Film üretiminde gerçek zamanlı görsel efekt kullanımına ilişkin bir araştırma: Genişletilmiş gerçeklik (XR) stüdyoları örneği
A research on the use of real-time visual effects in film production: The example of extended reality (XR) studios
Yazar: CENGİZ APAYDIN
Danışman: PROF. DR. ABDULGANİ ARIKAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Film endüstrisinde sanal ve gerçek ortamın bütünleşik halde kullanılmasına imkân tanıyan Genişletilmiş Gerçeklik (XR) ve sanal stüdyo teknolojisine yapılan yatırımlar son yıllarda hızlanmıştır. COVID-19 pandemi sürecinin getirdiği zorunluklar nedeniyle ortaya çıkan bu teknolojinin, ülkemizde de durgun olan film endüstrisine hareket getirmesi beklenmektedir. Teknolojinin kullanıldığı ilk zamanlarda çalışanların yeterli deneyimi kazanmamış olmaları ve sistem unsurlarının kendi içindeki adaptasyon, kalibrasyon veya iletişim sorunları birçok soru ve tartışmayı da beraberinde getirmiştir.
Bu çalışma, XR gerçek zamanlı görsel efekt teknolojinin kabul ve kullanımını, araştırma soruları üzerinden inceleyerek, bilinmeyen yönlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırmada yöntem olarak, durum çalışması ve bütüncül tek durum deseni tercih edilmiştir. Türkiye'de bu teknolojiyi kullanan 10 profesyonel sektör çalışanı ile yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, olumsuz bazı yönlerine rağmen, sektör çalışanlarının XR sanal prodüksiyon sürecinde hissettikleri memnuniyet, çekimden elde edilen kaliteli görüntü, performans artışı ve gerçekliğin verdiği görsel etki dikkate alındığında, bu teknolojiye olan olumlu tutumun gelecekteki davranışsal niyeti pozitif yönde etkileyeceği görülmektedir. Ancak, bu teknolojiyi uygulayacak uzman personelin yetiştirilmesi için de gerekli çalışma ve projelerin yapılması gerekmektedir. Bu sayede, Türkiye'de XR teknolojisi sinema ve televizyon sektöründe yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek; filmlerden reklamlara, oyunlardan eğitim materyallerine kadar birçok alanda daha fazla kullanılarak etkileyici bir deneyim elde edilmesine ve sektörün gelişimine katkı sağlayabilecektir.

Abstract:
Investment in extended reality (XR) and virtual studio technology, which enables the integrated use of virtual and real environments in the film industry, has accelerated in recent years. This technology, which has emerged from the necessities of the COVID-19 pandemic process, aims to bring movement to the film industry, which has stagnated in our country. In the early days of using the technology, the lack of experience of the employees and the adaptation, calibration or communication problems within the system elements themselves has brought many questions and discussions.
This study aims to find out the unknown aspects of XR real-time visual effects technology by exploring its acceptance and utilisation through research questions. The case study and holistic single case design are preferred as research methods. Data was collected through semi-structured interviews with 10 professional sector employees using this technology in Turkey.
The results show that despite some negative aspects, the positive attitude towards this technology will positively influence the future behavioural intention considering the satisfaction of the employees in the sector with the virtual XR production process, the quality image created during the recordings, the increase in performance and the visual effect of reality. However, it is important to carry out the necessary studies and projects to train specialised personnel who will use this technology. In this way, XR technology in Turkey can open the door to a new era in the film and television industry. It can contribute to an immersive experience by increasing its use in many areas, from films to commercials, from games to educational materials.