Çevrim içi platformlarda sunulan ikinci el lüksün tüketici perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluating second-hand luxury on online platforms from a consumer perspective
Yazar: FATMA NUR SARIKAYA
Danışman: DOÇ. DR. NİLŞAH CAVDAR AKSOY
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Moda sektörü, bireylere kişisel tarzını ve bireysel kimliğini ortaya koyma imkânı 
sağlayan toplumsal açısından ise ekonomik kalkınmayı destekleyen sürekli değişim ve 
gelişim içerisinde olan bir endüstridir. Bunun yanında doğal kaynaklar üzerinde olumsuz 
etki yaratan ve atık üretiminin yüksek olduğu sektörlerden biridir. Moda sektöründe 
sürdürülebilirlik, kaynakların verimli bir şekilde kullanılması, atıkların en düşük düzeye 
indirilmesi, ürünlerin yaşam döngüsünün uzatılması konuları çerçevesinde döngüsel moda 
kavramı ile ele alınmaktadır. Döngüsel moda, geleneksel üretim ve tüketim modellerinin 
dışında ürünlerin bakımının yapılarak tüketim döngüsüne dahil edilmesi ve geri dönüşüm 
süreçleri aracılığıyla atık miktarının düşürülmesini sağlayan yeni üretim ve tüketim 
modellerine dayanmaktadır. Döngüsel moda uygulamaları arasında kullanılmış ürünlerin 
yeniden kullanılması ve satışa sunulması, ikinci el ürün mağaza ve platformlarının 
yaygınlaşması yer almaktadır. Bu yaklaşımlar aracılığıyla moda sektöründe 
sürdürülebilirlik artırılarak çevreye verilen zararın düşürülmesi ve doğal kaynakların 
verimli bir şekilde kullanılmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir. Döngüsel moda, 
sürdürülebilirliğe vurgu yaparken lüks ürünler, uzun ömürlü tasarımları ve yüksek kaliteye
sahip özellikleri ile döngüye katkı sunabilmektedir. Lüks, moda dünyasında ayrıcalıklı 
tasarımlar ve yüksek kalite ile ifade edilirken; döngüsel moda ile bir araya geldiğinde 
sürdürülebilirlik ve bilinçli tüketim ile yeniden tanımlanmaktadır. 
Lüks ürünler, el işçiliği, mükemmel malzeme kalitesi ve tasarım özellikleri ile tanınan 
prestijli ürünlerdir. Bu ürünler, yalnızca bir tüketim unsuru olarak görülmemektedir;
tüketiciler için statüyü sembolize etmektedir. Sahipleri üzerinde ayrıcalıklılık hissi 
yaratmaktadır. Lüks bir ürünün değeri, üstün malzeme kalitesi ve mükemmel el işçiliğinin 
yanında marka mirası, yenilikçilik ve müşteri deneyimi ile şekillenmektedir. Lüks ürünler 
hem estetik açıdan hem de işlevsellik açısından diğer ürünlerden ayrılmaktadır.
İkinci el ürünler ise öncesinde farklı kişilerin mülkiyetinde olan, sonradan farklı 
kişilerin satın alması veya kullanması ile el değiştiren kullanılmış ya da kullanılmamış 
ürünleri temsil etmektedir. İkinci el ürünler yeni ürünlere göre uygun fiyata sahip olmaları 
ile öne çıkmaktadır. Bağış kurumları, ikinci el mağazalar ve platformlar aracılığı ile 
satılabilmektedir. İkinci el ürünler, ekonomik faydasının yanında sürdürülebilirliğin 
desteklenmesi amacıyla tercih edilmektedir. İkinci el ürünlerin kullanımı sayesinde 
kaynaklar yeniden üretim için tüketilmemektedir ve korunmaktadır. 
