Sesli betimleme ile hazırlanan eğitim videosunun görme engelli kadınların kendi kendine meme muayenesi üzerine etkisi
The effect of the training video record arranged by voice description on self-breast examination of visually- impaired
Yazar: SULTAN ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA İLDAN ÇALIM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Eğitim araçları = Educational tools ; Görme engelliler = Visually impaired ; Kadınlar = Women ; Meme muayenesi-kendi kendine = Breast self-examination ; Sesli rehber = Audio guide ; Video = Video

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, sesli betimleme ile hazırlanan eğitim videosunun görme engelli kadınların kendi kendine meme muayenesi becerisine etkisini incelemektir.
Gereç Yöntem: Araştırma yarı deneysel tiptedir. Araştırmanın evrenini Manisa Altı Nokta Körler Derneği'ne kayıtlı görme engelli kadınlar (N:70) oluşturmuştur. Sesli betimleme içeren KKMM eğitim videosu hazırlanıp veri toplama aracı olarak eğitim öncesi sosyo-demografik özellikleri, KKMM bilgi formu ve Champion-Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (CSİMÖ), eğitim sonrası KKMM Beceri Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Deney grubuna sesli betimleme içerikli KKMM eğitim videosu, kontrol grubuna sesli betimleme içermeyen eğitim videosu dinletilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması deney grubunda 38,4±9,4, kontrol grubunda ise 39,6±11,3'tür. Deney grubunun engellilik ortalaması %81,5±%15,1 kontrol grubunun engellilik ortalaması %81,9±17,4'tür. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Eğitim öncesi kadınların CSİMÖ Duyarlılık ve Ciddiyet alt boyut toplam puan ortalamaları arasında anlamlı fark saptanmamıştır(p>0,05).Eğitim sonrası; deney ve kontrol grubunun KKMM beceri basamaklarını yapabilme açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur(p<0,05).
Sonuç:Eğitim öncesi,görme engelli kadınların çoğunun KKMM'yi duymadığı ve yapamadığı belirlenmiştir. Eğitim sonrası,sesli betimlemeli eğitim videosunu dinleyen kadınların KKMM beceri basamaklarının çoğunu yaptığı;sesli betimleme içermeyen eğitim videosunu dinleyenlerin ise oldukça düşük oranda yaptığı bulunmuştur.

Abstract:
Object: The object of the study is to examine the effect of the training video which was recorded by voice description on the skills of Breast Self Examination (BSE) of visually- impaired.
Materials and Method: The study is a quasi-experimental study.The universe of the study is consisted from the blind women who are the registered members Manisa Six Point Association of the Blind. Breast self examination (BSE) video prepare, then socio-demographic features, BSE information form and Champions Health Belief Model Scale (CHBMS) were used before training; BSE Skill Evaluation Form was used after training. BSE training video contains voice description made to listen to the experiment group, while the training video without voice description made to listen to the control group. 
Findings: Average age of the participants is 38.4±9, in experiment group, and 39.6±11.3 in control group. Average disability status of the experiment group is %81.5±%15.1, of the control group is %81.9±17. There is not any statistically significant difference found between the groups (p>0.05). Any significantly difference between the average scores of total scores of sub-dimensions of Sensibility and Staidness Averageof the sub-dimension total score for CHBMS sensibility and staidness before training (p>0.05). It is determined that there is a statistically significant difference between the performing the BSE skills steps between the experiment and control groups after the training (p<0.05).
Conclusion:It is determined that before the training, most of the visually- impaired. Neither heard nor performed the BSE.It is observed that after the training, while the most of the visually- impaired who listened the voice description video, performed the BSE skills steps; the women who listened the training video without voice description performed these skillsin a low rate.