Öğretimi ayrıntılama kuramının temelinde geliştirilen öğretim tasarımının İngilizce dersindeki başarıya ve İngilizce dersine yönelik tutumlara etkisi
The effect of an instructional design developed based on the elaboration theory on success in and attitudes toward English classes
Yazar: BEGÜM ETİZ
Danışman: PROF. DR. BETÜL BALKAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, Öğretimi Ayrıntılama Kuramı (ÖAK) temelinde geliştirilen İngiliz dili eğitimine dair öğretim tasarımının öğrencilerin akademik başarısına, öğrendiklerinin kalıcılığına ve derse yönelik tutumlarına etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Karma yöntem araştırması olarak tasarlanan çalışmada iç içe geçmiş (gömülü) karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda, ÖAK temelinde geliştirilen öğretim tasarımına ilişkin öğrenci ve araştırmacı günlükleri tutulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunda, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Adana il merkezinde bulunan özel bir ortaokulun yedinci sınıfında öğrenim görmekte olan 43 öğrenci yer almıştır. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında akademik başarı testi ve İngilizce dersine yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. ÖAK temelinde gerçekleşen öğrenme faaliyetlerine ilişkin öğrenci deneyimlerinin incelenebilmesi için öğrenci günlükleri ve ÖAK'ın öğretim süreçlerine yansımasının incelenebilmesi için ise araştırmacı günlükleri nitel veri toplama araçları olarak kullanılmıştır.
Araştırmanın başlangıcında, ÖAK'ın ilkelerine göre yapılandırılan bir öğretim tasarımı hazırlanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına ön test uygulandıktan sonra 12 hafta süren uygulama aşamasına geçilmiştir. Deney grubunda ÖAK'ın ilkelerine dayalı olarak dersler işlenirken kontrol grubunda İngilizce dersine ilişkin mevcut öğretim programı doğrultusunda öğretim gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda öğretim, ÖAK temelli hazırlanmış olan ve İngiliz dili öğretiminde bütünleşik beceri öğretimini temel alan öğretim materyallerinin (basılı materyaller, çeşitli dijital öğrenme araç ve materyalleri ve Web araçları) tamamlayıcı ve destekleyici olarak uygulandığı öğretim yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak mevcut ders kitaplarına yaratıcı etkinlikler uyarlanmıştır. Her hafta gerçekleştirilen derslerde ÖAK'ın en az bir veya birkaç stratejisini temel alarak öğretime devam edilmiştir. Ders kitaplarında bulunan etkinlikler ve destekleyici ve tamamlayıcı olarak sunulan materyaller, öğrencilerin ÖAK'ın ögelerini aktif kullanmalarını ve dört temel dil becerisinin eş zamanlı geliştirilmesini sağlayacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu bağlamda, ÖAK stratejileriyle tasarlanan derslerde öğrenciye dili işlevsel ve iletişimsel olarak öğreten materyallerin kullanılmasına ve bu amaca yönelik ders etkinliklerinin seçilerek uygulanmasına dikkat edilmiştir. Kontrol grubunda ise araştırma kapsamına alınan konuların öğretiminde, mevcut ders kitabına ve öğretim programına bağlı kalınarak süregelen öğretme-öğrenme süreçleri devam ettirilmiştir. 12 haftalık uygulamanın sonunda her iki gruptaki öğrencilere son test uygulaması yapılmıştır. Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilere son test uygulandıktan 21 gün sonra ise kalıcılık testi uygulanmıştır. ÖAK temelinde geliştirilen öğretim tasarımına ilişkin deneysel işlemin etkili olup olmadığı fark puanları üzerinden gerçekleştirilen bağımsız gruplar t-testi ile incelenmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı bulunan farklılıklar için Cohen d katsayısı hesaplanmıştır. 12 haftalık uygulama boyunca deney grubunda yer alan öğrenciler ve deney grubunda öğretimi gerçekleştiren araştırmacı günlük tutmuştur. Öğrenci ve araştırmacı günlüklerinden elde edilen nitel veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Araştırmanın sonucunda, deney ve kontrol grupları arasında akademik başarı ve İngilizce dersine yönelik tutum açısından deney grubunun lehine anlamlı farklılık görülürken öğrenilenlerin kalıcılığı açısından gruplar arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. ÖAK temelli geliştirilen öğretim tasarımının öğrencilerin İngilizce dersindeki akademik başarılarını artırdığı saptanmıştır. Öğrenciler, ÖAK bağlamında işlenen İngilizce dersine yönelik olumlu tutum geliştirmiştir. ÖAK kapsamında hazırlanarak uygulanan ders içeriğinin basitten karmaşığa giden yapısı, öğrencilerin yeni bilgileri özümsedikçe yeni şemalar oluşturmasını sağlamıştır. Öğretimi ayrıntılama stratejilerinin ders içeriğini zenginleştirdiği ve öğrenmeyi kolaylaştırdığı ortaya çıkmıştır. ÖAK temelinde gerçekleşen öğrenme faaliyetlerinde, iletişimsel dil etkinliklerini temel alan iş birliğine dayalı görevler ile öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılım sağladıkları ve öz değerlendirme kabiliyetlerinin geliştiği görülmüştür. Öğrencilerin öğrenen özerkliğinin arttığı ve bu nedenle öğretmenin öğretim süreçlerinde rehber görevi üstlendiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Öğretimi ayrıntılama kuramı, İngiliz dili eğitimi, öğretim kuramları, öğretim tasarımı

