Evde enteral tüple beslenen hastaların beslenme durumu ve beslenme ile ilişkili komplikasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and nutrition-related complications in home enteral tube-feeding patients
Yazar: NİSA NUR AYHANCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP PARLAK ÖZER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Evde enteral tüple beslenme (EETB) yaşamı sürdüren, hayati bir tedavi şeklidir. Güvenilir ve etkili bir tedavi olmakla birlikte tedavi sırasında karşılaşılan komplikasyonlar bulunmaktadır. Bu çalışmada Mardin ilinde evde enteral tüple beslenen yetişkin hastaların (>18 yaş) beslenme durumunu saptamak, beslenme ilişkili komplikasyonları değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışma 10 erkek (68,8±11,7yıl), 12 kadın (67,7±13,7 yıl) toplam 22 evde bakım hastası ile yürütülmüştür. Bireylerin genel özelliklerini, antropometrik ölçümlerini, 24 saatlik ileriye dönük besin tüketim kaydını, biyokimyasal bulgularını sorgulayan anket formu yüz yüze  yöntemle uygulanmıştır. Beslenme ile ilişkili komplikasyonların değerlendirilmesinde literatüre dayanılarak hazırlanan form, Bristol Dışkılama Skalası ve  İdrar Renk Skalası kullanılmıştır. Hastaların tamamında EETB gereksinimine neden olan primer hastalığın kronik nörolojik hastalıklar olduğu saptanmıştır. Hastaların %31,8'inin yetersiz beslendiği bulunmuştur. Yeterli alım düzeyinin altında kalan besin ögelerinin; diyet lifi, K vitamini, potasyum ve magnezyum olduğu tespit edilmiştir. Hastaların %77,3'ünde gastrointestinal, %77,3'ünde metabolik, %50,0'sinde mekanik komplikasyon, %45,5'inde dekübit ülseri geliştiği tespit edilmiştir. Komplikasyonların görülme sıklığı bakımından cinsiyetler arasında yalnız peristomal sızıntı bakımından anlamlı fark olduğu, yaş bakımından anlamlı fark olmadığı bulunmuştur. Beslenme konumu, beslenme uygulama yolu, tüketilen ürün türü ve lif içeriğinin gastrointestinal komplikasyon görülme sıklığını etkilemediği bulunmuştur. Sonuç olarak EETB alan hastalarda komplikasyonların yaygın bir şekilde görüldüğü tespit edilmiştir. Etkin bir EETB ve komplikasyonların önlenmesi/azaltılması için Evde Sağlık Hizmetleri Birimlerinde bu alanda uzmanlaşmış multidisipliner ekibe (hekim, diyetisyen, hemşire) gereksinim duyulmaktadır. Hastaların yetersiz beslenme riskinin erken dönemde tespit edilmesi, beslenme tedavisinde gerekli müdahalelerin yapılması, yetersiz beslenmenin önlenmesi, yaşam kalitesinin artırılması ve tıbbi giderlerde azalma sağlanabilmesi açısından bir diyetisyenin ekibe dahil edilmesi önemli ve gereklidir.
Anahtar Kelimeler: evde enteral tüple beslenme, yetersiz beslenme, komplikasyon

Abstract:
Home enteral tube feeding (HETF) is a life-sustaining, vital form of treatment. Although it is a safe and effective treatment, there are complications encountered during treatment. In this study, it was aimed to determine the nutritional status of adult patients (>18 years old) fed with enteral tube at home in Mardin province and to evaluate their nutrition-related complications. The study was conducted with a total of 22 home care patients, 10 male (68.8±11.7 years), 12 female (67.7±13.7 years). The questionnaire form questioning the general characteristics of individuals, anthropometric measurements, 24-hour prospective food consumption record, biochemical findings was applied face-to-face. The form prepared based on the literature, Bristol Stool Scale and Urine Color Scale were used to evaluate the complications related to nutrition. It was determined that the primary disease that caused the need for HETF in all patients was chronic neurological diseases. It was found that %31,8 of the patients were malnourished. Nutrients remaining below the adequate intake level; dietary fiber, vitamin K, potassium and magnesium. It was determined that %77,3 of the patients developed gastrointestinal, %77,3 metabolic, %50,0 mechanical complications, and %45,5 decubitus ulcers. In terms of the incidence of complications, it was found that there was a significant difference between the sexes only in terms of peristomal leakage, but there was no significant difference in terms of age. It was found that feeding position, feeding route, type of product consumed and fiber content did not affect the incidence of gastrointestinal complications. As a result, it has been determined that complications are common in patients receiving HETF. A multidisciplinary team (physician, dietitian, nurse) specialized in this field is needed in the Home Health Services Units for an effective HETF and to prevent/reduce complications. It is important and necessary to include a dietitian in the team in order to detect the risk of malnutrition in the early period, to make necessary interventions in nutrition therapy, to prevent malnutrition, to increase the quality of life and to reduce medical expenses.
Keywords: home enteral tube feeding, malnutrition, complication