Türkiye ve İsviçre'deki fen alanları öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine yönelik kaygı, tutum ve öz yeterlik açısından karşılaştırılmaları
Comparing science student teacher candidates in Turkey and Switzerland for their attitude to, antiety and self-efficacy for educational technologies
Yazar: HÜLYA ASLAN EFE
Danışman: PROF. DR. SAİT YÜCEL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitimde, öğretim teknolojilerinin kullanımının önemi arttıkça geleceğin öğretmenleri olarak, sınıf ortamında öğretim teknolojileri kullanacak ve öğrencilerinin kullanmaları için uygun ortam ve fırsatlar sağlayacak olan öğretmen adaylarının, öğretim teknolojilerini kullanmaya yönelik tutumları, kaygıları ve bu alandaki özyeterlikleri daha önemli hale gelmektir. Hemen hemen tüm alanlarda öğretim teknolojilerinin sınıf içi etkinliklerde kullanımı önemsenip, yaygınlaştırılmaya çalışılırken, derslerin içeriğinin daha fazla uygun olması nedeniyle, fen alanlarında öğretim teknolojilerinin kullanılması ile ilgili çalışmalar daha fazladır. Bu araştırmada fen alanı sayılan, biyoloji, fizik, kimya ve ilköğretim ve teknoloji alanında okuyan öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine yönelik kaygı, özyeterlik ve tutumları incelenmiştir. Araştırma, İsviçre ve Türkiye'deki öğretmen adaylarının katılımı ile karşılaştırılmalı olarak yapılmıştır. Böylece, öğretim teknolojilerinin sınıflarda derslerin bir parçası olduğu İsviçre'deki öğretmen adayları ile öğretim teknolojilerinin çok fazla önemsendiği fakat çeşitli nedenlerle sınıf içinde kullanılması istenen düzeyde olmayan Türkiye'deki öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine yönelik tutum, kaygı ve özyeterlik algılarının nasıl değiştiği saptanmaya çalışılmıştır. 
Araştırma, Dicle Üniversitesi, Ziya Gökalp Eğitim fakültesinde fen alanında okuyan toplam 538 öğretmen adayı ve İsviçre'nin St. Gallen Öğretmen Eğitimi Üniversitesinde fen alanında öğrenim gören 188 öğretmen adayının katılımı ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine yönelik tutumlarını, kaygılarını ve özyeterliklerini belirleyen, güvenirlik ve geçerlilik değerleri uygun olan üç anket uygulanmıştır.  
Verilerin analizi, SPSS 18.0 ve LİSREL 9.1 analiz programları yardımı ile yapılmıştır. SPSS ile yapılan analizde öğretmen adaylarının, öğretim teknolojilerine yönelik tutumlarında, kaygılarında, özyeterlik ve deneyimlerinde farklılıkların olup olmadığı, frekans, t testi ve tek yönlü ANOVA kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen veriler, cinsiyet, ülke, yaş ve öğretim teknolojilerine erişim olanağı temel alınarak analiz edilmiştir. Bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiler için Pearson korelasyonu kullanılmıştır. Bağımlı değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkilerini saptamak için LİSREL programı ile Yapısal Eşitlik Modelleri (YEM) geliştirilmiştir. Türkiye ve İsviçre'den araştırmaya katılan fen alanındaki öğretmen adaylarının, öğretim teknolojilerine yönelik tutum, kaygı ve özyeterliklerinin birbirleri üzerindeki etkilerine yönelik ayrı ayrı YEM oluşturulmuştur. Ayrıca tüm katılımcıların verilerini kapsayan genel bir YEM de oluşturulmuştur. 
Bulgular, araştırmanın her dört boyutu olan cinsiyet, ülke, yaş ve erişim olanağına göre öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine yönelik kaygıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğunu ortaya koymaktadır. Öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine özyeterlik algıları için de bu dört boyutta anlamlı farklılıklar görülmüştür. Öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerini kullanmaya olan tutumları ele alındığında sadece ülke değişkenine göre farklılıkların anlamlı olduğu saptanmıştır. LİSREL ile oluşturulan YEM modellerinde

Abstract:
As the importance of using educational technologies increases in education, science student teachers', as the future teachers who will use educational technologies in their classes and provide environments and opportunities for their students to use educational technologies, attitudes to, anxiety and self-efficacy for education technology becomes importance as well. Despite the advocacy of using educational technologies in the classroom activities, in almost, all subjects, there are more studies for the effective use of educational technologies in the classroom in science as it is more compatible due to the nature of its content. in this study, science, which include biology, physics, chemistry and primary science, student teachers' anxiety, self efficacy for and attitudes to educational technology was investigated. It was carried out as a comparative study with the participation of student teachers from Switzerland and Turkey. Thus, the difference between student teachers' attitudes to, anxiety and self-efficacy for education technology in Switzerland where educational technologies is very much a part of everyday classroom activities and student teachers' attitudes to, anxiety and self-efficacy perception for education technology in Turkey where much importance attached to the use of educational technology in the classroom but it is usage is not at the level where it is liked to be due to different reasons were determined.
The study was carried out with the participation 538 science student teachers on preservice teacher education course at Ziya Gokalp Education Faculty of Dicle University and 188 science student teachers on preservice teacher education course at St. Gallen Teacher Education University in Switzerland. Three different questionnaires, with appropriate reliability and validity values, were used to collect data for student teachers' attitudes to, anxiety and self-efficacy for education technology.
Data analysis was done through using SPSS 18.0 and LISREL 9.1 analysis programs. The differences between science student teachers' attitudes to, anxiety and self-efficacy for education technology were determined by frequency, t test and One Way ANOVA through using SPSS. The data were analysed by taking gender, countries, age and opportunity for access to educational technologies as bases. Pearson correlations were used for relationships among dependent variables. Structural Equation Modelling (SEM) was developed to determine the affects of dependent variables on each other. Different SEMs were produced for the affects science student teachers' attitudes to, anxiety and self-efficacy for education technology for students from Turkey and Switzerland. Also, a general SEM was produced for data from all participants. 
The findings reveal statistically important differences among science student teachers' anxiety for educational technology for all four dimensions including gender, countries, age and opportunity for access to educational technologies. Also, there are meaningful differences among science student teachers' self efficacy in the four dimensions. When student teachers attitudes to educational technology are considered, there were differences only for country dimension.
The developed SEM models revealed that