Ergenlik dönemindeki bireylerin madde kullanım eğilimleri ile öz yeterlik inançları ilişkisinin incelenmesi
Individuals of adolescence investigation of the relationship between trends of substance use and self-efficacy beliefs
Yazar: ASİYE USLUCA
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırma ergenlik dönemindeki bireylerin madde kullanma eğilimleri ile öz yeterlik inançları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Ergenlik dönemindeki bireylerin öz yeterlik inançlarının güçlülüğünün ergen madde kullanımına karşı koruyucu bir etken yarattığı ve ilerleyen çalışmalarda ergen bireylerin öz yeterlik inançlarının geliştirilmesi ile ilgili çalışmalara katkı sağlaması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ilinde yaşayan ve rastlantısal olarak seçilen yaşları 12-22 arasında değişen ergenlik dönemindeki 206 birey araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada 'Kişisel Bilgi Formu' katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, 'Madde Kullanma Eğilimi Ölçeği' katılımcıların madde kullanma eğilimlerini, 'Öz Yeterlik Ölçeği' ise katılımcıların öz yeterlik inançlarını değerlendirmek amacıyla uygulanmıştır. Toplanan verilerin değerlendirilmesi ve analizinde SPSS 25 istatistiki çözümleme programı kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında katılımcıların madde kullanma eğilimleri yüksek, öz yeterlik inançları ise orta, orta-yüksek olduğu görülmektedir. Öz yeterlik inancı ile madde kullanım eğilimleri arasında pozitif bir korelasyon bulunamamıştır. Bununla birlikte araştırmaya katılan bireylerin yüksek madde kullanım eğilimlerinin ebeveyn tutumu, ailenin gelir düzeyi, ebeveynin eğitim düzeyi alt değişkenlerine göre de değişmediği görülmüştür. Bu sonuca göre ergenlik dönemindeki bireylerin madde kullanım eğilimlerinin daha kapsamlı şekilde araştırılması gerektiği ihtiyacını ön plana çıkarmıştır.

Abstract:
This research was conducted to determine the relationship between substance use tendencies of adolescents and self-efficacy beliefs. The strength of self-efficacy beliefs of adolescents creates a protective factor against adolescent substance use and it is aimed to contribute to studies about developing self-efficacy beliefs of adolescent individuals in future studies. For this purpose, 206 individuals in the adolescent age group, aged between 12 and 22, who were randomly selected in the province of Istanbul, formed the sample of the study. In the study, ın Personal Information Form was used to evaluate the sociodemographic characteristics of the participants, the 'Item Use Tendency Scale madde and the' Self-efficacy Scale ın of the participants. SPSS 25 statistical analysis program was used in the evaluation and analysis of the collected data. The findings of the study show that the participants' tendency to use drugs is high and their self-efficacy beliefs are medium to medium-high. There was no positive correlation between self-efficacy belief and substance use tendencies. However, it was observed that the high substance use tendencies of the participants did not change according to parental attitude, family income level, parent education level sub-variables. According to this result, it was emphasized that the need to investigate the substance use tendencies of adolescents should be investigated more comprehensively.