İleri osteoartritli hastalar ve osteoporoza bağlı kalça kırığı gelişmiş olan hastalarda femur başı kemik mineral yapılarının histomorfometrik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of histomorphometric properties of femoral heads in patients with progressive osteoarthritis and femur neck fracture due to osteoporosis
Yazar: YASEMİN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. YEŞİM KİRAZLI
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Osteoartrit (OA) ve osteoporoz (OP) yaşlı popülasyonda sıklıkla görülen ve yaşam kalitesini etkileyen yaygın iki hastalıktır. OA ve OP arasındaki ilişki yıllardır tartışılmaktadır. Bu çalışmada; OA ve OP'li hastaların femur başı subkondral kemik alanının histomorfometrik parametreler ile incelenmesi ve bu iki hastalık arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmanın diğer bir amacı ise histomorfometrik parametreler ile kemik mineral yoğunluğu ve kemik belirteçleri arasında ilişkinin olup olmadığının tespit edilmesidir. Literatürde OA ve OP arasındaki ilişkinin incelendiği çok sayıda çalışma bulunmaktadır ancak hiç birisinde histomorfometrik parametrelerin, kemik mineral yoğunluğu ve kemik belirteçleri ile ilişkili olup olmadığı araştırılmamıştır.Metod: Primer OA nedeni ile total kalça artroplastisi yapılan on yedi hastanın ameliyat sırasında alınan femur başı rezeksiyon materyalleri, osteoporotik femur frakturu nedeni ile kalça artroplastisi yapılan on sekiz hastanın ameliyat sırasında çıkarılan femur rezeksiyon materyalleri ile histomorfometrik parametreler kullanılarak karşılaştırıldı. 3 histomorfometrik parametre kullanıldı: trabeküler kemik alan (TV/BV), trabeküler kalınlık (Tb.Th) ve trabeküler seperasyon (Tb.S). Ayrıca paratiroid hormon (PTH), 25-hidroksivitamin D (25-OHD), serum kalsiyum ve fosfor ile kemik belirteçleri olan alkalen fosfotaz (ALP), osteokalsin, deoksipridinolin düzeyleri incelendi. Ek olarak vertebra ve femur kemik mineral dansitesi ölçüldü.Sonuç: OA ile karşılaştırıldığında OP'li hastalarda trabeküler kemik alanında %59 azalma ile birlikte, trabeküler kalınlıkta azalma ve trabeküler seperasyonda artış olduğu saptandı (p<0.05). OA'lı hastalarda OP'li hastalara göre kemik mineral yoğunluğu (KMY) ve içeriği (KMI) daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05). Ayrıca, trabeküler kemik alanı, trabeküler kalınlık ile kemik mineral yoğunluğu arasında anlamlı pozitif korelasyon saptanırken trabeküler seperasyon ile kemik mineral yoğunluğu arasında da anlamlı negatif korelasyon olduğu gözlenmiştir.Çalışmamızda; OA ve OP arasında, kemik mineral yoğunluğu ve histomorfometrik parametreleri ile değerlendirildiğinde anlamlı farklılıklar saptandı. Ve bu sonuç iki hastalık arasında ters ilişkinin olduğunu desteklemektedir. Ayrıca histomorfometrik parametreler ile kemik mineral yoğunluğu arasında anlamlı korelasyon gözlenmiştir.Çalışmamız literatürdeki; kemik mineral yoğunluğu ile histomorfometrik parametreler arasındaki korelasyonun değerlendirildiği ilk çalışmadır.

Abstract:
Osteoarthritis (OA) and osteoporosis (OP) are two common disorders affecting the quality of life in the elderly. The association between OA and OP has been debated over years. The objective of this study was to compare histomorphometric parameters of the subchondral bone plate in femoral heads from patients with OA and OP to determine the relationship between these disorders. And also in this study it has been debated whether or not there is a relationship between histomorphometric parameters and bone mineral density or bone metabolism changes. There were many studies which determine the relationship between OP and OA but none of them compare whether or not relationship between histomorphometric parameters and bone mineral density or bone markers.Methods: Seventeen femoral heads were taken during total hip replacement surgery due to primary OA. They were compared with eigthteen femoral heads with OP during hemi-hip arthroplasty surgery due to osteoporotic fracture of the proximal femur with histomorphometric parameters. Three histomorphometric parameters were measured: trabecular bone area (TV/BV), trabecular thickness (Tb.Th) and trabecular separation (Th.S). Parathyroid hormone (PTH), 25-hydroxyvitamin D (25-OHD), serum calcium and phosphorus, bone remodeling markers including alkaline phosphatase (ALP), osteocalcin, deoxypyridinoline and BMD at spine and proximal femur were measured.Results: Compared to OA, the trabecular bone area (TV/BV) was decreased by %59 in OP with diminution of the trabecular thickness (Tb.Th) and increasing of the trabecular seperation (Tb.S) (p<0.05). Compere with OP; the higher bone mineral density (BMD) and content (BMC) were also shown in OA (p<0.05). And also positive correlation were noted between trabecular bone area, trabecular thickness and bone mineral density. On the other hand negatif correlation between trabecular seperation and bone mineral density were seen.Conclusion: Our study suggests that there are significant differences in bone mineral density and histomorphometric parameters between OA and OP and provides evidence for the inverse reationship between OA and OP. And our data suggest that there is a significant correlation between bone histomorphometric parameters and bone mineral density. Our study is the first that compared the correlation between bone histomorphometric parameters and bone mineral density.