Ermeni Ortodoks Kilisesi'nin kültürel sembolleri
The cultural symbols of the Armenian Orthodox Church
Yazar: ELİF HALVERSON
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYBİL GÖKER
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Ermeni Ortodoks Kilisesi = Armanian Orthodox Church ; Ermeniler = Armenians ; Kiliseler = Churchs ; Kültür = Culture ; Mitler = Myths ; Mitoloji = Mitology ; Ortodoks = Orthodox ; Semboller = Symbols

Özet:
Bu tez, Ermeni Ortodoks Kilisesi'nin kültürel sembollerini araştırmayı amaçlamıştır. Ermeni Apostolik Kilisesi, Doğu Hıristiyan Kiliselerinden bir tanesidir. Kral Apkar döneminde Ermeniler arasında yayılmaya başlayan Hıristiyanlık, 301 yılında, Krikor Lusavoriç ve Kral Dırtad zamanında devlet tarafından Ermeni halkının resmi dini olarak kabul edilmiştir.Ermeniler, hem etnik hem de dinsel kimlik çerçevesinde `Gregoryen' olarak anılırlar. `Gregoryen' yani `Krikor'dan'. Hıristiyan Ermeniler için Krikor Lusavoriç tarihlerinde önemli bir yere sahiptir. Ancak, onlar Apostolik Kilisesi mensubudurlar. Başka bir deyişle, Krikor Lusavoriç'i takip ederek Hıristiyanlığı daha çok Ermeni kabul etmiş olsa bile, İsa'nın öğretileri ile ilk tanışma çok daha önce olmuştur.İstanbul Ermeni Patrikliği 1461'de kurulmuştur. Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki millet sistemi içinde Ermenileri devlet düzeyinde temsil etmiştir. Her ne kadar Ermeniler çoğunlukla Kiliseleri ile anılsalar da tarihleri ile bilgiler İsa'dan çok öncesine gitmektedir. Hıristiyanlığa geçişten sonra kültürel varoluşları ile Kilise iç içe geçmiştir ve bu sayede mevcudiyetlerini o zamanlardan bugünlere taşımışlardır.Batı Hıristiyanlığı'nın `kabaca' paganist unsurlar olarak tasvir ettiği özellikleri ise Ermeni Ortodoks Kilisesi'nin milli bir kilise oluşundan kaynaklanmaktadır. Halbuki, mesela, azizler kültü gibi paganist-milli unsur olarak adlandırılan yortular Ermeni Kilisesi'nin tarihine yani etnik geçmişine sahip çıkmasından kaynaklanmıştır. Bu araştırma Ermeni Ortodoks Kilisesi'ni Batı ve diğer Doğu Hıristiyan Kiliselerden ayıran etnik-dini sembolleri ele alarak etnik bir yapıya sahip olan bu dini cemaatin geniş toplumla ilişkisi ve kültürel aktarımlarının günümüzün sosyo-ekonomik şartları altında nasıl gerçekleştiği ortaya koymaya çalışmıştır.

Abstract:
This thesis aims to analyze for ethnic-religious symbols of the Armenian Orthodox Church. The Armenian Apostolic Church is one of the many Eastern Christian Churches. Christianity, which started to spread among Armeanians during King Apkar? reign, was accepted as the official religion of the Armenians state, in 301, during the time of Gregor Lusavoric and King Dırtad.Armenians are called as `Gregorians? within the framework of ethnic and religious identity. Gregorian means `from Gregor?. For Christian Armenians, Gregor Lusavoric has an important place in history. However, they are members of the Apostolic Church. In other words, although more Armenians became Christian by following the teachings of Gregor Lusavoric, their first meeting with Christ?s teachings occured a long time before that.The Istanbul Armenian Patriarchate was established in 1461. During the Ottoman Empire, it represented Armenians in the Ottoman state as part of the `millet?system. Although Armenians are associated with their Church, the first data about their history goes back beyond Christianity. After Christianity, their cultural existence and their Church merged and, in this way, they have maintained their existence from those times to the current date.The qualities which Western Christianity describes as `rudely? paganist features arose from the Armenian Orthodox Church, which is their national church. However, for example, some religious celebrations which are described as having paganist features, such as the Saint cult is caused because of the Armenian Church possesing its own history, in other words, its ethnical past. This research tries to explain the relationship of the religious community, which also has an ethnical structure, with the society at large and the degree to which cultural reproduction has been realized under today?s socio-economic circumstances by searching for cultural symbols which distinguish the Armenian Orthodox Church from Western and other Eastern Christian Churches.