Ergenlerde affetmenin yordayıcıları olarak ruminasyon, öfke ve öfke ifade tarzları
Rumination, anger and anger expression styles as predictors of forgiveness in adolescents
Yazar: SULTAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ruminasyon = Rumination ; Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı ergenlerde affetme, ruminasyon, sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma Adana ilinin merkez Çukurova ilçesinde yer alan üç lisede 9., 10., 11. ve 12. Sınıf düzeyinde eğitimine devam eden 500 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Ergenlerin bazı kişisel bilgilerine ait veriler araştırmacı tarafından hazırlanan " Kişisel Bilgi Formu"; ergenlerde affetmeye dair veriler "Affetme Esnekliği Ölçeği Lise Formu"; ergenlerin ruminasyonlarına dair veriler "Ruminatif Tepkiler Ölçeği Kısa Form" ve ergenlerin sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarına dair veriler "Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada, ergenlerde affetme, ruminasyon, sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının cinsiyete göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırmada değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini belirlemek için Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu; ruminasyon, sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının affetmeyi yordayıp yordamadığını test etmek için ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre affetme sürekli öfke ile negatif yönde anlamlı, öfke ifade tarzlarından öfkeyi içte tutma ve öfkeyi dışa vurma ile negatif yönde ve öfkeyi kontrol etme ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler göstermektedir. Affetme ile ruminasyon arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Ancak ergenlerde affetmenin tanıma alt boyutunun ruminasyon toplam puanı ile anlamlı ilişkili olduğu görülmektedir. Ergenlerde ruminasyon ile sürekli öfke, öfkeyi içe atma ve öfkeyi dışa vurma arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bunun yanı sıra ruminasyon ve öfkeyi içe atma puanları kızlarda erkeklerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur.
Yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda affetme toplam puanını öfke ifade tarzının tüm alt boyutlarının anlamlı düzeyde yordadığı görülürken ruminasyon ve sürekli öfkenin anlamlı düzeyde yordamadığı görülmektedir. Affetme toplam puanını öfkeyi içte tutma, öfkeyi dışa vurma negatif yönde yordarken, öfkeyi kontrol etme pozitif yönde yordamaktadır.
Cinsiyet ele alınarak yapılan regresyon analizlerine göre affetme toplam puanını kız ergenlerde öfkeyi içte tutma, öfke kontrol ve ruminasyon, erkek ergenlerde ise öfkeyi dışa vurma ve öfke kontrolü anlamlı olarak açıkladığı görülmektedir. Kız ergenlerde affetmeyi, öfkeyi içte tutma negatif yönde yordarken, öfkeyi kontrol etme ve ruminasyonun pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Erkek ergenlerde affetmeyi, öfkeyi dışa vurma negatif yönde yordarken öfkeyi kontrol etmenin pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Erkek ergenlerde affetme tanıma ve affetme içselleştirme alt boyutlarını,  öfkeyi dışa vurma ve öfke kontrolü anlamlı olarak yordamaktadır. Affetme uygulama alt boyutunu öfke kontrolü anlamlı olarak yordamaktadır. Kız ergenlerde ise affetme tanıma alt boyutunu öfkeyi içte tutma, sürekli öfke ve öfke kontrolü yordamaktadır. Kız ergenlerde ise affetme içselleştirme alt boyutunu öfkeyi içte tutma ve ruminasyon yordamaktadır. Kız ergenlerde ise affetme uygulama alt boyutunu öfke kontrolü ve ruminasyon yordamaktadır. Affetme toplam puanını ve tüm alt boyutlarını kız ergenlerin bağımsız değişkenler birlikte erkeklerden daha fazla açıkladığı görülmektedir.  

Anahtar kelimeler: Affetme, ruminasyon, öfke  ve öfke ifade tarzları

Abstract:
The main aim of this present study is to examine the relationship between forgiveness, rumination, anger and anger expression styles. In this respect, the study was conducted with the participation of 500 students attending 9th, 10th, 11th and 12th grade from three high schools in Çukurova district of Adana. Data about some of the personal information of adolescents obtained by using "Personal Information Form" which prepared by the researcher, data on the level of forgiveness in adolescents were obtained by using "Forgiveness Flexibility Scale High School Form" (Çolak, Koç, Eker & Düşünceli, 2017), data on the level of rumination were obtained by using "Ruminative Response Scale Short Form" (Treynor, 2003), data related to anger/anger expression styles were obtained by using "State-Trait Anger Expression Scale" (Spielberger, 1983). Whether there is a significant difference by gender in terms of forgiveness, rumination, anger and anger expression styles was analyzed by t-test. The findings from the result of Pearson's Correlation were examined in order to reveal the relationship between the variables and then multiple regression analyze were applied to datas obtained from the research results. In the study, multiple regression analysis was applied to test whether rumination,  anger and anger expression styles associated with forgiveness predict forgiveness.
According to the results which obtained from this present study, it was found that the score of anger has negative significant relationship with total score of forgiveness. Similarly score obtained from anger expression styles of internalized anger and externalized anger has a negative and significant relationship with total score of forgiveness. Oppositely, score obtained from anger control has positive and significant relationship with total score of forgiveness. There was no significant relationship between forgiveness and rumination. On the other hand score obtained from rumination has negative and significant relationship with the recognition sub-dimension of forgiveness in adolescents. According to the results which obtained from this present study, it was found that the score of anger has positive significant relationship with total score of rumination. Similarly score obtained from anger expression styles of internalized anger and externalized anger has a positive and significant relationship with total score of rumination.  In addition, rumination and internalized anger scores are significantly higher in girls than in boys.
As a result of multiple regression analysis, it was seen that all sub-dimensions of anger expression style significantly predicted the total score of forgiveness, whereas rumination and anger did not significantly predict. While internalized anger and externalized anger estimates negatively the total score of forgiveness, anger control estimates it in a positive way.
As a result of the regression analyzes, it was found that internalized anger, anger control and rumination significantly predicted the level of forgiveness in girl adolescents and externalized anger and anger control significantly predicted the level of forgiveness in boy adolescents. While internalized anger estimates negatively the total score of forgiveness in girl adolescents, anger control and rumination estimates it   in a positive way. Also  externalized anger estimates negatively the total score of forgiveness in boy adolescents, anger control estimates it in a positive way.
In boy adolescents, externalized anger and anger control predict forgiveness recognition. Also forgiveness internalize sub-dimensions and anger control predicts forgiveness application sub-dimension significantly. In girl adolescents anger, internalized anger and anger control predict forgiveness recognition. Than internalized anger and rumination predict forgiveness internalize sub-dimension significantly. In addition anger control and rumination predict forgiveness application sub-dimension significantly. It is seen that girl adolescents explain the total score and all sub-dimensions of forgiveness more than boys together with independent variables.

Keywords: Forgiveness, rumination, anger and anger expression styles