Erişkin iskeletsel sınıf III düzensizlikte kraniyo-fasiyal morfoloji ve temporomandibular eklem internal yapısının sefalometrik ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemi ile incelenmesi
Investigation of craniofacial morphology and temporomandibular joint internal structure in adult skeletal class III irregularity by cephalometric and magnetic resonance imaging methods
Yazar: RAMİN EYYUBOV
Danışman: PROF. DR. HATİCE GÖKALP
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kraniyofasiyal yapı = Craniofacial morphology ; Maksilla = Maxilla ; Maloklüzyon-angle sınıf III = Malocclusion-angle class III ; Mandibula = Mandible ; Mandibular kondil = Mandibular condyle ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Sefalometri = Cephalometry ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Ortodontik tedavi hedefleri olan fonksiyon, estetik ve stabilitenin sağlanmasında temporomandibular eklem (TME) önemli bir rol oynar.  Normal çiğneme fonksiyonunda oklüzyon ve dişlerin açılanması kadar kritik olan olan diğer bir konu TME yapıları arasında uyumlu bir dengenin oluşturulmasıdır.  Bu nedenle kondil konumu, ortodontik tedavinin stabilitesine etkisi ile ilgili olarak sıklıkla araştırılmıştır.
Ortopedik yaklaşımlar ile kamuflaj tedavilerinde TME genellikle tedavi planlamasında göz ardı edildiğinden tedavi öncesinde TME'in semptomları belirlenmeden ortodontik tedavi süreçlerinin gerçekleştirilmesi ile tedavi sonu semptomların kaynağı belirsiz kalır.  Bu nedenle ortodontik tedavi planlamalarında oklüzyon dinamiği ile birlikte TME internal yapılarından kondil ve disk kompleksinin konumu konfigürasyonu ile eminens morfolojisinin belirlenmesi, tedavi süreci ve sonuçlarının değerlendirilmesi bakımından önemlidir.
Erişkin Sınıf III iskeletsel morfolojide çiğneme fonksiyonlarının normalden sapması, TME bölgesinde aşırı yüklenmeye; kondil ve disk kompleksinin uyumunun bozulması ile klinik semptomların oluşmasına neden olur. Kraniyo-fasiyal bölgede form ile fonksiyonlar yakından ilişkilidir.  Erişkin dönemde adaptasyonun yavaşlaması emosyonel faktörlerin de katkısı ile anormal fonksiyonlar oluşturarak TME internal yapıları arasındaki uyumu olumsuz etkiler.
TME semptomları esas olarak kondil ve disk kompleksi arasındaki uyum ve dengenin değişmesinden kaynaklanır. Maloklüzyonlar ile kondil konumu arasındaki ilişki hakkında disk konumu ve maloklüzyon ilişkisine nazaran daha fazla bilgi mevcuttur.  Bununla birlikte son yıllarda manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yönteminin populer olması ile disk konumu da araştırılmaya başlanmıştır.
Bu tezin amacı temporomandibular eklem internal düzensizlikleri (TME-İD) bakımından asemptomatik erişkin iskeletsel Sınıf III kraniyo-fasiyal morfolojiye ait TME'in internal elemanlarının birbiri ile ilişkisini, lateral sefalometrik radyografi ve MRG ile incelenmektir.
Bu tezin materyalini Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı kliniğine değişik zamanlarda tedavi olmak için başvuran kronolojik yaş ortalaması 21 yıl (17-29 yıl) olan erişkin iskeletsel Sınıf III düzensizliğe sahip 11 kadın ve 4 erkek, toplam 15 erişkin bireye ait sağ ve sol TME bölgesinden ağız kapalı pozisyonda alınmış sagittal oblik Manyetik Rezonans Görüntüsü ile lateral sefalometrik radyografisi oluşturmuştur
Bu tezde TME bakımından asemptomatik erişkin maksiller retrognati ile karakterize normodiverjan Sınıf III kraniyo-fasiyal morfoloji lateral sefalometrik görüntülerde değerlendirilşrken TME internal yapılarından kondil ve diskin konumu ve konfigürasyonu, ağız kapalı posizyonda alınan sagittal MRG'lerinde incelenmiştir.
Bu tezde sonuç olarak erişkin maksiller retrognati ile karakterize normodiverjan Sınıf III kraniyo-fasiyal morfolojide TME'in özellikleri aşağıda sıralanmıştır:

