Temporomandibular bozukluğa bağlı miyofasiyal ağrılı hastalarda baş etme tutumlarının ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evalution of coping strategies and quality of life in patients with myofascial pain due to temporomandibular disorder
Yazar: GÜZİN NEDA HASANOĞLU ERBAŞAR
Danışman: PROF. DR. CANSU ALPASLAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Miyofasyal ağrı sendromları = Myofascial pain syndromes ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çiğneme kasları = Masticatory muscles

Özet:
Temporomandibular bozukluklar, orofasiyal bölgede dental kaynaklı olmayan ağrıların başlıca sebebi ve kassal-iskeletsel bozuklukların da alt sınıfı olarak düşünülmektedir. Temporomandibular bozuklukların yaklaşık yarısından fazlasını miyofasiyal ağrı oluşturmaktadır. Etiyolojisinde parafonksiyonel alışkanlıkların ve stres gibi psikososyal faktörlerin yer aldığı miyofasiyal ağrı; akut veya kronik olabilen, kaslarda ve/veya fasyalarda oluşan tetik nokta olarak bilinen kas dokusunun hipersensitif bantlarından kaynaklanabilen bölgesel kassal ağrı durumudur. Günümüzde stresli yaşam koşulları nedeniyle temporomandibular bozukluklara bağlı miyofasiyal ağrısı bulunan bireylerin sayısı artmaktadır. Strese neden olan olayların ve/veya etkenlerin olumsuz etkilerini en aza indirmek ya da tamamen ortadan kaldırmak için çeşitli baş etme stratejileri kullanılmaktadır. Günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkileyen tüm hastalıklar gibi temporomandibular bozukluklar da hastaların yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyebilir. Temporomandibular bozukluklarla ilişkili baş etme tutumlarının belirlenmesi de hastalığın kronikleşmesinin önüne geçilmesinde ve tedavi hedeflerinin belirlenmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada; temporomandibular bozukluğa bağlı miyofasiyal ağrısı bulunan hastalarda miyofasiyal ağrının etiyolojisinde rol oynayan sosyodemografik özellikler, hastaların ağrı düzeyleri, baş etme tutumları, yaşam kalitesi ve bunların arasındaki ilişkinin araştırılması hedeflenmiştir. Bu çalışmaya miyofasiyal ağrı tanısı konmuş 100 hasta dahil edilmiştir. Çalışmada hastaların sosyo-demografik karakterlerinin, yaşam kalitelerinin ve baş etme tutumlarının değerlendirildiği 3 bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır. Anketin ilk bölümünü sosyodemografik bilgi formu ve ağrı düzeyinin saptanmasında kullanılan VAS, ikinci bölümünü yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan OHIP-14 anketi ve üçüncü bölümünü de hastaların baş etme tutumlarının değerlendirildiği COPE ölçeği oluşturmaktadır. Anketlerden elde edilen verilerin istatistiksel analizinde parametrik ve parametrik olmayan testlerden yararlanılmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Çalışmamızın istatistiksel analizinden elde edilen bulgular; miyofasiyal ağrılı hastalarda cinsiyet, yaş, eğitim durumu, şikayet süresi ve ağrı düzeyleri ile baş etme tutumları ve yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Sonuç olarak miyofasiyal ağrıya sahip hastalara aktif başa çıkma becerilerinin kazandırılmasının; hastaların ağrı ve stresle baş edebilme ve yaşam kalitelerini artırabilme açısından önem taşıdığını göstermektedir.

Abstract:
Temporomandibular disorders (TMDs) are the major cause of non-odontogenic pain in the orofacial region and a subdivision of musculo-skeletal disorders. Myofascial pain accounts more than half of temporomandibular disorders. Myofascial pain that may present either acute or chronic is a local-regional muscular pain caused by taut band(s) in muscle or fascia, called trigger points. Parafunctional habits and psychosocial factors like stress are listed in its etiology. Today, due to the tough living conditions, number of patients suffering myofascial pain is increasing. Several coping strategies are used to eliminate or reduce the detrimental effects of conditions leading stress. TMDs may have an adverse effect on quality of life like other systemic diseases. Determining the coping strategies related with TMDs is of utmost importance to avoid the progress of disorder to chronic state and to put forward treatment goals. The objective of this study was to evaluate the socio-demographic characteristics, severity of pain, coping strategies and quality of life in patients with myofascial pain of temporomandibular disorders and also to evaluate the relationship between those factors. Total of 100 patients diagnosed with myofascial pain of TMD were included in this study.  A three-part questionnaire was used for evaluation of socio-demographic characteristics, coping strategies and quality of life of patients. The first part of the questionnaire consisted of questions to evaluate socio-demographic characteristics of patients and visual analogue scale to measure severity of pain, the second part consisted of OHIP-14 questionnaire to evaluate quality of life, third part consisted of COPE scale to evaluate coping strategies of patients. Parametric and non-parametric tests are used for statistical evaluation of the collected data and the significance level was determined as p<0,05.The results of our study showed a significant relation between genders, age, level of education, duration of pain complaint, severity of pain and coping strategies as well as quality of life. We concluded that assisting the patients with myofascial pain of temporomandibular disorders to acquire active coping skills may help them to cope with pain and stress and also to improve their quality of life.