Anozmi tedavisinde deksametazon, hiperbarik oksijen ve e vitaminin etkilerinin araştırılması (Deneysel çalışma)
The investigation of effects of dexamethasone, hyperbaric oxygen and e vitamin in anosmia treatment
Yazar: MUAMMER DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ENGİN ÇEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Anosmi = Anosmia ; Deksametazon = Dexamethasone ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Koku = Odor ; Koku duyusu = Smell ; Olfaktor mukoza = Olfactory mucosa ; Vitamin E = Vitamin E

Özet:
ÖZET

Koku duyusu bozuklukları toplumda oldukça sık görülmektedir, ancak koku
duyusu ile ilgili çok sınırlı bilgimiz bulunmaktadır. Kokuların algılanabilmesi için
koku etkeninin burundan beyne iletilerek belirli bir sinyali tetiklemesi gerekir. Anlamı,
koku duyusu ile ilgili olan ''olfaktör'' kelimesi, koku duyusu iletiminde rol alan bütün
sistemlerin isimlendirilmesinde ortak olarak kullanılır. Koku duyusu, olfaktör reseptör
nöronları tarafından koku moleküllerinin tespit edilmesi ve farklı koku etkenlerine
farklı duyarlılıkta cevap vermesi ile sağlanır. Olfaktör reseptör nöronlarının tüm yaşam
süresince kendiliğinden veya nöral hasarlara karşı kendilerini yenileyebilme
yetenekleri vardır. Fakat yenilenebilmede yetersizlik parsiyel veya total nöral
anozmiye yol açar.
Çalışmamızda anozmi sonrası E vitamini, Deksametazon ve hiperbarik
oksijenin tedavi edici etkinliğinin araştırılması amaçlandı. Bu amaçla da, tedavi
etkinliğini değerlendirmede olfaktör epitelin, olfaktör mukozanın, olfaktör sinirin
kalınlığını ve olfaktör epitelde bulunan olfaktör marker protein miktarlarını ve
boyanma oranlarını değerlendirdik.
Çalışmaya 36 adet rat dahil edilerek; pozitif, negatif, Deksametazon, hiperbarik
oksijen ve E vitamini olarak 5 gruba ayrıldı. Kontrol grubu olarak anozmi oluşturulup
tedavi verilmeyen ratlar (pozitif grup) alındı. Tüm ratlara önce koku testi yapıldı.
3-Metilindole ile anozmi oluşturulduktan sonra 7 gün beklendi ve tekrar koku testi
yapıldı. Tedavi gruplarına 10 gün boyunca E vitamini 100 mg/kg/gün dozunda
intraperitoneal, Deksametazon 2 mg/kg/gün dozunda intraperitoneal, hiperbarik
oksijen, 2 saat/gün %100 O2 verildi. Tedaviden sonra 30 gün beklendi ve koku testi
yapılarak ratlar sakrifiye edildi. Sonuçlar histopatolojik ve immünohistokimyasal
yöntemlerle değerlendirildi.
Çalışmamızın sonucunda, ölçülen olfaktör epitel kalınlığı miktarı,
Deksametazon ve hiperbarik oksijen ve E vitamin grubunda negatif ve pozitif gruba
göre istatistiksel olarak anlamlı artış gösterdi. Olfaktör mukoza kalınlığı deksametazon
grubunda daha fazla olmak üzere, E vitamini ve hiperbarik oksijen gruplarında pozitif
gruba göre anlamlı olarak arttığı görüldü. Olfaktör sinir çapı karşılaştırıldığında,
Deksametazon ve hiperbarik oksijen gruplarında istatistisel olarak anlamlı arttığı
bulundu. Olfaktör protein marker boyanma oranı en yüksek Deksametazon grubunda
idi ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Olfaktör protein marker hücre sayısı
karşılaştırıldığında ise gruplar arasında anlamlı bir fark görülmedi.
Sonuç olarak antiinflamatuar, antioksidan ve nöroproliferatif etkileri bilinen
deksametazon, E vitamini ve hiperbarik oksijenin nöral anozmi gerçekleşen
durumlarda tedavi amaçlı faydalı olabileceğini saptadık.
Anahtar kelimeler: Hiperbarik Oksijen, Deksametazon, E vitamini, Koku
testi, Anozmi.

Abstract:
ABSTRACT

Smell disorders are frequent in population but our knowledge about this, is
limited. Odor stimulants are needed to transmit from nose to brain and trigger a signal
for perception. ''Olfactory'' word which means related to smelling sensation, is an
associated term with all systems taking put in olfaction system. Smelling sensation is
provided with detection of odors by olfactory receptor molecules and answering the
different odor molecules with different sensivity. Olfactory receptor neurons have the
ability to regenerate themselves throughout their lives both spontaneously and due to
neural damages. However, the olfactory receptor neurons inability to regenerate
themselves causes partial or total neural anosmia.
In our study, it is been aimed to research the treatment efficiency rates of
vitamin E, Dexhamethasone and hyperbaric oxygen after neural anosmia. For this
purpose, we evaluated the quantities and the colourations of olfactory epithelium in
the assessment of the treatment efficiency, olfactory mucosa, the thickness of the
olfactory neuron and the olfactory marker protein which is existent in the olfactory
epithelium.
36 rats have been included to the study and was applied five groups as positive
control, negative control, Dexamethasone, hyperbaric oxygen and Vitamin E. The rats
which were made anosmic but weren't treated, were taken as the negative control
group. Initially odor test was applied to all rats. Seven days after having become
anosmic with 3-Methylindole the odor test was applied again. The Vitamin E treatment
group was given Vitamin E 100 mg/kg/day intraperitoneally. The Dexamethasone
group was given 2 mg/kg/day intraperitoneally. Hyperbaric oxygen group was given
2 hr / day 100 % O2. 30 days after the treatment the odor test was applied again and
the rats were sacrificed. Specimens were evaluated with histopathological and
immunohistochemical methods.
Result of the study revealed that, the measured quantity of the olfactory
epithelium thickness in all of treatment groups were significantly higher than the
positive control group. Regarding the olfactory mucosa thickness, it was seen that all
of teatment groups were significantly higher than the positive group but
Dexamethasone group was the highest among all the treatment groups. Regarding
olfactory neuron diameter, the Dexamethasone and hyperbaric oxygen groups were
significantly higher, compared to the positive group. The olfactory protein marker
colouration rate was the highest in the Dexamethasone group, and the differences was
statiscally significant. When olfactory protein marker cell numbers were compared, no
significant differences were found.
As a result, we detected that Dexamethasone, vitamin E and hyperbaric
oxygen, which their anti-inflammatory, antioxidant and neuroproliferative effects are
known, would be helpful in neural anosmia treatment.
Key words: Hyperbaric Oxygen, Dexamethasone, Vitamin E, Smelling Test,
Anosmia.