Kırsal dönüşümler-kentleşen köyler iki örnek üzerinden karşılaştırmalı bir analiz: Aydın-Kardeşköy ve Muğla-Ortaköy mahalleleri
Rural transformations-urbanizing villages a comparative analysis on two examples: Aydın-Kardeşköy and Muğla-Ortaköy neighborhoods
Yazar: GÜLŞEN GÜRGEN
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN DEMİR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, sanayi devrimi ve üretim ilişkilerinin değişmesi sonucu kentlerin yakın çevrelerinde yer alan kırsal alanlarda meydana gelen dönüşüm sürecine odaklanmıştır. Sanayi devriminden, günümüzdeki küreselleşme ve modernleşme dönemine kadar kır ve kent ilişkisi farklı dönemlerden geçmiştir. Bu ilişki, dönemlerin politik ve ekonomik ortamı içerisinde de farklılaşma eğilimi göstermiştir. Kırsal alan üzerinde daima baskın olan kent, onu sürekli dönüştürmüş ve sömürmüştür. Bu sömürü ve dönüşüm ekseninde devam eden kır ve kent mücadelesi, küreselleşme ve modernleşme ile birlikte yeni bir ilişki halini almıştır. Günümüzde kır ve kent konusunda gelinen son noktada ise, kırsal alanlardaki geleneksel örüntülerin ne derecede devam ettiği, bu alanlarda yaşayanların modernleşme ile birlikte hayatlarında ne gibi değişikliklerin yaşandığı ve ayrıca bu kişilerin yaşadıkları bölgelerin geçirdiği değişimi kentleşme noktasında nasıl algıladıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. 
Çalışmanın alan araştırmasında nitel yöntem tekniklerinden derinlemesine görüşme kullanılmıştır. Ege Bölgesi'nde yer alan Kardeşköy (Aydın) ve Ortaköy (Muğla-Milas)'deki farklı niteliklere sahip köylülerden elde edilen verilerle farklı bakış açıları bir araya getirilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, Kardeşköy (22 kişi) ve Ortaköy'de (23 kişi) gerçekleştirilen saha çalışmasından elde edilen verilerin analizi için ise betimsel analiz kullanılmıştır. Çalışmanın seyri, sanayi öncesi dönemden başlayıp günümüz modern dönemine kadarki geçen süreçte kır-kent-kentleşme konularında yaşanan dönüşümü ortaya koyma-tartışma şeklinde ilerlemektedir. Kentlerin giderek daha fazla genişlemesi sonucu kentleşme baskısı altında kalan kırsal alanların bu süreçte geçirdiği değişim, çalışmanın odağını oluşturmaktadır. 
ANAHTAR KELİMELER: Kırsal Dönüşüm, Kentleşme Baskısı, Küreselleşme, Modernleşme.

Abstract:
This study focuses on the transformation process that occurred in rural areas in the immediate vicinity of cities as a result of the Industrial Revolution and the change in production relations. From the Industrial Revolution to today's globalization and modernization period, the relationship between rural and urban areas has gone through different periods. This relationship tended to differ within the political and economic environment of the periods. The city, which has always dominated the rural area, has constantly transformed and exploited the latter. The ongoing rural-urban struggle on the axis of exploitation and transformation has become a new relationship along with globalization and modernization. In the latest situation regarding rural and urban issues today, it has been tried to reveal to what extent the traditional patterns in rural areas continue, what changes have occurred in the lives of the people living in these areas owing to modernization, and also how these people perceive the changes in the regions where they live in respect to urbanization.
In the field research of the study, in-depth interview, one of the qualitative method techniques, was used. Different perspectives were tried to be brought together with the data obtained from villagers with different qualifications in Kardeşköy (Aydın) and Ortaköy (Muğla-Milas) in the Aegean Region. In this context, descriptive analysis was used to analyze the data obtained from the field study conducted in Kardeşköy (22 people) and Ortaköy (23 people). The study reveals and discusses the transformation in rural-urban-urbanization issues from the pre-industrial period to today's modern period. The focus of the study is the change that rural areas, which are under the pressure of urbanization as a result of the increasing expansion of cities, have undergone in this process.
KEYWORDS: Rural Transformation, Urbanization Pressure, Globalization, Modernization.