Endometriomalı overlerin folikül rezervi bakımından operatif tedavi öncesi-sonrası yada benign over kistleri ile karşılaştırılmasında anti müllerian hormonun rolü
Role of anti mullerian hormone for ovarian reserve determination of preoperative and postoperative endometrioma patients
Yazar: ERGÜL DEMİRÇİVİ BÖR
Danışman: DR. ALİ İSMET TEKİRDAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç
Endometrioma jinekoloji polikliniğine başvuran ve ovarian kisti bulunan hastaların yaklaşık %35'ni kapsamaktadır. Temel klinik şikayetleri ağrı veya çocuk istemi olan over kisti olan hastalar mevcut kistlerine operasyon düşünülürse mevcut overlerinin folikül sayısı ve kalitesini belirten over rezervi açısından değerlendirilmesi gerekebilir. Güncel ve güvenilir olarak over rezervini tespit eden en önemli serum belirteci Anti Müllerian Hormondur.
Biz prospektif kontrollü gözlemsel tez çalışmamızda günümüzün güncel over rezervi göstergeci olarak AMH'yı kullanarak endometrioma hastalarının over rezervini preoperatif ve postoperatif olarak değerlendirdik. Kontrol gurubu olarak benign over kisti nedeni ile opere olan hastaları seçtik ve onların da pre operatif ve post operatif over rezervlerini AMH'ya bakarak değerlendirdik. İki grubun hem preoperatif hemde postoperatif AMH değerlerini birbirleri ile kıyaslayarak endometrioma cerrahisinin over rezervine olan etkisini bulmayı amaçladık.
Yöntem
Bu çalışma Aralık 2011- Haziran 2013 arasında Kanuni Sultan Süleyman Eğitim Araştırma Hastanesi jinekoloji polikliniğine çeşitli sebeplerle başvuran ve muayenesi sonrası endometrioma ve diğer benign ovarian kist olması nedeniyle operasyon amacı ile kliniğimize yatan 46 hasta üzerinde yapılmıştır. Çalışmamızda endometrioma (endometrioma pozitif grup:25)  ve diğer benign ovarian kistler (endometrioma negatif grup:21) nedeni ile opere olacak hastaların preoperatif ve postoperatif 1.hafta, 1.ay ve 3.ay kanları alınarak Anti Müllerian hormon analizi yapılmıştır.
Bulgular
Endometrioma pozitif grubun preoperatif AMH orta değeri; 0,91 (0,59-1,62), postoperatif 1.hafta AMH orta değeri; 0,79 (0,29-0,99), 1.ay AMH orta değeri; 0,85 (0,76-0,93) ve 3.ay AMH orta değeri 0,84 (0,75-1) dir. Endometrioma negatif  grubun preoperatif AMH orta değeri; 1,5 (0,57-3,88), post operatif 1.hafta AMH orta değeri; 1,12 (0,93-3,69), 1.ay AMH orta değeri; 1,19 (1-4,5)ve 3.ay AMH orta değeri; 1,18 (0,98-6,3) dir. Endometrioma pozitif ve negatif grubun  postoperatif AMH değerleri preoperatif değerlere göre her ölçümde düşük bulunmuştur (Tablo 13). Preoperatif değer ile postoperatif değerler arasındaki bu düşüş çalışmamızda iki grup için de istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca endometrioma pozitif ve negatif gruplar arasında preoperatif ve postoperatif 1.hafta, 1.ay ve 3.ay AMH değerleri kıyaslanmıştır. Endometrioma pozitif grubun AMH değerleri endometrioma negatif gruba göre düşüktür ve bu düşüş postoperatif değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Sonuç 
Kliniğimizde yaptığımız bu çalışmada endometrioma hastalarının preoperatif ve postoperatif over rezervini değerlendirmek için güncel serum belirteci olan AMH'yı kullandık. Kontrol grubu olarak diğer benign over kistleri nedeni ile opere olan hastaları aldık. Bu çalışmanın sonucuna göre her iki grubun da postoperatif AMH değerleri preoperatif değerlere göre istatistiksel olarak anlamlı olmasada azalmış olarak bulunmuştur. Bu sonuca bakarak over cerrahisinin endikasyon ayırd etmeksizin over rezervini bir miktar etkilediğini söyleyebiliriz. Özellikle postoperatif AMH değerleri iki grup arasında kıyaslandığında endometrioma grubunda diğer kistlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş izlenmektedir. Yani over rezervi özellikle postoperatif olarak endometrioma nedeni ile yapılan cerrahiden diğer kistler nedeni ile yapılan cerrahiye göre daha fazla etkilenmektedir. 
