Mimaride özgün kopya: Güncel mimarlık bağlamında kopya olgusunun tartışılması
Original fake architectures: In praise of the copy in contemporary architecture
Yazar: SEVİNÇ ALKAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. AÇALYA ALLMER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Dijital kopya ve paylaşım merkezli üretim anlayışının şekillendirdiği güncel kopya kültürü, her alanda olduğu gibi mimaride de yeni söylem ve yaklaşımları olanaklı kılmaktadır. Dijital üretim olanakları üzerinden kopya kavramını yeniden yorumlayan bu yaklaşımlar, güncel mimarlık tartışmalarının konusu olmaktadır. Kendi ikilem ve çelişkileri ile birlikte tartışılması gereken bu dönemde, kopya ile ilişkili kavramların güncel mimarlık kuram ve pratiğinde yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. 

Bu bağlamda tez çalışması kopya olgusunun çeşitlenen içeriği ve barındırdığı kullanım potansiyeline odaklanmaktadır. Çalışma kapsamında, mimaride güncel kopya olgusunu ve ilişkili tabuları sorgulamayı amaçlayan, kopya merkezli eleştirel bir tasarım yaklaşımını benimseyen projeler incelenmektedir. Bu doğrultuda ele alınan OE Evi projesi özgün-kopya gerilimi üzerinden, Villa Rotunda Redux projesi mimarlık-teknoloji ilişkisi üzerinden ve Replika Baker Evi projesi yasal çerçeve bağlamında tartışılmaktadır. İlişkili ele alınan remiks, redux ve replika olguların üzerinden ise, mimari kopyaya dair yeni adlandırma önerileri ortaya konmakta ve sorgulanmaktadır.

Çalışmanın odaklandığı her üç proje yalnızca fiziksel ortamda inşa edilen mimari üründen ibaret değildir. Her projede tasarım söylemi, manifesto niteliğinde yazılı ve görsel üretimler ile de ortaya konmaktadır. Özellikle tasarımların beraberinde oluşturulan metinlerde taklit, esinlenme, yorumlama benzeri sözcükler yerine, tasarım sürecinin kopyalama eylemi ile tanımlanması bilinçli bir tercihdir. 

Ele alınan her proje kopyalama eyleminin mimaride potansiyel kullanım olanaklarını araştırmakta, tasarımda yöntem ya da araç olarak yeni bir kopya önermesi ortaya koymaktadır. Projelerin, kopya olgusunu olumsuz ve ikincil anlamından uzak, eleştirel bir söylemin parçası olarak ele alan yaklaşımları vurgulanmaktadır. İncelenen özgün kopya örneklerinin her biri, aslı ile kurduğu ilişki üzerinden eleştirel bir tasarım yaklaşımı geliştirmektedir. Böylelikle, tez çalışmasının mimaride içeriği çeşitlenen kopya olgusu önermesini pekiştirmekte ve yeni adlandırma önerilerinin konusu olmaktadır.

Abstract:
Contemporary copy culture, shaped by the digital copy and sharing centered production approaches enable new discourses and approaches in architecture as in other areas. Such approaches reinterpreting the concept of copying through digital production possibilities have become the subject of contemporary architectural discussions. In this period, which must be discussed with its own dilemmas and contradictions, the concepts related to copy must be re-evaluated in contemporary architectural theory and practice.

In this context, this study focuses on the varying content of the copy and its potential use in contemporary architecture. In the scope of this study, projects questioning the act of copying in contemporary architecture and adopting a copy-centered critical design approach are examined. Towards this end, the OE House is being discussed through the original-copy tension. Then the Villa Rotunda Redux is being discussed in respect to the architecture-technology relationship, and finally the Replica Baker House is discussed from a legal perspective. In relation to each of these projects, new terminologies are proposed and defined such as remix, redux, and replica. 

All three projects are not only constructed physically but also verbally. Especially, in the texts published alongside the buildings, the design processes are conciously associated with the term copying, instead of terms such as imitation and inspiration. The three projects explore the potential uses of copying in architecture, propose a new approach for architectural copying, either as a tool or as a method. In doing so, the projects emphasize the approaches that consider them aspart of a critical discourse, against the negative connotations of copying. These projects develops a critical design approach considering the relationship between the original and its copy. As a result, they strenghten the proposal of this study and pave the way to explore new definitions and a new terminologies.