Kabak sarı mozayik virüsü (Zucchini Yellow Mosaic Virus, ZYMV)'nün tanısı ve bitki aktivatörleri kullanılarak mücadele olanaklarının araştırılması
Identification of Zucchini Yellow Mosaic Virus (ZYMV) isolate and search of possible using of plant activators in ZYMV control
Yazar: ASİME FİLİZ ÇALIŞKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUHARREM ARAP KAMBEROĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kabak = Squash ; Kabak sarı mozaik virüsü = Zucchini yellow mosaic virus ; Kabakgiller = Gourd family

Özet:
Kabakgil yeti ştiriciliği yap ılan alanlarda Zucchini Yellow Mosaic Virus (ZYMV)ekonomik kayıplara neden olan en önemli virüs hastal ıklarından biridir. Çal ışma; Adana veİçel illeri ile çevresinde örtü alt ı ve aç ık alanda yeti ştirilen kabakgillerde saptanan ZYMVizolatının (ZYMV-FM) biyolojik, serolojik ve moleküler yöntemler kullan ılarak tan ısınınyapılması ve bitki aktivatörlerinin ZYMV mücadelesinde kullan ım olanaklar ınınaraştırılması amacıyla 2006- 2007 yılları arasında yürütülmüştür.Araziden toplanan ve virüslü oldu ğundan şüphelenilen bitkiler, öncelikle ELISAyöntemi ile testlenmi ş ve hastal ık oranı % 51.2 olarak hesaplanm ıştır. ZYMV ile infekteliolan örnekler içerisinde biri kodlanarak, mekanik inokulasyon ve vektör ile ta şıma denemesiçalışmalarında kullanılmıştır.ZYMV ile infekteli test bitkilerinden total RNA ekstraksiyonu yap ılmış ve bunlarRT-PCR yönteminde kullan ılmıştır. Ayr ıca ham bitki ekstrakt ı kullan ılarak IC-RT-PCRyöntemi uygulanmıştır. Elde edilen PCR ürünleri agaroz jel elektroforez ile test edilmi ş vebeklenen band büyüklükleri gözlenmiştir.Kabakgillerde ZYMV' ye kar şı dayan ıklılığın uyar ılması çal ışmalarında ise,ACTIGARD, MESSENGER ve ISR-2000 bitki aktivatörleri kullan ılarak saks ı ve arazidenemeleri ile bu hastal ığa kar şı etkinlikleri belirlenmi ştir. ACTIGARD uyguland ıktan 48saat, MESSENGER ve ISR 2000 uyguland ıkta 72 saat sonra ZYMV uygulanan bitkilerdekontrol bitkilerine göre simptom çıkış süresinde farklılıklar gözlenmiştir.Yapılan histokimyasal boyamalar ile de; bitki aktivatörleri uygulanan bitkilerdeteşvik edilmi ş dayan ıklılıktan dolay ı meydana gelen Lignin sentezi ile H 2O2 birikimininvarlığı saptanmıştır.Anahtar kelimeler: ZYMV, RT-PCR, Bitki Aktivatörü, SAR, Histokimyasal Boyama

Abstract:
Zucchini Yellow Mosaic Virus (ZYMV) is one of the major viruses causingeconomical losses in cucurbit production fields. The aim of this study, biological, serologicaland molecular detection of ZYMV growing cucurbit in greenhouse and field in Adana andMersin provinces between 2006 and 2007 and possible using of plant activators in control ofZYMV.Collected samples that suspicious infected virus of plants were firstly tested withELISA and infection ratio was determined as 51.2% ZYMV. Positive one of them was codedand used for mechanical inoculation and vector transmission.Total RNA extraction was done from ZYMV infected test plants and used for RTPCRmethod. Morever, plant extract was used for IC-RT-PCR method. DNA bands wereobserved in respected sizes after the PCR products were tested in agarose gelelectrophoresis.The effect of ACTIGARD, MESSENGER and ISR-2000 on viral diseasedevelopment were determined with pot and field experiments in order to induce resistanceagainst ZYMV on squash. ZYMV inoculation after 48 hours of ACTIGARD applicationsand 72 hours of MESSENGER and ISR-2000 aplications were observed effective onsymptom expression time compared to control plants.Lignification and H 2O2 mass were detected on plant activators treated and SARdeveloped plants by histochemical staining.Key Words: ZYMV, RT-PCR, Plant Activator, SAR, Histochemical Staining