Multipl skleroz'lu hastalarda plazma miRNA ekspresyon profillerinin araştırılması
Investigation of plasma miRNA expression profiles in patients with multipl sclerosis
Yazar: SEZEN SEZEN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU DERİCİ EKER
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; DNA = DNA ; Gen ifadesi = Gene expression ; Mikro RNA = Micro RNA ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; RNA = RNA

Özet:
Multiple skleroz (MS) Santral sinir sistemin (SSS)' in kronik bir otoimmün, inflamatuvar nörolojik hastalığıdır. Miyelin kılıfların demiyelinizasyonuna sebep olan ataklar ile seyreden, multifaktöriyel etyopatogenezi olan ve sıklıkla genç erişkinleri etkileyen en yaygın nörolojik hastalıklardan biridir. MS yaklaşık 2 milyon kişiyi etkileyen, etkin bir tedavisi olmayan, kadınlarda iki kat daha fazla görülen bir hastalıktır. MS hastalığının nedeni bilinmemektedir, ancak genetik yatkınlık ve bir virüs, metabolizma veya çevresel faktörler gibi non-genetik bir tetikleyicinin bir kombinasyonunu içerdiği düşünüldüğünde, SSS'de tekrarlayan immün ataklara yol açan otoimmün bir bozukluk ile sonuçlanmaktadır. MS'in erken teşhisinde mevcut klinik bulgular ve moleküler testler yetersiz kalmaktadır. Mikro RNA'lar (miRNA) protein sentezini düzenleyen RNA parçacıklarıdır. Dokuda ve vücut sıvılarında stabil olarak bulunmaktadırlar. Bu özellikleri onları ideal tanı ve tedavi ajanı haline getirmektedir. Önceleri "junk (çöp) RNA" lar olarak göz ardı edilen bu RNA sınıfı, son zamanlarda insan genlerinin 2/3'ünü kontrol ettiği tahmin edilen ve birçok fizyolojik süreçte yer alan moleküller olarak kabul edilmektedir. Nörodejeneratif hastalıklarla yapılan çeşitli çalışmalarda birçok miRNA araştırılmış; özellikle miR-124, miR132 ve miR-146a'nın bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği belirtilmiştir. Ayrıca miRNA'ların yine tanı alan olgularda prognostik değerlerinin olabileceği ve ileri dönemde tedavi hedefi olarak kullanılabileceği belirtilmiştir. Bu çalışmada, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Kliniğinde Multiple Skleroz (MS) tanısı almış olan hastalarda başta miR-124, miR-125, miR-132 olmak üzere çeşitli mikroRNA'ların ekspresyon düzeylerini, sağlıklı kontroller ile kıyaslayarak ekspresyon profillerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Analize dahil edilen miRNA'lar için kontrol grubu ile hasta grubunu karşılaştırıldığında; hsa-let-7b-5p, hsa-let-7c, hsa-let-7d-5p, hsa-let-7e-5p, hsa-miR-126-5p, hsa-miR-15b-5p, hsa-miR-29a-3p, hsa-miR-92a-3p miRNA'larının ekspresyonları istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Elde edeceğimi sonuçlar doğrultusunda MS hastalığı için mikroRNA'ların biyobelirteç olarak kullanılarak tanı ve tedavi stratejilerine destek olabileceği gözlenmiştir.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is a chronic autoimmune, inflammatory neurological disease of the central nervous system (CNS). It is one of the most common neurologic diseases, characterized by attacks of demyelination of the myelin sheaths, multifactorial etiopathogenesis, and frequently affecting young adults. MS is a disease that affects approximately 2 million people, has no effective treatment, and is twice as common in women. The cause of MS is unknown, but thought to involve a combination of genetic predisposition and a non-genetic trigger such as a virus, metabolism or environmental factors, it results in an autoimmune disorder in the CNS that leads to recurrent immune attacks. Existing clinical findings and molecular tests are insufficient for the early diagnosis of MS. Micro RNAs (miRNA) are RNA particles that regulate protein synthesis. They are stably present in tissues and body fluids. These properties make them ideal diagnostic and therapeutic agents. This class of RNA, previously ignored as "junk RNAs", is recently recognized as molecules that are predicted to control 2/3 of human genes and are involved in many physiological processes. Many miRNAs have been investigated in various studies with neurodegenerative diseases; It has been stated that especially miR-124, miR132 and miR-146a can be used as a biomarker. In addition, it has been stated that miRNAs may have prognostic values in diagnosed cases and can be used as a treatment target in the future. In this study, it was aimed to reveal the expression profiles of various microRNAs, especially miR-124, miR-125, and miR-132, in patients diagnosed with Multiple Sclerosis (MS) in Mersin University Faculty of Medicine Neurology Clinic, by comparing them with healthy controls. When the control group and the patient group were compared for the miRNAs included in the analysis; hsa-let-7b-5p, hsa-let-7c, hsa-let-7d-5p, hsa-let-7e-5p, hsa-miR-126-5p, hsa-miR-15b-5p, hsa-miR- The expressions of 29a-3p, hsa-miR-92a-3p miRNAs were statistically significant. In line with the results I will obtain, it has been observed that microRNAs can be used as a biomarker for MS disease and can support diagnosis and treatment strategies.