Geriatri kanser hastalarında ağrı ve günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişki
Relationship between of pain and daily life acivities to geriatric cancer patients
Yazar: DİLEK KARAKAYA DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Geriatri = Geriatrics ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Hastanesi Onkoloji birimlerinde tedavi alan geriatrik kanser hastalarının ağrı düzeyleri ile günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Çalışmaya başlamadan önce Çukurova Üniversitesi Etik Kurul'u, Başhekimliği ve hastalardan izin alındı. Araştırmanın örneklem hesabı power analizi ile belirlenerek toplam 93 hasta ile çalışma tamamlandı. Araştırmanın verileri; Hasta Tanıtım Formu, Visual Analog Skala (VAS), Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYAÖ) ve Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYAÖ) ile toplandı. VAS'da; hastanın ağrının şiddetini ve düzeyini belirlemek için kullanılan 10 cm'lik düz bir çizgi üzerinde "0 hiç ağrı yok, 10çok şiddetli ağrıyı" ifade eden değerler bulunmaktadır. GYAÖ ve EGYAÖ'de birey GYA'yı bağımsız olarak yapıyorsa; 3 puan, yardım alarak yapıyorsa; 2 puan, hiç yapamıyorsa; 1 puan verilerek değerlendirilir. GYAÖ'de 0-6 puan "bağımlı", 7-12 puan "yarı bağımlı", 13-18 puan "bağımsız" olarak değerlendirilmektedir. EGYAÖ'de ise; 0-8 puan "bağımlı", 9-16 puan "yarı bağımlı", 17-24 puan "bağımsız" olarak değerlendirilmektedir. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında, uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirildi. Araştırmaya alınan geriatrik bireylerin yaş ortalamasının 68,5±4,0 ve %61,3'ünün erkek olduğu belirlendi. Hastaların ağrı şiddeti ortalamasının 3,0±2,8, GYAÖ ortalamasının 16,1±3,0 ve EGYAÖ ortalamasının ise 15,1±5,7 olduğu saptandı. Ağrı şiddeti ile günlük yaşam aktiviteleri ve enstrümental günlük yaşam aktiviteleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu (p<0.05), ağrı yeri, süresi ve zamanının günlük yaşam aktivitelerini etkilemediği görüldü. Bu sonuçlar kemoterapi tedavisi alan yaşlı kanser hastalarının ağrı düzeylerinin günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bu nedenle geriatrik hastaların ağrı düzeylerinin ve günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilerek gerekli önlemlerin alınması önerilebilir.

Abstract:
This study was performed in order to determine the relationship between pain levels and daily activities of cancer patients treated in the oncology units of Çukurova Universty Hospital. Before the study, it was allowed from Ethics Committee of Çukurova University, hospital administer and patients. The study sample was determined by power analysis of the sample and completed with 93 patients. Data of research was gathered by question form, Visual Analog Scale (VAS), daily activities scale, instrumental daily activities scale. In Visual Analog Scale on a 10 cm straight line used to determine the severity and level of the patients' pain: 0 express no pain, 10 express severe pain. The daily living activities and instrumental daily activities scale evaluated by if person make his/her daily activities individually 3 points, or with help of someone 2 points, never does 1 point. In daily life activities it is evaluated as 0-6 points dependent,7-12 points semi-dependent,13-18 points independent. In instrumantel Daily activities scale 0-8 points dependent, 9-16 points semi-dependent, 17-24 points independent. Gathered datas evaluated with computer environment and appropriate statistical methods. Average ages of geriatric patients determined as 68.5±4.0 and %61.3 are men. It is revealed that average of patients severe pains 3.0±2.8, in daily life activities 16.1±3.0 and in instrumental daily activities average is 15.1±5.7. It is seen that there is meaningful relationship betweeen severe of pain and daily life activities and instrumental daily life activities (p<0.05). It is seen that place of pain and duration, time of pain dont affect the daily life activities. These results indicate that aged cancer patients who received chemotherapy treatment affected their daily living activities adversely. Therefore, it is advisable to evaluate the pain levels and daily activities of geriatric patients and take necessary precautions.