Sağlıklı genç bireylerde yüz bölgesinde iki nokta diskriminasyonunun kraniofasial antropometri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between two-point discrimination with craniofacial anthropometric measurement in the  facial region in healthy young individuals
Yazar: ARZU ÇİLO
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM ERÇALIK
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Sağlıklı genç kadın ve erkek bireylerin trigeminal duyu sahasındaki iki nokta diskriminasyon değerlerini belirlemek ve bu değerlerin yüzün antropometrik ölçümleriyle olan ilişkisini incelemek amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Yaşları 18-25 yaş aralığında 128(64 kadın, 64 erkek) üniversite öğrencisi değerlendirmeye alındı. Yüz bölgesinde ağrı, uyuşma, şişlik, hematom, kraniyofasial anomali, travma öyküsü, fasiyal paraliziöyküsü, plastik ve rekonstrüktif cerrahi öyküsü, diyabet öyküsü, son 3 ay içinde diş tedavisi öyküsü ve piercing kullanımı olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Kraniyofasial antropometrik ölçümler, uluslararası referansnoktalardan 12 bölge belirlenerek baş çevresi için mezura, diğer bölgeler için kayan dijital kumpas kullanılarak yapıldı. İki nokta diskriminasyon ölçümü trigeminal duyu sahasında belirlenmiş 8 bölge (alın, burun sırtı, burun ucu, burun kanatları, üst dudak, alt dudak, yanak ve çene) üzerinde bilateralolarak değerlendirildi. Bütün ölçümler milimetre cinsinden kaydedildi.

Bulgular: Olgularda kadın erkek grupların sosyodemografik ve fiziksel özellikleri açısından yaş dışında boy, kilo ve VKİ değerleri açısından kadın ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0,05) görüldü. Kadın ve erkekler arasında yüz antropometrik değerlerinin karşılaştırılmasında baş yüksekliği ve genişliği ile filtrum uzunluğu dışındaki tüm antropometrik verilerde istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi(p<0,05). Vertikal iki nokta diskriminasyon değerlerinin kadın ve erkeklerde karşılaştırılması sağ ve sol alın, burun ucu, alt ve üst dudak, sol çene ile yanak ölçüm değerlerinde kadın ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edildi(p<0,05). Horizantaliki nokta diskriminasyon değerlerinin karşılaştırılması ise sağ ve sol alın ile burun kanatları, sağ ve sol çene ile yanak ölçülerinde kadın ve erkek gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü(p<0,05). Vertikal ve horizontaliki nokta diskriminasyon değerleri ile antropometrik değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. Daha önceki çalışmalarda da belirtildiği gibi Türk ırkında brakiosefalik (kısa kafa) kraniyal tipi ve leptoprosopus (uzun yüz) fasiyal  tipin yaygın olduğu gözlemlendi. Fasiyal tiplere göre oluşturulan gruplar arasında vertikaliki nokta diskriminasyon değerleri karşılaştırılmasında alnın sağ tarafında geniş yüzlülerde, çenenin sağ tarafı ile alt dudak her iki tarafta da uzun yüzlülerde vertikal iki nokta diskriminasyon değerlerinin diğer fasiyal tiplere göre yüksek olduğu tespit edildi. Fasiyaltiplere göre belirlenen gruplar arasında horizantaliki nokta   diskriminasyon değerleri karşılaştırılmasında istatistiksel olarak bir fark olmadığı tespit edildi (p>0,05). Kraniyal tiplere göre oluşturulan gruplar arasında vertikaliki nokta diskriminasyon değerleri karşılaştırılmasında alnın sağ tarafı, burun kanadının sağ tarafı, burun ucu ve yanağın sol tarafında uzun kafalıların ölçümlerde elde edilen değerlerin diğer kafa tipteki olgulara göre yüksek olduğu; yanağın sağ tarafında ise orta kafa (mesocephalus)'lıların vertikal iki nokta diskriminasyon değerlerinin diğer tiplere göre yüksek olduğu tespit edildi. Kraniyal tiplere göre belirlenen gruplar arasında horizantaliki nokta   diskriminasyon   değerleri açısından istatistiksel olarak bir fark olmadığı görüldü (p>0,05).

