İrritabl bağırsak sendromu olan ve olmayan hastaların probiyotik farkındalıklarının ve depresyon anksiyete stres düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of probiotic awareness and levels of depression anxiety and stress between patients with and without irritable bowel syndrome
Yazar: SABİHA AY
Danışman: DOÇ. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş arası erişkin bireylerden alarm semptomu olmaksızın ROMA-IV kriterlerine göre İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) tanısı alan bireylerin İBS olmayanlar ile probiyotik farkındalıkları ve depresyon, anksiyete, stres düzeyleri açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 78 No'lu Aile Sağlığı Merkezine başvuran, 18-65 yaş arası 69 İBS hastası ve 135 kontrol grubunun dahil edildiği vaka kontrol çalışmasıdır. Tüm katılımcılara; 29 soruluk sosyodemografik özelliklerin, beslenme bağırsak alışkanlıklarının ve ROMA-IV kriterlerinin sorgulandığı anket formu ve 20 soruluk Mikrobiyata Farkındalık Ölçeği 21 Soruluk Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği formu uygulandı. İstatistiksel analizler Statistical Packetfor The Social Science 22.0 bilgisayar programıyla yapıldı. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortancası 35 olarak bulundu. Vaka-kontrol grubunda MFÖ toplam puanında anlamlı bir fark tespit edilmedi (p>0,05). DASÖ'nin tüm alt boyutlarında İBS'li olan vaka grubunun puanları daha yüksek tespit edildi (sırasıyla p=0,040, p=0,002 ve p=0,006) Anal bölge hastalığı görülme oranı İBS'li vaka grubunda daha yüksek bulundu (p=0,028). Büyük abdest sıklığı vaka grubunda daha düşüktü (p=0,012). Anksiyete alt boyutunda orta düzey anksiyetesi olanların oranı vaka grubunda daha düşüktü (p=0,013). Anksiyete alt boyutunda ileri ve çok ileri anksiyetesi olanların oranı vaka grubunda yüksek bulundu (p=0,003). Stres alt boyutunda ileri ve çok ileri düzeyde stresi olanların oranı vaka grubunda daha yüksekti (p=0,006). DASÖ anksiyete ve depresyon alt boyutlarında kadınların puanları daha yüksek tespit edildi (sırasıyla p=0,025 ve p=0,006). MFÖ'nin toplam puanında çalışanların ve lise ve üzeri eğitim düzeyi olanların puanı daha yüksek bulundu (p=0,003), (p=0,005 Anal hastalığı olanların MFÖ toplam puanı değeri daha yüksekti (p<0,001). 
Sonuç: Bu çalışmada İBS li hastaların depresyon anksiyete stres düzeyi kontrol grubuna göre yüksekti, mikrobiyata farkındalığı her iki grupta benzer bulunmuştur. Eğitim seviyesi yüksek olanlarda probiyotik farkındalığı daha yüksekti. 
İBS yönetiminde kapsamlı bir yaklaşım önem arz etmektedir. Hastaların psikososyal açıdan da değerlendirilmesi, daha başarılı sonuçlar elde edilmesini sağlayacaktır. Mikrobiyota ve probiyotik farkındalığının artırılması için aile hekimleri kritik rol üstlenmektedir.
Anahtar kelimeler : İrritabl Bağırsak Sendromu, probiyotik, depresyon, anksiyete ,stres

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to compare the probiotic awareness and depression, anxiety and stress levels of individuals diagnosed with Irritable Bowel Syndrome (IBS) according to ROMA-IV criteria without alarm symptoms among adults aged 18-65 years who applied to the Education Family Health Centre with those without IBS.
Materials and Methods: This study is a case-control study that included 69 IBS patients between the ages of 18-65 who applied to Family Health Center No. 78 and 135 control groups. To all participants; A 29-question survey form questioning sociodemographic characteristics, nutritional bowel habits and ROMA-IV criteria, a 20-question Microbiota Awareness Scale form and a 21-question Depression Anxiety Stress Scale form were applied. Statistical analyzes were performed with the Statistical Packet for The Social Science 22.0 computer program.
Results: The median age of the participants was 35 years in the case. There was no significant difference in the total score of the MAS according to disease status (p>0.05). The scores of the case group with IBS were higher in all sub-dimensions of the DASS (p=0.040, p=0.002 and p=0.006, respectively). The incidence of anal area disease was higher in the case group with IBS (p=0.028). The frequency of large ablution was found to be lower in the case group (p=0,012). In the anxiety sub-dimension, the rate of those with moderate anxiety was lower in the case group (p=0,013). In the anxiety sub-dimension, the rate of those with severe and very severe anxiety was found to be high in the case group (p=0.003). In the stress sub-dimension, the proportion of those with severe and very severe stress was higher in the case group (p=0.006).
Women had higher scores in the anxiety and depression sub-dimensions of the DASS (p=0.025 and p=0.006, respectively). In the total score of MAS, the score of employees and those with high school education or above was determined to be higher (p=0.003), (p=0.005). The total score of MAS was determined to be higher for those with anal disease (p<0.001). 
Conclusion: In this study, the depression anxiety stress level of patients with IBS was higher than the control group, and microbiota awareness was found to be similar in both groups. Probiotic awareness was higher in those with higher education levels. 
A comprehensive approach to IBS management is important. Evaluating patients from a psychosocial perspective will ensure more successful results. Family physicians play a critical role in increasing microbiota and probiotic awareness.

Key words: Irritable Bowel Syndrome, probiotic, depression, anxiety, stress