Türkiye'de toplumun beklenen COVID 19 aşısına yönelik tutumu
Attitude of public towards COVID-19 vaccine in Turkey
Yazar: GÖZDE TOSUN
Danışman: PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Türkiye'de Toplumun Beklenen Covid-19 Aşısına Yönelik Tutumu
İlk defa Aralık 2019'da Çin'de tanımlanan ve hızla tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 hastalığı ile mücadelede en etkili silah aşı olarak bildirilmektedir. Araştırmanın amacı, Türkiye'de aşılama programının başlamasına kısa zaman kaldığı bir dönem içerisinde toplumun Covid-19 aşısına yönelik tutumunu ve aşılanma kararını etkileyen faktörleri belirleyebilmektir. 
Tanımlayıcı tipte planlanan araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır (N=1098). Araştırmanın verileri Türkiye'de Aralık 2020'de çevirimiçi bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcıların özellikleri özetlenirken sayı ve yüzdeler kullanılmıştır. Covid-19 aşısıyla aşılanma kararı ile katılımcıların özellikleri karşılaştırılırken Pearson Ki-kare testi uygulanmıştır. Değişkenlerin Covid-19 aşısıyla aşılanma kararı ile ilişkilerini tahmin edebilmek için binary lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların %34,1'i (n=374) Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmış bir Covid-19 aşısı ile aşılanmayı kabul etti. %23,0'ı (n=253) "Hayır" derken, %42,9'u (n=471) "Kararsız" olduğunu belirtti. Covid-19 aşısı için aşı kararsızlığı/reddi gerekçeleri en çok %42,6 ile (n=468) aşının güvenliği ile ilgili endişeler, %42,1 ile (n=462) aşının etkinliği ile ilgili şüpheler oldu. Aşılanmaya yönelik ''Covid-19 Korkusu'' puanı arttıkça aşı kararsızlığı/reddi olasılığının da düştüğü (OR=0.9, 95% CI 0.93-0.97, p<0,001) ve erkeklerin kadınlara göre 1,6 kat (OR=1,6, %95 CI 1.24-2.20, p=0.001) daha istekli oldukları bulunmuştur. Covid-19 için aşı kararsızlığı/reddi oranı 2009'da H1N1 aşısı olmayanlarda 1,7 kat (OR=1.7, 95% CI 1.17-2.64, p<0.05) ve daha önce hiç mevsimsel grip aşısı yaptırmayanlarda 1,4 kat (OR=1,4, %95 CI 1.06-1.98, p 0.05) daha yüksekti. 
Bu çalışma yaygın aşılama öncesi önemli boyutlarda aşı kararsızlığı/reddi olduğunu göstermektedir. Aşılanma geçmişi yeni geliştirilmiş bir aşıya yönelik tutumu belirleyen faktörlerden biridir. Risk grupları arasında yer alan sağlık çalışanları ile birlikte yaşayanların aşı kararsızlığı/reddi oranının yüksek olması, aşı güvenliğine ilişkin kaygıların, hastalığın fatalite ve morbiditesine ilişkin kaygılardan daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşılama, Covid-19

Abstract:
Attitudes of Public Towards Covid-19 Vaccine in Turkey
Vaccination has been reported as the most effective weapon in the fighting against the Covid-19 that was first identified in China in December 2019. The aim of the research is to determine the attitude of the public towards the Covid-19 vaccine and the factors affecting the decision to be vaccinated in a short time before the start of the vaccination program in Turkey.
This study has a descriptive design, and the population of the study consists of individuals aged 18 and over living in Turkey (N=1098). The data of the research were collected in Turkey through an online survey in December 2020. Numbers and percentages were used when summarizing the characteristics of the participants. Pearson Chi-square test was applied when comparing the characteristics of the participants with the decision to be vaccinated with the Covid-19 vaccine. Binary logistic regression analysis was used to predict the relationships of the variables with the decision to vaccinate with the Covid-19 vaccine. 34.1% (n=374) of the participants agreed to be vaccinated with a Covid-19 vaccine approved by the Ministry of Health. While 23.0% (n=253) said "No", 42.9% (n=471) said they were "Undecided". The most common reasons for vaccine hesitancy/rejection for the Covid-19 vaccine were concerns about the safety of the vaccine with 42.6% (n=468) and doubts about the efficacy of the vaccine with 42.1% (n=462). As the "Covid-19 Fear" score increased, the probability of vaccine hesitancy/rejection decreased (OR=0.9, 95% CI 0.93-0.97, p <0.001), and males were 1.6 times more willing than females (OR=1.6, 95% CI 1.24-2.20, p=0.001) to get vaccinated. The vaccine hesitancy/rejection rate was 1.7 times higher (OR=1.7, 95% CI 1.17-2.64, p<0.05) in those not vaccinated for H1N1 in the 2009 pandemic and 1.4 times higher (OR=1, 4, 95% CI 1.06-1.98, p 0.05) in those who had never received a seasonal flu vaccine before.
This study showed that there is significant vaccine instability before widespread vaccination. Vaccination history is one of the factors determining attitude towards a newly developed vaccine. The high rate of vaccine hesitancy/rejection among the health workers, who are among the risk groups, shows that the concerns about vaccine safety are higher than the concerns about the fatality and morbidity of the disease.
Keywords: Covid-19, Vaccine, Vaccination