Oral antidiyabetiklerde ilaç etkileşimleri
Drug interactions in oral antidiabetics
Yazar: ESRA BARSBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ARZU ŞAKUL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İlaç veriş-oral = Administration-oral

Özet:
Diyabetes mellitus yüksek prevalansı ve artan morbidite ve mortalite nedeniyle dünya çapında en önemli sağlık sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Mevcut tek-amaç yaklaşımı, hastalığın ve komplikasyonlarının tedavisi için ideal klinik sonuçlar sağlamamıştır ve tedavide birden fazla ilaç türü kullanılabilmektedir. Bu durumda, bu hastaların tedavi için aldıkları diğer hastalıklara ve diğer ilaçlara maruz kaldıkları, ilaç etkileşimi riskinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. İlaç etkileşimi adı altında tanıdığımız bu istenmeyen durum sonucu, bir veya her iki ilaç diğerinin amaçlanan etkisini artırabilir veya azaltabilir veya herhangi bir ilacın tanı, önleyici veya terapötik aktivitesini değiştirebilmektedir. Diyabetli hastalarda ilaç etkileşimlerinin ortaya çıkma oranı ve görülme sıklığı, yüksek tansiyon, peptik ülser, mantar enfeksiyonları, böbrek yetmezliği ve uzun süreli nörodejeneratif hastalıklar gibi hastalıkların ko-morbiditesinden muzdarip hastalarda çok daha yüksektir. Tedaviler ve ilaç etkileşimi riski, kişi çoklu tedaviler ile tedavi edildikçe artacaktır. Bu çalışmada Çiçek Eczanesine gelen 120 reçetede bazı yaygın kullanılan oral antidiyabetik ilaçların diğer ilaçlar arasındaki farmakokinetik ve farmakodinamik etkileşimleri ve yan etkileri ele alınmakta ve tartışılmaktadır. Bu etkileşimler; Medscape, Rx Media Pharma gibi bilimsel veri tabanlarından yararlanılarak ortaya çıkarılmıştır. Veriler SPSS (Statistical Program for Social Sciences) sürüm 20.0.0 paket programina aktarılmıştır. Istatistiksel değerlendirmelerde çoklu karşılaştırmalar için one way ANOVA/Tukey testi kullanılırken, tekli karşılaştırmalarda kolon istatistiği uygulanmıştır. p <0,05 ise istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Sonuç olarak toplamda 821 ilaç etkileşimi bulunmuş ve bunların çoğunluğunun orta dereceli etkileşim olduğu belirlenmiştir. Etkileşimlerin en fazla oranı kardiyovasküler hastalığına ait ilaçlarla olduğu ve antidiabetiklerin arasında en çok metforminin etkileşime girdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Diabetes mellitus is recognized as one of the most important health problems worldwide due to its high prevalence and increased morbidity and mortality. The present single-goal approach did not provide ideal clinical outcomes for the treatment of the disease and its complications, and more than one type of drug could be used in the treatment. In this case, it was concluded that these patients were exposed to other diseases and other drugs they received for treatment and the risk of drug interaction was high. This undesirable condition, which we recognize under the name of the drug interaction, can increase or decrease the intended effect of one or both drugs or alter the diagnostic, preventive or therapeutic activity of any drug. The incidence and incidence of drug interactions in diabetic patients is much higher in patients suffering from the co-morbidity of diseases such as high blood pressure, peptic ulcers, fungal infections, renal failure and long-term neurodegenerative diseases. The risk of treatments and drug interaction will increase as they are treated with multiple therapies. In this study, pharmacokinetic and pharmacodynamic interactions of some commonly used oral antidiabetic drugs among other drugs are discussed by considering 120 prescription of oral antidiabetic aganes that ware collected from Cicek pharmacy. These interactions has been developed using scientific databases such as Rx Media Pharma and Medscape. Data were transferred to SPSS (Statistical Program for Social Sciences) version 20.0.0 package program. One way ANOVA / Tukey test was used for multiple comparisons in statistical evaluations, and column statistics were applied in single comparisons. p <0.05 was considered statistically significant. As a result, a total of 821 drug interactions were found and the majority of them were found to be moderate. Significant statistical values were found that the highest rate of interactions was with cardiovascular disease drugs and among the antidiabetics, metformin interacts the most.