Katılım bankalarında bireysel emeklilik sistemi ve işleyişi
Participation banks and the functioning of the private pension system
Yazar: BAYRAM KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. C. YİĞİT ÖZBEK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İşletme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sistemi = Banking system ; Bireysel emeklilik = Individual retirement ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Fon gelirleri = Fund incomes ; Fon yönetimi = Fund management ; Katılım bankacılığı = Participation banking

Özet:
Çalışmanın amacı katılım bankacılığı alanında yeni sunulan bireysel emeklilik sisteminin gerekliliğini ve işleyiş aşamasında bireysel emeklilik sisteminin fonlarının değerlendirilmesi hangi enstrümanlarla gerçekleştirdiğini ortaya koymaktır. 12/01/2008 tarihinde Resmi Gazete ile bireysel emeklilik sistemi içinde en az %30 oranında Devlet Tahvili Hazine Bonosu bulunma şartı kaldırılmasıyla katılım bankacılığında bireysel emeklilik sistemi doğmuştur.Faize duyarlı tasarruf sahiplerinin sisteme girmesiyle katılım bankacılığı sektörünün gelişmesine önemli etkileri olacaktır. Faizsiz bireysel emeklilik sisteminde fonların değerlendirilmesi yeni oluşan ve gelişen bir alandır. Bu konu alanıyla ilgili yayınlaşmış bilimsel kaynağın az olması bu çalışmanın önemini arttırmaktadır.Katılım bankalarında BES'nin çok kısa bir geçmişinin oluşu sisteme dair istatistiksel verilerin yeterince sağlanamaması ve literatürün az olması sınırlılık olarak söylenebilir. Ayrıca bankacılık sisteminde rekabet yoğunluğu nedeniyle bazı verilerin elde edilememesi araştırmanın sınırlılıkları olarak sıralanabilir. Bu araştırmada, gerekli literatür taraması yapılarak betimsel araştırma türü uygulanmıştır.Çalışmanın birinci bölümünde, Türk bankacılık sistemi değerlendirilmiş bankacılık sisteminin içerisinde katılım bankacılığın yeri ve önemi belirtilerek katılım bankacılığının özellikleri hakkında araştırma yapılmıştır. Katılım bankacılının doğuşu, Türkiye'deki mevcut durumu ve işleyiş prensipleri ile ilgili araştırma yapılarak Türkmali sektöründeki önemine vurgu yapılmıştır. Katılım bankacılığının fon toplama, değerlendirme, finansman teknikleri ve fon kullandırma teknikleri açıklanmıştır. böylece katılım bankalarının yapısı ve özellikleriyle ilgili çeşitli kaynaklardan yararlanılarak önemi ortaya konulmuştur.Çalışmanın ikinci bölümünde, katılım bankalarında bireysel emeklilik sistemin incelenerek işleyişi hakkında araştırma yapılmıştır. Öncelikle bireysel emeklilik sisteminin gerekliliği, doğuşu ve özellikleri ile ilgili araştırma yapılmıştır. Diğer aşamada ise katılım bankalarındaki bireysel emeklilik sisteminin özellikleri ve ticari bankalardaki bireysel emeklilik sistemindeki farklılıklarla ilgili değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca katılım bankalarında BES' in oluşabilmesi için faizsiz emeklilik yatırım fonlarının doğuşu ve özellikleri araştırılmıştır. Faizsiz emeklilik yatırım fonlarının içerisindeki faizsiz enstrümanların neler olduğu bu emeklilik fonlarını içerisindeki oranları % olarak payı araştırılmıştır.Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, katılım bankaları ile mevduat bankalarında sunulan BES'nin karşılaştırılması yapılmıştır. Benzer yönleri ile farklı olan yönler araştırılmıştır. Ayrıca faizsiz emeklilik yatırım fonlarının son yıllardaki performansları araştırılmıştır. Katılım bankalarında bireysel emekliliğin daha verimli ve performanslı olabilmesi için faizsiz sabit getirisi olan yatırım araçlarına yönelinmesi gerektiği vurgulanmıştır.Anahtar Kelimeler: Banka, katılım bankası, bireysel emeklilik sistemi, faizsiz enstrümanlar.

Abstract:
This study intends to reveal the need for the newly introduced private pension system and what instruments are used to evaluate individual pension system funds in normal course of business, in the area of participation banking. Following the annulment of the former requirement for holding State Bonds and Treasury Bills by at least 30% in the private pension system, which was introduced by the Official Gazette of 12 January 2008, the private pension system was granted a green light, in participation banking.The introduction of beholders of interest sensitive savings into the system will have significant impacts on the development of participation banking. The evaluation of funds in non-interest bearing private pension system is a newly emerging practice and new domain in this area. The few number of published scientific reference texts in this particular area adds on to the significance of the present study.The very short past of PPS in participation banks along with the very limited nature of statistical data, as well as scholarly articles available on the system may be denoted as constraints. Furthermore, unavailability of certain information due to competition remaining high in the current system of banking can also be enumerated as a limitation of the study. This study followed the descriptive survey model, supported with scholarly literature scans, to the extent of requirement.The first part of the study gives a brief view of the place and role of participation banking within the system of banking as currently operative, along with an assessment of the Turkish system of banking and makes a research on generic characteristics of participation banking. After getting into some depth for bringing forth an overview of the rise, existing status in Turkey and general modus operandi of participation banking, highlight is made to the importance of it, in the Turkish financial sector. Spotlight is directed to the techniques employed and methods followed by participation bankers for collecting and evaluating, as well as provisioning and facilitation of funds, in an effort to unveil the significance of participation banks, exploiting various bibliographical texts dealing with their structure and characteristics.The second part of the study pulls the probe on operation of the private pension system in participation banks, based on a review. Research focuses first on the requirement for, the rise and characteristics of the private pension system. Next, it considers, with a comparative approach, the differences between the various aspects and characteristics of the private pension system implemented at participation banks and the private pension schemes implemented by commercial banks. Besides, it pulls through some further research on the initial rise and various characteristic features of non-interest bearing pension funds necessary for an effective PPS to be established in participation banks. Definitions are brought to non-interest bearing instruments comprised by non-interest bearing pension funds, with indicative representations of their rates of shares in the same, in percentage.The third and final part of the study makes comparison of PPS in participation banks versus those available in deposit banks. Their various similar and different aspects are investigated. Moreover, the performances of non-interest bearing funds during the last years are put under the magnifying glass. In conclusion, highlight is made to the need for redirecting the focus of interest towards non-interest bearing, fixed-yield securities, in order to render private pension schemes more efficient and better performing, at participation banks.Keywords: Bank, participation bank, private pension system, non-interest bearing instruments.