Major depresyonlu hastalarda serum oreksin A, nöropeptid Y ve oksitosin düzeyleri ve bunların empati ile ilişkisi
Serum orexin A, neuropeptid , oxytocin levels and their relationship with empathy in patients with major depression
Yazar: DİDEM ŞULE ERDEM
Danışman: PROF. DR. SALİHA DEMİREL-ÖZSOY
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Empati = Empathy ; Nöropeptidler = Neuropeptides ; Oksitosin = Oxytocin ; Oreksin = Orexin ; Serum = Serum

Özet:
Amaç: Depresyon, etyolojisinde biyopsikososyal faktörlerin rol oynadığı yaygın bir bozukluktur ve halen etyopatogenezine yönelik aydınlatılamamış alanlar vardır. Depresyonun nörobiyolojisinde rol oynayabilecek oreksin A, nöropeptid Y (NPY) ve oksitosin gibi nöropeptitler, göreceli olarak daha az araştırılmıştır ve çelişkili bulgular bildirilmiştir. Depresyonun sosyal işlevsellikte bozulma ile giden bir hastalık olması nedeniyle, empati gibi psikososyal faktörlerin depresyonun gelişmesinde ve sürmesinde rolü olabileceği öne sürülmüştür. Bu hipotezlerden yola çıkarak major depresyonu olan hastalarda serum oreksin A, NPY, oksitosin düzeyleri, empati düzeyleri ve bu parametreler arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Metod: Bu çalışmaya DSM-5 tanı kriterlerine göre majör depresif bozukluğu olan, 18-65 yaşları arasında, 69 hasta (48 kadın, 21 erkek) ve 32 sağlıklı kontrol (19 kadın, 13 erkek)  dâhil edilmiştir. Hastalar en azından son iki haftadır antidepresan tedavi (fluoksetin için 6 haftadır) almamıştır. Hastalarda ve kontrollerde serum oreksin A, NPY ve oksitosin düzeyleri bir kez ölçülmüştür. Empati ve depresyon düzeylerini değerlendirmek için Temel Empati Ölçeği ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. 
Bulgular: Bilişsel empati puanlarının hastalarda kontrollere göre daha düşük olduğu ve cinsiyet alt gruplarına göre analiz yapıldığında bu farklılığın sadece kadın hasta ve kontroller arasında anlamlı olduğu bulunmuştur. Duygusal ve toplam empati puanları açısından hasta ve kontroller arasında fark saptanmamıştır. Oksitosin düzeyleri hastalarda kontrollerinkinden yüksek bulunmuştur. Hastalarda oksitosin düzeyleri ve bilişsel empati puanları arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Hastaların ve kontrollerin oreksin A ve NPY düzeyleri arasında fark bulunmamıştır. Fakat kadın hastaların NPY düzeyleri erkek hastalarınkinden yüksek bulunmuştur. Hasta grubunda toplam hastalık süresi ve epizot sayısı ile duygusal ve toplam empati puanları pozitif ilişkilidir. Hasta grubunda toplam depresyon süresi ve NPY düzeyleri arasında da pozitif korelasyon vardır. 
Sonuç: Bu çalışmada, düşük bilişsel empatinin depresyon ile ilişkili olabileceği, duygusal ve toplam empatinin ise depresyonun kronikleşmesi ve tekrarlaması ile ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Ayrıca yüksek oksitosin düzeyleri depresyonun patofizyolojisiyle ilişkili olabilir.
Anahtar Kelimeler:	Bilişsel empati, depresyon, empati, nöropeptid Y, oksitosin, oreksin A

Abstract:
Objective: Depression is a prevalent disorder in which biopsychosocial factors play a role in its etiology, and there are still unexplained areas for its etiopathogenesis. The neuropeptides, such as orexin A, neuropeptide Y (NPY), and oxytocin may play a role in the neurobiology of depression but are relatively less investigated with conflicting findings in depression. Because depression is a disorder with impaired social functioning, it has been suggested that  psychosocial factors such as empathy may play a role in the initiation and maintenance of depression. Based on these hypotheses, we aimed to investigate serum orexin A, NPY, oxytocin levels with empathy scores and the relationships among these parameters in patients with major depression.
Methods: The study included 69 patients (48 females, 21 males) with major depressive disorder according to DSM-5 diagnostic criteria and 32 healthy controls (19 females, 13 males) aged between 18-65 years. The patients did not take any antidepressant treatment for at least the previous two weeks (6 weeks for fluoxetine). Serum orexin A, NPY and oxytocin levels were assayed once in the patients and the controls. The Basic Empathy Scale and the Hamilton Depression Rating Scale were performed to measure the levels of empathy and depression.
Results: Cognitive empathy scores were found to be lower in the patients than in the controls, and when analyses carried out for gender subgroups, this difference was significant only between female patients and controls. There was no difference for emotional and total empathy scores between the patients and the controls. Oxytocin levels were higher in the patients than in the controls. A positive correlation was found between oxytocin levels and cognitive empathy scores of the patients. No difference was found for the orexin A and NPY levels between the patients and the controls. However, NPY levels of female patients were higher than those of male patients. In the patient group, total duration of disease and number of episodes were correlated positively with emotional and total empathy scores. There was a positive correlation between total duration of depression and NPY levels in the patient group.
Conclusion: In this study, it has been shown that low cognitive empathy may be associated with depression, and emotional and total empathy may be associated with chronicity and recurrence of depression. Also, high oxytocin levels may be associated with the pathophysiology of depression. 
Keywords:	Cognitive empathy, depression, empathy, neuropeptide Y, orexin A, oxytocin