ADR'li basınçlı çelik tankerlerde kullanılan tahribatsız muayene yöntemlerinin incelenmesi
Investigation of non-destructive testing methods used in ADR pressurized steel tankers
Yazar: EMRAH BAYALAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TUNÇ DEDE
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Tehlikeli mallar yapıları gereği elde edilmesi, kullanılması, paketlenmesi, saklaması ve taşınması insan ve çevreye zarar verebilecek olan mallardır. Ne kadar zararlı olsalar da kullanım alanlarından ötürü her zaman ihtiyaç duyulan bu mallar üretim sonrası farklı yollar ile dünyanın birçok noktasına nakledilirler. Bu yöntemlerden biri olan ve tehlikeli malların Avrupa'da dolaşımında uygulanan karayolu ile taşımacılık faaliyetleri ADR kapsamında oluşturulan şartlar ile gerçekleştirilir. Çeşitli tehlikeli malların karayolu vasıtası ile taşınması için üretilen basınçlı tankerlerin; mal dolum boşaltımında ve seyir halinde insan ve çevreye olası zararlarını en aza indirgemek için, tank imalat ve kullanım aşamasında (her türlü kaza vb. durumlarda kusur sonrası tanker muayenelerinde) tankın gövdesinde ve kaynaklı birleştirme yerlerinde olası hataların erken tespit edilmesi (imalat süreci) ya da kullanım aşamasında ortaya çıkan hata ve kusurların tespit edilmesi için tahribatsız muayene yöntemleri kullanılmaktadır. Tahribatsız muayene yöntemleri ile malzemenin yapısı bozulmadan, malzemenin yapısı ve özellikleri hakkında bilgi sahibi olunurken aynı zamanda malzemenin kullanım amacına uygun olup olmadığı anlaşılabilmektedir. Tahribatsız muayene yöntemlerinin her birinin uygulanma şekli ve aşamaları farklılık göstermekle beraber avantajları ve dezavantajları mevcuttur. 

Bu tez çalışmasında, karayolunda tehlikeli madde taşıyan basınçlı ADR'li tankların üretim aşamasında gerçekleştirilen tahribatsız muayene yöntemleri örnek bir tanker üretimi üzerinde irdelenmiş ve ilgili standardlara göre değerlendirilmiştir. 

Anahtar kelimeler: ADR, basınçlı tanker, tehlikeli mallar, tahribatsız muayene.

Abstract:
Dangerous goods are goods whose acquisition, use, packaging, storage and transport can harm people and the enviroment. No matter how harmful they are, these goods, which are always needed due to their usage areas, are transported to many parts of the world in different ways after production. Road transport activities, which are one of these methods and applied in the circulation of dangerous good in Europe, are carried out with the conditions established within the scope of ADR. Non-destructive testing methods are used for early detection of possible defects in the body and welded joints of the tank (manufacturing preoces) or non-destructive testing methods are used to minimise possible defects and defects that ocur during the tank manufacturing and use phase (in tanker inspections after defects in all kinds of accidents, etc.) in order to minimise possible damdages to human and enviroment during loading and unloading of goods and during transport. With non-destructive testing methods, information about tje structure and properties of the material can be obtained without disturbing the structure of the material, while at the same time it can be understood whether the material is suitable for its intended use. Although the application method and stages of each non-destructive testing methods differ, they have advantages and disadvantages.

In this thesis, non destructive testing methods performed during the production phase of pressurised ADR tanks carrrying dangerous goods on the road are examined on a case study and evaluation according to the relevant standards.

Keywords: ADR, pressurized tank, dangerous goods, non-destructive inspection.