Hamile bireylerde periodontal hastalık farkındalığının irdelenmesi ve periodontal tedavi sonrası değişikliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of awareness of pregnant woman on periodontal health and assessment of changes after periodontal treatment
Yazar: MURAT ÇAĞLAR SUNGUR
Danışman: PROF. DR. NURDAN ÖZMERİÇ KURTULUŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Gebelik = Pregnancy ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontal indeks = Periodontal index ; Periodontoloji = Periodontology

Özet:
Hamilelik sırasında yaşanan hormonal değişikliklerin, periodontal sağlığa ve periodontal sağlığın da hamilelik ve sonuçları üzerine erken ve düşük doğum ağırlığı gibi olumsuz etkileri olduğu çok sayıda yayınla gösterilmiştir. Bu çalışma, hamile bireylerde periodontal hastalık farkındalığının irdelenmesi, diş yüzeyi temizliği ile kök yüzeyi düzleştirmesini içeren faz I periodontal  tedavinin dokulara etkilerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu çalışma Ankara Zekai Tahir Burak Kadın Doğum Hastanesi'ne başvuran 300 gönüllü hamile birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bireylere yaş, eğitim düzeyi, hamilelik sayısı ve kaçıncı trimesterde oldukları gibi demografik özellikleri, diş fırçalama ve arayüz bakımı gibi oral hijyen alışkanlıkları, periodontal hastalık ve hamileliklerine etkileri ile ilgili bilgilerini sorgulayan bir kesitsel anket uygulanmıştır. Her bireyin CPI skoru ve DMFT indeksi ölçülerek kaydedilmiş ve her bireye oral hijyen eğitimi verilmiştir. 300 birey arasından seçilen 14 birinci (A grubu) ve 14 ikinci trimesterdeki (B grubu) bireye diş yüzey temizliği ve kök yüzeyi düzleştirmesini içeren faz I periodontal tedavi uygulanmış ve plak indeksi, gingival indeks ve cep derinlikleri ölçülerek kaydedilmiştir. Elde edilen veriler Kruskall Wallis ve Mann Whitney U testi, ki-kare (x2), t testi ve tekrarlı öçümlerde varyans analizi yapılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre hamile bireylerde eğitim düzeyi arttıkça diş fırçalama (p<0,001) ve arayüz bakımı (p=0,006) anlamlı olarak artmıştır. Eğitim seviyesine göre periodontal hastalık farkındalığı ile ilgili sorulara verilen cevaplar arasında anlamlı fark olduğu gözlenmiştir (p<0,05). Eğitim seviyesi arttıkça bireyler hamilelik sonuçları ve periodontal sağlık arasında ilişki olduğunu belirtmektedir (p<0,001). Eğitim düzeyi arttıkça CPI skorlarında anlamlı bir düşüş (p<0,001) görülürken DMFT skorlarında fark gözlenmemiştir (p=0,378). Trimesterlerine göre karşılaştırıldığında CPI  (p=0,257) ve DMFT (p=0,291) skorlarında fark bulunamamış ancak hamilelik sayısının CPI skorlarını anlamlı şekilde etkilediği görülmüştür (p=0,006). Hamilelik sayısı arttıkça düzenli diş fırçalama (p=0,0016) ve arayüz bakımının (0,028) anlamlı olarak düşme eğiliminde olduğu gözlenmiştir. Hamilelik sayısına göre periodontal sağlık bilgisi sorularına verilen cevaplar arasında fark gözlenmemiştir (p>0,005). A ve B gruplarının 3 farklı zaman diliminde ölçülen plak indeksi, gingival indeks ve cep derinliklerinde fark olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak eğitim seviyesi hamile bireylerin periodontal farkındalıklarını etkilemekte ancak hamilelik sayısı etkilememektedir. Hamilelik sırasında uygulanan periodontal tedavi ve oral hijyen eğitimi periodontal sağlık üzerinde olumlu etki göstermektedir.

Abstract:
The unfavorable effects of hormonal changes during pregnancy on periodontal health and periodontal health on pregnancy outcomes have been previously reported. This study aims to evaluate the awareness of pregnant women on periodontal health and to assess the changes of periodontal conditions after phase I periodontal treatment. This study was carried out on 300 volunteer pregnant women admitted to Ankara Zekai Tahir Burak Obstretrics and Gynecology Hospital. A cross-sectional survey including questions about their demographics such as age, education level and trimester level; oral hygiene habits such as tooth brushing and interproximal care and knowledge about periodontal health and its effects on pregnancy was applied to the individuals. CPI scores and DMFT indices of each individual were measured and recorded and each individual was informed about oral hygiene instructions. 14 individual of first trimester (group A) and 14 individual of second trimester (group B) were selected amongst 300 individuals and phase I periodontal treatment including scaling and root planning was performed. Plaque indices, gingival indices and probing depth was measured and recorded.The data were statistically analysed with Kruskall Wallis and Mann Whitney U test, chi-square (x2), t test and repeated measures of ANOVA. According to the results of the study; a significant increase was found in tooth brushing (p<0,001) and interproximal care (p=0,006) with the increase in the education level. A significant difference was found amongst the answers to the questions about periodontal awareness according to the education level (p<0,05). Individuals stated that there was a relation between periodontal health and pregnancy outcomes when the education levels increased (p<0,001). CPI scores were significantly decreased (p<0,001) with the increase of education level while no difference was found in DMFT indices (p=0,378). No difference was found in CPI scores (p=0,0257) and DMFT indices  (p=0,291) according to the trimester but it was seen that the number of pregnancy affected the CPI scores (p=0,006). A tendency of decrease in toothbrushing (p=0,0016) and interproximal care (p=0,028) were observed when the parity increased. Parity did not affect the answers of periodontal health and its relation to pregnancy outcomes (p=0,005). Plaque indices, gingival indices and probing depths of A and B groups were significantly different (p<0,05). According to this study it was concluded that education level affects the periodontal awareness of pregnant women. Periodontal treatment and oral hygiene instructions during pregnancy enhances the periodontal health.