Türkçe öğretiminde kaynak metinlerin temalara uygunluğu yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of source texts in the view of suitability according to themes in Turkish teaching
Yazar: NESLİHAN KARAKUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEMAL SARAÇ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Metin = Text ; Metin inceleme = Text examination ; Metinsellik = Textualization ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim = Teaching ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Çalışmanın problem durumu, amacı ve öneminin açıklandığı birinci bölümde 12-14 yaş arası ilköğretim ikinci kademede öğretim gören çocuklar için okudukları kitapların ne kadar önemli olduğunun izahı yapıldı. Türkçe ders kitaplarında birçok yazardan çeşitli türlere ait metinler yer almaktadır. Bu metinler, 2006 Türkçe dersi öğretim programında yer alan 14 temaya uygun olacak şekilde seçilmektedirler; fakat sadece temalara uygunluk metin seçiminde yeterli bir ölçüt değildir. Metinler, okuduğu yazıda kendisini yahut kendisine ait bir şeyler bulmak isteyen çocuğun, dil gelişimine uygun olmanın yanında, kişilik gelişimine ve yaşadığı toplumun sosyal ve kültürel yapısına da uygun olmalıdır.Bu çalışmanın amacı; Türkçe ders kitapları için belirlenen 14 temaya ve çocuk gelişiminin 12-14 yaş evresine uygun yeni kaynak metinler bulmak, bu metinleri ders kitaplarına kazandırarak gerek kültür aktarımına katkıda bulunmak ve gerekse Türkçe eğitimine katkı sağlamaktır. Bu amaçla ilk olarak Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Yayınlar Dairesi Başkanlığı'nın arşivinde 1945 ile 2006 yılları arasındaki bütün ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitapları taranmış ve ders kitaplarında yer alan metinler hakkında bilgi edinilmiştir. Varılan sonuç; ders kitapları hazırlanırken seçilen metinlerin hep belli dönemlere ve belli yazarlara ait olduğu olmuştur. Bunun üzerine çalışmanın ikinci bölümünde kaynak metinlerin anlamı ve önemi üzerinde durularak; çalışma için değerlendirmeye alınacak eserler ve yazarları hakkında bilgiye yer verilmiş ve seçilen metin örnekleri sunulmuştur.Üçüncü bölümde; çalışmanın yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Araştırma modeli ve yönteminin açıklandığı bu bölümde uzmanlardan gelen puanların hangi teknik ile hesaplandığının detaylı izahı yapılmıştır. Hesaplamalar, Lawshe tarafından geliştirilmiş olan ve kendi ismiyle alınan ?Lawshe tekniği? ile kapsam geçerlilik oranlarının bulunması için değerlendirmeye alınmıştır.Dördüncü bölümde; Metinler, 30 uzmanın görüşü çerçevesinde yeniden şekillendirilmiştir. III. yüzyıldan XVII. yüzyıla kadar olan geniş bir alan taranmış ve Türk Edebiyatında tesiri kuvvetli olan Şark ve Türk klasiklerine ait 13 eser tezin konusu içine dâhil edilmiştir. Bu eserler içerisinden temalara uygun özelliğe sahip metinler seçilmiş ve 14 temaya ait 53 metin elde edilmiştir. Bu metinlerin uzman görüşleri neticesinde ?Kapsam Geçerlilik İndeksleri? hesaplanmış ve metinlerin yine uzman görüşleri çerçevesinde öğrencilere kazandıracakları tespit edilerek bu kazanımların yüzde ve frekans analizleri yapılmıştır.Sonuç ve öneriler bölümü olan son bölümde ise Türkçe ders kitaplarında yer almaya hazır olan 53 metnin öğrencilere kazandıracaklarına değinilerek, ders kitaplarındaki eksikliklerin giderilmesi hususunda bu tezin kaynak teşkil edebileceği üzerinde durulmuştur.Anahtar Sözcükler: Türkçe öğretimi, temalar, kaynak metinler, ders kitapları, uzman görüşü, toplum hayatı.

Abstract:
In the first section, the purpose, value and the problem status of the study defined. The importance of books for the second level primary education students between the ages of 12-14 explained. In Turkish textbooks many of authors and various types of texts are placed. These texts are selected to fit the14 theme in 2006 Turkish lessons in the curriculum; but compliance with the selection of themes is not a sufficient criterion on selection of texts. Texts, which kids try to find their self or something belong to them in reading, must be suitable for kids development of language. Beside this texts must be suitable for personality development and suitable for community social and cultural structure which kids living.The purpose of this study is; finding new source texts that meet 14 themes that are determined for Turkish textbooks and also suitable for child development age between 12 and 14. Also aimed to gain these texts to textbooks and maintain culture transfer and improvement of Turkish education. Firstly for these purposes, all textbooks are scanned for primary school second stages, between 1945 and 2006 which are in the archive of Publications Department of Ministry of Education, in Ankara. By this way information obtained on the texts in those textbooks. As the conclusion; texts in those textbooks are all belongs to certain periods and certain authors. Upon this, in the second section of the study, information is given on texts and authors, which will be evaluated in this study, with emphasis the importance of source texts.On the third section information was given about the study method. Research model and the method described and computational technique of scores, which comes from experts, described detail. The calculations have been developed by Lawshe and his name from the "Lawshe technique" for finding rates were evaluated with the scope of validity.In the forth section, texts re-shaped with in opinions of 30 experts. A wide area, from III century to XVII century, scanned, and 13 works are included in the thesis that are belongs to Turkish Literature, which are have strong influence on the Eastern and Turkish classics. From these works 53 texts selected that are suitable for 14 themes. As a result of expert opinions "Content Validity Indices" are calculated and frequencies of these gains to the students were analyzed.In the conclusions and recommendations section, by referring gains to the students from those 53 texts that are ready to take place in Turkish textbooks, the idea of ?this thesis could be the source for eliminating of deficiencies on textbooks? emphasized.Key Words: Turkish language, themes, source texts, textbooks, expert opinion, the life of the community.