Selenyumun diyabetik ratlarda kardiyak doku üzerine 3 boyutlu etkileri
3D effects of selenium on cardiac tissue in diabetic rats
Yazar: GÜLNUR AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZÜLFİKARE IŞIK SOLAK GÖRMÜŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Diyabetes Mellitus (DM), prevalansı tüm dünyada giderek artan kronik endokrin bir metabolik bozukluktur. Hiperglisemi kaynaklı reaktif oksijen türleri (ROS) birikimindeki artış kalpte yol açtığı oksidatif hasarlanma ile kardiyak metabolik olaylarda bozulmaya neden olur. Antioksidatif savunma mekanizmalarında destekleyici rol oynayan selenyum (Se) hücresel ROS birikimini önleyerek diyabetin kalpte sebep olduğu oksidatif stres kaynaklı patolojileri tersine çevirebilir. Bu bağlamda araştırmamızda diyabetik kalplerde hiperglisemi kaynaklı meydana gelen bozulmuş mekanik ve metabolik fonksiyonların antioksidatif eser element uygulaması ile ROS birikiminin engellenmesi vasıtasıyla iyileştirilebileceği hipotezi kurgulanmıştır. Bu amaçla mevcut tez çalışmasında diyabetik ratlarda Se uygulamasının kardiyak doku üzerindeki etkilerinin histolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametreler ile çok yönlü değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
34 adet 12 haftalık Wistar albino erkek sıçan; Kontrol grubu (n=8), Diyabet (DM) grubu (n=9), Selenyum (Se) grubu (n=8) ve Diyabet+Selenyum (DM+Se) grubu (n=9) olmak üzere randomize şekilde ayrılmıştır. DM ve DM+Se gruplarında intraperitoneal (i.p.) yolla 55 mg/kg tek doz streptozotosin (STZ) enjeksiyonu ile diyabet indüklenmiştir. STZ'nin 3. günü itibariyle 30 günlük 1 mg/kg sodyum selenit (Na2SeO3) enjeksiyonu uygulanmış, deney sonunda kuyruk veninden kan örnekleri alınmıştır. Servikal dislokasyon sonrası sıçanların kalp dokuları histolojik görüntüleme ve fizyolojik değerlendirme için çıkarılmıştır. Kan örnekleri serumda açlık kan glukozu (AKG), trigliserit (TG), total kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol düzeylerinin tayini için biyokimyasal incelemeye tabii tutulmuştur. Ayrıca glutatyon peroksidaz (GSH-Px) enzim aktivite düzeyleri ve malondialdehit (MDA) seviyeleri çift antikor sandviç ELISA yöntemiyle belirlenmiştir. Kardiyak kontraktilitenin ve mekanik fonksiyonların değerlendirilebilmesi adına atriyum dokuları izole organ banyosuna asılmıştır. 
Selenyum, diyabetik ratların AKG değerlerinde önce normoglisemik, daha sonra şiddetli hiperglisemik bir etkiye neden olmuştur. TG, total kolesterol, HDL ve LDL düzeyleri bakımından gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). DM grubunda MDA düzeyi Kontrol (p<0,001), Se (p<0,05) ve DM+Se (p<0,05) gruplarına göre anlamlı derecede daha yüksek, GSH-Px enzim aktivite seviyesi ise daha düşük kaydedilmiştir (p<0,001). Histolojik değerlendirmeye göre DM grubundaki kalplerde patolojik bir histomorfoloji gözlenmiştir. DM+Se grubunda ise DM'ye göre daha az kardiyak doku hasarı tespit edilmiştir. İzole organ banyosu verileri analizinde DM+Se grubu ile DM grubu arasında atriyum dokularının gerim değerleri bakımından istatistiksel fark bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca DM grubunda zamana bağlı değişen gerim değerleri arasında anlamlı bir fark yokken (p>0,05), Kontrol, Se ve DM+Se gruplarında anlamlı farklılıklar olduğu ortaya konmuştur (p<0,001).
