Adölesanlarda problemli cep telefonu kullanımı ve etkileşim kaygısı ile ilişkisi
Problematic mobile phone use and associated with interaction anxiousness in adolescents
Yazar: GAMZE DOĞANER
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM ANÇEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Adolesanlar =   ; Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bağımlılık = Dependency ; Cep telefonu = Cellular phone ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Toplumsal etkileşim = Social interaction

Özet:
Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu araştırma adölesanlarda problemli cep telefonu kullanımını ve problemli kullanımın sosyodemografik özellikler ve etkileşim kaygısı ile olan ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2014-2015 eğitim öğretim döneminde, altı ortaöğretim kurumunda öğrenim gören lise öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini bu okullara devam eden, anketleri doldurmalarına engel olacak herhangi bir sağlık sorunu olmayan ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 1274 öğrenci oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri toplama formu ile Cep Telefonu Problemli Kullanım Ölçeği ve Etkileşim Kaygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis Varyans Analizi uygulanmış, Tukey testi ve Mann Whitney U Testi yapılmıştır. İki grubu karşılaştırmada Student t testi ve Ki-Kare testi kullanılmıştır. Ölçekler arası karşılaştırma için Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %43,9'unun kadın, %56,1'inin erkek olduğu ve yaş ortalamalarının 16,07±0,99 olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin cep telefonlarında en fazla kullandıkları özelliğin %74,4 ile internet olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin %28,8'inin cep telefonlarını bir günde ortalama 3-4 saat, %45,1'inin ise 5 saat ve üzerinde kullandıkları saptanmıştır. Öğrencilerin Cep Telefonu Problemli Kullanım Ölçeği alt boyutları arasında en yüksek puan ortalamasını bağımlılık alt boyutundan aldıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin yaşları ile bağımlılık ve sonuçlar alt boyutları arasında pozitif yönde zayıf, sosyal ilişkiler alt boyutu ile negatif yönde zayıf ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Kadın öğrencilerin tüm alt boyutlarda en yüksek ortalamaya sahip oldukları belirlenmiştir (p<0,001). Cep telefonu kullanma süresi arttıkça öğrencilerde problemli cep telefonu kullanımının da arttığı saptanmıştır (p<0,05). Ekonomik durumunu yüksek olarak değerlendiren öğrenciler bağımlılık ve sonuçlar alt boyutlarından en yüksek ortalamaları almışlardır (p<0,05). Öğrencilerin yaşları arttıkça etkileşim kaygılarının anlamlı şekilde azaldığı belirlenmiştir (p<0,001). Kadın öğrencilerde etkileşim kaygısının daha fazla olduğu (p<0,001) ve öğrencilerin cep telefonu kullanma süresi arttıkça etkileşim kaygılarının azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Etkileşim kaygısı ile problemli cep telefonu kullanımı arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Anahtar Kelimeler: Adölesan, Cep Telefonu, Kaygı, Problemli Cep Telefonu Kullanımı, Sosyal Etkileşim

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study is conducted to determine problematic mobile phone use and its associations with sociodemographic characteristics and interaction anxiousness in adolescents. The study is conducted with high school students in six secondary education institutions in 2014-2015 education period. The sample of the study is consisted of 1274 students who attended this schools, have not any health problems that can create barriers to fill out questionnaries and accepted to participate voluntarily. In this study, the data are collected using with sociodemographic data collection form developed by researcher, Problematic Mobile Phone Use Scale and Interaction Anxiousness Scale. One-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal Wallis analysis of variance, Tukey test and Mann Withney U test are used to evaluate the data. Student t test and Chi-square test are used to compare two groups. Pearson correlation analysis is performed for comparison between the two scales. In the study, they are found that 43,9% of students participated are women, 56,1% of students participated are male and mean age is 16,07 ±0,99. It is determined that the most used feature of students on their mobile phones is internet with 74,4%. It is found that 28,8% of the students use mobile phones in average 3-4 hours a day and 45,1% over 5 hours. Among the subscales of the Mobile Phone Problematic Use Scale, it is determined that the students have the highest score average from the dependency. There is a positive but weak correlation between the age of the students with the subscales of dependence and outcomes, while there is a significantly negative but weak correlation with the subscale of social relationship (p<0,001). It is determined that female students have the highest average in all subscales (p<0,001). Also, it is found that the more duration of mobile phone usage stringed out, the more problematic mobile phone usage increased in students (p<0,05). Students who evaluated the economic situation as high, had the highest average of dependency and results subscales (p<0,05). It is determined that the ages of the students are increased, the interaction anxiousness is decreased significantly (p<0.001). They are found that female students have more of interaction anxiousness (p<0,001) and while the duration of mobile phone usage is increased, the interaction anxiousness is decreased in students (p<0,05). It is determined that there is a significantly positive but weak correlation between interaction anxiousness and problematic mobile phone usage. Key Words:  Adolescent, Anxiety, Mobile Phone, Problematic Mobile Phone Use, Social Interaction