Tokat ilinde yetiştirilen Anadolu mandalarında büyüme özelliklerine ait fenotipik parametreler ve genetik parametre tahminleri
Phenotypic parameters and genetic parameter estimates of growth traits in Anatolian buffalo raised in Tokat province
Yazar: MERVE GÜLLÜCE
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ ŞAHİN ; DOÇ. DR. ONUR YILMAZ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyometri = Biometry

Özet:
Bu araştırmada, Tokat ilinde 2012-2022 yılları arasında doğan 9401 baş Anadolu mandası malağının büyüme özellikleri ile ilgili varyans bileşenleri ve genetik parametreleri tahmin edilmiştir. Bu kapsamda mandalara ait doğum ağırlığı (DA), altıncı ay (CA6), on ikinci ay canlı ağırlıkları (CA12) ve günlük ortalama canlı ağırlık artışları büyüme özellikleri olarak incelenmiştir. Toplamda 44424 büyüme verisi (DA (9401), CA6 (7685), CA12 (6550), doğum ile altıncı ay arasındaki günlük canlı ağırlık artışı (GCAADA-6, 7686) 6. ay ile 12. ay arasındaki günlük canlı ağırlık artışı (GCAA6-12, 6553) ve doğum ile 12. ay arasındaki günlük canlı ağırlık artışı (GCAADA-12, 6550)) değerlendirilmiştir. Dişi ve erkek malaklar için canlı ağırlığa ait ortalamaları sırasıyla doğum ağırlığında; 29.97±0.063 ve 31.15±0.066 kg, altıncı ay ağırlığında; 101.67±0.312 ve 104.87±0.329 kg, on ikinci ay canlı ağırlığında; 156.38±0.467 ve 161.31±0.490 kg, doğum ile altıncı ay arası günlük canlı ağırlık artışında; 0.399±0.002 ve 0.409±0.002 g, altıncı ile on ikinci ay arası günlük canlı ağırlık artışında; 0.308±0.002 ve 0.317±0.002 g ve doğum ile on ikinci ay arası günlük canlı ağırlık artışında 0.346±0.001 ve 0.356±0.001 g olarak bulunmuştur. Araştırmada, tüm özellikler için varyans bileşenleri ve genetik parametreler MTDFREML programı ile tahmin edilmiştir. DA, CA6, CA12, GCAADA-6, GCAA6-12 ve GCAADA-12 büyüme özelliklerine ait kalıtım derecesi (h2) sırasıyla 0.24, 0.15, 0.16, 0.15, 0.14 ve 0.15 olarak tahmin edilmiştir. Büyüme özellikleri arasındaki en yüksek genetik korelasyon GCAADA-6 ile CA6 ve CA6 ile CA12 arasında 0.97 ve 0.88 olarak gözlenmiştir. En yüksek fenotipik korelasyon ise GCAADA-12 ile CA12 ve GCAADA-6 ile DA arasında 0.98 ve 0.97 bulunmuştur. DA, CA6 ve CA12 büyüme özellikleri için genetik yönelim sırasıyla 0.0049, 0.06 ve 30.20 kg/yıl olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, hesaplanan varyans unsurları, genetik parametreler ve damızlık değerlerinin Türkiye'de Anadolu mandası populasyonlarında yapılacak ıslah çalışmalarında seleksiyon kriteri olarak kullanılabileceği ve seleksiyondaki başarıyı arttırabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the variance components and genetic parameters were estimated for growth traits of 9401 head Anatolian buffaloe calves born between 2012 and 2022 in Tokat province. For this aim, birth weight (BW), sixth month (LW6), twelfth month live weights (LW12) and daily average live weight gain of buffaloes were analyzed as growth traits. In total, 44424 growth data (BW (9401), LW6 (7685), LW12 (6550), daily live weight gain between birth and sixth month (DLWGBW-6, 7685), daily live weight gain between 6th month and 12th month (DLWG6-12, 6553) and daily live weight gain between birth and 12th month (DLWGDA-12, 6560)) were evaluated. The averages of live weight for female and male calves were 29.97±0.063 and 31.15±0.066 kg at birth weight, 101.67±0.312 and 104.87±0.329 kg at LW6, 156.38±0.467 and 161.31±0. 490 kg at LW12, 0.399±0.002 and 0.409±0.002 g at DLWGBW-6, 0.308±0.002 and 0.317±0.002 g at DLWG6-12 and 0.346±0.001 and 0.356±0.001 g at DLWGBW-12; respectively. In this study, the variance components and genetic parameters for all traits were estimated by MTDFREML programme. The heritability (h2) for the BW, LW6, LW12, DLWGDA-6, DLWG6-12 and DLWGDA-12 were estimated as 0.24, 0.15, 0.16, 0.15, 0.14 and 0.15, respectively. The higher genetic correlations between DLWGDA-6 and LW6, and between LW6 and LW12 were found as 0.97 and 0.88. The higher phenotypic correlations were found as 0.987 and 0.975 between DLWGDA-12 and LW12, and, between DLWGDA-6 and BW. The genetic trend for BW, LW6 and LW12 growth traits were determined as 0.0049, 0.06 and 30.20 kg/year, respectively. To conclude, the estimated variance components, genetic parameters and breeding values could be used as selection criteria to increase the success of the selection in breeding studies for Anatolian buffalo population in Türkiye.