İkinci el lüks ürünler, ekonomik fayda sunmanın yanında sürdürülebilir tüketim 
alışkanlarını teşvik etmektedir. İkinci el lüks ürünler tüketicilerin lükse erişebilirliklerini 
artırmakta, çevre üzerindeki negatif etkilerini azaltmalarını sağlamakta, döngüsel 
ekonomi yaklaşımını güçlendirmektedir. Onlar sayesinde nadir bulunan ve koleksiyon 
değeri olan parçalar yeniden dolaşıma girmektedir. Tüketicilerin, geçmiş dönemlerin stil 
anlayışını keşfetmesine imkân tanındığından kültürel mirasın korunmasına da katkı
sağlanmaktadır. Literatürde ikinci el lüks tüketim çevresel, psikolojik ve ekonomik 
boyutlar ile ele alınarak incelenmektedir. İkinci el lüks tüketim şekli tüketicilerin lüks 
markaların ürünlerine daha uygun fiyatlarla erişmesini sağlamaktadır. Çevresel açıdan ele 
alındığında, kaynakların etkin kullanımını teşvik ederek yeni ürün üretim ihtiyacını azaltıp 
doğal kaynakların korunmasını ve karbon ayak izinin düşürülmesini sağlamaktadır. Moda 
endüstrisinin çevre üzerinde yarattığı tahribatı azaltarak döngüsel ekonomi modeline 
uygun hareket etmeye katkı sağlamaktadır. Böylelikle ikinci el lüks ürünler bilinçli 
tüketimi ve sürdürülebilirliği önemseyen tüketiciler için cazip hale gelmektedir. 
Psikolojik açıdan ele alındığında ise tüketicilerin sosyal statüsünü göstermesine ve 
kimliğini ifade etmesine imkân sağlamaktadır. Çünkü ikinci el pazarında dahi ürünler 
sahip olduğu statü değerini korumaktadır. Bu açıdan ikinci el lüks tüketimi, bireysel ve 
toplumsal düzeyde önemli etkileri olan ve giderek büyüyen bir araştırma alanı olarak 
literatürde önem kazanmaktadır. 
İkinci el ürünler çevrim içi platformlar aracılığıyla daha geniş kitlelere ulaşmaktadır. 
Çevrim içi ikinci el platformlar, tüketicilere çeşitli kategorilerde ikinci el ürünleri kolayca 
satın alma ve satma imkânı sunan çevrim içi pazar yerleri olarak tanımlanmaktadır. Bu 
açıdan çevrim içi ikinci el platformlar, sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının 
yaygınlaşmasına katkı sağlamaktadır. Bu platformlar, lüks sektöründe de yaygınlaşmaya 
başlamıştır çünkü prestijli lüks ürünler daha erişilebilir fiyatlarla ve sürdürülebilirliği 
destekleyerek tüketicilere sunulmaktadır. Lüks, geçmişte yalnızca yeni ürünlerin var 
olduğu bir sektörken platformlar ve çeşitli döngüsel iş modelleri sayesinde 
sürdürülebilirlik ve erişilebilirlik anlayışını lüks moda dünyasına taşımıştır. Günümüzde 
lüks ürünlerin satın alınması ve satılması için oluşturulmuş çevrim içi ikinci el platformlar, 
satın alma zorunluluğu bulunmadan belli süre için kiralama hizmeti sunan işletmeler, 
koleksiyon değeri taşıyan saat, mücevher, çanta gibi ürünlerin yatırım amacıyla alınıp 
satılmasına aracılık eden platformlar, lüks ürünlerin yeniden satışı ve satın alınmasında 
özel danışmanlık hizmeti sunan firmalar, kullanıcıların belli bir abonelik ücreti 
karşılığında lüks ürünlere periyodik olarak erişmesini sağlayan abonelik temelli hizmetler 
ve lüks ürünlerin ömrünü uzatıp yeniden satışa sunulabilir hale getirilmesini sağlayan 
onarım ve bakım hizmeti sunan yeni iş modelleri doğmuştur. 
İkinci el lüks moda pazarının giderek büyümesinde çeşitli faktörler etkili olmaktadır. 
İkinci el lüks ürünler, çevre bilinci yüksek tüketiciler tarafından tercih edilmektedir çünkü 
bu tür ürünler sürdürülebilir, çevre dostu tüketim yaklaşımı sunmaktadır. Yeni ürünlere 
göre daha uygun fiyata sahip olması sayesinde daha geniş bir tüketici grubu tarafından 
tercih edilmektedir. İkinci el lüks ürünlerin değerini koruduğu hatta zamanla değerinin 
artabileceği düşünülmektedir. Bu sebeple ikinci el lüks ürünler bir yatırım aracı olarak 
görüldüğünden giderek daha fazla talep edilmektedir. Nadir ve özgün parçaların ikinci el 
lüks pazarda sunulması, pazarın büyümesinin diğer nedenlerinden biridir. Bu pazar, 
modaya ve lüks markalara ilgi duyan tüketiciler için cazip görülmektedir ve tüketiciler 
kendisini farklılaştırmak için ikinci el lüks ürünleri satın almaya yönelmektedir. Çevrim 
içi platformlar sayesinde hem alıcılar hem satıcılar kolaylıkla işlem 
gerçekleştirebilmektedir. Çevrim içi platformların yaygınlaşması, ikinci el lüks moda 
pazarının büyümesinde diğer bir önemli faktör olarak görülmektedir. Değirmencioğlu ve 
Gopalakrishnan'e (2020) göre ikinci el lüks moda pazarı hızlı bir biçimde büyümektedir 
ve büyümenin ardındaki nedenlerin araştırılması gerekmektedir. İkinci el lüks moda pazarı 
hızla büyümesine rağmen tüketicilerin satın alma niyeti faktörleri üzerindeki bilgi
sınırlıdır. Bu sebeple alanda daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır (Lou, 
Chi, Janke ve Desch, 2022). 
