Tavşanlı ilçesinin fiziki coğrafyası
Physical geography of Tavşanli district
Yazar: MÜRİVET KIYMACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR YAZICI
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Hidrografik özellikler = Hydrographic features ; Jeomorfoloji = Geomorphology ; Jeomorfolojik özellikler = Geomorphological properties ; Kütahya-Tavşanlı = Kütahya-Tavşanlı ; Toprak = Soil ; Toprak özellikleri = Soil properties ; İklim = Climate

Özet:
Ege Bölgesi coğrafyası, ülkemizde ilgi uyandıracak özelliklere sahiptir. Bölge, kendi içinde bölümleri ile de farklı özelliklere sahiptir. Çalışma sahası Kütahya Yöresi, Susurluk Havzası olarak genel çalışmalar altında incelenmiştir. Çalışma sahası içinde özel olarak incelenebilecek linyit sahası, Ehrami karaçam, Tavşanlı Zonu gibi coğrafya konuları bulunmaktadır. Beşeri coğrafya açısından önemi fark edilmiş ve çeşitli araştırmacılar tarafından incelenmiştir.

Bu araştırmada belirlenen saha, sınırları dahilinde yeri ve özellikleri açısından ayrıntılı olarak incelenmiştir. 350 m ve 1500 m arasındaki yükseltilere sahip olan sahada, yükselti batıdan doğuya doğru artış göstermektedir. Batıdaki Emet Çayı tarafından şekillendirilen sahada eğim daha fazladır. Kocasu'yun yerleştiği depresyon sahasında ise eğim daha azdır. Kocasu materyalleri ile birlikte oluşan Tavşanlı Ovası bu yaklaşık orta kesimlerde yer almaktadır. Ova, Kuaterner döneminde şekillenmiş ve bugünkü halini almıştır. Sahadaki en yaşlı birim, Paleozoik dönemine ait şistlerdir. Genel olarak platoluk alanların görüldüğü sahada akarsular bu platolar üzerine derince yerleşmiş ve vadiler oluşturmuştur.

Marmara, Ege ve İç Anadolu bölgelerinin kesişim noktasında yer alan çalışma alanında geçiş tipi iklim özellikleri görülür. Yıllık sıcaklık ortalamasının 11.3°C olduğu sahada kış sıcaklıkları sıfırın altına fazla düşmez. Yıllık yağış ortalamasının 481.2 mm olduğu sahada en kurak ay Ağustos ayıdır. En fazla yağış kış mevsiminde görülür. Kasım ayından itibaren sıcak ve soğuk havaların karşılaşma noktası haline gelen sahada yağış oluşur. Rüzgârlar ise genel olarak kuzey yönlüdür.

Kireçsiz kahverengi orman toprakları sahanın genelinde görülürken, kahverengi orman toprakları, dağlık alanlarda ve yükseltinin hâkim olduğu kesimlerde görülür. Geçiş iklimi olması nedeniyle, farklı türde bitkiler bir arada bulunur.

Çalışma sahasında bulunan akarsuların etkileri, toprak çeşitleri ve bununla paralel olarak bitki dağılışı, iklim şartlarına bağlı olarak gelişmesi incelenmiştir. Endemik bir tür olan Ehrami karaçamın, sahanın güneydoğusunda belirli bir bölgede yetişiyor olması, sahanın fazla engebeli ve dağlık olmaması, fiziki coğrafya faktörleri ile ele alınmıştır. Araştırma alanının fiziki coğrafya özellikleri incelenmiş, geçiş bölgesinde bulunan alanın iklim, toprak, jeoloji, hidrografya özellikleri ayrıntılı olarak ele alınmış, ArcGIS programı haritalarıyla desteklenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, çalışma sahası kendine has özellikleriyle önemli bir sahada bulunmaktadır. Çalışma sahası, arazi çalışmalarıyla incelenmiş, gezi gözlem yöntemi sonucu haritalar ve veriler düzenlenmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Orman Bakanlığı ve Devlet Su İşleri'nden alınan veriler ile sahadaki şartlar somut hale getirilmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre; yapılan tespitlerde sahada var olan akarsuların, toprakların ve arazilerin yeteri kadar değerlendirilemediği görülmüş, bilinçsiz bir şekilde kullanıma sunulduğu anlaşılmıştır. Linyit çıkarım sahaları ve termik santralin olumsuz etkilerinin dikkate alınmadığı ve çevre kirliliğine izin verildiği belirlenmiştir.

