Sanal gerçeklik uygulamasının port kateter iğne girişine bağlı ağrı, kaygı ve yaşamsal bulgular üzerine etkisi: randomize kontrollü çalışma
Effect of virtual reality application on pain, anxiety and vital findings due to port catheter needle insert randomized controlled study
Yazar: ESRA İBEK
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ÇINAR
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, aktif kemoterapi alan kanser hastalarında sanal gerçeklik uygulamasının port kateter iğne girişine bağlı ağrı, kaygı ve yaşamsal bulgular üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırma; ön test-son test, paralel gruplu randomize kontrollü bir tasarımda yürütüldü. Aralık 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'nde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemine, basit rastgele randomizasyon yöntemi ile 42 müdahale grubu ve 42 kontrol grubu olmak üzere toplam 84 kanser hastası dahil edildi. Araştırmanın verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, Durumluk Kaygı Ölçeği, Görsel Analog Skala ve Yaşamsal Bulgular Takip Çizelgesi (kan basıncı, kalp hızı, solunum sayısı, oksijen satürasyonu) kullanılarak eş zamanlı toplandı. Araştırmanın uygulamasında, müdahale ve kontrol grubunda yer alan hastalara port katetere iğne girişi öncesi ve sonrasında veri toplama araçları uygulandı. Müdahale grubundaki hastalara rutin uygulama ile birlikte port katetere iğne girişi işlemi hazırlık aşaması ve işlem süresi boyunca, ortalama üç dakika süren sanal gerçeklik gözlüğü ile müzik eşliğinde deniz ve doğa içerikleri izletildi. Kontrol grubundaki hastalara ise rutin uygulamanın dışında herhangi bir girişimde bulunulmadı. Araştırma verilerinin analizinde tanımlayıcı istatistikler, normallik analizi, karşılaştırmalı grupların analizinde bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi, bağımlı örneklem t testi ve Wilcoxon testi ve ki kare testi analizinden yararlanıldı. Araştırma bulgularına göre; sanal gerçeklik uygulaması yapılan müdahale grubunun kontrol grubuna göre son test ağrı ve kaygı puan ortalamalarının anlamlı düzeyde azaldığı saptandı (p<0,05). Her iki gruptaki hastaların ön test ve son test yaşamsal bulgularının ortalama değerleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). 
Araştırma sonucunda, kanser hastalarında port katetere iğne giriş işlemi sürecinde sanal gerçeklik uygulamasının ağrı ve kaygı düzeyini azalttığı belirlendi. Sanal gerçeklik uygulaması, port katetere iğne giriş işlemi sırasında kanser hastalarının ağrı ve kaygı düzeyini azaltmada bir hemşirelik müdahalesi olarak kullanılması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of virtual reality (VR) application on pain, anxiety, and vital signs related to port catheter needle insertion in cancer patients receiving active chemotherapy. The research followed a pre-test-post-test, parallel-group, randomized controlled design. It was conducted at the Outpatient Chemotherapy Unit of Uludağ University Hospital in Bursa between December 2022 and May 2023. The study included a sample of 84 cancer patients, with 42 in the intervention group and 42 in the control group, using a simple randomization method. Data for the study were collected simultaneously using an Introductory Information Form, State-Trait Anxiety Inventory, Visual Analog Scale, and a Vital Signs Tracking Schedule (blood pressure, heart rate, respiratory rate, oxygen saturation). During the study implementation, data collection tools were administered to both the intervention and control groups before and after the port catheter needle insertion. In the intervention group, patients were provided with VR goggles that displayed sea and nature content accompanied by music for an average duration of three minutes during the preparation phase and the procedure itself, in addition to routine practice. No interventions other than routine practice were carried out for the control group. Descriptive statistics, normality analysis, independent samples t-test, Mann-Whitney U test, paired samples t-test, Wilcoxon test, chi-square test, and Spearman correlation analysis were utilized for data analysis. According to the research findings, it was determined that the intervention group receiving VR application had significantly lower mean scores of pain and anxiety in the post-test compared to the control group (p<0.05). There was no significant difference in the mean values of vital signs between the pre-test and post-test for patients in both groups (p>0.05).
In conclusion, the study determined that VR application during the port catheter needle insertion procedure reduced pain and anxiety levels in cancer patients. The use of VR application to reduce pain and anxiety levels in cancer patients during the port catheter needle insertion procedure can be recommended.