Çevrim içi ikinci el lüks moda pazarının büyümesi nedeniyle tüketicilerin çevrim içi 
kanallar aracılığıyla ikinci el lüks moda ürünlerini satın alma faktörlerini ortaya çıkarmak 
için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Tüm bu bilgiler ışığında ikinci el lüks 
ürünlerin çevrim içi platformlar üzerinden hangi güdülerle satın alındığını irdelemek bir 
araştırma konusu olarak ortaya çıkmaktadır. Tüketicilerin çevrim içi platformlarda satın 
alma niyetini yönlendiren unsurların ortaya çıkarılması ile literatüre teorik ve pratik 
katkılar sunulması hedeflenmektedir. 
Çalışmacının amacı, bireylerin ikinci el lüks moda ürünlerini satın alma niyetini 
çevrim içi platformlar çerçevesinde incelemek ve açıklamaktır. Bunu yaparken bir 
başlangıç noktası olarak çevrim içi platformlardan ikinci el lüks satın alma motivasyon 
faktörleri kullanılacaktır. Öte yandan, çevrim içi ikinci el lüks tüketim boyutları aracı 
değişken olarak ele alınacaktır. Böylelikle, satın alma motivasyon faktörlerinin satın alma 
niyeti üzerindeki etkisi hem doğrudan hem de tüketim boyutları çerçevesinde dolaylı 
olarak incelenecektir. 
Çalışmanın amaçları çerçevesinde araştırma modeli kurgulanarak hipotezler 
geliştirilmiştir. Araştırma modelinde 4 adet bağımsız değişken (ekonomik motivasyon, 
eleştirel motivasyon, statü arayışı motivasyonu, moda motivasyonu), 3 adet aracı değişken 
(akıllıca tüketim, sürdürülebilir tüketim ve gösterişçi tüketim) ve 1 adet bağımlı değişken 
(çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti) bulunmaktadır. Model çerçevesinde her bir 
motivasyon faktörünün akıllıca tüketim, sürdürülebilir tüketim ve gösterişçi tüketim 
boyutlarını; tüketim boyutlarının ise çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyetini 
etkileyeceği aktarılmıştır. Anketin son kısmında katılımcıların demografik bilgilerinin 
istendiği bir bölüm yer almıştır. Bu sayede ilgili bilgiler toplanarak gerekli analizler 
yapılmıştır.
Araştırma kapsamında değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek ve bu ilişkilerden 
yola çıkarak geleceğe yönelik tahminlerde bulunmak amacıyla tanımlayıcı bir araştırma
tasarlanmıştır. Çevrim içi platformlarda sunulan ikinci el lüksün tüketici perspektifinden 
değerlendirildiği çalışmada, nicel veri toplama yöntemi olarak çevrim içi anket türü 
kullanılarak veri elde edilmiştir. Araştırmanın ana kütlesini Türkiye'deki 18 yaş üzeri, 
çevrim içi platformlar üzerinden ikinci el lüks moda ürünü satın alan kişiler 
oluşturmaktadır. Verilerin toplanması için oluşturulan çevrim içi anket kapsamında 
araştırmaya katılan bireylere ilk bölümde lüks ürünler satın alıp almadığı sorusu 
yöneltilmiştir. Ardından ikinci el lüks ürünler satın alıp almadığı sorulmuştur. Anketteki 
eleme sorusu olan üçüncü soruda bireylere ikinci el lüks moda ürünleri satın alıp almadığı 
sorulmuştur. Hayır cevabını veren katılımcıların anketi sonlanarak katılım dışı kalmaları 
sağlanmıştır. Anketin devamında ikinci el lüks ürünlerin nereden satın alındığı, ikinci el 
lüks moda ürünlerinin satın alınma sıklığı, hangi tür ikinci el lüks moda ürünlerinin satın 
alındığı, en sık satın alınan ikinci el lüks moda kategorisinin ne olduğu, ikinci el lüks moda 
kategorisinde en sık tercih edilen ikinci el lüks moda ürün markasının ne olduğu sorularak 
devam edilmiştir. İkinci bölümde ekonomik, statü arayışı, eleştirel ve moda motivasyon 
faktörlerini ölçmeye yönelik ifadeler yer alırken; üçüncü bölümde tüketim boyutlarını 
ölçmeye yönelik ifadeler yer almıştır. Dördüncü bölümde çevrim içi ikinci el lüks satın 
alma niyetini ölçmeye yönelik ifadelere yer verilirken; anketin son bölümünde 
katılımcıların demografik bilgilerinin istendiği ifadelere yer verilmiştir. Değişkenlere 
yönelik ifadeler oluşturulurken literatürde yer alan kaynaklardan yararlanılmıştır. 
