Toprak düzenleyici polimer (PVA, PAM&HJ) ve hümik asit (HA) uygulamalarının bazı toprak özellikleri ile bitki gelişimi üzerine etkisi
Effects of soil improver polymer (PVA, PAM & HJ) and humic acid applications on some soil properties and plant growth
Yazar: OKTAY LAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADİL AYDIN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Toprağın fiziksel özelliklerinin iyileştirilmesi bitki gelişimini ve bitkisel üretimi etkilemektedir. Bu araştırma; polivinilalkol (PVA), poliakrilamid (PAM), hümik asit (HA) ve hidrojel (HJ)'in bazı toprak özellikleri ile bitki gelişimi üzerine etkilerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Toprak örneğine ağırlık esasına (w/w) göre 0, 0.0005, 0.0010, 0.0015 ve 0.0020 g/g PVA, PAM, HA ve HJ uygulandıktan sonra bazı toprak özellikleri ile bitki gelişim parametreleri incelenmiştir. Muamelelerin hidrolik iletkenlik (Hİ), tarla kapasitesi (TK) ile yarayışlı nem (YN) miktarını, agregat stabilitesini (AS) ve yeni agregatlar oluşturarak geometrik ortalama çapı (GOÇ) arttırdığı, hacim ağırlığı ile özellikle <0,25 mm agregat fraksiyon miktarını azalttığı belirlenmiştir. Toprak özelliklerini geliştirmede muamelelerin genel olarak PVA>PAM>HA>HJ şeklinde sıralandığı ve en aktif dozların ise 0.0015 ile 0.0020 g/g olduğu tespit edilmiştir. Muamelelerin bitki gelişimini kontrole göre çok önemli düzeyde arttırdığı, kuru madde miktarı üzerine PVA ile PAM'ın HA ile HJ'den daha etkili olduğu ve en yüksek kuru madde miktarının 0,0020 g/g dozunda elde edildiği saptanmıştır. Bitkide N ve K içerikleri üzerine en etkin muamelenin HJ; Ca, Mg ve P içeriklerinde ise en etkin muamelenin PAM olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bitkinin makro element içeriğine 0.0015 ile 0.0020 g/g dozlarının 0,0005 ile 0,0010 g/g dozlarına göre önemli düzeylerde artışlar sağladığı belirlenmiştir. Na, Fe ve Mn içerikleri üzerine en etkin muamelenin PAM; Zn ve Cu içeriklerinde ise en etkin muamelenin HJ olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bitkinin Na, Mn ve Zn içeriklerine 0.0010 g/g dozunun; Fe ile Cu içeriklerinde ise 0,0005 g/g dozunun diğer dozlardan çok önemli düzeyde artışlar sağladığı saptanmıştır. Bu çalışmanın sonuçları; PVA, PAM, HA ve HJ uygulamalarının toprağın özelliklerini geliştirdiğini ve bitki gelişimi için pozitif yönde etkili olduğunu açık olarak ortaya koymaktadır.

Abstract:
Improving soil physical characteristics affects on plant growth and plant production. This study was undertaken to determine effects of polyvinyl alcohol (PVA), polyacriylamide (PAM), humic acid (HA) and hydrogel (HJ) on some soil properties and plant growth. PVA, PAM, HA and HJ were applied to soil with the rates of 0, 0.0005, 0.0010, 0.0015 and 0.0020 g/g on weight to weight basis, respectively. The results indicated that all applications increased hydraulic conductivity (HC), field capacity (FC), plant available water content (PAWC), aggregate stability (AS) and geometric mean diameter (GMD), but decreased bulk density and the proportion of soil aggregates smaller than 0,25 mm. For the effectiveness of treatments on improving soil physical characteristics, the treatments were ordered as PVA>PAM>HA>HJ and the best doses were 0.0015 and 0.0020 g/g. On the other hand, all applications significantly improved plant growth as compared to the control, and on plant dry matter content PVA and PAM were more effective than HA and HJ. The highest dry matter content was obtained for 0,0020 g/g. The most effective treatments were HJ for N and K contents and PAM for Ca, Mg and P. Among the doses 0.0015 and 0.0020 g/g were more effective on macro nutrient contents than 0,0005 and 0,0010 g/g doses. The most effective treatment on Na, Fe and Mn contents was PAM; and HJ on Zn and Cu contents. Similarly the most effective dose on Na, Mn and Zn contents was 0.0010 g/g and 0,0005 g/g on Fe and Cu. The results of this study clearly indicated that PVA, PAM, HA and HJ applications improved soil physical conditions and positively affected on plant growth.