Öğretici ve veli görüşleri açısından Kur'an kursları öğretim programı (4-6 yaş grubu)'nın değerlendirilmesi
Evaluation of the Quran courses curriculum (4-6 year old group) in terms of parents' and teachers' opinions
Yazar: HATİCE BAYKA
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TURAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Diyanet İşleri Başkanlığı = Presidency of Religious Affairs ; Kur`an kursları = Koran schools ; Kurslar = Courses ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Yaygın eğitim = Non-formal education ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Ülkemizde yaygın din eğitimi faaliyetlerinin yürütülmesinde yetkili kurum Diyanet İşleri Başkanlığı'dır. Bu görevini çeşitli faaliyetlerle yerine getirmekte olan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın en önemli faaliyetlerinden birisini toplumun farklı kesimlerine hitap eden Kur'an kursları oluşturmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun'un 24.08.1999 tarih ve 23777 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanması ile 22.06.1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'a yapılan bir ek madde ile Kur'an kurslarına kayıt yaptırıp devam edebilmek için ilköğretimi bitirme ön şartı getirilmiştir. 17.09.2011 tarihli ve 28057 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'da değişiklik yapan 653 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname ile çocukların din eğitimi alabilmeleri için ilköğretimi bitirme ön şartı kaldırılmıştır. 2011 yılında Kur'an kurslarına devamda yaş sınırlaması getiren kararın kaldırılması ile Diyanet İşleri Başkanlığı halktan gelen talep üzerine ve okul öncesi dönemdeki çocukların da din eğitimi alabilmeleri amacıyla 4-6 yaş grubu Kur'an kursları öğretim programını hazırlanmıştır. Başlangıçta, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında 10 pilot ilde uygulamaya geçirilen program, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında tüm ülke genelinde, belirlenen kriterlere sahip öğreticiler tarafından gerekli şartları sağlayan kurslarda uygulamaya koyulmuştur. Bu nedenle, oldukça yakın bir geçmişe sahip olan 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarının verimliliğinin ve beklentileri karşılama düzeyinin araştırılması büyük öneme sahiptir.
Bu çalışmada, 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarının velilerinin ve öğreticilerinin; Kur'an Kursları Öğretim Programı (4-6 Yaş Grubu) hakkındaki hedef, içerik, eğitim durumları ve ölçme-değerlendirme bazında görüşleri araştırılmıştır. Bunun yanı sıra öğretici ve velilerin birbirlerinden ve Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan talep ve beklentileri, öğreticilerin yeterliliği hakkında öğretici ve velilerin görüşleri araştırılmıştır. Öğretici ve velilerin programın etkinlik ve verimliliğini arttırmaya yönelik öneri ve teklifleri tespit edilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre; öğretici ve velileri 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarını genel anlamda olumlu değerlendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğreticilerin mesleki olarak kendilerini gelişime açık görmeleri araştırmanın önemli bulgularından birisini oluşturmaktadır. Elde edilen sonuçlara bakılarak, velilerin program hakkında tam olarak bilgi sahibi olmamalarından dolayı yanlış beklentiler içerisinde olabildikleri ve bu yüzden veli-öğretici iletişimine daha fazla önem verilmesi ve velileri bilgilendirici faaliyetler yapılması gerektiği değerlendirilmiştir. Kursların açılabilmesi için belirli fiziki şartların gerçekleşmesinin gerekmesine rağmen kimi kursların bu şartlara sahip olmayışı, kursların denetimlerinin arttırılması gerektiği sonucunu ortaya çıkarmıştır.
Sonuç olarak araştırmada elde edilen bulgulara göre; öğretici ve velileri 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarını genel anlamda olumlu değerlendirmektedirler. Verimliliği arttırma konusunda öğreticilerin sahip olduğu istek ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yaptığı çalışmalar, ilgili alana önem verildiğinin göstergesi olduğu söylenebilir.
Anahtar Sözcükler: Diyanet İşleri Başkanlığı, okul öncesi din eğitimi, 4-6 yaş grubu Kur'an kursları, Kur'an kursu, yaygın din eğitimi.

Abstract:
In our country, the authorized institution responsible for carrying out non-formal religious education activities is the Presidency of Religious Affairs. Qur'an courses, which appealing to different segments of the society, constitute one of the most important activities of the Presidency of Religious Affairs, which carries out this mission with various activities. 
However, before the regulation dated 17.09.2011 and numbered 28057, children had to be at least 12 years old to receive religious education. With the amendment of this decision in 2011, Presidency of Religious Affairs prepared the curriculum of the Qur'an courses of 4-6 years age group for the pre-school children to receive religious education on the request of the public.  Initially, the program, which was implemented in 10 pilot provinces in the 2013-2014 academic year, was put into practice throughout the country in the 2014-2015 academic year by the teachers with the specified criteria in the courses that provided the necessary conditions. Therefore, it is very important to investigate the efficiency and level of meeting expectations of the Qur'an courses of 4-6 years age group with a very recent history. 
In this study, opinions parents and teachers of Quran courses of 4-6 age group about curriculum, physical environment, materials and developmental status of students are investigated. In addition, the demands and expectations of parents and teachers from each other and from the Directorate of Religious Affairs are examined. The educations of the teachers and evaluations about their own professional qualifications in order to work in this field are also investigated within the scope of this thesis.
According to the findings; it has been concluded that the parents and their teachers evaluated the Qur'an courses in the 4-6 age group as successful in general. One of the important findings of this study is that teachers consider themselves as open to development professionally. Based on the obtained results, it is considered that parents may have false expectations because they do not have full knowledge about the curriculum; therefore, more attention should be paid to parent-teacher communication and informative activities should be carried out.
Although certain physical conditions have to be fulfilled in order to open the courses, the absence of these conditions in some courses has led to the conclusion that the supervision of the courses should be increased. As a result, it has been concluded that the Qur'an courses in the 4-6 age group have a positive position both for the teachers and the parents. In addition, it can be considered that the enthusiasm of the teachers in increasing productivity and the activities of the Presidency of Religious Affairs are the indicators of importance given to the related field.
Keywords: Presidency of Religious Affairs, preschool religious education, Qur'an course of 4-6 years age group, Quran course, non-formal religious education