Sonuç: Çalışmamızın sonucunda kadın ve erkekler arasında belirli bölgelerde iki nokta diskriminasyon duyusunda fark olduğu; aynı zamanda iki nokta diskriminasyon duyusunu kariofasyalantropometrik değerlerine göre değiştiği bulundu. Kranial ve fasial bölgede iki nokta ayrımı duyarlılığı normatif verileri estetik cerrahi, ortodonti, fizik tedavi ve rehabilitasyon alanı ve kraniofasialanamolilerin tedavisinde, tedavi ve cerrahi sonuçlarının incelenmesinde ve progresyonun takibinde önemli bir değerlendirme parametresidir. Bu nedenle çalışmamız literatürde eksik olan bir konuya ışık tutacaktır.

Anahtar Kelimeler: İki Nokta Diskriminasyonu, Kraniyofasial Antropometri, Trigeminal Duyarlılık, Duyu

Abstract:
Aim: To determine the values of two point discrimination at sensory area of trigeminal nerve of healthy, young women and men. To examine the relationship between these values and anthropometric measurements of face.

Material and Method: 128 university students (64 women and 64 men) between ages of 18-25 were evaluated. The ones who have pain, numbness, swelling, hematoma, craniofacial anomaly at facial region and history of trauma, facial paralysis, plastic and reconstructive surgery, diabetes, dental treatment (for 3 months) and piercing users were excluded from investigation. Craniofacialanthropometric measurements were made from 12 regions which were determined from between international referance points by using tape for head region and using digital sliding caliper for other regions. Two point discrimination measurements were evaluated bilaterally on 8 regions (forehead, dorsum of nose, tip of nose, wings of nose, lower lip, upper lip, cheek and chin) which were determined in sensory region of trigeminal nerve. All measurements were denominated in milimeters.

Results: A statiscially important differenece (p<0,05)  was found between cases of women and men in terms of their height, weight and BMI (Body Mass Index) values out of their sociodemographic attributes and physical properties except their ages. In comparison of face anthropometric values between women and men, statistically a significant difference was found in terms of all anthropometric datas except head width and clearance, filtrum length(p<0,05). When vertical two point discrimination  values of women and men compared, statistically a signifacant difference was found  in values of women and men for right and left forehead, tip of nose, lower and upper lip, left chin and cheek(p<0,05). If horizontal two point discrimination values were compared, statistically a significant difference was found in measurements of women and men in terms of right and left forehead, wings of nose, right and left chin and cheek. A significant, positive relationship was seen between vertical and horizontal two-point discrimination values and anthropometric values. As stated in previously studies, brachycephaly and leptoprosopic facial type are commonly seen among Turkish public. In comparison of vertical two point discrimination values between groups which were constituted according to facial types, it was detected that vertical two point discrimination values at right forehead of individuals who have broad faceand vertical two point discrimination values at right chin and both sides of lower llip of individuals who have leptoprosopic facial type are higher than vertical two point discrimination values of individuals who have other facial types. Statistically a significant difference was not found in comparison of horizontal two point discrimination values of groups which constituted according to facial types(p>0,05). In comparison of two point discrimination values at right side of forehead, right side of nasal wings, tip of nose and left side of cheek between groups which constituted according to cranial types, the values were obtained from evaluation of leptoprosopic facial types are higher than the values of other facial types; two point discrimination values at the right side of cheek of individuals who have mesocephalic cranial type were found higherthan  individuals who have other cranial types. Statistically a significant difference was not found in terms of horizontal two point discrimination values between groups which constituted according to their cranial types.

Conclusion: According to study results, there is a difference between women and men in two point discrimination sensory at certain regions; at the same time it was found that two point discrimination sensory changes according to craniofacialanthropometric values. Normative datas of two point discrimination sensitivity at cranial and facial regions are important evaluation parameters for plastic surgery, ortodontics, physical therapy and rehabilitation and treatment of craniofacialanomalies, evaluation of treatment and surgery results and following progression. For this reason, our study shed light on a topic which was not taken part in literature previously.

Key Words: Two Point Discrimination, Craniofacial Anthropometry, Trigeminal Sensitivity, Sensory