hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Nükleer teknolojide kullanılabilecek bazı refrakter yüksek entropili alaşımların radyasyon soğurma özeliklerinin incelenmesi
Investigation of radiation absorption properties of some refractory high entropy alloys to be used in nuclear technology
Yazar: GİZEM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BAKİ AKKUŞ ; PROF. DR. HÜSEYİN OZAN TEKİN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Nükleer Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, nükleer teknolojide kullanılabilecek 13 adet refrakter yüksek entropili alaşım tasarlanarak radyasyon zırhlama özellikleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Zirkonyum, Tungsten, Niyobyum, Tantalyum ve Molibden refrakter elementlerini içeren refrakter yüksek entropili alaşımların radyasyon zırhlama parametreleri Phy-X/PSD ve MCNP kodu ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, ZrWNbTaMo0,4 kodu ile tasarlanan alaşımın diğer alaşımlara göre daha uyumlu sonuçlar verdiğini göstermektedir. Bu çalışma, yüksek entropili alaşımların nükleer teknoloji alanında potansiyel uygulamaları için önemli veriler sağlayarak olumlu bulgu sonuçları ile ZrWNbTaMo0,4 alaşımını literatüre kazandırmayı hedeflemiştir.

Abstract:
In this thesis study, 13 refractory high entropy alloys to be used in nuclear technology were
designed and their radiation armouring properties were investigated. Within the study, the radiation shielding parameters of refractory high entropy alloys containing Zirconium, Tungsten, Niobium, Tantalum and Molybdenum refractory elements were investigated by Phy-X/PSD and MCNP code. The results obtained show that the alloy designed with the ZrWNbTaMo0,4 code gives more compatible results than other alloys. This study aims to provide important data for the potential applications of refractory high entropy alloys in the field of nuclear technology and to introduce ZrWNbTaMo0,4 alloy to the literature with favourable findings.
4857 Sayılı İş Kanunu'na göre işçinin yıllık ücretli izin hakkı
Worker's right to annual paid leave according to Labor Law No 4857
Yazar: GİZEM AYVAR ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. ENDER GÜLVER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Yıllık ücretli izin hakkı = Right of annual pay vacation

Özet:
4857 sayılı İş Kanunu'na göre işçinin yıllık ücretli izin hakkını konu alan çalışmamızda işçinin dinlenme hakkının görünümlerinden biri olan yıllık ücretli izin hakkı işlenmiştir. Modern iş hukukunun doğuşuyla birlikte uluslararası ve ulusal hukukta yıllık ücretli izin hakkı, iş görme karşılığı ücret ilkesinin istisnası bir müessese olarak düzenlenmiştir. Türk hukukunda anayasal olarak güvence altına alınmış ve düzenlenmesi kanunlara bırakılmış olan yıllık ücretli izin hakkı işçinin kişiliğine bağlı, vazgeçilmez, devredilmez sosyal ve ekonomik bir haktır. Ücret ve serbest zaman birlikteliğinden oluşan yıllık ücretli izin hakkı, mevzuatımızda işçi lehine emredici hükümlerle düzenlenmiştir. Yıllık ücretli izin hakkı ile işçinin ruhsal ve bedensel sağlığının korunması, iş ilişkisinin düzenlenmesi ve iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmamızda yıllık ücretli izin müessesesi 4857 sayılı İş Kanunu ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'nde düzenlenen hükümler ekseninde irdelenerek öğretideki görüşler ve yargı kararları çerçevesinde ele alınmıştır.

