Tıkayıcı uyku apne sendromu olan hastaların depresyon, anksiyete ve yeme bağımlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between depression, anxiety and food addiction in patients with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: ALİ YÜCEL GÜLER
Danışman: PROF. DR. GÜL ERYILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Obezite = Obesity ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Bu araştırmanın amacı, TUAS tanısı almış hastalarda anksiyete, depresyon ve yeme bağımlılığının ilişkili olup olmadığını saptamaktır. Tarama modeli ile yapılan araştırmada nicel veriler ve kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Mart 2021 – Temmuz 2021 tarihleri arasında İstanbul'da bir hastaneye başvuran 18-65 yaş arası toplam 105 (66 kadın ve 39 erkek) hafif, orta, şiddetli Tıkayıcı Uyku Apne Sendromu tanısı (TUAS) almış bireyler oluşturmaktadır. Betimsel istatistiklerin yanı sıra verilerin normal dağılması nedeniyle Independent t-testi, one-way Anova ve Post-Hoc testi tercih edilmiştir. 
       Araştırma sonuçlarına göre, TUAS hastalarının %20'si PAP cihazı kullanmakta %80'i ise cihaz kullanmamaktadır. %71,4'ünde yeme bağımlılığı bulunuyorken %77,1'inde depresyon ve %91,5'inde de anksiyete bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyete göre YB, anksiyete ve depresyonda kadınlar erkeklere oranla daha yüksek puan almışlardır. Yaş değişkenine göre YB ve anksiyetede 35-46 yaş aralığında olanlar diğer yaş gruplarına anlamlı düzeyde fark oluştururken depresyonda yaş aralığının anlamlı bir farkı bulunmamaktadır. BKİ'nin YB, anksiyete ve depresyonda anlamlı bir fark oluşturmadığı sonucuna ulaşılırken, eğitim durumunun anlamlı fark oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. YB ve anksiyetede, evli bireylerin bekar ve boşanmış bireylere göre daha fazla puan aldıkları ancak TUAS seviyelerinin ise anlamlı bir fark oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. PAP cihazı kullanıp kullanmamanın YB, anksiyete ve depresyonda anlamlı fark oluşturmadığı ancak YB seviyelerinin anlamlı fark oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Orta düzeyde YB'ye sahip bireylerin PAP cihazı kullanmadığı görülmüştür. Yeme bağımlılığı ile depresyon arasında negatif yönde ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu, YB ile anksiyete, PAP cihazı kullanımı ve TUAS seviyesi arasında bir ilişki olmadığı, sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether anxiety, depression and food addiction are related in patients diagnosed with OSAS. Quantitative data and easily accessible sampling method were used in the research conducted with the screening model. The participants of the study consisted of 105 (66 female and 39 male) individuals aged 18-65, who applied to a hospital in Istanbul between March 2021 and July 2021, and were diagnosed with mild, moderate and severe Obstructive Sleep Apnea. In addition to descriptive statistics, Independent t-test, One-way Anova and Post-Hoc tests were preferred due to the normal distribution of the data.
       According to the results of the research, 20% of OSAS patients use a PAP device and 80% do not. While 71.4% had food addiction, 77.1% had depression and 91.5% had anxiety. According to gender, women scored higher than men in ED, anxiety and depression. According to the age variable, those between the ages of 35-46 in ED and anxiety make a significant difference to other age groups, while there is no significant difference in the age range in depression. While it was concluded that BMI did not make a significant difference in ED, anxiety and depression, it was concluded that educational status made a significant difference. In terms of ED and anxiety, it was concluded that married individuals scored higher than single and divorced individuals, but their OSAS levels did not make a significant difference. It was concluded that using or not using a PAP device did not make a significant difference in ED, anxiety and depression, but ED levels made a significant difference. It was observed that individuals with moderate ED did not use a PAP device. It was concluded that there is a negative and low level relationship between food addiction and depression, and there is no relationship between ED and anxiety, PAP device use and OSAS level.