Eğitimde yeni istihdam politikaları ve esnek çalışma ilişkileri: Eskişehir'de ücretli öğretmenler üzerine bir saha araştırması
New employment policy and flexible working relations in education: A field research on substitute teacher in Eskişehir
Yazar: NİLGÜN DALİ
Danışman: DOÇ. DR. FUAT GÜLLÜPINAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Esnek çalışma = Flexible working ; Eğitim = Education ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Güvencesizlik = Without guaratee ; Metalaşma = Commodization ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Öğretmenler = Teachers ; Ücretliler = Wage earners ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ücretli öğretmenlerin çalışma koşullarını, yaşam standartlarını, çalışma ilişkilerini ve emek süreçlerini nasıl deneyimlediklerini anlamaya ve açıklamaya çalışan sosyolojik bir analiz yapmaktır. Araştırma genel çerçevede neoliberal süreçle değişen çalışma hayatını, yeni istihdam biçimleri ve eğitimdeki esnekleştirme sürecini, eğitimin ticarileştirilmesini, bilginin ve eğitim kurumlarının piyasalaşmasını ve öğretmenlik mesleğinde yaşanan yapısal dönüşümler hakkında ücretli öğretmenlerin tutum ve görüşlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bunun yanı sıra araştırma kapsamında okul idarecilerinin ve eğitim sendikalarının yönetici görüşleri de ele alınarak konuya dair farklı bakış açıları sunulmaktadır.
         Bu çalışma nitel araştırma yöntemine dayalı olarak yapılmaktadır. Çalışmanın grubunu, Eskişehir'de, MEB'e bağlı okullarda esnek ve güvencesiz istihdam edilen 33 ücretli öğretmen ve 19 okul idarecisinin yanı sıra 4 eğitim sendika yöneticisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak tüm bu eğitim bileşenlerinin esnek ve güvencesiz istihdam biçimlerine yönelik görüşleri nitel veri toplama tekniklerinden görüşme tekniği ile alınmıştır. 
        Saha çalışmasından elde veriler çerçevesinde değerlendirildiğinde, öğretmenlik mesleğindeki istihdam çeşitliliği ve yapısal dönüşümler ücretli öğretmenlerin hayatında ekonomik, sosyal, kültürel ve mesleki yönlerden birçok farklılıklar ortaya çıkarmıştır. Ücretli öğretmenler düşük ücretle, iş güvencesizliğiyle, gelecek belirsizliğiyle, iş yoğunluğu ve düzensiz çalışma saatleri ile baş etmektedirler. Okul idarecilerine ücretli öğretmenlik istihdamı ek iş yükü getirmektedir. Ayrıca, ücretli öğretmenlik istihdamı, farklı çalışma koşulları ve sunulan kurumsal fırsatların zayıflığı nedeniyle hem öğretmenlik mesleğinin prestijinin ve çekiciliğinin azalmasına hem de aynı kurumda aynı işi yapan insanların daha kötü olanaklara sahip olmasının çalışma barışının ve kurum kültürünün oluşmasında çok büyük bir engel oluşturduğu tespit edilmiştir. 





Anahtar Kelimeler: Esnek çalışma, Ücretli öğretmenlik, Güvencesizlik, Metalaşma, Proleterleşme, Eskişehir

Abstract:
The main purpose of this research is to make a sociological analyze  to   understand    and   explain how experienced substitute teacher's working conditions, living standarts, labour relations and labour process .İn this research,   it is  aimed especially to explain the opinion and attitudes of  substitute teacher about the neoliberal process of changing working life, new forms of employment and flexible process in education, commercialization of education, marketing of information and educational institutions and structural transformation of the teaching profession. In addition to this, different perspective on the subject presented by giving the views of the directors of school and directors of educational unions. 
         This research base on qualitative research methods. Working group of the study consists of not only 33 substitute teachers and  19 director of school affliated  to Minister of National Education (MNE)  but also 4 directors of educational unions in Eskişehir. As tool of data collection,  the opinion of these three  componenet of education about flexible and insecure employment types of substitute teachers were taken by interview. 
         In the light of the data obtained from the fieldwork employment diversity and structural transformations in the teaching profession make many differences in the life of substitute teachers from economic, social, cultural and occupational aspects. Substitute teachers have been cope with low pay, job insecurity, future uncertainty, work instensity and irregular working hours. Substitute teacher employment cause to additional workload to directors of school. It has also been found that the  substitute teacher employment, obstructed a great obstacle to the formation working peace and institutional culture by causing not also the reduction of the prestige and attractiveness of teaching profession but also the worse possibilities of teacher in the same job due to the different working condition and the weakness of the offered corporate opportunities.



Keywords: Flexible employment, Substitute teaching, Precarity, Commodification, Pauperization, Eskişehir