İklim değişikliği endişesinin sürdürülebilir tüketim davranışlarının üzerine etkisi
The effect of climate change worry on sustainable consumption behavior
Yazar: KÜBRA TÜRE
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN ERDOĞAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Bu araştırma, öğrencilerin iklim değişikliği endişesi ile sürdürülebilir tüketim davranışları düzeylerini belirlemek ve iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören 784, örneklemini ise araştırmaya katılmayı kabul eden 258 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak, 10 maddelik "Kişisel Bilgi Formu", 10 maddelik "İklim Değişikliği Endişesi Ölçeği" ve 17 maddelik "Sürdürülebilir Tüketim Davranışı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS versiyon 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma olarak verilmiş, değişkenler arasındaki ilişkiler Student's t-test, One-way ANOVA, Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri kullanılarak incelenmiştir. 
Öğrencilerin %70.5'i (n=182) kadın, %29.5'i (n=76) erkek olup, yaş ortalaması 22.18 ± 3.02'dir. 258 öğrencinin 89'u (%34.5) hemşirelik, 55'i (%21.3) fizyoterapi ve rehabilitasyon, 45'i (%17.4) beslenme ve diyetetik, 31'i (%12.0) sağlık yönetimi, 20'si (%7.8) odyoloji ve 18'i (%7.0) ergoterapi bölümünde okumaktadır. 72 öğrenci (%27.9) 1. sınıfta olduğunu belirtirken, 75 öğrenci (%29.1) 2. sınıfta olduğunu, 51 öğrenci (%19.8) 3. sınıfta olduğunu ve 60 öğrenci (%23.3) 4. sınıfta olduğunu belirtmiştir. İklim değişikliği konusunda eğitim alan öğrenci 46 (%17.8) iken, iklim değişikliği ile ilgili etkinliklere katılan öğrenci sayısı 74'dür (%28.7).
İklim değişikliği endişesi ile yaş ve sınıf düzeyi arasında anlamlı bir farklılık gözlemlenmezken; cinsiyet, bölüm, iklim değişikliği konusunda eğitim alma ve iklim değişikliği ile ilgili etkinliklere katılma arasında anlamlı bir farklılık gözlemlenmiştir (p < 0.05). Sürdürülebilir tüketim davranışı ile yaş arasında anlamlı bir farklılık gözlemlenmezken; cinsiyet, bölüm, sınıf düzeyi,iklim değişikliği konusunda eğitim alma ve iklim değişikliği ile ilgili etkinliklere katılma arasında anlamlı bir farklılık gözlemlenmiştir (p < 0.05). Korelasyon analizi sonucunda iklim değişikliği endişesi ile sürdürülebilir tüketim davranışı arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = 0.440, p < 0.001). İklim değişikliği endişesi, sürdürülebilir tüketim davranışı pozitif yönde etkilemekte (β = 0.386, p < 0.001) ve sürdürülebilir tüketim davranışındaki varyansın %19,4'ünü açıklamaktadır. 
Bulgular, üniversite düzeyinde sürdürülebilirlik eğitimi ve bilinci artırmaya yönelik çabaların önemini vurgulamaktadır.  Bu kapsamda, üniversitelerin iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konusunda daha fazla farkındalık yaratmak için çeşitli etkinlikler düzenlemesi, müfredatlarda bu konulara daha fazla yer verilmesi ve öğrencilere bu konuda rehberlik edilmesi önerilmektedir. Ayrıca, toplum genelinde sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve bu konuda farkındalığın artırılması için çeşitli kampanya ve projelerin desteklenmesi gerekmektedir. Bu şekilde, iklim değişikliği ile mücadelede daha etkili adımlar atılabilir ve sürdürülebilir bir gelecek için önemli bir adım atılmış olur.
Anahtar Kelimeler: İklim, iklim değişikliği, sürdürülebilirlik, tüketim, davranış

Abstract:
This study was conducted to determine the levels of climate change concern and sustainable consumption behaviours of students and to examine the relationship between the two variables. The population of the study consisted of 784 students studying at Bezmiâlem Vakıf University Faculty of Health Sciences and the sample consisted of 258 students who agreed to participate in the study. As data collection tools, 10-item "Personal Information Form", 10-item "Climate Change Concern Scale" and 17-item "Sustainable Consumption Behaviour Scale" were applied. Data were analyzed using SPSS version 27.0 software. Descriptive statistics were given as number, percentage, mean and standard deviation, and the relationships between variables were examined using Student's t-test, One-way ANOVA, Pearson correlation and simple linear regression analysis.
70.5% (n=182) of the students were female and 29.5% (n=76) were male, with a mean age of 22.18 ± 3.02 years. Of the 258 students, 89 (%34.5) were studying in nursing, 55 (%21.3) in physiotherapy and rehabilitation, 45 (%17.4) in nutrition and dietetics, 31 (%12.0) in health management, 20 (%7.8) in audiology and 18 (%7.0) in occupational therapy. While 72 students (%27.9) stated that they were in the first grade, 75 students (%29.1) were in the second grade, 51 students (%19.8) were in the third grade and 60 students (%23.3) were in the fourth grade. While 46 students (%17.8) received training on climate change, 74 students (%28.7) participated in activities related to climate change.
While no significant difference was observed between climate change concern and age and grade level, a significant difference was observed between gender, department, receiving education on climate change and participating in activities related to climate change (p < 0.05). While no significant difference was observed between sustainable consumption uior and age; a significant difference was observed between gender, department, grade level, receiving education on climate change and participating in activities related to climate change (p < 0.05). As a result of the correlation analysis, a moderate positive and significant relationship was found between climate change concern and sustainable consumption behaviour (r = 0.440, p < 0.001). Climate change concern positively affects sustainable consumption behaviour (β = 0.386, p < 0.001) and explains 19.4% of the variance in sustainable consumption behaviour.
The findings emphasize the importance of efforts to increase sustainability education and awareness at the university level. In this context, it is recommended that universities organize various activities to raise more awareness on climate change and sustainability, include these issues more in the curricula and guide students on this issue. In addition, various campaigns and projects should be supported to promote sustainable consumption habits and raise awareness throughout the society. In this way, more effective steps can be taken to combat climate change and an important step can be taken for a sustainable future.
Keywords: Climate, climate change, sustainability, consumption, behaviour