Aloe vera ve nigella sativa'nın yanık iyileşmesi üzerine etkileri
Effects of aloe vera and nigella sativa on burn healing
Yazar: ŞEYDA HİLAL KAYA
Danışman: PROF. DR. ALİ SAİD DURMUŞ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Ratlarda deneysel deri yanıklarında Aloe vera (AV) ve Nigella sativa'nın (NS) yanık iyileşmesi üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada 36 adet rat kullanıldı. 
Ratlar her grupta 12 adet rat olacak şekilde ve kontrol (K), AV ve NS grupları olmak üzere 3 ana gruba ayrıldı. Her bir ana grup ise kendi içerisinde 7 ve 14 günlük postoperatif takipleri yapılmak üzere 6'şar adetlik 2 alt gruba ayrıldı. Ratların dorsal torasik bölgesi üzerinde 1.5 cm çapında tam katlı 2. derece termal deri yanığı oluşturuldu. 36 yanık bölgesini ince bir tabaka halinde kaplayacak şekilde 12 yanığa cold krem (kontrol), 12 yanığa AV ve kalan 12 yanığa ise NS topikal olarak günde iki kez uygulandı. Yanık oluşturulduktan hemen sonra, 4, 7, 10 ve 14. günlerde yanık ve epitelizasyon bölgeleri ölçüldü. Operasyondan sonra 7 ve 14. günlerde her üç gruptan da 6'şar adet rat ötenazi edildi. Biyokimyasal incelemeler için kan ve deri dokuları, histopatolojik muayeneler için deri örnekleri alındı. 
Makroskopik muayenelerde 4, 7 ve 10. günlerde AV grubundaki iyileşmenin diğer gruplardan daha iyi olduğu, 14. günde ise AV ve NS gruplarındaki iyileşmenin kontrol grubundan daha iyi olduğu gözlendi (p<0,0001). 
Çalışmada malondialdehid (MDA) ve redükte glutatyon (GSH) düzeyleri, katalaz (KAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon-S-transferaz (GST), süperoksit dismutaz (SOD) aktiviteleri tespit edildi. Kan dokuda 7. ve 14. günlerde kontrol grubu ile kıyaslandığında NS ve AV uygulanan gruplarda SOD dışındaki diğer antioksidan parametrelerde istatistiki olarak belirgin değişiklikler gözlendi (p<0,05 ve p<0,001). Deri dokusunda ise 7. ve 14. günde NS ve AV uygulanan gruplarda belirlenen tüm parametrelerde kontrol grubuna göre istatistiki olarak belirgin değişiklikler gözlendi (p<0,001). 
Histopatolojik muayenelerde gruplar arasında 7. ve 14. günlerde nekroz, Mn hücre infiltrasyonu, ödem, epitelizasyon şekillenmesi, granülasyon dokusu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edildi. 
Kontrol grubunda 7. günde şiddetli düzeyde nekroz gözlenirken 7 ve 14. günlerde şiddetli düzeyde mononükleer hücre infiltrasyonu belirlendi. Ödem 7. günde AV ve NS gruplarında şiddetli olarak tespit edildi. Epitelizasyon kontrol grubu ratlarda henüz tam olarak şekillenmemiş iken, NS grubunda 7. günde orta düzeyde, AV grubunda ileri düzeydeydi. 14. günde ise AV ve NS grubunda epitelizasyon tam olarak oluşmuştu. Granülasyon dokusu oluşumunun AV grubunda ileri düzeyde olduğu belirlendi.  
Klinik, biyokimyasal ve histolojik bulgular, AV'nin NS'ye göre daha fazla antioksidan özelliğe sahip olduğunu ve AV'nin nekroz oluşumunu önlemede ve epitelizasyon üzerindeki olumlu etkileri ile deri yanıklarının iyileşmesini artırdığını göstermiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada elde edilen bulgular, AV ve NS'nın termal deri yanıklarının tedavisinde güvenli bir şekilde uygulanabileceğini göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Aloe vera, Nigella sativa, yanık, rat

Abstract:
Thirty-six rats were used in this study to determine the effects of Aloe vera (AV) and Nigella sativa (NS) on burn healing in experimental skin burns in rats.
The rats were divided into tree main groups: control (C), AV and NS groups, with twelve rats in each group. Each main group was divided into two subgroups of six each for seven and fourteen day postoperative follow up. A full thickness 2nd degree thermal skin burn with a diameter of 1.5 centimeters was created on the dorsal thoracic region of the rats. Cold cream (control) was applied to twelve burns, AV was applied to twelve burns, and NS was applied topically to the remaining twelve burns twice a day, covering thirtysix burn areas in a thin layer. Burn and epithelialization areas were measured immediately after the burn was created, on days four, seven, ten and fourteenth. Six rats from each of the three groups were euthanized on the seventh (7th) and fourteenth (14th) days old after the operation. Blood and skin tissues were taken for biochemical examinations, and skin samples were taken for histopathological examinations. 
In macroscopic examinations, it was observed that the recovery in the AV group was better than the other groups on the fourth, seventh and on the tenth days, and the recovery in the AV and NS groups was better than the control group on the fourteenth days.
In the study, malondialdehyde (MDA) and reduced glutathione (GSH) levels, catalase (KAT), glutathione peroxidase (GSH-Px), glutathione-S-transferase (GST), superoxide dismutase (SOD) activities were determined. Statistically significant changes were observed in antioxidant parameters other than SOD in the blood tissue in the NS and AV applied groups compared to the control group on the 7th and 14th days (p<0.05 and p<0.001). In the skin tissue, statistically significant changes were observed in all parameters determined in the NS and AV applied groups on the 7th and 14th days compared to the control group (p<0.001).
In histopathological examinations, a statistically significant difference was detected between the groups in terms of necrosis, Mn cell infiltration, edema, epithelialization formation and granulation tissue on the 7th and 14th days.
While severe necrosis was observed on the 7th day in the control group, severe mononuclear cell infiltration was detected on the 7th and 14th days. Edema was detected as severe in the AV and NS groups on the 7th day. While epithelialization was not yet fully formed in the control group rats, it was at a moderate level on the 7th day in the NS group and at an advanced level in the AV group. On the 14th day, epithelialization was fully formed in the AV and NS groups. Granulation tissue formation was determined to be advanced in the AV group.
Clinical, biochemical and histological findings have shown that AV has more antioxidant properties than NS and that AV increases the healing of skin burns with its positive effects on preventing necrosis and epithelialization. In conclusion, the findings obtained in this study show that AV and NS can be safely applied in the treatment of thermal skin burns.

Keywords: Aloe vera, Nigella sativa, burn, rat