Öğretmen ve çocuk davranışlarında sınıf çaplı olumlu davranış desteği programının etkililiği
The effectiveness of the class-wide positive behavior support program in teacher and child behaviors
Yazar: ÇİĞDEM TÜRKER YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sınıf çaplı olumlu davranış desteği, öğretmen ve öğrenciler arasında olumlu etkileşim kurulması ve sınıf içi süreçlerin iyileştirilmesini sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğrencilere sınıf içi becerilerin öğretilmesi ve bu becerilerin pekiştirilmesine dayalı olarak geliştirilmiş olan Sınıf Çaplı Olumlu Davranış Desteği Programının, öğretmen ve çocuk davranışları üzerindeki etkililiğinin incelenmesidir. Tek denekli araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası eş zamanlı olmayan çoklu başlama düzeyi modelinin kullanıldığı bu araştırmada, Bolu ilindeki okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan üç okul öncesi öğretmenine ve okul öncesi düzeyde kaynaştırma eğitimi alan hafif düzey zihin yetersizliği gösteren üç çocuğa yer verilmiştir. Araştırmanın verilerini toplamak amacıyla, öğretmen ve çocuk davranış kontrol listeleri ile sosyal geçerlik veri toplama formları kullanılmıştır. Araştırmanın etkililik verileri grafiksel analiz yoluyla analiz edilirken; öğretmen, öğrenci ve aile üyelerinden toplanan sosyal geçerlik verileri de betimsel olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda ise Sınıf Çaplı Olumlu Davranış Desteği Programının, okul öncesi öğretmenlerinin olumlu tepkilerinin artırılması ve olumsuz tepkilerinin azaltılması ile özel gereksinimli çocukların dersle ilgilenme davranışlarının artırılması ve dersle ilgilenmeme davranışlarının azaltılması üzerinde etkili ve kalıcı olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ek olarak öğretmen, çocuk ve aile üyelerinin görüşleri doğrultusunda araştırmanın sosyal geçerliğinin de yüksek olduğu belirlenmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Sınıf çaplı olumlu davranış desteği, Zihin yetersizliği, Kaynaştırma, Tek denekli araştırma, Katılımcılar arası eş zamanlı olmayan çoklu başlama düzeyi modeli

Abstract:
Class-wide positive behavior support provides positive interaction between teachers and students and improves in-class processes. The purpose of this research is to examine the effectiveness of the Classroom Positive Behavior Support Program on teacher and child behaviors. This program has been developed based on teaching students in-class skills and reinforcing these skills. In the study, a non-concurrent multiple baseline across-individuals design, which is one of the single-subject research methods, was used. In the study, three preschool teachers working in pre-school education institutions in Bolu province and three children with mild intellectual disability who received inclusive education at pre-school level took place. The data of the study were collected with teacher and child behavior checklists and social validity data collection forms. The effectiveness data of the research were analyzed through graphical analysis. Social validity data collected from teachers, students and family members were analyzed descriptively. As a result of the research, it was revealed that the Classroom Positive Behavior Support Program increased the positive reactions of preschool teachers and decreased their negative reactions. In addition, the findings of the research show that the behaviors of children with special needs who receive inclusive education increase and their behaviors of not being interested in the lesson decrease. In addition, it was determined that the social validity of the research was high in line with the opinions of teachers, children and family members.

KEYWORDS: Class-wide positive behavior support, Intellectual disability, Inclusion, Single-subject design, Non-concurrent multiple baseline acrossindividuals design