Sepsis hastalarında serum proinflamatuar sitokinleri ve oksidan radikalleri temizlemede rutin kullanımda olan hemodiyaliz membranları arasında fark var mı? /
Yazar: MUSTAFA ÇOMOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATİH DEDE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sepsis = Sepsis ; Serbest radikaller = Free radicals ; Sitokinler = Cytokines

Özet:
Sepsis, enfeksiyona düzensiz bir konak yanıtının neden olduğu fizyolojik, biyolojik  ve biyokimyasal anormalliklere sahip bir klinik sendromdur. Sepsis hastalarında artmış  proinflamatuar sitokin seviyeleri görülür ve bu yüksek sitokin seviyesi sepsisin ilerlemesine  doku yıkımındaki artışa hatta multi organ disfonksiyon sendromu (MODS) gelişimiyle  ölüme neden olabilir. Sepsis hastalarında aşırı proinflamatuar sitokin oluşumunun yanı sıra,  farklı hücreler ve çoklu kaynaklar tarafından üretilen serbest radikallerin ve reaktif oksijen  türlerinin (ROS) aşırı üretimi de vardır. Sepsis kliniğinin ilerlemesiyle hipoperfüzyon veya  hipoksemiye bağlı olarak akut böbrek hasarı (ABH) gelişebilir. ABH, yoğun bakım  hastalarının % 25-67'sini etkiler ve hastalık şiddeti normalleştikten sonra bile bağımsız  olarak % 30-60'lık bir mortalite oranı ortaya çıkarır. Çalışmamızda ABH gelişen sepsis  hastalarında medium cut-off (MCO) membranın proinflamatuar sitokinleri ve oksidan  radikalleri temizleme kapasitelerini ölçmeyi ve high-flux (HF) membran ile kıyaslamayı  amaçladık. 
Çalışmamız Mart 2020 – Eylül 2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi İç  Hastalıkları Kliniğinde prospektif olarak gerçekleştirildi. Toplam 38 hasta ABH nedeniyle  totalde iki kez hemodiyalize alındı, 19 hasta ilk diyalizine MCO membran ile diğer 19 hasta  ise HF membran ile girdi. İkinci seansta membranlar çapraz yapıldı. Diyaliz öncesi ve  sonrası kan tetkikleriyle proinflamatuar sitokin ve oksidan radikal seviyeleri ölçülerek  karşılaştırıldı. 
Birinci diyaliz seans sonuçlarında MCO membranda HF membrana göre TNF-α azalma oranı anlamlı bir şekilde daha yüksek saptandı (28.2 ± 21.1 kıyasla 8.0 ± 6.6 p:  0.001). İkinci seans sonuçlarında MCO membranda IL-1β ve IL-6 azalma oranları HF  membrana göre anlamlı şekilde yüksek saptandı (sırasıyla 20.5 ± 21.1 kıyasla 4.0 ± 6.5 p:  0.004 ve 27.8 ± 26.5 kıyasla 5.9 ±13.3 p: 0.003). 38 hastanın birinci ve ikinci seans  sonuçlarının total değerlendirmesinde MCO membranda TNF-α, IL-1β ve IL-6 azalma  oranlarının hepsi HF membrana göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı ( TNF-α : RR (%)  18.9 (0.5-68.1) kıyasla 6.3 (-19.3-60.1) p: 0.001, IL-1β: RR(%) 10.4 (1.3-74.3) kıyasla 
4.5 (-10.5-31.1) p<0.001, IL-6: RR(%) 18.0 (0.0-78.5) kıyasla 4.9 (-12.6-77.7) p: 0.006). Her iki membranda oksidan radikalleri temizleme kapasitesini ölçmek için kullandığımız vii TAS, TOS ve MPO düzeyleri açısından anlamlı bir fark çıkmadı (sırasıyla p: 0.893, p: 0.304,  p: 0.136). Sonuç olarak bu çalışmamızda MCO membranların orta-büyük molekül ağırlığına  sahip proinflamatuar sitokin (TNF-α, IL-1β, IL-6) klirenslerinin HF membrana göre daha  yüksek olduğunu ancak oksidan radikalleri temizleme kabiliyetleri açısından her iki  membran arasında anlamlı bir fark olmadığını gösterdik.

Abstract:
Sepsis is a clinical syndrome with physiological, biological, and biochemical  abnormalities caused by an irregular host response to infection. Increased proinflammatory  cytokine levels are observed in patients with sepsis and this high cytokine level may cause  progression of sepsis, increase in tissue destruction and even death with the development of  multi-organ dysfunction syndrome (MODS). In addition to excessive proinflammatory  cytokine generation in sepsis patients, there is also overproduction of free radicals and  reactive oxygen species (ROS) produced by different cells and multiple sources. Acute  kidney injury (AKI) may develop due to hypoperfusion or hypoxemia as the sepsis clinic  progresses. AKI affects 25-67% of intensive care patients and independently produces a 30- 60% mortality rate even after the disease severity is normalized. In our study, we aimed to  measure the capacity of the medium cut-off (MCO) membrane to clearance proinflammatory  cytokines and oxidant radicals in sepsis patients with AKI and to compare it with the high 
flux (HF) membrane. 
Our study was carried out prospectively in Ankara City Hospital Internal Medicine  Clinic between March 2020 and September 2020. A total of 38 patients underwent  hemodialysis for two times due to AKI, 19 patients entered the first dialysis with MCO  membrane and the other 19 patients with HF membrane. Membranes were crossed in the  second session. Proinflammatory cytokine and oxidant radical levels were measured and  compared with blood tests before and after dialysis. 
In the results of the first dialysis session, TNF-α reduction rate was significantly  higher in the MCO membrane compared to the HF membrane (8.0 ± 6.6 p: 0.001 compared  to 28.2 ± 21.1). At the second session results, IL-1β and IL-6 decrease rates in MCO  membrane were significantly higher than HF membrane (4.0 ± 6.5 p: 0.004 compared to  20.5 ± 21.1 and 5.9 ± 13.3 p: 0.003 compared to 27.8 ± 26.5, respectively). In the total  evaluation of the results of the first and second sessions of 38 patients, TNF-α, IL-1β and  IL-6 decrease rates in the MCO membrane were all significantly higher than the HF  membrane (TNF-α: RR (%) 18.9 (0.5-68.1) vs 6.3 (-19.3-60.1) p: 0.001, IL-1β: RR (%) 10.4  (1.3-74.3) vs 4.5 (-10.5-31.1) p <0.001, IL-6: RR (%) 18.0 (0.0-78.5) vs 4.9 (-12.6-77.7) p:  0.006) There was no significant difference in TAS, TOS and MPO levels, which we used to measure oxidant radical scavenging capacity in both membranes (p: 0.893, p: 0.304, p:  0.136, respectively). 
In conclusion, we showed that MCO membranes had higher clearance of  proinflammatory cytokines (TNF-α, IL-1β, IL-6) with medium-large molecular weight  compared to HF membrane, but there was no significant difference between both membranes  in terms of their ability to clearance oxidant radicals.