Prediyaliz kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda hastalık progresyonuna etkili olan faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting childhood predialysis chronic kidney disease
Yazar: HAVVA İPEK DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAN ÇETİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children

Özet:
Kronik böbrek hastalığı (KBH), glomerül filtrasyon hızında (GFH) geri dönüşümsüz azalma olarak tanımlanan, son dönem böbrek hastalığına (SDBH) ilerleyebilen önemli bir sağlık sorunudur. Çalışmamızda, KBH tanısı ile takip edilen çocuklarda diyaliz öncesi dönemde hastalık progresyonuna etki eden faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 2009-2014 yılları arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı tarafından KBH tanısı ile takip edilen 25 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların başvuru anı, ikinci ve dördüncü yıldaki antropometrik ölçümleri, klinik ve laboratuar bulguları değerlendirildi. Glomerül filtrasyon hızının azalmasında rol oynayan faktörler araştırıldı. Çalışmaya dahil edilen 25 hastada KBH'nin en sık böbrek ve üriner sistemin doğumsal anomalilerine bağlı geliştiği görüldü. Başvuru sırasında 10 (%40) hastada malnütrisyon, 15 (%60) hastada hipertansiyon (HT), 11 (%44) hastada proteinüri, 17 (%68) hastada hiperparatiroidi, 22 (%88) hastada hiperfosfatemi, 8 (%32) hastada hipoalbüminemi olduğu tespit edildi. Hastaların başvuru anındaki GFH ile dördüncü yıl izlemindeki GFH arasında istatistiksel anlamlı farklılık olduğu görüldü (p= 0.043). Hastaların başvuru anındaki kreatinin değerleri ile izlem sırasında ikinci ve dördüncü yıldaki kreatinin değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık olduğu görüldü (sırası ile ikinci yıl için p= 0.001, dördüncü yıl için p= 0.000). Başvuru sırasında serum ürik asit yüksekliği ve HT varlığının GFH'de anlamlı değişime etki eden faktörler olduğu görüldü (sırası ile p= 0.015, p= 0.001). Kronik böbrek hastalığının progresyonuna neden olan faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin önlenmesine yönelik yapılacak çalışmalar çocuklarda SDBH'ye gidişi yavaşlatabilir. Ayrıca KBH'ye bağlı komplikasyonların erken dönemde saptanıp gerekli uygulamaların yapılması yaşam kalitesini artırmada etkili olabilir.

Abstract:
Chronic kidney disease (CKD) is defined as irreversible reduction of glomeruler filtration rate (GFR). It is an important health problem that can progress to end stage renal disease (ESRD). In our study, we aimed to evaluate the factors affecting disease progression in children who were followed up by the diagnosis of CKD. In this study, the files of 25 patients were retrospectively analyzed who were diagnosed and followed up by CKD between 2009 - 2014 in Eskisehir Osmangazi University of Medicine Pediatric Nephrology Department. At the time of presentation, second and fourth years, anthropometric measurements, clinical and laboratuary findings of the patients were evaluated. The factors affecting the predialysis disease progression period were investigated. In this study, we found that CKD is mostly related to congenital anomalies of the kidney and urinary system. At the time of dianosis, 10 patients (40%) had malnutrition, 15 patients (60%) had hypertension (HT), 11 patients (44%) had proteinuria, 17 patients (68%) had hyperparathyroidism, 22 patients (88%) had hyperphosphatemia and 8 patients (32%) had hypoalbuminemia. Statistically significant difference was found between GFR at admission and GFR at the fourth year follow-up (p = 0.043). There was a statistically significant difference between creatinine levels at the time of presentation and creatinine values at second and fourth years during follow-up (p = 0.001 for the second year and p = 0.000 for the fourth year). At admission, serum uric acid elevation and hypertension (HT) were found to affect the significant changes in GFR (p = 0.015 for serum uric acid, p= 0.001 for HT), respectively.
Studies to determine the factors leading to the progression of CKD and to prevent these factors may slow the progression to ESRD in children. In addition, preventing the complications in early stages can improve life quality.