Türk çocuğunun din kitabı (3.,4., 5. sınıflar)'nda Müslüman çocuk profili
The profile of the Muslim child in the book of religion of the Turkish child (3rd, 4th, 5th grades)
Yazar: RABİA ŞEYMA KIZILALTUN
Danışman: DOÇ. DR. HALİSE KADER ZENGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim geçmişten bu yana devlet ve toplumlar nezdinde büyük öneme sahip sosyal bir kurum olmuştur. Toplumsal alanda yaşanan değişimler sonrası, bireylerin ve toplumun yeni duruma alışması eğitim ile gerçekleştirilmiştir. Eğitim, hükümetler açısından da kurulan yeni düzeni meşrulaştırmak ve devamlılığını sağlamak için bir vasıta olarak kullanılmıştır. Bu amaçla yeni düzene uyum sağlayıp sadık kalacak ideal bir toplum inşa etmek ve ideal bir insan tipi yetiştirmek için eğitim, iktidarlar tarafından işlevsel bir araç olarak görülmüş ve kullanılmıştır.
Cumhuriyetin ilk yılları siyasi, sosyal ve ekonomik alanda pek çok yeniliğin ve değişimin yaşandığı bir geçiş sürecidir. Bu süreçte yaşanan değişim, yetiştirilmek istenen ideal toplum ve ideal birey profilinde de değişiklikleri beraberinde getirmiştir. Bu nedenle eğitim alanında da gerekli adımlar atılmıştır. Bu doğrultuda müfredat programları ve ders kitaplarında da düzenlemeler yapılarak eğitimin muhtevası da yeni eğitim anlayışına uygun hale getirilmiştir. Dolayısıyla hazırlanan müfredat programları ve ders kitapları, bu dönemde yetiştirilmek istenen "makbul birey profili"ne dair önemli bilgiler sunmaktadır.
İlgili dönemde gerekli değişiklik ve düzenlemelere tabi tutulan derslerden biri de din dersleri olmuştur. Çalışmamızda Cumhuriyetin ilk yıllarında, ilkokul din derslerinde okutulan İbrahim Hilmi tarafından kaleme alınmış "Türk Çocuğunun Din Kitabı (3-4-5)" adlı eser analiz edilmekte ve bu kitaplarda yetiştirilmek istenen Müslüman çocuk profili ortaya konmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Ders Kitapları, Müfredat Programı, İbrahim Hilmi, Türk Çocuğunun Din Kitabı.

Abstract:
Education has been a social institution of great importance for states and societies since the past. After the changes in the social sphere, individuals and society have been accustomed to the new situation through education. Education has also been used as a means for governments to legitimize the new order and ensure its continuity. For this purpose, education was seen and used as a functional tool by the governments to build an ideal society that would adapt to the new order and be loyal to it, and to raise an ideal human type.
The first years of the Republic were a period of transition in which many innovations and changes took place in the political, social and economic spheres. The changes experienced in this process brought about changes in the ideal society and ideal individual profile to be raised. For this reason, necessary steps were taken in the field of education. In this direction, curriculum programs and textbooks have been revised and the content of education has been adapted to the new understanding of education. Therefore, the curriculum programs and textbooks prepared in this period provide important information about the "acceptable individual profile" to be raised in this period.
Religion classes were one of the courses that were subjected to the necessary changes and regulations in the relevant period. In our study, the work titled "Turkish Child's Book of Religion (3-4-5)" written by İbrahim Hilmi, which was taught in primary school religion classes in the first years of the Republic, is analyzed and the profile of the Muslim child desired to be raised in these books is revealed.
Keywords: Religious Education, Textbooks, Curriculum Program, İbrahim Hilmi, Turkish Child's Book of Religion.