Primipar ve multipar annelerin doğum öncesi annelik beklentilerinin bağlanmaya etkisi
The effect of prenatal motherhood expectations on attachment in primiparous and multiparous mothers
Yazar: CEREN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR ALPARSLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Amaç: Araştırmada primipar ve multipar annelerin doğum öncesi annelik beklentilerinin bağlanmaya etkisinin değerlendirmesi amaçlanmıştır.
Gereç Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte, Tokat il merkezi ve ilçe devlet hastanelerinde (Şubat-Nisan 2023) 28-38 hafta arası gebe olan kadınlarda yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü evreni bilinen örneklem hesabı formül ile %95 güven aralığında, ± %5 örnekleme hatası ile gerekli örneklem büyüklüğü, n = 2070 (1.96)2 (0.2) (0.8) / (0.5)2 (2070 -1) + (1.96)2 (0.2) (0.8)=218 olarak hesaplanmıştır. Primipar ve multipar gebe grupları 1:1 oranında olacak biçimde bir grup için en az 109 gebenin araştırmaya dâhil edilmesi uygun bulunmuştur. Örneklem ilgili hastanelerin kadın doğum poliklinikleri NST birimine başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden 110 primipar ve 110 multipar gebe olmak üzere 220 gebeden oluşmuştur. Araştırma verileri, "Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Öncesi Annelik Beklentileri Ölçeği (DÖABÖ) ve Anne Doğum Öncesi Bağlanma Ölçeği (ADÖBÖ)'' gerekli izinler ve onam alındıktan sonra gebelere yüz yüze uygulanarak toplanmıştır. Araştırmanın verileri bilgisayar ortamında SPSS 22.0 paket programıyla değerlendirilmiş olup, tanımlayıcı özellikler frekans ve yüzdelik olarak ifade edilirken, ölçeğin değerlendirilmesinde ortalama ve standart sapma testleri, değişkenler arası farklar için pearson korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan gebelerin belirlenmesinde p<0.05 hata payı istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmamızın primipar gebelerin DÖABÖ puan ortalaması 140.055±15.516, multipar gebelerin ise 132.327±13.358 bulunmuştur. Primipar gebelerin ADÖBÖ toplam puan ortalaması 76.900±8.010, multipar gebelerin ise 74.364±7.215 bulunmuştur. Primipar gebelerin DÖABÖ ve ADÖBÖ toplam puanlarının tanımlayıcı özellikler içerisinde sadece eğitim durumunda anlamlı farklılık görülmektedir (p<0.05). Multipar gebelerde ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).
Primipar ve multipar gebelerin doğum öncesi anne bağlanma düzeyindeki toplam değişim doğum öncesi annelik beklentileriyle ilişkilidir. Bu ilişki primipar ve multipar gebelerde farklı düzeyde görülmektedir. Primipar gebelerde doğum öncesi annelik beklentileri ile bağlanma arasında pozitif yönlü (r=0.580, p<0.05) orta düzeyde ilişki; multipar gebelerde ise pozitif yönlü (r=0.420, p<0.05) zayıf düzeyde ilişki vardır. 
Sonuç: Annelerin doğum öncesi beklentilerinin bağlanma sürecinde önemli bir rol oynadığı, primipar ve multipar gebeler arasında ise farklılıkların olduğu görülmüştür. Primipar gebelerde doğum öncesi annelik beklentileri ile bağlanma arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve eğitim düzeyi yükseldikçe bağlanma ve beklentinin arttığı, multipar annelerde de yine pozitif yönlü zayıf düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, anne-bebek bağlanma sürecini desteklemeyi ve geliştirmeyi amaçlayan uygun doğum öncesi bakım ve danışmanlık yoluyla doğum öncesi beklentilerin ele alınmasının ve yönetilmesinin önemini vurgulamaktadır. Ebelerin bu beklentileri anlayıp bunlara yanıt vererek, annelere bebekleriyle sağlıklı bir bağ geliştirme konusunda destek vermeleri önerilir.

Abstract:
Aim: The study aims to evaluate the effect of prenatal motherhood expectations on attachment in primiparous and multiparous women.
Materials and Methods: The research is descriptive and was conducted on women who were 28-38 weeks pregnant in Tokat city center and district state hospitals (February-April 2023). The sample size, with a known universe, was calculated using a formula with a 95% confidence interval and a ±5% sampling error. The required sample size was calculated as n = 2070 (1.96)2 (0.2) (0.8) / (0.5)2 (2070 -1) + (1.96)2 (0.2) (0.8)=218. The primiparous and multiparous pregnant groups were included in a 1:1 ratio, with at least 109 pregnant women in each group. The sample consisted of 220 pregnant women, 110 primiparous and 110 multiparous, who visited the obstetrics and gynecology clinics NST unit of the relevant hospitals and agreed to participate in the study. The research data were collected from pregnant women through face-to-face interviews using the "Introductory Information Form, Prenatal Maternal Expectations Scale (PMES), and Maternal Prenatal Attachment Scale (MPAS)" after obtaining the necessary permissions and consent. The data were evaluated using the SPSS 22.0 software package. Descriptive features were expressed as frequency and percentage, while mean and standard deviation tests were used in the evaluation of the scale. Pearson correlation and regression analyses were employed for differences between variables. A significance level of p<0.05 was considered statistically significant in determining the pregnant participants in the study.
Results: The mean PMES score for primiparous pregnant women in our study was found to be 140.055±15.516, while for multiparous pregnant women it was 132.327±13.358. The mean total MPAS score for primiparous pregnant women was 76.900±8.010, and for multiparous pregnant women it was 74.364±7.215. A significant difference was observed in the PMES and MPAS total scores of primiparous pregnant women only in terms of educational status (p<0.05). However, no statistically significant difference was found in multiparous pregnant women (p>0.05). The total variation in prenatal maternal attachment levels of primiparous and multiparous pregnant women is related to prenatal maternal expectations. This relationship is observed at different levels in primiparous and multiparous pregnant women. In primiparous pregnant women, there is a moderate positive correlation (r=0.580, p<0.05) between prenatal maternal expectations and attachment; in multiparous pregnant women, there is a weak positive correlation (r=0.420, p<0.05).
Conclusion: It was observed that mothers' prenatal expectations play an important role in the attachment process, with differences between primiparous and multiparous pregnant women. In primiparous pregnant women, there is a moderate positive relationship between prenatal maternal expectations and attachment, with both attachment and expectations increasing as the education level rises. In multiparous mothers, there is also a positive but weak relationship. These results emphasize the importance of addressing and managing prenatal expectations through appropriate prenatal care and counseling aimed at supporting and enhancing the mother-baby attachment process. It is recommended that midwives understand and respond to these expectations, supporting mothers in developing a healthy bond with their babies.