Çağdaş Türk sanatında müzik esinli çalışmalar
The works influenced by music in contemporary Turkish art
Yazar: OZAN ORKUN TÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KAMİL GÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Modern sanat = Modern art ; Müzik = Music ; Müzik betimlemeleri = Music desciptions ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Sanat tarihi = Art history ; Sanatçılar = Artists ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Bu çalışmanın amacı, özellikle 1950'li yıllardan günümüze kadar olan süreçte müzik esinli çalışmalar üretmiş Türk plastik sanatçılarını incelemektir. Konumuzun doğru anlaşılması açısından, incelediğimiz sanatçılarda aradığımız özelliğin, müzik enstrümanları ya da icracılarını betimlemek olmadığını belirtmeliyiz. Ulaşmaya çalıştığımız, görsel sanatlar-müzik ilişkisi konusuna eğilmiş ve bunu öznel ya da nesnel bir yaklaşımla sanatına yansıtmış sanatçıları, özellikle de ressamları günışığına çıkarmak ve eserlerini incelemektir.Birbirinden bağımsız bu iki sanat formunun kuramsal bağlarını kavramak açısından tezin birinci bölümü resim-müzik ilişkisinin Batı sanatındaki gelişimine ayrılmıştır. Müzikte çoksesliliğin gelişmeye başladığı Rönesans öncesinden günümüze kadar olan süreçte, resim sanatı ve müziğin birbirine koşut olarak yürüyüşü, her dönemin düşünce akımlarıyla bağlantı kurularak örneklerle incelenmiştir. Resim-müzik ilişkisinin önem kazandığı 20. yüzyılın ilk çeyreğine birinci bölümde ağırlık verilmiştir. Tezin ana bölümü olan ikinci bölümünde, konunun ülkemizdeki karşılığı araştırılmıştır. Özellikle resim-müzik koşutluğuna eğilmiş Türk sanatçılarının çalışmaları örneklerle incelenmiştir. Batı sanatında uzun bir kavramsal geçmişe sahip olan soyut resim ve müzik esinli resim çalışmalarının ülkemizde aynı derinlikte olmayışı ve bu konuda ürün vermiş sanatçıların sayısındaki azlık sebebiyle, çalışmamızı zenginleştirmek amacıyla deneysel bir atölye çalışması gerçekleştirmeyi uygun gördük. Tezin üçüncü ve son bölümü bu çalışmaya ayrılmıştır. Bir orkestra, bir dansçı ve iki ressamın biraraya getirildiği çalışmada, canlı müzik eşliğinde ortaya çıkan resimler yorumlanmış ve sanatçılarla konu hakkında söyleşiler yapılmıştır.Sonuç bölümünde konunun Batı sanatındaki gelişimi ve Türk sanatındaki kısa tarihi özetlenmiş, bununla birlikte, müzik esinli çalışmalar yapan sanatçılarımız ve yaptığımız atölye çalışması hakkında görüşler ortaya konmuştur.

Abstract:
The goal of this thesis is to study the Turkish artists who have works influenced by music, especially from the 1950?s up to now. For a better understanding, it is necessary to emphasize that, the artists who focus on painting musical instruments or musicians are outside the scope of our study. Our aim is to work on the ones, especially the painters, focused on the relationship between visual arts and music in their artworks.To understand the theoretical connection, the parallelism between painting and music was examined from the Pre-Renaissance era, (the birth of polyphony) up to the contemporary period. Especially the first quarter of the 20th century, during which this parallelism was more frequent, is the focus of the first part. The second part of the thesis examines this subject in our country. In this part, the artists are studied with examples from their works. Because of the short history of the subject and the scarcity of the artists concerned, we decided to organize an experimental workshop. The third part of the thesis comprises this workshop which consists of a musical ensemble, two painters and a dancer. The paintings produced by the influence of live music in the workshop are analyzed in this part.The conclusion recapitulates the history of the relationship between painting and music in Western and Turkish art, while comprising the comments about Turkish artists and the results of the workshop.