Elmalılı M. Hamdı Yazır ve Seyyid Kutub tefsirinde psikoloji konuları
Elmalılı M. Hamdı Yazır and Seyyid Kutub Psychological Issues in their tafsir
Yazar: İBRAHİM ETHEM ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CERTEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Psikoloji = Psychology ; Seyyid Kutub = Seyyid Kutub ; Tefsir = Commentary ; Yazır, Muhammed Hamdi = Yazır, Muhammed Hamdi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Psikolojik tefsir alanında az da olsa literatür oluşmaya başlamıştır. Bu durum, bundan sonra psikolojik tefsir alanında çalışanların yapacakları çalışmaların amaçları ve metotları konusunda belli bir sistem geliştirmeyi gerekli kılmaktadır. Bugüne kadar yapılmış olan psikolojik tefsir çalışmalarından ve diğer tefsir ekollerinin geliştirmiş oldukları yöntemlerden hareketle bu alanda belli bir yöntem ortaya koymak mümkündür. Yine psikolojik tefsirin tarihçesini, kendine özgü hedeflerini belirleme imkânı vardır. Psikolojik tefsir, Kur'ân'ın belli bir alanına ilişkin boyutunu müstakil olarak incelediği, Kurân'ın diğer boyutlarıyla birlikte ele alınmadığı için eleştiriye açık noktalar ortaya çıkmaktadır. Her şeyden önce bir "dirayet tefsiri" olan, insanların görüş ve bakış açılarını yansıtan "psikolojik tefsir", bu yönüyle de eleştirilebilir durumdadır. Modern psikoloji bilminin verilerinden yararlanılması, psikolojik tefsirin tenkit edilebilirliğini daha da artırmaktadır. Sayılan bu sebeplere bağlı olarak psikolojik tefsirin tenkit edilebilir yönlerini belirlemek gerekmektedir.
Bu çalışmada, Seyyid Kutup "Fî Zılâli'l-Kur'ân" adlı tefsiri ile Elmalılı M. Hamdi Yazır'ın "Hak Dini Kur'an Dili" adlı tefsirinin psikolojik tefsir bağlamında karşılaştırmaları yapılmıştır. 
Kanaatimizce Fî Zılâli'l-Kur'ân gibi tefsir literatüründe çok önemli bir yeri olan klasik bir eserin Hak Dini Kur'an Dili gibi bir eserle karşılaştırılıp çalışılması, bu tefsirlerin Hanefi tefsir geleneği içinde tipik eserler olması bakımından önem arz etmektedir.
Araştırma konumuzla ilgili eserler incelenmiş, konumuzla ilgili uzman kişilerle istişare edilmiş ve böylece ulaşılan neticelerin tartışma yoluyla değerlendirilmesi yapılmıştır.

Bu araştırmada Seyyid Kutub ve Elmalılı M. Hamdi Yazır'ın, Kur'ân'da geçen temel psikolojik kavramlar ve psikolojik içerikli âyetlerin tefsiri konusundaki görüşleri mukayeseli olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Tefsir Ekolleri, Psikolojik Tefsir, Kur'ân, Çağdaş Yorum

Abstract:
Psychological Tafsir Of Quran-Substantialdegreeof literature beganto emerge in the field of Psychological Tafsir.  This situationmakes itnecessary to developa specific system about the aims and methods of studies to do in  the field of Psychological Tafsir. It is possibleto put forth a specificmethodin this area due to the studiesconducted so far in the field of Psychological Tafsir and the methods improved by the other Tafsir schools. Additionally, It is possible todeterminethe history of Psychological Tafsir and its own uniquegoals. Psychological Tafsir examinesdetachedly  the aspectsofa specific area ofthe Qur'an. It does not discuss Quran with otheraspects. For these reasons, points which open to criticism are emerges in the field of Psychological Tafsir. First of all, Psychological Tafsir which reflectingpeople's viewsand perspectives is a Acumen Tafsir and so it can becriticized. Availability ofcriticism of Psychological Tafsir is further increased due to  utilization of the modernpsychology of datas. Depending onall of thesereasons, aspects can be criticized of the Psychological Tafsir is necessary to determine. 
	In this study, Seyyid Kutup "Fi Zilalil Qur'an" and the interpretation of Elmalili M. Hamdi Yazır's "Truet of the Religion of the Qur'an" were made in the context of fiqh tafsir.
	In our opinion, Fi Zilalil is important in terms of being a typical work in Hanafi Tafsir tradition of these Tafsir in order to normalize a Classical work, which has a very important place in Tafsir literature like Qur'an, with a work such as the Qur'anic Language.
	The research center, the research centers, the research centers, met with experts on position.
	In this study, primarily the concepts of the fiqh Tafsir school and Fi Zilalil Qur'an were emphasized, and then the thesis was concluded in three chapters. The main chapters of our Tezimiz are in the form of "Seyyid Kutup Fi Zilalil Koran", "Elmalili and Hak Dini Kur'an Dili" and "Seyyid and Elmalılı Tafsirinin Comparison". In the second part of the Tezimiz, Seyyid and Elmalılı commentaries were compared based on the meanings given to the verses, some of which are problematic in the context of admiration and different interpretations and in the context of infinite interpretation.
	In our thesis we have found that the interpretation of tafsiriri is tentative and the differences in the opinions of our commentators are derived from tafsir methods.
Key Words: The Schools Of Tafsir, Psychological Tafsir, Quran, Contemporary İnterpretations.