Taberî ve Kâsımî tefsirlerinde "Ayet" kavramı (Karşılaştırmalı inceleme)
Concept "al-Ayah" in al-Tabari and al-Kasimi (Comparative study)
Yazar: IMAN ALMOHMAD
Danışman: PROF. DR. ŞEHMUS DEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Ayetler = Verses ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kasımi = Kasımi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Taberi = Taberi ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Zamanın değişmesinin kelimeler ve tefsir üzerindeki etkisini araştırmak üzere Kur'ân-ı Kerîm'den bir kelime seçtik. O da "âyet" kelimesidir. Bununla birlikte aralarında on asır bulunan Taberî ve Kâsımî'nin tefsirlerinde "âyet" kelimesine dair yer alan yorumları karşılaştırmaya çalıştık.  
Öncelikle "âyet" kelimesinin semantik analizini, bazı manalarının cahiliyeden İslam'a nasıl bir değişime uğradığını, oradan günümüze gelinceye kadar nasıl bir anlam daralmasına maruz kaldığını ortaya koyduk. Ardından "âyet" kelimesinin geçtiği âyet-i kerîmeleri toplayarak Taberî ve Kâsımî'nin tefsirlerinde bu âyetleri inceledik. Bu kelimeye yükledikleri manalara dair her iki müfessirin de görüşlerini ayrı ayrı tesbit ettik. İlk önce Taberî ve Kâsımî'nin üzerinde ittifak ettiği, çoğunluğu "âyet" kelimesinin luğavî ve ıstılâhî anlamını yansıtan dokuz manayı ele aldık. Akabinde Taberî ve Kâsımî'nin her birinin diğer müfessirden ayrı münferid olarak âyet kelimesine yüklediği anlamlar üzerinde durduk. Bunlar ise Taberî'de üç, Kâsımî de beş ayrı manadır. 
Ayrıca Kâsımî'nin içinde yaşadığı modern asrın izlerine, "ayet" kelimesinin tefsiri sırasında kullandığı bazı modern terimler üzerinden değinmeye çalıştık. Nitekim Kâsımî'nin ay ve güneşle ilgili ayetleri tefsiri sırasında modern bilimsel verilere, yıldızlar ve galaksi ile ilgili bilgilere değinmesinin yanında tenzilî ve kevnî veya aklî ve hıssî ayetler gibi modern dönemde kullanılan kavramlara da yer verdiği görülmektedir. Tefsirinin çoğu, geçmiş müfessirlerin tefsirlerine dayandığı için Kâsımî'nin tefsirinin hiçbir yerinde bu kalıntılar açıkça görülmez. Nitekim kendisinden de nakilde bulunduğu için bazı yerlerin tefsirinde Kâsımî, Taberî ile mutabık düşmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Âyet, Semantik, Etimolojik, Taberî, Kâsımî.

Abstract:
In order to study the Qur'an Interpretation changes through the centuries. I took one word only during the research (Aya), to simplify the study.
I compared the meaning of the word (Aya) in two interpretations; Altabary, and Alqasimi, that ten centuries separated between them.
First, I studied the semantic evolution of the word from the Pre - Islamic era through the first centuries of the Islam, to the modern ages.
I collected all the phrases with the word (Aya) from the Qur'an and looked in the two interpretations for the meaning of this word. First, I mentioned the 9 similarities between the two interpretations which they are often the linguistic meaning of the word. Then I mentioned the differences, Altabary has three more interpretations, and Alqasimi has five more interpretations. 
The modern ages affected Alqasimi interpretation by using some contemporary terminology in order to interpret the word (Aya). When he interprets verses containing words like sun, moon…etc. He uses words like cosmic and mental evidence, combining it with his knowledge in space science and the modern scientific inventions.
But in the other verses interpretation Alqasimi relied on other interpretations from former interpreters. Alqasimi quoted some verses interpretation from Altabari, which made similarity in some verses interpretation

Key words: Aya, Semantic, Etymological, Altabary, Alqasimi.