Efendi köle diyalektiği bağlamında kişilerarası iletişim
Interpersonal communication in the context of master slave dialetic
Yazar: ŞERİFE RUHİYE DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL POYRAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Efendi uşak ilişkisi = Lord attendart relations ; Kişi = Person ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication ; Rol = Role

Özet:
Günümüzde toplumların varlıklarını koruyabilmeleri ve devamlılıklarını sağlayabilmeleri için güçlü bir kişilerarası iletişime ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun mümkün olabilmesi için de iletişimin özne boyutu üzerinden ele alınarak sosyal yapılardaki arkelerinin tespit edilebilmesi gerekmektedir. Hegel'in öznelerarasılık üzerinden öne sürdüğü Efendi Köle Diyalektiği'nin, sosyal ve siyasal pek çok durumun okunmasında kullanılmakta olduğu düşüncesinden yola çıkılarak söz konusu diyalektik kişilerarası iletişim perspektifinden yeni bir okuma biçimi olarak değerlendirilmiştir.

Bu araştırmanın temel amacı, kişilerarası iletişim sürecinde taraflarca sergilenen efendi köle rollerinin iletişim sürecine etkisinin belirlenmesi, iletişimi engelleyen sorunların tespit edilerek nasıl etkili bir iletişim kurulabileceği yönünde çözüm önerilerinin sunulmasıdır. Alt amacı ise, icra edilen bu rollerin bağlı olduğu etkenlerin belirlenmesi ve öneriler sunulmasıdır.

Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırma verileri dokuz farklı alandan on bir uzman katılımcılı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat yapılarak elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, katılımcılara, hipotezler çerçevesinde oluşturulan altı soru yöneltilmiş ve alınan cevaplar deşifre edilerek makro ve mikro ölçütler oluşturulmak suretiyle tablolaştırılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen verilerin analizi ise betimsel analiz deseniyle gerçekleştirilmiştir.

Araştırmanın bulgularına göre, kişilerarası iletişim sürecinde taraflar arasında efendi köle eksenlerinde şekillenen bir ilişkinin varlığı söz konusudur. Bu minvalde ilişkinin varlığı çoğunlukla eğitime bağlı olmakla birlikte, taraflarca sergilenen efendi köle rollerinin sosyal yapı içerisinde karşılıklı olarak yer değiştirmesi de söz konusu olabilmektedir. Kişilerarası iletişim sürecinde köle rolü yüklenen kişilerde mental bir rahatlama durumu yaşanabileceği gibi, köle rolünü üstlenen tarafın efendi rolünü üstenen tarafı kendine bağımlı kılma durumu da mümkün olabilmektedir.

Araştırmanın sonucuna göre, efendi köle rolleri ile iletişim süreci arasında anlamlı bir ilişki vardır. Efendi köle rolleri kişilerarası iletişimi asimetrik bir yapıya sokabileceği gibi; açık bir kişilerarası iletişimin kurulmasında metaforik anlamda efendi köle rollerinin tamamen dışlanmadan ilişkisellik içerisinde varlıklarını sürdürmeleri mümkün görülmektedir. Çalışmanın toplum nezdinde, farklı örneklemlere uygulanarak yürütülmesi, efendi köle rollerinin lokal olarak izlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kişilerarası İletişim, Efendi Köle Diyalektiği, Efendi Köle Rolleri, Kişi, Bilinç

Abstract:
Today, societies need strong interpersonal communication in order to protect their existence and exist continuously. For this to happen, the roots in the social structures must be determined by evaluating the communication together with the subject. Master Slave Dialectic, proposed by Hegel on the scale of 
intersubjectivity is used in the study of many social and political situations, and this is a new form of examination in the dialectical interpersonal communication perspective.

The main purpose of this research is to examine the effect of master-slave roles displayed by people in interpersonal communication, and to find solutions and suggestions for effective communication by detecting problems that prevent communication. The other purpose of the study is to find out what conditions masterslave roles depend on and offer solutions.

The method of the research is case study in qualitative research. The data of the study were obtained by semi-structured in-depth interviews with eleven experts in nine different specialties. Experst on six questions by created through hypotheses were used as data collection tools. The collected answers are deciphered, macro and micro criteria are created and tabulated. The data obtained in the study were analyzed with descriptive analysis.

According to the research findings, in the interpersonal communication, there is a relationship between the parties that is shaped as the master slave. While this relationship is generally dependent on education, the master slave roles can be exchanged mutually with the social structure. The role of slave in interpersonal communication can mentally relax; In addition, the person in the role of slave is addicted to the person in the role of master.

According to the research result, there is a positive relationship between the master-slave roles and the communication process. The master-slave roles can be asymmetrical in interpersonal communication; In addition, if interpersonal communication is symmetrical, metaphorically, it can survive in the relational context without being completely excluded from master-slave roles. It is recommended to apply this study to different samples and to examine master-slave roles by localization.

Key Words: İnterpersonal Communication, Master Slave Dialectic, Master Slave Roles, Person, Consciousness