Hepatosteatoz saptanan çocukların hepatosteatoz evresi ile karaciğer enzimleri, lipid profili, vitamin D ve B12 düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between hepatostatosis stage and liver enzymes, lipid profile, vitamin D and B12 levels in children with hepatostatosis detected
Yazar: ZELAL BULUŞ DEREKÖYLÜ
Danışman: PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alanin transaminaz = Alanine transaminase ; Enzimler = Enzymes ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Lipidler = Lipids ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ultrasonografi ile hepatosteatoz saptanmış çocuklarda, hepatosteatoz dereceleri ile Aspartat aminotransferaz (AST), Alanin aminotransferaz (ALT), Gama-glutamil transferaz (GGT), İnsülin direnci, Açlık glukoz, Total biluribin, Direkt biluribin, Lipid Profili (LDL, HDL, Trigliserid), Vitamin D ve Vitamin B12 arasındaki korelasyonun retrospektif olarak araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya Mayıs 2019-Mayıs 2022 tarihleri arasında hastanemizin çocuk gastorenteroloji polikliniğine karın ağrısı nedeniyle başvuran toplam 188 hasta retrospektif olarak dahil edildi. Çalışma grubundaki hastaların demografik verileri ve klinik özellikleri (cinsiyet, karaciğer ultrason bulgusu, yaş, glukoz, ALT, AST, HbA1c, LDL, GGT, IR, Trigliserit, D vitamini, B12 vitamini, Direk ve Total bilirübin düzeyleri) dosya kayıtlarından tespit edildi ve çalışmaya dahil edildi. Hepatosteatoz derecesine göre grade 0, grade1 ve grade2 olarak 3 grup olarak değerlendirildi. Ultrasonda tespit edilen hepatosteatoz derecesinin, vitamin D ve B12 düzeyleriyle ilişkisi değerlendirmesi amaçlandı. Bu değişkenler, vitamin D ve B12 düzeyi her üç grup için kıyaslandı.
Bulgular: Çalışma, 74 (%39,4) kız, 114 (%60,6) erkek toplam 188 olguyla yapılmıştır. Çalışmaya katılan olguların yaşlarının ortalama değeri 11,24 ve yaş aralığı 5-18 olarak saptandı. Çalışmaya alınan olguların 70 (%37,2)'i grade0, 84 (%44,7)'ü grade 1ve 34 (%18,1)'ü grade2 olduğu gözlemlenmiştir.
Çalışmamızda hepatosteatozu olan hasta grubunun HbA1c, İnsülin direnci, LDL, Açlık glukoz ve serum Trigliserit değerleri hepatosteatozu olmayan gruba göre anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır. Ancak yağlanma derecesi ile serum değerlerinin yüksekliği arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır.
Hepatosteatozu olan grupta orta derecede yağlanması (Grade 2) olan grubun serum AST ve GGT düzeyleri hafif derecede yağlanması (Grade 1) olan ve hepatosteatozu olmayan gruba göre istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda bu serum değerlerinin Grade 1 ile hepatosteatozu olmayan (Grade 0) grup arasında anlamlı fark göstermediği belirlenmiştir.
Gruplar arasında ortalama Vitamin B12, Total biluribin ve Direkt biluribin değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.
Çalışmamızda hepatosteatozu olan hasta grubunun serum HDL ve Vitamin D düzeyleri hepatosteatozu olmayan gruba göre istatiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur.Ancak yağlanma derecesi ile serum düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır.
Hepatosteatozu olan grubun ALT düzeyinde anlamlı yükseklik saptanmıştır. Serum ALT düzeyi ve hepatosteatoz derecesi arasında anlamlı pozitif korelasyon olduğu belirlenmiştir. 
Serum LDL düzeyi hepatosteatozu olan grupta istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır. Aynı zamanda serum LDL düzeyi ve hepatosteatoz derecesi arasında anlamlı pozitif korelasyon olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çocuklarda hepatosteatoz tanısı ve vitamin desteğinin önemi ile ilgili daha kapsamlı ve multidisipliner prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.  
Anahtar Kelimeler: Hepatosteatoz, ALT, Vitamin D, Vitamin B12

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate retrospectively the correlation between hepatosteatosis grades and aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), gamma-glutamyl transferase (GGT), alkaline phosphatase (ALP), insülin resistance, total biluribin, direct biluribin, lipid profile (LDL, HDL, Trigliserid), Vitamin D and Vitamin B12 in children diagnosed with hepatosteatosis by ultrasound.
Material and method: The study included 188 patients who consulted to the pediatric gastroenterology outpatient clinic of our hospital with abdominal pain between May 2019 and May 2022. Demographic data and clinical characteristics (sex, liver ultrasound findings, age, glucose, ALT, AST, HbA1c, LDL, GGT, IR, Triglyceride, vitamin D, vitamin B12, direct and total bilirubin levels) of the patients in the study group were determined from the file records, and was included in the study. According to the degree of hepatosteatosis, they were evaluated as grade 0, grade 1 and grade 2 as 3 groups. We aimed to evaluate the relationship between the degree of hepatosteatosis detected on ultrasound and vitamin D and B12 levels. These variables, vitamin D and B12 levels were compared for all three groups.
Results: The study was conducted with a total of 188 cases, 74 (39.4%) girls and 114 (60.6%) boys. The mean age of the subjects participating in the study was 11.24 and the age range was 5-18. It was observed that 70 (37.2%) of the cases were grade 0, 84 (44.7%) were grade 1 and 34 (18.1%) were grade 2.
In this study, we have detected HbA1c, IR, LDL, glucose, and serum triglyceride values of the patient group with hepatosteatosis significantly higher than the group without hepatosteatosis. Nevertheless, we haven't found any statistically significant difference between steatosis degree and studied blood values.
The AST and GGT values of the patient group with grade 2 hepatosteatosis, was significantly higher than the group that had grade 1 hepatosteatosis or non-fatty liver (grade 0 hepatosteatosis). The studied blood values did not show any statistically significant difference between the group with grade 1 hepatosteatosis and group with non-fatty liver (grade 0 hepatosteatosis).
No statistically significant difference in terms of B12, total bilirubin and direct bilirubin values were identified in this study The HDL and vitamin D values were found to be significantly lower in-patient group without hepatosteatosis. Hence no relationship was assigned between steatosis level and the studied blood values.
ALT levels of patients with hepatosteatosis were significantly higher than the patient group who had non fatty liver. Positive correlation between the serum ALT levels and hepatosteatosis degree was identified and found to be statistically significant.
Serum ALT levels were found to be significantly higher in patients whom had hepatosteatosis concurrently the LDL levels and hepatosteatosis degree also shown positive correlation.
Conclusion: More comprehensive and multidisciplinary prospective studies should be conducted on the diagnosis of hepatosteatosis in children and the importance of vitamin supplementation.
Keywords: hepatosteatosis, ALT, Vitamin D, children, Vitamin B12