Romatoid artritli hastalarda kitotriozidaz enzim aktivitesi ve YKL-40 düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi
The relationship of chitotriosidase enzyme activity and YKL-40 levels with disease activity in patients with rheumatoid arthritis
Yazar: HACER DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞENEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Kitotriosidaz = Chitotriosidase ; Romatoid artrit =   ; YKL-40 = YKL-40

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı ACR /EULAR-2010 tanı kriterlerine göre romatoid artrit (RA) tanısı almış hastalarda serum CHIT1a ve YKL-40'ın hastalığın aktif durumunu remisyon durumundan ayırt edebilme gücünü araştırmak ve serum CHIT1a ölçüm yönteminin klinik ve analitik performansını değerlendirmektir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya yaş dağılımı eşit DAS28-ESH aktivite indeksine göre gruplandırılmış 47 aktif, 46 remisyon RA hastası ile 46 sağlıklı kontrol dahil edildi. RA dışındaki otoimmün inflamatuvar hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, karaciğer hastalığı, böbrek hastalıkları ve kardiyovasküler hastalıklar dışlandı. Serum CHIT1a ve YKL-40 konsantrasyonu sırasıyla florometrik ve ELISA yöntemleriyle analiz edildi. Klinik performansın değerlendirilmesinde DAS28-ESH aktivite skoru esas alınarak ROC analizi yapıldı, optimum kesim değerleri ve bu kesim değerlerine göre CHIT1a ve YKL-40 düzeylerinin duyarlılık ve özgüllükleri belirlendi. Tek ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile bu parametrelerin hastalık aktivitesi üzerindeki etkileri belirlendi. İstatistiksel analizlerde IBM SPSS Statistics (version 24.0) paket programı kullanıldı.
Bulgular: Aktif hasta grubunda CHIT1a, remisyon hasta ve kontrol gruplarına göre anlamlı yüksek bulundu (p =0.001; p<0.001). Kontrol ve remisyon hasta grupları arasında CHIT1a düzeyi açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.243). Serum YKL-40 düzeyleri hasta gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p <0.001). Aktif ve remisyon hasta grupları arasında serum YKL-40 düzeyleri açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.536). DAS28-ESH değeri CHIT1a ile anlamlı zayıf korelasyon gösterirken (r=0.264; p=0.011), YKL-40 ile korelasyon saptanmadı. Aktif hastaları, remisyon hastalardan ayırma yeteneği için yapılan ROC analizinde AUC, CHIT1a için 0.662 [(%95 güven aralığı (GA) 0.552-0.772)], duyarlılık ve özgüllük sırasıyla %80.9 ve %47.8 bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde CHIT1a'nın hastalık aktivitesi üzerinde etkisi, OR: 1.036 (%95 GA: 1.007-1.066), p=0.015 anlamlı bulundu.
Sonuç: RA hastalarının aktivite değerlendirmesinde klinik durum ile birlikte geleneksel enflamasyon belirteçlerinin yanında serum CHIT1a faydalı olabilir. RA'lı hastalarda CHIT1a ve YKL-40 arasındaki ilişki daha fazla araştırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: DAS28, kitotriozidaz enzim aktivitesi, romatoid artrit, YKL-40

Abstract:
Aim: Our aim is to investigate the power of serum CHIT1a and YKL-40 to distinguish the active state of the disease from the remission state and in patients diagnosed with rheumatoid arthritis (RA) according to the ACR/EULAR-2010 diagnostic criteria, and evaluate the clinical and analytical performance of CHIT1a measurement method. 
Materials and methods: Our study includes 47 active and 46 remission RA patients and 46 healthy control grouped according to DAS28 -ESR. The CHIT1a and YKL-40 levels were analysed using fluorimetric and ELISA method, respectively. ROC analysis was performed, and optimum cut-off values, the sensitivity and specificity of CHIT1a and YKL-40 were determined. Effects on disease activity were determined by logistic regression analysis. IBM SPSS version 24.0 was used for statistical analysis.
Results: CHIT1a level in the active patient group was found to be significantly higher than in the remission patient and control group (p<0.01). There was no significant difference in CHIT1a level between control and remission patient groups (p= 0.243). Serum YKL-40 levels were found to be significantly higher in the patient groups than in control group (p<0.001). There was no significant difference in serum YKL-40 levels between active and remission patient groups (p= 0.536). While DAS28-ESR value showed a significant weak correlation with CHIT1a (r= 0.264, p= 0.011), no correlation was detected with YKL-40. In the ROC analysis for distinguishing active state from remission, AUC was 0.662 (95% CI 0.552-0.772), sensitivity and specificity were 80.9% and 47.8% for CHIT1a. In multivariate logistic regression analysis, the effect of CHIT1a on disease activity was found to be significant, OR: 1.036 (95% CI: 1.007-1.066), p= 0.015.
Conclusion: Serum CHIT1a may be useful in evaluating the activity of RA patients, along with clinical status and traditional inflammation markers. The relationship between CHIT1a and YKL-40 in patients with RA should be further investigated.
Keywords: DAS28, chitotriosidase enzyme activity, rheumatoid arthritis, YKL-40