Pozitif genç gelişimi müdahale programının lise öğrencilerinin gelişim güçlerine etkisi
The effect of positive youth development intervention program on the development assets of high school students
Yazar: AYŞE ÖZLEM SARICAOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Gelişim güçleri = Developmental assets ; Gençlik sorunları = Youth problems ; Lise öğrencileri = High schools students ; Pozitif genç gelişimi = Positive youth development ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmanın temel amacı pozitif genç gelişimi müdahale programının lise öğrencilerinin gelişim güçlerine etkisini incelemektir. Bu temel amacının yanı sıra, lise öğrencilerinin gelişim güçlerinin ölçülmesine yönelik Gelişim Güçleri Profili'nin (GGP) Türkçeye uyarlaması amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda iki aşamalı bir araştırma tasarlanmıştır. İlk aşamada GGP'nin uyarlama çalışmaları yürütülürken, ikinci aşamada geliştirilen müdahale programının etkililiği sınanmıştır. Araştırmanın yöntemi, amaçlarına uygun olarak nitel destekli nicel araştırma yöntemi olarak belirlenmiş ve öntest-sontest tek gruplu zayıf deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın her aşaması için farklı çalışma grupları belirlenmiştir. Ölçek uyarlama aşamasında, dilsel eşdeğerlik analizleri için 91, geçerlik analizleri için 504 ve güvenirlik analizleri için 124 lise öğrencisinden veri toplanmıştır. İkinci aşamada, yüz yüze ve çevrimiçi olarak uygulanan müdahale programı için oluşturulan deney grubu ise 13 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Ölçek uyarlama sürecinde GGP ile benzer ölçek olarak Yaşam Becerileri Ölçeği kullanılırken; müdahale programına yönelik çalışmalarda veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, GGP, Çevrimiçi Etkinlik Değerlendirme Formu ve Genel Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Deney grubuna 3 oturumu yüz yüze ve 9 oturumu çevrimiçi olarak 12 oturumluk müdahale programı uygulanmıştır. Verilerin analizinde, ölçek uyarlama çalışmaları için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, doğrulayıcı faktör analizi ve Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı teknikleri; müdahale programının etkililiğini sınamak için, nicel verilerde Wilcoxon işaretli sıralar testi, nitel verilerde ise içerik analiz tekniği kullanılmıştır. Analizler sonucunda GGP Türkçe formun psikometrik özellikleri, lise öğrencilerinin gelişim gücünü ölçmede kullanılabilecek bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur. Uygulanan müdahale programının etkisini sınamak amacıyla yapılan analizler sonucunda, geliştirilen ve uygulanan programın lise öğrencilerinin gelişim güçlerini artırmada etkili olduğu ve bu etkinin kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu bulgular nitel analizler ile elde edilen bu bulguyu destekler niteliktedir.

Abstract:
The main purpose of the study is to examine the effect of positive youth development intervention program on the developmental assets of high school students and the permanence of this effect. In addition to this main purpose, it is aimed to adapt the Developmental Assets Profile to Turkish for measuring the developmental assets of high school students. For these purposes, a two-stage research has been designed. While the adaptation studies of the Developmental Assets Profile were carried out in the first stage, the intervention program developed in the second stage was implemented. The method of the study was determined as a qualitative supported quantitative research method in accordance with the aims and a weak experimental design with a single group of pretest-posttest was used. Different working groups were determined for each stage of the research. During the scale adaptation stage, data were collected from 91 high school students for linguistic equivalence analysis, 504 for validity analysis and 124 for reliability analysis. In the second stage, the experimental group formed for the intervention program applied face-to-face and online consists of 13 high school students, 1 of which is a disabled student. In Developmental Assets Profile adaptation process, Life Skills Scale was used for criterion validity. Also, Personal Information Form, Developmental Assets Profile, Online Session Evaluation Form and General Evaluation Form were used as data collection tools in the studies regarding the intervention program. A 12-session intervention program was applied to the experimental group, 3 sessions face-to-face and 9 sessions online. In the analysis of the data, Pearson correlation coefficient, confirmatory factor analysis and Cronbach alpha internal consistency coefficient methods for scale adaptation studies; To test the effectiveness of the intervention program, Wilcoxon signed ranks test was used for quantitative data and content analysis technique was used for qualitative data. As a result of the analysis, the psychometric properties of the Developmental Assets Profile revealed that the Turkish form is a measurement tool that can be used to measure the developmental assets of high school students. As a result of the analyzes conducted in order to test the effect of the intervention program implemented, it was concluded that the developed and implemented program was effective in increasing the developmental assets of high school students and this effect was permanent. Qualitative analysis also supports this result.