Tarih eğitiminde yerellik: 1922-1950 döneminde Menemen Kazası.
Local in history education: Menemen borough in the period of 1922-1950.
Yazar: NİLAY EYRİCE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDAL ARSLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarih Eğitiminde Yerellik:1922-1950 Döneminde Menemen KazasıÖZETElinizde bulunan yerel tarih çalışması, iki farklı inceleme konusuna ayrılmışbulunmaktadır. lk olarak Türk tarih eğitiminde yerel tarihin yerini ve önemini irdelemeyeçalıştık. kinci araştırma alanı olarak ise; yerel tarih alanında bir örnek olarak 1922-1950yılları arasında Menemen kazasını inceledik.Yerel bir örnek olarak Menemen kazasını incelemeden önce, dünyada ve Türkiye'deyerel tarihin yerini ve önemini ortaya koymaya çalıştık. 16. yüzyıldan itibaren bazı yerel tarihçalışmaları yapılmıştır; ancak bu alanın asıl yükselişi 20. yüzyılın ikinci yarısına denkgelmektedir. Yerel tarihçiliğin ülkemizde henüz gelişme döneminde olduğunu söyleyebiliriz.Tarih eğitimimizde yerellik, üzerinde çok fazla tartışılabilinecek bir konu değildir; çünkü tarihdersi müfredatlarında ve ders kitaplarında yerel özelliklere pek rastlanmamaktadır. Menemenkazası ise; tarih derslerinde yalnızca Menemen olayı ile karşımıza çıkmaktadır. Menemenolayı gerici nitelikte bir olaydır ve ders kitaplarında da bu şekilde yansıtılmaktadır.Günümüze kadar Menemen kazası ile ilgili olarak yapılmış olan çalışmalar, 1919yılına kadar getirilmiştir. Tezimizde bu kaynaklardan yararlanarak Menemen'in tarihçesine deyer vermiş bulunuyoruz. Menemen kazası, oldukça köklü bir tarihsel geçmişe sahiptir.Coğrafya, tarih biliminin yardımcı disiplinlerindendir. Bu yüzden kazanın coğrafyasına veiklim özelliklerine yer vermeye çalıştık.Bu çalışmanın amaçlarından birisi, çok partili hayata geçiş döneminde Menemen'insosyal, siyasal ve kültürel hayatını ortaya koymaktır. Yaptığımız araştırmaya göre; 1922-1950yılları arasında Menemen'in sosyal hayatını tiyatrolar, müsamereler, spor ve avcılıkfaaliyetleri, ulusal bayramlar gibi unsurlar şekillendirmekteydi. Menemenlilerin yaşantısınıözellikle sıtma hastalığı zaman zaman tehdit etmekteydi.Menemen Ovası, Gediz Nehri'nin de verdiği avantajla, oldukça verimli bir araziyapısına sahiptir. Menemen, ilk iskan dönemlerinden itibaren, tarım merkezi olma özelliğinigünümüze kadar devam ettirmiştir. Kazada hayvancılık da önemli bir ekonomik faaliyettir.Özellikle küçükbaş hayvancılık gelişmiştir. Menemen'in yoğurdu, bölgede büyük üne sahipbulunmaktadır.Nüfus bilgileri, yerel tarih çalışmaları açısından önemli bir unsurdur. I. DünyaSavaşı'ndan sonra Menemen'in etnik yapısı oldukça değişmiştir. Ayrıca 1922-1950 yıllarıarasında kazaya çok sayıda muhacir gelmiştir.Çok partili hayata geçiş dönemi, bütün ülkede olduğu gibi, Menemen'de de halkınsiyasal yaşamını ve sosyal ilişkilerini etkilemiştir. Bu dönüşümü özellikle sözlü kaynaklaradayanarak incelemeye çalıştık. Menemen köylüleri de bu dönemden etkilenmiştir. Bu yüzdenköylerin sosyal, kültürel ve siyasal yapısına ayrıca yer vermeyi tercih ettik. Menemen köyleri,dağ köyleri ve ova köyleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktaydı. Ayrıca kaza, köklü birgeçmişe sahip olduğu için, çok sayıda tarihi esere sahiptir.

Abstract:
This local history study is separated to two examination topics. Firstly, we tried toexamine the importance of local history in Turkish history education. As a second researchtopic; we examined Menemen borough between the years of 1922-1950, as an example in thefield of local history.Before examinig Menemen borough as a local example, we tried to determine theimportance of local history in Turkey and in the world. Since the 16th century, some localhistory studies had been done, but the real rise of this field has been in the first half of the 20thcentury. We can say that in our country, local historiography is in the evolution period. Localcharacteristics in our history education cannot be discussed much, because, in course booksand course syllabuses, local characteristics do not take place too much and Menemen boroughis only analysed because of the reason of Menemen Case. Menemen Case is a reactionarycharactered case and is reflected in course books in that way.The studies that have been done about Menemen borough until today, have beenbrought to 1919. In our thesis, we give some information about the history of Menemenbenefiting from these sourses. Menemen borough has a quite rooted history. Geography, isone of the collateral disciplines of history science. Hence, we tried to examine thecharacteristics of geography and the climate of the borough.One of the aims of this study is to analyse the social, political and cultural lives ofMenemen in the transition period of multi-party life. According to our research, between theyears of 1922-1950, some components like theatres, special events, sport and huntingactivities and national festivals was shaping the social life of Menemen. Especially malariadisease was sometimes threatening the lives of the people of Menemen.The savanna of Menemen, with the advantage of the river of Gediz, has a veryproductive soil structure. From the first population periods, Menemen carried on the feature ofbeing an agriculture center. In the borough, animal husbandary is also an important economicactivity. Especially, small cattle rising has developed. The yogurt of Menemen has animportant reputation in the region.Population informations is an important factor for the local history studies. AfterWorld War I, the ethnic structure of Menemen had changed a lot. Besides, between the yearsof 1922-1950, many refugees had come to the borough.The transition period of multi-party life, had affected the political life and socialrelations of the people in Menemen, like the rest of the country. We tried to examine thistransformation especially according to the oral resources. Menemen peasants have also beenaffected from this period. Hence, we preferred to mention about the social, cultural andpolitical structures of the villages. The villages of Menemen had been separated to mountainvillages and savanna villages. Besides, because the borough has a rooted history, it has a lot ofhistoric buildings.