Yaşlı kronik kalp yetersizlikli hastalarda endokrin fonksiyonlar
Endocrin functions of elderly patients with chronic heart failure
Yazar: ERKAN ARPACI
Danışman: PROF. DR. M. AKİF KARAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Endokrin sistem = Endocrine system ; Kalp = Heart ; Kalp yetmezliği-konjestif = Heart failure-congestive

Özet:
Kalp yetersizliği kısa vadede yararlı etkileri olan hemodinamik, immünolojik ve nörohormonal sistemlerin aktivasyonu ile karakterize kompleks bir sendromdur, fakat bu sistemlerin aktivasyonu sonunda sol ventrikül yeniden yapılanmasının kötüleşmesi ve takiben kardiyak dekompansasyon ile birlikte sekonder son-organ hasarına yol açmaktadır. Yaşlılarda bazı hormon sistemlerinde değişiklikler olduğu bilinmektedir. Yaşlılarda sık rastlanan bir tablo olan kronik kalp yetersizliğinde hormon düzeylerindeki değişikliklerin hastalığa bağlı mı ortaya çıktığı yoksa yaşlanma süreci ile ilişkili mi olduğu hakkında yeterli bilgi birikimi mevcut değildirBu çalışmada yaşlı KKY'li hastalarda GH (büyüme hormonu), IGF-I (insülin benzeri büyüme faktörü-1) , GHBP (büyüme hormonu bağlayıcı protein), IGFBP-1 (insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı protein-1), IGFBP-3 (insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı protein-3), DHEAS (dehidroepiandrosteronsülfat), serbest T3 (triiyodotironin), serbest T4 (tiroksin), TSH (tiroid stimüle edici hormon), LH (luteinizan hormon), FSH (folikül stimüle edici hormon) düzeylerinin araştırılması, sağlıklı yaşlılar ve genç KKY'li hastalarla karşılaştırılması amaçlanmıştır.Çalışmaya 87 hasta alınmıştır. Hastalar 3 gruba ayrılmıştır.Grup 1 (Çalışma grubu): 60 yaşın üzerinde NYHA kriterlerine göre sınıf 3-4 kronik kalp yetersizliği (KKY) olan 28 hasta.Grup 2: 60 yaşın üzerinde kalp yetersizliği olmayan 29 birey.Grup 3: 60 yaşın altında NYHA kriterlerine göre sınıf 3-4 kronik kalp yetersizliği olan 30 hasta.Hormon tetkiklerinden serbest T3, serbest T4, TSH, LH, FSH ve DHEAS elektrokemiluminisan yöntemi ile; büyüme hormonu, IGF-1, GHBP, IGFBP-1 ve IGFBP-3 ise ELISA yöntemi ile çalışıldı. Hastaların yapılmış olan ekokardiyografik incelemelerinden ejeksiyon fraksiyonu (EF), sol ventrikül sistol (LVESD) ve diyastol sonu (LVEDD) çapları, interventriküler septum (IVS) ve arka duvar (PWT) kalınlıkları bilgileri derlendi. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel sonuçlar ortalama±standart sapma olarak gösterildi. Grupların karşılaştırılmasında student t-testi ve varyans analizi yöntemleri kullanıldı. P<0.05 olması istatistiksel anlamlı kabul edildi.Çalışmamızda sT4 düzeyleri grup 1'de grup 2'ye göre yüksek bulundu (p=0.035). Grup 1 ve 2 birlikte değerlendirildiğinde, ejeksiyon fraksiyonu ile serum sT4 düzeyleri arasında anlamlı, negatif, ancak zayıf bir korelasyon (r=-0.351, p=0.006) saptandı. Çalışmamızda grup 1'de grup 2 ve 3'e göre GHBP düşük ve anlamlı bulundu (sırasıyla p=0.016 ve p=0.003). Grup 1 ve 2 alındığında, serum GH düzeyi ile yaş arasında anlamlı, pozitif, zayıf korelasyon (r=0.402, p=0.001) saptandı. Grup 1 ve 3'teki hastalarla grup 2'deki tüm olgular birlikte değerlendirildiğinde serum GH düzeyleri ile serum IGFBP-1 düzeyleri arasında anlamlı, pozitif, orta derecede korelasyon(r=0.61, p<0.0001), serum IGF-1 düzeyleri ile serum IGFBP-3 düzeyleri arasında anlamlı, pozitif, zayıf korelasyon(r=0.467, p<0.0001), serum IGFBP-1 düzeyleri ile serum sT3 düzeyleri arasında anlamlı, pozitif, zayıf korelasyon(r=0.365, p<0.0001); serum IGFBP-1 düzeyleri ile serum sT4 düzeyleri arasında anlamlı, pozitif, zayıf korelasyon(r=0.367, p<0.0001) saptandı. Çalışmamızda grup 1'de grup 3'e göre FSH düzeyleri yüksek bulundu.Bu çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar kronik kalp yetersizliğinde birtakım endokrin sistemlerde ve bu sistemlerde yer alan birçok hormon ve protein düzeylerinde değişiklikler olabileceğini ortaya koymuştur. Bu değişikliklerin bazıları kronik kalp yetersizliği sürecinde ortaya çıkmakta, bazıları yaşlanma ile ilişkili olarak ortaya çıkmaktadır. Bu değişiklikleri tersine çevirecek ve hastalık progresyonuna olumlu katkıda bulunacak tedavi modalitelerini de içeren geniş çaplı çalışmalardan elde edilecek veriler sağlıklı uzun yaşam beklentisi içinde olan kronik kalp yetersizliği hastaları için ümit verici olabilir.

