Çorum ilinde endüstri
Industry of Çorum province
Yazar: MUTLU YILMAZ
Danışman: PROF.DR. HAMDİ KARA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Endüstri coğrafyası = Industrial geography ; Endüstrileşme = Industrialization ; Çorum = Çorum

Özet:
Türkiye'de endüstrileşme hareketi, özellikle son yıllarda, Anadolu'ya yayılma eğilimi göstermiştir. İstanbul, İzmir, Adana, Bursa Ankara gibi endüstrinin yoğun olduğu iller dışında Denizli, Gaziantep, Eskişehir, Konya, Kahramanmaraş ve Çorum gibi illerin endüstri sektöründe önemleri artmaya başlamıştır. "Anadolu Kaplanları" olarak nitelendirilen bu illerin endüstrileri genellikle yerel birtakım özellikler göstermektedir. Denizli ve Kahramanmaraş'ta dokuma, Gaziantep, Kayseri ve Eskişehir'de metal eşya, makine ve teçhizat endüstrisi ön plana çıkarken, Çorum'da taş ve toprağa dayalı endüstri kolu oldukça önemlidir. Bu araştırmada öncelikle Türkiye'de endüstrinin gelişimi ile Çorum endüstrisinin tarihi gelişimi incelenmekte, bu inceleme yapılırken Cumhuriyetten günümüze sanayi sayımları yardımıyla analizlere gidilmektedir. Daha sonra endüstriyi etkileyen faktörler tek tek ele alınıp incelenmiştir. Bir diğer bölümde Çorum ilinde endüstrinin sektörel dağılışı irdelenirken, Çorum ilinde endüstrinin alansal dağılışı ve bunu etkileyen faktörler bir sonraki bölümde verilmiştir. Son kısımda ise, endüstrinin sorunları ve çözüm önerileri aktarılmaya çalışılmıştır. Çorum'da kurulmuş olan ilk büyük endüstri tesisi, 1958 yılında hizmete giren Çorum çimento fabrikasıdır. Bu fabrika ile birlikte Çorum'da modern endüstrinin temelleri atılmıştır. 1972 yılında Çorum ilinin kalkınmada öncelikli iller kapsamı içine alınması, 1985 yılında Organize Sanayi Bölgesinin tamamlanması ve uygulanan teşvik politikaları sayesinde Çorum ilinde endüstri hızlı bir şekilde gelişmeye başlamıştır. 2000 yılı itibariyle araştırmamıza konu olan 10 ve daha fazla işçi çalıştıran 143 işletmede 7707 kişi çalışmaktadır. Çorum ilindeki endüstri kuruluşları küçük ve orta boy (KOBİ) olarak nitelendirdiğimiz 10-100 işçi çalıştıran ve hemen tamamı özel sektör ağırlıklı bir dokuya sahiptir. İlde devlete ait olan tek tesis Çorum Şeker Fabrikası'dır. Çorum ili 1989 yılında Türkiye'de kalkınmada öncelikli iller içinde (52 il) tesis sayısı bakımından, ilk sıradadır. Ancak 1998 yılına gelindiğinde Çorum bu özelliğini kaybederek, Kahramanmaraş, Samsun, Tokat illerinden sonra tesis sayısı bakımından 4. sıraya gerilemiştir. Yani Çorum'da 1990 yılına kadar hızlı bir şekilde olan endüstrileşme bir durgunluk dönemine girmiştir.

Abstract:
Industrialisation movements in Turkey have recently spreading trend into Anatolia. Apart from provinces with intensive industrial activities like İstanbul, İzmir, Adana, Bursa, Ankara the provinces, such as Denizli, Gaziantep, eskişehir, Konya, Kahramanmaraş and Çorum have started to get importance in industrial sector. Industries in these provinces which are named as "The Tiger of Anatolia" while, show some local characteristics in general. Textile in Denizli and Kahramanmaraş, metal good and machine industries in Kayseri, Eskişehir and Gaziantep are of importance, industries based on rock and soil come first in Çorum. First of all, industrial development in Turkey and Çorum are investigated in this study. While doing this by the help of from republic to present industrial enumerations, some analysis are made. Then, Factors effecting these industries are examined one bye one. In one section, sectoral distribution of industry and factors effecting these very distribution in Çorum are given in the other section. As for last section, industrial problems and suggestions for their solution are told. Çorum cement factory is the first and big factory establishment founded in 1958 in Çorum. Together with this factory, modern industry has been laid to foundation in Çorum. Industry in Çorum has gained momentum via being an industrial privileged province in 1972, the completion of organised industrial district in 1985 and industrial promotion policies. 7707 people have been working in 143 establishment employing 10 or more worker in 2000. Industrial establishments in Çorum Province, qualified by small and medium scale establishments employing 10-100 worker (KOBİ) have a private sector ladçn structure. Sugar factory is the only establishment belonging to the state. Coming first among privileged provinces in development (52 provinces) in 1989, province lost that character when the year of 1998 came. Çorum' s coming fourth after Kahramanmaraş, Samsun and Tokat Provinces in terms of the number of establishments show its regr-şssion. That is to say, industrialisation which has been rapid until 1990 has came in a stagnant period in Çorum.