"Toplum liderleri geliyor" liderlik eğitiminin öğretmen adaylarının liderlik yönelimleri üzerine etkisi
The impact of the leadership training "Society leaders coming" upon the leadership orientations of teacher candidates
Yazar: ZEHRA YILDIRIM KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim = Education ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı öğretmen adaylarının katıldıkları Toplum Liderleri Geliyor (TLG) eğitimi öncesindeki ve sonrasındaki liderlik yönelimleri arasındaki farkları kendi görüşleri doğrultusunda belirlemek ve aldıkları eğitimin liderlik yönelimleri üzerine etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda öğretmen adaylarının liderlik yönelimlerine ait dört alt boyut olan; yapısal yönelim, insan kaynakları yönelimi, politik yönelim ve sembolik yönelim arasındaki farklılık eğitim öncesi ve sonrasında belirlenerek karşılaştırılmış, katıldıkları eğitimin bu yönelimler üzerine nasıl bir etkisi olduğu incelenmiştir. 
Bu araştırma karma modelde yapılmış olup eşzamanlı iç içe karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören ve TLG eğitimine gönüllü olarak katılan 63 üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ön test ve son test ölçek formu, odak grup görüşme formu ve gözlem protokolü kullanılmıştır. Ön test ve son testte kullanılan ölçek formu; kişisel bilgiler, açık uçlu sorular ve Liderlik Yönelimleri Ölçeğinden oluşmaktadır. Ön teste ve son teste katılanlar birebir eşleştirilerek verilen cevaplar karşılaştırılmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel verilerin analizinde, bağımsız iki grup karşılaştırmalarında sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterdiği durumlarda parametrik bir test olan Independent Samples t test, normal dağılım göstermediği durumlarda ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Liderlik yönelimi ölçeğine ait güvenilirlik analizlerinde Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır. Ön test ve son testte yer alan açık uçlu sorulara verilen cevaplar yoluyla elde edilen nitel veriler için içerik analizi yapılmıştır. İçerik analizinde katılımcıların görüşleri, Liderlik Yönelimleri Ölçeğine uygun olarak dört tema altında incelenmiştir. Araştırmacı tüm eğitim sürecine katılımcı olarak katılmıştır. Elde edilen gözlem sonuçlarının güvenirliği için veri kaynağı açıkça tanıtılmış, araştırma ortamı açıklanmış, kavramsal çerçeve ile uyumu sağlanmış, veri toplama ve analiz yöntemleri detaylı olarak açıklanmıştır. Odak grup görüşmelerinden elde edilen nitel verilerin güvenirliğini artırmak için toplanan verilerin büyük bir çoğunluğu betimsel bir yaklaşımla doğrudan sunulmuştur. Ön test son test sonuçlarının karşılaştırılması, görüşme ve gözlem yöntemleriyle elde edilen verilerin birbirini teyit amacıyla kullanılması, ulaşılan sonuçların geçerliğini ve güvenirliğini arttırmaktadır. Çeşitleme/üçgenleme olarak da ifade edilen tüm bu analiz süreci araştırma sonuçlarının inandırıcılığını artırmaktadır. 

Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre TLG eğitimine katılan öğretmen adaylarının eğitim öncesi ve sonrası liderlik yönelimleri ölçeği toplam puan ortalamaları ve dört alt boyut olan; yapısal yönelim, insan kaynakları yönelimi politik yönelim ve sembolik yönelim arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Nitel verilerin sonuçları da bu olumlu yöndeki artışı desteklemekte ve açıklamaktadır. 
TLG eğitimi süresince sağlanan konuşmalar, takım oyunları ve Ankara gezisi bölümlerinin her birinde dört anahtar liderlik yönelimi hakkında bilgi ve deneyimlerin sunulduğu gözlemlenmiş olup katılımcıların her bir eğitim bölüm ile ilgili görüşlerinden de dört liderlik yönelimi hakkında bilgi ve deneyim sahibi oldukları anlaşılmıştır. Bu sonuçlar TLG eğitiminin öğretmen adaylarının liderlik yönelimleri üzerine olumlu yönde etkisini göstermektedir.

Abstract:
The objective of the research is to determine the differences between the leadership orientations of teacher candidates in the pre-training and post-training  of Society  Leaders Coming (SLC) in parallel with their own perspective and to display  the impact of the training in which they have participated upon their leadership tendency. In accordance with this objective, the difference between the four sub dimension including structural orientation, human resources orientation, political orientation and symbolic orientation that belongs to the leadership of teacher candidates have been determined in the pre and post training and compared. The means of impact of the training upon these orientations cited has been analysed in detail.
The mixed model has been practiced in this research and synchronous concentric mixed model pattern has been applied. The work group of the research has comprised of 63 undergraduates at the third grade who study at the Educational Faculty of Abant İzzet Baysal University in the tuitition year of 2017-2018 and have voluntarily participated in the SLC training. As the data collector, a pre-test and a final test measurement form; a target group interview form and an observation protocol have been used. The measurement form which is used in the preliminiary and the final test comprises of personal information, open ended questions and the Leadership Orientations Scale. Those who have participated in the preliminary and the final test have been thoroughly matched and the responses have been compared. 
For the analysis of the qualitative data to have been obtained out of the study; for the comparison of a couple of independent group, in the phenomenon that the numeric variable displays casual distribution, the parametric test called  Independent Samples t test has been applied. On the adverse phenomenon of abnormal distribution, the Mann Whitney U test has been applied. The Cronbach Alpha coefficient has been applied for the reliability analysis that belongs to the leadership tendency measurement. A content analysis has been applied for the qualitative data to have been obtained out of the responses offered to the open-ended questions of the preliminary and the final test. The views of the participants in the content analysis have been studied under four themes in accordance with the Leadership Orientations Scale.
The researcher has joined the whole training process as a participant. The data resource has been explained clearly to prove the reliability of the observation results obtained; the compatibility with the theoretical frame and the methods of analysis with data collection have been explained elaborately. The bulk of the collected data to increase the reliability of the qualitative data out of the target group interviews have been presented directly and descriptively. The comparison of preliminary test and the final test results and the utilization of data which is obtained by means of interview and observation to confirm each other  augments the validity and the reliability of the results to have been obtained. The whole analysis process which is also called diversification/triangulation increases the credibility of the research results.
According to the results out of the research, the difference between the total point average of pre and post-training leadership orientations of the participants and the four sub dimension which comprise the structural, human resources, the political and the symbolic have been found statistically meaningful. The impact of SLC training upon this meaningful positive difference is explained through observation and participant views. During the SLC training, eight seminars provided by actual leaders, team games practicing leadership acts, the trip for Ankara and general social climate; it is observed that the information and the experiences about four key leadership tendencies have been presented and/or applied. The qualitative data results, gathered out of the views of the participants, consolidate and explain the observation results.