Sürdürülebilir kent planlama ve ulaşım ilişkisinde, yeşil sertifika sistemi; Maslak 42 kule ve yatay ofisler örneği
The role of green certificate system in the interaction between sustainable urban planning and transport, a study of Maslak 42 towers and horizontal offices
Yazar: ALPER SANCAR
Danışman: DOÇ. DR. ADEM ERDEM ERBAŞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Sürdürülebilir bina sertifika sistemleri binaların çevre etkilerini ölçerek, derecelendirme yapan oluşumlardır. Özellikle binanın; enerji, su verimliliği, inşaat esnasında  yaratılan çevre tahribatının azaltılması, geri dönüşümlü inşaat malzemelerinin kullanımı, su kontrolü, çevresel bina yönetimi, ulaşım gibi konularda ana değerlendirmelerde bulunmaktadır.  Çalışmanın amacı, sürdürülebilir bina sertifika sistemlerinde ulaşıma ilişkin yapılan değerlendirme yöntemlerinin yeterlilik ölçütü olarak sürdürülebilir ulaşım ilkelerini ne şekilde karşıladığını tespit ederek, arazi kullanımı gözetilmeden, sadece bina içerisinde ulaşıma dönük metotlar ile yapılan değerlendirmelerin sürdürülebilir arazi kullanımı ekseninde incelenmesidir.
Çalışma yürütülürken dünyada yaygın olarak kullanılan LEED ve BREEAM sertifika sistemlerinin ulaşım ile ilgili yaptıkları değerlendirme yöntemleri araştırılmıştır. Bu iki sertifika sisteminde yapılan değerlendirmelere bakılarak, ulaşım ile ilgili değerlendirme yöntemlerinin, arazi kullanımından bağımsız olarak bina içi çözümlere odaklanıp odaklanmadığı ve ulaşıma ilişkin değerlendirmelerin, sürdürülebilir ulaşım ilkelerini karşılayıp karşılamadığına dair araştırma konuları irdelenmektedir.
Sertifika sistemlerdinde, bina içerisinde, otopark alanlarının kısıtlanmasına, bisiklet parkı ve duş yerlerinin bulunmasına, elektrikli araçlara öncelik tanınmasına göre ulaşım değerlendirmesi yapılmaktadır. Ayrıca binanın, toplu ulaşıma erişimi, yerel imkanlara yakınlığı değerlendirmeye konu edilmektedir. Sürdürülebilir bina sertifika sistemlerinde, ulaşım ile ilgili değerlendirmelerin, arazi kullanımı içerisinde çözümlenmesine ve ulaşım değerlendirmeleri yapılırken uluslararası geçerliliği olan ulaşım ilkelerini karşılayıp karşılamadığına bakılmadığı sürece, yalnızca bina içi çözümler ile sağlıklı, sürdürülebilir bir çevre oluşumuna katkı sağlanamadığı görülmüştür. 
Çalışmada bir takım araştırma sorularına cevap aranmıştır. Bu sorular şunlardır: Ulaşım alt yapısına erişimin yeterli bulunmadığı bir çevrede, sadece binanın içerisinde yapılan çözümler, ulaşım değeri olarak görülebilir mi?  Sağlıklı ve konforlu yaya ve bisiklet erişiminin bulunmadığı bir bölgede bulunan bir yapının, toplu ulaşıma ve yerel imkanlara yakın konumda bulunması yeterli bir ölçüt müdür? Sertifika sistemleri ulaşım ile ilgili değerlendirmelerinde, geçerliliği olan uluslararası sürdürülebilir ulaşım ilkelerini karşılayabilmekte midir? Yapıların, arazi kullanım kararları içerisindeki yükümlülükleri belirlenmeden mi ulaşım ile ilgili değerlendirmeler yapılmaktadır? Binaların bulunduğu alanlar, yakın çevrelerine erişim kolaylığı sağlıyabiliyor mu Bu tez, üç ana aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, kuruluşların, sürdürülebilir ulaşım ölçütlerine dair yayınladığı raporlardan, bildirilerden, yaptıkları toplantıların özetlerinden ve yerel mevzuattan faydalanarak sürdürülebilir ulaşım ilkelerinin çıkarımı yapılmıştır. İkinci aşamada, LEED ve BREEAM sertifika sistemlerinin ulaşım başlıklı değerlendirme yöntemleri, her iki sertifika sisteminin yayınladığı rapor ve rehber kitapçıklar üzerinden irdelenmiştir.  Son aşamada ise elde edilen veriler, çıkarım yapılan sürdürülebilir ulaşım ilkeleri ile karşılaştırarak, sistemlerin yeterlilikleri ölçülmeye çalışılmıştır ve ulaşım özelinde sürdürülebilir arazi planlaması olmadan, sadece bina bazında yapılan değerlendirmeler, örnek sahada incelenmiştir.
