Febril nötropenili pediatrik hastalarda risk faktörlerinin belirlenmesi ve enflamasyon belirteçlerinin febril nötropenide prognostik değerlerinin araştırılması
Determination of risk factors in pediatric patients with febril neutropenia and investigation of the prognostic values of inflammatory markers in febril neutropenia
Yazar: AHMET KEÇEBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENHUR ŞİRVAN ÇETİN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateş = Fever ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Febril nötropeni = Febrile neutropenia ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Nötropeni = Neutropenia ; Prognoz = Prognosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sepsis = Sepsis ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Febril nötropeni  özellikle malignitesi olan hasta grubunda kemoterapi verildikten sonra karşımıza çıkan önemli bir problemdir. Bu araştırmada febril nötropenik hastalarda, risk faktörlerinin belirlenmesi ve enflamasyon belirteçlerinin febril nötropenide prognostik değerlerinin araştırılması planlandı. Araştırma sonucunda elde  edilecek verilerle etkin tanı, tedavi ve izlem süreci oluşturarak mortalitede azalmaya, akılcı antibiyotik kullanımına, maliyet etkin tedavi planı oluşturulmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Materyal ve metod: Çalışmamızda veriler Erciyes Üniversitesi  Çocuk Hastanesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Servisinde 1 0cak 2017- 31 Aralık 2021 tarihleri arasında  febril nötropeni tanısı ile yatmış, 0-18 yaş arası,  malignite tedavisi sonrası  febril nötropeni gelişen hastaları içerecek şekilde taranmıştır. Hastaların yaş, cinsiyet,  primer hastalığı, altta yatan ek hastalığı, başvuru şikayetleri, ampirik başlanan antibiyotikleri, anitibiyotik değişiklikleri, yatışları sürecinde enfeksiyon ile ilişkili rutin laboratuar tetkikleri [C-reaktif protein, prokalsitonin, elektrolit, steril alan kültürleri (kan, idrar, trakeal aspirat, vücut sıvısı), tam kan sayımı (lökosit sayısı, absolü nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, absolü monosit sayısı, platelet sayıları)], atak prognozu, yoğun bakım ihtiyaç durumları, febril nötropeni ilişkili mortalite durumları incelenmiştir. Araştırmada uygun istatistik yöntemleri kullanılarak elde edilen verilerin atak ilişkili mortalite, yoğun bakım ihtiyacı ve kan dolaşımı enfeksiyonu ile olan ilişkileri değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmamızda 167 olgunun 272 febril nötropeni atağı değerlendirilmiştir. Febril nötropeni atağına hastanede/evde girmek, atak başındaki prokalsitonin değeri ve   lenfosit sayısı değişkenleri kan dolaşım enfeksiyonu olan ve olmayan bireyler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmaktadır (p <0.05). Febril nötropeni atağına evde/hastanede girmek, akut lösemi alt grupları, atak başındaki C-reaktif protein değeri, prokalsitonin değeri, albümin değeri, absolü nötrofil sayısının >500/mm3 olma süresi ve absolü nötrofil sayısının >1000/mm3 olma süresi değişkenleri yoğun bakım ihtiyacı olan ve olmayan bireyler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmaktadır (p <0.05). Atak başındaki platelet sayısı  atak ilişkili mortalite gözlenenler ve gözlenmeyenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmaktadır (p <0.05). Tanı grupları, rabdomyosarkom alt grupları, akut lösemi alt grupları, cinsiyet, febril nötropeniye girdiği yer, atak başında bakılan C-reaktif protein değeri, prokalsitonin  değeri, lenfosit sayısı, absolü monosit sayısı, albümin değeri, absolü nötrofil sayısı >500/mm3 olma süresi  ve absolü nötrofil sayısı >1000/mm3 olma süresi değişkenleri kötü ve iyi prognostik grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmaktadır.
Sonuç: Malignite tedavisi gören pediatrik popülasyonda  febril nötropeni atakları önemli bir hastane yatış nedeni olmakla beraber ciddi morbid ve mortal bir durum olmaya devam etmektedir. Literatürde risk sınıflaması ile ilgili farklı öneriler olduğu fakat ortak bir konsensus oluşturulamadığı görülmüştür. Çalışmamızda bazı hastaların  hastane yatışları sürecinde hiçbir komplikasyon gelişmeden taburcu edildiği görülmüştür. Gereksiz hastane yatışları hastane kaynaklı enfeksiyonlara neden olabileceğinden hangi hasta grubunun evde tedavi edilebileceği ile ilgili daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler:  Febril nötropeni, nötropenik ateş, pediatri, kan dolaşımı enfeksiyonu

Abstract:
Aim: Febrile neutropenia is an important problem that occurs after chemotherapy is given, especially in the patient group with malignancy. In this study, it was planned to determine the risk factors in febrile neutropenic patients and to investigate the prognostic values of inflammation markers in febrile neutropenia. With the data to be obtained as a result of the research, it is aimed to contribute to the reduction in mortality, rational antibiotic use, and the creation of a cost-effective treatment plan by creating an effective diagnosis, treatment and follow-up process.
Materials and methods: In our study, the data were screened to include patients aged 0-18 years who were hospitalized with the diagnosis of febrile neutropenia in the Pediatric Hematology-Oncology Service of Erciyes University Children's Hospital between January 1 st 2017 and December 31 st 2021, who developed febrile neutropenia after treatment for malignancy. Age, gender, primary disease, underlying comorbidity, admission complaints, empirical antibiotics, antibiotic changes, routine laboratory tests (C-reactive protein, procalcitonin, electrolyte, sterile blood cultures, urine, tracheal aspirate, body fluid), complete blood count (leukocyte count, absolute neutrophil count, lymphocyte count, absolute monocyte count, platelet count)], attack prognosis, need for intensive care, and febrile neutropenia-related mortality were investigated. In the study, the relationship of the data obtained by using appropriate statistical methods with attack-related mortality, need for intensive care and bloodstream infection was evaluated.
Results: In our study, 272 febrile neutropenia attacks of 167 cases were evaluated. Entering febrile neutropenia attack at hospital/home, admission procalcitonin value and admission lymphocyte count variables create a statistically significant difference between individuals with and without bloodstream infection (p <0.05). Entering febrile neutropenia attack at home/hospital, acute leukemia subgroups, C-reactive protein value at the time of admission, procalcitonin value, albumin value, duration of absolute neutrophil count >500/mm3 and duration of absolute neutrophil count >1000/mm3 variables need for intensive care unit creates a statistically significant difference between individuals with and without (p <0.05). The platelet count at the time of admission creates a statistically significant difference between those with and without attack-related mortality (p <0.05). Diagnostic groups, rhabdomyosarcoma subgroups, acute leukemia subgroups, gender, location of febrile neutropenia, C-reactive protein value at the beginning of the attack, procalcitonin value, lymphocyte count, absolute monocyte count, albumin value, absolute neutrophil count >500/mm3 and time to absolute neutrophil count >1000/mm3 variables create a statistically significant difference between the poor and good prognostic groups.
Conclusion: Although febrile neutropenia attacks are an important cause of hospitalization in the pediatric population treated for malignancy, they continue to be a serious morbid and mortal condition. It has been seen that there are different suggestions about risk classification in the literature, but a common consensus could not be established. In our study, it was observed that some patients were discharged without any complications during their hospitalization. Because unnecessary hospitalizations can cause hospital-acquired infections, more studies are needed on which patient group can be treated at home.
Key words: Febrile neutropenia, neutropenic fever, pediatric, blood stream infection