"Hara", "Kokoro", "Mune" sözcükleri ile oluşturulan Japonca deyimlerde metaforik ve metonimik yapılanma
Metaphorical and metonymycal structuring of Japanese idioms formed with the words "Hara", "Kokoro", "Mune"
Yazar: GONCA VAROĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUR TEKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Deyimler = Idioms ; Japonca = Japanese language ; Metafor = Metaphor

Özet:
Bu çalışmada, Japoncada hara 腹, kokoro 心 ve mune 胸sözcükleri ile oluşturulan deyimlerin, bilişsel anlambilimin bakış açısıyla metaforik ve metonimik açıdan çözümlenmesi ve Japoncada hangi durumların hara 腹, hangi durumların kokoro 心 ve hangi durumların mune 胸sözcükleri ile kavramlaştırıldığının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, "hara 腹" sözcüğü ile oluşturulmuş 53 deyim, "kokoro 心" sözcüğü ile oluşturulmuş 81 deyim ve "mune 胸" sözcüğü ile oluşturulmuş 60 deyim olmak üzere toplam 194 deyim çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda, bu deyimlerin hangi bilişsel süreçler sonucunda ortaya çıktığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, hara 腹, kokoro 心 ve mune 胸sözcükleri ile gerçekleştirilen benzer ve farklı kavramlaştırmalar ortaya konmuştur. Ayrıca çözümlenen deyimlerde Japon toplumuna ait kültürel izler tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra　bu çalışmada, bugüne kadar üzerinde pek durulmayan imge metaforu konusu ele alınarak, bazı deyimlerin imge metaforuna yakın olduğu ama sadece bununla açıklanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak bu çalışmada, çözümlenen deyimler arasından tespit edilen, ortak eyleme sahip 15 deyim çifti üzerine bir anket araştırması gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma sonucunda, bazı deyimlerin sözlüklerdeki açıklamaları ile günlük hayattaki kullanımlarının örtüşmediği anlaşılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Deyimler, hara 腹, kokoro 心, mune 胸, bilişsel anlambilim, metafor, metonimi

Abstract:
In this study, it is aimed to analyze, the Japanese idioms, which are formed with hara 腹, kokoro 心 and mune 胸, from the perspective of cognitive semantics, metaphorically and metonymically. It is aimed to determine which situations are conceptualized with hara 腹, kokoro 心and mune 胸 in Japanese. For this purpose, the total of 194 idioms were analyzed, that 53 of them are formed with hara 腹, 81 of them are formed with kokoro 心 and 60 of them are formed with mune 胸. As a result of this analysis, it is determined that these idioms occur through the cognitive process.  However, similar and different conceptualizations performed with hara 腹, kokoro 心and mune 胸have been demonstrated. Besides, the traces about Japanese culture in analyzed idioms have been detected. Also, in this study, image metaphor that is ignored in recent studies has been emphasized. It is concluded that, some idioms are close to image metaphor but can not completely be explained with it. In addition, a survey was carried out about 15 pairs of idioms which contains the same verb in its structure. The survey results showed that the idioms' descriptions in dictionaries and their use in everyday life are incompatible.


Key Words: Idioms, hara 腹, kokoro 心, mune 胸, cognitive semantics, metaphor,metonymy