Sarkoidoz tanısı almış hastalarda kardiyak tutulumun manyetik rezonans görüntüleme, holter elektrokardiyografi, ekokardiyografi ve serolojik biyomarkerlar ile araştırılması
Investigation of cardiac involvement with magnetic resonance imaging, holter electrocardiography, echocardiography and serological  biomarkers in patients with A diagnosis of sarcoidosis
Yazar: ECEM NAZ ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. BAHAR ULUBAŞ
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Elektrokardiyografi-ambülatuar = Electrocardiography-ambulatory ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Sarkoidoz = Sarcoidosis ; Seroloji = Serology

Özet:
Amaç: Sarkoidoz tanılı hastalarda kardiyak tutulum, diğer organ tutulumlarına göre daha az görülse bile ölüm dahil birçok komplikasyon gelişme riski nedeniyle oldukça önemlidir. Bu nedenle sarkoidoz hastalarında kalp tutulumunun erken saptanması ve tedaviye erken başlanması mortalite riskini düşürmek ve prognozu iyileştirmek açısından fayda sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, sarkoidoz tanılı hastalarda kardiyak tutulumu serumda bakılan bazı biyobelirteçler ile beraber elektrokardiyografi, ekokardiyografi, 24 saatlik holter EKG ile değerlendirip, kardiyak MR'da gecikmiş gadolinyum tutulumunun tanıdaki yerini araştırmaktır.  
 Gereç ve yöntem: Çalışmaya 01.01.2010-01.10.2021 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı'na başvuran klinik, radyolojik ve histopatolojik olarak sarkoidoz tanısı almış ve dışlama kriterlerinden herhangi birini taşımayan 55 sarkoidozlu hasta dâhil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, komorbiditeleri, solunum fonksiyon testleri, semptomları, akciğer grafileri, diğer organ tutulumları, tanı yöntemleri, EKG, EKO, 24 saat Holter monitorizasyon ve Kardiyak MR sonuçları kaydedildi. Biyobelirteçler (Serum ACE, Serum IL-2 reseptör, Troponin I, NT-proBNP) için kan örnekleri alındı, uygun yöntemlerle biyokimya laboratuvarında çalışıldı ve sonuçları kaydedildi. Kardiyak MR'da intravenöz verilen gadolinyum tutulumu olan ve olmayanlar arasında iki grup oluşturuldu. Bu iki grup hasta arasında biyobelirteçlerin sonuçları ve diğer parametreler karşılaştırıldı. Tüm istatistiksel testler STATISTICA 13.5.0.17 programıyla gerçekleştirilmiştir. 
 Bulgular: Çalışmaya %78' i (n:43) kadın, %22' si (n:12) erkek olmak üzere 55 hasta dâhil edildi. Kadın/Erkek oranı 3,6/1 idi. Yaş ortalaması 51,87±10,82 idi. Kardiyak MR sonucuna göre; 34 hastada (% 61,8) gecikmiş gadolinyum tutulumu tespit edildi. Bu hastaların 22 tanesinde (%64,7) palpitasyon, göğüs ağrısı ve senkop gibi kardiyak semptomlar yoktu. Kardiyak MR'daki tutulum varlığı ile sigara arasındaki ilişkiye bakıldığında aktif sigara içen grupta anlamlı olarak kardiyak MR tutulumunun daha düşük olduğu görüldü (p<0,05). EKG parametrelerinden olan kalp hızı; tutulum olan grupta sınırda anlamlı olarak yüksek sonuçlandı (p=0,095). Diğer parametrelerde anlamlı fark bulunamadı. 24 saatlik Holter kaydı ve EKO sonuçlarında bakılan parametrelerde 2 grup arasında anlamlı farklılık görülmedi. LVEF değeri MR'da tutulum olan grupta sınırda anlamlı olarak daha düşüktü (p=0.094). Kan biyobelirteç sonuçlarına bakıldığında ACE (p=0.038) ve troponın I (p=0.034) düzeylerinin kardiyak tutulumu olanlar hastalarda anlamlı olarak yükseldiği tespit edildi. SIL-2R ve proBNP düzeyinin iki grup arasında anlamlı fark oluşturmadığı tespit edildi. 

