Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinde mülteci krizi : Suriye iç savaşı örneği
Refugee crisis in Turkey-European Union relations: The case of the Syrian civil war
Yazar: ECEM BAYCAN
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜHAN ELÇİN ERTUĞRUL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Bu çalışma, Avrupa Birliği'nin (AB) özellikle yaşadığı ülkeyi terk zorunda olan kişilerin sorunlarına çözüm olarak geçici korumaya ilişkin politikaları incelemektedir. Mültecilere acil ve toplu koruma sağlamak amacıyla tasarlanmış olan Geçici Koruma Direktifi (2001/55/EC) AB'nin sığınma politikasında ciddi bir işleyişi oluşturmaktadır. Ayrıca üye ülkeler arasındaki yükümlülükleri paylaştırmayı ve ihtiyaç sahiplerine daha ivedi koruma sağlamayı hedeflemektedir. 
Direktif, geçici koruma için temel sayılabilecek bir hukuksal altyapı inşa etmesine rağmen uzun yıllar politik olarak tartışmalı görülmüş ve çeşitli sebeplerle aktif olarak kullanılamamıştır. Farklı ulusal menfaatler, üye devletlerin farklı hukuksal derinliklere sahip olmaları ve AB'nin kompleks karar alma süreçleri de sebepler arasında sayılabilir. Ayrıca çalışma, koruma yükümlülüklerinin zamanında ve tarafsız bir şekilde paylaştırılmasını sağlamak üzere Direktif'in harekete geçirilmesi için daha açık kriterlere ve basitleştirilmiş prosedürlere duyulan gereksinimi vurgulamaktadır. 
Bu çalışmada, olası kriz zamanlarında insan haklarının korunması ve bölgesel istikrarın devamı için kritik öneme sahip geçici korumaya yönelik dengeli ve hassas bir AB yaklaşımının önemini vurgulamaktadır.
Ayrıca çalışmada, küresel göç konusunda transit ülke konumunda olan Türkiye'nin rolü incelenmekte ve bu olguyu şekillendiren siyasi, iktisadi ve insani boyutların altı çizilmektedir. Türkiye, coğrafi konum itibariyle Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarının keşişim noktasında yer aldığı için, Afrika ve Orta Doğu'dan Avrupa ülkelerine göç etmek isteyen sığınmacılar için önemli bir geçiş noktası haline gelmiştir. Bu çalışma, Türkiye'deki göçün tarihsel bağlamını inceleyerek, ülkenin jeopolitik konumunun bölgesel çatışmalar ve ekonomik eşitsizliklerle beraber göç dinamiklerini nasıl şekillendirdiğini incelemektedir.
Analiz edilen kilit hususlar arasında 2013 tarihli Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve 2016 tarihli AB-Türkiye Mutabakatı gibi Türkiye'de göçü düzenleyen yasal ve politik çerçeveler yer almaktadır. Çalışma, bu politikaların hem göçmenleri hem de Türkiye'nin sosyo-politik ortamını nasıl etkilediğini değerlendirmektedir. 
Transit geçiş yapan göçmenlerin karşılaştıkları yaşam koşulları, hizmetlere erişim ve insan hakları endişeleri incelenerek insani meseleler merkezi bir odak noktası olarak ele alınmaktadır. 
Bu çalışma ayrıca, Türkiye'nin Avrupa Birliği ve komşu ülkelerle olan etkileşimlerini analiz ederek, ülkenin daha geniş bir uluslararası göç sistemi içindeki rolünü ele almaktadır. Türkiye'nin bir transit ülke olarak üstlendiği sorumlulukları ve bu konudaki stratejilerini belirleyen siyasi dinamikler ve müzakereler de incelenmektedir.
Sonuç olarak, tez, Türkiye'nin küresel göç ortamındaki konumunun karmaşıklığını vurgulamakta ve transit göçün sunduğu zorlukları ele almak ve fırsatları değerlendirmek için hassas ve iş birliğine dayalı yaklaşımların gerekliliğine dikkat çekmektedir. Bulgular, göç yönetimi ve politika geliştirmeye ilişkin daha geniş bir söyleme katkıda bulunmakta ve göç çalışmaları alanındaki politika yapıcılar, akademisyenler ve uygulayıcılarla ilgili içgörüler sunmaktadır.

Abstract:
This study analyses the policies of the European Union (EU) on temporary protection as a solution to the problems of people who have to leave their country of residence. The Temporary Protection Directive (2001/55/EC), designed to provide immediate and collective protection to refugees, constitutes a serious operationalisation of the EU's asylum policy. It also aims to apportion obligations between Member States and provide more immediate protection to those in need. 
Although the Directive establishes a basic legal framework for temporary protection, it has been politically controversial for many years and has not been actively utilised for various reasons. Differing national interests, different legal depths of Member States and the EU's complex decision-making processes are among the reasons. The study also highlights the need for clearer criteria and simplified procedures for activating the Directive to ensure timely and impartial allocation of protection obligations. 
It emphasises the importance of a balanced and sensitive EU approach to temporary protection, which is critical for the protection of human rights and the maintenance of regional stability in times of potential crisis.
It also analyses the role of Turkey as a transit country in global migration and underlines the political, economic and humanitarian dimensions that shape this phenomenon. Since Turkey is geographically located at the crossroads of Europe, Asia and Africa, it has become an important transit point for asylum seekers from Africa and the Middle East seeking to migrate to European countries. This study analyses the historical context of migration in Turkey, examining how the country's geopolitical position, together with regional conflicts and economic inequalities, have shaped migration dynamics.
Key issues analysed include the legal and policy frameworks regulating migration in Turkey, such as the 2013 Law on Foreigners and International Protection and the 2016 EU-Turkey Statement. The study assesses how these policies affect both migrants and Turkey's socio-political environment. 
Humanitarian issues are taken as a central focus, examining the living conditions, access to services and human rights concerns faced by migrants in transit. 
The study also considers Turkey's role in the wider international migration system, analysing its interactions with the European Union and neighbouring countries. The political dynamics and negotiations that determine Turkey's responsibilities as a transit country and its strategies in this regard are also examined.
Overall, the thesis highlights the complexity of Turkey's position in the global migration landscape and draws attention to the need for sensitive and collaborative approaches to address the challenges and seize the opportunities presented by transit migration. The findings contribute to a broader discourse on migration management and policy development and offer insights relevant to policy makers, academics and practitioners in the field of migration studies.