Sürdürülebilir tüketim, çevresel farkındalık ve yaşam tarzı ilişkisi: COVID-19 kaynaklı küresel kriz dönemine yönelik bir araştırma
The relationship between sustainable consumption, environmental awareness and lifestyle: A research on the global crisis period caused by COVID-19
Yazar: SİNEM GÜNDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SAĞLAM
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Pazarlama Yönetimi Ana Bilim Dalı / Pazarlama Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Küresel kriz = Global crises ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Sürdürülebilir tüketim = Sustainable consumption ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim = Consumption ; Yaşam tarzı = Life style ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness

Özet:
Covid-19 salgını tüketici davranışlarını değiştirmiştir. Tüketicilerin yeni davranışlar edinmesine neden olmuştur. Yapılan çalışmada da Covid-19 dönemindeki kıtlık, duyarlılık, ciddiyet, korku ve kaygı değişkenlerinin yaşam tarzındaki değişim beklentisi, sürdürülebilir tüketim ve çevresel farkındalık üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada kolayda örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler Google Forms üzerinden online anket aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma 292 katılımcı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25 ve AMOS 24 programları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Covid-19 değişkenlerinden kıtlık, ciddiyet ve kaygı yaşam tarzındaki değişim beklentisini etkilerken, yaşam tarzındaki değişim beklentisinin çevresel farkındalık üzerinde ve sürdürülebilir tüketim üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Kıtlık, duyarlılık, korku ve kaygı sürdürülebilir tüketim üzerinde etkiliyken, çevresel farkındalık üzerinde kıtlığın ve korkunun etkili olduğu saptanmıştır. Aracı roller üzerindeki etkide ise yaşam tarzındaki değişim beklentisinin tüm hipotezlerde aracı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The Covid-19 pandemic has changed consumer behavior. It has caused consumers to acquire new behaviors. In the study, the effects of scarcity, susceptibility, severity, fear and anxiety variables in the Covid-19 period on the expectation of change in lifestyle, sustainable consumption and environmental awareness were tried to be examined. Convenience sampling and snowball sampling method were used in the study. The data were collected through an online survey on Google Forms. The study was carried out on 292 participants. SPSS 25 and AMOS 24 programs were used in the analysis of the obtained data. As a result of the research, it has been determined that while scarcity, severity and anxiety from Covid-19 variables affect the expectation of change in lifestyle, the expectation of change in lifestyle has an effect on environmental awareness and sustainable consumption. While scarcity, susceptibility, fear and anxiety are effective on sustainable consumption, it has been determined that scarcity and fear are effective on environmental awareness. In the effect on mediator roles, it was determined that the expectation of change in lifestyle was mediator in all hypotheses.