Purdue modeline dayalı çevre etkinliklerinin öğrencilerin tasarım odaklı düşünme, yansıtıcı düşünme ve öz düzenleme becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigating the effects of environmental activities based on Purdue model on students' design thinking, reflective thinking and self-regulation skills
Yazar: GÜLSÜN ÜÇTEPE
Danışman: PROF. DR. ERGİN HAMZAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Purdue modeli = Purdue model ; Tasarım odaklı düşünme = Design thinking ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Purdue modelinin, Bilim Sanat Merkezine (BİLSEM) devam eden öğrencilerin çeşitli becerileri üzerine etkisini incelemektir. Araştırmada açıklayıcı karma model yöntemi kullanılarak nicel verilerin ardından nitel veriler toplanmıştır. Çalışmanın nicel bölümünde deneysel desenlerden tek grup ön test-son test araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde ise olgubilim (fenomenoloji) yöntemi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu üzerinden Purdue modeli, uygulanan etkinlikler ve konu hakkında öğrenci görüşleri alınmıştır. Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar dönemine devam eden, Ankara ilinde yer alan bir BİLSEM'de, 7. Sınıf 10 üstün yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında "Tasarım Odaklı Düşünme Becerisi Ölçeği" geliştirilmiştir. Geçerliliği ve güvenirliliği hesaplanan Tasarım Odaklı Düşünme Becerisi Ölçeği, 12 madde ve üç boyuttan oluşmaktadır. Araştırma sürecinde "Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği", "Algılanan Öz Düzenleme Becerisi Ölçeği" ve "Tasarım Odaklı Düşünme Becerisi Ölçeği" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu çalışma, Purdue modelinin öğrencilerin öz düzenleme, yansıtıcı düşünme ve tasarım odaklı düşünme becerilerini geliştirdiğini göstermiştir. Ayrıca çalışmada üç ölçeğe ait alt boyutlar arasındaki ilişkinin olup olmadığını tespit etmek amacıyla korelâsyon analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda bazı alt boyutlar arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir.  Ön test ve son testte, yansıtıcı düşünme becerisi ölçeği alt boyutlarından nedenleme ve sorgulama alt boyutları arasında istatiksel anlamlı ilişki bulunmuştur. Son testte tasarım odaklı düşünme becerisi ölçeği alt boyutlarından prototip ile yansıtıcı düşünme becerisi görselleştirme ve iyimserlik alt boyutları arasında istatiksel anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada öğrencilerin son test düzeyleri arasında ölçeklerin alt boyutları bakımından anlamlı ilişkiler olup olmadığı araştırılmıştır. Bunun sonucunda öğrencilerin yansıtıcı düşünme becerisi ile tasarım odaklı düşünme becerisi alt boyutları, son test düzeyleri arasında bazı ilişkiler bulunmuştur. Yansıtıcı düşünme değerlendirme alt boyutu ile tasarım odaklı düşünme görselleştirme alt boyutu arasında ve yansıtıcı düşünme nedenleme alt boyutu ile tasarım odaklı düşüme iyimserlik boyutu arasında istatiksel anlamlı ilişki bulunmuştur.  Ayrıca öğrencilerin yansıtıcı düşünme ile öz düzenleme alt boyutları, son test düzeyleri arasında da bazı ilişkiler tespit edilmiştir. Yansıtıcı düşünme değerlendirme alt boyutu ile öz düzenleme becerisi açık olma ve arayış alt boyutları arasında ve yansıtıcı düşünme sorgulama alt boyutu ile öz düzenleme becerisi açık olma alt boyutu arasında istatiksel anlamlı ilişki bulunmuştur. Son olarak öğrencilerin tasarım odaklı düşünme ile öz düzenleme becerisi alt boyutları, son test düzeyleri arasında da bazı ilişkiler tespit edilmiştir. Tasarım odaklı düşünme becerisi görselleştirme alt boyutu ile öz düzenleme becerisi arayış alt boyutu arasında da istatiksel anlamlı ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of the Purdue model on various skills of students attending the Science and Arts Center. In the research, qualitative data were collected after quantitative data using the explanatory mixed model method. In the quantitative part of the study, a single group pretest-posttest research design, one of the experimental designs, was used. In the qualitative part of the research, student opinions about the Purdue model, the applied activities and the subject were obtained through the semi-structured interview form with the phenomenology method. The sample of the research consists of 10 gifted 7th grade students attending a BİLSEM located in Ankara province in the spring semester of the 2022-2023 academic year. Within the scope of the study, the "Design-Focused Thinking Skill Scale" was developed. Its validity and reliability have been calculated, and it consisted of 12 items and three dimensions. During the research process, "Reflective Thinking Skills Scale for Problem Solving", "Perceived Self-Regulation Skills Scale" and "Design-Oriented Thinking Skills Scale" were used as data collection tools. This study showed that the Purdue model improved students' self-regulation, reflective thinking and design-oriented thinking skills. Additionally, correlation analysis was performed to determine whether there was a relationship between the sub-dimensions of the three scales in the study. As a result of the study, it was determined that there were significant relationships between some sub-dimensions. In the pre-test and post-test, a statistically significant relationship was found between the reasoning and questioning sub-dimensions of the reflective thinking skill scale. In the post-test, a statistically significant relationship was detected between design-oriented thinking skill scale prototype sub-dimensions, and the reflective thinking skill visualization and optimism sub-dimensions. In addition, the study investigated whether there were significant relationships between the students' post-test levels in terms of the sub-dimensions of the scales. As a result, some relationships were found between students' reflective thinking skills and design-oriented thinking skill sub-dimensions at post-test levels. A statistically significant relationship was found between the reflective thinking evaluation sub-dimension and the design-oriented thinking visualization sub-dimension, and between the reflective thinking reasoning sub-dimension and the design-oriented thinking optimism dimension. In addition, some relationships were determined between students' reflective thinking and self-regulation sub-dimensions and their post-test levels. A statistically significant relationship was found between the reflective thinking evaluation sub-dimension and the self-regulation skill openness and seeking sub-dimensions, and between the reflective thinking questioning sub-dimension and the self-regulation skill openness sub-dimension. Finally, some relationships were determined between students' design-oriented thinking and self-regulation skill sub-dimensions at post-test levels. A statistically significant relationship was also found between the design-oriented thinking skill visualization sub-dimension and the self-regulation skill quest sub-dimension.