Madde bağımlılarına uygulanan terapatik reskreasyon aktivitelerinin yaşam kalitesi ve rekreasyon fayda düzeylerine etkisi
The effect of therapeutic recreation activities applied to substance addiction on life quality and recreation benefit levels
Yazar: HİLAL ER
Danışman: DOÇ. DR. NURGÜL TEZCAN KARDAŞ
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Terapatik rekreasyon = Therapeutic recreation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, madde bağımlılarına uygulanan terapatik rekreasyon aktivitelerinin yaşam kalitesi ve rekreasyon fayda düzeyleriyle ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel ve nicel araştırmanın bir arada yer aldığı karma yöntem kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak nicel kısımda; araştırmacı tarafından geliştirilen demografik özelliklerin sorulduğu kişisel bilgi formu, Ho (2008) tarafından geliştirilen Akgül ve ark. (2018) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yaparak Türkçe'ye uyarlanan Rekreasyon Fayda Ölçeği ve Eser ve ark. (1999) tarafından geçerlik güvenirliği yapılan Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa formu (WHOQOL-BREF), nitel kısımda; uzmanlar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır 1,2. Çalışmanın nicel kısmına; Sakarya Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi (AMATEM)'nde yatılı ve ayaktan tedavi görmekte olan 79 madde bağımlısı birey, nitel kısmına; AMATEM'de görevli alanında uzman 1 doktor, 1 hemşire, 1 spor eğitmeni ve 1 madde bağımlısı birey gönüllü olarak katılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizi istatistik paket programı kullanılarak yapılmış, sonuçlar normal dağılım göstermediği için nonparametrik testlerden Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Nitel kısımdaki veriler araştırmacı tarafından elektronik ortama aktarılıp uzman görüşleriyle kodlanarak temalaştırılmıştır. Çalışmada ölçekler ile elde edilen nicel sonuçlara göre madde bağımlılarına uygulanan terapatik rekreasyon aktivitelerinin yaşam kalitesi ve rekreasyon fayda düzeleriyle ilişkisinde anlamlı bir sonuç bulunamamasına rağmen rekreasyon fayda ölçeği toplam puanıyla yaşam kalitesi sosyal ilişkiler alt boyutu arasında zayıf ilişki saptanmıştır. Nitel sonuçlara göre çalışmada, madde bağımlılarının tedavisinde arındırma sürecinin tek başına yeterli olmadığı ve alternatif terapi yöntemleriyle desteklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca alternatif yöntem olarak terapatik rekreasyon aktivitelerinin madde bağımlılarının rekreasyon fayda düzeylerini ve yaşam kalitelerini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between therapeutic recreation activities applied to substance addicts with quality of life and recreational benefit levels. The mixed-method, which includes qualitative and quantitative research together, was used in the study. In the qualitative part as a data collection tool, the personal information form was prepared by Ho (2008) and Akgül et al. (2018), the Recreation Benefit Scale adapted to Turkish and Eser et al. (1999), the World Health Organization Quality of Life Scale-Short form(WHOQOL-BREF), in the qualitative part; Semi-structured interview form prepared by experts was applied 1,2. The quantitative part of the study; 79 substance addicts attending inpatient and outpatient treatment at Sakarya Alcohol and Substance Addiction Treatment Center (AMATEM), to the qualitative part; 1 doctor, 1 nurse, 1 sports instructor and 1 substance addict individual voluntarily participated in AMATEM. The quantitative data obtained were analyzed using the statistics package program. As the results did not show normal distribution, one of the nonparametric tests, the Kruskal Wallis test was used. The data in the qualitative part were transferred to the electronic environment by the researcher and coded with expert opinions and themed. According to the quantitative results obtained with scales in the study, no significant result was found in the relationship between therapeutic recreation activities applied to substance addicts with quality of life and recreational benefits. A weak relationship was found between recreation utility-scale total score and quality of life social relations sub-dimension. According to the qualitative results, it was emphasized that the detoxification process alone was not sufficient in the treatment of substance addicts and should be supported with alternative therapy methods. Also, It was concluded that therapeutic recreation activities as an alternative method increase the recreational benefit levels and quality of life of substance addicts.