François Truffaut sineması'nda Alfred Hitchcock etkisi
Alfred Hitchcock's effect in François Truffaut cinema
Yazar: DİDEM ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN AYTEKİN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fransız sanatı = French art ; Fransız sineması = French cinema ; Hitchcock, Alfred = Hitchcock, Alfred ; Sinema = Cinema ; Truffaut, François = Truffaut, François ; İngiliz sineması = British cinema

Özet:
Sinema icadından itibaren kuramsal görüş ve sinematografik anlatım şekillerinin paralelinde farklı yaklaşımlara, araştırmalara sahne olmuştur. Gerçekçi sinema sanatsal olanı ifade ederse formalist sinema anlayışı sanat olarak nitelendirilemez mi?  Sinema ne kadar gerçekçi olmalıdır ya da ikna edici? Sinemanın sanatsal yapısı hangi dinamiklere bağlı olarak değişkenlik gösterir? Farklı yaklaşımlara göre oluşan sinema akımları arasında etkileşim gerçekleşemez mi? Etkinin varlığı asıl sanatsal olanı ortaya koymaz mı? Bu tez 2. Dünya Savaşı sonrası doğan bir akım olan İtalyan Yeni Gerçekçiliği'nin etkisinde, dönemin Fransız eleştirmenlerinin sinema kritikleriyle, plansız ve kendiliğinden oluşan Yeni Dalga sinemasının öncü yönetmenlerinden François Truffaut'nun filmlerindeki, gerçekçi yaklaşımdan uzak bir yönetmen olarak nitelendirilen Hollywood stüdyo film yönetmeni, İngiliz Alfred Hitchcock'un etkisini deşifre etmeye çalışmaktadır. Farklı dünyalara ait olarak düşünülen Hitchcock sinemasının Truffaut sinemasında kendine ne derece yer bulduğu, ne şekilde Hitchcock izlerine rastlanıldığı, bu izlerin Truffaut diline nasıl evrildiği araştırılmaktadır. Farklı akımlara yani avangard ve sanatsal Yeni Dalga akımının başlıca yönetmenlerinden Truffaut sineması ile Hollywood klasik anlatısına bağlı Hitchcock fantastik sinemasının farklılıklarına rağmen Truffaut filmlerinde görülmüş Hitchcockvari içerik ve teknik benzerlikler, etkiler incelenmektedir. Yeni Dalga'nın avangard ve sanatsal sinema anlayışına tezat oluşturan Hollywood klasik sinema anlatısına sahip Hitchcock'un anti rasyonel ve seyirci odaklı filmlerinin Truffaut sinemasına olan etkisi araştırılarak varlığı kanıtlanmaya çalışılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında; Alfred Hitchcock ve François Truffaut'nun kendi dönemlerinin ve dönemlerinin toplumsal yapılarının filmlerinde nasıl bir arka plan oluşturduğu ve birbirlerine tezat olan sinemalarının yaklaşımının ideolojik yapılarının nedenleri ve oluşum süreçleri önemli bir veridir. Paralel olmayan toplumsal yapı ve süreçlere rağmen böyle bir etkinin nasıl oluştuğu da önem kazanmaktadır. Birbirinden çok farklı olduğu düşünülen iki yönetmenin sinemalarının sanatsal yönlerinin ne olduğu izleyiciyi nasıl ve ne yönde etkileyerek sinemanın kült filmlerine imza attıkları incelenmektedir. Sinema farklı olarak nitelenen kuramsal çalışma ve akımlar arasında iletken bir geçiş yapısı kurabilen bir sanat dalıdır.  Truffaut kendi sinema anlayışına ve 
farklı uslubuna rağmen bazı filmlerinde Hitchcock dilini dönüştürmüştür diyebilmek tezin öz amacıdır. Cahiers Du Cinema dergisinin başında yer alan ve kuramsal çalışmaları ile derginin yazarlarını önemli ölçüde etkilemiş olan, bu nedenle Yeni Dalga'nın fikir babası ve François Truffaut'nun hocası olarak adlandırılan Andre Bazin, sinemanın gerçekçi olabildiği oranda sanat olduğunu savunmaktadır. Bu noktada bir ayrım gerçekleştiği ileri sürülebilmektedir. Truffaut'nun etkilendiği nesnel gerçekçi Andre Bazin'in etkisinden Hitchcock'un klasik anlatıyla beslenen sinemasına uzanan bir yol ayrımından ya da daha doğru bir deyişle evrilmesinden bahsedilebilmektedir. Bu yönden bir evrilme ise bir yönetmenin Auteur dilinin ancak başka bir Auteur yönetmenin sinemasının etkisiyle dönüşüme uğrayacağı şeklinde ifade edilebilir. Truffaut filmlerindeki Hithcock dilinin gerçekçi öğelerden oluşan paralellikleri Alfred Hitchcock sinemasına olan bakışı değiştirebilir. Bu bakış klasik anlatı sinemasından çok alt metin örgüsünde yatan toplumsal gerçekçi öğelerin varlığına işaret etmektedir. Bu yönüyle de Hitchcock sinemasının alt metin ve biçimsel yapısının kendi gerçekçi ve sanatsal Auteur dilini oluşturacak kadar üretken bir yapıya sahip olduğu ortaya çıkabilir. Genel olarak sanatsal sinemanın belli bir döneme, belirli bir zamana veya piyasaya ait olmasından çok zamanla devinim kazanan, doğurgan ve anti dogmatik yapısından söz edilebilir. Bu yapı François Truffaut filmlerinde görülen Alfred Hitchcock anlatımları üzerinden tartışılmaktadır. Truffaut filmlerindeki Hitchcock etkisinin varlığının nedenlerinin farklı sinema anlayışlarına rağmen nasıl oluştuğu önem kazanmaktadır.  Nihai noktada ise ortaya çıkarılmaya çalışılan bu iki yönetmenin sinemalarının sanatsal yönde anlatımlar içerdiğidir. Truffaut'nun Hitchcock'tan etkilenmiş olma tespitinin sebebi olarak varılmaya çalışılan sonuç ise iki yönetmenin sinema sanatına yönelik ortak değer yargılarından kaynaklanmaktadır. Bu değer yargısı şudur; önemli olan sinemanın bir sanat olarak nasıl geliştirilebilir, nasıl zengin anlatımlar kazanabilir olduğudur.

