Otizimli çocuğu olan annelerin depresyon anksiyite ve stres düzeylerine yönelik bir araştırma
A study on depression, anxiety and stress levels of mothers with autistic children
Yazar: RUAA HUSSEIN ALI AL-GRAITI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL SEKİ ÖZ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Stres = Stress

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu bir çocuğun yaşamını değiştiren ve çocuk kadar aile, özellikle
de bakım veren anneler üzerine etkileri bulunan bir hastalıktır. Bu tanımlayıcı araştırma
Irak'ta bir otizm merkezine kayıtlı çocukların annelerinin depresyon, anksiyete ve stres
düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Eylül 2022 ile Mayıs 2023 tarihleri
arasında gerçekleşmiş, Irak'ın Nasiriye şehrinde bulunan Dhi Qar Otizm Merkezi'ne kayıtlı
218 çocuğun annesi katılmıştır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu ve Depresyon
Anksiyete Stres Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışmanın sonucunda katılımcıların çoğunluğunun
40 yaş ve üstü olduğu, iki çocuk sahibi olduğu, okuma ve yazma bildiği ve gelirlerinin
giderlerini karşılamadığı ortaya çıkmıştır. Annelerin ileri düzeyde depresyon, çok ileri
düzeyde anksiyete ve orta düzeyde strese sahip oldukları görülmüştür. Anksiyete için
çocuğun zeka düzeyinin anlamlı bir fark yarattığı, sınırda veya düşük zeka düzeyine sahip
annelerde anksiyete düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca depresyon ile
anksiyete arasında güçlü bir pozitif korelasyon (r=0,647, p<0,001) ve depresyon ile stres
arasında zayıf bir pozitif korelasyon olduğu (r=0,219, p=0,001) bulunmuştur. Bütün bu
sonuçlara dayanılarak sağlık ekibinin annelere yönelik tedavi edici, önleyici ve ruh sağlığını
geliştirici destek sağlaması önerilmektedir.
Kasım 2023, 68 sayfa.
Anahtar kelimeler: Anksiyete, Anne, Depresyon, Otizm, Stres

Abstract:
Autism Spectrum Disorder is a disease that changes a child's life and has effects on the
family as well as the child, especially the caregivers' mothers. This descriptive study aims
to examine the depression, anxiety and stress levels of mothers of children enrolled in an
autism center in Iraq. The study was carried out between September 2022 and May 2023,
and the mothers of 218 children registered at the Dhi Qar Autism Center in Nasiriyah, Iraq
participated. Research data were collected with Personal Information Form and Depression
Anxiety Stress Scale (DASS-21). As a result of the study, it was revealed that the majority
of the participants were 40 years old and over, had two children, could read and write, and
their income did not cover their expenses. It was observed that mothers had severe
depression, very severe anxiety and moderate stress. It was determined that the intelligence
level of the child made a significant difference for anxiety, and the anxiety level was higher
in mothers with borderline or low intelligence levels. In addition, there was a strong positive
correlation between depression and anxiety (r=0.647, p<0.001) and a weak positive
correlation between depression and stress (r=0.219, p=0.001). Based on all these results, it
is recommended that the healthcare team provide treative, preventive and mental healthenhancing support for mothers.