Sosyal bilgiler öğretmenlerine göre özel eğitim gereksinimi olan öğrencilerin, çocuk haklarının kullanımına dair görüşleri
Opinions of social studies teachers on the use of children's rights by students withspecial education needs
Yazar: SEVDA ERDİL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL OĞUZ HAÇAT
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
öğrencilerin çocuk haklarına yönelik görüşlerini anlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitim süreçlerinde çocuk haklarının nasıl uygulandığını ve bu konudaki farkındalığı belirlemeyi hedeflemektedir
Araştırma, sosyal bilgiler öğretmenlerinin özel eğitim gereksinimi olan öğrencilere yönelik genel tutumlarını ve düşünce yapılarını anlamayı amaçlar. Bu araştırmada özel eğitimli olan öğrencilerin çocuk hakları konusundaki görüşlerini ve bu hakları nasıl deneyimledikleri konusunda değerlendirme yapılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Bulunan veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Araştırmanın verileri 2023-2024 eğitim-öğretim ikinci yarıyılında Manisa Merkez sınırları içerisinde bulunan resmi ve özel ortaokullarda görev yapan 30 sosyal bilgiler öğretmeninden, görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırmadan elde dilen verilere göre sonuçlara ulaşılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çocuk haklarına dair sözleşmenin içeriğini bildiği tespit edilmiş olup çocuk haklarının uygulanmasında çeşitli sorunlar yaşandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bunlardan bazıları okulun fiziki yapısının yetersizliği sınıf ortamındaki yetersizlikler, özel gereksinimli öğrenciler için çocuk haklarını uygulamaya yönelik hiçbir çalışmanın ya da uygun ortamın sağlanmamasıdır. Araştırmanın bir diğer sonucu da çocuk haklarının ders kitaplarında kazanım içerik olarak az yer verilmesi öğretmenlerin özel eğitim bilgisine tam olarak sahip olmaması velilerin bilgisizliği özel gereksinimli öğrenciler için destek eğitim odalarının olmaması başlıca elde edilen bulgulardır. Netice olarak özel gereksinimli öğrenciler için herhangi proje ya da ekip çalışması yapılmadığı sadece çocuk haklarının bilgisine sahip oldukları uygulamada aktif kılmalarını sağlayacak durumların söz konusu olmadığının tespitine de varılmıştır. Yapılan araştırma ve öğretmen görüşleri sonucunda özel gereksinimli öğrencilere çocuk haklarının öğretilmesi ve uygulanmasına yönelik çalışmaların artırılması yönünde kanaate varılmıştır.

Abstract:
This research aims to understand the view of social studies teachers on the rights of children with special education needs. The study aims to assignhow children's rights are implemented in the educational processes of students with special education needs and to define awareness on this issue.
The research aims to understand theframe of mindand commonattitudes of social studies teachers towards special education students. In this study, an assessment was made on the views of students with special education needs on children's rights and how they exercisethese rights. The research used a qualitative research method, specifically a case study design. Thedata were obtained through semi-structured interview with 30 Social Studies teachers working in various secondary schools within the boundaries of thecity of Manisaduring the spring semester of the 2023-2024 academic year.  According totheresultobtainedthoroughthe data: It was found that social studies teachers were awake to the content of the convention on children's rights, but various problems were encountered in the implementation of children's rights. Some of these include the inadequacy of the schools' physical structure, deficiencies in the classroom environment, and the lack of any efforts or appropriate environments for implementing children's rights. Other main results as follows: Children's rights are not adequately included in textbooks, someteachers do not have enough knowledge of special education, parents' lack of knowledge, and the absence of extraeducation rooms for student. In conclusion, it was also determined that there were no projects or team work specifically conducted. The results of the research and teacher procedures have led to a long-term conclusion regarding the teaching of children's rights in a special periodic manner and to their patients.