Çoklu ilaç kullanan acil servis hastalarının değerlendirilmesi; Uygunluk ve riskler
Evaluation of emergency room patients with a history of multiple drug use; Suitability and risks
Yazar: NERİMAN YARDIMCI YAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH CÜNEYT HOCAGİL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Beş ve daha fazla ilaç kullanımı olarak tanımlanan 'polifarmasi-çoklu ilaç kullanımı' giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kullanılan ilaç sayısı arttıkça ilaç-ilaç etkileşimi riskinde de artış görülmektedir. Çalışmamızın amacı çoklu ilaç kullanan acil servis hastalarının demografik özelliklerini, kullandığı reçeteli/reçetesiz ilaçlar arasındaki uygunsuzlukları ve riskli alımların sıklığının belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tıp fakültesinde 01.03.2019- 31.08.2019 tarihleri arasında prospektif olarak yapıldı. Çalışmaya hastanemiz acil servise başvuran 18 yaş ve üstü, 5 ve daha fazla ilaç kullanımı olan, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar dahil edildi. Olgu rapor formu dolduruldu. Çoklu ilaç kullanımlarında ilaç etkileşimleri için 'UpToDateR LexicompR İlaç Etkileşimleri' veri tabanında incelendi. Veriler R. 3.2.2.2 paket programı ile istatistiksel olarak analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 700 hastanın 422'si (%60,3) kadın, 278'i (%39,7) erkekti. Yaş ortalaması 66,92±12,18 olarak tespit edildi. En sık ilaç kullanım oranına 5-8 (%78) arası ilaç kullanımı sahipti. Çalışmaya dahil edilen hastalarda kardiyovasküler hastalıklar ilk sıradaydı. En sık kullanılan ilk üç ilaç sırasıyla antihipertansif, antiülser ve antiplatelet ilaçlardı. Yakın takip gerektiren D kategorisinde 273 (%39), birlikte kullanılmaması gereken X kategorisinde 71 (%10,1) hastada ilaç-ilaç etkileşimi saptandı. 
Sonuç: Yakın takip gerektiren D kategorisinde antiepileptik ilaçlar, analjezik ilaçlar ve insülin ilk üç sırada bulunmuştur. Birlikte kullanılmaması gereken X kategorisinde ise antiepileptik ilaçlar, inhaler ilaçlar, antibiyotik ve benign prostat büyümesi için verilen ilaçlar ilk üç sırada tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim: Polypharmacy, defined as the use of five or more drugs, is an increasingly important public health problem. As the number of drugs used increases, the risk of drug-drug interactions also increases. The aim of our study is to determine the demographic characteristics of emergency room patients using multiple drugs, discrepancy among prescription/nonprescription drugs and the frequency of risky drug intake.
Materials and Methods: The study was conducted prospectively between 01.03.2019 and 31.08.2019 at Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine. Of patients using 5 or more drugs and aged 18 years or over, those who accepted to participate in the study was included in this study. The case report form was filled. Drug interactions in multi-drug use were investigated in the ''UpToDateRLexicompR Drug Interactions'' database.  The data were statistically analyzed by using R. 3.2.2.2 package program.
Results: Of 700 patients included in the study, 422 (60.3%) were female and 278
(39.7%) were male. The mean age was 66.92±12.18 years. Among all, the group of patients using 5-8 drugs was the most frequent with a rate of 78%. Cardiovascular diseases were in the first place among the patients included in the study. The first three most prevalent drugs were established as antihypertensive, antiulcer and antiplatelet drugs, respectively. Drug interactions were detected in 273 (39%) patients in category D requiring close follow-up, and in 71 (10.1%) patients in category X, to be avoided.
Conclusion:  In category D, which requires close follow-up, antiepileptics, analgesics and insulin ranked in the top three.  In category X,  which needed to be avoided, antiepileptics, inhaler drugs, antibiotics and benign prostate hyperplasia drugs ranked in the top three.