Gerçeklik kuramına dayalı psiko-eğitim programının lise öğrencilerinin denetim odağı ve yılmazlık düzeyi üzerindeki etkisinin incelenmesi
The effect of psychoeducational program based on reality approach on locus of control and resilience of high school students
Yazar: AYŞE ÜNÜVAR
Danışman: PROF. DR. FERDA AYSAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Gerçeklik = Reality ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Yılmazlık = Resiliency ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Gerçeklik Kuramına Dayalı Psiko-Eğitim Programının Lise öğrencilerinin Yılmazlık Düzeyine ve Denetim Odağına Etkisini incelemektir. Araştırmanın uygulaması; 2009-2010 eğitim-öğretim yılında, İstanbul ili Büyükçekmece ilçesinde bulunan Recep Güngör Lisesi?nde öğrenim gören, 10. ve 11. sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubu 35 erkek 25 kız olmak üzere 60 öğrenciden oluşmaktadır.Araştırma kapsamında; lise öğrencilerinin yılmazlık düzeyini ölçmek üzere Yılmazlık Ölçeği, denetim odağını ölçmek üzere Nowicki-Strickland Denetim Odağı Ölçeği kullanılmıştır.Deneysel yöntem kullanılarak gerçekleştirilen araştırma; Gerçeklik Kuramına Dayalı Psiko-Eğitim Programının uygulandığı iki deney grubu, etkileşim grubu şeklinde yürütülen bir plasebo kontrol grubu ve hiçbir işlem yapılmayan kontrol grubu olmak üzere toplam 4 çalışma grubundan oluşmaktadır. Verilerin analizinde Gerçeklik Kuramına Dayalı Psiko-Eğitim Programının lise öğrencilerinin yılmazlık düzeylerinde ve denetim odağı düzeylerinde anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek üzere Wilcoxon testi, Man Whitney-U test ve Kruskall Wallis analizleri yapılmıştır.Araştırma sonucunda; Gerçeklik Kuramına Dayalı Psiko-Eğitim Programının uygulandığı her iki deney grubundaki öğrencilerin, Yılmazlık Ölçeği puanlarında etkileşim grubuna ve kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde artış olduğu görülmektedir. Ayrıca; deney gruplarındaki öğrencilerin Nowicki-Strickland Denetim Odağı Ölçeği puanlarında, etkileşim ve kontrol gruplarına göre içsel denetim yönünde anlamlı düzeyde artış olduğu görülmektedir. Yapılan izleme ölçümlerinde, deney gruplarındaki öğrencilerin yılmazlık düzeyinde ve içsel denetim yönünde değişimin uzun süreli olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gerçeklik Kuramı, Yılmazlık, Denetim Odağı

Abstract:
The purpose of this study is to examine the Effect of the students of PsychoEducational Program, Relying on the Theory of Realty, with regard to the ResilienceLevel and Locus of Control. The implementation of the study has been carried out on the 10th and the 11th grades of high school students at Recep Gungor High School, located in Buyukcekmece, a county of Istanbul during the 2009-2010 academic year. The study group was consisted of 60 students, of them 35 were boys and 25 girls.The Resilience Scale has been used for measuring the Resilience level of the high school students in the scope of the study, and Nowicki-Strickland Locus of Control Scale has been used for measuring the supervision focus.The study way carried out by using an experimental method, is consisted of four study groups. Of the four groups, two were the experimental groups in wich Psycho-Educational Program based on the theory of Reality wasimplemented. Placebo group was in the form Ancounter group. No procedure was done in the control group.In the data analysis, the analyses of Wilcoxon test, Man Whitney-U test, and the Kruskall Wallis have been carried out to determine whether they demonstrated significant differences with regard to the levels of Resilience level of the high school students of the Psycho-Educational Program Based on The Theory of Reality and in their locus of control levels.After the implementation of the psycho-education, it was observed that the level of resilience (measured by the Resilience Scale) of the two experimental groups increased as compared to that of the placebo and the control groups. It was also found out that the internal locus of control levels increased in the two experimental groups as compared to that of the placebo and the control groupKey Words: Theory of Realty, Resilience, Locus of Control.