Oyun temelli bilişsel gelişim programının 60-72 aylık çocukların bilişsel gelişimine etkisi
The effect of game based cognitive development programme on cognitive development of 60-72 months old children
Yazar: BENGÜ TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA USLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyunla öğretim = Teaching with game

Özet:
Bu araştırma, "Oyun Temelli Bilişsel Gelişim Programı"nın (OTBGP) 60-72 aylık çocukların bilişsel gelişimlerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmanın bağımsız değişkeni 60-72 aylık çocuklar için "Oyun Temelli Bilişsel Gelişim Programı"dır. Bağımlı değişkenleri ise anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların dil kavramı yeteneği, ayırt etme hızı yeteneği, sayı kavramı yeteneği ve yer kavramı yeteneği puanlarıdır (bilişsel gelişim puanları). Araştırmada gerçek deneme modellerinden olan ön test/son test kontrol gruplu model kullanılmıştır.
Çalışma grubunda, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Konya ilinde bulunan Karatay Belediyesi Fetihkent Anaokulu'na devam eden, 60-72 ay aralığında olan, normal gelişim gösteren ve daha önce Oyun Temelli Bilişsel Eğitim almamış toplam 44 çocuk (22 deney, 22 kontrol grubu) yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuk ve anne-babalara yönelik soruları içeren Genel Bilgi Formu ile "Oyun Temelli Bilişsel Gelişim Programının" anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların bilişsel gelişimlerine etkisini istatistiksel olarak test etmek amacıyla "Thurstone Temel Kabiliyetler Testi 5-7 (TKT 5-7)" kullanılmıştır. Ölçek deneme ve kontrol grubundaki çocuklara ön test olarak uygulanmıştır. OTBGP ise deneme grubuna seçilen çocuklara bulundukları ortamdaki yaşantılarına ek olarak, araştırmacı tarafından 12 hafta boyunca, haftada 2 gün ve günlük 1 saat olmak üzere toplam 24 saat "düzenli ve kontrollü" olarak uygulanmıştır. Sınıfta bireysel ve grup olarak çalışmalar yapılmış ve yine bu gruba sınıfta öğretilen oyunlarla bağlantılı ev oyunları verilerek evde de Oyun Temelli Bilişsel Gelişim Programının pekiştirilmesi sağlanmıştır. Programın uygulanmasından sonra ölçek son test olarak deneme ve kontrol gruplarına, ayrıca OTBGP'nin kalıcılığını test etmek amacıyla izleme testi olarak deneme ve kontrol grubu çocuklarına on iki hafta sonra tekrar uygulanmıştır. 
İstatistiksel analizlerde; çocuklara ve anne babalara ait değişkenlerin betimlenmesinde yüzde (%) kullanılmıştır. Deneme ve kontrol grubu çocuklarının ön test puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t testi, deneme ve kontrol grubu çocuklarının son test puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t testi, her iki grubun ön test/son test karşılaştırmaları ile son test/izleme testi puanları arasındaki karşılaştırmalarda bağımlı gruplar t testi uygulanmıştır. Puanlar arasındaki farklılıkların test edilmesinde anlamlılık düzeyi 0.05 alınmıştır.
Bulgular incelendiğinde, deneme ve kontrol gruplarının dil kavramı / ayırt etme hızı / sayı kavramı ve yer kavramı ön test puanları arasında anlamlı düzeyde bir fark bulunamamıştır. Deneme ve kontrol gruplarının dil kavramı / ayırt etme hızı / sayı kavramı ve yer kavramı son test puanları karşılaştırıldığında, deneme grubu lehine anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Kontrol grubu çocukların dil kavramı / ayırt etme hızı ve yer kavramı ön test-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı, sayı kavramı ön test-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Deneme grubu çocukların dil kavramı / ayırt etme hızı / sayı kavramı ve yer kavramı ön test-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu, bu farklılığın ise son test puanları lehine olduğu bulunmuştur. Deneme grubu çocukların dil kavramı son test ve izleme testi puanları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı ancak ayırt etme hızı / sayı kavramı ve yer kavramı son test ve izleme testi puanları karşılaştırıldığında ise anlamlı bir farklılaşma bulunduğu, bununda çocukların izleme testi puanlarında yaşanan artıştan kaynaklandığı saptanmıştır. Deneme grubu çocukların ön test zekâ bölümü puan ortalamaları ile son test zekâ bölümü puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu ve bu farkın son test puanı lehine olduğu kaydedilmiştir. En önemlisi de bu programın deneme grubu çocukların zekâ bölümünde yaklaşık 14 puanlık önemli bir artışa yol açtığı tespit edilmiştir.
