2000-2020 yılları arası Dünya'nın hareketleri ve sonuçları ile ilgili yapılmış çalışmaların betimsel analizi
Descriptive scriptiv analysis of works about the movement and results of the   world between 2000-2020
Yazar: MELİHA ÇÜRT
Danışman: DOÇ. DR. MUALLA BOLAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Betimsel analiz = Descriptive analysis ; Dünya = World ; Gece-gündüz = Night-day ; Mevsimler = Seasons

Özet:
Bu çalışmada Dünya'nın hareketleri ve sonuçları ile ilgili 2000- 2020 yılları arası yurt içi ve yurt dışında yapılmış çalışmaların belirlenen kriterlere göre incelenmesi ve konu ile ilgili öneriler sunmak amaçlanmıştır.
Çalışmada yazılı kaynakların analizi için kullanılan nitel araştırma yöntemlerinden döküman incelemesi yapılmıştır. Yurt içi ve yurt dışı makale, tez ve bildiri çalışmlarının örneklemini 2000-2020 yılları arasında Google Scholar, YÖK (Ulusal Tez Merkezi), Proquest veri tabanı oluşturmaktadır. Toplamda 135 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmada belirlenen kriterler çalışmaların konu başlığı, yayın türü, yıllara göre dağılımı, yurt içi yurt dışı dağılım, konu alanı, örneklemi, veri toplama araçları, verilerin analiz yöntemi, bulgular, sonuç-öneriler bulunmaktadır. Bu kriterlere göre yapılan analizler, frekans ve yüzde gibi betimsel istatistiki teknikler kullanılarak sunulmuştur.
Elde edilen bulgulardan konu ile ilgili araştırmada makale çalışmalarında yoğunlaşıldığı görülmüştür. Konuyu kapsayan yurt içi tez çalışmalarının sayısının ise yurt dışı tez çalışmalarından fazla olduğu, buna karşın yurt dışında doktora tez çalışması fazla iken, yurt içindeki doktora tez sayının 4 adet olduğu görülmüştür. Çalışmaların incelenmesinden mevsimler ve gece –gündüz kavramlarının birlikte ele alındığı çalışmaların sayısının diğer
konu başlıklarından fazla olduğu görülmüştür. Dünya'nın hareketleri ve sonuçlarını içeren konu başlığı ve sayısının ise az olduğu görülmüştür.
Çalışmaların ağırlıklı olarak astronomi ve fen konu alanlarında konu içeriğinin birkaç soru ile ele alındığı görülmüştür. Yurt içi ve yurt dışı çalışmalarda yöntem olarak en fazla nitel araştırma deseninden yararlanıldığı ve çalışmalarda veri toplama aracı olarak çoğunlukla mülakat-yarı yapılandırılmış görüşme, çoktan seçmeli soru, açık uçlu soru formu kullanıldığı görülmüştür. Örneklemini ise en fazla ortaokul öğrencilerinin oluşturduğu görülmüştür. Çalışmların analizinden bir çalışmada birden fazla örneklem ve veri toplama aracıyla birden fazla analiz yönteminin kullanıldığı görülmüştür. Yurt dışı çalışmalarda okul öncesi ve ilkokul öğrencisi ile lisans sınıf öğretmenliği ve okul öncesi öğretmenliği öğrencilerine ağırlık verildiği görülürken, yurt içi çalışmalarda lisans fen bilimleri öğretmenliği öğrencileri ile yapılan çalışmaların sayısının fazlalığı dikkat çekmektedir. Çalışmada konu alanının çeşitlilik göstermesi disiplinler arası çalışıldığını göstermesine karşın bazı disiplinlerde yapılan çalışmaların sayısının ise yetersiz olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmaların çoğunda benzer bulgu ve sonuç –öneriler elde edildiği görülmüştür. Mevsimlerin oluşumu ile ilgili en çok tekrarlanan kavram yanılgısı "Dünya, Güneş'e yaklaştıkça yaz, uzaklaştıkça kış oluşur" kavram yanılgısıdır. Gece- gündüz oluşumu ile ilgili ise "Dünya'nın Ay'ın arkasına saklanması "şeklinde olduğu görülmüştür.
Konu ile ilgili yapılan çalışmalarda seçilen araştırma desenine uygun örneklem, veri toplama aracıyla araştırma desenine uygun veri analiz yönteminin kullanılması gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca çalışmalarda, araştırmacılara önerilerde bulunmaktan ziyade önerilerin uygulama sounçları ile ilgili çalışmalara ağırlık verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Elde edilen sonuçların konu alanı ile ilgili gerçekleştirilen çalışmaların eksik ve güçlü yönlerini görmek, gelecekte yapılacak çalışmalar için yön belirleyici olarak kaynak oluşturması, konuyla ilgili araştırma yapacak araştırmacılara rehber olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Astronomi, Mevsimler, Gece- Gündüz, Doküman inceleme, Betimsel analiz

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the studies conducted in Turkey and abroad between 2000 and 2020 regarding the movements and results of the world according to the determined criteria and to provide suggestions on the subject.
Document analysis, one of the qualitative research methods used for the analysis of written sources, was conducted in the study. The samples of domestic and international articles, theses and papers are Google Scholar, YÖK (National Thesis Center), Proquest database between 2000-2020. In total, 135 studies were reached. The criteria determined in the study are the subject of the studies, the type of publication, the distribution by years, the domestic and international distribution, the subject area, the sample, data collection tools, the analysis method of the data, findings, results and recommendations. Analyzes made according to these criteria are presented using descriptive statistical techniques such as frequency and percentage.
From the findings obtained, it was seen that the research on the subject focused on article studies. It has been observed that the number of domestic thesis studies covering the subject is higher than the number of thesis studies abroad, whereas the number of doctoral dissertations abroad is high, while the number of doctoral dissertations in Turkey is 4. When the studies were examined, it was seen that the number of studies in which the concepts of seasons and
night-day were handled together is more than other topics. It has been observed that the topic and number of topics including the movements of the world and their results are low.
It was seen that the subject content of the studies mainly in the subject areas of astronomy and science was handled with a few questions. It was observed that qualitative research design was used the most as a method in domestic and international studies, and mostly interview-semi-structured interview, multiple choice question, and open-ended question form were used as data collection tools. It was seen that the sample was mostly composed of middle school students. From the analysis of the studies, it was seen that more than one analysis method was used with more than one sample and data collection tool in one study. While it is observed that pre-school and primary school students, and undergraduate classroom teacher and pre-school teacher students are focused on in studies abroad, it is noteworthy that the number of studies conducted with undergraduate science teacher students in domestic studies is high. Although the diversity of the subject area in the study shows that interdisciplinary studies are conducted, it was observed that the number of studies in some disciplines is insufficient. It was observed that similar findings and results-suggestions were obtained in most of the studies. The most recurring misconception about the formation of the seasons is the misconception that "As the Earth approaches the Sun, summer occurs, and as it moves away, winter occurs". Regarding the day-night formation, it has been observed that it is in the form of "hiding the Earth behind the Moon".
It is thought that the sample suitable for the research design selected in the studies on the subject, and the data analysis method suitable for the research design with the data collection tool should be used. In addition, it is thought that studies should focus on studies on the application results of the suggestions rather than making suggestions to researchers. It is thought that the results obtained can be a guide to researchers who will conduct research on the subject, to see the shortcomings and strengths of the studies carried out in the subject area, to create a source as a directional indicator for future studies.
Key words : Astronomy, Seasons, Day- Night, Documentreview, Descriptive Analysis