Türkçeyi yabancıdil olarak öğreten öğretmenlerin özel alan yeterlikleri üzerine bir araştırma
A research on Turkish as a foreign language teachers' competencies
Yazar: FİLİZ METE
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ GÜRSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yeterlilik = Sufficiency ; Özel alan = Private sphere ; Öğretim = Teaching

Özet:
Yabancı dil öğretimi ve öğrenimi olmazsa olmazlar arasında görülmeye başlanmış, ülkeler, yabancı dil olarak kendi dillerini dünyaya öğretme yarışına katılmıştır. Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğretmenlerin mesleğini etkili ve verimli biçimde yerine getirebilmeleri için yeterlik alanları, yeterlik ve performans göstergelerinin belirlenmesine çalışılmıştır.Çalışmaya öncelikle dil, dil öğretimi, ana dili ve yabancı dil öğretimi konularına giriş yapılarak başlanmış daha sonra çalışmanın temel alanını oluşturan yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Yurt dışında ve Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ile ilgili alan taramalarının ardından Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten öğretmenlerin yeterlik alanları, yeterlikleri ve performans göstergeleri neler olmalıdır sorularına cevap bulabilmek için yurt dışındaki ve Türkiye'deki öğretmen yeterlikleri ile ilgili çalışmalar incelenmiştir.Alan taramaları sonrasında yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerle veri toplama amaçlı görüşmeler yapılarak değerlendirmeye alınmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda uygun olanlar, yeterlik ve performans göstergesine dönüştürülmüştür. Daha sonra alan taramaları ve görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda oluşturulan taslak yeterlik ve performans göstergeleri 5'li likert tipi anket formuna dönüştürülmüştür. Düzenlenen anket, yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenler ve bu konuda çalışmaları olan öğretim üyelerine uygulanmıştır.Çalışmada, ankete ait bulgular ve bu bulgulara ilişkin yorumlar verildikten sonra belirlenen özelliklere göre karşılaştırmalar yapılmış ve anket sonucunda ortaya çıkan önem derecesine göre performans göstergelerinin sıralanışı gösterilmiştir. Çalışmaya, görüşme ve anket verileri değerlendirilerek elde edilen sonuçlara dair önerilerin oluşturulmasıyla son verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Yabancı Dil Olarak Türkçe, Öğretmen Yeterlikleri, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretmeni Yeterlikleri

Abstract:
Language teaching and learning began to be seen as inevitable in conditions of the changing world and countries participated in a race of teaching their own language as a foreign language. In this study it is aimed to identify competence areas, competences and performance indicators for teachers who teach Turkish as a foriegn language in an effective and efficient way.As an introduction to study, subjects of language, language teaching, native language and foreign language mentioned and historical development of teaching Turkish as a foreign language which is the main subject of this study. After reviewing literature about teaching Turkish as a foreign language in Turkey and abroad in order to find answers to the question ?,what should be the competency areas, competences and performance indicators of teachers who teach Turkish as a foreign language? related studies in Turkey and abroad are examined.After area reviewing, interviews were evaluated with the teachers who teach Turkish as a foreign language for data collection. As in accordance with the data obtained from the interviews appropriate ones turned into competence and performance indicators. Then, according to the data obtained from the literature reviews and interviews, the draft competencies and performance indicators converted into 5-point Likert-type questionnaire. Survey was applied to teachers who teach Turkish as a foreign language and faculty members who work in this area.In this study, after given the findings and interpretations of survey, some comparisons are made according to stated features and performance indicators shown in sequence on the degree of importance. The study ended with proposals obtained from evaluation of interview and survey data.Key words: teaching Turkish, Turkish as a foreign language, teacher competences, competences of teacher who teach Turkish as a foreign language.