Kronik hemodiyaliz olgularında sıkı volüm kontrolünün bilişsel fonksiyonlar, oksidatif stres ve inflamasyon belirteçlerine olan etkileri
The effects of strict volume control on cognitive functions, markers of oxidative stress and inflammation in chronic hemodialysis patients
Yazar: MURAT GÜLER
Danışman: DOÇ.DR. AYHAN DOĞUKAN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik böbrek yetmezliği genellikle hemodiyaliz tedavisigerektiren bir hastalıktır. Hemodiyaliz hastalarında en önemli ölüm nedenikardiyovasküler hastalıklardır. Kronik böbrek yetmezlikli hastalardahipertansiyon ve hipervolemi sonucu gelişen sol ventrikül hipertofisi mortaliteninönemli nedenleri arasındadır. Hemodiyaliz hastalarında hipertansiyonun başlıcanedeni olan hipervolemi sıkça karşılaşılan bir durum olup, tam bir normovolemisağlanmadan antihipertansif ilaçlarla tedavi edilmeye çalışıldığından bu hastalardasol ventrikül hipertofisi gelişimi kaçınılmazdır. Bu çalışmanın amacı, sıkı volümkontrolü uygulanan hemodiyaliz hastalarında bu tedavi şeklinin bilişselfonksiyonlar, oksidatif stres ve inflamasyon belirteçlerini nasıl etkilediğiniincelemektir.Gereç ve Yöntem: Çalışma grupları, hemodiyalize giren ve sıkı volümkontrolü uygulanan hasta grubu (n=22), hemodiyalize giren ve antihipertansiftedavi ile normotansif olan hasta grubu (n=24) ve sağlıklı gönüllülerdenoluşturulan kontrol grubu (n=20) olmak üzere 3 gruptan oluşturuldu. Altı aylıktakip sonunda grupların tansiyonları kabul edilebilir düzeylere geldiğinde çalışmabaşlatıldı. Hasta gruplarının ekokardiyografileri ve bilişsel fonksiyonlarındeğerlendirilmesinde kullanılan P300 kayıtlamaları, kısa interdiyalitik gündeyapıldı. Tüm gruplarda MDA, SOD, GSH-Px, ok-LDL, NO, CRP, TNF-Î±, L-1,L-6 ve rutin biyokimya değerleri bakıldı.Bulgular: Antihipertansif tedavi ile normotansiyon sağlanan hemodiyalizgrubunun interdiyalitik kilo alımı, sıkı volüm kontrolü uygulanan gruba göreanlamlı olarak yüksek olmasına karşın (p<0.001), kan basınçları kabul edilebilirdüzeydeydi. Sıkı volüm kontrolü uygulanan grupta ekokardiyografik bulgulardanKTO, EF, SVK ve SVDS , hemodiyaliz ilaç grubuna göre anlamlı şekilde dahaiyiydi (p<0.05). P300 latans ve amplitüdlerine bakıldığında, sıkı volüm kontrolüuygulanan grupta daha iyi olmasına karşın istatistiksel olarak anlamsızdı.Oksidatif stres ve inflamasyon belirteçlerine bakıldığında, antihipertansif ilaçkullanan gruba göre sıkı volüm kontrolü uygulanan grupta bu değerler anlamlıolarak daha düşük düzeylerdeydi. Sıkı volüm kontrolü grubunda antioksidansistem daha iyi korunmuştu. Nitrik oksit düzeyleri ise her iki grupta da birbirineyakın değerlerdeydi.Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında kan basıncı kontrolü için antihipertansifilaç kullanımı yerine sıkı volüm kontrolü uygulanması kardiyak fonksiyonlarıdaha iyi korumakta, bununla birlikte hastaların daha az oranda oksitadif stres veinflamasyona maruz kalmasını sağlamakta olup bilişsel fonksiyonları da kısmenolumlu yönde etkilemektedir.Anahtar kelimeler: Hemodiyaliz, Sıkı volüm kontrolü, Bilişsel fonksiyonlar,Oksidatif stres, nflamasyon

Abstract:
Introduction: Chronic renal failure is usually needed to hemodialysistreatment. Cardiovascular disease is the major cause of death in dialysis patients.Left ventricular hypertrophy, which developes as a result of hypertension andhypervolemia, one of the cause of mortality in patient with chronic renal failure.Hypervolemic hypertension is common in hemodialysis patients and leftventricular hypertrophy ussually develops if it is treated by antihypertensive drugswithout establishing normovolemia. In this study, our aim was to evaluate theeffect of strict volume control on cognitive functions, oxidative stress andinflammation markers in hemodialysis patients.Material and Method: The study was composed of groups; strict volumecontrol with normotensive hemodialysis patients (n= 22), antihypertensive drugswith normotensive hemodialysis patients (n= 24) and healthy control (n= 20). Thestudy was started when blood pressures were reached acceptable range at the endof six month follow up period. Echocardiography and P300 recordings which wasused in cognitive evaluation of patient groups was done in short interdialytic day.MDA, SOD, GSH-Px, ok-LDL, NO, CRP, TNF-Î±, IL-1, IL-6 and routinebiochemical parameters were studied in all patients.Results: Although the interdialytic weight gain of the hemodialysispatients using antihypertensive drugs was higher than hemodialysis patientsapplied strict volume control (p<0.001), blood pressure of the drug users waswithin the acceptable levels. Echocardiographic parameters such as KTI, EF,LVMI and LVEDI were significantly lower in strict volume control group(p<0.05). Although P300 latency and amplitudes were better in strict volumecontrol group, it was not reached statistical significance. Oxidative stress andinflammation markers were also significantly lower in strict volume control groupthan antihypertensive drug group. Anti-oxidant system was protected better instrict volume control group. NO levels were similar in both groups.Conclusion: Strict volume control instead of antihypertensive drugsprotects cardiac functions better, exposes patients to less oxidative stres andinflammation, and positive effect on cognitive functions partially in hemodialysispatients.Key words: Hemodialysis, Strict volume control, Cognitive functions,Oxidative stress, Inflamattion