Uluslararası insan hakları sözleşmeleri ışığında engellilere yönelik ayrımcılık yasağı
Prohibition of discrimination against disabled in the light of international human rights law conventions
Yazar: BUKET DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİJEN DÜNDAR SEZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Ayrımcılık = Discrimination ; Engelli hakları = Handicapped rights ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions

Özet:
Pek çok farklı türü olan ayrımcılık, hak öznelerinin insan haklarından
eşit koşullarda yararlanmasını engelleyen en eski ve en yaygın tutumlardandır.
Ayrımcılık, eşitliğin hukuki ve fiili olarak gerçekleşmesini engeller. Engelli
bireylerin temel haklarının ihlal edilmesinde en büyük etken maruz kaldıkları
ayrımcılıktır.
Uluslararası insan hakları sözleşmelerinin neredeyse tamamı çeşitli
temellerde ayrımcılığı yasaklayarak eşitlik ilkesini benimsemiştir. Ayrımcılık
yasağını düzenleyen insan hakları sözleşmeleri, engelliler bakımından
ayrımcılık kaynaklı hak ihlallerinden korunmak için oldukça önemlidir. Esasen
uluslararası insan hakları sözleşmeleri genel olarak engelliler de dâhil tüm
insanları koruma altına alır. Bu nedenle teorik olarak engelliler ve diğer
dezavantajlı gruplar için ayrı bir korumaya ihtiyaç olmadığı düşünülebilir.
Ancak pratikte engellilere yönelik ayrı düzenlemeler ve bu bireyler için özel
koruma sağlanması bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır. Bu sebeple zaman
içerisinde spesifik olarak engellileri korumaya yönelik hukuki düzenlemeler,
ulusal hukuk düzeyinde ve uluslararası insan hakları sözleşmelerinde yer
almaya başlamış; engellilik temalı insan hakları belgeleri oluşturulmuştur.

Abstract:
Discrimination with many different types is one of the oldest and most
common violations that prevent all rights subjects from taking advantage of
human rights on equal terms. It also prevents the realization of equality as legal
and actual. The most important factor in the violation of the fundamental rights
of disabled people is the discrimination they are subjected to.
Almost all of the international human rights conventions have adopted
the principle of equality by prohibiting discrimination on various grounds.
Human rights conventions that regulate the prohibition of discrimination are
very important to protect against discrimination arising from discrimination
against persons with disabilities. In fact, international human rights conventions
generally protect all people, including people with disabilities. Therefore,
theoretically, it can be considered that there is no need for separate protection
for persons with disabilities and other disadvantaged groups. In practice,
however, separate arrangements for persons with disabilities and the provision
of special protection for them have emerged as a necessity. For this reason, in
the course of time, legal regulations aimed at protecting persons with disabilities
have begun to be included in national law and international human rights
conventions. Disability themed human rights documents were created.