Erişkin kistik fibrozisli ve sağlıklı bireylerin fonksiyonel kapasite, yürüme ve solunum parametrelerinin karşılaştırılması.
A comparison of functional capacity, gait and respiratory parameters in adult cystic fibrosis patients and healthy individuals
Yazar: RABİA BAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Yetişkinler = Adults ; Yürüme = Walking ; Yürüme analizi = Gait analysis

Özet:
Erişkin kistik fibrozisli (KF) bireylerin fonksiyonel kapasiteleri, yürüme ve solunum parametreleri etkilenebilir. Ancak bu parametrelerin sağlıklı bireylere göre ne düzeyde etkilendiği bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, erişkin KF'li ve sağlıklı bireylerin fonksiyonel kapasite, yürüme ve solunum parametrelerini karşılaştırılmaktı. Çalışmaya 23 KF'li birey ile yaş ve cinsiyet olarak uyumlu 23 sağlıklı birey katıldı. Bireylerin fiziksel ve demografik özellikleri kaydedildi. Solunum fonksiyonlarının ölçümleri spirometre ile yapıldı. Birinci saniyedeki zorlu ekspiratuar volüm (FEV1), zorlu vital kapasite (FVC), FEV1/FVC  ve maksimal ekspirasyon ortası akım hızı (FEF%25-75) değerleri kaydedildi. Solunum kas kuvvetleri (maksimal inspiratuar  basınç-MIP, maksimal ekspiratuar basınç-MEP) ağız içi basınç ölçen cihaz ile ölçüldü. Sabit eşik yükünde (MIP'in % 60'ı) solunum kas enduransı değerlendirildi ve süre saniye cinsinden kaydedildi. Egzersiz kapasiteleri artan hızda mekik yürüme testi (AHMYT) ile değerlendirildi. Test öncesinde ve sonrasında ulaştıkları oksijen saturasyonu (SpO2), kalp hızı (KH), kan basıncı, kas oksijenasyonu (SMO2), modifiye Borg skalası ile dispne, quadriceps ve genel yorgunluk değerlendirildi. Yürüme parametreleri yürüyüş analiz cihazı ile değerlendirildi. Bireylerin altı dakika boyunca yürüme esnasındaki yürüme döngüsü (saniye), yürüme hızı (m/sn), maksimum yürüme mesafesi (m), adım uzunluğu (m), adım sayısı ve ambulasyon indeksini içeren çeşitli parametreleri kaydedildi. Çalışma sonucunda erişkin KF'li bireylerin solunum fonksiyonları sağlıklı bireylere göre düşük bulundu (p<0,05). MIP ve MEP değerlerinde iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Erişkin KF'li bireylerin solunum kas enduransı sağlıklı bireylere göre düşük bulundu (p<0,05). AHMYT'inde erişkin KF'li bireylerin mesafe, test sonrası KH ve sistolik kan basıncı, test öncesi SpO2, test öncesi ve sonrası SMO2 değerleri erişkin KF'li bireylerde sağlıklı bireylere göre anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,05). Test öncesi KH ve dispne değerleri erişkin KF'li bireylerde sağlıklı bireylere göre daha yüksekti (p<0,05). Erişkin KF'li bireylerin yürüme hızları sağlıklı bireylere göre düşük bulundu (p<0,05). Diğer yürüme parametreleri sonuçlarında iki grup arasında fark yoktu (p>0,05). Erişkin KF hastalarının solunum kas kuvvetleri korunmuştu. Solunum fonksiyonları, solunum kas enduransı, AHMYT mesafesi ve yürüme hızları sağlıklı bireylere göre düşüktü. Pulmoner rehabilitasyon programları planlanırken erişkin KF'li hastaların solunum enduransları, fonksiyonel kapasite ve yürüme parametreleri değerleri de göz önünde bulundurulmalı. Gerekli durumlarda uygun yaklaşımlar programa dahil edilmelidir.

Abstract:
Functional capacity, gait and respiratory parameters of individuals with adult cystic fibrosis (CF) may be affected. However, it is not known how much these parameters are affected compared to healthy individuals. The purpose of this study was to compare the functional capacity, gait and breathing parameters of adults with CF and healthy individuals. Twenty three CF individuals and 23 age and gender matched healthy individuals with participated in this study. The physical and demographic characteristics of the subjects were recorded. Lung functions were measured using a spirometer. Forced expiratory volume in one second (FEV1), forced vital capacity (FVC), FEV1/FVC and mid expiratory flow rate (FEF25-75%) values were recorded. Respiratory muscle strength (maximal inspiratory pressure,MIP, maximal expiratory pressure,MEP) was measured using an mouth pressure measuring device. Respiratory muscle endurance at a fixed threshold load (60% of MIP) was evaluated and recorded in seconds. Exercise capacity was evaluated using incremental shuttle walking test (ISWT). Oxygen saturation (SpO2), heart rate (HR), blood pressure, muscle oxygenation (SMO2), dyspnea, quadriceps and general fatigue using modified borg scale were evaluated before and after the test. Gait parameters were evaluated using gait analyzer. Parameters of including gait cycle (seconds), walking speed (m/sec), maximum walking distance (m), stride length (m), step count and ambulation index were recorded for 6 minutes during walking. As a result of the study, lung function of adults with CF were lower than healthy individuals (p<0.05). Between the two groups was no significant difference in MIP and MEP values (p>0.05). Respiratory muscle endurance of individuals with adult CF was lower than healthy individuals (p<0.05). The ISWT, distance, post-test HR and systolic blood pressure, pre-test SpO2, pre-test and post-test SMO2 values were significantly lower in adults with CF compared to healthy individuals (p<0.05). Baseline, HR and dyspnea values were higher in adult CF patients than healthy individuals (p <0.05). The walking speed of adults with CF was lower than that of healthy individuals (p<0.05). There was no significant difference between the two groups in the results of other gait parameters (p>0.05). Respiratory muscle strength of adult CF patients was preserved. Lung function, respiratory muscle endurance, ISWT distance and walking speed were lower in adult CF with healthy individuals. İmpaired respiratory endurance, functional capacity and walking parameters values of adult CF patients should be taken into consideration when planning pulmonary rehabilitation programs. If necessary, appropriate approaches should be included in the program.