Balâ ilçesi yer isimleri
Place names of Balâ district
Yazar: İREM BAYRAKTAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP SARIKAYA
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
''Balâ İlçesi Yer İsimleri'' isimli bu tez çalışması, Ankara ilinin Balâ ilçesinin elli beş (55) mahallesinden derlenen toplam bin iki yüz bir (1201) adet yer ismi üzerine yapılmış bir mikrotoponimi çalışmasıdır. Mikrotoponimi, belirli bir bölgede yaşayan insanların o bölgede bulunan coğrafi şekillere verdikleri isimleri köken ve yapı bakımından inceleyen bilim dalıdır. Toponiminin bir koludur. Mikrotoponimler, bölge halkının ağız özellikleri ve sosyal yaşantısını yansıtır. O bölgenin kültürüyle ilgili önemli verileri bünyesinde taşır. Çalışmanın amacı bölgede varlığını sözlü kültür ile sürdüren yer isimlerinin kayıt altına alınarak unutulmasını önlemek ve gelecek nesillere aktarımını sağlamaktır.
Tezin giriş bölümünde öncelikle bu çalışmanın temelini oluşturan İsim Bilimi ve Yer İsimleri Bilimi hakkında bilgiler verilmiş, ardından çalışmaya konu olan Ankara ve Balâ'nın coğrafyası, tarihi ve Balâ isminin kökeni ile ilgili açıklamalarda bulunulmuştur.
Birinci bölümde tez çalışmasında ele alınan yer isimleri kendi içlerinde gruplandırılarak çeşitli bölümlere ayrılmıştır. Bu gruplandırmanın sebebi verilerin daha anlaşılır bir şekilde sunulmasıdır.
İkinci bölümde yer isimleri üzerine semantik incelemeler yapılmıştır. Bazı yer isimlerinin anlam veya veriliş sebepleri tespit edilemezken birçoğunun kökenine ulaşılmıştır.
Üçüncü bölümde yer isimlerinin gramatikal yapısı incelenmiştir. Bu inceleme sırasında yer isimleri kurulurken birden fazla yapı kullanıldığı gözlemlenmiştir.
Dördüncü bölümde yer isimlerinde kullanılan ve coğrafi terim niteliği taşıyan sözcüklerin listesi hazırlanmıştır. Çoğu yer isminde aynı sözcükler bulunmaktadır.
Sonuç bölümünde elde edilen tüm bilgilerin değerlendirmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ankara, Balâ, isim, isim bilimi, yer ismi, yer isimleri bilimi, mikrotoponimi.

Abstract:
This thesis titled ''Balâ District Place Names'' is a microtoponymy study conducted on a total of one thousand two hundred and one (1201) place names collected from fifty-five (55) neighborhoods of Bala district of Ankara province. Microtoponymy is the branch of science that examines the names given by people living in a certain region to geographical features in that region in terms of origin and structure. It is a branch of toponymy. Microtoponyms reflect the dialect characteristics and social life of the people of the region. It carries important data about the culture of that region. The aim of the study is to record the place names that continue their existence in the region with oral culture and to prevent them from being forgotten and to ensure their transfer to future generations. 
In the introduction section of the thesis, information is first given about Onomastics and Place Names Science, which form the basis of this study, and then explanations are made about the geography, history and origin of the name Bala of Ankara and Bala, which are the subjects of the study. 
In the first section, the place names discussed in the thesis are grouped within themselves and divided into various sections. The reason for this grouping is to present the data in a more understandable way. 
 In the second section, semantic studies were conducted on place names. While the meanings or reasons for the names of some place names could not be determined, the origins of many were reached.
In the third section, the grammatical structure of place names was examined. During this examination, it was observed that more than one structure was used when forming place names.
In the fourth section, a list of words used in place names and having the characteristics of geographical terms was prepared. Most place names contain the same words.
In the conclusion section, an evaluation of all the information obtained was made.

Keywords: Ankara, Balâ, name, place nâme, onomastics, science of placenames, microtoponomy.