Kronik bel ağrılı olgularda yoganın ve fizyoterapi programının yaşam kalitesi, denge, ağrı düzeyi ve uyku kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
A comparison of yoga and physiotherapy programme on quality of life, balance, pain level and quality of sleep in patients with chronic low back pain,
Yazar: ESRA ATILGAN
Danışman: PROF. DR. FATİH ERBAHÇECİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Fiziksel tıp = Physical medicine ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yoga = Yoga

Özet:
Bu çalışma Kronik Bel Ağrısı (KBA) olan hastalarda yoga ve fizyoterapi programlarının yaşam kalitesi, denge, ağrı düzeyi ve uyku kalitesi üzerine olan etkilerini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Natal Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi?nde, uzman doktor tarafından Kronik Bel Ağrısı (KBA) tanısı konulan 40 hasta alınmıştır. Hastalar rastgele yöntemle ikiye ayrılmıştır. İlk gruba yoga yaptırılmıştır. Ikinci grup ise fizyoterapi programına alınmıştır. İlk gruba 4 hafta, haftada 5 gün olmak üzere yoga yaptırılmıştır. İkinci gruba ise haftada 5 gün iki hafta hotpack, ultrason ve egzersizden oluşan fizyoterapi programı uygulanmış ve iki haftalık tedaviyi takiben iki hafta boyunca haftada 5 gün egzersiz tedavisine devam edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm bireylere kas kuvveti, lumbal mobilite ölçümü, postür analizi, kısalık testleri, antropometrik ölçümler ve denge parametrelerine bakılmış; ayrıca ağrı Vizüel Analog Skalası, foksiyonel kapasite 6 dk yürüme testi ile, Uyku kalitesi Pittsburg Uyku kalitesi ölçeği, Fonksiyonel Yetersizlik Oswestry Fonksiyonel Yetersizlik Skalası, yaşam kalitesi Kısa Form 36 (SF-36) ve psikolojik durum Beck Depresyon Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Ölçümler tedavi öncesi ve sonrası tekrarlanmıştır. Tedavi sonrasında iki grupta da normal eklem hareketinde, esneklikte, ağrıda, fonksiyonel kapasitede, denge skorlarında, kas kuvvetinde, fonksiyonel yetersizlikde, depresyonda, yaşam kalitesi parametrelerinde düzelme olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Gruplar ararası değerlendirmeye göre 6 dk yürüme, ağrı, fonksiyonel kapasite, depresyon ve parmak zemin testi ölçümlerindeki fark fizyoterapi grubu lehine anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Tedavi sonrası her iki grupta da uyku kalitesinde bir gelişme olmadığı gözlenmiştir (p>0.05). Bu çalışmanın sonuçları her iki tedavi programının KBA'lı olgularda normal eklem hareketini, esnekliği, fonksiyonel kapasiteyi, kas kuvvetini ve denge skorlarını artırdığı, ağrıyı azalttığı, depresyonu azalttığı, fonksiyonel yetersizliği olumlu etkilediği ve yaşam kalitesinde iyileşme sağlandığını göstermiştir. Her iki tedavi programının da KBA?lı hastalarda kullanılabileceği görülmüştür. Yoga egzersizlerinin ileride yapılacak çalışmalarda sadece yoga egzersizlerini kapsayan bir program olarak verileceği gibi fizyoterapi programları içerisinde yer alacak yaklaşımlar şeklinde de uygulanabileceği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Kronik Bel Ağrısı, Fizyoterapi, Yoga, Uyku kalitesi

Abstract:
This study was aimed to investigate the effectiveness of yoga and physiotherapy programme on quality of life, balance, pain level and quality of sleep in patients with Chronic Low Back Pain (CLBP). 40 patients diagnosed with CLBP from Natal Physical Therapy Center were participated in the study. Subjects were randomly divided into two groups. First group was treated with yoga programme while second group was treated with physiotherapy programme. First group followed yoga programme 5 days in week for 4 weeks. Second group was treated with hotpack, ultrasound and exercise therapy 5 days a week for first 2 weeks, and only exercise programme was performed for the next 2 weeks. Main outcome measurements such as muscle strength, lumbal mobility measurement, posture analysis, muscle shortness tests, anthropometric measurements and balance parameters were evaluated accompanying with Visual Analog Scale (VAS), quality of life with Short Form 36 (SF36), functional capacity with 6-minute walking test, sleep assessment with Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKİ), disability with Oswestry Disability Index (ODI) and psychological status by Beck Depression Inventory (BDI) before and after treatment. Range of motion, flexibility, pain level, functional capacity, balance scores, muscle strength, functional disability,depression, quality of life parameters improved significantly in both groups (p<0.05) after treatment. When two groups were compared a significant difference in 6-minute walking test, pain level, functional capacity, depression, and finger to floor tests in favour of physiotherapy group were found (p<0.05). No significant change has beenfound in quality of sleep in both groups (p>0.05). The results of this study showed that both treatments increased range of motion, flexibility, functional capacity,muscle strength and balance while relieving pain level, depression and disability with improved functional disability and quality of life in patients with CLBP. It is suggested that yoga excersises can be considered as a part of physiotherapy sessions as well as being a single programme. This approach needs further studies.Key Words: Chronic Low Back Pain, Physiotherapy, Yoga, Quality of Sleep