Latmos tarih öncesi kaya resimleri ve yeni takı tasarımı-uygulamaları
Latmos prehistoric rock paintings and new jewelry design-productions
Yazar: MEHMET DUYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ERKAPLAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Doğal taşlar = Natural stones ; El sanatları = Handicrafts ; Gümüş = Silver ; Gümüş sanatı = Silver art ; Gümüş takılar = Silver jewelerys ; Kaya resimleri = Petroglyphs ; Mine = Enamel ; Takı tasarımı = Jewellery design ; Takılar = Jewellerys ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts

Özet:
Bu araştırmada; Latmos Dağları olarak bilinen Beşparmak dağlarında bulunan tarih öncesi kaya resimlerinin, takı teknikleri (ajur, mine, kabartma vb.) ile kullanılması sağlanarak tarih öncesi Anadolu Medeniyetleri kültürü öğelerinin yeniden kullanılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Söke ve Milas ilçeleri arasında bulunan, günümüzde Beşparmak Dağları adıyla bilinen Latmos Dağları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise Latmos Dağları'nda bulunan tarih öncesi kaya resimleri örnekleri oluşturmuştur. Araştırmada, Latmos Dağları'nda bulunan yaklaşık 170 adet tarih öncesi kaya resimleri örnekleri incelenmiş, bölgedeki araştırma bilgileri doğrultusunda bilgi formları düzenlenmiştir. Araştırma konusu ile ilgili yazılı kaynaklar ve elektronik ortamdan elde edilen bilgiler değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, takı tasarımı açısından esin kaynağı olabilecek resim ve detaylar tespit edilip bir kısmı kullanılarak hazırlanan 15 adet yeni takı tasarımı oluşturulmuştur. Ortaya çıkan tasarımlardan belirlenen 5 adeti değerli-yarı değerli metaller ve tabiattan toplanan taşlar ile kullanılabilir takılara dönüştürülmüş, takıların üretiminde günümüz kuyumculuk teknik ve teknolojileri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda tarih öncesi Latmos Kaya Resimleri'nin takı ile yorumlanarak günlük hayatta kullanımının sağlanması ve bu yolla gelecek nesillere aktarılması ve farkındalık uyandırması sağlanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This research aims to contribute to the reuse of prehistoric Anatolian Civilizations culture elements by using prehistoric rock paintings found in the Beşparmak Mountains known as Latmos Mountains with jewelry techniques (openwork, enamel, relief, etc.). The study population of the research was Latmos Mountains, which are located between Söke and Milas districts and known as Beşparmak Mountains today. The sample of the study consisted of prehistoric rock paintings found in the Latmos Mountains. In the research, approximately 170 prehistoric rock paintings in the Latmos Mountains were examined and information forms were organized in line with the research information in the region. Information obtained from written sources and electronic media on the subject of the research was evaluated. Within the scope of the study, 15 new jewelry designs were created by identifying the pictures and details that could be a source of inspiration in terms of jewelry design and using some of them. Five of the designs were transformed into usable jewelry with precious and semi-precious metals and stones collected from nature, and today's jewelry techniques and technologies were applied in the production of jewelry. As a result of the study, it was tried to ensure that the prehistoric Latmos Rock Paintings are interpreted with jewelry and used in daily life, and in this way, to be passed on to future generations and to raise awareness.