Gediz nehrindeki kababurun balığı (chondrostoma nasus linnaeus, 1758) populasyonunun biyolojik yönden incelenmesi /
Yazar: AHMET MERMER
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BALIK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1989
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Biyoloji = Biology ; Gediz Nehri = Gediz River ; Karaburun balığı = Black nosed dace ; Popülasyon = Population ; Su ürünleri = Aquatic products

Özet:
Bu araştırmada Gediz nehrindeki c. nasus populasyonuna ait biyolojik özelliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Türkiye'de bu balıklar üzerine yapılmış biyolojik kökenli araştırma sayısı oldukça azdır. Zira çalışmaların çoğu özellikle taksonomik, diagnostik ve morfolojik incelemeler şeklindedir. Gediz nehrinden sağlanan 93 adet c. nasus örneği biyolojik özellikleri açısından detaylıca incelenmiştir. Populasyondan yakalanan örnekler 0-IV yaşlar arasında dağılım göstermiştir. Populasyondaki dişilerin erkeklere oranı 1.16 olarak bulunmuş en kalabalık grupların ise II - III yaş arasındaki fertlerden oluştuğu saptanmıştır. İncelenen örneklerde boy ve ağırlığın ekstrem değerleri sırası ile 8.0-20.4 cm ve 6.00-89.72 gr arasında dağılım göstermiştir. İlk yaşlarda seksler arasında büyüme açısından önemli bir fark olmama sına karşın, üreme yaşına gelindiğinde bazı farklar olmuştur. En fazla oransal boy ve ağırlık artışı II. yaşta; en az oransal boy artışı IV. yaşta; en az oransal ağırlık artışı ise III. yaşta meydana gelmiştir. İlk yaşlarda boy ve ağırlık artışının yüksek olmasına karşın, ileri yaşlarda bu oran azalmıştır. Kondüsyon faktörü açısından seksler arasında önemli bir fark bulunama mıştır. Aylık değişimler dikkate alındığından kondüsyon faktörünün üreme periyoduna yaklaşıldıkça arttığı gözlenmiştir. Bu populasyonda, erkeklerin II- III, dişilerin III- IV yaşında cinsel olgunluğa eriştikleri saptanmıştır. Üreme göçü esnasında gonadların gelişmesinin oldukça hızlandığı gözlenmiştir. Yumurta sayılarının 1900-2400 arasında, yumurta çaplarının ise 1.58-2.01 mm arasında olduğu ortaya konmuştur. Et verimi açısından, populasyonda en büyük verimliliği III. yaş grubu bireylerinin oluşturduğu, bu verimliliğin II. yaştan sonra önem kazanmaya başladığı ve bu yaşın ise cinsel olgunlaşma yaşı ile aynı olduğu tesbit edil miştir.

Abstract:
The aim of this study is the biological investigation of the population of c. nasus in Gediz River. Biological investigations on the Brond-Snout are Scarce in Turkey. Except a few bio-ecological investigations, others were on taxonomical, diagnostic and morphological topics. The 93 c. nasus specimens collected from the Gediz River are investigated in detail biologically. Our samples show an age distribution between 0 and IV. The female/male ratio of the population is established as 1.16. The most abundant age-groups in the population are between II - III. In the investigated samples, length and weight distributions are found to be between 8.0-20.4 cms and 6.00-89.72 gs respectively. Although in early age-groups, no significant differences were observed between the sexes in length, near the spawning age, some differences, appeared. The rate of the most relative increase in length and weight vas in the II. age, the rate of the least relative increase in length vas in the IV. age and in weight vas in the HI. age. Although increasing rate in length and weight were high in early ages, those rates decreased in advanced ages. No signgficant difference was found between the sexes on condition factor. According to the monthly variations, condition factor increases towards the spawning period. In this population, the reaching of sexual maturity is established as between II- III and III- IV in males and females recpectively. Development of the gonads were found to be increasing during the spawning migration period. Egg numbers were established to be between 1900-2400 and egg diameters were measured to be between 1.58-2.01 mm. The highest meat productivity in the population is found to be in age HI, this productivity becomes important after II. age, which also happens to be sexual maturity age.