Vakıf eserlerindeki koruma ve onarımproblemlerinin sivas il merkezinde yer alanosmanlı dönemi camileri üzerindendeğerlendirilmesi
Evaluation of protection and repair problems in thefoundation works on the ottoman periodic landscape inSivas province center
Yazar: ÖZDEN KARAÇALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİYE HALE KOZLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sivas ili, tarih boyunca farklı medeniyetlere, sayısız devlet ve imparatorluğa ev sahipliği
yapmıştır. Tarih öncesi dönemlerden Beylikler Dönemine, Anadolu Selçuklularından
Osmanlı Devleti'ne ve Cumhuriyet Döneminden günümüze kadar geçen süreçte, her
uygarlık şehrin mimarisinde kendi izini bırakmış ve şehirde bu dönemlerin hakimiyeti
süresince birçok eser inşa edilmiştir. Dolayısıyla, Sivas ili ve şehrin sınırları içerisinde
inşa edilen eserler bugüne kadar birçok araştırmanın konusu olmuştur. Ancak şehrin
tarihi hakkındaki bu araştırmaların devam etmesi ve eserlerin gelecek kuşaklara zarar
görmeden ulaşması için mimari koruma ve onarım süreçleri hayati önem taşımaktadır.
Bu çalışmada, Sivas'ta Osmanlı Döneminde inşa edilen camilerin restorasyonuna
odaklanılmış ve eserlerin koruma ve onarım sürecinde yaşanan problemler
araştırılmıştır.
Günümüzde mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ve mazbut vakıflara; bakım ve
onarım sorumluluğu ise Sivas Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne ait olan bu yapılar;
konumu, mimari-malzeme özellikleri ve gözleme dayalı bozulmaları açısından
incelenmiş, eserlerin mevcut durumu yerinde kontrol edilmiş ve bu yapıların şematik
rölöve çalışması yapılmıştır. Bunların yanında çalışmanın altyapısını oluşturması
açısından Sivas ili kent dokusunun gelişimi araştırılmış, 'Vakıf' tanımı yapılmış ve
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün görevleri sözlü ve yazılı kaynaklardan araştırılmıştır.
Araştırmanın sonunda ise bu süreçlerde karşılaşılan teknik, kurumsal ve diğer sorunlara
yönelik çözüm önerileri sunularak eserlerin nitelikli bir şekilde gelecek nesillere
ulaştırılmasına somut bir katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sivas, Vakıf, Osmanlı Camileri, Restorasyon sorunları

Abstract:
Throughout the history, the province of Sivas has been the site of different
civilizations and countless states and empires, ranging from pre-historic settlements to
Anatolian Principalities, from Anatolian Seljuks to the Ottoman Empire and from Early
Republican era to the 21st century. Each period left its mark on the architecture of the
city with the monuments and buildings erected. Understandably, the city and these
monuments that were built inside its borders have been of interest to scholars and
researchers many times. However, for these researches on city's history and architecture
to be continued and for the monuments to be preserved for future generations, studies
on architectural restoration processes are of utmost importance. Therefore, this study
focuses on the restoration of waqf mosques that were built in Sivas during Ottoman
period and examines the problems that occur during these restoration processes.
Today, these mosques are the property of the Directorate General of Waqfs and
fused foundations and the responsibility of their restoration falls to the Regional
Directorate of Waqfs in Sivas. By conducting a field research in the city, this study
examines and schematically surveys the current condition of the mosques in terms of
their location, architectural-material characteristics and the damages they have acquired
over the years. In addition to all these, the urban fabric of the city of Sivas through time
is explored to provide a better understanding of these monuments. Also, the concept of
waqf is defined and the waqf monuments and the responsibilities of the Directorate
General of Waqfs are analyzed by using written and oral sources. Eventually, this
research aims to contribute to the preservation of these monuments by proposing certain
solutions for the technical, organizational and other problems occurring during
restoration processes.
Key Words: Sivas, Waqf, Ottoman mosques, Restoration issues