Kur'an'ın anlaşılmasında eşanlamlılık sorunu
The problem of synonymy in understanding Quran
Yazar: İRFAN KARA
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA PAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: Anlam = Meaning ; Anlam değişikliği = Meaning change ; Anlaşılabilirlik = Intelligibility ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Eş anlam = Synonym ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Meal = Meaning ; İslamiyet = Islam

Özet:
Dilde aslolan bir ismin bir anlamı ifade etmesi olsa da, çeşitli faktörlerin etkisiyle dilde çokanlamlı, zıtanlamlı ve eşanlamlı kelimeler ortaya çıkmıştır. Genel olarak farklı lafızların aynı anlamı ifade etmesi olarak tanımlanan eşanlamlılık olgusu, hem dilde hem de Kur'an'da tartışılan meselelerden biridir. İlk dönemlerde eşanlamlılık genel olarak alınmış ve eşanlamlı olmayan kelimeler de bu kapsama dahil edilmiştir. Ancak sonraki dönemlerde eşanlamlılık olgusunun kapsamını daraltmak için eşanlamlılığı oluşturan faktörlerden bazılarının oluşturduğu eşanlamlılık kabul edilmemiş ve eşanlamlılık için çeşitli şartlar ileri sürülmüştür. Ancak gerek bu şartlarda gerekse eşanlamlılık hakkında yapılan tanımlarda üzerinde ittifak edilen bir görüş olmamıştır.
Dildeki varlığı, tanımı, şartları ve türleri hakkında ihtilaflar olan bu olgunun Kur'an'daki varlığı da tartışmalıdır. Hem varlığını kabul edenler hem de reddedenler çeşitli ayetlerden ve ulûmu'l-Kur'an'ın bazı konularından kendilerini destekleyecek deliller sunmuştur. Ancak Kur'an'da eşanlamlılığı kabul eden azınlık karşısında, gerek Kur'an dili Arapçanın beşeri kullanım tarzından farklı ve üst düzeyde olduğu, gerekse Kur'an'ın i'cazı gereği her lafzın müstakil manalar taşıdığı ve eşanlamlılığın kabulünün Kur'an'ın tahrifine yol açacağı gibi gerekçelerle çoğunluk tarafından kabul edilmemiştir. Kur'an'daki eşanlamlı kelimelere dair yaptığımız bu tezde, Kur'an'da eşanlamlı kelimelerin az da olsa olabileceği ve reddine yönelik zikredilen bazı görüşlerin eleştiriye açık yönlerinin olduğu müşahede edilmiştir. Meallerde de eşanlamlılığın bazı nedenlerden ötürü kaçınılmaz olduğu örneklerle açıklanmış ve çözüm için bazı öneriler sunulmuştur. Ayrıca eşanlamlı kelimelere dair yapılan fark tespitlerinin bazılarının tutarlı olmadıkları da görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Anlam, Eşanlam, Eşanlamlılık Olgusu, Kur'an'da Eşanlamlılık, Meal.

Abstract:
In the language, main function of a word is to make a sense, but some factors have led to the emergence of polysemy, antonym and synonyms. In general, the phenomenon of synonymy which is defined as the expression of the same meaning by different words, is one of the issues discussed in the language. In the early periods, synonymy was generally taken and non-synonyms were included in this context. Scope of the phenomenon of synonymy narrowed in the following periods and various conditions set for synonymy. However, there is no consensus both in these conditions and in the definition of synonymy. 
This phenomenon is a controversial issue both in the language and in the Qur'an. Those who accept and refuse the existence of this phenomenon have presented evidence to support themselves from various verses and from certain aspects of the Ulûmu'l-Qur'an. There is a small group who accept the existence of synonyms. Majority don't accept synonyms for some reasons. In this thesis, it is revealed that in the Qur'an there may be few synonyms and some opinions about rejection of synonymy have been criticized. Synonyms in Qur'anic Translation are inevitable for some reasons. These are explained with examples and some suggestions are presented for solution. In addition, some of the differences in the detection of synonyms are not consistent. 
Keywords: Meaning, Synonymy, Synonymy Phenomenon, Synonymy in the Holy Qur'an, Qur'anic Translation