Endoskopik üriner sistem taşı tedavisi sırasında double J stent  yerleştirilmesinin cinsel işlev bozukluğu üzerine etkisi
The effect of double J stent placement on sexual dysfunction during endoscopic urinary tract stone treatment
Yazar: TEVFİK ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH GÜREL
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Endoskopi = Endoscopy ; Stentler = Stents ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Amaç: 
Böbrek ve üreter taşının tedavisi için uygulanan endoskopik taş tedavisi uygulamasının, stentli veya stentsiz gruplar arasında cinsel fonksiyonlar açısından farklılık gösterip göstermediğini araştırmayı amaçladık.	
Gereç ve Yöntem:  
Çalışmamıza 20-65 yaş aralığında endoskopik üreter taşı tedavisi yapılan, evli ve aktif cinsel hayatı olan 134 erkek hasta dahil edildi. Hastalara çalışma hakkında bilgilendirildi. Onam formu tüm hastalara imzalatıldı. Kliniğimizde endoskopik üreter ve böbrek taşı tedavisi kararı verilen hastalara preoperatif dönemde Uluslararası Erektil Fonksiyon İndeksi  (IIEF) formu doldurtuldu. Erektil işlev, cinsel ilişkiden memnuniyet, orgazmik işlev, cinsel istek ve genel memnuniyeti değerlendiren bu formun cevapları kayıt altına alındı. Hastaların demografik özellikleri, taşlarının boyutu, yeri, taşın dansitesi, uygulanan işlem belirlendi ve kayıt altına alındı. Çalışmadan bağımsız olarak, hastalara operasyon esansında stent takılıp takılmayacağına karar verildi. Hastalar double j stent takılan ve takılmayan olarak 2 gruba ayrıldı; stent takılan grup  (Grup 1, n=83) ve stent takılmayan grup  (Grup 2, n=51). Operasyon sonunda DJS takılan hastalara 4 hafta sonra stent çekilme gününde ve stent çekildikten 4 hafta sonrasında kontrol muayenesinde IIEF formu dortuldu. Stent takılmayan hastalara da 4 hafta sonra kontrol muayenesine geldiklerinde IIEF formu dortuldu. Genel demografik özellikler ve IIEF formu sonuçları karşılaştırıldı.	
Bulgular: 
Gruplar arasında; yaş (Grup 1= 44,84±11,47 ve Grup 2= 43,02±11,47 p=0,37), BMI (Grup 1= 25,46±2,56 ve Grup 2= 25,08±2,98 kg/m2, p=0,43), IIEF operasyon öncesi toplam skorları (Grup 1= 56,43±15,42 ve Grup 2= 56,06±13,67 p=0,88) arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. 
Gruplar arasında taş boyutu (Grup 1= 12,42±5,43 ve Grup 2= 7,76±2,60 mm, p<0,001), taş dansitesi (Grup 1= 1045,18±321,26 ve Grup 2= 852,94±166,55 HU p<0,001), operasyon süresi (Grup 1= 74,10±26,36  ve Grup 2= 52,55±15,47 dk, p<0,001), operasyon esnasında kullanılan lazer enerji miktarı (Grup 1= 11987,95±4473,48 ve Grup 2= 7137,25±3200,12 j, p<0,001) ve operasyon sonrası IIEF toplam skorları arasında (Grup 1= 42,12±15,78 ve Grup 2= 48,82±14,03, p=0,01) istatiksel olarak anlamlı fark saptandı.
Grup 1 kendi içinde incelendiğinde IIEF toplam skorlarında operasyon öncesi, operasyon sonrası ve kontrol değerleri bakıldığında operasyon öncesi 56,43±15,42, operasyon sonrası 42,12±15,78 ve stent çekildikten sonraki kontrol değeri 53,45±17,04 ile istatiksel olarak birbirleri arasında fark olduğu (p<0,001), sadece operasyon öncesi ve kontrol değerlerinin birbirine yakın olduğu gözlenmektedir. Özetle, postoperatif azalan toplam IIEF ve alt skorları değerleri, kontrol zamanında yapıldığında, operasyon öncesi değerlerine yükseldi ve istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı.
Grup 2 kendi içinde değerlendirildiğinde IIEF toplam skorlarında operasyon öncesi ve sonrasında (56,06±13,67 ve 48,82±14,03 p<0,001) istatiksel olarak fark saptandı. 
