Demanslı bireylerde apati sıklığı/ şiddeti ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Apathy frequency / severity in individuals with dementia and investigation of the affecting factors
Yazar: MERVE ALİYE AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Apati = Apathy ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Demans = Dementia ; Hemşireler = Nurses ; Nöropsikiyatri = Neuropsychiatry

Özet:
Amaç: Bu araştırma demanslı bireylerde apati sıklığı / şiddetini ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, kesitsel, karşılaştırmalı bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini bir üniversite hastanesinin demans polikliğinde AH, frontotemporal ve vasküler tip demansı olan 106 birey oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulan bireysel tanılama formu, NPE, KDE, GDÖ, MMT, GYA/EGYA ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama, ki kare, kruskal wallis, spearman korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın sonucunda, apati sıklığı / şiddetinin en fazla frontotemporal tip demansı olan bireylerde olduğu bulunmuştur. Üç demans tipinde de GYA ve EGYA ile apati puan ortalaması arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca KDE ile apati puan ortalaması arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. AH ve vasküler tip demansı olan bireylerin MMT puan ortalaması ile apati puan ortalaması arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Frontotemporal tip demansı olan bireylerin ise tanı süresi ile apati puan ortalaması arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Gözden kaçan bir semptom olan apati başta frontotemporal tip demansı olan bireylerde olmak üzere diğer demans tiplerinde de oldukça sık görülen bir nöropsikiyatrik semptomdur. Demans tanısı olan bireyin yaşam kalitesini azaltması, bakım verenin yükünü artırması nedeniyle riskli grupların rutin olarak taranması önemlidir. Apatinin belirlenmesi uygun girişimlerin planlanmasına fırsat verecektir. 

Anahtar Kelimeler: Demans, Apati, Nöropsikiyatrik Belirtiler

Abstract:
Purpose: This study was performed to examine apathy frequency / severity and affecting factors in induviduals with dementia. 
Method: The study was conducted with 106 individuals diagnosed with AH, FTD and VaD at a dementia outpatient clinic of a university hospital in a descriptive, comparative and cross-sectional manner. Data were collected via individual information form created by the researcher, NPI, CDR, GDS, MMSE, ADL/IADL. During data evaluation number, percentage, arithmetic mean, chi square mean, kruskal wallis, spearman correlation and analysis of regression were used.
Findings: At the end of the study, it was found that apathy frequency / severity is the most in individuals with FTD. There was no statistically significant correlation between age, gender, education years, neuropsyhiatric average test scores and apathy mean scores. It was found statistically significant negative correlation between ADL/IADL and apathy mean scores in three types of dementia. In additon it was determined statistically significant positive correlation between CDR and apathy means scores. MMSE mean scores negatively correlated with apathy mean scores in individuals with AH and VaD. It was found statistically significant positive correlation between duration of diagnosis and apathy mean scores in individuals with FTD. 
Conclusion: Apathy that is neglected symptom is a neuropsychiatric symptoms observed frequently particularly FTD and other types of dementia. It is important that screen routinely in high risk groups since it reduces the individual's quality of life and increases the burden of caregivers. Determination of apathy will give the opportunity for the planning of appropriate interventions.

Key Words: Dementia, Apathy, Neuropsychiatric symptoms