Öğretmenlerin program okuryazarlıkları, eğitim felsefesi inançları ile eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri arasındaki ilişki
The relationship between curriculum literacy of  teachers, training program design approach preferences with educational philosophy beliefs
Yazar: ALPEREN DERDA AYDEMİR
Danışman: DOÇ. CEYHUN OZAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Program okuryazarlığı = Curriculum literacy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin program okuryazarlıkları, eğitim felsefesi inançları ile eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemektir.
Yöntem: Bu çalışma nicel bir araştırma olup ilişkisel tarama modeliyle desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini Erzurum ilinin merkez ilçeleri olan Aziziye, Palandöken, Yakutiye ilçelerinde farklı okul kademelerinde görev yapan öğretmenlerden rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 348 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada verilerin toplanabilmesi amacıyla, "Kişisel Bilgi Formu", "Program Okuryazarlık Ölçeği" ve "Eğitim İnançları Ölçeği" ve "Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercih Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen verilere ilk olarak normallik testi yapılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermesinden hareketle t-testi, ANOVA ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkinin incelenebilmesi amacıyla da Korelasyon Analizi yapılmıştır. 
Bulgular: Öğretmenlerin program okuryazarlıkları tüm boyutlarda yüksek bulunmuştur. Ölçeğin geneli için cinsiyet değişkenine göre anlamlı fark bulunmazken, okul kademesine göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin en çok benimsedikleri eğitim felsefeleri sırasıyla varoluşçuluk, ilerlemecilik, yeniden kurmacılık, daimicilik ve esasiciliktir. Cinsiyet değişkenine göre sadece esasicilik boyutunda kadınların lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Mesleki kıdem değişkenine göre yeniden kurmacılık ve daimicilik boyutlarında anlamlı farka ulaşılmıştır. Okul kademesi değişkenine göre ise ilerlemecilik, varoluşçuluk ve esasicilik boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin program tasarım yaklaşımı tercihleri sırasıyla sorun merkezli, öğrenen merkezli ve konu merkezli tasarım yaklaşımıdır. Cinsiyet ve okul kademesi değişkenlerine göre anlamlı farka ulaşılmıştır. Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile ilerlemecilik, varoluşçuluk, yeniden kurmacılık ve daimicilik eğitim felsefeleri arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin program okuryazarlığı ile öğrenen ve sorun merkezli tasarım yaklaşımı boyutları arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin benimsedikleri eğitim inançları; ilerlemecilik, varoluşçuluk ve yeniden kurmacılık boyutları ile öğrenen-sorun merkezli tasarım yaklaşımları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki olduğu, yeniden kurmacılık boyut ile konu merkezli tasarım yaklaşımı arasında pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Daimicilik boyutu ile konu-öğrenen merkezli tasarımlar arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde ilişki olduğu, sorun merkezli tasarım arasında ise pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Esasicilik boyutu ile konu merkezli tasarım arasında pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki, öğrenen merkezli tasarım arasında ise negatif yönde ve çok zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur.
Sonuçlar: Öğretmenlerin program okuryazarlıkları arttıkça çağdaş eğitim felsefelerini benimsedikleri ve tercih ettikleri program tasarım yaklaşımları daha çok öğrenci ve sorun merkezli tasarım yaklaşımları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: program okuryazarlığı, eğitim felsefesi, eğitim programı tasarım yaklaşımları.

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to determine whether there is a significant relationship between teachers' curriculum literacy, beliefs in educational philosophy, and their preferences for curriculum design approaches.
Method: This is a quantitative study designed with a relational scanning model. The sample consists of 348 teachers selected through random sampling, working at different educational levels in the central districts of Erzurum, namely Aziziye, Palandöken and Yakutiye. For data collection, "Personal Information Form", "Curriculum Literacy Scale", "Education Beliefs Scale", and "Curriculum Design Approach Preference Scale" were used. Initially, the obtained data were subjected to a normality test. Based on the data's normal distribution, t-test, ANOVA, and one-way variance analysis were conducted. Additionally, a Correlation Analysis was performed to inspect the relationships between the variables.
Findings: Teachers' program literacy was found to be high in all dimensions. While no significant difference was found according to gender in the overall scale, a significant difference was observed based on the school level. The most adopted educational philosophies by teachers were existentialism, progressivism, constructivism, perennialism, and essentialism, respectively. A significant difference in favor of females was found only in the dimension of essentialism according to the gender variable. A significant difference was reached in the dimensions of constructivism and perennialism according to the professional seniority variable. Regarding the school level variable, significant differences were found in the dimensions of progressivism, existentialism, and essentialism. Teachers' preferences for program design approaches were, in order, problem-centered, learner-centered, and subject-centered design approaches. Significant differences were observed according to gender and school level variables.It was concluded that there is a positive and weak relationship between teachers' program literacy and the educational philosophies of progressivism, existentialism, constructivism, and perennialism. There is also a positive and weak relationship between teachers' program literacy and learner-centered and problem-centered design approach dimensions. Teachers' adopted educational beliefs showed a positive and moderate relationship with learner-problem-centered design approaches, with a positive and very weak relationship between the constructivism dimension and subject-centered design approach. There was a positive and weak relationship between the perennialism dimension and subject-centered design approach, as well as a negative and very weak relationship between the essentialism dimension and learner-centered design approach.
Results: As teachers' program literacy increases, it was concluded that they tend to adopt and prefer contemporary educational philosophies and design approaches that are more student and problem-centered.
Keywords: curriculum literacy, educational philosophy, educational program design approaches.