Güney Marmara (Karabiga-Gemlik arası) yakın kıyı alanları pliyo-kuvaterner yapılarının sismik yansıma verileriyle incelenmesi
Examining the plio-quaternary structures of Southern Marmara (Betweeen Karabiga and Gemlik) shoreface area with seismic reflection data
Yazar: DENİZHAN VARDAR
Danışman: PROF. DR. KURULTAY ÖZTÜRK ; DOÇ. DR. CENK YALTIRAK
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Deniz sismiği = Sea seismic ; Kıyı alanları = Coastal areas ; Marmara bölgesi = Marmara region ; Pliyo-Kuvaterner = Plio-Quaternary ; Sismik stratigrafi = Seismic stratigraphy ; Tektonik = Tectonics

Özet:
Bu doktora çalışması, daha önce yeterli ayrıntıda çalışılamamış bir bölge olan Güney Marmara (Karabiga-Gemlik arası) yakın kıyı alanlarının Pliyo-Kuvaterner yapıları ile sedimanter istifin oluşum özelliklerini belirlemek, bu ortamları kontrol eden deniz seviyesi değişimlerini ve aktif tektonizmayı araştırmak için yapılmıştır.Bu amaçla, 1000 km'si yeni veri seti olmak üzere toplam 2280 km'lik sismik ve multibeam batimetri verisi incelenmiştir. Çalışma alanı kuzeybatı-güneydoğu yönlü Trakya Eskişehir Fayı ve doğu-batı yönlü Kuzey Anadolu Fayı'nın orta kolu kontrolü altında şekillenmiştir. Kuzey Anadolu Fayı orta kolu, Gemlik ve Bandırma Körfezleri arasında kalan alanda üç ayrı ana segmentten oluşmaktadır. Gemlik Körfezi, Kuzey Anadolu Fayı orta kolu kontrolünde çek-ayır havza olarak açılmıştır. Bu havza günümüzde yeni bir segmentle biçilmektedir. Bu yeni fayın multibeam batimetriden hesaplanan atımı, son 30 bin yılda 60 m'dir. D-B güncel bir fayla kesilen Bandırma Körfezi üçgen şekilli transpresyonel, Erdek Körfezi ise KB-GD faylar kontrolünde pasif bir havzadır. Son düşük seviye süresince sismik kesitlerde Bandırma Körfezinde -55 m'lerde Gemlik Körfezinde -70 m'lerde eski kıyının izleri belirlenmiştir, Erdek Körfezinde ise bu ize rastlanamamıştır. Gemlik ve Bandırma Körfezlerinde bu süreçte gölsel rejim etkindir. Erdek Körfezi ise akarsu etkin bataklık ve ovadır. Sismik kesitlerde üç birim belirlenmiş (C3, C2, C1) ve deniz seviyesi eğrileri ile ilişkilendirilerek çalışma alanına su basma zamanı 11.5 bin yıl olarak bulunmuştur.Ayrıca sismik kesitlerde bioherm, delta, pockmark yapıları ile gaz belirlenmiş ve her birinin dağılımları haritalanmıştır.

Abstract:
The present thesis represents the development of the Plio-Quaternary structures and sedimentary setting of the coastal margin of the Southern Marmara Sea which is not studied previously in detail, together with the active tectonic features and sea-level changes controlling the sub-basins lined-up between the towns of Karabiga and Gemlik.W-trending middle segment of the NAF is made up of three sub-segments between the Bandırma Bay in the west and the Gulf of Gemlik in the east. The basin in the Gulf of Gemlik was opened as a pull-apart basin under the control of the middle strand of the NAF. It is cut by a younger W-E trending fault system, with a lateral offset of 60 m as measured on the multibeam bathymetric data and it represents the last 30000 years. On the other hand, the Bandırma Bay was evolved in a triangular-shape basin due to a thrusting regime caused by the strike-slip fault mechanism in this region. Finally, in the west, the Erdek Bay is a passive basin developed under the control of the NW-SW trending faults. The subbasins of Gemlik and Bandirma were two paleo-lakes during the lowstand of the sea level. On the seismic data their paleo-shorelines were detected at -70 and -55 m below sea level, respectively. No such paleo-shoreline was detected in the Erdek Bay because it was a marshy area on which some riverine systems were developed at that time. The latest inundation time was defined as 11500 years BP depending on three stratigraphic units outlined in this study. In addition, the distribution of the bioherms, deltas, pockmarks and gassy sediments observed on seismic data were mapped.