COVID-19 pandemi döneminde hemşirelerin bilinçli farkındalık düzeyleri ile tükenmişlik ve işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationships of the conscious awareness levels of nurses with their burnout and turnover intention during the COVID-19 pandemic period
Yazar: ASYA ŞAĞBAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BEŞER
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik = Burnout ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Amaç: Bu araştırma, COVID-19 pandemi döneminde hemşirelerin bilinçli farkındalık düzeyleri ile tükenmişlik ve işten ayrılma niyetleri arasında ilişki olup olmadığını, ayrıca bunların sosyo-demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.

Yöntem: Araştırma 2-5 Şubat 2021 tarihleri arasında COVID-19 pandemi koşulları sebebiyle online platformlarda yürütülmüştür. Tanımlayıcı tipteki araştırmada örneklemi, Facebook'taki hemşire ve sağlık çalışanlarının yer aldığı platformlar, Facebook, Twitter, Instagram ve e-posta kaydı olan meslektaş grubundan ulaşılan 386 hemşire oluşturmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Tükenmişlik Ölçeği ve İşten Ayrılma Ölçeği olmak üzere dört farklı veri toplama aracıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, betimsel veriler için frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri; verilerin karşılaştırılmasında bağımsız iki örneklem t-testi, ANOVA, LSD post hoc testi, Pearson Korelasyon Testi ve Regresyon analizi uygulanmıştır.

Bulgular: Katılımcıların yüzde 86,5'i kadın, yüzde 39,4'ü 25 yaş ve altı, yüzde 67,4'ü bekar, yüzde 69,9'u lisans mezunu, yüzde 29,5'inin meslekteki hizmet süresi 2-5 yıldır. Katılımcıların duygusal tükenmişlikleri "yüksek düzeyde", bilinçli farkındalıkları, kişisel başarı hisleri ve işten ayrılma niyetleri "orta düzeyde", duyarsızlaşmaları ise "düşük düzeyde" bulunmuştur. Toplam çalışma süresi 5 yıl ve az olanlarda ve 21 yıl ve üzeri olanlarda bilinçli farkındalık düzeyi düşüktür. Bilinçli farkındalık, duygusal tükenmedeki değişimin yaklaşık yüzde 14'ünü, duyarsızlaşmadaki değişimin yaklaşık yüzde 12'sini ve işten ayrılma niyetindeki değişimin yaklaşık yüzde 4'ünü açıklamaktadır.

Sonuç: Hemşirelerde toplam çalışma süresi 5 yıl ve az olanlarda ve 21 yıl ve üzeri olanlarda bilinçli farkındalık düzeyi düşük, COVID-19 sürecinde algılanan iyi ruh hali ile bilinçli farkındalıkta artış birliktedir. Bilinçli farkındalığın artması duygusal tükenmişliği, duyarsızlaşmayı ve işten ayrılma niyetini azaltmakta ancak kişisel başarı hislerini etkilememektedir. Pandemi sürecinde hemşirelerin zorlu koşullar altında çalışmanın verdiği stres ve diğer nedenlerle olumsuz düzeylere gerileyen genel ruh sağlıklarını sürecin kalanında ve sonrasında düzenli olarak değerlendirmeye ve iyileştirmeye yönelik programlar düzenlenmesi, özellikle duygusal tükenmişliği önlemeye yönelik tedbirler alınması tavsiye edilebilir.

Anahtar kelimeler: Bilinçli farkındalık, Koronavirüs, COVID-19, Hemşire, İşten ayrılma niyeti, Pandemi, Psikiyatri, Tükenmişlik.

Abstract:
Objective: This study was conducted to investigate the relationships of the conscious awareness levels of nurses with their burnout and turnover intention during the COVID-19 pandemic period, as well as whether they differ significantly according to their personal, socio-demographic.

Method: The research was carried out on online platforms between 2-5 February 2021 due to COVID-19 pandemic conditions. In the descriptive study, the sample consists of 386 nurses reached from the platforms with nurses and healthcare professionals on Facebook, the colleague group with Facebook, Twitter, Instagram, and e-mail records. The data were collected by four different data collection tools: Personal Information Form, Mindful Attention Awareness Scale (MAAS), Maslach Burnout Inventory - Human Services Survey (MBI-HSS), and 3-item Turnover Intention Scale (TIS-3). Frequency, percentage, mean, and standard deviation values were used for descriptive data in evaluating the data. Two independent samples t-test, ANOVA, LSD post hoc test, Pearson Correlation Test, and Regression analysis were used to compare the data.

Results: 86.5 percent of the participants are female, 39.4 percent are aged 25 and under, 67.4 percent are single, 69.9 percent are undergraduate, 29.5 percent have 2-5 years of service in the profession. Participants' emotional exhaustion was found to be "high", their conscious awareness, sense of personal accomplishment, and their turnover intention were "moderate", and their depersonalization was found to be "low". The level of conscious awareness is low in those with a total working time of 5 years or less and those with 21 years or more. Conscious awareness explains about 14 percent of the change in emotional exhaustion, about 12 percent of the change in depersonalization, and about 4 percent of the change in turnover intention.

Conclusion: In nurses with a total working time of 5 years or less and those with 21 years or more, the level of conscious awareness is low, the perceived good mental health in the participants during the COVID-19 process and the increase in conscious awareness are together. Increased conscious awareness reduces emotional exhaustion, depersonalization, and turnover intention, but does not affect the sense of personal accomplishment. It may be advised to organize programs to regularly evaluate and improve the general mental health of nurses, which decreased to negative levels due to the stress of working under difficult conditions and other reasons during the pandemic process and to take measures specially to prevent emotional exhaustion.

Key words: Conscious Awareness, Coronavirus, COVID-19, Nurses, Turnover intention, Pandemic, Psychiatry, Burnout.