Denetim komitesi özelliklerinin finansal raporlama zamanlılığına ve firma performansına etkisi
The effect of audit committee characteristics on financial reporting timeliness and firm performance
Yazar: ABDULLAH KÜRŞAT MERTER
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ÖZER
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance

Özet:
Bu tez çalışması, Türkiye'deki borsaya kote şirketlerde büyüklük, bağımsızlık, finansal uzmanlık, toplantı sıklığı ve cinsiyet çeşitliliği gibi denetim komitesi özelliklerinin finansal raporlama zamanlılığı ve firma performansı üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Araştırma, 2563 gözlem verisi üzerinden panel veri analizi teknikleri kullanarak, denetim komitelerinin yapısal ve işlevsel özelliklerinin şirketlerin finansal raporlama ve performansı üzerindeki etkisini değerlendirmiştir.
Analiz sonuçları, denetim komitesinin bağımsızlık, toplantı sıklığı, finansal uzmanlık ve cinsiyet çeşitliliği özelliklerinin, finansal raporlama zamanlılığı ile negatif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkilere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, söz konusu özelliklerin finansal raporlamanın hızlandırılmasında ve şeffaflığın artırılmasında önemli rol oynadığını göstermektedir. Öte yandan, denetim komitesi büyüklüğü ve toplantı sıklığının firma performansı ile negatif ilişkilere sahip olması, büyük ve sık toplantı yapan komitelerin karar alma süreçlerinde bazı zorluklar yaşayabileceğini işaret ederken, bağımsızlık, finansal uzmanlık ve cinsiyet çeşitliliğinin firma performansı ile pozitif ilişkilere sahip olması, bu özelliklerin şirketlerin stratejik karar alma ve risk yönetimi süreçlerinde katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, denetim komitesi özelliklerinin finansal raporlama zamanlılığı ve firma performansı üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Yapılan ek analizlerde, yıl ve endeks bazında sabit etkiler dikkate alınarak ve denetim komitesi etkinliği indeksi geliştirilerek ana bulguların sağlamlılığı test edilmiştir. Bu ek analizler, temel bulguların genel geçerliğini ve tutarlılığını desteklemektedir.
Sonuç olarak, bu çalışma, denetim komitesi özelliklerinin, şirketlerin finansal raporlama süreçlerini ve genel performansını iyileştirme potansiyeline sahip kritik bir kurumsal yönetim mekanizması olduğunu ortaya koymaktadır. Politika yapıcılar ve şirket yöneticileri için, denetim komitesi özelliklerinin stratejik önemini ve bu özelliklerin etkin bir şekilde nasıl yönetilebileceğini anlamak, şirketlerin finansal başarısını ve piyasa değerini artırmada önemli bir adım olacaktır. Bu tez, denetim komitesi özelliklerinin ve etkinliğinin daha da iyileştirilmesi için uygulanabilecek stratejilerin geliştirilmesine yönelik temel bir referans noktası sunmaktadır.

Abstract:
This thesis aims to investigate the effects of audit committee characteristics such as size, independence, financial expertise, meeting frequency and gender diversity on financial reporting timeliness and firm performance in listed companies in Turkey. Within the context, the impact of the structural and functional characteristics of audit committees on the financial reporting and performance of companies is examined through the utilization of panel data analysis techniques on 2563 observation data.
The results demonstrate negative and statistically significant association of financial reporting timeliness with characteristics such as audit committee independence, meeting frequency, financial expertise and gender diversity. The evidence show that such features play a crucial role in accelerating financial reporting process and increasing transparency. On the other hand, the fact that audit committee size and meeting frequency have negative relationships with firm performance indicates that larger and frequently meeting committees have the propensity to face some difficulties in the decision-making process; while the positive relationships between independence, financial expertise, gender diversity and firm performance indicate that such characteristics contribute to strategic decision-making and risk management processes. Accordingly, audit committee characteristics play a significant role in financial reporting timeliness and firm performance. In additional analyses, the robustness of the main findings was tested for fixed effects on a year x sector basis and a novel audit committee effectiveness index, supporting the overall validity and consistency of the main findings.
In conclusion, this study reveals that audit committee features display critical corporate governance mechanism that has the potential to improve companies' financial reporting processes and overall performance. For policymakers and corporate executives, understanding the strategic importance of audit committee characteristics and how they can be managed effectively will be an important step in increasing companies' financial success and market value. This thesis provides a key reference point for developing strategies that can be implemented to further improve audit committee characteristics and effectiveness.