Ortaokul öğrencilerinin vatanseverlik değerine yönelik algılarının incelenmesi
An analysis of secondary school students' perceptions on the value of patriotism
Yazar: RÜMEYSA BİLGİNER
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT AKSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Metafor = Metaphor ; Metaforik algı = Metaphorical image ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Vatanseverlik = Patriotic ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Değerler toplum hayatını düzenleyen önemli etkenlerden birisidir. Toplum tarafından kabul görmüş, toplumsal hayatta belirli bir yaptırıma sahip olan, bireye okulda, ailede vb. toplumsal ortamlarda kazandırılması gereken ölçütlerdir. Değerlerin öğretim programları yoluyla öğrencilere kazandırılması noktasında en etkili derslerden biri sosyal bilgilerdir. Sosyal bilgilerin çok disiplinli içeriği ve bireylerin yaşamları boyunca kendilerine rehber olacak değerleri Sosyal Bilgiler dersi yoluyla kazanmaları bu noktadaki önemi göstermektedir. Programda yer alan değerler, öğrencilere değerler eğitimi yaklaşımları temel alınarak kazandırılmak istenmektedir. Vatanseverlik değeri de sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerden birisidir. Bu değer öğrencilere başta sosyal bilgiler öğretim programı aracılığıyla kazandırılarak vatansever bireyler yetiştirmek hedeflenmektedir. Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler öğretim programında yer alan "vatanseverlik" değerini nasıl algıladıklarının belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Ankara ilinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 112 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Nitel araştırma deseninde gerçekleştirilen araştırmada veri toplama aracı olarak, öğrencilerin Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan vatanseverlik değerine yükledikleri anlamlara ilişkin metaforları (mecaz) belirlemek amacıyla mecazlar yoluyla veri toplama formu kullanılmıştır. Katılımcıların ilgili değere yönelik geliştirdikleri metaforlar ve çizdikleri resim/karikatürler incelenmiştir. Katılımcılardan elde edilen verilerin çözümlenmesinde ve yorumlanmasında içerik analizi ve metafor analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların vatanseverliğe yönelik algılarının; vazgeçilmez olan, koruyucu ve kapsayıcı olan, önceliği olan, içinde güzellikler barındıran ve karşılıksız olan, sevgi ve birliktelik uyandıran ve sürekliliği olan şeklinde ortaya çıktığı görülmektedir. Bu bağlamda öğrencilere vatanseverlik değerinin kazandırılmasında bireylerin vatanseverlik adına olağanüstü fedakârlık örneği göstermelerinin yanı sıra toplumsal hayatta üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmelerinin de bir vatanseverlik örneği olduğu ve bu durumun sürekliliğinin devam ettiği sürece anlam bulduğunun vurgulanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler	: Değer, Değer eğitimi, Sosyal bilgiler, Vatanseverlik, Metafor

Abstract:
Values are one of the important factors regulating community life. These are the criteria that should be acquired at school, in the family, etc., to the individual who is accepted by society and has a certain sanction in social settings. One of the most effective lessons is Social Studies on the point of providing of the values to the students through the curriculums. The multidisciplinary content of Social Studies and acquiring the values, which will guide individuals throughout their lives, through Social Studies courses shows the importance at this point. The values in the program are aimed to be acquired to the students on the basis of values education approaches. The value of patriotism is one of the values included in the Social Studies curriculum. With this value, it is initially aimed to educate patriotic individuals by providing them Social Studies curriculum. The aim of this study is to determine how secondary school students perceive the value of "patriotism" in the Social Studies curriculum. The study group of this research consisted of 112 students from the 7th grade students attending a state secondary school in Ankara, in the spring term of 2018-2019 academic year. In this research, where a qualitative design was used, a data collection form via metaphors was exploited as a data collection tool in order to determine the metaphors related to the meanings attributed to the patriotic value of the students in the Social Studies curriculum. The metaphors developed by the participants for the relevant value and the drawings/cartoons they drew were examined. Content analysis and metaphor analysis were administered to analyze and interpret the data obtained from the participants. As a result of the research, it is observed that participants' perceptions of patriotism reveal as indispensable, protective and inclusive, having priority, having beauties in it and unrequited, awakening love and togetherness and having continuity. In this sense, it is suggested to emphasize that in providing the value of patriotism to the students, demonstrating exceptional sacrifice of individuals in the name of patriotism as well as fulfilling their responsibilities in social life are the samples of patriotism and they find meaning as long as the continuity of this situation proceeds.

Key Words	: Value, Value Education, Social Studies, Patriotism, Metaphor