Konut Fiyat Endeksi ile BİST Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksi arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkilerin incelenmesi
Analysing the short and long term relationship between Housing Price Index and BIST Real Estate Investment Trusts Index
Yazar: CANSU UYGUN ŞEN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN DENİZ KOÇ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Finansal Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Fiyat endeksi = Price index ; Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksi = Real Estate Investment Trusts Index ; Gayrimenkul yatırım ortaklıkları = Real estate investment trusts ; Gayrimenkuller = Real estates ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Konut Fiyat Endeksi = House Price Index ; Konut finansmanı = Housing finance ; Konut fiyatları = Housing prices ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Yatırım finansmanı = Finance of investments

Özet:
Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının tarihi ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne dayanmakta ve daha sonra Avrupa ve Asya-Pasifik bölgeleri başta olmak üzere tüm dünyada gelişim gösteren kurumsal yapılar olarak karşımıza çıkmaktadır. Konutlardaki fiyatların belirli dönemlerdeki hareketleri olarak ifade edilen konut fiyat endeksi ise bireyler ya da kurumlar tarafından barınma ya da yatırım amacıyla talep edilen konutların fiyatlarının doğru bir biçimde ortaya konulması amacını taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı; ekonomi piyasasını önemli ölçüde şekillendiren konut fiyat endeksi ve son yıllarda işlem hacmi gözle görülür bir biçimde artan gayrimenkul yatırım ortaklıkları endeksi arasındaki kısa ve uzun vadeli nedensellik ilişkilerini ve yönünü ortaya çıkarmaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kavramsal çerçeveleriyle gayrimenkul, konut ve gayrimenkul yatırım ortaklıkları, ikinci bölümde; gayrimenkul, konut, mortgage ve gayrimenkul yatırım ortaklıklarına ilişkin literatür taraması ve üçüncü bölümde ise konut fiyat endeksi ve gayrimenkul yatırım ortaklıkları endeksi arasındaki kısa ve uzun vadeli ilişkilerin analizi ve yorumlanması yer almaktadır. Araştırmada konut fiyat endeksi değerlerinin gayrimenkul yatırım ortaklıkları endeks değerleri ile ilişkisi; durağanlık analizi, birim kök testi, Granger nedensellik testi, VAR analizi, etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması ile ele alınmış, EViews 12 paket programı yardımı ile analiz edilmiş ve ortaya çıkan bulgular yorumlanarak sonuca ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda çeşitli varsayımlar ve farklı gecikme uzunlukları sonucunda konut fiyat endeksinden gayrimenkul yatırım ortaklıkları endeksine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gayrimenkul, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Endeksi, Granger Nedensellik Testi, Konut Fiyat Endeksi, VAR Analizi.

Abstract:
The history of real estate investment trusts first dates back to the United States of America and later emerged as institutional structures that have developed all over the world, especially in Europe and Asia-Pacific regions. The house price index, which is expressed as the movements of house prices in certain periods, aims to accurately reveal the prices of houses demanded by individuals or institutions for housing or investment purposes. The aim of this study is to reveal the short and long term causality relationships and their direction between the house price index, which significantly shapes the economic market, and the real estate investment trusts index, whose trading volume has increased significantly in recent years. The study consists of three sections. In the first part; conceptual frameworks of real estate, housing and real estate investment trusts, in the second part; literature review on real estate, housing, mortgage and real estate investment trusts and the third section analyses and interprets the short and long term relationships between the house price index and the real estate investment trusts index. In this study, the relationship between house price index values and real estate investment trusts index values was analysed with stationarity analysis, unit root test, Granger causality test, VAR analysis, impulse-response analysis and variance decomposition, and analysed with the help of EViews 12 package program. The findings were interpreted and conclusions were reached. As a result of the research, an unidirectional causality relationship emerged from the house price index to the real estate investment trusts index as a result of various assumptions and different lag lengths.

Keywords: House Price Index, Granger Causality Test, Property, Real Estate Investment Trusts Index, VAR Analysis.