Doğa sporu katılımcılarının macera davranışı arama, merak ve keşfetme ile psikolojik iyi oluş düzeylerinin incelenmesi
Investigation of adventure behavior search, curiosity and exploration and psychological well-being levels of outdoor sports participants
Yazar: REYHAN AVŞAR
Danışman: PROF. DR. PINAR GÜZEL GÜRBÜZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı / Rekreasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, rekreatif amaçla doğa sporları ile ilgilenen bireylerin macera davranışı arayışları, merak keşfetme eğilimleri ile psikolojik iyi oluş düzeylerini incelenmektir.
Araştırmaya Türkiye genelindeki illerde lisanslı ya da lisanssız 18 yaş ve üzeri doğa sporları ile ilgilenen farklı meslek, yaş grubundaki topluluk özelinde faaliyet gösteren ya da bireysel katılımda bulunan bireyler dahil edilmiştir. Örneklem grubunu ise 118' i kadın 204' ü erkek toplam 322 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi ile tasarlanmış olup, verilerin toplanmasında; kişisel bilgi formu çalışma sahibi tarafından hazırlanmış, Merak ve Keşfetme Ölçeği II, Macera Davranışı Arama Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Parametrik testlerden Independent T testi, One Way Anova testi, Korelasyon analizi ve Regresyon testi kullanılmıştır. 
Çalışma kapsamında elde edilen bulgular sonucunda doğa sporu katılımcılarının macera davranışı arayışı ile merak ve keşfetme eğilimi cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık göstermektedir. Doğa sporu katılımcılarının medeni durum değişkeni açısından macera davranışı arayışı ile merak ve keşfetme eğilimi ve alt boyutları anlamlı bir farklılık göstermektedir. Doğa sporu katılımcılarının macera davranışı arayışı ile merak ve keşfetme eğilimi ve alt boyutları lisanslı sporcu olma değişkeni açısından anlamlı bir farklılık göstermektedir. Doğa sporu katılımcılarının macera davranışı arayışı ile merak ve keşfetme eğilimi ve alt boyutları eğitim durumu değişkeni açısından anlamlı bir farklılık göstermektedir. 
Doğa sporu katılımcılarının macera davranışı arayışının merak ve keşfetme eğilimi ve alt boyutları ile psikolojik iyi oluş durumları arasında pozitif yönlü orta ve düşük düzeyli anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Macera davranışı arayışı ile merak ve keşfetme eğilimi arasında anlamlılık pozitif yönde orta düzeydedir. Macera davranışı arayışı merak ve keşfetmenin %29'unu etkilediği görülürken regresyon katsayısına göre de bağımsız değişken olan macera davranışı arayışı (β=.54) bağımlı değişken olan merak ve keşfetme eğilimine anlamlı etki ettiği sonucu bulunmuştur. Macera davranışı arayışı ile psikolojik iyi oluş durumu arasında tespit edilmiş ilişki pozitif yönde ve orta düzeydedir. Macera davranışı arayışı psikolojik iyi oluşun %10'unu etkilediği görülürken regresyon katsayısına göre de bağımsız değişken olan macera davranışı arayışı (β=.32) bağımlı değişken olan psikolojik iyi oluş durumuna anlamlı etki ettiği sonucu bulunmuştur. Rekreatif amaçlı doğa sporlarına katılan bireylerin macera davranışı arayışı, merak ve keşfetme eğilimi ve psikolojik iyi oluş düzeyleri incelenmiş ve birbirleri üzerinde anlamlı etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu faaliyetlere katılımın daha fazla olması ve faaliyetlerin artırılması durumunda bireyler üzerinde fiziksel ve psikolojik olarak olumlu etkiler göstereceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Doğa Sporu, Macera Davranışı Arama, Merak ve Keşfetme, Psikolojik İyi Oluş.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the adventure behavior of individuals interested in extreme sports for recreational purposes, their tendency to discover curiosity and psychological well-being levels.
Research licensed in provinces across Turkey or unlicensed 18 years and older interested in outdoor sports, individuals who operate in community specials in the age group or individual contributions are included. The sample group is 118 female 204 male constitutes a total of 322 people. It was designed with quantitative research method in research and in collecting data; The personal information form was prepared by the study owner, Curiosity and Exploration Scale II, Adventure Behavior Seeking Scale and Psychological Well-being Scale were used. Independent T test, One Way Anova test, Correlation analysis and Regression test were used from parametric tests.
As a result of the findings obtained within the scope of the study, of the outdoor sports participants to adventure behavior seeeking with curiosity and exploration tendency a significant difference in terms of gender variable. In terms of marital status variable of outdoor sports participants, seeking adventure behavior and curiosity and exploration tendency and sub-dimensions show a significant difference. The adventure behavior seeeking, curiosity and exploration tendency and sub-dimensions of outdoor sports participants show a significant difference in terms of educational status variable.
A positive, moderate and low-level significant relationship was found between the curiosity and exploration tendency and sub-dimensions of the adventure behavior seeking of outdoor sports participants and their psychological well-being. The significance between the adventure behavior seeking and the tendency to curiosity and exploration is moderately positive. It was found that seeking adventure behavior affects 29% of curiosity and exploration, and according to the regression coefficient, the search for adventure behavior, which is the independent variable (β=.54), has a significant effect on tendency to curiosity and exploration, which is the dependent variable. The relationship between seeking adventure behavior and psychological well-being is positive and moderate. It was found that seeking adventure behavior affects 10% of psychological well-being, and according to the regression coefficient, seeking adventure behavior, which is the independent variable (β=.32), has a significant effect on psychological well-being, which is the dependent variable. The search for adventure behavior, curiosity and exploration tendency and psychological well-being of individuals participating in recreational nature sports were examined and it was concluded that they had significant effects on each other. It is thought that if participation in these activities is higher and activities are increased, it will have positive effects on individuals physically and psychologically.

Key words: Outdoor Sports, Adventure Behavior Seeking, Curiosity and Exploration, Psychological Well-Being