Dijital habercilikte büyük verinin kullanımı
The usage of big data in digital journalism
Yazar: SAFA GÖRKEM AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZÇAĞLAYAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Büyük veri = Big data ; Google = Google ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Yeni gazetecilik = New journalism ; Yeni medya = New media

Özet:
Büyük veri, dijital ortamlarda bulunan yapılandırılmamış, yarı yapılandırılmış veya yapılandırılmış büyük miktarda veri setlerini ifade etmektedir. Arama motorları, web sayfaları, sosyal medya platformları veya mobil cihazlardan toplanan ve depolanan bu veriler, geleneksel yöntemlerle işlenemeyecek kadar büyüktür. Diğer taraftan, veri analitiği bu veri setlerinin anlamlı bilgilere dönüştürülerek yapılandırılmasında kullanılan tekniklerdir. Dijital habercilik pratikleri ise haber üretiminin, dağıtımının ve tüketiminin içinde büyük miktarda verinin yer aldığı dijital platformlar aracılığıyla yapıldığı bir süreci kapsamaktadır. Büyük veri ve habercilik pratikleri arasındaki ilişki, anahtar kelime araştırması kapsamında yeni içerik fikirlerinin oluşturulması, çeşitli veri servisleri aracılığıyla kullanıcı etkileşimlerinin analiz edilmesi ve okuyucu tercihlerinin somut verilerle incelenmesi ile ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, dijital habercilik büyük veri analitiğinin sunduğu olanakların kullanılarak haberlerin somut veriler ile sistemli bir şekilde üretilmesi ve yayılması süreçlerini içermektedir. Bunun yanında, günümüzde hız unsurunun ön planda olduğu dijital habercilik pratiklerinde, büyük veri uygulamalarının önemli bir çıktısı olarak ortaya çıkan SEO (Arama Motoru Optimizasyonu) çalışmaları yalan haber ve güvenilirlik gibi tartışmaların da gündeme gelmesine neden olmaktadır. Büyük veri uygulamalarının dijital habercilik pratiklerine nasıl aktarılabileceğine odaklanan bu çalışma kapsamında, günümüzde artık iyi haber yazmanın başarı için tek başına yeterli bir unsur olmadığı; bu çerçevede, haber sitelerinde görev yapan profesyonellerin Google ve diğer şirketlere ait veri servislerini etkin bir şekilde kullanabilmeleri, arama motoru algoritmaları ve yayın politikaları hakkında  bilgi sahibi olmaları ve bu bilgileri haber optimizasyonu süreçlerine aktarabilmeleri (özellikle SEO çalışmaları bağlamındaki sorunlara bir çözüm yöntemi olarak) gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Big data refers to large amounts of unstructured, semi-structured or structured data sets found in digital environments. This data, collected and stored from search engines, web pages, social media platforms or mobile devices, is too large to be processed by traditional methods. On the other hand, data analytics are techniques used to structure these data sets by transforming them into meaningful information. Digital journalism practices cover a process in which news production, distribution and consumption are carried out through digital platforms containing large amounts of data. The relationship between big data and journalism practices emerges by creating new content ideas within the scope of keyword research, analyzing user interactions through various data services, and examining reader preferences with concrete data. Therefore, digital journalism includes the processes of systematically producing and disseminating news with concrete data by using the opportunities offered by big data analytics. In addition, in today's digital journalism practices where the element of speed is at the forefront, SEO (Search Engine Optimization) studies, which emerge as an important output of big data applications, also cause discussions such as fake news and reliability to come to the fore. Within the scope of this study, which focuses on how big data applications can be transferred to digital journalism practices, it has been determined that writing good news alone is not a sufficient element for success nowadays; in this context, it has been concluded that professionals working on news sites should be able to effectively use data services of Google and other companies, be knowledgeable about search engine algorithms and publication policies, and transfer this information (especially as a solution to problems in the context of SEO practices) to news optimization processes.