Kanser hastaları ve yakınları ile ölümcül olmayan hastalar ve yakınlarının psikolojik bazı değişkenler yönünden karşılaştırılması
The comparison of cancer patiens and their relatives with patiens that do not have fatal diseases and their relatives in point of psychological some variables
Yazar: SERPİL YAĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KÖK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri = Situational Incessant Worry Inventory ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Psikolojik tepkiler = Psychological responses

Özet:
Bu araştırmada kanserli hastalar ve yakınları ile şeker hastaları ve yakınlarının bazı psikolojik belirtiler yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma grubunu 2000 yılı içerisinde Ekim - Aralık ayları arasında Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesi Tıbbi Onkoloji ve Radyasyon Onkolojisi ünitelerinde yatmakta olan 50 kanser hastası ve onların 1. Dereceden yakınları ile aynı hastanenin Endokrinoloji ve Dahiliye Ünitelerinde yatarak tedavi gören 50 şeker hastası ve onların l.dereceden yakınları olmak üzere 200 kişi oluşturmuştur. Araştırma grubuna her hastanın yalnızca bir yakını alınmıştır. Araştırma grubuna Belirti Tarama Listesi (Symptom Check List Revised - SCL 90-R), Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri (State Trait Anxiety Inventory) ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formları uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik programında çözümlenmiştir. Kanserli hastalar ve yakınları ile şeker hastaları ve yakınlarının somalizasyon. obsesif- kompülsif, kişilerarası duyarlılık, depresyon, hostilite, fobik kaygı, paranoid düşünce ve genel belirti düzeyleri ile durumluk - sürekli kaygı düzeyleri arasında fark bulunup bulunmadığı t testi ile test edilirken, araştırma grubunu oluşturan hastalar ile 1. dereceden yakınlarının Durumluk ve Sürekli Kaygı puanları ile Belirti Tarama Listesi puanlan arasında bir ilişki olup olmadığı Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, hasta grubunda; kanser ve şeker hastalarının durumluk kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Buna karşılık kanser hastalarının depresyon, paranoid düşünce, fobik kaygı düşmanca duygular ve genel ruhsal belirti düzeyleri ve sürekli kaygı düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyete göre her iki hasta grubunda da kadınların depresyon, somatik yakınmalar veVIII genel psikolojik belirti düzeyleri erkeklerden yüksek çıkmıştır. Buna karşılık cinsiyetin, her iki hasta grubunda da durumluk kaygı düzeyine önemli bir etki yapmadığı tespit edilmiştir. Kanser hastalarına tanının söylenilmesi durumuna göre hastaların ruhsal belirti düzeyleri arasında önemli bir fark olmadığı saptanmıştır. Tanısı kendilerine söylenilmeyen kanser hastalarının daha fazla depresyon ve fobik kaygıya sahip oldukları bulunmuştur. Hasta yakını grubunda ise; kanser hastası yakınlarının durumluk kaygı, depresyon, paranoid düşünce, fobik kaygı, obsesif- kompülsif ve genel psikolojik belirli düzeyleri şeker hastalarının yakınlarından daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca araştırmada refakatçi olan hasta yakınlarının daha fazla ruhsal belirli gösterdikleri görülmekledir. Ölçekler arasındaki ikili korelasyonlara bakıldığında ise bütün gruplarda Durumluk ve Sürekli Kaygı Puanlan ile Depresyon Puanları arasında pozitif ve anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Psiko-onkoloji, psikolojik belirti, durumluk kaygı, sürekli kaygı

Abstract:
In this research, it is aimed to compare cancer patiens and their relatives with diabetic patiens and their relatives in point of some psychological symplons. The research group consisted of 200 people, 50 of whom are cancer inpatients being treated at Giilhane Military Medical Academy in Medical Oncology and Radiation Oncology Units and their list degree relatives, and 50 of whom are diabetic inpatients being treated at the same hospital in Endocrinology and Internal Units and their first degree relatives in the year of 2000 between October - December. Only one relative of each patient included in the research. Symptom Check List Revised - SCL - 90 - R, State Trait Anxiety Inventory and specific information forms which were prepared by research were applied on research group. And the data were analyzed by SPSS statistics programme. The t test is applied to see whether there is difference between the levels of somatization obsessive, compulsive, interpersonal sensitivity, depression, hostility, phobic anxiety, paranoid ideation, general symptom and the levels of State Trait Anxiety, whereas Pearson Moment Multiplication Correlation Coefficients is used to see whether there is relation between the points of State Trait Anxiety and Symptom Search List of the patients and their relatives that constituted the research group. According to research results a significance difference between State Anxiety Levels of cancer and diabetic patients was not found in the patients group. However, depression, paranoid ideation phobic anxiety, hostility and general psychological symptom and Trait Anxiety levels of cancer patients were found higher. According to sex, in both patient groups women's depression somatic complaints and general psychological symptom levels were found higher than men's. Nevertheless, it is found that sex does not play an important role on the State Anxiety Levels of both patient groups. When the patients were informed about the diagnosis; it is seen that there is not a significance difference between the psychological symptom levels of cancer patients, On the contrary, it is found that the cancer patients who were not informed about their diagnosis had more depression phobic anxiety.When it comes to patients relatives group, the levels of state anxiety, depression, paranoid ideation phobic anxiety, obsessive, compulsive and general psychological symptom of the relatives of cancer patients were found higher than those of the relatives of diabetic patients. Also, it is seen that the patients' relatives who accompanied them at the hospital showed more psychological symptom. When we look at the dual correlation between the scales it is seen that there is a positive and significance relation between State Trait Anxiety and Depression points. Key Words: Psycho - Oncology, Psychological Symptom, State Anxiety and Trait Anxiety.