Hizmetler sektöründe çarpan katsayılarının girdi-çıktı analiz yöntemiyle belirlenmesi: Türkiye üzerine bir uygulama
Determining of multiplier coefficients in the services sector by using input-output analysis method: An aplication on Turkey
Yazar: İZZET ÖZIŞIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECLA AYAŞ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Girdi-çıktı analizi = Input-output analysis ; Hizmet endüstrisi = Service industry ; Çarpanlar = Multipliers

Özet:
Dünyada hizmetler sektörünün genel ekonomik yapı içindeki payı gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Günümüzde, gelişmiş ya da az gelişmiş pek çok ülke için hizmetler sektörü, ekonomiye yaptığı katkı bakımından ilk sırada gelmektedir. Türkiye'nin ekonomik kalkınması açısından bakıldığında ise hizmetler sektörü lokomotif sektör olarak görülmektedir. Bu anlamda hizmetler sektörünün incelenmesi önem kazanmaktadır. Sektör analizi yapmak için en ideal yöntem girdi-çıktı analizidir. Girdi-çıktı analizi ekonomideki sektörlerin birbirleriyle ilişkilerinin incelenmesine imkan verdiği için çarpanlar içerisinde daha gerçekçi bir yaklaşım olarak görülmektedir. Bu yöntemle bir sektörün ileri ve geri bağlantıları hesaplanabilir. Güçlü ve zayıf sektörel ilişkiler belirlenebilir. Böylece, sektörün ekonomik yapı içindeki yeri ve önemi, en doğru bir şekilde tespit edilmiş olur.Bu çalışma Türkiye hizmetler sektörüne ait alt sektörlerin üretim ve istihdam etkilerini girdi-çıktı modelini kullanarak belirlemeye yöneliktir. Girdi-çıktı tablolarına göre oluşturulan teknik katsayılar matrisi, leontief matrisi, istihdam katsayıları matrisi, sermaye katsayıları matrisi, marjinal istihdam katsayıları matrisi ve marjinal sermaye katsayıları matrisi ile ekonomideki tüm etkiler sektör boyutunda incelenebilmektedir. Bu nedenle TÜİK tarafından hazırlanan 2002 yılına ait Girdi-Çıktı Tabloları kullanılarak sektörel çarpan katsayıları hesaplanmıştır. Bu sayede hizmetler sektörünün önemi ortaya konmuştur.Hizmetler sektörünün kendi alt sektörleri yanında, diğer sektörleri de etkilemesi sonucu hizmetler sektörüne yapılacak olan yatırımların artması, gerek bu sektörün gerekse tüm ekonominin oluşturacağı katma değerin daha yüksek olması sonucunu doğuracaktır.Anahtar Kelimeler: Girdi-Çıktı Tabloları, Hizmetler Sektörü, Çarpan Katsayıları

Abstract:
The share of the services sector is gaining importance in the general economic structure in the world. Today, for many countries developed or underdeveloped, services sector comes in first place in terms of its contribution to the economy. From the wiev point of economic development of Turkey, services sector is seen as the leading sector. In this sense, examinig the services sector is gaining importance. The most ideal method to make sector analysis is the input-output analysis. The input-output analysis is seen as a more realistic approach among multipliers as it giving the opportunity to analyze inter-sectoral relations. With this method, forward and backward links of an industry can be calculated. Strong and weak sectoral relationships can be determined. Thus, the place and importance of the sector in the economic structure could be determined most accurately.This study is determine the effects of the production and employment of sub-sector belonging to services sector in Turkey. Using technical coefficients matrix, Leontief matrix, employment coefficient matrix, capital coefficient matrix, marginal employment coefficient matrix and marginal capital coefficient matrix which are made according to the input-output tables, all effects in the economy can be analyzed. Therefore, by using input-output tables for the year 2002 prepared by TUIK, sectoral multiplier coefficient are calculated. In this way, the importance of the services sector has been put in place.As a result of the effect of the services sector on its own sub-sectors on other sectors, any increase in investments in this sector would result in an increase in the added value that both the services sector and all of the economy would create.Keywords: Input-Output Tables, Services Sector, Multiplier Coefficients