Multiple sklerozlu bireylerde görev odaklı eğitim ve sanal gerçeklik eğitiminin denge, yürüme ve yorgunluğa etkisi
The effect of task oriented training and virtual reality training on balance, gait and fatigue in individuals with multiple sclerosis
Yazar: RABİA ÇELİKEL
Danışman: PROF. DR. BURCU TALU
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı ms'li bireylerde konvansiyonel, görev odaklı ve sanal gerçeklik eğitiminin denge, yürüme ve yorgunluk üzerine etkilerini araştırılmasıdır.
Materyal ve metot: 18-65 yaş arası, 64 MS'li birey sanal gerçeklik, görev odaklı ve konvansiyonel eğitim gruplarına research randomizer bilgisayar programıyla atandı. Tüm gruplarda eğitimler 8 hafta boyunca haftada 3 gün, günde 40 dakika fizyoterapist gözetiminde yapıldı. Değerlendirmeler tedavi öncesi ve tedavini sonrasında olmak üzere 2 kez yapıldı. Denge BDÖ; yorgunluk YŞÖ; yürüme RVGA; engellilik durumu ise EDSS kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmada tedavi sonrası her üç grupta da BDÖ değerlerinde artış görüldü (p<0.05) fakat meydana gelen değişim miktarı bakımından tedavi öncesine kıyasla gruplar arası fark bulunamadı (p>0.05). Her üç grupta da YŞÖ'de anlamlı bir azalma bulunurken (p<0.05), gruplararası karşılaştırmada diğer gruplara kıyasla sanal gerçeklik grubunda anlamlı fark görüldü (p<0.05). EDSS ve RVGA bakımından her üç grupta da anlamlı bir değişim görülmedi (p>0.05). 
Sonuç: Sanal gerçekliğin; yorgunluğu azaltmada diğer gruplara göre daha etkili olduğu görüldü. Engellilik durumu ve yürüme üzerine her üç eğitimin de iyileşmeye neden olmadığı ve bu etkinin benzer olduğu görüldü.  Denge açısından ise her üç eğitimin etkili ve bu etkinin benzer olduğu görüldü. Her üç eğitimin dengenin iyileştirilmesi için alternatif tedavi yöntemleri olarak birbirleri yerine kullanılabileceğini, yorgunluk açısından sanal gerçekliğin daha tercih edilebilir olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Denge, Engellilik durumu, Görev odaklı eğitim, Multiple Skleroz,  Sanal gerçeklik eğitimi, Yorgunluk, Yürüme

Abstract:
Aim: It is the investigation of the effects of conventional, task-oriented and virtual reality training on balance, walking and fatigue in individuals with MS.
Material and method: 64 individuals with MS, aged 18-65, were assigned to virtual reality, task-oriented and conventional training groups with a research randomizer program. All groups, training was given by a physiotherapist for 40 minutes a day, 3 days a week for 8 weeks. Evaluations were made twice, before and after treatment. Balance BBS; fatigue FSS; walking RVGA; Disability status was assessed using EDSS.
Results: In the study, an increase in BBS values was observed in all three groups after treatment (p<0.05), but no difference was found between the groups in terms of the amount of change (p>0.05). While there was a significant decrease in FSS in all three groups (p<0.05), a significant difference was seen in the virtual reality compared to the other groups in the intergroup comparison (p<0.05). There was no significant change in EDSS and RVGA in all three groups (p>0.05).
Conclusion: Virtual reality; It was found to be more effective in reducing fatigue than other groups. It was observed that all three trainings did not cause improvement in disability and walking, and this effect was similar. In terms of balance, it was seen that all three trainings were effective and this effect was similar. We think that all three trainings can be used as alternative treatment methods to improve balance, and that virtual reality is more preferable in terms of fatigue.
Keywords: Balance, Disability status, Task-oriented training, Multiple Sclerosis, Virtual reality training, Fatigue, Walking