Fibromiyalji hastalarında balneolojik tedavinin uyku ve klinik semptomlar üzerine etkisinin kan leptin ve ghrelin düzeylerindeki değişim ile ilişisinin incelenmesi
The effect of balneological treatment on sleep and clinical symptoms in fibromyalgia patients and this effect's relation with the alterations of serum ghrelin and leptin levels
Yazar: SERAP SERİNGEÇ KARABULUT
Danışman: PROF. DR. HATİCE GÜRDAL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Tıbbi Ekoloji ve Klimatoloji = Medical Ecology and Climatology
Dizin: Ağrı = Pain ; Balneoloji = Balneology ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Ghrelin = Ghrelin ; Leptin = Leptin ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç : Balneolojik tedavinin fibromiyalji hastalarında uyku ve klinik semptomlar üzerine etkilerinin leptin ve ghrelin düzeylerindeki değişimlerle ilişkisini araştırmak.
Materyal ve metod: Çalısmaya ACR 2010 kriterlerine göre fibromiyalji tanılı 70 kadın hasta alınarak randomizasyonla iki gruba ayrıldı. Kontrol grubundan 7, tedavi gubundan ise 8 hasta çeşitli nedenlerle çalışmadan ayrıldı. Tedavi grubuna 10 seans, 20 dakika 38°C'de düz su banyosu ve sırt bölgesine 20 dakika 45°C 'de peloid paket uygulandı. Kontrol grubuna tedavi verilmedi. Başlangıç, 12. gün ve 1. ayda değerlendirmeler yapıldı.Vizüel Analog Skala (VAS) ile ağrı (AD-VAS), hasta ve doktor (HGD-VAS ve DGD-VAS) global değerlendirmeleri, Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ), Beck Depresyon Ölçeği (BDI),Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), Uykusuzluk şiddeti indeksi (ISI), uyku günlüğü, hassas nokta sayısı (HNS), rutin biyokimya, leptin ve ghrelin parametreleri değerlendirmede kullanıldı.
Bulgular: Tedavi grubunda AD-VAS, HGD-VAS, DGD-VASVAS, HAQ, FIQ, BDÖ, HNS ve ISI'de istatistiksel anlamlı iyileşme izlendi. Grupların kıyaslanmasında HNS, ISI, ağrı değerlendirmesi (VAS), HAQ ve FIQ'te tedavi grubu lehine anlamlı üstünlük saptandı. Tedavi grubunda leptin seviyelerinde başlangıca göre anlamlı artış izlendi. Leptin seviyelerindeki artış ile uyku latensi ve uyku indeksi arasında zayıf-orta düzeyde korelasyon saptandı.
Sonuç: Balneolojik tedavinin FMS'de klinik ve uyku parametrelerinde iyileşmeye ve leptin seviyelerinde artışa neden olduğu, leptin seviyelerindeki artışın uyku parametrelerindeki olumlu değişimle ilişkili olduğu gösterildi.

Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji sendromu, Balneoterapi, Uyku, Leptin, Ghrelin

Abstract:
Aim: To observe the effect of balneological treatment on sleep and clinical symptoms in fibromyalgia patients and to investigate if this effect is related with changes of serum ghrelin and leptin levels.
Material and Method: 70 female patients with fibromyalgia ,diagnosed accordig to ACR 2010 criteria were enrolled in the study. Patients were randomly assigned to two groups. 7 patients from control group and 8 patients from treatment group dropped out from the study with different reasons. The patients in the treatment group had thermal water bath at 38°C for 20 minutes a day, and mud-pack treatment afterwards on back region at 45°C. Control group did not receive any treatment. Visuel Analoge Scale (VAS), patient's global assessments (VAS), physician's global assessments (VAS) Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ), Health Assesment Questionnaire (HAQ), Beck Depression Inventory (BDI), Insomnia Severity Index (ISI), leptin and ghrelin were outcome measures of the study. Patients were assessed at the beginning of the study, twelfth day and at the end of the first month.
Results: There was a statistically significant improvement in treatment group in terms of pain (VAS), physician's global assessments (VAS), FIQ, HAQ, BDI, TPC and ISI at the end of the treatment. In between-group comparisons, treatment group was found to be superior for improvement pain (VAS),TPC, HAQ,ISI and FIQ scores at the end of the treatment. Leptin levels were statistically significant elevated in the treatment group and leptin was associated with sleep index and sleep latency.
Conclusion: Balneological treatment improves sleep and clinical symptoms, and elevates leptin levels in fibromyalgia. A positive association was found between leptin levels and sleep parameters.

Key words: Fibromyalgia, Balneotherapy, Sleep, Leptin, Ghrelin