Kapadokya bölgesinde kaya oyma yapılardan çıkan atık malzemenin puzolanik aktivitesinin araştırılması
Research on pozzolanic activity of waste material extracted from rock cut buildings in cappadocia region
Yazar: VOLKAN BEK
Danışman: PROF. DR. NABİ YÜZER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Kapadokya bölgesinde kaya
oyma yapılardan çıkan ve varlığı gitgide artan yaklaşık 10 milyon ton atığın olduğu
bilinmektedir. Çalışmada bu atık malzemenin çevreye olan zararlı etkilerinin
giderilebilmesi ve ülke ekonomisine katkı sağlanabilmesi amacıyla atık malzemenin
puzolan olarak kullanılma durumu araştırılmıştır.
Kapadokya bölgesinde kaya oyma yapılardan çıkan atık malzemenin puzolan olarak
değerlendirilebilmesi için öncelikle doğrudan yöntem olan Frattini deneyi yapılmıştır.
Frattini deneyi sonuçlarında aynı bölgeden alınan numunelerde dahi önemli farklılıklar
ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Bu sebeple bir malzemenin puzolan olarak
değerlendirilebilmesi için doğrudan yöntem olan Frattini deneyi sonuçlarının dolaylı
yöntemler ile desteklenmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda, Frattini deneyi
sonuçlarına göre en yüksek ve en düşük değerlere sahip bölgelerden alınan
numunelerde, dolaylı yöntemler olarak bilinen TS 25 ile ASTM C593'te tanımlanan kireç
harcı basınç dayanımı deneyi, ASTM C311 ile ASTM C109'da belirtilen dayanım
cinsinden aktivite göstergesinin belirlenmesi deneyi ve elektrik iletkenliği deneyi
yapılmıştır.
Özetle, çalışmada Kapadokya bölgesinde kaya oyma yapılardan çıkan atık malzemenin
puzolanik aktivitesi doğrudan ve dolaylı yöntemlerle ortaya konulmuştur. Doğrudan ve dolaylı yöntemlerin sonuçlarına göre malzemenin puzolanik özellik gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
As is known, with an increasing existence there are approximately 10 million tons of
waste material extracted from rock‐cut buildings in Cappadocia Region which is one of
the most important tourism centers in Turkey. In the study, the research was carried
out to state if it's possible to mitigate the harmful effects of the waste material to the
environment and to use it as pozzolan in order to make a contribution to the economy
of Turkey.
Pozzolanic activity of the waste material from the rock‐cut buildings was evaluated by
the direct method known as Frattini test. According to the Frattini test results, it is
observed that even in the samples from the same area have significant differences. For
this reason, a material to be considered as pozzolan, direct method known as Frattini
test should be supported by indirect testing methods. Therefore, the lime mortar
compressive strength test as defined in TS25 and ASTM C593, the strength activity
index test as defined in ASTM C311 and ASTM C109 and the measurement of the
electrical conductivity test which are known as indirect test methods were performed
for the samples extracted from the regions having the highest and lowest values as per
the Frattini test results.
Briefly, in the study the research on pozzolanic activity of the waste material extracted
from rock cut buildings in Cappadocia region was conducted by direct and indirect methods. The researched waste material showed pozzolanic activity according to all
test results including direct and indirect methods.