1. Eminens eğimi sağ ve sol TME'de azalmış; başka bir ifadeyle glenoid fossa derinliği sığlaşmıştır.
2. Kondil başındaki açılanma sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de sola nazaran kondil başının açılanması artmıştır.
3. Anterior eklem boşluğu sağ ve sol TME'de farklıdır. Anterior eklem boşluğu sağ TME'de soldan daha geniştir.
4. Kondilin glenoid fossadaki konumu sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de kondil glenoid fossada posteriorda; sol da ise merkezi olarak yerleşmiştir.
5. Diskin kondile göre konumu sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de diskin konumu anteriorda, solda ise normal sınırlardadır.
6. Diskin konfigürasyonu sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de bir disk folded; diğerleri ise bikonkav konfigürasyondadır. Sol TME'de iki disk biplanar; diğerleri bikonkav konfigürasyondadır.
Anahtar Sözcükler: İskeletsel Sınıf III; Maksiller retrüzyon; Mandibular prognati; MRG; TME; Disk; Kondil.

Abstract:
The temporomandibular joint (TMJ) plays an important role in providing function, aesthetics and stability, which are the goals of orthodontic treatment. Another issue that is as critical to normal chewing function as occlusion and angling of teeth is the creation of a harmonious balance between TMJ structures.  Therefore, the position of the condyle has often been investigated in relation to its effect on the stability of orthodontic treatment.
Since TMJ is generally ignored in treatment planning with orthopedic approaches and camouflage treatments, the source of the symptoms at the end of treatment remains uncertain with the realization of orthodontic treatment processes without determining the symptoms of TMJ before treatment. Therefore, in orthodontic treatment planning, occlusion dynamics, as well as the location configuration of the condyle and disc complex from the internal structures of TMJ and the determination of the morphology of eminence, are important in terms of evaluating the treatment process and outcomes.
Deviation of chewing functions from normal in adult Class III skeletal morphology leads to overload in the TMJ area; with impaired compatibility of the condyle and disc complex, it leads to the occurrence of clinical symptoms. Form and functions are closely related in the craniofacial region. The slowdown of adaptation in adulthood adversely affects the harmony between TMJ internal structures by creating abnormal functions with the contribution of emotional factors.
The symptoms of TMJ are mainly caused by altered harmony and balance between the condyle and the disc complex. More information is available about the relationship between malocclusions and condyle position than about disc position and malocclusion.  However, in recent years, with the popularity of magnetic resonance imaging (MRI) method, disc location has started to be investigated.
The aim of this thesis is to investigate the relationship between the internal elements of TMJ of asymptomatic adult skeletal Class III cranio-facial morphology in terms of temporomandibular joint internal disorders (TME-ID) by lateral cephalometric radiography and MRI.

The material of this thesis consists of 11 females and 4 males with skeletal Class III irregularities, a total of 15 adult individuals with a mean chronological age of 21 years (17-29 years) who applied to Ankara University Faculty of Dentistry the Department of Orthodontics for treatment at different times. Sagittal oblique Magnetic Resonance Image taken from the TMJ region with the mouth closed, and lateral cephalometric radiographs were created.

In this thesis, normodivergence Class III cranio-facial morphology characterized by asymptomatic adult maxillary retrognathia in terms of TMJ was evaluated in lateral cephalometric images, while the location and configuration of the condyle and disc from the internal structures of TMJ were examined in sagittal MRI taken in closed mouth.

In this thesis, the characteristics of TMJ in normodivergence Class III cranio-facial morphology characterized by adult maxillary retrognathia are listed below:

1. The Eminens slope decreased in the right and left TMJ; in other words, the depth of the glenoid fossa has shallow.
2. The angulation at the head of the condyle is different in the right and left TMJ.  In the right TMJ, the angle of the condyle head is increased compared to the left.
3. The anterior joint cavity is different in the right and left TMJ. The anterior joint cavity is wider in the right TMJ than in the left.
4. The position of the condyle in the glenoid fossa is different in the right and left TMJ.  In the right TMJ, the condyle is located posteriorly in the glenoid fossa; in the left it is centrally located.
5. The position of the disc relative to the condyle is different in the right and left TMJ.  In the right TMJ, the position of the disc is in the anterior, and on the left it is within normal limits.
6. The configuration of the disk is different in the right and left TMJ.  A disk is folded right in the TMJ; others are in biconcave configuration. In the left TMJ, two discs are biplanar, others are in biconcave configuration.
Keywords: Skeletal Class III; Maxillary retrusion; Mandibular prognathia; MRI; TMJ; Disc; Condyle.