Günlük yaşam işitsel davranış ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of auditory behavior in everyday life (ABEL) scale
Yazar: ÖZGE SELEN AVCI
Danışman: PROF. DR. TARIK BABÜR KÜÇÜK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Günlük yaşam = Daily life ; Güvenilirlik = Reliability ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kulak-burun-boğaz hastalıkları = Otorhinolaryngologic diseases ; Odyoloji = Audiology ; Ölçekler = Scales ; İşitme = Hearing

Özet:
4-14 yaş arası işitme kayıplı çocuklarda günlük yaşamda işitsel becerilerin ebeveynler aracılığıyla değerlendirilmesi amacıyla; orijinali İngilizce olan ''Auditory Behaviour in Everyday Life (ABEL)'' (Purdy ve ark., 2002), Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi İşitme, Denge, Konuşma Bozuklukları Tanı ve Rehabilitasyon Merkezi'ne başvuran ebeveynlere uygulanmıştır. Günlük Yaşam İşitsel Davranış (GYİD) Ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılması hedeflenmiştir. Amaç işitme kayıplı çocukların işitsel-sözel, işitsel farkındalık ve sosyal/konuşma becerileri alanlarındaki becerilerini ve bu doğrultuda ihtiyaçlarını belirleyerek, amplifikasyon öncesi/sonrası performansın belirlenmesi ve işitsel rehabilitasyon sürecinde yol göstermesidir. Klinikte objektif testlere yardımcı olabilecek subjektif ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varıldı.
çalışmada 24 maddeden oluşan GYİD Ölçeği 4-14 yaş arası işitme cihazı/koklear implant kullanan çocuğun ebeveynine verildi. Ebeveynden çocuğunun son bir haftadaki işitsel durumunu en iyi tarifleyen ifadeyi işaretlemeleri istendi. Bu doğrultuda çalışmada yapılan faktör analizi sonucunda ölçekten 12 ve 24. Maddeler çıkarıldı. Ölçeğin 1. Ve 2. boyutu Cronbach Alfa katsayıları 0,917 ve 0,901 olarak hesaplandı. Boyutun güvenirliğinin çok yüksek olduğu saptandı. Test-tekrar test sonuçlarında ise pozitif yönlü çok güçlü bir ilişki bulundu (r=,986).

GYİD ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğinin yüksek bulunması doğrultusunda işitme kayıplı çocukların genel işitsel becerilerini, işitsel sözel/farkındalık ve sosyal/konuşma becerilerini değerlendirebildiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In order to evaluate auditory skills in children with hearing loss between the ages of 4-14, through parents; Auditory Behavior in Everyday Life (ABEL)  (Purdy, 2002), which was originally in English, was administered to parents of Ankara University Ibn-i Sina Hospital Hearing, Balance and Speech Disorders Diagnosis and Rehabilitation Center. The validity and reliability of the Turkish version of Auditory Behaviour in Everyday Life scale was aimed. The aim is to determine the needs of children with hearing loss in the fields of auditory-verbal, auditory awareness and social/conversational skills and to determine the performance before/after amplification and to guide the process of auditory rehabilitation.
In the study, the 24-point ABEL scale was given to the parents of a child using a hearing aid/cochlear implant between the ages of 4-14. The parents were asked to mark the expression that best describes their child's auditory status over the past week. As a result of factor analysis, 12 and 24. items were removed from the scale. Cronbach's alpha coefficients were calculated as 0.917 and 0.901. The reliability of the dimension was found to be very high. Test-retest results showed a very strong positive relationship (r =, 986). It was concluded that it is a subjective and reliable scale that can help objective tests in the clinic.
In view of the high validity and reliability of the ABEL scale, children with hearing loss were able to evaluate general auditory skills, auditory verbal/awareness and social/conversational skills.