Dizi sektöründe özerklik sorunu: Bourdieu'cu bir yaklaşım
The problem of autonomy in the series sector: A Bourdieuan approach
Yazar: DİLEK EVİRGEN
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ CAN YAĞCI AKSEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Alan kuramı = Field theory ; Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Dizi film = Serial film ; Diziler = Serials ; Kültürel üretim = Cultural production ; Televizyon dizileri = Television serials ; Televizyon yayıncılığı = Television broadcasting ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Türkiye'de dizi alanı, 2000'li yıllardan itibaren sahip olduğu üretim hacmi,
ulaştığı izleyici kitlesi, etkinlik gösterdiği ulusal ve ulus aşırı pazarları, ülke
ekonomisine sağladığı katma değer bakımından Türkiye'nin öne çıkan sektörlerinden
biridir. Üretim hacminin artması ve çeşitlenmesi, yan sanayisinin oluşması, dernek ve
mesleki kuruluşlarının etkinleşmesi, organizayon ve iş bölümünün kurumsallaşması gibi
özellikleriyle kendi kurallarını, Bourdieu'nun deyimiyle doxalarını yaratan sektör, bir
alan görünümüne 2000'li yıllarda ulaşmıştır. Yaratıcı endüstrilerin en çok katma değer
yaratan sektörlerinden biri olan dizi alanı, dijital ve geleneksel yayın mecralarında
çeşitlenen ürünleriyle öne çıkmakta, toplumsal alan ile kurduğu ilişki her geçen gün
güçlenmektedir. Bu nedenle alanın kamusal değer üretimindeki rolünün araştırılması
önem kazanmaktadır.
Bu çalışma, Türkiye'de dizi alanının ticari üretim pratiklerine odaklanmaktadır.
Alanın özgün yapısal dinamiklerini ve bu dinamiklerde işleyen mücadelelerini açığa
çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu sayede kültürel üretim alanı olarak önemi her geçen gün
artan Türkiye'de dizi alanının özerklik potansiyelini açığa çıkarmak mümkün hale
gelmektedir. Özerkliğin izleri alanda sembolik üretimi yürüten faillere odaklanılarak
sürülmektedir. Çalışmanın kuramsal ve metodolojik zemini Pierre Bourdieu'nun alan
teorisine dayanmaktadır. Bourdieu'nun alan teorisi, dizi alanına yapı-fail ilişkiselliğinde
odaklanmayı mümkün kılmakta ve ticari üretim dinamikleri ile yapılanan alanda devam
eden özerklik mücadelelerini, bu mücadelelerde yapı ile yapılanan failin rolünü
tanımlamayı da olanaklı hale getirmektedir. Çalışma, dizi alanındaki özerklik
dinamiklerine makro ve mikro ölçekte bütünlüklü bir yaklaşım sunarak önem
kazanmaktadır.

Abstract:
TV series is one of the prominent sectors in Turkey in terms of the production
volume it has had since the 2000s, due to the audience it has reached, the national and
transnational markets it is active in, and the added value it provides to the country's
economy. The sector, which created its own rules and doxas, in Bourdieu's words, with
its features such as the increase and diversification of production volume, the formation
of several sub-industries, the activation of associations and professional organizations,
and the institutionalization of the organization and division of labor, presents the
appearance of a field in the 2000s. TV series, which is one of the sectors that create the
most added value in the creative industries, stands out with its diversified products in
digital and traditional broadcasting channels, and its relationship with the social sphere
is getting stronger day by day. For this reason, it is important to investigate the role of
this field in the production of public value.
This study focuses on commercial production practices of TV series in Turkey. It
aims to reveal the unique structural dynamics of the field and the struggles taking place
in these dynamics. In this way, it becomes possible to reveal the autonomy potential of
TV series in Turkey, whose importance as a cultural production area is increasing day
by day. The traces of autonomy are traced by focusing on the agent who carries out the
symbolic production in the field. The theoretical and methodological ground of the
study is based on Pierre Bourdieu's field theory. Bourdieu's field theory makes it
possible to focus on the relationship between the structure and agent, to define the
ongoing struggles for autonomy in this field structured with commercial production
dynamics and moreover, the role of the agent shaped by the structure in these struggles.
The study gains importance by presenting a holistic approach to the autonomy dynamics
at both macro and micro scales.