Tekir kedilerinde sert damağın morfolojik olarak incelenmesi
Morphological examination morphological examination of hard palate in tabby cats
Yazar: AYŞE GİZEM ERMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CAN
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary ; Damak = Palate ; Kediler = Cats ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Morfoloji = Morphology

Özet:
Bu çalışma, Türkiye' de yaygın olarak bulunan Tekir kedisİne ait sert damağın makro anatomik değerlendirmesi, morfometrik ölçümlerin yapılarak sert damak üzerindeki anatomik oluşumların belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Evcilleştirilmesi yaygınlaşan ve dört ayak üzerine düşmesiyle bilinen, gelişmiş denge organ ve duyuları, hızlı üreme potasiyeline sahip ve 'Felidae' ailesinin mensubu olan Tekir kedisi sert damağının incelenip insan ve diğer hayvanlarla benzerlik-farklılıklarının ortaya çıkarılması bu konuda yapılacak anatomik araştırmalara kaynak olması amaçlanmıştır.

Çalışmamızda 20 adet Tekir kedisi sert damağı kullanıldı. Araştırmanın materyalini Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Sokak Hayvanları Geçici Bakım Evi ve Rehabilitasyon Merkezi'nden temin edilen ergin, cinsiyet farkı gözetilmeyen, çeşitli nedenlere bağlı ölmüş ve yaklaşık 3-4 kilogram ağırlığında 20 adet Tekir kedisi kadavrası oluşturdu. Elde edilen sert damaklar incelenip tespit işlemi yapıldıktan sonra, ölçümler yapıldı ve fotoğraflandı. Materyallerin gerekli rutin işlemler sonrası Taramalı Elektron mikroskobu ve Işık mikroskobunda incelemesi yapıldı.

Yapılan çalışmada Tekir kedisi sert damağı rostral ve kaudal olarak ayrıldı. Papilla incisiva, rugae palatina ve bunların arasındaki oluk, raphe palatina ve seconder rugae palatina varlığı gözlendi. Tekir kedisi sert damağının rostral ve kaudal kısmının SEM ile x540 50 µm büyütmesinde; pürüzsüz bir görünüme sahip olduğu ve epitel deskuamasyonların varlığı ve SEM ile x6000 5 µm büyütmesinde sert damak epitelinin mikroplica'sı bal peteği görünümüne sahip olduğu tespit edildi. Papilla incisiva'nın SEM ile x600 50 µm, rostral kaudal kısmın x270 100 µm, rugae palatinaların arasındaki oluğun x440 50 µm büyütmesinde yuvarlak adacıklar saptandı.

Çalışmamızda insan yaşamında önemli yer edinen ve evcilleştirilebilen Tekir  kedisi sert damağı incelenmiş olup, sert damak hakkında eksik olan araştırmaların tamamlanması, Tekir kedisi, insan ve diğer hayvanların sert damak ve damak tadı arasındaki ilişkinin kurulmasını amaçlayan çalışmalara ışık tutması hedeflenmiştir.

Abstract:
This study is on the macro-anatomical evaluation of the hard palate of tabby cat commonly found in Turkey. Morphometric measurements were made to determine the anatomical formations on the hard palate. The tabby cat, whose domestication is becoming widespread and known to fall on all fours, has developed balance organs and senses, rapid reproductive potential and is a member of the Feliade family. It is aimed to investigate the hard palate of these cats and reveal their differences with humans and other animals and to be a source of anatomical researches on this subject. 

20 Tabby cat's hard palate was used in our study. The material of the research was provided from the Balıkesir Metropolitan Municipality Street Animals Temporary Nursing Home and Rehabilitation Center. Adult, regardless of gender difference, died from variety of reasons and 20 Tabby cat cadavers which weigh approximately 3-4 kilograms were brought to the laboratory in accordance with the procedure. After the hard palates provided were analyzed and detection process was done, the measurements were taken and photographed. The materials were researched by scanning electron microscobe and light microscope after necessary procedure.  

In the study, the tabby cat's hard palate was split up rostral and caudal and papilla incisiva, rugae palatina and gutter between them, the presence of raphe palatina and secondary rugae palatina were observed. The rostral and caudal part of the tabby cat's hard palate was determined to have a smooth appearance with SEM x540 50 µm magnification and the presence of epithelial desquamations was found out. It was determined that rosrtal and caudal part of the tabby cat's hard palate had a honeycomb appearance of the microplex of the x6000 5 µm hard palate epithelium with SEM.

 Round islets were detected at the magnification of the SEM with x600 50 µm of the papillae, the x270 100 µm of the rostral caudal part, and the x440 50 µm of the gutter between the rugae palatina.

In our study, the hard palate of the Tabby cat, which has an important place in human life and can be tamed, has been examined. The target studies are to complete the missing researches about hard palate, to give importance to studies aiming to establish the relationship between tabby cat, hard palate and taste of human and other animals.