Yaşlı bireylerde yoksulluk algısının yaşam kalitesi ve depresyon üzerindeki etkisi: Bir karma araştırma
The effect of poverty perception on quality of life and depression in elderly individuals: A mixed research
Yazar: ECEM ÇAKIN
Danışman: DOÇ. DR. TANER ARTAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Yaşlıların yoksulluk düzeylerinin ve yoksulluk algılarının depresyon düzeyleri ile yaşam kalitelerini anlamlı olarak etki ettiği düşüncesi bu çalışmanın odak noktasını oluşturmuştur. Ülkemizde ve dünyada yaşlı nüfusun giderek artması, nüfusun yaşlanmasına ve demografi dönüşüme sebep olmaktadır. Yaşanan demografik dönüşümle yaşlanma türlerinde artış yaşandığı gibi yaşlı bireylerin karşılaştığı sorunlar da artmaktadır.  Bu çalışma, yaşlı bireylerin yoksulluk düzeyleri ile yoksulluk algılarının sosyodemografik değişkenlerle beraber yaşam kalitesi ile ilişkisini ve yoksulluk algısının yaşam kalitesi üzerindeki etkisini, bu etkiye depresyonun dolaylı etkisini ele almaktadır. Karma araştırma yöntemiyle yapılan çalışmanın nicel veri toplama sürecine 417, nitel veri toplama sürecine ise 21yaşlı katılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda kişisel bilgi formu, Yoksulluk Algı Ölçeği, Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Geriatrik Depresyon Skalası; nitel boyutunda ise Yoksulluk Algı Ölçeğinden faydalanılarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen nicel bulgularda, yaşlılarda yoksulluk algısının yaşam kalitesi üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisinin olduğu ve bu etkiye depresyonun aracılık ettiği bulunmuştur. Elde edilen nitel bulgularda ise yaşlıların çoğunlukla "şükür" kavramı etrafında birleştikleri ve geçmiş dönem ile günümüzü kıyaslayarak yanıt verdiği görülmektedir.

Abstract:
The idea that the poverty levels and poverty perceptions of the elderly significantly affect their depression levels and quality of life constituted the focus of this study. The gradual increase in the elderly population in our country and in the world causes population aging and demographic transformation. With the demographic transformation, there is an increase in the types of aging and the problems faced by elderly individuals are also increasing.  This study examines the relationship between poverty levels and poverty perceptions of elderly individuals with sociodemographic variables and quality of life, the effect of poverty perception on quality of life, and the indirect effect of depression on this effect. The quantitative data collection process of the study, which was conducted with the mixed research method, included 417 elderly people and 21 elderly people participated in the qualitative data collection process. In the quantitative dimension of the study, personal information form, Poverty Perception Scale, Quality of Life in the Elderly Scale and Geriatric Depression Scale were used; in the qualitative dimension, a semi-structured interview form prepared by utilizing the Poverty Perception Scale was used. As a result, it was found that the perception of poverty has a negative and significant effect on quality of life and depression mediates this effect. In the qualitative findings obtained, it is seen that the elderly mostly united around the concept of "gratitude" and responded by comparing the past and the present.