Polikistik over sendromu tanısı alan ve sağlıklı kadınların antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları, yaşam ve uyku kalitelerinin karşılaştırılması
Comparison of anthropometric measurements, nutritional habits, quality of life and sleep of women diagnosed with polycystic ovarian
Yazar: GÖRKEM DİDEM YURTALAN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAL BARDAK PERÇİNCİ
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma Mayıs 2022 ile Eylül 2022 tarihleri arasında Türkiye Kuzey Marmara
Bölgesinde yaşayan, hekim tarafından Polikistik Over Sendromu (PKOS) tanısı
almış 88 kadın ve tanı almayan 88 sağlıklı kadının yaşam ve uyku kalitesi, bilgi ve
beslenme düzeylerinin karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Katılımcılara yüz yüze görüşme tekniği ile kişisel bilgiler, beslenme alışkanlıkları ve
PKOS durumu ile ilgili soruların yer aldığı anket formu uygulanmıştır. Pittsburgh
Uyku Kalitesi İndeks Ölçeği ve Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) anket formu da
uygulanmıştır. Antropometrik ölçümleri TANITA RD-545 kullanılarak yapılmıştır.
Polikistik over sendromu tanısı alan ve sağlıklı kadınların yaş, medeni durum, eğitim
durumu ve tanısı konmuş kronik hastalık durumları arasında istatistiksel olarak
anlamlı farkların olduğu saptanmıştır (p<0,05). Polikistik over sendromu tanısı alan
kadınların 30 yaş ve altında olma oranı sağlıklı kadınlara göre yüksek, evli ve
ilköğretim ve altında eğitimli olma oranı ise düşüktür. Polikistik over sendromu
tanısı alan kadınların vücut ağırlığı, boy uzunluğu, BKİ, vücut yağ yüzdesi, bel
çevresi, kalça çevresi, bel/kalça değerleri sağlıklı kadınlardan anlamlı seviyede
fazladır. Polikistik over sendromu tanısı alan ve sağlıklı kadınların yemek yeme hızı,
akşam yemeği saati, uykudan kalkıp yeme yeme alışkanlığı ve kendisini fiziksel
olarak aktif bulma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğu
saptanmıştır (p<0,05). Polikistik over sendromu tanısı alan ve sağlıklı kadınların
Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi skorlarının arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark
vardır (p<0,05). Polikistik over sendromu tanısı alan kadınların Pittsburgh Uyku
Kalitesi İndeksi skorları sağlıklı kadınlardan fazladır. Polikistik over sendromu tanısı
alan ve sağlıklı kadınların uyku kaliteleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark
olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Polikistik over sendromu tanısı alan kadınların kötü
uyku kalitesi oranı sağlıklı kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksektir. Polikistik over
sendromu tanısı alan ve sağlıklı kadınların SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeğindeki
fiziksel fonksiyondan, emosyonel rol güçlüğünden, ruhsal sağlıktan ve genel sağlık
algısından aldıkları skorlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar vardır
(p<0,05). Polikistik over sendromu tanısı alan kadınların SF-36 Yaşam Kalitesi
ii
Ölçeğindeki fiziksel fonksiyondan, emosyonel rol güçlüğünden, ruhsal sağlıktan ve
genel sağlık algısından aldıkları skorlar sağlıklı kadınlardan azdır. Sağlıklı kadınların
bel çevresi değerleri ile SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeğindeki fiziksel rol güçlüğünden
aldıkları skorlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı negatif korelasyon görülmüştür
(p<0,05). Sağlıklı kadınların Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi skorları ile SF-36
Yaşam Kalitesi Ölçeğindeki fiziksel fonksiyondan, enerjiden, ruhsal sağlıktan,
ağrıdan ve genel sağlık algısından aldıkları skorlar arasında istatistiksel açıdan
anlamlı negatif korelasyon görülmüştür (p<0,05). Polikistik over sendromu tanısı
alan kadınların vücut yağ yüzdesi değerleri ile emosyonel rol güçlüğünden aldıkları
skorlar ile bel/kalça değerleri ile ruhsal sağlıktan aldıkları skorların arasında
istatistiksel açıdan anlamlı negatif korelasyon vardır (p<0,05).
