Sarıkaya yaban hayatı geliştirme sahası ve çevresinin (Antalya) alfa tür çeşitliliğinin hesaplanması ve değerlendirilmesi
Calculation and assessment of alpha species diversity of Sarikaya wildlife development site and its surroundings (Antalya)
Yazar: ZEYNEP ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. CANDAN AYKURT
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, bitki çeşitliliği açısından Türkiye'nin en zengin bölgelerinden biri olan Sarıkaya Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ve çevresinin (Antalya) alfa türü çeşitliliğinin belirlenmesi ve bitki çeşitliliği ile çevresel faktörler arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Deniz seviyesinden başlayarak tüm akdeniz vejetasyon katları bu bağlamda değerlendirilmiş ve çalışma kapsamında 104 alan örneklenmiştir. Tüm alanlardan 4500-5000 civarında takson kaydedilmiş ve toplam 931 farklı bitki taksonu tespit edilmiştir. Örnek alanların alfa çeşitlilik değerleri BİÇEB programı kullanılarak Shannon-Wiener, Simpson, Berger-Parker, Brillouin, Margalef, Menhinick ve Chao1 indislerine göre hesaplanmıştır. Çevresel değişkenlerin alfa çeşitlilik üzerine olan etkilerini belirlemek için topografyaya göre 24 farklı parametre göz önüne alınmış ve bu parametrelerin çeşitliliği nasıl etkilediği ise korelasyon analizleri ile ortaya koyulmuştur.
Yapılan Spearman korelasyon sonuçlarına göre, 7 farklı alfa çeşitlilik indisinin her biri yükselti, topografik pozisyon indisi, vejetasyon katları, dolin/ uvala habitat tipi (Berger-Parker indisi hariç) ve bağıl eğim parametreleri ile negatif ilişkiliyken, vadi derinliği ve çakıl taşı parametreleri ile pozitif ilişkili çıkmıştır. Araştırma sahasında yükseltinin artmasıyla çeşitlilik tedricen azalmaktadır bununla birlikte alfa çeşitliliğin en fazla olduğu alanlar Sıcak Akdeniz vejetasyon katında yer almaktadır. Özellikle vadi derinliğinin artmasına bağlı olarak tpi ve bağıl eğimin düşük olduğu alanlar alfa bitki çeşitliliği açısından zengin olarak değerlendirilmiştir. Çakıl taşı anakayası da çeşitliliği arttıran parametreler arasında yer almaktadır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the alpha species diversity and to reveal the relationship between plant diversity and environmental factors of Sarıkaya Wildlife Development Area and its surroundings (Antalya), which are among the richest areas of Turkey in terms of plant diversity. Starting from sea level, all Mediterranean vegetation layers were evaluated in this context and 104 areas were sampled within the scope of the study. Around 4500-5000 taxa were recorded from all areas and a total of 931 different plant taxa were identified. 
Alpha diversity values of the sample areas were calculated according to Shannon-Wiener, Simpson, Berger-Parker, Brillouin, Margalef, Menhinick and Chao1 indices using the BİÇEP software. In order to determine the effects of environmental variables on alpha diversity, 24 different parameters were considered according to topography and how these parameters affected diversity was revealed by correlation analysis. According to the Spearman correlation results, each of the 7 different alpha diversity indices was negatively correlated with altitude, topographic position index, vegetation layers, doline/uvala habitat type (excluding Berger-Parker index) and relative slope parameters, while positively correlated with valley depth and pebble parameters. out. Diversity gradually decreases with increasing altitude in the research area, thus, the areas with the highest alpha diversity are located in the Thermo-Mediterranean vegetation layer. Especially the areas with low tpi and relative slope due to the increase in valley depth were evaluated as rich in alpha plant diversity. Pebble bedrock is also among the parameters that increase diversity.