Yemekle pişirilen kimlik: Türk sinemasında gastronomi filmlerinesosyolojik bir bakış
Identity cooked with food: To gastronomy films in Turkish cinemaa sociological perspective"
Yazar: ECEM GÜZELHİSAR
Danışman: DOÇ. ÖZGÜR VELİOĞLU METİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Yemek ve yeme pratikleri, insan yaşamı için zorunlu bir eylem olmasına
karşın sosyolojik açıdan incelenebilecek önemli konulardan biridir. Yemek,
bireylerin kimlik inşası söz konusu olduğunda önemli bir toplumsal göstergedir.
Yeme pratikleri üretim, sunum ve tüketim süreçlerinde insanların fizyolojik
ihtiyaçlarını karşılamasının ötesine geçerek çeşitli sosyolojik anlamlar üretir. Bu
sosyolojik anlamlar arasında kimlik inşası önemli bir yer tutar. Bireylerin yediği
veya yemediği yiyecekler, kimlikleri hakkında fikir sahibi olmamızı mümkün kılar.
Sinemada yemek kullanımı, filmdeki karakterlerin analizine olanak sağlar. Sinemada
yemek göstergeleri, yakın zamanda incelenmeye başlanan bir konu olmakla birlikte
yemeğin sinemadaki yeri gün geçtikçe artmaktadır. Türk mutfağının zenginliği
karşısında Türk sinemasında gastronomi açısından incelenebilecek film sayısı
oldukça azdır. Bu çalışmada, yemek ve yeme pratiklerinin bireylerin kimlik inşasına
nasıl katkı yaptığı, Türk sinemasından örneklerle incelenmiştir. bu bağlamda
yemekle kimlikleri yansıtılan karakterlerin aslında toplumsal karakteri yansıttığı da
öngörülmüştür. Türk sinemasından belirlenen Zengin Mutfağı (Başar Sabuncu,
1988), Sofra Sırları (Ümit Ünal, 2017), Deliha 2 (Gupse Özay, 2018) isimli filmler,
sosyolojik çözümleme yöntemi benimsenerek analiz edilmiştir. Araştırmanın
sonucunda örneklem olarak belirlenen filmlerdeki karakterlerin yemekle ilişkisi
bağlamında kimliklerini inşa ettikleri veya toplumsal kimliklerini ortaya koydukları
saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yemek, Türk Sineması, Kimlik, Gastronomi

Abstract:
Although food and eating practices are necessary actions for human life, they
are some of the important issue that can be examined sociologically. Food is an
important social indicator when it comes to the identity construction of individuals.
Eating practices go beyond meeting the physiological needs of people in the
production, presentation and consumption processes and produce various
sociological meanings. Identity construction has an important place among these
sociological meanings. The foods that individuals eat or don't eat make it possible for
us to have an idea about their identity. The use of food in the cinema allows the
analysis of the characters in the film. Although the food indicators in the cinema are
a subject that has started to be examined recently, place of the food in the cinema is
increasing day by day. Despite the richness of the Turkish cuisine, the number of
films that can be examined in terms of gastronomy in Turkish cinema is very few. In
this study, how food and eating practices contribute to the identity construction of
individuals is examined with examples from Turkish cinema. In this context, it is
predicted that the characters whose identities are reflected with food actually reflect
the social character. The films named Zengin Mutfağı (Başar Sabuncu, 1988), Sofra
Sırları (Ümit Ünal, 2017), Deliha 2 (Gupse Özay, 2018) determined from Turkish
cinema were analyzed by adopting the sociological analysis method. As a result of
the research, it was determined that the characters in the films determined as samples
built their identities in the context of their relationship with food or revealed their
social identities.
Keywords: Food, Turkish Cinema, Identity, Gastronomy