Kosova'nın bağımsızlığı ve emsal tartışmaları: Kuzey Kıbrıs, Dağlık Karabağ ve diğerleri
Kosovo?s independence and precedent discussions: Northern Cyprus, Nagorno-Karabakh and the others
Yazar: İREM ERKMEN
Danışman: PROF. DR. HASAN ÜNAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Abhazya = Abkhazia ; Bağımsızlık = Independence ; Dağlık Karabağ = Nagorno Karabakh ; Kosova = Kosovo ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Kosova'nın bağımsızlığını ilan etmesi uluslararası hukuk ve uluslararası politikada yeni bir tartışma başlatmıştır. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra gelişen uluslararası sistemde devletlerin egemenliği, toprak bütünlüğü ve sınırlarının kutsallığı yerleşik ilkeler haline gelmiştir. Bu çerçevede kendi kaderini tayin hakkı belli durumlara özgü kılınmıştır. Bu durumların başında ise sömürgelikten kurtulma süreci gelmiştir. Oysa Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra barışçı yollardan ya da kanlı çatışmalarla kendi kaderini tayin hakkını kullandığını ileri süren yeni devletlerin sayısında ciddi bir artış görülmüştür. İşte Kosova'nın tek taraflı bağımsızlık ilanı bu bağlamda önemlidirKosova'nın bağımsızlık ilanıyla başlayan tartışma, bu bağımsızlığı diplomatik yollarla engellemeye ya da gayrimeşrulaştırmaya çalışan Sırbistan'ın Uluslararası Adalet Divanı'na başvurmasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Uluslararası Adalet Divanı'nın 22 Haziran 2010 tarihli kararı ise konunun Balkanları aşan bir etkiye sahip olmasına neden olmuştur. Uluslararası Adalet Divanı'na tek taraflı bağımsızlık ilanının uluslararası hukuka aykırı olmadığına ilişkin görüşü başka bölgelerde bağımsızlık ilanında bulunan aktörlerin kararı sahiplenmesini sağlarken kararda geçen kendi kaderini tayin hakkına ilişkin değerlendirmeler ve Kosova'nın özgünlüğünün altının çizilmesi süreci hukuksal boyuttan siyasi boyuta sürüklemiştir.Bu çerçevede tezin içinde Kosova örneğiyle üç örnek karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu örnekler bağımsızlık ve kendi kaderini tayin konularını hukuki ve siyasi yönden inceleme olanağı taşıdığı için KKTC, Dağlık Karabağ ve Abhazya olarak seçilmiştir. Çalışmanın içinde ayrıntılarıyla ele alınan olgular ışığında Kosova'nın bağımsızlığının KKTC için bir emsal teşkil edebileceği, Dağlık Karabağ ve Abhazya içinse edemeyeceği sonucuna varılmıştır. Fakat bu benzerliğin sadece hukuki süreçlerle bir yere varamayacağı görülmektedir. Konu aynı zamanda siyasidir. Bu nedenle KKTC'nin Kosova'nın yarattığı rüzgârdan yararlanabilmesi için Türkiye'nin KKTC'nin bağımsızlığının tanınması konusunda çok daha aktif bir politika yürütmesi gerekmektedir.Anahtar Sözcükler:1.Kosova'nın Bağımsızlığı2.Emsal Tartışmaları3.Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti4.Dağlık Karabağ5.Abhazya

Abstract:
Kosovo?s independence declaration triggered a new series of discussion both in international law and international politics. In the global system which had been developed after the World War I, the sovereignty, territorial integrity and holiness of the borders have become commonly accepted principles. In this context, the right of self-determination was individualized for limited circumstances. The most important of these cases are related to decolonization process. However, the number of the so called new states which claim that they use their self determination rights either peaceful means through bloody wars have increased after the Cold War. Therefore the unilateral declaration of independence of Kosovo is crucial.The discussion which was started with the independence of Kosovo has gained a new aspect when Serbia that had tried to stop or illegitimize this independence via diplomatic ways applied to the International Court of Justice. The advisory opinion of ICJ dated June 22, 2010, made independence of the Kosovo a global issue. The opinion of ICJ which asserts that unilateral declaration of independence is not illegal in international law caused that some newly independent countries in other regions strongly espouse this opinion. Besides, ICJ?s opinion on the right of self determination and uniqueness of Kosovo case move discussions from international law perspective to political one.In this context, this study compared the Kosovo case to three other cases. In order to compare the Kosovo issue from law and political aspects, Turkish Republic of Northern Cyprus, Nagorno Karabakh and Abkhazia are selected as samples. In the light of the facts that are elaborated in the study it is concluded that Kosovo case has the potential to be a precedent for TRNC, but it could not be accepted as a sample for Nagorno Karabakh and Abkhazia. However, it is obvious that although there is an open relation between TRNC and Kosovo, international law is not enough for being recognized by other states, but this issue is also political issue. Therefore, if TRNC wants to benefit from this independence winds Turkey should accept much more active approach.Key Words:1.Kosovo?s Independence2.Precedent Discussions3.Turkish Republic of Northern Cyprus4.Nagorno Karabakh5.Abkhazia