Böbrek transplantasyonu sonrası ilk yatış nedenlerinin ve gelişen komplikasyonların uzun vadede greft fonksiyonuna etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of  the causes of first hospitalization and effects of the developing complications on long-term graft function after kidney transplantation
Yazar: GÜLİN YILDIZ
Danışman: DOÇ. HÜLYA ÇOLAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Yedikule Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Antraknoz = Anthracnose ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Gref reddi = Graft rejection ; Gref yaşaması = Graft survival ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Prognoz = Prognosis ; Transplantlar = Transplants

Özet:
Kronik böbrek hastalığı dünya ve ülkemiz için önemli sağlık problemlerinin başında yer almaktadır. Böbrek nakli, renal replasman tedavileri arasında en iyisi olarak kabul edilmekle beraber nakil olmak ne yazık ki bütün problemleri çözemediği gibi operasyon sonrasında gecikmiş greft fonksiyonu, enfeksiyon, organ reddi gibi sorunlara da yol açabilmektedir. Çalışmamızda 2010-2020 tarihleri arasında İzmir Tepecik SUAM Organ Nakli Kliniğinde renal transplantasyon yapılan, tedavi ve takibi yapılan hastaların transplantasyon sonrası hospitalizasyon nedenlerinin ve gelişen komplikasyonların tespiti, komplikasyonların uzun vadede greft fonksiyonu üzerine etkisi ve gelişen komplikasyonları önlemeye yönelik önerilerde bulunmak amacıyla retrospektif olarak araştırılması amaçlanmıştır. 
 Çalışmada serum üre, kreatinin, albumin ve elektrolit düzeyleri, kan sayımı, enfeksiyon parametreleri ve kültür sonuçları, panel reaktif antikor ve cross match sonuçları, kullanılan immunsüpresif tedaviler, allograftın ve nativ böbreklerin radyolojik incelemesi, böbrek biyopsisi sitolojisi, kemik dansitometrisi verileri incelenmiştir. Hastaların verileri SPSS paket istatistik programı 22 ile yapılmıştır. Sayısal veriler ortalama ve medyan olarak; kategorik veriler kişi sayısı ve yüzde olarak verilmiştir. Normallik testleri ve çarpıklık basıklık değerine göre değerlendirilen veriler; Nonparametrik testler olan Mann Whitney-U, Kruskall Wallis ve Ki-kare testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri yüzde 5 hata payı ile olarak p<0,05 olarak alınmıştır.
               Çalışmamıza dahil edilen hastaların 59'u (%38,31) erkek, 95'i (%61,69) kadındır, hastaların yaş ortalaması 40,59±12,3 saptanmıştır. Hastaların primer böbrek hastalığı dağılımı incelendiğinde en çok 45 (%29,22) kişiyle hipertansif böbrek hastalığı, 25 (%16,23) kişiyle diyabetik böbrek hastalığı, 24 (%15,58) kişiyle vezikoüretal reflü olduğu saptanmıştır. Hastaların renal transplantasyon öncesi %80,52'si HD, %11,04'ü PD yaptığı ve %8,44'ü diyaliz almadığı tespit edildi. Çalışmamızda diyaliz tipi, diyaliz süresi ile rejeksiyon arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Ayrıca benzer şekilde pretransplant diyaliz modalitesi ile 5. yıl GFH ve kreatinin değerleri arasında anlamlı ilişki bulunmadı.
Hastaların 65'i (%42,21) canlı, 89'u (%57,79) kadavra donörden nakil aldığı saptanmıştır.  
            Çalışmamızda transplantasyon sonrası hastaların %26,62'sinde gecikmiş greft fonksiyonu, %12,34'ünde kronik allograft rejeksiyon, %10,46'sında akut humoral rejeksiyon, %6.49'unda akut hücresel rejeksiyon tespit edildi. Ayrıca gecikmiş greft fonksiyonu, kronik allograft rejeksiyon, akut humoral rejeksiyon, akut hücresel rejeksiyon varlığı ile transplantasyon sonrası 5. Yılda görülen kreatinin ve GFH düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde sadece kronik allograft rejeksiyonu görülenlerde kreatinin düzeyleri anlamlı derecede yüksek ve GFH değerleri de anlamlı olarak düşük bulundu. Diğer rejeksiyon tipleri ile 5. yıl değerleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı.
