Abdî'nin Heft Peyker mesnevîsi (inceleme-metin-dizin)
The Haft Paykar by Abdì (textual analysis-transcription text-index)
Yazar: HANZADE GÜZELOVA
Danışman: PROF. DR. F. TULGA OCAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Abdi = Abdi ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Heft Peyker Mesnevisi = Heft Peyker Rhyme ; Mesnevi = Mathnawi ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Çalışmada XVI. yüzyıl şairlerinden Abdî?nin Heft Peyker adlı mesnevîsinin çevriyazılımetni ve incelenmesi yer almaktadır. Bu çalışmayla, kaynaklarda Lami?î?nin Heft Peykermesnevîsinin tek yazma nüshası olarak belirtilen Dublin Chester Beatty Ktp. Meredith-Owens: 12?de kayıtlı eserin Abdî?ye ait olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bugüne kadarAbdî?nin bilinmeyen bu eseri şairin dördüncü mesnevîsi olarak tespit edilmiştir. Eser,Nizamî-i Gencevî?nin Heft Peyker mesnevîsinin Türkçe çevirisidir.Çalışmanın Giriş kısmında Heft Peyker mesnevîsinin kaynağı irdelenmiş, Nizamî-iGencevî?nin ana şemasını oluşturduğu bu mesnevînin ?ran ve Türk edebiyatındakiörnekleri tespit edilmiştir. Burada Türkçe yazılmış ve metinleri elde bulunan Heft Peykeradlı veya aynı konulu mesnevîler toplu olarak bir arada değerlendirilmiş ve bu eserlerleilgili genişçe bilgi verilmiştir.Abdî?nin Heft Peyker mesnevîsi, dış ve iç yapısı bakımından incelenmiş, motif, tasvir vetahkiye özelliği bakımından değerlendirilmiştir. ?ncelemenin son kısmında Nizamî?nineseriyle konu ve şekil bakımından karşılaştırılması yapılmış, iki eser arasında ortak vefarklı noktalar tespit edilmiştir ve Abdî?nin Heft Peyker tercümesinin özellikleribelirtilmiştir.Anahtar Sözcükler: Heft Peyker, Behrâm-ı Gûr, Nizamî-i Gencevî, Lami?î, Abdî, mesnevî, hikaye, tercüme

Abstract:
This study is contented of the transcription text and analysis of the maånavì (poem) namedHaft Paykar written by Abdì- a poet of XVI th century. This work of Abdì actually is aTurkish translation of Haft Paykar- the forth of the five maånavìes from Hamse by Niz?mì.This Haft Paykar by Abdì has not been mentioned in any work up to now. The only oneknown manuscript of this maånavì today is in Dublin Chester Beatty Library: Meredith-Owens No: 12. But this manuscript is known as the one survaving copy of L?mi?ìChelebi?s translation of Haft Paykar.In first part of the work the historical background of the poem Haft Paykar is ressearched.The theme of Haft Paykar in maånavì form was first written by Nizamì Ganjavi and laterthere are many examples of it in Persian and Turkish Literatures. Also in this part there aredetail information about Haft Paykar maånavìes written in Turkish Literature.In this study Abdì?s Haft Paykar is analysed in both aspects: the form and the content.Also the motifs, pictures and characteristic of narration of maånavì were shown. At the endof analysis there is form and content comparison between Nizamì?s Haft Paykar andAbdì?s translation of Haft Paykar. The similarities and differences between two maånavìes,the characteristic of Abdì?s translation are given.Key Words: Haft Paykar, BehrÀm-ı Gÿr, Nizamì Ganjavi, L?mi?ì, Abdì, maånavì, narration, translation