Abstract:
Heart failure is a complex syndrome characterized by the activation of hemodynamic, immunologic and neurohormonal systems, which have beneficial effects in the short run, but will ultimately lead to secondary end-organ damage with worsening of left ventricle remodeling and subsequent cardiac decompensation. It is known that some changes occur in the elderly. There is not much known about whether changes in the levels of hormones may be due to disease or aging process in chronic heart failure that is frequently seen in the elderly.In this study it was aimed to investigate the levels of GH (growth hormone), IGF1(insulin like growth factor-1), GHBP(growth hormone binding protein), IGFBP-1 (insulin like growth factor binding protein-1), IGFBP-3 (insulin like growth factor binding protein-3), DHEAS (dehydroepiandrosteronsulphate), free T3(triiodothyronin), free T4(thyroxine), TSH (thyrotropin), LH (luteinising hormone), FSH(follicule stimulating hormone) and compare them to healthy elder subjects and young heart failure patients.This study include 87 patients. Patients were divided into three groups.Group 1(study group): 28 patients over 60 years age with chronic heart failure (CHF) NYHA class 3-4.Group 2: 29 subjects over 60 years age without CHF.Group 3: 30 patients under 60 years age with CHF NYHA class 3-4.Free T3, free T4, TSH, LH, FSH and DHEAS were detected by electrochemiluminisans method, GH, IGF-1, GHBP, IGFBP-1, IGFBP-3 were detected by ELISA. The echocardiographic parameters (ejection fraction, left ventricle end sistolic and diastolic diameters, interventriculer septum and posterior wall thickness) were obtained from ECHO reports.Data were collected at SPSS 10. Definitive statistical results were reported as mean±SS. Student t-test and variance analysis were used in the compairing of groups. P<0.05 was accepted as statistical significant.In our study, free T4 was found higher in group 1 than group 2 CHF (p=0.035). When compared group 1 with group 2, there was significant, negative, but poor correlation between ejection fraction and free T4 (r=-0.351, p=0.006). When compared group 2 and 3 with group1, in group 1 GHBP was lower and statistically significant (respectively p=0.016 and p=0.003). When compared group 1 with group 2, there was significant, positive, poor correlation between serum GH levels and age (r=0.402, p=0.001). When compared group 1 and 3 with group 2, there was a significant, positive, moderate correlation (r=0.61, p<0.0001) between serum GH levels and IGFBP-1 levels; a significant, positive, poor correlation (r=0.467, p<0.0001) between serum IGF-1 levels and IGFBP-3 levels; a significant , positive, poor correlation (r=0.367, p<0.0001) between serum free T3 levels and IGFBP-1 levels and also a significant, positive, poor correlation (r=0.367, p<0.0001) between serum free T4 levels and serum IGFBP-1 levels. In our study serum FSH levels were found higher in group 1 than in group 3.The results of our study suggest that in chronic heart failure some alterations might occur in some endocrine systems which include many hormones and proteins. Some of these alterations occur in the process of chronic heart failure, some in the process of aging. There is need larger studies to obtain more data including treatment modalities which have beneficial effects on the progression of the disease and reverse the alterations may be hopeful to the patients with chronic heart failure.