Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda antidepresan ilaç kullanımı ve sonuçları: Dosya tarama çalışması
Antidepressan use and outcome in children with autism spectrum disorder: Retrospective chart review
Yazar: NURGÜL BAKMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı, Otizm spektrum bozukluğu(OSB) olan çocuk ve ergenlerde otizmle birlikte ortaya çıkan anksiyete bozukluğu(AB), obsesif kompulsif bozukluk(OKB) ve depresif bozuklukta(DB) SSGİ tedavisinin etkinliğini, tedavi esnasında görülen yan etkilerin tipini ve sıklığını, ve bu durumlarla ilişkili olabilecek sosyodemografik ve klinik özellikler arasındaki ilişkiyi incelemektir.
YÖNTEM ve GEREÇ: Bu çalışmada kliniğimizde herhangi bir sebeple SSGİ tedavisi alan OSB'li çocuk ve ergenlerin dosyalarının geriye dönük taraması yapılmıştır. Çalışmaya, dahil edilme kriterlerini karşılayan 42 çocuk ve ergen alındı. İlaç başlanmadan önce ve tedavi sürecinde, KGİ-Ş/YE, GGA, SDKL, UKU ölçeği kullanıldı. Tedavi etkinliğinin, ilaç yan etkilerinin ve sıklığının yanı sıra sosyodemografik özellikler, psikiyatrik tanı ve komorbidite gibi klinik özelliklerle ilişkisi araştırılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde SPSS 21.0 programı kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamızda SSGİ kullanma endikasyonuna göre örneklemimizin %38.1'ini(n:16) AB, %33.33'ünü(n:14) OKB, %28.6'sını(n:12) DB olan OSB'li hastalar oluşturmaktaydı. SSGİ alan OSB'li hastaların tedavi öncesi ve sonrasındaki 3. ay KGİ-Ş skorları, her bozukluk için ayrı ayrı karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı düşme saptandı. GGA'nın emosyonel ve total alt biriminin skorları tedavi öncesi ve sonrasındaki 3. ayda karşılaştırıldığında tüm örneklem için istatistiksel olarak anlamlı düşme saptanmıştır. Olguların %57.1'inde (n:24) ruhsal yan etkiler, %28.6'sında (n:12) davranışsal aktivasyon, %42.9'unda (n:18) otonomik yan etkiler ve %2.4'ünde (n:1) manik kayma saptanmıştır. UKU otonomik yan etkilerin OSB şiddetiyle ters, annede psikiyatrik hastalık varlığıyla pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır( r2:0.262, p: 0.010). Konuşma beceri düzeyindeki artışın, davranışsal aktivasyon geliştirmede yordayıcı olduğu saptanmıştır (r2:0.203, p:0.011). UKU değerlendirme sonucuna göre hastaların %21.4'ünde (n:9) yan etkilerden dolayı ilacın kesildiği saptanmıştır. 
SONUÇ: Klinisyenler SSGİ başlamayı düşündüğü her OSB'li çocuk ve ergen hastada muhtemel yan etkileri iyi bilmeli ve takip sürecinde iyi sorgulamalıdır. Çalışmamızdan elde edilen veriler, hangi hasta popülasyonunda, ne tür yan etkiler gelişebileceğine dair bir takım öngörülerde bulunmakla birlikte, tüm hastalarda olası yan etkilerin standart bir şekilde sorgulanmasını önermekteyiz. Psikofarmakolojik tedavi esnasında karşılaşılan yan etkiler tedavi uyumsuzluğunun ve başarısızlığının önemli sebeplerindendir. SSGİ'ye düşük dozla başlama ve yavaş titrasyon, hasta ve hasta yakınlarının tedavi başlangıcında bilgilendirilmesi, hastanın dikkatli takibi ve yan etkilerin doğru yönetilmesi tedavi uyumu ve başarısı açısından önem teşkil etmektedir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: OSB, SSGİ, çocuk, ergen, yan etki, etkinlik, anksiyete, depresyon, OKB

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of our study was to examine the efficacy of SSRI treatment, the type and frequency of side effects observed during SSRI treatment and the relationship between sociodemographic and clinical characteristics that could be associated with these conditions in children and adolescents with autism spectrum disorder (ASD) who have cooccuring psychiatric conditions such as anxiety disorder (AD), obsessive-compulsive disorder (OCD) and depressive disorder (DD).
MATERIAL and METHODS: In this study, the files of children and adolescents with ASD who received SSRI treatment in our clinic were retrospectively scanned. 42 children and adolescents who met the inclusion criteria were included in the study. CGI-S / AE, SDQ, ABC, UKU scales were used at the start and during medication dosing. The relationships between SSRI efficacy-side effects and the sociodemographic characteristics, co-occuring disorder and comorbid diagnoses were evaluated. Statistical analyses were conducted with the SPSS 21.0 statistical software.
RESULTS: In our study sample, co-occuring diagnoses were AD (n =16, 38.1%), OCD (n =14, 33.33%) and DD (n =12, 28.6%) according to the indication for SSRI use. When CGI-S scores before SSRI treatment and 3 months after the start were compared for each diagnoses, statistically significant decrease was detected. When the emotional and total subunit of SDQ scores before SSRI treatment and 3 months after the start were compared, a statistically significant decrease was found for the whole sample. 57.1% (n =24) of the cases experienced psychiatric side effects, 28.6% (n =12) developed behavioral activation, 42.9% (n=18) experienced autonomic side effects, and manic switch observed in 2.4% (n=1) of patients. UKU autonomic side effects were negatively correlated with ASD severity and positively correlated with the presence of a psychiatric disease in the mother (r2 =0.262, p =0.010). It was found that the higher verbalization skills were a predictor for developing behavioral activation (r2=0.203, p =0.011). According to the results of the UKU evaluation, it was determined that the drug was discontinued due to side effects in 21.4% (n =9) of the patients.
CONCLUSION: Clinicians should be aware of possible side effects when they consider starting SSRIs in children and adolescents with ASD and should question the side effects during the follow-up process. Although the results of our study make several predictions about in which patient population what kind of side effects may develop, we recommend to question possible side effects in a standard way in all patients. Side effects encountered during psychopharmacological treatment are among the important causes of treatment non-compliance and failure. Starting SSRIs with low doses and slow titration, informing patients and their relatives at the beginning of the treatment, careful follow-up of the patient and correct management of side effects are important in terms of treatment compliance and success.
KEY WORDS: ASD, SSRI, child, adolescent, side effect, activity, anxiety,
depression, OCD