Kazakistan'a Rus Ortodoks Hristiyanlığının girişi, yayılışı ve misyonerlik faaliyetleri
Emergence, spreading and missionary activities of Russi̇an Orthodoxal Christianity in Kazakhstan
Yazar: NURMUKHAMED KENZHEGULOV
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy ; Tarih = History
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kazakistan = Kazakhstan ; Misyonerlik = Missionary ; Misyonerlik faaliyetleri = Missionary activities ; Ortodoks = Orthodox ; Rus Ortodoks Kilisesi = Russian Orthodox Church ; Rusya = Russia

Özet:
Bu çalışma Rus Ortodoks Hıristiyanlığının Kazakistan'a gelişini bölgesel yapılanmasını, gelişme sürecini, özelliğini, Kazakların toplumsal ve sosyokültürel hayatında yarattığı etki, değişiklikleri ve onlara yönelik yaptığı misyonerlik faaliyetlerini birincil kaynaklardan yararlanarak tarafsız olarak izah etmektedir.
Çalışmanın birinci bölümünde konumuzu anlamamız için XVII.Yüzyılda Kazak Cüzlerinin Rus Çarlığı himayesi altına girmesi nedenleri, Çarlık Rusya'nın Kozak askerleri sayesinde Kazak topraklarını kolonileştirmesi ve idari bölgelere ayırmasından bahsedilmektedir. Rus Çarlığının Kazak topraklarında yürüttüğü askeri ve dini siyasetinden, Rus nüfusunun bölgeye göç ettirilmesinden bununla birlikte Kazak halkını Tatar Mollaları sayesinde Müslümanlaştırma siyasetinden bahsedilmektedir.
İkinci bölüm, Rus Ortodoks Hristiyanlığının Kazakistan'a gelişi yayılışı, idari bölgesel yapılanması, bölgelere açtıkları piskoposluklar ve kiliseler ele alınmaktadır.
Tezin üçüncü bölümü, Rus Ortodoks Hristiyanlığının Çarlık hükümetiyle beraber Kazakları Hristiyanlaştırarak Ruslaştırmayı böylece Çarlık çatısına bütünleştirmeyi amaçlayan siyaseti konu edilmektedir. XIX.Yüzyılın ortalarından itibaren Kazakları Müslümanlaştırma siyasetinden vaz geçerek piskoposlukların kendilerine ait olan bölgelerde yaşayan Kazaklara yönelik misyonerlik faaliyetlerini nasıl gerçekleştirdiklerini ve kurdukları misyon stanlarını misyonerlerin kendi yazılarına ve piskoposluk raporlarına dayanarak incelenmektedir.

Abstract:
This study using the datas from the very archive sources attempts to explain without any prejudice the emergence of the Russian Orthodox Christianity and their missionary activities in Kazakhstan, its regional structure, development, influence on the Kazakhs upon their social and sociocultural life.  
The first part of the treatise   reveals the main reasons of why the Kazakh Zhuzes came under the auspices of Russia in the 18th century, the process of Russian colonization the Kazakh lands by using the Kazakh soldiers and division of land into administrative provinces. This thesis explores the military and religious policy of the Russian İmpire which were fulfilled upon the Kazakh territory and the migration policy of the Russian population in to this region including the Islamization policy over the Kazakh people through Tatar mullahs.
The second chapter scrutınızes the emergence of the Russian Orthodox Church in Kazakhstan, its administrative and regional structure and churches and their religious leaderships which were established in these regions.
The third part of the sientific work reviews the policy of Tsarist government by employing the Russian Orthodox church with the aim to integrate the Kazakhs under Russian Empire   by making them convert to Christianity. 
In the last part also the insidious policies of bishops which took an another course right from the middle of the 19th centuary refusıng the Islamızatıon of Kazakh people and their missionary activities are revealed based on their own reports and diaries.