Erken evre akciğer adenokarsinomada rekürrense etki eden faktörler
Effective factors for recurrence in early stage lung adenocarcinoma
Yazar: FATMA CANBAY
Danışman: DOÇ. DR. SEMA CANBAKAN ; UZMAN AYPERİ MERZİ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Adenokarsinom = Adenocarcinoma ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nüks = Recurrence ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Akciğer kanseri tüm dünyada en sık ölüme neden olan kanser türüdür.Etyolojisinde birçok faktör rol oynamaktadır, en önemli risk faktörü sigara ve diğer tütün ürünleridir. Akciğer kanserlerinin büyük kısmınıküçük hücreli dışı akciğer kanserleri (KHDAK) oluşturmaktadır. En sık görülen KHDAK alt tipi ise son yıllarda artış gösteren  adenokarsinomdur. KHDAK'nde erken evre olgularda cerrahi en küratif tedavi seçeneğidir. Total rezeksiyon yapılmasına rağmen nüks eden olgular izlenmektedir. Bu olgularda nükse etki eden çeşitli faktörler mevcuttur.
Bu çalışmada Ocak 2011-Aralık 2014 tarihleri arasında Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde opere edilen, histopatolojik tanısı  KHDAK Adenokarsinom olan, preoperatif erken evre(evre 1A-1B-2A-2B) 307 olgu elektronik ortamda ve  dosyaları üzerinden  retrospektif olarak değerlendirildi. 307 olgunun preoperatif ve postoperatif klinikopatolojik özellikleri gözden geçirildi. Postoperatif erken evre (evre 1A-1B-2A-2B) 202 adenokarsinom olgusu çalışmaya dahil edilerek nüks açısından değerlendirildi. 202 olgu, nüks eden (n: 83) ve nüks etmeyen (n: 119) gruplar olarak ikiye ayrıldı. Gruplar arasında dermografik veriler ve nükse etki eden faktörler karşılaştırıldı.
Çalışmaya dahil edilen olguların %82,67'si erkek, %17,33'ü kadındı. Olguların yaş ortalaması 59.02 yıldı. Ortalama  22ay takip edilen olgularda, rekürrenssiz sağkalım 18,59 ay olarak saptandı. Olgular, yaş, cinsiyet, meslek öyküsü, doğum yeri ve yaşanılan yer, histopatolojik subtip, pre-post operatif tümör boyutu, tümör lokalizasyonu, tümörün radyolojik karakteristiği, PET-BT SUV tutulumu, postoperatif lenfo-vasküler invazyon varlığı, plevral invazyon varlığı, cerrahi alan negatifliği, sigara öyküsü, sigara paket/yıl öyküsü, ailede akciğer malignite öyküsü, olguda akciğer dışı malignite öyküsü, gen mutasyon varlığı, neoadjuvan-adjuvan tedavi alıp almadığı, operasyon türü, pre-postoperatif T–N-M evresi, pre-postoperatif evresi, rekürrens gelişmiş ise rekürrense kadar kadar geçen süre açısından değerlendirildi. 
Çalışmamızda, ileri yaşın, sigara içiciliğinin, solid baskın tip adenokarsinom histolojik paternin, yüksek SUV tutulumun (özellikle SUV değerinin 11,26 üzerinde olmasının), adjuvan tedavi almamış olmanın, preoperatif ve postoperatif tümör boyutunun (sırası ile 2,95 ve 3,05'ten büyük olması), pre-post operatif ileri evrenin (T evresi dahil), postoperatif ileri N evresinin, lenfovasküler invazyonun rekürrens üzerine kötü prognostik faktör oldukları saptandı. Çalışmada BT'de buzlu cam karakteristiğinin, adjuvan tedavi almış olmanın ve düşük SUV tutlumunun rekürrens etme ihtimalini azalttığı;kemoterapi almış olmanın ve düşük SUV tutulumunun rekürrense kadar geçen süreyi anlamlı derecede uzattığı belirlendi.

Abstract:
Lung cancer is the most common types of cancer as the cause of death worldwide. Many factors play a role in its etiology, the most important risk factors are smoking and other tobacco products. The majority of lung cancers are non-small cell lung cancer (NSCLC). The most common subtype of NSCLC is adenocarcinoma, which has increased in recent years. Surgery is the most curative treatment option in the early stages of NSCLC. Despite total resection, recurrent cases are observed. There are several factors that affect the recurrence in these cases.
In this study, 307 cases of preoperative early stage (stage 1A-1B-2A-2B) with histopathologic diagnosis of NSCLC Adenocarcinoma were evaluated retrospectively which was performed at Atatürk Chest Diseases and Chest Surgery Training and Research Hospital between January 2011 and December 2014. Preoperative and postoperative clinicopathologic chaarcteristics of 307 cases were reviewed. Postoperative early stage (stage 1A-1B-2A-2B) 202 adenocarcinoma cases were included in the study and evaluated regarding their recurrence. 202 cases were divided into two groups as recurrent (n: 83) and non-recurrent (n: 119) groups. Dermographic data were compared between the groups and factors affecting the recurrency were compared.
82,67% of the cases included in the study were male and 17,33% were female. The average age of the cases was 59.02 years. In the cases followed up for a mean of 22 months, the recurrence-free survival was 18.59 months. The cases were eavluated in terms of age, gender, occupational history, place of birth and place of residence, histopathological subtype, preoperative postoperative tumor size, tumor localization, tumor radiographic characteristics, PET-CT SUV involvement, presence of postoperative lymphovascular invasion, presence of pleural invasion, presence of surgical area negativity, smoking history, cigarette package/year history, history of pulmonary malignancy in the family, presence of gene mutation, whether there was a neoadjuvant-adjuvant treatment, operation type, pre-post-operative T -N-M stage, pre-post operative stage, the time until recurrence, if recurrence developed. 
In our study, age, smoking, solid dominant type adenocarcinoma histological pattern, high SUV involvement (especially SUV value above 11,26), no adjuvant treatment, pre-operative and post-operative tumor size (larger than 2.95 and 3.05, respectively), pre-post-operative advanced stage (including T phase), post-operative N stage, and lymphovascular invasion were found to be poor prognostic factors on recurrence. In the study, it was determined that frosted glass characterization on CT, receiving adjuvant treatment and low SUV involvement decreased the likelihood of recurrence, chemotherapy and low SUV involvement significantly delayed the time until recurrence.