Trabzon`daki Türk devri mimari eserleri
Turkish architectural monuments
Yazar: ÖMER KAHRIMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ALİ BAYHAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Hamamlar = Baths ; Hanlar = Inns ; Konaklar = Mansions ; Külliyeler = Complexes ; Mimari eserler = Architectural works ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Trabzon = Trabzon ; Türbeler = Tombs ; Çeşmeler = Fountains

Özet:
Trabzon fethedildiği 1461 yılından günümüze kadar önemini koruyarak gelmiştir Bu uzun dönem içinde Türk hakimiyetinin simgelerinden biri olan mimari yapılaşma, imparatorluğun diğer kentlerine paralel olarak devam etmiştir Bu yapılaşma süresinde cami, medrese ve hamamların yanısıra, türbe, han, bedesten, çeşme ve köşkleriyle değişik mimari unsurlar da inşa edilmiştir Bugün bu yapıların birçoğu ya yok olmuş, ya tahrip edilmiş ya da yenilenmiş olarak ayakta kalmaya devam etmektedir. Araştırmamıza konu olan eserlerde, hemen her dönemde görülen üslup özellikleri uygulanmıştır İskender Paşa ve Çarşı camileri dışındaki diğer eserler, plan bakımından Osmanlı mimarisine bir yenilik getirmemiştir. Trabzon yapılarında genelde çevrede bulunan malzeme kullanılmıştır Ağırlıklı olarak kullanılan taş ve tuğlanın yanında devşirme mermer, ahşap ve alçıya da yer verilmiştir. İskender Paşa Camii ve Trabzon Kalesi, taş ve tuğlanın kullanıldığı önemli eserlerdendir. Strüktürel bakımdan duvarlarda yalın, fazla iddialı olmayan, oldukça dengeli bir yol izlenmiştir. Bezeme bakımından yapılarda genellikle sadelik hakimdir Fakat sayılı bir iki eserde (İskender Paşa ve Çarşı Camii), kalem işi bezeme dikkati çekmektedir. Trabzon, bulunduğu çevre içerisinde, Osmanlı Mimarisinin hemen hemen her dönemini yansıtan mimari dokusu ile Osmanlı Imparatorluğu'nun önemli bir yerleşim yeri olduğunu bize göstermektedir

Abstract:
Trabzon has kept its importance from 1461 when it was conquered till today. In this long period, the architectural structure, which was one of the symbol's of Turkish sovereignity continued parallel with the other towns of Empire. In this process of structure also various architectural elements like mosques, madrasahs, tomb, caravanserai, bazaar, large wooden hause, fountain and grave had been built. Most of these works were destroyed or were devastated or were restored. In the works which are the subjects of our research, the stylistic features that were seen almost in every period were practised. Except for İskender Paşa and Çarşı Mosques, the other buildings didn't bring a novelty to the Ottoman architecture in regard to plan. In Trabzon buildings, generally the materials that were found there were used. Together with stone and brick which were used mostly marble wooden and gypsum were also given importance. İskender Paşa Mosque and Trabzon Castle are important works in which stone and marble blocks were also used. In structural elements, a bare modest and highly balanced way was followed. Generally simplicity is dominant in the buildings with regard to ornaments. But in a few ormanent draws attention, with its architecture that reflects almost every period of Ottoman architecture, Trabzon shows us that Ottoman Empire is an important settlement.