Crataegus X bornmuelleri zabel türü üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on crataegus X bornmuelleri zabel
Yazar: MERYEM ŞEYDA ERBAY
Danışman: PROF. DR. GÜLAY MELİKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anjiyotensin konverting enzim = Angiotensin converting enzyme ; Anjiyotensin konverting enzim inhibitörleri = Angiotensin converting enzyme inhibitors ; Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Crataegus x bornmuelleri = Crataegus x bornmuelleri ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Flavonlar = Flavones ; Flavonoidler = Flavonoids

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de endemik olarak yetişen ve 'kızlar yemişi' olarak
bilinen Crataegus x bornmuelleri Zabel türünün yaprak, çiçek, ham meyve ve olgun
meyvelerinden flavonoit bileşiklerin izole edilmesi ve ekstrelerin biyoaktivitesinin
araştırılması amaçlanmıştır. Kurutulmuş droglar Soxhlet apareyi ve perkolatör
kullanılarak ekstre edilmiş ve ardından flavonoit bileşikleri izole edilmiştir.
Ekstrelerden elde edilen 10 bileşik Hiperozit, Kersetin, Rutin, Astragalin, Eupafolin,
Viteksin, Şaftozit, Kempferol, Spireozit ve Klorojenik asit olarak tanımlanmıştır. Ayrıca
drogların perkolasyonda metanol ile hazırlanan ekstreleri üzerinde biyoaktivite
araştırmaları yapılmıştır. Total flavonoit ve fenolik bileşik miktarları hesaplanmış ve
antioksidan, antienflamatuar ve anjiotensin dönüştürücü enzim inhibisyonu aktiviteleri
incelenmiştir. Tüm miktar tayini ve aktivite testlerinde yaprak ve çiçek ekstrelerinin
meyve ekstrelerinden daha yüksek potansiyele sahip olduğu görülmüştür. Yaprak ve
çiçek ekstreleri standart olarak kullanılan maddelerden daha yüksek dozlarda iyi bir
aktivite sergilemiş olsa da, Crataegus türlerinin yan etki açısından güvenilir bitkiler
olduğu göz önüne alındığında, elde ettiğimiz sonuçlar C. x bornmuelleri yaprak ve çiçek
ekstrelerinin tedaviye yardımcı potansiyele sahip olduklarını göstermektedir.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to isolate flavonoid compounds from leaves, flowers, raw
fruits and ripe fruits of the Crataegus x bornmuelleri Zabel species, which is endemic in
Turkey and known as 'kızlar yemişi', and to investigate the bioactivity of the extracts.
Dried drugs were extracted using Soxhlet apparatus and percolator, and then flavonoid
compounds were isolated. The 10 compounds obtained from the extracts were identified
as Hyperoside, Quercetin, Rutin, Astragalin, Eupafolin, Vitexin, Shaftoside,
Kaempferol, Spireoside and Chlorogenic acid. In addition, bioactivity studies were
carried out on the extracts of drogs prepared with methanol in percolation. Total
flavonoid and phenolic compounds were calculated and their antioxidant, antiinflammatory
and angiotensin converting enzyme inhibition activities were investigated.
Leaf and flower extracts were found to have higher potency than fruit extracts in all
assay and activity tests. Although leaf and flower extracts exhibited good activity at
higher doses than standard substances, given that Crataegus species are safe plants in
terms of side effects, our results show that C. x bornmuelleri leaf and flower extracts
have therapeutic potential.