Türkiye'de temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması ve durdurulması rejimi
Restriction and suspension of the regime of fundamental rights and freedoms in Turkey
Yazar: İBRAHİM KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER KESKİNSOY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Amme İdaresi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Hak ve özgürlüklere saygı = Respect for rights and freedoms ; Sınırlandırma = Limitation ; Temel haklar = Fundamental rights ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms

Özet:
Yüksek lisans tez konusu olarak "Türkiye'de Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması ve Durdurulması Rejimi" konusunun seçilmiş olmasının temel amacı, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması ve durdurulması konusuyla ilgili olarak gerek doktrindeki farklı yaklaşımlar gerekse de ilgili anayasal ve yasal hükümler bağlamında inceleme yapmaktır. Temel hak ve özgürlükler anayasa kapsamında teminat altına alınan ve devlet eliyle kolay bir şekilde kaldırılamayan hak ve özgürlüklerdir. Sınırsız özgürlük anarşi doğuracağı için bir toplumda hiçbir zaman sınırsız özgürlük söz konusu değildir. Bu itibarla özgürlüklerin var olabilmesi, sınırlarının belirlenmesine, kullanılma yöntemlerinin gösterilmesine, detaylı kurallarla çerçevelenmesine, yani düzenleme altına alınmalarına bağlıdır. 1982 Anayasasının 13. maddesine göre kanunla sınırlama yapılması, temel hak ve özgürlüklerin özlerine dokunulmaması ve yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak sınırlama yapılması temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin anayasal koşulları oluşturmaktadır. Temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması rejimini düzenleyen Anayasanın 13. maddesinin ilk cümlesinde temel hak ve hürriyetlerin sınırlama şartlarına yer verilmiş, ancak ikinci cümlesinde yer alan hükümle sınırlamanın sınırları çizilmiştir. Buna göre söz konusu sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olmaması gerekmektedir. Anayasanın 15. ve 119. maddelerinde ise olağanüstü hal yönetimi rejiminde temel hak ve özgürlüklerin durdurulmasına açıkça işaret edilmiştir. 15. maddenin ilk fıkrasında savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hak ve özgürlüklerin kısmen veya tamamen durdurulabileceği veya Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabileceği düzenlenmiştir. Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınırken; savaş hali sırasında meydana gelen ölümler dışında kişinin yaşam hakkına, maddi ve manevi bütünlüğüne dokunulmayacağı, kimseye dini, duygu ve düşüncelerini açıklamaya zorlanamayacağı ve bunlardan dolayı suçlanamayacağı, masumiyet ilkesinin ihlal edilmeyeceği ve suç ve cezaların geriye yürümeyeceği gibi kısıtlamalar getirilmiştir.

Abstract:
The main purpose of having chosen the Master's thesis topic as "Restriction and Suspension of the regime of Fundamental Rights and Freedoms in Turkey" is to examine the subject of restriction and suspension of fundamental rights and freedoms in the context of both different approaches in the doctrine and related constitutional and legal provisions. Fundamental rights and freedoms are the rights and freedoms that are guaranteed under the constitution and cannot be easily abolished by the state. There is never limitless freedom in a society, as unlimited freedom will lead to anarchy. In this respect, the existence of freedoms depends on determining their limits, demonstrating the methods of their use, framing them with detailed rules, that is, being regulated. According to Article 13 of the 1982 Constitution, restrictions by law, not touching the essence of fundamental rights and freedoms, and restrictions only for the reasons specified in the relevant articles of the Constitution constitute the constitutional conditions for restricting fundamental rights and freedoms. The first sentence of Article 13 of the Constitution, which regulates the regime of restriction of fundamental rights and freedoms, includes the conditions for restriction of fundamental rights and freedoms, but the limits of the restriction are drawn with the provision in the second sentence. Accordingly, these restrictions should not contradict the words and spirit of the Constitution, the requirements of the democratic social order and the secular Republic, and the principle of proportionality. In Articles 15 and 119 of the Constitution, the suspension of fundamental rights and freedoms in the state of emergency regime is clearly indicated. In the first paragraph of Article 15, it is regulated that fundamental rights and freedoms may be partially or completely stopped or measures contrary to the guarantees stipulated in the Constitution may be taken in cases of war, mobilization or state of emergency. While the measures contrary to the guarantees stipulated in the Constitution are taken; except for deaths during the state of war, restrictions have been imposed such that the right to life, material and moral integrity of the person will not be touched, that nobody can be forced to disclose their religion, feelings and thoughts, and that they cannot be blamed for them, that the principle of innocence will not be violated, and that crimes and punishments will not be retroactive.