Takipte meme kanserli hastalarda kemik metastazlarının tespitinde FDG PET/BT ile Tc-99M MDP tüm vücut kemik sintigrafisinin karşılaştırılması
Comparison of FDG PET/CT and Tc-99M MDP whole body bone scintigraphy in detection of bone metastases in patients with breast cancer during follow-up
Yazar: FATMA SELİN SOYLUOĞLU
Danışman: UZMAN FÜSUN ÜZÜM YENİCİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada meme kanseri nedeniyle takipte olan en geç 3 ay ara ile hem Tc99m MDP tüm vücut kemik sintigrafisi hem FDG PET/BT'ye refere edilen meme kanserli hastalarda PET/BT ve tüm vücut kemik sintigrafisi'nin doğruluk, duyarlılık ve özgüllük ile uyum ve farklılıkları araştırıldı. Mevcut lezyonlar anatomik lokalizasyon, BT karakteristikleri ve pimer tümörün hormon reseptörü durumlarına göre ayrı ayrı incelendi.
Gereç ve Yöntem: Ağustos 2011 ile Kasım 2012 tarihleri arasında kliniğimize başvurarak en fazla 3 ay ara ile FDG PET/BT ve Tc99m MDP tüm vücut kemik sintigrafisi görüntülemesi yapılan takipte meme kanserli 50 kadın hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Görüntüleme kliniğimizde mevcut 16 kesitli multidedektör spiral BT entegre edilmiş PET tarayıcı (G.E. Discovery 600/ 16 slice spiral BT) ve düşük enerji- yüksek rezolüsyonlu kolimatörlerle donatılmış çift detektörlü gama kamera cihazı (Siemens E.CAM 2) ile yapıldı. Hastaların FDG PET/BT ve MDP kemik sintigrafisi çalışması sonrasındaki görüntüleme ve klinik seyirlerine ait bilgilere hastanemiz onkoloji kliniğindeki arşiv dosyaları ve hastane bilgi yönetim sisteminden ulaşıldı.
Bulgular: Çalışmada PET/BT ve kemik sintigrafisi görüntüleri incelenerek toplam 354 kemik lezyonu saptandı. Nihai karar olarak bu lezyonların 262'si (%74) iskelet metastazı olarak, 92 tanesi (%26) ise benign karakterli kemik lezyonu olarak değerlendirildi. Tüm hastalardaki metastatik 262 kemik lezyonunun 218'i (%83) PET/BT görüntülerinde tespit edilirken, 44'ü saptanamadı. Tc99m MDP tüm vücut kemik sintigrafisi ile 262 metastatik kemik lezyonunun 183'ü (%69) tespit edilirken, 79'u (%31) saptanamadı. Kemik sintigrafisi ile benign olarak raporlanan 77 lezyonun 70'i benign, 7'si malign bulundu. Kuşkulu olarak tanımlanan 22 lezyonun ise 5'i malign, 17'si benign olarak değerlendirildi. PET/BT ile saptanabilen 218 lezyonun 111'i (%51) litik, 66'sı (%30) mikst, 38'i (%17) sklerotikti, 3 lezyonun BT'de morfolojik karşılığı izlenmedi. Kemik sintigrafisinde
5saptanabilen 183 lezyonun ise 62'si (%34) sklerotik, 61'i (%33) mikst, 58'i (%32) litikti, 2 lezyonun BT'de morfolojik karşılığı izlenmedi.
Sonuç: Primer ve metastatik yumuşak doku hastalığı, litik ve mikst tipte kemik metastazları ve kemik iliği metastazını yüksek duyarlılık, özgüllük ve doğruluk değerleri ile saptayabilen F-18 FDG PET/BT görüntülemesinin meme kanserli hastaların takibinde çok önemli bir yeri vardır. Buna karşılık çalışmamızda FDG PET/BT'ye oranla daha az başarılı olan Tc99m MDP Kemik Sintigrafisi ise blastik kemik metastazlarında ve tedavi gören hastalarda progressif osteoblastik metastazları ortaya koymadaki başarısı nedeni ile kullanılması gereken bir görüntüleme yöntemidir. Sahip olduğu düşük doğruluk oranları ek planar görüntüler alınarak, SPECT ve SPECT/BT yöntemleri kullanılarak iyileştirilmeli ve FDG PET/BT görüntülemesine tamamlayıcı olarak takip protokolünde yer almalıdır.

Abstract:
Aim: In this study, the accuracy, sensitivity, specificity, compatibility and the differences of PET/CT imaging and whole body bone scintigraphy were evaluated in patients who were followed up for breast cancer and were referred to both Tc99m MDP whole body bone scintigraphy and FDG PET/CT with a maximum of 3 months interval. Existing lesions were examined separately according to anatomical localization, CT characteristics and hormone receptor status of the primary tumor.
Materials and Methods: Fifty female patients with breast cancer who were admitted to our clinic between August 2011 and November 2012 and underwent both FDG PET/CT and Tc99m MDP whole body bone scintigraphy imaging with a maximum of 3 months intervals were evaluated retrospectively. Imaging was performed with a 16-slice multidetector spiral CT integrated PET scanner (G.E. Discovery 600/ 16 slice spiral CT) and a dual detector gamma camera device (Siemens E.CAM 2) equipped with low energy-high resolution collimators. Information about the subsequent imagings and the clinical course of the patients after FDG PET/CT and MDP bone scintigraphy studies was accessed from the archive files of our oncology clinic and the hospital information management system.
Results: In the study, a total of 354 bone lesions were detected by examining PET/CT and bone scintigraphy images. As a final decision, 262 (74%) of these lesions were evaluated as skeletal metastases and 92 (26%) were evaluated as benign bone lesions. While 218 (83%) of 262 metastatic bone lesions in all patients were detected on PET/CT images, 44 were not detected. While 183 (69%) of 262 metastatic bone lesions were detected with Tc99m MDP whole body bone scintigraphy, 79 (31%) were not detected. Of the 77 lesions reported as benign by bone scintigraphy, 70 were found to be benign and 7 were malignant. Of the 22 lesions identified as suspicious, 5 were evaluated as malignant and 17 as benign. Of the 218 lesions detectable by PET/CT, 111 (51%) were lytic, 66 (30%) were mixed, 38 (17%) were sclerotic, and 3 lesions did not have a morphological equivalent on CT. Of the 183 lesions detectable on bone scintigraphy, 62 (34%) were sclerotic, 61 (33%) were mixed, 58 (32%) were lytic, and 2 lesions did not have a morphological equivalent on CT.
Conclusion: F-18 FDG PET/CT imaging, which can detect primary and metastatic soft tissue disease, lytic and mixed type bone metastases and bone marrow metastases with high sensitivity, specificity and accuracy values, has a very important place in the follow-up of breast cancer patients.