Pandemi sürecinde, üreme çağındaki kadınlarda aile planlaması tutumu ile COVID-19 korkusu ve algılanan COVID-19 riski arasındaki ilişki.
The relationship between family planning attitude and, fear of COVID-19 and perceived risk of COVID-19 among in women of reproductive age during the pandemic process
Yazar: MAHSA TAMADDON
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Aile Planlaması = Family Planning ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; COVID 19 = COVID 19 ; Halk sağlığı = Public health ; Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Risk faktörleri = Risk factors ; Üreme = Reproduction

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, üreme çağındaki kadınlarda aile planlama tutumu ile COVID-19 korkusu ve algılanan COVID-19 riski arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel araştırma tasarımında uygulandı. Örneklemi, araştırmaya katılmaya gönüllü ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 423 kadın oluşturdu. Veri toplama formunda; tanıtıcı bilgi formu, Aile Planlamasına Yönelik Tutum Ölçeği, COVID-19 Korkusu Ölçeği ile Algılanan COVID-19 Riski Ölçeği yer aldı. Veriler, pandemi koşulları dikkate alınarak yüz yüze toplandı. Verilerin analizinde, iki gruplu bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi, ikiden fazla bağımsız değişkenin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi uygulandı. Ölçek puanları arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Spearman's Korelasyon analizi yapıldı. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36,75±7,56'dır. Pandemi döneminde, katılımcıların %5,4'ü plansız gebelik ve %5,7'si düşük deneyimlediğini belirtti. Son iki ayda katılımcılar arasında en sık kullanılan üç AP yönteminin; geri çekme (%24,1), prezervatif (%23,9) ve RİA (%20,8) olduğu saptandı. Katılımcıların aile planlama yöntemlerine ilişkin tutumlar alt ölçeği ile CKÖ arasında istatistiksel açıdan anlamlı negatif yönde ve zayıf bir korelasyon (r=-0,143; p=0,003) olduğu, APTÖ toplam puanı ile duygusal ACRÖ alt ölçeği puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı negatif yönde ve zayıf bir korelasyon olduğu saptandı (r = - 0,131; p= 0,007).  
Sonuç: Katılımcıların AP'ye yönelik tutumlarının olumlu yönde ve oldukça yüksek düzeyde olmasına rağmen olumlu tutumlarının istenilen düzeyde davranış değişikliğine neden olmadığı değerlendirilmektedir. Katılımcılar arasında pandemi sürecinde istenmeyen gebelik ve düşük deneyimleme durumu, son iki ayda katılımcılar arasında en sık kullanılan AP yönteminin geri çekme olması vb bulgular dikkate alındığında, pandemi sürecinde de karşılanmamış bir AP gereksinimin var olduğu değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, COVID-19 korku düzeyi ile algılanan COVID-19 riski ile AP'ye yönelik tutumların birbiriyle ters ilişkili kavramlar olduğu ortaya konulmuştur. Pandemi sürecinde, modern AP gereksiniminin karşılanması için, olumlu tutum ve davranış kazandırma mücadelesine kadınların hissettikleri COVID-19 korkusu ile algılanan COVID-19 risk düzeyi de göz ardı edilmemesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Aile Planlaması, COVID-19 Korku, Algılanan COVID-19 Riski, Kadın Sağlığı, Halk Sağlığı.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between family planning attitude and fear of COVID-19 and perceived risk of COVID-19 in women of reproductive age.
Materials and Methods: The study was implemented in a cross-sectional research design. The sample consisted of 423 women who volunteered to participate in the study and met the inclusion criteria. In the data collection form; Introductory information form, Attitudes Towards Family Planning Scale, COVID-19 Fear Scale and Perceived COVID-19 Risk Scale were included. The data were collected face-to-face, taking into account the pandemic conditions. In the analysis of data, Mann Whitney U Test was used to compare two-group independent variables, and Kruskal Wallis test was used to compare more than two independent variables. Spearman's Correlation analysis was performed to examine the relationships between scale scores.
Results: The mean age of the participants was 36.75±7.56. During the pandemic period, 5.4% of the participants stated that they had experienced an unplanned pregnancy and 5.7% had a miscarriage. The three most frequently used FP methods among the participants in the last two months; withdrawal (24.1%), condom (23.9%) and IUD (20.8%). There was a statistically significant, negative and weak correlation (r=-0.143; p=0.003) between the participants' attitudes towards family planning methods subscale and PCS, and there was a statistically significant, negative and weak correlation between the APTS total score and the emotional ACRS subscale scores. correlation was found (r = - 0.131; p= 0.007).
Conclusion: Although the participants' attitudes towards FP are positive and at a very high level, it is considered that their positive attitudes do not cause the desired behavioral change. Considering the findings such as experiencing unwanted pregnancy and miscarriage during the pandemic process, withdrawal of the most frequently used FP method among the participants in the last two months, etc., it is considered that there is an unmet need for FP during the pandemic process. In this study, it has been revealed that the level of fear of COVID-19, perceived risk of COVID-19 and attitudes towards FP are inversely related concepts. In the pandemic process, it is recommended not to ignore the perceived COVID-19 risk level with the fear of COVID-19 felt by women in the struggle to gain positive attitudes and behaviors in order to meet the modern FP requirement.
Keywords: Family Planning, COVID-19 Fear, Perceived Risk of COVID-19, Women's Health, Public Health.