Pandemi döneminde tip 1 diyabet tanılı adolesanların öz-bakım gücü ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of self-care power and quality of life of adolescents diagnosed with type 1 diabetes during the pandemic period
Yazar: NURSEL CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL TOPAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN AKYOL GÜNER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenlik = Puberty ; Hemşirelik = Nursing ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Özbakım = Self-care

Özet:
T1DM'li adolesanların her açıdan etkilendiği koronavirüs pandemisi döneminde öz-bakım davranışları ve yaşam kaliteleri de değişim gösterebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, T1DM'li adolesanların öz-bakım gücü ve yaşam kalitelerinin pandemi koşullarında araştırılmasıdır.
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılan araştırmanın evrenini Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji polikliniğine başvuran 13-16 yaş aralığındaki T1DM'li adolesanlar oluşturmuştur. 118 adolesanın katıldığı çalışmada veriler; 'Katılımcı Bilgi Formu', 'Öz-Bakım Gücü Ölçeği' ve 'Kiddo-KINDL Yaşam Kalitesi Ölçeği' kullanılarak elde edilmiştir. Toplanan verilerin analizinde SPSS-22.0 paket programı ile tanımlayıcı istatistiksel metotlar kullanılmıştır. Katılımcıların ölçek ve alt boyut puanları arasındaki ilişkiler pearson korelasyon ve lineer regresyon analizleri ile incelenmiştir. 
Çalışmamızda adolesanların öz-bakım gücü ile pandemide önlemlere uyma, el yıkama sıklığında artış olma ve beslenme düzeni değişimindeki ilişki anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Adolesanların yaşam kalitesi ile cinsiyet, pandemide önlemlere uyma, temizlik davranışlarında ve el yıkama sıklığında artış yaşama, diyabet kontrolüne gitmekte sorun yaşama, diyabet yönetiminin nasıl olduğu, aile iletişimi, uyku süresi ve beslenme düzeninin nasıl etkilendiği, egzersiz yapmakta zorlanma ve diyabetin günlük faaliyetlere izin verme değişkenlerine göre anlamlı farklılık görülmüştür (p<0.05). Adolesanların pandemide öz-bakım gücü ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; pandemide öz-bakım gücü yüksek olan T1DM'li adolesanların yaşam kalitelerinin de yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract:
During the coronavirus pandemic, when adolescents with T1DM are affected in every way, self-care behaviors and quality of life may also change. The aim of this study was to investigate the self-care power and quality of life of adolescents with T1DM under pandemic conditions.
The population of the descriptive and relationship-seeking type study consisted of adolescents with T1DM between the ages of 13-16 who applied to the Pediatric Endocrinology outpatient clinic of Dr. Sami Ulus Obstetrics, Child Health and Diseases Training and Research Hospital. In the study in which 118 adolescents participated; 'Participant Information Form', 'Self-Care Power Scale' and 'Kiddo-KINDL Quality of Life Scale' was obtained by using. In the analysis of the collected data, descriptive statistical methods were used with SPSS-22.0 package program. The relationships between the scale and sub-dimensions scores of the participants were examined by pearson correlation and linear regression analyses.
In our study, the relationship between the self-care power of adolescents and compliance with precautions in the pandemic, increase in the frequency of hand washing and change in diet was found to be significant (p<0.05). There was a significant difference the quality of life of adolescents and gender, compliance with precautions in the pandemic, increase in cleaning behaviors and frequency of hand washing, having problems in going to diabetes control, how diabetes management is, family communication, sleep duration and how diet are affected, difficulty exercising and diabetes allowing daily activities according to variables (p<0.05). The relationship between self-care power and quality of life of adolescents in the pandemic was also found to be statistically significant (p<0.05). After all; It is seen that the quality of life of adolescents with T1DM, who have high self-care power in the pandemic, is also high.