Türk Anayasa hukukunda mahkemeye erişim hakkı
The right of access to a court in Turkish Constitution law
Yazar: MUHAMMED KÜRŞAD ERGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ERSOY KONTACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Hak arama hürriyeti = Right to legal remedies ; Mahkemeye erişim hakkı = Right of acces to a court ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law

Özet:
Adil yargılanma hakkının bir unsuru olan mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığın mahkeme önüne taşınabilmesi ve söz konusu uyuşmazlığın etkili şekilde karara bağlanabilmesini talep etme hakkıdır. Mahkeme, söz konusu uyuşmazlıkların esasını karara bağlamaya ve icra edilebilir karar verebilmeye muktedir bir mahkeme olmalıdır. Mahkemeye erişim hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne göre medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıklarda ve suç isnadına ilişkin davalarda koruma altına alınmaktadır. 2001 Anayasa Değişikliğinde Anayasanın 36. maddesine Adil yargılanma hakkının eklenmesiyle birlikte Mahkemeye erişim hakkı da anayasal koruma altına alınmış bir hak haline gelmiştir. Bahsi geçen Anayasa değişikliği ile birlikte Mahkemeye erişim hakkı Türk Hukukundaki bütün uyuşmazlıklarda korunması gereken bir hak niteliğini taşır hale gelmiştir. Bireysel başvuru yolunun Türk hukuk sisteminde uygulanmaya başlanmasının mahkemeye erişim hakkın açısında önemi iki başlık altına ifade edilebilir. Öncelikle Anayasa Mahkemesinin de bu hak kapsamında koruma altına alması sebebiyle bireysel başvuru yolu da mahkemeye erişim hakkı ile koruma altına alınmaktadır. Bunun yanı sıra bugüne kadar karara bağlanan 6542 tane bireysel başvurudan 649 tanesi mahkemeye erişim hakkı ile ilgilidir. Karar sayısından da anlaşılacağı üzere Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru yolunda Mahkemeye erişim hakkı ile ilgili ciddi içtihat birikimi mevcuttur. Tezde ele almaya çalıştığımız husus Türk Anayasa Mahkemesinin özellikle bireysel başvuru kararlarında Mahkemeye erişim hakkını nasıl ele aldığı ve incelediğidir.

Abstract:
The right of access to courts, which is an element of the right to fair trial, is the right of submitting a dispute to the court and requesting an effective remedy regarding this dispute. The court must be capable of settling the merits of the disputes and able to make an enforceable decision. According to the European Convention on Human Rights, the right of access to courts is protected in disputes concerning civil rights and obligations and in criminal cases. With the insertion of the right to a fair trial into the Article 36 of the Constitution in the 2001 constitutional amendment, the right of access to courts became a right guaranteed in the constitution. With the aforementioned constitutional amendment, the right of access to courts has become a right to be protected in all disputes in Turkish Law. The importance of individual application in Turkish legal system in terms of the right of access to courts can be categorized under two headings. First of all, the individual application is protected under the right of access to courts since the constitutional court protects this right within the scope of the right of access to courts. In addition, 649 out of 6542 individual applications that have been concluded up to the present are related with the right to access to court. As it is understood by the number of conclusions, the Constitutional Court has a considerable amount of case-law related to the right to access to courts in individual applications. What we try to address in this thesis is how the Turkish Constitutional Court reviews and considers the right to the access to courts particularly in the individual application decisions.