Bir maden işletmesinin döküm sahasındaki yüzey deformasyonlarının PSI ve DInSAR tekniği ile incelenmesi
Examination of surface deformations at the casting site of a mine operation by PSI and DInSAR technique
Yazar: BURAKHAN DUYMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH POYRAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ölçme Tekniği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Açık ocak madenciliğinde, madenin üzerinde bulunan örtü malzemesi döküm sahasına dökülerek gevşek malzeme ile metrelerce yükseklikte yığın oluşturulmaktadır. Bu malzeme kütlelerinin yapısına bağlı olarak meydana gelen yüzey deformasyonları, döküm sahası içerisinde ve dışarısında bulunan yapı, ekipman, altyapı ve insanlara maddi ve manevi olarak zarar verebilmektedir. Bu olumsuzlukların engellenebilmesi için oluşacak deformasyonların hızının ve büyüklüğünün izlenmesi son derece önemlidir.
Tezde, Amasya Merkez ilçesine bağlı Eliktekke mevkiinde bulunan üç farklı mermer madeni şirketinin ortak olarak kullandığı döküm sahasındaki yüzey deformasyonlarının ve belli zaman aralığında oluşan heyelanın uydu görüntüleri ile tespit edilebilirliği amaçlanmıştır. Bu kapsamda yükselen ve alçalan yörüngeli Sentinel-1A ve Sentinel-1B SAR uydu görüntüleri kullanılarak PSI ve DInSAR teknikleri yardımıyla saha analiz edilmiştir. PSI sonuçları daha önce aynı çalışma bölgesinde yapılan GNSS ve İHA fotogrametrisi sonuçları ile karşılaştırılmıştır. PSI tekniği ile LOS yönünde -90 mm/ay'a ulaşan deformasyonlar belirlenmiştir. DInSAR tekniği ile görüntü çiftleri arasındaki en yüksek çökme değeri 32 mm olarak bulunmuştur. PSI sonuçlarındaki LOS hızları, sahada meydana gelen genel çökme değerlerini göstermiş olup, ani ve hızlı kaymanın sonucu, PSI ve DInSAR tekniği ile tespit edilememiştir. Heyelan sonucunun tespit edilememesinde saha içerisindeki aktif çalışma ile bazı bölgelerin sürekli değişmesiyle beraber eğim ve geometride değişimlerin söz konusu olabileceğidir. 
PSI tekniğinin yavaş gelişen deformasyon için saha içerisinde ek ölçü yapılmadan kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In open pit mining, the cover material on the mine is poured into the casting site and a pile of meters high is formed with loose material. Surface deformations that occur depending on the structure of these material masses can cause material and moral damage to the structure, equipment, infrastructure and people inside and outside the casting site. It is extremely important to monitor the speed and magnitude of the deformations that will occur in order to prevent these negativities.
In the thesis, it is aimed to detect the surface deformations and the landslide occurring in a certain time interval by satellite images in the casting area, which is used jointly by three different marble mining companies located in Eliktekke area of Amasya Central district. In this context, the field was analyzed using PSI and DInSAR techniques using Sentinel-1A and Sentinel-1B SAR satellite images with ascending and descending orbits. PSI results were compared with the results of GNSS and UAV photogrammetry previously performed in the same study area. With the PSI technique, deformations reaching -90 mm / month in the LOS direction were determined. With the DInSAR technique, the highest slump value between image pairs was found to be 32 mm. The LOS velocities in the PSI results showed the general collapse values occurring in the field, and the result of the sudden and rapid sliding could not be determined by PSI and DInSAR techniques. In the failure to determine the result of the landslide, there may be changes in the slope and geometry with the continuous change of some regions with active work in the field. 
It was concluded that the PSI technique can be used in the field for slow developing deformation without additional measurements.