Acil servise başvuran yetişkin kafa travmalı hastaların GKS ve beyin BT sonuçlarının incelenmesi /
Yazar: NURCAN GÜNARLI
Danışman: PROF. DR. NURULLAH GÜNAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
ÖZET
Giriş ve Amaç: Kafa travmaları, tüm yaşlarda görülebilen, önemli mortalite, morbidite
ve ekonomik kayıplara neden olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kafa travmaları
sıklıkla düşme ve trafik kazası sonucu meydana gelir. Ağır kafa travması daha fazla
morbidite ve mortaliteye neden olsa da, hafif kafa travması nedeniyle hastanelere daha
sık başvuru olmaktadır. Çalışmamızda kafa travması nedeniyle başvuran hasta
prevalansını ve glasgow koma skalası ile anormal beyin bilgisayarlı tomografi bulguları
arasındaki korelasyonu araştırmayı, ayrıca kafa travmaları konusunda ülkemizin
epidemiyolojik verilerine katkıda bulunmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda retsrospektif olarak 2016 Ocak-Şubat-Mart
döneminde, SBÜ Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne kafa
travması nedeniyle başvuran 18 yaş ve üzeri hastaları inceledik. Çalışmaya alınan
hastaların yaş, cinsiyet, başvuru şekli, başvuru şikayeti, fizik muayene bulgusu, travma
mekanizması, glasgow koma skoru, antikoagulan kullanıp kullanmadığı, bilgisayarlı
beyin tomografisi sonucu, acil serviste ne kadar süre kaldığı ve sonuçlanma durumu
hazırlanan forma kaydedildi. Analiz için SPSS 21.0 programı kullanıldı. Dosyalarına
ulaşılamayan ya da dosyasında eksik verisi olan hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Bulgular: Çalışma döneminde hastanemiz acil travma bölümüne 26.527 hasta
başvurmuştur. Beyin tomografisi çekilen 2390 hastadan 814'ü 18 yaş altı olduğu için
çalışmaya alınmamıştır. Ayrıca 355 hasta veri eksikliği, dosyaya ulaşamama, başka
nedenlerle bilinç değerlendirmesi yapılamama gibi nedenlerle dışlanarak, çalışmaya
1221 hasta dahil edilmiştir. Çalışmamızda incelenen hastaların 796 (%65)'ı erkek, 425
(%35)'i kadın olarak belirlenmiştir. 45 yaş altındaki hastaların %62 oranla kafa
travmasına daha fazla maruz kaldığı, en fazla 25-35 yaşlarda görüldüğü saptanmıştır.
Başvuruların %59'u ayaktan, %41'i ambulans ile olmuştur. Kafa travmalı hastalarda en
sık şikayet baş ağrısı (%78), en sık fizik muayene bulgusu kesi (%28) ve hematom
(%27) olarak belirlenmiştir. İncelenen hastaların 1203 (%98)'i hafif, 10 (%1)'i orta, 8
(%1)'i ise şiddetli travmatik beyin hasarı olarak saptanmıştır. Beyin tomografilerinin
1116 (%91)'sında anormal bulgu saptanmamıştır. En fazla görülen pozitif tomografi
bulguları 18 (%1.5) hastada lineer fraktür ve 19 (%1.5) hastada travmatik beyin 
ix
kanaması olmuştur. Maksillofasiyal fraktür 52 (%4.5) hastada görülmüş olup, bu
hastalar pozitif BT grubuna dahil edilmemiştir. Hastaların 639 (%52)'unun ilk 1 saatte
sonuçlandırıldığı, 564 (%46)'ünün 2-6 saat arasında acil serviste kaldığı belirlenmiştir.
Hastaların 1108 (%90.5)'i taburcu edilmiş, 54 (%4.5)'ü beyin cerrahi kliniğine
yatırılmış, 3 hasta ex olmuştur. 55 yaş üstü olan, ambulans ile başvuran, baş ağrısına ek
olarak kusma ve baş dönmesi şikayetleri olan, trafik kazası ve yüksekten düşme gibi
ciddi travmalar geçiren, fizik muayenede hematomu olan, GKS'a göre orta ve şiddetli
travmatik beyin hasarı olan hastalarda pozitif BT ve beyin cerrahi yatış oranı daha fazla
bulunmuştur.
