Kamu okullarında örgütsel iklim ile öğretmenlerin akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkiler
Relationships between organizational climate and teachers' academic optimism levels in public schools
Yazar: FATMA UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP SERKAN ARIK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik iyimserlik = Academic optimism ; Örgüt iklimi = Organizational climate

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin görüşlerine göre, örgütsel iklim ile akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir araştırma yapılmıştır. Araştırma sonucuna göre; öğretmenlerin örgütsel iklim ve okul akademik iyimserlik algıları ortalamanın üstünde çıktığı tespit edilmiştir. Cinsiyete göre incelemede: kısıtlayıcı müdür davranışı, samimi öğretmen davranışı, umursamaz öğretmen, öz yeterlik, güven ve okul akademik iyimserlik genel ölçeğinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Medeni duruma göre incelemede; destekleyici müdür davranışı, samimi öğretmen davranışı, işbirlikçi öğretmen davranışı, öz yeterlik ve Akademik vurgu alt boyutlarında istatistiki yönden anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğrenim durumuna göre incelemede; destekleyici müdür davranışı ve emredici müdür davranışı alt boyutlarında istatistiki yönden anlamlı farklılık bulunmuştur. Branş durumuna göre incelemede; umursamaz öğretmen davranışı ve öz yeterlik alt boyutlarında istatistiki yönden anlamlı farklılık bulunmuştur. Yaş durumuna göre incelemede; okul akademik iyimserlik ölçeği ve akademik vurgu alt boyutu haricinde yaş değişkenine göre farklılık çıkmamıştır. Hizmet yılı durumuna göre incelemede; destekleyici müdür davranışı, emredici müdür davranışı, akademik vurgu ve okul akademik iyimserlik genel ölçeği haricinde hizmet yılı değişkenine göre farklılık çıkmamıştır. Okuldaki toplam öğrenci sayısına göre incelemede; samimi müdür davranışı, işbirlikçi öğretmen davranışı, umursamaz öğretmen davranışı, öz yeterlik, güven, akademik vurgu ve okul akademik iyimserlik ölçeği haricinde öğrenci sayısı değişkenine göre farklılık çıkmamıştır. Okuldaki toplam öğretmen sayısına göre incelemede; samimi müdür davranışı ve okul akademik iyimserlik genel ölçeği ve alt boyutları haricinde kalan kısımlar da öğretmen sayısı değişkenine göre farklılık çıkmıştır. Çalıştığı kurum türüne göre incelemede; kısıtlayıcı müdür davranışı, umursamaz öğretmen davranışı alt boyutu ve örgütsel iklim genel ölçeği haricinde kalan kısımlar da çalıştığı kurum türü değişkenine göre farklılık çıkmıştır. Ölçek geneli ve alt boyutları arası ilişki incelemesinde; katılımcıların okul iklimi genel ölçeği ile okul akademik iyimserlik genel ölçeği algıları arasında düşük düzeyde, anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Alt boyutlar arası en yüksek ilişki; güven alt boyutu ile işbirlikçi öğretmen davranışı alt boyutu algıları arasında düşük düzeyde, anlamlı ve pozitif bir ilişki ortaya çıkmıştır. Diğer yandan güven ve akademik vurgu alt boyutu ile umursamaz öğretmen davranışı alt boyutu arasında anlamlı ve negatif bir ilişki vardır. Etki analizine göre incelemede; öğretmenlerin örgütsel iklim algıları okuldaki akademik iyimserlik algılarını anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Diğer bir ifade ile öğretmenlerin örgütsel iklim boyutundaki 100 birimlik artışın okul akademik iyimserlik davranışını % 27,6 artırmaktadır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between organizational climate and academic optimism levels according to teachers' opinions. A descriptive study based on relational screening model, which is one of the quantitative research methods, was conducted in the study. According to the research results; it was found that teachers' perceptions of organizational climate and school academic optimism were above average. In the examination according to gender: restrictive principal behavior, sincere teacher behavior, indifferent teacher, self-efficacy, trust and school academic optimism general scales were found. In the examination according to marital status; statistically significant differences were found in supportive principal behavior, sincere teacher behavior, collaborative teacher behavior, self-efficacy and Academic emphasis sub-dimensions. In the examination according to educational status; statistically significant differences were found in supportive principal behavior and imperative principal behavior sub-dimensions. In the examination according to branch status; statistically significant differences were found in indifferent teacher behavior and self-efficacy sub-dimensions. In the examination according to age status; no difference was found according to the age variable except for the school academic optimism scale and the Academic emphasis sub-dimension. In the examination according to years of service status; No difference was found according to the variable of years of service except for supportive principal behavior, imperative principal behavior, academic emphasis and school academic optimism general scale. In the examination according to the total number of students in the school; no difference was found according to the variable of number of students except for sincere principal behavior, cooperative teacher behavior, indifferent teacher behavior, self-efficacy, trust, academic emphasis and school academic optimism scale. In the examination according to the total number of teachers in the school; except for sincere principal behavior and school academic optimism general scale and its sub-dimensions, there were differences according to the variable of number of teachers. In the examination according to the type of institution worked in; except for restrictive principal behavior, indifferent teacher behavior sub-dimension and organizational climate general scale, there were differences according to the variable of type of institution worked in. In the examination of the relationship between the general scale and its sub-dimensions; there is a low-level, significant and positive relationship between the participants' perceptions of school climate general scale and school academic optimism general scale. The highest relationship between the sub-dimensions; a low-level, significant and positive relationship emerged between the perceptions of trust sub-dimension and collaborative teacher behavior sub-dimension. On the other hand, there is a significant and negative relationship between the trust and academic emphasis sub-dimension and the indifferent teacher behavior sub-dimension. According to the effect analysis, teachers' organizational climate perceptions significantly predict their academic optimism perceptions in the school. In other words, a 100-unit increase in teachers' organizational climate dimension increases school academic optimism behavior by 27.6%.