İlköğretim okullarında görev yapan öğretmelerin rehberlik görevleriyle ilgili tutum ve davranışlarının incelenmesi
Searching the attitude and behaviour of teachers working at primary school about counselling duties
Yazar: ÖMER BÜLBÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM KIR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında sınıf rehber öğretmeni olarak görev yapan sınıf ve branş öğretmenlerinin rehberlik görevleriyle ilgili tutum ve davranışlarını tespit etmek, öğretmenlerin rehberlik hizmetleri konusunda olumlu tutumlar geliştirmelerini sağlamak ve eğitim bilimleri alanında bilgi birikimlerine katkıda bulunarak bu konuda onlara çözüm önerileri sunmaktır.Araştırmanın evrenini, Gaziantep ilinin İslahiye ilçesindeki ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler, örneklemini ise bu okullarında görev yapan 298 sınıf rehber öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanması aşamasında konuyla ilgili kaynaklar incelendikten sonra, sınıf rehber öğretmenlerinin kişilik özelliklerini tespit etmek amacıyla 9 maddelik bir anket formu ile öğretmenlerin rehberlik görevleriyle ilgili tutum ve davranışlarını tespit etmek amacıyla 22 sorudan oluşan bir değerlendirme ölçeği hazırlanmıştır. Değerlendirme ölçeğindeki bu sorular beşli likert tipine uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizinde; frekans ve yüzdelik hesaplamaları yapılmış, değişkenlerin faktör analizine uygunluğu Kaiser-Meyer-Olkin Ölçeği testi ile belirlenmiştir. Sınıf rehber öğretmenlerinin rehberlik çalışmaları ölçeğine verdikleri puanların; cinsiyet, alan ve rehber öğretmen bulunma durumu değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız grup t-testi; rehberlik ile ilgili hizmet içi eğitime katılma sıklığı değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) tekniği ve farklılığın hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için Scheffe testi; yaş, eğitim düzeyi, okul türü, görev süresi ve kitap okuma sıklığı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Kruskal Wallis testi ve farklılığın hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için Mann Whitney U testi uygulanmıştır.Anketler 2007 ? 2008 öğretim yılının ikinci yarısında uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından evrendeki okulların büyük bir bölümüne ulaşılmış, öğretmenlerle yüz yüze görüşülerek anketin amacı ve nasıl doldurulacağı hakkında bilgi verilmiştir. Böylece öğretmenlerin anket sorularını cevaplandırırken daha içten davranmaları sağlanmaya çalışılmıştır.İlköğretim okullarında görev yapan sınıf rehber öğretmenlerinin rehberlik görevleriyle ilgili tutum ve davranışlarının yaşlarına, alanına, rehber öğretmen bulunma durumuna, rehberlik ile ilgili hizmet içi eğitime katılma sıklığına, okul türüne, görev süresine, eğitim düzeyine ve kitap okuma sıklığına göre farklılaştığı, cinsiyet değişkenine göre ise farklılaşmadığı görülmüştür.Alanı branş öğretmeni olan sınıf rehber öğretmenlerinin kendi sınıfına yönelik aidiyet duygusunun kazandırılması, bütün okullara en kısa zamanda rehber öğretmen atanması, öğretmenlere rehberlik ile ilgili hizmet içi eğitim verilmesi, sınıf rehber öğretmenliği görevi verilirken görev süresi daha fazla olan öğretmenlere öncelik verilmesi, öğretmenlerin kitap okumaya teşvik edilmesi ve lisansüstü eğitim görmelerine imkân sağlanılması önerildi.Anahtar Kelimeler: Rehberlik, sınıf rehber öğretmeni, sınıf öğretmeni, branş öğretmeni.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the attitude and behaviours of class-teachers and branch-teachers working at primary school as class counselor about counselling duty, to provide positive attitude about counselling and to present suggestions to this subject by contributing data about education science.The variety of this research is composed of teachers who work at primary schools in Islahiye, 298 teachers in Islahiye are the samples.?Related Scan Model? was used in this research, in the phase of collecting data, after examining the sources about subject, a poll form composed of 9 items was prepared to determine the personality of teachers working at primary schools in Islahiye and an evaluation form composed of 22 items was prepared to determine the the behaviours of teachers about guidance. The questions in this section were suitable for ?5 Likert Type?, in the statical analysis taken from the data, frequency and percentege were counted. The suitability of variabilities to the factor analysis was determined by Kaiser-Meyer Olkin Test. When the variances are homogeneous, ?Unrelated Group T Test?, in the state of variances not being homogenous, for unrelated measurements, Krukal Walli?s Test and also to understand which groups have differences, ?Unrelated Group T Test? applied to determine whether the scores of the class counsellors in Guidance Evaluation Form change according to their ?gender?, ?branch? and ? presence of a counsellor?. One way variance analysis(ANOVA) was used to determine whether it changes according to the frequency of attending an inservice training course about guidance and also Scheffe test applied to determine which groups have differences among. Kruskal Wallis Test was carried to determine whether the scores of the class counsellors change according to their age, education degree, the type of the school they work in, the total experience and reading frequency and the Mann Whitney U Test was used to know which groups differentiate among each other.The pool were taken in the second term of the year 2007-2008, the exact date was 01 May ? 01 June 2008. The researcher reached to the most of the school, and talked with teachers face to face and gave some information about the purpose of the poll and how to fill in it. So, researcher made them answer the questions sincerely.Teachers? attitudes and behaviours about counselling duties differentiate according to their ages, branches, the state of being counselor working at their schools, the state of participating in in-service training about counselling, to sector, to their professional experiences, to education level and to the frequency of reading book.It is suggested that the branch teachers working as a class counselors should be provided belonging sensation to their own class, MEB should appoint counsellors to each school immediately, in-service training about counselling should be given to the teachers. While headmasters are giving duty about class counselling, they should give priority to the teachers who have more professional experiences. It is also suggested that teachers should be encouraged to read book and should be provided opportunity for graduate education.Key Words: Counselling, class counselor (class teachers who work at school as counselor), class teacher, branch teacher.