Mübeccel Kıray sosyolojisinde toplumsal yapı anlayışı
Mubeccel Kıray's sociology andher  perception of  social structure
Yazar: HATİCE SINAR
Danışman: PROF. DR. AHMET KORKUT TUNA
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyografi = Biography ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bilim insanı = Scientist ; Biyografi = Biography ; Kıray, Mübeccel = Kıray, Mübeccel ; Sosyal yapı = Social structure ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu makale, kadın bilim insanı ve sosyolog olarak Mübeccel Belik Kıray'ın (doğum 23 Şubat 1923, İzmir - ölüm 7 Kasım 2007, İstanbul) özelinde Türkiye'de sosyolojinin değişimine etkilerinin ve çalışma yöntemlerinin araştırıldığı yüksek lisans tez çalışmasının özetidir.

Tezde, Kıray döneminde etkileşimde bulunduğu bilim insanları ve öğrencileri üzerinden eserlerinin tümünün araştırılması, okunması, dönemsel karşılaştırılmaları ile gerçekleştirildi. 

Milliyetçi-üniter devletin oluşturduğu Türkiye merkez sosyolojisine karşı Marksist Behice Boran'ın yanında başlayan ülkemizdeki bilimsel hayatında, çıkış noktası tüketim ekonomisi ve yansımalarıdır.

Marksist doktrinden gelen bir hocanın Anglosakson eğitimli öğrencisi olarak Kıray ODTÜ ve Devlet Planlama teşkilatında Neo-Keynesyen olgunlaşma süreci içerisinde yapısal sorunlar da yaşamıştır. Öğretim görevliliği dönemi Türkiye için de özeldir. 

Neo-Keynesyen bir yönü hep var olmuştur, oysa hoca/ustasından Behice Boran'dan aldığı alanda toplumsal yapı çalışmalarını meslek hayatının sonuna kadar sürdürecektir. 

Ülke genelinde alanda ABD'li bilim insanlarının yaptığı çalışmalara paralel ve uyumlu özgün bir alan sosyoloğu olarak çalışmaları toplumsal değişim süreçleri ve tabakalaşmayla yakından ilgilidir. Öne çıkan ve burada anmaya değer çalışmaları: J. Hinderink ile birlikte sanayi tarımı ve Çukurova özeli, Türk Sosyal Bilimler Derneği'nin, Ankara okulu ile yaptığı çalışmalar, Chicago okulunun kent sosyolojisi çalışmalarının Ford Vakfı tarafından finanse edilen İzmir Sosyal Değişme Araştırması ve özellikle daha önce başka sosyologlar tarafından kullanılsa da ülke özelinde bir ara çözüm olarak getirdiği özgün tampon mekanizmalar kavramı önemlidir. 

Sonucunda ulaşılabilen bütün eserleri kitap ve makaleleri toplu bibliyografya olarak tezimiz ekinde sunulmuştur. 
Farklı düşünmenin yolunu açan hocam  Prof. Dr. Ahmet Korkut Tuna başta olmak üzere çalışmada emeği geçen herkese sonsuz teşekkürler. Olmasalar üretemezdik

Abstract:
This essay is the summary of the post graduate thesis on the affects of the works of Mübeccel Belik Kıray (born 23 February 1923, İzmir–died 7 November 2007, İstanbul) on the change of sociology in Turkey and on the investigation of methodology. 

The thesis was conducted with the investigation and comparison of the Kıray's works in connection the social scientists and students whom she had interacted.

Against the mainstream sociology which was created by the nationalist, unitary state, Kıray's initial studies was on consumer economics and its repercussions. 

Kıray who started her carrier with Marxist Behice Boran was a student of Anglo-Saxon sociology. She had structural issues during her carrier in Middle East Technical University and State Planning Organisation in which she studied Neo-Keynesian school. She had worked on the studies of social structure during her life time which she had taken over from her scholar Behice Boran.

Her studies are closely related with the processes of social change and stratification and they are also parallel and consistent with the field sociology of her colleagues in the USA. Her studies that are noteworthy: Industrial agriculture in Çukurova region (with J. Hinderink); Social change in İzmir (closely linked with Chicago school's urban sociology); her conceptualisation of buffer mechanisms. 

Collective bibliography of her works annexed at the end of the thesis.
I would like to thank to all the people who contributed to this study especially my  advisor Prof. Dr. Ahmet Korkut Tuna who taught me different ways of thinking. I could not write this thesis without his support.