Kronik böbrek hastalığı tanısıyla izlenen 7 yaş üstü hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of the quality of life of patients over seven years old followed up with diagnosis of chronic kidney disease
Yazar: ABDULLAH EROL
Danışman: PROF. DR. MEHMET BÜLBÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışma, kronik böbrek hastalığı (KBH) olan çocuklarda yaşam kalitesini değerlendirmeyi ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırmayı amaçlamıştır. Ayrıca KBH hastalarında kötü yaşam kalitesine etki eden faktörlerin belirlenmesi hedeflenmiştir.
Metot: Araştırma kesitsel olarak planlandı. Fiziksel, duygusal, sosyal ve okul işlevleri için yaşam kalitesi ÇİYKÖ anketi ile değerlendirildi. Kronik böbrek hastası evre I-II olan 21 çocuk, evre III-IV olan 16 çocuk, son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan 5 çocuk ve böbrek nakli yapılan 5 çocuktan ve sağlıklı 46 çocuktan veri toplandı. Ayrıca KBH'lı çocukların bakıcı vekil raporları alındı.
Bulgular: Kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda ÇİYKÖ alt ölçek puanlarının tamamı kontrol grubundan daha düşüktü. Ayrıca SDBY olanlarda diğer KBH evrelerine kıyasla daha düşük ÇİYKÖ alt ölçek puanları belirlendi (p <0.05). Sağlıklı kontrol grubunun ÇİYKÖ puanları referans alınarak KBH hastaları için kötü yaşam kalitesine ait kestirim değeri belirlendi. Buna göre ÇİYKÖ ölçek toplam puanının 85,8 ve altında olması %70,2 duyarlılık ve %89,1 özgüllükle kötü yaşam kalitesini temsil ettiği belirlendi. Kötü yaşam kalitesi ile ilişkili faktörler; boy sds, evre, GFH, kreatinin, hemoglobin ve BUN düzeyleri olarak saptandı. Bu olası risk faktörlerinin dahil edildiği çok değişkenli regresyon modelinde; GFH (OR=0,96; p=0,011) ve BUN (OR=1,08; p=0,027) düzeylerinin kötü yaşam kalitesini etkileyen bağımsız risk faktörleri olduğu belirlendi.
Sonuç: Kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda sağlıklı çocuklara kıyasla daha düşük yaşam kalitesi saptanmış ve KBH'lı çocukların %70'inde kötü yaşam kalitesi belirlenmiştir. Tedavi modalitesi de bu çocukların yaşam kalitesi üzerinde etkilidir ve hemodiyaliz uygulananlarda en düşük skorlar gözlenmiştir. Boy kısalığının KBH'nın muhtemel sonuçlarından biri olabileceği ve GH tedavisinin klinik karar aşamasında yaşam kalitesinin dahil edilmesine katkı sunabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı; Yaşam kalitesi; Son Dönem Böbrek Yetmezliği; Transplantasyon.

Abstract:
Background: This study aimed to evaluate the quality of life in children with chronic kidney disease (CKD) and compare it with healthy controls. In addition, it is aimed to determine the factors affecting poor quality of life in CKD patients.
Methods: The research was cross-sectional. HRQOL for physical, emotional, social and school functions was performed using the PedsQL™ Generic Core Scale. Data were collected from 21 children with CKD stage I-II, 16 children with stage III-IV, 5 children with end-stage renal failure (ESRD) and 5 children undergoing kidney transplantation and 46 healthy children. In addition, caregiver attorney reports of children with CKD were obtained.
Results: All the PedsQL subscale scores of children with CKD were lower than the control group. In addition, in patients with ESRD, lower PedsQL subscale scores were determined compared to other CKD stages (p <0.05). The predictive value of poor quality of life was determined for patients with CKD, based on the baseline scores of the healthy control group. Accordingly, the total score of the PedsQL scale is 85.8 and below 70.2% sensitivity and 89.1% specificity were found to represent poor quality of life. Factors associated with poor quality of life; height sds, stage, GFR, creatinine, hemoglobin and BUN levels were determined. In the multivariate regression model in which these possible risk factors are included; GFR (OR = 0.96; p = 0.011) and BUN (OR = 1.08; p = 0.027) levels were found to be independent risk factors affecting poor quality of life.
Conclusions: Children with CKD had a lower quality of life than healthy children, and 70% of children with CKD had poor quality of life. Treatment modality is also effective on the quality of life of these children, and the lowest scores were observed in those who underwent hemodialysis. It is thought that short stature can be one of the possible results of CKD and GH treatment can contribute to the inclusion of quality of life in the clinical decision phase.

Keywords: Chronic kidney disease; Quality of life; End Stage Renal Failure; Renal transplantation.