Süt sığırcılığında hayvan refahı ekonomisinin analizi ve tarım politikaları açısından değerlendirilmesi: İzmir ili örneği
Analysis of animal welfare economy in dairy cattle and evaluation in terms of agricultural policies: İzmir province example
Yazar: HÜLYA SERT
Danışman: PROF. DR. AYŞE UZMAY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmanın ana amaçları; İzmir ilinde süt sığırcılığında, teknik ve ekonomik açıdan etkin işletmelerin belirlenmesi, etkinlik düzeyi belirlenen işletmelerle hayvan refahı arasındaki ilişkinin ortaya konması, işletmelere yönelik hayvan refahı endekslerinin oluşturulması ve ekonomik etkinlikle ilişkilendirilmesi, ayrıca, süt sığırcılığında yetiştiricilerin hayvan refahına yönelik farkındalıklarının ortaya koymaktır. Bu kapsamda, oransal örnekleme yöntemiyle belirlenmiş toplam yüz süt sığırı yetiştiricisi ile yüz yüze anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Veri Zarflama Analizi (VZA) ile işletmelerin teknik ve ekonomik etkinlikleri belirlenmiştir. Bu işletmelerin, hayvan refahı ile ilişkisi Tobit Modeli kullanılarak ortaya konmuştur. Hayvan İhtiyaç Endeksi (HİE), 100 işletme için ayrı ayrı oluşturularak, işletme etkinliği ile  karşılaştırılmıştır. Ayrıca, Multinominal Lojistik Regresyon Modelinden yararlanılarak üreticilerin hayvan refahı hakkında farkındalık düzeyini etkileyen sosyo-ekonomik faktörler belirlenmiştir. VZA sonuçlarına gore, girdi odaklı modelde işletmlerin %25'inin, çıktı odaklı modelde %27'sinin etkin çalıştığı belirlenmiştir. Ayrıca, Tobit Analizi sonuçlarına gore, yetiştiricinin yaşı ve sağmal sayısı; hayvan refahı değişkenlerinden yemleme yapılış şekli, süt verimi, mastitis görülme sıklığı, döl tutma oranı, kötü hayvan refahı sebepleri konusunda bilgi sahibi olma durumu işletmelerin etkin olma olasılığını etkilemektedir. Mastitis görülme sıklığının uzaması ile işletmelerin ekonomik etkinlikleri %35 artmaktadır. Hayvan İhtiyaç Endeksi sonuçlarına gore, ölçek büyüklüğü yüksek olan işletmeler en yüksek endekse sahip olup, bu işletmelerin aynı zamanda etkinlik düzeyi de yüksektir. Multinominal Analiz sonuçlarına göre, hayvan  refahı farkındalık (bilgi düzeyi) olasılığını eğitim, yaş ve deneyim etkilemektedir. Yetiştiricinin yaşının 40 yaş üzeri olması olmamasına gore,  hayvan refahı farkındalık olasılığını düzeyini negatif yönde 0.83 etkilemektedir. Araştırma sonucunda, öncelikle genç ve iyileştirilmiş hayvan refahı koşullarına adastasyon sağlayabilen yetiştiricilerin desteklenmesi, hayvan refahına uyum ile ilgili yasal zorunlulukların getirilmesi, hayvan refahında bölgesel ve mikro düzeyde eş zamanlı araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The aims of this research are fivefold: to determine technical and economical efficiency of dairy farms in İzmir province, to reveal the relationship between farms whose efficiency level were determined and animal welfare, to generate animal need indices for farms and to associate indices with economic efficiency, besides, to reveal dairy cattle breeders' awareness of animal welfare. Within this scope, face-to-face interviews were conducted with totally one hundred dairy cattle breeders determined by proportional sampling method. Data Envelopment Analysis (DEA) was used to analyze the technical and economic efficiency of the farms. The relationship between animal welfare and these farms were investigated by using the Tobit model. The Animal Needs Index (ANI) was calculated separately for 100 farms and compared with farms' efficiency. Furthermore, socioeconomic factors that affect the level of awareness of breeders about animal welfare were determined by using Multinomial Logistic Regression. According to DEA results, 27% of farms in the input-oriented model, while 25% of them in the output-oriented model were fully efficient. Moreover, according to Tobit Analysis, the variables that statistically significantly affect farms' efficiency are the number of milked cows and the age of the breeders. Within animal welfare variables, significant factors are feeding method, milk yield, frequency of the mastitis, conception rate, having knowledge about the reasons for the effects of poor animal welfare. The score of ANI and level of efficiency was highest for large-scale farms. The results of Multinomial Analysis showed that education, age and experience affected the probability of awareness (knowledge level) for animal welfare. The fact that the breeders' ages are 40 years or older negatively affects the probability of animal welfare awareness by 0.83. As a result of the research, we recommend that to give subsidies to breeders who are younger and adapt animal welfare conditions, to impose legal obligations about adapting animal welfare, to conduct simultaneously regional and micro-level research about animal welfare.