Bursa ve çevresindeki arı işletmelerinde mikotik infeksiyonların teşhisi
Diagnosis of fungal diseases in bee companies in Bursa Region and surrounding
Yazar: AYŞE EBRU BORUM
Danışman: PROF.DR. MİHRİBAN ÜLGEN
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZETBursa ve Çevresindeki Arı şletmelerinde Mikotik nfeksiyonların TeşhisiBu çalışmada, 2003 ve 2005 yılları arasında Bursa merkezinde ve çevresinde bulunanarıcılık işletmelerindeki 1850 kovan mikotik infeksiyonlar yönünden incelendi. Klinikincelemede mikotik infeksiyondan şüpheli bulunan 20 kovandan mumya larva ve işçi arıörnekleri alındı. Bu örneklerden laboratuvarda farklı metotlar ile etken izolasyonu yapıldı.zolasyon için lactic acide ve yeast extract katılmış potato dextrose agar (PDA) ve saborauddextrose agar (SDA) ile, %20 dextrose içeren malt yeast agar (MY20) (malt agar + %4 yeastextract + % 20 dextrose), patojen mantar besiyeri, czapeks dox agar ve yeast glukoz fosfat(YGPS) agar kullanıldı. zole edilen mantarların identifikasyonu, koloni özellikleriincelenerek ve spor ölçümleri ile yapıldı. Şüpheli 20 kovanda ölü ve mumifiye larvalarınrenkleri beyaz, siyah ve griydi. Bu kovanlara ait larva ve işçi arıların tümünden Ascosphaeraapis (A. apis) (%100), 4 (%20) kovandaki işçi arı örneklerinden ise ayrıca Penicillium spp.izole edildi. A. apis'in işçi arılardan izole edilmesi, chalkbrood (Kireç hastalığı) hastalığınınbulaşmasında işçi arıların rolü olduğunu göstermiştir. A .apis'in en iyi gelişim ve üremegösterdiği besiyerinin lactic acide ve yeast extract'lı potato dextrose agar olduğu belirlendi.dentifikasyon çalışmalarında A. apis'in spor kesesi çaplarının 37-121 Âµm, spor toplarıçaplarının 7-18.5 Âµm, askosporların uzunluk/genişlik oranı 1-2.1 Âµm bulundu.Kovan taramalarında, çeşitli predispozisyon faktörleri incelendi. Mantar infeksiyonubulguları görülen ve A. apis izolasyonu yapılan 20 kovanın 19'unda (%95) ?Varroa ?infestasyonu, 15 kovanın (%75) çevresinde uzun boylu bitkiler, 14 kovanın ise (%70) yerdenyüksekliğinin 30 cm.'den az olduğu belirlendi. Ayrıca 17 kovanda (%84) eski petekkullanımı, 14 kovanda (%70) petek aktarımı, 7 (%35) arılığın çevresinde zirai ilaç, 17kovanda (%85) ise antibiyotik uygulaması saptandı. nfeksiyon saptanan kovanlarınsahiplerine faktörlerinin düzeltilmesi önerildi. Alınan önlemler sonrasında tedaviuygulamaksızın bütün kovanlardaki infeksiyon tablosunun klinik olarak kaybolduğu saptandı.Bu kovanlardan tekrar alınan örneklerden yapılan ekimlerde mantar etkeni üremesigörülmedi.Anahtar Kelimeler: Bal arısı, Mantar infeksiyonları, Ascosphaera apis, PredispozisyonfaktörleriI

Abstract:
SUMMARYDiagnosis of fungal diseases in bee companies in Bursa Region and surroundingIn this study, 1850 beehives in different bee companies at the central of Bursa andsurrounding were examined between 2003 and 2005 for mycotic infections. Samples werecollected from the infection suspected broods and worker bees from 20 beehives in clinicalexamination . Brood samples and worker bee samples were cultured with different methods.Potato dextrose agar (PDA) and saboraud dextrose agar (SDA) with lactic acide and yeastextract, malt yeast agar with 20% dextrose (MY20) (malt agar + %0.4 yeast extract +%20dextrose), selective agar for pathogenic fungi, czapeks dox agar and yeast glucose phosphate(YGPS) agar were used for isolation. For fungi identification, the colony characteristics wereexamined and, spore diameters were measured. In the 20 beehives, the colours of dead andmummified larvae were black and gray. Ascosphaera apis (A. apis) was isolated from allmummified broods and worker bees (100%) in 20 beehives. In addition, Penicillium spp. wasisolated from worker bees belonging to 4 (20%) of 20 hives. This result indicated that, theworker bees were responsible of distribution of the infection from hives to hives. The bestand excellent growth of A. apis was determined in patato dextrose agar supplied with lacticacide and yeast extract. Spore cyst diameter of isolates were 37-121 Âµm, spore ball diameter7-18.5 Âµm, ascospore length/diameter 1-2.1 Âµm.During hive monitoring process, various predisposition factors were examined. Varroawas diagnosed in 19 (95 %) of 20 hives, tall plants were observed in the surrounding of 15(75%) of 20 hives, the height of 14 (70%) hives from the ground was determined less than 30cm. Other predisposition factors were: use of old combs in 17 (80%) of 20 hives, transfer ofcomb between hives in 14 (70%) of 20 hives, application of agricultural medicine around the7 (35%) apiaries and antibiotic application in 17 (85%) hives were observed. Improvementof predisposing factors were recommended to beekeepers. Clinical symptoms of chalkbrooddisease were not observed in any beehives, and any mycotic agent was not isolated fromsamples taken from there hives.Key Words: Honey bee, Mycotic diseases, Ascosphera apis, Predisposition factorsI