Çeşitli gıda örneklerinde ağır metal varlığının araştırılması
Investigation for the presence of heavy metals in various food samples
Yazar: MUTALLIM ABDULLA ZADA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA DEMİRİZ YÜCER
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Günümüzde meydana gelen birçok rahatsızlığa çevre kirleticilerinin sebep olduğu bilinmektedir. Sürekli artan dünya nüfusunun beslenmesi için gerekli gıda kaynaklarının bulunması ve bu gıdaların insanlar için tehlikeli bileşenleri içermemesinin sağlanması günümüzdeki en önemli sorunlardandır. Çevre kirlenmesine paralel olarak, gıda kaynakları da kirlenmeye uğramakta ve insanlar için önemli sağlık sorunları oluşturabilmektedir.

Bu nedenle besinlerde bulunan ağır metal kontaminasyonunun önlenmesi ve azaltılması amacıyla yapılan bazı ulusal ve uluslararası düzenlemeler bulunmaktadır. Bu çalışmada Azerbaycan'da tüketilen çeşitli gıda ürünlerinde ağır metal oranıyla ilgili analizler yapıldı. Bu ürünler siyah çay, patates, UHT süt, yoğunlaştırılmış süt, buğday, ekmek, tereyağı, zeytinyağı, badem, pastörize bira, kırmızı şarap, peynir ve pirinçtir. Artan insan nüfusu dikkate alındığında ortaya çıkacak tarımsal sorunlara ek olarak ağır metallerden kaynaklı hastalıklara karşı toplumu bilinçlendirme ihtiyacı bu çalışmayı gerekli kılmıştır. Bu çalışmada, gıda ürünlerindeki ağır metaller ICP-MS cihazı ve AOAC yöntemi ile belirlenmiştir.  

Yapılan analizler neticesinde buğday, tereyağı, zeytinyağı, pirinç, peynir, kırmızı şarap vd. gıda örneklerinde tespit edilen ağır metal konsantrasyonlarının literatür ile örtüştüğü evrensel standartlara uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu metallerin incelenen gıdalardaki  konsantrasyonunun yerel ve uluslararası standartların gereksinimlerini karşıladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
It is known that many diseases occurring today are caused by environmental pollutants. Finding the necessary food sources to feed the ever-increasing world population and ensuring that these foods do not contain dangerous components for humans are among the most important problems today. In parallel with environmental pollution, food sources are also polluted and can create important health problems for people.

For this reason, there are some national and international regulations made to prevent and reduce heavy metal contamination in foods. In this study, analyzes were made about the heavy metal ratio in various food products consumed in Azerbaijan. These products are black tea, potatoes, UHT milk, condensed milk, wheat, bread, butter, olive oil, almond, pasteurized beer, red wine, cheese and rice. In addition to the agricultural problems that will arise when the increasing human population is taken into account, the need to raise awareness of the society against diseases caused by heavy metals has necessitated this study. In this study, heavy metals in food products were determined by ICP-MS device and AOAC method.

As a result of the analysis, wheat, butter, olive oil, rice, cheese, red wine etc. It has been determined that the heavy metal concentrations detected in the food samples are in accordance with the universal standards in line with the literature. It has been determined that the concentration of these metals in the studied foods meets the requirements of local and international standards.