Sütçü düvelerde gebeliğin son bir ayındaki barınak şartlarının postpartum dönemdeki tırnak sağlığı üzerine etkileri
Effects of housing practice during the last one month of pregnancy on postpartum hoof health in dairy heifer
Yazar: MEHMET AKKÖSE
Danışman: PROF. DR. CELAL İZCİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Doğum = Delivery ; Düveler = Heifers ; Gebelik = Pregnancy ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Süt = Milk ; Tırnaklar = Nails ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Sunulan tez projesinin amacı sütçü düvelerde gebeliğin son bir ayındaki barınak şartlarında yapılan iyileştirmenin postpartum dönemde tırnak sağığı üzerine etkilerini değerlendirmektir. 
Boynuz ve canlı tırnak lezyonları (BCTL) genellikle doğum sürecinde şekillenir ve 8-12 hafta sonra görülür hale gelir. Bu dönemde şekillenen fizyolojik, metabolik ve fiziksel değişiklikler BCTL'ye yatkınlık oluşturur. Bu değişiklikler sonunda tırnak kemiğinin boynuz tırnak içindeki hareketliliği artar ve ökçe yastığının kalınlığı ve içerdiği yağ asidi bileşimi değişir. Bu dönemde şekillenen tırnak lezyonları sert zemin yüzeyleri gibi olumsuz çevresel faktörler ile şiddetlenir. Literatür verilerde geçiş dönemi buyunca farklı zemin özelliklerinin postpartum dönemdeki tırnak lezyonları üzerine etkileri ile ilgili önemli bilgiler sunulmaktadır. Ancak bu çalışmaların tamamında geçiş dönemi bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Sunulan çalışmada ise sütçü düvelerde doğum sürecinin etkilerinin yeni görülmeye başladığı gebeliğin son 1 aylık döneminde, durak ve servis yollarının zeminlerinin konforunda yapılan iyileştirilmelerin, postpartum dönemdeki tırnak lezyonları üzerindeki etkileri araştırıldı.
 
Çalışma üç grup halinde gerçekleştirildi. Grup1 (G1)'deki hayvanlar servis yolu beton, durak zemini mat olan ahır şartlarında, G2'deki hayvanlar servis yolu beton durak zemini matress olan ahır şartlarında, G3'deki hayvanlar servis yolunda sap altlık serili ve durak zemini matress olan ahır şartlarında barındırıldı. Durak konforunun postpartum dönemdeki tırnak sağlığına olan etkileri G1 ve G2 arasında; servis yollarının zeminlerinin postpartum dönemdeki tırnak sağlığına olan etkileri ise G2 ve G3 arasında karşılaştırıldı. Doğum sonrası dönemde oluşan taban ve beyaz çizgi hemorajileri ile ökçe erozyonlarının şiddeti ve prevalansı değerlendirildi.  
G1'deki hayvanlarda doğumdan sonraki 4'üncü haftaya ilişkin veriler, fotoğraf kayıtları silindiği için değerlendirilemedi. Hayvanların hiç birinde taban ülseri ve beyaz çizgi hastalığı tespit edilmedi. 
Doğumdan sonraki 4'üncü haftada taban hemorajilerinin prevalansı G2'de %80, G3'te %55, 8'inci haftada G1 ve G2'de %100, G3'te %45, 12'nci haftada G1'de %87,5; G2'de %80, G3'te %82 olarak belirlendi. Taban hemorajilerinin ortalama şiddeti doğumdan sonraki 4'üncü haftada G2'de 1,10; G3'te 0,54; 8'inci haftada G1'de 2,25; G2'de 1,90; G3'te 0,72; 12'nci haftada G1'de 1,88; G2'de 0,90; G3'te 0,81 olarak tespit edildi. Gruplar arasında taban hemorajilerinin görülme sıklığı (prevalansı) bakımından doğumdan sonraki 8'inci haftada tespit edilen farklılıklar istatiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,007). Gruplar arasında doğumdan sonraki 8 ve 12'nci haftalardaki taban hemorajilerinin ortalama şiddeti arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulundu (sırasıyla p<0,001 ve p=0,01). 