Abstract:
This study aims to determine the effect of an instructional design for English language teaching developed based on the Elaboration Theory of Instruction (ETI) on students' academic success, retention of what they have learned, and attitudes toward the course. A nested (embedded) mixed design was used in the study, designed as a mixed method research. In the quantitative dimension of the study, a quasi-experimental, pre-test-post-test, control group design was employed. In the qualitative dimension of the study, student and researcher diaries were kept regarding the instructional design developed on the basis of ETI. The study group included 43 seventh-grade students from a private secondary school in the central county of Adana province in the 2021-2022 academic year. An academic achievement test and the Attitudes toward English Lesson Scale were used to collect the quantitative data of the study. Qualitative data collection tools included students' diaries to examine their experiences with learning activities carried out based on the ETI and researchers' diaries to investigate the reflection of the ETI on the teaching processes.
At the beginning of the study, an instructional design within the framework of the ETI was structured according to its principles was created. After the pre-test was applied to the experimental and control groups, the implementation phase lasting 12 weeks was initiated. While the lessons were taught based on the principles of the ETI in the experimental group, the control group was taught in accordance with the current English course curriculum. The teaching in the experimental group was carried out using a teaching method in which the teaching materials (printed materials, various digital learning tools and materials, and Web tools) designed based on the ETI and integrated skills teaching in ELT were applied as complementary and supportive. Creative activities were adapted to the existing course books considering students' interests and needs. The teaching process continued based on at least one or more strategies of the ETI during the lessons given every week. The activities in the course books and the supportive and complementary materials presented were structured in a way that would enable students to actively use the elements of the ETI and to develop the four basic language skills simultaneously. In this context, necessary attention was paid to the use of materials that helped teach the language to students functionally and communicatively and to the selection and implementation of course activities for this purpose in the lessons, which were designed using the ETI strategies. In the control group, the ongoing teaching-learning processes were continued by adhering to the current coursebook and curriculum in teaching the subjects included in the scope of the research. At the end of the 12-week application, a post-test was administered to students in both groups. A retention test was administered to the experimental and control groups 21 days after the post-test. The effectiveness of the experimental procedure regarding the teaching design developed based on the ETI was examined using independent groups t-test performed on the difference scores. Cohen's d coefficient was calculated for statistically significant differences. During the 12-week application, students in the experimental group and the researcher who taught in this group kept a diary. The qualitative data obtained from the student and researcher diaries were analyzed using content analysis. 
As a result of the study, while a significant difference was observed between the experimental and control groups in terms of academic success and attitudes toward the English course in favor of the experimental group, no significant difference was found between the groups in terms of retention of what was learned. It was determined that the instructional design developed based on the ETI increased students' academic success in the English course. Students developed a positive attitude toward the English course taught in the context of the ETI. The structure of the course content prepared and implemented within the scope of the ETI, which progressed from simple to complex, enabled students to create new schemas as they assimilated new information. It was revealed that instructional elaboration strategies enriched the course content and facilitated learning. It was observed that students actively participated in the learning process with collaborative tasks based on communicative language activities and their self-assessment skills improved during the learning activities carried out based on the ETI. It was determined that students' learner autonomy increased and therefore the teacher assumed a guiding role in the teaching process.

Keywords: Elaboration theory of instruction, English language teaching, instructional theories, instructional design