İzmir körfezi kıyılarında oluşan katıatık kirliliğinin araştırılması
Investigation of solid waste pollution on the İzmir bay shores
Yazar: ZEYNEP KIZILELMA
Danışman: DOÇ. DR. ASLI BAŞARAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Okyanus ve denizlerde biriken katı atıklar; insan sağlığını etkilemesi, canlıların hayatını tehdit etmesi ve çevre estetiğini bozması açısından dünya çapında çok önemli bir sorundur. Son yıllarda denizde yüzen katı atıkların avlanma sırasında ağlara takıldığı haberleri artmaya başlayınca durumun önemi fark edilmiştir. Gelecekte plastik ürünlerin tüketilmesi ile ilgili sıkı önlemler alınmazsa deniz ve okyanuslarda balıktan daha fazla deniz çöplerinin olacağı tahmin edilmektedir. Bu nedenle körfezin belli noktalarından seçilen sahillerde arazi çalışması yapılmasına karar verilmiştir. Bu çalışmanın amacı belirlenen bu istasyonlardan mevsimsel olarak toplanan katı atıkların tipleri, sayıca ve ağırlıkça miktarları hakkında bilgi toplamaktır. Çöplerin tahmini kullanım alanlarının belirlenmesi atık miktarını azaltılması çalışması içinde yarar sağlayacaktır.
Bu çalışmanın başlangıcında İzmir Körfezi kıyılarından 3 adet istasyon seçilmiştir. Bu istasyonların her birinin sahil uzunluğu yaklaşık 100 metre civarında olup, toplam dört kez katı atıklar toplanmıştır. Birleşmiş Milletler'in Çevre Programı bünyesinde yer alan Uluslararası Okyanuslar Komisyonu (İnternational Maritime Organization) tarafından yayınlanan Deniz Çöplerini İzleme ve Araştırma Rehberi (Guidelines on Survey and Monitoring of Marine Litter) kapsamında yer alan direktiflerden faydalanılarak gerçekleştirilmiştir.
Kasım 2017-Kasım 2018 tarihleri arasında toplam 9124 adet /parça sayısı ve 254,68 kg ağırlığında katı atık toplanmıştır. Katı atıkların büyük çoğunluğu plastik atıklardan (8380 adet %92) oluşurken, diğer katı atıklar ise (744 adet) %8'lik kısmını oluşturmaktadır. Çalışma istasyonlara göre kıyaslandığında Bayraklı Turan'da toplam 3914 adet, Homa Dalyan'ında toplam 3776 adet, Kent Ormanı'nda toplam 1434 adet toplam katı atık toplanmıştır.
Temiz Sahil İndeksine göre değerlendirildiğinde Kent Ormanı Ağustos'da temiz, Mayıs'da orta ve Kasım ve Şubat aylarında aşırı kirlidir. Homa dalyanı Kasım ayında kirli ve diğer aylarda aşırı kirli iken,  Bayraklı Turan sahilinde her dönem aşırı kirli sonucu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Solid wastes accumulated in oceans and seas; It is a very important problem in the world in terms of affecting human health, threatening the life of living things and disrupting environmental aesthetics. In recent years, the importance of the situation was realized when the news of solid waste floating in the sea started to increase in the nets during hunting. In the future, it is estimated that there will be more marine litter than fish in the seas and oceans unless strict measures are taken to consume plastic products. For this reason, it was decided to carry out field work on the selected coasts of the Gulf. The aim of this study is to collect information on the types, numbers and quantities of solid wastes collected from these stations. Determining the estimated usage areas of garbage will be beneficial in the study of reducing the amount of waste.
 At the beginning of this study, 3 stations were selected from the shores of Izmir Bay. The coastline length of each of these stations is around 100 meters and solid waste is collected four times in total. It has been realized by using the directives within the scope of the Guidelines on Survey and Monitoring of Marine Litter published by the International Maritime Organization of the United Nations Environment Program.
Between November 2017 and November 2018, a total of 9124 pieces / piece and 254.68 kg of solid waste were collected. The majority of the solid wastes are plastic wastes (8380 92%), while the other solid wastes (744) constitute 8%. A total of 3914 solid waste was collected in Bayraklı Turan, 3776 in Homa Dalyan and 1434 in the Kent Ormanı when compared to the work stations.
According to the Clean Coast Index, the Kent Ormanı is clean in August, moderate in May and extremely polluted in November and February. Homa dalya was dirty in November and extremely dirty in the other months. Bayraklı Turan is extremely dirty in all months.