Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde işsizlik ve finansal piyasalar ilişkisi: Panel VAR Analizi
The relationship between unemployment and financial markets in developed and developing countries: Panel VAR Analysis
Yazar: GÖKÇE AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL İŞCANOĞLU ÇEKİÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Küresel ve ulusal finansal krizlerin ardından işsizlik oranlarında yaşanan artışlar, finansal piyasalar ve işsizlik arasındaki ilişkiye dikkat çekmiştir. Bu tezin konusunu da işsizlik ve finansal piyasalar arası ilişkinin araştırılması oluşturmaktadır. Çalışma, 1991-2020 dönemini kapsamaktadır ve Panel VAR yöntemi kullanılarak işsizlik ile finansal piyasa ilişkisi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, işsizlik oranı, piyasa değeri değişkenleri ile birlikte kontrol değişkeni olarak enflasyon oranı, GSYH büyüme oranı değişkenleri ele alınmıştır. Çalışmada, Birleşmiş Milletler ülke sınıflandırması dikkate alınarak gelişmiş, gelişmekte ve tüm ülkeler olmak üzere üç ülke grubu ayrı ayrı analiz edilmiştir. 
Çalışmanın bulgularına göre, gelişmiş ülkelerde piyasa değerinden işsizlik oranına doğru tek yönlü Granger nedensellik ilişkisi, işsizlik oranı ile GSYH büyüme oranı arasında çift yönlü Granger nedensellik ilişkisi ve piyasa değeri ile enflasyon oranı arasında çift yönlü Granger nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Fakat, işsizlik oranı ile enflasyon oranı arasında herhangi bir nedensellik ilişkisinin varlığı söz konusu olmamaktadır. 
Gelişmekte olan ülkelerde, işsizlik oranı ile piyasa değeri, işsizlik oranı ile enflasyon oranı, işsizlik oranı ile GSYH büyüme oranı, piyasa değeri ile enflasyon arasında çift yönlü Granger nedensellik ilişkisi elde edilirken, GSYH büyüme oranından piyasa değerine tek yönlü Granger nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Tüm ülkelerde dikkate alındığında ise, işsizlik oranı ile piyasa değeri, işsizlik oranı ile enflasyon oranı, işsizlik oranı ile GSYH büyüme oranı arasında çift yönlü Granger nedensellik ilişkisi elde edilirken, piyasa değeriden enflasyon oranına ve GSYH büyüme oranından piyasa değerine tek yönlü Granger nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
Following the global and national financial crises the increases in unemployment rates have drawn significant attention to the relationship between financial markets and unemployment. The subject of this thesis is to investigate the relationship between unemployment and financial markets. The study covers the period 1991-2020 and aims to investigate the relationship between unemployment and financial market by using Panel VAR. For this purpose, unemployment rate and market value are included in the study, while inflation rate and GDP growth rate are considered as control variables. In the study, United Nations country classification is taken into account and three country groups, developed, developing and all countries, are analyzed, separately. 
Findings of the study show that in developed countries there is a one-way Granger causality from market value to unemployment rate, a bidirectional Granger causality between unemployment rate and GDP growth rate, and a bidirectional Granger causality between market value and inflation rate. However, there is no causal relationship between unemployment rate and inflation rate.
In developing countries, there is a bidirectional Granger causality between unemployment rate and market value, between unemployment rate and inflation rate, between unemployment rate and GDP growth rate and between market value and inflation rate. However, there is a unidirectional Granger causality from GDP growth rate to market value.
In all countries, there is a bidirectional Granger causality between unemployment rate and market value, between unemployment rate and inflation rate, and between unemployment rate and GDP growth rate. On the other hand, there is a unidirectional Granger causality from market value to inflation rate and there is a unidirectional Granger causality from GDP growth rate to market value.