Psöriatik artritli hastalarda serum s100a8-a9 düzeyinin hastalık aktivitesi, radyolojik bulgular ve laboratuvar parametreleri ile ilişkisi
Relationship of serum s100a8-a9 levels with disease activity, radiological findings and laboratory parameters in patients with psoriatic arthritis
Yazar: BURCU AVŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ERDEM SULTANOĞLU
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-psoriatik = Arthritis-psoriatic ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Psoriyazis = Psoriasis ; S100 proteinleri = S100 Proteins

Özet:
Amaç: Çalışmamızda amacımız, kronik inflamatuvar bir hastalık olan PsA'da serum S100A8 ve S100A9 düzeylerinin ölçülmesi, psöriazis hastaları ve sağlıklı kontrollere göre düzeylerinin karşılaştırılması; klinik bulgular, laboratuvar parametleri, radyolojik eklem hasarı, hastalık aktivite ölçekleri ile ilişkisinin incelenmesidir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Kasım 2021–Ekim 2022 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'na başvuran hastalardan CASPAR (Classification Criteria for Psoriatic Arthritis) çalışma grubunun PsA için tanımladığı sınıflandırma kriterlerini karşılayarak PsA tanısı alan 18-65 yaş arası 62 hasta, 52 sağlıklı kontrol ve FTR polinkliniğine başvuran 54 psöriazis tanılı hasta (yaş ve cinsiyet yönünden hasta grubu ile eşleşen) dahil edildi. PsA ve psöriazis tanılı hasta gruplarının ve kontrol grubunun yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), eğitim durumu, meslek gibi demografik verileri kaydedildi. PsA tanılı hasta grubunda hastalık aktivitesinin belirlenmesi amacıyla DAPSA (Disease Activity for Psoriatic Arthritis) skoru, BASDAİ (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index), VAS (vizüel ağrı skalası) skoru, eritrosit sedimantasyon hızı (ESR), C-reaktif protein (CRP) değerleri; periferik ve aksiyal radyolojik bulguların değerlendirilmesi amacıyla MSHS (Modified Sharp-van der Heijde score), PASRI (PsA spondylitis radiology index) skoru ölçüldü ve kaydedildi. PsA ve psöriazis hasta grubunda cilt tutulum derecesinin belirlenmesi amacıyla PAŞİ (Psöriazis Alan Şiddet İndeksi) hesaplandı ve kaydedildi. PsA, psöriazis ve kontrol grubunun serum S100A8 ve S100A9 düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemi ile çalışıldı.
Bulgular: PsA grubunun median serum S100A8 düzeyi 43.2 ng/ml, median serum S100A9 düzeyi 34.7 ng/ml; psöriazis grubunun median serum S100A8 düzeyi 35.4 ng/ml, median serum S100A9 düzeyi 51.4 ng/ml; kontrol grubunun median serum S100A8 düzeyi 54.0 ng/ml, median serum S100A9 düzeyi 24.9'du. Psöriazis grubunda serum S100A8 düzeyi PsA ve kontrol gruplarına göre istatiksel anlamlılıkta düşük (p=0.03), serum S100A9 düzeyi ise istatiksel anlamlılıkta yüksekti (p<0.001). PsA hastalarında serum S100A9 düzeyi ile hassas eklem sayısı (p=0.04), şiş eklem sayısı (p=0.025) ve DAPSA skorları (p<0.05) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon vardı. PsA grubunda serum S100A8 düzeyi ile hassas eklem sayısı (p=0.023), VAS-hasta (p=0.003) ve VAS-hekim
iv
(p=0.014) değerleri, DAPSA (p=0.037) ve BASDAİ (p=0.010) skorları arasında istatiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptandı. Median CRP değeri PsA grubunda 0.4, psöriazis grubunda 0.2, kontrol grubunda 0.2'ydi. PsA hastalarında ölçülen CRP değerleri psöriazis hasta (p=0.013) ve sağlıklı kontrol (p=0.001) gruplarına göre anlamlı düzeyde daha yüksekti. Gruplar arasında ESH değeri açısından anlamlı farklılık yoktu. PsA hasta grubunda serum S100A8 ve S100A9 düzeyleri ile CRP ve ESH değerleri arasında anlamlı ilişki yoktu (p>0.05). PsA ve psöriazis hastalarında PAŞİ skorları ile serum S100A8 ve S100A9 düzeyi arasında anlamlı ilişki yoktu (p>0.05). PsA grubunda MSHS ve PASRİ radyolojik skorlamaları ile serum S100A8 ve S100A9 düzeyleri arasında anlamlı ilişki yoktu (p>0.05). Psöriazis hastalarında VKİ ile serum S100A9 düzeyi arasında anlamlı pozitif ilişki saptandı (p=0.039). PsA grubunda serum S100A8 ve S100A9 düzeyi; psöriazis grubunda serum S100A8 düzeyi ile VKİ arasında anlamlı ilişki yoktu (p>0.05).
