Bazı kayısı (prunus armeniaca l.) çeşitlerinin fiziksel ve biyokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of physicaland biochemicalcharacteristics of some apricot(prunus armeniaca l.) cultivars.
Yazar: UTKU KAYAKESER
Danışman: DOÇ. DR. FERHAD MURADOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; Kayısı (Prunus armeniaca L.) çeşitlerine (Alyanak, Bebeco, Colomer, Hacıhaliloğlu, Hasanbey, Kabaaşı, Paviot, Sakıt-2, Soğancı, Tyrinante) ait meyve özellikleri, kimyasal özellikleri, meyve pulpundaki organik asit içerikleri, fenolik bileşikler, C vitamini ve şeker içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Yapılan araştırmada incelenen çeşitlere ait meyve ağırlığı ortalaması 31,90±0,84-14,80±0,54 g, meyve yüksekliği ortalaması 38,42±0,70-24,34±0,51mm, meyve boyu ortalaması 39,15±0,59-31,72±0,49 mm, meyve eni ortalaması 39,42±0,67-27,29±0,34 mm arasında tespit edilmiştir. 
Çalışmada meyvelerin üst zemin L, a, b, C ve H renk değerleri 62.14±,3.52-50.39±0.99, 30.02±0.67-15.77±0.65, 48.40±4.49-33.90±2.29, 55.67±2.98-27.75±1.05 ve 66.39±3.55-32.15±0.54 arasında bulunurken, alt zemin renk değerleri ise sırasıyla 68.39±0.14-52.93±3.00, 32.95±0.26-8.12±6.01, 54.93±2.17-17.20±3.22, 55.76±2.88-14.95±0.89 ve 81.98±5.88-11.25±0.94 arasında bulunmuştur. 
Çalışmada çeşitlere ait kimyasal özeliklerden SÇKM %5.00-%3.05,Ph içerikleri 5.42-3.66, Asitlik içerikleri 0.0005-0.0044% arasında belirlenmiştir. Kayısı çeşitlerinin organik asit içerikleri bakımından malik asit içeriği 51.115±0.715-22.723±0.983 mg/g, tartarik asit içeriği 1.014±0.740 - 0.354±0.002 mg/g, sitrik asit içeriği 26.827±0.440-14.838±0.922 mg/g, suksinik asit içeriği 15.982±0.405-3.457±0.319 mg/g, fumarik asit içeriği 0.475±0.005-0.021±0.000 mg/g ve okzalik asit içeriği 0.133±0.002-0.051±0.008 mg/g arasında belirlenmiştir.
Araştırmada incelenen çeşitlere ait fenolik bileşik içerikleri protokateşuik 0.036±0.000-0.008±0.000 mg/g, valinik 0.159±0.010-0.005±0.000 mg/g, gallik asit 0.010±0.000-0.004±0.000 mg/g, kateşin 0.091±0.001-0.022±0.001 mg/g, klorojenik asit 0.178±0.001-0.018±0.000 mg/g, kafeik asit 0.095±0.000-0.017±0.001 mg/g, siringik asit 0.064±0.000-0.018±0.000 mg/g, p-kumarik asit 0.033±0.000-0.014±0.000 mg/g, ferulik asit 0.041±0.001-0.005±0.000 mg/g, q-kumarik 0.023±0.000-0.008±0.000 mg/g ve phloridizin 0.035±0.000-0.007±0.000 mg/g arasında tespit edilmiştir. Çeşitlerin C vitamini içeriği 0.897±0.006-0.393±0.007 mg/g arasında tespit edilirken, Şeker içerikleri bakımından ise früktoz 10.310±0.050-2.990±0.400 mg/g, glikoz 19.280±0.300 mg/g, sakaroz 43.102±0.125-10.865±0.315 mg/g ve maltoz 0.835±0.005-0.205±0.015 mg/g arasında belirlenmiştir.
Bu çalışma sonuncunda kayısı çeşitlerinin içerdikleri kimyasal bileşenler, organik asitler, fenolik bileşikler ve şekerler bakımından zengin olduğu tespit edilmiştir. Kayısı çeşitlerinde bu içeriklerin belirlenmesi ileride bu meyve türünde yapılacak çalışmalara olumlu katkı sağlayacaktır.

Abstract:
This study aimed to determine the pomological and chemical propertiesof fruits, organicacids, phenoliccompounds, vitamin Ccontent andsugars of fruit peel in Apricot (Alyanak, Bebeco, Colomer, Hacıhaliloğlu, Hasanbey, Kabaaşı, Paviot, Sakıt-2, Soğancı, Tyrinante) Cultivars.
In thestudy, average of fruit weightranged between 31,90±0,84-14,80±0,54 g, average fruit height ranged between 38,42±0,70-24,34±0,51mm, average fruitlenghtranged between 39,15±0,59-31,72±0,49 mm. In thestudy, while the upper color value (L, a, b, C and H) were found between  62.14±,3.52-50.39±0.99, 30.02±0.67-15.77±0.65, 48.40±4.49-33.90±2.29, 55.67±2.98-27.75±1.05 ve  66.39±3.55-32.15±0.54 respectively, also the lower color value (L, a, b, C and H)were found between  68.39±0.14-52.93±3.00, 32.95±0.26-8.12±6.01, 54.93±2.17-17.20±3.22, 55.76±2.88-14.95±0.89 and 81.98±5.88-11.25±0.94.
The chemical properties ofthe studied apricot cultivarshave been identified that SÇKM, acidity and pH contents were ranged from %5.00-%3.05, 5,42-3.66 and 0.0005-0.0044% respectively. Organic acid contents ofthe studied apricot cultivars were ranged from 51.115±0.715-22.723±0.983 mg/g (malic acid), 1.014±0.740 - 0.354±0.002 mg/g (tartaric acid), 26.827±0.440-14.838±0.922 mg/g (citric acid), 15.982±0.405-3.457±0.319 mg/g (succinic acid), 0.475±0.005-0.021±0.000 mg/g (fumaric acid) and 0.133±0.002-0.051±0.008 mg/g (oxalic acid).
In the research, phenolic compounds ofthe studied apricot cultivars were also determined protokateşuik ranged between 0.036±0.000-0.008±0.000 mg/g, valinik ranged between 0.159±0.010-0.005±0.000 mg/g, gallik asit ranged between 0.010±0.000-0.004±0.000 mg/g, kateşin ranged between 0.091±0.001-0.022±0.001 mg/g, klorojenik asit ranged between 0.178±0.001-0.018±0.000 mg/g, kafeik asit ranged between 0.095±0.000-0.017±0.001 mg/g, siringik asit ranged between 0.064±0.000-0.018±0.000 mg/g, p-kumarik asit ranged between 0.033±0.000-0.014±0.000 mg/g, ferulik asit ranged between 0.041±0.001-0.005±0.000 mg/g, q-kumarik ranged between 0.023±0.000-0.008±0.000 mg/g ve phloridizin ranged between 0.035±0.000-0.007±0.000 mg/g. In the research, while Vit C. contentes were found ranged between 0.897±0.006-0.393±0.007 mg/g, the sugarcontents were found varied between 10.310±0.050-2.990±0.400 mg/g fructose,varied between 19.280±0.300 mg/g, varied between 43.102±0.125-10.865±0.315 mg/gsucrose and varied between 0.835±0.005-0.205±0.015 mg/g maltose.
The results of this study indicated that Apricot cultivars have contained reach chemical compounds, organic acids, phenolic compoundsandsugar. Determination of Chemical and bio-chemical component content of apricot cultivars will contributepositively tothe futurework to be doneinthiskind of fruit.