Prazikuantel'in değişik formülasyonlarının köpeklerde bazı sestodlara etkisinin klinik olarak araştırılması
Investigation of the clinical effects of various formulations of praziquantel on cestods in dogs
Yazar: ÖMER FARUK SARI
Danışman: PROF. DR. SEZAİ KAYA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cestoda = Cestoda ; Köpekler = Dogs ; Praziquantel = Praziquantel ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İlaç formülleri = Formularies

Özet:
Bu çalışmada; veteriner hekimlerce yaygın şekilde kullanılan prazikuantelin 3 farklı formülasyonun köpeklerde bazı sestodlara etkisi değerlendirilmiştir. Etimesgut Belediyesi Evcil Hayvanlar Kliniğine getirilen köpeklerde sestod enfeksiyonlarının tedavisi ve önlenmesinde prazikuantelin ağızdan, parenteral ve deriye damlatma formülasyonlarının etkisinin klinik olarak değerlendirilip, elde edilen sonuçlar neticesinde; erişilebilirlik, ekonomiklik, uygulama kolaylığı gibi faktörler göz önüne alınarak, sestod enfeksiyonlarının tedavisinde ve korunmasında kullanılan prazikuantel için pratik bir tedavi protokolü hazırlamak amacıyla yapılmıştır. Hazırlanacak sestod tedavi protokolü ile Etimesgut Belediyesi Evcil Hayvan Kliniğine getirilen köpeklerde gereksiz ilaç kullanımını engelleyerek belediye kaynaklarını daha verimli kullanılacaktır.
Bu amaçla Etimesgut Belediyesi Evcil Hayvanlar Kliniğine teşhis, tedavi ve rutin aşılama için müracaat eden 464 sahipli köpekte, önce makroskobik olarak sestod halkası ve skoleks, sonrada Fülleborn doymuş tuzlu suda yüzdürme yöntemi ve Teleman sedimentasyon yöntemi ile mikroskobik olarak dışkı bakısı yapılmıştır. Sestod enfeksiyonlu 60 köpekten 32'si D.caninum, 24'ü Taneia spp., 4'ü karışık sestod (D.caninum+Taneia spp) enfeksiyonlu olarak belirlenmiştir, köpekler 4 gruba ayrılmıştır. Grup 1'e (ağızdan), Grup 2'ye (parenteral olarak DA), Grup 3'e (deriye damlatma), Grup 4'e (deriye damlatma) Grup 3'ün 1,5 katı dozda ve tek doz olarak prazikuantel uygulanmıştır. İlaç uygulanmasını takiben etkinliğin değerlendirilmesi için 1. gün, 3. gün, 5. gün, 10. gün ve 15. günlerde dışkıda parazit yumurtaları yönünden mikroskobik muayene yapılmıştır. 
İlaç uygulamalarını takiben etkinlik; Grup 1'de 5. günde %100, Grup 2'de 3. günde %100, Grup 3'de 15. günde ancak %73,3, Grup 4'de 5. günde %93,3 olmuştur. İlaç uygulanmasına ilişkin hayvanlarda herhangi bir genel olumsuzluk görülmemiştir; sadece Grup 4'teki 7 hayvanlarda lokal deri problemleri ile karşılaşılmıştır. 
Sonuç olarak; sahipli hayvanlarda periyodik olarak yaptırılan parazit mücadelesine rağmen, köpeklerde sestod enfeksiyonlarına yaygın şekilde rastlandığı, bunun halk sağlığını ciddi şekilde tehdit ettiğini göstermiştir. Çalışmada prazikuantelin 3 farklı formülasyonunun da uygun dozlarda kullanıldığında yüksek derecede etkili olduğu, parazitlerle mücadelede belli aralıklarla düzenli olarak kullanılması gerektiği kanısına varılmıştır.

Abstract:
In this study; effects of 3 different formulations of praziquantel widely used by veterinarians on some cestodes in dogs was evaluated. Three ways of usage of the medicine were oral, parenteral and skin drip formulations on praziquantel used in the treatment and prevention of cestode infections in dogs which were brought to the Etimesgut Municipality pet clinic was evaluated clinically and as a result of the results obtained; in order to prepare a practical treatment protocol for the treatment and prevention of cestode infections in the Etimesgut Municipality pet clinic, taking into account factors such as accessibility, economy and ease of administration. By preparing cestode treatment protocol, the municipality resources will be used more efficiently by preventing unnecessary drug use in the dogs brought to Etimesgut pet clinic. 
For this purpose, 464 owners who applied to Etimesgut Municipality Domestic Animals Clinic for diagnosis, treatment and routine vaccination were first examined macroscopically with cestode ring and scolex, then floated with Fülleborn saturated saltwater method and Teleman sedimentation method microscopically in feces 60 dogs with cestode infection, 32 had D. caninum, 24 had Taneia spp., 4 had mixed cestode (D. caninum + Taneia spp) infected dogs were divided into 4 groups. Group 1 (orally), Group 2 (parenterally SC), Group 3 (skin drops), Group 4 (skin drops). In Group 4 (1.5 times), 1.5 times dose of praziquantel were administered as a single dose. In pursuit of treatment, microscopic examination of the parasite eggs in the stool was performed on the 1st day, 3rd day, 5th day, 10th day and 15th days after the administration of the drug. 
The efficacy following the drug administration was 100% at 5 days in Group 1, 100% at Day 3 in Group 2, 73.3% at day 3 in Group 3, and 93.3% at 5 days in Group 4. No general adverse events were observed in animals related to drug administration; only local skin problems were encountered in 7 animals in Group 4. 

As a result; even though the parasitic struggle periodically in pet animals, it was found that cestode infections were common in dogs and it seriously threatens public health.  In this study, it was concluded that 3 different formulations of praziquantel are highly effective when used in appropriate doses and should be used regularly in the fighting against parasites