Sosyal bilgiler dersinde dijital hikaye kullanımı: Öğrencilerin yeterlik ve değerlerinin incelenmesi
Use of digital stories in social studies course: Examination of students' qualifications and values
Yazar: BURAK OLUR
Danışman: PROF. DR. GÜRBÜZ OCAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sayısal hikaye = Digital story ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Günümüzde yaşanan hızlı teknolojik gelişmeler hem bireylerin hem de toplumların ilgi ve ihtiyaçlarını büyük ölçüde etkilemektedir. Özellikle günümüz öğrencilerinin teknolojiye olan yakın ilgisi dikkate alındığında eğitim ortamlarında çeşitli teknolojik araç-gereç ve uygulamaların kullanılması kaçınılmaz bir hal almıştır. Bu doğrultuda, bu araştırmada Sosyal Bilgiler dersinde öğrenciler tarafından hazırlanan dijital hikaye kullanımı yoluyla 5. sınıf öğrencilerinin değer ve dijital okuryazarlık özyeterliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir. Eylem araştırması içerisinde sürece yönelik net bir bakış açısına sahip olabilmek amacıya hem nicel hem de nitel veri toplama araçları kullanılmıştır. Araştırmada nicel veriler kelime ilişkilendirme testi ve dijital okuryazarlık özyeterlik ölçeği ile nitel veriler ise ahlaki ikilem formları, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve araştırmacı, öğretmen ve öğrenci günlükleri ile toplanmıştır.  Eylem planlarının geliştirilmesinden önce sürece yönelik derinlemesine bir bakış açısı kazanabilmek amacıyla 2019-2020 eğitim öğretim yılının bahar döneminde bir pilot uygulama yapılarak araştırma sürecine bir temel oluşturulmuştur. Pilot uygulama olarak tasarlanan birinci eylem planından elde edilen veriler doğrultusunda araştırmanın uygulaması 2020-2021 öğretim yılının güz döneminde Afyonkarahisar il merkezinde bulunan bir okulun 5/B şubesindeki öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma, ilk dört haftası sınıf ortamında ve son sekiz haftası sanal ortamda olmak üzere toplam on iki hafta süresince yürütülmüştür. Araştırmada elde edilen bulgular, öğrenciler tarafından hazırlanan dijital hikayelerin öğrencilerin dijital okuryazarlık özyeterliklerinin ve değerlerinin üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The rapid technological developments experienced today greatly affect the interests and needs of both individuals and societies. The use of various technological tools and applications in educational environments has become inevitable considering the close interest of today's students to technology. Accordingly, in this study, it is aimed to examine the value and digital literacy self-efficacy of 5th grade students through the use of digital stories prepared by the students in the Social Studies Course. For this purpose, the research was designed as an action research. Both quantitative and qualitative data collection tools were used in order to have a clear perspective on the process within the action research. In the research, quantitative data were collected through word association test and digital literacy self-efficacy scale, and qualitative data were collected through moral dilemma forms, semi-structured interviews and researcher, teacher and student diaries. A pilot study was conducted in the spring semester of the 2019-2020 academic year in order to gain an in-depth perspective on the process before the action plans were developed, and a basis for the research process was established. In line with the data from the first action plan, which was designed as a pilot application, the application of the research was carried out on the students in the 5/B branch of a school located in the city center of Afyonkarahisar in the fall semester of the 2020-2021 academic year. The research was carried out for a total of twelve weeks, the first four weeks in the classroom environment and the last eight weeks in the virtual environment. The findings obtained in the study showed that the digital stories prepared by the students were effective on the digital literacy self-efficacy and values of the students.