Abstract:
In our study on the employee's right to annual paid leave according to the Labor Law No. 4857, the right to annual paid leave, which is one of the manifestations of the employee's right to rest, is discussed. With the emergence of modern labor law, the right to annual paid leave has been regulated in international and national law as an exception to the principle of wages for work. In Turkish law the right to annual paid leave, which is constitutionally guaranteed and whose regulation is left to the law , is an indispensable, inalienable social and economic right depending on the personality of the employee. The right to annual paid leave, which consists of a combination of pay and free time, is regulated  with mandatory provisions in favor of employee in our legislation. The aim of the right to annual paid leave is to protect the mental and physical health of the worker, to regulate the employment relationship and to ensure occupational health and safety. In this context, in our study, the institution of annual paid leave was examined on the axis of the provisions regulated in the Labor Law No. 4857 and the Annual Paid Leave Regulation, and was discussed within the framework of the opinions in the doctrine and judicial decisions.
Slav mitolojisi folkloru ve görsel sanatlarında kuş imgesi
Bird image in Slavic mythology, folklore and visual arts
Yazar: LOLA KADIROVA SALGINCI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÇEŞMELİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Hem karada, hem suda, hem havada varlığını sürdürebilme yeteneğine sahip olan kuşlar insanların akıllarını meşgul etmektedir. Tarih öncesi dönemlerden bu yana, doğal ve hayal ürünü olan kuşlar, uçabildikleri ve dolayısıyla gökyüzü ile yer arasında bağlantı oluşturabildikleri için insanlar ve tanrılar arasında aracılık yapabildikeri düşünülmektedir. 
Kuşlar da dini ve mitolojik tasavvurlarda geniş yer almaktadır. Slav mitolojik kuşlarının ortak özelliği, denizde ya da deniz kenarında yaşayarak üç elemanı, yani toprak, hava/ rüzgâr ve suyu birleştirebilmeleridir. Mitolojik varlıklar oldukları için dış görünümleri de dikkat çekmektedir. Kuş kanatları olan Alkonost, Sirin ve Gamayun'un kadın başı ve gövdesi vardır. Semargl'ın ise gövdesi ve başı köpek, kanatları ve tırnakları da kuştur. Bunun yanı sıra mitolojik kuşların insanı büyüleyen güzel sesleri, sihirli özelliklere sahip olan tüyleri de vardır.

Abstract:
Birds, which have the ability to live on land, in water, and in the air, occupy people's minds. Since prehistoric times, real and mythological birds have been thought to be able to mediate between humans and gods because they can fly and thus create a connection between the sky and the earth.
Birds also feature widely in religious and mythological beliefs. The common feature of Slavic mythological birds is that they can combine three elements, namely earth, air and water, by living in the sea or by the sea. Since they are mythological beings, their appearance also attracts attention. Alkonost, Sirin and Gamayun with bird wings have a female head and body. Semargl's body and head are those of a dog, and its wings and nails are those of a bird. In addition, mythological birds have beautiful voices that can enchant people and feathers that have magical properties. The works of lubok masters, decorations of houses and religious buildings, and even paintings by famous artists were dedicated to mythological birds. Famous Russian painters depicted heroes of fairy tales and legends in their paintings, made sketches for theater and stage plays, and drew illustrations for fairy tales.
Fahreddin er-Râzî'de İbn Sînâcı kategorilerin ontolojik değeri
The ontological value of the Avicennan categories in Fakhr al-Dīn al-Rāzī
Yazar: SAKİNE EBRAR ODABAŞ
Danışman: DOÇ. DR. RIDVAN ÖZDİNÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kelam Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kategoriler bahsi, Aristoteles'ten başlayarak sonraki dönemlere kadar hararetli tartışmaların merkezi olan önemli konulardandır. Bu tartışmalar kategorilerin hangi disiplininin konusu olduğu, sayısı ve kuşatıcılığı gibi meseleler etrafında şekillenmiştir. İslâm düşüncesinde bu konuda söz sahibi olan önemli düşünürlerden biri de İbn Sînâ'dır. İbn Sînâ'nın benimsemiş olduğu kategori anlayışı büyük oranda geldiği geleneğin anlayışıyla mutabıktır. İbn Sînâ felsefesinin en yetkin isimlerinden Fahreddin er-Râzî'nin ise bu noktada birtakım eleştirileri bulunmaktadır. Kuram bağlamında eleştiriye tabi tuttuğu kategorileri ontolojik değer açısından da değerlendirmiş ve İbn Sînâ'nın kategori taksiminde ona muhalif bir bakış açısı benimsemiştir.

