İplik sürtünme özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the yarn friction properties
Yazar: AYÇA EROL
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ DEMİRYÜREK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Bambular = Bamboo ; Modal analiz = Modal analysis ; Pamuk = Cotton ; Sürtünme katsayısı = Friction coefficient ; Viskon = Viscon ; İplik özellikleri = Yarn properties

Özet:
Günümüzde, doğal bir lif olan pamuk lifine alternatif olması amacıyla pek çokkimyasal lif üretilmektedir. Rejenere selülozik liflerinden pamuk lifine en yakın elyaf viskondur. Fakat sahip olduğudüşük yaş mukavemet özelliği modal lifinin geliştirilmesine sebep olmuştur. Rejenere selülozik lifler sınıfında bambu bitkisinden üretilen bambu lifi ise tuşesi ve yoğun nem alma kabiliyeti nedeniyle en fazla tercih edilen lifler arasında yer almıştır. Kumaşların bazı fiziksel ve mekanik özelliklerini etkileyen en önemli faktörlerden bir tanesi de iplik sürtünmesidir. Bu amaçla çalışmada selülozik ipliklerin düzgünsüzlük, tüylülük, iplik hataları gibi özelliklerinin yanı sıra sürtünme özellikleri de incelenmiştir.
Çalışmada pamuk/viskon, pamuk/modal ve pamuk/bambu elyaflarından 0/100, 50/50, ve 100/0 yüzdelik karışımlarda ve αe : 3.5, 3.7, 4.0, 4.2, 4.5 olan büküm katsayılarında Ne 16/1, 20/1 24/1, 28/1 numaralarda ring iplikleri üretilmiştir. Daha sonra tez kapsamında üretilen ring ipliklerin düzgünsüzlük, tüylülük, sürtünme katsayısı ve iplik hataları özelliklerinin incelenmesinde istatistiksel analiz teknikleri kullanılmıştır. İstatistiksel analizde faktöriyel metodu esas alınarak Design Expert 6.0.1 paket programı kullanılmıştır.Design Expert paket programı kullanılarak yürütülen bu çalışmada faktöriyel modeller oluşturulmuştur. Oluşturulan modelin ardından farklı karışım örneklerine bağlı olarak yukarıda sayılan özelliklerin tahmin edilebilmesi için regresyon denklemleri oluşturulmuştur.
Bu çalışma sonucunda karışımlı ipliklerde pamuk oranının artmasıyla tüylülük(H) değerinin arttığı belirlenmiştir. Tüylülüğün artmasının iplik-metal sürtünmesini azalttığı tespit edilmiştir.Pamuk oranının artmasının sürtünme katsayısını azaldığı görülmüştür. Pamuk elyafının kendi içerisinde mevcut olan varyasyon sebebiyle, sabit stapel uzunluğundaki rejenere selülozik elyaflara göre daha fazla düzgünsüzlük değerine sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
Nowadays,many chemical fibers are produced in order to be an alternative to the natural fibers, especially,cotton. Viscose fiber is the closest to the cotton fiber in regenerated cellulosic fibers. However, viscose fiber has low wet strength properties therefore modal fiber is developed.Bamboo fiber is also a kind of regenerated cellulosic fibers produced from bamboo. Bamboo fiber is preferred due to touch properties and dehumidification capabilities.One of the most important factors that affect the physical and mechanical properties of fabrics is that the yarn friction. For this purpose, the cellulosic yarn evenness, hairiness, yarnfaults as well as features such as friction properties were also investigated.

For this purpose, 100%-0%, 50%-50% and 0%-100% blends of cotton / viscose, cotton / modal and cotton / bamboo slivers were produced and spun as   α e: 3.5, 3.7, 4.0, 4.2, 4.5, twist coefficients of Ne16/1, Ne20/1 Ne24/1, Ne28/1 linear densities, in this study. Then,the data generated from ring-spun yarns were used for statistical analysis. The properties of the coefficient of friction,eveness, hairiness and yarn imperfections were examined. Design Expert 6.0.1 software package is used as a statistical package and factorial method were used forth estatistical analysis. There gression equations has been generated and regression curves were fitted.
In conclusion,increasing cotton propertions in the yarn blend increases hairiness.Increased hairiness results in decreased yarn-metal friction.In addition, increasing cotton propertion decrases friction coefficent.Uneveness of the cotton-rich yarns is high due to the length variation present in the cotton fibers.