Ergenlerde okul anlamı, güçlü yönleri kullanma, akran zorbalığı, akademik iyi oluş, öznel iyi oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between school meaning, strengths use, peer bullying, academic well-being, subjective well-being in adolescents
Yazar: RAMAZAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET MURAT ; DOÇ. DR. GÖKMEN ARSLAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, ergenlerde okulun anlamı, güçlü yönleri kullanma, akran zorbalığı, akademik iyi oluş ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde, akran zorbalığının diğer değişkenlerle negatif ilişkiler sergilediği saptanmıştır. Okul anlamı, güçlü yönleri kullanma, akademik ve öznel iyi oluş değişkenleri birbirleri ile pozitif ilişki içerisindedir. Doğrudan etkiler incelendiğinde, akran zorbalığı kurban boyutunun güçlü yönleri kullanmayı ve akran zorbalığı zorba boyutunun okul anlamını etkilediği saptanmıştır. Güçlü yönleri kullanma ve okul anlamının her birisi öznel iyi oluşu ve akademik iyi oluşu etkilemektedir. Dolaylı etkiler incelendiğinde, akran zorbalığı kurban boyutunun güçlü yönleri kullanma üzerinden öznel iyi oluşu ve akademik iyi oluşu etkilediği saptanmıştır. Akran zorbalığı zorba boyutu okul anlamı üzerinden öznel iyi oluşu  ve akademik iyi oluşu etkilemektedir. Akran zorbalığı, güçlü yönleri kullanma ve okul anlamı birlikte akademik iyi oluşa ait varyansın %59'unu açıklarken öznel iyi oluşa ait varyansın %60'ını açıklamaktadır. Yapısal eşitlik modeli iyi uyum değerlerine sahiptir (x2/df=2.57, RMSA=0.04, NFI=0.99, CFI=0.99, GFI=0.99). Ayrıca, Ergenlere Yönelik Güçlü Yönleri Kullanma Ölçeği geliştirmek hedeflenmiştir. Öncelikle, literatür taraması ve içerik analizi ile 12 maddelik havuz oluşturulmuştur. Sonra, 16 tane uzmanın görüşüne başvurulmuştur ve 7 madde kalmıştır. Pilot uygulama yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, toplam varyansın % 49,4'ünü açıklayan tek faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, yapı iyi değerlere sahiptir (x2/df=2.52, RMSA=0.06, NFI=0.96, CFI=0.98, GFI=0.97). Ölçüt geçerliği sonuçları beklenen şekilde çıkmıştır. Test-tekrar test analizi sonucu r=0.88 çıkmıştır. Cronbach Alfa 0.82 ve Omega 0,83 bulunmuştur. Ergenlere Yönelik Güçlü Yönleri Kullanma Ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olmuştur.

Abstract:
This study aims to examine the relationships between the meaning of school, using strengths, peer bullying, academic well-being and subjective well-being in adolescents. When the relationships between variables were examined, it was determined that peer bullying exhibited negative relationships with other variables. School meaning, using strengths, academic and subjective well-being variables are in a positive relationship with each other. When the direct effects were examined, it was determined that the peer bullying victim dimension affected using strengths and the peer bullying bully dimension affected school meaning. Using strengths and school meaning each affect subjective well-being and academic well-being. When the indirect effects were examined, it was determined that the peer bullying victim dimension affected subjective well-being and academic well-being through using strengths. The peer bullying bully dimension affects subjective well-being and academic well-being through the school meaning. Peer bullying, using strengths, and school meaning together explain 59% of the variance in academic well-being and 60% of the variance in subjective well-being. The structural equation model has good values (x2/df=2.57, RMSA=0.04, NFI=0.99, CFI=0.99, GFI=0.99). Additionally, it was aimed to develop Adolescent Strengths Use Scale. First, a pool of 12 items was created from the literature review and content analysis. Then, the opinions of 16 experts were consulted and final form consisted of 7 items. A pilot application was carried out. As a result of exploratory factor analysis, a single-factor structure emerged that explained 49.4% of the total variance. As a result of confirmatory factor analysis, the structure has good values (x2/df=2.52, RMSA=0.06, NFI=0.96, CFI=0.98, GFI=0.97). Criterion validity results were as expected. The result of test-retest analysis was r=0.88. Cronbach's Alpha was 0.82 and Omega was 0.83. As a result, Adolescent Strengths Use Scale is valid and reliable a measurement.