Sialiltransferaz inhibitörlerinden birisi olan S-karboksimetilsistein(S-CMC)'in meme kanseri gelişimi ve metastatik sürece etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of s-carboxymethylcysteine (S-CMC), one of the sialyltransferase inhibitors, on breast cancer development and metastatic process
Yazar: AYLİN BUHUR
Danışman: PROF. DR. ALTUĞ YAVAŞOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Meme kanseri kadınların hayatını tehdit eden en önemli sağlık problemlerinden biridir. Bu hastalık, tüm kanser ölümlerinin %23'ünü oluşturur ve menopoz sonrası kadınlarda önde gelen ölüm nedenlerinden biri olarak kabul edilir. Kanserle mücadeleye yönelik birçok farklı tedavi yöntemi geliştirilmeye çalışılsa da kanserin birçok farklı metabolik yolağı izlemesi ve değiştirmesi nedeniyle tedavi yaklaşımlarında kesin sonuçlar elde edilememiştir. Bu sebeple kanserin etki ettiği yolakların anlaşılması ve bu yolaklara yönelik tedavi yaklaşımları geliştirilmesi büyük öneme sahiptir. 
Meme kanseri gelişim ve metastaz sürecinde etkili role sahip olduğu bilinen glikozilasyon mekanizmasının araştırılması ve bu sürece dahil olunarak meme kanserindeki etkinliğinin incelenmesi bizim öncelikli amacımızdır. Bu amaç doğrultusunda meme kanseri gelişirken artan glikozile moleküllerden biri olan Muc5AC indirgenmesinde mukoregülatör bir ajan olan karboksimetilsistein (CMC) kullanılmıştır. Glikozilasyonun yolak bazlı inhibisyonuyla metastatik sürecin azaltılması ve tümör gelişiminin baskılanması hedeflenmiştir. 
Ayrıca kullandığımız mukoregülatör ajanın farklı yolaklar üzerindeki etkinliğinin incelenmesi de çalışmamızın bir diğer amacıdır. Bu kapsamda meme kanseri gelişim ve metastaz sürecinde aktif rol oynayan bir başka yolak olan HGF/C-Met yolağı incelenmiştir. Bu yolağın baskılanmasında CMC kullanımına literatür taramasında rastlanmamıştır ve çalışmamız ile CMC'nin bu yolak üzerindeki etkinliği ilk kez  test edilmiştir.
İn vitro ve in vivo olarak planlanan deneylerle meme kanseri gelişim ve metastaz süreçleri incelenmiş CMC uygulamasının bu süreçler üzerindeki etkinliği test edilmiştir. Bu testler sonucunda glikozilasyon ve HGF/c-Met yolağına ait belirteçlerin ifadelenmelerinde değişiklikler olduğu saptanmıştır. Bu değişimlerin metastatik sürece etkileri incelendiğinde CMC'nin olumlu bir etkinliği olduğu saptanamamıştır. 
Anahtar Kelimeler; S-karboksimetilsistein, HGF/C-Met Yolağı, Meme Kanseri, Metastaz

Abstract:
Breast cancer is one of the most important health problems that threaten the lives of women. This disease accounts for 23% of all cancer deaths and is considered one of the leading causes of death in postmenopausal women. Although many different treatment methods have been tried to be developed to combat cancer, definitive results have not been achieved in treatment approaches because cancer follows and changes many different metabolic pathways. For this reason, it is of great importance to understand the pathways that cancer affects and to develop treatment approaches for these pathways.
Our primary aim is to investigate the glycosylation mechanism, which is known to have an effective role in the breast cancer development and metastasis process, and to examine its effectiveness in breast cancer by being involved in this process. For this purpose, carboxymethylcysteine (CMC), a mucoregulatory agent, was used to reduce Muc5AC, one of the glycosylated molecules that increases as breast cancer develops. It is aimed to reduce the metastatic process and suppress tumor development by pathway-based inhibition of glycosylation.
 Another aim of our study is to examine the effectiveness of the mucoregulatory agent we will use on different pathways. In this context, the HGF/C-Met pathway, another pathway that plays an active role in the breast cancer development and metastasis process, was examined. The use of CMC in suppressing this pathway was not found in the literature review, and our study tested the effectiveness of CMC on this pathway for the first time.
With experiments planned in vitro and in vivo, breast cancer development and metastasis processes were examined and the effectiveness of CMC application on these processes was tested. As a result of these tests, it was determined that there were changes in the expression of markers of glycosylation and the HGF/c-Met pathway. When the effects of these changes on the metastatic process were examined, it was not determined that CMC had a positive effect.
Keywords; S-carboxymethylcysteine, HGF/C-Met Pathway, Breast Cancer, Metastasis