Abstract:
The subject of categories is one of the important topics that has been the centre of heated debates starting from Aristotle until later periods. These debates have been shaped around issues such as which discipline the categories are the subject of, their number and comprehensiveness. Ibn Sīnā is one of the important thinkers in Islamic thought. Ibn Sīnā's understanding of category is largely in agreement with the understanding of the tradition he came from. Fakhr al-Dīn al-Rāzī, one of the most competent names of Avicenna's philosophy, has some criticisms at this point. He also evaluated the categories that he criticised in the context of theory in terms of ontological value and adopted an opposing point of view in Avicenna's division of categories.
Antik heykeltıraşide Herakles figürünün doğu yayılımı ve yerel etkilerin incelenmesi
The east diffusion of Herakles figure in ancient sculpture and the study of local impacts
Yazar: ESRA ZAMUT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR TURAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Yunan sanatı = Greek art

Özet:
Bu tezin amacı, Yunan ve Roma dönemlerinin heykel sanatı kapsamında Herakles figürünün doğu yayılımının takip edilmesi ve yerel etkilerin incelenmesidir. Bununla bağlantılı olarak bu çalışmada Yunan ve Roma kültürlerindeki Herakles'in heykel sanatına yansıması ele alınmış ve figürün Anadolu, Eski Suriye, Mezopotamya, Eski İran, Orta Asya ve Hindistan ile sınırlandırılmış doğu bölgelerine ulaşan betimleri, heykeltıraşlık örnekleri üzerinden incelenmiştir. Bunun sonucunda da bu bölgelerin heykel sanatında Herakles figürünün uğradığı değişimler, yerel etkiler göz önünde bulundurularak tespit edilmiş ve Herakles'in Interpretatio Graeca'ları saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to determine the east diffusion of the Herakles figure within the scope of Greek and Roman sculpture and to examine the local impacts associated with this diffusion. Accordingly, this research elucidated the representations of Herakles in classical Greek and Roman art and, via sculpture samples, examined the figure's representations, which spread to the eastern areas limited to Anatolia, Ancient Syria, Mesopotamia, Ancient Iran, Central Asia, and India. Thus, taking into account the regional influences, it determined the modifications that the Herakles figure underwent in these areas' sculpture and identified the Interpretatio Graeca of Herakles in these regions.
İslami plastik sanatların çağdaş Irak grafik baskı sanatına etkileri
The effects of Islamic plastic arts on contemporary Iraqi graphic print art
Yazar: SHAHAD IBADI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ELCİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
İslâm medeniyetinin yüzyıllardır gelişerek süregelen ve birçok milletin katkısıyla şekillenen zengin kültürünün önemli bir unsuru olan güzel sanatlar aynı zamanda Irak sanat tarihinin de önemli bir parçasını teşkil etmektedir. İslâm dininin insanlığa kazandırdığı kültür ve medeniyet unsurları her çağda, her coğrafyada sanatçıların ilham kaynağı olmuştur. Modern dönemde Iraklı sanatçılar tarafından meydana getirilen çağdaş baskı eserlerinin İslâm medeniyetinin kadim örneklerinden ilham alınarak teşkil edildiği anlaşılmaktadır. Özellikle hat, tezhip ve minyatür gibi süsleme sanalarının zengin estetik dünyası, modern dönemin grafik baskı eserleri üzerinde oldukça etkili olmuş, bu bağlamda Arap harfleri çeşitli resimlerle birlikte kullanılarak sanatçılar tarafından bu alanda yeni estetik formüller geliştirmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, Iraklı sanatçıların İslâm kültürünün etkisiyle meydana getirdikleri çağdaş baskı grafik eserlerini inceleyerek bu eserler üzerinde etkili olan hüsn-i hat, tezhip, minyatür, çini, mozaik gibi İslâm sanatı unsurlarını tespit etmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: İslâm Sanatları, Grafik Baskı Sanatı, Irak Grafik Baskı Sanatı,

