Menstrüal döngüde sıçan uterus yapısındaki elektron mikroskobik değişiklikler
Electron microscopic determination of changes in the surface epithelium of the rat uterus during the estrous cycle.
Yazar: FERİBA TURHAN
Danışman: PROF.DR. DENİZ ERDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
VII. ÖZETÇalışmamızda farklı menstrüel döngü evrelerinde, uterus duvarında olaylanan ince yapıdüzeyindeki değişikliklerin ışık ve elektron mikroskobu düzeyinde incelenmesi amaçlandı.Bu amaçla, uterusun 4 menstrüal evresinde bulunan 16 adet Sprague Dawley albino cinsidişi sıçan, her grupta 4' er adet olacak şekilde gruplandırıldı. Sıçanların menstrüal evreleri(proöstrus, östrus, metaöstrus ve diöstrus) her gün vajinal smear alınarak, Papanicolaou boyamayöntemiyle ayırt edildi. Sıçan uterus dokularından, ışık ve elektron mikroskobik çalışma için uygunbloklar hazırlandı. Alınan yarı ince kesitler toluidin mavisi ile boyanarak Olympus foto ışıkmikroskopta değerlendirilirken, işaretlenen bölgelerden alınan ince kesitler Carl Zeiss EM 900mikroskopta incelenerek resimlendirildiler.Proöstrus evresine ait uterus dokusunun elektron mikroskobik incelemelerinde, hücrelerdeyan yüzün apikal bölgelerinde belirgin bağlantı birimleri ayırt edildi. Hücre yan yüzlerinin basalbölgelerinde, belirgin interdigitasyonlar görüldü. Epitel boyunun büyümeye başlaması, lümenin azgirintili çıkıntılı oluşu, yalancı bezlerin oluşmaya başlaması, lamina propriya' da fibroblast benzeristromal hücrelerin gelişkin yapı sergilemesi ve damarlardaki dolgunluk erken proliferasyonevresindeki gelişim ile uyumluydu. Östrus evresinde, apikale yakın hücre yan yüzlerinde sıkıbağlantı birimleri gelişkin, genelde nokta halinde görüldü. Hücrelerin yan yüzlerinin basalindeizlenen interdigitasyonlar proöstrus grubuna göre daha gelişkindi ve yer yer hücreler arası aralığınaçıldığı izlendi. Bu evrede izlenen epitel boyundaki artış, apoptotik hücre ve cisimciklerin varlığı,bez lümenlerinde katlantıların şekillenmesi, lamina propriya' da yerleşik gelişkin stromal hücreler,damarlanmada ve kollagen liflerde artış, hipertrofik düz kas hücreleri östrus evresindeki sıçanuterusunun, folliküler evre (geç proliferasyon) yapısal değişimlerine uygun bulgular olarakdeğerlendirildi. Metaöstrus evresindeki sıçan uterusunda olaylanan yapısal değişimlerden, epitelboyundaki belirgin alçalma (kısalma), son derece gelişkin uterus ve yalancı bezlerin varlığı, laminapropriya' nın gelişkin stromal hücrelerindeki artış, yoğun sitoplazmalı düz kas hücreleri sekresyonevresi başlangıcı ile uyumlu bulgular olarak değerlendirildi. Diöstrus evresinde ise metaöstrusevresinde izlenen değişimler artarak insan uterusunun geç sekresyon evresi ile uyumlu bulgularsergilemiştir.Sonuç olarak proöstrus, östrus, metaöstrus ve diöstrus evrelerinden oluşan sıçan menstrüaldöngüsünün ışık ve elektron mikroskobik bulguların insan proliferasyon, folliküler ve erken-geçsekresyon evre bulguları ile örtüştüğü kanısına varılmıştır.

Abstract:
VIII. SUMMARYIn this study, electron microcopic determination of changes in the surface epithelium ofthe rat uterus during the estrous cycle was examined.With this aim, 16 Sprague Dawley albino female rats were put in 4 different groupsaccording to their estrous cycles. The `estrous cycle? in female rats stages were proestrous,estrous, metaestrous and diestrous. Vaginal smears were obtained once a day and stained using anadaptation of the Papanicoalou (PAP) procedure. Suitable sections from rat uterus for light andelectron microscopic study were prepared. Half thick cross sections were painted with toluidinblue and examined with Olympus photo light microscope, thick cross section were taken frommarked areas and examined on microscope Carl Zeiss EM 900 and photographed.During proestrous in electron microscopic thick cross section, the cells haddistinguishable tight junctions in the side surface. Side surface tight junctions had interdigitations.Increase in length of epithelium, the indented lumen, the formation of pseudoglands, developedstructure of fibroblast-like stromal cells in lamina propria and the fulness in veins harmonized withdevelopment in early proliferation stage. During estrous cycle, behind the apical cells generallylike a dot were well developed. Also during this stage the interdigitations which were in the basalcytoplasm were more developed than the proestrous. In this stage, increase in length of epithelium, the presence of apoptotic cell and substances, formation of foldings in glandular lumens,developed resident stromal cells in lamina propria, increase in angiogenesis and collagen fibers,the presence of hypertrophic smooth muscle cells were proper findings for follicular phase (lateproliferate) of rat uterus in estrous cycle. Among the structural alteration in rat uterus inmetaestrous cycle, the distinctive decrease in epithelium length, the presence of highly developeduterus glands and pseudoglands, increase in developed resident stromal cells in lamina propria,smooth muscle cells with dense cytoplasm were all evaluated as convinient findings for earlysecretory phase. In diestrous stage, the alterations in metaestrous cycle increased and the findingswere harmonic with late secretory phase of human uterus.As a result, it was concluded that light and electron microscopic findings for rat estrouscycle consisting of proestrous, estrous, metaestrous and diestrous stages matched with humanproliferate, follicular and early-late secretory phase findings.