Kredi temerrüt swaplarının iktisadi ve finansal değişkenler ile ilişkisinin Türkiye ekonomisi için ampirik analizi /
Yazar: FİLİZ YAĞCI
Danışman: PROF. DR. ONUR SUNAL
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: ARDL = ARDL ; ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik değişkenler = Economic variables ; Finansal farklılaşma = Financial differentiation ; Finansal işlemler = Financial transactions ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Temerrüt = Default ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Gelişen ekonomi ile tüm dünyada kredi türev piyasalarının gelişimi 2000'li yılların
sonrasında hız kazanmıştır. Kredi temerrüt swapları (CDS'ler) yaygın olarak en çok
kullanılan kredi türevleri arasında yer almakta olup gelişen piyasalarda zamanla kredi
notlarına alternatif olarak ülkelerin kredi risklerini ölçmede önemli bir göstergeyi ifade
eder hale gelmiştir. Yaşanan finansal krizler sonrasında kredi notlarının ülke kredi riskini
yeterince yansıtmadığı görüşünün finansal piyasalarda hakim olmasıyla birlikte
yatırımcılar, kredi temerrüt swaplarını çok daha yakından takip etmeye başlamışlardır. Bu
çalışmanın amacı, Türkiye'nin ülke kredi risk primleri (CDS) ile seçilmiş bazı makro
iktisadi ve finansal değişkenler arasındaki ilişkilerin ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda,
piyasa istikrarını temsil eden bazı değişkenlerin oynaklıklarının CDS primleri üzerindeki
etkileri de incelenmiştir . Çalışmada, Türkiye ekonomisinde Haziran 2006 ile Aralık 2020
dönemlerini kapsayan aylık veriler kullanılmış ve değişkenlerin farklı düzeylerde tümleşik
olmaları sebebi ile doğrusal bir ARDL modeli oluşturularak kısa ve uzun dönem katsayılar
sınır testi yöntemi ile belirlenmiştir. Bu çerçevede, uzun dönemde beklentilerle uyumlu
olarak CDS primlerini; USD (Amerikan Doları) döviz kurunun, istihdam oranının, VIX
Endeksinin, kısa vadeli dış borç stok toplamının, Eurobond getirisinin ve enflasyon
oranının anlamlı ve pozitif olarak yordadığı, BİST 100 Endeksinin, Türkiye'nin gösterge 2
yıllık tahvil fiyatlarının ve portföy yatırımlarının anlamlı ve negatif olarak yordadığı
sonuçlarına ulaşılmıştır. Bunlarla birlikte yine beklentilerle uyumlu olarak uzun dönemde
döviz kuru volatilitesinin ve VİX Endeks volatilitesinin de CDS primlerini anlamlı ve
pozitif olarak etkilediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: CDS, İktisadi Göstergeler, ARDL Analizi

Abstract:
After the 2000s, the development of credit derivative markets around the world
accelerated in parallel with the developing economies. Credit default swaps (CDS) are
among the most widely used credit derivatives and have become an important indicator in
measuring the credit risks of countries as an alternative to credit ratings in emerging
markets.After the financial crises, the opinion that the credit ratings do not adequately
reflect the credit risk of the country began to prevail in the financial markets and investors
began to monitor credit default swaps more closely. In this study monthly data covering
2006 June and 2020 December period is used to construct a linear ARDL model to
estimate both short and long run coefficients as the variables were integrated of different
orders. In line with our expectations the results revealed that US dollar exchange rates,
VIX Index values, sovereign short term debt stocks, Eurobond yields and inflation rates
positively and significantly predict CDS premiums while BİST 100 Index, Turkish
benchmark sovereign bond yields and portfolio inverstments significantly and negatively
affect CDS premiums. Also consistent with our expectations VIX volatility and exchange
rate volatility positively predicts CDS premiums.

Keywords: CDS, Economic Indicators, ARDL Analysis