Bu bulgulara dayalı olarak "Oyun Temelli Bilişsel Gelişim Programı"nın çocukların bilişsel gelişiminde etkili olduğu ve etkisinin de kalıcı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was studied with the purpose of analyzing the effect of "Game-Based Cognitive Development Programme" (GBCDP) on cognitive development of 60-72 months old children. The independent variable of the research is "Game-Based Cognitive Development Programme" for 60-72 months  old children. The dependent variables are the ability of language notion, the ability of discrimination speed, the ability of number notion and the ability of space notion (cognitive development scores). In this research, one of the true experimental design, pre-test and post-test control group model is applied.
A total number of 44 children (22 experimental group, 22 control group) who are attending Karatay Municipality Fetihkent Kindergarten in Konya in 2014-2015 academic year, in the range of 60-72 months, growing normally and haven't studied Game-Based Cognitive Training before, were included in the workgroup. In this research as data gathering tools, general information form contains questions for children and parents and Thurston's Primary Mental Abilities Test 5-7 (PMA 5-7) in order to test statistically the effectiveness of "Game-Based Cognitive Development Programme" on cognitive development of 60-72 months old children who attend kindergarten were used. The scale was used as a pre-test to the children who were in experimental and control groups. Game-Based Cognitive Development Programme was applied "regularly and controlled" to the children elected to the experimental group in addition to experience in their environment during 12 weeks, 2 days a week and 1 hour per day that's totally 24 hours by the investigator. Individual and group studies were conducted in the classroom and giving home games associated with the games taught in the classroom were also provided to strengthen the Game-Based Cognitive Development Programme at home. After the application of the program, the scale PMA 5-7 was applied as a post-test to the experimental and control groups, twelve weeks after it was re-applied as a monitoring test for testing the durability of GBCDP to the children in both experimental and control groups.
In statistical analysis, percentage (%) was used to describe the variables that belong to children and parents. In comparison of pre-test scores of experimental and control group children, independent-samples t test was used; in comparison of post-test scores of experimental and control group children, independent-samples t test was used; in comparison of pre-test and post-test scores, post-test and monitoring test scores of both groups, paired-samples t test was used. The level of significance to test the differeces between scores 0.05 was taken. 
When findings were analyzed, it was found that there was no meaningful difference between scores of pre-test of language notion / discrimination speed / number notion and space notion of experimental and control groups. Comparing scores of post-test of language notion / discrimination speed / number notion and space notion of experimental and control groups, it was found that there was a meaningful differentiation in favor of experimental group. It was found that there was not a meaningful difference between scores of pre-test and post-test of language notion / discrimination speed and space notion of control group; but there was a meaningful difference between scores of pre-test and post-test of number notion. It was found that there was a meaningful difference between scores of pre-test and post-test of language notion / discrimination speed / number notion and space notion of experimental group and this difference is in favor of scores of post-test. When compared post-test and monitoring test of language notion scores of experimental group, it was found that there was not a meningful differentiation; but when compared post-test and monitoring test of discrimination speed / number notion and space notion of experimental group, it was found that there was a meaningful differentiation in which was stemmed from increasing monitoring test scores of children. It was recorded a meaningful differentiation between the mean of pre-test intelligence quotient scores and the mean of post-test intelligence quotient scores of children in experimental group and this difference is in favor of scores of post-test. Most important of all,  it was found that this program caused a significant increase of about 14 points in the intelligence quotient of children in experimental group.
In terms of these findings, it is determined that "Game-Based Cognitive Development Programme" is effective on cognitive development of children and this effect is permanent.