Meslek eğitiminde yapılandırılmış iş başında öğretim yönteminin uzaktan öğrenme ortamında tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
Design, implementation and evaluation of structured on-the-job training method in vocational education in a distance learning environment
Yazar: ŞENER BALAT
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KARAMAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Uzaktan öğretim = Distance instruction ; İş başında eğitim = On-the-job training

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, meslek eğitiminde uzaktan iş başında öğretim yönteminin tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesidir.
Yöntem: Karma araştırma yöntemlerinden eş zamanlı tasarım desenine göre yürütülen çalışmanın nicel kısmında yarı deneysel, nitel kısmında ise durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın durumunu gerçek zamanlı arıcılık faaliyetlerine yönelik uzaktan iş başında öğretim uygulaması oluşturmaktadır. Bu amaçla arıcılık ile ilgili bahar dönemi faaliyetleri üzerinde iş analizleri yapılarak içerik ve etkinlikler tasarlanmış ve iş başında öğretim ortamı hazırlanmıştır. Çalışma grubu olarak arıcılığa yeni başlayan ve sezonda aktif çalışmayı planlayan 18 arıcı belirlenmiştir. Uygulamada haftalık olarak sezonun ilgili haftasında yapılması gereken görev videosu ve kontrol listesi sunulmuş, katılımcılardan görevi yaparken video çekip göndermeleri istenmiştir. Videolara geribildirim verilmiş ve uzman/akran iletişim etkinliklerine katılmaları teşvik edilmiştir. Sekiz hafta süren öğretim sürecinin etkisi; tepki, öğrenme ve davranış-transfer olmak üzere üç basamakta değerlendirilmiştir. Toplanan veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmanın uygulama performansına etkisi gönderilen görev videoları üzerinden analiz edilmiştir. İlk etapta yaklaşık %80, verilen geribildirim sonrası %85 oranında görevi doğru bir şekilde yerine getirdikleri görülmüştür. Ayrıca görev tamamlanma düzeyleri incelendiğinde kısa süren, basit ve az riskli görevlerin gerçekleştirme düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Çalışmada uygulamaların etkililiğinde uzman desteği, işi bizzat uygulanabilmesi, eğitimlerin doğrudan pratik becerilere dönük olması, gibi faktörlerin etkili olduğu görülmüştür. Uygulamanın başarı düzeyindeki etkisi ön test son test karşılaştırmasında son test lehine anlamlı bir farklılık oluştuğu belirlenmiştir. Uygulamada memnuniyet düzeyinin yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Çalışanlar beceri gerektiren iş görevlerini yüksek oranda başarılı bir şekilde yerine getirmişlerdir. Yapılan işin süresi, zorluğu ve karmaşıklık düzeyi gibi özelliklere göre görevin yerine getirilmesinde farklılaşma görülmüştür. Çalışanların akademik başarılarının anlamlı düzeyde arttığı ve yüksek düzeyde bir memnuniyet sağlandığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Purpose: The aim of this research is to design, implement and evaluate the distance on-the-job training method in vocational education.
Method: This study was carried out with the simultaneous design pattern, which is one of the mixed research methods. The quasi-experimental method was used in the quantitative part of the research, and the case study method was used in the qualitative part. The case study of the research is the distance on-the-job training application for real-time beekeeping activities. For this purpose, content and activities were designed by conducting job analyzes on the spring term activities related to beekeeping, and an on-the-job training environment was prepared. As the study group, 18 beekeepers who have just started beekeeping and plan to work actively in the season were selected. In the application, the task video and checklist that needed to be done in the relevant week of the season were presented on a weekly basis, and the participants were asked to shoot and send a video while doing the task. Feedback was given to the videos and the participants were encouraged to participate in expert/peer communication activities. The effect of the eight-week on-the-job training process was evaluated in three steps as reaction, learning and behavior-transfer. The collected data were analyzed with content analysis and descriptive analysis methods.
Findings: The effect of the study on the application performance was analyzed through the task videos sent by the beekeepers. It was seen that they performed the task correctly at a rate of 80% at the first stage and 85% after the feedback given. In addition, when the task completion levels are examined, it is seen that the level of realization of short-term, simple and less risky tasks is higher. In the study, it was seen that factors such as expert support, being able to apply the task in person, directing the trainings towards practical skills created efficient results. There was a significant difference in favor of the post-test in the comparison of the effect of the application on the success level of the pre-test and post-test. It has been observed that the level of satisfaction in the application is high.
Conclusion: The participants successfully performed the tasks that require skills. There was a differentiation in the performance of the task according to the characteristics such as the duration, difficulty and complexity of the work performed. It has been observed that the academic achievement of the employees has increased significantly and a high level of satisfaction has been achieved.