Yoğun bakım ünitesinde takip edilen kesin veya olası COVİD-19 tanılı hastaların klinik özelliklerinin ve uzun dönem fonksiyonel durumlarının incelenmesi
The investigation of clinical features and long-term functional status of patients with definite or possible COVID-19 diagnosis followed in the intensive care unit
Yazar: EMRAH HARMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET CEMAL KIZILARSLANOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Ventilasyon = Ventilation ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ'de) takip edilen COVİD-19 hastalarının klinik özellikleri ile taburcu olabilenlerin uzun dönem fonksiyonel durumlarının incelenmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, 3. Basamak YBÜ'de 30 Mart 2020 ve 14 Kasım 2020 tarihleri arasında takip edilen kesin veya olası COVİD-19 tanılı tüm hastaların verileri retrospektif olarak tarandı. Hastaların klinik özellikleri, laboratuvar ve radyolojik bulguları, tedavileri, yatış süreleri, morbidite ve mortalite durumları kaydedildi. Taburcu olan hastaların günlük yaşam aktivite, beslenme, kırılganlık ve yaşam doyum durum anketleri ile klinik özellikleri telefon görüşmesi aracılığıyla incelendi.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 203 hastanın [%55,2'si erkek, medyan yaş 76 yıl (23-97), %77,8'i yaşlı (≥65 yaş)] %81,3'ünde en az bir komorbid hastalık mevcuttu. YBÜ'de ortanca yatış süresi 7 (1-71) gün ve mortalite oranı %81,8 olarak hesaplandı. Tek değişkenli analizlerde; yaş (p=0,008), APACHE II skoru (p=0,001), invaziv MV (p<0,001), C vitamini (p=0,011) ve IVIG uygulamaları (p=0,020) mortalite ile ilişkili faktörler olarak bulundu. Çok değişkenli analizlerde, invaziv MV uygulamasının YBÜ'de yatış süresi içerisinde mortalitenin bağımsız bir göstergesi olduğu görüldü (p<0,001). Taburcu olan ve ulaşılabilen 22 hastanın günlük yaşam aktiviteleri, beslenme ve yaşam doyum durum anketleri skorlarında COVİD-19 öncesi dönem ile karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde azalma, kırılganlık ölçeği skorunda anlamlı düzeyde artma tespit edildi.

Sonuç: Yoğun bakım ünitesinde takip edilen COVİD-19 hastalarında mortalite oranı oldukça yüksektir. Taburcu edilebilen COVİD-19 hastalarında uzun dönem fonksiyonel kayıpların önüne geçebilmek için beslenme planı, fiziksel ve sosyal aktiviteleri içeren rehabilitasyon programlarına ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: COVİD-19, Fonksiyonel Değerlendirme, Mekanik Ventilasyon, Yoğun Bakım Ünitesi

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the clinical features of COVID-19 patients followed in an intensive care unit (ICU) and the long-term functional status of those who could be discharged.

Materials and Methods: The data of all patients with a definite or probable diagnosis of COVID-19 who were followed up in the University of Health Sciences, Konya Training and Research Hospital, Internal Medicine Clinic, 3rd Stage ICU between March 30, 2020 and November 14, 2020 were scanned retrospectively. The clinical features, laboratory and radiological findings, treatments, length of stay, morbidity, and mortality of the patients were recorded. Activities of daily living, nutrition, frailty, and life satisfaction status questionnaires and clinical characteristics of the patients who were discharged were examined through telephone interviews.

Results: Of the 203 patients [55.2% male, median age 76 years (23-97), 77.8% ≥65 years old] included in the study, 81.3% had at least one comorbid disease. The median length of ICU stay was 7 (1-71) days and the mortality rate was 81.8%. In the univariate analyses; age (p=0.008), APACHE II score (p=0.001), invasive MV (p<0.001), and administration of vitamin C (p=0.011) and IVIG (p=0.020) were found as the factors associated with mortality. In multivariate analysis, invasive MV application was found to be an independent predictor of mortality during ICU stay (p<0.001). A significant decrease was observed in the scores of activities of daily living, nutrition, and life satisfaction scales of 22 patients who were discharged and could be communicated, and a significant increase in the FRAIL scale score when compared to the pre-COVID-19 period.

Conclusion: Mortality rate is quite high in COVID-19 patients followed in the ICU. In order to prevent long-term functional losses in discharged COVID-19 patients, rehabilitation programs including nutrition plan, physical and social activities are needed.
Keywords: COVID-19, Functional Status, Mechanical Ventilation, Intensive Care Unit