Kamu politikası ve bütçe ilişkisi bağlamında eğitim hizmetinin niteliği
Quality of education services in the context of public policy and budget relations
Yazar: SAMED KURBAN
Danışman: PROF. DR. NURAY ERTÜRK KESKİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bütçe = Budget ; Bütçe yönetimi = Budget management ; Devlet politikaları = State policies ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Eğitim hizmetleri = Education services ; Eğitim politikaları = Educational policies

Özet:
Bütçe, kamu politikasının ayrılmaz bir parçasıdır ve kamu politikalarını uygulamanın en önemli aracıdır. Kamu politikasının özü ise karar alma ve uygulamadır. Gerek karar alma sürecinde gerekse uygulama sürecinde politika ve bütçe ilişki içindedir. Eğitim, devlet tarafından sunulan ve politika-bütçe ilişkisinin kapsamlı olarak görülebileceği kamu hizmetlerinden birini oluşturmaktadır. Bu kapsamda, temel kamu politikası konuları içinde yer alır. Tez, kamu politikası ve bütçe yönetimi arasındaki ilişkinin, 2003-2018 arası dönemde, eğitimin niteliğini ne şekilde etkilediğini incelemektedir. Kamu yönetiminin temel sorunlarının çözümüne yönelik olarak, etkili politikaların oluşturulmasında ve uygulanmasında kaynak kullanımının önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç çerçevesinde temel kamu hizmetlerinden biri olan eğitim, bu alana ayrılan harcamaların analizi yoluyla incelenmiştir. Kamu politikası-bütçe bağının kurulmaması, literatürdeki önemli eksikliklerden biridir. Tez, bu eksikliğin giderilmesine yönelik olarak, Türkiye'de eğitimin finansmanı üzerinden katkıda bulunmaktadır. Söz konusu katkı, bütçe yapımı ve yönetiminin teknik değil, siyasal bir konu olduğunu ortaya koymayı planlamaktadır. Türkiye'de, eğitimi herkes için adil ve etkili bir politika konusu hâline getirmek için, nitelikli bir eğitimin gerekliliği açıktır. Buna karşın, kamusal eğitim harcamaları Millî Eğitim Bakanlığı'na ayrılan kaynaklarda yaşanan nominal artışa göre değerlendirilme eğilimindedir. Bu durum, eğitim düzeylerine ve okullara ilişkin tahsis mekanizmasının daha verimli bir kaynak kullanımı için gelişimine engel olmaktadır. Eğitimde, politika belgelerinde çözümlerine ilişkin hedeflerin belirlendiği yapısal sorunların varlığı devam etmektedir. Eğitim düzeylerine göre bakıldığında, özellikle öğrenci başına ayrılan kaynaklar ve kaynakların GSYH'ya oranı bakımından, Türkiye'nin performansı oldukça yetersizdir. Devlet, anayasa tarafından kendisine verilen kamusal eğitim hizmeti sunma sorumluluğunu, giderek artan oranda özel sektöre ve dini vakıflara bırakmaktadır. Bunun sonucunda, eğitim harcamalarının hanehalkına maliyeti önemli ölçüde artış göstermiştir. Üstelik eğitimin çıktılarına bakıldığında, gelir grupları arasındaki farkın ve okullar arasındaki ayrışmanın giderek derinleştiği görülmektedir. Bu durum, daha nitelikli bir eğitim hizmetinin oluşturulması sürecinde önemli bir sorun oluşturmaktadır.

Abstract:
Budget is an integral part of public policy and the most important means of implementing public policies. Decision making and implementation is the essence of public policy. Policy is related to budget in both decision making and the implementation processes. Education is one of the public services offered by the state where the policy-budget relationship can be seen in a comprehensively. In that sense, it is one of the subjects of basic public policy. This thesis analyzes how the relation between public policy and budget management determines the quality of education in the period 2003-2018. The aim is to emphasize the importance of use of resources in shaping and implementing effective policies in order to solve the basic issues of public administration. Accordingly, education as one of the basic public services has been examined by means of analyzing the associated expenses. The lack of a connection between public policy and budget is one of the main deficits in literature. This thesis contributes to the elimination of this deficit with respect to educational finance in Turkey. This contribution has been designed to demonstrate that budgeting and budget management is a political subject rather than technical. It is clear that quality of education is a necessity in Turkey to make education a fair and effective subject of policy for everyoneOn the other hand, public education expenses are considered according to the nominal increase in the resources allocated to the Ministry of National Education. This prevents improvement of the allocative mechanisms of educational levels and schools in favor of a more efficient use of resources. Structural problems still exist in education where targets are defined for the solutions in policy documents. From the viewpoint of educational levels, Turkey shows poor performance in terms of the resources allocated per student and the proportion of these resources within the GNP. The state has been increasingly vesting the responsibility of providing public education service assigned to it by the constitution in the private sector and the religious foundations. As a result, the cost of educational expenses for households has significantly increased. Furthermore, educational outputs indicate a deepening gap between the income groups and a differentiation among the schools. In turn, this case is a significant problem in the process of establishing a more qualified educational service.