Sosyal zekâ ve kültürel zekânın dönüşümcü ve etkileşimci liderlik ile ilişkisine yönelik bir araştırma
A research on the relationship between social intelligence and cultural intelligence with transformational and transactional leadership
Yazar: SERAP AKTOGAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI AKTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Kültürel zeka = Cultural intelligence ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Sosyal zeka = Social intelligence

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, bir devlet üniversitesi bünyesinde bulunan teknopark çalışanlarının sergiledikleri liderlik stillerinin, sosyal zekâ ve kültürel zekânın alt boyutları ile ilişkisinin açıklanması belirlenmesidir. Bu amaca yönelik olarak yapılan literatür taraması neticesinde araştırma modeli ve hipotezler oluşturulmuştur. Liderlik stillerini ölçmek için Bass ve Avolio'nun (1992) geliştirdiği "Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği", sosyal zekânın ölçülmesi amacıyla Silvera vd. (2001) tarafından geliştirilen "Tromso Sosyal Zekâ Ölçeği", Ang vd. (2007) tarafından geliştirilen "Kültürel Zekâ Ölçeği" ise ", kültürel zekâyı ölçmek için kullanılmıştır. Veriler İstanbul'da bulunan bir teknopark çalışanlarının anket uygulaması yoluyla sağlanmıştır. Veriler betimleyici ve açıklayıcı istatistiki yöntemler ile analiz edilmiştir. Anket formunda yer alan "Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği" orijinal boyutlarından farklı olarak 4 boyut altında dağılım göstermiştir. Araştırmacı tarafından bu boyutlar; "dönüşümcü ve etkileşimci liderlik", "dönüşümcü liderlik", "istisnalarla yönetim ve serbest bırakıcı liderlik" ve "karizma/ilham verme tipi liderlik" olarak ele alınmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde, kültürel zekânın her bir liderlik stili üzerinde; sosyal zekânın ise dönüşümcü liderlik ve karizma/ilham verme tipi liderlik stilleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkisi olduğu tespit edilmiştir. Sosyal zekâ alt boyutlarından sosyal beceri ve üst bilişsel ve bilişsel kültürel zekânın her bir liderlik stili ile arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Bütüncül olarak ele alınan sosyal zekâ değişkeni ile alt boyutları olan sosyal farkındalık ve sosyal becerinin istisnalarla yönetim ve serbest bırakıcı liderlik ile arasında negatif yönde ilişkilerin olduğu ortaya koyulmuştur. Sonuçların eğitim düzeyi değişkeni dışında tüm demografik değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this thesis is to explain how the sub-dimensions of social intelligence and cultural intelligence are related to  individuals' leadership styles. As a result of the literature review conducted for this purpose, the model and hypotheses of the research were formed. In order to measure leadership styles, social intelligence and cultural intelligence The Multi-Factor Leadership Scale, Tromso Social Intelligence Scale, and Cultural Intelligence Scale were conducted respectively. Data collected through survey and analyzed by descriptive and explanatory statistical analysis. "Multi-Factor Leadership Scale was distributed under 4 dimensions unlike the original dimensions. These new dimensions were named by the researcher as; "transformational and transactional leadership", "transformational leadership", "management with exceptions and laissez-faire type leadership" and "charisma/inspiration type leadership". When the findings of the research are examined, it is seen that cultural intelligence has a statistically significant and positive effect on each leadership style while social intelligence has a statistically significant and positive effect on only transformational leadership and charisma/inspiration type leadership. It is determined that social skills, and metacognitive and cognitive cultural intelligence have significant and positive relationships with each leadership style. Social intelligence by itself and its sub dimensions social awareness and social skills have significant and negative relationships with management with exceptions and laissez-faire type leadership. Results differ according to all demographic characteristics except educational level.