Rotavirus gastroenteriti ile febril konvulziyon arasındaki ilişkinin saptanması
Determination of the relationship between rotavirus gastroenteritis and febrile seizures
Yazar: NESLİHAN BALTACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM NÜKET YÜKSEL
Turgut Özal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Gastroenterit = Gastroenteritis ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Nöbetler-febril = Seizures-febrile ; Rotavirüs enfeksiyonları = Rotavirus infections ; Rotavirüsler = Rotaviruses ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Rotavirüs (RV) enfeksiyonları genellikle gastroenterit tablosuyla karşımıza çıkmaktadır. Bunun dışında RV'ün ilişkili olduğu bazı klinik durumlar bulunmakta olup nörolojik tutulum bunlardan biridir. RV'nin nörolojik tutulum açısından en sık oluşturduğu klinik tablo benign konvulziyonlardır. 
Bu çalışmanın amacı; RV ile febril konvulziyon (FK) arasındaki ilişkinin saptanması ve FK oluşumuna etki eden faktörlerin belirlenmesidir.
Gereç-Yöntem: Ocak 2010-Ocak 2014 tarihleri arasında gastroenterit nedeniyle Turgut Özal Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'ne başvuran, yaşları 6 ay-6 yaş arasında değişen ve dışkıda hızlı immuno-kromatografik ölçüm yöntemi ile RV antijeni bakılan hastaların dosyaları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların klinik ve laboratuvar verileri kaydedildi.
Bulgular: 5542 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalardan %22'si RV(+) ve %78'i RV()'ti. FK geçiren 50 hastanın 21'i (%42) RV(+); 29'u (%58) RV(-) olarak bulundu. Bütün hastalarda FK sıklığı %0.9; RV(+) olan hastalarda %1.7, RV(-) olanlarda %0,7 olarak saptandı. FK görülme riski, RV(+) hastalarda RV(-) hastalardan 2.59 kat yüksek olarak tespit edildi (güven aralığı=1.47-4.55). 
Yaş [RV(+),FK(+)] hastalarda [RV(+),FK(-)] hastalara göre daha küçük saptandı (p<0.05). RV(+) ve RV(-) hastaların her ikisinde de FK'nın en fazla görülme riskine sahip olduğu yaş 13-18 ay olarak belirlendi. 
FK(+) hastalarda RV değişkenine göre; cinsiyet, önceki FK öyküsü, aile öyküsü, nöbet tipi, ilk 24 saat içinde nöbetin tekrarı açısından bir fark bulunmadı. Gastroenterit ile FK arası süre [RV(+),FK(+)] hastalarda daha kısa olarak belirlendi (1.41±0.11 gün).
[RV(+),FK(+)] grupta [RV(+),FK(-)] gruba göre sodyum (Na), magnezyum (Mg) düzeyleri düşük saptandı. FK(+) hastaların Na, Mg ve hemoglobin (Hb) değerleri FK(-) hastalardan düşük tespit edildi (p<0.05). Laboratuvar değişkenlerinden Na değerindeki 1 mmol/l'lik azalmanın FK geçirme olasılığını RV(+) hastalarda 1.47 kat, RV(-) hastalarda ise 1.24 kat arttırdığı görüldü (sırasıyla odds oranı: 0.679, 0.809). RV(+) hastalarda Mg değerindeki 1 mg/dl'lik azalmanın FK riskini 5000 kat arttırdığı bulundu (odds oranı=0.0002). 
Aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) değerleri RV(+) hastalarda RV(-)'lere göre yüksek saptandı (p<0.05); fakat FK ile ilişkilendirilemedi. Kalsiyum (Ca) [RV(+),FK(+)] grupta [RV(+),FK(-)] gruba göre daha düşük olup  (p<0.05),  FK açısından anlamlı bir fark belirlenmedi (p=0.879).
Sonuç: RV FK geçirme riskini 2.5 kat arttırmakta; ancak FK kliniğini değiştirmemektedir. Yaş, Na, Mg gibi değişkenler RV ile FK ilişkisi üzerinde etkili olabilir. Ancak geniş vaka serileri üzerinde çalışmalara gerek vardır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, gastroenterit, RV, FK

Abstract:
Objective: Rotavirus (RV) infections usually emerge with gastroenteritis. Neurological involvement is an other clinical presentation of RV infection. Benign convulsions are the most common clinical presentation of the RV infections with neurological involvement. The aim of this study is to determine the relationship between RV and febril convulsion (FC) and identification of factors affecting the formation of FC.
Method: The records of patiens whom ages ranged between 6 months and 6 years admitted to Turgut Ozal University School of Medicine Child Health and Diseases Department with gastroenteritis between January 2010 and January 2014 were evaluated retrospectively. The patiens who undergone the quickly measurement of immuno-RV antigen with chromatographic method in the stool were included in the study.
Results: 5542 patients were found eligible for the study. 22%of the patients were RV(+) and 78%of the patients were RV(-). 50 patients had febrile convulsions and 21 (42%) of the patients were found RV(+) and 29 (58%)  of the patients were found RV(-). FC incidence was found 0.9%for all patients. This rate was 1.7%and 0.7%for RV(+) and RV(-) patients respectively. The risk of FC in RV(+) patients was determined as 2:59 fold higher than in RV(-) patients (confidence interval = 1:47 to 4:55). The ages of  [RV(+),FC(+)] patients were found smaller than the ages of  [RV(+),FC(-)] patients (p<0.05). The most risky age for FC was found 13-18 months both in RV(+) and RV(-)  patients. In FK(+) patients according to RV variable there was no significant difference in terms of, gender, previous FC history, family history, seizure types, reoccurance of seizure within 24 hours. The time passed between gastroenteritis and FC was determined to be shorter in [RV(+),FS (+)] patients.    (1.41 ± 0.11 days). In [RV(+),FK(+)] group, sodium (Na), magnesium (Mg) levels were significantly lower when compared to [RV(+),FK(-)] group. In FK (+) patients, Na, Mg, and hemoglobin (Hb) values it were found lower than the FK(-)  patients   (p <0.05).
1 mmol / l reduction of Na value, was shown to improve FC possibility 1.47 and 1.24 fold in RV(+) and RV(-) patients respectively (odds ratio:0.679, 0.809) respectively). 1 mg/dl reduction of Mg value was found to increase the risk of FC 5000 times in RV (+) patients (odds ratio = 0.0002).
Aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT) values were higher in RV(+)  patients (p <0.05);  but there was no significant correlation between FC and these values. Calcium (Ca) level was lower in [RV(+),FS(+)] group than  [RV(+),FK(-)] group, (p<0.05) but there was no significant correlation between FC and these values.
Conclusion: RV increased the risk of FC 2.5 fold, but it has not changed the FC clinic. The variables such as age, Na and Mg levels can be effective on RV and FC relation. However there is need for research with the large case series.

Key words: Child,  gastroenteritis,  FC, RV