Rosacea'ya özgü yaşam kalitesi ölçeği (ROSAQOI): Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Rosacea specific quality of life scale (ROSAQOI): Turkish validity and reliability study
Yazar: MUSTAFA TOSUN
Danışman: PROF. DR. YALÇIN KARAGÖZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Gül hastalığı = Rosacea ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, rosacealı hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan rosaceaya özgü yaşam kalitesi (RosaQoL) ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir. Ülkemizde rosaceaya özgü bir ölçek bulunmamaktadır. Geçerlilik ve güvenilirliği yapılarak bu ölçeğin ülkemize kazandırılması amaçlandı.
Anket uygun çeviri basamaklarını takip ederek Türkçe'ye çevrildi. Çalışmaya 18 yaş üstü, okuma-yazma bilen, aktif psikiyatrik hastalığı olmayan hastalar alındı. Hastaların sosyodemografik bilgileri kaydedildi ve klinik muayeneleri yapıldıktan sonra oluşturulan Türkçe ölçek hastalara uygulandı. Ölçeğin güvenilirliği test-tekrar test ve iç tutarlılık analizi ile belirlendi. Test-tekrar test güvenilirliği için, ölçek 30 hastada başlangıçta ve iki hafta sonra olmak üzere ikişer kez uygulandı. Test-tekrar test güvenilirliği, Pearson korelasyon testi ile istatistiksel olarak değerlendirildi.  İç tutarlığın tahmini olarak Cronbach alfa katsayısı hesaplandı. Ölçeğin yapı geçerliliğinin değerlendirilmesi açıklayıcı faktör analizi yapıldı. 
Çalışmaya, Sivas Numune Hastanesi Dermatoloji polikliniğine Mayıs 2019- Ağustos 2019 tarihleri arasında başvuran, rosacea tanısı almış 240 kadın (%84,2)  ve 45 erkek (%15,8) olmak üzere toplam 285 kişi alınmıştır. Çalışmaya alınan hastaların yaşları 21-72 arasındadır. Hastaların yaş ortalaması 44,86 ± 12,50 olarak bulunmuştur. Test-tekrar test güvenilirliğinde korelasyon katsayısı r=0,856 olarak hesaplandı. İç tutarlılık analizinin ölçümünde Cronbach-alfa katsayısı 0,952 olarak bulunmuştur. 
Geçerlilik analizi için açıklayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçeğin 21 maddeden ve 3 boyuttan oluştuğu görülmüştür. Özdeğerlerin açıkladıkları birikimli varyans miktarı, toplam varyansın 72,129'dur. Bu değer oldukça yüksektir. En iyi alt sınır olarak kabul edilen % 60 değerini çok geçmiştir.
Sonuç olarak; elde edilen RosQoL ölçeği'nin türkçe versiyonunun geçerliği ve güvenilirliği sağlanmış olup, rosacealı hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak kullanılabilir.

Abstract:
The purpose of this study is to adapt the rosacea-specific quality of life (RosaQoL) scale to Turkish and evaluate its validity and reliability, which is used in evaluating the quality of life of patients with rosacea. There is no scale specific to rosacea in our country. It was aimed to bring this scale to our country by making its validity and reliability.
The questionnaire was translated into Turkish by following the appropriate translation translations. Patients over the age of 18, literate, without active psychiatric disease The sociodemographic data of the patients were recorded and the Turkish scale was administered to the patients after their clinical examination. The scale was determined by test-retest and reliable internal research analysis. For test-retest reliability, the scale was administered twice, 30 initially and two weeks later. Test-retest reliability was evaluated to be similar to the Pearson correlation test. Cronbach's alpha coefficient was calculated as an estimate of internal consistency. Explanatory factor analysis of the construct validity of the scale was performed.
A total of 285 people, 240 females (84.2%) and 45 males (15.8%), who were diagnosed with rosacea and applied to the Dermatology outpatient clinic of Sivas Numune Hospital between May 2019 and August 2019, were included in the study. The ages of the patients included in the study ranged from 21 to 72 and the mean age of the patients was found to be 44.86 ± 12.50. The correlation coefficient in test-retest reliability was calculated as r = 0.856. Cronbach-alpha coefficient was found to be 0.952 in the internal structure consistency measurement.
Explanatory factor analysis was performed for validity analysis and it was seen that the scale consists of 21 items and 3 dimensions. The cumulative amount of variance explained by the eigenvalues is 72,129 of the total variance. This value is quite high. It far exceeded 60%, which is considered the best lower limit.
As a result; The validity and reliability of the Turkish version of the obtained RosQoL scale has been ensured and it can be used as a valid and reliable scale in evaluating the quality of life of patients with rosacea.