Doğumdan sonraki 4'üncü haftada beyaz çizgi hemorajilerinin (BÇH) prevalansı G2'de %70, G3'te %64, 8'inci haftada G1'de %100, G2'de %90, G3'te %82, 12'nci haftada G1'de %50, G2'de %50, G3'te %36 olarak belirlendi. BÇH'lerin ortalama şiddeti doğumdan sonraki 4'üncü haftada G2'de 1,0; G3'te 0,72; 8'inci haftada G1'de 1,88; G2'de 1,20; G3'te 0,90; 12'nci haftada G1'de 0,88; G2'de 0,80; G3'te 0,54 olarak tespit edildi. Gruplar arasında BÇH görülme sıklığı bakımından doğumdan sonraki 4, 8 ve 12'inci haftalarda tespit edilen farklılıklar istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). Gruplar arasında 8'nci haftadaki BÇH ortalama şiddeti arasındaki farklılıklar istatiksel olarak anlamlı bulundu (p= 0,007). 

Sonuç olarak gebeliğin son bir aylık döneminde durak ve zemin konforunun iyileştirilmesi postpartum dönemde şekillenen taban ve beyaz çizgi hemorajilerin oluşumunu engellememiş olmakla birlikte oluşan hemorajilerin şiddeti belirgin derecede azalmıştır.

Abstract:
The purpose of the present thesis Project was to evaluate the effects of the refinement of housing conditions during the last month of pregnancy on the dairy heifers on the hoof health in the postpartum period.
	
Claw horn distruption (CHD) lesions are usually developed around calving and become visiable 8-12 weeks after calving. The physiological, metabolic and physical changes that ocur around calving are predisposed to CHD. As a result of these changes, the movement of the third phalanx in the claw increases and the thickness and fatty acid composition of the digital cushion changes. CHD lesions which developed in this period are exacerbated by adverse environmental factors such as hard floor surfaces or low cow comfort. Important information about the effects of different stall bases or flooring on the CHD lesions in postpartum period are presented in the literature however, the transition period was considered as a whole in these studies. In the present study, the effects of the improvements of the cow comfort and the flooring on the CHD lesions in the postpartum period were investigated in the last one month of the gestation period which the effects of the calving had already begun.
	
The study was conducted in three groups. The animals in group 1 (G1) were housed mat stall base and concrete alleys, animals in G2 were housed matress stall base and concrate alleys, animals in G3 were housed matress stall base and straw alleys. The effects of stall comfort on claw health in the postpartum period were compared between G1 and G2 and the effects of the flooring on the claw health in the postpartum period were compared between G2 and G3. The severity and prevalence of sole and white line hemorrhages and heel erosions in postpartum period were evaluated.

In the G1, the data for the 4th week after calving could not be evaluated because the photo records were deleted. None of the animals were found to have underlying disease or white line disease.
	
The prevalence of sole hemorrhages was 80% in G2 and 55% in G3 at the 4th week after calving; 100% in G1 and G2, 45% in G3, at the 8th week after calving; 87,5% in G1, 80% in G2 and 82% in G3 at the 12th week after calving. The mean severity of sole hemorrhages was 1,10 in G2, 0,54 in G3 at the 4th week after calving; 2,25 in G1, 1,90 in G2, 0,72 in G3 at the 8th week after calving 1,88 at G1, 0,90 at G2, 0,81 in G3 at the 12th week after calving. The prevalence of sole hemorrhages among the groups was statistically significant (P = 0.007) at the 8th week after calving. The differences between the mean severity of sole hemorrhages in the 8th and 12th week after calving were statistically significant between the groups (P < 0,001 and P = 0,01 respectively).

The prevalence of white line haemorrhage (WLH) was 70% in G2, 64% in G3 at the 4th week after calving; 100% in G1, 90% in G2, 82% in G3 at the 8th week after calving; 50% in G1, 50% in G2 and 36% in G3 at the 12th week after calving. The mean severity of WLH was 1,0 in G2, 0,72 in G3 at the 4th week after calving; 1,88 in G1, 1,20 in G2, 0,90 in G3 at the 4th week after calving; 0,88 in G1, 0,80 in G2, 0,54 in G3 at the 12th week after calving. The differences in the prevalence of WLH between the groups at 4, 8 and 12 weeks after birth were not statistically significant (p> 0.05). The differences in the mean severity of WLH at 8th week after calving between the groups were statistically significant (P = 0.007).

In conclution, improvement of stall and floor comfort during the last month of pregnancy decreased the severity of sole and white line hemorrhages significantly but did not prevent the ocurrance of sole and white line hemorrhages in the postpartum period.