"Benner'ın Acemilikten Uzmanlığa Modeline Göre Hemşirelerin Düşme Önleme Yetkinliklerinin Değerlendirilmesi"
Evaluation of Nurses' Fall Prevention Competencies According to Benner's Novice to Expertise Model
Yazar: NURCAN ÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA SEREN İNTEPELER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
B ENNER'IN ACEMİLİKTEN UZMANLIĞA MODELİNE GÖRE HEMŞİRELERİN DÜŞME ÖNLEME YETKİNLİĞİNİN 
                                   DEĞERLENDİRİLMESİ
                                   Yüksek Lisans Tezi
                                      Nurcan ÖĞÜT
          DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Hemşirelik Anabilim Dalı
                                          ÖZET
Bu çalışma, Benner'ın Acemilikten Uzmanlığa Modeline göre hemşirelerin düşme önleme yetkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda yürütülen çalışmanın örneklemini İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı iki farklı eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan 231 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada "Tanıtıcı Bilgiler Formu" ve "Hemşirelerin Düşme Önleme Yetkinliği Değerlendirme Formu (HDÖYDF)" kullanılarak veriler toplanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında HDÖYDF'nin geliştirilebilmesi için delfi yönteminden yararlanılmıştır. Delfi turlarında uzlaşma oranı %70 olarak kabul edilmiştir. Geliştirilen formun güvenirliği cronbach alfa ve madde toplam puan analizi yöntemleri ile geçerliği ise içerik ve yüzey geçerliği yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Ayrıca ortalama, ortanca, en küçük değer, en büyük değer, sayı ve yüzde ile tek yönlü varyans analizi, t testi ve Welch testi kullanılmıştır. 
Delfi turları sonunda HDÖYDF'de beş alt boyut ve 18 madde üzerinde uzlaşma sağlanmıştır. Formun cronbach alfa değeri 0,82 olarak hesaplanmıştır.  Hemşireler en yüksek yetkinlik puanına "düşme riski hemşirelik tanısı koyma" maddesi ile ulaşırken, en düşük yetkinliklerinin "egzersiz eğitimi planlama" maddesinde olduğunu göstermişlerdir. En düşük düşme önleme yetkinliğinin acemi grubunda yer alan hemşirelerde olduğu ve ileri düzey yeni başlayan hemşirelerin düşme önleme yetkinliğinin uzman hemşirelerden daha düşük olduğu saptanmıştır. 
Çalışma sonucunda hemşirelerin düşme önleme yetkinlikleri ile birimdeki deneyim yılları arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. HDÖYDF aracılığıyla hemşirelerin düşme önleme yetkinliklerinin geliştirilmesi gereken yönleri belirlendikten sonra, yeni başlayan hemşireler için oryantasyon süreçlerine düşme önleme yetkinliğini geliştirici faaliyetlerin eklenmesi, ileri düzeydeki yeni başlayan hemşireler için ise hizmet içi eğitimlere düşme önleme yetkinliğini geliştirici içeriklerin dahil edilmesi önerilebilir. 
Anahtar kelimeler: Deneyim, düşme riski, düşme önleme, hemşire, yetkinlik. 
Tezin Sayfa Adedi: 95
Danışman: Prof. Dr. Şeyda SEREN İNTEPELER

Abstract:
EVALUATION OF NURSES' FALL PREVENTION COMPETENCIES ACCORDING TO BENNER'S NOVICE TO EXPERTISE MODEL
                                         Master Thesis
                                          Nurcan ÖĞÜT
                             DOKUZ EYLUL UNIVERSITY INSTITUTE OF HEALTH SCIENCES 
                                       Nursing Department
                                           ABSTRACT
This study was conducted to evaluate the fall prevention competency of nurses according to Benner's Novice to Expertise Model.
The sample of the study, which was conducted in a descriptive and cross-sectional design, consisted of 231 nurses working in two different training and research hospitals affiliated with Izmir Provincial Health Directorate. In the study, data were collected using the "Introductory Information Form" and the "Nurses' Fall Prevention Competence Evaluation Form (HDÖYDF)". In the first stage of the study, the delphi method was used to develop HDÖHYDF. The agreement rate in the Delphi rounds was accepted as 70% and the reliability analysis of the developed form was evaluated with the Cronbach alpha method. In addition, mean, median, smallest value, largest value, number and percentage as well as one-way analysis of variance, t test and Welch test were used.
At the end of the Delphi rounds, consensus was reached on five sub-dimensions and 18 items of HDÖYDF. The Cronbach alpha value of the form was calculated as 0.82. After applying HDÖYDF, nurses reached the highest competency score with the item "nursing diagnosis of fall risk", while they showed that their lowest competency was in the item "planning exercise training". It was determined that the lowest fall prevention competency was in nurses in the novice group, and the fall prevention competency of advanced novice nurses was lower than that of expert nurses. Additionally, it was found that there was no difference between fall prevention competence and gender, marital status, education level and age groups.
As a result of the study, it was determined that there was a significant difference between the nurses' fall prevention competencies and their years of experience in the unit. Since the data is collected based on the self-evaluation of nurses, more data can be provided to managers by conducting observation-based studies on the subject.
Keywords: Experience, risk of falling, fall prevention, nurse, competence.
Page Numbers: 95
Advisor: Prof. Şeyda SEREN INTEPELER