Unamuno'da insan ve sorunsalı
Human and it's problematic in Unamuno
Yazar: NURAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. OSMAN ELMALI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Antropoloji = Anthropology ; Felsefe = Philosophy ; Tanrı = God ; Trajik = Tragic ; Unamuno, Miguel de = Unamuno, Miguel de ; Varoluş = Existence ; İnsan = Human ; İnsan felsefesi = Human philosophy

Özet:
Unamuno, din ve bilim gibi düşüncelerin de konusu olan insanı, felsefesinin temeli yapmıştır. Bunu yaparken insanı, diğer varlıklar içinde bir varlık ya da birtakım özellikleriyle hayvandan ayrılan bir canlı olarak görmemiş, somut bir varoluş olarak öne çıkarmıştır. Unamuno, varoluş felsefelerinde ortak olan problemler çerçevesinde, yaşamın anlamını sorgulayan özgür bireyi temellendirmiş, bu bireyin şahsında, insanın en önemli problemi ve felsefenin en önemli işlevi olarak gördüğü ölüm kaygısına teselli aramıştır. Kendi köklerini milliyetinden, tarihinden ve inancından ayrı düşünmeyen Unamuno, insanı köklerine bağımlı olmadan ama onlara bağlı kalarak girişeceği bir anlam arayışına sevk etmeye çalışmıştır. Yaşama tutkuyla bağlı ama ölüme de yazgılı olan insanın bu ikilemini trajik olarak adlandıran Unamuno, problemin çözümü için herhangi bir akli, ahlaki ya da dini önsel kabulden hareket etmemiştir. Aksine, çatışmadan duygu, duygudan değer yarattığı bu süreçte insanı, kendi benliğinin kurucusu ve kendi probleminin çözümleyicisi olarak aktif kılmıştır. İnsanı salt zihinsel bir varlık olmanın ötesinde, beden ve kalp bütünlüğü olarak kabul eden Unamuno, tanrısal bir töz ve yaşamsal bir ilke olarak kabul ettiği ruhun kurtuluşunun, ölümden sonrasına inanmadan mümkün olamayacağını savunmuştur. Unamuno'ya göre bireysel bilincin devamlılığı demek olan ruhun kurtuluşu, ölüm bilinciyle sonluluğunu keşfeden, yaşam bilinciyle ölümsüzlük açlığı çeken insanın biricik mutluluğudur. Tanrının inayetini de gerektiren bu mutluluk, Unamuno'ya göre en çok isteyen ve en çok umut edenin olacaktır. İradenin imanı, yani eylemin duyguyu ortaya çıkardığı din anlayışıyla Nihayetinde Unamuno, insanı bütün kaygılarından güvene çıktığı Tanrı'ya emanet etmiştir.

Abstract:
Unamuno made the human being, which is also the main subject of religion and science, to the basic of his own philosophy. While making this, he didn't consider the human as a being in other beings or as an animate being which is different from an animal with some characteristics; he indicated it as a concrete existence. Unamuno founded the free people who interrogate the meaning of life, as part of common problems on existentialist philosophies and he looked for a consolation for anxiety of death, which is the most important problem of human and the most important function of philosophy. Unamuno who doesn't think that own origins are isolated from his nationality, history and faith, tried to motivate people for looking for a life meaning which people will begin by abiding them but without depending on their origins. Unamuno, who calls human being's dilemma, connected with a passion for life and obliged to death, as tragic, did not do anything intellectual, moral or religious premise to solve this problem. On the contrary, activate people the creator of his own founder and analyst of his own problems in this process which people create feeling from conflict and value from feeling. Unamuno, who approved people as a collectivity of heart and spirit beyond the absolute intellectual essence, defended that salvation of spirit, which he admitted as a divine essence and a vital principle, cannot be possible without believing afterlife. For Unamuno, freedom of spirits which the continuity of personal consciousness was the unique happiness for humans that were poor of immortality and eternity. For Unamuno, this happiness which also necessitates God's mercy, will belong to people who most wanted and hoped for it. Eventually, Unamuno with the faith of will which is a religious understanding in which action reveals feeling surrendered the human to God who makes all of his concerns into the trust.