Anayasanın 35. maddesi çerçevesinde hukuki el atma müessesesi
Institution of judicial intervention within the framework of article 35 of the Constitution
Yazar: ŞAFAK AYDEMİR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. OĞUZ SANCAKDAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KONUK SOMMER
Yaşar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamulaştırmasız el koyma = Confiscating without nationaleisation ; Mülkiyet = Property ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Mülkiyetin kısıtlamaları = Limitation of ownership ; İmar planları = Zoning plans

Özet:
1982 Anayasası ile temel hak ve ödevlerden biri olarak kabul edilerek güvence altına alınan mülkiyet hakkı, modern mülkiyet anlayışının gereği olarak sınırlandırılmaktadır. Ancak bazen idare, anayasal ve yasal dayanağı bulunmayan hukuka aykırı birtakım sınırlandırmalarla mülkiyet hakkını ihlal etmekte, onu ya tamamen ortadan kaldırmakta ya da kullanılamaz hale getirmektedir. Bunun örneklerinden birisi çalışmamızın konusunu oluşturan "hukuki el atma" dır. Kamulaştırmasız el atmanın bir türü olan hukuki el atma, imar planları ile kamusal alana ayrılmış özel mülke tabi taşınmazların uzun süre kamulaştırılmamasından kaynaklanmaktadır. 

Çalışmamızın amacı, mülkiyet hakkını ve hakka yönelik ihlalleri hukuki el atma özelinde inceleyerek, hukuki el atma olgusunun Türk hukukundaki yerini ve gelişimini öğreti, yargısal içtihatlar ve mevzuat ışığında açıklamak, hak sahiplerinin hukuki el atma dolayısıyla uğradığı mağduriyetleri bir nebze olsun hafifletecek idari ve yargısal başvuru yollarını ortaya koyabilmektir. Bu amaçla, öncelikle mülkiyet hakkı üzerinde durulacak, sonrasında ise hukuki el atma kavramı incelenerek, hukuki el atmaya karşı gidilebilecek idari ve yargısal başvuru yolları anlatılarak güncel AİHM, Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve Yargıtay kararlarından örnekler verilecektir.

Abstract:
The right to property, which was accepted and guaranteed by the 1982 Constitution as one of the fundamental rights and duties, is limited as a requirement of the modern understanding of property. However, sometimes the administration violates the right to property with some unlawful restrictions that have no constitutional or legal basis, and either completely eliminates it or makes it unusable. One of the examples of this is "legal interception", which is the subject of our study. Legal confiscation, which is a type of confiscation without expropriation, arises from the fact that privately owned immovable properties allocated to public space by zoning plans are not expropriated for a long time. 

The aim of our study is to examine the right to property and infringements on this right within the context of judicial intervention. This examination seeks to explain the place and development of the phenomenon of judicial intervention in Turkish law through doctrine, judicial precedents, and legislation, while also shedding light on administrative and judicial recourse methods that may alleviate the grievances faced by right holders due to judicial intervention. To achieve this objective, we will first delve into the right to property and subsequently examine the concept of judicial intervention. Administrative and judicial avenues that can be pursued against judicial intervention will be elucidated, along with examples from current judgements of the ECHR, Constitutional Court, Council of State and Court of Cassation.