Romatoid artritli hastalarda sarkopeni ile bölgesel sarkopeni sıklığı ve ilişkili risk faktörleri
Frequency of sarcopenia and regional sarcopenia and associated risk factors in patients with rheumatoid arthritis
Yazar: İLHAN KURTAY
Danışman: PROF. DR. FUNDA LEVENDOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı EWGSOP 2018 tanı kriterleri kullanılarak Romatoid artritte sarkopeni sıklığını, hastalık aktivitesiyle ilişkisini ve USG ile kuadriseps femoris, rektus abdominus ve rektus femoris kas kalınlıklarına bakarak bölgesel sarkopeniyi de araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 103 Romatoid artritt hastası alındı. Sarkopeni tanısı EWGSOP 2018 kriterlerine göre konuldu. Katılıcımlara SARC-F anketi dolduruldu. Hastaların kas gücü ölçümü için Beseline marka el dinamometresi kullanılarak el kavrama testi ve sandalye yükselme testi kullanıldı. Kas kitlesi için LUNAR marka DXA cihazı kullanıldı. Fiziksel performansı değerlendirmek için yürüme hızı, ve zamanlı kalkıp yürüme testi (TUG) uygulandı. Katılımcıların boy, kilo, ekstremite çevresi,  bel ve kalça çevresi standart prosedürler kullanılarak ölçüldü.  Esaote marka ultrason cihazı ile katılımcıların kuadriseps femoris, rektus femoris ve rektus abdominus kas kalınlığı ölçüldü. Romatoid artrit hastalarında EWGSOP2 tanı kriterlerine göre el kavrama gücü erkekte 27 kg, kadında 16 kg altında ve/veya sandalye yükselme testi 15 sn üzerinde olanlar muhtemel sarkopeni, kas gücü düşüklüğünün yanında ASM/boy2 ise erkeklerde 7 kg/m², kadınlarda 5,5 kg/m²'nin altında olanlar sarkopeni kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 103 hastanın 13'ü (%13 sarkopeni) sarkopeniydi. 90 tanesinde (%90) sarkopeni tespit edilmedi. Bunların 28 'i muhtemel sarkopeni olarak tanımlandı. USG ile 103 hastanın yüzde 10,7 sinde bölgesel sarkopeni tespit edildi. Çalışmaya alınan 103 romatoid artrit hastası EWGSOP2 tanı kriterlerine göre sarkopenisi olan (13 hasta) ve sarkopeni olmayan (90 hasta) hastalar şeklinde 2 gruba ayrıldı. İki grup arasında yaş, kilo, tanı süresi, CRP, HAQ, csDMARD kullanımı, bDMARD kullanımı, sigara kullanımı, HT, KAH, RF pozitifliği, ACPA pozitifliği değerleri arasında anlamlı farklılık yoktu. Sarkopeni grubunda erkek oranı daha yüksek, boy daha uzun, vücut kitle indeksi daha düşük, DAS28-ESR daha yüksek bulundu. 2 grup arasında bu değerler arasında anlamlı farklılık vardı. Sarkopeninin diğer parameterlerle korelasyon incelmesinde,  cinsiyet, BMI,  bDMARDs, TUG testi, dominant kol çevresi, dominant uyluk çevresi, dominat kuadriceps femoris çevresi, ile anlamlı korele olduğu gözlenmiştir. 
Sonuç: 65 yaş altı RA'lı hastalarda sarkopeni prevalansı %13, bölgesel sarkopeni prevalansı da %10,7 bulundu. RA'li hastalarda sarkopeni ile ilişkili risk faktörleri; cinsiyet, boy, vücut kitle indeksi, DAS 28-ESR idi. Sonuçlarımız uzun hastalık süresi ve yüksek hastalık aktivitesinin, RA'lı hastalarda kronik inflamasyona bağlı sarkopeni gelişimini tetikleyebileceğini düşündürdü. Bu çalışma RA'lı erkeklerin, sarkopeni açısından daha fazla risk altında olduğunu göstermektedi. Bu nedenle RA'lı erkek hastaların takip süresince sarkopeni açısından değerlendirirken daha dikkatli olunması gerekir. Düşük BMI'ya sahip RA'lı hastalar sarkopeni riski altındadır. Beslenme ve diyet açısından tıbbi destek ihtiyacı gerekebilir. Yaptığımız korelasyon analizinde sarkopeni ile cinsiyet, BMI,  bDMARDs kullanımı, TUG testi, dominant kol çevresi, dominant uyluk çevresi, dominant kuadriceps femoris çevresi ile korele olduğu gözlendi. El kavrama testi ile de DAS28-ESR,  HAQ, tanı süresi, bDMARD kullanımı, 6m yürüme testi, TUG testi, dominant kuadriceps femoris kalınlığı arasında korelasyon olduğu gözlendi. Hastalık aktivitesini kontrol altına almanın yanı sıra hastaları egzersize teşvik ederek sarkopeniye karşı koruyucu ve önleyici yöntemleri öncelikli plan içine almak gerekir. Hekimler hastalık seyri boyunca sarkopeni gelişiminin farkında olmalıdır. Literatürde yapılan çalışmalardaki tanı metotlarında farklılıklar mevcuttu. Çalışmalarda kullanılan cut-off değerleri de birbirinden farklıydı. Gelecekteki çalışmalarda ortak bir tanı kriteri ve cut-off değerlerinin kullanmasına ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın bir sınırlaması küçük örneklem büyüklüğü ve diğeri de kontrol grubunun olmamasıdır. RA'lı hastalarda sarkopeni gelişiminin altında yatan mekanizmayı belirlemek ve etkili önleme tedavileri geliştirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler:  Romatoid artrit, sarkopeni, ultrasonografi, vücut kompozisyonu

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of this study is to investigate the frequency of sarcopenia in rheumatoid arthritis, its relationship with disease activity, and to investigate regional sarcopenia by looking at kuadriceps femoris, rectus abdominus and rectus femoris muscle thicknesses by using EWGSOP 2018 diagnostic criteria.
