İmalat firmalarında inovasyon ve istihdam: Türkiye örneği
Innovation and employment in manufacturing companies: The case of Turkey
Yazar: BEYZANUR KAÇAN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ORALHAN
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZET

Kaçan, B., İmalat Firmalarında İnovasyon ve İstihdam: Türkiye Örneği, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Kayseri, 2024. Gelişen teknoloji, işletmeler arasındaki rekabet savaşını daha sert hale getirmektedir. İşletmelerin varlıklarını uzun süre devam ettirebilmeleri ve karlarını en yüksek seviyeye çıkartmaları günümüz dünyasında daha zor hale gelmektedir. Bunun bir sonucu olarak pazarda varlığını devam ettirmek isteyen işletmeler için inovasyonun vazgeçilmez bir zorunluluk haline geldiği görülmektedir. İnovasyon yapan işletmelerde istihdamın etkisi ya da istihdamı yüksek olan işletmelerin inovasyonu ne derecede yapıp inovasyon süreçlerine ne ölçüde katkıda bulunduğunun incelenmesi bu çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır.
Bu tez çalışmasında Kurumsal Anketler (World Bank Enterprise Surveys-WBES) veri seti kullanılarak Türkiye özelinde 1361 işletmenin yaşı, büyüklüğü, konumu, kadın işletme sahipliği, kadın yönetici olup olmaması, ihracat artışı, satışların artışı, yabancı sahipliği, çok uluslu firma sahipliği, AR&GE yapısı, eğitim, kalite sertifikasyonları, yurtdışı lisanslar gibi faktörlerin bu işletmelerin inovasyon süreçlerine etkisi analiz edilmiştir. İkinci aşamada ise inovasyon, inovasyona etki sürecinde incelenen faktörlerle beraber sektör engelleri de ele alınarak bu işletmelerdeki istihdam artışına olan etkisi logit yöntemi ile analiz edilmiştir. Bu doğrultuda inovasyona yönelik model değerlendirildiğinde çok kuruluşlu işletme olması, kadın işletme sahipliği, kadın yönetici olması, sertifikasyonları, ihracat, AR&GE yapısı, eğitim ve yabancı sahipliği faktörlerinin inovasyonu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. İstihdam incelendiğinde ise inovasyon, işletme boyutu, satışlar, konum, işletme yaşı, kadın işletme sahipliği, işletme izin ve lisansları, yolsuzluk, suç, hırsızlık ve düzensizlik, gümrük ve ticaret düzenlemeleri ve vergi oranları faktörlerinin istihdam büyümesi üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma ile inovasyon ve istihdam faaliyetlerini değerlendirirken etkiyen faktörlerin göz önüne alınması, konu ile ilgili çalışacak tüm işletmelere, akademisyenlere ve sektör profesyonellerine ışık tutulması ve süreçlerine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: İnovasyon, İstihdam, Organizasyonel İnovasyon, Lojistik Regresyon, İşletmeler

Abstract:
ABSTRACT

Kaçan, B., Innovation and Employment in Manufacturing Companies: The Case of Turkey,, Nuh Naci Yazgan University, Institute of Social Sciences, Department of Business Administration, Master's Thesis, Kayseri, 2024. Developing technology makes the competition war between businesses more severe. It is becoming more difficult for businesses to continue their existence for a long time and to maximize their profits in today's world. As a result, it is seen that innovation has become an indispensable necessity for businesses that want to continue their existence in the market. The main purpose of this study is to examine the effect of employment in innovating businesses or to what extent businesses with high employment innovate and contribute to innovation processes.
In this thesis, the World Bank Enterprise Surveys (WBES) dataset was used to analyze the effects of factors such as age, size, location, female business ownership, presence of female managers, increase in exports, increase in sales, foreign ownership, multinational company ownership, R&D structure, education, quality certifications, and foreign licenses on the innovation processes of 1361 businesses in Turkey. In the second stage, the effects of the factors examined in the innovation impact process, sector barriers were also taken into consideration and the effects on employment growth in these businesses were analyzed using the logit method. In this direction, when the model for innovation was evaluated, it was concluded that the factors of being a multi-organization business, female business ownership, presence of female managers, certifications, exports, R&D structure, education, and foreign ownership affected innovation. When employment was examined, it was concluded that the factors of innovation, business size, sales, location, business age, female business ownership, business permits and licenses, corruption, crime, theft and irregularity, customs and trade regulations, and tax rates had a significant effect on employment growth. The aim of this study is to take into account the factors that affect innovation and employment activities, to shed light on all businesses, academics and sector professionals who will work on the subject and to contribute to their processes.

Key Words: Innovation, Employment, Organizational Innovation, Logistic Regression, Businesses