Hıyarda vesiküler-arbüsküler mikorizanın bitki büyümesi ve verim üzerine etkileri
The Effect of vesicular-arbuscular mycorrhiza on the plant growth and yield on cucumber plants
Yazar: SİBEL ÇIĞŞAR
Danışman: DOÇ. DR. NEBAHAT SARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bahçe bitkileri = Horticultural crops ; Bitki gelişimi = Plant development ; Glomus fasciculatum = Glomus fasciculatum ; Glomus mosseae = Glomus mosseae ; Hıyar = Cucumber ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Seralar = Greenhouses

Özet:
öz YÜKSEK LİSANS TEZİ HIYARDA VESİKÜLER-ARBUSKÜLER MİKORİZANIN BİTKİ BÜYÜMESİ VE VERİM ÜZERİNE ETKİLERİ Sibel ÇIĞŞAR ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Danışman: Doç. Dr. Nebahat SARI Yıl: 1997, Sayfa: 84 Jüri : Doç. Dr. Nebahat SARI Prof. Dr. Kazım ABAK Doç. Dr. İbrahim ORTAŞ Bu çalışmada hıyarda vesiküler-arbusküler mikorizanın (VAM) bitki büyümesi ve verim üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'ne ait bir cam sera ile laboratuvarlarda, Toprak Bölümü ve Tarla Bölümü laboratuvarlarında yürütülmüştür. Araştırma 1996-1997 vegetasyon döneminde ilkbahar ve sonbahar ürünü olarak iki kez tekrarlanmıştır. Denemede ilkbahar yetiştiriciliğinde Jest Fi, ve sonbahar yetiştiriciliğinde Yayla Fi çeşitleri kullanılmıştır. Mikoriza olarak Glomus mosseae ve Glomus mosseae ile Glomus fasciculatum türlerinin karışımı kullanılmıştır. Yetiştirme ortamı olarak da kontrol, steril edilmiş, fümige edilmiş ve bu üç ortama mikoriza ilave edilerek elde edilen 1:1:1 (bahçe toprağı: çiftlik gübresi: dere kumu) harcı kullanılmıştır. Denemede VA mikorizanın fide büyümesine etkilerini incelemek amacıyla fidelerde bitki uzunluğu, gövde çapı, yaprak sayısı, kök uzunluğu, kotiledon uzunluğu, kotiledon çapı, yaprak yaş ve kuru ağırlığı, gövde yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı rve klorofil miktarı gözlem ve ölçümleri yapılmıştır. Serada yetiştiricilik sırasında bitki gelişmesini incelemek üzere de 15 'er günlük aralıklarla olarak bitki uzunluğu, gövde çapı, boğum sayısı ve boğumlar arası uzunluk ölçümleri yapılmıştır. Butun uygulamalarda meyve hasat ve analizleri yapılarak mikorizanın verim ve meyve iriliğine etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca bitkiler söküldükten sonra yapılan ölçümler ile bitkilerin kaldırdıktan besin maddelerinin incelenmesi amacıyla P, Zn, Mn, Fe ve Cu analizleri yapılmıştır. Toplam kök ve % kök infeksiyonu belirlenmiştir. Yaprak alam ölçümleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda verim bakımından uygulamalar arasındaki farklılıklar istatistiksel açıdan önemli bulunmamıştır. En yüksek verim ilkbahar denemesinde (2.16 kg/bitki) de, sonbahar denemesinde (0.99 kg/bitki) de sterilize edilmiş harca mikoriza ilave edilen ortamda yetiştirilen bitkilerden elde edilmiştir. Bitki gelişimi bakımından özellikle kontrol ve sterilizasyon ortamlarına mikoriza ilavesinin olumlu etkide bulunduğu en iyi gelişmenin verimde olduğu gibi steril edilmiş harca mikoriza ilave edilen ortamlardaki bitkilerde olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hıyar, Glomus mosseae, Glomus fasciculatum, sera yetiştiriciliği, verim, bitki gelişimi II

Abstract:
ABSTRACT MSc THESIS The Effect of Vesicular-Arbuscular Mycorrhiza on the Plant Growth and Yield on Cucumber Plants Sibel ÇI?ŞAR DEPARTMENT OF HORTICULTURE INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor: Assoc.Prof.Dr. Nebahat SARI Year: 1997, Pages: 84 Jury : Assoc.Prof.Dr. Nebahat SARI Prof.Dr. Kazım ABAK Assoc.Prof.Dr. Ibrahim ORTAŞ In this study, investigation of the effects of vesicular-arbuscular mycorrhiza on the growth and yield on cucumber plants were determined This experiment was carried out in 1996-1997 growing period in a greenhouse and laboratories of The University of Çukurova Faculty of Agriculture, Department of Horticulture, Soil Science and Field Crop. The experiments were repeated for two times as spring and autumn experiment. In study, on spring growing Jest Fi and on autumn growing Yayla Fi varieties were used. Glomus mosseae and a mix of Glomus mosseae and Glomus fasciculatum were used as mycorrhiza inoculum. Control, steriled, fumigated and the soils which obtained by adding mycorrhiza to those three mediums were used as growing medium obtained from 1:1:1 (Garden soil: Manure: River Sand) soil. In experiment, of plant length, plant diameter, number of nodes, root length, hypocotyl length, cotyledon length, cotyledon diameter, leaf wet and dry weight, body wet and dry weight, root wet and dry weight and level of chlorophyll observed and measured to determine to investigate the effects of VAM on the seedling growth. In grenhouse, plant length, plant diameter measured and number of nodes counted for 15 days periods to IIIinvestigate plant growth. Fruit harvest and analysises were made to find the effect of mycorrhiza on the size of fruit. On the other hand, to examine the biomas measurements and the feed elements which the plants used; P, Zn, Mn, Fe and Cu analysises were made. Also, total root and % infected roots and leaf area measured. The result of the experiment; for the yield, the difference between treatments were not important for statistics. In sprig experiment, the highest yield (2.16 kg/plant) was taken from the plants which growth on mycorrhiza inoculated in steril material. In autumn experiment, the highest yield was (0.99 kg/plant) also obtained in mychorrhiza treatment The mycorrhiza inoculation effected affirmative on the control and sterilization treatments. Keywords: Cucumber, Glomus mosseae. Glomus fasciculatum, greenhouse growing, yield, plant growth IV