Anketteki ifadelerin anlaşılabilirliğini, muğlak bir ifade yer alıp almadığını sorgulamak 
maksadıyla pilot bir çalışma gerçekleştirilmiştir. 50 kişi üzerinde yürütülen pilot çalışma 
sonucunda ankette herhangi bir anlaşılırlık sorunu olmadığı saptandığından anket nihai 
hali ile ana hedef kitleye ulaştırılmıştır. Anket uygulaması WhatsApp, Instagram, 
Telegram, e-posta kanalları üzerinden katılımcılara ulaştırılmıştır. Veriler 15.06.2024-
29.06.2024 tarih aralığında elde edilmiştir. Ankette yer alan eleme sorusu kapsamında 
çevrim içi platformlar aracılığıyla ikinci el lüks moda ürünü satın alan kişilerin 
oluşturduğu katılımcı sayısı 285'tir. 18 yaş altında yer alan katılımcıların anket verileri ile 
anket ifadelerine dikkatsiz ve tutarsız yanıt veren katılımcıların anket verilerinin
elenmesinin ardından analize uygun 277 anket yanıtı bulunmuştur. Araştırma analizleri bu 
277 yanıt üzerinden yürütülmüştür. 
Araştırma kapsamında SPSS 25 ve Smart PLS programı kullanılarak analizler 
gerçekleştirilmiştir. Normallik dağılım analizi ve betimsel istatistiksel analizler için SPSS 
25 paket programı; diğer analizler için PLS-SEM paket programı kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda ekonomik, eleştirel ve statü arayışı motivasyon faktörlerinin, 
akıllıca, sürdürülebilir ve gösterişçi tüketim boyutları üzerindeki etkisi ortaya 
konmaktadır. Ekonomik motivasyon faktörünün, akıllıca tüketim üzerinde anlamlı ve 
pozitif etkisi bulunurken; sürdürülebilir tüketim ve gösterişçi tüketim üzerinde etkisi 
bulunmamıştır. Eleştirel motivasyonun akıllıca tüketim, sürdürülebilir tüketim ve 
gösterişçi tüketim üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi bulunmuştur. Statü arayışı motivasyon 
faktörünün akıllıca tüketim ve gösterişçi tüketim üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi 
bulunurken; sürdürülebilir tüketim üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamıştır. Öte 
yandan, akıllıca ve gösterişçi tüketimin çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti üzerinde 
pozitif ve anlamlı etkisi bulunurken; sürdürülebilir tüketimin çevrim içi ikinci el lüks satın 
alma niyeti üzerinde herhangi bir etkisi bulunmadığı ortaya konmuştur. 
Araştırma kapsamında aynı zamanda, akıllıca, sürdürülebilir ve gösterişçi tüketim 
boyutlarının ekonomik, eleştirel ve statü arayışı motivasyon faktörleri ve çevrim içi ikinci 
el lüks satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracılık etkisinin bulunup bulunmadığı test 
edilmiştir. Analizler sonucunda akıllıca tüketimin ekonomik motivasyon ve çevrim içi 
ikinci el lüks satın alma niyeti, statü arayışı motivasyonu ve çevrim içi ikinci el lüks satın 
alma niyeti ile eleştirel motivasyon ve çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti arasındaki 
ilişkilerin tümünde aracılık etkisinin bulunduğu saptanmıştır. Gösterişçi tüketimin, 
eleştirel motivasyon ve çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti, statü arayışı 
motivasyonu ve çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracılık 
etkisinin bulunduğu; ekonomik motivasyon ve çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti 
arasındaki ilişkide herhangi bir aracılık etkisinin bulunmadığı ortaya konmuştur. 
