Niğde 19.yy kiliseleri ve Hasaköy Kilisesi yeni işlevli koruma projesi önerisi
19th century churches in nigde and re-use recommendation for Hasakoy Church conservation project
Yazar: ZÜLBİYE HAFSA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ÇELEBİOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Kiliseler = Churchs ; Mübadele = Exchange ; Niğde = Niğde ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
Bu yüksek lisans tezi kapsamında Niğde İli' nde işlevini sürdüremeyen ve kullanıcı 
kimliğini kaybetmiş kültürel miras varlıkları incelenmektedir. Bölgede meydana gelen 
kimlik değişimi, dini yapıları, sivil mimarlık örneklerine kıyasla daha fazla etkilemiştir. 
Bakımsızlık, terk, bayındırlık faaliyetleri ve Vandalizm gibi etkenler, bölgedeki tarihi
yapılarının zarar görmesine neden olmakta, varlığını ve özgünlüğünü tehdit etmektedir. 
Kültürel miras alanlarının sürdürülebilirliğinin sağlanması için; mevcut durum tespitinin 
yapılması, koruma önlemleri ve gerekli durumlarda yeni işlev önerilmesi büyük önem 
taşımaktadır. 
Bu bağlamda Niğde'de bulunan 19. Yüzyıl Kiliseleri çalışma konusu olarak seçilmiştir. 
1923 Nüfus Mübadelesi neticesinde bölgedeki kilise yapıları, kullanıcı kimliğini 
kaybetmiş ve işlevsiz hale gelmiştir. Çalışma kapsamında Kültürel Mirası Koruma 
Derneği tarafından hazırlanan '' Niğde'' çalışması ve '' Niğde İl Kültür Envanteri'' 
kaynakları aracılığıyla belirlenen 29 kilise incelenmiştir. Seçilen kiliselerin belgelenmiş 
bu sayede koruma durumları ve sorunlarının tespiti yapılmıştır. Terk, işlev değişikliği, 
bakımsızlık ve vandalizm gibi faktörlerin kilise yapılarına etkileri ortaya konulmuştur.
Elde edilen veriler neticesinde yeni işlev verilerek kullanımı ve bakımı sağlanan yapıların 
xviii
işlevsiz kalan yapılara oranla koruma durumlarının daha iyi olduğu belirlenmiştir. Bu 
sebeple Hasaköy Kilisesi'ne yeni işlev önerisi getirilmiştir. Yeniden işlevlendirme 
önerisi, ulusal ve uluslararası koruma tüzükleri ve konferanslar incelenerek, gerekli 
literatür araştırması yapılarak, çağdaş koruma kuramına uygun bir şekilde, günümüzde 
bölgede yaşamını devam ettiren halkın ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Niğde, kilise, mübadele, yeniden işlevlendirme

Abstract:
Within the scope of this master's thesis, cultural heritage assets that could not function 
and lost their user identity in Niğde Province are examined. The identity change that 
occurred in the region affected the religious structures more than the examples of civil 
architecture. Factors such as neglect, abandonment, public works and vandalism cause 
damage to historical buildings in the region and threaten their existence and authenticity. 
In order to ensure the sustainability of cultural heritage sites; It is of great importance to 
determine the current situation, to propose protection measures and, when necessary, to 
propose a re-use.
In this context, the 19th Century Churches in Niğde were chosen as the subject of study. 
As a result of the 1923 Population Exchange, the church buildings in the region lost their 
user identity and became dysfunctional. Within the scope of the study, 29 churches 
determined through the "Niğde" study prepared by the Cultural Heritage Preservation 
Association and the "Niğde Provincial Cultural Inventory" resources were examined. The 
selected churches were documented, and their conservation status and problems were 
determined. The effects of factors such as abandonment, change of function, neglect and 
vandalism on church structures have been revealed. As a result of the data obtained, it has 
been determined that the protection status of the buildings, which are used and maintained 
by giving a re-use, is better than the buildings that remain dysfunctional. For this reason, 
a re-use proposal has been brought to the Hasaköy Church. The re-functionalization 
xx
proposal was designed in accordance with the needs of the people living in the region 
today, in accordance with contemporary conservation theory, by examining national and 
international conservation regulations and conferences, by making necessary literature 
research.
Keywords: Niğde, church, forced migration, re-use