Türkçe öğretmeni adaylarının çevrim içi ölçme ve değerlendirme araçlarına yönelik tutum ve öz yeterlik algılarının incelenmesi
Examination of Turkish teacher candidates' attitudes and self-efficacy perceptions towards online assessment and evaluation tools
Yazar: BARAN KİLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KANA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çevrimiçi değerlendirme = Online assessment ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Ölçme araçları = Measurement tools ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmada öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının çevrim içi ölçme ve değerlendirme araçlarına yönelik tutum ve öz yeterlilik algılarını belirleyecek bir ölçeğin geliştirilmesi ve ilgili ölçeğin çeşitli değişkenler göz önünde bulundurularak Türkçe öğretmeni adaylarına uygulanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırma, ölçek geliştirme ve uygulama olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. 
   Araştırmanın ölçek geliştirme bölümünde, ilk olarak madde havuzu oluşturulmuş ve uzman görüşüne başvurulmuştur. Ardından ölçeğin faktör yapısının belirlenebilmesi için SPSS paket programından açımlayıcı faktör analizi, ortaya çıkan faktör yapısının doğrulanabilmesi için AMOS paket programından doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, Cronbach Alfa  iç tutarlılık katsayısı ,910;  KMO değeri 0.931 olan 4 faktörlü 26 maddelik bir ölçek geliştirilmiş ve geçerlik/güvenirlik çalışmaları tamamlanmıştır.
   Araştırmanın ikinci bölümünde; Türkçe öğretmeni adaylarının çevrim içi ölçme ve değerlendirme araçlarına yönelik tutumları ve öz yeterlik algıları ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu doğrultuda nicel araştırma desenlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören 307 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde basit seçkisiz örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistik analizi, t-testi, Tukey testi, ANOVA testi ve korelasyon testine başvurulmuştur. 
   Elde edilen veriler ışığında Türkçe öğretmeni adaylarının çevrim içi ölçme ve değerlendirme araçlarına yönelik olumlu tutuma sahip olduğu ve öz yeterlik algılarının yüksek olduğu tespit edilirken "cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, not ortalaması, ölçme ve değerlendirme dersini alma durumu ve çevrim içi ölçme ve değerlendirmeye yönelik etkinliklere katılma durumu" değişkenleri ile anlamlı ilişkilerin olduğu "günlük internet kullanım süresi" değişkeni ile anlamlı bir ilişkinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to develop a scale that will determine the attitudes and self-efficacy perceptions of teachers and prospective teachers towards online assessment and evaluation tools, and to apply the related scale to Turkish teacher candidates considering various variables. In this direction, the research consists of two parts: scale development and application.
   In the scale development part of the research, an item pool was created and expert opinion was sought. Then, exploratory factor analysis from the SPSS package program was used to determine the scale's factor structure, and confirmatory factor analysis from the AMOS package program was applied to verify the resulting factor structure. As a result of the analyzes performed, the Cronbach Alpha internal consistency coefficient was ,910; A 4-factor, 26-item scale with a KMO value of 0.931 was developed, and validity/reliability studies were completed.
   In the second part of the research, Turkish teacher candidates' attitudes towards online measurement and evaluation tools and their self-efficacy perceptions and the relationship between various variables were examined. In this direction, the relational research model, one of the quantitative research designs, was used. The research sample group consists of 307 Turkish teacher candidates studying at state and foundation universities in various regions of Turkey. A simple random sampling method was preferred in determining the sample. In the analysis of data, descriptive statistical analysis, t-test, Tukey test, ANOVA test and correlation test were used. 
   In the light of the data obtained, it was determined that Turkish teacher candidates have positive attitudes towards online measurement and evaluation tools while their self-efficacy perceptions are high. It was also concluded that there was a significant relationship between "gender, age, grade level, grade point average, the status of taking measurement and evaluation course and participation in online measurement and evaluation activities". In contrast, there was no significant relationship between the "daily internet usage time" variable and their self-efficacy perceptions and attitudes towards online measurement and evaluation tools.