Romatoid artritte metotreksat tedavisine yüksek doz ile başlamanın hastalık kontrolü üzerine avantajları
Advantages of starting with high dose methotrexate treatment in rheumatoid arthritis on the control of the disease
Yazar: MÜGE AYDIN TUFAN
Danışman: PROF. DR. AHMET EFTAL YÜCEL
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Metotreksat = Methotrexate ; Romatoid artrit =   ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Romatoid artrit (RA), uygun tedavi edilmediği takdirde kronik seyrine devam
etmekte, eklem hasarı ilerlemekte ve hatta sistemik tutulum ortaya çıkmaktadır. Yetersiz
tedavi edilen hastalarda zamanla fonksiyon ve iş gücü kaybı, sakatlık gelişmektedir. Tüm
bunlar da RA tedavisinde yeni ajanların ve tedavi modellerinin gelişimine ön ayak
olmaktadır. Metotreksat, RA tedavisinde en sık kullanılan, etkinlik ve güvenilirliği uzun
zaman önce kanıtlanmış bir ilaçtır. Halen kullanılan metotreksat (MTX) dozlarıyla ilgili
hekimlerarasındabir fikir birliği yoktur.
Bu çalışmada, aktif RA'lı hastalarda kombine tedavide başlangıçta yüksek doz
metotreksat kullanımının, normal doz başlangıçla kıyaslayarak, hastalık aktivitesine olan
etkilerini bulmayı amaçladık.
RA tanısını yeni alan veya son 3 ay içerisinde hastalığı modifiye edici ilaç
kullanmamış 45 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı.
Birinci gruba ilk 4 hafta intramuskuler sonra oral olmak üzere 12,5 mg/hafta MTX, ikinci
gruba ise ilk 4 hafta 25 mg/hafta intramuskuler MTX sonrasında 12,5 mg/hafta oral MTX
verildi. Her iki gruba da MTX tedavisi yanı sıra 2 gr/gün sülfasalazin ve 5 mg/gün
prednizolon tedavisi başlandı. Tedavinin başalangıcında, 1. ve 3. aylarında hastalar "disease
activityscore 28" (DAS28), "modifiedhealthassessmentquestionnaire" (MHAQ), "visual
analog scale" (VAS) ile genel sağlık değerlendirmesi, sabah tutukluğu, eritrosit
sedimentasyon hızı ve C-reaktif protein, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri açısından
değerlendirildi.
Birinci ay sonuçlarında iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmazken, 3. ayda
sabah tutukluğu hariç tüm verilerde yüksek doz grubuna dahil hastalarda daha belirgin
düzelme vardı. DAS28 skoru ve hassas eklem sayısındaki düzelme oranları istatistiksel
olarak anlamlıydı. Yüksek doz MTX alan grupta 3. ayda ACR 20, 50, 70 ve 90 iyi yanıt
oranları normal doz tedavi grubuna göre daha yüksekti. Bu fark ACR70 ve ACR90 için
istatistiksel olarak anlamlıydı.
Mevcut çalışmada erken dönemde yüksek doz MTX kullanımının, hastalık
aktivitesini kontrol etmede daha etkili olduğu ve hayat kalitesini artırdığı tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Metotreksat, Romatoid Artrit, Kombine Tedavi

Abstract:
Advantages of Starting with High Dose Methotrexate Treatment in Rheumatoid
Arthritis on the Control of the Disease
When not treated properly, Rheumatoid arthritis (RA) progresses in its chronic
course, joint damage increases, and it can even lead to systemic involvement. In the course
of time, insufficiently treated patients develop a loss of function and work capacity and RA
results in disability. The severity of the illness leads to the advancement of new agents and
treatment modalities in RA treatment. Methotrexate (MTX), having an effectiveness and
reliability proven long time ago, is the most preferred drug in RA treatment. However;
there is no agreement among physicians on the dose of methotrexate.
The aim of this study was to determine the effects of high dose methotrexate use in
the initial combined therapy on the activity of illness among active RA patients.
The study included 45 patients newly diagnosed with RA or those who did not use
illness modifying drugs in the last 3 months. Patients were divided into two groups
randomly. First group received 12.5 mg/week MTX intramuscularly in the first 4 weeks
and later, continued orally. Second group received 25 mg/week MTX intramuscularly in
the first 4 weeks and continued with 12.5 mg/week orally. Beside the MTX treatment, 2
gr/day sulfasalazine and 5 mg/day prednisolone were given to both groups. At three
different stages of the treatment (the start, first month and third month) patients were
evaluated in terms of "disease activity score 28" (DAS28), "modified health assessment
questionnaire" (MHAQ), general health evaluation with "visual anolog scale" (VAS),
morning stiffness, erythrocyte sedimentation rate and C-reactive protein, renal and liver
function tests.
Although scores of first month did not show a significant difference between the
two groups, scores of third month in the high dose MTX group exhibited a marked
improvement in all criteria except morning stiffness when compared to normal dose group.
Improvements in DAS28 scores and number of sensitive joints were statistically
significant. ACR 20, 50, 70 and 90 improvements of third month in the high dose MTX
group were higher than those of the normal dose group. The differences for ACR70 and
ACR90 were statistically significant.
Findings of this study demonstrated that usage of high dose MTX at an early stage
is more effective in controlling the illness activity and increases the quality of life in RA.
Key Words: Methotrexate, Rheumatoid Arthritis, Combined Therapy