Özel gereksinimli çocuğu olan ailelerin umutsuzluk düzeyleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkide baş etme stratejileri aracı rolünün incelenmesi
Examination to mediator role of coping strategies on the relationship between the level of despair and psychological resilience of the parents who have children with special needs
Yazar: NİLAY ELİF DİRİSAĞLIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Özel Eğitim alanı, çalışması hassasiyet isteyen bir alandır. Hassasiyetin, ailelerin normal gelişim göstermesi beklentisi ile hayat verdiği çocuklarının fizyolojik ve mental açıdan gelişimsel gerilik ya da zorlantı sahibi olması ve bu zorlantı ile ilgili tanı alması ile ortaya çıktığı gözlemleniştir. Bu sebeplerden çalışma, özel gereksinimli çocukların ebeveynlerinin yaşadığı süreçlerde hissettiği umutsuzluk düzeyinin kişilerin psikolojik açıdan sağlam kalmaları konusundaki etkisinin belirlenmesi ile ilgilidir. Bu etkileşimde de ebeveynlerin baş etme becerilerinin farkında olması ve bu becerileri kullanabilme yetisinin etkisinin anlaşılması amaçlanmıştır. Ebeveynlerin süreçleri ile ilgili en net ve zorlayıcı yaşantısı tanı ile ilk yüzleştikleri an olarak gözlemlenmiştir. Aileler genellikle tanı öncesi bazı anormallikleri fark etse de yüzleşmek ve ihtimali sindirmek konusunda ciddi zorluklar yaşamaktadır. Bu da kişilerde mental açıdan direnç, hassasiyet, umutsuzluk, çaresizlik gibi duygulara sebep olmaktadır. Bu duygular da kişileri durumu kabul etmeye mecburiyet ve çabalamayı bırakma gibi tutumlara itebilmektedir. Bu durumun birçok sebebi olmakla birlikte süreçle ilgili bilgi sahibi olmamak, baş etme becerilerinin farkında olmamak veya kullanmamak yaşadıkları sürecin olumsuz psikolojisini açıklamak için mantıklı görülmüştür. Bu açıklamalar ışığında yapılan analizler sonucunda da özel gereksinimli çocuklara bakım veren ebeveynlerin umutsuzluk düzeylerinin psikolojik sağlamlık düzeylerini etkilemesi sürecinde baş etme becerilerinin de etkisi olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Special Education field requires sensitivity to work. It has been observed that sensitivity arises when the parents expect the normality of the children, whom the families give life. Despite of this expectation when the child born with difficulties or delays and taking the diagnose with this difficulties, parents experience negative ideas, feelings and sensitivity. For these reasons, the study aims to determine the effect of the level of hopelessness that felt by the parents of children with special needs on their psychological well-being. At the same time, it aims to understand the effects of the awareness of their coping skills on that interaction. During the parent's processes, the most difficult issue is confronting with diagnose. Although families usually notice the abnormal situations before diagnosis, they experience the serious difficulties to confronting and accepting the possibility of diagnosis. This causes some feelings as mental resistance, sensitivity, hopelessness and desperation. And these feelings can constitute the attitudes as the parents to accepting their situations and quit on them. This case can has many reasons like being uninformed or unaware, so this causes can explain the negative feelings of the parents. As a result of the analyzes, it was determined that the level of desperation of parents who cares with children who has special needs has an interaction on their psychological resilience levels over coping strategies.