Tik bozukluğu tanılı 11-16 yaş çocuk ve ergenlerde hastalık şiddetinin, komorbidite varlığının, empati ve psikolojik sağlamlık düzeyinin, ebeveyn davranış biçiminin akran zorbalığı ile ilişkisinin kontrol grubuyla karşılaştırılması
A comparison of the relationship between peerbullying/ victimization and the severity of the disease, the presence of comorbidity, empathy, psychological resilience, parental attitudes, parental mental problems in children with and without tic disorders (11-16 years old).
Yazar: LEYLA DELİKANLİ
Danışman: DOÇ. DR. CANER MUTLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Empati = Empathy ; Ergenler = Adolescents ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Komorbidite = Comorbidity ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Tik bozuklukları = Tic disorders ; Tikler = Tics ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, tik bozukluğu tanısı alan 11-16 yaş çocuk ve
ergenlerde hastalık şiddetinin, komorbidite varlığının, psikolojik sağlamlık ve empati
düzeyinin, ebeveyn davranışları ve ebeveyn ruhsal sorunlarının akran zorbalığı ile
ilişkisini kontrol grubuyla karşılaştırarak belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza 11-16 yaşları arasında; tik bozukluğu
tanısı alan, klinik olarak normal zeka düzeyine sahip 60 çocuk ve ergen ile daha önce
çocuk ve ergen psikiyatrisi başvurusu olmayan, tipik gelişim gösteren 60 çocuk ve
ergen ardışık olarak dahil edilmiştir. Olgu ve kontrol grubuna ait sosyodemografik
bilgiler araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik veri formuyla elde
edilmiştir. Olgu ve kontrol grubunda yer alan çocuk ve ergenler ile Okul Çağı
Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi adlı yarı
yapılandırılmış görüşme yapılarak, tüm katılımcılara süpervizyon eşliğinde Olweus
Öğrenciler İçin Akran Zorbalığı Anketi uygulanmıştır. Olgu grubunda yer alan çocuk
ve ergenlerin hastalık şiddeti görüşmeci tarafından Yale Genel Tik Ağırlığını
Derecelendirme Ölçeği (YGTADÖ) ile değerlendirilmiştir. Olgu ve kontrol
grubundaki çocuk ve ergenlere; Çocuk Ergen Psikolojik Sağlamlık Ölçeği,
Çocuklarda Depresyon Ölçeği (ÇDÖ), Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama
Ölçeği (ÇATÖ); katılımcıların ebeveynlerine, Griffith Empati Ölçeği-Anne Baba
Değerlendirme Formu, Kısa Semptom Envanteri, Alabama Ebeveyn Davranışları
Ölçeği, Turgay DSM-IV Kökenli Yıkıcı Davranış Bozuklukları Belirti Tarama
Ölçeği doldurtulmuştur.
Bulgular: Tik bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin kontrol grubuna kıyasla
daha fazla akran zorbalığına katıldığı ve empati düzeyinin daha düşük olduğu,
saptanmıştır. Olgu ve kontrol grubu arasında psikolojik sağlamlık düzeyi ve ebeveyn
ruhsal sorunları arasında fark saptanmamıştır. Olguların ebeveynlerinin dayakla
cezalandırma puanı daha yüksek saptanırken; ebeveynlerin çocuk izlemi, olumlu
ebeveynlik, zayıf ebeveyn takibi, tutarsız disiplin puanları açısından gruplar arasında
anlamlı fark saptanmamıştır. Olgularda YGTADÖ toplam puanı ile komorbidite
sayısı, psikolojik sağlamlık ve empati düzeyi, ebeveyn davranışları arasında ilişki 
VIII
saptanmamıştır. YGTADÖ toplam puanı ile ebeveyn hostilite ve depresyon düzeyi
arasında anlamlı ilişki saptanmazken; YGTADÖ toplam puanı ile ebeveyn anksiyete,
olumsuz benlik ve somatizasyon düzeyi arasında anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır.
