2020-2021 eğitim öğretim yılı sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan metinlerin bilimsel bilgi açısından değerlendirilmesi
The evaluation of 2020- 2021 education year social science school books in the frame of scientific information
Yazar: SELVER KORUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAVİ AKKAYA YILMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel bilgi = Scientific information ; Bilimsellik = Scientificness ; Ders kitapları = Textbooks ; Metin = Text ; Metin inceleme = Text examination ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Bilim, belirli bir yöntemle elde edilen ve uygulamalarla doğrulanabilen, evrendeki olguları kendisine konu edinerek bunların belli yönlerini veya kısımlarını inceleyerek gerçeğe ulaşmayı amaçlayan çabalar bütünüdür. Bu çabaların sonucunda ortaya çıkan ürün ise bilimsel bilgi olarak adlandırılmıştır. Bilimsel bilgiyi diğer bilgi türlerinden ayıran özellikleri akla ve mantığa uygun, nesnel, nedensel, olgusal, geçerli ve tutarlı, yöntemli ve sistemli, evrensel, herkese açık, genelleyici, kanıtlanabilir, dinamik, açıklayıcı ve tanımlayıcı  olarak belirlenmiştir. 
Bilimsel bilgi insan hayatının henüz anne karnında iken işlevselliği başlayıp ölümüne kadar hayatın her alanında bilinçli veya bilinçsiz olarak ihtiyaç duyduğu bilgi türüdür. Bireyin ve bireylerden oluşan toplumun bu nedenle bilimsel bilgi edinmeleri kaçınılmaz bir durum oluşturmaktadır. Bu durum ulusların geleceğini oluşturan nesilleri yetiştirmeyi amaçlayan eğitim öğretim sistemleri ile somutlaşmış ve özellikle bilgi çağı diye adlandırılan çağımızda bilimin ve bilimsel bilginin oluşturulma sürecinden uygulama boyutlarına kadar ülkeler arasında adeta yarış halini almıştır. Ülkemizde de bilimsel bilginin aktarılmasının yanı sıra bilimsel düşüncenin de geliştirilmesi amacıyla bilimsel bilginin edindirilmesi ve bilimsel düşünceyi oluşturma, temel ders araç gereçlerinden olan ders kitaplarına yansımıştır. 2020- 2021 eğitim- öğretim yılı Sosyal Bilgiler ders kitaplarının içerikleri bilimsel bilgi açısından incelenmiştir. Her sınıf düzeyinde ve her öğrenme alanında yer alan bilimsel bilgiler, bilimsel bilginin özellikleri kapsamında analiz edilmiştir. 
Doküman incelemesi yöntemiyle yapılan nitel özellikteki araştırmanın örneklemi, ölçüt örnekleme olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim öğretim yılında MEB tarafından ders kitabı olarak okutulmasına karar verilen ilkokul 4, ortaokul 5- 6 ve 7. sınıflar sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmuştur. Bu kitaplar eğitim öğretim yılı başında, Türkiye'nin yetmiş ilinde devlet okullarında dağıtılmıştır. Veri toplama aracı ise literatür taraması ve uzman görüşlerine dayalı olarak geliştirilen bilimsel bilgiler formudur.  Veri  toplama tekniği olarak doküman incelemesi kullanılan çalışmaya ait veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir.
Araştırma sonucunda tüm sınıflar ve tüm öğrenme alanları düzeyinde Sosyal bilgiler ders kitaplarının bilimsel bilginin boyutlarını yansıttığı tespit edilmiştir. 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında tüm öğrenme alanlarında bilimsel bilginin farklı boyutlarını yansıtan toplam 105 adet bilimsel bilginin yer aldığı görülmüştür. Yine 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının tüm öğrenme alanlarında farklı boyutlarıyla bilimsel bilgi sayısı 131 iken, 6. Sınıf için bu sayı 173 ve 7. Sınıf ders kitabında ise 222 olmak üzere sosyal bilgiler ders kitaplarında toplam 631 adet bilimsel bilgi yer almıştır. Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucunda 2020-2021 eğitim öğretim yılında MEB tarafından okutulmasına karar verilen ilkokul 4. sınıf ve ortaokul 5-  6 ve 7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarının içeriklerinde yeter düzeyde bilimsel bilgi yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Sosyal Bilgiler, Bilimsellik, Ders Kitabı, Bilim, Bilgi

Abstract:
Science, accessedby a specific method and verified by practices, is a total effort whichaims to get the reality examining some parts of the facts in universe. At the end of these efforts comes an output, "scientificinformation".  What makes scientific informaton different from otherkinds of information is that it is objejtive, causal, factual, current, universal, generic, dinamic, explanatory, provable and systematic.
Scientific information is a kind of information that every human being needs consciously or unconsciously from starting in the womb to the death. That's why socienty  containing individuals should inevitably get scientific information. This case is embodied by education systems of which target is to  rise the generations for future and seen as an information race among countries. Also, in ourcountry, beside transferring scientificinformation, acquiring and forming information has in the basic school boks. Social science school boks of the year, 2020- 2021 are examined in a scientific way. Scientific information in every grade and learning area, is analyzed in the frame of features of scientific information.
The sample of quality based research whseh has been done through document examination, is defined as criteria sample. This researc sample includes for primary grade 4 and secondary grade 5, 6 , 7 social science books decided to be studied by minestery of education. These books have been distributed to government schools ef Turkey. Data collecting tool is scientific infromation form which is developed with literature researc and expert opinsons. Data belonging to study that used in document examination, is sorted out by analyze method.
According to the result of researches, it is determined that social science school boks, at every grade and learning area, have dimensions of scientific information. İt is seen that, social science school boks have totally 105 scientific information including different dimensions of scientific information in all learning areas. In addition to these,  in grade 5 social science boks, the number of scientific information is 131; in grade 6 social science books , it is 173 and in grade 7 social science bok, it is 222, which makes totally 631 scientific information.  As a result of analysis and evaluation,  in education year of 2020- 2021, it is stated that grade 4 for primary andgrades 5, 6, 7 social science boks, determined to be used at schools by Ministary of Public Education, have sufficient scientific information.

KEY WORDS: Information, School Book, Science, Scientificity, Social Science