Sonuç olarak PKOS'lu kadınlarda sağlık sorunlarının antropometrik ölçümlerdeki
artışa bağlı olarak görülebilmesi metabolik parametreleri olumsuz etkilemektedir.
Beslenme ve fiziksel aktivite yetersizliği, yaşam kalitesinin ve uyku kalitesinin
düşük olması kişinin sağlık sürecini etkilediği görülmüştür. PKOS ile ilişkili
semptom ve hastalık riski oluşumundan korunabilmek için yaşam tarzı değişikliğinin
önerilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması gerekmektedir.
Anahtar Kelime: Polikistik Over Sendromu, antropometrik ölçüm, beslenme
durumu, yaşam kalitesi, uyku kalitesi

Abstract:
This study was conducted between May 2022 and September 2022 with 88 female
individuals living in the Northern Marmara Region of Turkey, who were diagnosed
with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) by a physician, and 88 healthy female
individuals who were not diagnosed with the disease.
A questionnaire form, which is a questionnaire containing questions about personal
information, eating habits and PCOS status, was applied to the participants by faceto-face interview technique. Pittsburgh Sleep Quality Index Scale and Quality of Life
Scale (SF-36) questionnaire were also applied. Anthropometric measurements of the
individuals were made using TANITA RD-545 and recorded.
Statistically significant differences were found between the age, marital status,
educational status and diagnosed chronic disease status of women diagnosed with
polycystic ovary syndrome and healthy women (p<0.05). Women diagnosed with
polycystic ovary syndrome had a higher rate of being 30 years of age or younger
than healthy women, and a lower rate of being married and having primary education
or less. Body weight, height, BMI, body fat percentage, waist circumference, hip
circumference, waist/hip values of women diagnosed with polycystic ovary
syndrome were significantly higher than healthy women. It was found that there
were statistically significant differences between women diagnosed with polycystic
ovary syndrome and healthy women with polycystic ovary syndrome in terms of
eating speed, dinner time, habit of getting up from sleep and eating and finding
themselves physically active (p<0.05). There was a statistically significant difference
between the Pittsburgh Sleep Quality Index scores of women diagnosed with
polycystic ovary syndrome and healthy women (p<0.05). The Pittsburgh Sleep
Quality Index scores of women diagnosed with polycystic ovary syndrome were
higher than healthy women.
It was determined that there was a statistically significant difference between the
sleep quality of women diagnosed with polycystic ovary syndrome and healthy
women (p<0.05). The rate of poor sleep quality of women diagnosed with polycystic
iv
ovary syndrome was significantly higher than healthy women. There were
statistically significant differences between the scores of women diagnosed with
polycystic ovary syndrome and healthy women in physical function, emotional role
difficulty, mental health and general health perception in SF-36 Quality of Life Scale
(p<0.05). The scores of women diagnosed with polycystic ovary syndrome from
physical function, emotional role difficulty, mental health and general health
perception in SF-36 Quality of Life Scale were lower than those of healthy women.
There was a statistically significant negative correlation between the waist
circumference values of healthy women and their physical role difficulty scores on
the SF-36 Quality of Life Scale (p<0.05).
A statistically significant negative correlation was observed between Pittsburgh
Sleep Quality Index scores of healthy women and SF-36 Quality of Life Scale scores
for physical function, energy, mental health, pain and general health perception
(p<0.05). There is a statistically significant negative correlation between body fat
percentage values and emotional role difficulty scores of women diagnosed with
polycystic ovary syndrome (p<0.05). In addition, there is a statistically significant
negative correlation between the waist/hip values of women diagnosed with
polycystic ovary syndrome and their scores from mental health (p<0.05).
In conclusion, health problems such as obesity and insulin resistance may be seen in
women with PCOS due to the increase in anthropometric measurements, which
negatively affects metabolic parameters. Inadequate nutrition and meals, inadequate
physical activity, poor quality of life and sleep quality were found to affect the health
process of the person. In order to prevent the development of symptoms and disease
risk associated with PCOS, lifestyle changes should be recommended and
sustainability should be ensured.
Keywords: Polycystic ovary syndrome, anthropometric measurement, nutritional
status, quality of life, quality of sleep