Major depresif bozukluk tanısıyla takip edilen hastalarda erken dönem uyum bozucu şemalar ve erişkin bağlanma profillerinin değerlendirilmesi
Evaluation of early maladaptive schemes and adult attachment profiles in patients followed up with major depressive disorder
Yazar: EMRE ÖZASLAN
Danışman: PROF. DR. ŞENEL ACAR
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; İntihar = Suicide

Özet:
Major Depresif Bozukluk önemli yeti yitimi ve işlev kaybına neden olan, sık görülen, ölümcül olabilen bir psikiyatrik hastalıktır. Etiyolojisinde öne sürülen birçok önemli faktörden birisi de kişiler arası ilişkilerde etkili dinamiklerdir.  İlişkilerin algılanması, yorumlanması ve sürdürülmesinde temel niteliğindeki bilişsel yapılar olarak kabul edilen şemaların ve erken dönem yaşantılar sonucu edinilen bağlanma kalıplarının güncel ilişkilerin niteliği için belirleyici olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle depresyon tanısıyla takip edilen hastaların sahip oldukları şemalar ve bağlanma biçimlerinin tanımlanması, hastalığın seyri ve özellikleri ile ilişkili olabilecek şemaların ortaya konması önem kazanmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Major Depresif Bozukluk tanısıyla takip edilen hastaların Erken Dönem Uyumsuz Şemalarının ve Erişkin Bağlanma biçimlerinin tanımlanması, şema ve bağlanma özellikleri ile depresyon tipi, yatış sayısı, intihar girişimi durumu gibi özellikler bakımından olası bağıntıların incelenmesidir. Bu amaçla çalışmaya depresyon nedeniyle takipli 118 yetişkin hasta ve daha önceden psikiyatrik tedavi öyküsü bulunmayan 92 sağlıklı gönüllü dâhil edilmiştir. Veriler Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Young Şema Ölçeği Kısa form-3, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II ve Beck Depresyon Envanteri ile toplanmıştır.
Çalışmamızın sonucunda hasta grubunda tüm şema alt tipleri ve bağlanma puanları için kontrol grubundan yüksek puanlar saptandı. Kronik depresyonu olan hastalar ile yineleyen depresif atağı olanlar arasında, bir kez yatış öyküsü olan hastalar ile birden fazla yatış öyküsü olanlar arasında, intihar girişimi olan hastalar ile intihar düşünce-girişimi hiç olmamış hastalar arasında bazı şemalar için anlamlı farklılıklar saptandı. Hastaların ve kontrol grubunun bağlanma puanları ile şema puanları ve depresyon şiddeti arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar saptandı.
Şemaların ve bağlanma biçimlerinin depresyon gelişiminde oynadığı rolün daha detaylı olarak belirlenmesi ile birlikte tedavide şema ve bağlanma temelli terapilere odaklanılması açısından daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: bağlanma, depresyon, erken uyumsuz şemalar, intihar.

Abstract:
Major Depressive Disorder is a common, potentially fatal psychiatric illness that causes significant disability and loss of function. One of the many important factors put forward in its etiology is the effective dynamics in interpersonal relations. It is thought that schemas, which are accepted as basic cognitive structures in the perception, interpretation and maintenance of relationships, and attachment patterns acquired as a result of early experiences may be determinative for the quality of current relationships. For this reason, it is important to define the schemas and attachment styles of the patients followed up with the diagnosis of depression, and to reveal the schemas that may be related to the course and characteristics of the disease.
The aim of this study is to define the Early Maladaptive Schemas and Adult Attachment Styles of the patients followed up with the diagnosis of Major Depressive Disorder at Mersin University Medical Faculty Hospital, and to examine possible correlations in terms of schema and attachment characteristics and features such as depression type, number of hospitalizations, suicide attempt status. For this purpose, 118 adult patients followed up for depression and 92 healthy volunteers without a previous psychiatric treatment history were included in the study. Data were collected with Sociodemographic and Clinical Data Form, Young Schema Scale Short form-3, Experiences in Close Relationships Inventory II, and Beck Depression Inventory.
As a result of our study, higher scores were found in the patient group than the control group for all schema subtypes and attachment scores. Significant differences were found for some schemas between patients with chronic depression and those with recurrent depressive episodes, between patients with a history of hospitalization and those with a history of multiple hospitalizations, between patients with suicide attempts and patients with no suicidal ideation-attempts. There were positive and significant correlations between the attachment scores of the patients and the control group, their schema scores and the severity of depression.
More studies are needed to determine the role of schemas and attachment styles in the development of depression in more detail, and to focus on schema- and attachment-based therapies in treatment.
Key words: Attachment, depression, early maladaptive schemas, suicide.