Eğirdir Gölü'ndeki Potamon potamios (Oliver, 1804)'un bazı besinsel özellikleri
Some nutrıtıonal properties of Potamon potamios (Oliver, 1804) in Eğirdir Lake
Yazar: ZELİHA UFUK CANLI FİDANBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENGÜL BİLGİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu tez çalışmasında Eğirdir Gölü'nde bol miktarda bulunan tatlısu yengeci (Potamon potamios Olivier, 1804)'nin bazı besinsel özellikleri mevsime ve eşeye bağlı olarak incelenmiştir. Tüm analizler yengecin etinde ve kabuğunda ayrı ayrı gerçekleştirilmiştir. Çalışmada boyları 2,73±0,128 (?)-3,84±0,104 (?)cm, ağırlıkları 22,90±2,18(?)-54,20±3,25(?)g, karapaks genişliği 3,34±0,192(?)-4,89±0,118(?)cm olan toplam 160 adet tatlısu yengeci kullanılmıştır.Kimyasal analiz sonuçlarına göre nem içeriğinin %76,76±0,490 (sonbahar?)-%81,03±0,160 (ilkbahar?), ham protein içeriğinin %13,94±0,228 (İlkbahar ?)-17,26±0,174 (sonbahar ?), yağ içeriğinin %0,48±0,115 (sonbahar?)-1,71±0,026 (kış?), kül miktarının %0,99±0,472 (ilkbahar?)-1,81±0,060 (sonbahar?) aralığında değiştiği belirlenmiştir. Mineral madde analiz sonuçlarına göre yengecin etinde en yüksek oranda Ca, Na ve K, kabuğunda da Ca, Mg ve Na elementleri bulunmuştur. En yüksek kalsiyum değeri ette 17,87 ±1,356mg/g (Kış ?), kabukta 197,50±7,836mg/g (Yaz ?), en yüksek sodyum değeri ette 11,88±0,62mg/g (Yaz ?), kabukta 3,96±0,583mg/g (Kış ?), en yüksek potasyum değeri ette 11,70±0,500mg/g (Yaz ?), en yüksek magnezyum değeri ise kabukta 6,26±0,222mg/g (Yaz ?) olarak belirlenmiştir.Tatlısu yengecinin yapılan kitin-kitosan analiz sonuçlarında en yüksek kitin içeriği yaz dişi örneklerinde %7,80±0,835, en yüksek kitosan içeriği ilkbahar dişi örneklerinde %5,86±0,536 olarak bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda tüm bileşenler açısından hem mevsimsel hem de eşeysel olarak önemli farkların bulunmadığı belirlenmiştir. Kimyasal kompozisyon analizleri sonucunda türün iyi bir protein kaynağı olarak değerlendirilebileceği, yağ oranının düşük olması sebebiyle bir diyet besini olduğu, mineral madde analizlerine göre özellikle kabuğun yüksek oranda kalsiyum içerdiği saptanmıştır. Tatlısu populasyon büyüklüğü düşünüldüğünde tatlı su yengeçleri ülkemiz için potansiyel kitin-kitosan hammadde kaynağı olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
In this study, some nutritional properties of Potamon potamios (OLİVİER, 1804), abundant in Eğirdir Lake were investigated depending on the season and sex. All analysis of crab meat and crab shell were conducted separately. It was used of total 160 freshwater crab which length 2.73 ± 0.128 (?) ? 3.84 ± 0.104 cm (?), weight 22.90 ± 2.18 (?) -54.20 ± 3.25 (?) G, carapace width 3.34 ± 0.192 (?) -4.89 ± 0.118 cm (?).According to chemical analyse results, moisture content 76.76±0.490 % (Autumn ?)-81.03±0.160% (Spring ?), crude protein content 13.94±0.228% (Spring ?)-17.26±0.174% (Autumn ?), fat content 0.48±0.115% (Autumn ?)-1.08±0.026% (Autumn ?), ash content 0.99±0.472% (Spring ?)-1.71±0.060 % (Winter ?) range was determined. According to the results of mineral analysis, the highest rate of Ca, Na and K in crude crab meat and the highest rate of Ca, Mg Na in the in the shell were found. The highest Ca contents of crab meat 17.87 ±1.356mg/g (Winter ?), in the shell 197.50±7.836mg/g (Summer ?), the highest Na contents in the crab meat 11.88±0.62mg/g (Summer ?), in the shell 3.96±0.583mg/g (Winter ?), the highest K contents in the crab meat 11.70±0.500mg/g (Summer ?), the highest Mg content in the shell 6.26±0.222mg/g (Summer ?) were found.The highest chitin contents of freshwater crab were found in female samples in summer as7.80±0.835% rates. The highest chitosan contents of freshwater crab were determined in female samples in spring as 5,86±0,536% rates. As a result of the analysis for all components as well as seasonal and sexual differences are not important been determined. By the chemical analysis results, P.potamios can be considered as a good source of protein, because of the low-fat food is a dietetics. According to the results of mineral analysis, especially calcium in the shell showed high rates. As a matter of fact the population size of freshwater P.potamios can be evaluated as a source of chitin-chitosan crude material potential for our country.