Açıklanamayan infertilite tanısı ile gonadotropin kullanılarak ovaryan stimülasyon yapılan hastalarda tedavi başarısını öngörmede antimüllerian hormon düzeyinin rolü
The role of antimullerian hormone levels in predicting the success of treatment in patients with unexplained infertility who were undergone ovarian stimulation with gonadotropin
Yazar: HÜSEYİN ARMAĞAN
Danışman: PROF. DR. BERNA DİLBAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Folikül uyarıcı hormon = Follicle stimulating hormone ; Gonadotropinler = Gonadotropins ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Over = Ovary ; Rekombinasyon-genetik = Recombination-genetic ; Tedavi = Treatment

Özet:
AMAÇ: Bu çalışma, açıklanamayan infertilite tanısı ile gonadotropin kullanılarak ovaryan stimülasyon (G-OS) + intrauterin inseminasyon (IUI) uygulanan hastalarda antimüllerian hormon (AMH) düzeylerinin tedavi başarısını öngörmedeki yerini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2018-Haziran 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üremeye Yardımcı Tedavi Kliniği'ne başvuran, açıklanamayan infertilite tanılı, dahil edilme hariç tutulma kriterlerine uyan, üç siklus başarısız klomifen sitrat ile ovaryan stimülasyon (CC-OS) + IUI sonrası, G-OS + IUI tedavisine alınan ardışık tüm olguların verileri retrospektif olarak tarandı. Demografik veriler, vücut kitle indeksi (VKİ), AMH düzeyi, 3. gün hormon düzeyi, antral folikül sayısı, endometrial kalınlık ve toplam gonadotropin dozunun; siklus iptali, klinik gebelik ve canlı doğum sonuçlarına etkisi istatistiksel olarak değerlendirildi.
BULGULAR: Ocak 2018–Haziran 2020 tarihleri arasında taranan hasta kayıtlarından dahil edilme kriterlerine uygun olan toplam 292 olgu çalışmaya dahil edildi. TVUSG'de olguların %8,2'sinde ovaryan yanıt yoktu, %85,6'sında normal ovaryan yanıt, %6,2'sinde ise aşırı ovaryan yanıt saptandı. Normal ovaryan yanıt veren grup, ovaryan yanıtı olmayan ve aşırı ovaryan yanıt veren gruplarla karşılaştırıldığında; grupların AMH düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu [sırasıyla; 3,73 ± 2,14 ng/mL, 4,6 ± 2,27 ng/mL, and 4,7 ± 2,81 ng/mL, (p = 0.09)]. Ovaryan yanıtı normal olan grup, ovaryan yanıt olmayan grupla karşılaştırıldığında; VKİ [sırasıyla; 25,07 ± 4,17 kg/m², 28,48 ± 5,32 kg/m², (p = 0,009)] ovaryan yanıt olmayan grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. Olguların gebelik sonuçları değerlendirildiğinde; %10,6'sında 14.gün βhCG pozitifliği mevcuttu, %9,2'sinde klinik gebelik oluştu ve %8,2'si canlı doğum yaptı. AMH düzeyleri, klinik gebelik oluşan ve oluşmayan grupta benzerdi [sırasıyla; 4,07 ± 2,15 ng/mL, 3,84 ± 2,22 ng/mL, (p=0,414)]. AMH düzeyleri, canlı doğum ile sonuçlanan ve canlı doğum gerçekleşmeyen grupta benzerdi [sırasıyla; 4,23 ± 2,23 ng/mL, 3,82 ± 2,21 ng/mL, (p = 0,280)]. AMH'nin klinik gebeliği ve canlı doğumu öngörebilirliğini incelemek amacıyla yapılan ROC analizi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir kesim noktasının olmadığı görüldü (klinik gebelik için AUC: 0,548, p = 0,414; canlı doğum için AUC: 0,567, p = 0,280). Ayrıca 35 yaş altında olan olgular AMH düzeylerine göre persantil eğrisi kullanılarak <25p (<2,3 ng/mL), 25-75p (2,3-5,6 ng/mL) ve >75p (>5,6 ng/mL) şeklinde gruplandırıldı. Persantil gruplarında (<25p, 25-75p ve >75p), klinik gebelik oranları [sırasıyla; 4 (%6,9), 14 (%12,4), 5 (%8,9)] ve canlı doğum oranları [sırasıyla; 4 (%6,9), 12 (%10,6), 5 (%8,9)] bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p = 0,500).
