Rorschach testi'nde Düşünce Bozukluğu Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability study of the Thought Disorder Index on the Rorschach test
Yazar: ALİS ONAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BENGİ PİRİM DÜŞGÖR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Düşünce = Thought ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Rorschach testi = Rorschach test ; Ölçekler = Scales ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Düşünce Bozukluğu Ölçeği, orijinal adıyla "Thought Disorder Index", 1979 yılında Johnston ve Holzman tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçek Hermann Rorschach tarafından geliştirilen Mürekkep Lekesi testine verilen yanıtlar üzerinden puanlanan bir ölçektir. Ölçeğin amacı psikotik hastalık dönemi içerisinde olan hastalardaki, özellikle de şizofreni hastalarındaki düşünce bozukluklarını ölçmek ve düşünce bozukluğunu 4 şiddet derecesine göre puanlayıp, değerlendirmektedir. 
Rorschach testi günümüzde klinik pratikte ve bilimsel araştırmalarda büyük önem kazanmaktadır. Bu çalışmada Rorschach testinin Düşünce Bozukluğu Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda DSM-IV ve DSM-V Tanı Ölçütleri Kılavuzu kriterlerine göre psikotik bozukluğu içeren bir tanı almış olan 40 hasta ve herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan 40 gönüllü katılımcı ile bu çalışma yürütülmüştür. Bu bağlamda hasta ve gönüllü grubuna Rorschach testinde "Düşünce Bozukluğu Ölçeği" uygulanmıştır, "SCL-90-Gözden Geçirilmiş Formu" ise sadece gönüllü grubuna uygulanmıştır. Ölçeğin geçerlilik çalışmasında "Düşünce ve Dil Ölçeği" kullanılmıştır. Test uygulamaları yapıldıktan sonra, elde edilen sonuçlar ölçek özelliklerine göre kodlanmış ve istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Bunların neticesinde Düşünce Bozukluğu Ölçeği'nin (DBÖ) geçerlilik ve güvenilirlik puanlarına ulaşılmıştır. 
Çalışma 23 ile 65 yaşları arasındaki toplam 80 kişi ile yapılmıştır. Bulgular SPSS 22.0 for Windows programından yararlanılarak çözümlenmiş ve Betimleyici İstatiksel Analiz, Spearman's Korelasyon ve Mann-Whitney U Testi istatistiksel yöntemleri kullanılmıştır. Ölçeğin güvenilirlik analizinde değerlendiriciler arası uyum güvenilirliğine bakılmış; DBÖ'nin güvenilirliğinin yüksek olduğu saptanmıştır. Geçerlilik çalışmasında düşünce bozukluğunu ölçen iki testin korelasyonu üzerinden yapı geçerliliği temel alınmıştır ve DBÖ'nin düşünce bozukluğunu tespit edebildiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Rorschach testinde uygulanan DBÖ'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, bu ölçeğin Türkiye toplumunda düşünce bozukluğunun varlığını ve düzeyini ölçmede güvenilir ve yeterli düzeyde olduğunu ortaya koymuştur. 
Anahtar Kelimeler: Rorschach Testi, Düşünce Bozukluğu Ölçeği, Geçerlilik, Güvenilirlik

Abstract:
Thought Disorder Index was developed by Johnston& Holzman in 1979. This is an index that is graded from the answers given to the Rorschach Inkblot Test developed by Hermann Rorschach. The aim of the index is to measure the thought disorders at the psychotic patients groups, especially at the schizophrenic patients and to grade and evaluate the thought disorder according to the 4 degrees of severity.
Nowadays the Rorschach Test has become important in clinical practice and scientific research studies. This work was aimed at assessing the validity and reliability of "Thought Disorder Index" of the Rorschach Test. In accordance with this aim, this work was executed to 40 patients with psychotic disorder diagnosis under DSM-IV and DSM-V criteria and to 40 voluntary healthy participants without psychiatric diagnosis. İn this context, Thought Disorder Index (TDI) of the Rorschach Test was administered to the both the patient group and the voluntary group, but "SCL-90-Revised Form" was administered only to the voluntary group. "Thought and Language Index" was used at the validity assessment of the index. After the tests were administered, the results were coded according to the index qualifications and statistically analyzed. As a result of this, the validity and reliability scores of Thought Disorder Index were calculated.
The work was done with total 80 people between the ages 23 and 65. The data was analyzed by using SPSS 22.0 for Windows; Descriptive Statistical Analysis, Spearman's methods were applied. In the reliability analysis, inter-rater reliability was assessed, TDI is found to have high reliability. The validity assessment was based on the construct validity in the correlation of the two tests measuring the thought disorder. It was found that TDI could establish the thought disorder. The validity and reliability of the TDI proves that this subindex of the Rorschach Test is reliable and adequate to measure the presence and the level of the thought disorder in Turkish society.
Key Words: Rorschach Test, Thought Disorder Index, Validity, Reliability.