Enerji seviyesi farklı rasyonların geçiş ve erken laktasyon dönemindeki süt sığırlarında süt verimi ve kompozisyonu ile kan ve rumen parametreleri üzerine etkisi
The effect of different energy levels of diets on milk yield and composition and blood and rumen parameters in dairy cattle in transition and early lactation period
Yazar: ARDA KOVANLIKAYA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM İSMET TÜRKMEN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Enerji = Energy ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan yemleri = Animal feeds ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Laktasyon = Lactation ; Rasyonlar = Rations ; Rumen = Rumen ; Süt sığırları = Dairy cattles ; Süt verimi = Milk yield ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Çalışmada üç farklı enerji seviyesine sahip rasyonların erken laktasyon dönemindeki ilkine doğum yapmış süt sığırlarının kuru madde tüketimi, süt verimi, süt kompozisyonu, vücut kondisyon skoru, kan ve rumen parametreleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışma iki denemeden oluşmuştur. İlk denemede 36 baş Holstein ırkı süt sığırı kullanılmış ve kuru madde tüketimi, süt verimi, süt kompozisyonu ve kan parametreleri incelenmiştir. Denemede yer alan süt sığırları serbest dolaşımlı sistemde barındırılmış ve tartım sistemine sahip bireysel yemlikler kullanılarak beslenmiştir. İkinci denemede ise 3 baş rumen kanüllü süt sığırı 3x3 Latin kare deney düzeninde rumen parametrelerinin incelenmesi amacıyla araştırmaya dahil edilmiştir. Her iki denemede kullanılan rasyonlar birbirleri ile aynı şekilde düzenlenmiş ve enerji seviyeleri gruplara göre sırasıyla 1,51 NEL (Mkal/kg, düşük enerji), 1,56 NEL (Mkal/kg, orta enerji) ve 1,61 NEL (Mkal/kg, yüksek enerji) olacak şekilde tasarlanmıştır. Birinci denemeye sığırların beklenen doğum tarihine bir hafta kala başlanmış ve deneme doğumdan sonraki 100. güne kadar sürdürülmüştür. Kuru madde tüketimi ve süt verimleri haftalık ortalamalar şeklinde değerlendirilmiştir. Kan parametreleri ve süt kompozisyonu ise belirli günlerde ölçümlenmiş ve değerlendirilmiştir. İkinci denemede rumen pH'sı saatlik bazda takip edilirken rumen uçucu yağ asidi kompozisyonu iki saatlik aralıklarla takip edilmiş ve değerlendirilmeye alınmıştır. Deneme sonuçları ele alındığında kuru madde tüketimi, süt verimi, süt yağı, süt proteini, kan üre azotu, vücut kondüsyon skoru kayıpları, rumen pH'sı ile % asetik asit ve propiyonik asit miktarı enerji seviyesinden etkilenmiştir. Sonuç olarak ilkine doğum yapan süt sığırlarına uygulanacak olan rasyonların enerji içeriğinin kuru maddede 1,61 NEL (Mkal/kg) seviyesine ulaştırılmasının süt verimini olumlu yönde etkilediği gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of diets with three different energy levels were investigated on dry matter intake, milk yield, milk composition, body condition score, blood and rumen parameters of dairy cattle in early lactation period on heifers. The study consists of two trials. In the first trial, 36 Holstein dairy cattle were used and dry matter intake, milk yield, milk composition and blood parameters were examined. In the first trial, the dairy cattle that were followed were kept in the free stall barns and their dry matter intake was determined by using individual feeders with a weighing system. In the second trial, 3 rumen cannulated dairy cattle were included in the study in a 3x3 Latin square experimental setup and rumen parameters were examined. The diets used in both periods were arranged to be the same in nutritional content, and their energy levels were 1.51 NEL (Mcal/kg, low energy), 1.56 NEL (Mcal/kg, medium energy) and 1.61 NEL (Mcal/kg, high energy). The first trial was started one week before the expected calving date and continued till 100th days of lactation. Dry matter intake and milk yields were monitored daily and evaluated as weekly averages. Blood parameters and milk composition were measured and evaluated on certain days. In the second trial rumen pH was monitored hourly, rumen volatile fatty acid composition was monitored and evaluated at two-hour intervals. Considering the results of the experiment, dry matter intake, milk yield, milk fat, milk protein, blood urea nitrogen, body condition score losses, rumen pH, % acetic acid and propionic acid amount were affected by energy level, while no difference was observed in the other measured parameters. As a result of this study, it has been observed that increasing the energy content of the diet to be applied to heifers to 1.61 NEL (Mcal/kg) positively affects the milk yield.