Karadeniz bölgesi, rize ili toprak ve çay numunelerinde doğal radyasyon ölçümleri
Natural radiation measurements in soil and tea samples from the province of rize, black sea region, turkey
Yazar: MERYEM YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DURUSOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Yerkabuğu var olduğu ilk günden beri K–40, U–238, Th–232 gibi uzun yarı ömürlü radyoaktif çekirdeklere sahiptir. Bu radyoaktif çekirdeklerin doğada kendiliğinden ışıma yapması sonucu doğal radyasyon oluşur. Doğal radyasyonun en önemli kaynakları yerkabuğu içerisindeki toprak, kaya, yeraltı suyu gibi kaynaklardır. Bundan dolayı, bir bölgenin doğal radyoaktivitesinin belirlenmesi, o bölgenin toprağında, suyunda, yerel bitki örtüsünde ve havasında bulunan doğal radyoaktivite düzeyinin belirlenmesi ile gerçekleştirilebilir. 
Bu çalışmada, Rize merkez ve ilçelerinden alınan toprak ve çay örneklerinde, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fizik Bölümü, Nükleer Fizik Araştırma laboratuvarında bulunan NaI(T1) detektörlü gama spektrometre sistemi kullanılarak, K–40, U–238, Th–232 radyonüklidlerinden kaynaklanan doğal radyoaktiviteler ile 1985 yılında Ukrayna'da meydana gelen Çernobil Nükleer Santrali kazası kaynaklı olan Cs–137 elementinin radyoaktivitesi belirlenecektir. Aktivite ölçümlerinden önce farklı yerlerden alınan çay ve toprak örnekleri gerekli işlemlerden geçirildikten sonra Marinelli sayım kaplarına konulacak. Böylece çay ve toprak örnekleri ölçüme hazır hale getirilecektir.
Bu örneklerde, K–40, U–238, Th–232 doğal radyonüklidlerin ve Cs–137 radyonüklidinin aktivite konsantrasyonları, radyonüklidlere ait analiz değerleri ve gerekli veriler kullanılarak hesaplanacak ve sonuçlar Atomik Radyasyonun Etkileri Üzerine Birleşmiş Milletler Bilimsel Komitesi (UNSCEAR 2000)'in toprakta K–40, U–238, Th–232 radyonüklitlerinin ortalama kütle konsantrasyon verileri ile karşılaştırılacaktır.

Abstract:
From the very beginning, the earth's crust has long living  radioactive nuclei such as K-40, U-238, Th-232. The natural radiation occurs as a result of spontaneous radiation of these radioactive nuclei in nature.. The most important resources of natural radiation are soil, rock, groundwater and other natural resources in the earth's crust. Therefore determination of the radioactivity level of soil, water, native flora and air in one location determines the natural radioactivity of that location. 
In this study, natural radioactivity due to the K-40, U-238, Th-232 radionuclides and the Cs-137 nuclide activity resulting from Chernobyl Nuclear Power Plant accident in Ukraine will be determine by gamma ray spectrometry system using NaI(TI) detector (which is in Nuclear Physics Research Laboratory, Yıldız Technical University Physics Department). Various soil and tea samples taken from Rize center and districts will be measured to determine the natural radioactivity distribution of the region.. Before the activity measurements, all samples taken from different locations will be deried and sifted and fill in Marinelli Counting Pots. 
The activity concentrations and analysis results of K-40, U-238, Th-232 natural radioactive nuclei and Cs-137 radioactive nuclei will calculate and finally the results will compare with the United Nation Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation's (UNSCEAR 2000) average mass concentration data for K–40, U–238, Th–232 in soil.