Takım sporu yapan ve bireysel spor yapan adölesanlarda spor beslenmesi bilgi düzeyi ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Evaluation of the relationship between sports nutrition knowledge level and eating attitudes in adolescents playing team sports and individual sports
Yazar: MELİS AKGÜNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ÖZKAYA
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma; takım sporu yapan ve bireysel spor yapan adölesanların, beslenme bilgi düzeyleri, yeme tutumları ve beslenme durumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Spor yapan 150 adölesan (77 erkek (%51,3), 73 kız (%48,7)) çalışmaya katılmıştır. Adölesanların demografik özellikleri, antrenman özellikleri ve beslenme alışkanlıkları anket formu ile belirlenmiş olup spor beslenmesi bilgi düzeyini değerlendirmek için Genel Beslenme Bilgisi, Spor ve Beslenme Anketi (GeSNK), yeme tutumunu değerlendirmek için Üç Faktörlü Yeme Davranışları Ölçeği (TFEQ R21) ve beslenme durumlarını belirlemek amacıyla 2 gün antrenman, 1 gün antrenman dışı olmak üzere ardışık 3 günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Adölesanların %4'ünün zayıf, %90'ının normal, %4'ünün hafif şişman, %1,3'ünün şişman/obez olduğu saptanmıştır. GeSNK puan ortalaması; bireysel spor yapan adölesanlarda 8,59±6,15, takım sporu yapan adölesanlarda 11,57±6,61 olarak bulunmuştur. TFEQ toplam puan ortalaması; bireysel spor yapan adölesanlarda 46,46±12,57, takım sporu yapan adölesanlarda 37,72±10,52 olup her iki ölçek için toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,001). Besin tüketim kaydına göre bireysel spor yapan takım sporu yapan adölesanların enerji alımları sırasıyla 1886,02±394,28 ve 1992,63±304,11 kkal'dir..Bireysel spor yapan adolesanların karbonhidrat (%), protein (%) ve yağın (%) enerjiye olan katkısı sırasıyla %46,61±5,62, %16,18±2,23 ve %37,22±4,67 olarak bulunmuştur. Takım sporu yapanlarda ise %47,28±5,71, %15,56±2,26 ve %40,0±26,9 olarak hesaplanmıştır. Spor türüne göre enerji ve besin ögeleri alımı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,124, p=0,313, p=0,122, p=0,664). Spor yapan adölesanların farklı spor türlerine ilişkili beslenme bilgi düzeyinin değerlendirilmesi ve yeme tutumlarının incelenmesi, adölesanların spor performansı ve sağlığı için önemlidir.

Abstract:
This study was conducted to determine the level of nutritional knowledge, eating attitudes and nutritional status of adolescents practicing team sports. A total of 150 adolescents (77 males (51.3%), 73 females (48.7%)) participated in the study. The demographic characteristics, training characteristics and dietary habits of the adolescents were determined with a questionnaire form, the General Nutrition Knowledge and Sports and Nutrition Questionnaire (GeSNK) was used to evaluate the level of sports nutrition knowledge, the Three-Factor Eating Behaviors Scale (TFEQ R21) was used to evaluate eating attitudes, and food consumption records were taken for 3 consecutive days (2 days training and 1 day off training) to determine their current nutritional status. It was found that 4% of the adolescents were underweight, 90% were normal, 4% were slightly obese, and 1.3% were obese. The mean GeSNK score of the adolescents practicing individual sports was 8.59±6.15 and the mean GeSNK score of the adolescents practicing team sports was 11.57±6.61. The mean TFEQ total score was 46.46±12.57 in adolescents practicing individual sports and 37.72±10.52 in adolescents practicing team sports. Statistically significant difference was found between the total score averages for both scales (p<0.001). According to the food consumption record, the energy intakes of adolescents who practicing individual sports and team sports were 1886.02±394.28 and 1992.63±304.11 kcal, respectively. The contribution of carbohydrate (%), protein (%) and fat (%) to energy intake of adolescents practicing individual sports was found to be 46.61±5.62%, 16.18±2.23% and 37.22±4.67%, respectively. In team athletes, 47.28±5.71%, 15.56±2.26% and 40.0±26.9% were calculated. There was no statistically significant difference between nutrient intake according to sport type (p=0.313, p=0.122, p=0.664). Evaluating the nutritional knowledge level of adolescents who practicing sports and examining their eating attitudes are important for the sports performance and health of adolescents.