Finansal derinleşmenin belirleyicileri ve gelir dağılımı üzerine etkisi: Türkiye örneği
The determinants of financial deepening and its effect on income distribution: The case of Turkey
Yazar: FATMA TÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN VARSAK
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Konvansiyonel bankacılık = Conventional banking ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system

Özet:
Ülkeler yeniliklere ve gelişime açık finansal sistemlere ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle, finansal derinleşme kavramının ulusal ve uluslararası piyasalardaki önemi her geçen gün artmaktadır. Finansal derinlik ile yeni finansal enstrümanların ortaya çıkması veya var olan araçların geliştirilmesiyle yatırımlara yönelik fon transferinde meydana gelen çeşitliliğin, üretim miktarındaki artışı harekete geçirerek gelir dağılımını olumlu yönde etkilemesi beklenmektedir. Ayrıca finansal kurum ve araçlarda ortaya çıkan çeşitliliğin, yeterli finansmana sahip olmayan kişi veya kurumların finansal hizmetlere kolay şekilde erişim sağlanmasına olanak tanıyarak gelir dağılımına olumlu katkıda bulunacağı öngörülmektedir.
Ülkemize ilişkin literatürde finansal derinleşme ve finansal kalkınma ile gelir dağılımını tek bir başlık altında ele alan çalışmaların yeterli sayıda olmadığı göze çarpmaktadır. Literatürdeki bu eksikliğin giderilmesi amacı ile gerçekleştirilen bu çalışmada, finansal derinleşme belirleyicilerinin gelir dağılımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu bağlamda Finansal Derinlik Oranı, Finansal Kalkınma Rasyosu ve İnsani Gelişme İndeksi (Human Development Index – HDI) değişkenlerinin, Türkiye'ye ait 1990-2021 yıllarını kapsayan veriler ışığında,  Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif (Autoregressive Distributed Lag – ARDL) sınır testi uygulanmıştır. 
Finansal derinleşme ve finansal kalkınmanın, gelir dağılımı üzerindeki etkilerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilen analizde söz konusu değişkenler arasında öncelikle uzun dönemli ilişkinin varlığı netleştirilmiştir. Daha sonra, Cusum of Squares ve Cusum testleri ile kurulan modelin tutarlılığı kesinleştirilmiştir. ARDL sınır testi sonucunda elde edilen uzun dönemli katsayılara yönelik yapılan incelemede, Türkiye'de finansal derinleşme İndeksi ile insani gelişmişlik İndeksinin ters yönlü bir ilişkiye sahip olduğunu belirlenmiştir. Buna karşın, finansal kalkınma ile insani gelişmişlik İndeksi arasındaki ilişkinin aynı yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Countries need financial systems that are open to innovations and development. Therefore, the importance of the concept of financial deepening in national and international markets is increasing day by day. It is expected that the diversification that occurs in the transfer of funds for investments with the emergence of new financial instruments or the development of existing instruments with financial depth, will affect the income distribution positively by activating the increase in the amount of production. In addition, it is predicted that the diversity in financial institutions and instruments will contribute positively to income distribution by allowing individuals or institutions that do not have sufficient financing to access financial services easily.
In the literature of our country, it is striking that there are not enough studies that deal with financial deepening, financial development and income distribution under a single heading. In this study, which was carried out with the aim of eliminating this deficiency in the literature, the effects of financial deepening determinants on income distribution were investigated. In this context, the Distributed Delayed Autoregressive Lag (ARDL) boundary test was applied in the light of the data of the Financial Depth Ratio, Financial Development Ratio and Human Development Index (HDI) variables covering the years 1990-2021 for Turkey.
In the analysis carried out to determine the effects of financial deepening and financial development on income distribution, first of all, the existence of a long-term relationship between the said variables was clarified. Then, the consistency of the model established by Cusum of Squares and Cusum tests has been confirmed. In the examination of the long-term coefficients obtained as a result of the ARDL boundary test, it has been determined that the financial deepening Index and the human development index have an inverse relationship in Turkey. On the other hand, it has been concluded that the relationship between financial development and human development index is in the same direction.