Sürdürülebilir tüketimin ise ekonomik motivasyon ve çevrim içi ikinci el lüks satın alma
niyeti, statü arayışı motivasyonu ve çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti ve eleştirel 
motivasyon ve çevrim içi ikinci el lüks satın alma niyeti arasındaki ilişkilerin tümünde 
aracılık etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu bulgular sayesinde çalışmanın sunduğu birtakım teorik ve sektörel katkılar 
bulunmaktadır. Çalışmanın teorik katkılarını şu şekilde özetlemek mümkündür: 
1. Davranışsal niyet çalışmalarını çevrim içi platformlardan ikinci el lüks moda 
ürünlerini satın almaya niyetlenme bağlamında genişletmek, 
2. Çevrim içi platformlarda sunulan ikinci el lüks moda ürünlerini satın alma niyetini 
hem motivasyon faktörleri hem tüketim boyutları üzerinden incelemek, 
3. Çevrim içi ikinci el lüks moda ürünü satın alma niyeti kapsamında tüketici 
motivasyonlarını ve tüketim davranışını bütüncül olarak analiz etmek, 
4. İkinci el lüks ürünlerin çevrim içi platformlar üzerinden satın alınması ile ilgili 
tüketici davranışını ele alarak çevrim içi tüketim dinamiklerine dair mevcut teorik 
çerçeveye katkı sunmak, 
5. İkinci el lüks ve ikinci el çevrim içi lüks üzerine mevcut çalışmaların çoğu 
Avrupalı tüketicilere odaklandığından, bu çalışmaları yerel ölçekte genişletmek. 
Çalışma aynı zamanda, çevrim içi ikinci el lüks ürünler sunan platformlar ve tüm 
benzer çevrim içi platformlar ile ikinci el lüks sektörüne içgörüler sunmaktadır. İlk olarak, 
bireylerin platformlardaki tüketim motivasyon faktörleri sektöre içgörüler sunmaktadır. 
Burada ekonomik, eleştirel ve statü arayışı motivasyon faktörlerinin bulunduğu ve bu 
motivasyon faktörlerinin işletmeler tarafından dikkate alınması gerekliliği görülmektedir.
Öte yandan, tüketim olarak bu davranışın nasıl şekillendiğini gösteren tüketim boyutları 
işletmelere katkı sunar. Akıllıca, gösterişçi ve sürdürülebilir tüketim boyutları bireylerin 
ne tür bir tüketim sergilemek üzere platformlardan satın alım yaptığını göstermektedir ve 
her biri bu işletmelere katkı sağlamaktadır. Her bir ilgili boyut ikinci el lüks ürünler sunan 
çevrim içi platformların pazar bölümlendirme çabalarına destek olacaktır. Öte yandan, 
ilgili platformlardaki bireylerle kurulacak pazarlama iletişimlerinde ilgili motivasyon
faktörlerinin ve tüketim boyutlarının dikkate alınması gerekmektedir.
Katkılarının yanı sıra çalışmanın belli kısıtları da bulunmaktadır. Bunlardan ilki, 
çalışmanın moda ürünleri kategorisi üzerinden yürütülmesinden kaynaklanmaktadır. 
Gelecek çalışmaların elektronik cihazlar, otomobil gibi farklı ürün kategorileri üzerinden 
yürütülmesi mevcut çalışmanın bulgularını genişletebilir. Aynı zamanda, çalışmamız
motivasyon ve tüketim hususlarını niyeti tanımlamak üzere belli alt boyutlar ile ele 
almıştır. Gelecek çalışmalar farklı motivasyon faktörlerine ve/veya tüketim boyutlarına 
odaklanabilir. Öte yandan, kimi demografik hususlarda ek incelemeler yapılabilir. 
Örneğin; gelecekte, kuşaklar arası bir çalışma yürütülüp kümeleme analizi yapılabilir. 
Gelecek çalışmalar için yalnızca bu çalışmanın kısıtlarından kaynaklı ilerleme opsiyonları 
yoktur, farklı yaklaşımları benimseyerek ilerlemek de mümkündür. Örneğin; gelecek 
araştırmalarda, farklı bir perspektif benimsenerek çevrim içi ikinci el lüks moda 
platformlarının benimsenmemesi davranışı ve altında yatan motivasyon faktörleri
incelenebilir. Bu bakımdan, bireylerin kişilik özelliklerini de dikkate alan çalışmalar 
yürütülmesi mümkündür. Farklı kişilik özelliklerine sahip bireyler farklı şekilde motive 
olabilir ve sonrasında farklılaşan davranışlar açığa çıkabilir.

