Kış turizmi merkezlerinin planlamasında iklim dirençliliği: Bursa-Uludağ örneği
Climate resilience in the planning of winter tourism centers: Bursa-Uludağ case
Yazar: ZEYNEP FİKRAN YENİCE
Danışman: PROF. DR. ÖZGE YALÇINER ERCOŞKUN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Küresel iklim değişikliğinin etkileri tüm dünyada daha fazla hissedilmektedir. Bu nedenle iklim değişikliğinin etkilerine odaklanan çalımalar da artış göstermiştir. Ancak iklim değişikliğinin turizm sektörü ile ilişkisi ve özellikle iklime karşı kırılganlığı yüksek olan kış turizminin bu değişimlerden nasıl etkileneceğine yönelik çalışmalar sınırlıdır. Bölgesel kalkınma odaklı sürdürülebilir turizm politikalarında önemli yeri olan kış turizminin ve kış turizmi merkezlerinin dirençliliğinin artırılması için planlama süreçlerine iklim değişikliği etkilerinin belirli göstergeler yoluyla ölçülerek dahil edilmesi, iklim değişikliğine uyum açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda tez çalışmasının amacı; iklim değişikliği etkilerine karşı kırılganlığı yüksek olan kış turizmi merkezlerinin bu değişimlerden nasıl etkileneceğini ortaya koymak ve kış turizmi merkezlerinin iklim değişikliğinden etkilenebilirliği ve dirençliliğinin değerlendirilmesi için çerçeve oluşturmaktır. Bu amaçla; öncelikle iklim değişikliğinin kış turizmine etkileri, bu etkilerin nasıl ölçüldüğü, kış turizmi merkezlerinin etkilenebilirliği ve dirençliliğinin hangi faktörlere bağlı olduğu araştırılmış ve dünyadaki önemli kış turizmi merkezlerinde uygulanan iklim uyum eylemleri özetlenmiştir. Daha sonra Türkiye'deki yedi önemli merkezin kış turizmi potansiyeli değerlendirilerek çalışma alanı seçilen Bursa Uludağ Kış Turizmi Merkezinin iklim değişikliğine dirençliliğinin değerlendirilmesi amacıyla göstergeler belirlenmiştir. Tehlike, duyarlılık ve uyum kapasitesi başlığı altında belirlenen göstergelere yönelik veriler; alana ait iklim verileri, turizm istatistikleri ve planların analizi, kış turizmi merkezi aktörleri ile yapılan yarı yapılandırılmış anket uygulaması sonucunda edilmiş ve dirençlilik değerlendirmesi yapılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda; Bursa Uludağ Kış Turizmi Merkezinin iklim değişikliği etkilerine önemli ölçüde maruz kalacağı, mevcut yapısıyla dirençliliğinin düşük olduğu sonucuna varılmış ve dirençliliğin artırılması amacıyla planlama çalışmalarında iklim değişikliği etkilerinin azaltılması için uygulanabilecek stratejiler ortaya konulmuştur.

Abstract:
It is an indisputable fact that the effects of global climate change is a phenomenon all over the world in recent years. For this reason, studies focusing on the effects of climate change have also increased. However, studies on the relationship between climate change and the tourism sector and how winter tourism, which is highly vulnerable to climate change, will be affected by these changes are limited. In order to increase the resilience of winter tourism, which is an important topic in regional development and sustainable tourism policies, the effects of climate change and adaptation capacity should be assessed with certain indicators and integrated in the planning process. In this context, the aim of the thesis study is to reveal how winter tourism centers, which are highly vulnerable to the effects of climate change, will be affected by these changes and to create a framework for assessing the vulnerability and resilience of winter tourism centers to climate change. To this end; first, the effects of climate change on winter tourism, how these effects are measured, on which factors the vulnerability and resilience of winter tourism centers depend and what are the climate adaptation actions implemented in important winter tourism centers in the world, have been summarized. Afterwards, indicators were selected in order to assess the resilience of Bursa Uludağ Winter Tourism Center, which has been chosen as the study area through evaluation of winter tourism potential of seven winter tourism centers in Turkey. Data for selected indicators categorized under the heading of hazard, exposure, sensitivity and adaptive capacity were obtained through the analysis of local climate data, land use plans and semi-structured survey with the tourism center actors. Then the resilience assessment was made. As a result of the assessment; it has been concluded that Bursa Uludağ Winter Tourism Center will be significantly exposed to the effects of climate change and that its resilience is low with its current structure. Finally, possible strategies are put forward to increase resilience of Bursa Uludağ Winter Tourism Center.