Türk iş hukukunda normali aşan çalışmalar
Unusual work in Turkish labor law
Yazar: SELEN ÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. ERCAN AKYİĞİT
MEF ÜNİVERSİTESİ / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Araştırmamızın konusunu Türk İş Hukukunda Normali Aşan Çalışmalar oluşturmaktadır. Normali aşan çalışma kavramından bahsedebilmek için öncelikle çalışma süresinin incelenmesi gerekecektir. Çalışma süresinin sınırlandırılmaması halinde normali aşan çalışmadan bahsedilemeyecektir. Sınırlandırmanın dayanağını ise işçinin tüm gün çalışmasının sağlığı açısından elverişli olmaması ve bu şekilde verimliliğin artırılması oluşturacaktır. Bu nedenle çalışmamızda kısaca çalışma süresi kavramına yer verildikten sonra normali aşan çalışmalar ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Ülkemizde çoğu işveren, çeşitli sebeplere dayanarak işçilerine normali aşan çalışma yaptırmaktadır. Fazla çalışma ise başta ekonomi olmak üzere üretimin arttırılması, ücret, çalışma süresi, ekonomik ve toplumsal sorunlara doğrudan etki etmektedir. Fazla çalışma işçiye yarar sağlamasının yanında sağlık ve sosyal yaşamında olumsuz etki yaratabilmektedir. Genellikle yapılan fazla çalışma kanundaki şartlara uygun olmaması sebebiyle işçi ve işveren arasında uyuşmazlık çıkmaktadır. Buna bağlı olarak iş mahkemelerinde açılan davaların çoğunluğunu normali aşan çalışmaya yönelik ücret alacakları oluşturmaktadır. Normali aşan çalışmaya yönelik sorunlara çözümlerin kanun ve anayasaya uygun olması gerekecektir.  

Bu konuda taraflar arasındaki uyuşmazlık sayısı fazla, konu kapsamlı ve geniştir. Ayrıca teknolojik gelişmeler doğrultusunda mevzuat ve Yargıtay içtihatları da zamanla değişmektedir.  Bu nedenle normali aşan çalışmalar ayrı bir öneme sahip olması sebebiyle çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmamızda normali aşan çalışmalar tüm yönleriyle incelenmiş olup, çalışma süresi kavramı, denkleştirme uygulaması, normali aşan çalışmanın ispatı, normali aşan çalışmanın karşılığı olarak ücret veya serbest zaman kullandırılması, normali aşan çalışmanın karşılığının verilmemesinin sonuçları, yasak, sınır ve bunlara uymamanın sonuçları gibi konu başlıkları ele alınmıştır. Ayrıca İşK dışında DİK, BİK ve TBK'daki düzenlemelere yer verilmiştir. Yine çalışmamızın genelinde yerleşik Yargı kararları ve öğretideki tartışmalar doğrultusunda inceleme yapılmıştır.

Abstract:
The subject of our research is Unusual Work In Turkish Labor Law. In order to be able to talk about the concept of unusual work, it will be necessary to examine the working time first. If the working time is not limited, it will not be possible to talk about unusual work. The basis of the limitation will be that it is not conducive to the health of the worker to work all day and thus increase productivity. For this reason, after briefly including the concept of working time in our study, unusual work was examined in detail. Overwork can have a negative impact on the health and social life of the worker as well as benefiting the worker.

Usually, there is a dispute between the employee and the employer due to the fact that the unusual work performed is not in accordance with the requirements of the law. Accordingly, the majority of the cases filed in the labor courts are the wages they will receive for unusual work. Solutions to the problems of unusual work will need to be in accordance with the law and the constitution.

The number of disputes between the parties on this issue is high, the issue is extensive and broad. In addition, in line with technological developments, legislation and the case law of the Court of Cassation also change over time. For this reason, the subject of Unusual work in Turkish Labor Law is the subject of our study because it has a separate importance. In our study, the concept of unusual work has been examined in all aspects, and topics such as the concept of working time, equalization practice, proof of unusual work, remuneration or free time as compensation for unusual work, the consequences of not paying for unusual work, the prohibition, the limit and the consequences of not complying with them have been discussed. In addition, except  the Labor Law, the regulations in the Maritime Labor Law, the Press Labor Law and the Turkish Code of Obligations have been included. Again, throughout our study, the examination was carried out in accordance with the established judicial decisions and discussions in the teaching.