Hemodiyaliz hastalarında akupresürün yorgunluk, yaşam kalitesi ve konfor üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of acupressure on fatigue, quality of life and comfort in hemodialysis patients: Randomized controlled study
Yazar: VECİHE DÜZEL GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. DİĞDEM LAFCI BAKAR
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, hemodiyaliz hastalarında akupresürün yorgunluk, yaşam kalitesi ve konfor üzerine etkisini araştırmak amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Mayıs – Eylül 2023 tarihleri arasında Adana Şehir Hastanesinde tedavi gören hemodiyaliz hastaları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi, araştırmaya katılmaya gönüllü ve araştırma kriterlerine uyan hastalar arasından randomizasyonla belirlenmiştir (girişim=30, kontrol=30). Veriler "Hasta Tanıtım Formu", "Piper Yorgunluk Ölçeği", "Böbrek Hastalığı ve Yaşam Kalitesi Formu" ve "Hemodiyaliz Konfor Ölçeği"yle toplanmıştır. Girişim grubunda bulunan hastalara Stomach 36, Gall Bladder 34, Spleen 6 ve Kidney 1 akupresür noktalarına dört hafta boyunca ve haftada üç gün yirmi dakika toplam on iki seans, bilateral akupresür yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma, medyan, frekans ve oran değerleri, bağımsız örneklem t test, Mann-Whitney U test, eşleştirilmiş örneklem t test, Wilcoxon test ve Ki-kare testi kullanılmıştır. Piper Yorgunluk Ölçeği puan ortalamasının girişim grubundaki hastalarda akupresür sonrasında anlamlı düzeyde azaldığı (p<0.05), kontrol grubundaki hastalarda akupresür sonrasında anlamlı değişiklik olmadığı saptanmıştır (p<0.05). Girişim grubundaki hastaların akupresür sonrasında aldıkları Piper Yorgunluk Ölçeği puan ortalamasının kontrol grubuna göre azaldığı ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Böbrek Hastalığı ve Yaşam Kalitesi puan ortalamasının akupresür sonrasında girişim grubundaki hastalarda kontrol grubuna göre arttığı (p<0.05) ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hemodiyaliz Konfor Ölçeği puan ortalamasının akupresür sonrasında girişim grubundaki hastalarda kontrol grubuna göre arttığı (p<0.05) ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Akupresürün hemodiyaliz hastalarında yorgunluğu azalttığı, yaşam kalitesi ve konforu arttırdığı saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hastalarda uygulaması kolay, noninvaziv ve nonfarmakolojik bir yöntem olması nedeniyle akupresürün kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted as a randomized controlled experimental study to investigate the effect of acupressure on fatigue, quality of life and comfort in hemodialysis patients. The research universe consisted of hemodialysis patients was treated at Adana City Hospital between May – September 2023. The research sample was consisted by randomization among patients who volunteered for the study and met the criteria (Intervention=30, Control=30). Data were collected with the "Patient Introduction Form", "Piper Fatigue Scale", "Kidney Disease and Quality of Life Form" and "Hemodialysis Comfort Scale". Patients in the intervention group received bilateral acupressure on Stomach 36, Gall Bladder 34, Spleen 6 and Kidney 1 acupressure points for twenty minutes, three days a week, for four weeks, for a total of twelve sessions. Mean, standard deviation, median, frequency and ratio values, independent sample t test, Mann-Whitney u test, paired sample t test, Wilcoxon test and chi-square test were used in the analysis data. It was found that the Piper Fatigue Scale mean score decreased significantly after acupressure in the patients in the intervention group (p<0.05), while there was no significant change after acupressure in the patients in the control group (p<0.05). It was found that the average Piper fatigue scale score of the patients in the intervention group after acupressure decreased compared to the control group and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05). It was found that the mean Kidney Disease and Quality of Life score increased after acupressure in patients in the intervention group compared to the control group (p<0.05) and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05). It was found that the Hemodialysis Comfort Scale mean score increased after acupressure in patients in the intervention group compared to the control group (p<0.05) and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05). It has been found that acupressure reduces fatigue and increases the quality of life and comfort in hemodialysis patients. In line with the results can guide from the study, it is recommended to use acupressure in patients because it is an easy-to-apply, non-invasive and non-pharmacological method.