İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin politik okuryazarlık ve sosyal katılım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between primary school 4th grade students' political literacy skills and social participation skills
Yazar: BÜŞRA NUR GÜNTEKE
Danışman: DOÇ. DR. SONER ALADAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çağımızın etkin bir vatandaşının sahip olması gereken başlıca becerilerden olan;
politik okuryazarlık becerisi ve sosyal katılım becerisinin bireylere erken yaşlarda
kazandırılması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin politik
okuryazarlık düzeylerini ve sosyal katılım düzeylerini belirleyerek; öğrencilerin politik
okuryazarlık düzeyleri ile sosyal katılım düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamaktır.
Bu araştırmada ilkokul 4. sınıf öğrencilerin politik okuryazarlık becerileri ve sosyal
katılım becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma, 2021-2022 eğitim öğretim
yılında Aydın ili Efeler ilçesindeki devlet ve özel ilkokullarda öğrenim görmekte olan 1010
ilkokul 4. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden
biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı
tarafından geliştirilen Politik Okuryazarlık Ölçeği ve Sosyal Katılım Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmaya ilişkin veri toplama süreci gerekli izinlerin alınmasının ardından devlet
ve özel ilkokullarda öğrenim gören 4. sınıf öğrencilerine sınıf öğretmenlerinin izni ve
yardımlarıyla uygulanmıştır. Toplanan verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, tek
yönlü varyans analizi ve basit doğrusal korelasyon analizi kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda politik okuryazarlık ölçeğinden elde edilen sonuçlara
göre öğrencilerin politik okuryazarlık becerilerinin yüksek düzeyde olduğu görülmüştür.
Öğrencilerin politik okuryazarlık beceri düzeylerinde okul türü değişkenine göre özel
okulda okuyanlar lehine anlamlı, cinsiyet değişkenine göre kızlar lehine anlamlı, kulüp
üyeliği değişkenine göre üye olanlar lehine anlamlı, anne-baba eğitim durumu değişkenine
göre eğitim düzeyi yüksek olanlar lehine anlamlı, anne-baba mesleği değişkenine göre
memur olanlar lehine anlamlı fark elde edilmiştir.
Analiz sonuçlarına göre sosyal katılım ölçeğinden elde edilen sonuçlara göre
öğrencilerin sosyal katılım becerilerinin yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin
sosyal katılım beceri düzeylerinde okul türü değişkenine göre etkin vatandaşlık kazandırma
alt boyutunda özel okulda okuyanlar lehine anlamlı, cinsiyet değişkenine göre kızlar lehine
anlamlı, kulüp üyeliği değişkenine göre üye olanlar lehine anlamlı, anne-baba eğitim
durumu değişkenine göre eğitim düzeyi yüksek olanlar lehine anlamlı, anne-baba mesleği
değişkenine göre memur olanlar lehine anlamlı fark elde edilmiştir.
Araştırma sonucunda ilkokul 4. sınıf öğrencilerin politik okuryazarlık ile sosyal
katılım düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bu sonuç toplam
varyansın yaklaşık %52'sini açıklamaktadır.

Abstract:
One of the main skills that an effective citizen of our age should have; Political
literacy skills and social participation skills should be acquired at an early age. The aim of
this research is to determine the political literacy levels and social participation levels of
primary school 4th grade students; The aim is to determine the relationship between
students' political literacy levels and social participation levels.
In this study, the relationship between political literacy skills and social participation
skills of 4th grade primary school students was examined. The research was carried out with
1010 primary school 4th grade students studying in public and private primary schools in
Aydın province Efeler district in the 2021-2022 academic year. The relational survey model,
which is one of the quantitative research methods, was used in the research. The Political
Literacy Scale and the Social Participation Scale developed by the researcher were used to
collect the data.
The data collection process related to the research was applied to the 4th grade
students studying in public and private primary schools after the necessary permissions were
obtained, with the permission and assistance of their classroom teachers. Independent
sample t-test, one-way analysis of variance and simple linear correlation analysis were used
in the analysis of the collected data.
As a result of the analyzes made, it was seen that the political literacy skills of the
students were at a high level, according to the results obtained from the political literacy
scale. In the political literacy skill levels of the students, according to the type of school
variable, it is significant in favor of those studying at private school, according to the gender
variable in favor of girls, according to the club membership variable in favor of those who
are members, according to the parent education status variable in favor of those with a high
level of education, in favor of the parent profession variable. According to the results, a
significant difference was obtained in favor of those who were civil servants.
According to the results of the analysis, according to the results obtained from the
social participation scale, it was seen that the social participation skills of the students were
at a high level. According to the school type variable, the students' social participation skill
levels were significant in favor of those studying at private school in the sub-dimension of
effective citizenship, according to the gender variable, in favor of the girls, according to the
club membership variable in favor of those who were members, and according to the
parental education level variable in favor of those with a higher education level, There was a
significant difference in favor of civil servants according to the parent profession variable.
As a result of the research, it was found that there is a positive and significant
relationship between the political literacy and social participation levels of primary school
4th grade students. This result explains approximately 52% of the total variance.