Çocukluk döneminde travmaya maruz kalan beliren yetişkinlerin psikolojik belirtilerinin yordanmasında psikolojik sağlamlık ve başa çıkma tarzlarının rolü
The role of resilience and coping styles in the predicting the psychological symptoms of emerging adults exposed childhood to trauma
Yazar: ELİFNUR BÜYÜKKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ESRA İŞMEN GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı beliren yetişkinlerin psikolojik belirtilerinin çocukluk dönemi travma 
yaşantıları, psikolojik sağlamlık düzeyleri başa çıkma tarzları ve demografik değişkenler açısından incelenmesidir. Bu araştırmanın örneklemini 2023-2024 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde yer alan üniversitelerde eğitim göre 434 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-33, Kısa Semptom Envanteri, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veri analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, Çoklu Regresyon Analizi, MANOVA Testi, Bağımsız Örneklemler için t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Kruskall Wallis Testi kullanılmıştır. 
Beliren yetişkinlerin psikolojik belirtilerinin, çocukluk dönemi travmaları, psikolojik sağlamlık 
düzeyleri ve başa çıkma tarzlarıyla anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur. Çocukluk dönemi travmaları, psikolojik sağlamlık, başa çıkma tarzları alt boyutları beliren yetişkinlerin psikolojik belirtilerini anlamlı biçimde yordadığı görülmüştür. Bu değişkenlerin birlikte psikolojik belirti toplam varyansının %48'ini açıkladığı saptanmıştır. Psikolojik belirtiler üzerindeki yordayıcı değişkenlerin önem sırasının çaresiz yaklaşım, çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık, boyun eğici yaklaşım, sosyal destek arayışı olduğu görülmüştür. Buna karşın, kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşımın psikolojik belirtiler üzerinde anlamlı bir yordayıcılığa sahip olmadıkları görülmüştür. Çocukluk döneminde travmaya maruz kalma ve kalmama durumuna göre beliren yetişkinlerin psikolojik belirtileri, psikolojik sağlamlık düzeyleri ve başa çıkma tarzlarının farklılaşıp farklılaşmadığının incelendiği MANOVA testi sonuçlarına göre beliren yetişkinlerin psikolojik belirtileri, psikolojik sağlamlık düzeyleri ve başa çıkma tarzlarının çocukluk döneminde travmaya maruz kalma ve kalmama durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Demografik değişkenler açısından incelendiğinde, beliren yetişkinlerin psikolojik belirtilerinin, cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş durumu, anne baba eğitim durumu, sosyoekonomik düzey ve babanın ruhsal hastalık öyküsü değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, yalnızca anne ruhsal hastalık öyküsü değişkeni açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the psychological symptoms of emerging adults in terms of childhood trauma experiences, psychological resilience levels, coping styles and demographic variables. The sample of this research consists of 434 university students studying at 
universities in Istanbul in the 2023-2024 academic year. Childhood Trauma Scale-33, Brief Symptom Inventory, Brief Psychological Resilience Scale, Stress Coping Styles Scale and Personal Information Form were used to collect data in the study. Pearson Product Moment Correlation Coefficient, Multiple Regression Analysis, MANOVA Test, Independent Samples t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Kruskall Wallis Test were used in data analysis. 
Psychological symptoms of emerging adults were found to be significantly related to childhood traumas, psychological resilience levels and coping styles. It has been observed that childhood traumas, psychological resilience, and coping styles sub-dimensions significantly predict the psychological symptoms of emerging adults. It was determined that these variables together explained 48% of the total variance of psychological symptoms. It was observed that the order of importance of the predictive variables on psychological symptoms was helpless approach, childhood traumas, psychological resilience, submissive approach, and seeking social support. On the other hand, it was observed that self-confident approach and optimistic approach did not have a significant predictive effect on psychological symptoms. According to the results of the MANOVA test, which examined whether the psychological symptoms, psychological resilience levels and coping styles of emerging adults differ according to whether or not they were exposed to trauma during childhood, the psychological symptoms, psychological resilience levels and coping styles of emerging adults were significantly different according to whether or not they were exposed to trauma during childhood. It was determined that there were different levels of When examined in terms of demographic variables, it was seen that the psychological symptoms of emerging adults did not differ significantly according to the variables of gender, grade level, sibling status, parents' education level, socioeconomic level and paternal history of mental illness. There was a significant difference only according to the variable of maternal mental illness history. In addition, it was observed that there were significant differences between the coping styles sub-dimensions and demographic variables. The results obtained from the research were discussed in the light of the relevant literature.