Elektrik basın tarihsel gelişimi ve Türkiye'nin 1970 - 1990 dönemi popüler müziğinde stüdyolardaki görevi
The historical development of electric bass and its duty in studios 1970 -1990 popular music of Turkey
Yazar: ÖZGÜR EDE
Danışman: PROF. DR. TURAN SAĞER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzik teknolojisi = Music technology ; Popüler kültür = Popular culture ; Popüler müzik = Populer music ; Stüdyo = Studio

Özet:
Kökeni 16.yy'a kadar dayanan kontrbasın, 19.yy'ın başlarında gelişen teknoloji ile boyutunun küçültülerek, net bir ses elde etmek için elektrikli alıcılarla beraber ses perdeleri eklenmesi sonucu yeni bir enstrümandan 'elektrik bas' ortaya çıkmıştır. 1950'li yılların sonuna doğru Amerika Birleşik Devletleri'nde Leo Fender isimli bir mühendis tarafından patenti alınan 'Precision' isimli model ile elektrik bas, Fender Precision  ismiyle ortaya çıkmıştır. Bu yeni enstrüman kolay taşınabilirliği ve net sesi ile  kontrbas olan müzik türlerinde kontrbasın  yerini almıştır. Gelişen teknoloji ve elektrikli enstrümanların kullanımın artması ile Caz, Rock, Funk, Pop gibi müzik türlerinin  stüdyo kayıtlarında da kullanılmıştır. Elektrik basın tarihsel gelişimi, ülkemiz popüler müziğindeki ve stüdyolarındaki görevi bu araştırmanın amacı olmuştur. Çalışmamızda  popüler müzik çatısı altında elektrik basçıların müzikal gelişimleri ve çalım teknikleri, stüdyo müzisyenliğinde elektrik basın görevi, dönemin önemli stüdyoları ve kullanılan ekipmanlar yapılan görüşmeler sonucunda belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda dönemin önemli aranjörlerinden Turhan Yükseler ,Osman İşmen, Tarık Sezer, Ozan Doğulu, elektrik basçılarından İsmail Soyberk, Hami Barutçu, Gürol Ağırbas, Eylem Pelit'e  5 ana başlıkta sorular sorulmuştur. Alınan veriler sonucunda ülkemizdeki elektrik basçılarının caz ve rock türü müziklerden etkilendiği, Jaco Pastorius ve Paul McCartney gibi duayen elektrik basçıların ülkemizdeki elektrik basçılarının çalımlarını doğrudan etkilediği, İstanbul'daki elektrik bas yer alan albüm kayıtlarının yapıldığı stüdyoların  arasında 'Stüdyo Elektronik', 1980 – 1990 yılları arası yapılan elektrik bas kayıtlarında yoğun olarak  hem basçı hem aranjör olarak Onno Tunç, elektrik basçı olarak  İsmail Soyberk 'in bulunduğu, ekipman olarak Fender marka elektrik bas kullanıldığı, yapılan albüm kayıtlarının hep beraber çalınarak hücum şeklinde olduğu saptanmıştır.

Abstract:
A new instrument, "electric bass" emerged as a result of the reduction of the size of the contrabass rooted in 16th century with the technology developed in the beginning of the 19th century to achieve a clear sound resulting from adding registers with electrical receptors. Toward the end of the 1950, the electric bass, named Fender Precision , appeared with a model named "Precision" patented by an engineer named Leo Fender in the United States of America. This new instrument replaced the contrabass in music genres which were contrabasses with their clear sounds and easy portability. Together with the development in technology and the increase in the use of electrical instruments, it is used in the studio recordings of music genres including Jazz, Rock, Funk, Pop. The historical development of electric bass and its duty in the popular music of our country and in studios are the purpose of this study. The study tried to determine the musical development and playing technigues of electric bass players under the roof of popular music, the duty of electric bass in studio musicianship, important studios of the period and instruments used as a result of interviews. In this context, guestions regarding five main topics were asked to Turhan Yükseler ,Osman İşmen, Tarık Sezer, Ozan Doğulu who are important arrangers of the period, İsmail Soyberk, Hami Barutçu, Gürol Ağırbas, Eylem Pelit who are electric bass players. The result of the obtained data showed that the electric bass players in our country were directliy influenced by jazz and rock music, doyen electric bass players such as Jaco Pastorius and Paul McCartney, "Stüdyo Elektronik" was among the studios where album recordings including electric bass in İstanbul were took place, Onno Tunç and İsmail Soyberk participated as both bass players and arrangers in electric bass recordings between 1980-1990s intensely, electric bass branded as Fender was used as eguipment and the album recordings made were in the form of serimmage  by playing all together.