Aile hekimleri ve aile hekimliği uzmanlarının kanserli hastalarda beslenme ve bitkisel ürün kullanımıyla ilgili yaklaşımları, bilgi ve deneyimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of approach, knowledge and experience of the family doctors and family medicine specialists regarding nutrition and herbal drug use in cancer patients
Yazar: FULYA YARAR
Danışman: PROF. DR. FÜSUN YARIŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı son dönemlerde artan bitkisel ürün kullanımı ve kanser hastalarının beslenme özellikleri ile ilgili olarak aile hekimlerinin bilgi düzeyini, yaklaşımlarını ve deneyimlerini değerlendirmektir. 
Materyal ve Metod: Araştırmaya Nisan- Ekim 2010 tarihleri arasındaki ulusal kongrelerde ve Aile Sağlığı Merkezleri'nde bulunan 210 pratisyen ve uzman aile hekimi katılmış olup, kanser hastalarında beslenme ve bitkisel ürün kullanımı ile ilgili yaklaşımlarını değerlendiren bir anket uygulanmıştır. Veriler SPSS 12,0 kullanılarak sayı ve yüzde olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan 210 hekimden 91'i (% 46,3) kadın, 119'u (% 56,7) erkek olup, yaş ortalaması 40,73 ± 0,48 bulunmuştur. 'Hastalarınıza beslenme ile ilgili öneride bulunuyor musunuz?' sorusuna yanıt veren 157 (% 74,8) kişiden 106'sı (% 67,5) öneride bulunurken, 51'inin (% 26,8) önerileri olmadığı anlaşılmıştır. 190 (% 90,5) hekimden 139'unun (% 73,2), hastalarının bitkisel ürünlerle ilgili bilgi almak istediği saptanmıştır. 198 hekimin 180'i (% 90,1) hastalarına bitkisel ürünlerle ilgili yeterli danışmanlık hizmeti veremezken, bu hekimlerin 167'sinin (% 84,3) eğitim vermek istediği gözlenmiştir. Katılımcılardan 72'si (% 37,9) hastanın bitkisel ürün kullanımını sorgularken, 118'inin (% 62,2) bitkisel ürün kullandığını hasta sorunca öğrendiği belirlenmiştir. Hekimlerde 63'ünün (% 31,8) kanser hastalarının tedavi sürecindeki beslenme ve yaşam değişiklikleri ile ilgili bilgisinin yeterli olmadığı bulunmuş olup, katılımcıların 185'inin (% 88,1) bitkisel ürünler hakkında eğitimin gerekli olduğunu düşündüğü saptanmıştır.
Sonuç: Hastaların bitkisel ürün kullanımıyla ilgili bilgi almak istedikleri, ancak aile hekimlerinin danışmanlık için yeterli bilgiye sahip olmadığı, hekimlerin çoğunluğunun hastalarında bitkisel ürün kullanımını sorgulamadığı anlaşılmıştır. Hastalara bu konuda soru sormamalarının nedeninin bilgi eksikliği olduğu düşünülebilir. Hekimlerin birinci basamakta kanser hastası ile karşılaştığı, danışmanlık vermek istedikleri, ancak bunun için eğitimin gerekli olduğunu düşündükleri saptanmıştır. Aile hekimleri sık kullanılan bitkisel ürünler konusunda kanıta dayalı tıp uygulayarak olası etkiler, yan etkiler, ilaç etkileşimleri konusunda hastalarını bilgilendirmelidir. Ön çalışma niteliğindeki çalışmamız sonucunda bu konuda eğitim planlanmıştır.

Abstract:
Aims: The aim of this study was to investigate the knowledge and experience of family physicians about nutrition and herbal use during cancer treatment.
Material and Methods: The study was performed in 210 family physicians and certified family doctors who participated national congresses and work at Family Health Center in April to October 2010. A questionnaire investigating demographic data and nutritional approach was completed. Data were analyzed by a statistical program SPSS 12.0.
Results: Of the 210 physicians, 119 (56.7 %) were male and 91 (46.3 %) were female. Mean age was 40.73 ± 0.48 years. From 157 (74.8 %) responded question, 106 (67.5 %) were found to propose their cancer patients about nutrition and 51 (26.8 %) were not. Of the 190 (90.5 %) physicians, patients of 139 (73.2 %) physicians had asked about herbs to get information. Of the 198 physicians 180 (90.1 %) physicians felt insufficient in counselling and 167 (84.3 %) of these participiants wanted to provide information about herbal use. Total 72 (37.9 %) physicians were found to ask patients' herbal use during patient encounter, 118 (62.1 %) were found to learn when patients asked. 63 (31.8 %) were not well-informed about nutrition and lifestyle changes during cancer treatment, 185 (88.1 %) participiants thought that education about herbal use and oncologic nutrition was necessary.
Conclusion: The study confirms that primary care patients want to get information about herbal use, however family physicians do not give adequate counselling for oncologic nutrition and herbs. Physicians do not ask patients about using herbs during treatment. Certified family doctors and family physicians agree that education on this subject was necessary. Family physicians have to provide information for their cancer patients especially about most common herbs, their side affects and drug interactions by using evidence based medicine.