Büyü ve büyüsel uygulamalar üzerine bir din sosyolojisi araştırması: Kayseri örneği
A Study of sociology of religion on magic and magical applications: A case study in Kayseri
Yazar: ÜMİT HARUN AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ABDULVAHAP TAŞTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Büyü = Incantation ; Din sosyolojisi = Religious sociology

Özet:
Büyü, arkaiklerden günümüze hemen her toplum ve kültürde varlığı gözlenen bir olgudur. Araştırmamızda bu olguyu din sosyolojisinin bakış açısıyla, bir toplumun sosyo-kültürel yapısı içerisinde, cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim durumu, yaş, dini bilgi düzeyi, dindarlık eğilimleri değişkenleri çerçevesinde ele aldık. Büyü ve büyüsel uygulamalar sosyal yaşam içerisinde yaygın bir şekilde görülmesine rağmen günümüz Türkiye'sinde bilimsel açıdan yeterli düzeyde araştırma konusu edilmemiştir. Araştırmamız alan araştırması niteliğindedir. Girişin ardından birinci bölümde konu teorik açıdan ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, araştırma evreni olan Kayseri il merkezinde, anket, katılımlı gözlem ve görüşme tekniği ile ulaşmış olduğumuz veriler ortaya konarak değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırma alanında büyüsel inan ve pratiklerin kadınlar arasında daha yaygın olduğu görülmüştür. Üst gelir grubundaki bireyler arasında büyüsel inan ve uygulamaların daha az olduğu tespit edilmiştir. Üste gelir grubundaki bireylerdeki kendine güvenin bunda etken olduğunu düşünüyoruz. Bu inanç ve uygulamalar ile dinin anlaşılış biçiminin de doğrudan ilintili olduğu ortaya çıkmış ve bu tür inan ve uygulamalara yönelmede eğitim düzeyinin fazla etkisi olmadığı görülmüştür. Daha çok heyecansal gerilim durumlarında ortaya çıkan bu inan ve uygulamaların halk dindarlığına bağlı çok boyutlu bir arka planının olduğu ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Büyü, Muska, Sosyoloji, Din Sosyolojisi, Halk Hekimliği

Abstract:
Magic is a phenomenon which has been observed almost in all societies and cultures from archaic to the contemporary ages. In our study we took into consideration this phenomenon from the point of sociology in relation to socio- cultural structure, gender differences, income level, education level, age, level og religious knowledge and religious orientation. Even though magic and magical applications has been seen in a wide varieties in social life, on this subject there are unsatisfactory research from scientific point of view. This study is a field research. The study started with an introduction then in first chapter magic and magical applications was taken into consideration theoretically, in the second chapter the data which has been received by questionnaire, joined observation and interview techniques were evaluated. In the research area of Kayseri magic and magical applications were seen very common among women. Among upper-level income people magical belief was seen less common. On this result we see that high income level people has a high self-confidence because of that. It has been seen that there is a direct association between this belief and applications and the orientation of religious understanding. On the other hand it was seen that there is no influence of educational level on this kind of belief. It can be said that this kind of belief founded especially on emotional tention and folk religion.Keywords: Magic, Amulet, Sociology, Sociology of Religion, Folk Medicine