Acil serviste kontrastlı bilgisayarlı tomografi çekilen hastalarda kontrast ilişkili akut böbrek hasarı gelişim sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the development of contrast-associated acute kidney damage and risk factors in patients who received contrast computed tomography in the emergency department
Yazar: EBU SEFA CÖMERT
Danışman: DOÇ. KAAN ÇELİK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş: Bu tez çalışmasında acil serviste kontrastlı bilgisayarlı tomografi çekilen hastalarda kontrast ilişkili akut böbrek hasarı gelişim sıklığı ve risk faktörleri incelenmiştir. Kontrast maddeler tanı ve tedaviye yardımcı olduğundan kullanımı artmıştır. Bununla birlikte kontrast ilişkili akut böbrek hasarı dahil olmak üzere bir dizi yan etkiye yol açmaktadır. Kontrast ilişkili akut böbrek hasarı uzamış hastane yatış süreleri ve kronik böbrek hastalığı riskinde artışla ilişkilidir.
Amaç: Bu çalışmada kontrast ilişkili akut böbrek hasarı gelişim sıklığını, kontrast ilişkili akut böbrek hasarının risk faktörlerini ve bu risk faktörlerinin kontrast ilişkili akut böbrek hasarını ön görmedeki etkinliği araştırmayı amaçladık. Çalışmanın örneklemini Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'nde kontrastlı bilgisayarlı tomografi çekilen hastalar oluşturmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz Acil Servisine, 25.10.2023-25.05.2024 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş üstü ve bilinen kronik böbrek yetmezliği olmayan İntravenöz kontrast madde verilerek bilgisayarlı tomografi çekilen hastalar, prospektif olarak çalışmaya alındı. Bu hastalar yaş, cinsiyet, ek hastalık, AF, işlem öncesi tansiyon-HGB değerleri, taburcu-servis yatış-yoğun bakım yatışı yapılan ve uygulanan kontrast madde miktarı açısından tarandı. Kontrast ilişkili akut böbrek hasarı, kontrast madde uygulanmasından sonraki 2-5 gün içinde serum kreatinin düzeyinde başlangıca göre 0,5 mg/dL (44 μmol/L) veya %25'lik bir artış olması olarak tanımlanmıştır.
Bulgular: Bu çalışmaya toplam 125 hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların 17'sinde (%13,6) Kİ-ABH geliştiği belirlendi. Kİ-ABH gelişen ve gelişmeyen hastalar tansiyon ölçümleri açısından incelendiğinde işlem öncesi hipotansiyon varlığının artmış risk ile ilişkili olduğu gözlendi. AF'si olan hastalarda Kİ-ABH gelişimi oranı %30 bulunmuştur ve AF'nin artmış Kİ-ABH riski ile ilişkili olduğu saptandı. Hastaların sonlanım durumu (taburcu-servis yatış-YBÜ yatış) ve Kİ-ABH gelişimi arasında anlamlı ilişki bulundu. Yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan hastaların Kİ-ABH açısından daha riskli olduğu saptandı.
Sonuç: İşlem öncesi hipotansif olan, EKG' sinde ritim atrial fibrilasyon olan ve yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan hastalarda Kİ-ABH riski yüksektir.
ANAHTAR KELİMELER: Acil Servis, Kontrastlı Bilgisayarlı Tomografi, Kontrast İlişkili Akut Böbrek Hasarı.

Abstract:
Introduction: In this study, the frequency of contrast-associated acute kidney damage for the patients had contrast-enhanced computerized tomography and the risk factors are analyzed. Because of their aid at diagnosis and treatment, the use of contrast agents had increased. On the other hand, it leads several side effects not excepting contrast-associated acute kidney damage. Contrast-associated acute kidney damage is associated with prolonged hospitalization and increase of chronic kidney disease risk.
Objective: By this study, it is aimed to research the frequency of contrast-associated acute kidney damage, the risk factors of contrast-associated acute kidney damage and the efficiency of these risk factors at predicting contrast-associated acute kidney damage. The sample of this study consists of the patients had contrast-enhanced computerized tomography in the emergency service of Bolu Abant İzzet Baysal University Training and Research Hospital.
Materials and methods: The patients aged 18 and older without diagnosed chronic renal failure, who applied to the emergency service of our hospital between the dates 25.10.2023-25.10.2024 and had contrast-enhanced computerized tomography by injecting intravenous contrast agent, are prospectively included in the study. These patients are scanned in terms of age, gender, comorbidities, AF, preoperative blood pressure and HGB value, discharge-hospitalization in service-hospitalization in intensive care unit and the amount of contrast agent used for tomography. Contrast-associated acute kidney damage is described as a 0,5 mg/dL (44 μmol/L) or 25% rise in serum creatinine according to the first value within 2-5 days after the contrast agent application. 
Results: 125 patients are included in this study. It is detected that contrast-associated acute kidney damage occurred at 17 patients (13,6%). By comparing the patients who have contrast-associated acute kidney damage and the patients who do not have it in terms of preoperative blood pressure values, it is observed that the existence of hypotension before the process is related to increased risk. At the patients with AF, contrast-associated acute kidney damage ratio is observed as 30% and it is detected that AF is related to increased risk of contrast-associated acute kidney damage. A significant relation is found between the outcome situation of the patients and the contrast-associated acute kidney damage development. It is detected that the patients hospitalized in intensive care units have more risk for contrast- associated acute kidney damage.
Conclusion: Contrast-associated acute kidney damage risk is high for the patients who have hypotension before the process, who have AF in the ECG and who hospitalized in intensive care unit.
KEYWORDS: Emergency Service, Contrast-Enhanced Computerized Tomography, Contrast-Associated Acute Kidney Damage.