Kuş yuvası çizim testinin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adoptation of bird nest drawing into Turkish, validity and reliability analysis
Yazar: BETÜL DEMİRBAĞ
Danışman: PROF. DR. GALİP YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Kuş Yuvası Çizimi Testi = Bird Nest Drawing Test ; Projektif testler = Projective tests ; Testler = Tests ; Çizim = Drawing ; Çocuk resimleri = Children's paintings

Özet:
Bu çalışmada, bağlanma durumlarını incelemeye yönelik projektif bir ölçüm aracı olan Kuş Yuvası Çizimi (Bird Nest Drawing- BND) Türk kültürüne uyarlanmış ve incelenmiştir. Katılımcılar, üç merkezi devlet okuluna devam eden yaşları 9 ile 11 arasında değişen 91 çocuktan oluşmaktadır. Katılımcılar ilk olarak bir kuş yuvası çizmeleri ve çizdikleri yuvaya ilişkin bir hikâye anlatmaları konusunda motive edilmişler, sonrasında Kern's Güvenli Bağlanma ölçeğindeki maddeler üzerinden anne ve babaları ile ilişkileri konusunda görüşmeye alınmışlardır. Çizimlerin sayısallaştırılması için Kuş Yuvası Çizimi Değerlendirme Ölçeği (KYÇDÖ) geliştirilmiştir. KYÇDÖ puanları SPSS 21.0, çizimlere ilişkin hikâyelerden oluşturulan temalar Atlas.ti programları kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçüt bağıntılı geçerlik analizi KYÇDÖ'nün Kern's Güvenli Bağlanma Ölçeği ile orta düzeyde bir korelasyona (r=.32, p<.01) sahip olduğunu göstermektedir. KYÇDÖ'nün KR-20 güvenirlik katsayısı .70, iki yarı güvenirlik yöntemi ile elde edilen Spearman Brown güvenirlik katsayısı ise .73 olarak tespit edilmiştir. Puanlayıcılar arası güvenirlik analizi için Kendall's W indeksine bakılmış, maddelerin .66 ile 1.0 arasında değişen değerler aldığı tespit edilmiştir. Kâğıdın yüzde 20'sinden fazlasının kullanımı, ekstra figürler, "M" biçimli kuşların varlığı, gerçekçi renk kullanımı, ebeveyn kuşların yavru veya yumurtalarla birlikte çizilmiş olup olmaması gibi bazı grafik özellikler bireylerin bağlanma durumları ışığında değerlendirilmiştir. Hikâyelere ilişkin içerik analizi sonrasında belirlenen temalar; birliktelik, aile ile ilişkiler, yem/yemek, yalnızlık, olumsuz tema ve ihtiyaçlar olarak sıralanabilir. Bu temalar çocukların bağlanma durumlarıyla karşılaştırılmış, beş temanın istatistiki olarak anlamlı farklılık yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar ve gelecekteki çalışmalara yönelik öneriler ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study Bird Nest Drawing (BND), a projective assessment tool which focuses on attachment security, was adopted into Turkish and investigated. Subjects were 91 children from three public schools at the late childhood ages 9 to 11.  First children drew a bird nest then they were motivated to tell a story about the nest. Next they were interviewed about their relationship with their mother and father using Kern's Security Scale. Bird Nest Drawing Rating Scale (BNDRS) was developed to quantitate drawings. Children's BNDRS were analysed using SPSS 21.0, the figures in drawings and the themes were analysed using Atlas-ti programs. The criteria based validity analyse shows that, BNDRS has a middle correlation (r=.32, p<.01) with Kern's Security Scale and that's statistically acceptable. KR-20 coefficient was found to be .70 and split half coefficient was found to be .73. Moreover, inter-rater reliabilities were acceptable; the Kendall's W coefficients of the items ranged .66 to 1.0. A series of graphic features including use if 20 percentage or more use of the paper, use of extra figures, "M" shaped birds, realistic use of colour, parent bird's being drawn with baby bird or eggs etc. were examined and their frequency variances according to being a member of secure attached or insecure attached group were determined.  After content analyses of the stories, 6 themes were indicated; keep together, relationships with family, bird food or eating, loneliness, negative theme, needs. These themes were compared with children's attachment situations and it was determined that several of analyses reach significance. Conclusions regarding relevant literature, recommendations and possible directions for future research were discussed.