SONUÇ: Siklus iptali, klinik gebelik ve canlı doğum sonuçları değerlendirildiğinde; açıklanamayan infertilite tanısı ile G-OS + IUI uygulanan olgularda AMH'nin tedavi başarısını öngörmede değerli bir parametre olmadığı sonucuna varıldı.

Abstract:
OBJECTIVE: This study aimed to investigate the role of antimullerian hormone (AMH) levels in predicting the success of treatment in patients with unexplained infertility who were undergone ovarian stimulation with gonadotropin (G-OS) and intrauterine insemination (IUI).
MATERIAL AND METHOD: For this retrospective study were included patients with unexplained infertility, admitted to Etlik Zübeyde Hanım Research and Training Hospital Assisted Reproductive Technologies Center between January 2018 and June 2020, meeting the inclusion criteria, who were applied G-OS + IUI treatment after three cycles of failed ovarian stimulation with clomiphene citrate (CC-OS) + IUI. The effects of demographic data, body mass index (BMI), AMH level, day-3 hormone levels, antral follicle count, endometrial thickness and total gonadotropin dose on cycle cancellation, clinical pregnancy and live birth outcomes were evaluated statistically.
RESULTS: A total of 292 cases met the inclusion criteria. In transvaginal ultrasonography, 8.2% of the cases had no ovarian response, 85.6% of them had normal ovarian response and 6.2% of them had excessive ovarian response. When normal ovarian response was compared with no ovarian response and excessive ovarian response; there was no statistically significant difference among the AMH levels of the groups [3.73 ± 2.14 ng/mL, 4.6 ± 2.27 ng/mL, and 4.7 ± 2.81 ng/mL, respectively, (p = 0.09)]. When normal ovarian response and no ovarian response were compared, BMI [25.07 ± 4.17 kg /m², 28.48 ± 5.32 kg /m², respectively, (p = 0.009)] values of the group with no ovarian response were found to be statistically significantly higher (p = 0.009). Looking at the pregnancy results; 10.6% of the cases had βhCG positivity on the 14th day, 9.2% of them had clinical pregnancy and 8.2% of them had live births. AMH levels were similar in groups with clinical pregnancy and those who had not [respectively; 4.07 ± 2.15 ng/mL, 3.84 ± 2.22 ng/mL, (p = 0.414)]. AMH levels were similar in groups that resulted in live birth and those who did not [respectively; 4.23 ± 2.23 ng/mL, 3.82 ± 2.21 ng/mL, (p = 0.280)]. There was no statistically significant cut-off point in the ROC analysis performed for predicting clinical pregnancy and live birth of AMH (AUC for clinical pregnancy: 0.548, p = 0.414; AUC for live birth: 0.567, p = 0.280). In addition, cases under 35 years were determined by using percentile curve according to AMH levels <25p (<2.3 ng/mL), 25-75p (2.3-5.6 ng/mL) and >75p (>5.6 ng/mL) grouped as. There was no statistically significant difference in the percentile groups (<25p, 25-75p and >75p) with clinical pregnancy rates [respectively; 4 (6.9%), 14 (12.4%), 5 (8.9%)] and live birth rates [respectively; 4 (6.9%), 12 (10.6%), 5 (8.9%)] (p = 0.500).
CONCLUSION: When cycle cancellation, clinical pregnancy and live birth outcomes were evaluated, it was concluded that AMH was not a valuable parameter in predicting the success of treatment in cases with unexplained infertility who were undergone ovarian stimulation with gonadotropin (G-OS) + intrauterine insemination (IUI).