Devlet dışı aktörlerin Avrupa Birliği güvenlik yaklaşımlarına etkisi
The influence of non-state actors on European Union security approaches
Yazar: İLKE TAYLAN YURDAKUL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NAİL ALKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Union Security and Defence Policies ; Devlet dışı aktörler = Non-state actors ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler teorileri = International relations theories ; Uluslararası terörizm = International terrorism

Özet:
Devlet dışı aktörlerin uluslararası güvenliğe etkisi geleneksel güvenlik yaklaşımları tarafından göz ardı edilmektedir. Devletleri uluslararası ilişkilerin birincil aktörleri olarak kabul eden Realist paradigma, Soğuk Savaş döneminde zorlu bir sınava tabi tutulmadığı için geleneksel güvenlik çalışmalarında devlet dışı aktörlerin etkileri göz ardı edilebilmiştir. Özellikle Neorealizmin devletleri işlevleri bakımından birbirine benzer öğeler ve dış tehditlere göre hesaplarını yapmak zorunda olan rasyonel aktörler olarak kabul etmesi, farklı devlet türlerinin ve bu devletlerde ortaya çıkan silahlı devlet dışı aktörlerin anlaşılmasını zorlaştırmıştır. Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte devletlerin güvenliğinden ziyade bireylerin güvenliğini ön planda tutan güvenlik yaklaşımlarında artış olmuştur. Yeni savaşların, devletlerarası savaşlardan daha yaygın olduğu bir dönemde devlet dışı aktörlerin bireylerin güvenliği üzerindeki etkilerinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Devletlerin, silahlı devlet dışı aktörlerin ve bu aktörlerin farklı kombinasyonlarının yeni savaşlarda aktif olmaları bu değerlendirmeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada devlet dışı aktörlerin Avrupa Birliği'nin güvenlik yaklaşımlarına etkisi tarihsel bir perspektiften ele alınmaktadır. Soğuk Savaş'ın sonuna kadar paradigma karşısında bir anomali olarak alınmayan silahlı devlet dışı aktörler, bireylere karşı tehditlerin zayıf devletlerden yükseldiği Soğuk Savaş sonrası ortamda Avrupa Birliği Güvenlik Stratejisinin değişmesinde kritik bir rol oynamaktadırlar. Bu çalışmada incelenen vaka analizleri, Avrupa Birliği'nin askeri operasyonlarını devlet dışı aktörlerin savunmasız bireyleri tehdit ettiği yerlerde gerçekleştirdiğini göstermektedir.

Abstract:
Non-state actors' influence on international security is overlooked by traditional security approaches. Realist paradigm, which accepts states as the primary actors of international relations, was not put into a hard test during the Cold War, thus traditional security studies could ignore the influence of non-state actors. Particularly, Neorealism's acceptance of states as like units in terms of their functions and rational actors that have to make their calculations according to external threats has made it difficult to understand the different types of states and the armed non-state actors that emerge in these states. With the end of the Cold War, there has been an increase in security approaches that prioritize the security of individuals rather than the security of states. It is necessary to re-evaluate the effects of non-state actors on human security in a time where new wars are more common than interstate wars. The involvement of states, armed non-state actors and different combinations of these actors in new wars makes this re-evaluation necessary. In this study, the influence of non-state actors on the security approaches of the European Union is discussed from a historical perspective. Armed non-state actors, which were not considered an anomaly against the paradigm until the end of the Cold War, play a critical role in changing the European Union Security Strategy in the post-Cold War, where threats againsts individuals emerge from weak states. The case studies examined in this study show that the European Union carries out its military operations in places where armed non-state actors threaten vulnerable individuals.