Eser düzeyde kaptopril tayini için zenginleştirme sonrası kromatografik yöntem geliştirilmesi
Development of a chromatographical method after pre-concentration for determination of captopril at trace levels
Yazar: RUKİYE KUZUCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM ULUSOY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Bulutlanma noktası = Cloud point ; Kaptopril = Captopril ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Polietilen glikoller = Polyethylene glycols

Özet:
Bu tez çalışmasında, yüksek tansiyon ve bazı kalp yetmezliği durumlarında kullanılan etkili bir anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörü olan Kaptopril'in duyarlı tayini için zenginleştirme sonrası analitik yöntem geliştirilmiştir. Önerilen yöntemde kaptopril molekülleri öncelikle bulutlanma noktası ekstraksiyonu (CPE) ile zenginleştirilmiş daha sonra HPLC-DAD sistemi ile tayin edilmiştir. Model çözeltiler üzerinden yürütülen optimizasyon çalışmalarında, DAD detektör kullanılarak 220 nm dalga boyunda analizler yapılmıştır. Deneysel çalışmaların ilk basamağında,  kaptopril molekülleri pH:3.0 tamponu varlığında ve sodyum sülfatla sağlanan yüksek elektrolit ortamında noniyonik surfaktanlar polietilen glikol 6000(PEG 6000) ve polietilen glikol (PEG 8000)'in surfaktanca zengin fazına çekilmiştir. Faz ayrımı santrifüjlüme ile sağlandıktan sonra asetonitril ile seyreltilen örnekler 0.45 μm gözenekli PTFE filtreden süzülmüş ve viallere aktarılarak HPLC cihazına yerleştirilmiştir. Zenginleştirme işleminin tüm parametreleri tek tek optimize edilmiş daha sonra tayin sınırı, doğrusal aralık ve zenginleştirme faktörü gibi analitik özellikler belirlenmiştir. Optimize edilmiş koşullar altında elde edilen doğrusal aralık 50.0-800.0 ng mL-1,  tayin sınırı ise 14.28 ng mL-1 olarak bulunmuştur. Yöntemin kesinliği 300 ng mL-1 derişimli çözeltilerle 5 tekrarlı yapılan ölçümlerden sonra bağıl standart sapma  (BSS) cinsinden % 4.45 nin altında olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
In this thesis, pre-concentration and determination method was developed for sensitive determination of Captopril molecules, an effective angiotensin converting enzyme (ACE) inhibitor used in high blood pressure and some heart failure cases. In the proposed method, captopril molecules were firstly enriched with cloud point extraction (CPE) and then determined by HPLC-DAD system. In the analytical validation studies carried out on model solutions, analyzes were made at 220 nm wavelength using DAD detector. At the beginning of the experimental studies, captopril molecules were entrapped into the surfactant-rich phase of polyethylene glycol 6000 (PEG 6000) and polyethylene glycol (PEG 8000) as nonionic surfactant in the presence of pH: 3.0 buffer and high electrolyte medium provided with sodium sulfate. After phase separation by centrifugation, the diluted samples with acetonitrile were transferred to vials and filtered through a 0.45 mm porous PTFE filter. Then, they were placed on the HPLC system. All parameters of the enrichment process were individually optimized and then analytical properties such as determination limit, linear range and enrichment factor were determined by using model solutions. The linear range obtained under optimized conditions was in the range of 50-800 ng mL-1 and the limit of detection of the method was 14.28 ng mL-1. Recovery experiments were carried out by using spiked (300 ng mL-1) model solutions and the relative standard deviations (RSD) were less than 4.45% obtained from 5 replicate measurements.