Yapay sinir ağları ile enflasyonu etkileyen faktörler üzerine bir uygulama
An application on the factors affecting inflation with artificial neural networks
Yazar: SELİN SABAK
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM DENİZ BAŞAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Enflasyon = Inflation

Özet:
Enflasyon, fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artış olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir tanımı; toplam talep miktarının, toplam arzdan yüksek olmasıdır. Enflasyonist dönemlerdeki sürekli ve hızlı fiyat artışlarının varlığı fiyat istikrarının bozulmasını yansıtmaktadır. Güvenin sağlanması için fiyat istikrarı da önemli başlıklardan birisidir. Ekonomi dinamik bir seyir izlediğinden, sürekli değişiklikler görülebilir. Fakat asıl amaç; değişikliklerin minimum düzeyde tutulması, sert dalgalanmalara izin verilmemesidir. Buna bağlı olarak; enflasyon toplumun refahını ve düzenini etkileyen önemli bir unsur olduğundan gerek ekonomik gerekse sosyal alanlarda enflasyonun etkisinin önemli bir boyuta taşıyacağı yadsınamaz bir gerçektir. 
Geçmişten günümüze bilgisayarlar ile yapılan çalışmalar insan beyninin modelleyerek, yapay zekâ kavramını hayatımızın bir parçası konumuna getirmiştir. Tarihsel süreç içerisinde yapay zekâ kavramı geliştirilerek yapay sinir ağları kavramını ortaya atılmıştır. Bu yeni kavram ile ilgili çalışmalara yoğunluk verilmiştir. Enflasyonun ortaya çıkardığı sonuçların önlenebilmesi gerekmektedir. Çünkü enflasyonun önemli bir maliyeti vardır ve ekonomide enflasyonun çıkardığı sorunlara çözüm üretmek gerekmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, yapay sinir ağları yöntemi olan ileri beslemeli geri yayılım ağı kullanılarak enflasyonu etkileyen faktörler üzerine bir analiz yapılmıştır.

Abstract:
Inflation is defined as the continuous increase in the general level of prices. Another definition is that the aggregate demand is higher than aggregate supply. The existence of continuous and rapid price increases in inflationary periods reflects the deterioration of price stability. Price stability is one of the important topics to ensure confidence as well. As the economy follows a dynamic path, constant changes can be seen, however, the main purpose is that changes are kept to a minimum and hard fluctuations are not allowed. Accordingly, since inflation is an important factor affecting the welfare and order of society, it is an undeniable fact that the effects of inflation in both economic and social areas will be significant.
Studies conducted with computers from the past to the present have made the concept of artificial intelligence a part of our lives by modeling the human brain. In the historical process, the concept of artificial intelligence has been developed and the concept of artificial neural networks has emerged. So that studies have been focused on this concept. The consequences of inflation must be prevented. Because inflation has a significant cost and it is necessary to find solutions to the problems caused by inflation in the economy. In this study, an analysis on the factors affecting inflation has been made using the feed-forward backpropagation network, which is the method of artificial neural networks.