Akdeniz Üniversitesi Hastanesi  çalışanlarının hepatit a aşılanması konusundaki bilgi ve farkındalık düzeyi
The knowledge and awareness levels of the Akdeniz Üniversity Hospital employees about hepatitis vaccine
Yazar: ÖZLEM TAŞPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit A = Hepatitis A ; Hepatit A aşıları = Hepatitis A vaccines ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Giriş: Hepatit A enfeksiyonu, etkili ve güvenli aşıların mevcudiyetine rağmen dünya çapında halen önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Çalışmanın amacı, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan ve çalışmamıza katılmayı kabul eden personelin hepatit A aşılanması konusundaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin ve mevcut anti-HAV seroprevalansını saptayıp aşı ihtiyaç düzeyinin belirlenmesidir.   
       Materyal – Metot: Kesitsel nitelikte olan bu çalışma anket yoluyla yüz yüze görüşülerek yapılmıştır. Hastalara HAV enfeksiyonu ve aşısı hakkında bilgi düzeyini ölçen sorular sorulmuştur. Analizler SPSS 26.0 paket programı ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. 
       Bulgular: Çalışmaya hastanemizde çalışan 367 kişi alınmıştır. Katılımcıların ortalama yaşı 35,62±8,69'di. Katılımcıların %14,4'ü hekim, %14,2'si hemşire, %13,4'ü laboratuvar çalışanıdır. Katılımcıların %81'i geçmişte HAV IgG antikor düzeyi için tetkik edilmiştir. Tetkik edilen katılımcıların %66,9'u anti-HAV seropozitif, %33,1'i seronegatif bulunmuştur. Anti-HAV seropozitifliği, 40 yaş ve üzerinde, temizlik personeli, hasta bakıcı ve mutfak çalışanlarında, içme suyu olarak şebeke suyu kullananlarda, meslekte çalışma yılı 11 yıl ve üzeri olanlarda, ebeveyn eğitim düzeyi ilkokul ve daha düşük olanlarda daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların %63,8'inin HAV enfeksiyonu ve aşısı hakkındaki bilgi düzeyi yetersizdir. Hepatit A'ya karşı aşılanma oranı %8 (n=30) olarak bulunmuştur. Hepatit A bilgi düzeyi, 18-29 yaş grubunda, bekarlarda, üniversite mezunu olanlarda, gelir durumu 4000 TL ve üzeri olanlarda, hekimlerde, kendisinde veya ailesinde hepatit A öyküsü olanlarda, hastaların vücut sıvılarıyla doğrudan temas varlığı olan kişilerde, daha yüksek bulunmuştur. Katılımcılar arasında aşı yaptıranların bilgi düzeyi yaptırmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 'Hepatit A kapma riskim var' düşüncesi, hastaların vücut sıvılarıyla doğrudan temas varlığı olan kişilerde, hekimler ve ATT'lerde, ailesinde hepatit A öyküsü bulunanlarda, şişelenmiş su tüketenlerde daha yüksek bulunmuştur.
       Sonuç ve Öneriler: Çalışma sonucunda hastanemiz çalışanlarının hepatit A enfeksiyonu ve aşısı hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin genel olarak yetersiz olduğu, personelin yaklaşık üçte birinin HAV enfeksiyonuna karşı savunmasız olduğu ve bu seronegatif bireylerde de aşılanma oranının çok düşük olduğu bulunmuştur. Hastane çalışanlarını HAV enfeksiyonundan korumak için kurum içi personel eğitim programları devamlı olarak yapılmalı, işe giriş muayenesi veya periyodik sağlık muayeneleri sırasında sağlık personeli HAV enfeksiyonu hakkında bilgilendirilmelidir. Anti-HAV tetkiki yapılarak sonucu negatif olanlara aşı önerilmeli ve personele kendi kurumunda hepatit A aşısı sağlanmalıdır.
       Anahtar Kelimeler: Hepatit A enfeksiyonu, HAV, Sağlık Çalışanları, Aşılama

Abstract:
Introduction: Despite the availability of effective and safe vaccines, hepatitis A infection remains an important cause of morbidity and mortality worldwide. The aim of the study is to determine the level of knowledge and awareness about hepatitis A vaccination and the current anti-HAV seroprevalence of the personnel working at Akdeniz University Hospital and who agreed to participate in our study, and to determine the level of need for vaccination.
       Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted through a face-to-face interview. Participants were asked questions measuring their level of knowledge about HAV infection and vaccine. Analyzes were made with the SPSS 26.0 package program. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
       Findings: 367 people were included in the study. The mean age of the participants was 35.62±8.69 years. 14.4% of the participants are physicians, 14.2% are nurses and 13.4% were laboratory workers. 81% of the participants were screened for HAV IgG antibody levels in the past. 66.9% of the screened participants were found to be anti-HAV seropositive and 33.1% seronegative. Anti-HAV seropositivity was found to be higher in those aged 40 and over, cleaning personnel, nurses and kitchen workers, those using tap water as drinking water, those with 11 or more years of working in the profession, and those whose parental education level is primary school or lower.66.9%. The knowledge level of 63.8% of the participants about HAV infection and vaccine was found to be insufficient. The rate of vaccination against hepatitis A was 8% (n=30). The level knowledge about hepatitis A was found to be higher in the 18-29 age group, singles, university graduates, those with an income of 4000 TL and above, physicians, those with a history of hepatitis A in themselves or in their family, and those who had direct contact with the body fluids of the patients. Among the participants, the level of knowledge of those who had been vaccinated was found to be significantly higher than those who did not. The idea of "I have a risk of contracting hepatitis A" was found to be higher in people who have direct contact with the body fluids of patients, physicians and ATTs, those with a family history of hepatitis A, and those who consume bottled water.
       Conclusion and Recommendations: As a result of the study, it was found that the level of knowledge and awareness of hospital staff about hepatitis A infection and vaccine is generally insufficient, approximately one third of the staff are vulnerable to HAV infection, and the vaccination rate in these seronegative individuals was very low. In order to protect hospital workers from HAV infection, in-house personnel training programs should be carried out continuously, and health personnel should be informed about HAV infection during the employment examination or periodic health examinations. Vaccination should be offered to those who have negative results by performing anti-HAV tests, and hepatitis A vaccine should be provided to the personnel in their own institution.
       Keywords: Hepatitis A İnfection, HAV, Healthcare Workers, Vaccination