Elektrikli araçlarda faydalı frenleme sistemi tasarımı ve gerçekleştirilmesi
Designing and realization of regenerative braking systems in electric vehicles
Yazar: TURHAN ALAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÜRKMEZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Hafif raylı sistemler = Light rail systems

Özet:
Ülkemizde büyük şehirlerde ki trafik sorunları, fosil artığı yakıtlardan kaynaklanan çevre sorunları ve bunlarla bağlantılı olan ekonomik sıkıntılar büyük bir sorun haline geldi. Bu sorunu çözmek için önümüzdeki senelerde metro, hafif raylı sistem ve tramvay gibi raylı ulaşım sistemlerinin giderek artan bir yoğunlukla toplu taşımacılıkta kullanılması zorunlu hale gelmektedir. İlk yatırım maliyetleri son derece yüksek olan raylı ulaşım sistemlerinde enerji verimliliği çalışmaları büyük önem taşımaktadır. 
Bu tez çalışmasında elektrikli araçlarda faydalı frenleme enerjisinin elde edilmesi ve hattaki diğer vasıtalarda kullanılmasını inceleyen bir eğitim seti tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen bu sette vasıtanın motoru olarak raylı sistemlerde en çok kullanılan motor çeşitleri olan doğru akım motoru ve 3 fazlı asenkron motor tercih edilmiştir. Doğru akım motorunun sürücü devresi PWM tekniği kullanılarak PIC 16F628A mikrodenetleyici ile yapılmıştır. 3 Fazlı asenkron motorun sürücü devresi ise sinüs-PWM kullanılarak V/f kontrol yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Gerekli sinyaller de MC3PHAC entegresi tarafından üretilmiştir.  Bu çalışmada elektrikli araç frenlemeye geçtiğinde uygun sürme tekniği sayesinde tahrik motoru hattan ayrılmadan generatör olarak çalışmakta ve ürettiği enerjiyi aynı hattaki başka bir vasıta kullanmaktadır. Kullanılan bu faydalı frenleme enerjisi incelendiğinde, işletme maliyetlerini önemli oranda azaltabilmesi yanında önemli enerji tasarrufu sağlayacağı sonucuna da varılmıştır.

Abstract:
Unbearable traffic problems in the large cities of our country, environmental problems resulting from fossil fuels, and economic problems related with them have recently been a big challenge. Accordingly, with the purpose of finding a solution to these problems, it has been an obligation to make an increasing use of such rail transportation systems as metro, tram and light rail systems in public transport in the years to come.  In rail transportation systems with high initial investment costs, studies of energy productivity carry utmost importance.
In this study, an education set was designed and implemented with the purpose of acquiring regenerative braking energy in hybrid vehicles and its use in the other vehicles on the line. In this set, the most widely used motor types in rail systems, i.e. d.c. motor and three-phase asynchronous motor were preferred. Driver circuit of d.c. motor was formed with PIC 16F628A microcontroller by using PWM technique. Driver circuit of three-phase asynchronous motor was produced by v/f control process with the use of sinus-PWM. The necessary signals were also produced by mc3phac integrated. In this study, when the hybrid vehicle starts breaking, thanks to the appropritate driving technique, propulsion motor funtions as a generator without leaving the line and another vehicle on the same line uses the energy it has produced. As a result of the scrutiny into this regenerative braking energy used, it was concluded that it decreases operating costs considerably and also helps to save energy.