Bilateral, bimodal ve unilateral koklear implant kullanan pediatrik popülasyonda günlük yaşam işitsel davranış özelliklerinin incelenmesi
Analysing the specification of auditory behaviour in everyday life pediatric population used bilateral, bimodal and unilateral cochlear implant
Yazar: SEVİNÇ DUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT KORKMAZ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Davranış = Behavior ; Günlük yaşam = Daily life ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders

Özet:
Çalışmamızda, bilateral, bimodal ve unilateral koklear implant kullanan çocukların günlük yaşam işitsel davranış özelliklerinin incelenmesi Günlük Yaşam İşitsel Davranış Ölçeği (GYİD) kullanılarak değerlendirildi. İşitsel sözel, işitsel farkındalık, sosyal konuşma becerilerini değerlendirmek ve yaş, cinsiyet, günlük implant kullanım süresi, re/habilitasyon eğitim sürelerinin de etkilerini bu gruplar içerisinde karşılaştırmak amaçlandı. Çalışmaya Ankara'daki özel özel eğitim ve re/habilitasyon merkezlerine devam eden 4-14 yaş arası bilateral, bimodal ve unilateral koklear implant kullanıcısı 66 çocuğun ebeveyni gönüllü katıldı. Ebeveynlere Kapadokya Üniversitesi Katılımcı Bilgilendirme ve Onam Formu, çocuğun yaşını, cinsiyetini, implant kullanım durumunu, re/habilitasyon eğitimi ve günlük koklear implant kullanım süresini içeren Veri Toplama Formu ile GYİD Ölçeği uygulandı. Ebeveynlerden çocuğunun son bir haftadaki işitsel durumunu en iyi tarifleyen ifadeyi işaretlemeleri istendi. Çalışmanın sonucunda GYİD ölçek puanları arasında farklılıklar bulundu. Bilateral, bimodal ve unilateral koklear implant kullanan hastaların GYİD işitsel sözel, sosyal konuşma beceri puanları ve toplam puanları arasında fark saptandı (p<0.05). Bilateral koklear implant kullanan hastaların GYİD işitsel sözel ve sosyal konuşma beceri puanları ve toplam puanları bimodal implant kullananlara göre daha düşüktü. Puanların düşük olmasının bilateral koklear implant kullanıcılarının hem yaşlarının (5.23) hem de re/habilitasyon eğitim sürelerinin (3.97) daha küçük olmasının etkilemiş olabileceği düşünüldü. Bilateral koklear implant kullanan hastaların re/habilitasyon eğitim süreleri hem bimodal hem de unilateral koklear implant kullanan hastaların re/habilitasyon eğitim sürelerine göre daha azdı. Bilateral koklear implant kullanan hastaların kronolojik yaşlarının hem bimodal hem de unilateral koklear implant kullanan hastaların kronolojik yaşlarına göre daha küçük olmasının re/habilitasyon eğitim sürelerini etkilemiş olabileceği düşünüldü. Bilateral koklear implant kullanan hastaların günlük re/habilitasyon eğitim süresi ile GYİD işitsel sözel puanları arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (r=0.430 p<0.05). Hastaların re/habilitasyon eğitim süreleri arttıkça GYİD işitsel-sözel puanın arttığı görüldü. Unilateral koklear implant kullanan hastaların re/habilitasyon eğitim süreleri ile GYİD işitsel sözel (r=0.811 p<0.001), işitsel farkındalık (r=0.465 p<0.05), sosyal konuşma beceri (r=0.577 p<0.01) puanları ile GYİD toplam puanları (r=0.747 p<0.001) arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Hastaların re/habilitasyon eğitim süreleri arttıkça GYİD işitsel-sözel, işitsel farkındalık ve sosyal/konuşma beceri puanları ile toplam puanları da arttığı görüldü.

Abstract:
In our study, the daily living auditory behavior characteristics of children using bilateral, bimodal and unilateral cochlear implants were evaluated using the Auditory Behaviour in Everyday Life (ABEL) scale. It was aimed to evaluate auditory verbal, auditory awareness, social speaking skills and to compare the effects of age,  gender, daily implant usage time, and re/habilitation training periods among these groups. Parents of 66 children with bilateral, bimodal and unilateral cochlear implants aged 4-14 years attending private special education and re/habilitation centers in Ankara voluntarily participated in the study. The Cappadocia University Participant Information and Consent Form, the Data Collection Form including the child's age, gender, implant use status, re/habilitation training and daily cochlear implant usage time, and GYID Scale were applied to the parents.  Parents were asked to mark the statement that best described their child's auditory condition in the last week. As a result of the study, differences were found between GYID scale scores. A difference was found between GYID auditory-verbal, social speaking skill scores and total scores of patients using bilateral, bimodal and unilateral cochlear implants (p<0.05). The patients using bilateral cochlear implants had lower GYID auditory verbal and social speaking skill scores and total scores compared to those using bimodal implants. It was thought that the low scores might have been affected by both the age (5.23) and the shorter re/habilitation training period (3.97) of the bilateral cochlear implant users. Re/habilitation training times of patients using bilateral cochlear implants were shorter than those of patients using both bimodal and unilateral cochlear implants. It was thought that the fact that the chronological age of the patients using bilateral cochlear implants was lower than the chronological age of the patients using both bimodal and unilateral cochlear implants may have affected the re/habilitation training periods. A statistically significant correlation was found between the daily rehabilitation training period and GYID auditory verbal scores of patients using bilateral cochlear implants (r=0.430 p<0.05). It was observed that as the rehabilitation education period of the patients increased, the auditory-verbal scores of GYID increased. Re/habilitation training durations of patients using unilateral cochlear implants, and GLID auditory-verbal (r=0.811 p<0.001), auditory awareness (r=0.465 p<0.05), social speaking skill (r=0.577 p<0.01) scores, and GLID total scores (r=0.747 p<0.001) statistically significant relationship was found. It was observed that as the re/habilitation training period of the patients increased, the GYID auditory-verbal, auditory awareness and social/speech skill scores and total scores also increased.