Çoğuz doğuran koyunlarda süt verimi ve kuzu yaşama gücü üzerine mısır sapı + şeker pancarı hasat atıkları silajı ile beslemenin etkisi
The effect of feedi̇ng with corn stand + sugar beet harvest waste silage on milk production and lamb living strength multi-breeding sheep
Yazar: ALİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA OLFAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, çoğuz doğum yapan koyunlarda süt verimini  artırmanın, kuzularda yaşama gücü (KYG) ve besi sonu ağırlığına etkisinin belirlenmesi için, mısır sapı (MS) + şeker pancarı baş ve yaprağı (ŞPBY) silajı kullanılmıştır.
Deneme; Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Koyunculuk Ünitesinde 75 gün boyunca sürdürülmüştür. Çalışmada hayvan materyali olarak; çoğuz doğum yapmış (ikiz-üçüz-dördüz) 17 baş Bafra koyunu ve bu koyunlardan elde edilen 38 baş kuzu kullanılmıştır. Çoğuz doğum yapmış koyunlar denemeye doğumu takiben hemen alınmışlardır. Deneme grubu (DG) ve kontrol (K) grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Çoğuz doğum yapmış koyunlarda; ananın doğumdaki canlı ağırlığı, yem tüketim miktarı, süt verimi, kuzu canlı ağırlıklardaki değişimler ve KYG oranları tespit edilmiştir.
Anaç koyunların DG ve Kontrol grubunda 5. ve 35. günlerde süt verimleri açısından istatistiksel olarak fark bulunmamış (p>0.05), ancak 65. gün süt verimi bakımından istatistiksel olarak önemli bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Anaçların DG süt verimleri 5. ve 35. ve 65. günler için 293.00 g, 345.00 g ve 576.39 g, K grubu süt verimleri 5. ve 35. ve 65. günler için 276.31 g, 236.38 g ve 223.13 g olarak ölçülmüştür. Anaç ağırlıkları; DG ve K' da doğumdan sonraki 1., 2., 6., 7., 8. ve 9. haftalarda yapılan tartımlarda istatistiksel olarak fark bulunmazken (p>0.05), 3., 4., 5., 10., 11. ve 12. haftalarda yapılan tartımlarda DG'da anaç ağırlıkları K'na göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). Anaç koyunların kaba yem tüketimi (p<0.001), artan yem miktarı (p<0.05) ve net tüketilen kaba + kesif yem miktarı (p<0.001) açısından DG ve K arasında istatistiksel olarak fark bulunmuştur. Toplam tüketilen kaba + kesif yem miktarı DG koyunları tarafından K grubu koyunlarına göre daha yüksektir. Elde edilen bulgulara göre K ve DG arasında kuzuların doğum ağırlıkları arasında fark bulunmamış (p>0.05), kuzuların farklı haftalarda ölçülen canlı ağırlık değerlerinde ise istatiksel olarak fark bulunmuştur (p<0.05).  Kuzuların DG ve K grubu için doğum ağırlıkları 3.25 kg ve 2.80 kg, çalışma sonu canlı ağırlık ortalamaları DG ve K için 17.71 kg ve 12.40 kg olarak ölçülmüştür. K grubunda KYG oranı %83.3 ve ölüm oranı %16.7, DG'da KYG oranı %95.0 ve ölüm oranı %5' dir. Ancak KYG ve ölüm oranları arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur (p>0.05).
Sonuç olarak; doğum sonrasında koyunların MS +ŞPBY silajı ile beslenmesi çoğuz doğum yapmış Bafra koyunlarında süt verimi, anaç koyun ağırlıkları, kuzu canlı ağırlıkları ve KYG de artış sağlamıştır.
Anahtar Sözcükler: Bafra koyunu, süt verimi, canlı ağırlık artışı, yaşama gücü, mısır sapı + şeker pancarı yaprağı silajı

Abstract:
In this study, corn stalk (CS) + sugar beet head and leaf (SBHL) silage was used to determine the effect of increasing milk yield in ewes with multiple births on the viability (LSP) and end-fat weight of lambs. 
Trial; It was carried out for 75 days in Ondokuz Mayıs University, Faculty of Agriculture, Research and Application Farm Sheep Farming Unit. As animal material in the study; 17 Bafra sheep that gave birth multiple times (twin, triplet, quadruplet) and 38 lambs obtained from these sheep were used. Sheep who gave birth more than once were taken into the trial immediately after birth. It was divided into two groups as experimental group (EG) and control (C) group. In ewes who have given birth too many The body weight of the mother at birth, the amount of feed consumption, milk yield, changes in lamb live weight, and the BRI rates were determined.
No statistically significant difference was found in terms of milk yield on the 5th and 35th days in the EG and control groups of brood sheep (p>0.05), but a statistically significant difference was found in terms of milk yield on the 65th day (p<0.001). EG milk yields of rootstocks were measured as 293.00 kg, 345.00 kg and 576.39 kg for 5th and 35th and 65th days, C group milk yields for 5th and 35th and 65th days as 276.31 kg, 236.38 kg and 223.13 kg. Rootstock weights; While there was no statistically significant difference in the first, 2., 6., 7., 8. and 9. weeks after birth in EG and C (p>0.05), 3., 4., 5., 10., 11 The rootstock weights in EG were higher than C (p<0.05). A statistical difference was found between EG and C in terms of roughage consumption (p<0.001), increased feed amount (p<0.05) and net consumption of roughage + concentrate feed (p<0.001). Total amount of roughage + concentrated feed consumed is higher by EG sheep than group C sheep. According to the findings, there was no difference between the birth weights of lambs between C and EG (p> 0.05), and a statistically significant difference was found in live weight values of lambs measured at different weeks (p<0.05). Birth weights of lambs for EG and C were 3.25 kg and 2.80 kg, and average live weight at the end of study was 17.71 kg and 12.40 kg for EG and C. In group C, the LSP rate is 83.3% and the mortality rate is 16.7%, in the EG the LSP rate is 95.0% and the death rate is 5%. However, the difference between LSP and death rates was found to be statistically insignificant (p>0.05).
As a result, with this study, milk yield, brood sheep weights, lamb live weights and LSP increases were achieved in Bafra ewes fed with CS + SBHL silage and gave birth to many.
Keywords: Bafra sheep, milk yield, live weight gain, lamb vitality, corn stalk + sugar beet leaf silage