Hemşirelerde spiritüel iyi oluş düzeyi ile spiritüel bakım yeterlilikleri arasındaki ilişki
The relationship between nurse's spiritual well-being and their competence in spiritual care
Yazar: BÜŞRA ODLUKAYA DAĞLI
Danışman: PROF. DR. SELMA DOĞAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerde spiritüel iyi oluş düzeyi ile spiritüel bakım
yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kesitsel tanımlayıcı ve ilişki arayıcı
olarak yapılmıştır.
Araştırmada veriler, 2023 yılı Aralık - 2024 Ocak ayları arasında toplanmıştır.
Araştırmanın örneklemi 118 hemşireden oluşmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Üç
Faktörlü Spiritüel İyi Oluş Ölçeği (SİOÖ) ve Manevi Bakım Yeterlilik Ölçeği (MBYÖ)
kullanılarak toplanmıştır. Analizler SPSS (IBM SPSS Statistics 27) adlı paket program

kullanılarak yapılmıştır. Normal dağılıma uygun olmayan ölçüm değerleri için Mann-
Whitney U test ve Kruskal-Wallis H test yöntemleri kullanılmıştır. SİOÖ ve MBYÖ

arasındaki incelenmesinde "Spearman" korelasyon katsayısı kullanılmıştır.
Hemşirelerin %43,2'si 25-29 yaş aralığında, %69,5'i kadın ve %54,2'si bekar,
%65,3'ü lisans mezunudur ve %34,7'si 4-8 yıldır hemşirelik yapmaktadır. Hemşirelerin
çoğunluğu spiritüel bakım kavramını bildiğini, spiritüel bakım eğitimi aldığını fakat
spiritüel bakımda kendisini yeterli bulmadığını ve daha önce spiritüel bakım vermediğini,
bununla birlikte %76,3'ü hastaların spiritüel bakıma ihtiyacı olduğunu %58,5'i, kendi
spiritüel iyi oluş düzeylerinin spiritüel bakıma etkisi olduğunu düşünmektedir.
Hemşirelerin SİOÖ (X:112,29 ±20,81) ve MBYÖ (X:96,03±26,21) puanlarının orta
düzeyin üzerinde olduğu bulunmuştur. Yaş gruplarına göre, 30 yaş ve üzerindeki
hemşirelerin, 20-24 yaş grubundaki hemşirelere kıyasla; meslek deneyimi açısından ise,
4-8 yıl arasında çalışma süresine sahip olan hemşirelerin, 1 yıldan az çalışma süresi olan
hemşirelere göre MBYÖ puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Eğitim durumu
açısından, lisans ve lisansüstü eğitim almış hemşirelerin, sağlık meslek lisesi ve ön lisans
mezunu hemşirelere göre; ayrıca spiritüel bakım özelliklerine sahip olan hemşirelerin
olmayanlara göre SİOÖ ve MBYÖ puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde
yüksek olduğu bulunmuştur. Hemşirelerin spiritüel iyi oluş düzeyleri ile spiritüel bakım
yeterlilikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur.
SİOÖ puanları arttıkça MBYÖ puanları da artmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, Spiritualite, Spiritüel İyi Oluş, Spiritüel Bakım
Yeterliliği

Abstract:
This study was conducted as a cross-sectional descriptive and correlational study
to examine the relationship between nurses' spiritual well-being and their competence in
spiritual care.
The data for the research was collected between December 2023 and January
2024. The sample of the study consisted of 118 nurses. Data were gathered using a
Personal Information Form, the Three-Factor Spiritual Well-Being Scale (SWS), and the
Spiritual Care Competence Scale (SCCS). The analyses were performed using the SPSS
(IBM SPSS Statistics 27) software package. For measurement values that did not conform
to a normal distribution, the Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test methods
were used. The "Spearman" correlation coefficient was used to examine the relationship
between the SWS and SCCS.
Of the nurses, 43.2% were aged 25-29, 69.5% were female, 54.2% were single,
65.3% were university graduates, and 34.7% had been nursing for 4-8 years. Most of the
nurses were aware of the concept of spiritual care, had received training in spiritual care,
but did not feel competent in providing spiritual care and had not provided it previously.
However, 76.3% believed that patients needed spiritual care and 58.5% thought that their
own level of spiritual well-being affected their ability to provide spiritual care. The nurses'
SWS (X̄: 112.29 ± 20.81) and SCCS (X̄: 96.03 ± 26.21) scores were found to be above
average. Statistically significant differences in SCCS scores were found between nurses
aged 30 and over compared to those aged 20-24, and between nurses with 4-8 years of
work experience compared to those with less than one year of experience. Additionally,
significant differences in SWS and SCCS scores were found between nurses with
bachelor's and postgraduate degrees compared to those with vocational high school and
associate degrees, and between those with spiritual care characteristics and those without.
There was a statistically significant positive correlation between nurses' levels of spiritual
well-being and their competence in spiritual care.
Keywords: Nurse, Spirituality, Spiritual Well-Being, Spiritual Care Competence