Pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin egzersiz ve beslenme yaşam tarzı ve fiziksel aktivite düzeyleri değişimlerinin incelenmesi
Study of change in exercise and nutrition lifestyle and physical activity levels of undergraduate students in the pandemic process
Yazar: ANIL KAYA
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT DEMİRCİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin egzersiz ve beslenme yaşam tarzı ve fiziksel aktivite düzeyleri değişimlerinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Mersin'de yaşayan 18 yaş üstü üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Mersin Üniversitesi çiftlik köy kampüsünde farklı fakültelerde okuyan 380 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ve Beslenme–Egzersiz Davranış Ölçeği (BEDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U, ikiden fazla grubun karşılaştırmasında Kruskal Wallis H ve ilişki düzeyini belirlemek için Spearman Korelasyon analizleri, pandemi öncesi ve sonrası ölçümlerde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmış ve hata payı 0.05 olarak alınmıştır. Bulgulara göre; Çalışmaya dâhil edilen öğrencilerin %53,95'i (n=205) kadın ve %46,05 (175) ise erkeklerden oluşmaktadır. Katılımcıların %45,26'sı Covid-19 geçirmiş, %47,37'si karantinada kalmıştır. Covid-19 pandemi sürecinde aktif olarak geçirilen zaman öğrencilerin %49,74'ünde azalmıştır (p<0,05). Öğrencilerin %86,32'sinin oturarak geçirdiği zaman artmıştır (p<0,05). Çalışmada katılımcıların BEDÖ dört alt boyutu ve toplam puanlarının pandemi öncesinde istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,01). Katılımcıların UFAA'ne göre %67,59'u inaktif, %31,38'i çok aktif olduğu tespit edilmiştir. Yeterli ve dengeli beslendiğini düşünenlerin şiddetli ve orta şiddetli fiziksel aktivite puanı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p<0,001). Katılımcılardan Pandemi Sonrası (PS) Hemşirelik ve tıp fakültesi öğrencileri BEDÖ toplam puanı güzel sanatlar, fen-edebiyat ve eğitim fakültesi öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek puana sahip olduğu tespit edildi (p<0,01). Öğrencilerin UFAA toplam puanları ile pandemi öncesi toplam BEDÖ puanı arasında pozitif yönlü çok zayıf düzeyde korelasyon (r=0,120*; p=0,02), pandemi sonrası toplam BEDÖ puanı arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde korelasyon gözlendi (r=0,407**; p=0,001), Katılımcıların pandemi öncesi ve sonrası VKİ (r=0,893**; p=0,001), ve vücut ağırlıkları (r=0,941**; p=0,001), arasında pozitif yönlü, yüksek ve çok yüksek düzeyde korelasyon saptandı. Sonuç olarak; COVİD-19 karantina döneminde üniversitelerin kapatılması ve sosyal mesafe gibi alınan önlemlerden dolayı öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyleri ve beslenme ve egzersiz alışkanlıları etkilemiş olabilir. Salgının başlamasıyla uzun süre evlerinden çıkmayan öğrenciler zamanlarının büyük çoğunluğunu hareketsiz bir yaşam tarzıyla evde tablet, bilgisayar ve telefon karşısında geçirmeye başlamış olduğu söylenebilir. Bunun sonucu olarak sergilenen inaktif eğilimlerin, sağlıksız beslenme biçimi üzerinde olumsuz sonuçlar yarattığı düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose of this study is to examine the changes in exercise and nutrition lifestyle and physical activity levels of undergraduate students in the pandemic process. Population of the study was composed of undergraduate students over the age of 18 living in Mersin in 2022-2023 academic year. Sample of the study was composed of 380 students studying at various faculties of Mersin University Çiftlikköy Campus. Personal Information Form, International Physical Activity Survey (IPAS) and Nutrition-Exercise Behavior Scale (NEBS) were used as data collection tools. In the analysis of the data, Mann Whitney U was used in pairwise comparisons, Kruskal Wallis H in the comparison of more than two groups, and Spearman Correlation analyzes were used to determine the level of relationship, Wilcoxon Signed-Rank Test was used in the measurements before and after the pandemic, and the margin of error was accepted as 0.05. According to the findings, 53.95% of the students included in the study (n=205) were female and 46.05% (175) were male. 45.26% of the participants had Covid-19 infection, 47.37% was quarantined. Time spent actively in the Covid-19 pandemic process decreased in 49.74% of the students (p<0.05). The time 86.32% of the students spent sitting was increased (p<0.05). In the study scores participants received from four sub-scales of NEBS and it was determined that their total scores were statistically significantly higher compared to before the pandemic (p<0.01). It was determined that according to IPAS of the participants, 67.59% were inactive and 31.38% were very active. It was determined that those that considered they had a sufficient balanced nutrition had a statistically significantly higher vigorous and moderate physical activity score (p<0.001). Among the participants Post-Pandemic (PP) Nursing and Medicine Faculty students had a statistically significantly higher total NEBS score compared to fine arts, science-literature and education faculty students (p<0.01). A very weak positive correlation was found between the total IPAS scores of students and their pre-pandemic total NEBS scores (r=0.120*; p=0.02), a weak positive correlation with their post-pandemic total NEBS scores (r=0.407**; p=0.001).  A positive, high and very high correlation was found between pre-pandemic and post-pandemic BMI (r=0.893**; p=0.001), and body weights (r=0.941**; p=0.001) of participants. Consequently, closure of universities and measurements such as physical distance during the COID-19 quarantine period may have affected physical activity levels and nutrition and exercise habits of students. It could be argued that students that did not leave their homes for a long time with the beginning of the pandemic and started to spend most of their times in a sedentary lifestyle using tablets, computers, and phones at home. The inactive tendencies exhibited as a result are considered to have negative consequences on unhealthy nutrition style.