El-Meliküs-Sâlih Necmeddîn Eyyûb Döneminde Eyyûbî Devleti (637/1240-647/1249)
Ayyubid state during thre reign of al-Malik al-Salih Najm al-din Ayyub (637-647/1240-1249)
Yazar: BEDRETTİN BASUĞUY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AĞIRMAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: El-Meliküs-Salih Necmeddin Eyyub = Al-Malik al-Salih Ayyub ; Eyyubiler = Ayyubids ; Eyyubiler Devleti = State of Ayyubids ; Eyyubiler Dönemi = Eyyubids Period

Özet:
el-Melikü's-Sâlih Necmeddîn Eyyûb döneminin siyasî tarihini, devlet teşkilatını ve sosyo-kültürel hayatını ele aldığımız bu araştırma Eyyûbî tarihinin son dönemindeki önemli bir devri aydınlatmayı amaçlamaktadır.
Siyasi birliğin dağıldığı, hânedan üyeleri arasında güç ve itibar hiyerarşisini belirlemeye yönelik mücâdelelerin yoğun olarak yaşandığı bir dönemde tahta geçen el-Melikü's-Sâlih, ancak 1245'te Dımaşk sâhibi İmâdeddîn İsmail'i tasfiye edip Dımaşk'ı fethettikten sonra siyasi birliği sağlama imkânı yakalamıştır. Amcası İmâdeddîn İsmail'le giriştiği iktidar mücadelesi sırasında yaşadığı hayal kırıklıkları es-Sâlih'te merkezîleşme temâyülünü giderek güçlendirmiştir. Otoriter mizacı ve akrabalarına karşı hissettiği yabancılaşma duygusunun da etkisiyle el-Melikü's-Sâlih ülkesini hânedan mensubu olmayan görevliler eliyle yönettiği merkeziyetçi bir devlet yapısı oluşturmuştur. 
el-Melikü's-Sâlih döneminde politik sistem merkezîleşmeye doğru evrildiği halde devlet teşkilâtında önemli bir değişiklik olmamıştır. Bu dönemdeki idârî, adlî, mâlî ve askerî müesseseler küçük bazı değişiklikler hâriç Salâhaddîn döneminde görülen kurumlarla benzerlik arz etmektedir.
el-Melikü's-Sâlih dönemi, yoğun ve yıpratıcı siyasî ve askerî faaliyetlere rağmen sosyal alandaki gelişmelerin devam ettiği bir dönemdir. İmar faaliyetleri bakımından canlı geçen bu dönem iktisadî ve ilmî faaliyetlerin önceki dönemlere nispetten zayıfladığı bir dönem olmuştur.


Anahtar Kelimeler: el-Melikü‟s-Sâlih, Eyyûbî Devleti, Eyyûbîler, TeĢkilât, Sosyal, Siyasî, Ġlmî, Âlim, Ortaçağ Tarihi, Mısır, ġâm.

Abstract:
This dissertation project handles the political history, state organization and socio-cultural life in the period of al-Malik al-Sâlih aims to lighten an important era in the last period of Ayyubid history.
al-Malik al-Sâlih, who governed at a period in which political unity was dispersed, and struggle for power to determine the hierarchy of esteem among members of dynasty was intense,  caught the opportunity to provide political unity after liquidating of Imad al-Din Ismail and the conquest of Damascus in 1245. al-Salih's tendency towards centralization strengthened after his frustration during struggle for power with his uncle Imadeddin İsmail. Having a domineering temperament and under the influence of alienation towards his his relatives, al-Malik al-Sâlih established a centralist structured state ruled by the officers non-members of the dynasty.
In the period of al-Malik al-Sâlih the state structure did not experienced a significant change in spite of inversion of political system towards centralization. Administrative, judicial, financial and military institutions during this period except from some trivial changes were similar to those seen during Salah al-Din period.
In the reign of al-Malik al-Sâlih, social developments continued in spite of intense and exhausting political and military activities. This term which was rich in terms of construction facilities was partly weak in economic and scientific aspects compared to previous periods.



Key words: al-Malik al-Sâlih, Ayyubid state, Ayyubids, State Organization, Social,Political, Scientific, Scholar, Medieval History, Middle Ages, Egypt, Syria