Çalışma koşulları ile duygusal tükenmenin fiziksel ve zihinsel sağlık semptomlarına etkisi: Hastane öncesi sağlık personeli üzerinde bir araştırma
The effect of working conditions and emotional exhaustion on physical and mental health symptoms: A research on pre-hospital health personnel
Yazar: SERKAN ÇELİKKANAT
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN KANTEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Ruhsal semptomlar = Mental symptoms ; Sağlık personeli = Health personnel ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Araştırmanın temel amacı hastane öncesi acil sağlık personellerinin çalışma koşullarının ve duygusal tükenme düzeylerinin fiziksel ve zihinsel sağlık semptomlarına etkisini belirlemektir. Çalışmanın, bu kavramların sektör üzerindeki bireysel ve örgütsel etkilerini belirleyerek literatüre yeni bir bakış açısı kazandırmak amacıyla yapılması öngörülmüştür. 
Literatür incelendiğinde çalışma hayatının farklı sektörlerinde görev yapmakta olan personellerin fiziksel ve zihinsel birçok risk faktörüne maruz kaldıkları ve bu durumun duygusal tükenme düzeyleri üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Bu bağlamda personellerin duygusal tükenme düzeyleri üzerinde fiziksel ve zihinsel faktörlerin önemli bir etken olduğunu söylemek mümkündür. Aynı zamanda literatürde çalışma koşulları ile bireylerin duygusal tükenme düzeyleri arasında da ilişkiler tespit edilmiştir. Sağlık personelleri özelinde çalışma koşullarının ve duygusal tükenme düzeylerinin fiziksel ve zihinsel semptomlar sergileme düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olacağı varsayılmaktadır. Tez çalışması metodolojik anlamda belirtilen değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve araştırma modeli çerçevesindeki bağımsız değişkenler ile bağımlı değişken arasındaki etki düzeylerinin incelenmesi hedeflenmektedir.
Araştırma kapsamında gerekli veriler Kastamonu İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı 112 Acil Yardım istasyonlarında çalışmakta olan ve kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılan 225 hastane öncesi personelinden (Ambulans Acil Bakım Teknikeri, Acil Tıp Teknisyeni ve Sağlık Memuru) sağlanmış ve hastane öncesi sağlık personeliyle anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde "SPSS 24.0 for Windows" ve "Lisrel 8.80" paket programlarından yararlanılmıştır. Bu kapsamda faktör analizi, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışma koşulları, duygusal tükenme ile fiziksel ve zihinsel sağlık semptomları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca tez çalışması kapsamındaki araştırma modelindeki bağımsız değişkenlerin (çalışma koşulları ve duygusal tükenme) bağımlı değişkeni (fiziksel ve zihinsel sağlık semptomları) etkileme düzeyleri ile bağımlı ve bağımsız değişkenlerin birbirleri ile etkileşim düzeyleri incelenmiştir.

Abstract:
The main purpose of the study is to determine the effect of working conditions and emotional exhaustion levels of prehospital emergency health personnel on physical and mental health symptoms. It is envisaged that the study will be carried out in order to give a new perspective to the literature by determining the individual and organizational effects of these concepts on the sector.
When the literature is examined, it is seen that the personnel working in different sectors of working life are exposed to many physical and mental risk factors and this situation has an effect on their emotional exhaustion levels. In this context, it is possible to say that physical and mental factors are an important factor on the emotional exhaustion levels of the personnel. At the same time, relations between working conditions and emotional exhaustion levels of individuals have been determined in the literature. It is assumed that there will be significant relationships between working conditions and emotional exhaustion levels and the levels of physical and mental symptoms in the context of health personnel. Within the scope of the thesis, it is aimed to examine the relations between the variables specified in the methodological sense and to examine the effect levels between the independent variables and the dependent variable within the framework of the research model.
Within the scope of the research, the necessary data were obtained from 225 pre-hospital personnel (Ambulance Emergency Care Technician, Emergency Medicine Technician and Health Officer) working at 112 Emergency Aid stations affiliated to Kastamonu Provincial Health Directorate and a survey was conducted with pre-hospital health personnel.
In the analysis of the data obtained, "SPSS 24.0 for Windows" and "Lisrel 8.80" package programs were used. In this context, factor analysis, correlation and regression analyzes were performed. According to the results of the research, significant relationships were found between working conditions, emotional exhaustion, and physical and mental health symptoms. In addition, the level of influence of the independent variables (working conditions and emotional exhaustion) on the dependent variable (physical and mental health symptoms) and the interaction levels of the dependent and independent variables with each other were examined.