Fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının karşılaştırılması
Preservice science and social studies teachers comparison of attitudes towards socioscientific issues
Yazar: SİNEM TÜFEKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. KADER BİRİNCİ KONUR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik görüşleri ve tutumları incelenmiştir. Yapılan çalışmada betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri 5 adet açık uçlu sorudan oluşan anket ile nicel veriler ise "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmaya 2018-2019 eğitim öğretim bahar yarıyılında Rize ve Trabzon'da öğrenim görmekte olan 215 fen bilgisi, 220 sosyal bilgiler öğretmen adayı katılmıştır. Nitel veriler betimsel olarak analiz edilirken, nicel verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır.

Araştırmanın sonucunda, fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmen adayları sosyobilimsel konularla ilgili bilgileri daha çok medyadan (internet, tv) duyduklarını ifade etmişlerdir. Öğretmen adaylarının sosyobilimsel konularla ilgili kendi bilgi düzeylerini yeterli görmedikleri ve buna neden olarak eğitim sisteminde eksikliklerin olduğu belirtmişlerdir. Yapılan analizler sonucunda sosyobilimsel konulara yönelik kaygı alt boyutunda, fen bilgisi öğretmen adayları lehine anlamlı bir farklılık gözlenmiş olup fen bilgisi öğretmen adaylarının kaygı düzeyinin sosyal bilgiler öğretmen adaylarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyine göre yarar ve önem ile sevme alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Branş-sınıf düzeyi ortak etkisinin kaygı alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu görülürken,  branş-cinsiyet ortak etkisinin alt boyutlar üzerinde etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Sosyobilimsel konuların alt boyutlarından yarar önem ile sevme arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı, yarar önem ile kaygı arasında negatif yönlü düşük bir ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sosyobilimsel Konular, Tutum, Öğretmen Adayları

Abstract:
In this study, the views and attitudes of pre-service science and social studies teachers towards socioscientific issues were examined. Descriptive research desing was used in the study. The qualitative data of the research were collected with a questionnaire consisting of 5 open-ended questions, and the quantitative data were collected with the "Attitude Scale towards Socioscientific Issues". 215 science and 220 social science teacher candidates attending the study in Rize and Trabzon in the 2018-2019 academic year spring semester participated in the research. While qualitative data were analyzed descriptively, SPSS program was used in the analysis of quantitative data.

As a result of the research, preservice science and social studies teacher candidates stated that they mostly heard about socioscientific issues from the media (internet, tv). They stated that the pre-service teachers did not consider their knowledge of sociological issues sufficient and that there were deficiencies in the education system.  As a result of the analyzes, a significant difference was uncovered in favor of science teacher candidates in the anxiety subscale related to socioscientific issues and it was determined that the anxiety level of science teacher candidates was higher than social teacher teachers.  A significant difference was found between utility and importance and sub-dimensions according to grade level.  It was uncovered that the common effect of the branch-class level had a significant effect on the anxiety sub-dimension, whereas the common effect of the branch-gender level was not on the sub-dimensions.  From the subscales of socioscientific subjects, a significant positive relationship was found between utility importance and love and a negative relationship was found between utility importance and anxiety.

Keywords: Socioscientific Subjects, Attitude, Preservice teachers