Yetişkinlerde çocukluk çağı travması ve benlik saygısının ilişki bağımlılığı üzerindeki yordayıcı rolü
The role of childhood trauma and self esteem in predicting codependency
Yazar: ARDA KÜÇÜKYILDIZ
Danışman: PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Benlik saygısı = Self esteem ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İlişki bağımlılığı = Relationship addiction

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de yaşayan yetişkinlerde çocukluk çağı travmalarının ve benlik saygısının, ilişki bağımlılığı üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Oluşturulan anketler internet üzerinden 228'i kadın (%53,1) 201'i erkek (%46,9) olmak üzere toplam 429 katılımcıya ulaştırılmıştır. Örneklemin yaş ortalaması 34,77±11,56 olup 19-70 aralığındadır. Katılımcıların 213'ü evli (%49,7), 216'sı romantik ilişkisi olan bekar (%50,3) bireylerdir. Çalışmada Sosyodemgorafik ve Diğer Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RSBÖ) ve Spann-Fischer İlişki Bağımlılığı Ölçeği (SFİBÖ) kullanılmıştır. Araştırmada sosyodemografik değişkenlerin çocukluk çağı travmaları, benlik saygıları ve ilişki bağımlılığı üzerindeki etkisini incelemek için bağımsız örneklem t-testi, başlıca hipotezlerini test etmek için ise Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan analizin sonuçlarına göre evli katılımcılarda ÇÇTÖ alt boyutlarından duygusal ihmal ve istismar ile aşırı koruma-kontrol ilişki bağımlılığının anlamlı bir yordayıcısıdır. Romantik ilişkisi olan katılımcılarda ise, ÇÇTÖ alt boyutlarından fiziksel ihmal ve istismar ile duygusal ihmal ve istimarın ilişki bağımlılığının anlamlı bir yordayıcı olduğu bulgusu elde edilmiştir. Bulgular, benlik saygısı değişkeninin hem evli olan hem de romantik ilişkisi olan bekar katılımcılar içim ilişki bağımlılığı anlamlı bir şekilde yordadığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, bireylerin erken dönem ve genç erişkinlikte yaşadıkları travmatik yaşantıların ve benlik saygılarının, gelecekte eş/partner ilişkilerindeki bağımlılık düzeylerinin üzerindeki önemini işaret etmektedir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda ilişki bağımlılığının, çocukluk çağı travma alt boyutları ve benlik saygısı ile ilişkili olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the predictive role of childhood traumas and self-esteem on codependency in adults living in Turkey. A total of 429 participants, 228 females and 201 males, between the ages of 19-70 were reached via the internet. The mean age of the sample was 34.77 ± 11.56. Of the participants, 213 (49.7%) were married and 216 (50.3%) were romantically involved. The Sociodemographic and Other Information Form, the Childhood Trauma Scale, the Self-Esteem Scale and the Codependency Scale were used in the study. The independent sample t-test was used to examine the effects of sociodemographic variables on childhood traumas, self-esteem and codependency and Pearson correlation and regression analyzes were used to test the hypotheses of the research. According to the results of the study, codependency is a significant predictor of emotional neglect and abuse, which is one of the sub-dimensions of CTQ, and excessive protection-control codependency in married participants. In those participants in a romantic relationship, it was found that physical neglect and abuse, emotional neglect and abuse, which are sub-dimensions of CTQ, were significant predictors of codependency. The findings reveal that the self-esteem variable is a significant predictor of codependency among married and romantically involved participants. This study points out the importance of traumatic experiences and self-esteem of individuals in early and young adulthood on their future dependency levels in spouse/partner relationships. These findings indicate significant relationships between different types of childhood trauma, codependency and self esteem.