Manuel tedavi ve proprioseptif nöromusküler fasilitasyon tekniklerinin adeziv kapsülitli hastalarda eklem hareket açıklığı, ağrı ve fonksiyonlar üzerine olan etkileri
Effects of manual treatment and proprioceptive neuromusculer fasilitation techniques on range of motion, pain and functions in patient with adhesive capsulitis
Yazar: KÜBRA CANLI
Danışman: PROF. DR. FİLİZ CAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bursit = Bursitis ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Kas germe egzersizleri = Muscle stretching exercises ; Nöromusküler hastalıklar = Neuromuscular diseases ; Rehabilitasyon = Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma, adeziv kapsülitli hastaların fizyoterapisinde kullanılan Manuel Tedavi (MT) yöntemi ile Proprioseptif Nöromusküler Fasilitasyon Tekniklerinin (PNF) ağrı, eklem hareket açıklığı, skapular diskinezi, omuz fonksiyonları, yaşam kalitesi ve genel sağlık düzeyi üzerindeki etkilerini karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya adeziv kapsülit tanısı almış ve yaşları 35-65 arasında olan toplam 30 hasta dahil edilmiştir. Hastalar tabakalı randomizasyon yöntemi ile MT Grubu  (n=16) ve PNF Grubu (n=14) olarak ikiye ayrılmıştır. Her iki gruba haftada 3 gün, 8 hafta süre ile klasik fizyoterapi uygulanmış (hotpack ve ultrason) ve ev programı olarak Wand Egzersizleri verilmiştir. MT Grubuna bunlara ek olarak MT; PNF Grubuna ise PNF yöntemi uygulanmıştır. Her iki gruptaki hastaların tedavi öncesinde ve 24 seanslık tedavi sonrasında fiziksel özellikleri sorgulanmış; ağrı şiddetleri (VAS), normal eklem hareket açıklıkları (gonyometre), kas kuvvetleri (dijital dinamometre), skapular diskinezileri (mezura) değerlendirilmiştir. Ayrıca hastaların omuz fonksiyonları "Basit Omuz Testi (SST)", "Omuz Ağrı ve Disabilite İndeksi (SPADI)" ve "Kol-Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH)" ile, yaşam kaliteleri "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Anketi (EUROHIS-QOL)" ve  "Yaşam Kalitesi Formu (SF-36)" ile, genel sağlık düzeyleri ise "Sağlık Değerlendirme Anketi" ile sorgulanmıştır. Tedavi sonrasında MT Grubunda abduksiyon, dış ve iç rotasyon eklem hareket açıklığında (EHA), ağrı seviyesinde, kas kuvvetinde, omuz fonksiyonlarında, sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin ağrı ve fiziksel fonksiyon parametrelerinde gelişmeler görülmüştür (p<0,05). PNF Grubunda ise, SPADI'nin yetersizlik alt parametresi hariç, diğer omuz fonksiyonlarında ve fleksiyon ve abduksiyon EHA, ağrı seviyesi, kas kuvveti, SF-36 ağrı ve sosyal fonksiyon parametrelerinde gelişmeler olmuştur (p<0,05). Her iki grupta da tedavi sonrası skapular diskinezi, sağlıkla ilgili olmayan yaşam kalitesi (EUROHIS-QOL) ve genel sağlık düzeyinde herhangi bir değişiklik olmamıştır (p>0,05). Grupların birbiri ile karşılaştırmasında, dış rotasyon MT lehine, "EUROHIS-QOL" ise PNF lehine anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Dış rotasyon hariç diğer EHA'da, ağrı şiddetinde, kas kuvvetinde, skapular diskinezide, omuz fonksiyonlarında ve genel sağlık düzeyinde gruplar arasında bir farka rastlanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak adeziv kapsülitin fizyoterapisinde, omuz fonksiyonlarını ciddi olarak etkileyen ve tedavi ile kazanılması oldukça zor olan omuz dış rotasyon EHA'nı MT'nin daha fazla artırdığı, sağlıkla ilgili olmayan yaşam kalitesini ise  PNF'in daha fazla geliştirdiği; bunun için tedavide her iki fizyoterapi yönteminin beraber kullanılmasının daha etkili olacağı kararına varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Adeziv Kapsülit, Proprioseptif Nöromusküler Fasilitasyon (PNF), Manuel Tedavi,Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

Abstract:
This study was performed to compare the effectiveness of manuel treatment (MT) and Proprioceptive Neuromuscular Fasilitation Techniques (PNF) on pain, range of motion (ROM),  scapular dyskinesis, shoulder functions, health quality and general health assessment. 30 patients aged between 35-65 years diagnosed adhesive capsulitis were participated in the study. Patients were divided into two groups as MT Group (n=16) and PNF Group (n=14) using stratified randomization. Both Groups were treated by classical physiotherapy program (hotpack and ultrasound) for a total of 8 weeks, 3 days per week and were advised Wand Exercise as a home program. İn addition to this, MT was applied for the MT Group; PNF was applied for the PNF Group. Patients in both group were registered about physical characteristics and were assessed pain intensity level (VAS), range of motion (goniometer), muscle strenght (digital dynomometer), scapular dyskinesis (measuring tape). "Simple Shoulder Test (SST)", "Shoulder Pain and Disability İndex (SPADI)", "Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH)", were used to assess shoulder functions. "Health Organization Quality of Life Instrument (EUROHİS-QOL)" and  "Health Survey (SF-36)"  were used for  health quality and "Health Assessment Questionnaire" was for assesing general health. 
Abduction, external and internal range of motion, pain intensity level, muscle strenght, shoulder functions, pain and physical functions parameters of health quality which is related with health (SF-36) showed significant improvements in the MT Group after the treatment (p<0.05). In the PNF Group, shoulder functions exception of SPADI disability score, ROM in flexion and abduction, pain severity level, muscle strenght, pain and social function parameter of health quality which is related with health (SF-36) were provided significant improvements (p<0.05). 
In comparison of the groups, external rotation was in favor of MT Group; EUROHIS-QOL was in favor of PNF Group (p<0.05). There was no differences in scapular dyskinesis, health quality score which is unrelated with health (EUROHIS-QOL) and general health status between the groups after the treatment (p>0.05). In groups comparison, range of motions exception of the external rotation, pain severity level, muscle strenght, scapular dyskinesis, shoulder functions and general health status were found not statistically different (p>0.05). As a result, we decided that it will be more effective to combine both techniques because MT provided larger external rotation ROM that limits shoulder functions and gives difficulties to regain in physiotherapy of adhesive capsulitis, whereas health quality which is unrelated with health improved more using PNF.
Key Words: Adhesive capsulitis, proprioceptive neuromusculer fasilitation (pnf), manuel treatment, physiotherapy and rehabilitation