Roma İmparatorluğu'nun Flaviuslar Dönemi'nde Küçük Asia'daki yapı programı
Flavian Building Program In Asia Minor
Yazar: DENİZ BERK TOKBUDAK
Danışman: DOÇ. DR. GÖRKEM KÖKDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Flavius Hanedanı = Flavius Dynasty ; Küçük Asya = Asia Minor ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari yapı = Architectural structure ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Yapı üretimi = Structure production ; Yapı ürünleri = Building products

Özet:
Bu çalışma Flaviuslar Dönemi'nde Küçük Asia'da sürdürülen kamusal yapı faaliyetlerine odaklanmaktadır. Çalışma kapsamında Küçük Asia'nın eyaletlerinden, Asia, Galatia, Kappadokia, Kilikia, Lykia – Pamphylia, ve Bithynia – Pontus'ta bulunan yapılar değerlendirmeye alınmıştır. Söz konusu yapıları Flaviuslar Dönemi'nde inşa edilen, onarılan ve genişletilenler oluşturmaktadır. Yapıların tipolojisi, antik kaynaklar, epigrafik veriler, arkeolojik bulgular, modern kaynaklar ve saha araştırması sonucu oluşturulmuştur.

Geçmiş yıllarda Roma İmparatorluğunun Küçük Asia'daki varlığı, yapı programı aracılığıyla birçok kez çalışılmıştır. Fakat Küçük Asia'da Flaviuslar Dönemi Yapı Programı, konuyla ilgili yeterli kanıt olmasına rağmen bugüne değin büyük ölçüde ihmal edilmiştir. Bu çalışma ile bu boşluğun doldurulması amaçlanmakta ve Flaviuslar Dönemi'nde izlenen yapı programını diğer dönemlerden ayıran farkların ortaya çıkartılması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda Flaviusların selefi ve halefi olarak imparatorluğu yönetmiş Iulius – Claudiuslar ve Evlatlık İmparatorlar ile karşılaştırılarak yapı programı üzerinden Flaviusların Küçük Asia'daki rolü ve amacı anlaşılmaya çalışılacaktır.

Çalışma için şu ana kadar 71 yapının kataloglaması yapılmıştır. Bunlar arasında 21'i Vespasianus'a, 5'i Titus'a ve 37'si imparator Domitianus'a tarihlenmektedir. 8 yapı geniş tarih aralığında bulunmakta diğer bir değişle MS 69-96 yılları arasına tarihlenmektedir. Antik ve modern kaynaklar Flaviusların hanedanlıklarını meşrulaştırmak amacıyla mimariyi kullandıkları konusunda hem fikirdir. Bu durum imparatorluğun başkenti Roma'da özellikle belirgindir. Ancak arkeolojik ve epigrafik veriler, aynı durumun Küçük Asia'da düzensiz seyrettiğine işaret etmektedir. Vespasianus Dönemi'nde yapı faaliyetleri hızla düşerken, Domitianus Dönemi'nde zirve noktasına ulaşmıştır. Çalışmada arkeolojik, epigrafik ve eski çağ tarihinden yararlanarak yaşanan dalgalanmanın ana nedenleri açıklanmaya çalışılacaktır.

Abstract:
This study focuses on Roman building programme in Asia Minor during the Flavian Era (AD 69-96). It deals their public buildings in the regions of Asia Minor, Asia, Galatia, Cappadocia, Cilicia, Lycia – Pamphylia and Bithynia – Pontus. The research material mainly consists of constructed/repaired/expanded public buildings during the Flavian era. They are catalogued through studying analyzing historical sources, epigraphic data, archaeological finds, modern sources and field trips.

Many studies of Imperial Roman presence in Asia Minor through their building programme have already been studied in recent years. However, Flavian Building Programme has so far been mostly disregarded despite there is a body of evidence to address several aspects of this topic. My research project aims to plug this gap through questioning what distinguished Flavian Building Programme in Asia Minor, from that of his predecessors and successors, the Julio – Claudians and Adoptive Emperors. It deals with the role of the Flavian Building Programme in Asia Minor and the functions it fulfilled.

71 public buildings have been identified for the current project. Of these, 21 date to reign of Vespasian, 5 to the emperor Titus and 34 to the emperor Domitian. 8 buildings have a broad dating namely they belong to the Flavian Era (69-96 AD). Ancient sources and modern studies are cognizant that Flavians used architecture to legitimize their dynasty. This was particularly visible in Rome. On the other hand, archaeological and epigraphical data indicate an instability in Asia Minor. Building activity has decreased during Vespasian's rule whereas it increased in the reign of Domitian. This study intends to question this fluctuation through analyzing archaeological, epigraphical and historical data.