Birinci basamağa başvuran hipertansif hastalarda uyku kalitesi ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of sleep quality and related factors among hypertensive patients WHO were admitted to the primary CARE
Yazar: ZEYNEP BÜŞRA PAÇACI
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM GEREKLİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Hipertansiyon = Hypertension ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Hipertansiyon birinci basamakta en sık karşılaşılan kronik 
hastalıklardandır. Literatürde temel fizyolojik ihtiyaçlardan olan uyku ile hipertansiyon 
arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırma sayısı azdır. Çalışmamızın amacı hipertansiyon 
hastalarında uyku kalitesini ve uyku kalitesinin ilişkili olduğu faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Çalışmanın evrenini Çukurova Üniversitesi 47 ve 51 nolu Eğitim Aile 
Sağlığı Merkezine kayıtlı 18 yaş üzerindeki hastalar, örneklemini ise hipertansiyon 
tanılı 50 hasta ve hipertansiyon tanısı olmayan 50 kontrol olmak üzere toplam 100 
katılımcı oluşturmuştur. Katılımcılara yüz yüze sosyodemografik veri formu, Pittsburgh 
Uyku Kalite İndeks Ölçeği (Pittsburgh Sleep Quality Index-PSQI) Dünya Sağlık Örgütü 
Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu (World Health Organization Quality of Life ScaleShort Form-WQoL-Bref), Erektil Fonksiyon Uluslararası İndeks (International Index 
for Erectile Function-IIEF) , Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (Female Sexual Function 
Index-FSFI) uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda toplam 100 katılımcının 33'ü (% 33,0) kadın, 67'si (% 
67,0) erkek idi. PSQI skorlarına göre, hipertansif hastalarda uyku kalitesinin istatistiksel 
olarak anlamlı şekilde daha kötü olduğu bulundu (p<0,001). Her iki grup cinsel işlev 
bozukluğu açısından incelendiğinde, iki grup arasında FSFI skorları açısından 
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmazken (p=0,127), hipertansif hastalarda IIEF 
skoruna göre orta, hafif-orta ve hafif erektil disfonksiyon görülme sıklığı kontrol 
grubunda olanlara göre anlamlı olaradaha yüksek idi (p<0,001). Yaşam kalitesi 
açısından bakıldığında, hipertansiyonlu hastaların genel, fiziksel, psikolojik, sosyal ve 
çevre alt ölçek puanlarının, kontrol grubunda yer alanların alt ölçek puanlarına göre 
daha düşük olduğu tespit edildi (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamızda hipertansif hastalarda uyku kalitesinin normal populasyona 
göre daha kötü olduğu saptanmış olup bu nedenle birinci basamağa başvuran hipertansif 
hastaların takipleri sırasında uykunun rutin olarak değerlendirilmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, cinsel işlev

Abstract:
Objective: Hypertension is among the most common chronic disorders in primary 
care. A limited number of studies are available in the literature investigating the 
relationship between sleep and hypertension. The aim of the present study is to 
investigate sleep quality and related factors in hypertensive patients.
Method: The study universe consisted of patients 18 years and above who were 
registered at family health centers (no 47 and 51) of Çukurova University, study sample 
consisted of a total of 100 participants (50 hypertensive patients and 50 controls). The 
participants were applied the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the World Health 
Organization Quality of Life Scale-Short Form (WHOQol-Bref), the International Index 
for Erectile Function (IIEF), and the Female Sexual Function Index (FSFI) via the faceto-face interviews.
Results: Of 100 subjects, 33 (33%) were females and 67 (67%) were males. 
According to PSQI scores, sleep quality was found to be statistically significantly 
poorer among hypertensive patients (p<0,001). When both groups were investigated for
sexual dysfunction, while no difference was found between groups with regard to FSFI 
scores (p=0,127), the ratios of moderate, mild-moderate, and mild erectile dysfunction 
were significantly higher among hypertensive patients according to IIEF scores 
(p<0,001). When evaluated with regard to the quality of life, general, physical, 
psychological, social, and environment subscale scores were found to be lower than 
those of controls (p<0,001).
Conclusion: In our study, sleep quality was found to be poorer among 
hypertensive patients, therefore, sleep should be routinely evaluated during the followup of hypertensive patients who admit to primary care.
Keywords: Sleep quality, quality of life, sexual function