Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine yönelik algı, tutum ve görüşleri
The percetions, attitudes and opinions of teacher candidates of social studies towards teaching controversial topics
Yazar: ALEV AYNUZ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE MEMİŞOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Algı = Perception ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tartışmalı ve hassas konular = Controversial and sensitive subjects ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine yönelik algı, tutum ve görüşlerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma (mixed methods) yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile Türkiye'nin beş bölgesinden birer üniversite belirlenmiştir. "Öğretmen Adaylarının Tartışmalı Konuların Öğretimine İlişkin Algı, Tutum ve Görüşleri" başlıklı anket, 1-4 sınıf düzeylerinde öğrenim gören toplam 660 öğretmen adayına uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise ölçüt örneklem yöntemi ile 4. sınıf düzeyinde öğrenim gören öğretmen adaylarına araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine yönelik algı, tutum ve görüşlerinin çeşitli bağımsız değişkenler bakımından anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla "Kay-Kare Testi" analizi yapılmıştır. Sonuçlar yorumlanırken .05 anlamlık düzeyi ölçüt alınmıştır. Araştırmanın nitel boyutunun analizi, betimsel analiz tekniği ile yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sosyal bilgiler öğretmen adayları tarafından en çok tartışmalı görülen konu "Terör", en az tartışmalı olarak görülen konu "KPSS"dir. Ayrıca sınıfta en çok ele alınması istenen konu "İnsan Hakları", en az ele alınması istenen konu ise "Fanatizm"dir. Konuların tartışmalılık derecesine, tartışmalı konuların; sınıfta ele alınmasına, öğretimine, öğretiminde kullanılabilecek yöntem tekniklere ve sınıfta ele alınmasının önündeki engellere ilişkin maddelerin ayrı ayrı yapılan analizi incelenmiştir. Cinsiyet, üniversite ve sınıf düzeyine ilişkin anlamlı farklılıklar olan ve olmayan algı, tutum ve görüşler olduğu görülmüştür.

ANAHTAR KELİMELER: Tartışmalı konular, Sosyal bilgiler öğretmen adayı, Algı, Tutum, Görüş

Abstract:
The aim of the study is to examine the perceptions, attitudes and opinions of social studies teacher candidates towards teaching controversial subjects in terms of various variables. In the research, mixed methods, in which quantitative and qualitative methods are used together, were used. In the quantitative aspects of the study, purposive sampling method is easily accessible from state universities of Turkey's five regions with a designated sampling. The questionnaire titled "Perceptions, Attitudes and Opinions of Teacher Candidates Regarding the Teaching of Controversial Subjects" was applied to a total of 660 teacher candidates studying at 1-4 classroom levels. In the qualitative dimension of the study, a semi-structured interview form prepared by the researcher was applied to the teacher candidates studying at the 4th grade with the criterion sampling method. In order to determine whether the perceptions, attitudes and opinions of social studies teacher candidates towards teaching controversial subjects differ significantly in terms of various independent variables, "Chi-Square Test" analysis was conducted. While interpreting the results, .05 significance level was taken as the criterion. The analysis of the qualitative dimension of the research was done with the descriptive analysis technique. According to the results of the research, the most controversial subject by social studies teacher candidates is "Terror" and the least controversial subject is "KPSS". In addition, the most desired topic to be addressed in the classroom is "Human Rights", and the least to be addressed is "Fanaticism". The degree of controversy of the issues, the controversial issues; The analysis of the items related to the handling in the classroom, the method and techniques that can be used in teaching, and the obstacles to handling in the classroom were analyzed separately. It has been observed that there are perceptions, attitudes and opinions with and without significant differences regarding gender, university and class level.

KEYWORDS: Controversial ıssues, Social studies teacher candidate, Perception, Attitude, Opinion