Kronik hepatit B'li hastalarda biyokimyasal ve viral parametreler ile histopatolojik bulgular arasındaki ilişki
Relationship between biochemical and viral parameters and histopathological findings in patients with chronic hepatitis B
Yazar: UĞUR BALIK
Danışman: PROF. DR. MUHSİN KAYA
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Histopatoloji = Histopathology ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases

Özet:
Amaç: Kronik Hepatit B (KHB) enfeksiyonu, asemptomatik taşıyıcılıktan siroza kadar geniş bir hastalık spektrumu içinde görülebilmekte ve karaciğer yetmezliği, hepatosellüler karsinoma (HSK) gibi önemli komplikasyonlara yol açabilmektedir. Kronik viral hepatitlerde günümüzde karaciğer biyopsisi histolojik aktivitenin ve fibrozis düzeyinin tespit edilmesi için standart olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada viral belirteçler ve karaciğer fonksiyon testleri ile karaciğer biyopsi sonucu arasındaki ilişki incelendi.
Yöntem: Çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde Gastroenteroloji ünitesinde takip edilen KHB hastaları dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, HBsAg, HBeAg, anti-HBe, HBV DNA, ALT, AST, ALP, GGT, Total bilirubin düzeyi ile hastaların histolojik aktivite indeksi (HAI) ve fibrozis evresi verileri retrospektif olarak kaydedildi. 
Bulgular: Çalışmaya 252 KHB hastası (77 kadın, 175 erkek) dahil edildi. Tüm hastaların yaş ortalaması 37±12 yıl olarak hesaplandı. ALT (p<0.0001, r=0.319), AST (p<0.0001, r=0.344) ve GGT'nin (p=0.001, r=0.258) fibrozis evresiyle istatistiksel açıdan anlamlı derecede pozitif korelasyon gösterdiği tespit edildi. HBsAg'nin (p=0.111) ve HBV DNA'nın (p=0.081) fibrozis evresiyle istatistiksel açıdan anlamlı ilişkisinin olmadığı tespit edildi. Hastaların HAI minimal (1-3), hafif (4-8), orta (9-12) olarak 3 gruba ayrılıp laboratuvar parametreleri ile ilişkisi değerlendirildiğinde; ALT (p<0.0001, r=0.367), AST (p<0.0001, r=0.384), ALP (p=0.038, r=0.139), GGT (p<0.0001, r=0.242) ve HBV DNA'nın (p=0.002, r=0.231) seviyesi ile HAI'nin şiddeti arasında istatistiksel açıdan anlamlı olan pozitif bir korelasyon tespit edildi. Ancak HBsAg (p=0.817) ile HAI arasında herhangi bir ilişki bulunamadı.
Sonuç olarak, günümüzde ileri evre karaciğer fibrozisini gösterebileceği düşünülen ve kolayca tekrarlanabilen biyokimyasal testlere ihtiyaç giderek artmaktadır. Çalışmamıza göre; karaciğer biyopsisinde HAI ve fibrozis evresini öngörmede ALT, AST, GGT düzeyi önemli parametrelerdir. Ayrıca HBV DNA düzeyi HAİ'ni öngermede önemli parametredir. HBsAg ve HBeAg'nin karaciğer biyopsi sonucunu öngörmede anlamlı olmadığı görülmektedir. 

Anahtar kelimeler: Kronik Hepatit B, Histoloji, Biyokimya

Abstract:
Objective: Chronic hepatitis B (CHB) infection can be seen in as wide spectrum of disease as asymptomatic carrier to cirrhosis and can lead to important complications such as hepatic failure and hepatocellular carcinoma (HCC). In chronic viral hepatitis, liver biopsy is currently used as a standard for determining histological activity and fibrosis level. This study examined the relationship between viral markers and liver function tests and liver biopsy results.
Methods: The study included patients with CHB who were followed at the Gastroenterology unit at the Dicle University Medical Faculty. Patients' demographic characteristics, HBsAg, HBeAg, anti-HBe, HBV DNA, ALT, AST, ALP, GGT, total bilirubin levels and histological activity index (HAI) and fibrosis stage data were retrospectively recorded.
Results: 252 patients with CHB (77 females, 175 males) were included in the study. The mean age of all patients was calculated as 37±12 years. It was found that there was a statistically significant correlation between fibrosis and ALT (p<0.0001, r=0.319), AST (p<0.0001, r=0.344) and GGT (p=0.001, r=0.258). It was found that there was no statistically significant relationship between HBsAg (p=0.111) and HBV DNA (p=0.081) with fibrosis. When the patients were divided into 3 groups as HAI minimal (1-3), mild (4-8), and middle (9-12) and the relationship with laboratory parameters was evaluated; a statistically significant positive correlation was found between the ALT (p<0.0001, r=0.367), AST (p<0.0001, r=0.384), ALP (p=0.038, r=0.139), GGT (p<0.0001, r=0.242) and HBV DNA (p=0.002, r=0.231)  levels and the severity of HAI. However, no correlation was found between HBsAg (p=0.817) and HAI.
In conclusion, there is a growing need for readily reproducible biochemical tests that are now thought to demonstrate advanced stage liver fibrosis. According to my work; ALT, AST, GGT levels are important parameters in predicting HAI and fibrosis stage in liver biopsy. In addition, HBV DNA level is an important parameter in predicting HAI. The results of HBsAg and HBeAg liver biopsy appear to be insignificant.
Keywords: Chronic Hepatitis B, Histology, Biochemistry