Meningiomlarda kök hücre belirteçlerinin (CD133, CD44, OCT4) klinik ve histopatolojik parametrelerle ilişkisi
The relationship of stem cell markers (CD133, CD44, OCT4) with clinical and histopathological parameters in meningiomas
Yazar: SEDA MAZMANOĞLU
Danışman: PROF. DR. NAGEHAN ÖZDEMİR BARIŞIK ; DOÇ. DR. DİLEK YAVUZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery ; Patoloji = Pathology
Dizin: Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Genler = Genes ; Ki-67 = Ki-67 ; Kök hücreler = Stem cells ; Menenjiom = Meningioma ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç: Kanser kök hücreleri birçok kanserin öncüsü olduğu düşünülen ve kemoterapi direnci, rekürrens, metastaz gibi kötü prognoz kriterleriyle ilişkilendirilen hücrelerdir. Birçok kanser tipine spesifik kök hücre belirteçleri bulunmakla birlikte sık nükslerle seyreden meningiomlarda bu belirteçlerin ekspresyonu ile ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada amacımız; kök hücre belirteçlerinden CD133, CD44 ve OCT4'ün meningiomlardaki ekspresyonunu inceleyip bu ekspresyonun tümörün derecesi, Ki67 proliferatif indeksi ve hastaların klinik özellikleri ile ilişkisini araştırarak bu belirteçlerin meningiomlarda prognostik bir önemi olup olamayacağına katkıda bulunmaktır.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Patoloji Bölümü arşivinden 198 meningiom vakası değerlendirmeye alınmış, tüm vakalara immünohistokimyasal olarak CD133, CD44 ve OCT4 boyaları uygulanmış, ekspresyon yaygınlığı ve yoğunluğu değerlendirilmiştir. Ayrıca olguların yaş, cinsiyet, tümör lokalizasyon bilgileri ile tümörlerin histolojik derecesi ve Ki67 proliferasyon indeksleri kaydedilmiş ve bu parametrelerin her bir belirteç ile ilişkisi ayrı ayrı araştırılmıştır.
Bulgular: Olguların %88,4'ü CD44 ile, %90,4'ü OCT4 ile, %6,6'sı CD133 ile ekspresyon göstermiştir. CD44'ün tümör hücrelerindeki boyanma yaygınlığının %75'in üzerinde olduğu olgularda supratentorial lokalizasyonun baskınlığı; %0-5 olduğu olgularda ise supratentorial yerleşimin az görüldüğü saptanmıştır (p<0,01). CD44'ün tümör hücrelerindeki boyanma yaygınlığı %0-5 olan grupta Ki67 proliferasyon indeksleri %25-75 ve %75'in üzerinde olan gruplara göre anlamlı düzeyde düşük
saptanmıştır ( sırasıyla; p=0,025, p=0,046; p<0,05). OCT4'ün tümör hücrelerindeki boyanma yoğunluğu ile yaş dağılımı arasında anlamlı farklılığın mevcut olduğu, yaş arttıkça boyanma yoğunluğunun azaldığı saptanmıştır (p=0,043; p<0,05). OCT4'ün tümör hücrelerinde boyanma yoğunluğunun orta şiddette olduğu grupta erkek cinsiyet baskınlığı saptanmıştır (p<0,05).
Sonuçlar: Meningiomlardaki CD44 ekspresyonu ve Ki67 proliferasyon indeksleri arasında saptanan anlamlı ilişki ile CD44'ün agresiflik belirteci olarak kullanımında iyi bir aday olabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca OCT4 ile orta şiddette ekspresyon gösteren grupta erkek cinsiyet baskınlığının olması, meningiomlarda kötü prognostik faktörlerden biri olan erkek cinsiyetin bu belirteç ile ilişkisinin anlamlı olabileceğini göstermiştir. CD44 ve OCT4'ün olguların büyük
çoğunluğunda eksprese edilmesi ile bu belirteçlerin meningiomlarda kullanılabilecek prognostik kök hücre belirteçleri olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Aim: Cancer stem cells are thought to be the precursors of many cancers and associated
with poor prognosis criteria such as chemotherapy resistance, recurrence, and
metastasis. Although there are specific stem cell markers for many cancer types, studies
on the expression of these markers in meningiomas with frequent recurrences are
limited. Our aim in this study; to contribute to whether these markers can have a
prognostic significance in meningiomas by examining the expression of CD133, CD44
and OCT4, which are the stem cell markers, in meningiomas and investigating the
relationship between this expression and the degree of tumor, Ki67 proliferative index
and clinical characteristics of the patients.
Materials and Methods: 198 meningioma cases were evaluated from the
archives of University of Health Sciences Dr. Lutfi Kirdar Kartal City Hospital Medical
Pathology Department, CD133, CD44 and OCT4 immunohistochemical stains were
applied and evaluated. In addition, age, gender, tumor localization information,
histological grade of the tumors and Ki67 proliferation indices were recorded.
Results: 88,4% of the cases were expressed by CD44, 90,4% by OCT4, and
6,6% by CD133. The predominance of supratentorial localization in cases where the staining prevalence of CD44 in tumor cells is over 75%; supratentorial location was less common in cases with 0-5% (p <0.01). The prevalence of CD44 staining in tumor cells was found to be significantly lower in the group with 0-5% Ki67 proliferation indexes compared to the groups with 25-75% and above 75%. (respectively; p = 0.025, p = 0.046; p <0.05). It has been found that there is a significant difference between the staining intensity of OCT4 in tumor cells and the age distribution, and the staining intensity decreases as the age increases (p=0.043; p<0.05). Male gender predominance
was found in the group where the intensity of OCT4 staining in tumor cells was moderate (p<0.05).
Conclusion: With the significant relationship determined between CD44
expression and Ki67 proliferation indices in meningiomas, it was concluded that CD44 could be a good candidate for use as an aggressiveness marker. With the expression of CD44 and OCT4 in the majority of the cases, it was thought that these markers could be stem cell markers that can be used in meningiomas. In addition, the presence of male gender predominance in the group showing moderate expression by OCT4 showed that the relationship of male gender, which is one of the poor prognostic factors in meningiomas, with this marker may be significant.