398 Numaralı Tapu Tahrir Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcription of the Tapu Tahrir Defteri 398 Numbered and evaluation
Yazar: REYHAN YAVAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KORKMAZ
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeniçağ Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Dini yapılar = Religious buildings ; Saruhanoğulları = Saruhanoğulları ; Tahrir Defteri = Tahrir Register ; Vakıflar = Foundations

Özet:
398 No'lu Tapu Tahrir Defterini Transkripsiyon ve degerlendirilmesi konuluyüksek lisans tezimizin içerigine bakacak olursak; 534 aded vakıf kaydıbulunmaktadır. Bu vakıfların içeriginde ise sayı bakımından en fazla olançiftliklerdir. Daha sonra sırasıyla; mescit, zâviye, cami, mezraa, muallimhâne,cemaat toplulukları, bag ve bagçe vakfları, medrese, çesme, bahçe, köprü,degirmen, hankah, hitabet, kervansaray, hayrat, türbedar, cüz ve kıraat okunmasıiçün vakıf, zemin ve mülknâme olmak üzere toplam 534 aded vakıf kaydıbulunmakta ve defterimizin içerisinde yer almaktadır.Tezimizi konu bakımından ele aldıgımızda Osmanlının vakıf eserlerihakkında 1520'li yıllarını Kanuni Sultan Süleyman olarak tarihsel kaynaklardabize naksetmektedir.Osmanlı tarihinin en büyük hükümdarlarından biri olan I. Süleyman kiAvrupanın o zamanki güçlü devletleri olmalarına ragmen bileginibükemediginden dolayı ona ?Muhtesem Süleyman? diye adlandırmadabulunmuslar ve bizde de kanun yapan anlamına gelen ?Kanuni Sultan Süleyman?olarak tarih arastırmacıları tarafından adlandırılmıs ve tarih kaynaklarında ise buvasıflandırma ve tasvirlerle yer almıstır.1520'li yılların basından itibaren gerek Saruhanogulları döneminden kalmave gerekse yeni fethedilmis toprakların tahrir çalısmasına tabi tutulup topraklarıntimara ayrılması ve bu ayrılan tımarlar arasında vakıf topraklarına ayrılanları dabu defter sayesinde ögrenmis oluyoruz.Defterin içerisinde bulunan vakıf kayıtlarına baktıgımızda çiftliklerin çokolması dikkatimizi çekmektedir ve bu çiftlik vakıfları mülk toprakları olmaktadırve genellikle evlâdiyet üzerine vakfedilmistir. Topragın kullanım hakkı olarakta ?evlâd u evlâd? olarak ? neslen ba'de nesil? olarak vakfedilmistir. Her mahallede4bir mescidin bulunması ise Osmanlı Devleti'nin dini karakterli yapısını ve dineverdigi önemi bize göstermesi bakımından önem tasımaktadır. Camii sayısı isemescide göre azdır; fakat ana merkezlerde toplanmıs olması dikkat çekmektedir.Bunların haricinde zâviye kaydlarının sayı olarak çok bulunması Saruhansancagının tasavvuf yönünün ne derece güçlü oldugunu bize anlatmaktadır.Zâviyelerdeki Seyh atamalarına ait kayıtlar da sayı bakımından çoktur. Genelliklekurucusunun ismi birçok kayıtta geçmemektedir.Bag bahçe vakıfları, hankah, hamam, çesme, tekke, degirmen, muallimhâne,köprü yapım ve tamiri, mezar v.b. konularda kayıtlara rastladıgımız defterde ?cüz' ve kıraat okunması? camilerde aydınlatmada kullanılan ?revgan-ı çerâg?olarak geçen kandiller için ayrılan paralarda pek çok kayıtta görmekteyiz. Ayrıcasiyakat rakamlarıyla da sayılar anlatılmıstır.Konu itibariyle oldukça önemli ve degerli olan tez konumuzun degerlendirmekısmı için sürenin az olması sebebiyle pek çok sıkıntı çekmis oldugumuzu buradabelirtmeden geçemeyecegiz. Fakat çalısmıs oldugumuz defterin Manisa merkez,özellikle vakıf kayıtları degerli tarihçi Sayın Prof. Dr. Feridun Emecen'in ?XVI.Asırda Manisa Kazâsı? adlı doktora tezinde de ele alınmıs olmakla birlikte,Saruhanogulları ile ilgili vakıf kayıtları Mustafa Eravcı ? Mustafa Korkmaz'ınbirlikte çalısmıs oldukları ? Saruhanogulları ve Osmanlı Klâsik Dönemin'deManisa'da Yasayan Kültürel zleri? adlı eserinde de ele alınmıstır. AyrıcaSaruhanogulları ile ilgili vakıf kayıtları degerli tarihçi Çagatay Uluçay'ın?Saruhanogulları ve Eserlerine Dair Vesikalar II? adlı eseri de ele alınmıstır.

Abstract:
If you look at content of high license the is of transcription and valuationsubject 398 number Title- Deed Registration Notebook. There are 534 pricesregistrations of foundation. There are forms, small mosque, angles, mosques,arable fields, pious foundations, grooming resgistrations, teacher buldingregistrations, community resgistrations, vineyarda and garden foundations,gardens, fountains, Moslem theological schools, bridgers, dervish lodges,grinders, an innacaravan serai, charites akeeper of a mausoleum, a foundation forreading section, flor and property inside of registration notebook of foundation.The subject of license is the best situation off Ottoman Empire when KanuniSultan Süleyman ascends the throne.We learn seperating to grooming of the grounds what are conquered andfoundation grounds thanks to that notebook.When we look at registrations of foundation, too much farms call attentionand these farm call attention and these farm foundations become property soilsand generaly these ar heirloom.At every dirtrict there is one small mosque, this situation shows OttomanEmpire gives the importance that to their religion.Number of mosques are less than number of small mosques but they are maincentre. Morever 83 angles tell us flog of Saruhan are strong side of mysticisim. Ingeneral angles are called the names of founders. But name of founder doesn?t passas in founder so much registrations.We come across registrations such as vineyard and garden foundationshankah, Turkish bath, fountain, dervish lodge, grinder, teacher building, bridge,tomb esc. in notebook.In addition revenues are told with siyakat numbers.6Subject of liense is important and valuable. But we suffer annoyance becauseitem is a little for valuation.We show foundations and comparisons with boks in our trascription.In short, these bosks are ?XVI. Asırda Manisa Kazası? is writen by FeridunEmecen Saruhanogulları ve Osmanlı Klâsik Döneminde Manisa?da YasayanKültürel zleri? is writen Mustafa Eravcı ? Mustafa Korkmaz and ?Saruhanogulları ve Eserlerine Dair Vesikalar II? is writen by Çagatay Uluçay.