Bağımsız denetim standardı 701: BİST-100 şirketleri üzerindeki etkilerinin içerik analizi ile incelenmesi
International auditing standards 701: Analysis of the impact on BIST-100 companies with content analysis
Yazar: HÜSEYİN FURKAN GÜVENDİ
Danışman: PROF. DR. SEMRA KARACAER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit

Özet:
Şirketler, yerel ve küresel pazarlarda ekonomik dalgalanmalara ve bu dalgalanmaların olumsuz etkilerine karşı dirençli olmak zorundadır. Bu durum onları sistematik tedbirler geliştirmeye itmiştir. Bu bağlamda, finansal sorunların önüne geçebilmek için denetim süreçlerinde bazı yenilikler yapılmıştır. Bu yenilikler, bağımsız denetim raporlarını etkileyerek şirketlerin gerçekleştirdiği işlemler hakkında yatırımcılara ve diğer ilgili taraflara net, anlaşılır ve ihtiyaçlarına uygun bilgiler sağlanmasını zorunlu kılmıştır.  

Türkiye'de yürürlüğe giren Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 701 Kilit Denetim Konuları (KDK) standardı ile bağımsız denetçiler özgün ve sade şekilde raporlarında bu konuları bildirme sorumluluğu altına girmişlerdir. Mevcut araştırma, Borsa İstanbul 100 (BİST-100) endeksine dahil olan şirketlerin denetim raporlarını mercek altına almakta ve raporlarda belirtilen Kilit Denetim Konularının özgünlüğünü içerik analizi metoduyla sistematik bir şekilde değerlendirmektedir.

İlk bölümde denetim konusuna değinilmiş olup daha sonraki bölümde bağımsız denetim ile ilgili bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölüm ise bağımsız denetim raporu ve Kilit Denetim Konusu hakkında detaylı bilgilendirme yapılmıştır ve daha sonra analiz kısmına geçilmiştir. İçerik analizi yapılırken dört farklı kategori belirlenmiştir. Bunlar; bağımsız denetimi yapan şirketler, belirlenen KDK'ların korelasyonu, yıllar arası geçiş ve ilgili şirketin bulunmuş olduğu sektördür. Sonuç olarak ise KDK'ların denetimi yapılan işletmeye özgü ve yalın olması konusunda yıllar arası geçişlerde benzerliklere rastlanılsa bile diğer kategorilerde özgün olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
Companies must exhibit resilience against economic fluctuations in both local and global markets, as well as the adverse impacts of these fluctuations. This necessity has propelled them to develop systematic measures. In this context, to preclude financial difficulties, innovations have been introduced in audit processes. These innovations have necessitated the provision of clear, comprehensible, and relevant information to investors and other stakeholders through independent audit reports.

With the enactment of the Independent Auditing Standard (IAS) 701 - Key Audit Matters(KAM) in Turkey, independent auditors have assumed the responsibility of reporting these matters in a distinct and straightforward manner in their reports. The current research scrutinizes the audit reports of companies listed in the Borsa Istanbul 100 (BIST-100) index and systematically evaluates the Key Audit Matters reported therein through content analysis methodology.

In the first section, the subject of auditing is mentioned, and in the next section, information about independent auditing is given. In the third part, detailed information was given about the independent audit report and the Key Audit Matter, and then the analysis part was started. While conducting content analysis, four different categories were determined. These; companies performing independent audits, the correlation of the determined KAMs, the transition between years and the sector in which the relevant company is located. As a result, it has been revealed that although there are similarities in the transitions between years in terms of the fact that KAMs are specific and simple to the business audited, they are unique in other categories.