Çevrim içi uygulama kullanımının dijital bağımlılığa etkisi
The effect of online application usage on digital addiction
Yazar: ZEYNEP TOSUN
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL DÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırma çevrim içi uygulama kullanımının dijital bağımlığa etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın örneklem grubunu bir kamu üniversitesinde 2021-2022 yılı bahar döneminde öğrenim görmekte olan hazırlık sınıfı öğrencilerinden 328 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Çevrim İçi Uygulama Kullanım Anketi" ve "Dijital Bağımlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde bilgisayar ortamında Statistical Package for the Social Sciences for Windows (SPSS) 22.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması x̄= 20,06 ± 3,61'dir. Katılımcıların %62,8'inin orta gelir durumunda olduğu, %75,3'ünün mühendislik fakültesine kayıtlı olduğu, %53,7'sinin ailesiyle yaşadığı, %45,7'sinin yaşamının çoğunluğunu köyde geçirdiği ve %49,7'sinin iki kardeş olduğu, çevrim içi uygulamalara giriş yaparken %100'ünün telefon kullandıkları tespit edilmiştir. Katılımcıların Dijital bağımlılık ölçeği ve alt ölçekleri puan ortalamaları incelendiğinde, Aşırı kullanım alt ölçeği puanı 14,87±4,44, Nüksetme alt ölçeği puanı 9,68±3,39, Hayatın akışını engelleme alt ölçeği puanı 13,54±4,43, Duygudurum alt ölçeği puanı 13,03±4,15, Bırakamama alt ölçeğ puanı 6,77±3,04 ve Dijital bağımlılık ölçeği toplam puanı 57,88±15,78 olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların Dijital bağımlılık ölçeği ve alt ölçek puan ortalamalarının yaşamını geçirdiği yere göre karşılaştırılmasında ilçede yaşayan katılımcıların tüm puan ortalamalarının köy ve ilde yaşayanlara göre daha yüksek olduğu ve Duygudurum alt ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptandığı belirlenmiştir (KW=8,564;P=0,036). Katılımcıların Dijital bağımlılık ölçek ve alt ölçek puan ortalamaları ile yaşadıkları yer karşılaştırıldığında Duygudurum alt ölçeği puan ortalamasıyla yaşadığı yer değişkeni arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olduğu ve aile ile akrabasının yanında kalanların puan ortalamasının daha yüksek olduğu saptanmıştır (KW=8,695,P=0,034). Katılımcıların Dijital bağımlılık ölçek ve ölçek alt puan ortalamalarıyla çevrim içi uygulama kullanım süreleri karşılaştırıldığında Aşırı kullanım, Nüks etme, Duygudurum, Bırakamama alt ölçeği ve ölçek toplam puan ortalamaları ile çevrim içi uygulama kullanım süreleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olduğu ve 0-2 saat kullananların puan ortalamasının daha yüksek olduğu saptanmıştır (KW=8,695,P=0,034). Sonuç: Katılımcıların dijital bağımlılık düzeyleri ile sosyodemografik değişkenleri arasında anlamlı bir fark olduğu, tamamının telefon ile çevrim içi uygulama kullanımı yaptığı ve toplumun çevrim içi uygulamalara yönelik bilinçlendirilmesi gerektiğini düşündükleri söylenebilir. Anahtar Kelimeler; Dijital Bağımlılık; Çevrim içi uygulama

Abstract:
Aim: The aim of this research is specifying the effect of usage of online apps to digital addiction.
Method: The paradigm group of this research is 328 volunteer prep students of a public university who received education in the 2021–2022 spring term. The data collection tools of this research are the "Self-Description Form", "The Questionnaire of the Usage of the Online Apps", and "Digital Addiction Scale". The Statistical Package for the Social Sciences for Windows (SPSS) 22.0 package program was used to computer-mediatedly analyze the procured data. Results: The average of participants' ages is x̄= 20,06 ± 3,61. 62,8% of participants have middle incomes. 75,3% of the participants have registered with the engineering faculty. 53,7% of the participants live with their families. 45,7% of the participants have mainly lived in villages. 49,7% of the participants are siblings of two. 100% of the participants use smartphones to access online apps. When participants' digital addiction scale and subscale's point average are examined, overexploitation of usage subscale point is found as 14,87±4,44, relapse subscale point is found as 9,68±3,39, restraining the flow of life subscale point is found as 13,54±4,43, mood subscale point is found as 13,03±4,15, inability to quit subscale point is found as 6,77±3,04, and the total point of the digital addiction scale is found as 57,88±15,78. In the comparison of participants' digital addiction scale and subscale point averages in defiance of where they lived, the participants who lived in a district had an overall higher score than the participants who lived in a village or a city, and mood subscale point averages determined that there was a statistically significant difference between the scores (KW=8,564; P=0,036). The comparison of participants' digital addiction scale and subscale point averages and where they live showed that there's a statistically significant difference between mood subscale point average and where they live, and the participants' who live with their family or their acquaintances had a higher point average than others (KW=8,695,P=0,034). When the digital addiction scale and scale sub-score averages of the participants were compared with the online application usage times, it was found that there was a statistically significant difference between the excessive use, relapse, mood, and inability to quit subscales and the total score averages of the scale and the online application usage duration, and the scores of those who used 0–2 hours had a higher point average (KW=8,695,P=0,034). Conclusion: There is a significant difference between the digital addiction levels of the participants and their sociodemographic variables; all of them use online applications by phone, and they think that society should be made aware of online applications. Keywords; Digital Addiction; Online Apps.