Yeni nesil radyofarmasötiklerin üretimi prostat kanseri teşhis ve tedavisinde kullanılacak radyofarmasötik üretimine yönelik yeni peptit geliştirilmesi
Production of new generation radiopharmaceuticals development of new peptide for radiopharmaceutical production to be used in prostate cancer diagnosis and treatment
Yazar: BİLGE ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÜSTÜNDAĞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Prostat kanseri (PCa), erkeklerde en yaygın görülen ikinci kanser türüdür ve aynı zamanda kansere bağlı ölümlerin beşinci nedenidir. Teşhis ve terapötik amaçlar doğrultusunda prostat kanserini hedefleyen bir çok peptit bulunmaktadır. Bunlar arasında en yaygın kullanılanları PSMA-617 ve PSMA-11'dir. Tez kapsamında hipotezimiz yeni ürettiğimiz peptitlerin halihazırda prostat kanseri teşhis ve tedavisinde kullanılan PSMA-617'den daha düşük IC50 değerlerine sahip olduğunu bulmak ve radyoaktif yapılan in-vitro çalışmalarda en az onlar kadar PSMA'ya bağlanma oranı göstermektir. Böylelikle hedefimiz yerli bir peptit üretimi gerçekleştirip patentini almak ve Türkiye ve dünyada satışa sunmaya hazır hale getirmektir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen metotlar öncelikle GCP-II kiti ile IC50 değerlerinin bulunması, buna göre in-vitro çalışmalara geçilmesidir. in-vitro çalışmalarda kullanılmak üzere peptitlerin radyoaktif işaretlemeleri gerçekleştirilmiştir. Öncelikle total tutulum değerleri belirlenmiş olup çıkan sonuçlara göre membran tutulumu ve internalizasyon değerleri bulunmuştur. Son olarak MTT testi ile inhibitör konsantrasyon değerleri bulunmuştur. Sonuçlara göre GCP-II kitinden alınan değerlerde en yakın PSMA-617'ye en yakın IC50 değeri PSMA-bp ve PSMA-dpe peptitlerine aittir. Tüm peptitlerin radyoaktif işaretlemeleri başarı ile gerçekleştirilmiş, saflıkları %95 ve üzerinde çıkmıştır. in-vitro total tutulum değerleri PSMA-617'ye en yakın çıkan değer PSMA-bp peptitine aittir. Membran tutulumunda en yakın değer yine PSMA-bp peptititine aitken; internalizasyonda en iyi sonuç PSMA-1617'ye aittir. Sonuç olarak hiçbir peptit in-vivo'ya geçebilecek kadar verimli sonuç vermemiştir.

Abstract:
Prostate cancer (PCa) is the second most common type of cancer in men and is also the fifth cause of cancer-related deaths. There are many peptides that break down prostate cancer within the framework of diagnostic and therapeutic operations. The most commonly used among these are PSMA-617 and PSMA-11. Our assumptions within the scope of the thesis are that the newly acquired peptides have lower IC50 values than PSMA-617, which is used in the diagnosis and treatment of prostate cancer, and show a binding rate of at least like PSMA-617. In addition, our goal is to produce a local peptide, obtain its patent, and make it ready for sale in Türkiye and the world. In this direction, the methods that change data are firstly finding IC50 values with the GCP-II kit and accordingly moving on to in-vitro studies. Radioactive labeling of peptides was carried out for use in in-vitro tests. First of all, total uptake values were determined, and membrane uptake and internalization values change depending on their processing. Finally, the amount of inhibitor concentration results were found with the MTT test. According to the results, the IC50 value closest to PSMA-617 in the values obtained from the GCP-II kit belongs to PSMA-bp and PSMA-dpe peptides. Radioactive labeling of all peptides was successfully carried out, and their purity was found to be 95% and above. The value closest to PSMA-617 in total uptake values in vitro belongs to the PSMA-bp peptide. While the closest value in membrane uptake belongs to the PSMA-bp peptide; the best result in internalization belongs to PSMA-1617. As a result, no peptide was efficient enough to be transferred to in-vivo tests.