Materials and Methods: 103 patients with rheumatoid arthritis were included in the study. The diagnosis of sarcopenia was made according to the EWGSOP 2018 criteria. SARC-F questionnaire was filled in to the participants. The hand grip test and chair rise test were used by using the Baseline brand hand dynamometer to measure the muscle strength of the patients. LUNAR brand DXA device was used for muscle mass. Walking speed and timed up and go test (TUG) were used to evaluate physical performance. Participants' weight, height, extremity circumference, waist and hip circumference were measured using standard procedures. Quadriceps femoris, rectus femoris and rectus abdominus muscle thicknesses were measured with Esaote brand ultrasound device. According to the EWGSOP2 diagnostic criteria in rheumatoid arthritis patients, those with a hand grip strength of 27 kg in men, less than 16 kg in women and/or those with chair stand test above 15 seconds have probable sarcopenia, low muscle strength, and ASM/height2 of 7 kg/m² in men, 5 in women, Those below 5 kg/m² were accepted as sarcopenia.
Results: Thirteen (13% sarcopenia) of 103 patients included in the study had sarcopenia. Sarcopenia was not detected in 90 of them (90%). Of these, 28 were identified as probable sarcopenia. Regional sarcopenia was detected in 10,7% of 103 patients by USG. The 103 rheumatoid arthritis patients included in the study were divided into 2 groups according to the EWGSOP2 diagnostic criteria as patients with sarcopenia (13 patients) and patients without sarcopenia (90 patients). There was no significant difference between weight, diagnosis time, CRP, HAQ, csDMARD use, bDMARD use, smoking, HT, CAD, RF positivity, ACPA positivity. In the sarcopenia group, the ratio of males was higher, the height was longer, the body mass index was lower, and the DAS28-ESR was higher. There was a significant difference between these values between the 2 groups. In the analysis of the correlation of sarcopenia with other parameters, it was observed that there was a significant correlation with gender, BMI, bDMARDs, TUG test, dominant arm circumference, dominant thigh circumference, dominant kuadriceps femoris circumference.
Conclusion: The prevalence of sarcopenia was 13%, and the prevalence of regional sarcopenia was 10,7% in patients with RA under 65 years of age. Risk factors associated with sarcopenia in patients with RA; gender, height, body mass index, DAS 28-ESR. Our results suggested that long disease duration and high disease activity may trigger the development of sarcopenia due to chronic inflammation in patients with RA. This study showed that men with RA are at greater risk for sarcopenia. Therefore, it is necessary to be more careful when evaluating male patients with RA in terms of sarcopenia during the follow-up period. Patients with RA who have a low BMI are at risk for sarcopenia. Medical support may be needed in terms of nutrition and diet. In our correlation analysis, it was observed that sarcopenia was correlated with gender, BMI, use of bDMARDs, TUG test, dominant arm circumference, dominant thigh circumference, and dominant quadriceps femoris circumference. It was observed that there was a correlation between the hand grip test and DAS28-ESR, HAQ, diagnosis time, bDMARD use, 6m walking test, TUG test, and dominant quadriceps femoris thickness. In addition to controlling disease activity, it is necessary to include preventive and protective methods against sarcopenia by encouraging patients to exercise. Physicians should be aware of the development of sarcopenia throughout the course of the disease. There were differences in the diagnostic methods in the studies in the literature. The cut-off values used in the studies were also different from each other. Future studies need to use a common diagnostic criterion and cut-off values. One limitation of this study is the small sample size and the other is the absence of a control group. More studies are needed to determine the mechanism underlying the development of sarcopenia in patients with RA and to develop effective prevention treatments.
Key words: Rheumatoid arthritis, sarcopenia, ultrasonography, body composition