Kavram ve hadise olarak Kur`an'da hicret
The Hegira in Quran as a concept and event
Yazar: ABDULKADİR DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS ŞENGÜL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Din = Religion
Dizin: Hicret = Hegira ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hicret, sözlükte 'terketmek, ayrılmak, ilgisini kesmek' anlamına gelir. Kişinin herhangi bir şeyden bedenen, lisanen veya kalben ayrılıp uzaklaşması' demektir. Terim olarak genelde 'gayr-i müslim ülkeden (dam 7 harp) İslam ülkesine göç etmeyi' ifade eder. Ancak bu kelime daha çok Hz. Peygamberin ve Mekkeli Müslümanların Medine'ye göç etmelerini anlatmak için kullanılmıştır. Kur'ân-ı Kerîm, Hz. Peygamberin hicretinden bahsettiği gibi ondan önceki peygamberlerin hicretinden de bahsetmektedir. Hicretin kavram olarak iman, cihad, irade, sabır, tebliğ, tevekkül ve mi'rac gibi temel İslâmî kavramlarla yakın ilişkisi vardır. Hicret bir yönden insanı ruhî olgunluğa hazırlarken, bir yönden de yine bu ruhî olgunluğa bağlı olarak, dış dünyada bir değişikliği gerektirmektedir. Bu açıdan hicretin iyi kavranabilmesi için onun psikolojik, sosyal, tarihi, siyasi, fıkhı ve çağa bakan yönleriyle tanınması, bilinmesi ve özellikle, toplumların bunalımdan bunalıma girdiği günümüzde, onun toplumsal uzlaşma boyutuyla çok iyi anlaşılması gerekmektedir. Diğer taraftan İslam tarihinde hicret çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü hicret bir devlet olarak ortaya çıkabilmenin zeminini hazırlamıştır. Aslında insanlık tarihi iyi incelendiğinde bütün medeniyetlerin ve oluşumların öncesinde mutlaka bir hicret olayını görmek mümkündür. İslam fıkhı açısından olaya baktığımızda ise; Hicretin Hz. Peygamber zamanında farz olduğu, ondan sonra bu farziyetin kalktığı şeklinde görüşler olduğu gibi bu farziyetin sürekli olduğunu savunanlar da bulunmaktadır. Diğer taraftan hicretin zahiri yönünden çok batınî yönünü, yani Allah'ın yasaklarından uzak durmayı, emirlerine uymaya çalışmayı, ahlâkî olgunluğu yaygınlaştırmayı ön plana çıkaranlar da vardır. Ancak özellikle dünyanın küçük bir köy görünümüne döndüğü günümüz şartlarında ülkeyi terketme yerine insanın bulunduğu yeri yaşanabilir hâle getirmesinin daha tercih edilebilir bir görüş olduğunu söylemek mümkündür. Öte yandan, büyük göç hareketlerine pek fazla rastlanılmamasına rağmen, günümüzde artmış olan etnik bölünmenin getirdiği birtakım sorunların aşılmasında, toplumların ve onları yönetenlerin hicret hareketlerini iyi değerlendirmeleri ve politikalarını ona göre belirlemeleri gerekmektedir. Sonuç olarak hicret, dün olduğu gibi bugün de yarın da insanlığın barış ve esenliğine katkıda bulunabilecek, sosyal barışın sağlanmasında etkin bir çözüm yolu olarak önümüzde durmaktadır.

Abstract:
Hegira comes to the meaning of the "leaving something" or "cutting the relation with something". This word expresses one's going far away something with his life, thoughts and emotions. As a term we mean by "hegira" migration from a non-muslim country to an Islamic country. But this word is usually used to express the migration of the Prophet Muhammad (a.s.m.) and his friends from Mecca to Medina. Quran talks about the migration of the prophet as it talked about the hegira' s of the previous prophets. As a concept hegira has a close relation with the basic Islamic concepts such as faith, holy war, resolute, patience, pdroclamation, trust, miraculous. Hegira prepares the maturity of human's soul While it involves a change of his out-world depending on the maturity of soul So, it is necessary to knmv its psychological, social, political, religious details and the aspects concerning our century and to understand it with its mission of the peace of society at a time in which societies enter crisis after another crisis to comprehend the hegira well Furthermore hegira has an importent place in the history of Islam since it prepared the necessary conditions to be a state. In fact, if we examine the history of humanity it is possible to see the hegiras prior to the formations of all civilizations. But we are faced with different opinions if we examine Jurisprudence of Islam. There are the ones claiming that the hegira was a must during the times of hte prophet Muhammad (a.s.m.) and after him this necessity was abolished. On the other hand, there are the ones giving the priority to not do the forbidden things and to obey God's sayings and to the maturity of soul But corcerning today's conditions and considering the fast globalization of the world It is possible to say that it is preferable to make the conditions liveble where we live instead of leaving countries. On the other hand, although great migrations are not seen today. It is necessary for societies and the supervisors of societies to evaluate the migrations well and to arrange their policies suitably to soul the problems caused by ethnic divisions. In conculision, hegira stands for an efficient solution to provide the social peace for today and tomorrow as it did yestarday. 'W.