Multiple sklerozlu hastaların MR görüntülerinde zamana karşı corpus callosum'un kalınlık ölçümü ile thalamus ve Nuclei Basales'in hacim ölçümleri ve birbirine oranlarının değerlendirilmesi
Evaluation of thickness measurement of corpus callosum and volume measurements of thalamus and Nuclei Basales and their ratios against time in MR images of patients with multiple sclerosis
Yazar: BUKET RENDE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA TEKİN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Relapsing Remitting Multiple Skleroz (RRMS) hastalarının farklı yıllarda çekilen Manyetik Rezonans Görüntülerinden (MRG) thalamus, nuclei basales hacimleri ile corpus callosum kalınlıklarını sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıp zamana bağlı meydana gelen değişimleri yüzdesel olarak ortaya koymaktır.
Yöntem: Çalışmaya 50 RRMS hastası ve 50 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. RRMS hastalarının 2017-2022 yılları arasında radyolog tarafından çekilen ve 3 farklı yıla ait (2017, 2019, 2022) T1 beyin MR görüntüleri ve kontrol grubunun en son çekilen T1 MR görüntülerinden thalamus, nuclei basales ve corpus callosum ölçümleri yapılmıştır. MR hacim ölçümleri volBrain yazılımı ile, corpus callosum ölçümleri ise manuel olarak yapılmıştır. Hasta grubunun EDSS skorları ve hastalık süreleri de analizlere dahil edilmiştir. 
Bulgular: RRMS hasta grubunun thalamus, nuclues caudatus, nuclues lentiformis ve corpus callosum ölçümleri kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulunmuştur (p<0,05).  Bu subkortikal yapıların hacimleri ile corpus callosum kalınlıkları zamanla azalma göstermektedir ve bu azalma 1. ve 3. MRG'ler ile 2. ve 3. MRG'ler aralarında karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Sağ ve sol nucleus caudatus hacim yüzdelik değişimleri ile EDSS skoru arasında orta düzeyde pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Corpus callosum'un truncus bölümünün kalınlığının yüzdelik değişimleri ile EDSS skoru arasında da zayıf bir pozitif korelasyon gözlemlenmiştir (p<0,05). Hastalık süresi ile subkortikal alan hacimleri ve corpus callosum'un genu bölümü dışındaki diğer bölümler arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05).
Sonuç: RRMS hastalarındaki thalamus, nuclei basales hacimleri ve corpus callosum kalınlık ölçümlerindeki zamanla meydana gelen azalma bu yapılardaki atrofiyi ortaya koymuştur. Bu bulgular, MS'in beyin üzerinde etkili olduğunu, subkortikal alanlarda ve corpus callosum üzerinde ise atrofinin belirgin bir şekilde gerçekleştiğini göstermiştir. Elde edilen veriler, MS hastalığının prognozunun izlenmesinde ve klinik semptomlarının nedenlerinin belirlenmesinde subkortikal yapılara ait hacimsel değişiklikler ve corpus callosum'un kalınlığında zamanla meydana gelecek değişikliklerin niceliksel olarak ifade edilmesinin önemli olabileceğini ve volBrain yazılımının kullanılarak ölçümlerin objektif ve pratik bir biçimde yapılabileceğini vurgulamıştır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare the thalamus, nuclei basales volumes and corpus callosum thicknesses from Magnetic Resonance Images (MRI) of Relapsing Remitting Multiple Sclerosis (RRMS) patients obtained in different years in comparison with a healthy control group and to determine the percentage changes over time.
Method: The study included 50 RRMS patients and 50 healthy controls. Thalamus, nuclei basales and corpus callosum measurements were performed from T1 brain MR images of RRMS patients taken by a radiologist between 2017 and 2022 and belonging to 3 different years (2017, 2019, 2022) and from the most recent T1 MR images of the control group. MR volume measurements were made with volBrain software and corpus callosum measurements were made manually. EDSS scores and disease duration of the patient group were also included in the analysis. 
Results: The thalamus, nuclues caudatus, nuclues lentiformis and corpus callosum measurements of the RRMS patient group were lower than the control group (p<0.05). The volumes of these subcortical structures and corpus callosum thicknesses decreased over time and this decrease was statistically significant when compared between the 1st and 3rd MRIs and between the 2nd and 3rd MRIs (p<0.05). There was a moderate positive correlation between the EDSS score and right and left nucleus caudatus volume percentage changes (p<0.05). A weak positive correlation was also observed between the percentage changes in the thickness of the truncus part of the corpus callosum and the EDSS score (p<0.05). No significant correlation was found between disease duration and subcortical area volumes and other parts of the corpus callosum except the genu part (p>0.05).
Conclusion: The decrease in thalamus, nuclei basales volumes and corpus callosum thickness measurements over time in RRMS patients demonstrated atrophy in these structures. These findings indicated that MS has an effect on the brain, with atrophy occurring significantly in subcortical areas and the corpus callosum. The data obtained emphasized that it may be important to quantify the volumetric changes of subcortical structures and the alterations in the thickness of the corpus callosum over time to monitor the prognosis of MS and to determine the causes of its clinical symptoms, and that measurements could be carried out objectively and practically through volBrain software.