Maja squinado (Herbst, 1788)'un hepatopankreasındaki fonksiyonel hücrelerin yapısı üzerine bir araştırma
A structural study of functional cells i̇n hepatopancreas in maja squinado (Herbst, 1788)
Yazar: SEZEN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MELİKE BELKIZ ERKAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Histolojik özellikler = Histological properties

Özet:
Bu çalışmada, Maja squinado(Herbst,1788)'nun hepatopankreasının histolojisi ve biyokimyasal içeriği araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada kullandığımız örnekler, Mart-Nisan 2014 tarihleri arasında Çanakkale Boğazı'ndan toplanmıştır. Toplanan örneklerden alınan hepatopankreas parçalarından histolojik yöntemler kullanılarak parafin bloklar yapılmıştır. Yapılan bloklardan alınan 4-5 μm kalınlığındaki kesitler histolojik boyalar ile boyanmıştır. Ayrıca biyokimyasal yöntemler kullanılarak total protein miktarının, membran lipit peroksidasyonun, hidroksil radikalinin, hidrojen peroksit, süperoksit dismutaz, katalaz ve glutatyon peroksidaz tayini yapılmıştır.
Maja squinado'nun iki loba sahip hepatopankreası kahverengi-sarımsı büyük bir organdır. Hepatopankreas, ön bağırsağın pilorik bölümü ile orta bağırsağın birleşiminde başlayan sefalatoraksın arka bölümün geniş bir kısmında bulunur. Hepatopankreasın sağ ve solda bulunan iki lobu birbirine çok yakındırlar ve bu loblar ince bir bağ doku ile birbirine bağlıdırlar. Sağ ve sol loblar primer kanallara bağlıdır. Primer kanallar dallanarak sekonder kanalları verir ve sekonder kanallarda hepatopankreatik tübüllere dallanır. 
Maja squinado'nun hepatopankreatik tübülleri yalancı çok katlı epitelden oluşur ve tübüllerde E(Embriyonik), F(Fibrillar), R (Geri Emilim), B(Vezikül) ve M(Mini) hücreleri olmak üzere beş tip hücre bulunur.
Diğer hepatopankreatik hücreleri veren E hücreleri silindirik biçimlidir ve hücrenin bazaline yakın konumlanmış yuvarlak nukleus bulunmaktır. F hücrelerinde sindirim enzimlerinin sentezi gerçekleşir. F hücreleri üçgenimsi şekli, bazofilik sitoplazması ile diğerlerinden ayırt edilir. Lipit ve glikojen depolayan R hücreleri silindirik yapıdadır ve karakteristik subapikal vakuollere sahiptirler. Hücre içi sindirim yapan B hücrelerini tübüllerdeki diğer hücrelerden ayıran en belirgin özelliği hücrenin apikalinde büyük bir sindirim vakuolünün bulunmasıdır. Çoğu dekapodların hepatopankreasında M hücreleri bulunmazken, Maja squinado'nun hepatopankreasında bulunur. Hepatopankreatik tübüllerde lümene ulaşamayan tek hücre tipi olan M hücrelerinin fırça kenarları da yoktur.
Çalışmamızda, Maja squinado (HERBST,1788)'un hepatopankreasının histolojik yapısı, ışık mikroskobu düzeyinde açığa çıkarılarak, özellikle üreme dönemi öncesi protein depoladığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This work, is intended for histology and biochemical analysis of hepatopancreas of Maja squinado. The sample in the work we use, collected in Çanakkale Bosporus between March- April 2014.Using the histological methods, parafine blocks have been made from collected the samples. The section with 4-5µm of thickness which has been cut from parafine blocks were stained with histological stains. I addition, the amount of total protein, membrane lipid peroxidation, hydroxly radical, hydrogen peroxide, superoxide dismutase, catalase and glutathione peroxidase determination is made using biochemical methods.
Hepaotopancreas ofMaja squinadois Brown-yellowish gret organ with two lobes. The hepatopancreas occupies between most of the dorsal region of the cepaholathorax and pyloric region of foregut. Two lobes the right and left of hepatopancreas are very close and these lobes are connected by a thin connective tissue. Right and left lobes are connected to primary channel. Primary channels branch secondary channels and secondary channel branches into hepatopancreatic tubules.
The hepatopancreatic tubules of Maja squinado are composed of pseudostratified epithelium and each hepatopancreatic tubule consists of different cell types, which include the E (embryonic), R ( resoptive), F (fibrillar), B (blisterlike) and M (midget) cells.
E cells which give the other hepatopancreatic cells are cylindrical and have round nucleus that situated close to the basal. Synthesis of digestive enzymes takes place in the F cells. F cells are distinguished by triangular shape and basophilic cytoplasm. R cells which lipid and glycogen stores is cylindrically shaped and have characteristic subapical vacuoles. B cells which intracellular digestion is distinguished the other cells by one big digestion vacuole. The hepatopancreas of most Decapoda doesn't have M cell, but the hepatopancreas of Maja squinado has M cell. In the hepatopancreatic tubules M cells which only the cell type that don't reach the lumen haven't brush border.
In our study, by teh exposure of the histoligical structure of hepatopancreas of Maja squinado (HERBST, 1788) by light microscope, especially prior to the reproductive period have been concluded that protein are stored.