Gey, lezbiyen ve heteroseksüel bireylerin travma sonrası hayata küsme ve olumsuz yaşam olaylarına tepkileri açısından karşılaştırılması
A comparison of gay, lesbian and heterosexual individuals in terms of post traumatic embitterment and reaction to negative life events
Yazar: UFUK USLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN EBADİ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; LGBTT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual and Transgender ; Olumsuzluk = Negativeness ; Travma = Trauma ; Travma sonrası hayata küsme bozukluğu = Post-traumatic embitterment disorder ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Bu araştırma, lezbiyen ve gey bireylerin Travma Sonrası Hayata Küsme düzeylerinin cinsel yönelime göre anlamlı bir fark gösterip göstermediğini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Ayrıca, katılımcıların Travma Sonrası Hayata Küsme (TSHK) puanları ile Travma Sonrası Stres (TSS) puanları arasındaki yordayıcı etki araştırılmış ve lezbiyen gey bireylerin cinsel yönelimleri nedeniyle maruz kaldıkları farklı ayrımcılık tutumlarının hayata küsme puanları üzerinde fark yaratıp yaratmadığı incelenmiştir.

Araştırmanın örneklemini İstanbul'da yaşayan ve Kartopu yöntemiyle ulaşılan 241 kişi oluşturmaktadır. Cinsel yönelimlerine göre katılımcıların dağılımı 81 (%37,9) gey, 56 (%26,2) lezbiyen ve 77 (%36,0) heteroseksüel şeklindedir. Araştırmada İlişkisel Tarama Modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları, 'Kişisel Bilgi Formu', 'Travma Sonrası Hayata Küsme Bozukluğu Ölçeği', 'Olayların Etkisi Ölçeği', 'Beck Depresyon Ölçeği' ve 'Beck Anksiyete Ölçeği' olarak saptanmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov-Smirnov Testi, Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Örneklem t-Testi, Regresyon Analizi ve ANOVA Analizi kullanılmıştır. Parametrik testler için gerekli varsayımların karşılanmadığı durumlarda Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. 

Araştırmanın sonucunda, TSHK puanlarının, LG bireylerde heteroseksüel bireylere göre, lezbiyenlerde heteroseksüel kadınlara göre ve geylerde heteroseksüel erkeklere göre anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Lezbiyen ve gey bireylerin TSHK puanlarının heteroseksüel bireylere oranla yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca TSHK puanları ile TSS puanları arasında pozitif yönlü ilişki olduğu ve TSS puanlarının TSHK puanlarını yordadığı belirlenmiştir. Araştırmada, cinsel yönelim nedeniyle toplumda uygulanan farklı ayrımcılık tutumlarının (kişisel bilgi formunda sorgulanan) büyük bölümünün, lezbiyen ve gey bireylerin hayata küsme düzeyleri üzerinde fark yarattığı saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to determine whether the Posttraumatic Embitterment levels of lesbian and gay individuals exhibit a significant difference based on sexual orientation or not. Further, the precursor effect between the participants' Posttraumatic Embitterment (PTE) and Post Traumatic Stress (PTS) scores and whether the discriminatory behavior faced by lesbian and gay individuals because of their sexual orientation influence their embitterment scores were examined.

The sample group of the study consists of 241 individuals who live in İstanbul and were approached utilizing Snowball Sampling method. The distribution of participants according to their sexual orientation was identified as 81 (37,9%) gay, 56 (26,2%) lesbian and 77 (36,0) heterosexual. Relational Screening Model was used in the study. 'Personal Information Form', 'Posttraumatic Embitterment Disorder Self Rating Scale', 'Impact of Event Scale-Revised (IES-R)', 'Beck Depression Inventory' and 'Beck Anxiety Inventory' were the designated data gathering tools. The data were analyzed with Kolmogorov – Smirnov Test, Pearson Correlation Analysis, Unpaired T-Test, Regression Analysis and ANOVA Analysis. Kruskal Wallis-H and Mann Whitney-U test were applied when the assumptions necessary for parametric tests were not met.

The study has found that PTE scores significantly differ between LG individuals – heterosexuals, lesbian – heterosexual women and gay – heterosexual men. Lesbian and gay individuals were determined to have higher PTE scores in comparison to heterosexuals. Moreover, it was also found that there is a positive correlation between PTE and PTSD scores and that PTSD scores predict the PTE scores. The study has reached the conclusion that various sexual orientation-based discriminatory behaviors greatly affect the embitterment levels of lesbian and gay individuals.