Paris Milli Kütüphanesi 380 numaralı şiir mecmuası (62a-114b) (Metin-inceleme-nesre çeviri-MESTAP tablosu)
Paris National Library poem collection no. 380 (62a-114b)(Text-review-prose translation-MESTAP Table)
Yazar: AYŞE NUR KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. ALİ İRFAN AYPAY
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada Paris Millî Kütüphanesinde bulunan 380 numaralı el yazma şiir
mecmuasının dijital ortamda oluşturulmuş nüshası kullanılmıştır. Bütünü 114 varaktan
oluşan Paris Millî Kütüphanesi 380 numaralı şiir mecmuasının 62a-114b arası varakları
transkribe edilerek mecmuada belirtilen sayfa aralığındaki tüm şiirler günümüz
Türkçesine aktarılmış, divanlarda veya farklı kaynaklarda mevcut bulunan şiirlerle
farkları incelenmiştir. Mecmuanın istinsah tarihi kaydedilen şiirlerin müelliflerinden
hareketle 16. yüzyıl olarak saptanmış fakat müstensihi hakkında kesin olarak herhangi bir
bilgiye ulaşılamamıştır. İsmi zikredilen 58 şair ve kimliği belirlenemeyen şairlerin
şiirlerinden oluşan, 296 şiirin kaydedildiği tespit edilen mecmuanın belli bir düzen dahi
linde tertip edilmediği görülmüştür. Divan edebiyatının muhtelif nazım şekillerinden
oluşan mecmuada 152 adet şiirle gazel nazım şeklinin en sık başvurulan nazım şekli
olduğu saptanmıştır. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın
konusu, amacı ve yöntemi hususunda genel bilgiler üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ilk
bölümünde klasik Türk edebiyatında mecmua türü hakkında genel bilgiler verilmiştir.
İkinci bölümünde mecmuanın çeşitli yönlerden incelemesi yapılmıştır. Mecmuada yer
alan şiirlerin redif ve kafiye dağılımları, nazım şekilleri ve aruz kalıpları, şiir ve şairler
dizini, kime ait oldukları belirlenemeyen mahlassız şiirler, mecmuada yer alan Arapça,
Farsça, Boşnakça metinler ile nazire olarak kaydedilmiş şiirler tablolar halinde
incelenmiştir. Bunun yanında mecmuada bulunan şairlerin biyografilerine yer verilmiştir.
Çalışmanın son bölümünde ise mecmuada karşılaşılan problemler, metin tesisinde takip
edilen yöntemler verilerek mecmuada tespit edilen eksik ve hatalara değinilmiştir. Şiirin
yoğun olduğu mecmuada nadiren yer alan mensur metinlerin varlığına da dikkat
çekilmiştir. Bunun ardından mecmuada belirtilen sayfa aralığında yer alan şiirlerin
transkripsiyonlu metni, metnin MESTAP tablosuna göre incelenmesi, divanlarda veya
farklı çalışmalarda mevcut bulunan şiirlerle mecmuada bulunan şiirlerin karşılaştırılarak
elden edilen farklılıkları, günümüz Türkçesine aktarımı verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Paris Millî Kütüphanesi, mecmua, nesre çeviri, divan şiiri

Abstract:
In this study, the digitally created copy of the manuscript poetry collection numbered 380
in the Paris National Library was used. By transcribing the poetry manuscript numbered
380 in the National Library of Paris, which is composed of 114 pages (folios between 62a
and 114b), all the poems in the pages of the manuscript were translated into today's
Turkish and their differences with the poems found in divans or other sources were
analysed. The date of the manuscript was determined as the 16th century based on the
authors of the recorded poems, but there is no definite information about the author of the
manuscript. It has been observed that the collection, which consists of poems by 58 named
poets and unidentified poets, and in which 296 poems were recorded, was not organised
in a certain order. It has been determined that ghazel is the most frequently used verse
form with 152 poems in the collection, which consists of various verse forms of Divan
literature. In the introduction part of this study consisting of three parts, general
information about the subject, purpose and method of the study is emphasised. In the first
part of the study, general information about the type of magazine in classical Turkish
literature is given. In the second part, the magazine is analysed from various aspects. The
distribution of repeated voice and rhymes of the poems in the magazine, verse forms and
prosody patterns, the index of poems and poets, poems without pseudonyms, Arabic,
Persian, Bosnian texts in the magazine and poems recorded as nazire are analysed in
tables. In addition, biographies of the poets in the collection are included. In the last part
of the study, the problems encountered in the magazine, the methods followed in the text
establishment, and the deficiencies and errors detected in the magazine are mentioned.
Attention is also drawn to the presence of prose texts, which are rarely included in the
poetry-intensive magazine. After that, the transcribed text of the poems in the page range
specified in the magazine, the analysis of the text according to the MESTAP table, the
differences obtained by comparing the poems in the magazine with the poems in the
divans or in different studies, and their transfer to today's Turkish are given.
Keywords: Paris National Library, magazine, prose translation, divan poetry