Endometrioma diğer benign kistlere göre over rezervini kesinlikle azaltmaktadır. Operasyonun şekli ve kalitesi endometrioma cerrahisinin  overe olan etkisini ayrıca değiştirmektedir. Cerrahi öncesi zaten etkilenmiş olan over rezervi, cerrahi sonrası daha da etkilenecektir. Bu nedenle endometrioma cerrahisi çok önemli bir mikrocerrahidir. Cerrahi öncesi hem operatör hem de hasta güvenliği açısından over rezervini sağlıklı ölçen AMH testi mutlaka alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Endometrioma, AMH, over rezervi

Abstract:
Objective
Endometrioma includes 35 % of the patients who administer to gynecology outpatient clinic and are diagnosed as ovarian cyst. The patients who are ovarian cyst and have symptoms as pain or infertility, should considered for ovarian reserve which reflects ovarian follicule count and quality before planned operation for ovarian cyst. Anti Mullerian hormone is the recent and reliable marker for ovarian reserve determination.
AMH is used as recent ovarian reserve marker for the determination pre and postoperative ovarian reserve of endometrioma patients in our prospective controlled observational study. As control group we selected patients who have benign other ovarian cysts and determined their pre and postoperative ovarian reserve via using AMH. Our aim is to determine whether endometrioma surgery effects ovarian reserve or not, via comparing the pre and postoperative 
Procedure
This study is done with 46 patients who were administered to gynecology outpatient clinic of Kanuni Sultan Suleyman Education and Research hospital with the complains of various gynecological conditions and refered to our clinic for operation after diagnosed as endometrioma and other benign ovarian cysts between December 2011 and June 2013. We collected pre and postoperative 1st week, 1st month and 3rd month blood samples of endometrioma (endometrioma positive group:25) and other benign ovarian cyst (endometrioma negative group:21) patients for AMH analysis.
Findings
Results for the endometrioma positive group are preoperative AMH median value; 0,91 (0,59-1,62), postoperative 1st week AMH median value; 0,79 (0,29-0,99), 1st month AMH median value; 0,85 (0,76-0,93) ve 3rd month median value; 0,84 (0,75-1). Results for the endometrioma negative group are preoperative AMH median value; 1,5 (0,57-3,88), postoperative 1st week AMH median value; 1,12 (0,93-3,69), 1st month AMH median value; 1,19 (1-4,5)ve 3rd month median value; 1,18 (0,98-6,3). Postoperative all AMH values are lower then the preoperative values for both the endometrioma and the other benign cyst groups. (Table 13). We could not find statistically significant decrease between pre and post operative AMH values for each group. But also we compared pre and postoperative each AMH value between the endometrioma and the other benign cyst group. All the AMH values for endometrioma positive group were lower than the other benign cyst group. Also we found the statistically significant decrease at each postoperative AMH values in endometrioma positive group than other benign cyst group. 
Result
In this study AMH is used as recent ovarian reserve marker for the determination pre and postoperative ovarian reserve of endometrioma patients. We selected other benign cyst patients for the control group. We found that postoperative AMH values were lower than the preoperative values for both endometrioma and control group but this result was not statistically significant. According to this result we can say that ovarian surgery may damage ovarian reserve regardless the type of ovarian cyst. If we consider the post operative AMH values for both group, each  postoperative AMH values of endometrioma group were lower than the other benign cyst group and this decrease was statistically significant. This means postoperative ovarian reserve is effected more negatively after ovarian endometrioma surgery than the other benign cysts. 
Endometrioma decreases ovarian reserve more than the other type of ovarian cysts. Also surgery type and quality change the effect of endometrioma surgery to ovary. In endometrioma patients ovarian reserve changes before surgery due to disease itself but after the surgery this change will be more prominently. Because of this change endometrioma surgery is very important microsurgery. AMH test which is the most reliable ovarian reserve marker should be done before surgery for both patient and operator safety.
Key words: Endometrioma, AMH, Ovarian reserve