2007-2008 yıllarında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimi'nin ulaştığı sağlık çalışanlarında iş stresinin değerlendirilmesi
Evaluation of job stress among health workers of Dokuz Eylul University Hospital Employee Health Unit-between the years 2007 and 2008
Yazar: ABDOULAZIZ KAILOU
Danışman: PROF. DR. OSMAN ALPARSLAN ERGÖR ; ÖĞR. GÖR. AHMET SOYSAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Stres = Stress ; İş stresi = Job stress

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 2007-2008 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinde çalışan ve Çalışan Sağlığı Birimde periyodik muayeneleri yapılan sağlık çalışanlarının  iş stresi açısından irdelenmesidir.
Yöntem: Araştırma kesitsel bir çalışmadır. Çalışan sağlık biriminde 480 kişinin periyodik muayenesi yapılmıştır. Veri tabanında yer alan tüm çalışanlar örneğe alınmıştır. Ancak örneğin 333'üne (%23.73 erkek ve %76.27 kadın, ulaşma yüzdesi % 69.37) iş stresi anketi uygulanmıştır. Araştırma iş stresi anketi uygulanan tüm çalışanların kayıtları kullanılarak yapılmıştır. İş stresi ölçümünde Karasek modelin iş yükü-kontrol-sosyal destek ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri (yaş grubu, cinsiyet, eğitim düzeyi, kadro durumu, medeni durumu, görev türü, haftalık çalışma süresi, çalışılan ünite vb) de sorulmuştur. Çalışanların sosyo-demografik özellikleri ile iş stresi puanları arasında ilişki belirlenmesi için tek değişkenli bağımsız gruplarda t testi ve ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışanların % 23.7'i yüksek iş stresi ile karşılaştıklarını bildirmiştir. Hemşirelerde iş yükü- kontrol ve sosyal destek puanının anlamlı olarak arttığı görülmüştür. Erkeklerde  iş stresi puanı kadınlara göre daha yüksektir. Yüksekokul ve üzerinde eğitim alanlarda iş stresi puanı lise ve altında eğitimi olanlara göre daha düşüktür.  Kadro durumu ile iş stresi arasında anlamlı bir ilişki gösterilmemiştir. Hemşireler ve idare çalışanlarda  iş stresi puanı diğer sağlık çalışanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır.
Sonuç: 2007-2008 yıllarında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimin ulaştığı sağlık çalışanlarında cinsiyet, eğitim düzeyi ve görev türü ile iş stresi arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler: İş stresi,  sağlık çalışanları,  sosyo-demografik özellikler

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate job stress by Karasek Model among employees and employee health unit in Dokuz Eylul University Hospital between 2007and 2008.
Method: This research is a cross-sectional study.  In employee health unit 480 personnel's periodic inspection was conducted. All employees in the database were taken as a sample. However, job stress questionnaires were administered only to 333 sample personnels (23.73% male and 76.27% female, 69.37% achieved). The questionnaire on job stress research was conducted using all records of the employees. Karasek model job demand control support questionnaire was applied in the measurement of job stress. Participants' socio-demographic characteristics (age group, gender, education level, staff level, marital status, type of profession, weekly working hours, working unit... etc.) were also asked. Univariate t-test for independent groups and chi-square analyze were applied to evaluate the association between employees's socio-demographic characteristics and job stress.
Results:  23.7 % of employees were exposed to job strain (high job stress). Job demand control support score was increased significantly among nurses. Job strain score was more frequent among males than females. Job strain score was less frequent among graduates from College and above than graduates from high school and below. There was no significant association between staff status and job stress. Job strain score was less frequent among nurses and administrative employees than other health employees.
Conclusion:    Job stress was found to be associated significantly with gender,  education level and type of profession among health workers of Dokuz Eylul University Hospital employee health unit between the years 2007 and 2008.

Key Words: Job stress, healthcare workers, socio-demographic characteristics