Hipotiroidi tedavisi alan obez kadın hastalarda yeme davranış bozukluğu
Eating behavior disorder in obese female patients receiving hypothyroid treatment
Yazar: RUMEYSA EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SARGIN ; DOÇ. DR. KAĞAN GÜNGÖR
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Tiroid hormonları triiyodotironin (T3) ve tiroksin (T4), vücudun hemen hemen tüm organ sistemine doğrudan ve dolaylı olarak etki eder. Anormal tiroid fonksiyonlarının duygu durumu bozukluklarınının gelişiminde etkisi olduğu düşünülmektedir. Oluşan bu duygu durum bozukluklarının yeme davranış bozukluğu patogenezine yol açabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma hipotiroidisi olan ve olmayan obez kadın hastaların yeme tutumlarını ve davranışlarını karşılaştırmak ve hipotiroidinin yeme davranış bozukluğu üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Çalışma Kasım 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Endokrinoloji ve Obezite Polikliniğine başvuran, 18-65 yaş arası 300 birey ile gerçekleştirilmiştir. Bireyler hipotiroidi tanısı almış (replasman tedavisi altında ötiroid) 150 hipotiroidi grubu (HG) ile 150 kontrol grubu (KG) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Bireylerin sosyo-demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, komorbiditeler vb.), kan tetkikleri, kullandığı tedaviler mevcut dosyasından not edilmiştir. Bireylerin yeme davranış bozukluğu durumunu değerlendirmek için Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (EDE-Q / YEDÖ) kullanılmıştır. Tanita MC 780 Biyoelektriksel İmpedans Analiz (BİA) cihazı kullanılarak bireylerin vücut ağırlığı ve yağ oranı ölçümleri yapılmıştır.
Çalışmaya alınan 300 kadın hastanın yaş ortalaması 44,15 ± 11,38 yıl, Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ortalaması 37,09 ± 5,8 kg/m2 dir.  Çalışmadaki hipotiroidi grubu (HG) ve kontrol grubu (KG) arasında yaş ortalaması, TSH, Açlık Kan Şekeri (AKŞ), HbA1c, arasında anlamlı fark bulunmadı. HG ve KG arasında HOMA-IR (p = 0,047), sT4 (p<0,001), sT3 (p<0,001), yeme bozukluğu varlığı(p=0,016), global puan (p=0,039) değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmiştir
Çalışmaya katılanların tümünde yeme bozukluğu üzerine etki eden birçok faktör olduğu saptanmıştır. sT4 azalması (p=0,002), kilo artışı (p=0,002), VKİ artışı (p<0,001),  HOMA-IR artışı (p=0,014), düşük yaş  (p=0,002), menopoza girmemiş (p=0,012) olanlarda  yeme bozukluğunun arttığı saptanmıştır.
Yeme bozukluğu üzerinde kilo, yaş, menopoz durumu, VKİ, HOMA-IR, sT4 düzeyi gibi birçok faktörün etkili olduğunu saptadık. Her iki grupta da TSH ile yeme davranış bozukluğu arasında istatiksel anlamda bir ilişki saptayamadık. Ancak her iki grupta da sT4 değerinin düştükçe yeme bozukluğunun artması tiroid hormonlarının yeme bozukluğu üzerine etkisinin olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Thyroid hormones triiodothyronine (T3) and thyroxine (T4) have direct and indirect effects on nearly all organ systems in the body. Abnormal thyroid functions are believed to contribute to the development of mood disorders. It is hypothesized that the resulting mood disorders may play a role in the pathogenesis of eating behavior disorders (EBD). This study aims to compare the eating attitudes and behaviors of obese women with and without hypothyroidism and evaluate the impact of hypothyroidism on eating behavior disorders.
The study was conducted between November 2022 and May 2023 at the Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital Endocrinology and Obesity Clinic, involving 300 individuals aged 18-65. The participants were divided into two groups: 150 individuals with hypothyroidism (under replacement therapy, euthyroid) forming the hypothyroidism group (HG) and 150 individuals without hypothyroidism forming the control group (CG). Socio-demographic characteristics (age, gender, comorbidities, etc.), blood test results, and information about treatments were recorded from the participants' medical records. The Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q) was used to assess the presence of eating behavior disorders. Body weight and fat percentage measurements were taken using the Tanita MC 780 Bioelectrical Impedance Analysis (BIA) device.
The mean age of the 300 female participants was 44.15 ± 11.38 years, and the mean Body Mass Index (BMI) was 37.09 ± 5.8 kg/m². There were no significant differences in mean age, TSH, Fasting Blood Sugar (FBS), HbA1c between the hypothyroidism group (HG) and the control group (CG). Statistically significant differences were observed in HOMA-IR (p = 0.047), sT4 (p < 0.001), sT3 (p < 0.001), the presence of eating disorders (p = 0.016), and global score (p = 0.039) between HG and CG.
It was found that various factors influenced eating disorders in all participants. A decrease in sT4 (p = 0.002), weight gain (p = 0.002), an increase in BMI (p < 0.001), an increase in HOMA-IR (p = 0.014), lower age (p = 0.002), and not being in menopause (p = 0.012) were associated with an increase in eating disorders.
We found that factors such as weight, age, menopausal status, BMI, HOMA-IR, and sT4 levels significantly impact eating disorders. In both groups, we did not observe a statistically significant relationship between TSH and eating behavior disorders. However, the decrease in sT4 values in both groups suggests that thyroid hormones may have an effect on eating disorders.