Muhasebe ve kurumsal kaynak planlaması sistemlerinin kurgulanması ve uygulanması: Kamu özel iş birliği proje şirketlerinde bir araştırma
Establishment and implementation of accounting and enterprise resource planning systems: A study in public private partnership project companies
Yazar: ÖZKAN KOÇ
Danışman: PROF. DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL
Adana Alparslan Türkeş Bilim Ve Teknoloji Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomik ve Sosyal Etki Değerlendirme Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kamu özel işbirliği proje şirketleri, projenin yaşam döngüsü boyunca proje gider ve gelirlerinin sağlıklı raporlanması için  muhasebe sisteminden yararlanır. Proje şirketlerinde muhasebe, projenin inşaat işi tamamlandıktan sonra işletmelerdeki normal fonksiyonuna dönüp, gider ve gelirlerin sistematik bir şekilde kaydedilmesi, mali raporların hazırlanması ve analizinin yapılmasını da  kapsayacak şekilde çalışmaya başlar. Proje şirketlerinin etkin ve başarılı bir şekilde yönetilebilmeleri için, söz konusu muhasebe kayıtlarının oluşturulması, mali raporların hazırlanması ve analizinin yapılması ile birlikte hazırlanan diğer bilgilendirme notları ve raporlar oldukça büyük bir öneme sahiptir. Söz konusu muhasebe bilgi sistemini oluşturan veri tabanı aynı zamanda kurumsal kaynak planlamasının ihtiyaç duyacağı bilgileri sağlamaktadır. Tüm bu sistematik içerisinde oluşan muhasebe bilgi sistemi ve kurumsal kaynak planlaması, beraberinde proje şirketlerinde kurumsal yönetim sisteminin etkin ve verimli bir şekilde çalışmasına zemin oluşturmaktadır.

Bu çalışmanın amacı, kamu özel işbirliği proje şirketlerinde muhasebe sisteminin (departmanının) kurgulanması ve uygulamalarına yönelik tüm faaliyetlerin (muhasebe bilgi sistemi dahil), kurumsal yönetim ve kurumsal kaynak planlaması uygulamalarının birlikte değerlendirilmesi ve sonuçlarının ortaya konulması olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 42 kamu özel işbirliği proje şirketlerinden veri toplamak için anket yöntemi uygulanmıştır.

Çalışmanın bulguları; kamu özel işbirliği proje şirketlerinde inşaat ve işletme dönemlerinde muhasebe bilgi sistemi alt yapısı oluşturulurken gerek kurumsal kaynak planlamasını gerekse bilgi teknolojilerinin kullanımında proje şirketlerinin maliyeti azaltma politikalarına önem verdikleri, kullanmış oldukları sistemlerin verileri raporlama ve analizinde taleplerinin daha fazla olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca iyi bir donanıma sahip bir muhasebe sisteminin kurgulanması sayesinde şirketlerin kendi aralarında ki rekabet durumunda fark yaratmalarına imkan sağlayacağının bilincinde oldukları yönünde olumlu bir eğilim olduğu belirlenmiştir. Ayrıca projeye başlamadan önce yapılan fizibilite sonuçlarına göre  kamu özel işbirliği proje şirketlerinin ERP sistemini kullanma eğilimine yönelik üst yönetimin isteği olduğu anlaşılmıştır. Bununla beraber bilgi teknolojilerinin etkin kullanımın sağlanması neticesinde; şirketlerin sunmuş olduğu hizmet bakımından verimliliğin artması, sipariş ve tedarik sürecinin hızlanmasının amaçlandığı tespit edilmiştir. Faaliyetlerine başlama aşamasından inşaat sürecine dahil olduktan sonra işletme aşamasına geçmesine kadar ki süreçte hangi muhasebe tekniklerinin kullanılması gerektiğinin analiz edilmesi ve sonrasında işletme döneminde genel muhasebe mantığının devreye girmesiyle proje şirketlerinde kurgulanan muhasebe sisteminin inşaat ve işletme döneminde birbirlerini destekler şekilde kurgulanması ve uygulanması amacıyla kamu özel işbirliği proje şirketlerinde konusunda uzman çalışanlarla görüşülerek muhasebe sistemlerinin nasıl kurgulandığı ve işlediği analiz edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Proje Şirketleri, Proje, Proje Yönetimi, Muhasebe Sistemi, Yönetim Bilgi Sistemi, Kurumsal Kaynak Planlaması, Kurumsal Yönetim, Kamu Özel İş Birliği.

Abstract:
Public-private partnership project companies utilize an accounting system to ensure sound reporting of project expenses and revenues throughout the project life cycle. After the construction of the project is completed, accounting in project companies returns to its normal function in enterprises, including the systematic recording of expenses and revenues, preparation and analysis of financial reports. The creation of these accounting records, preparation and analysis of financial reports and other information notes and reports are of great importance for the effective and successful management of project companies. The database that constitutes the accounting information system in question also provides the information needed by enterprise resource planning. The accounting information system and enterprise resource planning, which are formed within this systematic, form the basis for the effective and efficient operation of the corporate governance system in project companies.

The purpose of this study is to evaluate all activities (including the accounting information system), corporate governance and enterprise resource planning applications together and to reveal the results of all activities related to the design and implementation of the accounting system (department) in public private partnership project companies. For this purpose, a survey method was applied to collect data from 42 public-private partnership project companies.

The findings of the study show that project companies attach importance to cost reduction policies in the use of both enterprise resource planning and information technologies while creating an accounting information system infrastructure during the construction and operation periods in public-private partnership project companies, and that the systems they use are more demanding in reporting and analyzing data. In addition, it has been determined that there is a positive tendency that companies are aware that the establishment of a well-equipped accounting system will allow them to make a difference in the competition among themselves. In addition, according to the results of the feasibility study conducted before the start of the project, it was understood that there was a desire of the senior management to use the ERP system in the public-private partnership project companies. In addition, as a result of the effective use of information technologies, it has been determined that it is aimed to increase efficiency in terms of the services provided by the companies and to accelerate the ordering and procurement process. In order to analyze which accounting techniques should be used in the process from the start of their activities until the transition to the operation phase after being involved in the construction process and then to analyze which accounting techniques should be used in the process until the transition to the operation phase after being involved in the construction process, and then to design and implement the accounting system designed in the project companies in a way that supports each other during the construction and operation period with the introduction of the general accounting logic in the operation period, the public private partnership project companies.


Keywords: Project Companies, Project, Project Management, Accounting System, Management Information System, Enterprise Resource Planning, Enterprise Management, Public Private Partnership.