Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinde ironi
Irony in Mustafa Kutlu's stories
Yazar: GÜL IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. ABDULHAKİM TUĞLUK
Iğdır Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Edebiyatın en ilginç ve derin yönlerinden biri, ifadelerin ardında gizlenen anlam oyunlarıdır. İroni, bu oyunların en ustalıkla kullanılanlarından biridir. Geçmişten günümüze kadar farklı düşünürler ironiyi anlamlandırmaya çalışmış ve çeşitli tanımlamalar ortaya koymuştur. İroni, bir ifade tarzı ve aynı zamanda bir savunma biçimi olarak kendini gösterir. Temelde, ironi söylenenin tam tersini kastetmeyi amaçlar ve bu yolla çelişkiyi ustaca oluşturur. Söylenenler ile ima edilenler arasındaki bu çelişki, okuyucunun düşünce dünyasını harekete geçirir ve daha derin anlam arayışına yönelmesini sağlar. Özellikle edebiyatta, ironi kullanan yazarlar söylemlerini katmanlı hale getirirler. Bunu yaparken de argodan kaçınarak, daha sofistike bir ifade tarzı benimserler. Bu da ironinin incelikli bir dil kullanımını gerektirdiğini ve yazarın kendi farkındalığını okuyucuya yansıttığını gösterir. Edebî eserlerde, özellikle tahkiyeye dayalı metinlerde, ironi sıkça kullanılan bir anlatım aracıdır. Kurgusal metinlerde ironi; karakterlerin, olayların ve temanın daha derin ve karmaşık bir şekilde işlenmesine olanak tanır. İroni, yazarın bakış açısını yansıtma, olaylara ve durumlara eleştiri getirme veya kurgudaki karakterlerin düşünce dünyasını açığa çıkarma gibi bir dizi amacı gerçekleştirme fırsatı sunar. Bu bağlamda, Mustafa Kutlu'nun öykülerinde de ironinin etkili bir şekilde kullanıldığı gözlemlenmektedir. Kutlu, hikâyelerinde ironiyi kullanarak, okuyucularını düşündürmeye ve eserlerinin derinliklerine çekmeye çalışmıştır. Yazarın ironiyi hikâyelerinde ne ölçüde kullandığı ve bununla nasıl bir etki yarattığı bu çalışmada ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular ironi türleriyle bağlantılı olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mustafa Kutlu, Hikâye, Ġroni, Ġroni türleri.

Abstract:
One of the most intriguing and profound aspects of literature is the presence of concealed layers of wordplay beneath expressions. Irony stands out as one of the most skillfully employed manifestations of these wordplay constructs. Various thinkers from the past to the present have attempted to comprehend irony, resulting in diverse definitions. Irony manifests itself as a style of expression and also as a form of defense. Fundamentally, irony aims to mean the exact opposite of what is said and thus cleverly creates contradiction. This contradiction between what is said and what is implied stimulates the reader's thought process and leads to a search for deeper meaning. Particularly in literature, writers who employ irony enrich their narratives with layers. In doing so, they adopt a more sophisticated style of expression while avoiding slang. This indicates that irony requires the use of refined language and reflects the author's own awareness to the reader. In literary works, especially in texts based on characterization, irony is a frequently used narrative device. In fictional texts, irony allows for a deeper and more complex exploration of characters, events, and themes. Irony provides the opportunity to reflect the author's perspective, to criticize events and situations, or to reveal the thought world of characters in the narrative. In this context, it is observed that irony is effectively used in Mustafa Kutlu's stories as well. Kutlu has attempted to engage his readers in thought and draw them into the depths of his works by using irony in his stories. The extent to which the author uses irony in his stories and the impact it creates have been examined in detail in this study. Additionally, the findings have been evaluated in connection with types of irony.

Keywords: Mustafa Kutlu, Story, Irony, Types of irony.