Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikası
Turkey's Eastern Mediterranean policy
Yazar: AHMET AYSALAR
Danışman: DOÇ. DR. ZELHA ALTINKAYA
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Akdeniz Bölgesi; Afrika, Asya ve Avrupa kıyıları ile sınırlanan, Çanakkale Boğazı ile doğuda Süveyş Kanalı ve batıda Cebelitarık Boğazı'na kadar geniş bir coğrafyayı içine alan bir bölgedir. Bölgenin kontrolü bazı dönemlerde başka devletlerin egemenliği altına girmiştir. Yönetim ve devlet yapısını kaybedenler bölgeden çekilmiş ve yeni kurulan devletlerin paylaşmak istediği bir denizalanı olmaya devam etmiştir. Günümüzde, Akdeniz'e; Kıbrıs ve 20 devletin kıyısı vardır.  Doğu Akdeniz Bölgesi de coğrafik olarak merkezi ve stratejik bir konumdadır. 2000 yılından itibaren Kıbrıs'ın güneyinde keşfedilen doğalgaz rezervleri kıyı devletlerin ilgisini çekmiştir. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin kıyı devletleriyle anlaşmalar yapması ve bölgeyi 13 parsele bölerek petrol şirketlerine ruhsatlandırma girişimleri, bölgede sorunları artırmıştır. Bölgede uluslararası hukuk kuralların ihlal edildiği ve ittifak halinde bulunan devletlerin, diğer kıyı devletlerinin çıkarlarını yok sayması bölgede gerginliği artırmaktadır. Bu nedenle dış devletler de bölgede yer almak için girişimlerde bulunmaktadır.
Bu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesi'nin hem tarihsel hem de günümüz açısından önemi, Kıbrıs Sorunu, kıyı devletleri arasında yapılan anlaşmalar ve projeler, bölge dışı devletlerin ve petrol şirketlerin tavırları, keşfedilen doğalgaz rezervleri ve Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikaları üzerinde durulmuştur. Devletler arasında yaşanabilecek olası tehditler ve sorunlar için de çözüm mekanizmaları oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışma 4 bölümden oluşmaktadır.  Çalışmanın birinci bölümünde Akdeniz Bölgesi'nin tarihsel açıdan önemi ve Kıbrıs Adası ile ilgili gelişen süreçlere değinilmiştir. İkinci bölümde Uluslararası Hukuk bağlamında deniz yetki alanları ve hidrokarbon saha alanları ele alınarak kıyı devletlerin yaptığı anlaşmalar ve projeler ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde Türkiye'nin doğalgaz-petrol boru hatları ve enerjide ekonomik durumu incelenmiştir. Son bölümde ise Doğu Akdeniz'de ortaya çıkan gelişmeler ele alınarak bölge analiz edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The Mediterranean Region; It is a region bordered by the coasts of Africa, Asia and Europe, covering a wide geography from the Dardanelles to the Suez Canal in the east and the Strait of Gibraltar in the west. The control of the region came under the sovereignty of other states in some periods.Today, there are Cyprus and 20  states that have a coast on the Mediterranean. The Eastern Mediterranean Region also geographically takes place in a central and strategically important location. Since 2000, natural gas reserves discovered in the south of Cyprus have attracted the attention of coastal states. The Greek Cypriot Administration's agreements with the coastal states and its attempts to license the oil companies by dividing the region into 13 parcels increased the problems in the region. The fact that the international law rules in the region are violated and that the allied states ignore the interests of other coastal states has been increasing the tension in the region. For this reason, foreign states are also attempting to take part in the region.
In this study, the importance of the Eastern Mediterranean Region both historically and presently, the Cyprus Problem, the agreements and projects made between coastal states, the attitudes of non-regional states and oil companies, the discovered natural gas reserves and Turkey's Eastern Mediterranean policies are emphasized.  It is also aimed to establish solutions for possible threats and problems between states. The study consists of 4 chapters. In the first part of the study, the historical importance of the Mediterranean Region and the developing processes related to the Island of Cyprus are mentioned.  In the second chapter, the agreements and projects made by the coastal states were discussed by considering the maritime jurisdiction areas and hydrocarbon field areas in the context of International Law. In the third chapter, Turkey's natural gas-oil pipelines and it's economic situation in energy are examined. In the last chapter, the developments in the Eastern Mediterranean were discussed and the region was tried to be analyzed.