Evli bireylerde romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile evlilik doyumu ve benlik saygısı arasındaki ilişkide romantik yakınlığın aracı rolünün incelenmesi
Examining the role of romantic intimacy in the relationship between irrational beliefs and marital satisfaction and self-esteem in married individuals
Yazar: ALTAN DURAMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM EVİN AKBAY
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Ölçekler = Scales ; İlişkisel yakınlık = Relational closeness

Özet:
Bu araştırmanın amacı, evli bireylerde romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile evlilik doyumu ve benlik saygısı arasındaki ilişkide romantik yakınlığın aracı rolünün incelenmesidir. Araştırma modeli olarak ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu en az 1 yıldır evli bireyler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini belirlerken araştırma konusunun yapısına uygun olarak yeterli veriye ulaşabilmek amacıyla kolay ulaşılabilen örnekleme yöntemi seçilmiştir.  Araştırmaya 500 evli birey (347'si kadın ve 153'ü erkek) katılmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Owen ve Sarı (2016) tarafından geliştirilen Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği, Çelik ve Yazgan-İnanç (2009) tarafından hazırlanan Evlilik Doyum Ölçeği, Türkçe uyarlama çalışması Çuhardaoğlu (1986) tarafından yapılan Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (kısa Formu) ve Türkçe uyarlama çalışması Akbay (2015) tarafından yapılan Romantik Yakınlık Ölçeği olmak üzere dört ölçek kullanılmıştır. Verilerin analizi için betimsel istatistikler, Pearson korelasyon katsayısından yararlanılmıştır. Araştırmanın aracılık analizi hesaplamaları SPSS 22. programına entegre olan PROCESS makro yazılımı ile yapılmıştır. Araştırmada oluşturulan iki modelin aracılık etkilerinin istatistiksel olarak anlamlılığını ölçmek için Bootstrap analizi ve Sobel testi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre, romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile evlilik doyumu, benlik saygısı ve romantik yakınlık arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken; romantik yakınlık ile evlilik doyumu ve benlik saygısı arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Çalışma kapsamında oluşturulan iki aracılık modeli analiz sonuçlarına göre;  Model-1 için romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide romantik yakınlığın %46 oranında etkisi ile tam aracılık rolü üstlendiği görülmektedir. Model- 2 için romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile benlik saygısı arasındaki ilişkide romantik yakınlığın %13' lük etkisi ile kısmi aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular alan yazın çerçevesinde tartışılarak, gelecek çalışmalara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar, Evlilik Doyumu, Benlik Saygısı ve Romantik Yakınlık

Abstract:
The aim od this study is to examine the role of romantic intimacy in the relationship between irrational beliefs and marital satisfaction and self-esteem in married individuals. Relational Scaning Model is used as a research model. The study group of research consists of participants being married for at least 1 year. When determining the research sample, easily accessible sampling method is chosen in order to reach sufficient data in accordance with the structure of the research subject. 500 married individuals(347 female and 53 male) has participated in the study. In order to collect research data, 4 scale are used: Personal Information Form, Irrrational Romantic Relationship Beliefs Inventory developed by Owen and Sarı(2016), Marriage Satisfaction Scale prepared by Çelik and Yazgan-İnanç (2009), Rosenberg self-Esteem Scale(short form) whose Turkish adaptation work is done by Cuhadaroğlu (1986) and romantic Intımacy scale whose Turkish adaptation work is done by Akbay(2015). Descriptive Statistics, Pearson Correlation coefficient are used for data analysis. The mediation analysis of the study is done with Process macro software integrated into SPSS 22 Program.Bootstrap Analysis and Sobel Test are used to measure the statistical significance of the mediation effects of the two models created in the research.
According to the research findings, while there is a negative relationship between irrational beliefs and marital satisfaction, self- esteem and romantic intimacy in romantic relationships, a positive significant relationship is found between romantic intimacy and marriage satisfaction and self-perception. According to the results of two mediation models analysis created for total working group; for MODEL 1, it is seen that the relationship between irrational beliefs and marital satisfaction in romantic relationships plays a full medition role with 46% effect. For MODEL 2, the relationship between irrational beliefs and self-esteem in romantic relationships has been stated to have a partial mediation role with a 13% effect of romantic intimacy. Some suggestions have been made for future studies by discussing the findings obstained. 

Keywords: Irrational Beliefs in RTromantic Relationships Marriage Satisfaction, Self-Esteem and Romantic Intimacy