Çokkültürlülük politikaları ve medya: TRT Kürdi örneğinde farklı dilde yayıncılığın yazılı medyadaki yansımaları
Multiculturalism policies and media: press coverage of broadcasting in different languages in TRT Kurdi case
Yazar: CÜNEYT AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEK ÇAYLI RAHTE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etnik demokrasi = Ethnic democracy ; Kürtçe = Kurdish ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations ; TRT Kurdi = TRT Kurdi ; Televizyon yayıncılığı = Television broadcasting ; Yabancı dil = Foreign language ; Yayıncılık = Publishing ; Yazılı basın = Written press ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Ana dil özgün kültürün kuşaktan kuşağa aktarılabilmesi için olmazsa olmazlardandır. Bu fonksiyonundan dolayı etnik çeşitlilik ve canlanışın öneminin arttığı yirminci yüzyıl ve devamında ulus-devlet şemsiyesi altında varlıklarını sürdüren farklı etnik ve kültürel gruplar için daha da önemli hale gelmiştir. Dilin bekasının özel ve kamusal alanda iletişim aracı olarak kullanılmasına bağlı olması, ana dillerini korumak isteyen farklı etnik grupların medyada da kendi dillerini kullanma motivasyonunu arttırmıştır. Bu çalışmada, Osmanlı döneminden 2000'li yıllara kadar kendi imkânlarıyla basın yayın faaliyeti yürüten Türkiye Kürtlerinin erken Cumhuriyet döneminden günümüze basın yayın faaliyetleri incelenmiştir. Kürtçe medya serüveninin ulus-devlet, milliyetçilik, bunlarla ilişkili olarak izlenen kültür politikaları ve çokkültürlülük ekseninde TRT Kürdiye bağlanma süreci bu tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde milliyetçilik, dil ve kültüre dair tanım ve tespitlerden hareketle, ulus-devlet anlayışının çok kültürlülük ve çokkültürcü politikaların önünde ne gibi engeller teşkil ettiği, bunun medya alanındaki tezahürü ve alternatif arayışlar ele alınıp tartışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, çokkültürlülük politikası olarak farklı dilde yayıncılığın Türkiye bağlamındaki seyri ve pratikleri Cumhuriyet dönemi egemen siyasaları çerçevesinde tartışılmış ve TRT Kürdiye bağlanan süreç izlenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde TRT Kürdi örneğinde farklı dil ve lehçelerde yayıncılığın yazılı basındaki yansımaları, örneklemi oluşturan gazetelerin ilgili haberlerinin Eleştirel Söylem Analizi yapılarak incelenmiştir. Çalışmada Gazetelerin, devlet eliyle başlatılan farklı dilde yayıncılığa ilişkin okurlara ne söylediğinin deşifresi amaçlanmıştır.
Anahtar Sözcükler 
Ulus, kültür, söylem analizi, TRT Kurdi, medya

Abstract:
Mother language is essential for culture to be transmitted from generation to generation. Said quality of language bares rendered it all the more important for differing ethnic and cultural groups, especially in an era that marks the importance of ethnic diversity and revival, that exists under the umbrella of nation-states. That perpetuity of a given language hinges on its mobilization both in private and public communication motivated diverse ethnic groups to put their languages to use- in so doing aspire to preserve their mother languages. In this study I reviewed acts of printing of Turkish Kurds, who capitalized their own means that transpired from Ottoman Era to 2000s, dating as early as Republican era to the present. It basically focuses on the process of Kurdish-media account unfolded in the context of nation-state, nationalism, relevant culture politics and multiculturalism that in the last instance crystallized in the form of TRT Kurd as a media organ in second language. This work consists of three sections. In the first section I laid out a descriptive and evaluative framework in regards to the concepts such as "nationalism", "language" and "culture". To this respect, I argued how multicultural politics adopted by nation-state politics undermine multiculturalism, how it shaped the sphere of media and with what counter-effects it were defied. In the second section I sought traces regarding the trajectory of multiculturalist policies in terms of printing in second language in Turkey. I took a closer look at Republican general policies that in the last instance crystallised in the form TRT Kurd. Third section deals with analyses concerning news across Turkish press in relation to printing in different languages and dialects with a focus on TRT Kurd. As a methodology I draw upon Critical Discourse Analysis to review news selected from newspapers. In so doing I aimed at deciphering underlying discourses and messages carried by Turkish press in respect to print in second language initiated by then-government.
Keywords
Nation, culture, critical discourse analysis, TRT Kurdish, media