Üniversite öğrencilerinde kontrol odağı ve değer yönelimlerinin psikolojik dayanıklılığa etkisi
Effect of locus of control and value orientations on psychological stability in university students
Yazar: EYLEM ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL ONUR NOYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Değer orientasyonu = Value orientation ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş ve amaç: Psikolojik dayanıklılık bireylere güçlükler karşısında dayanma ve mücadele etme gücü vermekte; bu güce sahip olanlar yaşadıkları olumsuz olaylar karşısında daha çabuk toparlanabilmekte ve eski hayatlarına kolaylıkla geri dönebilmektedir. Psikolojik dayanıklılığın şekillenmesinde kişisel özellikler ile birlikte toplumsal unsurlar da etkili olabilmektedir. Bu çalışmada kontrol odağı ve değer yönelimlerinin, psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Üsküdar Üniversitesi'nde lisans eğitimi gören 100 erkek ve 100 kadın olmak üzere toplam 200 kişilik katılımcı grubuna anket uygulanmıştır. Uygulanan anket formunda kişisel bilgi formu ile birlikte Kontrol Odağı Ölçeği, Portre Değerler Anketi ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği yer almaktadır. Araştırma verileri SPSS 23.0 programında korelasyon, regresyon, t-test ve ANOVA ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kontrol odağı ve değer yönelimlerinin psikolojik dayanıklılığın kişisel güç, yapısal stil, sosyal yeterlilik, aile uyumu ve sosyal kaynaklar faktörleri üzerinde anlamlı etkileri bulunmaktadır. Kontrol odağı ve hazcılık kişisel gücü artırırken, iyilikseverlik azaltmaktadır. Bununla birlikte değer yönelimleri faktörlerinden hazcılık ve geleneksellik yapısal stili artırmaktadır. Sosyal yeterlilik açısından değerlendirildiğinde ise kontrol odağı, başarı ve güvenliğin artırıcı etkisi bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılığın aile uyumu faktörünü geleneksellik artırırken, özyönelim azaltmaktadır. Diğer taraftan kontrol odağı ve başarı sosyal kaynakları artırırken, iyilikseverlik azaltmaktadır.
Sonuç: Kontrol odağı ve değer yönelimlerinin, psikolojik dayanıklılık üzerinde pozitif etkileri vardır.
Anahtar kelimeler: Kontrol odağı, değer yönelimleri, psikolojik dayanıklılık.

Abstract:
Introduction and objective: Psychological endurance gives individuals the strength to endure and struggle against difficulties; those who have this power can recover more quickly in the face of negative events they are experiencing and can easily return to their former lives. In addition to personal characteristics, social factors can also be effective in shaping psychological endurance. In this study, it is aimed to reveal the effect of control orientation and value orientation on psychological endurance.
Method: A questionnaire was applied to a total of 200 participants, 100 male and 100 female undergraduate students at Üsküdar University. In the questionnaire form, the Control Personality Questionnaire, the Portrait Values ​​Questionnaire and the Psychological Durability Questionnaire together with the personal information form are included. Data were analyzed by correlation, regression, t-test and ANOVA in the SPSS 23.0 program.
Findings: Psychological endurance of control orientation and value orientation have significant effects on personal strength, structural style, social competence, family adjustment and social resources factors according to the findings obtained from the research. While control focus and hedonism increase personal power, it reduces benevolence. However, hedonism and tradition increase the structural style of the value orientation factors. When evaluated in terms of social competence, control focus, success and safety enhancing effect were found. While the family adjustment factor of psychological endurance increases tradition, it reduces self-esteem. On the other hand, control focus and success increase social resources while reducing benevolence.
Conclusion: Locus of control and value orientation have positive effects on psychological endurance.
Key words: Locus of control, value orientations, psychological endurance.