Doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme ve kalkınmaya etkileri: Panel data analizi
Impacts of foreign direct investments on economic growth and development: A panel data analysis
Yazar: BURCU TÜRKCAN
Danışman: PROF. DR. NEŞE KUMRAL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
1970lerin ortalarından itibaren artış trendine giren küreselleşme hareketi sonucunda doğrudan yabancı yatırımların (DYY) ülkelerin ekonomik büyüme ve kalkınma süreçlerindeki rolü artış göstermiştir. Diğer taraftan geniş ekonomik büyüme literatürü, ülkelerin ekonomik büyüme oranları ve gelişmişlik düzeyleri arttıkça DYY çekme kapasitelerinin de arttığını göstermektedir. Bu gerçekten yola çıkarak hazırlanan bu çalışmanın amacı, DYY ve ekonomik büyüme arasındaki içsel ilişkiyi OECD ülkeleri için analiz etmek ve bu analizden elde edilen sonuçlar doğrultusunda Türkiye için politika önerilerinde bulunmak olmuştur. Zira ekonomik büyüme literatüründe DYY girişleri ile ekonomik büyüme süreci arasındaki içsel ilişkiye çok az değinilmiştir.Bu amaçla hazırlanan çalışmanın birinci bölümünde DYY'nin tanımı, önemi ve ülkeye gelmesini etkileyen faktörlere değinilmiştir. Ayrıca DYY'nin ekonomik büyüme ve kalkınmadaki rolü de ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde; dünyada ve Türkiye'de DYY konusuna değinilmiş ve Türkiye'nin yabancı yatırımlar konusundaki politikalarına değinilerek, günümüz politikası ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Ayrıca Türkiye'de DYY'lere dair çeşitli göstergelere yer verilerek göstergeler bazında analiz yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise; OECD ülkeleri açısından, DYY'nin ekonomik büyüme üzerine etkisi konusunda panel veri analizi yapılmıştır. 23 OECD ülkesi ve 1975 ? 2004 zaman periyoduna ait verilerle elde edilen veri seti ışığında ekonomik büyüme ve DYY ilişkisi analize tabi tutulmuştur. İlgili literatürde son yıllardaki çalışmalar takip edilerek DYY ve ekonomik büyüme arasında içsel (endojen) bir ilişki olduğu varsayımı benimsenmiş ve eşanlı bir denklem sistemi kurulmuştur. Ekonometrik tahminleme sonucunda DYY ile ekonomik büyümenin birbirlerinin önemli belirleyicileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, tahminleme sonuçları, ihracat büyüme oranının, hem DYY girişlerinin hem de ekonomik büyümenin önemli bir belirleyicisi olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Since the middle of 1970s, the globalization trend has been accelerating and hence the importance of foreign direct investments (FDI) increased dramatically. The literature shows that economic growth rates attracts FDI, too. Hence, there must be an endogenous relationship between FDI and economic growth. However in literature, there is little attention on this endogenous relationship. Also the recent studies from this view, are mainly for Latin, Caribbean, Chinese and Asian countries. So the main motivation for this study is; analysing endogenous relationship of FDI and economic growth for OECD countries and suggesting policy recommentations for Turkey by using those econometric results.In the light of this aspect, the organization of paper for this analysis is as follows. Section 1 presents the main concepts, advantages and disadvantages of FDI. Also, the importance of FDI in economic growth and development processes are examined. Section 2 is reserved to the discussion of FDI in Turkey since 1980s. From this view, FDI policies of Turkey are examined and some indicators about FDI are showed. Lastly, in section 3, econometric estimation using a panel dataset for 23 OECD countries and for the period of 1975-2004 is made. Following related literature, economic growth and FDI are presumed as endogenous variables, and a simultaneous equation system, with the generalized methods of moments (GMM) technique is estimated. It is found that FDI and economic growth are important determinants of each other. It is also found that export growth rate is statistically significant determinant of FDI and economic growth.