Kadın cinsel istismarcılara yönelik tutumlar: Meslek, anneliğe, kadın cinselliğine ve cinsiyet rollerine ilişkin algının etkisi
The attitudes toward female sexual abusers: the effects of profession, beliefs in traditional motherhood, female sexuality, and traditional gender roles
Yazar: SEDA AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP BELMA GÖLGE
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Annelik = Motherhood ; Babalık = Fatherhood ; Cinsel istismar = Sexual abuse ; Cinsel mit = Sexual myth ; Cinsellik = Sexuality ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Kadınlar = Women ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı ülkemizde istismar olgularıyla karşılaşabilecek uzmanların kadın cinsel istismarcılara yönelik inanışlarının tespit edilmesidir. Kadın cinsel istismarcılara yönelik görüşlerde meslek, anneliğe, babalığa ve kadın cinselliğine yönelik görüşleri ve geleneksel cinsiyet rollerine ilişkin düşüncelerin etkisi incelenmiştir. Araştırmaya mesleği itibariyle cinsel istismar vakalarıyla karşılaşabilecek psikolojik danışman, psikolog, psikiyatrist, sosyal çalışmacı, doktor, hemşire, adli tıp uzmanı, polis ve hukukçu olmak üzere 9 meslek grubundaki çalışanlar dahil edilmiştir. Araştırmanın örneklemini 296 kadın, 206 erkek olmak üzere toplamda 502 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 32.12 (S.S = 7.90) olup yaş aralığı 20-65'tir. Çalışma kapsamında Geleneksel Annelik ve Babalık Ölçeği, Cinsel Çifte Standartlar ile araştırmacılar tarafından hazırlanan Demografik Bilgiler Formu, Cinsel İstismar Vaka Örnekleri Formu, Kadın Cinselliğine Yönelik Mitler Formu ve Türkçe'ye adaptasyonu yapılan Kadın Cinsel İstismarcılara Yönelik Tutumlar Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25 ve SPSS AMOS 20 programları kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için Doğrulayıcı Faktör Analizi, ki-kare, Bağımsız Örneklem t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon, Basit ve Çoklu Doğrusal Regresyon, Hiyerarşik Regresyon Analizi yapılmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde p<0.05, p<0.01, p<0.001 anlamlılık düzeyleri aranmıştır. Tek Yönlü ANOVA sonuçlarına göre ruh sağlığı uzmanları ve sosyal çalışmacıların adalet çalışanları ve sağlık çalışanlarına kıyasla kadın cinsel istismarcıları daha zararlı ve ciddi gördükleri istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Katılımcıların Kadın Cinsel İstismarcılara Yönelik Tutumlar Ölçeği'ndan aldıkları toplam puanlar ile Geleneksel Annelik Ölçeği (r = -.293) ile düşük düzeyde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunurken, Geleneksel Babalık Ölçeği (r = -.342), Kadın Cinselliğine Yönelik Mitler (r = .385), Cinsel Çifte Standartlar ile (r = -.344) ile orta düzeyde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<.01). Basit Doğrusal Regresyon analizlerinde kadın cinsel istismarcılara yönelik tutumların varyansının %8.7'sinin geleneksel annelik, %11.7'sinin geleneksel babalık, %14.8'inin kadın cinselliğine yönelik mitler ve %11.8'inin geleneksel cinsiyet rollerine inanma tarafından açıklandığı bulunmuştur. Beş blokta gerçekleştirilen Hiyerarşik Regresyon Analizi sonucunda ise kadın cinsel istismarcılara yönelik tutumların %21.7'sinin istismarcının kadın olduğu cinsel istismar vakasıyla karşılaşma, geleneksel babalığa ilişkin kalıp yargılara, kadın cinselliğine ilişkin mitlere ve toplumsal cinsiyet rollerine inanma tarafından açıklandığı bulunmuştur. Modelde geleneksel babalığa ilişkin kalıp yargılar ve kadın cinselliğine yönelik mitlere inanmanın en güçlü değişkenler olduğu ve sırasıyla kadın cinsel istismarcılara yönelik tutumlardaki varyansın %3.2 ve 2.4'ünü tek başına açıkladığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda geleneksel babalığa ilişkin kalıp yargılar, toplumsal cinsiyet rolleri, kadın cinselliğine yönelik mitlere inanma değişkenlerinin kadın cinsel istismarcılara yönelik tutumlarda en belirleyici değişkenler oldukları, meslek, cinsiyet, cinsel istismar konusunda eğitim alıp almama ve istismarcının kadın olduğu cinsel istismar vakalarıyla karşılaşma değişkenlerinin daha zayıf ve/ya dolaylı bir etkiye sahip oldukları tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular alanda çalışan uzmanların kadın cinsel istismarcılar konusunda duyarlı olduklarını ancak yeterince detaylı bilgiye sahip olmadıklarını ve konu hakkında daha fazla eğitim ve deneyime ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.

Abstract:
This study explored the attitudes toward female sexual abuse among professionals who are working with child abuse cases. The effects of the profession, attitudes toward traditional motherhood and fatherhood, female sexuality, and traditional gender roles on the attitudes toward female-perpetrated sexual abuse were also explored. Participants were psychological counselors, psychologists, psychiatrists, social workers, doctors, nurses, forensic medicine doctors, police officers, and legal workers, all of whom handle child sexual abuse cases in their workplace. The sample consisted of 502 professionals (269 women, 206 men) between the ages of 20 and 65 years (M = 32.12, S.D = 7.90). Demographical Information Form, Examples of Sexual Abuse Cases Form, the Turkish version of Attitudes regarding Women's Sexualized Behaviors toward Children Questionnaire, Traditional Motherhood and Fatherhood Scale, Myths about Women's Sexuality Form, and Sexual Double Standards Form were used to collect data. SPSS 25 and SPSS Amos 20 were used in data analyses. For statistical analyses, Confirmatory Factor Analysis, Chi-square test, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson Correlation coefficient, Simple and Multiple Linear Regressions, Hierarchical Regression Analysis were conducted. Values of p<0.05, p<0.01, or p<0.001 were used to ensure the conditions of statistical significance. One-way ANOVA showed that mental health professionals and social workers accepted women's sexualized behavior as more harmful and serious compared to justice and health workers. Results indicated that attitudes toward female sexual abusers were significantly correlated with beliefs in traditional motherhood (r = -.293) and fatherhood (r = -.342), myths about women's sexuality (r = .385), and sexual double standards (r = -.344). Simple Linear Regression showed that traditional motherhood, fatherhood, myths about women's sexuality, and sexual double standards roles accounted for 8.7%, 11.7%, 14.8%, and 11.8% of the total variance in attitudes toward female sexual abusers, respectively. Five-step hierarchical regression showed that encountering sexual abuse cases where the abuser was a woman, beliefs in traditional fatherhood, myths about women's sexuality, and sexual double standards accounted for 21.7% of the total variance in attitudes toward female sexual abusers. Beliefs in traditional fatherhood and myths about women's sexuality were the strongest predictors in this model, which uniquely accounted for 3.2% and 2.4% of the variance in attitudes toward female sexual abusers, respectively. Results showed that beliefs in traditional fatherhood, sexual double standards, and myths about women's sexuality were the most important predictors of attitudes toward female sexual abusers while the profession, gender, training about sexual abuse, and encountering with sexual abuse cases where the abuser was a woman were weak and indirect predictors. The findings of the study showed that experts working in the field are sensitive to female-perpetrated sexual abuse but do not have detailed knowledge. They need more training on female-perpetrated sexual abuse.