Akut iskemik inmede endovasküler trombektomi yapılan hastalarda intrakraniyal kanama gelişimine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting the development of intracranial hemorhage in patients undertaking endovascular thrombectomy in acute iscemic stroke
Yazar: BUSE ÇAĞIN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA ARLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Endovasküler tedavi = Endovascular treatment ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Risk faktörleri = Risk factors ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage ; Trombektomi = Thrombectomy ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: İnme tüm dünyada iskemik kalp hastalıklarından sonra yıllık 5,5 milyon ölüm sayısı ile 2. en sık ölüm nedeni ve gelişmekte olan ülkelerde engelliliğin önde gelen nedenidir. Bu sebeple akut iskemik inme tanısı ve tedavisi engellilik ve mortalitenin azaltılmasında önemli bir yer tutmaktadır.  Endovasküler Trombektomi akut iskemik inme ile başvuran hastalarda en önemli tedavi seçeneklerinden biridir. EVT sonrası intrakraniyal kanama gelişmi ise işlemin en korkulan komplikasyonlarından biridir. Bu sebeple İKK gelişimi açısından risk faktörlerinin değerlendirilmesi hem hasta seçimi hem de hasta takibi açısından önemlidir. Bu sebeple biz de çalışmamızda hastaların başvuru özellikleri , özgeçmişleri ve kullanılan işlem tipi ile EVT sonrası İKK gelişimi açısından ilişkisini ve bu risk faktörlerini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1.01.2020- 30.06.2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi  Nöroloji Kliniği'ne akut iskemik inme kliniği ile başvuran ve Endovasküler Trombektomi yapılan 117 hastadan çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 90 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, özgeçmiş, laboratuar ve radyolojik bulguları, nörolojik ve fizik muayene özellikleri retrospektif olarak tarandı. Başvuru sırasında kan glukozu, rutin biyokimya, hemogram/ tam kan sayımı , hemostaz değerleri tarandı. Hastaların yatışları sırasında bakılmış olan HbA1c değerleri kaydedildi. Yapılan endovasküler trombektomi yöntemleri kaydedildi. Hem başvuru sırasında hem de 24.saatteki kraniyal BT'leri incelendi. Başvuru sırasında kraniyal BT'deki ASPECT skorları kaydedildi. 24. saatte çekilen kontrol kraniyal BT'de kanama saptanmış olanlar ECASS çalışmalarındaki kanama sınıflamasına uygun şekilde gruplara ayrıldı. Araştırma verisi, Graphpad Prizması programı ile bilgisayar ortamına yüklenmiş ve değerlendirilmiştir. P<0.05 değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmamıza dahil olan toplam 90 hastanın 24. Saat kontrol kraniyal BT sonuçlarına göre 48 hastada intrakraniyal kanama  (ortalama %53.3, ortalama yaş; 69.60± 12.31, kadın n=25, %52, erkek n=23, %48) saptanmıştır. Bu bulgu literatür çalışmalarına göre daha yüksek saptanmıştır. İKK gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında NIHSS açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Kanama olan grupta ise ASPECT skoru daha düşük , işleme alınma süreleri daha uzun saptanmıştır. Bu farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca hastane başvuruları sırasında bakılan Glukoz , WBC, Neu ve Neu/lym  ile  İKK gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Bu bulgular literatürle benzerlik göstermiştir. İşlem tipi ve İKK gelişimi açısından değerlendirildiğinde stent retriver ile işlem yapılan hastalarda İKK daha sık görülmüştür. Mortalite ve engellilik intrakraniyal kanama gelişen grupta daha yüksek saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre düşük ASPECT skoru, işleme alınma süresinin uzun olması, yüksek bazal glukoz ve HbA1c, wbc , neu değerleri ve stent retriever methodu ile işlem yapılmasının EVT sonrası İKK gelişimi açısından risk faktörleri olabileceği gösterilmiştir. Bu sebeple bu faktörlerin hasta seçiminde ve takibinde kullanılmasının engellililk ve mortaliteye azaltabileceği düşünülmektedir. 

Anahtar kelimeler: Endovasküler trombektomi, Akut iskemik inme , İntrakraniyal Kanama

Abstract:
Objective: Stroke is the second most common cause of death in the world after ischemic heart diseases with 5.5 deaths per year and the leading cause of diasability in  developing countries in the world. Because of this reason it became very important to diagnose and treat acute ischemic stroke to prevent diasbility and decrease mortality caused by it. Endovascular Thrombectomy has been used as a gold standard treatment in acute ischemic stroke patients. Despite its beneficial effects in acute ischemic stroke, it can cause serious complications such as intracerebral hemorrhage. Intracranial hemorrhage is one the most feared complications of endovascular thrombectomy. The aim of our study is to determine the risk factors that may cause intracerebral hemorrhage in patients receiving EVT treatment.
Materials and Methods: 90 patients who met the inclusion criteria of 117 patients who applied to Ankara City Hospital Neurology Clinic between the dates 1.01.2020 and 30.06.2021 with the clinic of acute ischemic stroke and underwent Endovascular Thrombectomy were included in the study. Demographic characteristics, history, laboratory and radiological findings, neurological and physical examination characteristics of the patients wereevaluated retrospectively. During admission, blood glucose, routine biochemistry, complete blood count (cbc), hemostasis values were scanned and recorded. The HbA1c values of the patients during their hospitalization and   Endovascular thrombectomy method that was performed recorded. Cranial CT scans were examined both at admission and at the 24th hour control respectively. ASPECT scores on cranial CT were recorded at the time of admission. The patients who had bleeding in the control cranial CT taken at the 24th hour were divided into groups accordimg to ECASS bleeding classification studies. The research data was evaluated with the Graphpad Prism program. P<0.05 values were considered statistically significant.
Results: According to the 24-hour control cranial CT results of 90 patients included in our study, intracranial bleeding was detected in 48 patients (mean 53.3%, mean age; 69.60± 12.31, female n=25, 52%, male n=23, 48%). This finding was higher than the literature studies. There was no statistically significant difference between the groups with and without ICH in terms of NIHSS. In the bleeding group, ASPECT score was lower and the puncture time was longer. These differences were found to be statistically significant. In addition to these findings blood glucose level, WBC, Neu and Neu/lym   was found to be higher in the ICH group and this was also statistically significant. These findings were similar to the literature. When patients evaluated in terms of the type of procedure and the development of ICH, ICh was seen more frequently in patients who were operated with a stent retriever. Mortality and disability were found to be higher in the group with intracranial hemorrhage.
Conclusion: According to the results of our study, it has been shown that low ASPECT score, long procedure time, high basal glucose and HbA1c, wbc, neu values, and stent retriever method may be risk factors for the development of ICH after EVT. For this reason,  our study shows that these parameters can be used  in  patient selection and follow-up and this will help us reduce disability and mortality.
Keywords: Endovascular thrombectomy, Acute ischemic stroke, Intracerebral hemorrhage