Okul öncesi dönemde etkileşimli ve geleneksel kitap okuma yöntemlerinin etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effect of dialogic and traditional book reading methods in pre-school period
Yazar: İREM NAZLINUR ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE KARAMAN BENLİ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Etkileşimli elektronik kitap = Interactive electronic book ; Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Farkındalık = Awareness ; Kitap okuma = Book reading ; Kitaplar = Books ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Bu çalışmada etkileşimli kitap okuma yöntemi ile geleneksel kitap okuma yönteminin okul öncesi dönem çocuklarının yazı farkındalığı ve dinlediğini anlama becerilerine etkisini karşılaştırmak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı özel bir kurumun anasınıfına devam eden, 60-72 aylık 31 çocuk oluşturmuştur. Etkileşimli kitap okuma grubunda 11 çocuk, geleneksel kitap okuma grubunda 20 çocuk yer almıştır. 
Çalışmada nicel ve nitel yöntemin bir arada olduğu karma yöntem kullanılmıştır. Yazı farkındalığı becerilerini değerlendirmek amacıyla Karaman (2013) tarafından geliştirilen Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı'nın Yazı Farkındalığı Alt Boyutu, dinlediğini anlama becerilerini değerlendirmek amacıyla Öyküyü Anlama Alt Boyutu kullanılmıştır. Ayrıca etkileşimli kitap okuma grubuna uygulama sonrasında okunan öykü kitaplarındaki öykülerin bağlamı düşünülerek oluşturulan dinlediğini anlama soruları sorulmuştur.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre etkileşimli kitap okuma yönteminin uygulandığı gruptaki çocukların yazı farkındalığı ön test ve son test puanlarında anlamlı bir fark bulunurken, geleneksel kitap okuma yöntemi uygulanan grupta yer alan çocukların yazı farkındalığı ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Etkileşimli kitap okuma uygulamaları sonrası her iki grubun ön test- son test karşılaştırma puanları incelendiğinde etkileşimli kitap okunan grup lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu bulgu etkileşimli kitap okuma programının yazı farkındalığı becerilerini desteklemekte etkili olduğunu ortaya konmuştur. Etkileşimli kitap okuma uygulamalarının yapıldığı grubun öykülere dayalı sorulan dinlediğini anlama sorularına verdikleri yanıtlar incelendiğinde; çocukların yeni öğrendikleri sözcükleri cümlelerinde kullanabildikleri, öykünün ögeleri ve çıkarımsal sorulara bağlama uygun yanıtlar verebildikleri bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to compare the effects of dialogic book reading method and traditional book reading method on preschool children's print awareness and listening comprehension skills. The study group of the research consisted of 31 children aged 60-72 months, attending the kindergarten of a private institution affiliated to the Ankara Provincial Directorate of National Education. There were 11 children in the dialogic reading group and 20 children in the traditional reading group. 
In the study, a mixed method, that combines quantitative and qualitative methods, was used. The Print Awareness Sub-Dimension of the Early Literacy Skills Assessment Tool that developed by Karaman (2013), was used to evaluate print awareness skills, and the Story Comprehension Sub-Dimension was used to assess listening comprehension skills. In addition, listening comprehension questions, which were composed by considering the context of the stories in the story books that were read after the application, were asked to the dialogic book reading group. 
According to the findings obtained from the research, while there was a significant difference in the print awareness pre-test and post-test scores of the children in the dialogic book reading method, there was no significant difference between the print awareness pre-test and post-test scores of the children in the traditional book reading method group. When the pretest-posttest comparison scores of both groups were examined after the dialogic book reading practices, a significant difference was found in favor of the dialogic book reading group. This finding revealed that the dialogic book reading program was effective in terms of supporting print awareness skills. Dialogic book reading program was effective in terms of supporting print awareness skills.
When the responses of the group in which the dialogic book reading practices were applied for the listening comprehension questions based on the stories were examined; it was found that the children could use the words they just learned in the sentences and give contextual responses to the inferential questions and the elements of the story.