Çocuk bilgi yarışma programlarında kültürel göstergelerin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of cultural indicators in children's quiz shows
Yazar: KHANİM MUKHTAROVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT GÜRER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Amerikan kültürü = American culture ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Bilgi yarışması = Information contest ; Gerbner, George = Gerbner, George ; Kültürel göstergeler = Cultural indicator ; Kültürel çözümleme = Cultural analysis ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Yarışma programları = Competition programs ; Çocuk programları = Children's programs

Özet:
Dünyayı evimizin içine getiren televizyon, toplumun bilgilenmesi, eğitilmesi ve eğlenmesinin yanı sıra bir kültürel aktarım aracı olarak da karşımıza çıkmaktadır. Toplumlar arası etkileşimin en önemli araçlarından biri sayılan televizyon, kitle kültürünün temel taşıyıcısı haline gelmiştir. Televizyon kültürel değerleri çeşitli televizyon programları aracılığıyla yaymaktadır.
7-17 yaş arası okul öğrencilerinin entelektüel düzeyini ve bakış açılarını artırmak amacı ile yapılan çocuk bilgi yarışma programları dünyanın farklı kültürel yapısına sahip bir çok ülkesinde yerli yapım olarak ya da yabancı içeriklerin adapte edilerek televizyon kanallarının yayın akışında yer bulmaktadır. Bu çalışma kapsamında George Gerbner'in "Kültürel Göstergeler ve Ekme Kuramı" bağlamında Azerbaycan ve ABD'nin iki çocuk bilgi yarışma programındaki kültürel değerler ele alınmaktadır. Araştırmanın amacı, çocuk bilgi yarışma programlarının içerik ve görsel olarak nasıl bir kültürel anlatı yapısına sahip olduklarının ortaya konulmasıdır.
Araştırma kapsamında, çocuk bilgi yarışma programlarının toplam 26 bölümü seçilmiştir. AzTV`nin "Hazırcavablar" ve ABD'nin Massachusetts eyaletinde PBS üyesi olan WGBH televizyon kanalının "High School Quiz Show" programlarının her birinin 2018 yılında yayınlanmış 13 bölümü içerik analizi yöntemi ile içerik ve görsel düzeyde incelenmiştir. İçerik düzeyde, okul öğrencilerinin katıldığı çocuk bilgi yarışma programlarının belirli sayıda katılımcı öğrencilerden oluştuğu, soruların konuları arasında programın yapıldığı ülke ile ilgili meseleleri içeren sorulara ağırlık verildiği ve program boyunca iletilen mesajların toplumun esas kültürel değerlerinin ifadesi olduğu sonucuna varılmıştır. Görsel düzeyde irdelenen çocuk bilgi yarışma programlarının logo, dekor ve müzik kullanımı, tercih edilen çekim planları, ekran bölümlenmesi, yer alan ekran yazıları ve diğer destekleyici görüntülerin her ülkenin televizyonunun yayın akışında farklı anlam taşıdığı ortaya çıkmıştır.
Anahtar kelimeler: televizyon, çocuk, kültür, çocuk bilgi yarışma programları

Abstract:
Television is not merely an informing, educating, and entertaining vehicle for the society, it is also a cultural transmission vehicle. Television is considered as one of the most important tools of inter-communal interaction and it has become the main conveyor of mass culture. Television broadcasts cultural values through a variety of television programs.
In order to increase the intellectual level and perspectives of school students between the age of 7 and 17, children quiz shows can be found in television broadcast channels by adapting domestic or foreign content in many countries with different cultural structures in the world. The cultural values of the two quiz shows of Azerbaijan and the United States of America (USA) are discussed in the context of George Gerbner's "Cultural Indicators and Cultivation Theory". The purpose of the research is to reveal the structure of the cultural narrative in terms of content and visual of the children quiz shows.
In the context of the study, a total of 26 series from the children quiz shows broadcasted in 2018 were chosen. 13 series from "Hazırcavablar" of Azerbaijan Television (AzTV) and 13 series from "High School Quiz Show" of WGBH television channel, which is a member in Public Broadcasting Service (PBS) in Massachusetts, are examined at the content and visual level by content analysis method. At the content level, it concludes that the children's quiz programs with the participation of school students consist of a specific number of student participants, the topics of program questions focus on the concerning issues of the countries where the program is held, and the messages conveyed throughout the program are the main cultural values of the society. At the visual level, the use of logos, decor, and music, preferred shooting plans, screen fragments, screen captions, and other supporting images of children's quiz programs reveal the broadcasting of each country`s television have different meanings.
Keywords: television, children, culture, children quiz shows