İnfantil hemanjiyom tanili, süt çocukluğu döneminde propranolol tedavisi almiş okul öncesi çocuklarda nörogelişimsel değerlendirme
Neurodevelopmental assessment in preschool children diagnosed with infantile hemangioma whom received propranolol treatment during infancy
Yazar: CENK BAYKAN
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET GÜLŞAH TANYILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Propranolol, hemanjiyomların tedavisinde güncel ve etkin bir tedavi
seçeneğidir ancak propranolol'ün nörogelişimsel yan etkileri hakkında halen yeterli bilgi
bulunmamaktadır. Çalışmamızda, hemanjiyom tanısı ile propranolol tedavisi almış çocukların
nörogelişimsel düzeylerinin BSID III testi ile incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tek merkezli, kesitsel olarak dizayn edilen çalışmamıza, 1 Ocak 2020 ile 31
Aralık 2023 tarihleri arasında hemanjiyom tanısı ile takipli, propranolol almış 40 çocuk (n1)
hasta ile bekle-gör politikası ile sadece izleme alınan 31 çocuk (n2) dahil edilmiştir. Kontrol
grubuna yaş ile cinsiyet yönünden homojen dağılan 31 sağlıklı çocuk (n3) alınmıştır. Çalışmaya
dahil edilen toplam 102 çocuğun demografik, klinik, perinatal ve postnatal dönem özellikleri
kaydedilmiştir. Gruplardaki çocukların nörogelişimsel düzeylerinin değerlendirilmesi,
hastaların klinik bilgileri açısından kör bırakılmış sertifikalı uzman bir pedagog tarafınca BSID
III testi uygulanarak yapılmıştır. Verilerin karşılaştırılmasında anlamlılık düzeyi (p: < 0,05)
olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Her üç (n1, n2, n3) grubun nörogelişimsel düzeylerinin taranmasında
kullanılan BSID III testi kompozit ve persentil değerlerinin tedavi almış ve almamış gruplar ile
sağlıklı kontrol grubu arasında motor kompozit ve motor persentil puanlarında anlamlı fark
bulunmuştur. (p: 0,006 ve p: 0,006) Ancak kognitif, dil ve sosyal duyusal beceriler yönünden
anlamlı fark bulunamamıştır. Kognitif, dil ve motor becerilerin anne eğitim düzeyi ile ilişkili
olduğu, buna ek olarak yine kongitif becerilerin baba eğitim düzeyi ile de ilişkili olduğu
gösterilmiştir. Yenidoğan yoğunbakım yatış öyküsü olan çocukların olmayanlara göre motor
fonksiyonlarında bozulma gösterilmiştir. Ayrıca; toplam tedavi süresi ile dil kompozit puanı (r:
0,314 p: 0,048) ve dil persentil puanı (r: -0,337 p: 0,034) arasında düşük düzeyde negatif
korelasyon görülmüştür. Tedaviye başlanma yaşı ile dil kompozit puanı (r: 0,322 p:0,043)
motor kompozit puanı (r: 0,314 p: 0,048) ile motor persentil puanı (r: 0,314 p: 0,048) arasında
düşük düzeyde pozitif korelasyon saptanmıştır. Tedavi alma süresi ortalamasına (16 ay) göre
yapılan yeniden gruplandırma sonucunda, tedavi almış ve almamış olan çocukların BSID III
testi skorları arasında anlamlı bir fark gösterilememiştir. BSID III skorları üzerinde kofaktör
etkisi olabilecek etkenlerin etkisi analizinde anlamlılık bulunamamıştır.
2
Sonuç: Çocukluk çağında nörogelişim birçok genetik, epigenetik ve çevresel koşuldan
etkilenebilmektedir. Propranolol, hemanjiyomlu çocuklarda kullanılabilecek ve yan etki profili
ile güvenli bir ajan olarak tanımlanmıştır. Çalışmamızın sonuçlarında da hemanjiyom tanısı ile
kullanılan dozlarda, propranololün nörogelişim üzerine belirgin bir etkisi gösterilememiştir.