Abstract:
The fine arts which are an important element of the rich culture of Islamic civilization that has been evolving for centuries and shaped by the contributions of many nations, also constitute a significant part of Iraqi art history. The cultural and civilizational elements brought by Islam to humanity have always been a source of inspiration for artists in every era and every geography. It is understood that contemporary print works created by Iraqi artists in the modern period are inspired by ancient examples of Islamic civilization. Particularly, the rich aesthetic world of decorative arts such as calligraphy, illumination, and miniature has greatly influenced modern graphic printing works. In this context, Arabic letters have been used together with various images by artists to develop new aesthetic formulas in this field. This study aims to identify the elements of Islamic art such as calligraphy, illumination, miniature, tile, and mosaic, which are effective in contemporary graphic print works created by Iraqi artists under the influence of Islamic culture, by examining contemporary graphic print works created by Iraqi artists.
Keywords: Islamic Arts, Graphic Printing Art, Iraqi Graphic Printing Art
Burdur ve çevresi'nde Neolitik ve Erken Kalkolitik Çağ'a ait figürin ve idoller üzerine bir çalışma
A study on figurines and idols from the Neolithic and Early Chalcolithic Periods in Burdur and its surrounding region
Yazar: ELMAS KURU
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN UMURTAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Burdur ve Çevresi'nde 1950'li yılların ikinci yarısında başlayan kazılarda Hacılar, Kuruçay, Höyücek ve Bademağacı yerleşmelerinde kazılar yapılmış ve bu çalışmalar sırasında Neolitik ve Erken Kalkolitik Çağ tabakalarında anlamlı sayıda figürin ve idoller ele geçmiştir.
Tez kapsamında bu yerleşmelerde ortaya çıkan tüm Neolitik ve Erken Kalkolitik Çağ figürin ve idolleri tek tek incelenerek tipolojik bir sınıflandırma yapılmıştır. Yapılan sınıflandırmada söz konusu figürin ve idoller, kendi aralarında karşılaştırılarak değerlendirmeye alınmıştır.
Bu çalışmada ayrıca, Burdur ve Çevresi'nde yapılan kazılarda ele geçen söz konusu malzemenin verdiği bilgilere dayanılarak komşu ve çağdaş merkezlerin benzer örnekleri de değerlendirmeye alınmıştır.

Abstract:
During the excavations that started in the second half of the 1950s in Burdur and its environs, Hacılar, Kuruçay Höyücek and Bademağacı settlements were excavated and a significant number of figurines and idols were recovered from the Neolithic and Early Chalcolithic Period levels.
Within the scope of this thesis, all the Neolithic and Early Chalcolithic figurines and idols found in these settlements were analyzed one by one and a typological classification was made. In this classification, the figurines and idols were compared and evaluated.
In this study, similar examples from neighboring and contemporary centers were also evaluated based on the information provided by the excavations in Burdur and its surroundings.
Zarar sigortalarında sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesine bağlı görevleri
Responsibilities of the insurer related to the occurrence of risk in damage insurance policies
Yazar: İFAKET AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. EMİNE YAZICIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmada, zarar sigortaları bakımından sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesine bağlı görevleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında ve bu kanunun sistematiğine bağlı kalınarak, incelenmiştir. Konun açıklanabilmesine esas teşkil etmek üzere öncelikle "zarar sigortası", "zarar sigortalarında riziko ve rizikonun gerçekleşmesi" ve "genel olarak görev ve görevi ifa yükümlüleri" kavramları sigorta sözleşmesi bağlamında irdelenmiştir. Bilahare 6102 sayılı kanunda özel olarak düzenlenmiş görevler ve bu görevlerin ihlaline bağlı müeyyidelere yer verilmiştir.

Abstract:
In the study, the responsibilities of the policyholder in terms of occurrence insurance, depending on the realization of the risk, are examined within the scope of the Turkish Commercial Code No. 6102 and by adhering to the systematics of this law. The concepts of "occurrence/damage insurance", "realization of risk in occurrence insurance" and "responsibilities/duties of the insured" were examined to form the basis for explaining the subject. Later, in Law No. 6102, specially regulated duties and sanctions for violation of these duties were included.
1918-1919 ile 1922-1923 dönemi İstanboul Gazetesi'ne göre İstanbul'un işgali ve değişen koşullar
According to the "Stanboul" newspaper, the occupation of Istanbul and changing conditions between 1918-1919 and 1922-1923
Yazar: BİRGÜL GÜLSÜN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHTAP ÖZDEĞER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arşiv = Archive ; Ekonomi = Economics ; Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışmasında İstanbul'un işgal dönemini bizzat gazete haberlerinden inceledim. "Stanboul" gazetesi dönemi ekonomik, sosyal ve siyasi yönden incelememi sağladı. 1918 yılında Kasım ayında üç sayı çıkartan gazete Aralık ayında yayın hayatına devam etmiştir. 1919 ve 1922 yıllarında tüm sene incelemişken 1923 yılında cumhuriyetin ilanına kadar inceledim.
	1923 yılı ağırlıklı olarak Lozan Konferansı'nı ve Lozan Barış Antlaşması'nı incelenmiştir. 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti tarihi açısından önemli olan Ankara'nın başkent olmasını da ele aldım.
	Dönem gazetesi incelemiş olsam da birincil kaynaklara, internet sitesi haberlerine ve en önemlisi "Meşgul Şehir: İstanbul" sergisinden oldukça faydalandım.

