AB sürecinde Türkiye ağaç işleme makineleri sektörü
The sector of Turkish wood working machine in the process of EU
Yazar: MEHMET ÖZGÜR KUŞCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. TUNCER DİLİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Endüstri Makineleri ve İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Ağaç işleme makineleri = Wood working machinery ; Makine seçimi = Machine selection ; Paneller = Panels

Özet:
Türkiye ağaç işleme makineleri sektörünün yapısal durumunun incelendiği çalışmada, makine seçimi konusu ele alınmıştır.  Bilgisayar destekli tasarım ve bilgisayar destekli üretimin entegrasyonu ile mobilya sanayi işletmelerinin genel olarak mevcut üretim kapasitelerini tam olarak kullanamama ve kalifiye personel ihtiyacı gibi sorunlar içinde oldukları görülmektedir. Bilindiği gibi geleneksel makinelerin aksine, CNC makineleri kullanacak olan operatörlerde, temel düzeyde CNC bilgisine, en azından bazı ayarları değiştirebilecek kadar PLC (Programmable Logic Controller, Programlanabilir Mantıksal Denetleyici) bilgisine ve kullanacağı makinenin özelliklerine yeteri kadar sahip olması beklenmektedir. Bunun yanı sıra, yapılacak işe, işletmenin kapasitesine, üründen istenen kaliteye, diğer makinelerle olan uyuma, üretim biçimine uygun olmayan makine seçiminin yapılması, gerektiği gibi kullanılamayan, farklı biçimde değerlendirilmek üzere atıl pozisyonda bekletilen makinelerin bulunması, işletme için büyük sorunlara neden olmaktadır. Mobilya endüstrisinde sipariş tipi ve seri üretim yapan panel mobilya imalatçı firmaları için üç farklı kapasitede, panel ebatlama, kenar bantlama ve delik delme işlemleri gibi üç ana proses için ön plana çıkan makine tiplerine yer verilmiştir. Çalışmada, panel mobilya imalatının, makine hattı için CNC, PLC kontrollü veya konvansiyonel olmasına bakılmaksızın, makine tipinin seçimi üzerinde durulmuştur. Yöntem olarak, Çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) kullanılarak, iki farklı üretim tipi ve her üretim tipi için 9 senaryo olmak üzere, toplamda 18 senaryo üzerinde çalışılmıştır. Üretim tiplerinden ilki sipariş tipi, diğeri de seri üretim olarak belirlenmiştir. Mobilya endüstrisinin önde gelen firmalarıyla görüşmeler yapılmış, üretim hatlarının son şekli incelenmiş, gereksinimleri üzerinde tartışılmış ve sonuçta seçimi yapılacak makine tipleri ile seçim kriterleri, belirlenmiştir.  AHP için tespit edilen uzmanlara her senaryo için dört alternatif sunulmuştur. Makinelerin teknik özellikleri dikkate alınmadan, makine tipleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonunda her senaryo için bir makine tipi veya makine tipi kombinasyonları bulunarak, pratik kullanıma uygun bir şablon geliştirilmiştir. Bu şablon, benzer çalışmalara temel teşkil etmesi açısından önemli bulunmaktadır.

Abstract:
In the study, which examines the structural situation of the Turkish woodworking machinery industry, the issue of machine selection is discussed. With the integration of computer-aided design and computer-aided production, furniture industry enterprises seem to have problems such as not being able to fully use their existing production capacities and needing qualified personnel. As it is known, unlike traditional machines, operators who will use CNC machines are expected to have basic CNC knowledge, at least enough PLC (Programmable Logic Controller) knowledge to change some settings, and the features of the machine they will use. In addition, the work to be done, the capacity of the enterprise, the desired quality from the product, the compatibility with other machines, the selection of machines that are not suitable for the production style, the presence of machines that cannot be used as they should and are kept in idle position to be evaluated in a different way cause great problems for the enterprise. In the furniture industry, the machine types that stand out for three main processes such as panel sizing, edge banding and hole drilling in three different capacities for panel furniture manufacturers that make custom type and mass production are included. In the study, the selection of the machine type is emphasized, regardless of whether the panel furniture manufacturing is CNC, PLC controlled or conventional for the machine line. As a method, using AHP (Analytical Hierarchy Process), which is one of the Multi-criteria decision making methods, two different production types and 9 scenarios for each production type, a total of 18 scenarios were studied. The first of the production types was determined as custom type and the other as mass production. Interviews were held with the leading companies of the furniture industry, the final form of the production lines was examined, their requirements were discussed, and finally the machine types to be selected and the selection criteria were determined. Four alternatives for each scenario were presented to the experts identified for AHP. Machine types are emphasized without considering the technical features of the machines. At the end of the study, a machine type or machine type combinations were found for each scenario and a template suitable for practical use was developed. This template is important in terms of being a basis for similar studies.