Farklı sorgulama temelli uygulamaların öğrencinin bilimsel sorgulama becerisine, tutumuna ve bilimsel yaratıcılığına etkisi
The effect of different inquiry-based practices on students' scientific inquiry skills, attitudes and scientific creativity
Yazar: HATİCE KÜBRA SERİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA METİN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sekizinci sınıf Fen Bilimleri dersi "Basınç" ünitesine yönelik hazırlanan farklı sorgulama temelli uygulamaların öğrencilerin bilimsel sorgulama becerisine, sorgulamaya yönelik tutumuna ve bilimsel yaratıcılığına etkisini araştırmaktır. Çalışma 2022-2023 eğitim-öğretim yılı ikinci dönemde sekizinci sınıfta okuyan 120 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Karma araştırma yönteminin eş zamanlı paralel desenin uygulandığı çalışma bir kontrol grubu ve üç deney grubu olmak üzere dört grup ile yürütülmüştür. Deney 1 grubuna (DG1) sorgulama temelli öğrenme, Deney 2 grubuna (DG2) sorgulama temelli işbirlikli öğrenme, Deney 3 grubuna (DG3) ise sorgulama temelli çevrim içi işbirlikli öğrenme yöntemine göre planlama yapılmıştır. Kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı dikkate alınmıştır. Çalışmada öncelikli olarak araştırmacı tarafından geliştirilen beceri testi ve sorgulamaya yönelik tutum ölçeği ile literatürden alınan yaratıcılık ölçeği ön test olarak uygulanmıştır. İkinci aşamada araştırmacı tarafından geliştirilen çalışma yaprakları beş hafta süreyle deney gruplarına uygulanarak veriler araştırmacı tarafından geliştirilen rubriklerle değerlendirilmiştir. Son aşamada ön test olarak uygulanan beceri testi, sorgulamaya yönelik tutum ölçeği ve yaratıcılık ölçeği son test olarak uygulanmıştır. Ardından DG1, DG2 ve DG3 gruplarından seçilen öğrencilerle uygulamalar hakkında görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada nicel verileri analiz etmede bağımlı ve bağımsız-t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Sheffe analizi kullanılırken, nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde sorgulama becerilerine yönelik deney grupları ile kontrol grupları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur ve etki düzeyleri incelendiğinde Deney 3 grubunun etki düzeyinin daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sorgulamaya yönelik tutum ve yaratıcılık ölçeklerinden alınan puanlarda deney ve kontrol grupları arasında anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Ancak yapılan mülakatlarda yaratıcılığın geliştiği konusunda ifadeler yer almaktadır.
Anahtar sözcükler: sorgulama temelli öğrenme, sorgulama temelli işbirlikli öğrenme, sorgulama temelli çevrim içi işbirlikli öğrenme, beceri testi, basınç, tutum, yaratıcılık

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effects of different inquiry-based applications prepared for the "Pressure" unit of the eighth grade Science course on students' scientific inquiry skills, attitudes towards inquiry and scientific creativity. The study was conducted with 116 eighth grade students in the second semester of the 2022-2023 academic year. The study, in which the mixed research method and simultaneous parallel design was applied, was conducted with four groups: one control group and three experimental groups. Planning was made according to the inquiry-based learning for the Experiment 1 group (EG1), the inquiry-based cooperative learning for the Experiment 2 group (EG2), and the inquiry-based online cooperative learning methods for the Experiment 3 group (EG3). In the control group, the current curriculum was taken into account. In the study, primarily the skill test, the attitude towards questioning scale and the creativity scale developed by the researcher were applied as pre-tests. In the second stage, the worksheets developed by the researcher were applied to the experimental groups for five weeks and the data were scored with the rubrics developed by the researcher. In the last stage, the skill test, which was applied as a pre-test, the attitude towards questioning scale and the creativity scale were applied as a post-test. Then, interviews were held with students selected from EG1, EG2 and EG3 groups about the applications. While dependent and independent t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Sheffe analysis were used to analyze quantitative data in the study, content analysis was used to analyze qualitative data. As a result of the analyses, a significant difference was found between the experimental groups and the control groups regarding questioning skills, and when the effect levels were examined, it was concluded that the effect level of the Experiment 3 group was higher. It was observed that there was no significant difference between the experimental and control groups in the scores obtained from the attitude towards inquiry and creativity scales. However, in the interviews there are statements that creativity has improved.
Keywords: inquiry-based learning, inquiry-based cooperative learning, inquiry-based online cooperative learning, skill test, pressure, attitude, creativity