Fiziksel çalışma koşulları ve iş-aile çatışmasının işten ayrılma niyetiyle ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolü-kabin ekipleri üzerine bir araştırma
The moderating role of perceived organizational support in the relationship of physical working conditions and work-family conflict with intention to leave- a study on cabin crews
Yazar: AYBİKE ZORLU
Danışman: DOÇ. DR. ŞAFAK GÜNDÜZ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Kabin personeli = Cabin crew ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş-aile çatışması = Work-family conflict ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmanın amacı kabin ekiplerinin fiziksel çalışma koşulları ve iş- aile çatışmasının isten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünün incelenmesidir. Bu bağlamda Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu şirketlerinde kabin memuru, kabin amiri ve purser olarak görev alan 404 çalışana anket uygulanmıştır.  Toplanan veriler AMOS 26.0 ve SPSS 28.0 istatistiki programlar kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeklerde bulunan ifadelere geçerlilik ve faktör analizi yapılmıştır. Ölçekler ve alt boyutlarının güvenirliliğini tespit etmek için Cronbach-Alfa katsayısı analiz edilmiştir. Normal dağılan verilerin karşılaştırmalarında iki değişken için T-testi, ikiden fazla değişken için ANOVA testi kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermediği durumlarda ise ikiden fazla değişken için non-parametrik testlerden Kruskal Wallis testi, iki değişken için Mann Whitney testi kullanılmıştır. Araştırmada çoklu regresyon analizi kullanılarak bağımlı değişken üzerinde etkili olan değişkenlerin neler olduğunu ve ne derecede etkili olduğunu açıklanmıştır. Düzenleyici değişkenin etkisini incelemek için hipotezler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) aracılığıyla test edilmiştir.
Araştırmada iş-aile çatışması, aile-iş çatışması ve işten ayrılma niyetinin demografik değişkenlere  (yaş, cinsiyet, medeni hal, eğitim durumu, aylık gelir, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, ev işleri, çocuk/yaşlı/engelli bakımında destek alıyor olma) göre farklılık durumları tespit edilmeye çalışılmıştır. İş aile çatışmasının medeni hal ve eğitim durumuna, aile iş çatışmasının medeni hal, eğitim durumu ve çocuk sayısına ve işten ayrılma niyetinin medeni hal ve aylık gelire göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Kabin ekiplerinin yaşadığı iş-aile ve aile-iş çatışmalarının işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı etkisi olduğu ve fiziksel çalışma koşullarının işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı etkisi olmadığı saptanmıştır.  Bu ilişkilerde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünün olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the mediating role of perceived organizational support in the physical working conditions of cabin crew and the effect of work-family conflict on turnover intention. In this context, a questionnaire was administered to 404 employees working as cabin crew, cabin supervisors, and pursers in airlines in Turkey. The collected data were analyzed using the statistical programs AMOS 26.0 and SPSS 28.0. Validity and factor analysis were performed for the statements in the scales. The Cronbach's alpha coefficient was analyzed to determine the reliability of the scales and their subdimensions. T tests for two variables and ANOVA tests for more than two variables were used for comparisons of normally distributed data. In cases where the data did not have a normal distribution, the Kruskal-Wallis test, a nonparametric test, was used for more than two variables and the Mann Whitney test for two variables. In the study, multiple regression analysis is used to explain the variables that affect the dependent variable and the extent of their effectiveness. The hypotheses about the moderating role were tested using the structural equation model (SEM).
The study attempted to determine the differences between work-family conflict, family-work conflict, and intention to leave the workplace as a function of demographic variables (age, gender, marital status, education level, monthly income, spouse's employment status, number of children, housework, receipt of child/elderly/disabled care assistance). It was found that work-family conflict differed significantly by marital status and education level, family-work conflict differed by marital status, education level, and number of children, and intention to leave work differed by marital status and monthly income. It was found that work-family conflict and family-work conflict experienced by cabin crew had a significant effect on intention to leave, while physical working conditions did not have a significant effect on intention to leave. Perceived organizational support was not found to play a moderating role in these relationships.