Tomris uyar öykülerinin feminist eleştirisi
Feminist critique of tomris uyar stories
Yazar: GÜLBEN KOCABIÇAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL HADİ BULUT
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Feminizm = Feminism ; Kadın edebiyatı = Women literature ; Kadın yazarlar = Female writers ; Uyar, Tomris = Uyar, Tomris

Özet:
Tomris Uyar ( 1941- 2003), 1965' ten itibaren Papirüs' te yayımlanan eserleriyle
adını duyurmuş öykücü, çevirmen, denemecidir. İlk öykü kitabını çıkardığı 1971'den
öldüğü yıl 2003'e kadar on bir öykü kitabı, " Gündökümü I- II" adlarıyla yayımlanmış
günlükleri ve altmışı aşkın çevirisi ile Türk edebiyatında kendisine önemli bir yer
edinmiştir. Geleneksel ataerkil yapının çelişkilerini Türkiye' deki bir kadın olarak
yaşamış ve hem kurmaca hem de fikir yazılarında bu çelişkileri kadın bakış açısından
yazmıştır.
Öykülerinde, merkeze aldığı kadının aile ve toplum içindeki konumundan
rahatsızlığını dile getirmiştir. Cinsiyet ayrımına toplumsal ve kültürel değerler
tarafından görmezden gelinen kadınların hayatları üzerinden dikkat çekmesi Tomris
Uyar öykülerinin feminist eleştiri yöntemiyle incelenmesine imkan vermiştir. Bu master
tezi, Tomris Uyar öykülerini hayatın cinsiyet merkezli bir bakışla ele alınmasını ve
feminist eleştiri yönteminin yaslandığı temel görüşleri değerlendirmektedir.
Türk öykücülüğünün en önemli isimlerinden biri olan Tomris Uyar, kadının
kendini gerçekleştirebilmesinin önündeki engellerin erkekler tarafından yaratıldığına
vurgu yapmış; kadınlara, erkekler tarafından hor görülmeye ve sömürülmeye karşı
çıkmalarını gösteren öyküler kaleme almıştır. Şimdiye kadar yapılan çalışmalardan
farklı olarak Tomris Uyar öykülerine feminist eleştiri yöntemi ışığında bakmanın onun
öykücülüğünde gerçek anlamda önem arz eden kadına dair birtakım öğeleri
aydınlatacağı görüşündeyiz.
Anahtar Kelimeler: Tomris Uyar, Feminizm, Feminist Edebiyat Eleştirisi, Kadın
Edebiyatı, Kadın Yazar.

Abstract:
Tomris Uyar ( 1941- 2003) is a storyteller, translator and a essayist who made a
name with the works of her which has published in "Papirüs" magazine from 1965. She
had found an important place for herself in Turkish literature from the year which her
first story book published in 1971 till her death 2003 with eleven story books, diaries
published with the name "Gündökümü I-II" and with translations over sixty. As a
woman who lived in Turkey she lived the contradictions of the traditional patriarchal
structure and she wrote these contradictions from a women's point of view in both at
fiction and at insight papers.
She expressed her discomfort of woman who was the center of her stories because of
their place in family and society. Tomris Uyar attracted an attention to sexism by social
and cultural vaules out of ignored women live had allowed her stories to be examined
with the feminist critique method. This master thesis evaluate Tomris Uyar's stories that
handle life with a gender based view and feminist critique method which repose on
basic ideas.
Tomris Uyar who was one of the most important names of Turkish short story,
emphasised on obstacles which created by men to women self-actualization; she has
written stories which demonstrate that women who stand against exploitation and
despise by men. Unlike so far studies our opinion is looking Tomris Uyar's stories
under the light of feminist critique method will enlighten some elements which supply
in real meaning about women in her short story.
Key Words: Tomris Uyar, Feminism, Feminist Literary Criticism, Woman Literature,
Authoress.