Sonuç: Sarkoidozda kardiyak tutulum diğer organ tutulumlarına göre mortaliteyi daha fazla artırır. Tanıda EKG, 24 saat Holter kaydı ve EKO, non invazif ve kolay ulaşılabilir olması nedeniyle önem kazanır. Ancak bu tetkiklerin sensitivite ve spesifitesinin kardiyak MRG'ye göre düşük olduğu akılda bulundurulmalıdır. Önceki çalışmalar doğrultusunda diyebiliriz ki; MR'da gecikmiş gadolinyum tutulumu kardiyak sarkoidoz tanısında sensitivitesi ve spesifitesi yüksek, kullanışlı bir görüntüleme yöntemidir. Kullanılan kardiyak tetkik ve görüntüleme yöntemleri yanında kardiyak sarkoidoz tanısında pek çok biyobelirteç kullanılmıştır, ancak bunların hiçbiri tek başına yeterli değildir.  Sarkoidoz tanılı hastaların kardiyak açıdan araştırılmasında birkaç biyobelirteçin birlikte kullanılarak görüntüleme yöntemleri ile desteklenmesi uygun bir yöntem olabilir.

Abstract:
Aim:  Although cardiac involvement is less common in patients with sarcoidosis, it is very important because of the risk of developing many complications, including death. Therefore, early detection of cardiac involvement and early initiation of treatment in sarcoidosis patients are beneficial in terms of reducing the risk of mortality and improving prognosis. The aim of this study is to evaluate cardiac involvement with electrocardiography, echocardiography, 24-hour Holter ECG along with some biomarkers measured in serum in patients with sarcoidosis, and to investigate the place of delayed gadolinium uptake in cardiac MRI in the diagnosis. 
Materials and methods:  The study included 55 sarcoidosis patients who applied to Mersin University Chest Diseases Department between 01.01.2010 and 01.10.2021 and were diagnosed with sarcoidosis clinically, radiologically and histopathologically and did not meet any of the exclusion criteria. Patients were selected based on predetermined study inclusion and exclusion criteria. Demographic data, comorbidities, pulmonary function tests, symptoms, chest X-rays, other organ involvements, diagnostic methods, ECG, ECO, 24-hour Holter monitoring and Cardiac MRI results were recorded. Blood sample was collected for targeted biomarkers (Serum ACE, Serum IL-2 receptor, Troponin I, NT-proBNP) studied in the biochemistry laboratory with appropriate methods, and the results were recorded. Two groups were formed between those with and without intravenous gadolinium uptake in cardiac MRI. The results of targeted biomarkers and other parameters were compared between these two groups of patients. All statistical tests were performed with the STATISTICA 13.5.0.17 program. 
Results: The study included 55 patients which 78% (n:43) were female and 22% (n:12) were male. The female/male ratio was 3.6/1. The mean age was 51,87±10,82. According to the cardiac MRI results; Delayed gadolinium uptake was detected in 34 patients (%61,8). Twenty-two of these patients (64.7%) did not have cardiac symptoms such as palpitations, chest pain and syncope. Heart rate, which is one of the ECG parameters; it was significantly higher at the border in the group with involvement (p=0.095). No significant difference was found in other parameters of ECG. There was no significant difference between the two groups in the parameters of the 24-hour Holter recording and ECHO results. But the LVEF value was significantly lower in the group with MR involvement (p=0.094). When the blood biomarker results were examined, it was determined that ACE (p=0.038) and troponin I (p=0.034) levels were significantly increased in patients with cardiac involvement. It was determined that SIL-2R and proBNP levels did not differ significantly between the two groups. 
Conclusion: Cardiac involvement in sarcoidosis increases mortality more than other organ involvements. ECG, 24-hour Holter recording and ECO gain importance in diagnosis because they are non-invasive and easily accessible. However, it should be kept in mind that the sensitivity and specificity of these tests are lower than Cardiac MRI. In line with previous studies, we can say that; Delayed gadolinium uptake in MRI is a useful imaging method with high sensitivity and specificity in the diagnosis of cardiac involvement in sarcoidosis. In addition to the cardiac examination and imaging methods used, many biomarkers have been used in the diagnosis of cardiac sarcoidosis, but none of them alone is sufficient. In the cardiac investigation of patients with sarcoidosis, using several biomarkers together and supporting it with imaging methods may be an appropriate method.