Hüseyin Avni Alparslan Bey ve Sakarya Meydan Muharebelerinde 42'nci Piyade Alayı
Hüseyin Avni Alparslan Bey and the 42nd Infantry Regiment in the Battle of the Sakarya
Yazar: MUHAMMET TALHA ÇOPUROĞLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ETHEM ATNUR
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü / Harp Tarihi Ana Bilim Dalı / Askeri Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışmasını amacı Hüseyin Avni Bey'i ve 42'nci Piyade Alayı'nı Türk Askeri 
tarihi literatürünü kazandırmaktır. Tezin kapsamı Hüseyin Avni Bey'in hayatını ve 
42'nci Piyade Alayı'nın faaliyetleridir. Tezde kaynak olarak erişilen bütün birinci el 
kaynaklar kullanılmıştır. 
Hüseyin Avni Alparslan Bey 1876 yılında Tirebolu'da doğdu. İlk eğitimini babasından 
ve mahalle mektebinde aldı. Tirebolu'da rüştiye eğitimini tamamladı. Daha sonra 
Ticaret-î Bahriye Mektebi'ne gitti. Buradaki eğitimini bitirdikten sonra Harbiye 
Mektebi'nin sınavlarına girdi ve imtihanları kazandı. 1898-1901 yılları arasında 
Mekteb-î Harbiye'de eğitim gördü ve teğmen rütbesiyle (piyade) mezun oldu. Askerî 
hayatı oldukça hareketli geçti. Anadolu'da ve Balkanlar'da çeşitli askerî görevlerde 
bulundu. Hareket Ordusu'nda görev aldı. Balkan Savaşı'na katıldı. Birinci Cihan 
Harbi'nde Kafkas Cephesi'nde savaştı. Harşit Savunması'nda 110. Alay Kumandanlığı 
vekaletine tayin edildi. Samsun'da Rum isyanını bastırdı. Giresun'da kurulan gönüllü 
alayın komutanı oldu. Bu alay daha sonra 42'nci Piyade Alayı adını aldı. Sakarya 
Meydan Muharebesi'ne 42'nci Alay Komutanı olarak katıldı. Gökgöz mevkiinde Yunan 
topçu ateşiyle ağır yaralandı. 29/30 Ağustos 1921'de Haymana'da vefat etti. Gösterdiği 
başarı ve kahramanlıklardan dolayı madalya ve nişanlar ile taltif edildi. Hüseyin Avni 
Bey aynı zamanda bir ilim adamıydı. Albayrak ve Türk Yurdu'nda Türk dili ve tarihi ile 
ilgili makaleler yazdı. Trabzon tarihi ile ilgili bir kitap da kaleme aldı. Mezarı 
ölümünden 95 yıl sonra bulundu ve bulunduktan 5 yıl sonra vefatının 100. yıl anısına 
bir anıt mezar yapıldı. 
Anahtar Sözcükler: Sakarya Meydan Muharebesi, Hüseyin Avni Alparslan, 42. Piyade 
Alayı, Gönüllü Alay, Giresun-Tirebolu.

Abstract:
The aim of this thesis is to introduce Hüseyin Avni Bey and the 42nd Infantry Regiment 
to the Turkish Military History literature. The scope of the thesis is the life of Hüseyin 
Avni Bey and the activities of the 42nd Infantry Regiment. All primary sources were 
used as sources in the thesis.
Hüseyin Avni Alparslan Bey was born in Tirebolu, 1876. He received his primary 
education from his father and mahalle mektebi. He completed his rüştiye education in 
Tirebolu. After graduating from the Ticaret-î Bahriye, he took and passed the Military 
Academy the exams. Between 1898-1901, he was educated at the Pangaltı Mekteb-î 
Harbiye and graduated as a lieutenant (infantry). His military life was quite hectic. He 
served in various military missions in Anatolia and in the Balkans. He served in The 
Action Army, participated in the Balkan War, fought in the Caucasus Front during the 
First World War, and was assigned to the 110th Regiment Commandership in the Harşit 
Defense. He fought the Pontus revolt in Samsun. Then he became the commander of the 
volunteer regiment established in Giresun. The regiment was later renamed as 42nd 
Infantry Regiment. Hüseyin Avni Bey participated in the Battle of the Sakarya as the 
Commander of the 42nd Regiment. and was heavily wounded by the Greek artillery in 
Gökgöz area and died in Haymana on 29/30 August 1921. He was rewarded with 
medals for his military success and heroism. Being a scholar, Hüseyin Avni Bey wrote 
articles on Turkish language and history in Albayrak and Türk Yurdu journals. He also 
wrote a book about the history of Trabzon. His tomb was found after 95 years of his 
death. Five years later, a mausoleum was built to commemorate the 100th anniversary 
of his death.
Keywords: Battle of the Sakarya, Hüseyin Avni Alparslan, 42nd Infantry Regiment, 
Volunteer Regiment, Giresun-Tirebolu