Gaziantep ili katı atık sızıntı suyunun ters osmoz sistem ile arıtımının incelenmesi
Investigation of Gaziantep landfill leachate treatment by reverse osmosis system
Yazar: AYSUN DERYA TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DİLEK ATASOY
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Bilimleri Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Düzensiz ve plansız şehirleşme, göçe bağlı hızla artan nüfus kişi başına düşen atık miktarını arttırdığı 
gibi sızıntı suyu miktarını da arttırmaktadır. Sızıntı suları organik ve inorganik maddeler içerdiği gibi, 
yüksek konsantrasyonlardaki ağır metal konsantrasyonlarından dolayı çok tehlikeli atık sular sınıfında 
yer almaktadır. Çöpten kaynaklı sızıntı suları evsel nitelikli atıksulara kıyasla daha yüksek
konsantrasyonlarda kirlilik muhtevası içerir. Sızıntı suları kirletici konsantrasyonları nedeni ile insan ve 
doğa yaşamını olumsuz etkilemektedir. Ayrıca yeraltı sularına karışması durumunda kullanılabilir suyu 
toksik hale getirmektedir. Kirletici konsantrasyonlarının komplike olması ve yeraltı sularının doğa ve 
insan yaşamı üzerindeki olumsuz etkilerinden dolayı deşarjı, Su Kalite Kontrol Yönetmeliği'nce kontrol 
altına alınmıştır. Bu limitler doğa ve insan yaşamının kalitesi ve devamlılığı açısından önemlidir. 
Kompleks yapıda olan sızıntı sularının arıtılması için, fiziksel, kimyasal, biyolojik ya da bu arıtma 
metodlarının kombinasyonu ile ileri arıtma metodları geliştirilmiştir. Deşarj edilebilmesi için kirletici 
parametreler çeşitli arıtma metodları kullanılarak, deşarj edilecek sınırlara getirilmektedir. Bu çalışmada 
sızıntı suyunun arıtımının yapılabilmesi için kullanılan ters osmoz sistemi incelenecektir. Çalışmanın 
yapıldığı yer Gaziantep katı atık sahası içerisinde bulunan sızıntı suyu arıtma tesisidir. Yapılan çalışma 
neticesinde ters osmoz sisteminin; kurulumunun kolay olması, taşınabilir olması, sürekli ve devamlı 
çalışabilir olması, bekleme süresi olmadan yeterli reaktörlerle yüksek debilerdeki sızıntı sularının 
arıtılabilmesi gibi avantajlar tespit edilmiştir. Sızıntı suyu için uygun bir arıtma yöntemi olsa bile, ters 
osmoz sistemi, öncesinde uygun ön arıtma sisteminin olmaması, konsantre atığının saha üzerine geri 
devir ettirilmesi ve gelen debinin belirli bir kısmının arıtılması, çıkış suyunda tat ve koku problemlerinin 
giderilememesi, mali açıdan işletme giderlerinin kullanılan kimyasallar sonucunda artması, kullanılan 
membranların belirli bir ömrü olması ve zamanla gözeneklerinin tıkanması gibi dezavantajlar yapılan 
bu çalışma neticesinde tespit edilmiştir. Ters osmoz sistemi tek başına çöpten kaynaklı sızıntı suyu için 
yeterli olmasada kimyasal, fiziksel ve biyolojik arıtma kombinasyonlarıyla kullanılabilir olduğu 
görülmüştür.
ANAHTAR KELİMELER: Ters osmoz, sızıntı suyu, deşarj, düzenli depo, katı atık

Abstract:
Irregular and unplanned urbanization, rapidly increasing population due to migration increases the 
amount of waste per capita as well as the amount of leachate. Leachate is classified as very dangerous 
wastewater because it contains organic and inorganic substances and high concentrations of heavy 
metals. The landfill leachate contains higher concentrations of impurities than leachate negatively affect 
human and nature life due to pollutant concentrations. Also, in case of mixing with underground water 
it makes usable water toxic. Dicharge is controlled by the water quality control regulation due to the 
complexity of pollutant concentrations and the negative effects of underground water on nature and 
human life. These limits are important for the quality and continuity of nature and human life. Advanced 
treatment methods have been developed with physical, chemical, biological or a combination of these 
treatment methods for the treatment of complex leachate. Pollutant parameters are brought to the limits 
to be discharged by using various treatment methods for to be discharged. In this study, reverse osmosis 
system used for treatment of leachate will be examined. This study was conducted in leachate treatment 
plant located in the Gaziantep municipal solid waste facility. As a result of this study; advantages of 
reverse osmosis system such as being easy to install, being portable, being able to work continuously 
and continuously, being able to treat leachate at high flow rates with sufficient reactors without waiting 
time have been identified. Even if there is a suitable treatment method for leachate, The lack of a suitable 
pre-treatment system before the reverse osmosis system, the recycling of concentrated waste to the field 
and the purification of a certain part of the incoming flow, the inability to eliminate taste and odor 
problems in the effluent, the increase in financial operating costs as a result of the chemicals used, the 
membranes used have a certain life and over time It has been seen that from garbage although it is not 
sufficient for leachate alone, such as clogging of its pores, it can be used with combinations of chemical, 
physical and biological treatment.
KEY WORDS: Reverse osmosis, leachate, dicharge, regular water tank, solid waste