Diz osteoartritli hastalarda statik ve PNF hamstring germe egzersizlerinin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of static and pnf hamstring stretching exercises in patients with knee osteoarthritis
Yazar: İLKE KARA
Danışman: PROF. DR. NİHAL GELECEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Germe yöntemi = Stretch method ; Kas germe egzersizleri = Muscle stretching exercises ; Kas germe egzersizleri = Muscle stretching exercises ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee

Özet:
Amaç: Diz osteoartritli (OA) hastalarda statik ve PNF hamstring germe egzersizlerinin ağrı, hamstring esnekliği, fonksiyonel durum ve dinamik denge üzerine etkilerini belirlemek ve karşılaştırmaktır.
Yöntem: Çalışmaya 40-75 yaş arası, evre 2 ve 3 diz OA'lı toplam 36 hasta dahil edildi. Hastalar basit rastgele örnekleme yöntemi ile statik (SHG) (n=18) ve PNF hamstring germe (PNF-HG) (n=18) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Standart fizyoterapi programına (sıcak paket + düz ultrason + TENS) ek olarak SHG veya PNF-HG (tut-gevşe tekniği) egzersizleri, 4 hafta süresince toplam 15 seans olacak şekilde uygulandı. Hastaların tedavi öncesi ağrı şiddeti (Görsel Ağrı Skalası (GAS)), hamstring esnekliği (Aktif  Diz Ekstansiyon Testi (ADET)), fonksiyonel durum (WOMAC Osteoartrit İndeksi) ve dinamik denge (Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT)) değerlendirmeleri yapıldı. Değerlendirmeler tedavi sonrası 4. hafta ve 3.ayda tekrarlandı.  
Bulgular: SHG grubunda tedavi öncesi, 4. hafta ve 3. ay ölçümleri karşılaştırıldığında ağrı şiddeti, ADET, WOMAC ve ZKYT'de meydana gelen değişimlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Benzer şekilde PNF-HG grubunda, ZKYT dışında, değerlendirilen tüm parametrelerdeki değişiklikler istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). Grupların ölçümler arası farkları (Δ) karşılaştırıldığında, SHG grubunda tedavi öncesi - 4.hafta arasında ağrı şiddetindeki azalmanın daha fazla olduğu, PNF-HG grubunda ise tedavi öncesi - 3.ay arasında WOMAC toplam skorundaki artışın daha fazla olduğu belirlendi (p<0,05).    
Sonuç: Çalışma sonuçlarımız diz OA'lı hastaların egzersiz programlarına planlı ve progresyonu olan statik veya PNF hamstring germe egzersizlerinin eklenmesinin ağrı şiddeti, hamstring esnekliği ve fonksiyonel durumun iyileştirilmesinde etkili olabileceğini; etkilerin germe tipine göre birbirine üstünlüğü olmadığını gösterdi. 
Anahtar Kelimeler: diz osteoartriti, statik germe, PNF germe

Abstract:
Objective: To determine and compare the effects of static and PNF hamstring stretching exercises on pain, hamstring flexibility, functional status and dynamic balance in patients with knee osteoarthritis (OA).
Method: A total of 36 patients between the ages of 40-75 with stage 2 and 3 knee OA were included in the study. Patients were divided into two groups as static (SHG) (n = 18) and PNF hamstring stretch (PNF-HG) (n = 18) by simple random sampling method. In addition to the standard physiotherapy program (hot pack+Ultrasound+TENS), SHG or PNF-HG (hold-relax technique) exercises were applied for a total of 15 sessions for 4 weeks. The pain intensity (Visual pain scale (VAS)), hamstring flexibility (Active Knee Extension Test (AKET)), functional status (WOMAC Osteoarthritis Index) and dynamic balance (Timed Up and Go Test (TUG)) were evaluated before treatment. Evaluations were repeated at 4th week and 3rd month period after treatment.
Results: When the measurements of the SHG group before treatment, at the 4th week and 3rd month were compared, it was determined that the changes in pain intensity, AKET, WOMAC and TUG were statistically significant (p <0.05). Similarly, in the PNF-HG group, the changes in all parameters evaluated, except for TUG, were statistically significant (p <0.05). When the differences between the measurements (Δ) of the groups were compared, it was found that the decrease in pain intensity was greater in the SHG group before the treatment - at the 4th week, while the increase in the WOMAC total score between the pre-treatment and the 3rd month was higher in the PNF-HG group (p <0.05).
Conclusion: Results of our study show that adding static or PNF hamstring stretching exercises with planned and progressive implementation to the exercise programs of patients with knee OA may be effective in decreasing pain intensity and improving hamstring flexibility and their functional status and also show that the effects were not superior to each other over the type of stretching.
Keywords: osteoarthritis of the knee, static stretching, PNF stretching