Türkiye'deki ulusal gazetelerin haber fotoğrafı seçiminde tercih öznesi olarak kadın fotoğraflarının feminist ideoloji çerçevesinde göstergebilimsel çözümlemesi
Semiotic analysi̇s within the frame of the ideology of the woman photographs as preferred subject in selection of news photography in Turkey's national newspapers
Yazar: ONUR BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ KILIÇ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın fotoğrafçılığı = Photo journalism ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Feminizm = Feminism ; Fotoğraf = Photograph ; Gazeteler = Newspapers ; Gösterge bilim = Semiotics ; Haber fotoğrafı = News photography ; Kadınlar = Women ; Yapısalcılık = Structuralism

Özet:
Kadının gazetelerde temsil ve sunuş biçiminin, gazetelerin kapak sayfalarında (1. sayfa) yer alan fotoğraflar üzerinden incelendiği bu çalışmada; gazetede yayınlanan fotoğraflar kadın ideolojisi çerçevesinde ele alınmıştır. Bu tez kapsamında kadın ideolojisinin tarihi, görüşlerin dayandığı temeller ve kadın hareketinin günümüzdeki konumu açıklanmaya çalışılmıştır. Göstergelerin yapıları oluşturduğu yapısalcı düşünce, fotoğrafların anlamlı metinlere dönüştürüldüğü göstergebilim tarihi gelişim süreci içinde değerlendirilmiş, göstergebilimin uygulama yöntemleri değerlendirilmiştir. 
Tez kapsamında gazetelerin kadına ne oranda yer verdiği, kadın fotoğraflarının hangi haberlerde daha sık yayınlandığı, kadınların fotoğraflardaki temsil biçimleri ile fotoğraf seçimlerinde kadın fotoğrafına yönelik bir tercihin olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada içerik analizi yönetimi ile göstergebilimsel çözümleme birlikte kullanılmıştır. Tiraj raporları uyarınca Türkiye'nin en çok satan 5 gazetesi (Hürriyet, Sabah, Posta, Habertürk ve Sözcü) taranmıştır. İçerik analizi ile elde edilen verilerde, kadının temsil biçimlerine ilişkin haber odaklı araştırmalarla benzerlik gösteren bulgulara ulaşılmıştır. Gazetelerdeki fotoğrafların, yarısına yakınında (%48,44) sadece erkeklerin bulunduğu, kadınların ise; ancak 5 fotoğrafın 1'inde (%18,35) yer alabildiği belirlenmiştir. Tezin niteliksel çözümlemesinde toplumun tamamını ya da hem kadınları hem de erkekleri ilgilendiren konularda içinde sadece kadın olanların kullanıldığıfotoğrafların göstergebilimsel çözümlemesi yapılmıştır.
Alanyazındaki bilgiler ışığında ataerkil sistem ve onun geliştirdiği toplumsal cinsiyet rollerinin; kadının, toplum içindeki erkekle eşit bir varlık olarak değil de ikincil, yetersiz ve değersiz olarak görülmesine, annelik ve ev kadınlığı ile sınırlandırılmasına yol açtığı vurgulanmaktadır. Bu tezde de kadının, eşitsiz varlığının yanı sıra kadının basındaki temsilinin biçimsel açıdan sorunlu olduğu ortaya çıkmıştır. Yayınlanan az sayıdaki (%18,35) kadın fotoğraflarının, yüzde 25'i kadını cinsel nesne ya da haz nesnesi olarak gösteren fotoğraflardır. Kadının, erkekle; eşit bir varlık olarak temsil edildiği fotoğrafların oranı ancak yüzde 12,67'de kalırken, konuları itibariyle kadınların yer aldığı fotoğraflar genellikle; magazin haberleri ile asayiş ve 3. Sayfa ya da terör ve mülteci olaylarında yoğunlaşmaktadır. 
Sonuç olarak; içinde kadınlar yer aldığı fotoğrafların göstergebilimsel çözümlemesinin genel olarak belirli temsil biçimlerine ilişkin anlam ve yananlamlar içerdiği, siyaseti konu alan ya da bilim insanını vurgulayan hiçbir fotoğrafta kadınların olduğu fotoğrafların tercih edilmediği ortaya çıkmıştır. Göstergebilimsel çözümleme sonucunda kadınların tercih edildiği fotoğraflarda, kadının genel olarak; cinsel bir nesne veya haz aracı, eğlenceye düşkün, duygularını kontrol edemeyen ve mantıktan uzak, acının öznesi, çoğu zaman mağdur ya da mağdur yakını, anne veya fedakar kadın gibi toplumsal rolleri pekiştiren anlam ve yan anlamlar taşıdığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study which analyses representation and presentation of women in newspapers by photographs placed on cover page (first page) of newspapers, photographs has been taken in frame of women ideology. In the scope of this study, history of women ideology, fundamentals of opinions and the current status of women act were tried to explaining. Structuralist thought in which indicators creates structures were evaluated in historical improvement process of semiotics which is transformed photographs to meaningful texts, and semiotics application methods were evaluated.
In the scope of this study, it was tried to determine that women photographs was published in which news more frequently and whether there is preference for women photographs in photograph choices with representative forms of women in photographs. Semiotic analysis was used with content analysis together in this study. According to circulation reports, the best selling 5 newspapers in Turkey (Hürriyet, Sabah, Posta, Habertürk and Sözcü) were scanned. In data obtained from content analyze, findings which is similar with news oriented researching about forms of representation of women were reached. It was detected that there are only men in approximately half (%48.44) of the photographs on the newspapers, as for women; they took place only 1 of 5 photographs (%18.35). In qualitative analysis of the study, semiotic analysis of photographs which contains only women in matters concerning the whole community or both women and men was made. 
In consideration of literature, it is emphasized that paternalistic system and gender roles bringing on this system caused that women is seen secondary, weak and worthless, not as a equal existence with men, and limited with being only mother and housewife. Also, it is surfaced that women have problems in scope of representation of women in media along with their unique existence. %25 of limited number of women photographs (%18.3) published is that shows women as a sex object or pleasure object. While the rate of photograph which women was represented as an equal existence with men is only %12,67, the photographs which women was generally taken placed is on the matters of terror and refugee or on magazine news and public peace. 
As a result, it is surfaced that semiotic analysis of photographs which women was taken placed generally contains meaning and connotations about specific form of representation, any women photographs was not preferred to use on any political or scientific matters.In consequence of semiotic analysis, it is detected that generally women have  meaning and connotations which reinforce social roles of women as sex object or pleasure object, addict on fun, cannot hold her emotions in check and far away from logic, subject of pain, mostly victim or victim's relative, mother or self-sacrificing,