STEM etkinliği geliştirme sürecinin fen bilimleri öğretmen adaylarının girişimcilik ve STEM öz-yeterlikleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of STEM activity development process on entrepreneurship and STEM self-efficacy of pre-service science teachers
Yazar: ELİF KENDALOĞLU
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Etkinlik = Efficiency ; FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Bu araştırmanın amacı STEM etkinlikleri geliştirme sürecinin fen bilimleri öğretmen
adaylarının girişimcilik ve STEM öz-yeterlilikleri üzerine etkilerinin incelenmesidir. Aynı
zamanda fen bilimleri öğretmen adaylarının aldıkları teorik STEM eğitimi ve STEM
etkinlikleri geliştirme sürecindeki görüşlerini belirlemektir. Bu araştırmanın hem nicel hem de
nitel boyutu vardır. Araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması deseni, nicel boyutunda ise
basit deneysel desen benimsenmiştir. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılı güz yarıyılı
içerisinde 3.sınıfa devam eden 48 fen bilimleri öğretmen adaylarının katılımıyla
gerçekleştirilmiştir. Uygulama 10 hafta sürmüştür. Katılımcılar bu süreç içerisinde STEM ile
ilgili teorik eğitim almıştır ve bu eğitime yönelik 3 farklı STEM uygulama modeline (mühendislik tasarım temelli, probleme dayalı ve proje tabanlı STEM) yönelik toplam 58 adet
STEM etkinlikleri geliştirmişlerdir. Araştırma kapsamında, STEM Uygulamaları Öğretmen
Öz-yeterlilik Ölçeği, Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeği ve yarı
yapılandırılmış görüşme soruları veri aracı olarak kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde
içerik analizi, nicel verilerin analizinde ise ilişkili örneklem t-testi kullanılmıştır. Yapılan
analizler sonucunda katılımcıların ön-test ve son-test sonuçlarına göre; STEM öz-yeterlilikleri
ve girişimciliklerine ilişkin son-test lehine anlamlı bir farklılığa ulaşılmıştır. Sonuç olarak öğretmen adayları STEM teorik eğitimi alarak ve etkinlikler geliştirerek STEM öz-
yeterliliklerini ve girişimcilik becerilerini arttırdığı tespit edilmiştir. Fen bilimleri öğretmen
adaylarının STEM eğitimi alması ve özgün etkinlikler geliştirmesi; öğretmen adaylarının
yenilikçi fikirlere sahip ve açık olan, gerektiği zamanlarda risk alan, kendine güvenen, önüne
çıkan fırsatları gören ve değerlendirme noktasında istekli olan girişimci öğretmenler ve
bireyler olabilme yolunu açtığı düşünülmektedir. Öğretmen adayları kendi etkinliklerini
geliştirirken hangi adımları kullanmaları gerektiğini öğrendikleri ve daha sonrasında etkinlik
geliştirdikçe ileride kendi sınıflarına da bu adımları nasıl uyguladıklarını anlatabilecek düzeye
geldikleri söylenebilir. Ayrıca öğretmen adayları STEM eğitimi sürecine yönelik; yol
gösterici olma, işlerini kolaylaştırma, verilen bilgileri kullanma açısından olumlu görüş
bildirmişlerdir. STEM etkinlikleri geliştirme sürecine yönelik ise; tasarım oluşturmayı,
günlük hayattan problem durumu bulmayı, STEM disiplinlerini entegre etmeyi öğrendiklerini
aynı zamanda bunları yaparken zorlandıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmen adaylarına eğitim
fakültelerinde teorik ve uygulamalı STEM eğitimi dersi verilmesi önerilmektedir.

Anahtar sözcükler: Fen bilimleri öğretmen adayları, girişimcilik, STEM eğitimi,
STEM etkinlikleri, STEM öz-yeterlilik

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of STEM activities development process
on entrepreneurship and STEM self-efficacy of pre-service science teachers. At the same time,
it is to determine the views of pre-service science teachers in the theoretical STEM education
and STEM activities development process. This research has both quantitative and qualitative
dimensions. The case study design was adopted in the qualitative dimension of the research and
the simple experimental design was adopted in the quantitative dimension. The research was
conducted in the fall semester of the 2018-2019 academic year with the participation of 48 pre-
service science teachers attending their third year. The application lasted 10 weeks. During this
period, the participants received theoretical training on STEM and developed a total of 58
STEM activities for 3 different STEM application models (engineering design-based, problem-
based and project-based STEM). Within the scope of the research, STEM Applications Teacher
Self-Efficacy Scale, Entrepreneurship Scale for Teacher Candidates and semi-structured
interview questions were used as data tools. Content analysis was used in the analysis of
qualitative data, and dependent sample t-test was used in analyzing quantitative data. As a result
of the analyzes made, according to the pre-test and post-test results of the participants; A
significant difference was found in favor of the post-test regarding STEM self-efficacy and
entrepreneurship. As a result, it was determined that pre-service science teachers increased their
STEM self-efficacy and entrepreneurship skills by taking STEM theoretical training and
developing activities. Pre-service science teachers receive STEM education and develop
original activities; It is thought that pre-service teachers paved the way to become
entrepreneurial teachers and individuals who have innovative ideas and are open, take risks
when necessary, self-confident, see the opportunities ahead and are willing to evaluate them. It
can be said that the pre-service teachers learned which steps they should use while developing
their own activities, and then, as they developed activities, they reached a level where they
could explain how they applied these steps to their classes in the future. In addition, pre-service
science teachers for the STEM education process; They gave positive opinions in terms of being
a guide, facilitating their work, and using the information provided. Regarding the STEM
activities development process; They stated that they learned how to create designs, to find
problem situations from daily life, to integrate STEM disciplines and at the same time they had
difficulties in doing these. Theoretical and applied STEM education courses are given to
prospective teachers in education faculties.

Keywords: Entrepreneurship, pre-service science teachers, STEM activities, STEM
education, STEM self-efficacy