Acil servise üst gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle başvuran hastalarda klinik skorlama sistemlerinin hastanede kalış süresi, transfüzyon ihtiyacı ve yeniden kanama öngörüsünde etkinliğinin araştırılması, retrospektif gözlemsel çalışma
Investigation of effectiveness of clinical scoring systems on stay time in hospital, need transfusion and prediction of re-bleeding in patients who apply to the emergency department due to upper gastrointestinal system bleeding, retrospective observational study
Yazar: MÜGE ÇARDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN CAHİT HALHALLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Hastaneye yatışların yaygın nedeni olan akut gastrointestinal kanamalar hayati tehlike oluşturabilen bir abdominal acildir. Üst gastrointestinal sistem (ÜGİS) kanamaları ciddi mortalite oranlarına sahiptir. ÜGİS kanamalarına bağlı mortalite gelişebilecek hastaları belirlemek amaçlı çok sayıda skor sistemi üretilmiştir.
Bizim çalışmamızın amacı bu skor sistemlerinden Glasgow Blatchford skoru (GBS), Rockall skoru (RS) ve AİMS 65 skorunun hastanede kalış süresi, yeniden kanama görülmesi ve transfüzyon ihtiyacı öngörülerinde etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif olarak 01.01.2018-31.05.2019 dönemleri arasında gastrointestinal hemoraji ön tanısı ile acil servise başvuran ve gastroenteroloji/dahiliye servisine GİS kanama tanısı ile yatışı verilen hastaların arşiv dosyalarından ve epikriz bilgilerinden toplanan parametrelerin (demografik verileri, başvuru şikayetleri, fizik muayene bulguları, vital bulguları, acil serviste verilen sıvı tedavisinin miktarları, yatış süreleri ve yatış süresi boyunca kan transfüzyon miktarları) klinik skorlama sistemleri (Glasgow Blatchford, Rockall ve AİMS 65) kullanılarak kayıt edilmesi ile yürütüldü. Çalışma retrospektif olarak planlandığından dolayı herhangi bir girişim, tedavi ve ek uygulama yapılmadı. Hastaların taburculuk sonrası 3 aylık mortalite ve yeniden kanama durumları hastane bilgi sisteminden alınan  iletişim numaraları ile sorgulandı ve hastalar tekrar kontrole çağırılmadı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 93 hastanın 63'ü (%67,7) erkek, 30'u (%32,3) kadındı. 4 hastanın (%4,3) yoğun bakım ihtiyacı mevcut olup, 4 hastada (%4,3) hastane içi mortalite gelişti. Hastaların 3 aylık mortalite takibinde toplam 7 hastada (%7,5) mortalite gözlendi. 6 hastanın da (%6,5) 3 aylık takiplerinde tekrarlayan üst GİS kanaması görüldü.
Yoğun bakım ihtiyacını öngörmede Glasgow Blatchford ve Forrest skoru arasında istatistiksel anlamlı fark yok iken (p>0.05), AİMS 65 ve Rockall skorlarında istatistiksel anlamlı fark tespit edildi (p<0.05).
Hastane içi mortalite öngörmede Glasgow Blatchford, Forrest skoru, AİMS 65 skoru ve Rockall skoru arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu (p>0.05).
3 aylık takipte yeniden üst GİS kanamasını öngörmede Glasgow Blatchford, Forrest, AİMS 65 ve Rockall skoru arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu (p>0.05).
3 aylık takipte mortalite öngörmede Glasgow Blatchford, Forrest ve Rockall skoru arasında istatistiksel anlamlı fark yok iken (p>0.05), AİMS 65 skoru ile istatistiksel anlamlı fark görüldü (p<0.05).
Forrest risk skoruna göre yüksek riskli olan hastalar ile hastane içi mortaliteyi öngörmede arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Benzer şekilde Forrest risk skoruna göre yüksek riskli olan hastalarda yoğun bakım ihtiyacı, 3 aylık mortalite, 3 aylık yeniden kanama arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi (p>0.05).
