Estetik zonda gerçekleştirilen dental implant uygulamalarına ilişkin hasta memnuniyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of patient satisfaction regarding dental implants in the esthetic zone
Yazar: ALİ ORKUN TOPCU
Danışman: PROF. DR. NERMİN YAMALIK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Estetik = Aesthetics ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmamızın amacı; dental implant uygulanan hastaların genel memnuniyet düzeyini ve bu memnuniyet düzeyi ve yaşam kalitesine etki eden çeşitli ölçütleri aynı çalışma dizaynı kapsamında değerlendirmek, estetik algının profesyonel branşlara, farklı hekimlere ve hastalara göre olası farklılığını incelemektir. Çalışmamıza 2003-2011 yılları arasında fakültemiz Periodontoloji A.D.'da anterior parsiyel dişsizlik nedeniyle dental implant tedavisi gören toplam 103 hasta, 164 implant destekli sabit protez ve 246 implant alanı dahil edilmiştir. Hastaların rutin kontrolleri sırasında peri-implant sondlama derinliği (PD), plak indeksi (PI) ve gingival indeks (GI) değerleri, sondlamada kanama (SK) varlığı, dişeti çekilmesi (DÇ) miktarı kaydedilmiştir. Paralel teknikle radyograflar alınarak implant etrafındaki marjinal kemik seviyesi değerlendirmeleri yapılmıştır. Her hastaya Ağız Sağlığı Etki Profili-14 (OHIP-14, Oral Health Impact Profile-14)  anketi uygulanarak ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi ölçümü, çeşitli görsel analog skala (VAS, Visual Analog Scale) soruları yönelterek hasta memnuniyeti ve estetik değerlendirme gerçekleştirilmiştir. İmplant destekli restorasyon estetiği hastaların haricinde, bir periodontist, bir prostodontist ve bir ortodontist tarafından da değerlendirilmiştir. Hekimler estetik değerlendirmelerini, tüm restorasyonlar için VAS ve tek diş restorasyonlar için Pembe Estetik Skor/Beyaz Estetik Skor (PES/BES, Pink Esthetic Score/White Esthetic Score, PES/WES) kullanarak gerçekleştirmiştir. Hastaların ortalama memnuniyet skoru 87.42±11.86'dır. OHIP skorları, hasta memnuniyeti, çiğneme ve konuşma rahatlığı, temizlenebilirlik, fonetik, hasta beklentisi, tekrar implant yaptırma veya bir yakınına önerme isteğinin yaş ve cinsiyet faktörlerinden etkilenmediği gözlemlenmiştir. İmplant destekli köprüye sahip bireylerin, tek diş restorasyonlarla kıyaslandığında, tedavi öncesi yapılan bilgilendirmenin yetersiz olduğunu düşündükleri, protezlerini temizlerken zorlandıkları, konuşurken kendilerini rahatsız hissetikleri, cerrahi aşamayı rahatsız edici buldukları ve daha düşük yaşam kalitesine sahip oldukları gösterilmiştir. Sert doku ve/veya yumuşak doku ogmentasyonu yapılan bireylerin genel memnuniyet skorlarının ogmentasyon yapılmayan bireylere kıyasla daha fazla olduğu ancak bu hastaların zarar vereceği düşüncesiyle implantlarını temizlemekten kaçındıkları gösterilmiştir. Hasta ve hekimlerin estetik skorları arasında anlamlı bir korelasyon tespit edilememiştir. Hastaların estetik VAS skorları hekimlere kıyasla anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur. Hekimlerin ortalama skorları göz önüne alındığında ortodontistin ortalama estetik skorunun diğer iki hekime göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Hekimlerin estetik skorunun köprü tip restorasyonlar ve periodontal nedenle diş kaybı söz konusu olduğunda daha düşük olduğu saptanmıştır. PES skoru açısından en düşük skoru periodontistin, BES skoru açısından en düşük skoru protez uzmanının vermiş olmasına rağmen, toplam PES/BES skorları açısından hekimler arasında fark bulunamamıştır. Gözlemciler arası uyum VAS skorları açısından %47, PES/BES skorları açısından %86 olarak bulunmuştur. Elde edilen VAS ve OHIP skorları göz önüne alındığında estetik zonda implant destekli sabit protetik restorasyona sahip bireyler oldukça yüksek memnuniyete ve iyi yaşam kalitesine sahip olduğu söylenebilir. Bu çalışmanın limitleri dahilinde protez tipi, ogmentasyon varlığı ve tipi, diş kayıp nedeninin hastanın memnuniyetini ve estetik algısını etkileyebileceği önerilebilir.

Abstract:
The aims of the present study were; to evaluate dental implant patients' general level of satisfaction and the various parameters that have a potential impact on satisfaction level and quality of life. The present study also aimed to evaluate the possible differences in the aesthetic perception between patients, dentists, and dental specialists. A total of 103 patients, who were provided with dental implant treatment between years 2003-2011 were volunteered to participate. A total of 164 implant-supported fixed prothesis and 264 dental implant sites in the anterior esthetic zone were included. During the routine examination probing depth (PD), plaque index (PI), gingival index (GI), presence of bleeding on gentle probing (BOP) and gingival recession (GR) were recorded. Marginal bone levels were evaluated by periapical radiographs using parallelling technique. Oral health related quality of life was measured by Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) questionnare and supported with VAS questionnare to evaluate patient satisfaction, esthetics and how patients perceived their implant-supported fixed partial dentures. Besides patients, esthetics features of the implant-supported prothesis were also comparetively evaluated by one periodontist, one prosthodontist and one orthodontist. Dentists used visual analog scale (VAS) to evaluate all implant-supported fixed prothesis and also Pink Esthetic Score/White Esthetic Score (PES/WES) for implant-supported single tooth restorations. The mean patient satisfaction score was 87.42 ± 11.86. OHIP scores, patient satisfaction, chewing and speech comfort, cleanability, phonetics, patient expectations, willingness to go under the same treatment or suggestion to friends/relatives have been shown to be unaffected by age and gender variables. Individuals who have implant-supported bridge are shown to be more dissatisfied about pre-treatment information regarding surgery, cleaning ability, phonetics, discomfort regarding surgery and have higher OHIP scores compared to single-tooth restorations. Patients who had been provided with hard/soft tissue augmentation have significantly higher overall satisfaction scores, on the other hand these patients are shown to avoid cleaning their implant-supported restorations compared to their non-augmented counterparts. In the present study no correlation was found between patient and dentist esthetic VAS scores. When the mean esthetic VAS scores were considered, orthodontist had significantly lower scores compared to periodontist and prosthodontist. Dentists' esthetics VAS scores were significantly lower for implant-supported bridge group and implants with a history of periodontitis. Although significantly lower PES scores for periodontist, lower WES scores for prosthodontist were detected, overall PES/WES scores did not significantly differ among the observers. Inter-observer agreement was found to be 47% for VAS scores, and 86% for PES/WES scores. When the high VAS scores and low OHIP scores were considered, it can be concluded that, patients with fixed implant-supported restorations in the esthetic zone have high satisfaction rates and good oral health related quality of life. In the limits of the present study, it can be suggested that type of prosthesis, presence of soft/hard tissue augmentation, augmentation type, reason for tooth loss may have an impact on patient satisfaction and esthetic perception.