Tarihi yapılarda yangın faktörü ve müdahale yöntem önerileri: Eskişehir-Odunpazarı örneği
Fire factor in historic buildings and precaution method suggestion: A case study of Odunpazari district, Eskisehir
Yazar: ZAKİRE YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. HİCRAN HANIM HALAÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ülkemizin kalkınmasıyla beraber yapı işlerinde de önemli değişiklikler
yaşanmıştır. Bu değişimlerin en önemlilerinden biri yapı güvenliğinin sağlanmasıdır.
Yapı güvenliği içerisinde yangın konusu önemli bir yer tutmakla birlikte yangına karşı
alınacak tedbirlere ilişkin bazı yönetmelikler çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler yangına
karşı pasif ve aktif yangın güvenlik önlemlerini içermektedir. Ancak bu yönetmelikler
yeni yapılan binalar için daha rahat uygulanırken tarihi binalarda uygulanması daha zor
olmaktadır. Tarihi yapıların kültürel miras özelliği taşıması ve yangına karşı daha hassas
olmasından dolayı korunması gereken öncelikli yapılar arasındadır. Bundan dolayı tarihi
yapılarda planlanması gereken yangın güvenlik önlemleri büyük önem taşımaktadır.
Tarihi yapılar, bir toplumun tarihine tanıklık eden, sosyal, ekonomik ve kültürel
yapısını gösteren somut kültür varlıklarıdır. Tarihi yapıların fiziki özellikleri dönemin
sosyal dokusu ile bütünleşir. Yapılarda kullanılan mimari, mühendislik uygulamaları ve
malzemeler, binanın geleneksel sosyal yaşamının özelliklerine göre şekillenmektedir.
Geçmiş ile gelecek arasında köprü kuran ve kültürel mirası koruyan tarihi yapıların
fiziksel özelliklerini koruma altına almak tüm insanlığın birincil görevidir.
Türkiye'de önemli bir kültürel, sosyal ve turistik potansiyele sahip Tarihi Eskişehir
Odunpazarı Evleri bölgesinde yapılan çalışmada, yangın gören tarihi yapıların, kültürel
mirasa tekrar kazandırılması için gerekli müdahale yöntemlerinin değerlendirilmesi ve bu
tarihi yapıların yangın tehlikesi içeresine girmemesi için alınması gereken önlemler
araştırılmıştır. Bu amaçla yapılan tez çalışmasında, öncelikle Eskişehir Odunpazarı
ilçesinde yangın gören tarihi yapıların tespiti yapılmıştır. Tespit edilen 4 yapıdaki yangın
nedenleri araştırılmış ve yangın raporlarının incelenmiştir. Bu raporlardan elde edilen
bilgilere göre, yangın nedenlerine göre yangın sınıfları ve yangının verdiği hasarlar tespit
edilmiştir. Son olarak, yangının tarihi yapılara verdiği zararları önlemek için alınabilecek
önlemler belirlenerek, yangın sonrası tarihi yapılarda oluşan hasarlar için restorasyon
müdahale yöntemleri değerlendirilmiştir.
Bu tez çalışması ile Tarihi Eskişehir Odunpazarı dokusunun korunması ve
yaşatılması için önemli katkılar sağlanması beklenmektedir. Ayrıca çalışma, bölgede  yapılacak sosyal ve kültürel çalışmalar ve yenileme projeleri için rehber niteliği
taşımaktadır

Abstract:
Significant changes have been experienced in constructional works parallel with
the development of our country, One of the most important of these changes is to ensure
building security. Although the issue of fire takes an important place in building safety,
some regulations have been issued regarding the measures to be taken against fire. These
regulations include passive and active fire safety measures. However, while these
regulations are applied more easily for most recently constructed buildings, it is more
difficult to apply in historical buildings. Since historical buildings are more sensitive to
fire and they have the feature of the cultural heritage, they are among the priority
buildings that should be protected. Therefore, fire safety measures that should be planned
in historical buildings are of great importance.
Historical buildings are architectural works of art that witness the history of society
and show its social, economic, and cultural structure. Physical characteristics of historical
buildings are integrated with the social fabric of the period. The architectural, and
engineering applications and materials used in the buildings are formed according to the
characteristics of the traditional social life of the building. It is the primary duty of all
humanity to protect the physical features of historical buildings that bridge the past and
the future and protect the cultural heritage.
The study area is the Historical Eskişehir Odunpazarı District where has great
cultural, social, and touristic potential in Turkey. In the study, the measures to be taken
to evaluate the necessary intervention methods and to prevent these historical buildings
from entering into fire danger were investigated to re-add the historical buildings exposed
to fire to the cultural heritage. First of all, the historical buildings that fired in the Eskişehir
Odunpazarı district were determined for this purpose. The causes of fire in four identified
buildings were investigated and the fire reports were examined. According to the
information obtained from these reports, fire classes and the damages caused by the fire
were determined related to the fire reasons. Finally, the measures that can be taken to
prevent the damages caused by the fire to the historical buildings were determined and
the restoration intervention methods were evaluated for the damages in the historical
buildings after the fire. It is expected to make important contributions to the preservation and survival of
the historical Eskişehir Odunpazarı texture thanks to this thesis. In addition, the study is
a guide for social and cultural studies and renovation projects in the district.