Tartışma ve Sonuç: 
Bu çalışmada endoskopik ureter taşı tedavisinin ve tedavi esnasında DJS takılmasının erkek hastalarda cinsel işlev bozukluğuna neden olup olmadığını araştırdık. Cinsel fonksiyonların, stent takılmayan hastalarda, stent takılanlara göre daha hafif olmakla birlikte negatif etkilendiğini düşünmekteyiz. DJS takılmayan hastalarda ameliyat sonrası dönemde fiziksel ve duygusal durumların muhtemelen taş düşmesi ve alt üriner sistem semptomları nedeniyle etkilendiğini görmekteyiz. Yaptığımız çalışmada, endoskopik taş tedavisi yapılan ve DJS yerleştirilen hastalarda geçici cinsel fonksiyon bozukluğu saptadık. Ayrıca stent takılmayan hastalarda, daha az etkilenmekle birlikte geçici cinsel fonksiyon bozukluğu saptadık.
Endoskopik üriner sistem taş tedavisinin ve tedavi esnasında stent yerleştirilmesinin, erkek hastalar üzerindeki cinsel işlevlerine olan etkilerini daha belirgin gösterebilmek için daha fazla hasta içeren çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Objective: 
We aimed to investigate whether endoscopic stone treatment applied for the treatment of kidney and ureteral stones differ between groups with or without stent in terms of sexual functions.
Material-Method: 
Endoscopic ureteral stone treatment performed, 134 male, married and had an active sexual life patients, between ages of 20-65 years old were included in our study. The patients were informed about the study. The consent form was signed. In our clinic, patients who will be treated for endoscopic ureter and kidney stones were filled in the International Erectile Function Index  (IIEF) form before surgery. The answers of this form were recorded, which evaluated erectile function, satisfaction with sexual intercourse, orgasmic function, sexual desire and general satisfaction. The patients of the demographic characteristics, the size and location of the stones, the density of the stone, the procedure applied were determined and recorded. It was decided whether the patients would be stented during the operation, regardless of the study. The patients were divided into 2 groups as with and without double J stent; stented group  (Group 1, n = 83) and non-stent group  (Group 2, n = 51). 
Patients who had DJS implanted postoperatively were filled in the IIEF form on the day of stent removal 4 weeks later and when they came to the control examination 4 weeks after the stent was removed. The patients who did not have stent were filled in the IIEF form when they came to the control examination 4 weeks later. General demographic characteristics and IIEF form results were compared.
Results: 
Between the groups; age  (Group1 = 44.84 ± 11.47 and Group2 = 43.02 ± 11.47 p = 0.37), BMI  (Group1 = 25.46 ± 2.56 and Group2 = 25.08 ± 2.98 kg / m2, p = 0.43), there was no statistically significant difference between the pre-operative total scores of IIEF  (Group1 = 56.43 ± 15.42 and Group2 = 56.06 ± 13.67 p = 0.88).
Stone size between the groups  (Group1 = 12.42 ± 5.43 and Group2 = 7.76 ± 2.60 mm, p <0.001), stone density  (Group1 = 1045.18 ± 321.26 and Group2 = 852.94 ± 166.55 HU, p <0.001), operation time  (Group1 = 74.10 ± 26.36 and Group2 = 52.55 ± 15.47 min, p <0.001), the amount of laser energy used during the operation  (Group1 = 11987.95 ± 4473.48 and Group2 = 7137.25 ± 3200.12 j, p <0.001) and postoperative IIEF total scores  (Group1 = 42.12 ± 15.78 and Group2 = 48.82 ± 14.03, p = 0.01), a statistically significant difference was found.
When Group 1 was analyzed within itself, preoperative, postoperative and control values were 56.43 ± 15.42, postoperative 42.12 ± 15.78, and the control value after stent removal was 53.45 ± 17.04. It is observed that there is a statistically significant difference between each other  (p <0.001), only pre-operation and control values are observed to be close to each other. In summary, postoperative decreasing values of total IIEF and sub-scores, when done at the time of control, increased to pre-operative values and no statistically significant difference was found. 
In summary, When Group 2 was evaluated within itself, a statistical difference was found in the total scores of IIEF before and after the operation  (56.06 ± 13.67 / 48.82 ± 14.03, p <0.001).
Conclusions:  
In this study, we investigated endoscopic ureter stone treatment and DJS implantation during treatment whether caused sexual dysfunction in male patients. In patients with DJS implantation, it is observed that sexual functions are negatively affected in the postoperative period, but increase to pre-operative values after DJS is removed. We think, that sexual functions are negatively affected in patients without stent, although they are milder than those with stent. In patients without DJS, we see that physical and emotonial situations are effectef in the postoperative period, possibly due to stone dropping and lower urinary symptoms. In our study, we found temporary sexual dysfunction in patients who underwent endoscopic stone treatment and DJS implantation. In addition, we found transient sexual dysfunction in patients who were not implanted with stents, although they were less affected.
Studies involving more patients are needed in order to show more clearly the effects of endoscopic urinary system stone treatment and stent placement on male patients on sexual functions.