Obezite polikliniğine başvuran kadınların cinsel işlevlerinin, hastaların beden kitle indeksleri, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between sexual function in female patients presenting to the outpatient obesity clinic with body-mass index, depression and anxiety levels
Yazar: HÜLYA GÜÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Obezite tanısı konan kadın hastalarda cinsel işlev bozukluğu, depresyon ve anksiyete düzeylerini belirlemek ve beden kitle indeksleriyle ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi'nde Temmuz 2017 – Mayıs 2018 tarihleri arasında Obezite ve Aile Hekimliği Polikliniği'nde gerçekleştirildi. Çalışmada obezite polikliniğine başvuran cinsel işlevlerini etkileyebilecek organik ve/veya psikiyatrik hastalığı olmayan cinsel aktif obez kadın vaka grubunu ve obez olmayan cinsel aktif, herhangi bir psikiyatrik hastalık tanısı olmayan ve/veya tedavisi görmeyen kadın bireyler kontrol grubunu oluşturdu. Hastaların yaşı, menopoz durumu, eğitim durumu, doğum sayıları, meslekleri, obez olanlarda kilo alma nedenleri, sigara kullanma durumu sorgulandı. Antropometrik ölçümleri (kilo, boy), beden kitle indeksleri (BKİ) not edildi. Tüm katılımcılara; sosyodemografik veri toplama formu, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği Kadın Formu (ACYÖ-K), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI) uygulanarak her iki grup karşılaştırıldı. 
Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların (n=102) yaşları 29 ile 57 yaş aralığında olup, ortalaması 43,60±6,44 yıldır. Çalışmaya katılan obez kadınlar (vaka) ve obez olmayan (kontrol) arasında yaş ortalaması açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Obezite varlığına göre Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği, Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçeği, toplam FSFI ve ağrı hariç diğer FSFI alt grup puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış olup; obez olan grubun cinsel disfonksiyon sıklığı, anksiyete ve depresyon düzeyi, obez olmayan gruptan yüksek bulunmuştur (p<0,01). Beden Kitle İndeksi (BKİ) düzeyine göre gruplandırılan olgularda da Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği puanları, Beck Anksiyete ve Depresyon Ölçeği puanları, toplam FSFI ve ağrı hariç diğer FSFI alt grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır 
 
(p=0,001; p<0,01). Obez olgularda (n=60) Menopoz durumuna göre Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği, Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçeği, toplam ve alt grup FSFI puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05).Obez grupta Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği puanları ile Beck Depresyon Ölçeği puanları arasında pozitif yönlü %28,0 düzeyinde ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (r:0,280; p=0,030; p<0,05).Tüm olgularda (n=102) ise Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği puanları ile Beck Anksiyete ve Depresyon Ölçeği puanları arasında pozitif yönlü ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (sırasıyla r:0,270; r:0,331; p<0,01).FSFI toplam puanı ile Beck Anksiyete Ölçeği puanları arasında negatif yönlü %22,8 düzeyinde ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (r:-0,228; p=0,021; p<0,05).Cinsel işlev bozukluğu olan olguların BKİ ölçümleri, cinsel işlev bozukluğu olmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). Cinsel işlev bozukluğu varlığına göre BKİ için cut off noktası 32,9 ve üzeri olarak saptanmıştır.
Sonuç: Kadınlarda obeziteye zemin oluşturmuş ya da obezite nedeniyle ortaya çıkmış depresyon, anksiyete ve cinsel işlev bozukluklarının sıklığı dikkat çekicidir ve özellikle obez kadınlarda tedaviyi ve izlemi etkileyen önemli faktörlerden biri olarak düşünülmelidir. Olguların biyo-psiko-sosyal açıdan irdelenmesi ve psikiyatrik yardım arayışlarının desteklenmesi önemlidir. Obezite ve ruh sağlığının bileşenlerinden olan cinsel sağlık kadınların sağlığına bütüncül yaklaşımda aile hekimlerince ele alınması gereken önemli konulardandır. Klinikler arası işbirliği ile hastaların yaşam kalitesinin yükseltilmesi, tedavinin etkili ve kalıcı olması, tedavi maliyetlerinin düşürülmesi, tedavi ekibi ve hastalar için ayrılan zamanın daha verimli kullanılması sağlanabilir. 