ANAHTAR KELİMELER 
İkinci El, İkinci El Lüks, Lüks, Paylaşım Ekonomisi, Döngüsel Moda, Satın Alma Niyeti, Akıllıca Tüketim, Gösterişçi Tüketim, Sürdürülebilir Tüketim, Statü Arayışı Motivasyonu, Eleştirel Motivasyon

Abstract:
The fashion industry is a constantly evolving sector that enables individuals to 
express their personal style and identity while supporting economic development on a 
societal level. However, it is also one of the industries with a significant environmental 
impact, particularly in terms of natural resource consumption and waste production. In 
this context, sustainability in the fashion industry is addressed through the concept of 
circular fashion, which emphasizes the efficient use of resources, minimizing waste, and 
extending the lifecycle of products. Circular fashion diverges from traditional production 
and consumption models by incorporating practices such as product maintenance, 
reintroduction into the consumption cycle, and recycling processes to reduce waste. 
Circular fashion practices include the reuse and resale of pre-owned items, alongside the 
growing presence of secondhand stores and online platforms. These approaches aim to 
increase sustainability within the fashion industry, mitigate environmental harm, and 
promote the efficient use of natural resources. While focusing on sustainability, circular 
fashion aligns with luxury by emphasizing high-quality, durable designs that meaningfully 
contribute to the cycle. Luxury, often associated with exclusive designs and premium 
quality in the fashion world, is redefined by circular fashion in the context of sustainability 
and conscious consumption.
Luxury products are prestigious items recognized for their craftsmanship, 
exceptional material quality, and unique design features. These products are not merely 
viewed as elements of consumption but also serve as symbols of status for consumers, 
instilling a sense of exclusivity in their owners. The value of a luxury product is shaped 
by its superior material quality and exquisite craftsmanship, as well as by brand heritage, 
innovation, and customer experience. Luxury products stand apart from others both 
aesthetically and functionally.
Second-hand products are items that were previously owned by other individuals 
and have since changed hands through purchase or use by new owners, whether used or 
unused. These products stand out for being more affordable compared to new items. They 
are sold through charitable organizations, second-hand stores, and online platforms. 
Beyond their economic benefits, second-hand products are also preferred for promoting 
sustainability. By using second-hand items, resources are preserved, and additional 
consumption for new production is reduced.
Second-hand luxury products not only offer economic benefits but also encourage 
sustainable consumption habits. They increase consumers' accessibility to luxury, help 
reduce environmental impact, and strengthen the circular economy approach. These items 
allow rare and collectible pieces to re-enter circulation, enabling consumers to explore 
styles from past eras and contributing to the preservation of cultural heritage. In the 
literature, second-hand luxury consumption is examined through environmental, 
psychological, and economic dimensions. This form of consumption provides consumers 
access to luxury brands' products at more affordable prices. From an environmental 
perspective, it promotes the efficient use of resources by reducing the need for new 
production, preserving natural resources, and lowering the carbon footprint. It also helps 
mitigate the environmental damage caused by the fashion industry, aligning with the 
circular economy model. Consequently, second-hand luxury products appeal to 
consumers who value conscious consumption and sustainability. Psychologically, they 
allow consumers to display social status and express their identity, as these items retain 
their status value even in the second-hand market. Thus, second-hand luxury consumption 
has gained prominence in the literature as a growing field of research with significant 
individual and societal impacts.
Through online platforms, second-hand products are reaching a broader audience. 
Online second-hand platforms are defined as digital marketplaces that allow consumers 
to easily buy and sell second-hand items across various categories. In this context, online 
second-hand platforms contribute to the spread of sustainable consumption habits. These 
platforms have also gained popularity in the luxury sector, as prestigious luxury products 
are offered to consumers at more accessible prices while supporting sustainability.
Historically, luxury was a sector limited to new products. However, thanks to these 
platforms and various circular business models, the concepts of sustainability and
accessibility have been introduced into the world of luxury fashion. Today, a variety of 
new business models have emerged for buying and selling luxury goods, including: online 
second-hand platforms specifically designed for luxury items, businesses offering rental 
services for a specified period without requiring purchase, platforms facilitating the 
investment-driven buying and selling of collectible items such as watches, jewelry, and 
bags, companies providing specialized consulting services for the resale and purchase of 
luxury goods, subscription-based services allowing users periodic access to luxury items 
for a fee, and repair and maintenance services that extend the lifespan of luxury products, 
making them ready for resale. These innovations are reshaping the luxury market by 
integrating sustainability and accessibility into its core values.
