Febril nöbet tanılı hastaların demografik ve kinik özellikleri
Demographic and clinical characteristics of patients diagnosed with febrile seizures
Yazar: SABER ALI AHMED SABER ALI AHMED
Danışman: PROF. DR. NESRİN CEYLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET
Febril Nöbet Tanılı Hastaların Demografik ve Klinik Özellikleri
Amaç: Çocukluk çağında en sık görülen yaş ile ilişkili, selim ve ateşle ortaya çıkan nöbetler febril nöbetlerdir. Süt çocuğu ve erken çocukluk döneminde (altı ay- beş yaş arası çocuklarda), santral sinir sisteminde herhangi bir hastalık ve elektrolit düzensizliği olmaksızın, ateşin eşlik ettiği nöbet tipi "febril nöbet" olarak tanımlanmaktadır (Shinnar vd., 2002).
Nöbet eşiğinin düşük olduğu, enfeksiyonlara eğilimin daha sık ve ateş yanıtının daha yoğun olduğu erken çocukluk döneminde daha sık görülmektedir. Genellikle ateşle seyreden bir enfeksiyon hastalığının ilk günü içerisinde karşımıza çıkar. En sık olarak viral enfeksiyonlarla birlikte meydana geldiği bilinmektedir. Human herpes simpleks virus 6 enfeksiyonları ve Shigella gastroenteriti ile birlikte daha sık görüldüğü belirlenmiştir (Mewasingh, 2014).
Basit ve komplike tip olmak üzere iki sınıfa ayırmak mümkündür. Basit tip; jeneralize nöbet şeklinde ve ateş 38°C'nin üzerinde iken meydana gelir, 15 dakikadan kısa sürer, 24 saat içinde tekrarlama göstermez ve ailede ateşli nöbet öyküsü olabilmektedir. Komplike tipte ise nöbetler fokal tarzda, 15 dakikadan uzun ve 24 saatte birden fazla tekrarlayabilen özelliktedir (Whelan vd., 2017).
Febril nöbetle başvuran hastaların klinik özellikleri (süresi, tipi) ve neden olan enfeksiyon etkenlerinin tetkik edilmesi, ailenin bu konuda bilgilendirilmesi ve hastaların takibi için farklı bölgelerde farklı demografik yapıya sahip topluluklarla yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışmada çocukluk çağında febril nöbetlerin tanısı ve takibinde önemli olan öykü ve fizik muayene özelliklerinin araştırılması planlanmıştır. Bu çalışmada sonuçlar multidisipliner ekip anlayışı ile değerlendirilerek erken tanı-önleme-müdahale programları geliştirilmesine ve literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Nöroloji Kliniğinde planlanmıştır. Çalışmamız retrospektif nitelikte bir çalışma olup; Aralık 2019-Aralık 2021 tarihleri arasında başvuran ve febril nöbet öyküsü olan tüm hastalar çalışmamıza dahil edilmiştir. Mevcut çalışma için gerekli veriler; Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları hastanesinde kullanılan veri tabanından sistematik olarak elde edildikten sonra her hasta için elde edilen veriler, hasta veri izlem formuna kaydedilmiştir. Araştırma verilerinin istatistiksel analizleri için IBM Statistical Package for Social Sciences (SPSS), Windows için sürüm 26.0 (SPSS Inc. Chicago, USA) bilgisayar paket programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 165 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 25,5±14,7 ay, ortancası 22,0 (3,0-87,0) aydır. Hastaların %10,9'u <12 ay, %43'ü 12-24 ay, %36,4'ü 24-48 ay, %9,7'si ≥ 48 ay grubunda yer almaktadır ve %58,2'si erkek, %41,8'i kızdır. Hastaların %49,7'sinde BFK, %47,3'ünde KFK, %3'ünde status görülmüştür. Ateş nedeni değerlendirildiğinde, hastaların %87,3'ünde ÜSYE, %1,2'sinde ASYE, %6,1'inde İYE, %5,5'inde AGE gözlenmiştir. Hastaların %81,2'sinde JTK, %4,2'sinde fokal, %13,3'ünde atonik, %1,2'sinde myoklonik tipte nöbet gözlenmiştir. Nöbet süresi, hastaların %78'inde <5 dakika, %21,3'ünde 5-30 dakika, %0,6'sında >30 dakika olarak tespit edilmiştir. Hastaların %58,2'sinde ilk nöbet, %50,3'ünde ikinci nöbet görülmüştür. Postiktal süresi, hastaların %72,7'sinde <5 dakika, %27,3'ünde 5-30 dakika olarak tespit edilmiştir. Hastaların %60,6'sında rekürrens görülmüştür. Nöbet sayısı ortalama değeri 2,4±1,7; ortanca değeri 2 (1-9)'dir. Hastaların toplam nöbet sayısı, %39,4'ünde 1, %21,2'sinde 2, %20,6'sında 3, %6,1'inde 4, %5,5'inde 5, %3,6'sında 6, %1,8'inde 7, %1,2'sinde 8, %0,6'sında 9'dur. Toplam nöbet sayısı gruplandırıldığında %39,4 hastada 1 nöbet, %41,8 hastada 2-3 nöbet, %18,8 hastada >3 nöbet olduğu görülmüştür. Hastaların %28'inde doğum öyküsü, %17,7'sinde akrabalık öyküsü, %44,8'inde ailede febril nöbet öyküsü vardır (Şekil 2). %18,8'inde ise pozitif nörolojik muayene bulgusu saptanmıştır. Hastaların %31,5'i levatirasetam, %7,9'u valproat, %0,6'sı fenobarbital kullanmaktadır (Şekil 3). Hastaların %42,4'üne MRG, %91,5'ine EEG yapılmıştır. BFK grubundaki hastaların %21'inde, KFK grubundaki hastaların %37,2'sinde doğum öyküsü saptanmıştır. KFK grubunda doğum öyküsü sıklığı BFK grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). BFK grubundaki hastaların %28'ine, KFK grubundaki hastaların %55,1'ine MRG yapılmıştır. KFK grubundaki hastalara MRG yapılma sıklığı BFK grubundaki hastalara göre anlamlı olarak daha yükse saptanmıştır (p<0,05). <12 ay grubunun %44,4'ünde 1 nöbet, %50'sinde 2-3 nöbet, %5,6'sında >3 nöbet görülmüştür. 12-24 ay grubunun %46,5'inde 1 nöbet, %36,6'sında 2-3 nöbet, %16,9'unda >3 nöbet görülmüştür. 24-48 ay grubunun %31,7'sinde 1 nöbet, %51,7'sinde 2-3 nöbet, %16,6'sında >3 nöbet görülmüştür. ≥ 48 ay grubunun %31,3'ünde 1 nöbet, %18,7'sinde 2-3 nöbet, %50'sinde >3 nöbet görülmüştür. Gruplar arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Rekürrens olmayanlarda yaş ortanca değeri 19 (4-60) ay, rekürrens olanlarda ise 24 (3-87) ay bulunmuştur. Rekürrens olan grupta yaş değerleri olmayan gruba göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,05).
Rekürrens olmayanların %33,8'inde, rekürrens olanların %52'sinde aile öyküsü vardır. Rekürrens olan grupta aile öyküsü sıklığı, olmayan gruba göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). 
Tartışma-Sonuç: Febril nöbetlerin erkeklerde daha sık saptandığı ve en sık üst solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle febril nöbetlerin ortaya çıktığı görülmüştür. Aile öyküsünün ilk febril nöbet ile olan ilgisi kadar rekürrens ile olan ilişkisi de gösterilmiştir. Çocukluk çağının en sık nöbetlerinden olan febril nöbetlerin anlaşılması ve sağlık hizmeti verenlerce iyi bilinmesi hastanın yönetimi, gereksiz tetkiklerden uzak durulması ve ebeveynlerin nöbet sonrasında prognoz açısından bilgilendirilmesi önemlidir. Febril nöbetlerle ilgili çalışmalara bakıldığında retrospektif çalışmaların çoğunlukta olduğu görülmekte, risk faktörlerinin ve febril nöbetlerin meydana gelmesinde önemli faktörlerin ortaya çıkarılmasında sağlıklı çocuklarla başlayan uzun soluklu prospektif çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Febril Konvulziyon, Nöbet, Epilepsi, Risk Faktörleri

Abstract:
ABSTRACT
Demographic and Clinical Characteristics of Patients Diagnosed with Febrile Seizures
Objective: The most common age-related, benign seizures that occur with fever in childhood are febrile seizures. In infancy and early childhood (in children between six months and five years of age), the type of seizure accompanied by fever, without any disease in the central nervous system and electrolyte irregularity, is defined as febrile seizure (Shinnar etc., 2002)..
It is more common in early childhood, when the seizure threshold is low, the tendency to infections is more frequent, and the fever response is more intense. It usually occurs within the first day of an infectious disease that progresses with fever. It is known to occur most frequently with viral infections. It has been determined that it is more common with human herpes simplex virus 6 infections and Shigella gastroenteritis (Mewasingh, 2014)..
It is possible to divide it into two classes: simple and complex type. Simple type; It occurs as a generalized seizure and when the temperature is above 38°C, lasts less than 15 minutes, does not recur within 24 hours, and there may be a family history of febrile seizures. In the complicated type, seizures are focal, last longer than 15 minutes, and can recur more than once in 24 hours (Whelan etc., 2017).
Studies with a large number of patients are needed to examine the clinical characteristics (duration, type) and causative infectious agents of patients presenting with febrile seizures, to inform the family about this issue, and to follow up the patients. In this study, it was planned to investigate the history and physical examination characteristics that are important in the diagnosis and follow-up of febrile seizures in childhood. In this study, the results were evaluated with a multidisciplinary team approach and it was aimed to contribute to the development of early diagnosis-prevention-intervention programs and to the literature.
