Osmanlı emniyet teşkilatında yeni bir inceleme metodu olarak daktiloskopi eğitimi ve tatbiki
The training and implementation of dactyloscopy as a new i̇nvestigation method in Ottoman police department
Yazar: PINAR AZAP
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜREKLİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Emniyet = Safety ; Eğitim = Education ; Kriminoloji = Criminology ; Olay yeri inceleme = Crime scene experts ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Parmak izi = Fingerprint ; Polis = Police ; Polis teşkilatı = Police organization

Özet:
Her insanın parmak izinin birbirinden farklı olduğu bilgisi, tarihin çok eski devirlerinden bu yana bilinir bir gerçek olsa da, bu bilginin işler halde kullanımına dönük modern çalışmaların başlatılması, 19. yüzyılın ikinci yarısını bulmaktadır. Avrupa'da 19. Yüzyılın son çeyreğinden itibaren kullanılmaya başlayan ve kriminal incelemelerde modern bir metot olarak kabul edilen "Daktiloskopi (Parmak İzi)" yöntemi çok geçmeden Osmanlı Devleti Polis Teşkilatında öğretilip, tatbik edilmeye başlanmıştır. Hemen hemen Avrupa ile aynı dönemlerde daktiloskopi metoduyla tanışan Osmanlı, bu metodu ilk defa şahısların kimliklerini tespit etmek amacıyla Emniyet Teşkilatında kullanır. Osmanlı başkenti İstanbul'da ilk uygulamaları yapılan bu metottan başarılı sonuçlar elde edilmesiyle, takip eden yıllarda daktiloskopi metodunun İstanbul dışında birçok Osmanlı vilayetinde kimlik belirleme metodu olarak kabul edildiği ve Osmanlı Polis Mekteplerinde bu metodun bir ders olarak okutulmaya başlandığı dikkati çeker. 1910'lu yıllarda bu alanda yerli uzmanların yetişmesiyle birlikte, suç ve suçlu takibi gibi alanlarda Osmanlı Emniyet Teşkilatında başarılı sonuçların alındığı da görülen sonuçlar arasındadır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Daktiloskopi, Parmak İzi, Olay Yeri, Kriminal,Emniyet Teşkilatı, Eşkâl Varakaları, Kimlik Tespiti

Abstract:
Even though it is a known fact from the early days of history that every person's fingerprints are unique and distinctive, the modern studies that make this information functional could start only in the second half of the 19th century. The "Dactyloscopy (Fingerprints)"  method which had been used in the last quarter of the 19th century in Europe as a modern approach for criminal investigations, had been introduced to Ottoman Police Department in a short period of time.         The Ottoman, being introduced to dactyloscopy around the same era with the Europe, had used this method primarily in Law Enforcement Agency to identify the individuals. After getting successful results with the first implementations in the Ottoman capital Istanbul, other Ottoman provinces had started to use the dactyloscopy method as a way of identification and it had been taught as a course in the Ottoman Police Schools. Along with the trained local specialists in this field around 1910s, successful results had been seen in the Ottoman Law Enforcement Agency in the crime and criminals pursuance.

Key Words: Ottoman Empire, Dactyloscopy, Fingerprint, Crime Scene, Criminal, Law Enforcement Agency, Identikit Documents, Identification.