Kentsel gelişme ile ulaşım etkileşimi: Adana örneği
Interaction of urban development and transportation: The case of Adana
Yazar: FATİH ADIGÜZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİN TOROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Adana = Adana ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kentler = Cities ; Kentsel gelişme = Urban development ; Ulaşım = Transportation ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems

Özet:
Kentsel gelişme ve ulaşım birbiriyle etkileşim içinde bulunan ve birbirlerini izleyen ancak olgu ve etki-tepki-kontrol mekanizmaları açısından birbirinden tamamen farklı insan faaliyetleridir. 18. yüzyılın başlarına kadar dünyadaki kentlerinin hemen hemen hepsinde ulaşım daha çok yerleşim alanlarına doğru kaymaktaydı. Ancak sanayi devrimi sonrasında tüm dünyada kıtalar arası, kent-kent arası, üretim-pazar yeri arası ve işçi-işyeri arası yapılan ulaşım ağları sonrası, kentsel gelişme süreci artık ulaşıma göre devam etmiştir.
Adana şehrinde de bu konuda zamansal açıdan geç kalınmakla beraber dünyaya paralellik bulunmaktadır. 1886'da Adana-Mersin demiryolu, 1911 yılında İstanbul-Bağdat demiryolu, özellikle tarım ve buna bağlı sanayileşme ile 1945'ten sonra karayolu güzergâhlarının kentsel gelişimi ve 1960'lı yıllarda bölgesel yol gelişimi ve havaalanının gelişimi ile yine şehrin gelişimi birbirini izlemiştir. 1886'da kentte sadece bir ulaşım türü götürülürken, özellikle 1950 yılından sonra ulaşım ağları doğrultusunda kentsel gelişim baş göstermiştir. Ancak şehir içi ulaşım 1985'li yıllardan sonra kentleşmeye uyamamış ve şehir içinde eski merkezlerde planlamalar kentleşmeye yetişememiştir.
Bu çalışmada Adana'nın kentsel gelişiminin ve ulaşım sistemlerinin karşılıklı ilişkisi literatürlere, coğrafyada modern yöntemlere ve CBS'nde mekânsal analiz sitemlerine göre anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma süresince tüm olaylar coğrafi perspektif ile yorumlanmaya çalışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Kent, Kentsel Gelişme, Ulaşım Sistemleri, CBS, Coğrafi Perspektif, Adana

Abstract:
Urban development and transportation are two phenomenons which interact with each other. These two phenomenons are different activities in terms of action-reaction- and control mechanisms. Until the beginning of the 18th century, almost all of the world's urban transportations in urban areas were at residential areas. However, after the industrial revolution,transportations were between continents, the production and marketing places and the accommodations of empoyees and workplace all over the world and a a result of these developments,the transportation had a gerat effect on the development of the cites.
There has been a parallel development-though a bit later then the other places-in Adana as in the rest of the the.The railway between Adana and Mersin and the one between Istanbul and Baghdad were connected to the city in 1886 and in 1911,respectively. Agricultural development in1940s in the city supported the agricultural industry. Industrial areas were determined depending on the transportation. The development of regional roads in 1960s was followed by the opening of the airport.After 1950s, Adana had a flux of immiration adn in turn, contributed to quick construction around the city. Since the then existing urban plan was exceeded, additional development plans were prepared,which led to streets with different natures. This condition causes traffic congestions in city.There is not enough. urban public transport system coordination in Adana. Due to the use of different kinds public transportations in the city centre,there is a overburden of vehicles in the city centre .
In this study the interaction between urban development of Adana and transportation was examined. For the study , the literature, archives and field studies, statistics and map data were used. Results were evaluated with the help of modern geography and GIS methods. In the study of events and phenomena have been interpreted by geographical perspective.



KeyWords: Urban, Urban Development, Transportation Systems, GIS, Geographical Perspective, Adana