19. yüzyıl ortalarında Kaş Kazası'nın sosyal ve ekonomik yapısı
The socioeconomic structure of Kaş district in the middle of the 19th century
Yazar: OĞUZ ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. FAHRETTİN TIZLAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Antalya-Kaş = Antalya-Kaş ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyal yapı = Social structure ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure

Özet:
Akdeniz'in liman kentlerinden olan Antalya'nın Kaş ilçesi, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, kadim bir bölgedir. Bu araştırmada Kaş ilçesinin, 19. yüzyılın ortalarındaki sosyal ve ekonomik yapısı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda Osmanlı arşivinde yer alan defterler ve vesikalar kaynak olarak kullanılmıştır.
Araştırmada Kaş'ın 19. yüzyıldaki yerleşim yerleri ve nüfusu tespit edilmiş, bölge ahalisinin sosyal yaşamları hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Buna göre Kaş'ta 1831/H.1246 yılı nüfus defterine göre; 2 mahalle, 39 köy ve 7 yörük cemaati; 1840/H.1256 yılı nüfus defterine göre 2 mahalle, 44 köy; 1844-45/H.1261 yılı temettuat defterine göre 2 mahalle ve 42 köy yer almaktadır. Bölgenin nüfusu ise 1831/H.1246 yılı nüfus sayımından, 1844-45/H.1261 yılı temettuat sayımlarına kadar yapılan hesaplamalara göre 7620'den, 10769'a yükselmiştir. Elde edilen bulgular; Kaş ahalisinin bir bölümünün 19. yüzyılın ortalarında göçebe yaşamdan, yerleşik bir yaşama geçtiğini göstermektedir. Bölge ahalisinin ekonomik faaliyetleri de Osmanlı arşivinde yer alan temettuat defterleri ışığında çalışmada yer almıştır. Elde edilen veriler; bölge ahalisinin genel olarak tarım ve hayvancılıkla geçimini sağladığı göstermektedir. Özellikle yörük gruplarının hayvancılık alanındaki faaliyetleri ve bunun yanında Osmanlı Devleti ile zaman zaman yaşadığı sıkıntılar bu çalışmada dikkat çeken önemli bulgulardır.
Günümüzde bir turizm kenti haline gelen Kaş'ın bu çalışma ile tarihsel süreçteki kimliği hatırlatılmak istenmiştir.

Abstract:
Kaş district in Antalya, one of the most important port cities in the Mediterranean, is an ancient district which has hosted many civilizations throughout history. In this research, the social and economic conditions of Kaş in the 19th century is tried to be revealed. Accordingly, the notebooks and documents in the Ottoman archives were used as sources.
In this research, the settlements and the population of Kaş in the 19th century are identified and a detailed evaluation is presented regarding the social lives of the people in the district. According to the population book of the year 1831 in Kaş; 2 neighborhoods, 39 villages and 7 Yörük peoples; according to the population book of the year 1840, 2 neighborhoods, 44 villages; according to the temettuat book of the year 1844-45, 2 neighborhoods and 42 villages are presented. The population of the district increased from 7620 to 10769, according to the calculations made from the census in 1831 to the temettuat census in 1844-45. Data which was obtained from the findings shows that a part of the people of Kaş transitioned from a nomadic lifestyle to a settled life in the middle of the 19th century. The economic activities are also presented in the research by means of the temettuat books in the Ottoman archives. Based on this, it has been seen that the people in the district earn their lives through agriculture and husbandry. In particular, the facilities of Yörüks in terms of husbandry and the hardship they went through with the Ottoman Empire from time to time are significant data in this research.
With this research, it is aimed to remind the identity of Kaş, a touristic destination nowadays, throughout history