Adli kaydı bulunan ve bulunmayan şizofreni hastalarının sosyodemografik, klinik ve aleksitimi özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of sociodemographic, clinical, and alexithymia characteristics of schizophrenia patients with and without criminal records
Yazar: DİLEK BAYSAL
Danışman: PROF. DR. VESİLE ŞENTÜRK CANKORUR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Ruhsal hastalıklar ile suç davranışı ilişkisini inceleyen çalışmalar tarafından, bu hastalıklar içerisinde şizofreninin suç içerikli davranışlar ile en çok ilişkilendirilen hastalık olarak bulunması nedeniyle, bu alanda yapılan çalışmaların sayısı giderek artmıştır. Suç ile şizofreni arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalar incelendiğinde, şizofreni hastalarında suç işlemenin ve saldırgan davranışlar sergilemenin risk faktörlerinin neler olduğu konusu göze çarpmaktadır. Bu bağlamda sosyodemografik, çevresel, bağlamsal, bireysel, ailesel özellikler ve klinik faktörler ile olan ilişkiler üzerinde durulurken, ayrıca şizofreniye eşlik eden, başta alkol madde kullanım bozukluğu başta olmak üzere, diğer psikiyatrik hastalıkların varlığının suç davranışı sergilemedeki etkileri de incelenmiştir. Çalışmamızın temel amacı, adli kaydı bulunan şizofrenisi olan hasta grubu ile, adli kaydı bulunmayan şizofrenisi olan kontrol grubu arasındaki sosyodemografik ve klinik özellikleri, zeka ve içgörü düzeyleri, aleksitimik ve ruhsal belirtileri, saldırganlık ve dürtüsellik şiddetleri açısından farklılıklarının ortaya koyulması ve bu sayede şizofreni tanılı bireylerde bu bulguların adli nitelikli eylemlerin işlenmesinde ve öngörülmesinde yordayıcı belirtiler olup olmayacağının belirlenmesidir. Bu araştırmanın hipotezi, adli kaydı bulunan şizofreni tanılı hastaların adli kaydı bulunmayan şizofreni tanılı hastalardan aleksitimi özelliklerinin farklılık gösterdiği şeklindedir. Bu çalışma, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Adli Psikiyatri Birimi ve Genel Psikiyatri Birimi'ne Kasım 2021-Kasım 2022 tarihleri arasında başvuran, 18-65 yaşları arasındaki DSM-5 tanı ölçütlerine göre 'şizofreni' tanısı konmuş olan ve ayaktan izlem ve tedavileri yapılan hastalarla yapılmıştır. Çalışmamız, vaka-kontrol çalışması şeklinde yapılmıştır. Çalışmamızın örneklemini, ardışık olarak seçilen 50 adli kaydı bulunan, 50 adli kaydı bulunmayan şizofreni tanılı hastalar oluşturmaktadır. Çalışmanın sonuçları adli olgu ve kontrol grupları arasında cinsiyet (χ2= 4,336 p=0,037), medeni durum (χ2= 13,279 p<0,001) ve eğitim durumu (χ2=11,602 p=0,001) bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğunu gösterdi. Ayrıca iki grup arasında hastaneye yatış durumu (χ2=16,279 p<0,001) bakımından da anlamlı farklılık olduğu gözlendi. Dahası adli olgu ve kontrol grupları arasında duyguyu söze dökmede güçlük bakımından anlamlı bir fark olduğu belirlenirken (t= -2,033, p=0,045), kontrol grubunda bu alt test puanının daha yüksek olduğu görüldü. İki grup arasında BPSÖ toplam puan (t= 5,281, p<0,001), fiziksel saldırganlık alt ölçeği (t= 8,875, p<0,001) ve öfke alt ölçeği puanları (t= 3,524, p=0,001) bakımından anlamlı farklılıklar elde edilirken, BDÖ-11-KF toplam puan (t= 5,493, p<0,001), dikkat dürtüselliği (t= 5,935, p<0,001), motor dürtüsellik (t= 3,847, p<0,001) ve plan yapamama (t=2,734, p=0,007) alt ölçekleri bakımından da istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlendi. Yapılan regresyon analizi sonucunda cinsiyetin, medeni durumun, eğitim durumunun, duyguyu söze dökmede güçlüğün, saldırganlık genel düzeyinin, fiziksel saldırganlığın, öfkenin, dürtüsellik genel düzeyinin, dikkat dürtüselliğinin, motor dürtüselliğinin ve plan yapamamanın şizofreni hastalarında adli olarak nitelendirilen davranışlarla ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu bulgular alanyazındaki bazı bulgularla paralellik gösterirken, bizim sonuçlarımızdan farklı sonuçlar elde eden çalışmalar da bulunmaktadır. Bu nedenle daha büyük ve farklı bölgelerden toplanılan örneklem gruplarının ve hastaların pozitif ve negatif belirtilerini daha kapsamlı irdeleyen ölçek ve metotların yer aldığı çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The number of studies in the field investigating the relationship between mental disorders and criminal behavior has progressively increased, primarily due to schizophrenia being identified as the mental disorder most strongly associated with criminal conduct. When examining studies exploring the association between crime and schizophrenia, significant attention has been directed towards identifying the risk factors for criminal behavior and aggressive actions among individuals diagnosed with schizophrenia. In this context, particular focus has been placed on understanding the relationships with sociodemographic, environmental, contextual, individual, familial characteristics, and clinical factors. Furthermore, the impact of co-occurring psychiatric disorders, particularly substance use disorders like alcohol use disorder, alongside schizophrenia, on the manifestation of criminal behaviors has also been scrutinized. The primary objective of our study is to delineate differences between individuals diagnosed with schizophrenia who have a criminal record and those diagnosed with schizophrenia without a criminal record in terms of sociodemographic and clinical characteristics, levels of intelligence and insight, alexithymia, psychological symptoms, aggression, and impulsivity violence. In doing so, we aim to determine whether these findings serve as predictive indicators in the commission and prediction of criminally relevant actions in individuals diagnosed with schizophrenia. The hypothesis of this study is that there is a difference in alexithymia characteristics between schizophrenic patients with a criminal record and schizophrenic patients without a criminal record. This study was conducted with patients aged 18-65 who presented to the Ankara University Faculty of Medicine Cebeci Hospital's Department of Forensic Psychiatry and General Psychiatry between November 2021 and November 2022, and who were diagnosed with 'schizophrenia' according to DSM-5 diagnostic criteria and received outpatient follow-up and treatment. Our study followed a case-control design, comprising 50 individuals with a criminal record and 50 individuals without a criminal record who were consecutively selected to form the study sample. The results of the study demonstrated statistically significant differences between the forensic case and control groups in terms of gender (χ2= 4.336, p=0.037), marital status (χ2= 13.279, p<0.001), and educational status (χ2=11.602, p=0.001). Furthermore, a significant difference was observed between the two groups in terms of hospitalization status (χ2=16.279, p<0.001). Additionally, it was determined that there was a significant difference in the difficulty describing feelings between the forensic case and control groups (t=-2.033, p=0.045), with the control group exhibiting higher scores on this subtest. Statistically significant differences were obtained between the two groups in terms of BPAQ total score (t= 5.281, p<0.001), the physical aggression subscale (t= 8.875, p<0.001), and the anger subscale scores (t= 3.524, p=0.001). Furthermore, there was also a statistically significant difference in terms of the BIS-11-SF total score (t=5.493, p<0.001), attention impulsivity (t= 5.935, p<0.001), motor impulsivity (t=3.847, p<0.001), and non planning (t=2.734, p=0.007) subscales. Regression analysis indicated that gender, marital status, educational status, age of illness onset, difficulty in verbalizing emotions, overall aggression level, physical aggression, anger, overall impulsivity level, attention impulsivity, motor impulsivity, and inability to plan were associated with forensic behaviors in patients with schizophrenia. While these findings exhibit parallels with some findings in the literature, there are also studies obtaining results divergent from our own. Therefore, there is a need for studies that encompass larger and more diverse sample groups and patients from different regions. Additionally, these studies should incorporate scales and methods that comprehensively analyze both positive and negative symptoms.