Okulöncesi öğretmenlerinin demokratik kararlılıkları ile çocuk haklarına ilişkin tutumlarının incelenmesi
İnvestigations of preschool education teachers democratic resolutions and attitudes regarding children rights
Yazar: MEHMET KUMRU
Danışman: PROF. DR. ATİLA ÇAĞLAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çocuklar, gerekli koşullar sağlandığında haklarının farkında olurlar ve bunu toplum yararına kullanabilirler. Bu koşulların başında ise çocuk haklarını bilen ve uygulayan öğretmenlerin yetiştirilmesi gelir. Öğretmenler öncelikle çocuğa uygun ortam hazırlamalı ve çocuklara rol model olmalıdır. Demokratik değerlere saygılı bir öğretmen çocuk haklarını bilmeli, eğitim programlarında bu haklara yer verip, hakları göz önünde bulundurarak davranmalı, hakları kendi hayatlarında önemli bir değer olarak görüp uygulamalıdır. Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin demokratik kararlıkları ile çocuk haklarına yönelik tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Nicel yöntemin kullanıldığı araştırmaya Sakarya İl ve ilçelerinde görev yapmakta olan 230 anaokulu öğretmeni gönüllülük esasına dayalı olarak araştırmaya dâhil edilmiştir. Anaokulu öğretmenlerinin çocuk haklarına yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla Karaman- Kepenekçi (2006) tarafından geliştirilen Çocuk Haklarına İlişkin Tutum ölçeği ve Yeşil (2010) Öğretmen Davranış Kararlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 24.0 ile yapılmıştır. Puanların normal dağılım göstermesi nedeni ile çalışmada parametrik test teknikleri kullanılmıştır. Ölçek puanının demografik özelliklere göre farklılık gösterme durumunun analiz edilmesi için t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda anaokulu öğretmenlerinin çocuk haklarına yönelik tutumlarının olumlu olduğu, demokratik kararlılık puanlarının ortalama değerde olduğu saptanmıştır. Anaokulu öğretmenlerin çocuk haklarına yönelik tutumlarında yaş, mesleki deneyim ve çalıştıkları görev yeri gibi durumlarının etkili olmadığı saptanmıştır. Bunun yanı sıra, şaşırtıcı bir şekilde okul öncesi öğretmenlerinin öğrenim durumlarının tutumlarda etkili olmadığı; eğitim fakültesi lisans, fen edebiyat fakültesi veya formasyon mezun olan öğretmenlerin, yüksekokul ve diğer seçeneği işaretleyen öğretmenlerin göre çocuk haklarına yönelik tutumlarının benzer olduğu görülmüştür.

Abstract:
Children become aware of their rights when necessary conditions are met and can use it for the benefit of society. At the beginning of these conditions is the training of teachers who know and practice children's rights. First of all, teachers should prepare a suitable environment for the child and be a role model for the children. A teacher who respects democratic values should know children's rights, include these rights in their education programs, act by considering them, and see and practice rights as an important value in their own lives. Research was conducted to examine the democratic determination of preschool teachers and their attitudes towards children's rights. 230 kindergarten teachers working in Sakarya province and its districts were included in the study on a voluntary basis, in which the quantitative method was used. In order to determine the attitudes of preschool teachers towards children's rights, the Attitude towards Children's Rights scale developed by Karaman-Kepenekçi (2006) and the Yeşil (2010) Teacher Behavior Determination Scale were used. Data analysis was done with SPSS 24.0. Parametric test techniques were used in the study due to the normal distribution of the scores. The t-test and ANOVA test were used to analyze the variation of the scale score according to demographic characteristics. As a result of the research, it was determined that preschool teachers' attitudes towards children's rights were lganhigh and their democratic determination scores were positive. It has been determined that the attitudes of kindergarten teachers towards children's rights, such as age, professional experience and the place of work they work, are not effective. In addition, surprisingly, the educational background of preschool teachers is not effective on attitudes; It has been observed that the attitudes towards children's rights are similar according to the teachers who graduated from the faculty of education undergraduate, faculty of science and literature or formation, and the teachers who marked the college and other option.