Sezaryen ya da normal spontan doğum yapan primiparlarda doğum deneyiminin doğum sonu yaşam kalitesine etkisi
The effect of the cesarean or normal spontaneous delivery experience on postpartum quality of life in primiparous
Yazar: SEÇİL KIZILKAYA
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN DEMİRCİ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğal doğum = Natural childbirth ; Doğum = Delivery ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, sezaryen (C/S) ya da normal spontan doğum (NSD) yapan primiparların doğum deneyiminin doğum sonu yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve prospektif olarak planlanmış, İstanbul'da bir hastanede Temmuz-Ekim 2013 tarihleri arasında yapılmıştır. 
Yaş, evlilik süresi, ekonomik durum, eğitim düzeyi, gebelik eğitimi alma ve primipar olma kriterlerine uyularak NSD yapan 66, C/S ile doğum yapan 73 anne çalışmaya alınmıştır. İki aşamalı olarak yürütülen araştırmanın ilk aşamasında araştırmaya alınan anneler doğum yaptıktan sonra taburcu olmadan önce; tüm annelere Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu ve Doğum Sonu 1. Görüşme Formu, ikinci aşamada ise doğum sonu 4.-6.haftalar arasında telefonla görüşme yöntemiyle Doğum Sonu 2. Görüşme Formu, Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği(DSYKÖ) ve Edinburg Doğum Sonu Depresyon Ölçeği(EDSDÖ) uygulanmıştır. Veriler SPSS.20 paket programıyla, Student t-test, ki-kare, Mann-Whitney U Testi, ANOVA,  Pearson korelasyon analizi yöntemleriyle analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonucunda NSD grubundaki annelerin DSYKÖ toplam puan ortalaması 23.44±4.02, C/S grubunda ise 21.19±3.65 olarak saptanmıştır. Bebeğini emzirmede sorun yaşamayan, bebeği kilo alan ve sadece anne sütü ile besleyen, gaz sancısı olmayan annenin ve bebeğin uykusu iyi olan ve evde desteği olan NSD grubundaki annelerin DSYKÖ toplam puan ortalamaları, C/S grubundaki annelere göre daha yüksek bulunmuştur. EDSDÖ'ne göre NSD grubunda %83.3'ünde, C/S grubundaki annelerin ise %71.2'sinde depresyon riski olmadığı bulunmuş olup doğum şekli ile depresyon riski açısından anlamlı fark bulunmamıştır. EDSDÖ'ne göre risk düzeyi azaldıkça DSYKÖ toplam puan ortalamasının arttığı saptanmıştır. 
Sonuç olarak doğuma hazırlık sınıflarının yaygınlaştırılması, doğum ünitelerinin olumlu doğum deneyimi kazandıracak şekilde düzenlenmesi, emzirmenin erken başlatılması ve desteklenmesi, doğum sonu anneye evde destek sağlanması, annelerde depresyon riskinin erken tespiti önerilebilir. 



Anahtar Kelimeler: doğum sonu, normal spontan doğum, sezaryen, yaşam kalitesi, depresyon riski

Abstract:
The Effect of the Cesarean or Normal Spontaneous Delivery Experience on Postpartum Quality of Life in Primiparous
This study was planned as descriptive and prospective research and conducted at a hospital in Istanbul over the period July-October 2013 to evaluate the effect of the Cesarean (C/S) or normal spontaneous delivery (NSD) experience on postpartum quality of life in primiparous. 
The criteria of age, length of marriage, economic status, level of education, status of receiving prenatal education and being a primipara were considered in recruitment into the study, which was carried out with 66 women who had given birth via NSD and 73 who had undergone C/S. The research was conducted in two stages, where the first stage consisted of obtaining the Informed Voluntary Consent Form and the 1st Postpartum Interview Form from all of the mothers after their delivery but before discharge from the hospital, and the second of telephone interviews with the mothers 4-6 weeks after the birth and the filling out of the 2nd Postpartum Interview Form along with the implementation of the Postpartum Quality of Life Scale (PQOLS) and the Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS). The data were analyzed using the SPSS.20 package program, Student's t-test, chi-square test, Mann-Whitney U Test, ANOVA, and Pearson's and Spearman's correlation analysis methods.
The results of the research revealed that the mothers in the NSD group displayed a total mean score of 23.44±4.02 on the PQOLS, while the total mean score of the C/S group was 21.19±3.65. It was found that the PQOLS total mean scores of the mothers in the NSD group who had no problems with the baby's health or with breastfeeding, whose babies gained weight through exclusive breastfeeding, who had no gas pains and whose infants had no sleep problems, and who received help at home were higher than the scores of the mothers in the C/S group. According to the EPDS, it was observed that 83.3% of the women in the NSD group and 71.2% of those in the C/S group did not display a risk of depression and that there was no significant correlation between the mode of delivery and the risk of depression. The EPDS showed that the lower the level of risk, the higher was the total mean scores on the PQOLS. 
The conclusions drawn from the study suggest the benefits of expanding the availability of prenatal classes, the organization of maternity units to provide a positive childbirth experience, encouraging and giving an early start to breastfeeding, ensuring postpartum support for the mother at home and early diagnosis of depression risk in mothers.


 
Keywords: childbirth experience, normal spontaneous delivery, cesarean, quality of life, of depression risk