Edirne ilinde ayçiçeği üreticilerinin tarımsal faaliyet sürecinde başvurdukları bilgi kaynakları ve üreticilerin bilgi kaynaklarına yönelik ödeme istekliliğinin ölçülmesi
Measuring the information sources used by sunflower producers in the agricultural activity process and producers' willingness to pay for information sources in edirne province
Yazar: FATMA OCAKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖNÜL SEVİNÇ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarımsal yayım = Agricultural extension

Özet:
Ayçiçeği günümüzde önemli bir endüstriyel tarım ürünüdür. Ayçiçek yağı toplum beslenmesinde kullanılmakla beraber birçok sektörde hammadde olarak da önemli bir yere sahiptir. FAO verilerine göre 2022 yılında yaklaşık 70 ülkede ayçiçeği üretimi yapılmıştır. Bu ülkeler içerisinde ekim alanı ve üretim miktarı bakımından sırasıyla Rusya, Ukrayna ve Arjantin ilk üç sırada yer almaktadır. Türkiye 2022 yılında üretim alanı itibariyle yedinci, üretim miktarı itibariyle altıncı ve verim itibariyle ile dokuzuncu sırada dünya ayçiçeği üretimi sıralamasında yer almıştır. Edirne ili ise Türkiye'de ayçiçeği üretimi konusunda Tekirdağ'dan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Tarımsal üretim faaliyetleri sürecinde çitçiler tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetine ihtiyaç duymaktadır. Türkiye'de farklı modeller ile çiftçilerin bu ihtiyaçları giderilmeye çalışılmıştır. Bu tez çalışmasında Edirne ilinde ayçiçeği üretimi yapan çiftçilerin öncelikli olarak tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti ihtiyaçlarını nasıl giderdikleri araştırılmıştır. Ayçiçeği üreticilerin ihtiyaçlarını giderdikleri bu tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyi, istedikleri hizmet biçimi ve istedikleri biçimde kendilerine hizmet verilir ise dekara ne kadar ödeme yapacaklarının tespiti de tezin amaçları içerisinde yer almaktadır. Araştırmada birincil verilerden faydalanılmış ve birincil verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Örneklem hesaplamasında oransal örneklem hesaplama yöntemi kullanılmıştır. Örneklemde hata payı %10 ve güven aralığı %99 kabul edilerek 165 örneklem sayısı hesaplanmıştır. Araştırma sahası olan Edirne ilinde 165 ayçiçeği üreticisi ile yüz yüze görüşme sağlanmıştır. Ayçiçeği üreticilerinin tarımsal yayım ve danışmanlık ihtiyaçlarını ziraat odaları, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın taşra teşkilatları aracılığı ile giderdikleri tespit edilmiştir. Ayçiçeği üreticilerinin bu birimlerden almış oldukları tarımsal yayım ve hizmet memnuniyet düzeyleri çok yüksek olmasa da ortalamanın üzerindedir. Ayçiçeği üreticileri tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetinin kamu organları tarafından verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Bu şekilde verilecek bir hizmet içinde 165 ayçiçeği üreticisinin %35.15'i (58 kişi) yıllık dekar başına ortalama 48.62 TL ödeme yapabileceklerini beyan etmişlerdir. Bu rakam ayçiçeği üreticilerin ortalama 92.05 dekarda üretim sonucu dekara elde ettiği 3 366.27 TL'nin yaklaşık %1.44'üne tekabül etmektedir.

Abstract:
Sunflower is an important industrial agricultural product today. Sunflower oil is used in public nutrition and has an important place as a raw material in many sectors. According to FAO data, sunflower was produced in approximately 70 countries in 2022. Among these countries, Russia, Ukraine and Argentina are the top three in terms of cultivation area and production amount, respectively. In 2022, Türkiye ranked seventh in terms of production area, sixth in terms of production amount and ninth in terms of yield in the world sunflower production ranking. Edirne province ranks second in sunflower production in Turkey after Tekirdağ. Farmers need agricultural extension and advisory services during agricultural production activities. In Türkiye, different models have tried to meet these needs of farmers. In this thesis, it was investigated how farmers producing sunflower in Edirne province primarily meet their agricultural extension and advisory service needs. Determining the level of satisfaction of sunflower producers with these agricultural extension and advisory services, the type of service they want and how much they will pay per decare if they are provided with the service they want are also among the objectives of the thesis. Primary data were utilized in the research and a questionnaire form was used to collect primary data. Proportional sampling calculation method was used in sample calculation. The margin of error in the sample was 10% and the confidence interval was 99%, resulting in a sample size of 165. Face-to-face interviews were conducted with 165 sunflower producers in Edirne province, which is the research area. It was determined that sunflower producers meet their agricultural extension and consultancy needs through chamber of agriculture and provincial organizations of the Ministry of Agriculture and Forestry. Although the level of satisfaction of sunflower producers with agricultural extension and service received from these units is not very high, it is above average. Sunflower producers stated that agricultural extension and advisory services should be provided by public bodies. For a service to be provided in this way, 35.15% of 165 sunflower producers (58 people) stated that they would pay an average of 48.62 TL per decare per year. This figure corresponds to approximately 1.44% of the 3 366.27 TL per decare obtained by sunflower producers as a result of production on an average of 92.05 decares.