İnşaat sözleşmelerinde hak taleplerinden doğan uyuşmazlık çözüm yöntemleri
Dispute resolution methods arising from claims in construction contracts
Yazar: KÜBRA YENİ
Danışman: DOÇ. RÜVEYDA KÖMÜRLÜ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnşaat sektörü, sağladığı istihdam ve diğer iş kolları ile ilişkisi düşünüldüğünde ulusal ve uluslararası ekonomide geliri en yüksek sektörlerden biridir. Meydana gelebilecek herhangi bir problem, ülke ekonomisini olumsuz etkileyecektir. 

Günümüzde projelerin büyük ve karmaşık yapısı farklı disiplinlerin bir arada çalışmasını gerektirir.  Bu yüzden katılımcıların hakları, sorumlulukları ve yetkileri iyi tanımlanmış olmalıdır. Bu ancak yazılı sözleşmeler ile mümkündür. Sözleşmelerin tüm konuları içeren, eksiksiz ve ayrıntılı bir şekilde hazırlanması oluşabilecek hak taleplerini minimuma indirecektir. Ancak ne kadar özenli ve titiz davranılsa da dış politikadaki değişiklikler, enflasyon, hava koşulları, çalışan ekibin bilgisi ve tecrübesi, birim fiyatlarındaki artışlar gibi birçok faktör öngörülmeyen durumların meydana gelmesine sebep olabilir. Bu belirsizlikler değişiklik, ek süre, ek maliyet gibi talepleri doğurur. Literatürde taraflar arasında çözülemeyen hak talepleri, uyuşmazlık olarak nitelendirilmektedir. Projenin hedeflenen süre, maliyet ve kalitede tamamlanabilmesi ve tarafların alınan kararlardan tatmin olabilmesi için uyuşmazlıklar, doğru ve uygun bir yöntemle en kısa sürede çözümlenmelidir. Günümüzde ülkemizde kararların bağlayıcılığı ve hukuki güvencenin varlığı mahkemeleri en sık kullanılan çözüm yöntemi yapmaktadır. Ancak prosedürlerin fazlalığı ve dava sürelerinin uzunluğu, uyuşmazlığın güncelliğini yitirmesine ve kazanan tarafın dahi sonuçtan memnun olmamasına sebep olur. Bu durum yeni yöntemlerin tasarlanması ve geliştirilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Alternatif çözüm yöntemleri iyi ilişkilerin korunarak objektif üçüncü kişilerin aracılığıyla, tarafların ortak bir kararda uzlaşmasıdır. Bu noktada önemli olan hangi konularda hangi yöntemin seçilmesi gerektiğidir. Buna karar verecek yetkili kişilerin bu yöntemler ile ilgili detaylı bilgiye sahip olması ve problemi doğru tanımlaması gerekir. Bu çalışmada alternatif anlaşmazlık çözüm yöntemleri ile ilgili detaylı bir literatür taraması yürütülmüştür. Bu çözüm yöntemleri farklı bakış açılarıyla değerlendirilmiştir ve ülkemizde alternatif yöntemlerin geliştirilmesi için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The construction sector is one of the sectors with the highest income in the national and international economy given its relationship with employment and other business lines. Any problems that may occur will negatively affect the country's economy.
Today, the large and complex structure of projects requires different disciplines to work together. Therefore, the rights, responsibilities and powers of the participants must be well defined. This is only possible with written contracts. The complete and detailed preparation of contracts, which includes all issues, will minimize the claims that may occur. However, no matter how diligent and meticulous it is, many factors such as changes in foreign policy, inflation, weather conditions, knowledge and experience of the working team and increases in unit prices may cause unforeseen circumstances. These uncertainties result in changes, additional time, additional cost, as well as demands. In the literature, claims that can not be resolved between the parties are considered a dispute. In order for the project to be completed in the targeted time, cost and quality and to ensure that the parties are satisfied with the decisions taken, the disputes should be resolved in a correct and appropriate manner as soon as possible. Today, the binding of decisions and the existence of legal guarantees in our country makes the courts the most commonly used solution method. However, the excess of procedures and the length of the proceedings will cause the dispute to be outdated and even the winning party is not satisfied with the outcome. This has led to the need to design and develop new methods. Alternative solutions are through objective third parties, maintaining good relations and the parties to compromise in a common decision. What is important at this point is which method should be chosen in which subjects. The competent persons who will decide this should have detailed information about these methods and describe the problem correctly. In this study a detailed literature review has been conducted regarding dispute resolution methods. These methods have been compared from different points of view, and suggestions have been introduced for the development of alternative methods for our country.