Mustafa b. Hasan el-İslâmbûlî ve Mürşidü't-Talebe ilâ Ma'rifet-i Turuki't-Tayyibe adlı eseri
Mustafa b. Hasan al-Islambul and his book Murshidu't-Talabah ila Ma'rifat-ı Turuki't-Tayyibah
Yazar: YUSUF COŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL YAŞAROĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kur'ân-ı Kerîm Okuma ve Kırâat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Mustafa b. Hasan el-İslambuli = Mustafa b. Hasan al-İslambuli ; Mürşidü't-Talebe ila Ma'rifet Turuki't-Tayyibe = Murshidu't-Talabah ila Ma'rifat-ı Turuki't-Tayyibah ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kırâat ilmi, Kur'ân-ı Kerim'deki kelimelerin edâ keyfiyetini, farklılıklarını,
üzerinde ittifak veya ihtilaf edildiği hususları kapsayan bir ilimdir. İslami ilimler
geleneğinde kökü derinlerde bulunan, günümüzde ise yeniden canlanmaya başlayan
önemli bir ilim sahasıdır. Hicri ikinci asırdan itibaren kırâat ilmine dair çeşitli eserler
yazılmış ve farklı coğrafyalarda kırâat eğitim ve öğretimi büyük bir ilgi ve titizlikle
yapılmıştır. Kırâat ilmi kendi içerisinde bazı alt dallara ayrılmaktadır. Bunlardan bir
tanesi kırâat tarikleri konusudur. Bu hususta büyük öneme sahip eserlerin başında İbnü'l-
Cezerî'nin en-Neşr fi'l-kırâati'l-aşr isimli eseri gelmektedir. İbnü'l-Cezerî bu eserinde
kırâat ilmine dair birçok konuya değinmekle birlikte, eserin önemli bir bölümünde
mütevatir kırâat imamlarından gelen tarikleri etraflıca incelemeye tabi tutmuştur.
Osmanlı döneminde birçok kırâat âlimi tarafından en-Neşr ve Tayyibetü'n-Neşr
üzerine önemli sayıda çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalardan bir tanesi tezimizde de
incelediğimiz Mustafa b. Hasan el-İslâmbûlî'nin Mürşidü't-talebe ila ma'rifeti turuki't-
Tayyibe adlı eseridir. Çalışmamızda Mustafa b. Hasan el-İslâmbûlî ve Mürşidü't-talebe
ilâ ma'rifeti turuki't-Tayyibe adlı eserinin tanıtım ve tahlili yapılacaktır. Söz konusu
kırâat alimi ve eseri hakkında henüz bir çalışma yapılmamış olması tezimizin özgün
yanını oluşturmaktadır. Bu çalışmamız neticesinde Osmanlı döneminde yaşamış değerli
bir ilim adamının hayatı ve eserleri hakkında mütevazi bir çalışma yapılmış olacaktır.
Bununla birlikte risale çerçevesinde on kırâat imamının tarikleri ve senedleri kapsamlı
bir şekilde ele alınmakla alana önemli bir katkı sağlanacaktır.

Abstract:
Science of Qiraa refers to variants in the recitation of the Quran and covers its
reading similarities and differences. The recitation of Holy Quran (qira'at) is divided into
certain sub-branches, one of which is tariqs of qiraat. One of the most prominent works
providing a real insight into this sub-branch is an-Nashr fi Qira'at al-'Ashr by al-Imam
Ibn al-Jazari. In his work, he scrutinized the tariqs of mutawatir imams thoroughly as well
as adressing a variety of other issues related to qira'at.
Throuhout the Ottoman era, several imams conducted a considerable amount of
studies on an-Nashr and Tayyibatu an-Nashr. One of these studies, which is the thesis
subject to be studied further in our research, is Murshid'ul- Talaba ila Ma'rifet-i Turuqi't-
Tayyiba by Mustafa b. Hasan b. Yakub al-Islambul. Our study focuses on his biography,
the introduction and analysis of his Murshidu't-Talabah ila Ma'rifat-i Turuqi't-Tayyibah.
The authenticity of the study is ensured by the fact that it is unprecetended.