Sırt-karık mikro havza su hasadı tekniğinin salçalık biberin verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of ridge-furrow micro catchment water harvesting in red pepper yield and quality features
Yazar: DEMET YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BİLAL CEMEK ; DOÇ. DR. ALİ ÜNLÜKARA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sulu tarım, sürdürülebilir yeterli kalitede su kaynağına bağımlıdır. Dünyada ve ülkemizde en büyük alansal paya sahip yağışa dayalı kuru tarım alanlarında bitkisel üretim üzerine yağışların miktarı ve dağılımı belirleyici unsurdur. Yağmur suyunun en etkin şekilde kullanılmasını sağlayıcı çeşitli mikro havza su hasadı sistemleri geliştirilerek bitkinin ihtiyacı olan su karşılanmaya çalışılmaktadır. Özellikle yarı kurak iklime sahip olan Karadeniz bölgesinde mikro havza su hasadı sistemleri ile düşen yağışın sebze yetiştiriciliğinde etkin bir şekilde kullanılması sağlanabilir. Bu sistemler ile toprak ve su kaybı azalmakta, yer altı sularına katkı sağlanmakta ve buharlaşma düşmektedir. 
Bu çalışmada tarla içi mikro havza su hasadı tekniği ile salçalık biber yetiştirilmiştir. Deneme Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsüne ait Bafra deneme istasyonunda yürütülmüştür. Denemede yağmur suyunun hasadı için ise üç farklı plastik kaplı sırt genişliği (S1: 100 cm, S2: 120 cm ve S3: 140 cm) dikkate alınmıştır. Sırtlar arasında bitkinin yetiştirilmesi, gübre uygulamaları ve sırtlardan akan yağış sularının depolanabilmesi için 80 cm karık alanı bırakılmıştır. Karıklarda çift sıra salçalık biber yetiştirilmiştir. Mikro havza su hasadı tekniğinin etkinliğini ortaya koyabilmek için bu üç su hasadı konusuna karşılık olarak 3 kontrol konusu (K1: 90 cm, K2: 100 cm, K3= 110 cm) bulunmaktadır. Tesadüf blokları deneme desenine göre her konunun 3 kez tekrarlandığı denemede bloklar tesviye eğrilerine paralel şekilde oluşturulmuştur.
Çalışmanın 2017 yılında S1, S2, S3, K1, K2, K3 konularından sırasıyla 3319.7 kg da-1, 2539.1 kg da-1, 2298.7 kg da-1, 1971.6 kg da-1, 1742.4 kg da-1 ve 1831.6 kg da-1, 2018 yılında sırasıyla ortalama 2716.5 kg da-1, 1919.7 kg da-1, 1471.4 kg da-1,1092.3 kg da-1, 981.0 kg da-1, 895.4 kg da-1 verim elde edilmiştir. S1 konusunda verim 2017 ve 2018 yıllarında sırasıyla %68 ve %149 oranında artmıştır. Toplam su tüketimi değerleri, 2017 yılında S1, S2, S3, K1, K2, K3 konularında mevsim boyu sırasıyla 213 mm, 203 mm, 193 mm ve 183 mm, 178 mm, 175 mm 2018 yılında ise sırasıyla 221 mm, 214 mm, 208 mm, 170 mm, 155 mm, 159 mm olarak hesaplanmıştır. Bitki boyu, yaprak alan indeksi, su kullanım etkinliği su hasadı konularında kontrol konularında göre daha yüksek bulunmuştur. En yüksek karlılık (1.44) ve finansal etkinlik (1.63 $ m-3) S1 konusundan else edilmiştir. Çalışma sonucuna göre, 100 cm sırtı örtülü 80 cm karık alanına sahip S1 mikro havza su hasadı konusunda yüksek verim elde edilen konu önerilmiştir.

Abstract:
Irrigated agriculture depends on sustainable water resources. Precipitation and its distribution are the determining factors in agricultural production in non-irrigated areas, of which has higher ratio in the world and our country. The plants' need for water is tried to be met improving various water-harvesting systems that allow the most effective use of rainwater. It is possible to ensure an increase in the efficiency and quality of the different indigenous culture plants in arid and semi-arid areas using these systems. At the same time, water erosion is reduced substantially and this contributes to the groundwater; thus, evaporation is also reduced. 
In this study, red pepper was grown with micro catchment water harvesting technique. Experiment was conducted for two years in Bafra Experiment Station of Black Sea Agricultural Research Institute. Three different ridge widths (S1: 100 cm, S2: 120 cm and S3: 140 cm), which covered plastic mulch were considered for rain water harvesting. The furrow area (80 cm) was left between ridges to grow plant, fertilize and store the rain water. Double rows red pepper was grown in the furrow. Three dry farming treatments (K1, K2 and K3), of which corresponded to the water harvesting treatments were used to demonstrate effectiveness of this technique. Each treatment will be formed parallel to the counter line and field experiments will be conducted in randomized block design with three replications. The experiment was designed in randomized block design with three replication and the blocks was laid out along to the counter.
In 2017, red pepper yields from S1, S2, S3, K1, K2, K3 treatments were 3319.7 kg da-1, 2539.1 kg da-1, 2298.7 kg da-1, 1971.6 kg da-1, 1742.4 kg da-1 and 1831.6 kg da-1, and 2716.5 kg da-1, 1919.7 kg da-1, 1471.4 kg da-1, 1092.3 kg da-1, 981.0 kg da-1, 895.4 kg da-1 in 2018, respectively. Respective yield increase in S1 were found as 68 and 149% in 2017 and 2018 compared to K1. Total water consumptions of S1, S2, S3, K1, K2, K3 varied between 213 and 175 mm in 2017 and between 221 and 155 mm, in 2018. Plant plant height, leaf area index (LAI), water use efficiency significantly higher in the water harvesting treatments. The best profibility (1.44) and financial efficiency (1.63 $ m-3) were obtained for S1. According to the results, water harvesting S1 treatment consist of 100 cm covered ridge and 80 cm furrow width were offered to obtain higher yield.