Zonguldak Alaplı'da Alevilik
Zonguldak Alaplı'da Alevism
Yazar: HASAN BASRİ MASALCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED MÜCAHİD DÜNDAR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada Zonguldak ili Alaplı ilçesinde yaşayan Alevilerin nereden geldikleri, inanç biçimleri, kendilerine mahsus ahlaki ve kültürel yaşam koşulları araştırmaya ve incelenmeye çalışılmıştır. İslâm Mezhepleri Tarihi alanının mühim bir konusu olan Alevilik, ilim yolunda emek veren kişiler tarafından fazlaca araştırılmıştır. Buna binaen bizim amacımız bu itikâdî/siyasî oluşumun temelini Hz. Peygamber' in vefatına dayandıran konulara değinmek değildir. Anadolu'da yaşam alanı bulmuş ve özüne sahip çıkmaya çalışan Alaplı Alevileri, betimleyici araştırma yöntemi kullanılarak incelenmiştir.
Güvenç Abdal ocağının talipleri olan yöre halkı Alevileri, yirmi kaynak kişinin desteği doğrultusunda görüşme/mülakat tekniği ile tanınmaya çalışılmıştır. Bu görüşmelerde objektiflikten uzaklaşmamak için kaynak kişilerin rızası alınarak ses kaydı alınmış ve kayıtlar deşifre edilerek analiz edilmiştir, sonrasında word dosyasına aktarılmıştır.
Bu tezde, giriş ve sonuç kısmı haricinde dört bölüm bulunmaktadır. Bu bölümler görüşmelerde sorduğumuz sorulardan aldığımız cevaplar ve gözlem yoluyla edindiğimiz bilgiler toplanılarak, kategorize edilmiştir. İlk olarak, çalışma sahasının coğrafi ve demografik yapısı ile Alaplı Alevilerinin tarihi kökenine değinilmiştir. İkinci bölümde; ibadet anlayışı ve ritüelleri ele alınmış, kurumları açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde; sosyal ve kültürel yaşamları ile ahlaki kurallarına odaklanılmıştır. Dördüncü bölümde ise, Alaplı Alevilerinin karşılaştığı sorunlar ve bu sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç kısmı, alan araştırmalarımızın neticesinde oluşan bulgulardan istifade edilerek umumi bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
In this study, it is tried to research and examine where the Alevis living in Alaplı district of Zonguldak province come from, their belief styles, and their unique moral and cultural living conditions. Alevism, which is an important subject in the field of History of Islamic Sects and it has been extensively researched by people who work on the path of science. Accordingly, our aim is to lay the foundation of this religious/political formation on the Prophet Muhammad. It is not intended to touch upon the issues that date back to the death of the Prophet. Alaplı Alevis who found a living space in Anatolia and tried to protect their essence, were examined using the descriptive research method. An attempt was made to get to know the local Alevis, who were the aspirants of the Güvenç Abdal quarry, through the interview technique, with the support of twenty resource persons. In order not to lose objectivity in these interviews, voice recordings were made with the consent of the source persons, and the recordings were deciphered and analyzed, and then transferred to a word file. This thesis has four chapters except the introduction and conclusion. These sections were categorized by collecting the answers we received from the questions we asked in the interviews and the information we obtained through observation. Firstly, the geographical and demographic structure of the study area and the historical origins of Alaplı Alevis are mentioned. In the second part; The concept of worship and rituals were discussed and their institutions were tried to be explained. In the third part; it is focused on their social and cultural life and moral rules. In the fourth chapter, the problems faced by Alaplı Alevis and solutions to these problems are presented. In the final part, a general evaluation was made using the findings of our field research.