Sağlık çalışanlarında tükenmişlik düzeyi ve ilişkili faktörler
Burnout level and related factors in healthcare professionals
Yazar: NURİ KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN AYDIN SAYILAN
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sağlık çalışanlarında tükenmişlik düzeyi ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. Çalışmanın evrenini bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan 400 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Veri toplama döneminde aktif olarak görev yapan ve ulaşılabilen, araştırmaya katılmayı kabul eden 220 sağlık çalışanı örneklemi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda araştırmacılar tarafından oluşturulan bilgi formu ve Maslach Tükenmişlik Envanteri-Genel Formu  kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Normal dağılıma sahip verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi, 2'den fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise, tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve fark bulunduğu durumda fark yaratan değişkeni bulmak için Bonferroni testi kullanılmıştır. Bu çalışmada sağlık çalışanlarının tükenme toplam puan ortalaması 45,95±8,13 ve sağlık çalışanların tükenmişliği orta düzey olarak bulundu. Ayrıca tükenme genel ortalaması 13,91±5,00; duyarsızlaşma genel ortalaması 8,65±3,68 ve yetkinlik genel ortalaması 23,38±3,54 bulunmuştur. Evli olan sağlık çalışanlarının kişisel başarı hissinde (yetkinlik) artma görülürken, tükenmişlik düzeyleri bekarlara göre daha fazladır. Ekonomik durumunu düşük olan lisans mezunlarının duyarsızlaşma düzeyi yüksek bulunmuştur. Acil birimde hemşire olarak çalışan sağlık çalışanlarında tükenme ve duyarsızlaşma puanlarının arttığı saptanmıştır. Ayrıca meslekte çalışma yılı fazla olan, mesleğini ve birimini sevenlerin yaşlarının artmasıyla kişisel başarı hissinin de (yetkinlik) arttığı saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to determine burnout level in healthcare professionals and relevant factors. The target population of the study comprised 400 healthcare professionals working in a training and research hospital. 220 available healthcare professionals who actively worked during the data collection period and agreed to take part in the study constituted the sample. In collection of the data the study used an information form created by the researchers in line with the literature and the Maslach Burnout Inventory-General Form. The study analyzed the data acquired using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program. In the normally distributed data the study used the independent samples t-test for the difference between two independent groups in comparing the quantitative data and the one-way analysis of variance in comparing more than two groups. In case a difference was found, the study used the Bonferroni to find the time causing the difference. The study found that the healthcare professionals' mean total burnout score was 45.95±8.13 and they had moderate burnout level. Also the mean burnout score was 13.91±5.00; the mean depersonalization score was 8.65±3.68; and the mean competence score was 23.38±3.54. The study determined that the married healthcare professionals had increased sense of personal success (competence) and had higher burnout than those who were single. The healthcare professionals with bachelor's degree whose economic condition was evaluated to be lower had higher depersonalization level. The study determined that the healthcare professionals working in the emergency unit had increased burnout and depersonalization scores. Also as the time of working in the profession and age of those who love their profession and unit increased, the sense of personal success (competence) increased.