Materials and Methods: Our retrospective study was conducted at the Child Neurology Clinic of Health Sciences University Ankara Bilkent City Hospital.  All patients who applied between December 2019 and December 2021 and had a history of febrile seizures were included in our study. Data required for the current study; After being systematically obtained from the database used in Ankara Bilkent City Hospital Child Health and Diseases hospital, the data obtained for each patient was recorded in the patient data tracking form. IBM Statistical Package for Social Sciences (SPSS), version 26.0 for Windows (SPSS Inc. Chicago, USA) computer package program was used for statistical analysis of the research data.
Results: A total of 165 patients were included in the study. The mean age of the patients is 25.5±14.7 months, and the median is 22.0 (3.0-87.0) months. 10.9% of the patients are in the <12 months group, 43% are in the 12-24 months group, 36.4% are in the 24-48 months group, 9.7% are in the ≥ 48 months group and 58.2% 41.8% are boys and 41.8% are girls. BFC was observed in 49.7% of the patients, CFC was observed in 47.3%, and status was observed in 3%. When the cause of fever was evaluated, URTI was observed in 87.3% of the patients, LRTI was observed in 1.2%, UTI was observed in 6.1%, and AGE was observed in 5.5%. JTK type seizures were observed in 81.2% of the patients, focal type seizures in 4.2%, atonic type seizures in 13.3%, and myoclonic type seizures in 1.2%. Seizure duration was found to be <5 minutes in 78% of the patients, 5-30 minutes in 21.3%, and >30 minutes in 0.6%. The first seizure was observed in 58.2% of the patients and the second seizure was observed in 50.3%. Postictal time was found to be <5 minutes in 72.7% of the patients and 5-30 minutes in 27.3%. Recurrence was observed in 60.6% of the patients. The mean value of the number of seizures was 2.4±1.7; The median value is 2 (1-9). The total number of seizures of the patients was 1 in 39.4%, 2 in 21.2%, 3 in 20.6%, 4 in 6.1%, 5 in 5.5%, 3.6% in 3.6%. It is 6 in 1.8%, 7 in 1.2%, 8 in 1.2%, and 9 in 0.6%. When the total number of seizures was grouped, it was observed that 39.4% of the patients had 1 seizure, 41.8% of the patients had 2-3 seizures, and 18.8% of the patients had >3 seizures. 28% of the patients have a birth history, 17.7% have a consanguineous history, and 44.8% have a family history of febrile seizures (Figure 2). Positive neurological examination findings were detected in 18.8%. 31.5% of the patients use levatiracetam, 7.9% use valproate, and 0.6% use phenobarbital (Figure 3). MRI was performed in 42.4% of the patients and EEG was performed in 91.5%. A history of birth was detected in 21% of the patients in the BFK group and in 37.2% of the patients in the KFK group. The frequency of birth history in the CFC group was found to be significantly higher than in the BFK group (p<0.05). MRI was performed in 28% of the patients in the BFK group and in 55.1% of the patients in the CFC group. The frequency of MRI performed in patients in the CFC group was found to be significantly higher than in patients in the CFC group (p<0.05). Of the <12 months group, 44.4% had 1 seizure, 50% had 2-3 seizures, and 5.6% had 3> seizures. In the 12-24 months group, 46.5% had 1 seizure, 36.6% had 2-3 seizures, and 16.9% had 3> seizures. In the 24-48 months group, 31.7% had 1 seizure, 51.7% had 2-3 seizures, and 16.6% had >3 seizures. ≥ 31.3% of the 48-month group had 1 seizure, 18.7% had 2-3 seizures, and 50% had 3> seizures. There was a significant difference between the groups (p<0.05). The median age was 19 (4-60) months in patients without recurrence and 24 (3-87) months in patients with recurrence. Age values were significantly higher in the group with recurrence than in the group without recurrence (p<0.05). 33.8% of those without recurrence and 52% of those with recurrence have a family history. The frequency of family history was significantly higher in the group with recurrence than in the group without recurrence (p<0.05).
Discussion-Conclusion: It has been observed that febrile seizures are more common in men and febrile seizures occur most frequently due to upper respiratory tract infections. The relationship of family history with recurrence has been shown as well as its relationship with the first febrile seizure. It is important to understand febrile seizures, which are one of the most common seizures of childhood, and to be well known by health care providers, to manage the patient, to avoid unnecessary examinations, and to inform parents about the prognosis after the seizure. When we look at the studies on febrile seizures, it is seen that retrospective studies are in the majority, and long-term prospective studies starting with healthy children are needed to reveal the risk factors and important factors in the occurrence of febrile seizures.
Keywords: Febrile Convulsion, Seizure, Epilepsy, Risk Factors