analysis ; DNA restriksiyon enzimleri = DNA restriction enzymes ; Dizi analizi-DNA = Sequence analysis-DNA ; Ektodermal displazi = Ectodermal dysplasia ; Moleküler genetik = Molecular genetic ; PCR =

Özet:
Ectodermal dysplasia (ED) sendromu ektoderm kaynaklı gelişen organlarda anormallikler ile seyreden kompleks genetiksel bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. ED, hipohidrotik, anhidrotik ve hidrotik olmak üzere üç şekilde görülür. Daha önce yapılan çalışmada Bir Türk ailesinde hastalığa EDARADD geninin (NM_080738) 6.ekzonda c.439G>A bölgesinde meydana gelen mutasyonun sebep olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın amacı Ectodermal dysplasia (ED) hastalığına sebep olan EDARADD gen mutasyonun kan bağı ile akrabalığı olan tüm ailelerde saptanması ve taşıyıcıların belirlenmesidir. Ayrıca saptanan nokta mutasyonun sekanslama işlemlerine gereksinim duymayacak şekilde teşhisini hızlı ve ucuz yollarla saptamak amacıyla PCR tabanlı metotlar geliştirmektir. Elde edilecek veriler Tıbbi Genetikçilerin prenatal tanı yöntemlerini geliştirmelerine ve genetik danışmanlık vermelerine yardımcı olacaktır. Ayrıca bu çalışmanın sonucunda doğumsal ED vakalarının sayısının azaltılması veya tam olarak yok edilmesi hedeflenmektedir. Daha önce saptanana hasta bireyin kan bağı olan akrabalarından toplam 61 kişi çalışmaya gönüllü katılmıştır. Gönüllülerin tamamında hem RFLP (MnII endonükleaz ile kesim) yöntemi hem de sekanslama çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre toplam 14 kişi taşıyıcı olarak saptanmıştır. 46 kişi normal homozigot ve bir kişi de hasta olarak belirlenmiştir. Genin otozomal resesif olarak kalıtlandığı ve gen frekansının Hardy-Weinberg dengesinde olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ectodermal dysplasia, anhidrotik, genetik, mutasyon, MnII restriksiyon endonükleaz

Abstract:
Ectodermal dysplasia (ED) syndrome is defined as a complex genetic disease characterized by abnormalities in organs originating from ectoderm. ED occurs in three forms: hypohidrotic, anhidrotic, and hidrotic. In a previous study, it was determined that the disease was caused by the mutation occurring in the c.439G>A region in the 6th exon of the EDARADD gene (NM_080738) in a Turkish family. The aim of this study is to detect the EDARADD gene mutation that causes Ectodermal dysplasia (ED) in all families with blood relatives and to determine the carriers. In addition, it is to develop PCR-based methods in order to detect the point mutation in a fast and inexpensive way without the need for sequencing processes. The data to be obtained will help Medical Geneticists to develop prenatal diagnosis methods and provide genetic counseling. In addition, as a result of this study, it is aimed to reduce or completely eliminate the number of congenital ED cases. A total of 61 blood relatives of the previously identified patient volunteer participated in the study. Both RFLP (MnII endonuclease cutting) method and sequencing studies were performed on all volunteers. According to the results obtained, a total of 14 people were determined to be carriers. 46 people were determined to be normal homozygous and one person was determined to be patient. It has been determined that the gene is inherited in an autosomal recessive manner and the gene frequency is in Hardy-Weinberg balance.

Key Words: Ectodermal dysplasia, anhidrotic, genetic, mutation, MnII restriction endonuclease