Lise öğrencilerinin akademik erteleme davranışlarınınincelenmesi
The investigation of procrastination of high school students
Yazar: NİLÜFER ÇETİN
Danışman: PROF. DR. ESRA CEYHAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik erteleme = Academic procrastination ; Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öğrenci davranışı = Behavior of student

Özet:
Bu araştırmada ilk olarak lise öğrencilerinin akademik erteleme düzeylerinin nasıl bir dağılım gösterdiğinin ve farklı cinsiyete sahip lise öğrencilerinin akademik erteleme düzeylerinin sınıf düzeyi ve okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. İkinci olarak lise öğrencilerinde sürekli kaygı, akılcı olmayan inanç, öz düzenleme, yaş ve genel akademik not ortalamasının akademik ertelemeyi yordayıcılıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Üçüncü olarak ise kadın ve erkek lise öğrencilerinde ayrı ayrı sürekli kaygı, akılcı olmayan inanç, öz düzenleme, yaş ve genel akademik not ortalamasının akademik ertelemeyi yordayıcılıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın verilerini toplamak için Akademik Erteleme Ölçeği, Sürekli Kaygı Ölçeği, Akılcı Olmayan İnanç-Ergen Formu, Ergen Öz Düzenleme Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. 1607 lise öğrencisinden toplanan verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi, iki yönlü varyans analizi ve çoklu hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada, lise öğrencilerinin çoğunlukla akademik erteleme düzeylerinin orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Erkek lise öğrencilerinin akademik erteleme düzeylerinin kadın lise öğrencilerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Bunun yanı sıra sınıf düzeyi açısından lise öğrencilerinin akademik ertelemelerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı ve 12. sınıf öğrencileriyle 9. ve 10. sınıf öğrencilerin akademik erteleme düzeyleri arasındaki farklılığın anlamlı olduğu bulunmuştur.  Ayrıca, cinsiyet ve sınıf düzeyi arasında anlamlı bir etkileşim olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular sınıf düzeyi yüksek olan erkek lise öğrencilerinin sınıf düzeyi düşük olan kadın ve erkek lise öğrencilerine kıyasla daha fazla akademik erteleme yaptığına işaret etmektedir. Okul türü değişkeninin ve bununla birlikte cinsiyet ile okul türü arasındaki etkileşimin lise öğrencilerinin akademik erteleme puanları üzerinde anlamlı bir temel etkiye sahip olmadığı da bulunmuştur. Araştırmanın regresyon analizi sonucunda lise öğrencilerinin genelinde akademik ertelemenin en güçlü yordayıcısının öz düzenleme olduğu, bu değişkeni sırasıyla genel akademik not ortalaması, yaş ve akılcı olmayan inancın izlediği, sürekli kaygının ise yordayıcı bir değişken olmadığı ortaya konmuştur. Kadın ve erkek açısından bu örüntünün farklılık gösterip göstermediği incelendiğinde ise kadın lise öğrencilerinde de lise öğrencilerinin genelinde olduğu gibi akademik ertelemenin en güçlü yordayıcısının öz düzenleme olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda kadınlarda öz düzenleme değişkeni sonrasında akademik ertelemenin en güçlü yordayıcıları arasında sırasıyla genel akademik not ortalaması ve yaş değişkenlerinin yer aldığı ve sürekli kaygı ile akılcı olmayan inancın ise yordayıcı değişkenler olmadığı ortaya konmuştur. Erkek lise öğrencilerinde ise diğer iki çalışma grubunda olduğu gibi akademik ertelemenin en güçlü yordayıcısının öz düzenleme olduğu bulunmuş ve akademik ertelemeyi yordayıcılıkları bağlamında öz düzenleme değişkenini sırasıyla yaş, genel akademik not ortalaması ve akılcı olmayan inancın takip ettiği ortaya konmuştur. Benzer şekilde diğer iki çalışma grubunda olduğu gibi erkek çalışma grubunda da sürekli kaygının akademik ertelemenin anlamlı bir yordayıcısı olmadığı bulunmuştur.  Elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Akademik erteleme, Sürekli kaygı, Akılcı olmayan inanç, Öz düzenleme, Lise öğrencileri.

Abstract:
The first aim of this study was to investigate how high school students' procrastination levels show distribution and whether the procrastination levels of those students with different genders vary significantly by class levels and type of school they study. The second aim of the study was to examine the contributions of variables related to trait anxiety, irrational beliefs, self-regulation, age and general average for the prediction of academic procrastination of high school students. The third and last aim was to examine the contributions of variables related to trait anxiety, irrational beliefs, self-regulation, age and general average for the prediction of academic procrastination of high school students in both genders separately. In this study, Academic Procrastination Scale, Trait Anxiety Scale, Irrational Beliefs – Adolescent Form, Self-Regulation Scale for Adolescent and Demographic Information Form were all used as data collection tools. In the process of data analysis collected from 1607 high school students, descriptive statistics, Pearson Correlation Analysis, Two Way ANOVA and Multiple Hierarchical Regression Analysis were employed.
In the study, results indicated that academic procrastination is in a medium level among high school students. It was also found that academic procrastination levels of male high school students are significantly higher than female students. Furthermore, it was found that academic procrastination levels of students vary by the level of class and procrastination level of students in 12nd grade is significantly higher than both 9th and 10th grade students. Additionally, it was revealed that male students studying in higher class levels show higher levels of procrastination than both male and female students studying in lower class levels. However, there is not a significant difference between gender and school type interaction. The results of regression analysis for the total sample revealed that self-regulation, general average, age and irrational beliefs were respectively significant predictors of academic procrastination. However, trait anxiety does not have any significant contribution to the prediction of academic procrastination. When it was considered whether there are differences between females and males in terms of pattern, similarly in total sample, it was found that self-regulation is the strongest predictor of academic procrastination in females. On the other hand, it was determined that general average and age are significant predictors of academic procrastination but not trait anxiety and irrational beliefs in female sample. Similarly, in male sample it was found that the strongest predictor of academic procrastination is self-regulation, following this, age, general average and irrational beliefs are significant predictors of academic procrastination but not trait anxiety. Results and implications were discussed in the light of relevant literature and research findings and suggestions were made accordingly. 
Key Words: Academic procrastination, Trait anxiety, Irrational beliefs, Self-regulation, High school students.