Çalışma sonucuna göre selenyum, diyabetik sıçanlarda bozulmuş kardiyak doku histolojisinde ve fizyolojisinde iyileştirici bir etkiye neden olmuştur. Selenyumun bu etkisinin GSH-Px enzim aktivite düzeylerinde artışa, MDA düzeylerinde ise azalmaya sebep olarak muhtemelen hiperglisemi ile indüklenen artmış oksidatif stresi baskılama temelli meydana geldiği düşünülmektedir. Biyokimyasal parametrelerde yol açtığı değişken ve çelişkili sonuçlar ise selenyumun hem lipit hem de karbonhidrat metabolizması üzerinde ne yönde bir etki gösterdiğinin belirlenebilmesi adına daha ileri düzey ve detaylı çalışmaların yapılması gerektiğini, doz ve uygulama süresine bağımlı araştırmaların ön planda tutulmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Diabetes Mellitus (DM) is a chronic endocrine metabolic disorder whose prevalence is increasing worldwide. The increase in reactive oxygen species (ROS) accumulation caused by hyperglycemia causes oxidative damage to the heart and causes deterioration in cardiac metabolic events. Selenium (Se), which plays a supportive role in antioxidative defense mechanisms, can reverse oxidative stress-related pathologies caused by diabetes in the heart by preventing cellular ROS accumulation. In this context, our study hypothesized that impaired mechanical and metabolic functions caused by hyperglycemia in diabetic hearts could be improved by preventing ROS accumulation through antioxidative trace element administration. For this purpose, the current thesis study aimed to evaluate the effects of Se injection on cardiac tissue in diabetic rats using histological, physiological and biochemical parameters.
12 weeks old 34 Wistar albino male rats; They were randomly divided into the; Control group (n=8), Diabetes (DM) group (n=9), Selenium (Se) group (n=8) and Diabetes+Selenium (DM+Se) group (n=9). In DM and DM+Se groups, diabetes was induced by a single dose of 55 mg/kg streptozotocin (STZ) injection intraperitoneally (i.p.). Starting from the 3rd day of STZ, 1 mg/kg sodium selenite (Na2SeO3) injection was administered for 30 days and blood samples were taken from tail vein at the end of the experiment. After cervical dislocation, the heart tissues of the rats were removed for histological imaging and physiological evaluation. Blood samples were subjected to biochemical examination for the determination of fasting blood glucose (FBG), triglyceride (TG), total cholesterol, high density lipoprotein (HDL) and low density lipoprotein (LDL) cholesterol levels in the serum. Glutathione peroxidase (GSH-Px) enzyme activity and malondialdehyde (MDA) levels were determined by double antibody sandwich ELISA method. Atrial tissues were suspended in isolated organ bath to evaluate cardiac contractility and mechanical functions.
Selenium first caused a normoglycemic effect and then a severe hyperglycemic effect on FBG values of diabetic rats. Significant differences were found between the groups in terms of TG, total cholesterol, HDL and LDL levels in the lipit profile (p<0,05). While the MDA level of the DM group was significantly higher than the Control (p<0,001), Se (p<0,05) and DM+Se (p<0,05) groups, the GSH-Px enzyme activity level of this group was recorded lower (p<0,001). According to histological evaluation, a pathological histomorphology was observed in the DM groups hearts. Compared to DM group, less cardiac tissue damage was detected in the DM+Se group. In the analysis of isolated organ bath data, a statistical difference was found between the DM+Se group and the DM group in terms of the tension values of the atrial tissues (p<0,05). In addition, while there was no significant difference between the time-varying tension values in the DM group (p>0,05), significant differences were found in the Control, Se and DM+Se groups (p<0,001).
According to the study results, selenium caused a healing effect on the impaired cardiac tissue histology and physiology in diabetic rats. This effect of Se is thought to be based on suppressing increased oxidative stress probably induced by hyperglycemia by causing an increase in GSH-Px enzyme activity levels and a decrease in MDA levels. The variable and contradictory results in biochemical parameters indicate that more advanced and detailed studies should be conducted to determine the effect of selenium on both lipid and carbohydrate metabolism, and that studies dependent on dose and application time should be at the forefront.