obez çocuklarda fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalıklarının sıklığı
Frequency of functional gastrointestinal tract diseases in obese children
Yazar: ÜMİT KIYAK
Danışman: PROF. DR. NAFİYE URGANCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Obezite = Obesity ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Amaç: Fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalıklarında (FGID) karın ağrısı veya düzenli gaita alışkanlığının olmaması ana belirtidir. FGID patofizyolojisi, beyin-bağırsak yolaklarının bozulmalarını, düşük dereceli mukozal immün aktivasyonu ve fekal mikrobiyotadaki değişiklikleri içerir. Hastalığa özgün biyobelirteç bulunmadığından, tanıda altın standart semptom temelli kriterlerdir. Fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalıkları kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır ve anksiyete, depresyon gibi çeşitli komorbid durumlarla ilişkilidir. Çoğu çalışma fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalıklarının obezitesi olan kişilerde genel popülasyona göre daha yaygın olduğunu, prevalans oranlarının küçük serilerde % 8 ile 31 olduğunu göstermiştir. Bu ilişkinin nedeni bilinmemekle birlikte psikolojik stres, düşük dereceli sistemik inflamasyon ve vitamin eksiklikleri gibi patofizyolojik faktörler ile açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada hastanemize başvuran obez çocuklarda fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalıkları sıklığının gösterilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve metod: Yaşları 6 ile 18 arasında değişen 95 persentil üzerindeki çocuklar ile sağlıklı çocuklar yaşa ve cinsiyete göre kesitsel olarak incelenmiştir. Çalışma gruplarındaki çocuklar ve çocukların ebeveynleri ile fonksiyonel gastrointestinal bozuklukların tanısı için ROME VI kriterlerine dayanan bir anket kullanılarak görüşüldü. Henüz valide ROME IV kriterlerine dayanan bir hasta formu olmadığı için tarafımızca oluşturulan anket formu kullanıldı (ek 7.1). Yaş, cinsiyet, boy, kilo, vücut kitle indeksi (BKİ), ve kronik tıbbi durumlar hakkında bilgi toplamak için tıbbi kayıtlar gözden geçirilmiş olup kronik rahatsızlığı olanlar çalışmanın dışında tutuldu. Çocuklar yaş ve cinsiyetlerine uyan VKİ'lerine göre obez ve normal kilolu olarak sınıflandırıldı. Obez çocuklar ile aşırı kilolu/normal kilolu çocuklar arasında FGID alt tiplerinin sıklığını karşılaştırmak için veriler analiz edildi.
Sonuçlar: Çalışmamıza kronik hastalığı olmayan VKI 95p üstünde 205, VKI 95p altında 200 hasta katıldı.  Obez hasta grubunda (vkı>95p) FGID görülme oranı % 55.1 saptanırken kontrol grubunda (vkı<95p) % 31 oranında tespit edildi bu istatistiksel olarak anlamlı idi(p<0,01). FGID alt gruplarını ele aldığımızda fonksiyonel karın ağrısı bozuklukları (FKAB) ve fonksiyonel dışkılama bozuklukları (FDB) obezlerde anlamlı olarak artmış saptanırken (p<0,01), fonksiyonel kusma bozukluklarında (FKB) obez ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark saptanamadı. (p>0,05). Obez hasta grubunda kabızlık baskın IBS, diyare baskın İBS, fonksiyonel diyare, abdominal şişkinlik-gerginlik sendromu anlamlı olarak artmış saptanırken(p<0.01); fonksiyonel dispepsi, abdominal migren, fonksiyonel kabızlık, siklik kusma ve sınıflandırılamayan fonksiyonel karın ağrısı obezlerde fazla görülmekle birlikte kontrol grubu ile istatistiksel olarak anlamlılık saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Obez çocuklarda FGID görülme oranı normal persantildeki çocuklara göre anlamlı şekilde artmıştır. Obez çocuklarda fonksiyonel GİS semptomlarını sorgulamak bu hastaların gereksiz tetkik edilmesini önleyecektir.
Anahtar kelimeler: FGID, Obezite, ROME IV kriterleri

Abstract:
Background/Aims:Abdominal pain or lack of regular stool habit is the main symptom of functional gastrointestinal system diseases (FGID). The pathophysiology of FGID includes disruptions of the brain-gut pathways, low-grade mucosal immune activation, and changes in the fecal microbiota. Since there are no specific biomarkers for the disease, the gold standard in diagnosis is symptom -based criteria. Functional gastrointestinal the intestinal system diseases are more common in women than men and are associated with various comorbid conditions such as anxiety and depression. Most studies have shown that functional gastrointestinal tract diseases are more common in people with obesity than in the general population, with prevalence rates between 8 and 31 % in small series. Although the reason for this relationship is unknown, it has been tried to be explained by pathophysiological factors such as psychological stress, low-grade systemic inflammation, and vitamin deficiencies. In this study, it was aimed to show the prevalence of functional gastrointestinal system diseases in obese children admitted to our hospital.
Methods:Children above the 95th percentile and healthy children aged between 6 and 18 years were examined cross-sectionally by age and gender. Children in the study groups and their parents were interviewed using a questionnaire based on the ROME VI criteria for the diagnosis of functional gastrointestinal disorders. Since there is not yet a patient form based on the validated ROME IV criteria, the questionnaire form created by us was used (appendix 7.1).  Medical records were reviewed to collect information about age, gender, height, weight, body mass index (BMI), and chronic medical conditions. those were excluded from the study. Children were classified as obese and normal weight according to their BMIs that fit their age and gender. Data were analyzed to compare the frequency of FGISH subtypes between obese children and overweight / normal weight children.

Results:205 patients with a BMI above 95p and 200 patients with a BMI below 95p without chronic disease participated in our study. FGID incidence rate was 55.1% in the obese patient group (BMI> 95p), while it was 31% in the control group (BMI <95p), which was statistically significant (p <0.01). When we consider the FGID subgroups, functional abdominal pain disorders (FKAB) and functional defecation disorders (FDD) were found to be significantly increased in obese patients (p <0.01), while no significant difference was found between the obese and control groups in functional vomiting disorders (FCB). (p> 0.05). Constipation-predominant IBS, diarrhea-predominant IBS, functional diarrhea, abdominal distension-tension syndrome were found to be significantly increased in the obese patient group (p <0.01); Although functional dyspepsia, abdominal migraine, functional constipation, cyclic vomiting and unclassifiable functional abdominal pain were more common in obese patients, no statistical significance was found with the control group (p> 0.05).
Conclusions:The incidence of FGID in obese children is significantly higher than in children in the normal percentile. Questioning the functional GIS symptoms in obese children will prevent unnecessary testing of these patients.
Key Words:FGID, Obesity, ROME IV criteria