Akut kolesistitin perkütan kolesistostomi ile tedavi sonrası rekürrensi etkileyen faktörler /
Yazar: KORHAN TUNCER
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÇALIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Kolelityaz = Cholelithiasis ; Kolesistit = Cholecystitis ; Kolesistostomi = Cholecystostomy ; Nüks = Recurrence ; Safra kesesi = Gallbladder ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases

Özet:
AMAÇ: Akut kolesistitte cerrahi riski yüksek olan hastalarda ameliyatla ilişkili komplikasyon ve mortaliteyi azaltmak için perkütan kolesistostomi kateteri kullanılmaktadır. Bu yöntem genellikle hastalarda interval kolesistektomi için bir köprü tedavisi görevi görse de perkütan kolesistostomi sonrası her hastada interval kolesistektomi uygulanmamaktadır. Bu çalışmanın amacı perkütan kolesistostomi ile tedavi edildikten sonra interval kolesistektomi olmayan hastaların rekürrens oranını belirlemek ve rekürrens üzerine etkili olabilecek faktörleri araştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2015-2021 yılları arasında genel cerrahi kliniğinde akut kolesistit nedeniyle yatarak tedavi alan ve tedavi sürecinde perkütan kolesistostomi kateteri takılan hastalar retrospektif olarak tarandı. Kolesistostomi kateteri çekilen ve interval kolesistektomi uygulanmayan hastalar rekürrens açısından takip edildi.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastaların %36.3'ü takiplerinde tekrar atak geçirdi. Acil servise başvuru anında ateş semptomu olanlarda rekürrens daha fazla saptandı (p=0.003). Ayrıca daha önceden kolesistit atağı geçirmiş olanlarda da rekürrensin daha fazla olduğu görüldü (p=0.016). Lipaz ve prokalsitonin düzeyi yüksek olan hastaların istatistiksel olarak daha sık atak geçirdiği belirlendi (p=0.043, p=0.003). Kateter takılma süresinin tekrar atak geçiren hastalarda daha uzun olduğu görüldü (p=0.019). Rekürrens açısından yüksek risk taşıyan hastaları belirlemek amacıyla lipaz için cut-off değeri 15.5, prokalsitonin için cut-off değeri 0.955 olarak hesaplandı. Ateşi olmayan, atak öyküsü olmayan, lipaz değeri düşük olan veya prokalsitonin değeri düşük olan hastaların rekürrensiz sağ kalımı anlamlı olarak daha uzun saptandı. Rekürrens gelişimi için yapılan multivariate analizinde ateş varlığının olması, geçirilmiş kolesistit atak öyküsünün olması, lipazın 15.5 değerinden yüksek olması ve prokalsitoninin 0.955 değerinden yüksek olması risk faktörü olarak bulundu. SONUÇ: Cerrahi riski yüksek akut kolesistit hastalarında perkütan kolesistostomi kateteri etkili bir tedavi yöntemidir. Kateterin ilk 24 saat içerisinde takılması rekürrens sıklığını azaltabilir. Kolesistostomi kateterinin çekilmesini takiben ilk 3 ayda daha sık rekürrens görülmektedir. Daha önceden kolesistit atak öyküsünün olması, başvuru anında ateş semptomunun olması, lipaz ve prokalsitonin yüksekliği rekürrens için birer risk faktörleridir.

Abstract:
AIM: Percutaneous cholecystostomy is used to reduce the complications and mortality associated with surgery in patients with high surgical risk in acute cholecystitis. Although this method generally acts as a bridge treatment for interval cholecystectomy in patients, interval cholecystectomy is not performed in every patient after percutaneous cholecystostomy. The aim of this study was to determine the recurrence rate of patients who did not have interval cholecystectomy after treatment with percutaneous cholecystostomy and to investigate the factors that may affect the recurrence. MATERIALS AND METHODS: Patients who received inpatient treatment for acute cholecystitis in the general surgery clinic between January 2015 and 2021 and were inserted percutaneous cholecystostomy catheter during the treatment were retrospectively reviewed. Patients whose cholecystostomy catheter was removed and who did not undergo interval cholecystectomy were followed up for recurrence. RESULTS: 36.3% of the patients included in the study had recurrence in their follow-up. Recurrence was found more frequently in patients with fever symptoms at the time of admission to the emergency department (p=0.003). In addition, recurrence was found to be more frequent in those who had a previous cholecystitis attack (p=0.016). It was determined that patients with high lipase and procalcitonin levels had statistically more frequent attacks (p=0.043, p=0.003). It was observed that the duration of catheter insertion was longer in patients who had relapses (p=0.019). The cut-off value for lipase was calculated as 15.5, and the cut-off value for procalcitonin as 0.955, in order to identify patients at high risk for recurrence. Patients with no fever, no history of attacks, low lipase or low procalcitonin levels had a significantly longer recurrence-free survival. In the multivariate analysis for the development of recurrence, presence of fever, a history of previous cholecystitis attack, lipase value higher than 15.5 and procalcitonin value higher than 0.955 were found to be risk factors. CONCLUSION: Percutaneous cholecystostomy catheter is an effective treatment method in acute cholecystitis patients with high surgical risk. Insertion of the catheter within the first 24 hours may reduce the recurrence rate. Recurrence is more common in the first 3 months following removal of the cholecystostomy catheter. Having a previous history of cholecystitis attack, fever symptom at the time of admission, and elevated lipase and procalcitonin are risk factors for recurrence.