Dışa kapalı konut yerleşmelerinin Bursa'daki örnekler kapsamında değerlendirilmesi
The evaluation of gated communities through examples in Bursa
Yazar: HİKMET ÖZGE TÜMER
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN DOSTOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Çalısmada, dısa kapalı konut yerlesmelerinin Bursa'daki örnekler kapsamındadegerlendirilmesi yapılmıstır. Tezin giris bölümünde çalısmanın amacı, kapsamı ve yöntemiaçıklandıktan sonra, tezin ikinci bölümünde konut ve dısa kapalı konut yerlesmeleri kavramınıntanımlanması yapılmıs, üçüncü bölümünde ise dısa kapalı konut kavramının genel olarakgelisimi incelenmistir. Bir kentte ya da yerlesmede olusan toplumsal ayrımlar sosyo-ekonomikdurum, kültürel ya da cografi köken ve din gibi nedenlerle olusurken, günümüzdeki dısa kapalıkonut yerlesmeleri gelisimleri, yapıları ve organizasyonlarıyla önceki örneklerdenfarklılasmaktadır. Çalısmanın dördüncü bölümünde dısa kapalı konut yerlesmelerininolusumuna etki eden faktörler arastırılmıs, fiziksel faktörlerin yanı sıra sosyal, ekonomik vepolitik faktörlerin de etkili oldugu tespit edilmistir. Cevaplandırılması gereken temel soru nedendısa kapalı konut yerlesmelerinde yasamak istendigidir. Bu soruyla birlikte Bursa'daki alançalısması tezin besinci bölümünü olusturmaktadır. Bunun için, öncelikle Bursa'nın tarihselgelisimi içinde konutun degisimi ve 1980 sonrasında gelisen konut alanları arastırılarakBursa'daki dısa kapalı konut yerlesmeleri sınıflandırılmıs, her bir kategoriye iliskin örnekyerlesmeler seçilerek incelenmistir. Dısa kapalı müstakil konut yerlesmelerinin olusumuna etkieden faktörlerin Bursa'daki örnekler kapsamında degerlendirilebilmesi için çalısma alanlarınınseçim kriterleri belirtilmis, daha sonra Akkent, Akman-1, Burçin Bursa Köskleri, ÇagrısanSitesi ve Meseliköy yerlesmelerinde yapılan anket çalısmasının sonuçları olusuma etki edenfiziksel, sosyo-kültürel, ekonomik faktörlere ve demografik özelliklere iliskin bulgular halindeortaya konmustur. Arastırma sonuçları ve öneriler bölümünde ise, yapılan inceleme çalısmasıylabirlikte, anket çalısmasının sonuçlarını olusturan dısa kapalı müstakil konut yerlesmelerininolusumuna etki eden faktörlere iliskin bulgular degerlendirilerek öneriler gelistirilmistir.Anahtar Sözcükler: Kontrol, kapalılık, kentsel ayrım, Bursa, kapı.

Abstract:
In this study, gated communities were evaluated with the examples in Bursa. Afterexplaining the aim, content and method of the study in the introduction part of the thesis, in thesecond part the meaning of house and the gated community phenomenon were defined and, inthe third part of the thesis, the development of gated communities in the world were examinedin a general context through literature survey. It was pointed out that the reasons for segregationwithin a city or a settlement have usually been socio-economic status, cultural or geographicalorigin, religion etc., but that the development, structure and organization of contemporary gatedcommunities bear important differences from their antecedents. In the fourth part of the study,the factors which generate gated communities were investigated and it?s determined that withthe physical factors, socio-cultural, economic and political factors are also effective. The basicquestion to be answered is, why people choose to live in gated communities. With this questionin mind, the case study which is undertaken in Bursa, formed the fifth part of the thesis. First,housing process in historical development of Bursa and housing areas which were developedafter 1980s were investigated, gated communities in Bursa were classificated and the exampleswhich were chosen were analyzed. For evaluating the factors which generate gated communitiesin the scope of examples in Bursa first, the choosing criterions of case study areas weredetermined then, the findings concerning with physical, socio-cultural, economical factors anddemographical features were exposed according to the questionnaires which were applied inAkkent, Akman-1, Burçin Bursa Köskleri, Çagrısan Sitesi and Meseliköy. In the conclusion andrecommendations part of the thesis, the analysis of examples of gated communities in Bursa andthe findings about questionnaires were evaluated and proposals were developed for housingareas.Key Words: Control, enclosure, segregation, Bursa, gate.