Sonuç: S100A9 düzeyinin PsA'da hastalık aktivite parametlerinden şiş, hassas eklem sayısı ve DAPSA ile korelasyon göstermesi S100A9'un hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde kullanılabileceğini düşündürtmektedir. Ancak kontrol grubu ve PsA grubu arasında S100A9 düzeyleri arasında anlamlı farklılık olmaması PsA tanısında kullanılamayacağı kanısı oluşturmaktadır. S100A9 düzeyinin psöriazis grubunda PsA ve kontrol gruplarına göre anlamlı yüksek saptanması S100A9'un psöriazis patogenezinde rol alabileceğini düşündürmektedir. PsA ve psöriazis grubunda S100A9 düzeyi ile PAŞİ skorları arasında ilişki olmaması S100A9'un cilt tutulum şiddetinin değerlendirilmesinde uygun bir biyobelirteç olmayabileceğini düşündürmektedir. S100A8 düzeyinin PsA ve kontrol grubunda anlamlı farklılık göstermemesi S1008'in PsA tanısında kullanılamayacağı kanısı oluşturmaktadır. S100A8'in düzeyinin literatür çalışmalarından farklı olarak çalışmamızda psöriazis grubunda PsA ve kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptanması ve PsA grubunda hastalık aktivite parametreleri ile negatif korelasyon göstermesi hastalık aktivitesi ile negatif korele bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmekle birlikte S100A8'in vücut sıvılarında düzeyini etkileyen faktörler ve fonksiyonları üzerine ileri çalışmalar gerektiği kanısını oluşturmaktadır.
v
Anahtar kelimeler: Psöriatik artrit, psöriazis, S100A8, S100A9, Hastalık aktivitesi

Abstract:
Objective: Our aim in this study was to measure serum S100A8 and S100A9 levels in PsA, a chronic inflammatory disease, to compare their levels with psoriasis patients and healthy controls and examine the relationship between clinical findings, laboratory parameters, radiological joint damage, disease activity scales.
Materials and methods: In this cross-sectional study, a convenience sample of adults obtained from an outpatient clinic of a university hospital in Turkey between November 2021 and October 2022. The study included 62 patients who were diagnosed with PsA by meeting the classification criteria defined by the CASPAR (Classification Criteria for Psoriatic Arthritis), 54 patients who were diagnosed psoriasis and 30 healthy controls between the ages of 18-65, among the patients who applied to Düzce University Faculty of Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation. Demographic data such as age, gender, body mass index (BMI), education level, occupation of the PsA, psoriasis and control groups were recorded. In order to determine disease activity in the PsA patient group, DAPSA (Disease Activity for Psoriatic Arthritis) score, BASDAİ (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index) score, visual pain scale (VAS) score, erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP) values were measured and recorded. MSHS (Modified Sharp-van der Heijde score), PASRI (PsA spondylitis radiology index) scores were measured and recorded in order to evaluate peripheral and axial radiological findings. PASI (Psoriasis Area Severity Index) was calculated and recorded to determine the degree of skin involvement in the PsA and psoriasis patient group. Serum S100A8 and S100A9 levels of the PsA, psoriasis and control groups were studied by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) method.
Results: The median serum S100A8 level of the PsA group was 43.2 ng/ml, the median serum S100A9 level was 34.7 ng/ml; median serum S100A8 level of the psoriasis group was 35.4 ng/ml, median serum S100A9 level was 51.4 ng/ml; The median serum S100A8 level of the control group was 54.0 ng/ml, and the median serum S100A9 level was 24.9. In the psoriasis group, the serum S100A8 level was statistically lower (p=0.03) and the serum S100A9 level was statistically higher (p<0.001) compared to the PsA and control groups. There was a statistically
vii
significant positive correlation between serum S100A9 level and number of tender joints (p=0.04), number of swollen joints (p=0.025) and DAPSA scores (p<0.05) in PsA patients. Statistical correlation between serum S100A8 level and number of tender joints (p=0.023), VAS-patient (p=0.003) and VAS-physician (p=0.014) values, DAPSA (p=0.037) and BASDAI (p=0.010) scores in the PsA group significant negative correlation was found. The median CRP value was 0.4 in the PsA group, 0.2 in the psoriasis group, and 0.2 in the control group. CRP values measured in PsA patients were significantly higher than in psoriasis patient (p=0.013) and healthy control (p=0.001) groups. There was no significant correlation between PASI scores and serum S100A8 and S100A9 levels in patients with PsA and psoriasis (p>0.05). There was no significant correlation between MSHS and PASRI radiological scores and serum S100A8 and S100A9 levels in the PsA group (p>0.05). A significant positive correlation was found between BMI and serum S100A9 level in psoriasis patients (p=0.039). Serum S100A8 and S100A9 levels in the PsA group; There was no significant correlation between serum S100A8 level and BMI in the psoriasis group (p>0.05).
Conclusion: The correlation of S100A9 level with the disease activity parameters swollen, tender joint number and DAPSA in PsA suggests that S100A9 can be used in the evaluation of disease activity. However, the lack of significant difference in S100A9 levels between the control group and PsA group suggests that it cannot be used in the diagnosis of PsA. The significantly higher S100A9 level in the psoriasis group compared to the PsA and control groups suggests that S100A9 may play a role in the pathogenesis of psoriasis. The lack of correlation between S100A9 level and PASI scores in the PsA and psoriasis groups suggests that S100A9 may not be an appropriate biomarker in the evaluation of the severity of skin involvement. The fact that S100A8 level did not differ significantly between PsA and control groups suggests that S1008 cannot be used in the diagnosis of PsA. Different from the literature studies, the level of S100A8 was found to be significantly lower in the psoriasis group compared to the PsA and control groups in our study, and the negative correlation with disease activity parameters in the PsA group suggests that it may be a biomarker negatively correlated with disease activity. We think that further studies are needed on the factors affecting the level of S100A8 in body fluids and their functions.
Key words: Psoriatic arthritis, Psoriasis, S100A8, S100A9, Disease Activity