Antik Dönemde Ege denizi'nde navigasyon sistemleri (Klasik çağlar)
Navigation systems in the Aegean sea in antiquity
Yazar: MERT ZİYA TOKCAN
Danışman: PROF. DR. GONCA CANKARDEŞ ŞENOL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Sualtı Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Denizcilik = Maritime ; Ege Denizi = Aegean Sea ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Seyir sistemleri = Navigation systems

Özet:
Ege Denizi'ndeki adalar sulardan oluşmuş bariyerlerle ayrılmış bir biçimde bulunmaktadır fakat anakaraya yakın oldukları için yakın bulundukları kıyılar ile coğrafi bir birlik oluşturmaktadır.
Antik dünyanın ağırlık merkezi İran ve Yakındoğu'dan batıya, Yunanistan'a kaydıktan sonra Akdeniz, gerek Yunan ve Roma uygarlıklarında gerek ticarette, gerekse yolculuklarda par excellence aracı rolünü üstlenmişti. Karada iç kısımlarda da bazı önemli Yunan yerleşimleri olmasına rağmen, Atina, Korinth, Sirakuza, Miletos gibi zengin şehirlerin tümü limandır. Böyle olması kaçınılmazdı; her yaz, her biri yaklaşık 100 pound ağırlığında, iki ya da üç bin galon yağı yüzlerce mil uzaktaki pazarlara götüren bir tüccar mütevazı büyüklükte tek bir gemiyle bunları taşıyabiliyordu.
Hava iyi olduğu takdirde deniz yolculuğu hiç de kötü değildi. Yolcu yiyeceğini, içeceğini depolayıp, donanımını yükleyince yapacak işi kalmazdı: Gemi onun hanı olur, işi rüzgar ya da kürekler görürdü.
Akdeniz ve Ege'de yolculuk ederken hızı ve rotayı belirleyen temel unsur yaz rüzgarlarıydı. Kuzeyden esen bu rüzgarlara "etezyen" ya da halk deyişiyle "meltemler" denirdi. Gemi bu rüzgarları arkasına aldığı zaman, rüzgar yönünde istediği yere rahatlıkla seyahat edebilirdi fakat dönüş yolculuğu aynı rahatlıkta gerçekleşmezdi. Bunun nedeni, dönüş yolculuğunun büyük bölümünü ters yönden esen rüzgarlara karşı yapmanın gerekli olmasıydı. Rotalarını da bu bağlamda rüzgarların esme yönleri ve zamanlarına göre belirlemeleri gerekiyordu.
Mevki, yön ve mesafe navigasyonun üç ana elemanıdır. Amaç teknenin bulunduğu mevkinin, seyir ettiği yönün, mesafeyi de kapsayan gideceği rotanın tayin edilmesidir. Rota tayin ederken ise çeşitli navigasyon aletlerinden faydalanılmıştır.

Abstract:
The islands of Aegean Sea, territorial units isolated by the barrier of the waters, but with close ties with the nearby mainland shores, constitute a unity as a geographical concept.
The great sea routes pass through the world of the Aegean. Landing places and supply points for shipping in times both of the burgeoning of trade and of the outbreak of war, the ports and anchorages of the islands od the Aegean carrying warriors, merchandise, pilgrims, crusaders, rediscovery and antiquarianism have succeeded one another and have gone on side by side.
When traveling in the Mediterranean and the Aegean, summer winds were the main factor determining the speed and the route. These winds blowing from the north were called breezes by ethereal or popular sayings. When the ship took these winds back, it could travel comfortably wherever it wanted in the direction of the wind, but the return journey would not take place in the same comfort. The reason for this is that most of the return journey was to do against the winds that wind in the opposite direction. In this context, they had to determine their course according to the direction and timing of the winds.
The location, direction and distance are the three main elements of navigation. The aim is to designate the route that the craft will travel, including the direction it is cruising, including the distance. Various navigation devices have been used to determine the route.