Futbol oynayan çocuklara verilen beslenme eğitiminin beslenme durumlarına etkisi
The effect of nutrition education given to children playing football on  nutritional status
Yazar: ÖZLEMNUR UÇBAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA YILMAZ ÖNAL
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Çocukların sağlıklı beslenme alışkanlıklarının erken yaşlarda oluşturulması daha sağlıklı bir 
yaşam sürmelerini sağlar. Bu çalışmada, beslenme eğitiminin, amatör futbol oynayan okul çağı 
çocuklarında beslenme durumuna etkisinin saptanması amaçlanmıştır. Çalışma, İstanbul 
Kartalları Spor Kulübüne kaydolan çocuklar ile yürütülmüştür. Ailelerden çocukları için 
gönüllü bilgilendirme ve onam formunun alınmasının ardından verilen eğitimin öncesi ve 
sonrasında kişisel bilgi formu, fiziksel aktivite formu, Çocuklar İçin Sağlıklı Yeme Öz-Yeterlik 
ölçeği, Akdeniz Diyet Kalitesi ölçeği, antropometrik ölçümler, besin tüketim sıklığı, 3 günlük 
besin tüketim kayıtları alınmıştır. Beslenme eğitimi dört basamaklı olarak düzenlenmiştir. 1 ay 
boyunca her hafta sonu eğitim sağlanmıştır. Minimum 20 dakika maksimum 40 dakikadan 
oluşan ve toplamda 90 dakika süren beslenme eğitimi verilmiştir. Eğitimin, beslenme durumuna 
etkisini saptamak amacıyla üç hafta sonrasında son test gerçekleşmiştir. Çalışmaya 60 erkek 
öğrenci dahil edilmiştir. Eğitim sonrası Akdeniz Diyet Kalitesi ölçeği, ölçek puanının anlamlı 
olarak arttığı belirlenmiştir (p<0.001), düşük uyuma sahip olanların oranının azaldığı, yüksek 
uyuma sahip olanların oranının arttığı saptanmıştır. Eğitim sonrası peynir ve türlerinin tüketim 
sıklığının anlamlı olarak arttığı (p=0.014), dondurma tüketim sıklığının anlamlı olarak azaldığı 
saptanmıştır (p=0.001). Kırmızı et ve ürünleri ile balık tüketim sıklığının ise eğitim sonrasında 
anlamlı olarak arttığı belirlenmiştir (p<0.05). Eğitim sonrası, öncesine göre yeşil yapraklı sebze
ve taze meyve suyu tüketiminin anlamlı olarak arttığı saptanmıştır (p<0.05). Eğitim sonrası sıvı 
yağ, şeker ve çikolata vb. ürünlerin tüketim sıklıklarında öncesine göre anlamlı olarak 
azalmıştır (p<0.05). Eğitim sonrası bisküvi ve cips tüketim sıklıklarının anlamlı olarak azaldığı 
belirlenmiştir (p<0.05). Beslenme eğitiminin, okul çağı çocuklarında beslenme alışkanlıkları 
üzerinde olumlu değişiklikler sağladığı belirlenmiştir.

Abstract:
Establishing healthy eating habits in children at an early age allows them to lead a healthier life. 
In this study, it was aimed to determine the effect of nutrition education on the nutritional status 
of school-age children playing amateur football. The study was carried out with children 
enrolled in Istanbul Kartalları Sports Club. After obtaining the voluntary information and
consent form from the families for their children, personal information form, physical activity 
form, Healthy Eating Self-Efficacy Scale for Children, Mediterranean Diet Quality Scale, 
anthropometric measurements, frequency of food consumption, 3-day food consumption 
records were obtained before and after the training. . Nutrition education is organized in four 
steps. Training was provided every weekend for 1 month. Nutrition training was given, 
consisting of a minimum of 20 minutes and a maximum of 40 minutes and a total of 90 minutes. 
In order to determine the effect of education on nutritional status, the post-test was conducted 
three weeks later. 60 male students were included in the study. After the training, it was 
determined that the Mediterranean Diet Quality Scale score increased significantly (p<0.001), 
the rate of those with low compliance decreased, and the rate of those with high compliance 
increased. After the training, the frequency of consumption of cheese and its types increased 
significantly (p=0.014), and the frequency of ice cream consumption decreased significantly 
(p=0.001). It was determined that the frequency of consumption of red meat and its products 
and fish increased significantly after the training (p<0.05). It was determined that the 
consumption of green leafy vegetables and fresh fruit juice increased significantly after the 
training compared to before (p<0.05). After the training, oil, sugar and chocolate etc. 
consumption frequency of products decreased significantly compared to before (p<0.05). It was 
determined that the frequency of biscuit and chips consumption decreased significantly after 
the training (p<0.05). It has been determined that nutrition education provides positive changes 
on the nutritional habits of school-age children.