Sonuç: GBS, RS ve AİMS 65 skoru arasında hastane içi mortaliteyi ve 3 aylık yeniden kanamayı öngörmede istatistiksel olarak anlamlı bir fark yok iken, RS ve AİMS 65 skoru acil serviste ÜGİS kanamalarına bağlı YBÜ ihtiyacı öngörmede kullanılabilir. AİMS 65 skoru aynı zamanda 3 aylık mortaliteyi öngörmede de kullanılabilir.
Anahtar Sözcükler: Üst gastrointestinal sistem kanamaları, Glasgow-Blatchford skoru, Rockall skoru, AİMS 65 skoru, Mortalite

Abstract:
Introduction and Aim: Acute gastrointestinal bleeding, a common cause of hospitalizations, is an abdominal emergency that can be life-threatening. Upper gastrointestinal system (UGIS) bleeding has serious mortality rates. Numerous scoring systems have been developed to determine patients who may develop mortality due to UGIS bleeding.
The aim of our study was to determine the effectiveness of these score systems such as Glasgow Blatchford score (GBS), Rockall score (RS) and AIMS 65 score in predicting hospital stay, re-bleeding and need for transfusion.
Materials and Methods: Our study was carried out retrospectively by recording the parameters(demographic data, physical examination findings, vital signs, amount of fluid therapy given in the emergency room, hospitalization periods and blood transfusion amounts during hospitalization) collected from archive files and epicrisis information of patients who were admitted to the emergency room with a pre-diagnosis of gastrointestinal hemorrhage and hospitalized to the gastroenterology / internal medicine service with the diagnosis of GIS bleeding between the periods 01.01.2018-31.05.2019, with using clinical scoring systems (Glasgow Blatchford, AIMS 65 and Rockall).Since the study was planned retrospectively, no intervention, treatment or additional application was performed. The 3-month mortality and re-bleeding status of the patients were questioned with the contact numbers obtained from the hospital information system and the patients were not called for control again.
Results: 93 patients were included in the study. 63 (67.7%) of them were male and 30 (32.3%) were female. 4 patients (4.3%) needed intensive care, 4 patients (4.3%) developed in-hospital mortality. In the 3-month mortality follow-up of the patients, mortality was observed in 7 patients (7.5%). Recurrent upper GIS bleeding was observed in 6 patients (6.5%) in their 3-month follow-up.
While in predicting intensive care there was no statistically significant difference between Glasgow Blatchford and Forrest scores (p> 0.05), there was a statistically significant difference in AIMS 65 and Rockall scores (p <0.05).
There was no statistically significant difference between Glasgow Blatchford, Forrest, AIMS 65 and Rockall score in predicting in-hospital mortality (p> 0.05).
There was no statistically significant difference between Glasgow Blatchford, Forrest, AIMS 65 and Rockall score in predicting re-upper GIS bleeding at 3 months follow-up (p> 0.05).
While in predicting mortality there was no statistically significant difference between Glasgow Blatchford, Forrest and Rockall score at 3 months follow-up (p> 0.05), a statistically significant difference was observed with AIMS 65 score (p <0.05).
There was no statistically significant correlation between in-hospital mortality in patients with high risk according to Forrest risk score (p> 0.05). Similarly, there was no statistically significant difference between the need for intensive care, 3 month mortality and 3 month re-bleeding in patients with high risk according to the Forrest risk score (p> 0.05).
Conclusion: While in predicting in-hospital mortality and 3-month re-bleeding there is no statistically significant difference between GBS, RS and AIMS 65 score, RS and AIMS 65 score can be used to predict ICU need due to UGIS bleeding in the emergency department. The AIMS 65 score can also be used to predict 3 month mortality.
Keywords: Upper gastrointestinal system bleeding, Glasgow-Blatchford score, Rockall score, AIMS 65 score, Mortality