Ataksili hastalarda tüm vücut vibrasyonun postüral kontrol üzerine etkileri
The effects of whole body vibration on postural control in patients with ataxia
Yazar: ENDER AYVAT
Danışman: PROF. DR. SİBEL AKSU YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ataksi = Ataxia ; Beden = Body ; Duruş = Posture ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Serebellar ataksi = Cerebellar ataxia ; Vibrasyon = Vibration

Özet:
Bu çalışma TVV uygulaması ile desteklenen bireysel egzersiz programının postüral kontrolün bileşenleri olan 'duyusal stratejiler', 'hareket stratejileri', 'biyomekaniksel yeterlilik', 'uzaysal oryantasyon', 'dinamiklerin kontrolü' ve 'kognitif süreçler' ile hastaların beklenti ve hedeflerine ne kadar ulaşıldığı ile ilgili memnuniyet düzeyi üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla planlandı. Çalışmaya yaş ortalaması 34,00±9,15 olan 20 serebellar ataksili birey dahil edildi. Çapraz geçişli dizayn edilen çalışmada 2 gruba ayrılan olgular haftada 3 gün, günde 1 saat toplam 16 hafta (8 hafta × 2) süre ile tedaviye alındı. Birinci protokolde ilk 8 hafta tüm vücut vibrasyonu ve egzersiz programı birlikte uygulandı ve 1 haftalık arınma döneminden sonra 8 hafta sadece egzersiz programı uygulandı. İkinci protokolde ise ilk 8 hafta sadece egzersiz programı uygulandı ve 1 haftalık arınma döneminden sonra 8 hafta tüm vücut vibrasyonu ve egzersiz programı birlikte uygulandı. Egzersiz programında hastaların bireysel ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulan gövde stabilizasyonu, denge ve fonksiyonel egzersizler uygulandı. Değerlendirmeler, çalışmaya kör bir fizyoterapist tarafından her iki tedavi programından önce ve sonra olmak üzere toplam dört kez uygulandı. Bireylerin demografik bilgileri, ağrı ve yorgunluk şiddetleri (Görsel Analog Skalası 0-10) kaydedildikten sonra, postüral kontrolün bileşenleri Bilgisayarlı Dinamik Postürografi'nin Duyu Organizasyon testi (DOT), Adaptasyon Testi (ADT), Stabilite Limitleri Testi (SLT) ile değerlendirildi. Çalışmada ayrıca hastalık şiddeti (Uluslararası Ataksi Oranlama Ölçeği), gövde kontrolü (Gövde Bozukluk Ölçeği), fonksiyonel mobilite becerileri (Süreli Kalk ve Yürü Testi), stabilite limitleri (Fonksiyonel Uzanma Testi), yürüme performansı (10 metre Yürüme Testi), performans temelli denge (Berg Denge Ölçeği), günlük yaşam aktiviteleri (Barthel İndeksi), yaş am kalitesi (Nottingham Sağlık Profili), hastaların beklenti ve hedeflerine ne kadar ulaşıldığı ile ilgili memnuniyet düzeyi (Amaca Ulaşma Ölçeği) de değerlendirildi. Çalışmanın sonucunda, stabilite limitleri, adaptif reaksiyonlar, fonksiyonel mobilite becerilerinin üç farklı versiyonu, yürüme performansı, ağrı ve yorgunluk şiddeti ve yaşam kalitesinin sadece TVV ile birlikte uygulanan egzersiz programı sonrası geliştiği gözlendi (p<0,05). Her iki egzersiz programı sonrası hastalık şiddeti, duyu organizasyonunun birleşik denge puanı, gövde kontrolü, performans temelli denge, tedavi amacına ulaşma düzeyi ve günlük yaşam aktivitelerine katılımın geliştiği (p<0,05), ancak TVV ile birlikte egzersiz programı sonrası daha fazla geliştiği saptandı (p<0,05). Sonuç olarak; egzersiz programlarının TVV ile desteklenmesinin, serebellar ataksili hastaların postüral kontrolünün geliştirilmesi, aktivite ve katılım düzeylerinin artırılması açısından önemli bir rol oynayacağı gösterilmiştir.

Abstract:
This study was planned to evaluate the effects of an individual exercise programs supported by WBV on postural control components, 'Biomechanical constraints', 'Movement strategies', 'Control of dynamics', 'Cognitive processing', 'Sensory strategies', 'Orientation in space' and on the level of satisfaction with how well patients' expectations and goals. 20 cerebellar ataxic individuals whose mean age was 34.00 ± 9.15 were included in the study. In the study designed as cross-over, cases were separated into 2 groups and treated for 3 days in a week, 1 hour in each day for a total of 16 weeks (8 weeks × 2). In the first protocol, the whole body vibration and exercise program were applied together for 8 weeks and after the 1-week wash-out period, only the exercise program was applied for 8 weeks. In the second protocol, only the exercise program was applied for the first 8 weeks and after the 1-week wash-out period, the whole body vibration and the exercise program were applied together for 8 weeks. Stabilization, balance and functional exercises, which were created by considering the individual needs of the patients, were applied in the exercise program. The assessments were administered by a blind physiotherapist for four times, before and after both treatment programs. After recording demographic informations, pain and fatigue severity (Visual Analogue Scale 0-10) of individuals, postural control components were assessed by Computerized Dynamic Posturography, Sensory Organization Test (SOT), Adaptation Test (ADT), and Stability Limits Test (SLT). Also in the study disease severity (International Classification Ataxia Ratio Scale), trunk control (Trunk Impairment Scale), functional mobility skills (Timed Up and Go Test), stability limits (Functional Reach Test), walking performance (10-meter Walking Test), performance-based balance (Berg Balance Scale), daily living activities (Barthel Index), quality of life (Nottingham Health Profile), satisfaction with the patients' expectations and goals (Goal Attainment Scale) were assessed. Stability limits, adaptive reactions, three different versions of functional mobility skills, walking performance, pain and fatigue severity, and quality of life were improved only after exercise program with WBV (p<0,05). Disease severity, combined balance score of sensory organization test, trunk control, performance based balance, level of attainment of treatment goal and participation in daily life activities were improved after both exercise programs (p<0,05) but it was found that after exercise program with WBV, more improvement was observed (p <0.05). As a result; exercise programs supported by WBV has been shown to play an important role in the improvement of postural control of cerebellar ataxic patients and increasing levels of activity and participation.