Van gölü havzasında yetiştirilen yerel ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerine ait farklı popülasyonların verim ve verim öğelerinin belirlenmesi
Determination of different populations of the wheat (Triticum aestivum L.) landraces cultivated in Van lake basin
Yazar: ŞADİYE DEMİR ATMACA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜLKER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Verim = Yield ; Verim ögeleri = Yield components

Özet:
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanlarında, 2019-2020 yılları içerisinde yürütülen bu çalışma Van Gölü Havzasında yetiştiriciliği yapılan yerel ekmeklik buğday çeşitlerine ait farklı popülasyonların tane verimi ve verim ögelerini karşılaştırmak amacıyla yürütülmüştür. Karasu-90 ve Doğu-88 standart buğday çeşitlerinin kontrol olarak kullanıldığı denemede Van, Muş ve Bitlis'ten toplanan 121 yerel buğday popülasyonu kullanılmıştır. Augmented deneme desenine göre yürütülen çalışmada tane veriminin yanında bitki boyu, başak boyu, başakta başakçık sayısı, metrekarede başak sayısı, bin tane ağırlığı, toplam verim ve hasat indeksi incelenmiştir. 
Araştırma sonucunda elde ettiğimiz bulgulara göre, toplanan yerel buğday popülasyonlarına ait en düşük ve en yüksek değerler; metrekarede başak sayısı için 130.7– 625.7 adet, bitki boyu için 73.7–102.7 cm, başak boyu için 5.1–11.1 cm, başakta başakçık sayısı için 10.1–18.8 adet, tane verimi için 12.3–450 kg/da, toplam verim için 58.4–1219.4 kg/da, bin tane ağırlığı için 31.9–64.2 g hasat indeksi için %12.6–43.7 aralığında değişim göstermiştir. Ayrıca çalışmada incelenen karakterlere ilişkin ortalama, standart sapma ve değişim katsayıları belirlenmiştir. İncelenen karakterler içinde en fazla varyasyon metrekarede başak sayısı, bitki boyu, başak boyu, başakçık sayısı, bin tane ağırlığı, hasat indeksi ve tane veriminde gözlenmiştir.

Abstract:
This study, which was carried out in the experimental areas of Van Yuzuncu Yıl University, Faculty of Agriculture, Field Crops Department in 2019-2020, was carried out to compare the grain yield and yield components of different populations of local varieties grown in the Van Lake Basin. In the experiment, in which Karasu-90 and Doğu-88 standard wheat varieties were used, 121 local wheat populations collected from Van, Muş and Bitlis were used. In the study carried out according to the augmented trial design, besides grain yield, plant height, spike length, number of spikes per square meter, thousand-grain weight, total yield and harvest index were examined.
The lowest and highest values of the local wheat populations collected according to the findings we obtained as a result of the research; 73.7–102,7 cm for plant height, 5.1–11.1 cm for spike length, 10.1–18.8for the number of spikelets per spike, 130.7 – 625.7 for the number of spikes per square meter, 58.4–1219.4 kg/da for total yield, 12.6–43.7 % for harvest index, 12.3–450 kg/da for grain yield, 31.9–64.2 g for thousand-grain weight has changed. In addition, the mean, standard deviation, and coefficients of variation were determined for the characters examined in the study. The most variation among the investigated characters was observed in the number of ears per square meter, plant height, spike length, the number of spikelets per spike, thousand-grain weight, harvest index and grain yield.