Sosyal medyada izlenim yönetimi
Impression management on social media
Yazar: NESLİHAN ÖZMELEK TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEN TEMEL EGİNLİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgisayar destekli iletişim = Computer aided communication ; Gösterge bilim = Semiotics ; Medya = Media ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media ; Söylem analizi = Discourse analysis ; İletişim = Communication ; İnternet = Internet ; İzlenim yönetimi = Impression management

Özet:
İnternet, toplumun yaşam biçiminde ve günlük yaşamdaki alışkanlıklarda büyük farklılaşmalar ve değişimler meydana getirmiştir. 
Geleneksel iletişim araçlarından olan televizyon, gazete, radyo gibi kitle iletişim araçları dönüşüme uğramıştır. Bu iletişim araçlarında birey aktif bir biçimde rol alamazken, internet ve internetle birlikte gelişen Web 2.0 araçları bireyi pasif konumdan çıkararak sosyal ağlar üzerinde daha etkin ve daha etkileşimli bir konuma getirmiştir. İnternet, bireye anı hızlı yaşama, zaman ve mekan kavramlarını ortadan kaldırarak bireylerin birbirleri ile her an her yerde bağlantıda olabilmesine imkan vermiştir. İnternetin sağladığı bu olanaklar ile birey sosyal ağlar üzerinde kendini daha görünür duruma getirerek kendi izlenimlerini buralarda yönetmeye başlamıştır.
Bireyler, sosyal yaşam içerisinde zaman ve mekân kısıtlılığından dolayı çoğu zaman iletişimlerini sürdürmekte zorluklar yaşayabilmektedir. Yaşanan bu iletişim zorluklarını internet kolaylaştırmış ve toplumun iletişim biçimi dönüşerek birey sosyal ağlar üzerinde sosyalleşmeye başlamıştır. Bu ağları kullanan bireyler diğer bireylerle olan iletişimlerini geliştirebilmekte, birbirlerine karşı izlenimler edinebilmekte ve bu doğrultuda kendi izlenimlerini yönetebilmektedir. Bireyin normal yaşam içerisinde gerçekleştirmesi gerektiği sosyalleşme olgusu, sosyal medyanın gelişimiyle birlikte yerini sosyal ağlarda sosyalleşmeye bırakmıştır. Birey bu ortamlarda ağındaki diğer bireylerle ileşime geçebilmekte ve oluşturduğu birbirinden farklı kimlikler, imajlar ve roller sayesinde izlenimlerini yönetebilmektedir.
Bu bağlamda sosyal medya kavramı internetin ve web 2.0 teknolojilerinin ortaya çıkmasıyla 21. Yüzyılın iletişim tarzlarının farklılışmasına çok önemli katkılar yapmıştır. Önce internet kullanımının yaygınlaşması ile birlikte sınırlar ortadan kalkmıştır. Daha sonra ise, bireylerin iletişim kurma biçimleri sosyal ağlar üzerinden yeniden şekillenmeye başlamıştır. Bireyler artık sadece yüzyüze veya telefon, daktilo, faks veya mektup aracılığıyla değil, çevrimiçi ortamlar aracılığıyla da iletişim kurmaktadır. Bireyler birbirleriyle iletişim kurarken, izlenimlerini oluşturmak istemektedir. Diğer bireyler tarafından nasıl algılandıkları onlar için önem taşımaktadır. Başarılı bir izlenim yönetimi süreci oluşturan ve sürdüren bireyler, gerek iş yaşamlarında gerekse özel yaşamlarında daha başarılı olmaktadır. Sosyal ağ kullanımının yaygınlaşması ile birlikte, bireyler izlenimlerini kişisel sayfaları üzerinden birtakım stratejiler aracılığıyla oluşturmaya başlamıştır. 
Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde izlenim yönetimi kavramına genel bir giriş yapılarak kavramla ilgili literatürde yapılan tanımlara, kendini sunma teorisi ile ilgili kısa bir açıklamaya, bireysel ve kurumsal izlenim yönetimi kavramlarına dair değerlendirmelere yer verilmiştir. Bununla birlikte izlenim yönetimi kavramıyla ilgili kullanılan benzer terimlere yer verilerek; sonraki aşamalarda ise "İzlenim Yönetimi Davranışı, İzlenim Yönetimi Süreci, İzlenim Yönetimi Stratejileri ve Taktikleri ve İzlenim Yönetimi Modelleri" biçiminde konu ile ilişkili kavram ve alan bilgisi detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde sosyal medya kavramının ortaya çıkmasından önce internet ve iletişim kavramının geçirmiş olduğu sürece; internet kavramının hayatımıza girmesiyle birlikte yeni iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasını hızlandıran gelişmelere, yeni medya ve yeni medya ile ortaya çıkan Web 1.0, Web 2.0 ve Web 3.0 kavramlarına, bu terimlerin açıklanmasından sonra sosyal medya kavramının tanımına, sosyal medyanın özellikleriyle birlikte avantaj ve dezavantajlarına, sosyal medyanın kronolojik gelişimine, sosyal medya araçlarından olan blog, mikroblog, wiki, sosyal ağ, sosyal imleme siteleri ve multimedya paylaşım siteleri gibi kavramların içeriklerine ve son olarak sosyal ağlarda izlenim yönetimi ve bunun alt başlıkları olan sosyal ağlarda bireysel ve kurumsal izlenim yönetimine değinilmiştir.
Çalışmanın üçüncü ve son bölümü ise tezin araştırma bölümüne ayrılmış ve bir sosyal ağ sitesi olan Facebook'da yer alan kişisel sayfamdaki arkadaş listemden toplam on kişi seçilmiş ve bu kişilerin Facebook profil sayfalarında izlenimlerini nasıl oluşturduklarına, paylaşımları doğrultusunda davranışlarını sergilerken hangi izlenim yönetimi strateji ve taktiklerini kullandıklarına, paylaştıkları içerik, görsel veya fotoğraflarda hangi izenimler doğrultusunda paylaşımlarda bulunduklarına ve diğer kişilerle olan etkileşimlerine dair analizlerinin, göstergebilim ve söylem analizi disiplininde öne çıkan araştırmacıların kuramları çerçevesinde değerlendirilmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
İzlenim yönetimi, sosyal medya, göstergebilim, söylem analizi

