Masalların eğitim işlevleri ve dil öğretimindeki yeri
The Education functions of folk tales and the role they play in language training
Yazar: MUHSİNE YAVUZ
Danışman: PROF. DR. CAHİT KAVCAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1996
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Eğitim = Education ; Masallar = Tales

Özet:
Bu araşurma-inceleme çocuk-yetişkin aynını gözetmeksizin, masalla- lann halk eğitimi konusundaki işlevi ile dilin öğretilmesine ve gelişti rilmesine katkısını göstermeyi amaçlamaktadır. Türkiye'nin her bölge sinden derlenen ve ilk kez sözden yazıya geçirilen, bu yönüyle de ta mamen özgün olan 90 masal üstünde çalışılarak gerçekleştirilmiştir. İncelenen bu 90 masalda toplam 517 ileti saptanmış, bu iletiler içerik lerine göre 5 ana grupta toplanmış, sonra da bunlar kendi içlerinde 19 ana başlık ve 1 62 ara başlık altında verilmiştir. "önsöz" ve "Giriş" ten sonra kendi içlerinde alt bölümlere ayrılan başlıca dört bölümden oluşmaktadır. I. Bölümde, genel olarak masa lın ne olduğu belirtilmiş, sonra da araştırmada yer alan masallar sınıf landırılarak, bunların genel bir değerlendirilmesi yapılmış, yine bu masalların içerdikleri iletiler genel olarak değerlendirilmiş ve masalla rın öteki bazı türlerle ve sanat dallarıyla etkileşimleri gösterilmeye ça lışılmıştır. II. Bölümde masalların eğitim işlevleri ve ileti dizini (Mesaj-Index) saptanmış, ileti dizininde yer alan ana ve ara başlıklar beürtümiştir. Sonra da en çok verilen ortak iletiler ayrıca belirlenerek genel olarak değCTİendirilmiştir. Yine bu bölümde, masalların insan kahramanlan- nın işlevsel özellikleri ve iletileri ulaştırmadaki rolleri üzerinde durul muştur. IH. Bölümde masalların dil ve anlatım özellikleri, masal metinleri tek tek taranarak örneklerle gösterilmiş ve masalların dilin öğretilmesi ve geliştirilmesi bakımından önemi çeşitli yazarlardan ve yapıtlanndan örnekler verilerek gösterilmeye çalışılmıştır. IV. Bölümde 4 ana başlık ile 7 ara başlık altında sımflandınlan masal metinleri, her metinden sonra da içerdiği üetüer ve dizm numaralan, II. Bölümde verilen "Mesaj-IndexH listesinden teker teker saptanarak verilmiş ve her iletiyi içeren olay da aynca bir cümleyle belirtilmiştir. Bu son bölümden sonra ise "Sonuç"ta çalışmanın genel bir değerlen dirilmesi yapılmış ve en sonda da "Kaynakça" yer almıştır.

Abstract:
This research aims at demonstrating the function of tales in popular education and their contribution to language education and develop ment, without distinguishing between children and adults. 90 stories have been used in this research. These stories have been collected from all regions of Turkey and put into writing for the first time, which makes them authentic. A total of 5 1 7 messages have been found in these 90 tales which have been examined and these messages are divided into 5 main groups based on their content and were further divided as 19 main titles and 162 sub-titles. After fee "Preface" and "Introduction", there are four main chapters which are also divided into parts among themselves. In the first chapter a general description of the tale is made and then the tales which took place in mis research are classified and evaluated in general terms and the messages given in the tales are also generally appraised and fee influence of tales on different types of literature and art is tried to be presented. In Chapter II, fee educational function of stories and their message indexes are shown and fee main and subtitles in fee message index are listed. Following that, common messages mentioned most frequently are identified and evaluated and functional characters of fee human heroes in fee stories and their role in communicating fee messages are studied. In Chapter HI, language and depiction techniques and fee text of each tale are thoroughly reviewed with specific examples and the significance of tales in teaching and developing language skills have been shown wife examples taken from various authors and their works. In Chapter IV, fee story texts, classified under 4 main titles and 7 sub-titles, and after each text fee messages and their index numbers, as taken from message-index list in Chapter n, are indicated. In addition, one sentence abstract of fee event feat takes place in each message was placed at fee end. The last chapter is proceeded by "Conclusions", in which a general evaluation of fee research is made and the "Bibliography".