Çevre eğitimi derslerinin doğa bilimleri öğretmen adaylarının çevresel tutum ve çevresel risk algılarının gelişimi üzerindeki etkileri
The effects of environmental education lessons on the development of environmental attitude and environmental risk perceptions of natural science teacher candidates
Yazar: İLKNUR DÜLGER
Danışman: PROF. DR. NEVZAT GÜMÜŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çevre Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çevre Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Doğa bilimleri = Natural sciences ; Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Doğa Bilimleri öğretmen adaylarının aldıkları çevre eğitimi derslerinin ve sosyo-demografik özelliklerinin çevresel risk algılarının ve çevresel tutumları üzerindeki etkisini tespit etmektir.
Araştırma 2020-2021 eğitim öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakülteleri'nin Biyoloji Öğretmenliği, Fen Bilgisi Öğretmenliği ve Coğrafya Öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören 216 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak; 'Çevresel Risk Algısı Ölçeği', 'Çevresel Tutum Ölçeği' ve 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır.
Yapılan değerlendirmede öğretmen adaylarının çevresel risk algılarının cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği, çevresel tutumlarının ise cinsiyet, öğrenim görülen üniversite ile sınıf düzeyi, üniversitede çevre dersi alma, üniversite dışındaki çevre derneklerine üyelik ve doğal ortamlarda bulunma sıklığına bağlı olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin çevresel risk algısı yükseldikçe çevresel tutumlarının da olumlu yönde geliştiği gözlenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ulaşılan sonuçların ışığında konuya yönelik öneriler ileri sürülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Çevresel Risk Algısı, Çevresel Tutum, Öğretmen Adayları.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of environmental education lessons and socio-demographic characteristics of natural science teacher candidates on their environmental risk perceptions and environmental attitudes.
The study was carried out with 216 university students studying at the Biology Teaching, Science Teaching and Geography Teaching departments of Dokuz Eylül University, Marmara University, Gazi University and Necmettin Erbakan University Education Faculties in the 2020-2021 academic year. In this study, the relational survey model, which is one of the quantitative research methods, was used. Data collecting tools including; 'Environmental Risk Perception Scale', 'Environmental Attitude Scale' and 'Personal Information Form' were used in study.
In the evaluation, it was determined that the environmental risk perceptions of the teacher candidates differed significantly by their gender while their environmental attitudes differed significantly depending on gender, university and class level, taking environmental courses at the university, membership in environmental associations outside the university, and frequency of being in natural environments. In addition, it was observed that as the environmental risk perception of the students increased, their environmental attitudes also improved positively. In the conclusion part of the study, suggestions have been put forward in the light of the results obtained.

Keywords: Environmental Education, Environmental Risk Perception, Environmental Attitude, Teacher Candidates.