Various factors contribute to the rapid growth of the second-hand luxury fashion 
market. Environmentally conscious consumers prefer second-hand luxury products 
because they offer a sustainable and eco-friendly consumption approach. These items are 
more affordable compared to new products, making them appealing to a broader consumer 
base. Additionally, second-hand luxury items are often perceived to retain or even increase 
in value over time, leading to growing demand as they are seen as investment assets. The 
availability of rare and unique pieces in the second-hand luxury market is another reason 
for the market's expansion. For consumers interested in fashion and luxury brands, this 
market is particularly attractive, encouraging them to purchase these items to differentiate 
themselves. The ease of transactions provided by online platforms further enhances the 
market's accessibility, allowing both buyers and sellers to engage seamlessly. The 
widespread use of these platforms is thus regarded as a significant factor in the growth of 
the second-hand luxury fashion market. According to Değirmencioğlu and 
Gopalakrishnan (2020), the second-hand luxury fashion market is expanding rapidly, and 
the reasons behind this growth warrant further exploration. Despite this rapid growth, 
there remains limited knowledge about consumer motivations and purchase intentions, 
highlighting the need for more research in this area (Lou, Chi, Janke i Desch, 2022).
Due to the growth of the online second-hand luxury fashion market, further studies 
are necessary to identify the factors driving consumers to purchase second-hand luxury
fashion items through online channels. Considering this, examining the motivations 
behind purchasing second-hand luxury products on online platforms emerges as a 
significant research topic. Identifying the factors that influence consumers' purchase 
intentions on these platforms aims to provide both theoretical and practical contributions 
to the literature.
The aim of the study is to examine and explain individuals' intentions to purchase 
second-hand luxury fashion products within the context of online platforms. As a starting 
point, motivations for purchasing second-hand luxury items through online platforms will 
be explored. Additionally, dimensions of online second-hand luxury consumption will be 
considered as mediating variables. In this way, the effect of purchase motivations on 
purchase intentions will be analyzed both directly and indirectly within the framework of 
consumption dimensions.
Within the framework of the study objectives, a research model was designed, and 
hypotheses were developed. The research model includes four independent variables 
(economic motivation, critical motivation, status-seeking motivation, and fashion 
motivation), three mediator variables (wise consumption, sustainable consumption, and 
conspicuous consumption), and one dependent variable (intention to purchase second hand luxury online). In the model, each motivation is hypothesized to affect the 
dimensions of wise consumption, sustainable consumption, and conspicuous 
consumption, which in turn are hypothesized to influence the intention to purchase 
second-hand luxury online. The final section of the survey included questions requesting 
demographic information from the participants. In this way, relevant data were collected, 
and necessary analyses were conducted.
A descriptive study was designed to identify relationships between variables and 
to make future predictions based on these relationships. This study, which evaluates 
second-hand luxury offered on online platforms from a consumer perspective, collected 
data through an online survey as a quantitative data collection method. The target 
population of the research consisted of individuals over the age of 18 in Turkey who
purchase second-hand luxury fashion products via online platforms. In the online survey 
developed for data collection, participants were first asked whether they purchase luxury 
products. Next, they were asked if they purchase second-hand luxury products. The third 
question, serving as a filter, inquired whether participants buy second-hand luxury fashion 
products. Participants who responded "no" to this question were excluded from further 
participation. Following these preliminary questions, the survey included questions about 
where participants purchase second-hand luxury products, the frequency of their second hand luxury fashion purchases, the types of second-hand luxury fashion products they 
buy, their most frequently purchased second-hand luxury fashion category, and their 
preferred brand within that category. In the second section, statements aimed at measuring 
economic, status-seeking, critical, and fashion motivation factors were included, while the 
third section contained statements to assess consumption dimensions. In the fourth 
section, statements measuring the intention to purchase second-hand luxury online were 
provided, and the final section collected demographic information from participants. 
Statements related to the variables were formulated based on sources from the literature. 
A pilot study was conducted to test the clarity of the survey statements and to identify any 
ambiguous or repetitive wording. The pilot study, conducted with 50 participants, revealed 
no issues with the clarity of the survey. As a result, the survey was finalized and distributed 
to the target population. The survey was shared with participants via WhatsApp, 
Instagram, Telegram, and email. Data collection took place between June 15, 2024, and 
June 29, 2024. Based on the filter question criteria, a total of 285 respondents who had 
purchased second-hand luxury fashion products through online platforms qualified for the 
study. After filtering out responses from participants under 18, as well as those who 
provided inattentive or inconsistent answers, 277 valid responses remained for analysis. 