Çalışmamızda kurban olgularda, akran zorbalığına katılmayan olgulara kıyasla
komorbid psikiyatrik tanının, komorbid yaygın anksiyete bozukluğunun daha fazla
olduğu; ortalama ÇDÖ puanının daha yüksek olduğu ve psikolojik sağlamlık puanın
daha düşük olduğu saptanmıştır. Zorba kurban olgularda katılmayan olgulara kıyasla
ortalama YGTADÖ toplam puanının daha yüksek olduğu ve ortalama psikolojik
sağlamlık puanının daha düşük olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Bulgular, tik bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin daha fazla akran
zorbalığına katıldığını, empati düzeyinin daha düşük olduğunu, ebeveyn dayakla
cezalandırma davranışlarının daha fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bu
olgularda kurban olmanın daha fazla psikiyatrik komorbite varlığı, komorbid yaygın
anksiyete bozukluğu, artmış depresyon belirtileri ve düşük psikolojik sağlamlık
düzeyi ile; zorba kurban olmanın artmış tik şiddeti ve düşük psikolojik sağlamlık
düzeyi ile ilişkili olabileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Objective: The present study aims to determine the relationship between peer
bullying/ victimization and the severity of the disease, the presence of comorbidity,
empathy, psychological resilience, parental attitudes, parental mental problems in
children with tic disorders (11-16 years old).
Method: Between the ages of 11-16; 60 children and adolescents diagnosed
with tic disorder and with clinically normal intelligence; and 60 children and
adolescents with typical development without previous child and adolescent
psychiatry applications were included. Sociodemographic information of the case
and control groups was obtained through a sociodemographic data form prepared by
the researcher. The Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia (KSADS), a semi-structured interview was conducted and The Olweus Bully/Victim
Questionnaire was answered under the researcher's supervision in both case and
control groups. Disease severity of children and adolescents in the case group was
evaluated with the Yale Global Tic Severity Scale (YGTSS). Child and Youth
Resilience Measure (CYRM-12), Children Depression Inventory (CDI), Screen for
Childhood Anxiety and Related Emotional Disorders (SCARED) were filled out by
children and adolescents; Griffith Empathy Measure, Alabama Parent Questionnaire,
Turgay DSM-IV-Based Distiruptive Behavioral Disorders Screening and Rating
Scale (T-DSMIV-S), Brief Symptom Inventory were filled out by parents in both
case and control groups.
Results: It was found that children and adolescents with tic disorders
participated in more peer bullying and had lower empathy levels compared to the
control group. There was no significiant difference between psychological resilience
and parental mental problems between the case and the control groups. Parental
attitudes of two groups were not statistically different from each other in terms of
positive involvement with children, supervision and monitoring, positive parenting
and inconsistency in discipline but there was statistically more parental punishment
in case group. There was no significiant correlation between YGTSS score and
comorbidity number, resilience, empathy, parental attitude in the case group. While
there was no significiant correlation between YGTSS total score and the mental 
X
problems reported by the parent in term of hostility and depression; positive
correlation was found between YGTSS total score and the mental problems reported
by the parent in term of anxiety, negative self and somatization. It was found that
higher number of comorbid psychiatric disorder, more comorbid general anxiety
disorder, higher CDI score and lower psychological resilience score in victims also
higher YGTSS total score and lower psychological resilience score in bully victims
compared to the patients who did not participate in bullying.
Conclusion: Findings in the study showed that children and adolescents with
tic disorders had more participation in peer bullying, had lower empathy levels and
more parental corporal punishment compared to those without tic disorders. It also
showed that being victim was likely to be associated with higher number of
comorbidity, comorbid general anxiety disorder, increased depression scores and low
level of psychological resilience as being bully victim was likely to be associated
with increased tic severity and low level of psychological resilience in children and
adolescents with tic disorders.