            Çalışmamıza katılan hastaların renal transplantasyon sonrası hastaneye ilk yatış nedenleri incelendiğinde ise %14,94'ünün İYE, %8,44'ünün diyare, %7,79'unun lenfosel, %5,19'unun lökopeni, %3,9'unun pnömoni olduğu tespit edildi.
Literatür incelendiğinde uzun dönemdeki sağkalım ve allograft fonksiyonuna etkili faktörler her merkezde farklılıklar göstermektedir. Transplantasyonun iyi bir cerrahi merkezde yapılmasının ve deneyimli merkezlerde takibinin komplikasyonları azaltmak adına önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Chronic kidney disease is one of the most important health problems for the world and our country. Although kidney transplantation is accepted as the best among the renal replacement therapies, unfortunately, transplantation does not solve all the problems, and it can also cause problems such as delayed graft function, infection and organ rejection after the operation. In our study, it was aimed to retrospectively investigate the patients who underwent renal transplantation, treatment and follow-up in İzmir Tepecik SUAM Organ Transplant Clinic between 2010-2020 in order to determine the causes of hospitalization and complications after transplantation, the effects of complications on the graft function in the long term and to make recommendations to prevent developing complications.
In the study, serum urea, creatinine, albumin and electrolyte levels, blood count, infection parameters and culture results, panel reactive antibody and cross match results, immunosuppressive treatments used, radiological examination of allograft and native kidneys, kidney biopsy cytology, bone densitometry data were examined. The data of the patients were made with the SPSS package statistics program 22. Numerical data are given as mean and median; Categorical data are given as number of people and percentage. Data evaluated according to normality tests and skewness; nonparametric tests such as Mann Whitney-U, Kruskall Wallis and Chi-square tests were used. The statistical significance value was taken as p<0.05 with a 5 percent margin of error.
Of the patients included in our study, 59 (38.31%) were male and 95 (61.69%) were female, with a mean age of 40.59±12.3 years. When the primary kidney disease distribution of the patients was examined, it was found that 45 patients (29.22%) had hypertensive kidney disease, 25 patients (16.23%) had diabetic kidney disease and 24 patients (15.58%) had vesicouretal reflux. It was determined that 80.52% of the patients had HD, 11.04% had PD and 8.44% did not receive dialysis before renal transplantation. In our study, no significant relationship was found between dialysis type, dialysis duration and rejection. Similarly, no significant correlation was found between pretransplant dialysis modality and 5th year GFR and creatinine values. It was determined that 65 (42.21%) of the patients received transplantation from a living donor and 89 (57.79%) from a cadaver donor.
In our study, delayed graft function was detected in 26.62% of the patients after transplantation, chronic allograft rejection in 12.34%, acute humoral rejection in 10.46%, and acute cellular rejection in 6.49%. In addition, when the relationship between delayed graft function, chronic allograft rejection, acute humoral rejection, presence of acute cellular rejection and creatinine and GFR levels observed at the 5th year after transplantation was examined, creatinine levels were found to be significantly higher and GFR values significantly lower in those with only chronic allograft rejection. There was no significant relationship between other rejection types and the 5th year values.
When the causes of first hospitalization of the patients participating in our study after renal transplantation were examined, it was found that 14.94% had urinary tract infection, 8.44% had diarrhea, 7.79% had lymphocele, 5.19% had leukopenia, and 3.9% had was found to have pneumonia.
When the literature is examined, the factors affecting long-term survival and allograft function show differences in each center. It was concluded that the transplantation in a good surgical center and follow-up in experienced centers are important to reduce complications.