Beş faktör kişilik modeli ve sürdürülebilir tüketim davranışları arasındaki ilişki ve çevre bilincinin etkisi
The relationship between five factor personality model and sustainable consumption behaviours and the effect of environmental awareness
Yazar: GİZEM MERTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAD CANBULUT
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küresel sorunlara yönelik farkındalık son zamanlarda oldukça artmış ve insanları sürdürülebilirlik temelli davranışlara yönlendirmiştir. Dünyada, ortalama sıcaklık giderek artarken beraberinde iklim krizi, çevre sorunları ve biyoçeşitliliğin azalması gibi problemlere yol açarak, canlıların yaşamı için tehdit oluşturmaya başlamıştır. Buna çözüm olarak geliştirilen sürdürülebilir kalkınma anlayışının sağlanabilmesi için tüketicilerin sürdürülebilirlik temelli davranışlar göstermesi oldukça büyük bir önem arz etmiştir. Çalışmanın amacı küresel bir soruna çözüm olma niyetindeki tüketicilerin, kişilik özelliklerine göre sürdürülebilir tüketim davranışlarını incelemek ve çevre bilincinin bu ilişki üzerindeki etkisini araştırmaktır. Araştırmanın önemi, tüketicilerin kişilik özellikleri ve çevre bilinci koşuluyla sürdürülebilir tüketim davranışlarını açıklamak ve tüketicilerin, sürdürülebilir tüketime yönelimini sağlayan faktörlerin incelenmesinde literatüre katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda, alanda gelecek çalışmalara yardımcı bir kaynak olabileceği planlanmaktadır. Bu araştırma kapsamında veriler kolayda örneklem yöntemi ile çevrim-içi anket tekniği ile toplanmıştır. 250 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS 24.0 ve Smart PLS programları kullanılmıştır.  Araştırmada kullanılan değişkenlerin birbiri arasındaki ilişki, Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) yöntemi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre kişilik özellikleri ve çevre bilinci arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş olup, sürdürülebilir tüketim davranışlarıyla arasında anlamlı bir ilişki bulgular arasında yer almamıştır. Çalışma, alanda literatür taraması yapılarak desteklenmiştir.

Abstract:
In this study, awareness of global problems has recently increased considerably and has led people to sustainability-based behaviors. While the average temperature in the world is gradually increasing, it has started to pose a threat to the life of living things by causing problems such as climate crisis, environmental problems and decrease in biodiversity. In order to ensure the sustainable development approach developed as a solution to this problem, it has become very important for consumers to show sustainability-based behaviors. The aim of the study is to examine the sustainable consumption behaviors of consumers who intend to be a solution to a global problem according to their personality traits and to investigate the effect of environmental awareness on this relationship. The importance of the research is to explain the sustainable consumption behaviors of consumers in terms of personality traits and environmental awareness and to contribute to the literature in examining the factors that enable consumers' orientation towards sustainable consumption. In this direction, it is planned to be a helpful source for future studies in the field. Within the scope of this research, data were collected through online survey technique with convenience sampling method. IBM SPSS 24.0 and Smart PLS programs were used to analyze the data obtained from 250 participants.  The relationship between the variables used in the study was tested with the Structural Equation Modeling (SEM) method. According to the findings, there is a significant relationship between environmental awareness and personality traits, but there is no significant relationship between environmental awareness and sustainable consumption behaviors.