Eskişehir ili Sarıcakaya ve Mihalgazi ilçelerinde bulunan bazı yabani ve yerel zeytin genotiplerinin morfolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of morphological and pomological characteristics of some wild and local olive genotypes in Sarıcakaya and Mihalgazi districts of Eskişehir province
Yazar: GAZİHAN KURTULUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENAP YILMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Anadolu'da zeytin yetiştiriciliği, Ege Bölgesinde geniş nehir vadilerinin içinden, denizden 250 km kadar içerilere ilerleyebilmekte ve Akdeniz Bölgesinde 850 m'ye kadar çıkabilmektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ise 200 km kadar içerilere girebilmekte ve 700 m kadar rakımlarda yetişebilmektedir. Anadolu'da en fazla zeytin üretimi Ege Bölgesinde gerçekleşmekte olup, bunu sırasıyla Marmara, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri takip etmektedir. Eskişehir ilinin zeytin üretim bölgeleri olan Sarıcakaya ve Mihalgazi ilçelerinin ortalama rakımlarının 200 metre civarında olması bu bölgenin zeytin verimi açısından önemini ortaya koymaktadır. Türkiye 2 976 000 tonluk zeytin üretimi ile İspanya'nın ardından dünyada 2. sıradadır. 2022 yılı verilerine göre Eskişehir ili zeytin alanı 2032 da olup üretim 159 ton ve ağaç başına verim ise 10 kg'dır. Bu araştırmada Eskişehir ili Mihalgazi ve Sarıcakaya ilçelerinde bulunan bazı yabani ve yerel zeytin genotiplerinin morfolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 2023 yılında bölgeden özellikle yaşlı ağaçlar içinden meyve veren 10 adet zeytin genotipi seçilmiştir. Bu ağaçların morfolojik özellikleri ve meyvelerinin pomolojik özellikleri belirlenmiştir. Sonuçta Zeytin3 genotipinin en iyi sonuçları verdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In our country, olive cultivation can reach up to 250 km inland from the sea, following the major river valleys in the Aegean region, and can reach altitudes of up to 850 m in the Mediterranean Region. In the Southeastern Anatolia Region, it can reach 200-250 km inland and grow at altitudes of up to 700 m. The highest olive production in our country is in the Aegean Region, followed by Marmara, Mediterranean and Southeastern Anatolia Regions, respectively. The average altitude of Sarıcakaya and Mihalgazi districts, which are the olive production regions of Eskişehir province, is around 200 meters, revealing the importance of this region in terms of olive yield. Türkiye ranks 2nd in the world after Spain with olive production of 2 976 000 tons. According to 2022 data, the olive area in Eskişehir province is in 2032, the production is 159 tons and the yield per tree is 10 kg. This research aimed to determine the morphological and pomological characteristics of some wild and local olive genotypes found in Sarıcakaya and Mihalgazi districts of Eskişehir province. For this purpose, 10 fruit-bearing olive genotypes were selected from the region in 2023, especially from old trees. The morphological characteristics of these trees and the pomological characteristics of their fruits were determined. As a result, it was determined that the Zeytin3 genotype gave the best results.