Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almış hükümlülerde başetme mekanizmaları ve piskolojik dayanıklılığın incelenmesi
Examination of coping mechanism and psychological resilience in prisoners sentenced to aggravated life imprisonment
Yazar: ÖZNUR YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÇELİK
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Hapis cezası = Imprisonment ; Hükümlüler = Convicts ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
Bu çalışmanın amacı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almış hükümlülerin
psikolojik dayanıklılıkları ve başetme mekanizmalarını derinlemesine incelemek,
cezaevinde bulunan ve ağırlaştırılmış müebbet olmayan tutuklu/hükümlü popülasyonu
ve tutuklu/hükümlü olmayan popülasyonla karşılaştırmaktır. Çalışma nitel ve nicel
araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı karma desende gerçekleştirilmiştir. Nitel
veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yalnızca ağırlaştırılmış müebbet
hükümlülerinden yüz yüze görüşme yöntemiyle elde edilmiş, nicel veriler ise çalışmada
yer alan her üç popülasyondan Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler için Psikolojik
Dayanıklılık Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmanın
nitel kısmına 15 kadın, 16 erkek ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü, nicel kısmına ise
ağırlaştırılmış müebbet hükümlüleriyle birlikte yaş ve eğitim düzeyleri benzer
özelliklere sahip 70 tutuklu/hükümlü, 70 tutuklu/hükümlü olmayan kişi katılmıştır. Elde
edilen nicel bulgular Bağımsız örneklem t- Testi, Mann Whitney-U,ANOVA, Ki- Kare
Bağımsızlık Testi ve Korelasyon analiziyle; nitel bulgular ise Yorumlayıcı
Fenomenolojik Analiz (YFA) ile incelenmiştir. Yapılan nicel analizlerde her üç
örneklemde dayanıklılık düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmamış, ruhsal
belirti düzeyi açısından ağırlaştırılmış müebbet ve tutuklu/hükümlü olmayan
popülasyon arasında farklılıkların olduğu görülmüştür. Nitel verilerin analizlerinde ise
ağırlaştırılmış müebbet hükümlülerin deneyimlerinden yola çıkarak aile, din, arkadaş,
kurum, kurum içi etkinlikler, eğitim ve iyileştirme faaliyetlerinin hükümlüler tarafından
ifade edilen temel başetme yöntemlerinin olduğu ayrıca farklı başetme yöntemleriyle de
sürecin desteklendiği bulunuştur.Anahtar Sözcükler: Ağırlaştırılmış Müebbet, Psikolojik Dayanıklılık,Başetme
mekanizmaları, Hükümlü, Uyum, Cezaevi.

Abstract:
The aim of this study is to investigate resilience and coping mechanisms of
prisoners sentenced to live long sentence thoroughly, to compare population of
prisoners were not sentenced to life long sentence in prison and not
convicted/imprisoned population. The study is carried out in combined design in which
quantitative and qualitative research designs were used together. Quantitative data was
acquired from the life long imprisoners with the method of face to face interview by the
semi-structured interview form, qualitative data was acquired from the all three
population in the study by Personal Information Form, Resilience Scale for Adults and
Brief Symptom Inventory. The qualitative part of the study included 15 female, 16 male
life long imprisoners, and the quantitative part included 70 prisoners with similar
characteristics of age and education in normal population together with 70 prisoners.
Quantitative findings were analyzed with, Independent Samples T-test, Mann Whitney-
U,ANOVA, Chi-Square Independence Test and Correlation Analysis; qualitative
findings were analyzed with Interpretative Phenomenologic Analysis (IPA). In
quantitative analysis, no significant difference was found in terms of endurance levels in
all three samples but it was observed that there are differences between life long
imprisoners and not convicted/imprisoned population in terms of psychological
symptom level. In qualitative data analysis, based on the experiences of life long
imprisoners, it was found that family, religion, friends, institutions, in-house activities,
education and recovery activities are the basic coping methods expressed by the
prisoners and also the process is supported with different coping methods.
Keywords: Life Long Imprisonment, Resilience, Coping Mechanism, Prisoner, Inmate,
Adjustment, Prison.