Kanserli çocukların yaşadıkları psikososyal sorunların yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of psychosocial problems experienced by children with cancer on fatigue and quality of life
Yazar: AYÇİN EZGİ AKAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Araştırma, kanserli çocukların tedavi süreci boyunca yaşadıkları psikososyal sorunların, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji Kliniği'nde ve Polikliniği'nde tedavi görmekte olan 7-12 yaş grubundaki hastalar oluşturmuştur. Araştırmada evren ulaşılabilir evren olduğundan örneklem seçimine gidilmeden çalışma kriterlerini sağlayan, çalışmanın yapıldığı tarih aralığındaki tüm çocuklar (n=80 hasta) araştırmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Çocuk ve Aile Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuk Yorgunluk Ölçeği (24 Saatlik) 'ÇYÖ', Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği 'ÇİYKÖ' ve Hastanede Yatan Çocuklar İçin Psikososyal Semptomları Tanılama Ölçeği 'HYÇİPSTÖ' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi; IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygun olup olmama durumuna göre parametrik veya nonparametrik testler analiz için kullanılmıştır. Çalışmanın her aşamasında etik ilkeler gözetilmiştir.
Bulgular: Araştırmada ÇYÖ toplam puan ortalaması 25.05±9.93, ÇİYKÖ toplam puan ortalaması 63.64±17.08 ve HYÇİPSTÖ toplam puan ortalaması ise 45.31±10.68 olarak belirlenmiştir. HYÇİPSTÖ toplam puanı ile ÇYÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük seviyeli, ÇİYKÖ toplam puanları ile negatif yönlü, orta seviyeli ilişki saptanmıştır (p<0.05). HYÇİPSTÖ ölçek puanı arttıkça, ÇYÖ puanı da artmakta, ÇİYKÖ toplam puanı düşmektedir. 
Sonuç: Çalışmada hastanede yatan çocukların yaşadıkları psikososyal sorunlar arttıkça yorgunluk düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin arttığı saptanmıştır. Kanser tedavisi gören çocukların tıbbi tedavisinin yanında psikososyal sorunlar yönünden de değerlendirilmesi önerilir. 
Anahtar Kelimeler: Çocuk, hemşirelik, kanser, psikososyal sorunlar, yaşam kalitesi, yorgunluk

Abstract:
Aim: The study was conducted to determine the effects of psychosocial problems experienced by children with cancer during the treatment process on fatigue and quality of life.
Materials and Methods: The universe of the study consisted of patients in the 7-12 age group who were receiving treatment in the Pediatric Hematology / Oncology Clinic and Polyclinic of Atatürk University Research Hospital. Since the universe is an accessible population, all children (n = 80 patients) within the date range of the study, who met the study criteria without choosing a sample, were included in the study. Child and Family Introductory Information Form, Child Fatigue Scale (24-hour) 'CFS', Children's Quality of Life Scale 'PedsQL' and the Psychosocial Symptoms Identification Scale for Hospitalized Children 'PSDSHC' were used in the collection of data. Data evaluation; It was made using IBM SPSS Statistics 22 program. Parametric or nonparametric tests were used for analysis, depending on whether the data are suitable for normal distribution or not. Ethical principles were observed at every stage of the study.
Results: In the study, the total score average of the CFS was determined to be 25.05 ± 9.93, the total score average of the PedsQL was 63.64 ± 17.08, and the total score average of the PSDSHC was 45.31 ± 10.68. A statistically significant, positive and low-level relationship was found between the total PSDSHC score and the CFS score, and a negative, moderate correlation with the total PedsQL scores (p <0.05). As the PSDSHC scale score increases, the CFS score increases and the PedsQL total score decreases.
Conclusion: In the study, it was found that as the psychosocial problems experienced by hospitalized children increased, their fatigue levels and quality of life increased. It is recommended that children undergoing cancer treatment should be evaluated in terms of psychosocial problems as well as medical treatment.
Keywords: Child, nursing, cancer, psychosocial problems, quality of life, fatigue