Abdominal üç boyutlu konformal radyoterapi uygulanan olgularda dalak dozları ölçümü yapılarak dozimetrik verinin ortaya konulması
Quantification of dosimetric data via splenic dose measurements in cases given abdominal three dimensional conformal radiotherapy
Yazar: NÜLİFER KILIÇ DURANKUŞ
Danışman: PROF. DR. ZAFER KOÇAK
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Dalak = Spleen ; Mide neoplazmları = Stomach neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pankreas neoplazmları = Pancreatic neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry

Özet:
Abdominal radyoterapi uygulanan olgularda dalak genellikle konturlanmayan ve gözardı edilen bir organdır. Bu nedenle dalak dozimetrisi pek araştırılmamıştır. Ancak radyoterapinin dalak volüm kaybına yol açabileceği ve fonksiyonlarını etkileyebileceği bilinmektedir.
Bu çalışmada üst abdominal radyoterapi alan hastaların dosyaları incelenmiş olup, çalışma kriterlerine uyan 37 hasta  çalışmaya alınarak dalak ile ilgili dozimetrik veriye ulaşılması amaçlanmıştır. 
Tüm hastalar için ortanca pre-radyoterapi dalak volümü 217.6 (71.4-488.0) cm3 idi. Ortanca dalak dozları ise sırası ile mide ve pankreas kanseri için 26.4 ve 2.7 Gy idi (p<0.001). Ortanca V20 değerlerine bakıldığında, mide ve pankreas kanseri hastaları için sırası ile 65.5 ve 4.5 idi (p=0.01). Tüm hastalar için ortanca Pre- ve post- radyoterapi dalak volümleri 217.6 ve 178.6 cm3 olarak ölçüldü. Bu %18?lik volüm kaybı ise istatiksel olarak anlamlı idi (p<0.001). Mide ve pankreas kanseri hastaları için ayrı ayrı bakıldığında, ortanca volüm kaybı sırası ile %31 ve %6 idi. Volüm oranı ile doz/volüm parametreleri arasında istatiksel bir ilişki bulunamadı. 
Malignite nedeniyle zaten immün fonksiyonları baskılanmış hastalarda dalağı radyasyondan maksimum düzeyde korumanın önemli olabileceği akılda tutulmalı ve bu konuda dalak dozimetrik çalışmaları yanında dalak fonksiyonlarını da değerlendiren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The spleen is an organ which is commonly neglected and contouring isn?t performed in cases in which abdominal radiotherapy is given. Thus, spleen dosimetry studies are seldom performed. However it is known that radiotherapy may cause loss of spleen volume and affect splenic functions.     
In this study the charts of patients who recevied upper abdominal radiotherapy were examined and 37 patients which were in accordance with the study criteria were included. We aimed to obtain dosimetric data pertaining to the spleen.     
Median pre-radiotherapy spleen volume was 217.6 (71.4-488.0) cm3 for all the patients. Median spleen doses in gastric and pancreatic cancer were 26.4 and 2.7 Gy, respectively (p<0.001). Median V20 values were 65.5 and 4.5 for gastric and pancreatic cancer, respectively (p=0.01). The median pre and post-radiotherapy spleen volumes were measured to be 217.6 and 178.6 cm3 for all patients. This 18% loss of volume was statistically significant (p<0.001). The median loss of volume in gastric and pancreatic cancer was 31% and 6%, respectively. There was no statistically significant relationship between the volume ratio and dose/volume parameters.   
Patients with malignant diseases have suppressed immune functions thus it is vital to protect the spleen maximally from radiation and additional work is needed to better identify splenic dosimetry and also splenic functions after radiotherapy.