Boz ırk sığırlarda dil papillalarının anatomik yapısının elektron mikroskobik incelenmesi
Electron microscopic examination of anatomical structure of tongue papillae in Turkish grey
Yazar: ONUR TÜTÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ HAKAN ATALGIN
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Dil (Tıp) = Tongue ; Mikroskopi = Microscopy ; Mikroskopi-elektron = Microscopy-electron ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışma, boz ırk sığırlarda dil yüzeyinin ve dorsal ve lateral kısımlardaki papillaların, papillarının yüzeyinin ve papillasız kısımlardaki özelliklerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.  Kolay olmayan olan hayat ve iklim şartlarından çok az etkilenen ve hasta olma oranı oldukça düşük olan, hastalık durumunda bile hızlı iyileşebilip kendilerini toparlayabilen, yaşamı boyunca hiçbir müdahaleye gerek kalmadan hayatlarını kolayca sürdürebilen boz ırk sığırların dil yüzeyinin incelenip diğer hayvanlardan farklılıkların ortaya çıkarılması bu konuda yapılacak anatomik ve genetik çalışmalara kaynak olması amaçlanmıştır. 
Çalışmada, 7 adet erkek boz ırk sığır dili kullanılmıştır. Mezbahanede yapılan kesimden sonra 7 adet hayvan kafasından usulüne uygun olarak alınan materyaller laboraturvar ortamına getirildi. Elde edilen diller incelendikten sonra tespit edildi. tespit işleminden sonra ölçümler alındı ve fotoğraf çekimi yapıldı. Tespit edilen materyalden taramalı elektron mikroskobik görüntüleri almak için numuneler dikkatle alındı. Alınan materyaller taramalı elektron mikroskobik görüntüleme için gerekli rutin prosedürden geçirildi. 
Yapılan çalışmada büyük ruminant dil papillalarından, papilla filiformis, papilla fungiformis, papilla conicae, papilla lenticularis ve papilla vallatae'nın varlığı gözlendi. Yapılan araştırmada papilla filiformis'lerin kök kısmının hendek şeklinde bir çöküntüye sahip olduğu saptandı. Dilin uç kısmındaki papilla filiformis'lerin çok az sekonder papillaya sahip olduğu görüldü. Corpus lingua'daki papilla filiformis'lerin 2-4 arası sekonder papilla'ya sahip olduğu saptandı. Papilla fungiformis yüzeyinde 2000 büyütmede hücre sınırları görüldü ve 10 binlik büyütmede ise mikroridge yapısı çok net saptandı, 2000 büyütmede tat porları  saptandı. Papilla vallata'da annuler pad görülmedi. Yüzey görüntülerinde 2500'lük büyütmede hücre sınırları görüldü 5000'lik büyütmede tat porları saptandı.
Çalışmamızda zor şartlara dayanıklı, ülkemizde sayısı çok az olan olan bu ırkın dil papillaları incelenmiş olup, dil haakında eksik olan literatürün tamamlanması, bu türün korunması, genetik çalışmalarda önem verilmesi, sahiplenmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Boz ırk, dil papillaları, Taramalı elektron mikroskobi

Abstract:
The aim of this study was to determine the features of the tongue surface and papillae in the dorsal and lateral parts of Turkish grizzly cattle.
It is intended to be a source of anatomical and genetic studies to examine the tongue surface of Turkish grizzly cattle, which are affected very little by life and climate conditions and whose rate of being sick is very low, which can recover quickly even in case of disease, and which can easily sustain their lives without any intervention throughout their life.
In the study, 7 male brown breed cattle tongues were used. After slaughtering in the slaughterhouse, materials taken from 7 animal heads were brought to the laboraturvar environment. The resulting tongue were identified after examination. after detection, measurements were taken and photographs were taken. Samples were carefully taken to retrieve scanning electron microscopic images from the detected material. The materials received underwent the routine procedure required for scanning electron microscopic imaging.
The study observed the presence of large ruminant language papillae, papilla filiformis, papilla fungiformis, papilla conicae, papilla lenticularis and papilla vallatae. The research revealed that the root part of papilla filiformis had a trench-shaped collapse. The papilla filiformis at the tip of the tongue was seen to have very few secondary papillae. Papilla filiformis in corpus lingua were found to have secondary papillae between 2-4. At the surface of papilla fungiformis, cell boundaries were observed at 2000 magnification, and at 10 thousand magnification the microridge structure was very clear, and at 2000 magnification the taste pores were detected. No annular pad seen inside papilla vallatae. Surface images showed cell boundaries at 2500 enlargements and taste pores at 5000 enlargements.
In our study, the tongue papillae of this race, which are resistant to difficult conditions and which are very few in our country, were examined and it was aimed to complete the missing literature about tongue, to protect this species, to give importance in genetic. 
Key Words: Tongue papilla, Turkish Grizzly breed, Scanning electron microscopy