Spor Bilimleri Fakültesi yetenek sınavına başvuran aday öğrenciler ile kesin kayıt hakkı kazanmış öğrenciler arasındaki öğrenilmiş çaresizlik ve problem çözme becerilerinin incelenmesi
Examination of learned helplessness and problem solving skills between candidate students who applied to Faculty of Sport Sciences talent exam and students who have definite registration
Yazar: BEKİR FURKAN TÜZER
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA DEMİREL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Spor Bilimleri Fakültesi = Faculty of Sports Sciences ; Yetenek sınavları = Ability examination ; Ölçekler = Scales ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness

Özet:
Bu araştırmada Selçuk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi özel yetenek sınavına katılan adayların problem çözme becerileri ve öğrenilmiş çaresizlik düzeylerinin ölçülmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada Causey ve Dubow (1992) tarafından geliştirilen problem çözme beceri ölçeği ile Quinless ve Nelson (1988) tarafından geliştirilen öğrenilmiş çaresizlik ölçeği toplam 1325 kişi ve bu sınavı kazanan 200 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Bu araştırma nicel araştırma yöntemi kullanılarak karşılaştırma modeli ile yapılmıştır. Araştırmada değişkenler arası farkı göstermek amacıyla t testi ve varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. 
Analiz sonuçlarına göre bireylerin problem çözme becerileri düzeylerinde cinsiyet, yaş, lise türü ve spor türü gibi faktörlerde anlamlı farklılık görülmemiştir. Ayrıca okulu kazanan erkek öğrencilerin kazanamayan erkek öğrencilere göre problem çözme becerileri düzeylerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir. Daha önce kurs alma, sporculuk, kazanma gibi faktörlerde anlamlı olarak farklılık bulunmuştur. Ayrıca okulu kazanan bireylerin ilk ve son ölçümleri incelendiğinde belirgin farklar görülmüştür. Okulu kazanan kadınların kazanamayan kadınlarına göre problem çözme beceri puanlarına bakıldığında da anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır.
Bireylerin öğrenilmiş çaresizlik puanları incelendiğinde cinsiyet, yaş, daha önce kurs alma, spor türü, okulu kazananların ilk ve son test sonuçlarında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Sporculuk, lise türü, kazanma gibi faktörlerde anlamlı düzeyde farklılaşma tespit edilmiştir. Okulu kazanan kadınların kazanamayan kadınlara göre öğrenilmiş çaresizlik düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Okulu kazanan erkeklerin kazanamayan erkeklere göre öğrenilmiş çaresizlik puanlarında farklılık bulunmuştur.
Sonuç olarak spor yapmanın hayatın her aşamasında etkili olduğu, sporun yaşla birlikte düzenli şekilde yapıldığında bireylerin problem çözme becerilerini artıracağı, öğrenilmiş çaresizlik seviyelerini ise düşüreceği görülmektedir. Bireylerin aldıkları eğitimin hayatının geri kalanını doğrudan etkileyeceği görülmektedir. Bireyler aldıkları eğitimle karşılaştıkları problemleri daha kolay atlatabilecek ve kazanma hissini yaşayacaklardır.  
Bireylere yaşam boyu karşılaşacakları problemlere karşı öğrenilmiş çaresizlik yaşamamaları için, problem çözme becerileri geliştirici eğitimler verilmeli ve bunun yanında her birey spor yapması için teşvik edilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Kazanma ve kaybetme; öğrenilmiş çaresizlik; özel yetenek sınavı; spor; problem çözme becerileri

Abstract:
In this study, it was aimed to measure the problem-solving skills and learned helplessness levels of the candidates who attended the Selçuk University Faculty of Sport Sciences special talent exam. 
In the study, the problem solving skill scale developed by Causey and Dubow (1992) and the learned helplessness scale developed by Quinless and Nelson (1988) were applied on a total of 1325 people and 200 students who passed this exam.  This research was carried out with the comparison model using quantitative research method. In the research, t test and variance analysis (ANOVA) were performed to show the difference between variables.
According to the results of the analysis, no significant difference was observed in the level of problem solving skills of individuals such as gender, age, high school type and sports type. In addition, there was no significant difference in problem solving skill levels of male students who won the school compared to male students who did not won. Significant differences were found in factors such as taking courses, sports, winning. In addition, when the first and last measurements of the individuals who won the school were examined, there were significant differences. When looking at the problem-solving skill points of women who won the school compared to women who could not, significant differences also emerged.
When the individuals' learned helplessness scores were examined, no significant difference was found in gender, age, taking courses before, sports type, and the first and last test results of the school winners. There was a significant difference in factors such as sportsmanship, high school type and winning. Significant differences were found in the level of learned-helplessness by women who won the school compared to women who won could not. There was a difference in the learned-helplessness scores of the men who won the school compared to the men who won did not.
As a result, it is seen that doing sports is effective in every stage of life, when the sport is done regularly with age, it will increase the problem solving skills of individuals and decrease the level of learned helplessness. Individuals will be able to overcome the problems they encounter with the education they receive and experience the feeling of winning.
Individuals should be provided with training to develop problem-solving skills, and each individual should be encouraged to sport, so as not to experience learned helplessness against lifelong problems.

Keywords: Learned helplessness; problem solving skills; special ability exam; sports; winning and losing