Majör depresif bozukluk tanılı hastalarda ruminasyon ve üstbiliş özelliklerinin incelenmesi
Investigation of rumination and metacognitive features in patients diagnosed with major depressive disorder
Yazar: AYŞE MERVE AKÇAY
Danışman: PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresyon = Depression ; Ruminasyon = Rumination ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Depresyon; toplumda sık görülen, gelişiminde birçok faktörün birlikte 
rol oynadığı, bireylerin günlük yaşamını olumsuz etkileyen ve işlevselliklerinde ciddi 
bozulmaya neden olan bir psikiyatrik hastalık tablosudur. Üstbiliş kavramı, kişinin 
kendi bilişsel süreçlerinin farkında olması, değerlendirme ve düzenleme yeteneğini 
ifade etmektedir. Depresif bozukluğun gelişimi ve süreğenliğinde üstbilişsel inançların 
ve ruminatif düşünmenin etkisinin olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada Majör Depresif 
Bozukluk tanısı alan hastaların üstbiliş ve ruminasyon özellikleri incelenerek bu 
özelliklerin hastalık şiddetiyle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Mevcut çalışma kesitsel taraşıma sahiptir. Çalışmanın 
örneklemini Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'ne başvuran ve 
majör depresif bozukluk tanısı alan 18-65 yaş arasındaki 95 hasta ile gönüllü 95 
sağlıklı kontrol oluşturmaktadır. Katılımcıların sosyodemografik verileri görüşme 
esnasında kaydedilmiş, sonrasında katılımcılara Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği 
(DASÖ-21), Üst Biliş Ölçeği (ÜBÖ-30), Ruminasyonla İlgili Olumlu İnanışlar Ölçeği 
(RUMI-Olumlu) ve Ruminasyonla İlgili Olumsuz İnanışlar Ölçeği ( RUMI-Olumsuz) 
uygulanmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Yaş ve cinsiyet dağılımı açısından farklılık gözlenmeyen (p=0.976, 
p=0.054) hasta grubu ile kontrol grubu kıyaslandığında; hasta grubunda Üst Biliş 
Ölçeği'nin "Kontrol Edilemezlik-Tehlike, Düşünceleri Kontrol ihtiyacı, Bilişsel 
Güven ve Bilişsel Farkındalık" alt ölçekleri ile Ruminasyonla İlgili Olumlu İnanışlar 
ve Ruminasyonla İlgili Olumsuz İnanışlar ölçek puanları yüksek saptandı (p<0.001). 
Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği'nin depresyon puanları ile Ruminasyonla İlgili 
Olumlu İnanışlar ve Ruminasyonla İlgili Olumsuz İnanışlar ölçek puanları arasında 
pozitif yönlü korelasyon saptandı (p=0.002, p<0.001). Ayrıca Depresyon Anksiyete 
Stres Ölçeği'nin depresyon puanları ile Üst Biliş Ölçeği'nin "Düşünceleri Kontrol                   İhtiyacı" ve "Bilişsel Farkındalık" alt ölçek puanları arasında pozitif yönlü korelasyon 
saptandı (p=0.001, p=0.016). Sonuç: Majör Depresif Bozukluk tanılı hastalarda ruminasyon ve üstbiliş 
özelliklerinin incelendiği bu çalışmada ruminasyona dair olumlu ve olumsuz inançların hasta bireylerde daha fazla olduğu ve bu inançların depresyon şiddetini artırdığı gözlenmiştir. Ruminasyona dair olumlu ve olumsuz inançların yanında Majör Depresif Bozukluk tanılı bireylerde endişe ile ilgili üstbilişlerin de fazla olduğu, endişeyle ilgili bilişsel farkındalık ve düşüncelerini kontrol ihtiyacının depresyon hastalık şiddetiyle pozitif yönlü ilişkisi olduğu anlaşılmıştır. Çalışmanın sonuçları toplumda sık gözlenen ve tedavi edilmediğinde oldukça olumsuz sonuçları olan depresyonun etiyolojini anlama ve uygun bireysel tedavi planı sağlayabilme açısından 
literatüre katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Objective: Depression, a psychiatric disorder commonly observed in society, 
is influenced by various factors during its development. It negatively impacts 
individuals' daily lives, causing significant impairment in functionality. The concept 
of metacognition refers to an individual's awareness of their own cognitive processes, 
expressing the ability to evaluate and regulate them. It is known that metacognitive 
beliefs and ruminative thinking play a role in the development and chronicity of 
depressive disorders. This study aims to examine the metacognitive and rumination 
features of patients diagnosed with Major Depressive Disorder and to evaluate their 
relationship with the severity of the illness. Materials and Methods: The current study has a cross-sectional design. The sample of the study consists of 95 voluntary patients aged between 18 and 65 
diagnosed with Major Depressive Disorder who applied to the Psychiatry Clinic of Gulhane Training and Research Hospital, along with 95 voluntary healthy controls. The sociodemographic data of the participants were recorded during the interviews, and subsequently, the participants underwent assessments using the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21), Metacognition Scale (MCQ-30), Positive Beliefs about Rumination Scale and Negative Beliefs about Rumination Scale. The collected 
data were analyzed using appropriate statistical methods. Results: When comparing the patient group with the control group, with no observed differences in terms of age and gender distribution (p=0.976, p=0.054), it was found that the patient group had higher scores in the "Negative Beliefs about Worry, Need to Control Thoughts, Cognitive Confidence and Cognitive Self
Consciousness" sub-scales of the Metacognition Questionnaire, as well as in the 
Positive Beliefs About Rumination and Negative Beliefs About Rumination Scales (p<0.001). Positive correlations were observed between the depression scores of the Depression Anxiety Stress Scale and the scores on the Positive Beliefs About Rumination and Negative Beliefs About Rumination scales (p=0.002, p<0.001). Additionally, positive correlations were found between the depression scores of the Depression Anxiety Stress Scale and the "Need to Control Thoughts" and " 'Cognitive 
Self-Consciousness" sub-scale scores of the Metacognition Questionnaire (p=0.001, 
p=0.016). Conclusion: This study examines rumination and metacognitive features in 
individuals diagnosed with Major Depressive Disorder. It has been observed that 
positive and negative beliefs about rumination are more prominent in affected 
individuals and that these beliefs exacerbate the severity of depression. In addition to 
beliefs about rumination, it has been noted that individuals diagnosed with Major 
Depressive Disorder also show increased metacognitive tendencies related to anxiety, 
and there is a positive correlation between cognitive awareness related to anxiety and 
the need to control thoughts and the severity of depressive symptoms. The findings of 
this study contribute to the literature in understanding the etiology of depression, a prevalent societal condition with significant negative consequences when untreated. Additionally, these findings offer insights for the development of appropriate, individualized treatment plans.