Taşıt emisyonlarından kaynaklı partikül maddenin mikro yapı karakterizasyonu
Micro-structure characterization of particulate matter from vehicle emissions
Yazar: ALİ ALADAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR GÜNEY
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
İnsan nufusunun hızlı artışı ve sanayileşmeye bağlı olarak insanların sağlığı ve refah düzeyleri de etkilenmiştir. Bu etkileşimin en başında canlıların sağlığı ve çevre kirliliği yer almaktadır. Çevre kirliliğinin en önemli sebeplerinden birisi taşıt emisyonlarıdır. Taşıt emisyonları, taşıt kullanımı sırasında yakıtların, katkı maddelerinin yanması ve sistemdeki motor parçalarının aşınması sebebiyle havaya salınan parçacıkları ifade eder. Bu emisyonlar motor tipi, yakıt cinsi, yanma prosesi ve çevre şartları gibi farklı durumlara bağlı olarak meydana gelmektedir. Bu çalışmada dizel, benzin, lpg yakıtlı taşıtlardan salınan partikül maddelerin (PM) komplex yapılarının taramalı elektron mikroskobu (SEM), enerji dağılımlı spektrometre (EDS), X Işını difraksiyon tekniği (XRD) ve fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FITR) teknikleri kullanılarak karakterizasyon yapılmıştır. EDS analizi sonucunda N, Na, Mg, Br, Si, Hg, S, Pb, Cl, K, Ca, Ba, Ti, V, Mn, Fe, Ni, Cu, Zn gibi elementlerin olduğu tespit edilmiştir. CO, HC, NO, SO2 gibi bileşiklerin varlığı FITR analizi ile tespit edilmiştir. Bu element ve kompleks yapılar toksik özellikte elemanlar içermektedir. Fosil kaynaklı yakıtların hala çevreyi kirletici atıkları salmaya devam ettiği analiz sonuçları ile teyit edilmiştir. Bu çevre kirliliği insanlarda solunum ve kalp, damar sistemlerinde hastalığa sebep olmaktadır. Çevre üzerinde de hava kirliliği, ozon yıkıcı etkisi ve asit yağmurları şeklinde bozulmalara neden olmaya devam etmektedir.

Abstract:
Due to the rapid increase in the human population and industrialization, the health and well-being of people have also been affected. Health of living things and environmental pollution are at the top of this interaction. One of the most important causes of environmental pollution is vehicle emissions. Vehicle emissions refer to the particles released into the air due to the burning of fuels, additives and the erosion of engine parts in the system during vehicle use. These emissions occur depending on different conditions such as engine type, fuel type, combustion process and environmental conditions. In this study, the characterization of the complex structures of particulate matter (PM) released from diesel, gasoline, LPG fuel vehicles was performed using scanning electron microscopy (SEM), energy dispersive spectrometer (EDS), X-ray diffraction technique (XRD) and fourier conversion infrared spectroscopy (FITR) techniques. . As a result of EDS analysis, elements such as N, Na, Mg, Br, Si, Hg, S, Pb, Cl, K, Ca, Ba, Ti, V, Mn, Fe, Ni, Cu, Zn were determined. The presence of compounds such as CO, HC, NO, SO2 was determined by FITR analysis. These elements and complex structures contain elements with toxic properties. It has been confirmed by the analysis results that fossil fuels still continue to release polluting wastes. This environmental pollution causes diseases in the respiratory and cardiovascular systems of humans. It continues to cause degradation in the environment in the form of air pollution, ozone destructive effect and acid rain.