Abstract:
I have studied the era of the occupation of Istanbul on the newspaper reports directly. The "Stanboul" newspaper enabled to me this era whose economy, social and political I have studied. This newspaper had got three numbers on November 1918 but it continued its broadcast life at all of December 1918. I have studied all numbers of 1919 and 1922, at 1923 I have studied until the proclamation of the republic.
	Mainly this newspaper had got many reports about Lausanne Peace Conference and Lausanne Treaty at 1923.
	Even though I examined the newspaper of the period, I benefited greatly from primary sources, website news and most importantly, the "Busy City: Istanbul" exhibition.
1946-1960 arası Türk tiyatrosunda toplumsal meseleler
Social issues in Turkish theater between 1946-1960
Yazar: ABDURRAHMAN HANCIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT KARAGÜLLE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Yazarlar içinde bulundukları toplumdan bağımsız değildir, toplumdan etkilenir ve aynı zamanda toplumu etkilerler. Bundan dolayı edebî metinlerden sosyal hayatla ilgili bazı bilgilerin elde edilmesi mümkündür. En eski edebî türlerden biri olan tiyatro sanatı hiçbir döneminde gerçek hayatla irtibatını tamamen koparmamıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrası bütün dünyada sosyal bir buhran havası esmiş ve siyasi yönetimlerde değişim çabaları görülmüştür. Türkiye de bu durumdan siyasal ekonomik ve dolayısıyla sosyal alanlarda etkilenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin 1946 yılı sonrası çok partili demokrasiye geçiş aşaması ve sonrasında ülkede yaşananlar Türkiye siyasi ve sosyal tarihi için önemlidir. Yirmi yedi yıllık Tek Parti rejiminin temsilcisi olan CHP iktidarı yerini 1950 seçimleri ile Demokrat Parti'ye bırakmıştır. Parti 1960 askeri darbesine kadar on yıl boyunca yönetimde kalmıştır. Çalışmamızda Türkiye sosyal tarihi için çok önemli olan 1946-1960 yılları arasında yazılan tiyatro eserlerinde sosyal meseleler tematik olarak incelenmiştir. Bu dönem yazılan eserler gerek nitelik gerek nicelik bakımdan Türk tiyatrosunun en verimli dönemlerinin başlangıcını oluşturur. Tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Tezimizin birinci bölümünü tiyatro türü ve Türk edebiyatındaki gelişimi, ikinci bölümünü toplumsal temalar, üçüncü bölümünü ise piyeslerin toplumsallık ve ideolojik bağlamı oluşturur.

Abstract:
Writers are not independent of the societies they inhabit; they are influenced by and, at the same time, influence society. Therefore, it is possible to obtain some information about social life from literary texts. The art of theater, one of the oldest literary genres, has never completely severed its connection with real life. After the Second World War, a sense of social crisis swept across the world, leading to efforts for change in political administrations. Turkey, too, was affected by this situation in political, economic, and consequently, social realms. The transition of the Republic of Turkey to a multi-party democracy after 1946 and the events that followed are significant for Turkey's political and social history.CHP, who was the represantative of a twenty-seven-year single-party regime gave way to the Democratic Party in the 1950 elections. The party remained in power for a decade until the 1960 military coup. In our study, the social issues in the theater works written between 1946 and 1960, a crucial period for Turkey's social history, are thematically examined. The works written during this period constitute the beginning of the most productive periods in Turkish theater, both qualitatively and quantitatively. Our thesis consists of three parts. First part: Genre of Theater and its Development in Turkish Literature. Second part: Social Theme Third part: Social and Ideological Context of Theaters