Orta Anadolu Bölgesi için arkeolojik miras ağırlıklı kültürel rotalar üzerine araştırma
Research on archaeological heritage-based cultural routes for the Central Anatolian Region
Yazar: BETÜL TAĞ
Danışman: PROF. DR. CAN ŞAKİR BİNAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gerçekleştirilen arkeolojik araştırmalar ile ulaşılan medeniyetlerin izleri, gerekli koruma 
önlemleri alınmadığı takdirde dünyanın her yerinde doğal bir süreç içerisinde yok 
olmaktadır. Kültürel aidiyetin önemli donelerinden biri olan arkeolojik alanların sahip 
oldukları değer hakkında antik çağlardan bu yana fikir beyan edilmektedir. Özellikle 19. 
yüzyılda Avrupalı gezginler tarafından gerçekleştirilen seyahatler ile antik Yunan ve 
Roma medeniyetlerinin değerleri hakkında fikir sahibi olunmaya başlanan Anadolu'daki
antik kentler ve yerleşmeler, akademik çalışmaların konusu olmuştur. Bu alanların,
sadece araştırmalara konu olarak kalması sürdürülebilir şekilde korunmaları konusunda 
eksik ve savunmasız olmalarına sebep olmuştur. Arkeolojik miras değerlerinin fiziki 
olarak yaşamaları, ait oldukları toplumlar tarafından sahiplenilmesini gerektirir. Bu 
kapsamda gerekli olan koruma önlemleri, sosyal ve kültürel çalışmalar ile desteklenerek
en acil şekilde alınmalıdır. 
Tez kapsamında gerçekleştirilen çalışma, 'Küçük Asya' olarak bilinen Anadolu 
coğrafyasında var olmuş İsauria halkının bıraktığı arkeolojik miras alanlarının bütüncül 
xiii
şekilde korunmasına yöneliktir. Bölgenin sahip olduğu arkeolojik değerleri; define 
avcılığı ve kaçak kazılarla büyük hasarlar verilmiş olması, arkeolojik taş eserlerin 
devşirme malzeme olarak kullanıldığı eski köy yerleşim yerlerinin potansiyeli tez 
çalışması kapsamında üzerinde çalışılacak alan olarak belirlenmesine sebep olmuştur.
İsaurialılara ait yerleşim yerleri, birbirilerine bağlandıkları antik güzergâhın yanı sıra 
günümüzün alt yapı sistemleri ile inşa edilmiş modern yollar ile de bağlanmaktadırlar. 
Bütüncül şekilde korunması adına getirilen kültürel rota önerisi için güzergahın üzerinde 
bulunan değerlere ait akademik çalışmalar incelenmiş ve literatürdeki veriler taranmıştır. 
Elde edilen veriler sonucunda kültürel rota önerilen alan, tarih sürecinde edindiği kültürel, 
mimari ve sosyal değer katmanları ile değerlendirilmiştir.

Abstract:
The traces of civilizations reached through archaeological researches are disappearing in 
a natural process all over the world if necessary precaution measures are not taken. Since 
ancient times, opinions have been expressed about the value of archaeological sites, 
which are one of the important parts of cultural belonging. The ancient cities and 
settlements in Anatolia, which began to have an idea about the values of ancient Greek 
and Roman civilizations, especially with the travels carried out by European travelers in 
the 19th century, have been the subject of academic studies. The fact that these areas 
remain only the subject of research has caused them to be deficient and vulnerable in 
terms of sustainable conservation. The physical survival of archaeological heritage values 
requires their ownership by the communities to which they belong. In this context, the 
necessary conservation measures should be taken as a matter of urgency, supported by 
social and cultural activities.
The study carried out within the scope of the thesis is for the holistic preservation of the 
archaeological heritage sites left by the Isauria people who existed in the Anatolian 
geography known as 'Asia Minor'. The fact that the archaeological values of the region 
have been severely damaged by treasure hunting and illegal excavations, and the potential 
xv
of the old village settlements where archaeological stone artifacts were used as spolia 
material led to the determination of the area to be studied within the scope of the thesis.
The settlements of the Isaurians are connected to each other by modern roads built with 
today's infrastructure systems as well as the ancient routes. For the cultural route proposal 
brought for holistic protection, academic studies on the values on the route were examined 
and the data in the literature were scanned. As a result of the data obtained, the area where 
the cultural route is proposed has been evaluated with the layers of cultural, architectural 
and social values it has acquired in the historical process.