Olası bir İran iç savaşının Türkiye'ye etkileri
The efects of a possible Iranian civil war on Turkey
Yazar: YUNUS EMRE SARAÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN SÖNMEZ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Demografi = Demography ; Demografik yapı = Demographic structure ; Jeopolitik = Geopolitic ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran ; İç savaş = Civil war

Özet:
İran'ı konu alan bu çalışmamızda öncelikle İran'ın tarihi ve jeopolitik önemi
incelenmiştir. Bunların yanı sıra demografik ve ekonomik yönleri de ayrıntılı
incelemeye tabi tutulmuştur. Demografik açıdan İran'ın etnik, dini, kültürel ve
filolojik yapısı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca İran ekonomisinin güncel
yapısı değerlendirilip geleceğe dönük değerlendirilmesi yapılmıştır. Bütün bunlar
bir bütün halinde değerlendirilerek politik yansımaları analiz edilmiştir. Bu
çerçevede İran Devleti'nin iç politikada ve dış politikaya yönelik meselelerde
yaklaşımı incelenmiştir. Ayrıca İran ile sosyolojik, dini ve ekonomik olarak veriler
analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. İran halkının olaylar
karşısındaki tutumları da çalışmaya konu edilmiştir. İran coğrafyasında yaşayan
topluluklara dair farklılıklar vurgulanarak analiz edilmiştir. Bu farklılıkların ne
tür çatlaklara sebebiyet verebileceği de analizlere konu edilmiştir. Ayrıca yapılan
analizler sonucunda haritalar çizilerek görseller hazırlanmıştır. Bütün bu analizler
ve görseller neticesinde İran'da iç savaş ve iç karışıklık ihtimaline dair risk
değerlendirilmesi yapılmıştır. Kaynak ve literatür taraması olabildiğince hassas
yapılarak İran'a Türkiye'den bakış açısı noktasında değerlendirmeler yapılmıştır.
İran'da olası bir iç karışıklık ve iç savaş durumunun yaşanıp yaşanmayacağına dair
analizler yapılmıştır. Bu durumun yaşanmamasının Türkiye açısından daha kabul
edilebilir olduğu vurgulanmıştır. Ancak bu durumun yaşanması halinde Türkiye
açısından olası etkileri değerlendirilmiştir. Sadece Türkiye açısından değil, Orta
Doğu ve bu coğrafyada İsrail hakimiyeti açısından da değerlendirmeler yapılmıştır.
Ayrıca bu durumun Rusya, Çin ve Avrupa'ya maliyetleri de tartışılmıştır. Bu
analizler olabildiğince tarafsız ve bağımsız bir bakış açısı ile yapılmaya
çalışılmıştır. Ayrıca söz konusu birçok analiz haritalarla desteklenmiştir. Bu
çalışmaya ve haritalara konu edilen veriler karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek
süzülmüştür. İstikrarsızlığın söz konusu olmaması veya istikrarsızlık yaşanırsa bu
durumu daha az hasarla atlatabilmek için birtakım değerlendirilmeler yapılmıştır.
Netice itibariyle istikrarsızlık konusunda gayet acı tecrübelerin yaşandığı çevre
coğrafyalara bir yenisinin daha eklenmemesi için yapılması gerekenler
değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study on Iran, first of all, the historical and geopolitical importance of
Iran was analyzed. In addition, the demographic and economic aspects were also
examined in detail. Demographic aspects of Iran's ethnic, religious, cultural and
philological structure have been studied in detail. In addition, the current
structure of the Iranian economy has been evaluated and evaluated for the future.
All these were evaluated as a whole and their political reflections were analyzed.
In this framework, the Iranian State's approach to domestic and foreign policy
issues has been examined. In addition, sociological, religious and economic data
were evaluated with Iran using analysis methods. The attitudes of the Iranian people
towards the events are also subject to the study. Differences regarding the
communities living in the Iranian geography were analyzed with emphasis. The type of
cracks that these differences can cause are also analyzed. Also, as a result of the
analyzes, maps were drawn and visuals were prepared.As a result of all these
analyzes and visuals, a risk assessment was made regarding the possibility of civil
war and civil confusion in Iran. Sources and literature made as accurate evaluations
are made at the point of perspective from Iran to Turkey. Analyzes have been made as
to whether a possible civil disorder and civil war situation will occur in Iran. In
this case, in terms of Turkey's failure to live emphasized that it is more
acceptable. However, Turkey is a lack in terms of the possible effects of this
situation are evaluated. Not only for Turkey, the Middle East and this region has
made an assessment in terms of Israeli domination. In addition, the costs of this
situation to Russia, China and Europe were also discussed. These analyzes are tried
to be done with a neutral and independent perspective. In addition, many analyzes
were supported by maps. The data subject to this study and the maps were evaluated
comparatively and filtered.If there is no instability or instability, some
evaluations have been made to overcome this situation with less damage. As a result,
what needs to be done to avoid adding a new one to the surrounding geographies where
there are very painful experiences about instability has been evaluated.