Farklı adeziv sistemlerin sağlam dentine bağlanma dayanımlarının iki farklı bekletme süresinde mikrotensil test metodu ile incelenmesi ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile değerlendirilmesi
Evaluation of bond strengths of different adhesive systems to sound dentin at two different storage periods with microtensile test method and scanning electron microscopy (SEM) observations
Yazar: HACER TURGUT
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN SEVEN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Günümüzde adeziv materyaller restoratif diş hekimliğinde geniş bir kullanım alanına sahiptir. Adeziv restorasyonların klinik başarısı diş dokuları ile güçlü bir bağlanma temin edilmesi ve bu bağlanmanın stabil kalabilmesine bağlıdır. Bu çalışmanın amacı 4 farklı adeziv sistemin [Adper Scotchbond Multi Purpose (SMP), Adper Single Bond (SB), Clearfil Protect Bond (CPB) ve Adper Prompt-L-Pop (PLP)] sağlam dentine bağlanma dayanımlarını, 24 saat ve 6 aylık sürelerle suda bekletme sonrası mikrotensil test metodu ile incelemek ve rezin-dentin ara yüzeylerini scanning elektron mikroskobunu (SEM)'nda değerlendirmektir.Bu çalışmada 80 tanesi mikrotensil testi için,16 tanesi ise SEM çalışması için olmak üzere toplam 96 adet çekilmiş daimi insan molar dişi kullanıldı. Mikrotensil testi için kullanılan dişlerin okluzal mineleri dentin yüzeyi açığa çıkarılacak şekilde uzaklaştırıldı ve 600-gritlik silikon karbit zımpara ile standart bir smear tabakası oluşturuldu. Dişler rastgele 4 gruba ayrılarak farklı adeziv sistemler ve bir kompozit rezin ile restore edildi. Daha sonra her bir gruptaki dişler iki alt gruba ayrılarak 24 saat ve 6 aylık sürelerle 37°C'de distile suda bekletildi. Bekletme sürelerinin sonunda dişlerden 1±0,2 mm2 kesit alanlı çubuk şekilli örnekler temin edildi. Her grupta 30'ar örneğe 1 mm/dk hızda mikrotensil testi uygulandı. Veriler tek yönlü varyans analizi ve Tukey HSD testi ile istatistiksel olarak analiz edildi. Başarısızlık tipi x20 büyütmede stereomikroskop altında incelenerek belirlendi. Herbir adeziv sistem ve bekletme süresi için 2'şer diş numunesi hazırlanarak rezin-dentin ara yüzeyleri SEM'de incelendi.Mikrotensil testi sonucunda 24 saat sonraki ölçümlerde; en yüksek bağlanma dayanımı CPB'da (p<0,001), en düşük bağlanma dayanımı ise SMP ve PLP'da elde edildi (p<0,001). 6 ay suda beklettikten sonra ise SMP, SB ve CPB'un bağlanma dayanımında istatistiksel olarak bir değişiklik olmazken (p>0,05), sadece PLP'un bağlanma dayanımında düşme görüldü (p<0,05). Kırılma analizi sonuçları, başarısızlık tipinin ağırlıklı olarak (%89) adeziv olduğunu gösterdi. SEM incelemesinde hibrit tabaka kalınlıkları 2-4 µm olarak ölçüldü ve hibrit tabaka/ rezin tag morfolojisi ile bağlanma dayanımı arasında ilişki olmadığı saptandı. 6 ay suda bekletme sonrasında ise rezin-dentin ara yüzeyinde mikromorfolojik değişiklikler gözlendi.Sonuç olarak iki aşamalı self-etch sistem CPB, total-etch sistemlerden (SMP, SB) daha yüksek bağlanma dayanımı temin etmesi ve teknik hassasiyeti azaltması sebebiyle tavsiye edilebilir. Tek aşamalı self-etch PLP'un ise düşük bağlanma dayanımı gösterdiği ve stabilite sağlayamadığı görülmektedir. Ayrıca tüm bu adeziv sistemlerde stabilitenin daha iyi kıyaslanabilmesi için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Currently adhesive materials have extended their indications in restorative dentistry. The clinical successs of adhesive restorations is related to obtain strong and stable bonding to tooth tissues. The aims of this study were to evaluate the bond strengths of four different adhesive systems [Adper Scotchbond Multi Purpose (SMP), Adper Single Bond (SB), Clearfil Protect Bond (CPB) and Adper Prompt-L-Pop (PLP)] to sound dentin, after 24 hours and 6 months of water storage with microtensile test method, and to examine the resin-dentin interfaces using scanning electron microscopy (SEM).Ninety-six extracted human molar teeth; 80 for microtensile test and 16 for SEM study, were used in this study. For the microtensile test the occlusal enamel was removed to expose dentin surface and a standard smear layer was created with 600-grit silicon carbide paper. The teeth were randomly assigned to four groups and restored with different adhesive systems and a composite resin. Then the teeth in each group were divided into two subgroups for 24 hours and 6 months of storage in distilled water at 37°C. After these storage periods, the teeth were sectioned into beams of 1±0,2 mm2 cross-sectional area. Thirty specimens from each group were subjected to microtensile bond test at a cross-head speed of 1 mm/min. The data were statistically analyzed by one way ANOVA and Tukey HSD test. The failure modes were evaluated at x20 magnification with a stereoscopic microscope. Two teeth specimens were prepared for each adhesive system and storage period, and the resin-dentin interfaces were observed under SEM.According to the results of the microtensile test after 24 hours; CPB had the highest bond strength (p<0,001), while SMP and PLP obtained the lowest values (p<0,001). No statistical difference was observed in bond strengths for SMP, SB and CPB after 6 months of water storage (p>0,05), and PLP was the only group that showed reduction (p<0,05) . The fracture analysis showed that the failure mode was mostly adhesive (89%). In the SEM study, hybrid layer thicknesses were measured aproximately 2-4 µm and no correlation was found between the hybrid layer/ rezin tag morphology and the bond strength values. After 6 months of water storage, micromorfological alterations were observed at the resin-dentin interface.In concusion, because of the higher bond strength than the total etch systems (SMP, SB) and reduced technique-sensitivity, two-step self-etch system CPB may be recommended. One-step self-etch system PLP showed low bond strength and was seen to be unstable. But more investigations with longer storage periods are necessary to compare the stability of the adhesive systems clearly.