Marifet: Asır sonu Osmanlı basınında Osmanlıca-Fransızca bir edebiyat dergisi
Marifet: An Ottoman-French literary periodical in the Ottoman press at the fin de siècle
Yazar: SEDA İZMİRLİ KARAMANLI
Danışman: DOÇ. DR. HALİM KARA
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Edebiyat dergisi = Literature magazine ; Fransızca = French language ; Kadınlar = Women ; Marifet dergisi = Marifet journal ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlıca = Ottoman

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 9 Ocak 1898 ile 8 Eylül 1898 tarihleri arasında Fransızca ve Osmanlıca nüshalar halinde yayınlanan ve Théodossia Sophroniades tarafından idare edilen haftalık edebiyat dergisi Marifet'i edebî çevrelere tanıtmaktır. Marifet'in imtiyaz sahibi, müdiresi ve yazı işleri müdürü; Osmanlı-Rumu entelektüel bir kadın yazar olan Théodossia Sophroniades'tir. Théodossia Sophroniades, Osmanlı basınında neşredeceği bir dergi için imtiyaz hakkı talep eden ve bu hakkı elde eden ilk kadındır. Bu çalışmada, Osmanlıca ve Fransızca tüm nüshalarını Türkçe'ye tercüme ettiğim Marifet dergisinin 19. yüzyıl sonu Osmanlı edebiyatına neden, nasıl ve ne şekilde bir yenilik getirdiğini sorgulayacağım. Sosyal ve kültürel anlamda Avrupa medeniyetleri seviyesine yükselmek amacı doğrultusunda ihtiyaç duyulan potansiyele halihazırda sahip bir Osmanlı kültürü tasavvurunun, derginin yayın politikasının bel kemiğini oluşturduğunu ortaya koyacağım. İktidar ve bürokrasi tarafından desteklenen Marifet dergisini, asır sonunda, Batı'nın nasıl temellük edileceğini gösterir sistematik bir modernleşme projesi olarak değerlendireceğim. Derginin bilhassa Fransızca bölümünde cereyan eden kadın konusunu, büyük oranda Théodossia Sophroniades'in şimdiye dek göz ardı edilen edebî hikâyelerindeki modern kadın imgesi üzerinden açımlayacağım. Müslüman olmayan Osmanlı bir kadının, doğduğu kültürün ötesine hitap eden edebî kadın karakter çizimleriyle ne kadar modernite odaklı metinler üretebildiğini göstereceğim.

Abstract:
The primary purpose of this research is to introduce the weekly literary journal Marifet, published in French and Ottoman-Turkish between January 9, 1898 and September 8, 1898 and directed by Théodossia Sophroniades, to literary circles. Théodossia Sophroniades, an Ottoman-Greek intellectual woman of Istanbul, was the licensee, directress, and editor in chief of Marifet. Théodossia Sophroniades was the first woman to claim and obtain a license for a journal to be published in the Ottoman press. In this thesis, I will investigate why, how, and in what manner the authors of Marifet, whose Ottoman and French issues I have translated into Turkish, tried to bring innovation to Ottoman literature at the end of the nineteenth century. I put forth the idea of an Ottoman culture which already had the potential to rise to the level of European civilization in social and cultural terms was the backbone of Marifet's editorial policy. I evaluate Marifet, supported and supervised by those in power and the bureaucracy, as a systematic modernization project to show how "the West" should be appropriated at the fin de siècle. I examine women's issues, particularly in the French part of the Journal, based primarily on the modern image of women in Théodossia Sophroniades' literary stories, which until now have been overlooked. I demonstrate how many modernity-driven texts a non-Muslim woman in the Ottoman Empire was able to produce using female characters that transcend the culture into which she was born.