The lifespan retrieval of the most important, the happiest, and the saddest autobiographical memories
En önemli, en mutlu ve en üzücü otobiyografik anıların yaşam boyu hatırlanması
Yazar: EMİNE ÖYKÜ EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. ALİ İZZET TEKCAN
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anılar = Memories ; Hatırlama = Remembering ; Otobiyografi = Autobiography ; Otobiyografik anı aktarımı = Autobiographical memory transmission ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory

Özet:
Bu çalışmada önemli kişisel olaylara ait anı tümseklerini ve anıların fenomenolojik özelliklerini incelendi ve anı tümseğini açıklamaya yönelik yaklaşımlar test edildi. Bununla birlikte anıların içeriği ve anlatı özellikleri de incelendi. Bu amaçla 40 yaş üstü yetişkinlerden en önemli, en mutlu ve en üzücü otobiyografik anılarını ayrıntılı olarak anlatmaları istendi. Sonuçlar en önemli ve en mutlu anıların 20-39 yaş aralığını kapsayan geniş bir anı tümseği oluşturduğunu göstermiştir. En üzücü anılar ise 30-49 yaş aralığında göze çarpan bir tümsek yaratmıştır. Fenomenolojik özelliklere gelince ise anı tümseği içindeki anılar diğer dönemdeki anılardan yalnızca beklenirlik açısından daha yüksek değerlere sahiptir. En önemli ve en mutlu anılarda bahsedilen olaylar, kültürel yaşam seyri beklentisi ile büyük ölçüde örtüşmüştür. 20-29 yaş aralığında gerçekleşen en önemli olaylar diğer dönemlere nazaran yaşam seyri beklentisi şemasındaki olaylarla daha çok örtüşmüştür. Anıların içeriğine bakıldığında en önemli ve en mutlu anılar genellikle ilişkiler ve başarılar üzerineyken, en üzücü anılar çoğunlukla hayati tehlike arz eden olaylar üzerinedir. Anıların anlatımları oldukça spesifik iken bu anlatılarda anıları anlamlandırmaya dair ifadelerine pek rastlanmadı. 40-49 yaş arasındaki katılımcılar yalnız en üzücü anılarında diğer yaş gruplarına göre daha fazla spesifik anı bildirdiler. Anıların anlamlandırması açısından bu gruplar herhangi bir farklılık göstermedi.

Abstract:
In the present study, we examined the reminiscence bump and the phenomenological characteristics of outstanding life experiences, and tested the applicability of the bump accounts. Additionally, we investigated the content and narrative quality of their memories. Adults aged above 40 were asked to report in detail their most important, happiest, and saddest autobiographical memories. Results showed that most important and happiest memories formed a broad bump covering the 20-39 interval. Saddest memories generated a discernable bump in 30-49. Regarding the phenomenological characteristics, the bump memories were only higher in expectedness than memories from other life periods. The events mentioned in most important and happiest memories overlapped with Turkish cultural life-script to a great extent. Most important memories occurred within 20-29 matched the life-script more than the memories from other periods. While most important and happiest memories were mostly on relationships and achievements, saddest memories largely had life-threatening content. The memory narratives were quite specific, while they did not include much integrative statements. Participants aged between 40-49 reported more specific saddest memories than the other age groups. Age groups did not differ in terms of integration of memories.