Döviz riski yönetiminin Azerbaycan ekonomisine ve ticari bankaların karlılığına etkisi
The impact of foreign exchange risk management on Azerbaijaneconomy and its effect on the profitability of commercial banks
Yazar: ELMIR HUSEYNOV
Danışman: DOÇ. DR. ARİF SALDANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez, döviz riski ve yönetiminin Azerbaycan ekonomisini ve
Azerbaycan'daki bankaların finansal performansını nasıl etkilediğinden bahsediyor.
Yüksek lisans tezinin diğer amacı, Azerbaycan'daki ticari bankaların karlılığı üzerinde
döviz riski yönetiminin etkisinin ampirik bir araştırmasını incelemektir. Bu tezde, son
yıllarda döviz kurundaki değişmelerin nedenleri ve bunun Azerbaycan ekonomisine,
bankacılık sektörüne etkisi araştırılmıştır.
Çalışma tanımlayıcı desende tasarlanmıştır. Hedef kitlede Azerbaycan'da 21
ticari banka bulunmaktadır. Raporda, Azerbaycan'daki 21 ticari bankanın tamamı
örneklem yaklaşımı kullanılarak seçilmiştir. Analizlerde ikincil veriler kullanılmıştır.
Bağımsız değişkenin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisini değerlendirmek için
çoklu doğrusal regresyon araştırması yapılmıştır. Regresyon modelinin bağımlı ve
bağımsız değişkenlerinin uyumunun incelenmesi amacıyla bu tezde Panel Veri Analizi
Yöntemi kullanılacaktır. Bu çalışmanın ampirik bulguları, döviz kurlarındaki
dalgalanmaların ve risklerin Azerbaycan bankalarının ve ekonomisinin karlılığı
üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumsuz bir etkiye sahip olduğunu
göstermektedir.
Azerbaycan'daki bankaların finansal performansını etkileyen döviz riski ve
yönetimi hakkında yapılan bu çalışma, Azerbaycan manatının döviz kurundakı
dalgalanmaların ve petrol fiyatındakı ani düşüşlerin ekonomiye ve ayrıca bankaların
karlılık performansına ciddi etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, döviz
yönetimi stratejilerinin geliştirilmesini, bu riskin Azerbaycan ekonomisi ve bankacılık
sektörü tarafından kontrol altında tutulmasını, ekonomide çeşitlendirmenin önemini,
ekonomik liberalleşmenin ve girişimcilik alanının geliştirilmesini katkı olarak
değerlendirmektedir.

Anahtar kelimeler: Döviz riski, Azerbaycan ekonomisi, ticari bankaların
karlılığı, döviz kuru,

Abstract:
This thesis talks about how foreign exchange risk and management affects the
Azerbaijani economy and the financial performance of banks in Azerbaijan. The other
aim of the master's thesis is to examine an empirical investigation of the impact of
foreign exchange risk management on the profitability of commercial banks in
Azerbaijan. In this thesis, the reasons for the changes in the exchange rate in recent
years and its impact on the Azerbaijani economy and banking sector were investigated.
The study was designed in a descriptive pattern. The target audience includes
21 commercial banks in Azerbaijan. In the report, all 21 commercial banks in
Azerbaijan were selected using the sampling approach. Secondary data was used in
the analyses. Multiple linear regression research was conducted to evaluate the effect
of the independent variable on the dependent variables. Panel Data Analysis Method
will be used in this thesis to examine the fit of the dependent and independent variables
of the regression model. The empirical findings of this study show that exchange rate
fluctuations and risks have a statistically significant and negative impact on the
profitability of Azerbaijani banks and economy.
This study on foreign exchange risk and management affecting the financial
performance of banks in Azerbaijan reveals that fluctuations in the exchange rate of
the Azerbaijani manat and sudden drops in oil prices have a serious impact on the
economy and on the profitability performance of banks. This study evaluates the
development of foreign exchange management strategies, keeping this risk under
control by the Azerbaijani economy and banking sector, the importance of
diversification in the economy, and the development of economic liberalization and
entrepreneurship as a contribution.
Key words: Foreign exchange risk, Azerbaijan economy, profitability of
commercial banks, exchange rate