Karikatürlerle dil bilgisi öğretimi
Teaching grammar with cartoons
Yazar: AHMET AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA TOPRAK
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Eğitim = Education ; Görsel araçlar = Visual tools ; Görsel sunum = Visual representation ; Karikatür = Caricature ; Kavram karikatürleri = Concept cartoons ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Görsellerin insan hayatında etkisinin artmasıyla görsel okuryazarlık, eğitim-öğretim ortamlarında kazandırılması gereken temel becerilerden biri olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte, görsellerin ön bilgileri harekete geçirme, bilgileri bütünleştirme; anlamayı, zihinde yapılandırmayı ve öğrenilenin hatırlanmasını kolaylaştırma gibi özellikleri görsel okuryazarlığı zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenle, görsel okuma ve görsel sunu yapılandırmacı yaklaşımın da etkisiyle Türkçe Dersi Öğretim Programı?nda yerini almı?tır. Özellikle karikatür gibi mizaha dayalı görseller, akademik başarının yanında tutumu da olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu durum; dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerileriyle dil bilgisi öğrenme alanının karikatür gibi görsellerle desteklenmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, Türkçe dersi dil bilgisi öğrenme alanında karikatür kullanılmasının akademik başarıya, derse karşı tutuma ve öğrenilenin kalıcılığına etkisi incelenmektedir. Bu amaçla, 6. sınıf dil bilgisi amaçlarından ?Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama? kazanımlarına yönelik ön bilgileri hatırlatıcı karikatürler ve kavram karikatürleri hazırlanmış ve öğrencilere uygulanmı?tır.Çalışmanın sonunda, karikatür destekli öğretimin dil bilgisi öğretiminde oluşabilecek kavram yanılgılarını gidermede, akademik başarıyı ve derse karşı tutumu arttırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Ön Bilgileri Hatırlatıcı Karikatürler, Kavram Karikatürleri, Dil Bilgisi, Görsel Okuryazarlık.

Abstract:
SUMMARYVisual literacy has been accepted as one of the basic skills that are necessary to be gained in educational settings upon increase of the effect of visuals in human life. In addition, properties of visuals such as activating prior knowledge, integrating information, comprehension, mentally constructing, and facilitating to remember what is learned have made visual literacy a must. Therefore, visual literacy and visual presentation have taken their place in Turkish Lesson Curriculum with the effect of constructive approach. Visuals based on humor like cartoons are especially capable of positively effecting not only academic achievement but also attitude. This situation makes it necessary to support grammar learning area?s listening/watching, speaking, reading, writing skills with visuals like cartoons. In this study, effect of using cartoons in the field of Turkish lesson grammar learning toward academic achievement, attitude toward lesson and retention of learned is examined. For this reason, reminder of prerequisite knowledge cartoons and concept cartoons that are related to one of the objectives of Turkish Course of sixth grade, ?apprehension and applying of rules and information about structural features of word?, have been prepared and administered. At the end of the study, it has been concluded thatcartoon-based education is effective on eliminating misconceptions that may occur in teaching of grammar, increasing academic achievement and attitude toward lesson.Key words: Teaching Turkish, Reminder of Prerequisite Knowledge Cartoons, Concept Cartoons, Grammar, Visual Literacy.