Farklı illerden toplanan yerel bakla popülasyonlarının tanımlanması ve seleksiyonu
Identification and selection of the local population of broad bean collected from different cities
Yazar: CEYHAN DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKKUŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma 2014-2015 yılı üretim sezonu içerisinde ÇOMÜ Dardanos Yerleşkesi Deneme Alanında yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak 23 farklı yerel bakla (Viciafaba L.) genotipiile Histal tescilli çeşidi kullanılmıştır. Toplanan yerel genotiplerin 22 tanesi ülkemizden, 1 tanesi ise Pakistan'dan (Kech şehri) temin edilmiştir.Bugenotipler ülkenin çeşitli yerlerinden, özellikle tescilli çeşitlerin karışık olmadığı kendi tohumu ile üretimin yapıldığı yerlerden toplanmıştır. Toplanan tohum örneklerinin alındığı her üretici ayrı bir örnekleme noktası olarak kabul edilerek, örneklerin alındığı her il, ilçe ve köy adları, tohumluğun üretim tarihi, yöresel ismi ve genotip numarası belirtilmiştir.Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre kurulmuş ve her bitki bir tekerrür kabul edilmiştir. Ekim, sıra arası 70 cm, sıra üzeri 20 cm ve sıra boyu 15 m olacak şekilde tek sıra halinde gerçekleştirilmiştir.Çanakkale koşullarında adaptasyonu en yüksek genotipleri belirlemek amacıyla yürütülen bu araştırmada, çıkış süresi, çiçeklenme gün sayısı, bakla bağlama süresi, kış zararı, fizyolojik olum, 100 tane ağırlığı, bitki boyu, boğum sayısı, gövde kalınlığı, ilk bakla yüksekliği, bitkide anadal sayısı, bitkidebakla sayısı, bakla boyu, eni ve kalınlığı, baklada tane sayısı, bitki tane verimi, protein oranı, yatma durumu, hastalık ve zararlı durumu incelenmiştir.
Araştırmadan elde edilen verilerin ışığında, G2 (Edirne), G3 (Bursa) ve G5 (Kırklareli) genotipleri hem verim bileşenleri hemde bölge adaptasyonu bakımından en iyi sonuçları vermiştir. Bu genotipler ileride yapılacak ıslah çalışmalarında materyal olarak kullanılabilecek durumdadır. Çanakkale'de hâlihazırda tarımı yapılan G16 (Ayvacık), G17 (Eceabat) ve G18 (Eceabat) yerel genotiplerinin bölge adaptasyonu iyi düzeyde olup, bu genotiplerin verimlerini arttırmaya yönelik ıslah çalışmalarının yapılmasının gerekli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The research has been conducted in the Research Area of the ÇOMÜ Dardanell Campus in the production season 2014–2015. A total of 23 different local Viciafaba (L.) genotypes along with Histal registered variety were used as the materials in the research. Among those, 22 genotypes have been collected from our country and 1 genotype was obtained from Pakistan (Kech city). The obtained genotypes, especially the seeds did not mix with the registered varieties but produced from their own seeds,have been collected from the different production localities in our country. The every manufacturer of the collected seed samples have been recognized as a separate sampling point.Moreover, the names of city, town, village where samples have been taken, seed production date, local names along with the number of genotypes, and the sowing rows were also determined in detail.The research experiments have been established by using the randomized complete block design, and each plant was accepted as a replication.The sowing was carried out in the form of a single row with row to row distance of 70 cm, row surface of 20 cm and 15 m of row length.This research was conducted in order to determine the highest genotypes that would be adapted under Çanakkale conditions by investigating theirperiod of emergence, number of florescence days, period of pod formation, winter damage, physiological formation, weight of 100 grain, plant height, number of nodes, thickness of stem, height of first pod, number of main branches, number of pods per plant, pod length, width and thickness, number of seeds, plant grainyield, protein ratioand dormancy condition.
In the lights of data obtained from this research work,G2 (Edirne), G3 (Bursa) and G5 (Kırklareli) genotypes gave the best results in terms of yield components as well as the adaptation to region.Consequently, the above mentioned genotypes are capable as material used in future improvement (breeding) studies.Currently, in Çanakkale, the region adaptation of the local genotypes namely, G16 (Ayvacık), G17 (Eceabat) ve G18 (Eceabat) are in the high level, but the breeding studies regrading to the above genotypes should be taken under consideration for enhancing their value of yield in future.