Atmosferik taşınıma giren değişik kaynaklı toprakların bitki gelişimine etkilerinin araştırılması
Investigation on the impacts of atmospherly transported various soils samples on the development of plants
Yazar: RAMİN EZZATİ
Danışman: PROF. DR. A. CEMAL SAYDAM
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Çöl kökenli tozları uzun taşınım ile atmosferde kuru olarak taşınmaktadır. Araştırıcılar bazı çöl tozlarının bulut içerisindeki su ile teması sonrasında eğer yeterli güneş enerjisi varsa indirgenmiş demir ve amino asitleri oluşturabileceğini göstermişlerdir. Bu çalışmada bazı çöl tozlarının bulut içerisindeki su ile teması sonrası oluşan ürünlerinin buğday gelişim üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla değişik coğrafyalardan toplanan çöl tozlarının Gönen 98 ve Zabol buğday genotiplerinin büyüme ve gelişmesi üzerindeki etkileri Hewitt besin çözeltisinin etkileriyle karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışılan topraklar arasında bulut içerisindeki suyla güneş ışığının da etkisi ile temas sonrasında Zabol ve Sahra örneklerinin birbirine benzer ancak Ankara toprağından en az 3 kat fazla indirgenmiş demir ürettiği gösterilmiştir. Zabol toprağı çok daha fazla indirgenmiş demir üretme kapasitesine sahip olsa da Gönen 98 genotipi buğdayın gelişiminde sadece Ankara toprağı kadar yani hiç etkili olmamıştır. Sahra toprağının Gönen 98 genotipi buğdayın gelişimine etkisi Hewitt çözeltisi kadar olmuştur. Buna karşı Zabol ve Sahra toprakları Zabol genotipi üzerinde Hewitt besin çözeltsine göre çok daha olumlu etki yapmıştır. Ankara'nın -27 metreden alınan toprağı ile hazırlanan besin çözeltisi ise buğday gelişimi üzerinde hiç etkili olmamıştır. Bu çalışmadan elde edilen özgün sonuç, her bir buğday genotipin kendisine etki eden çöl tozuna karşı cevabının çöl tozunun kaynağına spesifik olduğu ve besin içeriği çok daha fazla olsa bile başka bir toza karşı hiç cevap vermediğini göstermiştir. Sülfat içeriği 30 kat arttırılmış ve ?Saydam? çözeltisi olarak adlandırılan sülfat içeriği değiştirilmiş Hewitt çözeltisinin buğday gelişimi üzerinde çok daha başarılı olduğu tesbit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Atmosferik Tşınımlar, Çöl tozu bileşikleri,Sahra tozu, Zabol toprağı, buğday, bitki besin çözeltisi

Abstract:
Atmospheric long range transport of desert dust, as dry under the influence of meteorological conditions is a well known phenomenon. Researchers have shown that upon contact with cloud water certain desert dust have the capability of producing reduced iron and various amino acids provided that the solar insolation is above some threshold level. In this study the possible impacts of the reaction products of various desert dust upon contact with cloud water on wheat samples. To achieve this various soil samples collected from different geography, e.g., Saharan soil (south Tunisia), Zabol (Iran) and Ankara (Turkey) and their impact on the growth parameters of Gönen 98 and Zabol genotype wheat was investigated in environment chambers. Hewitt nutrient solutions have been used as a control and the growth parameters compared accordingly since Hewitt solution was assumed to meet all the ingredients for idealized vegetative growth amongst the studied soil samples it has been shown that upon contact with cloud water under the influence of solar light Zabol and Sahara produces comparable Fe(II) within two hours, which is at least three fold than the Ankara soil. Although Zabol soil has more reduced iron production capacity its effect on the growth parameters of the Gönen 98 genotype was similar to Ankara soil, in other words not effective at all. The effect of Saharan soil sample on the growth parameters of Gönen 98 genotype was similar to the effect of Hewitt solution. As opposed to this Zabol and Saharan soil were much more effective on the growth parameter of Zabol genotype as compared to the Hewitt solution. Ankara soil which is structurally appears and accepted to be much more fertile as compared to desert soil samples proven to be not effective on the growth parameters of wheat at all.The unique results obtained from this study, have shown that native wheat?s has adapted them as to grow in accordance with the prevailing atmospheric dust veil and do not respond at all to other alternatives even if they are much more enriched. Based on these facts alternative Hewitt solution having 30 fold sulfate concentration named as ?Saydam?(Patent Applied) solution tested and proven to be much more effective on the growth parameters of wheat?s.Keywords: Atmospheric transportation of dust, Desert dust, Saharan dust, Zabol Soil, wheat, Plant nutrient material