Abstract:
The notion of social media, has added very important values and differencies to 21. centuries communication styles. First of all, thanks to the emerging of the Internet to our lives, the borders has been dissappered. Then, the communication styles of indivuduals have been reshaped on social networking sites. Inviduals use not only telephone, fax, typewriter or letter, but also use mostly, online environments for communicating with others. Also, individuals want to create impressions on others when intrecting with them. Therefore, the perception style of others is crucial for individuals. Individuals who create and maintain a succesfull impression management, they can have  more achievement in their business and private life. 
Thanks to the becoming of widespread usage of the social networking sites,  individuals has begun to create their impressions on their personal pages with using various strategies. Individuals who use these social networking sites, can improve their relations and the communication styles by sharing photos, videos and messages. They manage their impressions for controlling the perception of other by using these sharings. 
Social media has begun to affect individuals' socialization. Before social media individuals used to create and maintain their impressions only in daily life relations. After the development of social media, people can create an account that they can present theirselves. Therefore, the socialization process can happen or maintain on social media platform or social networking sites. Individual can present his/her identity, images, roles and impressions, by contacting other people who are belong to his/her social network. 
When the individuals create and sustain a succesfull impression management process, they can be more successfull in their private and business life, comparing other people who do not use social networking sites. With the expanded usage of social networking sites, individuals has begun to generate their own impressions by using various strategies.
The first section of this work is about the literature review of impression management and the relational notions.  The second section of this work is about the historical process of social media, its specifications, and the current situation. The third and last section of this work is focused on an analysis of the impression management strategies that individuals use on Facebook. The analysis method of this work is based on semiotics and discourse analysis.

Keywords: 
Impression management, social media, semiotics, discourse analysis