Vigna radiata ekotiplerinde genetik çeşitlilik ve filogenetik ilişkilerin belirlenmesi
Determination of genetic diversity and philolonetic relationships in Vigna radiata ecotypes
Yazar: MERAL DEMRAL
Danışman: PROF. DR. CANAN CAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Maş fasulyesi, dünyada tropik ve subtropik iklim koşullarında yetiştirilen önemli bir baklagil bitkisidir. Bu tarım bitkisinin besin içeriği açısından zenginliği ve kısa dönem içerisinde hasata hazır olması bitki rotasyon sistemlerinde önemli tane baklagil haline gelmesini sağlamaktadır. Türkiye'de mercimek, nohut ve fasulye gibi tane baklagillerin tarımı yaygın olarak yapılmaktadır. Bundan dolayı genetik ve moleküler çalışmalar ağırlıklı bu bitkilerde yapılmaktadır. Maş fasulyesi diğer baklagil bitkilerinden araştırma açısından geride kalmasına rağmen Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri'nde tarımı yapılmaktadır. Türkiye'de maş fasulyesinin moleküler karakterizasyonu ve genetik çeşitliliği çalışmalarına literatür taraması sırasında rastlanmamıştır. Maş fasulyesinde bu zamana kadar yapılan çalışmalarda genel olarak fenotipik ve zirai önemi üzerinde durulmuştur. Bu durum genetik çeşitlilik açısından değerlendirilme yapılabilmesi bilgi eksikliğinden dolayı genetik kaynakların doğru değerlendirilmesini ciddi ölçüde sınırlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; morfolojik olarak birbirine benzer olanların toplandığı maş fasulyesi tohumlarında DNA barkodlama yapılarak filogenetik analiz ile teşhisler sonrasında RAPD ve ISSR markır sistemleri yardımıyla genetik çeşitliliği belirlemektir. Çalışmamızda Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman, Ankara ve Malatya illerinde tarımı yapılan tohumları toplanan maş fasulyesi külti-genlerinin RAPD, ISSR ve DNA barkod markır sistemleri kullanılarak genetik çeşitlilik ve filogenetik analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmamız Türkiye'de tarımı yapılan maş fasulyesi popülasyonunun ilk genetik karakterizasyonu çalışması olma özelliğini taşımaktadır.

Abstract:
Mung bean is an important legume plant grown in tropical and subtropic climatic conditions in the world. The richness of this agricultural plant in terms of nutrient content and its readiness to harvest in the short term makes it an important grain legume in plant rotation systems. Agriculture of grain legumes such as lentils, chickpeas and beans are widespread in Turkey. Therefore, genetic and molecular studies are mainly carried out in these plants. Although mung beans lag behind other legume plants in terms of research, they are cultivated in Southeastern and Eastern Anatolia Regions. Studies of molecular characterization and genetic diversity of mung beans in Turkey have not been found during the literature review. Mung bean studies until this time focused on phenotypic and agricultural importance in general. This situation severely limits the proper evaluation of genetic resources due to lack of information to be able to be evaluated in terms of genetic diversity. The aim of this study is to determine genetic diversity with the help of RAPD and ISSR marker systems after phylogenetic analysis and diagnosis by DNA barcoding in mung bean seeds from which morphologically similar ones are collected. In this study, genetic diversity and phylogenetic analyzes of mung bean culti-genes collected from agricultural seeds in Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman, Ankara and Malatya will be carried out using RAPD, ISSR and DNA barcode marker systems. Our study is the first study of genetic characterization of mung bean population in Turkey.