Kültürlerarası duyarlılık ile kültürel zeka arasındaki ilişkide çokkültürlü eğitim tutumu, empatik eğilim ve tükenmişliğin aracı rolü
The mediator role of multicultural education attitude, empathic tendency and burnout on relationship between intercultural sensitivity and cultural intelligence
Yazar: MERVE KÜBRA UGUR
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN ÇAPRİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Empatik eğilim = Empathic inclination ; Eğitim = Education ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kültürel duyarlılık = Cultural sensivity ; Kültürel zeka = Cultural intelligence ; Kültürlerarası duyarlılık = Intercultural sensitivity ; Tükenmişlik = Burnout ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin kültürlerarası duyarlılık ile kültürel zeka puanlarının arasındaki ilişkide çokkültürlü eğitim tutumu, empatik eğilim ve tükenmişlik puanlarının aracı rol üstlenip üstlenmediği incelemektir. Bu araştırmanın temel amacına ek olarak öğretmenlerin kültürel zeka ve kültürlerarası duyarlılık puanlarının cinsiyete, çalıştıkları ilçeye, branşlarına, çalıştıkları öğretim kademesine, algılanan yabancı dil hakimiyet düzeyine, yurt dışı deneyimine, farklı ülkelerden ve/veya kültürlerden tanıdıklarının olup olmamasına, farklı ülkelerden ve/veya kültürlerden yakın arkadaşlarının olup olmamasına göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır.
Araştırmanın örneklemini Mersin ili merkez ilçeleri (Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir) farklı kademelerde (okulöncesi, ilkokul, ortaokul, lise) görev yapmakta olan 350' si (%58) kadın, 253' ü (%42) erkek olmak üzere toplam 603 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu" , "Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği", "Kültürel Zeka Ölçeği",  "Öğretmenlerin Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği", '' Empatik Eğilim Ölçeği''  ve '' Tükenmişlik Ölçeği – Kısa Formu''  kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 20 ve Lisrel 8.71 istatistik programları ile analiz edilmiştir.
 Araştırmanın analizleri sonucunda kültürel zeka ile kültürlerarası duyarlılık, empatik eğilim ve çokkültürlü eğitim tutumu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; kültürel zeka ile tükenmişlik arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Kültürlerarası duyarlılık ile çokkültürlü eğitim tutumu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; çokkültürlü eğitim tutumu ile empatik eğilim arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; empatik eğilim ile tükenmişlik arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Kültürlerarası duyarlılık ile kültürel zeka arasındaki ilişkide çokkültürlü eğitim tutumunun, empatik eğilimin ve tükenmişliğin kısmi aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır. Öğretmenlerin kültürel zeka ve kültürlerarası duyarlılık puanlarının bazı sosyodemografik değişkenlere göre anlamlı olarak farklılaştığı bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular ve sonuçlar ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The main aim of this study was to investigate whether multicultural education attitude, empathic tendency and burnout scores play a mediating role in the relationship between teachers' intercultural sensitivity and cultural intelligence scores. In addition to the main purpose of this research, it was purposed to investigate whether the teachers' cultural intelligence and intercultural sensitivity scores differ according to gender, district, branch of study, teaching level, perceived foreign language level, abroad experience, whether they are familiar from different countries and/or cultures, whether they have close friends from different countries and/or cultures.
The sample of the study consisted of 603 teachers, 350 female (%58) and 253 male (%42), working in different levels (preschool, primary school, middle school, high school) in the central districts of Mersin (Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir). As data collection tools "Personal Information Form", "Intercultural Sensitivity Scale", "Cultural Intelligence Scale", "Teachers' Multicultural Education Attitude Scale", '' Empathic Tendency Scale '' and '' Burnout Scale - Short Form '' was used. Data were analyzed with IBM SPSS Statistics 20 and Lisrel 8.71.
According to the results of the analysis, it was found that there was a positive relationship between cultural intelligence and intercultural sensitivity, empathic tendency and multicultural education attitude; a significant negative correlation between burnout and cultural intelligence. It was observed that a positive significant relationship between intercultural sensitivity and multicultural education attitude; a significant positive relationship between multicultural attitudes and empathic tendency whereas a negative correlation between empathic tendency and burnout. It was determined that multicultural education attitude, empathic tendency and burnout play a partial mediating role in the relationship between intercultural sensitivity and cultural intelligence. It was found that teachers' cultural intelligence and intercultural sensitivity scores differs significantly according to some sociodemographic variables. The results and outcome obtained from the research were discussed in the light of the related literature.