Jean-Luc Nancy ve tekil çoğul ontoloji
Jean-Luc Nancy and singular plural ontology
Yazar: ONUR VAROLUN
Danışman: PROF. DR. SEBAHATTİN ÇEVİKBAŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Nancy, Jean-Luc = Nancy, Jean-Luc ; Ontoloji = Ontology

Özet:
Felsefe tarihi, özellikle Yunan mirası ile birlikte evrenin 'arkhe'sini arama çabasıyla dikkat çeker. Doğa felsefesi ile başlayan bu miras, Platon'dan itibaren doğa ile bir kopuşa doğru yönünü çevirir. Bu noktadan itibaren akıl ile doğa arasında bir mesafe, tarihi sürecin içerisine sızmaya başlamıştır. Yüzyıllar boyunca, dönüşüme uğramasına rağmen bu karşıtlık ve çaba felsefenin merkezi uğraşı olarak kalmaya devam eder. Alfred North Whitehead'in 19. yüzyılın sonlarında söylediği, "bütün felsefe tarihi Platon'a düşülmüş bir dipnottur" ifadesi, Platon'un felsefe tarihine kazandırdığı bu karşıtlığın günümüze kadar etkisini sürdürdüğünü ima eder. Ancak, 18. yüzyıl empiristlerinden David Hume, akıl ile ilgili verilerin, epistemolojik açıdan mümkün olmadığını bize göstererek yeni bir tartışma başlatır. Bu noktadan itibaren Immanuel Kant ve Edmund Husserl, Hume'un ortaya attığı bu sıkıntıyı gidermeye uğraşır. 20. yüzyıl felsefesi, akıl verilerinin dışarıda bırakıldığı bu yeni tarzda, varlığı düşünebilmenin imkânı ile ilgilenmekle felsefeyi Platon'un prangalarından koparma çabasına girerler. Martin Heidegger'den başlayarak felsefe, artık metafiziği aşmak gibi bir kaygıyla, içkinlik felsefeleri üretmeye başlar. Nihayetinde epistemolojik bir imkânsızlık temelinden yükselen bu yeni tarz, akıl-doğa karşıtlığına çözüm üretmek bir yana, çözümün imkânsızlığına ikna olmuş şekilde doğayı dışlamaya devam eder. 
Fransız düşünür Jean-Luc Nancy, bu sorunu çözebilmenin koşulu olarak 'varlığı dinlemenin' gerekliliğine inanır. Ona göre varlığın bize ne anlatmaya çalıştığını görmeden, ona anlam arama çabasına girişmek, bizi bu karşıtlıkta bir saf tutmaktan başka bir sonuca götürmez. Bu çalışma, felsefe tarihinin metafizik sorununu çözmek adına Nancy'nin çabasına odaklanır. Nancy'nin ortaya attığı tekil çoğul ontolojinin, içkinliği, dışsallıkla birleştiren tarzının, bu sorunu çözmedeki katkısını ve yeterliğini sorgular. Bu anlamda, varlığı dinlemeye gayret gösteren filozofun, yeni kavramlar üretmektense, yerleşik kavramlar üzerinden iş görme eğilimini göz önüne alarak, bu kavramlar ve bu kavramların mucitleri ile ilişkileri gözler önüne serilir. Bunun yanında, ontolojisinin sirayet ettiği, etik, politika, toplum, yazın ve özgürlük gibi, felsefenin ve özellikle 20. yüzyılın önemli sorunlarının Nancy'deki karşılıkları da bu çalışmanın önemli bir bölümünü oluşturur. Bu çaba doğrultusunda, çalışma boyunca, Nancy'nin kendi çalışmalarına ve önemli yorumcularına ağırlık verilmiştir. Ayrıca, Nancy düşüncesinin içkinleştirilmesi için değinilmesi elzem olan, Martin Heidegger, Jacques Derrida,  Maurice Blanchot, George Bataille, Maurice Merleau-Ponty, Alain Badiou gibi önemli çağdaş filozoflara da yer verilmiştir. Nancy ontolojisinin bütünlüklü yapısını açığa sermeye çalışan bu çalışmada, sonuç olarak, Nancy'nin bir takım eksikliklere rağmen önemli bir başvuru noktası olabileceğine kanaat getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Özgürlük, Dokunma, Beden, İmge, İlişki

Abstract:
The history of philosophy is particularly remarkable with the effort to search for the 'arche' of the universe, especially in conjunction with the Greek heritage. This heritage, which began with the philosophy of nature, changes its course towards a disengagement from nature from Platon on. From this point on, a distance between reason and nature began to infiltrate into the historical process. For centuries, despite its transformation, this opposition/effort has remained as the central occupation of philosophy. The statement of Alfred North Whitehead at the end of the 19th century, "the whole history of philosophy is a footnote to Plato" implies that this contrast that Plato brought to the history of philosophy has continued its effect until today. However, one of the 18th century empiricists, David Hume, starts a new discussion by showing us that the data on reason is not epistemologically possible. From this point onwards, Immanuel Kant and Edmund Husserl try to overcome this problem posed by Hume. In this new style where reason data is excluded, 20th-century philosophy attempts to detach philosophy from Plato's shackles by dealing with the possibility of thinking about existence. Starting with Martin Heidegger, philosophy begins to produce immanence philosophies with the concern of overcoming metaphysics. Ultimately, this new style, rising from an epistemological impossibility basis, continues to exclude nature in a way convinced of the impossibility of the solution, let alone produce a solution to the antagonism of reason and nature. 
The French thinker Jean-Luc Nancy believes in the necessity of 'listening to existence' as a condition to solve this problem. According to him, attempting to search for meaning to it without seeing what the existence is trying to tell us does not lead us to any other conclusion than taking sides in this contrast. This work focuses on Nancy's effort to solve the metaphysical problem of the history of philosophy. It questions the contribution and adequacy of the way of Nancy's plural singular ontology as it combines immanence with externality in solving this problem. In this sense, considering the tendency of the philosopher, who tries to listen to the existence, to work through established concepts instead of producing new ones, the philosopher's relationships with these concepts and their inventors are revealed. In addition, counterparts of the major problems of philosophy and especially of the 20th century in Nancy, such as ethics, politics, society, literature and freedom, which are influenced by the philosopher's ontology, constitute an important part of this study. In line with this effort, Nancy's own work and important commentators were emphasized throughout the study. He also draws on the resources of major contemporary philosophers such as Martin Heidegger, Jacques Derrida, Maurice Blanchot, George Bataille, Maurice Merleau-Ponty and Alain Badiou. In this study, which tries to reveal the integrated structure of Nancy's ontology, it is concluded that Nancy can be an important point of reference despite some deficiencies.

Keywords: Freedom, Touch, Body, Image, Relationship