Ekonomide devlet, rekabet politikaları ve düzenlemeler; Türkiye üzerine bir çalışma
State in Economics; competition policies and regulations; a case study on Turkey
Yazar: ZEYNEP ÖKTEN
Danışman: PROF. DR. MUAMMER TEKEOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Regülasyon = Regulation ; Rekabet = Competition ; Rekabet Kurulu = Competetition Board ; Rekabet politikaları = Competition policies ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Merkantalist sistem ve Ulus-Devletin doğuşuna tanıklık eden 16. ve 17. yüzyıldan itibaren devlet ekonomi içinde önemli görevler üstlenmektedir. Devletin ekonomi içindeki görevleri zamanın ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına uygun olarak değişim göstermektedir. Süregelen bu değişim 21. yüzyıl için de geçerliliğini korumakta ve devlet-ekonomi ilişkisi yeni bir yapı kazanmaktadır. İletişim teknolojilerinin hızlı gelişim ve yayılımı "küreselleşme" ve "Yeni Ekonomi" olgularının gelişmesine yol açmıştır. Bu gelişmeler sonucunda uluslararası düzeyde rekabet gücü nü arttırabilmek için devlet ve hükümetlerin üstlenmesi gereken görev, bilginin üretim ve kullanımını destekleyecek altyapıyı geliştirmek ve "işleyebilir rekabet" ortamını oluşturmak için piyasaları regüle etmektir. Ancak, devletin regülatörlük rolüne ilişkin iktisatçılar arasında görüş birliği sağlanamamış bu yüzden regülasyon teorileri iktisat literatüründe geniş yer kaplamıştır. Çalışmanın amacı, 21. yüzyılda ekonomide yaşanan değişimleri irdelemek, bu değişimlere uyum sağlayacak devlet yapısı ile görevlerini belirlemek amacıyla literatürdeki regülasyon teorilerini, piyasa yapısına ilişkin yaklaşımları, rekabet politikalarına ilişkin ülke örneklerini ve uygulamaları incelemek, bu bilgiler ışığında Türk imalat sanayiinin uluslararası düzeyde rekabet gücünü arttırıcı düzenlemelerin ne şekilde yapılması gerektiği konusunda katkı sağlamaktır. Anahtar Kelimeler: Ulus-Devlet, Yeni Ekonomi, Rekabet Politikaları, Regülasyon Teorileri, Türk Rekabet Kurumu.

Abstract:
State has taken important roles in the economy since 16th and 17th centuries which has witnessed to mercantilist system and the birth of the nation-state. The functions of the state in the economy have changed according to the economic and social necessities of the time. This continual change is also valid for the 21th century and therefore the relation of the state and the economy has gained a new structure. The rapid development and diffusion of the communication technologies has led to "globalization" and "New Economy" facts. The vital mission of state and govenments in those developments is to regulate markets for the purpose of improving infrastructure and generating competitive environment in order to gain competitiveness power in the international level. But there is no consensus among economists about the roles of the state as a regulator and therefore a great deal of arguments about regulation theories have been existed in the economic literature. The purpose of this study is three folds: i) to emphasize the changes in the 21th century's economy, ii) to examine regulation theories in the literature and the market structure approaches and country examples and applications relating to the competition policies in order to determine state structure and its tasks accomodating to those developments and iii) From this point of view to make a leading positive contribution to increase competition power of the Turkish manufacturing industry in the international level.m Key Words: Nation-State, New Economy, Competition Policies, Regulation Theories, Turkish Competition Authority