Konya koşullarında farklı azot ve fosfor uygulamalarının Macar fiği + arpa karışımının ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different nitrogen and phosphorus applications on the forage yield and quality of Hungarian vetch+barley mixture in konya conditions
Yazar: ÖMER FARUK KÖKCÜLER
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT TÜRK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arpa = Barley ; Macar fiği = Hungarian vetch

Özet:
Bu çalışma farklı azotlu ve fosforlu gübre dozlarının Macar fiği + arpa karışımlarının ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2022-2023 vejetasyon döneminde Konya'da yürütülmüştür. Çalışma, tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede beş farklı azot dozu (0, 3, 6, 9 ve 12 kg/da) ve dört farklı fosfor dozu (0, 4, 8 ve 12 kg/da) uygulanmıştır. Araştırmada Macar fiği çeşidi olarak Anadolu Pembesi-2002, arpa çeşidi olarak Finola kullanılmıştır. Araştırmada bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), toplam sindirilebilir besin maddesi ve nispi yem değerleri incelenmiştir. Çalışmada incelenen tüm özellikler üzerine azot, fosfor ve azot x fosfor interaksiyonlarının etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Gübre dozları arttıkça bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, toplam sindirilebilir besin maddesi ve nispi yem değeri önemli artışlar gösterirken, ADF ve NDF oranları azalmıştır. En yüksek kuru ot verimleri verim 887.4 ve 931.6 kg/da ile 12 kg/da azot x 8 kg/da fosfor ve 12 kg/da azot x 12 kg/da fosfor uygulanan parsellerden elde edilmiştir. Ham protein oranı ve verimi bakımından en yüksek değerler de 12 kg/da azot x 8 kg/da fosfor ve 12 kg/da azot x 12 kg/da fosfor uygulanan parsellerden elde edilmiştir. Sonuç olarak; Konya ve benzeri ekolojik koşullarda Macar fiği + arpa karışımında yüksek verimli ve kaliteli ot üretimi için 12 kg/da N + 8 kg/da P2O5 gübre dozları önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted in Konya during the 2022-2023 vegetation period to determine the effects of different nitrogen and phosphorus fertilizer doses on the yield and quality of the Hungarian vetch + barley mixture. The study was conducted with three replications according to the factorial trial design with randomized blocks. In the study, five different nitrogen doses (0, 3, 6, 9 and 12 kg da-1) and four different phosphorus doses (0, 4, 8 and 12 kg da-1) were applied. In the research, Anadolu Pembesi-2002 was used as the Hungarian vetch cultivar and Finola was used as a barley cultivar. The research examined plant height, green forage yield, dry forage yield, crude protein ratio, crude protein yield, acid detergent fiber (ADF) ratio, neutral detergent fiber (NDF) ratio, total digestible nutrients and relative feed values. The effects of nitrogen, phosphorus and nitrogen x phosphorus interactions on all properties examined in the study were found to be statistically significant. As fertilizer doses increased, plant height, green forage yield, dry forage yield, crude protein ratio, crude protein yield, total digestible nutrients and relative feed values increased significantly, while ADF and NDF ratios decreased. The highest dry forage yield were found as 887.4 and 931.6 kg da-1 and were obtained from the plots where 12 kg da-1 nitrogen x 8 kg da-1 phosphorus and 12 kg da-1 nitrogen x 12 kg da-1 phosphorus were applied respectively. The highest values in terms of crude protein rate and crude protein yield were obtained from the parcels where 12 kg da-1 nitrogen x 8 kg da-1 phosphorus and 12 kg da-1 nitrogen x 12 kg da-1 phosphorus were applied. In conclusion; in Konya and similar ecological conditions, 12 kg da-1 N + 8 kg da-1 P2O5 fertilizer doses can be recommended for high-yield and quality forage production in Hungarian vetch + barley mixture.