Güneş Sistemi ve Ötesi Uzay Bilmecesi ünitesinde zenginleştirilmiş 5e öğretim modeline göre geliştirilen rehber materyallerin etkililiğinin belirlenmesi
Determining the effectiveness of guided materials based on enriched 5e instructional model related to solar system and beyond: Space puzzle unit
Yazar: TÜLAY ŞENEL ÇORUHLU
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Zenginleştirme programları = Enrichment programs ; Öğretim = Teaching ; Öğretim araçları = Teaching aids ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ilköğretim 7. sınıf Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi ünitesi kapsamında 5E modeline uygun geliştirilen rehber materyalin, öğrencilerin kavramsal anlamaları, kavramsal kalıcılıkları, akademik başarıları ve öğrenme ortamları üzerine olan etkisini incelemektir. Çalışmada yarı-deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Asıl uygulama Trabzon Mimar Sinan İlköğretim Okulu?nun iki farklı şubesinde bulunan toplam 72 ilköğretim 7. sınıf öğrencisi ve 1 fen ve teknoloji öğretmeni ile birlikte yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Ünitesi Başarı Testi (GÜSÖBAT), Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Ünitesi Kavramsal Anlama Testi (GÜSÖKAT), Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Ünitesi Çizim Testi (GÜSÖÇİT), öğrenci ve öğretmen mülakatları ile sınıf içi gözlemlerden faydalanılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analizden yararlanılmıştır. Nicel veriler; Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U-Testi, bağımlı t-testi, bağımsız t-testi ve ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin astronomi ile ilgili sahip oldukları yanılgılara; günlük hayatta kullanılan dil, kavramın gereğinden az ya da fazla genellenmesi, ders kitapları, sosyal medya, televizyon gibi farklı kaynakların neden olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; deney grubunda güneş, yıldızlar, gezegenler, yıldız kayması, güneş sistemi, evren, kuyruklu yıldız, meteor, yıldızların gündüz görünmemesi, dünyamızın evrendeki yeri, ışık yılı, takımyıldızları, astronomi birimi ve astronot kavramları ile ilgili kavramsal değişimin sağlandığı belirlenmiştir. Deney grubunda uygulanan rehber materyallerin kontrol grubunda uygulanan mevcut öğretim materyali ile kıyaslandığında öğrencilerin akademik başarılarını artırmada anlamlı derecede etkili olduğu tespit edilmiştir (t(70)= 4,345; p<.05). Kavramsal değişim metinleri, analojiler ve poster etkinlikleri ile zenginleştirilmiş öğrenme ortamlarının öğrencilerin süreçte eğlenerek kalıcı ve anlamlı öğrenmelerine katkıda bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda astronomi alanında çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı öneriler sunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Güneş Sistemi ve Ötesi Uzay Bilmecesi, 5E Modeli, Rehber Materyal, Kavramsal Değişim

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of guide materials based on 5E teaching model of constructivist learning theory relate to Solar System and Beyond: Space Puzzle Unit on 7th students? conceptual change, retention of concepts, students? achievement and learning environment. Semi-experimental research design was used in this study. Main application is carried out with 72 grade 7 students and 1 science and technology teacher in Trabzon Mimar Sinan Elementary School. Data are obtained with; Solar System and Beyond: Space Puzzle Unit Conceptual Understanding Test (SSBSPCUT), Solar System and Beyond: Space Puzzle Unit Achievement Test (SSBSPAT), Solar System and Beyond: Space Puzzle Unit Drawing Test (SSBSPDT), student and teacher interviews, semi-structured observations in the classroom. The qualitative data analyzed with descriptive analysis. The quantitative data analyzed with Independent t Test, Dependent t Test, Wilcoxon Signed Rank Test, Mann Whitney U and ANOVA. It was stated that students misconceptions relate to astronomy may result from language using in daily life, more or less generalization of concepts, textbooks, teachers, social media, television and so on. At the end of the study, it has seen that there is conceptual change relate to solar, stars, star shooting, solar system, universe, comet, meteor, stars invisibility during the day, place of our planet in universe, light year, constellations, astronomy unit and astronaut concepts in experiment group. It is determined that guided materials based on Enriched 5E Model made significant meaningful effect on students achievement compared with current instruction program (t(70)= 4,345; p<.05). It was found that; learning environment enriched with conceptual change text, analogies and posters provide the learning environment by having fun, permanent and meaningful learning. Some suggestions are given to the educators and researchers who work in the field of astronomy.



Keywords: Solar System and Beyond: Space Puzzle, 5E Model, Guidance Material,Conceptual Change