Diyaliz tedavisi alan bireylerin umut-umutsuzluk ve sosyal destek düzeyleri
Hope  hopelessness and social support levels of people taking dialysis treatment
Yazar: SEVİL ŞAHİN
Danışman: Y.DOÇ.DR. MERAL BAYAT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Kronik böbrek yetmezligi olan hastaların tedavisinde sık kullanılan diyaliz tedavisi, hastalarıölümden kurtarıp, yasama devam etmelerini saglamakla birlikte, yogun fiziksel, psikolojik ve sosyalsorunları da beraberinde getirmektedir. Bu arastırma diyaliz tedavisi alan bireylerin umut ?umutsuzluk ve sosyal destek düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıstır.Arastırmanın evrenini Kayseri'de diyaliz tedavisi gören 604 hemodiyaliz, 195 sürekli ayaktanperiton diyalizi hastası olusturmaktadır. Tam sayı metodu ile evrenin tamamının arastırmakapsamına alınması planlanmıs, ancak bazı kurulusların çalısmanın yapılmasına izin vermemesi vebazı hastalarında arastırmanın sınırlılıklarına uymaması nedeni ile çalısma 353 hemodiyaliz, 154sürekli ayaktan periton diyalizi olmak üzere toplam 507 hasta ile 8 Ekim 2006 ? 31 Ocak 2007tarihleri arasında yapılmıstır. Veri toplama aracı olarak arastırmacı tarafından hazırlanan hastalarınsosyodemografik ve hastalıga iliskin özellikleri içeren anket formu, umut düzeylerini belirlemekamacıyla ?Beck Umutsuzluk Ölçegi? ve bireylerin sosyal destek gereksinimlerini belirlemekamacıyla ?Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçegi? kullanılmıstır. Verilerindegerlendirmesinde yüzdelik hesaplama, Shapiro-Wilk normallik testi, Bagımsız iki örnek t testi,Tek yönlü varyans analizi, Kruskal-Wallis varyans analizi, Spearman Korelasyon analizi, TukeyHSD, Dunn's ve Dunnet testleri kullanılmıstır.Arastırmaya katılan bireylerin Umut ? Umutsuzluk puan ortalaması 20 puan üzerinden 8.2 ± 5.1,Algılanan Sosyal Destek puan ortalaması 84 puan üzerinden 53.9 ± 18.3 olarak bulunmustur.Hastaların umut düzeyini; bireyin yası, çocuk sayısı, diyaliz tipi, fiziksel sorun yasama ve önerilenilaç tedavisine uyma durumlarının etkiledigi belirlenmistir (p <0,05). Bireylerin algıladıkları sosyaldestegi ise; bireyin yası, egitim düzeyi, medeni durumu, meslegi, aile tipi, sosyal güvence durumu,diyaliz tipi, kronik böbrek hastalıgı süresi, diyaliz süresi, hastalıga iliskin egitim alma durumu,önerilen tedaviye uyma ve ihtiyacını karsılayabilme durumunun etkiledigi saptanmıstır (p <0,05).Bireylerin sosyal destek faktörleri ve umutsuzluk durumları arasında negatif bir iliski oldugu,hastaların algıladıkları toplam sosyal destek düzeyleri arttıkça umutsuzluk düzeylerinin azaldıgıbelirlenmistir. Bu sonuçlara g

Abstract:
Dialysis treatment, which is widely used in the treatment of the patients receiving medical treatment,saves their lives and allows them to survive. However, this treatment causes heavy physical,psychological and social problems to arise as well. This research was carried out to determine theextend of the hope , hopelessness and social support of the patients receiving dialysis treatment.Although this study was aimed to be conducted on 604 hemodialysis patients and 195 outpatientsreceiving periton dialysis treatment, it was only performed , between 8 September 2006 and 31 January2007, on 507 patients consisting of 353 hemodialysis and 154 periton dialysis patients on the groundsthat some institutions did not allow this study to be conducted and some of the patients did not keep tothe observations of the study.In the survey made by the researcher himself as a means of collecting data and including the patients?socio- demographic properties and other properties related to the illness, ?Beck HopelessnessMeasurement? and ?Multi Dimensionally Perceived Social Support Measurement? were used todetermine the extend of their hope and their needs for social support respectively. Percentagecalculating method, Shapiro-Wilk normality test, Independent Two Sample t test, One way VarianceAnalysis , Kruksal ? Wallis VarianceAnalysis, Spearman Correlation Analysis, Tukey HSD, Dunn?sand Dunnet methods were used to evaluate the data. In this study, it was found that the avarege point ofthe patients in this study was 8.2 ± 5.1 over 20 and the average point of the Perceived Social Supportwas 53.9 ± 18.3 over 84. It was also found that age of the patients, number of the children they had,type of the dialysis ,whether they experienced physical problems, and whether they adhered to therecommended drug treatment affected the patients? hope level (p <0,05). It was determined that thesocial support they perceived was affected by the patients? age, level of education, marital status,proffession, family type, type of the social insurence, type of the dialysis, length of the chronickidney disease, length of the dialysis treatment, disease related level of education, observation level ofthe recommended treatment and whether they satisfied their requirements (p <0,05). It was seen thatthere was a negative correlation between the patients? social support factors and hopelessness levels andthat the more the patients? perceived total social support levels increased, the more their hopelessnesslevels decreased. According to the results obtained by this study, it may be suggested that social supportsystems decreasing the patients? sense of hopelessness be increased.