COVID-19 tanısı ile hastane yatışı yapılan 65 yaş üstü hastalarda gps, CURB-65, PSI, PNI, SII ve Q-SOFA skorları ile mortalite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between GPS, CURB-65, PSİ, PNİ, SII, q-SOFA scores in predicting mortality DUE to COVİD -19 elderly patients
Yazar: GİZEM ÇALTEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAY SATILMIŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Albüminler = Albumins ; C reaktif protein = C reactive protein ; COVID 19 = COVID 19 ; Geriatri = Geriatrics ; Mortalite = Mortality ; Pnömoni = Pneumonia ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
GİRİŞ: Tüm dünyayı kısa sürede etkisi altına alan Covid-19 komorbid hastalığı olan yaşlı hastalarda daha yüksek mortalite oranları ile seyretmektedir. Çalışmamızın amacı 65 yaş ve üzeri Covid-19 tanılı hastalarda mortaliteyi öngörmede CURB-65, quick SOFA (q-SOFA), Sistemik inflamasyon İndeksi (SII), Pnömoni Ağırlık İndeksi (PSİ), Glasgow Prognostik Skoru (GPS) ve Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNI) skorlarının etkinliğinin araştırmaktır.  
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda T.C Sağlık Bakanlığı SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 11.03.2020-31.12.2021 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri Covid-19 pnömoni tanısı alan hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri (cinsiyet, yaş ), acil servis başvuru anında ölçülen vital bulguları (sistolik, diyastolik kan basıncı, nabız, ateş, solunum sayısı), başvuru esnasında bakılan parmak ucu kan şekeri düzeyi, başvuru sırasındaki bilinç durumu,  akciğer görüntülemelerinde saptanan patolojiler, acil servis başvuru anından yapılan laboratuvar incelemeleri (beyaz küre sayısı , nötrofil sayısı ,total lenfosit sayısı, hemoglobin, hemotokrit, trombosit sayısı, albümin, kreatinin, kan üre azotu (BUN) , C-reaktif protein (CRP), D-dimer, ferritin, prokalsitonin, kalsiyum, sodyum, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), kırmızı kan hücre dağılım genişliği (RDW), pH, PaO2, laktat, ek hastalıkları (neoplastik hastalık, kronik karaciğer hastalığı, konjektif kalp yetmezliği (KKY), kronik böbrek hastalığı (KBH), serebrovasküler hastalık (SVO), hipertansiyon (HT), kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH), koroner arter hastalığı (KAH), yaşadığı yer (ev, bakımevi), hastane içi mortalite bilgileri taranarak kayıt altına alındı. Kaydedilen verilerle hastaların acil servise başvuru anındaki CURB-65, Pnömoni Şiddet İndeksi (PSI), Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNI), Glaskow Prognostik Skor (GPS), Sistemik İnflamasyon İndeksi (SII), quick SOFA(q-SOFA) skorları hesaplandı. Çalışmaya dahil edilen hastalar hastane içi mortalite olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı ve yukarıda sayılan parametrelerin mortaliteyi öngörmede ki etkinliği karşılaştırıldı. 
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen toplam 261 hastanın 156'sı (%59.8) erkek, 105'i (%40.2) kadın olup medyan yaş değeri 74 (IQR: 69-80) idi. Çalışmamızda hastane içi mortalite oranı ise %29.1 olarak hesaplandı. GPS'nin cut off değeri >0.5 kabul edildiğinde mortaliteyi öngörmede duyarlılık %89.5, seçiçilik %27.0 bulundu. PNI'nın cut off değeri ≤30.10 olduğunda mortaliteyi öngörmede seçiçilik %85.4, duyarlılık ise %46 bulundu. PSI >96.5 olduğunda mortaliteyi öngörmede duyarlılık %88.2, seçiçilik ise %55.7 bulundu. Skorlama sistemlerinin hastane içi mortaliteyi öngörme ayrımındaki negatif tahmin değerleri GPS'de %86.2, PNI'da %79.4, PSI'de %92.0 ve CURB-65'de %81.4'dür.
 SONUÇ: PSI skorunun hesaplanmasındaki zorlukla kıyaslayınca acil servis yoğunluğunda kısa sürede hesaplanacak GPS değerleri ile 65 yaş ve üzeri Covid-19 pnömonisi olan hastaların prognozu öngörülebilir.

Abstract:
INTRODUCTION: COVID-19, which has affected the whole world in a short time, is progressing with higher mortality rates in elderly patients with comorbid disease. The aim of our study is to investigate the effectiveness of CURB-65, Pneumonia Severity Index (PSI), Prognostic Nutritional Index (PNI), Glasgow Prognostic Score (GPS), Systemic Inflammation Index (SII) and quick SOFA (q-SOFA) scores in predicting mortality in patients aged 65 and over with a diagnosis of Covid-19.
MATERİAL AND METHODS: In our study, patients aged 65 and over who applied to the Emergency Medicine of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital, between 11.03.2020 and 31.12.2021, were retrospectively analyzed. Demographic characteristics (gender, age), vital signs (systolic, diastolic blood pressure, pulse, fever, respiratory rate), blood glucose level at the fingertips at the time of admission, consciousness at admission, detected lung imaging pathologies,  laboratory examinations performed at the time of emergency service admission (white blood cell count, neutrophil count, total lymphocyte count, hemoglobin, hematocrit, platelet count, albumin, creatinine, blood urea nitrogen (BUN), C-reactive protein (CRP), D- dimer, ferritin, procalcitonin, calcium, sodium, alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), red blood cell distribution width (RDW), pH, PaO2, lactate, additional diseases (neoplastic disease, chronic liver disease, conjunctive heart failure (CHF), chronic kidney disease (CKD), cerebrovascular disease (CVO), hypertension (HT), chronic obstructive pulmonary disease (COPD), coronary artery disease (CAD), place of residence (home or nursing home) and in-hospital mortality information were scanned and recorded.
CURB-65, PSI, PNI, GPS, SII, q-SOFA scores were calculated with the recorded data. The patients included in the study were divided into two groups, with and without in-hospital mortality, and the effectiveness of the above-mentioned parameters in predicting mortality was compared.
RESULTS: Of the 261 patients included in the study, 156 (59.8%) were male and 105 (40.2%) were female, with a median age of 74 (IQR: 69-80). In our study, the in-hospital mortality rate was calculated as 29.1%. When the cut-off value of GPS was accepted as >0.5, the sensitivity in predicting mortality was 89.5% and the specificity was 27.0%. When the cut-off value of the PNI was ≤30.10, the specificity in predicting mortality was 85.4%, and the sensitivity was 46.1%. Sensitivity was 88.2% and specificity was 55.7% in predicting mortality when PSI was>96.5. Negative predictive values of scoring systems for predicting in-hospital mortality were 86.2% in GPS, 79.4% in PNI, 92.0% in PSI, and 81.4% in CURB-65.
CONCLUSION: Compared to the difficulty in calculating the PSI score, GPS values to be calculated in a short time in the emergency department density can predict the prognosis of patients aged 65 and over with Covid-19 pneumonia.