Likenlerde lakkaz ve tirozinaz aktivitesinin araştırılması
Investigation of laccase and tyrosinase activity in lichens
Yazar: AYŞEGÜL AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE ÖZTÜRK
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada Bursa ilinde çeşitli lokalitelerden toplanmış, Peltigerales ve Lecanorales ordusunda yer alan, bazı liken türlerinde çeşitli stres faktörleri uygulaması sonunda fenoloksidaz, lakkaz ve tirozinaz enzim aktivitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışma bulguları Peltigerales ordosuna ait liken türlerindeki enzim aktivitesinin Lecanorales ordosu üyelerinin enzim aktivitesinden daha yüksek olduğunu göstermiştir. En yüksek fenoloksidaz aktivitesi Lecanorales ordosuna ait liken türlerinden Evernia prunastri' de, Peltigerales ordosuna ait likenlerden Peltigera polydactylon' da belirlenmiştir. En düşük fenoloksidaz aktivitesi ise Lecanorales ordosunda Pseudevernia furfuracea' de, Peltigerales ordosunda Peltigera horizontalis' te tespit edilmiştir.Yapısal özelliklerinde çeşitli farklar olduğu bilinen lakkaz ve tirozinazın farklı stres uygulamalarına değişik derecelerde yanıt verdiği saptanmıştır.Doğal koşullarında ve stres uygulamalarından sonra, sekonder metabolit bakımından zengin olmayan likenlerde büyük miktarda enzim aktivasyonu belirlenmesine karşın, sekonder metabolit bakımından zengin olan likenlerde daha az miktarda enzim aktivasyonu belirlenmiştir. Bu sonuç liken tallusunun strese karşı korunmasında bazı sekonder metabolitlerin ve enzimlerin benzer şekilde rol oynadığını düşündürmektedir.Uygulanan stres faktörlerinden rehidrasyonun incelemeye alınan türlerin lakkaz aktivitesinde önemli derecede artışa neden olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç hücre çeperi üzerinde etkili olan lakkazın hızlı su kazanımı sırasında hücre çeperini korumada önemli role sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the activity of phenoloxidase, laccase and tyrosinase after application of various stress factors in some lichen species, which belong to Lecanorales and Peltigerales orders have been collected from various localities in the provience of Bursa,The results have shown that the enzyme activity in lichen species belong to Peltigerales are higher than the enzyme activity in members of Lecanorales. The highest phenoloxidase activity has been determined in Evernia prunastri, the lichen species which belongs to Lecanorales, also in Peltigera polydactylon, the lichen species which belongs to Peltigerales. The lowest phenoloxidase activity has been detected in Pseudevernia furfuracea,the lichen species which belongs to Lecanorales, also in Peltigera horizontalis of the Peltigerales.It was determined that laccase and tyrosinase, which are known to have several differences in their structural features, generate a response in varying degrees to different stress applications.In natural conditions and after stress applications, although it was detected the enzyme activity in large amounts in the lichens which were not rich in terms of secondary metabolite, it was determined that enzyme activity in the lichens which were rich in terms of secondary metabolite is less amounts. This result suggests that some of secondary metabolities and enyzmes role similarly in protection of lichens against to stress.It was determined that rehydration from the applied stress factors caused a significant increase in laccase activity of the investigated species. This result shows that laccase, effective on cell wall, has an important role in protection of cell wall during rapid acquisition of water.