Sonuç: Acil servise başvuran kafa travmalı hastalar büyük oranda hafif kafa travmalı
hastalardır. Kafayı çarpma ya da kafaya cisim düşme gibi mekanizmalarla ayaktan
başvuran, 55 yaş altı, sadece baş ağrısı olan, fizik muayene bulgusu olmayan, başvuru
GKS'i 15 olan hastalarda BBT'de patolojik bulgu oranı çok düşüktür. Bu hastalar
uygun fizik muayeneleri yapıldıktan sonra, müşahede altında tutularak, gelişebilecek
kafa travması semptomları yönünden uyarılarak taburcu edilebilir.
Anahtar Kelimeler: Kafa Travması, Acil Servis, Bilgsayarlı Beyin Tomografisi,
Glasgow Koma Skoru

Abstract:
ABSTRACT
Introduction and Objective: Head trauma is a public health problem which can be
seen in all ages and causes mortality, morbidity and economic losses. Head trauma is
mostly occurred secondary to falling and traffic accidents. Although severe head injury
causes high morbidity and mortality rations, mild head trauma is most common reason
for admission to emergency rooms. In this study, we aimed to evaluate prevalence of
patients with head trauma, correlation between Glasgow Coma Scale and Abnormal
Brain Computed tomography scan and to contribute epidemiologic data of our country.
Material and method: In this study, we retrospectively examined patients who were
over 18 years presented with head trauma to SBU Kayseri Training and Research
Hospital in January-February-March 2016. Age, sex, appliance, problems, physical
examination findings, trauma mechanism, GCS rates, results of brain CT scan of
patients and whether they used anticoagulants and how long they were in emergency
service have been recorded to document we prepared. SPSS 21.0 software was used for
analysis. Patients whose documents were either absent or lack were kept out of work.
Symptoms: 26.527 patients admitted to emergency trauma department during our study
period. 2390 of the patients who were cat scanned were younger than 18 didn't included
in this study. Right after 355 patients were left out because of data deficiency, lack of
files and not being able to change in consciousness for other reasons, 1221 patients were
included in the study. In our study was specified that 796 (%65) males and 425 (%35)
females. It was detected that patients who were younger than 45 were exposed to head
traumas %62 more and it was mostly seen in ages of 25-35. %59 of the applies were on
feet while %41 were through ambulance. It was determined that most common
complaint among patients with head injury were headache (%78), most frequent
symptoms were laceration (%28) and hematoma (%27). It was detected that 1203 of the
patients (%98) had mild head injury and 10 (% 1) had moderate head injury, 8 (%1) had
severe head injury. No abnormal symptoms were observed in 1116 (%91.5) of CT
scans. Most observed positive CT symptoms were linear fracture in 18 (%15) patients
and traumatic intracranial hemorrhage 19 (%1.5) patients. Maxillofacial fracture in 52
(%4.5) patients were seen and they were not included to positive CT group. It was 
xi
determined that 639 (%52) patients were discharged within 1 hour while 564 (%46)
stayed in emergency service among 2 or 6 hours.1108 (%46) of the patients were
discharged, 54 (%4,5) were departed to neurosurgery department, 3 patients were dead.
Abnormal CT and neurosurgical rate were seen in patients who were older than 55,
applied with ambulance, had complaint for vomiting and dizziness along with headache,
faced serious traumas such as traffic accident and falling from height, had hematoma in
physical examination, had average and moderate GCS rates.
Result: Patients presented with head trauma to emergency service are mostly patients
with mild head trauma. Pathologic symptom rate are so low on the patients who are
younger than 55, applying to emergency room on feet with complaint of head crash or
falling objects on head, have complaint of headache, have no physical examination
symptom and whose appliance GCS were 15. Those patients can be discharged right
after having their required physical examination done, placing them under observation
and warning them about symptoms of head injury.
Keywords: Head Trauma, Emergency Service, Brain CT Scan, Glasgow Coma Scores