Evcil hayvanlara bağlanma düzeyi ile sosyal anksiyete ve hata ruminasyonu arasındaki ilişki
The relationship between pet attachment level, social anxiety and mistake rumination
Yazar: KAMİLE İNCE
Danışman: PROF. DR. NURTEN SARGIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, evcil hayvanlara bağlanma (insan yerine koyma, hayvan hakları, genel bağlanma), sosyal anksiyete (korku/anksiyete, kaçınma) ve hata ruminasyonu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu evcil hayvan sahibi olan ve olmayan, 18-29 yaş arasındaki üniversite öğrencileri ve mezunu katılımcılar oluşturmaktadır. Çalışma, kriterleri sağlayan 503 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, evcil hayvan sahibi kadınlarda hata ruminasyonu, evcil hayvanlara bağlanma, hayvan hakları ve korku/anksiyete düzeyi, evcil hayvan sahibi erkeklere göre daha yüksektir. 18-23 yaş aralığındaki evcil hayvan sahiplerinin korku/anksiyete düzeyi, 24-29 yaş grubundaki evcil hayvan sahiplerine kıyasla daha yüksek bulunmuştur. 0-1 yıl süreyle evcil hayvan sahibi olanların korku/anksiyete ve sosyal anksiyete düzeyleri, 5 yıl ve üzeri süreyle hayvan sahibi olanlardan daha yüksek olarak saptanmıştır. En uzun süre ilçede yaşamış hayvan sahiplerinin hata ruminasyonu düzeyi, büyükşehir grubundaki hayvan sahiplerine kıyasla daha yüksek olarak kaydedilmiştir. 5 yıl ve üzeri süreyle evcil hayvan besleyenlerin hata ruminasyonu seviyesi, 0-1 yıldır hayvan sahibi olanlardan daha düşüktür. Evcil hayvan sahibi bireylerin hata ruminasyonu düzeylerinin, hayvan sahibi olmayanlara göre daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. 24-29 yaş grubundaki hayvan sahiplerinin hayvan hakları düzeyi, 18-23 yaş grubundaki hayvan sahiplerine göre daha yüksektir. Yaşamın çoğunluğunu köy-kasabada geçiren bireylerin hayvan hakları düzeyi, ilçe ve büyükşehir grubuna göre daha düşük olarak kaydedilmiştir. Kedi ve köpek sahibi katılımcıların evcil hayvanlarına bağlanma ve genel bağlanma seviyelerinin, kuş sahiplerine göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Köpek sahibi bireylerin hayvanlarını insan yerine koyma düzeyleri, kedi ve kuş sahiplerine göre daha yüksektir. Benzer şekilde, kedi besleyenlerin hayvanlarını insan yerine koyma düzeyi, kuş sahiplerinden daha yüksek olarak bulunmuştur. Evcil hayvanı olan ve olmayan bireylerde, sosyal anksiyete ile hata ruminasyonu arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sosyal anksiyete, hata ruminasyonunu yordamaktadır. Evcil hayvanlara bağlanma ile hata ruminasyonu arasında da düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Evcil hayvanlara bağlanmanın evcil hayvan sahiplerinde hata ruminasyonunu yordadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, sosyal anksiyete ile hata ruminasyonu arasındaki ilişkide, evcil hayvanlara bağlanmanın düzenleyici bir rolü bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın bulguları, alan yazındaki bilgiler ışığında tartışılmış ve sonuçlara dair önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The present study was conducted to examine the relationship between pet attachment (people substitution, animal rights, general attachment), social anxiety (fear/anxiety, avoidance) and mistake rumination. A correlational model was used during the study. The target population was college students and graduates aged 18 to 29, with or without pets. The study was carried out with 503 participants who met the criteria. Based on the findings, the female pet owners have higher mistake rumination, pet attachment, fear/anxiety, and animal rights scores than the males with pets. The fear/anxiety level of the pet owners in the 18-23 age group was higher than the pet owners aged 24 to 29. Fear/anxiety and social anxiety levels of the pet owners for 0-1 year were higher than those who have owned their pets for 5 years or more. The mistake rumination level of the ones who have had pets for at least 5 years were lower than the 0–1-year group. Compared to the metropolitan group, mistake rumination level of the long-term residents in the district was higher. The mistake rumination level of the pet owners was higher than those who do not own pets. The animal rights scores of the 24-29 age group were higher than the pet owners aged 18 to 23. The animal rights scores of the ones with the most years of residence in village-towns were lower than the ones in the district and metropolitan. The level of pet attachment and general attachment of the cat and dog owners were higher than the bird owners. The dog owners are more likely to treat their animals as humans than the cat and bird owners. Similarly, the cat owners have high level of people substitution for their pets than the bird owners. A moderate, significant, and positive relationship was found between social anxiety and mistake rumination in individuals with and without pets. Social anxiety predicted the mistake rumination. A weak, positive and significant relationship was also detected between pet attachment and mistake rumination. It was concluded that attachment to pets predicted the mistake rumination in pet-owners. Additionally, the results implied that pet attachment is not a moderator variable in the relationship between social anxiety and mistake rumination. The findings of the study were discussed in view of the relevant literature and the suggestions regarding the results were included.