Abstract:
After the invention of cinema, different approaches and researches have been witnessed in parallel with theoretical views and narrative forms. If realistic cinema expresses the artistic cinema, can not the formalist cinema be regarded as an art? How realistic or convincing should cinema be? What kind of dynamics does the artistic structure of cinema vary? Can't interaction be realized between cinema movements formed according to different approaches? Doesn't the existence of influence reveal the real artistic cinema? Under the influence of Italian New Realism, a post-World War II movement, Hollywood studio film director described as a far from realistic approach in the films of François Truffaut, one of the leading directors of the unplanned and spontaneous New Wave cinema with the critics of cinema and French critics of the period. Tries to decipher the influence of British Alfred Hitchcock. Hitchcock cinema, which is thought to belong to different worlds, is being investigated to what extent Truffaut cinema finds its place, how Hitchcock traces have been found and how these traces have evolved into Truffaut language. In spite of the differences between Truffaut cinema, one of the major directors of the avant-garde and artistic New Wave movement and the Hitchcock fantastic cinema of Hollywood classical narrative, the Hitchcock content and technical similarities and effects seen in Truffaut films are examined. In contrast to the avant-garde and artistic cinema of New Wave, Hitchcock's anti-rational and audience-oriented films with Hollywood classic cinema narrative are tried to be proved by investigating the effect on cinema. When viewed from this angle; The reasons and formation processes of the ideological structures of Alfred Hitchcock and François Truffaut's approach to the cinemas of their cinemas and how the social structures of their periods and periods form in thier films are important data. In spite of the non-parallel social structures and processes, how such an effect occurs also gains importance. The artistic aspects of the cinemas of the two directors, who are thought to be very different from each other, are examined in how and in what way they influence the audience and sign the cult films of the cinema. Cinema is a branch of art that can establish a conductive transition structure between theoretical studies and currents, which are characterized as different. It is the essence of the thesis to say that Truffaut has transformed Hitchcock in some of his films despite his own understanding of cinema and different styles. Andre Bazin, head of the Cahiers Du Cinema magazine, influenced the writers of the magazine with his theoretical work, and therefore called the New Wave's father of ideas and François Truffaut's teacher, argues that cinema is art to the extent that it can be realistic. It can be argued that a distinction has taken place at this point. It is possible to talk about a distinction or more accurately evolved from the influence of the objectively realistic Andre Bazin influenced by Truffaut to Hitchcock's classical narrative-fed cinema. In this respect, an evolution can be stated that a director's Auteur language can only be transformed under the influence of another Auteur director's cinema. The parallels of the realistic elements of the Hithcock language in the Truffaut films can change the way you view Alfred Hitchcock cinema. This view points to the existence of social realistic elements lying in the subtextual structure rather than classical narrative cinema. In this respect, the sub-text and formal structure of Hitchcock cinema can be seen to be productive enough to create its own realistic and artistic Auteur language. In general, it can be said that realistic cinema is a fertile and anti-dogmatic structure that moves over time rather than belonging to a certain period, time or market. This structure is discussed through the narratives of Alfred Hitchcock in François Truffaut films. How the reasons for the existence of the Hitchcock effect in the Truffaut films are formed despite the different cinematic approaches gain importance. The final point is that the cinemas of these two directors, which are tried to be revealed, contain artistic narratives. The result of Truffaut's determination to be influenced by Hitchcock stems from the common value judgements of the two directors towards the art of cinema. This value judgment is as follows; how cinema can be developed as an art and how it can gain rich narratives?