İstihdam edilebilirlik becerileri, meslek lisesi örnekleminde iletişim ve empati becerisinin anlaşmazlık çözümü, müzakere ve akran arabuluculuk eğitimi ile kazandırılması
Gaining the ability to communication and empathy from employability skills through conflict resolution, negotiation and peer mediation trainig in vocational high school
Yazar: PELİN ÇALIŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMİLE ÇETİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Anlaşmazlık çözümü eğitimi = Conflict resolution training ; Arabuluculuk eğitimi = Mediation training ; Empati = Empathy ; Empatik beceri = Empathic skill ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Müzakere = Agontiation ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill ; İstihdam = Employment

Özet:
İstihdam edilebilirlik; küreselleşme ile birlikte iş gücü piyasasında yaşanan değişimler sonucunda ortaya çıkmış kavramdır. Kavramın gündeme gelmesi ile birlikte çalışanlardan beklenen becerilerin sayısında ve niteliğinde değişmeler görülmüş sadece teknik beceriler yeni çalışma hayatı için yetersiz kalmıştır. Bunun sonucunda çalışanlar için beceri kazanılması oldukça önemli ve öncelikli hale gelmiştir. Bu becerilerin fark edilmesi ve kazanılması da özellikle okul sürecindeki eğitim-öğretim ve uygulamalarla mümkün olabilecektir.

İstihdam edilebilirlik, istihdam edilebilirlik becerileri, bu becerileri kazanmaya yönelik uygulamalar ile müfredat dışı bir eğitim faaliyeti olan Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk eğitim programı uygulaması ele alınmıştır. Araştırma Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir meslek lisesinde 2014-2015 eğitim-öğretim yılında gerçekleşmiştir. Araştırmada ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında deney grubunda yer alan öğrenciler 15 hafta boyunca, haftada bir gün ve günde iki ders saati olmak üzere toplam 30 ders saati Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk eğitimi almışlardır. Kontrol grubu ise herhangi bir eğitim almamıştır. 

Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk eğitim programı dört bölümden oluşmaktadır. Bunlar; kişiler arası anlaşmazlıkların doğasının anlaşılması, iletişim becerileri, öfke yönetim becerileri ve kişiler arası anlaşmazlık çözüm becerileridir. Eğitim sonrasında 9. ve 10. sınıf 151 meslek lisesi öğrencisinden oluşan örneklem ile gerçekleştirilen anket çalışmasında Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk eğitimi alan 9. ve 10 sınıf meslek lisesi öğrencilerinin iletişim ve empati becerileri üzerinde etkisinin olup olmadığı test edilmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni deney grubuna verilen Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk Eğitim Programı olup bağımlı değişkeni ise iletişim ve empati becerileridir.  

Analaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk eğitimi öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol gruplarına İletişim Becerileri Envanteri ve Duygusal Empati Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın denencelerini test etmek üzere deney ve kontrol gruplarının kendi aralarında ön test ve son test arasındaki değişimleri de incelenmiştir. Deneklerden toplanan verilere istatistiksel paket programı olan SPSS 15.0 ile frekans analizi, çapraz tablo ve parametrik testlerden t-testi uygulanmıştır. Bunun yanında deney ve kontrol gruplarına ait fark (kazanç) puanları karşılaştırılarak deneysel işlemin etkisi incelenmiştir. 

Yapılan analizler sonucunda Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk eğitimi alan kız öğrencilerinin deney ve kontrol grupları arasında fark (kazanç) puanları değerlendirildiğinde deney grubu lehine istatistikî düzeyde anlamlı bir fark saptanmıştır. Bunun yanı sıra eğitim alan erkek öğrencilerin deney ve kontrol grupları arasındaki fark (kazanç) puanları değerlendirildiğinde de deney grubu lehine istatistikî düzeyde anlamlı bir fark saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: İstihdam Edilebilirlik, İstihdam Edilebilirlik Becerileri, MeslekLisesi, Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran Arabuluculuk Eğitim Programı, İletişim, Empati.

Abstract:
Employability; is a concept that emerged as a result of changes in the labor market with globalization. Along with the concept; changes have been observed employee's skills and competences, only technical skills have been inadequate for new working life. As a result, for employees gaining skills is a very important priority. Recognition and acquisition of these skills will be possible especially in school-based education and practices.

In the study; it is discussed employability, employability skills and Conflict Resolution, Negotiation and Peer Mediation which is a non-curricular education activity. The research was conducted in a vocational high school affiliated to the Ministry of National Education in the academic year 2014-2015. A pre test and post test control group semi-experimental design was used. The students in the experimental group, received a total of 30 lesson hours of Conflict Resolution, Negotiation and Peer Mediation Training for 15 weeks, one day per week and two lessons per day. The control group did not receive any training.  

The Conflict Resolution, Negotiation and Peer Mediation Training Program consists of four parts. These are; understanding the nature of interpersonal conflicts, communication skills, anger management skills and interpersonal conflict resolution skills. In a survey conducted among 151 9th and 10th grade vocational high school students, 9th and 10th grade vocational high school students who studied Conflict Resolution, Negotiation and Peer Mediation were experimented for their influence on communication and emphaty skills. Independendent variable of this research that given to the experimental group is Conflict Resolution, Negotiation and Peer Mediation. The dependent variable of the research is communication and empathy skills. 

Communication Skills Inventory and Emotional Empathy Scale were applied to the experimental and control groups before and after the Conflict  Resolution, Negotiation and Peer mediation training. To test the hypothesis of the study, the changes between the pre test and the post test among the experimental and control groups were also examined. Data collected from subjects; frequency analyses with statistical package program 15.0, cross table and t-test of parametric tests were applied. In addition, the effect of the experimental process was examined by comparing the difference (gain) scores of the experimental and control groups. 

A statistically significant difference was found in favor of the experimental group when the difference (gain) scores between experimental and control groups were evaluated for the female students who had the conflict Conflict Resolution, Negotiation and Peer Mediation training. And beside this the difference (gain) scores between the experimental and control groups of the male students receiving training were evaluated, a significant difference was found on the statistical level in favor of the experimental group. 

Key words: Employability, Employability, Employability Skills, Vocational High School, Conflict Resolution, Negotiation and Peer Mediation Program, Communication, Empathy.