Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin aleksitimi, mizaç ve karakter özellikleri ve çocukluk dönemi ihmal ve istismarı yönünden değerlendirilmesi
The asssessment of self-mutilate adolescents and relationship with alexithymia, temperament and character dimensions of personality and childhood neglect and abuse history
Yazar: OLCAY TÜZÜN
Danışman: DOÇ. DR. TEVFİKA TUNABOYLU İKİZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Karakter = Character ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Kendine zarar verme davranışı, özellikle de ergenler arasında son dönemlerde en çok görülen psikiyatrik problemlerden birisidir. Bu davranışının içerisinde, deri kesme, yakma, kafayı duvara vurma, duvara yumruk atma ve saç çekme gibi eylemler girebilmektedir. Bu davranışın yarattığı fiziksel sonuçlar, çoğu zaman ergenin kendisi tarafından müdahalelerle iyileştirilebilmektedir. Bu nedenle de, ergenler psikiyatri polikliniklerine ancak buna eşlik eden diğer tabloları (depresyon ya da anksiyete bozukluğu gibi) onları zorlamaya başladığında ya da davranışları, ölümcül risk meydana getirdiğinde gelmektedirler.Bu araştırmanın amacı, bu davranışı gösteren ergenlerin psikolojik yapılarını daha iyi anlamak ve bu yolla, sadece tedavi için değil ayrıca önlemesine yönelik çalışmalara da katkıda bulunmaktır.Araştırmamıza kendine zarar verme davranışı olan ve olmayan 15-18 yaşları arasındaki ergenler alınmıştır, her iki grup da kırk kişiden oluşturulmuştur. Araştırmada araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Soru Formu, Mizaç ve Karakter Envanteri, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçekleri, Ergen Disosiyatif Yaşantılar Envanteri ve Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlar, istatistiki olarak değerlendirilmiştir.Buna göre; bu davranışı gösteren ergenlerin disosiyasyon ve depresyon düzeylerinin kontrol grubuna göre, istatistiki olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Mizaç ve karakter özelliklerinden ise, davranışı sadece Ödül Bağımlılığı değişkeninin anlamlı olarak yordadığı saptanmıştır. Aleksitimi ve anksiyete puanları açısından da iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır ve deney grubu puanlarının kontrol grubu puanlarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Ancak, bu puanların testlerin kesme puanlarının altında kalması dikkat çekmiştir.Yukarıda belirtilen istatistiki sonuçlar psikanalitik kurama dayandırılarak yorumlanmış, psikosomatik yapılanmalar ile kendine zarar veren bireyler arasındaki örtüşen noktalar açıklanmmıştır. Kız ve erkek ergenlerin arasındaki farkların incelemesi ve kendine zarar verme davranışının belirlenebilmesi için ölçüm yöntemlerine duyulan gereksinim üzerine durulmuştur.

Abstract:
Self-mutilation is -especially among the adolescents- one of the most common psychiatric problems. This behavior includes some of actions like, scaring or burning the skin, head banging, punching the wall, hair pulling and etc. The physical results of the behavior can be cured by the interventions of the adolescent. Therefore, they come to the psychiatric clinics if their other psychiatric problems (like depression or anxiety disorder) force them, or their behavior turns out terminally risk for their health.The aim of this research, to understand the psychological structure of the adolescents who have this behavior and by that way, contribute to not just only the treatment, but also the prevention of it.In experiment and control groups, we admitted the adolescents who are between 15-18 years old. Each group contained 40 participants. In the research, Demographic Questionnaire (which was developed by the researcher), Temperament and Character Inventory, Childhood Trauma Questionnaire - Short Form, Beck Depression and Anxiety Inventories, Adolescents Dissociative Experiences Scale and Toronto Alexithymia Scale were used. The results were assessed stastically.In the stastical analysis, the level of dissociation and depression in experiment group was to be very significantly high when compared with the control group. In temperament and character features, reward dependency was observed to be significantly predictory of self-mutilation behavior. The level of alexithymia and anxiety scores in experiment group were higher than control group but in the experiment group, this scores? average was observed lower than the adequacy scores and this was found as remarkable.The results of the stastical analysis were interpreted on basis of psychoanalytic theory and the cross points between psychosomatic structures and self-mutilative behaviors were explained. Furthermore, the necessity for examining the differences between self-mutilative girls and boys and an instrument for assessing the intensity of self-mutilate behavior were harped on.