Faaliyete dayalı maliyetleme ve kaynak tüketim muhasebesi yöntemlerinin karşılaştırılması: Bir imalat işletmesi örneği
Comparison of operational costing and welding consumption accounting methods: A case of a manufacturing management
Yazar: ELİF DARDANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP KARAKOÇ
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Kaynak tüketim muhasebesi = Resource consumption accounting ; Maliyet = Cost ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Maliyet sistemleri = Cost systems ; Muhasebe = Accounting ; Üretim işletmeleri = Production companies

Özet:
Teknolojik gelişmeler ve değişen pazar ortamı işletmeleri rekabet koşullarında geri kalmamak amacıyla yeni maliyet belirleme sistemleri arayışına itmiştir. Bu koşullarda geleneksel maliyetleme sistemleri işletmelerin beklentilerini ve ihtiyaçlarını karşılayamamaktadır. Bu yüzden 1980'lerde yeni maliyetleme sistemleri arayışına girilmiştir. Bu arayışların neticesinde ortaya çıkan Faaliyete Dayalı Maliyetleme (FDM) sistemi faaliyetleri esas alan bir sistemdir. Ancak FDM'nin uygulama aşamasının zahmetli, pahalı ve karmaşık olması birçok işletme için uygulanabilirlik düzeyini azaltmıştır. Bu sebeple FDM sistemi ve Alman Maliyet Muhasebesinin (Grenzplankostenrehnung) birleşiminden doğan Kaynak Tüketim Muhasebesi sistemi geliştirilmiştir. Kaynak Tüketim Muhasebesi, maliyet dağıtımında kaynakları esas alır. Maliyetleri sabit ve orantısal olarak ayırarak hesaplar ve atıl kapasiteyi belirleyerek kullanılmayan kapasiteyi maliyet hesaplarına dâhil etmemektedir. Bu yüzden Kaynak Tüketim Muhasebesi işletme yöneticilerine daha detaylı, doğru ve güvenilir bilgi sağlamaktadır. 
 Çalışmamızda seramik üretimi yapan bir işletmede faaliyete dayalı maliyetleme ve kaynak tüketim muhasebesi uygulanarak ortaya çıkan maliyetler karşılaştırılmıştır. Böylece üretilen ürünlerin gerçek maliyetleri belirlenmeye çalışılmıştır.  Kaynak tüketim muhasebesi işletmeye uygulandığında toplam giderin %1lik kısmını atıl kapasitenin oluşturduğu ve toplam orantısal maliyet toplam sabit maliyetin yaklaşık 4 katı olduğu gözlemlenmiştir. Analizler sonucunda üretilen ürünler incelendiğinde atıl kapasite farkının en çok yer karosunda ortaya çıktığı belirlenmiştir.

Abstract:
Technological developments and changing market environment have forced businesses to seek new cost determination systems in order not to fall behind in competitive conditions. In these conditions, traditional costing systems cannot meet the expectations and needs of businesses. Therefore, the searches for new costing systems began in the 1980s. The Activity Based Costing (FDM) system that emerges as a result of these searches is a system based on activities. However, the fact that FDM is difficult, expensive and complicated way to implement has led many businesses to believe that this cost system is insufficient. For this reason, Resource Consumption Accounting, which is a combination of the Activity Based Costing system and German Cost Accounting (GPK), has been introduced. Resource Consumption Accounting is based on resources in cost distribution. It calculates the costs by separating them as fixed and proportional and does not include the unused capacity in the cost calculations by determining the idle capacity. Therefore, Resource Consumption Accounting provides more detailed, accurate and reliable information to business managers.
In our study, we compared the costs incurred by applying Activity-Based Costing and resource consumption accounting in a ceramic manufacturing enterprise. Thus, the actual costs of the manufactured products were tried to be determined. When resource consumption accounting is applied to the enterprise, it is observed that 1% of the total expense consists of idle capacity and the total proportional cost is approximately 4 times the total fixed cost.When resource consumption accounting is applied to the enterprise, it is observed that 1% of the total expense consists of idle capacity and the total proportional cost is approximately 4 times the total fixed cost.When the products produced  are examined, it is determined that the idle capacity difference occurs mostly in the floor tile.