Milletlerarası özel hukukta haksız fiillere uygulanacak hukuka dair genel kural
General rule regarding the law applicable to tortious acts in private international law
Yazar: ALİ ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. MESUT AYGÜN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız fiil = Torts ; Hukuk kuralları = Law rules ; Hukuk seçimi = Law selection ; Uluslararası özel hukuk = International private law

Özet:
Çalışmada yabancı unsurlu haksız fiil uyuşmazlıklarına uygulanacak olan hukuka ilişkin genel kural incelenecektir. İnceleme üç ana bölümde ele alınmıştır:
İlk bölümde haksız fiillerde Amerikan Hukuku yaklaşımı ele alınmıştır. Amerikan hukukunun en önemli borç kaynaklarından biri olan haksız fiillerdir. Haksız fiillerin metodolojik gelişmeleri Restatement I ve Restatement II uygulamaları ile Amerikan Mahkemelerinin verdikleri kararlarda objektif bağlama noktaları ve en sıkı irtibata haiz hukuk kuralları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bunun yanında Amerikan Hukukunda yer verilen yeni yaklaşımlar, Restatement III hakkındaki düzenlemeler ve görüşler ele alınmıştır. Hukukun artık her alanında tartışılan hukuk seçimi ve taraf iradelerinin borç ilişkisini tayin hakkı kapsamındaki son gelişmeler belirtilmiştir.
İkinci bölümde ise Avrupa Birliği hukukunda haksız fiillere uygulanacak hukuk hakkındaki gelişmelere yer verilmiştir. Bu bölümde özellikle akit dışı borç ilişkilerine uygulanacak hukuka dair Roma II Tüzüğü kapsamındaki gelişmeler incelenmiştir. Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları da bu bölümde değinilmiştir. Özellikle Büyük Britanya'nın Avrupa Birliği'nden çıkış süreci ve bu sürecin olası etkileri üzerinde durularak, Birlik üzerindeki etkileri hakkında görüş beyan edilmiştir.
Nihayet son bölümde Türk hukukunda yabancı unsurlu haksız fiillere uygulanacak olan hukuk incelenmiştir. Hem 2675 sayılı MÖHUK m. 25 hem de 2007 yılında yürürlüğe giren 5718 sayılı MÖHUK m. 34'te düzenlenen haksız fiillere uygulanacak olan hukuk metodolojik olarak ele alınmıştır. Yürürlükteki Kanun döneminde meydana gelen gelişmeler, doktrin görüşleri, objektif bağlama kuralları ve noktaları ele alınmıştır. Yine bu bölümde özellikle sübjektif bağlama kurallarına dair görüşler ve düşüncelerimize yer verilmiştir. Kanunun uygulandığı dönemde Yargıtay kararları da yine incelenmiştir.
Çalışmamızda neticesindeki değerlendirmeler sonuç kısmında yer verilmiştir.

Abstract:
In the study, the general rule regarding the law applicable to tort disputes with foreign elements will be examined. The review was covered in three main sections:
In the first section, the American Law approach in tortious acts was discussed. One of the most important sources of debt in American law is tort. The methodological developments of tortious acts, Restatement I and Restatement II practices, and objective binding points and the most closely related legal rules in the decisions of the American Courts were examined in detail. In addition, new approaches in American Law, regulations and opinions about Restatement III were discussed. The latest developments regarding the choice of law, which is now discussed in every field of law, and the right of party wills to determine the debt relationship were stated.
In the second section, developments regarding the law applicable to tort in European Union law were given. In this section, developments within the scope of the Rome II Regulation regarding the law applicable to non-contractual debt relations were examined. The decisions of the Court of Justice of the European Union were also mentioned in this section. Particularly, the exit process from the European Union of Great Britain and the possible effects of this process were emphasized, and opinions were expressed on its effects on the Union.
Finally, in the last section, the law applicable to foreign tortious acts in Turkish law were examined. The law applicable to tortious acts regulated both in Article 25 of MÖHUK numbered 2675 and Article 34 of MÖHUK numbered 5718, which entered into force in 2007 were discussed methodologically. Developments, doctrinal views, objective binding rules and points that took place during the period of the Law in force were discussed. Again, in this section, our opinions and thoughts on subjective binding rules were given. The Supreme Court decisions during the period in which the law was implemented were also examined. The evaluations resulting from our study were included in the conclusion section.