Yersel fotogrametrik yöntem kullanılarak fotogrametrik yazılımların karşılaştırılması: Hüsrev Paşa camii örneği
Comparison of photogrammetric software using the local photogrammetric method: The case of Hüsrev Paşa mosque
Yazar: FATİH PULAT
Danışman: PROF. DR. MURAT YAKAR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Fotogrametri = Photogrammetry ; Hüsrev Paşa Cami = Hüsrev Pasha Mosque ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Üç boyutlu modeller = Three dimensional models

Özet:
Geçmişten günümüze bakıldığında pek az kültürel eser kendi özelliklerini koruyarak günümüze gelebilmiştir. Bu eserler gerek doğa olayları sonucu yaşadıkları tahribatlardan, gerek insan eli ile verilen zararlardan dolayı, gerekse de koruma altında olmasına rağmen gerekli onarımları yapısal özelliklerine uygun bir şekilde yapılmadığı için yapısal bozulmalar geçirmekte, dolayısıyla harap olup yıkılmaktadırlar.
Teknolojik gelişmelerin ışığında geçmişten günümüze kadar ayakta durmayı başarmış kültürel miras sayılabilecek tüm eserlerin yüzyıllar sonrasında da boyutları, mimarisi gibi özelliklerini koruyarak dimdik ayakta kalması mümkün olabilmektedir. Yersel fotogrametri yöntemi ile yapıların tüm detayları üç boyutlu olarak ölçülebilmekte ve yapıya ait fotoğraflar ile birlikte yapının ölçülebilir bir üç boyutlu modeli elde edilebilmektedir. Bu teknoloji sayesinde yüzyıllar sonra bile yapının tüm normları ve özellikleri korunabilmekte, herhangi bir onarıma ihtiyaç duyulduğunda yapının bütünlüğü, simetrisi ve yapımda kullanılan malzemenin cinsi gibi özelliklerine uygun bir şekilde tadilat çalışmaları yapılabilmektedir. Aynı zamanda bu şekilde dijital olarak kayıt altına da alınmış olan bu eserler, sanattan sinemaya, turizmden eğitime, sağlıktan spora kadar bir çok farklı alanda çeşitli amaçlara hizmet etmektedirler. Bu çalışmada Van ili, Merkez İpekyolu ilçesinde bulunan ve bir Mimar Sinan eseri olarak günümüze kadar gelebilmiş olan Hüsrev Paşa Camii'nin yersel fotogrametrik yöntem ile detay ölçümleri üç boyutlu olarak yapılmış, yapının resimleri çekilmiştir. Böylece elde edilen veriler bilgisayar ortamında değerlendirilerek yapı üzerinde istenilen her noktaya ait ölçü, yapısal malzeme cinsi, yapının görseli gibi tüm yapı detaylarına sahip üç boyutlu bir modelinin elde edilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada farklı fotogrametrik yazılımlar kullanılarak karşılaştırma yapılmıştır.

Abstract:
Looking from the past to the present, few cultural artifacts have survived to the present day, preserving their own characteristics. These artefacts undergo structural deterioration due to the damage they suffered as a result of natural events, the damages inflicted by human beings, and the necessary repairs not performed in accordance with their structural features, although they are under protection, therefore they are destroyed and demolished.
In the light of technological developments, it is possible for all works that can be regarded as cultural heritage that have survived from the past to the present, by preserving their features such as their dimensions and architecture, after centuries. With the terrestrial photogrammetry method, all the details of the buildings can be measured in three dimensions and a measurable three-dimensional model of the building can be obtained with the photographs of the building. Thanks to this technology, even after centuries, all norms and features of the building can be preserved, and when any repair is needed, renovation works can be carried out in accordance with the characteristics such as the integrity of the building, its symmetry and the type of material used in construction. At the same time, these works, which have been recorded digitally in this way, serve various purposes in many different fields from art to cinema, from tourism to education, from health to sports. In this study, the detail measurements of Hüsrev Paşa Mosque, which is located in the central İpekyolu district of Van and survived until today as a work of Mimar Sinan, were made in three dimensions with the local photogrammetric method and the pictures of the building were taken. Thus, by evaluating the obtained data in computer environment, it is aimed to obtain a three-dimensional model with all the building details such as the size of each point on the building, the type of structural material, and the visual of the building. In the study, comparisons were made using different photogrammetric software.