Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin mizah davranışları ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerinin incelenmesi
An investigation of school administrators' humor behaviors and teachers' alienation levels according to teachers' views
Yazar: HALİL AKGÜN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN YİRCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada okul yöneticilerinin mizah davranışları düzeyleri ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ve Onikişubat ilçelerinde kamu okullarında görev yapan 9473 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu öğretmenler arasından basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 402 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Mizah Davranışları Ölçeği", "İşe Yabancılaşma Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi için SPSS paket programı ve Jamovi programları kullanılmıştır. Araştırmanın demografik değişkenlerine göre
analizi için Mann Whitney-U testi, Kruskal Wallis-H testi, t-testi ve ANOVA
testi, bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin analizi için korelasyon ve
regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre öğretmenlerin gözünden okul yöneticilerinin mizah davranışları düzeyleri olumsuz olarak nitelendirilen "mizahi olmayan tarz, reddedici mizah ve alaycı mizah" alt boyutlarında düşük düzeyde bulunmuştur. Olumlu mizah davranışları olarak nitelendirilen "onaylayıcı ve üretici sosyal mizah" alt boyutlarında ise yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin görüşlerine göre okul yöneticilerinin mizah davranışları algıları ile cinsiyet, medeni durum ve kariyer basamağı değişkenleri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin mizah davranışları algıları ile okul türü ve kariyer basamağı değişkenleri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır.  Öğretmenlerin işe yabancılaşma algıları ise düşük düzeyde bulunmuştur. Okul yöneticilerinin mizah davranışları düzeyleri ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasında negatif orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ile cinsiyet ve medeni durum değişkeni arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ile okul türü, mesleki kıdem ve kariyer basamağı değişkenleri arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına bakıldığında, öğretmenlerin işe yabancılaşmalarının yaklaşık % 7'si okul yöneticilerinin mizah davranışları ile açıklanabilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: mizah davranışları, işe yabancılaşma, okul yöneticileri, öğretmenler

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between school administrators' humor behaviors and teachers' alienation levels. In order to achieve this aim, the research was conducted with the relational survey method, one of the quantitative research methods. The population of the research consists of 9473 teachers working in public schools in Dulkadiroğlu and Onikişubat districts of Kahramanmaraş province in the 2023-2024 academic year. The sample of the research consists of 402 teachers selected by simple random sampling method among these teachers. The data of the study were obtained through "Humor Behavior Scale", "Job Alienation Scale" and "Personal Information Form". SPSS package program and Jamovi programs were used to analyze the data obtained from the research. Mann Whitney-U test, Kruskal Wallis-H test, t-test and ANOVA test were used to analyze the demographic variables of the research, and correlation and regression analysis were used to analyze the relationship between independent variables. According to the findings of the study, the humor behaviors of school administrators from the teachers' point of view were found to be at a low level in the sub-dimensions of "non-humorous style, rejectionist humor and sarcastic humor" which are described as negative humor behaviors. It was concluded that the sub-dimensions of "affirming and productive social humor", which were described as positive humor behaviors, were at a high level. There was no significant difference between the perceptions of school administrators' humor behaviors and gender, marital status and career level variables. There was a significant difference between school administrators' perceptions of humor behaviors and school type and career level variables.  Teachers' perceptions of alienation from work were found to be at a low level. There was a negative and moderately significant relationship between school administrators' levels of humor behaviors and teachers' levels of job alienation. There was no significant difference between teachers' alienation levels and gender and marital status variables. A significant difference was found between the alienation levels of teachers and the variables of school type, professional seniority and career level. Considering the results of the research, approximately 7% of teachers' alienation from work can be explained by school administrators' humor behaviors. 

Keywords: humor behaviors, alienation from work, school administrators, teachers