Eski Anadolu toplumlarında element analiziyle beslenme üzerine yapılan çalışmalar
Studies on nutrition by element analysis in old Anatolian societies
Yazar: AYAZ ASLAN ALMAZ
Danışman: PROF. DR. PINAR GÖZLÜK KIRMIZIOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diyet = Diet ; Elementler = Elements ; Eski Anadolu = Old Anatolian ; Eski Anadolu medeniyetleri = Old Anatolian civilizations ; Paleoantropoloji = Paleoanthropology ; Patoloji = Pathology

Özet:
İnsanların doğal biyokimyasında bulunan elementlerin herhangi bir değişikliğe uğraması, eksikliği veya fazlalığı, insan sağlığı üzerinde önemli etkilere sahiptir. Yaşamımız için gerekli olan elementlerin çoğunu beslenme ve solunum yoluyla almaktayız. Bu çalışmada, doğada bulunan veya yapay olarak üretilen elementlerin çeşitli değişkenlerle (çevresel, iklimsel, coğrafi faktörler), insanlar üzerindeki olası sağlık etkilerinin ortaya çıkarılması sağlanmıştır. Aynı zamanda eski Anadolu toplumlarında yaşamış olan arkeolojik popülasyonlar üzerinde element analiziyle yapılan çalışmaların belirlenmesi, bu konuda çalışacak olan araştırmacılar için bir veri kaynağı olacaktır.
İnsan yaşamının kalitesi, gıdanın ve çevrenin kimyasal bileşimine bağlıdır. Elementlerin insanlar üzerindeki olası sağlık etkilerini araştırırken aynı zamanda bütüncül ve disiplinler arası bir yaklaşımla; toprak, bitki ve hayvanlar üzerinde, kimyasalların biyolojik fonksiyonları da değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmalarda Antik toplumların, yaşadıkları coğrafyadaki farklı ekosistemlere bağlı beslenme değişkenleri (karasal-denizel, bitkisel-hayvansal beslenme), beslenmeye bağlı hastalıkların tespiti, popülasyonlar üzerinde birey, yaş ve cinsiyetler arasındaki diyet parametreleri, bebek ve çocuklarda sütten kesilme yaşının belirlenmesi gibi konular ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Element, Beslenme, Patoloji, Paleo diyet.

Abstract:
Any changes, deficiencies or excesses of the elements in human's natural biochemistry have important effects on human health. We take most of the elements necessary for our life through nutrition and respiration. In this study, it is provided to reveal the possible health effects of the elements found in nature or artificially produced with various variables (environmental, climatic, geographical factors) on humans. At the same time, determining the studies carried out by element analysis on the archaeological populations lived in ancient Anatolian societies will be a data source for the researchers who will work on this subject.
The quality of human life depends on the chemical composition of food and the environment. While investigating the possible health effects of elements on people, at the same time, with a holistic and interdisciplinary approach; The biological functions of chemicals on soil, plants and animals were also evaluated. In the researches, subjects such as the nutritional variables (terrestrial-marine, vegetal-animal nutrition) related to different ecosystems in the geography where they live, nutritional diseases related to the nutrition, dietary parameters between individuals, age and gender on populations, determination of weaning age in infants and children were discussed.
Keywords: Element, Nutrition, Pathology, Paleo diet.