Sosyal medya üzerinde sosyal kıyaslama: Instagram üzerine bir araştırma
Social comparasion on social media: A study on Instagram
Yazar: MUHAMMET EMİN SÖZKESEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERKAN BİÇER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Benlik sunumu = Self-presentation ; Karşılaştırma = Comparison ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal karşılaştırma = Social comparison ; Sosyal medya = Social media ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; İnstagram = Instagram ; İnternet = Internet

Özet:
Günümüzde sosyal medya siteleri insanların yaşamlarının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Milyonlarca insan bu siteler üzerinde yer almakta her türlü duygu düşüncesini yaşamlarını diğerleri ile paylaşabilmektedir. Bu kadar yoğun bir enformasyon akışının söz konusu olduğu bu siteler üzerinde kullanıcıların davranışlarını incelemek önemlidir. Bu çalışma, son zamanlarda popülaritesi Türkiye'de hızla artan Instagram üzerinde, kullanıcıların gerçekleştirmeleri muhtemel sosyal kıyaslamalarına neden olan etmenlerin ortaya çıkarılmasının yanı sıra, bu sosyal kıyaslamaların kullanıcıların benlik saygılarında ve yaşam doyumlarında ne gibi etkilerinin olduğunun ortaya konması amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini, Fırat Üniversitesi öğrencileri arasından tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 400 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında sosyal kıyaslama, benlik saygısı, yaşam doyumu ve demografik sorulardan oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS analiz programı kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Instagram üzerinde pozitif benlik sunum temsilleri ile karşılaşmanın mümkün olduğu, bu benlik sunum temsillerinin yukarı yönlü sosyal kıyaslamaları tetiklediği ve kişilerin benlik saygılarında ve yaşam doyumlarında azalmalara neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu neden sonuç ilişkisi cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde kadınlarda daha göze çarpan şekildedir. Ayrıca katılımcıların Instagram üzerinde aşağı yönlü sosyal kıyaslamalardan daha fazla yukarı yönlü sosyal kıyaslamalar gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bir diğer bulgu, gündelik yaşamlarında düşük benlik saygısına ve yaşam doyumuna sahip kişilerin, Instagram üzerinde yukarı yönlü kıyaslamalarda bulunmaya eğilimli olduklarıdır. Katılımcıların Instagram üzerinde gerçekleştirdikleri yukarı yönlü sosyal kıyaslamalarının ve azalan yaşam doyumlarının, aylık gelirlerine, eğitim gördükleri Fakülteler ve Meslek Yüksekokullarına, memleketlerine, Instagram üzerinde geçirdikleri zamana ve yaşlarına göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların Instagram üzerinde azalan benlik saygıları eğitim gördükleri fakülteler, memleketleri, Instagram üzerinde geçirilen zaman, yaş değişkenine göre incelendiğinde anlamlı bir farklılık bulunamazken, aylık gelire göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Buna göre, aylık geliri yüksek olan kullanıcılar Instagram üzerinde düşük gelire sahip olanlardan daha çok benlik saygılarında azalmalar görülmüştür.
	

Anahtar Kelimeler: Sosyal Kıyaslama, Benlik Saygısı, Yaşam Doyumu, Benlik Sunumu, Sosyal Medya, Instagram

Abstract:
Today, social media sites have become an integral part of people's lives.  Millions of people live on these sites and also they can share their feelings, thoughts and lives with others through these sites. It is important to examine the behavior of users on these sites where such a dense flow of information is concerned. This study, On the Instagram, which has recently increased its popularity in Turkey, In addition to revealing the factors that lead to possible social comparisons of users, It is aimed to reveal the effects of these social comparisons on the self-esteem and life satisfaction of the users. The sample of the research consists of 400 students selected from stratified sample method among the students of Fırat University. In this study, relational search model was used. In the collection of data, a questionnaire consisting of social comparison, self-esteem, life satisfaction and demographic questions was used. SPSS analysis program was used in the analysis of the data.
According to the results obtained in the research, it is possible to encounter positive representations of the self on the Instagram, and this leads to the fact that the representations of the selves induce upward social comparisons and cause the persons to decrease their self esteem and life satisfaction. This causal relationship is more effective in women when examined by gender. Also, on Instagram, Participants make more upward social comparisons than on down-stream social comparisons. Another finding is that people with low self-esteem and life satisfaction in their everyday lives tend to make upward comparisons on the Instagram. Another result, participants' social comparisons of upward and reduced life satisfaction on Instagram did not show any significant difference according to their monthly incomes, the time they spent on Instagram, their Faculty and Vocational college, their the places they lived and their ages. Participants' diminished self-esteem on the Instagram did not show any significant difference according to their the time they spent on Instagram, their Faculty and Vocational college, their the places they lived and their ages, while, a significant difference was found according to the monthly incomes. According to this, participants with high monthly incomes had more self esteem reductions than those with low incomes.


Key Words: Social Comparasion, Self Esteem, Life Satisfaction, Self Presentetion, Social Media, Instagram