Sağlıklı yaşlılarda kognitif rezerv ve emosyon regülasyonu arasındaki ilişki
The relationship between cognitive reserve and emotion regulation in healthy elderly
Yazar: ESRA EKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÇEBİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Depresyon = Depression ; Duygu = Emotion ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu araştırmada 60 yaş ve üzeri demans hastası olmayan sağlıklı yaşlılarda, kognitif rezerv ve emosyon regülasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu ilişki, cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, çalışma durumu, yabancı dil bilme, düzenli kitap okuma, boş zaman aktivitesi, boş zaman aktivite sıklığı, fiziksel egzersiz yapma sıklığı gibi değişkenler üzerinden incelenmiştir. Bu değişkenler ile Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) puanı, Emosyon Regülasyon Ölçek puanı, Sözel Akıcılık Testi puanlarıyla ve İz Sürme Testinin sürelerinin aralarındaki ilişkiye bakılmıştır. Çalışmanın örneklemini 60 yaş ve üzeri demans hastası olmayan 40'ı kadın 40'ı erkek olmak üzere toplam 80 sağlıklı yaşlı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacıyla; Duygu Düzenleme Ölçeği, GDÖ, Sözel Akıcılık Testi, İz Sürme Testi ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Katılımcıların Sözel Akıcılık, İz Sürme Testi süreleri, GDÖ puanları ve Duygu Düzenleme düzeyleri, eğitim, boş zaman aktivitesi, müzik eğitimi, yabancı dil bilme gibi kognitif rezerve etki ettiği düşünülen değişkenler açısından karşılaştırılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, cinsiyetin testler üzerindeki etkisine baktığımızda, kadınların İz Sürme B formu tamamlama süresinin, erkeklere oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Çalışma durumunun ölçeklerle olan ilişkisi incelendiğinde, aktif olarak çalışan bireylerde, Duygu Düzenleme düzeylerinin çalışmayanlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Üniversite ve üzeri düzeyde eğitime sahip olan katılımcıların KAS Sözel Akıcılık toplam puanları ve KAS Sözel Akıcılık perseverasyon düzeylerinin lise ve ortaokul mezunlarına göre daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eğitimle ilgili olarak, ortaokul mezunlarının A ve B formlarını tamamlama sürelerinin lise ve lisans düzeyindeki katılımcılara göre daha yüksek sürelerde gerçekleştiği, ortaokul mezunlarının daha uzun sürelerde testi tamamladığı saptanmıştır. Kitap okuma sıklığı yüksek olan katılımcıların İz Sürme A-B formu hata sayılarının daha az ve İz Sürme A-B formu süre ölçümlerinin daha düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Katılımcıların kitap okuma sıklıklarına göre Duygu Düzenleme ve GDÖ ölçümlerinin farklı olmadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların KAS Sözel Akıcılık puanlarının artış göstermesinin, GDÖ puanını düşüreceği tespit edilmiştir. GDÖ düzeylerinin KAS Sözel Akıcılık toplam puanları dışında, diğer Sözel Akıcılık Testleriyle, anlamlı şekilde çoklu doğrusal olarak ilişkili olmadığı saptanmıştır. Ayrıca GDÖ puanları ile İz Sürme testleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Duygu Düzenleme Ölçeği ve diğer tüm testler arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler: Kognitif Rezerv, Emosyon Regülasyonu, Depresyon

Abstract:
In this study, it is aimed to improve the relationship between cognitive reserve and emotion regulation in healthy elderly people who do not have dementia patients aged 60 years or older. This relationship was examined through variables such as gender, age, marital status, educational status, employment status, foreign language knowledge, regular book reading, leisure activity, frequency of leisure activity, and frequency of physical exercise. The relationship between these variables and Geriatric Depression Scale (GDS) score, Emotion Regulation Scale score, Verbal Fluency Test scores and the duration of the Trail Making Test were examined. The sample of the study consists of 80 healthy elderly people, 40 of whom are females and 40 of which are men without dementia patients aged 60 years or older. In order to collect data in the study; Emotion Regulation Scale, GDS, Verbal Fluency Test, Trail Making Test and Demographic Information Form were used. Verbal Fluency, Trail Making Test Times, GDS scores and Emotion Regulation levels of the participants were compared in terms of variables thought to affect cognitive reserve, such as education, leisure activity, music education, and foreign language knowledge. According to the results of the research, when we look at the effect of gender by tests, it should be seen that the time to complete the Trail Making Test B form of women below is higher than that of men. When the relationship between working status and scales was examined, it was determined that the levels of Emotion Regulation were higher in individuals who were actively working than those who did not. It was determined that the total scores of KAS Verbal Fluency and KAS Verbal Fluency perseveration levels of the participants who have university or higher education levels are higher than the high school and middle school graduates. Also, in terms of education, it has been determined that the duration of completion of A and B forms of secondary school graduates is higher than the high school and undergraduate level participants, and secondary school graduates have completed the test for longer periods. It was observed that the number of errors in Trail Making Test A-B form was lower and the test in the A-B form duration was lower in the participants with high frequency of reading. It was determined that Emotion Regulation and GDS measurements did not differ according to the frequency of reading books. It was determined that the increase in the KAS Verbal Fluency scores of the participants will decrease the GDS score. Except for the KAS Verbal Fluency total scores of the GDS levels, it was found that there was no significant multiple linear correlation with other Verbal Fluency Tests. In addition, no significant relationship was found between GDS scores and Trail Tests. Also, no significant relationship was found between the Emotion Regulation Scale and all other tests.

Keywords: Cognitive Reserve, Emotion Regulation, Depression