Hipertiroidili hastalarda serum sclerostin düzeyleri ve kemik metabolizması belirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum sclerostin levels and bone metabolism markers in patients with hyperthyroidism
Yazar: İLKER SARITEKİN
Danışman: PROF. DR. ŞEREFDEN AÇIKGÖZ
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Alkalen fosfataz = Alkaline phosphatase ; Deoksipiridinolin = Deoxypyridinoline ; Hidroksiprolin = Hydroxyproline ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Osteokalsin = Osteocalcin ; Sklerostin = Sclerostin ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Hipertiroidizmde artmış tiroid hormonları kemik döngüsünü uyarır ve sonuçta kemikte ciddi mineral kaybı meydana gelir. Sklerostin, osteositler tarafından üretilen ve Wnt sinyal yolunu inhibe eden SOST geni ürünü bir glikoproteindir. Sklerostinin kemik oluşumunu inhibe ettiği, sklerostin eksikliğinin ise yüksek kemik kütlesi ile giden hastalıklara neden olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda hipertiroidizm hastalarında tiroid hormonları ve sklerostin arasındaki ilişkiyi, sklerostinin serum düzeylerini ve sklerostinin kemik metabolizmasının biyokimyasal belirteçleri ile olan ilişkisini araştırdık. Çalışmaya yeni tanı almış 24 hipertiroidizmli hasta ve 24 gönüllü sağlıklı birey dahil edildi. Serum TSH, sT3, sT4, sklerostin, kemik alkalen fosfataz (kALP), osteokalsin ve idrar deoksipiridinolin (DPD) ve hidroksiprolin düzeylerinin araştırılması amacıyla venöz kan ve 24 saatlik idrar örnekleri alındı. Hipertiroidizm grubunda serum sklerostin düzeylerinde [5.97 (2.59-34.74) ng/ml ] kontrol grubuna [7.00 (2-32) ng/ml ] göre anlamlı bir farklılık yoktu (p=0.452). Sklerostin ve kALP düzeyleri arasında pozitif korelasyon bulundu (r=0.805, p<0.001). İdrar DPD, hidroksiprolin ve serum kALP düzeylerinde hipertiroidizm grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı farklılık tespit edilemedi. Osteokalsin düzeyleri hipertiroidizm hastalarında [10.08 (0.54-56.62) ng/ml,] kontrol grubuna [3.40 (0.17-12.98) ng/ml] göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0.001). Osteokalsin ile TSH arasında negatif korelasyon (r=-0.474, p<0.05), osteokalsin ile sT3 ve sT4 arasında pozitif korelasyon tespit edildi (r=0.580, p<0.001 ve r=0.603, p<0.001). Hipertiroidizm grubunda serum Ca ve P düzeylerinde ve idrar Ca atılımında kontrol grubuna göre farklılık tespit edilemedi. İdrar P atılımı hipertiroidizm grubunda [569.86 (373.75-1198.29) mg /g kreatinin/gün] kontrol grubuna [484.19 (211.39-885.66) mg /g kreatinin/gün] göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=0.009). 
Çalışmamızda hipertiroidizm hastalarında tanı anında serum sklerostin düzeylerinde kontrol grubuna göre anlamlı farklılık bulunmadı. Serum osteokalsin düzeyi ve idrar fosfor atılımı hipertiroidizmli hastalarda kontrollere göre anlamlı yüksekti. Hipertiroidizm hastalarında tedavi öncesi ve tedavi sonrasını içine alan daha uzun süreli bir çalışmanın sklerostin hakkında daha iyi fikir verebileceği kanısındayız.

Abstract:
İncreased thyroid hormones in hyperthyroidism, stimulate bone turnover and result in serious loss of the mineral occurs. Sclerostin is a SOST gene product glycoprotein produced by osteocytes and which inhibit the Wnt pathway. In recently studies shown that sclerostin inhibit bone formation and sclerostin loss caused diseases with high bone mass. In our study, we investigated the relationship between serum levels of sclerostin and thyroid hormones, biochemical markers of bone metabolism in hyperthyroidism patients. Newly diagnosed 24 hyperthyroidism and 24 healthy volunteers was included the study. To investigate serum sclerostin, bone alkaline phosphatase, osteocalcin and urine deoxypyridinoline (DPD) and hydroxyproline levels, blood and 24 hours urine samples from patients and healthy volunteers are received. Serum levels of sclerostin was not significant difference in hyperthyroidism [5.97 (2.59-34.74) ng/ml ] compared to the control group [7.00 (2-32) ng/ml ]  (p=0.452). Positive correlation between serum sclerostin and the BALP levels was found (r=0.805, p<0.001). Twenty-four-hour urinary DPD and hydroxyproline levels and serum BALP was no statistically difference between hyperthyroidism and control groups. Serum osteocalcin levels in hyperthyroid patients [10.08 (0.54-56.62) ng/ml,]  compared with controls [3.40 (0.17-12.98) ng/ml]  was significantly higher (p<0.001). Between osteocalcin and TSH negatif correlation (r=-0.474, p<0.05), between osteocalcin and sT3 and sT4 pozitif correlation (r=0.580, p<0.001 ve r=0.603, p<0.001). was detected. In the hyperthyroid group serum Ca and P levels and urine calcium excretion was not significantly different than the control group. Urinary excretion of P compared with controls [484.19 (211.39-885.66) mg/g creatinin/day] was significantly higher in the hyperthyroid group [569.86 (373.75-1198.29) mg /g creatinin/day]  (p=0.009). We did not find significant differences in the levels of sclerostin between the newly diagnosed hyperthyroidism and the control group. Serum osteocalcin levels and urinary excretion of P was significantly higher in the hyperthyroid group We believe the study that longer and involving the pre-treatment and post-treatment patients with hyperthyroidism, could give a better idea of sclerostin.