Sonuç olarak, bir binanın yeşil ve çevreci olarak anılması için, yapının bulunduğu alanın arazi kullanım kararları ile birebir ilişkili olması gerekmektedir. Özellikle ulaşım ile ilgili yapılan değerlendirmelerde, bina içindeki çözümlemelere odaklanmak yerine, bina ve yakın çevresindeki ulaşım imkanlarına bakılması gerekmektedir. Her yeni bina gibi yeşil binalar da bulunduğu arazi ve yakın çevresindeki mevcut ulaşım aksına yeni yükler getirmektedir. Bu durum, sağlıklı, konforlu, temiz ve çevreci ulaşım aktivitelerinin azalmasına neden olmaktadır. Bunun yanı sıra, ulaşım değerleme metotlarında sürdürülebilir ulaşım ilkelerinin karşılanıp karşılanmadığına da bakılması gerektiği tespit edilmiştir.  Bu araştırma sonucunda görülmüştür ki, sürdürülebilir ulaşım ilkelerinin sadece bina içi çözümlemeler ile karşılanması mümkün değildir. Netice itibariyle, bir binanın yeşil ve çevreci olarak kabul edilmesinden önce, yakın çevresine getirdiği yüklere ilişkin analizlerin yapılarak değerlendirmelerde bulunulması gerekmektedir.

Abstract:
Sustainable building certificate systems are formations that rate buildings by measuring their environmental impacts. Their major assessments are on issues such as energy and water efficiencies of the building, mitigation of environmental damage given during construction, utilization of recyclable construction materials, water management, environmental building management, and transport. The aim of this study is, detecting to which extent the assessment methods regarding transport in sustainable building certificate systems meet the sustainable transport principles which are considered as the sufficiency benchmark, and then examining from the land use point of view, the assessments done with methods which take solely transport within the building into account without considering land use.  
The transport assessment methods utilized by  LEED and BREEAM certificate systems which are two systems commonly used world wide, have been researched during this study. Research issues regarding whether the transport assessment methods are focused on solutions inside the building apart from land use and whether the transport assessments meet the sustainable transport principles, have been scrutinized.
Certificate systems assess transport according to restriction of area reserved for car parking lots, availability of bicycle parking lots and shower cabins, prioritization of electric vehicles. The assessment also takes into account accessibilty of the building to public transport and proximity of the building to local facilities. It is understood that sustainable building certificate systems do not help in building a sustainable environment, unless their transport assessments are done with analysis within land use and unless it is ensured that transport assessments meet internationally valid transport principles. 
This study seeks answers to a number of research questions listed below.
In an environment lacking sufficient access to transport infrastructure, is it possible to regard solutions solely within buildings as transport values?
Is the proximity of a building to public transport and to local facilities a sufficient criterion in an area where healthy and comfortable access is not available for pedestrians and cyclists?
Do the certificate systems meet internationally valid sustainable transport principles in their assessments regarding transport?
Are the assessments regarding transport done without determining the liabilities of buildings within land use decisions?
Do the regions where the buildings are located, provide ease in accessing close neighborhoods?

This dissertation consists of three main stages. In the first stage, reports and communiques published by institutions on sustainable transport criteria, summaries of meetings held by those institutions and local legislation have been utilized in order to compile the sustainable transport principles. In the second stage, the transport assessment methods of LEED and BREEAM certificate systems have been scrutinized by reading the guiding leaflets and the reports published by the two certificate systems. In the last stage, data obtained is compared with the compiled sustainable transport principles in order to measure the sufficiency of these systems. Moreover, without sustainable land planning for transport, the assessments done considering solely the building, are examined on sample area in the last stage of this thesis.
In conclusion, for a building to be accepted as gren and environment friendly, its region should be in direct relation with land use decisions. Particularly in assessments regarding transport, transport opportunities for the building and its close neigborhood needs to be considered instead of focusing to solutions inside the building. As with all new building, green buildings add extra burden on the transport infrastructure in its region  and its close neighborhood. This results in a decrease in healthy, confortable, clean, and environment friendly transport activities. Furthermore, it has been determined that it is required to check whether the transport assessment methods meet the sustainable transport principles. This research leads us to the fact that it is not possible to meet the sustainable transport principles with solutions solely inside the building. As a result, it is required to maket the assessments through analyzing the burden imposed a the building on its close neighborhood, before considering the building as a gren and environmental friendly one.