Çalışma sahası geçiş tipi iklim özelliğinde olduğu için çok farklı türde bitkiler bir arada yetişmektedir. Sahadaki arazilerin verimliliğinde artış sağlanabileceği düşünülmektedir. Bu amaçla tahribatın engellenip, arazinin daha verimli hale getirilmesi için çalışmalar yapılmalıdır. İklim, toprak ve topoğrafya bakımından uygun olan kesimlerin ekonomik açıdan zenginleştirilmesi için girişimlerde bulunulmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Fiziki Coğrafya, Jeomorfoloji, İklim, Toprak, Vejetasyon, Tavşanlı Zonu

Abstract:
Aegean region of Turkey, has features that will arouse interest in our country. With the departments within the region has different characteristics. A field of study, Kütahya region, Susurluk basin, were investigated under in general studies. Lignite within the study area that can be examined as a special field, but larch, Tavsanli Zone it offers subjects such as geography. Various researchers and has been noticed the importance of human geography
The study area boundaries, location and characteristics were investigated in detail.With elevations between 350 m and 1500 m in elevation from West to East in the field increase. In the west of England, shaped by a slope is more of a tea field. The Big Bunny in the field of water and materials with less depression settled in the plain of the slope is close to kocasu. Formed in the Quaternary period became the present plain. One of the oldest Palaeozoic shale in the field of the period I are. Rivers on the Plateau are generally settled massive level with peaks above and valleys seen in the field areas are formed.

Marmara, Aegean and Central Anatolia regions located at the intersection of switch-type climate. The annual average temperature 10.8 °C, winter temperatures much below zero in the field is not seen. Average annual rainfall of 634 mm, the driest month is the month of August in the field. Spring maximum in precipitation is seen. From the month of November, which has become a point of encounter in the field of hot and cold air precipitation occurs. Winds are generally north-directional.

Lime brown forest soils are seen across the field, while Brown forest soils in the mountainous areas of the field and is seen in part of the upgrade. The transition is due to different types of climate found in plants.

The effects of rivers in the study area, soil types and in parallel with this, plant distribution, development in climatic conditions is examined. An endemic species, the pyramids karaçam, having grown in a particular region in the southeast of the field, the lack much of the area is hilly and mountainous, with the factors of physical geography are discussed. The physical geography of the research area examined, and the characteristics of the transition area located in the area's climate, soil, geology, hydrography taken up in detail features, The map program is supported by ArcGIS. Findings of the research according to the specific characteristics of the area is an important field of study. Field trip maps and data with the observation method supported by was. Meteorology General Directorate and State Hydraulic Works Ministry of Forestry has been made concrete with the data received from field conditions.

It was put forward that existing streams, soils and land in the study area have not been sufficiently evaluated, is available in an unconscious way. And also, it was understood that extraction of lignite and thermal power plants have been allowed to without considering the negative effects of environmental pollution.

Since the study area is a transition type climate, many different types of plants grow together. It is thought that the productivity of the lands in the field can be increased. For this purpose, efforts should be made to prevent destruction and make the land more productive. Attempts should be made to economically enrich the sections suitable for climate, soil and topography. The productivity of land can be increased by supporting on the ground.

Keywords: Physical Geography, Geomorphology, Climate, Soil, Vegetation, Tavşanlı Zone