Farklı cila yöntemlerinin yeni geliştirilmiş restoratif materyaller üzerinde fluorid salınımı, yüzey pürüzlülüğü ve bakteri adezyonuna olan etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effect of different polishing methods on the fluoride release, surface roughness and bacterial adhesion of the newly developed restorative materials
Yazar: GÖKÇEN DENİZ BAYRAK
Danışman: PROF. DR. NÜKET SANDALLI
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Bakteriler = Bacteria ; Cam iyonomer çimentoları = Glass ionomer cements ; Dental cilalama = Dental polishing ; Dental materyaller = Dental materials ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Fluorit = Fluorite ; Yüzey pürüzlülüğü = Surface roughness

Özet:
Çocuk diş hekimliğinde sıklıkla kullanılan ve fluorid salınımı yapabilen restoratif materyaller; diş sert dokularının çevresinde, mikrobiyal dental plak ve tükürükte düşük düzeyde ve sürekli olarak fluorid iyonunun bulunmasını sağlayarak çürük oluşumunu engellemektedirler. Fluorid salınımı yapan restoratif materyallerde görülen dezavantajları gidermek ve özelliklerini geliştirmek amacıyla yapılan çalışmalar devam etmektedir. Restorasyonların başarılı ve uzun ömürlü olması için uygun bitirme ve cila işlemlerinin uygulanması gerekmektedir. Bunun için üretilmiş birçok bitirme ve cila sistemleri bulunmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, iki farklı cila sisteminin (Sof-Lex™/3M ve Enhance®/PoGo™/Dentsply), beş farklı restoratif materyal (BEAUTIFIL®II/Shofu, GCP Glass Fill/GCP, AmalgomerTM CR/Advanced Health Care, Dyract® XP/Dentsply, GC Fuji IX GP®/GC) üzerinde uygulanmalarının, materyallerin fluorid salınımlarına, yüzey pürüzlülüklerine ve bakteri adezyonuna olan etkilerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesidir.
Çalışmada kullanılan beş farklı restoratif materyalin fluorid salınımı ölçümleri için her birinden 8 mm çapında ve 2 mm yüksekliğinde 21'er adet, yüzey pürüzlülüğü ölçümleri için her birinden 10 mm çapında ve 2 mm yüksekliğinde 21'er adet, bakteri adezyon deneyi için ise her birinden 8 mm çapında ve 2 mm yüksekliğinde 21'er adet olmak üzere olmak üzere toplam 315 adet örnek hazırlanmıştır. Tüm deneyler için her bir restoratif materyalden hazırlanan 21'er adet örnek üç alt gruba ayrılmıştır. 7'şer adet örneğin tüm yüzeyleri Sof-Lex™ ile 7'şer adet örneğin yüzeyi ise Enhance®/PoGo™ ile cilalanmıştır. Geriye kalan 7 örnek şeffaf bant ile hazırlandıktan sonra yüzeyine herhangi bir cila işlemi uygulanmamıştır.
Fluorid salınım ölçümleri için hazırlanan örnekler 3 ml de-iyonize su içeren plastik test tüplerine konularak ölçüm zamanına kadar 37oC'lik etüvde bekletilmiştir. Materyallerin fluorid düzeyleri 1., 2., 3., 7., 14., 21. ve 28. günlerde iyon selektif elektrod yöntemi ile ölçülmüştür. Yüzey pürüzlülüğü deneyi  "Mahr Perthometer M1" yüzey profilometresi kullanılarak, her bir örnek yüzeyinin 3 farklı noktasından ölçülerek gerçekleştirilmiş ve ortalama Ra değeri belirlenmiştir. Bakteri adezyon deneyi için örnekler hazırlandıktan sonra tüm materyaller ayrı ayrı paketlenip hidrojen peroksit (H2O2) gaz plazma sterilizasyon yöntemi ile steril edilmiştir. Örneklerin üzerinde kazanılmış pelikıl oluşması için örnekler steril tükürük ile inkübe edilmiştir. Pelikıl oluştuktan sonra örneklerin üzerine S. mutans kültüründen elde edilen bakteri süspansiyonu ilave edilmiş ve 4 saat 37oC'de inkübe edilmiştir. Materyallerin yüzeyinde görülen S. mutans yoğunluğu spektrofotometre ile ölçülmüştür. 
Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standart sapma) yanı sıra çoklu grupların tekrarlayan ölçümlerinde  tekrarlayan varyans analizi, , alt grup karşılaştırmalarında Newman Keuls çoklu karşılaştırma testi gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi, alt grup  karşılaştırmalarında  Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Rezin bazlı materyallerde görülen fluorid salınımı, rezin bazlı olmayan materyallere göre düşük bulunmuştur. En yüksek fluorid salınımı ise tüm ölçüm günlerinde cam karbomer (GCP Glass Fill) materyal grubunun Sof-Lex™ alt grubunda meydana gelmiştir. Giomer (Beautifil II) materyal grubunun kontrol alt grubunda fluorid salınımının diğer alt gruplara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Cam karbomer (GCP Glass Fill) ve seramik ile güçlendirilmiş cam iyonomer siman (Amalgomer CR) materyal gruplarının Sof-Lex™ alt grubunda yer alan örneklerde meydana gelen fluorid salınımı, Enhance®/PoGo™ ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). Kompomer (Dyract XP) materyal grubunun kontrol alt grubunda görülen fluorid salınımının diğer alt gruplara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Geleneksel cam iyonomer siman (Fuji IX) materyal grubunun iki farklı cila sisteminin oluşturduğu alt gruplarda fluorid salınım miktarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu (p<0.05), bu iki grup arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). 
En yüksek yüzey pürüzlülüğü değeri GCP Glass Fill materyalinin kontrol grubunda görülürken, en düşük yüzey pürüzlülüğü değeri Dyract XP materyalinin kontrol grubunda bulunmuştur. GCP Glass Fill materyali dışındaki materyal gruplarında kontrol alt gruplarında yer alan örneklerin yüzey pürüzlülüğü değerlerinin, iki farklı cila sistemine göre belirlenen alt gruplarda elde edilen yüzey pürüzlülüğü değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır (p<0,01). Sof-Lex™ ve Enhance®/PoGo™ alt gruplarında yer alan materyal grupları arasında en yüksek yüzey pürüzlülüğü değeri ise Amalgomer CR materyal grubunun Enhance®/PoGo™ alt grubunda saptanmıştır.
Materyal grupları arasında en fazla bakteri yoğunluğu Amalgomer CR materyal grubunun Enhance®/PoGo™ alt grubunda gözlenmiştir. Amalgomer CR materyal grubunun kontrol ve Sof-Lex™  alt grubunda yer alan örneklerin yüzeyinde görülen bakteri yoğunluğu değerleri açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0.05). Enhance®/PoGo™ alt grubunda yer alan tüm materyal grupları arasında GCP Glass Fill materyalinde görülen bakteri yoğunluğu değerleri  Beautifil II ve Amalgomer CR materyal gruplarından istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunurken (p<0.05), Amalgomer CR materyalinde görülen bakteri yoğunluğu değerleri  GCP Glass Fill, Dyract XP ve Fuji IX materyal gruplarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç olarak; restoratif materyallere uygulanan cila sistemlerinin, materyallerin fluorid salınımı, yüzey pürüzlülüğü ve bakteri adezyonu üzerine olan etkilerinde materyallerin yapısal özellikleri ile ilişkili olduğu ve uygulanacak cila enstrümanının materyalin yapısına uygun seçilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Fluoride-releasing dental materials which are frequently used in pediatric dentistry, prevent carious formation providing the maintenance of low and constant level fluoride in the saline, microbial dental plaque and surronding dental tissue. Studies are continue to improve the properties and resolve the limitations of fluoride releasing dental materials. Applying proper finishing and polishing materials is necessary to obtain  successful and long-lasting restorations. There are many manufactured finishing and polishing systems for this purpose.
The aim of this study was to evaluate the effect of two different polishing systems (Sof-Lex™/3M ve Enhance®/PoGo™/Dentsply) on the fluoride release, surface roughness and bacterial adhesion of five different restorative materials (BEAUTIFIL®II/Shofu, GCP Glass Fill/GCP, AmalgomerTM CR/Advanced Health Care, Dyract® XP/Dentsply, GC Fuji IX GP®/GC).
