Denizcilik tarihinin bir parçası olan denizaltılarının müzelerde sergilenmesi
The display of submarines, which are a part of the maritime history, in museums
Yazar: SERRA ÇORUH
Danışman: DOÇ. DR. ASLI GÖKÇE KILIÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müze Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Denizcilik = Marine ; Müzecilik = Museology
Dizin: Denizaltı = Submarine ; Denizcilik = Maritime ; Denizcilik tarihi = Maritime history ; Müze yönetimi = Museum management ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Sergileme = Exhibition

Özet:
Denizlerin gizleyici niteliğinden faydalanmayı hedefleyen ve bu mantıkla savaşlarda görevlendirilen denizaltıların ilk tasarımının 15. yüzyılda yapıldığı görülmektedir. Üretildiği ilk zamandan günümüze kadar geçen süreçte ise denizaltıların tasarımları, edinilen savaş ve eğitim deneyimleri doğrultusunda daha hızlı, daha sessiz ve daha hafif olmaları amaçlanarak geliştirilmiştir. Aktif görevlerini tamamlayan denizaltıların bir kısmı hurdaya ayrılırken, kurtarılabilen bir kısmının ise müzelerde sergilenmesi sağlanmıştır. Bu tez çalışmasında, denizcilik tarihinin bir parçası olan denizaltıların yurt dışında ve Türkiye'de bulunan müzelerde sergilenmesi ele alınmıştır. Literatür taramasına ek olarak yurt dışında ve Türkiye'de bulunan müzelerden elde edilen veriler bu çalışmanın kaynağını oluşturmuştur. Toplamda yurt dışından otuz bir adet, Türkiye'den dört adet müze örneği incelenmiştir. Denizaltıların savaş, sanayi, deniz, bilim ve teknoloji müzelerinde sergilendikleri tespit edilmiştir. Bu müzeler sergileme yöntemleri ve sergileme mekanları bakımından araştırılırken, müzelerin koleksiyonlarında yer alan denizaltıların her birinin tarihçesi hakkında bilgiler verilmiştir. Bu tez çalışması ile denizaltıların işlevleri, kullanım alanları ve bir müze objesi olma yolundaki ortak tarihleri hakkında sistematik bir bilgi dizini oluşturmak amaçlanmıştır. Bu sayede denizaltı müzeleri ve koleksiyonunda denizaltı bulunan müzeler araştırılarak milletlerin denizcilik mirasını kamuoyu ile paylaşmasını sağlayan bu önemli kurumlar, çağdaş müzecilik açısından incelenerek alana katkı sağlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Denizaltı, denizcilik, koleksiyon, sergileme, müze.

Abstract:
It is known that the first design of the submarines, which aimed to benefit from the concealing nature of the seas and were assigned to wars in this context, was made in the 15th century. In the process from the first time they were produced to the present, the designs of submarines have been developed to be faster, quieter, and lighter in line with the gained experiences from war and training. While some of the submarines that have completed their active duties were scrapped but some of the salvaged submarines are exhibited in museums. In this thesis, the display of the submarines, which are a part of maritime history, in museums abroad and in Türkiye was discussed. In addition to the literature review, the data obtained from the museums abroad and in Türkiye formed the source of this study. In total, thirty one museums from abroad and four from Türkiye were examined. It was determined that the submarines are exhibited in war, industry, naval, science, and technology museums. While these museums were researched in terms of exhibition methods and exhibition spaces, the information on the history of each submarine in the collections of the museums was given. In this thesis, it was aimed to create a systematic information index about the functions, areas of use, and common history of submarines as museum objects. By this means, submarine museums and museums with submarines in their collections were researched and these important institutions, which enabled nations to share their maritime heritage with the public, were examined in terms of contemporary museology. Thus, a big contribution was made to the scientific field.

Keywords: Submarine, maritime, collection, exhibition, museum.