Anahtar Kelimeler: Obezite, Cinsel İşlev Bozuklukları, Depresyon, Anksiyete, Beden Kitle İndeksi

Abstract:
Aim: To determine the levels of depression, anxiety and sexual dysfunction in obese female patients and to investigate their relationship to body-mass index.
Method: This study was performed in Istanbul Medeniyet University Goztepe Research and Teaching Hospital between July 2017 and May 2018 by the Outpatient Obesity Clinic and Department of Family Medicine. The study group was selected among obese sexually active female patients who presented to the obesity clinic without organic and/or psychiatric disorders that could possibly effect sexual functions while the control group was selected among non-obese sexually active female patients without pyschiatric diagnoses or who do not undergo treatment for such disorders. The age, menopausal status, education status, birth data, occupation, reasons for gaining weight in obese patients and smoking status of the patients were questioned. Anthropometric measurements (weight, height) amd BMI were recorded. All patients completed sociodemographic data questionnaire, Arizona Sexual Experience Scale – Female questionnaire, Beck Anxiety Scale, Beck Depression Scale, Female Sexual Function Index (FSFI) and two groups were compared to each other.
Results: The age range for the women in the study (n=102) was between 29 and 57 with a mean of 43,60±6,44 years. The was no statistically signicant difference between mean ages of the obese and non-obese groups in the study (p>0.05). In the presence of obesity, statistically significant difference between the groups were found in the scores of Arizona Sexual Experiences Scale, Beck Depression and Anxiety Scales, total FSFI and subgroups of FSFI except for pain, with the obese group demonstrating a higher frequency of sexual dysfunction, anxiety and depression compared to the non-obese group (p<0.01). When patients were grouped according to Body-Mass Index (BMI), statistically significant difference between the groups were found in the scores of Arizona Sexual Experiences Scale, Beck Depression and Anxiety Scales, total FSFI and subgroups of FSFI except for  
pain (p=0,001; p<0,01). In obese patients (n=60), no statistically significant difference were found in the scores of Arizona Sexual Experiences Scale, Beck Depression and Anxiety Scale, total FSFI and subgroups of FSFI when patients were grouped according to menopausal status (p>0.05). In the obese group the scores of Arizona Sexual Experiences Scale and Beck Depression Scale were found to be positively correlated (r:0,280; p=0,030; p<0,05). Analyzed for all patients (n=102), the scores of Arizona Sexual Experiences Scale and Beck Anxiety and Depression Scales were found to be positively correlated (respectively r:0,270; r:0,331; p<0,01). The total FSFI scores and Beck Anxiety Scale scores were found to be negatively correlated (r:-0,228; p=0,021; p<0,05). BMI values of the patients with sexual dysfunction were found to be significantly higher than those without sexual dysfunction (p=0.001; p<0.01). The cut-off value for BMI according to presence of sexual dysfunction was found to be 32.9 and above.
Conclusion: The frequency of depression, anxiety and sexual dysfunction causing or due to obesity in women is significant and should be considered an important factor regarding the treatment and follow-up of especially obese women. It is important to evaluate cases in a bio-psycho-social manner and to support psychiatric help-seeking. Sexual health, which is a component of obesity and mental well-being; is an important topic regarding familial and societal well-being that should be handled by family practitioners in terms of a holistic approach to female well-being. Cooperation between clinics may conribute to improving quality of life of the patients, more effective and lasting treatment, lowered costs, more efficient use of time for patients and the treating team.
Keywords: Obesity, Sexual Dysfunction, Depression, Anxiety, Body-Mass Index