This study was carried out on five different restorative materials, three hundred and fifteen specimen were used. 8 mm diameter and 2 mm height twenty-one specimens of each material were prepared for fluoride release and bacterial adhesion experiment, 10 mm diameter and 2 mm height twenty-one specimens were prepared for surface roughness experiment. The twenty-one specimens from each material were divided into three groups for all experiments. First group (n=7) were polished with  Sof-Lex™ and the second group (n=7) were polished with Enhance®/PoGo™. The control group (n=7) received  no polishing treatment after being cured under the Mylar strip.
The specimens were placed in plastic test tubes containing 3 ml of de-ionized water and were put into an incubator at 370C. Fluoride release was determined at 1st, 2nd, 3rd, 7th,14th,21st and 28th days with using a fluoride ion-selective electrode connected to an ion analyzer. Surface roughness measurements were carried out by using "Mahr Perthometer M1" surface roughness-measuring instrument. Three measurements in different directions were recorded for every specimen for each group, and the mean Ra value was determined for each specimen.
For bacterial adhesion experiment, every specimen for each group was packed up separately and sterilized with hydrogen peroxide gas plasma sterilization. The specimens were incubated with sterilized saliva to stimulate the formation of an acquired salivary pellicle  After formation of pellicle, bacterial suspension which was prepared from S. mutans culture was added to specimens and incubated 4 hours at 37°C. S. mutans density on the surface of materials was measured with spectrophotometre.
The statistical analysis was performed with NCSS 2007 software program. Data were analysed by using the descriptive statistical methods (mean average, standart deviation, median, interquartil range). Newman Keuls and Tukey multiple comparison tests were also performed. The level of significance was set at p<0,05.
Fluoride release seen in resin-based materials, were significantly less than non-resin-based materials. The highest amount of fluoride release was obtained from the Sof-Lex™ subgroup of glass carbomer (GCP Glass Fill) material group for all the measurement days.  Control subgroup of giomer (Beautifil II) released more fluoride than other subgroups. Fluoride release from Sof-Lex™ subgroup of glass carbomer (GCP Glass Fill)  and ceramic reinforced glass ionomer cement (Amalgomer CR) materials was significantly higher than Enhance®/PoGo™ and control subgroups and the difference was statistically significant (p<0.05). The fluoride release from control subgroup of compomer (Dyract XP) was less than the other subgroups.  The amount of fluoride release from the subgroups comprising two polishing systems of conventional glass ionomer cement (Fuji IX) was significantly more than the control subgroup and the difference was statistically significant (p<0.05). When both polishing systems were applied on the surface of conventional glass ionomer cement (Fuji IX), the fluoride release significantly increased and the difference was statistically significant (p<0.05), but there was no significant difference between two polishing subgroups (p>0.05).
The highest surface roughness value was observed in the control subgroup of GCP Glass Fill material, the lowest surface roughness value was observed in the control subgroup of Dyract XP material. The surface roughness value of control subgroups of the material groups except GCP Glass Fill material was less than the other subgroups comprising polishing systems and the difference was statistically significant (p<0.01). Among the Sof-Lex™ and Enhance®/PoGo™ subgroups of the material groups, the highest surface roughness value was observed in the Enhance®/PoGo™ subgroup of Amalgomer CR material.
The highest bacterial density was observed in the Enhance®/PoGo™ subgroup of the Amalgomer CR material. There was not statistically significant difference in terms of bacterial density values on the surface of the Amalgomer CR material group between control and Sof-Lex™  subgroups (p>0.05). Among the Enhance®/PoGo™ subgroup of all material groups, the bacterial density on GCP Glass Fill material was significantly less than Beautifil II and Amalgomer CR materials and the difference was statistically significant (p<0.05), the bacterial density on Amalgomer CR material was significantly higher than GCP Glass Fill, Dyract XP and Fuji IX materials and the difference was statictically significant (p<0.05).
As a conclusion, effects of polishing systems used for restorative materials on fluoride release, surface roughness and bacterial adhesion are related with structural factors of materials and polishing instrument must be selected according to the material's structure.