Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere bağımsız spor yapma becerisi kazandırılmasında teknoloji destekli eğitim
Technology-assisted education to help individuals with autism spectrum disorders gain independent sports skills
Yazar: FATİH BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ER ; DOÇ. DR. MEHMET DEMİREL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı / Rekreasyon Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
OSB belirtileri erken gelişimsel dönemde ortaya çıkan sosyal iletişimde yaşanılan eksiklikler ve tekrarlayıcı davranışların bulunduğu karmaşık bir gelişimsel yetersizliktir. Son araştırmalar OSB'nin görülme sıklığının 1/36 oranında olduğunu göstermektedir. OSB yönelik olarak kapsamlı, odaklanmış müdahale programları yanında bağımsız yaşam becerilerini kazandırmak için teknoloji destekli yardımcı uygulamalar da kullanılmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada OSB tanısı almış bireylere bağımsız spor yapma becerilerinin öğretiminde wordwall oyunlaştırma tabanlı çevrimiçi eğitim uygulamasının çark şablonu etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Teknoloji destekli bağımsız spor yapma becerileri, öğrencinin teknolojik aletler dışında, müdahale ya da destek almaksızın tek başına spor becerilerini yerine getirmesini ifade etmektedir. İos işletim sistemli tablet uygulaması içerisinde bulunan wordwall uygulaması öğretimi hedeflenen spor becerilerine yönelik olarak uyarlanmış ve öğretimi yapılmıştır. Araştırma hafif düzeyde otizm belirtileri olan katılımcılarla Selçuklu otizmli bireyler eğitim vakfı (SOBE) 4 erkek ve 1 kadın olmak üzere toplamda 5 birey ile çalışma 8 hafta sürecek şekilde planlanmış ve uygulanmıştır. Çalışma sekiz haftalık tablet verilerinde bulunan 'Uygulamaya giriş yapar, çizelgesini bulur, çarkı çevirir, materyali bulur, etkinliği yapar, etkinliği kaldırır, süresini başlatır, ödüle gider, çizelgesine döner gibi' basamaklarını Sobep adı verilen programda yapılmıştır. Veriler basamak, tutulan uygulama ile grafik olarak kaydedilmiştir. Spor Becerileri; Step tahtası makas çalışması, mekik çalışması, dambıl çalışması, koordinasyon merdiveninde açma kapama çalışması, halka atma çalışması, squat çalışmasından alınan sekiz haftalık veriler SOBEP adlı programda grafiklere dönüştürülmüştür. Araştırmada uygulamalı davranış analizi bilim dalından yararlanarak, bünyesinde bulundurduğu ipucu sunma, ipucunu geri çekme yöntemleri uygulanmıştır. Öğretim sürecinde tam fiziksel ipucu, kısmi fiziksel ipucu, sözel ipucu türleri kullanılmış ve öğrencinin performans düzeyine uygun olarak ipucunda ve pekiştireçlerde silikleştirmeler yapılmıştır. Uygulamada öntest-sontest ile veriler alınarak grafik değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak, OSB olan bireylere bağımsız spor yapma becerisi kazandırmada teknoloji destekli eğitim uygulamasının (wordwall) etkili olduğu ve katılımcıların yönerge almadan spor egzersizlerini tablet üzerinden bağımsız yapabildikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
ASD is a complex developmental disability that includes deficits in social communication and repetitive behaviors that occur in the early developmental period. Recent research shows that the incidence of ASD is 1/36. In addition to comprehensive, focused intervention programs for ASD, technology-supported assistive applications are also used to provide independent living skills. In this direction, the study aimed to investigate the wheel template effectiveness of the wordwall gamification-based online education application in teaching independent sports skills to individuals diagnosed with ASD. Technology-supported independent sports skills refer to the student's ability to perform sports skills alone, without intervention or support other than technological devices. The Wordwall application, which is included in the iOS operating system tablet application, has been adapted and taught for the targeted sports skills. The study was planned and implemented for 8 weeks with participants with mild autism symptoms and a total of 5 individuals, 4 males and 1 female, from the Selçuklu Autistic Individuals Education Foundation (SOBE). The study was carried out in a program called Sobep, where the steps in the eight-week tablet data such as 'Entering the application, finding the chart, turning the wheel, finding the material, doing the activity, removing the activity, starting the time, going to the reward, returning to the chart' were carried out. Data were recorded step by step and graphically by the application kept. Sports Skills; Eight-week data obtained from step board scissors exercise, sit-up exercise, dumbbell exercise, opening and closing exercise on the coordination ladder, ring throwing exercise, and squat exercise were converted into graphs in the program called Sobep. In the research, using the applied behavior analysis science, the clue presentation and clue withdrawal methods were applied. During the teaching process, full physical cue, partial physical cue, and verbal cue types were used and the cues and reinforcers were faded in accordance with the student's performance level. In the application, graphic evaluation was made by taking data with pretest-posttest. As a result, it has been determined that technology-supported education application (wordwall) is effective in helping individuals with ASD gain independent sports skills and that participants can do sports exercises independently on the tablet without receiving instructions.