MTA (mineral trioksit aggregate) ve bioaggregate'in, dentin tübüllerinden kök yüzeyine kalsiyum ve hidroksil iyon difüzyonlarının in vitro olarak araştırılması
In vitro investigation of the diffusion of calcium and hydroxyl ions through dentinal tubules to the root surface from MTA (mineral trioxide aggregate) and bioaggregate
Yazar: UMUT AKSOY
Danışman: PROF. DR. FERİDUN ŞAKLAR
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Kanal içerisine yerleştirilen kalsiyum hidroksitten ayrışan kalsiyum ve hidroksil iyonları dentin tübüllerinden difüze olarak eksternal enflamatuar kök rezorpsiyonlarının tedavisinde rol oynarlar. Fakat özellikle uzun dönem kanal içi kalsiyum hidroksit kullanımı kök fraktürü riskini artırır. MTA ve BioAggregate, kanal içerisinde kullanıldıklarında, kalsiyum ve hidroksil iyon kaynağı olarak görev yaparak, kalsiyum hidroksite alternatif teşkil edebilir. Bu tez çalışmasında, kanal içerisine yerleştirilen MTA ve BioAggregate'ten salınıp dentin kanallarına difüze olan ve sementten yoksun kök yüzeylerine ulaşan kalsiyum ve hidroksil iyonları, farklı seviyelerdeki kök bölgelerinde pat formundaki kalsiyum hidroksit ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu amaçla 120 adet çekilmiş tek köklü daimi insan dişleri kullanılmıştır. Dişler mine-sement seviyesinden kesilip kuronları ayrıldıktan sonra kök kanalları Protaper eğe sistemi kullanılarak crown-down prensiplerine uygun olarak şekillendirilmiştir. Eksternal kök rezorpsiyonlarını taklit etmek amacıyla silindirik elmas fissür frezle kök yüzeylerinin servikal, orta ve apikal olmak üzere üç farklı bölgelerinde yapay kaviteler açılmıştır. Ardından örnekler; kontrol (1), kalsiyum hidroksit (2), MTA (3) ve BioAggregate (4) olmak üzere 4 ana gruba, her ana grup da kendi içinde rezorpsiyon kavitelerinin yerlerine göre servikal kök bölgesi (a), orta kök bölgesi (b) ve apikal kök bölgesi (c) olmak üzere 3 alt gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu örneklerinde kök kanalları boş bırakılmış, diğer gruplardaki örneklerde kanalların tamamı kalsiyum hidroksit, MTA ve BioAggregate ile doldurulmuştur. Yapay kaviteler haricindeki tüm yüzeyleri izole edildikten sonra her bir örnek içerisinde 10 ml distile su bulunan plastik deney tüplerine atılmıştır. Örneklerin içerisinde bulunduğu sudaki kalsiyum iyonlarının konsantrasyonları ve hidroksil iyonlarının konsantrasyonunu ifade eden pH değerleri 1, 3, 7, 14, 21 ve 28. günlerin sonunda ölçülmüştür. Elde edilen veriler Kruskal Wallis H testi ve Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışmamızın sonuçlarına göre kök kanalı içerisine yerleştirilen kalsiyum hidroksit, MTA ve BioAggregate materyallerinden ayrışan kalsiyum ve hidroksil iyonları, dentin bariyerini aşıp sementten yoksun kök yüzeylerine ulaşabilmektedirler. Hemen hemen tüm çalışma periyodu boyunca kalsiyum ve hidroksil iyon difüzyonları açısından kalsiyum hidroksit, MTA ve BioAggregate'e göre üstün özellikler sergilemiştir. MTA ve BioAggregate materyalleri araştırılan konu itibariyle benzer özellikler göstermişler ve tüm çalışma periyodu boyunca birbirlerine üstünlük sergilememişlerdir.Anahtar kelimeler: MTA, BioAggregate, kalsiyum hidroksit, eksternal enflamatuar kök rezorpsiyonu, iyon difüzyonu

Abstract:
Diffusion of calcium and hydroxyl ions from intracanal calcium hydroxide through dentin is used to arrest external inflammatory root resorption. However, long-term calcium hydroxide placement has been associated with an increased risk of root fracture. MTA and BioAggregate might provide an alternative to calcium hydroxide as a source of calcium and hydroxyl ions. This in vitro study compared the effects of MTA, BioAggregate and calcium hydroxide on calcium and hydroxyl ion diffusion through dentinal tubules to the root surfaces without cementum in various root levels. 120 previously extracted human permanent single-rooted teeth were used in this study. The teeth were decoronated and instrumented using crown-down technique with Protaper rotary files. To simulate external root resorption, artificial defects were created using cylindrical diamond bur in cervical-middle-apical thirds of root surfaces. The teeth were divided into four main groups: Control (1), calcium hydroxide (2), MTA (3) and BioAggregate (4). Main groups then divided into three sub-groups according to location of the simulated defects: Cervical (a), middle (b) and apical (c). In control group, root canals of specimens left empty. Other root canals of specimens filled with calcium hydroxide, MTA or BioAggregate. The entire root surfaces, except the simulated defects, were isolated. Each specimen was immersed in a vial containing 10 ml distilled water. Calcium concentrations and pH of the immersion media was measured at 1, 3, 7, 14, 21 and 28 days. Statistical analysis was accomplished by Kruskal?Wallis H and Mann?Whitney U tests with Bonferroni correction. This study indicated that intracanal placement of both calcium hydroxide, MTA and BioAggregate resulted in the diffusion of calcium and hydroxyl ions across dentine. The results showed greater calcium and hydroxly ions released by calcium hydroxide groups than MTA and BioAggregate groups. MTA and BioAggregate groups showed similar properties and there were no differences between these groups in whole study period.Key words: MTA, BioAggregate, calcium hydroxide, external inflammatory root resorption, ion diffusion.