Tütün tohumlarının çimlenme ve çıkış özelliklerinin iyileştirilmesi
Improving seed germi̇nati̇on and emergence characteristics of tobacco seeds
Yazar: NAGİHAN AKIN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DUMAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tohumluk Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Tohum çimlenmesi = Seed germination

Özet:
Çalışmada bitkisel materyal olarak 'Birlik-125' ve 'Özbaş' çeşitlerine ait tütün (Nicotiana tabacum L.) tohumları kullanılmıştır. Bu tütün tohumlarının çimlenme/çıkış performanslarının iyileştirilmesi, hızlı ve homojen çimlenme/çıkış sağlanması ve bu tohumlardan da kaliteli fide elde edilmesi amacıyla tohumlara ekim öncesinde bazı çimlenme iyileştirici ön uygulamalar yapılmıştır. Bu amaçla optimum uygulama doz, süre ve sıcaklığın belirlenmesi için ön denemeler aşamasında en etkili uygulama yöntemleri saptanmıştır. Ön denemelerde belirlenen uygun yöntemler ile birlikte ana denemelerde; PEG-6000 ve KNO3 uygulamalarının bitki gelişim düzenleyicileri (Gibberellik asit (GA3), 6-Benzylaminopurine (BA)) ile oluşturulan kombinasyonları, humidifikasyon, kalibrasyon, hidropriming uygulamaları ve hiç uygulama görmemiş tohumlar (kontrol) olmak üzere toplam 10 farklı ekim öncesi uygulama yönteminden yararlanılmıştır. 
Araştırmanın sonucunda her iki çeşit tohumunda da PEG-6000, KNO3+GA3, PEG+GA3 uygulamaları sonucunda en yüksek çimlenme/çıkış oranına ulaşılırken, KNO3+BA ve PEG+BA uygulamalarının ise olumlu bir etkisi tespit edilememiştir. 
-12 MPa PEG-6000, %2 KNO3+GA3, -12 MPa PEG+GA3 uygulamaları sonucunda Birlik-125 çeşidi için çimlenme gücü %88,75'e arttırılmış çimlenme zamanı ise 40,11 saate düşürülmüştür. Özbaş çeşidi için ise çimlenme gücü %75,75'e arttırılmış çimlenme zamanı da 47,60 saate düşürülmüştür. Uygulamalar sonrası elde edilen çimlenme/çıkış sonuçları çeşitlere göre farklılık göstermiştir.

Anahtar sözcükler: tütün, priming, KNO3, PEG-6000, çimlenme

Abstract:
Seeds of Birlik-125 and Özbaş have been used as plant material at the study. Pre-treatments have been done to the seeds before sowing for the purpose of improving of the seed germination, emergence rate and emergence speed  of these seeds and also increasing of the quality characteristics of the seedlings. For this purpose pre-treatments have been done to known optimal aplication, dosages, time and the temperature for each tobacco seeds. Ten different Main-treatments have been done to the seeds of tobacco species with the control. They are main treatments of PEG-6000 and KNO3 formed by combination of plant growth regulators which are Gibberellic acid (GA3 ) and 6- Benzylaminopurine (6- BA), humidification, calibration, hydropriming. 
-12 MPa PEG-6000, %2 KNO3+GA3, -12 MPa PEG+GA3 treatments had highest results in seed germination/emergence rate all tobacco varieties, but KNO3+BA ve PEG+BA treatments had no positive effect on tobacco seeds. 
Results of -12 MPa PEG-6000, %2 KNO3+GA3, -12 MPa PEG+GA3 treatments germination rate had increased %88,75 and germination period had decreased 40,11 hours for Birlik-125. Also they had increased germination rate %75,75 and decreased germination period 47,60 hours for Özbaş. The results showed differences according to varieties.

Keywords: tobacco, priming, KNO3, PEG-6000, germination