Lise öğrencilerinin kişilik tipleri ile sanata olan ilgileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study on the relation between personaity type of students of high school and their interest in art
Yazar: SELMA TAŞKESEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLGÜN ALPAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Mesleki Resim Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Sanat = Art

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklı lise türlerinde (meslek Lisesi, Genel Lise ve Güzel Sanatlar lisesi) öğrenim gören lise öğrencilerinin sanata olan ilgilerini belirlemek, sanata olan ilgileri ile Beş Faktörlü Kişilik Kuramı temelinde sahip oldukları kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. 
Bu çalışma öğrencilerin sanat ilgisi ve kişilik özellikleri puanlarının tespit edilerek, okul türü ve cinsiyet değişkenlerine göre test edildiği bir araştırmadır.
Araştırmanın örneklemi, Türkiyenin doğu anadolu bölgesinin orta ölçekli bir ilinden seçilen 7 okulunda öğrenim gören 670 öğrenciden oluşmuştur. Örneklemin seçiminde seçkisiz (random) örnekleme tekniği kullanılmıştır.
Araştırma verilerinin toplanmasında SDKT (Bacanlı, İlhan ve Aslan, 2009) ve Sanat İlgisi Ölçeği (Taşkesen, 2012) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 17.00 programı kullanılmıştır. Araştırmada tek yönlü varyans analizi, t- testi, Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu ve Aşamalı Çoklu Regresyon Analizi istatistik teknikleri kullanılmıştır. 
Araştırmada sanat ilgisi ile ilgili  olarak; GSL (Güzel Sanatlar Lisesi) öğrencilerinin sanat ilgisinin diğer okul türlerine göre, anlamlı olarak yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Cinsiyetlerine göre lise öğrencilerinin sanat ilgisi arasında anlamlı düzeyde farklılıkların olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. 
Öğrencilerin kişilik özelliklerine ilişkin ise; Dışadönüklük boyutunda GSL öğrencilerinin AÖL (Anadolu Öğretmen Lisesi), EL (Erzincan Lisesi) , İHL (İmam Hatip Lisesi) ve MEAL (Milli Egemenlik Anadolu Lisesi) ' den anlamlı farklılıklar taşıdığı, Nevrotizm boyutunda GSL öğrencilerinin sadece KML (Kız Meslek Lisesi) ' den anlamlı farklılıklar taşıdığı, Yumuşakbaşlılık boyutunda GSL öğrencilerinin AÖL ve MEAL ' den anlamlı farklılıklar taşıdığı, Sorumluluk boyutunda GSL öğrencilerinin AÖL, EL ve MEAL anlamlı farklılıklar taşıdığı, Deneyime açıklık boyutunda ise, anlamlı farka ulaşılmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Cinsiyetlere göre Kişilik özellikleri farkının test edilmesi ile, kız öğrencilerin Yumuşak Başlılık ve Deneyime Açıklık boyutlarında erkeklerden anlamlı düzeyde puanlarının yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Araştırma sonucunda, öğrencilerin sanat ilgileri ile kişilik özelliklerine ilişkin puanları arasında negatif ve pozitif yönde düşük ve orta düzeylerde korelasyon olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bulguya paralel olarak regresyon analizinde sanat ilgisine bir yordayıcı olarak en büyük katkıyı Deneyime Açıklık boyutunun verdiği, diğer boyutların katkısının yok denecek kadar az olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Ulaşılan bu bulgular ışığında, kişilik özelliklerinin sanat ilgisinin oluşması ve gelişmesinde katkısının olduğu dikkate alınarak, bubulguları aileler ve okullar öğrencilere rehberlik için kullanalabilir. Öğrencilerdeki sanat ilgisinin fark edilmesi ve öğrencilerin sosyalleşmesini sağlayabilmek için sanatsal faaliyet imkanlarının oluşturulması aile ve okul tarafından sağlanmalıdır.

Abstract:
Thepurpose of thestudy is to determine interest in art of students studying in different types of high schools. with their an interest in art is to determine the relationship between personality traits. 
For this purpose, this is a study tested by determining according togender and type of school ,the scores of students' interest in art and personality traits are determined,
The sample of this study consisted of 670 students, from the seven schools of Eastern Anatolian Region Random Sampling was used in the selection of the sample.
During the research data collection process, SDKT (Bacanlı, İlhanveAslan, 2009) and interest in art (Taşkesen, 2014) was used. SPSS 17.00 program was used for analysis of the data. In the study, one-way analysis of variance,t-testPearson Product Moment Correlation statistics technics were used.
In study, ıt has been found that there is significant higher the scores of interest in art of GSL' students than other scool type. According to gender, ,it has been found that there is significant difference of high school students interested in art.
In studies of students' personality traits,ıt has been found that there is significant difference  the scores of extraversion students than Anatolian Teacher High School , Erzincan High School, Religious Vocational High School and National Security Anatolian High School, In Neuroticism dimension the score of GSL studets than vocational school for girls, In Agreeableness dimension, the score of GSL studets than Anatolian Teacher High School and National Security Anatolian High School, In Conscientiousness dimension, the score of GSL studets Anatolian Teacher High School , Erzinca High School and National Security Anatolian High School. In Openness to Experience dimension, ıt has not been found a significat difference.according to gender,  it has been found that there is significant difference the score of female students' Agreeableness and Openness to Experience than male students .
At the end of the study, it has been found that tends to be a low and medium correlation between students' the scores of interest in art, and personality traits. In parallel with these findings, in the regression analysis Openness to Experience dimension has biggest contributionas a predictor to interest in art.And none of the contribution of the other dimensions it was found to be negligible.
In the light of these findings, taken into consideration personality traits that contribute to the formation and development of interest in the art, families and schools, these findings can be used to guide students. The creation of artistic activities, facilities must be provided by the family and school. to enable students to socialize and aware of Students' interested in the arts.