The research analyses were conducted using these 277 responses.
In the research, analyses were conducted using the SPSS 25 software package and 
SmartPLS. The SPSS 25 package was utilized for distribution analysis and descriptive 
statistical analyses, while the PLS-SEM software package was employed for other 
analyses.
The research results indicate the effects of economic, critical, and status-seeking 
motivation factors on the dimensions of wise, sustainable, and conspicuous consumption. 
Economic motivation was found to have a significant and positive effect on wise 
consumption but showed no effect on sustainable or conspicuous consumption. Critical 
motivation demonstrated a significant and positive effect on wise, sustainable, and 
conspicuous consumption. Status-seeking motivation had a significant and positive effect 
on both wise and conspicuous consumption but no effect on sustainable consumption.
Furthermore, wise and conspicuous consumption were found to have a positive and 
significant impact on the intention to purchase second-hand luxury products online, 
whereas sustainable consumption had no impact on purchase intention.
The study also tested whether the dimensions of wise, sustainable, and 
conspicuous consumption have a mediating effect on the relationships between economic, 
critical, and status-seeking motivation factors and the intention to purchase second-hand 
luxury products online. The analyses revealed that wise consumption mediates the 
relationships between economic motivation and the intention to purchase second-hand 
luxury products online, status-seeking motivation and intention, as well as critical 
motivation and intention. Conspicuous consumption was found to mediate the relationship 
between critical motivation and the intention to purchase second-hand luxury products 
online, as well as between status-seeking motivation and this intention. However, it 
showed no mediating effect in the relationship between economic motivation and the 
intention to purchase second-hand luxury products online. For sustainable consumption, 
no mediating effect was identified in the relationships between economic motivation and 
the intention to purchase second-hand luxury products online, status-seeking motivation 
and intention, or critical motivation and intention.
These findings provide several theoretical and managerial contributions. The 
theoretical contributions can be summarized as follows:
1. Expanding the scope of studies on behavioral intention by focusing on the intent 
to purchase second-hand luxury fashion products through online platforms.
2. Examining the intention to purchase second-hand luxury fashion products offered 
on online platforms through the dual lenses of motivation and consumption 
dimensions.
3. Holistically analyzing consumer motivations and consumption behavior within the 
framework of online second-hand luxury fashion purchase intentions.
4. Contributing to the existing theoretical framework on online consumption 
dynamics by addressing consumer behaviors related to purchasing second-hand 
luxury products through online platforms.
5. Extending the scope of existing studies on second-hand luxury and online second hand luxury, which are predominantly centered on European consumers, to a local 
context.
The study also provides valuable insights for platforms offering online second-hand 
luxury products, as well as for the entire second-hand luxury sector and similar online 
platforms. First, individuals' consumption motivations on these platforms offer critical 
insights for the industry. It has been observed that economic, critical, and status-seeking 
motivations play a significant role, and these motivations need to be considered by 
businesses. Additionally, the consumption dimensions that reflect how this behavior is 
shaped provide meaningful contributions to businesses. The dimensions of wise, 
conspicuous, and sustainable consumption highlight the types of consumption individuals 
engage in on these platforms, each offering actionable insights for these businesses.
In addition to its contributions, this study has certain limitations. The first limitation 
stems from its focus on the fashion product category. Future studies conducted in different 
product categories, such as electronics or automobiles, could broaden the findings of this 
research. Additionally, this study addressed motivation and consumption factors using 
specific sub-dimensions to define purchase intentions. Future research could explore 
different motivations and/or consumption dimensions. Further exploration of 
demographic aspects could also provide valuable insights. For instance, a generational
study incorporating cluster analysis could be conducted in the future. The opportunities 
for advancement in future studies are not confined to the limitations of this research; 
alternative approaches may also be adopted. For example, future research could take a 
different perspective by examining the motivations underlying the lack of adoption of 
online second-hand luxury fashion platforms. In this regard, studies could consider 
individuals' personality traits. People with different personality traits may exhibit distinct 
motivations, potentially leading to variations in their behaviors.

KEYWORDS
Second-Hand, Second-Hand Luxury, Luxury, Sharing Economy, Circular Fashion, Purchase Intention, Wise Consumption, Conspicuous Consumption, Sustainable Consumption, Sustainability, Status-Seeking Motivation, Critical Motivation