Üsküdar Harem semtinin tarihi gelişimi
The historical development of the Harem district in Uskudar
Yazar: KADİR ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MÜLAYİM
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı / Türk Sanatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Harem = Harem ; Haydarpaşa = Haydarpaşa

Özet:
Bizans döneminde güneşin batışını ve İstanbul'u seyredebilmek için yapılan Heraeum Sarayı, bölgedeki ilk yapı olarak bilinmektedir. Fakat uzun süre ihmal edilen bölge, en güzel ve en hareketli günlerine ancak Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566) döneminde kavuşmaktadır. Üsküdar Kaymakamlığı ile Haydarpaşa Garı arasında kalan geniş bir alan Mimar Sinan eliyle Üsküdar Sarayı ile taçlandırılmaktadır. Sultan III. Selim (1789-1807) dönemine kadar çeşitli tamirat ve eklemelerle gelen bu saray, 1800 yılında yıktırılmaktadır.Sarayın yıktırılmasıyla yapılan Selimiye Kışlası, bölgenin gelişimi için yeni bir dönem başlatmaktadır. Aslında bölge yerleşime ilk olarak Sultan III. Osman (1754-57) döneminde kurulan İhsaniye Mahallesi ile açılmaktadır. Fakat kışla ile birlikte kurulan Selimiye Mahallesi, şehirleşme açısından yeni bir anlayış getirmektedir. Bugünkü sokak düzeni, mahallenin ilk kurulduğu döneme aittir.Her iki mahallenin kurulmasından sonra yapılan pek çok eser bugün varlığını sürdürmektedir. Özellikle Sultan III. Selim ile başlayan yenileşme hareketinin yapıların çeşitlilik ve ebatlarında da etkili olduğu görülmektedir. 19. yüzyıl içerisinde Selimiye Kışlası'ndan Haydarpaşa Garı'na kadar eğitim, sağlık, ulaşım, dini ve askeri alanda bırakılan pek çok eser bugün de varlıklarını sürdürmektedir. Üsküdar Sarayı'nın yapıldığı 1551 tarihinden Cumhuriyetin kuruluşuna kadar bölgede yapılan bütün eserlerin asıl işlevleri yanında hiç şüphesiz bölgenin şehirleşmesine de bir katkısı bulunmaktadır.

Abstract:
The Harem Palace, which was built in the Byzantine period in order to watch the sunset and Istanbul, is known to be the first construction in the region. However, after being ignored for a long time the region becomes a place of attraction only by the era of Kanuni Sultan Suleyman- Suleyman the Magnificent- (1520-1566). The place in between the Head of the Uskudar Province and the Haydarpasa Train Station is crowned by the Uskudar Palace, constructed by Mimar Sinan. Until the era of III. Selim (1789-1807) there had been different restoration and reparations on this palace but it was destructed in 1800.After its destruction, the Selimiye Barrack, which starts a new period for the development of this region, was built. Indeed, the region had been opened for habitation in the period of III. Osman (1754-57) with the establishment of the Ihsaniye District. However, Selimiye District, built with the establishment of Selimiye Barrack, brought a new way of understanding in terms of urban life. The today's structure of its streets goes back to the first establishment of this district.A great number of historical buildings constructed after the establishment of these two districts still survive. The effect of modernization started with III. Selim are quite obvious in the differences and dimensions of these constructions. In the region between the Selimiye Barrack and Haydarpasa Train Station, historical buildings related with education, health, transportation, religion and military and that had been constructed within the 19th century are still alive. From the construction of the Uskudar Palace in 1551 until the establishment of the Republic of Turkey, all of buildings of this region, in addition to their original functions, have also had a contribution to the urbanization of this region.