Aile işletmelerinde pazar odaklılık ve bazı örgütsel yetenekler ile firma performansı ilişkisi
The relationship between market orientation and some organizational capabilities with firm performance in family businesses
Yazar: EBRU ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL ZEHİR
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile işletmeleri = Family enterprises ; Firma performansı = Firm performance ; Pazar odaklılık = Market-oriented ; Performans = Performance ; Örgütsel yetenek = Organizational capabilities ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüz pazar odaklı işletmeleri göz önüne alındığında rakiplere karşı üstünlük sağlamak ve üstün performans göstermek işletmelerin ana amaçlardandır.  Pazar odaklılıkla paralel olarak literatürde kaynak tabanlı görüşe göre işletmeler sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilmek için kendilerine özgü örgütsel yetenekler edinirler. Bu bağlamda çalışmada aile işletmelerinde pazar odaklılığın örgütsel yetenek edinimi ile ilişkisi ve bu ilişkinin işletme performansına etkileri araştırılmıştır. Pazar odaklılık ve örgütsel yetenekler literatürde ayrı ayrı araştırılan konulardan olup, aile işletmelerinde yapılmış herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Ülkemizde aile işletmelerinin büyük çoğunluğu oluşturması sebebiyle pazar odaklılığın aile işletmelerinin performansına etkisi, bu bağlamda yönetimsel, girişimcilik, küresel ve ortaklık kurma örgütsel yetenekler ediniminin pazar odaklılıkla ilişkisine odaklanılmıştır. 
Çalışma 840 çalışan ile tamamlanmış olup bu araştırma ile bu çalışmanın literatüre katkısı ampirik olup, 1- pazar odaklılığın işletme performasını pozitif yönde etkilediği, 2- pazar odaklı aile işletmelerinin örgütsek yetenekler edinimi ile pozitif ilişkili olduğunu, 3-edinilen örgütsel yeteneklerin işletme perfomansı üzerinde pozitif çıktılar oluşturduğu, 4- son olarak ise küresel ve girişimcilik yeteneklerinin aile işletmelerinin pazar odaklılığı ile performansı arasında aracı rol oynadığı tespit edilmiştir

Abstract:
Considering today's market-oriented businesses, the main objectives of businesses are to outperform competitors and show superior performance. According to resource-based view in the literature in line with market orientation, businesses acquire their own organizational capabilities to have sustainable competitive advantages. In this context, the relation between market orientation in family business and acquisition of organizational capability and its effects on business performance have been examined in this study. Market orientation and organizational capabilities are the topics that have been examined separately in the literature, and no study has been found on family businesses. Because most of the businesses in Turkey are family businesses, the impact of market orientation on the performance of family businesses has been studied. Therefore the focus have been given on the relationship between market orientation and acquisition of managerial, entrepreneurial, global, and partnership building organizational capabilities.
The contribution of this empirical research, which has been conducted with 840 employees, to the literature is as follows;
1- Market orientation affects business performance positively,
2-There is a positive relationship between market-oriented family businesses and the acquisition of organizational capabilities,
3-The acquired organizational capabilities have positive outputs on business performance,
4- Finally, it is determined that global and entrepreneurial capabilities play a mediating role between family businesses' market orientation and performance.