Özel yetenekli öğrencilerin uzaktan farklılaştırılmış görsel sanatlar eğitiminin alana özgü becerilere ve öğrencilerin duyuşsal özelliklerine etkisi
The effect of distance differentiated visual arts education on field-specific skills and affective characteristics of gifted students
Yazar: SERDAR DANIŞ
Danışman: PROF. DR. MELEK GÖKAY ; DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyuşsal özellikler = Affective characteristics ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Farklılaştırılmış öğretim = Differentiated instruction ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Yaratıcılık = Creativity ; Ölçekler = Scales ; Özel yetenekliler eğitimi = Gifted education ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışmada amaç, özel yetenekli öğrencilere uzaktan eğitim yoluyla sağlanan görsel sanatlar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim stratejilerinin kullanımının alana özgü becerilere ve öğrencilerin duyuşsal özelliklerine etkisini ve uygulama hakkındaki öğretmen görüşlerini tespit etmektir.  Bu doğrultuda uzaktan görsel sanatlar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim stratejileri kullanılarak eğitim alan özel yetenekli öğrencilerin eleştirel düşünme, yaratıcılık becerileri, duyuşsal özellikleri ve görsel sanatlar uygulama becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. 
Bu çalışma nicel ve nitel araştırma tekniklerinin birlikte kullanıldığı yakınsayan karma yöntem deseni ile yapılmıştır. Araştırmaya Konya Bilim ve Sanat Merkez'inde destek eğitimi alan 20'si deney 20'si kontrol grubu olmak üzere toplam 40 ilkokul 5. sınıf düzeyindeki özel yetenekli öğrenci ile birlikte alanında uzman 5 görsel sanatlar öğretmeni katılmıştır. Deney ve kontrol grupları yansız atama ile belirlenmiştir. Bu araştırmada verileri toplamak amacıyla öğrencilere Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey X, Torrance Yaratıcı Düşünme Becerileri Ölçeği, Görsel Sanatlar /Resim Dersine Yönelik Duyuşsal Özellikler Ölçeği ve Görev ve Benlik Algısı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sürecinde katılımcı öğrencilerden birer dijital dosya oluşturmaları istenerek, yapılacak olan çalışmaların görsellerini bu dosyalarda toplamaları sağlanmıştır. Öğretmenlerin uygulanan farklılaştırmış görsel sanat eğitimi ile ilgili görüşlerini tespit etmek için görüşme yapılmıştır. Bu görüşme için araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın uygulaması toplam 44 ders saati sürmüştür. Deney ve kontrol gruplarında uygulama süreci aynı zamanda başlamış ve bitmiştir. Elde edilen nicel veriler istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Bu verilere dayanarak verilerin analizinde nonparametrik testlerden ilişkisel istatistik testlerinden Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile parametrik testlerden ilişkili örneklem t testi uygulanmıştır. Non parametrik testler olan Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi verilerinden elde edilen betimsel değerlerin etki büyüklüklerinin hesaplanmasında Pearson'un korelasyon katsayısı olan r etki değeri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda öğrenci ürün dosyalarından elde edilen verilerin güvenilirliği için gözlemci öğretmen sayısının ikiden fazla olması sebebi ile "Fleiss'in kappa katsayısı" kullanılmıştır. Nitel veriler ise betimsel ve içerik analizi ile incelenmiştir.
Araştırmanın sonucunda özel yetenekli öğrencilere uzaktan eğitim yoluyla sağlanan görsel sanatlar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim stratejilerinin kullanımı ile öğrencilerin eleştirel düşünme, yaratıcılık becerileri, duyuşsal özellikleri ve görsel sanatlar uygulama becerilerinde belirgin bir ilerleme ortaya çıkmıştır. Uygulanan eğitimin özel yetenekli öğrencilerin eleştirel düşünme, yaratıcılık becerileri, duyuşsal özellikleri ve görsel sanatlar uygulama becerileri üzerinde büyük etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada özel yetenekli öğrencilere uzaktan eğitim yoluyla sağlanan görsel sanatlar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim stratejilerinin kullanımının özel yetenekli öğrencilerin eleştirel düşünme, yaratıcılık becerileri, duyuşsal özellikleri ve görsel sanatlar uygulama becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan çalışmada öğretmenlerin tamamının özel yetenekli öğrencilere uzaktan eğitim yoluyla sağlanan görsel sanatlar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim stratejilerinin kullanımını hedeflenen kazanımları gerçekleştirmesi açısından uygun bulduğu, özel yetenekli bireyler için etkinliklerin uygun olduğunu, çok sayıda bakış açısını içerdiğini, yaratıcılığı desteklediğini önceki öğrenmelerle bağlantılı olduğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of the use of differentiated instructional strategies in visual arts education provided to gifted students through distance education on field-specific skills and students' affective characteristics, and to determine teachers' opinions about the application. In this direction, the effects of gifted students who receive education in distance visual arts education by using differentiated teaching strategies on critical thinking, creativity skills, affective characteristics and visual arts practice skills were examined.
This study was conducted with the convergent mixed method design in which quantitative and qualitative research techniques were used together. A total of 40 primary school 5th grade students, 20 of whom were experimental and 20 of whom were in the control group, who received support education in Konya Science and Art Center, and 5 visual arts teachers who were experts in their fields participated in the research. Experimental and control groups were determined by unbiased assignment. In order to collect the data in this study, Cornell Critical Thinking Test Level X, Torrance Creative Thinking Skills Scale, Affective Characteristics Scale for Visual Arts / Painting Lesson and Task and Self Perception Scale were applied to the students. During the research process, participating students were asked to create a digital file, and they were provided to collect the visuals of the studies to be done in these files. Interviews were conducted to determine the opinions of the teachers about the applied differentiated visual art education. For this interview, a semi-structured interview form prepared by the researcher by taking expert opinion was used. The implementation of the research took a total of 44 course hours. In the experimental and control groups, the application process started and ended at the same time. Quantitative data obtained were subjected to statistical analysis. Based on these data, Mann Whitney U and Wilcoxon Signed Rank Tests from nonparametric tests and relational statistical tests from nonparametric tests and related sample t test from parametric tests were used in the analysis of the data. Pearson's correlation coefficient, r, was calculated in the calculation of the effect sizes of the descriptive values obtained from the Mann Whitney U and Wilcoxon Signed Ranks test data, which are non-parametric tests. As a result of the research, "Fleiss' kappa coefficient" was used for the reliability of the data obtained from the student product files, since the number of observer teachers was more than two. Qualitative data were analyzed with descriptive and content analysis.
As a result of the research, with the use of differentiated teaching strategies in visual arts education provided to gifted students through distance education, a significant improvement has emerged in students' critical thinking, creativity skills, affective characteristics and visual arts practice skills. It has been concluded that the applied education has a great effect on the critical thinking, creativity skills, affective characteristics and visual arts practice skills of gifted students. In this study, it was concluded that the use of differentiated instructional strategies in visual arts education provided to gifted students through distance education improves critical thinking, creativity skills, affective characteristics and visual arts practice skills of gifted students. In the study, it was concluded that all of the teachers found the use of differentiated instructional strategies in visual arts education provided to gifted students through distance education appropriate in terms of realizing the targeted gains, that the activities were appropriate for gifted individuals, that they included many perspectives, that they supported creativity, and that they were related to previous learning.