Hemşirelerin yorgunluk düzeyleri ile bakım davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the fatigue levels and the care behaviors of the nurse
Yazar: NURDAN SEÇİL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Eğitim ve araştırma hastaneleri = Training and research hospitals ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yorgunluk = Fatigue ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Çalışma, hemşirelerin yorgunluk düzeyleri ile bakım davranışları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Araştırma, Rize il merkezinde bulunan devlet ve üniversite hastanesinde çalışan 240 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler, Hemşireler İçin Tanıtıcı Özellikler Formu, Piper Yorgunluk Ölçeği ve Bakım Davranışları Ölçeği kullanılarak toplanmış, t testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon testleri ile analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan hemşireler, ortalama 28.15 yaşlarında, deneyim yılları ortalama 6.17 dir. Çoğunluğu kadın, bekar ve lisans/lisansüstü eğitim sahibidir. Ölçek toplamlarında hemşirelerin yorgunluk puanı 6.21±1.53 ve bakım davranışları puanı 5.05±0.55 tir. Hemşirelerin mesleki deneyim yılları, çalıştıkları klinik, hemşireliği sevme durumu ile yorgunluk ölçeğinin toplamı arasında, ayrıca hemşirelerin yaşları, medeni durumları, mesleki deneyimleri, hemşireliği sevme durumları ve alkol durumları ile bakım davranışları arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Bununla birlikte yorgunluk düzeyi ile bakım davranışları arasında genel toplamda istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Ancak yorgunluğun davranış/şiddet (r=-0.154; p=0.017) ile bilişsel ruhsal (r=-0.154; p=0.017) boyutları ile genelde hemşirelerin bakım davranış puanları arasında negatif yönde çok zayıf düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yorgunluğun davranış/şiddet ile bilişsel/ruhsal (β=-0.0.052) boyutları hemşirelerin bakım davranışlarını genel toplamda negatif yönde, duygulanım (β=0.066) boyutu pozitif yönde etkilemiştir (R2=0.055; F= 4.474; p=0.002). Sonuç olarak iş yükü nedeni ile yorgunluk yaşayan hemşirelerin yorgunluk düzeyleri şiddetli seviyededir. Hemşirelerin özellikle davranış/ şiddet, duygulanım ve bilişsel/ruhsal yorgunluk düzeyi genelde bakım davranış düzeylerini etkilemektedir. Hemşirelerin yorgunluk düzeylerinin azaltılıp bakım davranışları düzeyine olumlu katkı sağlamak için hemşire hasta oranı iyileştirilebilir, hemşirelerin çalışma programları ve saatlerine ilişkin düzenlemeler yapılabilir.

Abstract:
The study was conducted to evaluate the relationship between nurses' fatigue levels and care behaviors. The research was carried out with 240 nurses working in state and university hospitals in Rize city center. Data were collected using Nurses' Descriptive Characteristics Form, Piper Fatigue Scale and Caring Behaviors Scale, and analyzed with t-test, ANOVA, correlation and regression tests. The nurses participating in the study were aged 28.15 on average and their years of experience were 6.17 on average. Most of them are women, single and have undergraduate/graduate education. In the scale totals, the nurses' fatigue score was 6.21±1.53 and the care behavior score was 5.05±0.55. A statistically significant difference was found between the years of professional experience of the nurses, the clinic they worked in, the state of liking nursing and the total of the fatigue scale, as well as the age, marital status, professional experience, liking of nursing, alcohol status and care behaviors of the nurses (p<0.05). However, no statistically significant relationship was found between the level of fatigue and caring behaviors in the general total (p>0.05). However, it was determined that there was a very weak negative correlation between the behavior/severity (r=-0.154; p=0.017) and cognitive-psychic (r=-0.154; p=0.017) dimensions of fatigue and the nurses' care behavior scores in general. In addition, behavioral/violence and cognitive/spiritual (β=-0.0.052) dimensions of fatigue negatively affected nurses' care behaviors overall, while affect (β=0.066) dimensions positively affected (R2=0.055; F= 4.474; p=0.002). As a result, the fatigue levels of the nurses who experienced fatigue due to the workload were severe. Nurses' levels of behavior/violence, affect and cognitive/mental fatigue generally affect their level of care behavior. In order to reduce the fatigue levels of nurses and contribute positively to the level of care behaviors, the nurse-patient ratio can be improved, and arrangements can be made regarding the working schedules and hours of the nurses.