Astım ve KOAH hastalarında maksiller  sinüs volumetrisinin ve sinonazal patolojilerin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kullanılarak değerlendirilmesi
Evaluation of maxillary sinus volumetry and sinonasal pathologies in asthma and COPD patients using cone beam computed tomography
Yazar: ALİ RASAT
Danışman: DOÇ. DR. SELMİ YARDIMCI
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Astım = Asthma ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve astım hastalarında 
sinonazal bölgedeki patolojilerin görülme sıklığını ve aynı zamanda bu hastaların 
maksiller sinüslerindeki volümetrik değişimi incelemek amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu çalışmada 2021-2024 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Diş 
Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'na başvuran, 
Dentasist sisteminde kaydı mevcut olan 40 astım, 40 KOAH ve 40 sağlıklı, 18-85 yaş 
aralığında, çeşitli sebeplerle konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri elde 
edilen 120 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. KIBT kullanılarak morfometrik 
değerlendirilme yapılmış aynı zamanda görüntü verileri 3DSlicer programına 
aktarılarak maksiller sinüslerin hacim ve alan bulgusu incelenmiştir. Elde edilen 
bulgular, gruplar arasında yaş, cinsiyet, dişsizlik sınıflaması, morfolojik özellik 
durumuna istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Volümetrik değerlendirmede astım hastalarının maksiller sinüs hacim ve 
alan değerleri her iki gruba kıyasla anlamlı derecede düşük çıkmıştır (p<0,05). 
Cinsiyet ve yaş açısından hacim ve alan değerlerinde anlamlı bir sonuç bulunmamıştır 
(p>0,05). KOAH hastalarında maksiller sinüzit izlenme oranın diğer iki gruba kıyasla 
anlamlı derecede yüksek izlendiği görülmüştür (p<0,05). Çalışmamızda aynı zamanda 
varyasyonlar da değerlendirilmiş olup astım hastalarında maksiller sinüs 
hipoplazisinin, KOAH hastalarında ise onodi hücresinin izlenme oranın diğer gruplara 
göre anlamlı derecede yüksek izlendiği görülmüştür (p<0,05). Kontrol gruplarında tam 
dişsiz hastaların maksiller sinüs hacim ve alan değerlerinin, tam dişli hastalara göre 
anlamlı derecede yüksek izlendiği görülmüştür (p<0,05). 
Sonuç: Astım ve KOAH birer kronik solunum yolu hastalığı olduğu için bu hastaların 
maksiller sinüslerinde volümetrik değişimler, çeşitli sinonazal patoloji ve varyasyonlar 
izlenebilmektedir. Bu bulguların değerlendirilmesi ve tespiti için KIBT'dan 
yararlanmak hem hastalığın seyri hem de tedavi planlaması açısından oldukça 
önemlidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the incidence of pathologies in the 
sinonasal region in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and 
asthma, as well as the volumetric change in the maxillary sinuses of these patients. 
Method: In this study, 120 participants, 40 asthma, 40 COPD and 40 healthy patients 
aged 18-85 years, 40 with asthma, 40 with COPD and 40 with COPD, who were 
registered in the Dentasist system and whose Cone Beam Computed Tomography 
(CIBT) images were obtained for various reasons, who applied to Akdeniz University 
Faculty of Dentistry, Department of Oral, Dental and Maxillofacial Radiology between 
2021 and 2024, were included in the study. Morphometric evaluation was performed 
using CIBT and the volume of the maxillary sinuses was examined by transferring the 
image data to the 3D Slicer program. The findings were statistically evaluated 
according to age, gender, edentulousness classification and morphologic 
characteristics between the groups. 
Results: In volumetric evaluation, maxillary sinus volume and area values of asthma 
patients were significantly lower than both groups (p<0.05). No significant results 
were found in volume and area values in terms of gender and age (p>0.05). When we 
evaluated sinonasal pathologies, it was observed that the rate of sinusitis was 
significantly higher in COPD patients compared to the other two groups (p<0.05). 
Variations were also evaluated in our study and it was observed that the rate of 
maxillary sinus hypoplasia in asthma patients and onodi cell in COPD patients was 
significantly higher than the other groups (p<0.05). In the control groups, maxillary 
sinus volume and area values of edentulous patients were significantly higher than 
those of edentulous patients (p<0.05). 
Conclusion: Since asthma and COPD are chronic respiratory diseases, volumetric 
changes, various sinonasal pathologies and variations can be observed in the maxillary 
sinuses of these patients. Utilizing CIBT for the evaluation and detection of these 
findings is very important for both the course of the disease and treatment planning.