SAPARD_IPARD programlarının analizi-besi işletmelerinin ıpard programındaki yeri üzerine bir araştırma
Analiysis of SAPARD_IPARD programme a resarch onfattening farms taken part in ipard programme
Yazar: COŞKUN ŞEREFOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TECER ATSAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
AB'nin uygulamış olduğu kırsal kalkınma politikalarını incelemek amacıyla, Merkezi ve Doğu Avrupa Ülkeleri (MDAÜ) olarak adlandırılan 10 ülkede uygulanan SAPARD (Special Accession Programme for Agriculture and Rural Development) Programı vasıtasıyla, 2000-2004 ve 2004-2006 yılları arasında 12 ülkede uygulanan Kırsal Kalkınma Programları detaylı bir şekilde incelenerek, bu ülkelerin Kırsal Kalkınma programlarında hangi tedbirlerin öne çıktığı saptanmaya çalışılmıştır.IPARD Programı kapsamında desteklenecek et sektörünün mevcut durumunun belirlenmesi, 2007-2013 yılları arasındaki gelişiminin analiz edilmesi ve süreç içerisindeki değişimin gözlemlenmesi amacıyla, programın yoğunlaştığı Doğu Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi ve Karadeniz Bölgesi'nden, her bir bölgeyi temsilen seçilen birer ilde anketler uygulanmıştır. İllerin seçiminde, 2001 yılında TÜİK tarafından yapılan Genel Tarım Sayımı esas alınmış ve programın uygulanacağı illerde desteklenecek aralıktaki büyükbaş (30-250 baş) ve küçükbaş (100-300 baş) hayvan sayıları belirlenerek, ilgili hayvancılık işletmelerine toplam 444 adet anket uygulanmıştır.Çalışma sonucunda, küçükbaş besi işletmelerinin tamamının ve büyükbaş besi işletmelerinin ise %55.7'sinin yerli ırkla çalıştıkları, besi işletmelerinin %14.4'ünün hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvancılık ile uğraştıkları, işletme sahiplerinin % 51'inin herhangi bir derneğe ya da kooperatife üye olmadıkları, çalışılan alanlardaki çiftçilerden, tarımsal sertifika sahibi olanların oranının %15.3 olduğu, işletmelerin %70.7'sinin kayıt tutmadıkları ayrıca %74.8'inin ise AB sürecinde zorunlu bir yatırım kalemi olarak görülen, aynı zamanda çevre ve nitrat direktifi bakımından zorunlu olan gübre çukurlarına sahip olmadıkları, illerdeki hayvan barınaklarının %96.2'sinin sigortasız olduğu, barınaklardan %27.6'sının yeni ahır inşası ve modernizasyonu gerektirdiği ve hayvan barınağı sahiplerinin %85.4'ünün AB hayvan sağlığı ve refahı hususlarında bilgi sahibi olmadıkları saptanmıştır.IPARD Programının uygulanacağı iller incelendiğinde Tarım İşletmeleri başlığı altında yer alan besi işletmeleri ile ilgili alınması gereken önlemlerin başında hayvan verimini olumsuz yönde etkileyen ahır şartlarının iyileştirilmesinin ve yem fiyatları için bir mekanizma sistemi oluşturulmasının gerekliliği görülmektedir.2008, 148 sayfaAnahtar Kelimeler: SAPARD, IPARD, Yatırım, Kırmızı Et Sektörü, Besi İşletmeleri

Abstract:
SAPARD (Special Accession Programme for Agriculture and Rural Development) Rural Development Programmes carried out between 2000-2004 and 2004-2006 in ten Central Eastern European Countries are examined and some countries which could be ideal models for Turkey were taken into consideration. The measures which were selected by these countries have been determined.IPARD (Instrument for Pre-Accession for Rural Development) Programme carried out between 2007-2013 in Turkey has been examined in detail regarding to the negotiations with European Commission to date. The regulations which directed this process in Candidate and Member Countries were also examined.Red Meat sector under IPARD Programme was examined in order to analyze the future expectations in the red meat sector between 2007-2013. In this framework, with the aim of determining the existing situation of the red meat sector, four provinces have been selected according to the 2001 TURKSTAT data based on General Agricultural Census from four regions (Eastern Anatolia, South Eastern Anatolia, Inter Anatolia and Black Sea Region) where the programme will intensify. In these selected provinces, the number of questionnaires was determined according to the number of cattle (30-250), sheep and goats (100-300) holdings , 444 questionnaires were conducted with the fattening farms.According to the results of this study, among all of sheep and goat growing farmers, 55,7 percent of cattle growing farmers have local breeds, 14,4 percent deals with both cattle and sheep-goat rearing, 51 percent have no membership to any association or cooperative, 15,3 percent have agricultural certificate related with Agriculture, 70,7 percent don?t keep recording, and animal diseases such as foot and mouth disease, brucellosis and smallpox are very common. 74,8 percent have no manure handling which is very important investment type for environmental protection and nitrate directive. 96,2 percent don?t have insurance for animal shelter, 85,4 percent have no knowledge on EU animal health and welfare, and 27,6 percent need to invest for new animal barn construction or modernize.While taking into consideration the provinces taken part into the IPARD Programme for fattening farms, The animal shelters seems to be very important type of investments which should urgently need to be modernized regarding to EU animal welfare and health standards and a mechanism for fodder crops prices by the Government should be provided.2008, 148 pagesKeywords: SAPARD, IPARD, Investment, Red Meat Sector, Fattening Farm