Obsesif kompulsif bozuklukta üstbilişler ve sıkıntıya dayanma düzeyinin incelenmesi
Investigating metacognitions and distress tolerance in obsessive compulsive disorder
Yazar: EMİNE GAMZE TEKİN LARSSON
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET EMRE SARGIN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Distres düzeyi = Distress level ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sıkıntıyı tolere etme = Distress tolerance ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking

Özet:
Bu araştırmada obsesif kompulsif bozukluğun üstbilişler ve sıkıntıya dayanma yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini NP Feneryolu ve NP Ümraniye Beyin Hastanelerine ayaktan başvuran ve obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış 43 katılımcı ile bu katılımcılarla sosyodemografik özellikler açısından eşleştirilen 43 kişilik sağlıklı control grubu oluşturmuştur. İki gruba da sosyodemografik very formu, Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri (VOKE), Üstbilişler Ölçeği-30 (ÜBÖ-30), Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) verilmiştir. Araştırmanın verileri incelendiğinde, OKB'li grubun sağlıklı kontrol grubuna oranla ÜBÖ-30'dan daha yüksek ve SDÖ'den daha düşük puanlar aldığı ve bu farklılaşmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. OKB'li grubun kontrol grubuna kıyasla ÜBÖ-30 kontrol edilemezlik ve tehlike ve düşünceleri kontrol ihtiyacı alt ölçeklerinden yüksek ve SDÖ tolerans ve özyeterlilik alt ölçeklerinden düşük puanlar aldığı gözlemlenmiştir. Araştırmadan çıkan bir diğer sonuç ise farklı OKB tiplerinin ilişkili olduğu üstbilişsel inançlar ve sıkıntıya dayanma alt boyutlarının birbirinden farklı olmasıdır. Alt ölçeklerin korelasyonu ve regresyon analizinden çıkan sonuçlar araştırmada detaylı bir biçimde açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Üstbiliş, Sıkıntıya Dayanma

Abstract:
This study aims to investigate metacognitions and distress tolerance in obsessive compulsive disorder. The sample of the study consists of 43 outpatients diagnosed with OCD at NP Feneryolu and NP Umraniye Hospitals, and 43 healthy controls matched with the clinical sample in terms of sociodemographic characteristics. A sociodemographic data form, the Vancouver Obsessive Compulsive Inventory (VOCI), the Metacognitions Questionnaire-30 (MCQ-30), the Distress Tolerance Scale (DTS) and the Beck Depression Inventory (BDI) were given to both groups. Results of the study show that participants with OCD had higher scores on the MCQ-30 and lower scores on the DTS compared to healthy controls, and the difference was statistically significant. Patients with OCD differed from the health control group on the "uncontrollability and danger" and "need to control thoughts" sub-scales of the MCQ-30, and the "tolerance" and "appraisal" sub-scales of the DTS. Another result of the study is that specific subdimensions of VOCI were related to specific MCQ-30 and DTS subscales. The correlation between subscales and results from regression analysis are explained in detail in the study.

Key Words: Obsessive Compulsive Disorder, Metacognition, Distress Tolerance