Hemşirelerin rol çatışması rol belirsizliği ve iş stresi ile aralarındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of role conflict role ambiguıty and job stress of nurses
Yazar: AYŞE TOPUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE ALTUN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma Sivas ili belediye sınırları içinde yer alan CumhuriyetÜniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesi, SultanI. İzzettin Keykavus Devlet Hastanesi ve Sivas Devlet Hastanesindeçalışan hemşirelerin rol çatışması, rol belirsizliği ve iş stresi arasındakiilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmadaveriler ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Rol Çatışması ve Rol Belirsizliği Anketi? ve?İş Stresi Ölçeği? kullanılarak elde edilmiştir. Verilerindeğerlendirilmesinde iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi,varyans analizi, tukey testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır.Araştırmaya katılan hemşirelerin %50.7'sinin 22-29 yaşlarıarasında, %96.5'inin kadın, %64.4'ünün evli, %44.3'ünün ön lisansmezunu olduğu, saptanmıştır. Hemşirelerin %27.1'inin 1-5 yıl arasındaçalışma deneyiminin olduğu, %44.3'ünün gündüz ve bazen nöbet şeklindeçalıştığı, %56.3'ünün haftalık ortalama 45 saat çalıştığı, %89.8'ininkadrolu olduğu ve %68.5'inin klinik hemşiresi olarak çalıştığıbelirlenmiştir. Hemşirelerin çalışma şekline ve haftalık ortalama çalışmasüresine göre rol çatışması düzeylerinde anlamlı bir farklılıksaptanırken(p<0.05); yaş gruplarına, cinsiyetlerine, medeni durumlarına,eğitim düzeylerine, çalıştıkları kuruma, meslekte toplam çalışmasürelerine ve kadro şekillerine göre rol çatışmaları arasında istatistikselolarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Hemşirelerindemografik verilerine göre rol belirsizliği düzeyleri arasında da anlamlıbir farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Rol çatışması ve iş stresi arasındanegatif bir ilişki saptanırken (p<0.05); rol belirsizliği ve iş stresi arasındaanlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Araştırmada hemşirelerin,sağlık ve verimlilik açısından en elverişli iş stresi düzeyinde olduklarıbelirlenmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, hemşirelerinçalışma saatlerinin düzenlenmesi, rol çatışması nedenleri ve çözümlerikonusunda hemşire yöneticileri için hizmet içi eğitim programlarınındüzenlemesi, mesleğe yeni başlayan hemşireler için oryantasyoneğitimleri yapılarak hemşirelik rollerinin iyi tanıtılması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler : Hemşirelik, Rol Çatışması, Rol Belirsizliği, İşStresi

Abstract:
This research is done descriptively for the purpose of identifyingthe relation between role conflict, role ambiguity and work stress of thenurses working at Cumhuriyet University Hospital, Sultan I. KeykavusState Hospital and Sivas State Hospital in Sivas. In the research, datawere obtained by using `Personal Information Form?, ?Role Conflict andRoleAmbiguity Questionnare? and ?The Perceived Stress Scale?. At theevaluation of the data, importance test of the difference between twoaverages, variance analyze, tukey test, correlation analyze were used.It was determined that 50.7% of the nurses who participated in theresearch were between 22 and 29 years old, 96.5% were women, 64.4%were married, 44.3% were graduated from pre-license. It was determinedthat 27.1% of the nurses have working experiences between 1 and 5years, 44.3% work in daytime and sometimes take turns, 56.3% workapproximately 45 hours, 89.8% are personnel and 68.5% work as clinicalnurse. Although a meaningful difference at the nurses? role conflict levels,according to their working style and approximate weekly working hours,was determined(p<0.05), a statistically meaningful difference amongtheir role conflicts according to their age groups, sexes, marital status,educational levels, institution they work, occupational working years insum, and personnel status was not found(p>0.05). A meaningfuldifference among nurses? role ambiguity levels according to theirdemographic data was not found(p>0.05). Although a negative relationbetween role conflict and working stress was found(p<0.05), ameaningful difference between role indefiniteness and working stresswas not found. In the research, it is determined that nurses are at themost suitable working stres level for health and productivity.In accordance with the data that was obtained from the research, itwas suggested that the in service training for the nurse managers shouldbe established and providing orientation training for the newly graduatednurses for introducing the role of the nurse.Key Words : Nursing, Role Conflict, Rol Ambiguity, Job Stress