Bazı hibrit ayçiçeği çeşitlerinin Konya koşullarında verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality characteristics of some hybrid sunflower cultivars in Konya conditions
Yazar: KERİM ÇETİN
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Konya ekolojik koşullarına uygun yağlık ayçiçeği çeşitlerinin belirlenmesi amacıyla 2016 yılında yürütülmüştür. Araştırmada 15 yağlık ayçiçeği çeşidi (Sirena, Ekllor, 08 TR 003, Şems, C70165, Tunca, LG 5550, LG 5400, P64LL05, P63MM54, PR64G46, Alhaja, Transol, Sanbro ve Bosfora) materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, 'Tesadüf Blokları Deneme Deseni'ne göre 4 tekrarlamalı olarak Altınekin, Çumra ve Obruk lokasyonlarında kurulmuştur. Çalışmada lokasyonlara göre, çeşitlerin çiçeklenme gün sayısı, fizyolojik olum gün sayısı, bitki boyu (cm), tabla çapı (cm), bin tane ağırlığı (g), hektolitre ağırlığı (g/l), kabuk oranı (%), tohum verimi (kg/da), yağ oranı (%) ve yağ verimi (kg/da) parametreleri incelenmiştir. 
Araştırmada çeşitler ve lokasyonlar arasında; bitki boyu, tabla çapı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, kabuk oranı, tohum verimi, yağ oranı, yağ verimi, çiçeklenme gün sayısı ve fizyolojik olum gün sayısı bakımından farklılıklar istatistiki anlamda önemli bulunmuştur. Bitki boyu en yüksek Altınekin lokasyonunda LG5400 (186.8 cm), en düşük Çumra lokasyonunda Ekllor (111.5 cm); tabla çapı en yüksek Obruk lokasyonunda Tunca (19.8 cm), en düşük Çumra lokasyonunda PR64G46 (13.5 cm); bin tane ağırlığı en yüksek Obruk lokasyonunda Bosfora (92.6 g), en düşük Altınekin lokasyonunda P63MM54 (60.7 g); hektolitre ağırlığı en yüksek Altınekin lokasyonunda Ekllor (396.8 g/l), en düşük Obruk lokasyonunda Şems (286.8 g/l) çeşitlerinde; kabuk oranı en yüksek Altınekin lokasyonunda LG5400 (%26.3), en düşük Obruk lokasyonunda Tunca (%21.1); tohum verimi en yüksek Obruk lokasyonunda LG5580 (470.0 kg/da), en düşük Altınekin lokasyonunda Şems (298.0 kg/da); yağ oranı en yüksek Çumra lokasyonunda Transol (%47.1), en düşük Altınekin lokasyonunda PR64G46 ve LG5400 (%40.2); yağ verimi en yüksek Çumra lokasyonunda Transol (216.3 kg/da), en düşük Çumra lokasyonunda 08TR003 (110.3 kg/da) çeşitlerinde belirlenmiştir. 
Sonuç olarak, yağ verimi bakımından Altınekin lokasyonunda Transol, Obruk lokasyonunda LG 5580 ve Bosfora, Çumra lokasyonunda Transol ve C70165, üç lokasyon ortalamasına göre ise Transol, Sanbro ve C70165 çeşitlerinin yöre koşulları için önerilebileceği kanısına varılmıştır.

	
Anahtar Kelimeler: Ayçiçeği, Helianthus annuus L, Verim, Kalite

Abstract:
This study was carried out in 2016 in order to determine the sunflower varieties suitable for Konya ecological conditions. In this study 15 sunflower varieties (Sirena, Ekllor, 08 TR 003, Şems, C70165, Tunca, LG 5550, LG 5400, P64LL05, P63MM54, PR64G46, Alhaja, Transol, Sanbro and Bosfora) were used as material. The trial was established in Altınekin, Çumra and Obruk locations with 4 replications according to the 'Randomized Complete Block Experimental Design' According to the locations, number of days of emergence, number of days of flowering, number of days of physiological days, plant height (cm), table diameter (cm), thousand seed weight (g), hull ratio (%), hectoliter weight (g/l), seed yield (kg ha-1), oil ratio (%) and oil yield (kg ha-1) parameters were examined.
The differences in plant height, table diameter, thousand seed weight, hectoliter weight, hull ratio, seed yield, oil yield, number of days of flowering and number of days of physiological days were found to be statistically significant between varieties and locations in the study. The highest plant height in the Altınekin location LG5400 (186.8 cm), the lowest Çumra location Ekllor (111.5 cm); Tunca (19.8 cm) at the highest Obruk location, the lowest at the Çumra location, PR64G46 (13.5 cm); Bosfora (92.6 g) at the Obruk location with the highest thousand-weight, P63MM54 (60.7 g) at the lowest Altınekin location; Eklor (396,8 g/l) at the Altınekin location with the highest hectoliter weight, and Şems (286,8 g/l) at the lowest Obruk location; the highest proportion of shell in the Altınekin location LG5400 (26.3%), the lowest Obruk location Tunca (21.1%); the seed yield at the highest Obruk location was LG5580 (4700 kg ha ̄ ˡ), the lowest in the Altınekin location Şems (2980 kg ha ̄ ˡ); Transol (47.1%) at the Çumra location, PR64G46 and LG5400 (40.2%) at the lowest Altınekin location; oil yield was highest in Çumra location (2163 kg ha ̄ ˡ) and at lowest Çumra location 08TR003 (1103 kg ha ̄ ˡ).
             As a result, in terms of oil yield Transol cultivar in the location of Altınekin, the LG 5580 and Bosfora in Obruk location, Transol and C70165 cultivars in the location of Çumra. On the other hand, according to the average three locations, Transol, Sanbro and C70165 varieties can be suggested for the local conditions. 

Keywords: Sunflower, Helianthus annuus L, Yield, Quality