Çalışmamızda gösterilen motor becerilerdeki farklılığın tedavisiz izlenmiş grup ile tedavi almış
olan grup arasında gösterilememesi sonucunda ilgili farklılığın propranolol dışı etkenler
nedeniyle oluşabileceği sonucuna varılmıştır. Çocukluk çağı, erişkin döneminden farklı olarak,
normal büyüme ve gelişmenin görüldüğü özel bir dönemdir. Bu nedenle çocuk sağlığı ve
hastalıkları izlemi yapılan tüm merkezlerde, bütüncül bir yaklaşım uygulanmalı ve çocuklar
sadece hastalıkları yönüyle değil bütüncül değerlendirilmelidir. Bu sayede hem hastaların hem
de toplumun sağlık düzeyinin iyileştirilmesi mümkün olacaktır.

Abstract:
Introduction and Aim: Propranolol is a current and effective treatment option for
hemangiomas, but there is still insufficient information about the neurodevelopmental side
effects of propranolol. In our study, the neurodevelopmental levels of children diagnosed with
hemangioma receiving propranolol treatment were examined using the Bayley III test.
Method: In our single-center, cross-sectional study, patients were recruited between January
1st, 2020 and December 31st, 2023. 40 children (n1) diagnosed with hemangioma who
received propranolol treatment and 31 children (n2) who were only under observation as part
of the watch-and-wait policy were included. A control group of 31 healthy children (n3)
matched for age and gender was also included. The demographic, clinical, perinatal, and
postnatal characteristics of the total 102 children included in the study were recorded from
their medical records. The evaluation of the neurodevelopmental levels of the children in the
groups was conducted by a certified expert pediatric pedagologist, who was blinded to the
patients' clinical information, using the Bayley III test. The significance level for comparing
the data was set at (p: < 0.05).
Results: The Bayley III test composite and percentile values used to evaluate the
neurodevelopmental levels of all three groups (n1, n2, n3) showed a significant difference in
motor composite and motor percentile scores between the treated and untreated groups and
the healthy control group (p: 0.006 and p: 0.006). However, no significant differences were
found in cognitive, language, and social sensory skills. It was shown that cognitive, language,
and motor skills were associated with maternal education level, and additionally, cognitive
skills were also associated with paternal education level. Children with a history of neonatal
intensive care unit admission showed impairment in motor functions compared to those
without such history. Furthermore, a low-level negative correlation was observed between the
total duration of treatment and the language composite score (r: 0.314 p: 0.048) and language
percentile score (r: -0.337 p: 0.034). A low-level positive correlation was found between the
age at the start of treatment and the language composite score (r: 0.322 p: 0.043), motor
composite score (r: 0.314 p: 0.048), and motor percentile score (r: 0.314 p: 0.048). After re-
4
grouping based on the average duration of treatment (16 months), no significant difference
was found in the Bayley III test scores between children who received treatment and those
who did not. There was no significance found in the analysis of factors that could have a
confounding effect on the Bayley III scores.
Conclusion: Neurodevelopment can be influenced by various genetic, epigenetic, and
environmental conditions. Propranolol has been described as a safe agent that can be used in
children with hemangiomas due to its relatively safer side effect profile. In the results of our
study, no significant effect of propranolol on neurodevelopment was observed at the doses
used in children diagnosed with hemangioma. The difference in motor skills shown in our
study was between the healthy control group (n3) and the treated and untreated group (n1 and
n2) which led to the conclusion that the relevant difference could be due to factors other than
propranolol itself. Childhood is a special period where normal growth and development occur,
which is substancially different from adulthood. Therefore, a comprehensive approach should
be applied in all centers where children's health and diseases are monitored, and children
should be evaluated not only in terms of their illnesses but holistically. This approach will
improve both the health level of patients and the community in general.