Bazı ağrı kesici etken maddelerin infrared spektroskopisi veya UV‐VIS görünür alan spektroskopisi ile kemometrik tayinleri
Chemometric determination by infected spectroscopy and UV‐VIS visual spectroscopy in some pain painters
Yazar: HALİL ORHUN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. AHMET HAKAN AKTAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında, kemometrik kalibrasyon yöntemleri bağımsız bileşen
analizi (ICA), yapay sinir ağları (ANN), temel bileşen regresyonu yöntemi (PCR),
kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS), ilaç numunesinde bulunan parasetamol,
propifenazon ve kafein miktar tayinlerine hiç bir ayırma işlemi kullanmaksızın
başarıyla uygulanmıştır ve bu yöntemler IR spektroskopisi ve UV görünür alan
spektroskopisi elde edilen verilerle kemometrik olarak değerlendirilmiştir.
Bu kemometrik yöntemlerin UV görünür alan için validasyonunda, CAF için 4–
12 μg/mL konsantrasyon aralığında, PRO için 10–30 μg/mL konsantrasyon
aralığında ve PAR için 3–15 μg/mL konsantrasyon aralığında bileşikleri içeren
32 adet karışımdan oluşan kalibrasyon (konsantrasyon) seti, 0,1M HCl
içerisinde hazırlanmıştır. Kalibrasyon setinin 200‐350 nm aralığında
absorpsiyon spektrumu kaydedilmiştir. Kalibrasyon seti ve bu sete karşılık 220–
280 nm aralığında elde edilen absorpsiyon verileri arasındaki ilişkiden
yararlanılarak üç kemometrik kalibrasyon oluşturulmuştur. ICA‐ANN, PCR ve
PLS yöntemlerinin validasyonu, CAF, PRO ve PAR içeren sentetik karışımların
analiziyle gerçekleştirilmiştir. PCR ve PLS yöntemlerinin CAF, PRO ve PAR
karışımlarının analizine uygulamasında, PCR ve PLS için % geri kazanım
sonuçları ile karşılık gelen bağıl standart sapma değerleri sırasıyla CAF için %
100,04/ % 1,57 ve %100,06/ % 2,12; PAR için % 100,32/ % 6.54 ve % 100,87/
% 4,52; PRO için % 100,36/ % 5.31 ve % 101,75/ % 10,10 olarak bulunmuştur.

Abstract:
In this thesis study, chemometric calibrations methods were successfully
applied without using any separation procedure for the independent
component analysis (ICA), artifıcial neural networks (ANN), core component
regression method (PCR), partial least squares method (PLS), paracetamol,
propifenazone and caffeine quantitation in the drug sample, and IR
Spectroscopy the obtained data were evaluated chemometrically.
Validation of these chemometric methods for UV visible area, CAF 4‐12 μg/mL
concentration range, PRO 10–30 μg/mL concentration range, PAR 3–15 μg/mL
concentration range calibration (concentration) set consisting of 32 mixtures
containing compounds, 0,1M HCl prepared in. The absorption spectrum in the
range 200‐350 nm was recorded. Three chemometric calibrations were created
by utilizing the relationship between the calibration set and the absorption data
obtained in the range of 220‐280 nm versus this set. ICA‐ANN, PCR and PLS
calidation of, CAF, PRO and PAR analysis of synthetic mixtures. PCR and PLS
methods CAF, PRO and PAR ın the application of the mixture analysis, PCR and
PLS the corresponding relative standard deviation values with the % recovery
results for respectively CAF for % 100,04/ % 1,57 and %100,06/ % 2,12; PAR
for % 100,32/ % 6.54 and % 100,87/ % 4,52; PRO for % 100,36/ % 5.31 and %
101,75/ % 10,10 was found.