Kronik hava yolu hastalıklarında küçük hava yolu disfonksiyonu sıklığı ve hastalık kontrolü ile ı̇lişkisi
The frequency of small airway dysfunction and its relationship with disease control in chronic airway diseases
Yazar: DEMET POLAT YULUĞ
Danışman: PROF. DR. SİBEL NAYCI
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases

Özet:
Kronik hava yolu hastalıklarında impuls osilometri ile ölçülen küçük hava yolu disfonksiyonunun sıklığı ve bunun hastalığın şiddeti, hastalık fenotipleri, hastalık kontrolü, yaşam kalitesi ile ilişkisi, alevlenme riskini öngörmedeki etkisi ve tedavi edilebilir hedefler arasındaki rolünün değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Prospektif kesitsel gözlemsel çalışmamıza, 74 astım ve 53 KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı) hastası ile 30 sigara öyküsü olan ve 30 sigara öyküsü olmayan sağlıklı gönüllü alındı. Tüm katılımcılara spirometrik ve impuls osilometrik solunum fonksiyon testleri uygulandı. Ayrıca astım ve KOAH hastalarına Fraksiyone ekshale nitrik oksit (FeNO) testi ve yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi (HRCT) uygulandı. Astım hastalarına, astım kontrol testi (AKT) ve astım yaşam kalitesi ölçeği (AQLQ), KOAH hastalarına Modified Medical Research Council (mMRC) dispne skalası ve KOAH değerlendirme testi (CAT) uygulandı. Hastalar 1 yıllık süre boyunca alevlenmeler açısından takip edildi. Küçük hava yolu disfonksiyonu sıklığı astım grubunda %77, KOAH grubunda %94,3, sigara öyküsü olan sağlıklı kontrollerde %50, sigara öyküsü olmayan sağlıklı kontrollerde %43,3 idi. Astım grubunda AKT ortalaması küçük hava yolu disfonksiyonu olanlarda 16,79±5,36, olmayanlarda 20,12±4,84 olduğu saptandı (p=0,021). Küçük hava yolu disfonksiyonu olan astım hastalarında AQLQ toplam skorunun ortalaması 137,86±41,03 olup, küçük hava yolu disfonksiyonu olmayanlara göre daha düşüktü (p=0,001). KOAH grubunda CAT ve mMRC skorları ile impuls osilometrik parametreler arasında anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). Hem astım hem KOAH grubunda alevlenme riski ile küçük hava yolu disfonksiyonu arasında anlamlı ilişki saptandı (sırasıyla p=0,034, p=0,006). Kronik hava yolu hastalarında küçük hava yolu disfonksiyonu sıklığının sağlıklı kontrollere göre oldukça yüksek olduğu saptanmış olup, bunun hastalık kontrolü, yaşam kalitesi ve alevlenme riski ile ilişkisi olduğu gösterildi.

Abstract:
To evaluate the prevalence of small airway dysfunction measured by impulse oscillometry in chronic airway diseases. Our secondary aim is to evaluate the role of small airway dysfunction in disease severity, disease control, quality of life and risk of exacerbation and its role on treatable targets. 74 asthmatic patients and 53 COPD patients, 30 healthy smokers and 30 non-smokers were included in the study. We assessed all participants with spirometry, impulse oscillometry. We assessed asthma participants with high resolution computed tomography (HRCT), Fractional exhaled nitric oxide (FeNO) test, questionnaires about asthma control (ACT) and asthma quality of life scala (AQLQ). We assessed COPD participants with HRCT, FeNO test, questionnaires about a dyspnea scale of mMRC and COPD assessment test (CAT). All patients followed for 1 year to record the number of exacerbations for asthma or COPD. The frequency of small airway dysfunction was 77% in the asthma and 94.3% in the COPD group, 50% in healthy smokers and %43,3 healthy non- smokers. The mean ACT was found 16,79±5,36 in asthma group with small airway dysfunction and 20,12±4,84 in asthma without small airway dysfunction (p=0,021). The average of AQLQ total score in asthma patients with small airway dysfunction was 137,86 ± 41,03 and was lower than those without small airway dysfunction (p=0,001). İmpulse oscillometric small airway dysfunction parameters were significantly correlated with the mMRC and CAT in the COPD group (p<0,05). There was a significant relationship between exacerbation risk and small airway dysfunction in both asthma and COPD groups (p=0.034, p=0,006). Small airway dysfunction was more prevalent in chronic airway diseases than healthy controls. We found that it is related to disease control, quality of life and risk of exacerbation.