Bireylerin telafi edici tüketim davranışlarına anne-baba tutumlarının, öz şefkatin ve duygu düzenleme becerilerinin etkisi
The effect of parent attitude, self-confidence and emotion regulation skills on individuals 'compensative consumption behaviors
Yazar: AYSİMA FINDIKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ITIR KAŞIKÇI
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Telafi = Recovery ; Telafi edici tüketim = Compensatory consumption ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Telafi kötü bir etkiyi veya sonucu başka bir etki ile yok etme, karşılama yerine koymayı ifade ederken telafi etmek ise ziyan olan veya elden çıkan bir şeyin yerini doldurmak, karşılamak anlamına gelmektedir. İnsanlar kendilerine ve kişiliklerine yönelik tehditler karşısında yaşadıkları durumlarla baş etmek için pek çok telafi edici eylemde bulunurlar. Tüketim yoluyla telafi etmede bu eylemlerden biridir. Telafi edici tüketim kişilerin eksikliğini hissettikleri şeyleri tamamlamak, psikolojik ihtiyaçlarını gidermek, olumsuz duyguları onarmak, zayıflıklarını, yetersizliklerini tamamlamak, kendilerine yönelmiş tehditler karşısında tüketimi koruyucu bir kalkan olarak kullanmak, varoluşsal kaygılarını tüketim ile aşmaya çalışmak için yaptıkları tüketim olarak karşımıza çıkmaktadır.
Mevcut çalışmada anne baba tutumlarının, öz şefkatin ve duygu düzenlemenin bireylerin telafi edici tüketim davranışları ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca telafi edici tüketimin cinsiyet, çalışıp çalışmama, çocuk sahibi olup olmama ve manevi inançlardan destek alma düzeyi gibi kişisel özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini de belirlemek çalışmanın diğer amaçları arasındadır.
Araştırmaya kadın ve erkek, 18 yaş üzeri 171 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 27.13'tür (ss = 11.61). Çalışmada veri toplamak amacı ile Kişisel Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Ölçeği, Telafi Edici Tüketim Ölçeği, Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği ve Öz Şefkat Ölçeği kullanılmıştır. 
Elde edilen Anova testi bulgularına göre katılımcıların telafi edici tüketim puanları ile manevi inançlarından orta düzeyde destek alanlar arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Korelasyon analizi bulgularına göre telafi edici tüketim ile öz şefkat /olumsuz ve anne sıkı denetim/kontrol alt boyut puanı ile arasında pozitif bir ilişki olduğu; anne kabul/ilgi/sevgi ve baba kabul/ilgi/sevgi alt boyut puanı ile arasında negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Regresyon analizi bulgularına göre ise öz şefkat olumsuz alt boyutunun pozitif yordayıcı güce sahip olduğu görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Telafi edici tüketim, anne-baba tutumu, öz şefkat, duygu düzenleme

Abstract:
While compensation means eliminating or replacing a bad effect or result with another effect, compensating means replacing something that is wasted or disposed of. In the face of threats to themselves and their personality, people take many compensatory actions to deal with situations they face. It is one of these actions in compensating through consumption. Compensatory consumption appears as the consumption people make to complete what they feel they lack, to meet their psychological needs, to repair their negative emotions, to complete their weaknesses, their inadequacies, to use consumption as a protective shield against threats against them, and to try to overcome their existential concerns with consumption. In this study, it was aimed to examine the relationship between individuals' parental attitudes, self-compassion and emotion regulation and compensatory consumption behaviors.In addition, to determine whether compensatory consumption differs according to demographic variables such as gender, working status, having children, and receiving support from spiritual beliefs are among the other aims of the study.
171 people over the age of 18 participated in the study. The average age of the participants is 27.13. (ss = 11.61). Personal Information Form, Emotion Regulation Scale, Compensatory Consumption Scale, Child Rearing Attitudes Scale and Self-Compassion Scale were used in the study to collect data.
According to the Anova test findings, a significant difference was found between the compensatory consumption scores of the participants who received moderate support from their spiritual beliefs. According to the correlation analysis findings, there is a positive relationship between compensatory consumption and self-compassion and the mother strict control / control sub-dimension score; It was found that there was a negative relationship between mother acceptance / care / affection and father acceptance / care / affection sub-dimension score. According to the findings of the regression analysis, the negative sub-dimension of self-compassion was found to have a positive predictive power.
Keywords: Compensatory consumption, parental attitude, self-compassion, emotion regulation