Yoğun bakımda egzersiz kapasitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting exercise capacity in intensive care
Yazar: SELMAN KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Egzersiz = Exercise ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatan hastalarda egzersiz kapasitesini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Çalışmanın amacı yoğun bakıma yatan hastalarda egzersiz kapasitesini etkileyen faktörleri belirlemekti. Çalışmaya yoğun bakım ünitesine yatan 30 hasta dahil edildi. Komorbidite değerlendirmesi için Charlson Komorbidite İndeksi kullanıldı. Mortalite riski değerlendirmek için APACHE II ve SOFA skorlarından yararlanıldı. Bilinç düzeyi için Glaskow Koma Skalası'ndan yararlanıldı. Periferal kas kuvveti Medical Research Council skalası ile değerlendirildi. Egzersiz kapasitesi değerlendirmesi için Fiziksel Fonksiyon Yoğun Bakım Testi-skorlanmış kullanıldı. Fonksiyonel düzey Barthel İndeksi ile değerlendirildi. Yaşam kalitesinin değerlendirmesinde Nottingham Sağlık Profili kullanıldı. Kognitif durum Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi ile değerlendirildi. Anksiye ve depresyonun değerlendirilmesinde Hastane Anksiyete ve Depresyon skoru kullanıldı. Kırılganlık Fried Frajilite İndeksi ile değerlendirildi. Egzersiz kapasitesi, kas kuvveti (r=0,817) ve fonksiyonel düzey (r=0,861) ile yüksek düzeyde, yaşam kalitesi (r=-0,422) ile düşük düzeyde ve kognitif durum (r=0,539) ile orta düzeyde ilişkili bulundu (p<0,05). Kas kuvveti, fonksiyonel düzey, yaşam kalitesi ve kognitif durumun egzersiz kapasitesi üzerine anlamlı etkisinin olduğu bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, YBÜ'ne yatan hastalarda kas kuvveti, fonksiyonel düzey, yaşam kalitesi ve kognitif durumun egzersiz kapasitesini etkilediği gösterildi. YBÜ hastalarında fizyoterapi programları planlanırken egzersiz kapasitesini etkilediği göz önüne alınarak değerlendirme parametreleri arasında kas kuvveti, fonksiyonel düzey, yaşam kalitesi, kognitif durum yer almalıdır.

Abstract:
There are many factors that affect exercise capacity in patients admitted to the intensive care unit (ICU). The aim of the study was to determine the factors affecting exercise capacity in intensive care patients. Thirty patients hospitalized in the ICU were included in the study. Charlson Comorbidity Index was used for comorbidity assessment. APACHE II and SOFA scores were used to evaluate the risk of mortality. The Glaskow Coma Scale was used for the level of consciousness. Peripheral muscle strength was evaluated by the Medical Research Council scale. Physical Function ICU Test (scored) was used for exercise capacity assessment. Barthel Index was used for functional level. Nottingham Health Profile was used to evaluate the quality of life. Cognitive status was evaluated with Montreal Cognitive Assessment Test. Hospital Anxiety and Depression score was used to evaluate anxiety and depression. Fried Fragility Index was used in the fragility assessment. Exercise capacity was found to be highly correlated with muscle strength (r = 0.817) and functional level (r = 0.861), low level with quality of life (r = -0.422) and moderately with cognitive status (r = 0.539) (p<0,05). It was found that muscle strength, functional level, quality of life and cognitive status had a significant effect on exercise capacity (p<0,05). As a result, it has been shown that muscle strength, functional level, quality of life and cognitive status affect the exercise capacity in patients admitted to ICU. Considering that it affects exercise capacity in ICU patients, muscle strength, functional level, quality of life, and cognitive status should be among the evaluation parameters when planning physiotherapy programs.