Balıkesir çeşmeleri
Balikesir fountains
Yazar: ABDULBAKİ IŞIKAKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ABDÜLHAMİT TÜFEKÇİOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Balıkesir = Balıkesir ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Su mimarisi = Aqua architecture ; Süslemeler = Ornamentations ; Taş süsleme = Stone decoration ; Çeşmeler = Fountains

Özet:
Tarihi M.Ö. 3.000 yıllarına kadar uzanan Balıkesir, üzerinde yaşayan milletler ve bırakmış oldukları eserler bakımından da oldukça dikkat çekicidir. Ancak tez çalışmamızın ana konusu Osmanlı Dönemi Balıkesir Çeşmeleri olduğu için Balıkesir'in ya da antik çağlarda bilinen adı ile Mysia'nın bu geniş tarihsel süreci içinden Osmanlı Dönemi'ne ait çeşme mimarisini ele almaktayız. Türk-İslam dönemi su mimarinsin en sanatsal yapıları olan çeşmeler mükemmel mimari düzenlemeleri, şebekeleri, taş süslemeleri, hat ve kalemişi gibi bezemeleri ile dönemlerinin anıtsal özelliklerini yansıtmaktadır.Çeşmeler, suyun; kaynağından bir hazneye toplanarak veya borularla getirilerek lüleli veya musluklu, mermerden, taştan veya buna benzer malzemelerden yapılmış, umuma mahsus su alma yerleridir. ?Osmanlı Dönemi Balıkesir Çeşmeleri? adlı bu çalışmamızda Balıkesir ili ve ilçelerindeki çeşmeler mimari planı, cephe düzenlemesi ve dönemsel özellikleri bakımından incelenmiştir. Balıkesir dışında Osmanlı Döneminde farklı yerleşimlerde inşa edilen çeşmeler ile aralarındaki benzerliklerin ve farklılıkların ortaya konması amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışmalar sonucunda Balıkesir il merkezinde, İlçelerde ve ilçelere bağlı köylerde 38 adet çeşme tespit edilmiştir. Eserlerin çoğu ilçelerde yer almaktadır. Eserlerin dağılımı şöyledir. On iki adedi Balıkesir Merkezinde, altı adedi Havran' da, altı adedi Edincik'te, beş adedi Bandırma'da, üç adedi Gönen'de, iki adedi Pamukçu'da ve Erdek, Bigadiç, Edremit ve Manyas'ta birer adet çeşme bulunmaktadır.Çalışmanın ilk aşamasında bölge ve Balıkesir ile ilgili tüm kaynaklar taranmıştır. Su mimarisiyle ilgili temel kaynaklar tarandıktan sonra köprüler, hamamlar, çeşmeler ile ilgili yapılan çalışmalar incelenmiştir. Daha sonra tez kapsamında 2009 Temmuz ve Ağustos aylarında bölgede arazi çalışmaları yapılmıştır. Araştırmalar sonucunda Balıkesir ili ve ilçelerinde tespit edilen mimari eserlerin fotoğrafları çekilerek rölöve ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda ilk olarak Balıkesir ilinin adı, tarihi ve coğrafi özelliklerine değinilmiştir. Katalog bölümünde ?Balıkesir Çeşmeleri? başlığı altında Balıkesir'deki çeşmeler, mimari özellikleri, kitabe bilgileri ve dönemsel özelikleri kronolojik olarak incelenmiştir. Değerlendirme ve karşılaştırma bölümünde eserler eldeki veriler ışığında kendi aralarında benzerleri ile ve bölgedeki diğer benzer yapılarla karşılaştırılmıştır. Sonuç Bölümünde ise yapıların genel bir tarifinden ve özelliklerinden bahsedildikten sonra varılan sonuç kısaca belirtilmiştir.

Abstract:
Date of years dating back to 3000 BC, Balıkesir, they are left living on the works in terms of nations and is quite remarkable. However, the main subject of the thesis study is Fountains Ottoman Period Balıkesir or Mysia known in ancient times by the name of the historical process of this vast Ottoman period, we discuss the architecture of the fountains. The Turkish-Islamic period, water fountains, perfect architectural structures of the architect's artistic arrangements, networks, stone decorations, embellishments, such as lines and chiselled features and reflects the monumental periods. Fountains, water, collected from a reservoir or pipes bringing tress or tap, marble, stone or similar materials, made public off the water intake sites. "The Ottoman Period Balıkesir Fountains" from the province of Balıkesir province in this study, fountains, architectural plans, facade arrangement and periodic properties are investigated. Balıkesir with fountains built in different locations outside the Ottoman period aimed to reveal the similarities and differences between them.For this purpose, results of studies Balıkesir province, the districts and the villages of 38 districts have been identified fountain. Most of the works is located in the districts. The distribution of the works is as follows. On two of Balıkesir Center, six-unit Havran, Edincik six units, five of them in Bandırma, Gönen three units, two of the village and Erdek ,Pamukçu, Bigadiç, Edremit and Manyas one each fountain.Balıkesir region and all the resources related to the first phase of the study were reviewed. After scanning architecture, the basic sources of water bridges, baths, fountains studies were related to. Then in July and August 2009 as part of the thesis fieldwork was carried out in the region. Research has identified as a result of architectural works in the province of Balikesir survey photographs were taken and measurements were made. In accordance with the information and documents obtained by the first name of the province of Balikesir, historical and geographical features mentioned. Catalogue section "Fountains of Balikesir under the heading" Balıkesir fountains, architectural features, information and periodic properties of inscription examined in chronological order. Evaluation and comparison of the works in the light of available data among themselves and with their counterparts in the region compared with other similar structures. A general description of the structures and properties in Conclusion After mentioning the conclusions mentioned briefly