Kan-iğne-yaralanma fobisindeki vazovagal senkopta genetik etiyolojinin araştırılması
Investigation of genetic etiology in vasovagal syncope in blood-needle-injury phobia
Yazar: YANKI GEZER
Danışman: DOÇ. DR. SERTAÇ AK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Genetik = Genetics ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ekzom dizileme = Exome sequencing ; Etyoloji = Etiology ; Fobiler = Phobic disorders ; Genetik = Genetics ; Kan = Blood ; Senkop = Syncope ; Yaralanma = injured ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; İğne yaralanmaları = Needlestick injuries ; İğneler = Pins

Özet:
Kan-iğne-yaralanma fobisi yaygınlığı ve neden olduğu sonuçlar düşünüldüğünde önemli bir ruhsal rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık, fobik uyarana maruziyet sırasında gözlenen difazik kardiyovasküler yanıt ve vazovagal senkop (VVS) ve etiyolojisindeki belirgin genetik yatkınlık ile diğer özgül fobilerden ayrılmaktadır. Hem kan-iğne-yaralanma fobisinde hem de VVS'de genetik yatkınlıkla ilgili ayrı ayrı yapılmış çalışmalar olmakla birlikte kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS'nin genetik kökeni ile ilgili yapılmış çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmada kan, iğne, yaralanma ya da tıbbi girişimlere maruziyet sırasında VVS geçirme öyküsü olduğu bilinen bir birey ve aile üyeleri incelenmiştir. En az üç kuşakta kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS açısından hasta bireylerin olduğu tespit edilen bu ailede söz konusu fenotip açısından pozitif olan iki bireyin DNA örnekleri tüm ekzom dizileme (TED) yöntemi ile değerlendirilmiştir. Varyant filtrelemenin farklı kalıtım kalıpları varsayımı altında tamamlanması ve ailede hastalıktan sorumlu ortak varyant saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle kan-iğne-yaralanma fobisi ve VVS ile ilgili daha önceki genetik çalışmalarda bu iki durumla ilişkili olabileceği düşünülen genler ve varyantlar iki bireyin TED verileri içerisinde taranmıştır. Ayrıca iki bireyinin TED verileri değerlendirilip bazı kriterler doğrultusunda elemeler gerçekleştirilerek bu veriler üzerinden aday varyantlara gidilmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda; daha önce kan-iğne-yaralanma fobisinde çalışılan ADORA2A, COMT, BDNF genlerindeki ve daha önce VVS'de çalışılan ADRB1, ADORA2A ve GNAS1 genlerindeki birer varyantın etkilenmiş iki bireyde de en azından heterozigot saptanması sebebiyle söz konusu varyantların bu ailede de fenotipe bir katkısı olabileceği düşünülmüştür. Ayrıca TED analizi sonucunda her iki bireyde ST6GALNAC3, SLC6A13, LSAMP, KCNN3 genlerinde birer tane ortak varyant saptanmıştır; iki bireyde de ST6GALNAC3 geni 669. pozisyonda adenin yerine sitozin nükleotidinin, SLC6A13 geni 709. pozisyonda guanin yerine adenin nükleotidinin, LSAMP geni 67. pozisyonda sitozin yerine adenin nükleotidinin geçtiği, KCNN3 geninde 200-241. nükleotidleri arasına üçlü AGC tekrarı eklendiği tespit edilmiştir. Neticede bu dört gen, kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS için aday genler olarak değerlendirilebilir. Bildiğimiz kadarıyla bu genlerin kan-iğne-yaralanma fobisi ya da VVS'deki rolü ile ilgili daha önce yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Bu genler ve bu genler tarafından sentezlenen proteinlerin kan-iğne-yaralanma fobisindeki VVS patogenezindeki rolü ile ilgili daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Blood-injection-injury phobia is an important mental disorder considering its prevalence and its consequences. This disorder is differentiated from other specific phobias by the diphasic cardiovascular response and vasovagal syncope (VVS) observed during exposure to the phobic stimulus, and the apparent genetic predisposition in its etiology. Although there are separate studies on genetic predisposition in both blood-needle-injury phobia and VVS, studies on the genetic origin of VVS in blood-needle-injury phobia are limited. This study examined an individual and family member with a known history of VVS during exposure to blood, needles, injury, or medical interventions. DNA samples of two individuals positive for the aforementioned phenotype were evaluated by whole-exome sequencing (WES) method in this family, which was found to have patients with VVS in blood-needle-injury phobia in at least three generations. It is aimed to complete the variant filtering under the assumption of different inheritance patterns and to determine the common variant responsible for the disease in the family. In the study, first of all, genes and variants thought to be associated with these two conditions in previous genetic studies on blood-needle-injury phobia and VVS were screened in the WES data of two individuals. In addition, it was aimed to go to candidate variants by evaluating the WES data of two individuals and performing eliminations in accordance with some criteria. In the results of working; since a variant in the ADORA2A, COMT, BDNF genes previously studied in blood-needle-injury phobia and in the ADRB1, ADORA2A and GNAS1 genes previously studied in VVS were detected at least heterozygously in both affected individuals, it was thought that these variants may also contribute to the phenotype in this family. In addition, as a result of WES analysis, one common variant was detected in ST6GALNAC3, SLC6A13, LSAMP, KCNN3 genes in both individuals. In both individuals, cytosine nucleotide was substituted for adenine in the 669th position of the ST6GALNAC3 gene, adenine nucleotide was substituted for guanine at the 709th position of the SLC6A13 gene, and adenine nucleotide was substituted for cytosine at the 67th position of the LSAMP gene. In both individuals, triple AGC repeat was added between nucleotides 200 and 241 in the KCNN3 gene. Consequently, these four genes can be considered as candidate genes for VVS in blood-needle-injury phobia. As far as we know, there is no previous study on the role of these genes in blood-needle-injury phobia or VVS. Further studies are needed on the role of these genes and the proteins synthesized by these genes in the pathogenesis of VVS in blood-needle-injury phobia.