Küreselleşme sonrasında Türkiyede sosyal devlet bağlamında yeni sosyal güvenlik sistemi
After the social state in the context of globalization new social security system in Turkey
Yazar: OĞUZHAN SAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NECMETTİN ÖZERKMEN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Sosyal refah devleti anlayışının en temel göstergelerinden biri olan sosyal güvenlik anlayışı II. Dünya Savaşı'nın ardından dünya genelinde hız kazanmış, Bismark ve Beveridge tarafından ortaya konan sosyal güvenlik sistemleri aracılığıyla sosyal güvenlik uygulamaları kurumsallaşmış, ardından zirveye taşınmıştır. Fakat 1970'lerden sonra meydana gelen makroekonomik krizlerin etkisiyle yeni liberal politikaların artması sonucunda sosyal güvenlik sistemi hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde yönetilebilir olmaktan çıkmıştır. Bu amaçla sosyal güvenlikte tek katmanlı sistemlerden çok katmanlı sistemlere geçilmiş aynı zamanda Şili'nin başını çektiği; sosyal güvenliğin özelleştirilmesine yönelik radikal uygulamalar faaliyete geçirilmeye çalışılmıştır.1980'li yıllardan itibaren bir dönüşüm süreci geçiren bugün gelinen nokta itibariyle sosyal güvenlik sistemi gelişmiş ülkelerde yaşlanma sorunu Gelişmekte olan ülkelerde ise yapısal ve kaynak yetersizliği gibi sorunlar yüzünden sıkıntı içerine girmiştir. Türkiye'de ise tüm nüfusu kapsam altına alma amacıyla kurulan sosyal güvenli sistemi özellikle 1990'lı yıllarda başlayan popülist eksenli uygulamalar sonucu sürdürülemez duruma gelmiştir. Sonuçta Türk sosyal güvenlik sisteminin uzun dönem aktüeryal dengeleri bozulmuş, sosyal güvenlik kuruluşlarına bütçeden yapılan transferlerle sistemin ayakta kalması sağlanmaya çalışılmıştır.Bu çalışmada sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak anayasal bir hak olan sosyal güvenliğin bugünkü noktaya nasıl geldiği analiz edilmeye çalışılmış ve 1999 yılından itibaren ortaya konmaya başlanan reformların sistemin sürdürülebilirlik sorununa ne kadar çare bulabildiği gözlemlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda sağlık sigortası başta olmak üzere tüm nüfusu sosyal güvenlik kapsamı altına almayı amaçlayan, emeklilik konusunda yeni vizyonlar ortaya koyan ve 2008'de yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik sisteminin de sistemin geleceği açısından yaratabileceği fırsatlar objektif bir anlayışla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Tüm bu değerlendirmeler yapılırken sosyal güvenlik anlayışının sosyal devlet anlayışından sapmalar gösterip göstermediği de tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Mentality of social security, one of the most basic indicators of social welfarestate, took a running start throughout the world after World War II, and social security applications were institutionalized through social security systems that were put forward by Bismark and Beveridge, and later was carried to summit. However, as a result of the macro economical crises which happened after 1970?s and due to the rise in new liberal policies, social security system was no longer manageable in both developed and developing countries. For this reason, single-pillar systems were replaced by multi pillar systems and besides this, radicals applications, leaded by Chile, were tried to put into practise for privatization of social security.Social security system, which has been in a transformation process ever since1980?s, has been troubled with aging problems in developed countries and with structural or insufficient resource problems in developing countries. When it comes to Turkey, social security system established in order to cover the whole population has become unmaintainable as a result of populist regulations that began in 1990?s. Therefore, long term actuarial balances of social security system have been impaired, and the system has been tried to remain standing through transfers from budget to social security institutions.In this study, how social security system, a constitutional right as a necessity of social state principle, has become to its current position was tried to be analyzed, and how much the reforms, which has begun to be implemented since 1999, can eas the problem of maintainability of system was observed. In addition, Social Securit System, aiming at including the whole population in social security, especially in health insurance, creating new visions on retirement and put into practise in 2008 and the opportunities the system might form were tried to be evaluated in an objective way. While making all these evaluations, whether social security mentality departs from the understanding of social state or not was tried to be determined.