İlköğretim 4., 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin biyoçeşitlilik konusundaki farkındalık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Bolu ili örneği
Primary 4th, 5th and 6th grade students several variables by the level of awareness about biodiversity: The case of provınce of Bolu
Yazar: KERİME BASTI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL DOĞAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyolojik çeşitlilik = Biological diversity ; Eğitim programları = Education programs ; Farkındalık = Awareness ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Çevre algılama = Environment identification ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 4., 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin biyoçeşitlilik konusundaki farkındalık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir.Araştırmanın örneklemini 2009?2010 eğitim öğretim yılında Bolu il merkezi ve ilçelerinde bulunan, toplam 925 öğrenci (491 kız, 433 erkek) oluşturmaktadır.Çalışmada veriler iki şekilde toplanmıştır. Birinci kısımda öğrencilerin biyolojik çeşitlilik konusundaki farkındalıklarını ve biyolojik çeşitliliğin azalmasına sebep olan etkenler hakkındaki görüşlerinin ölçülmesi amacıyla fen ve teknoloji dersi öğretim programında yer alan kazanımlara uygun 18 maddelik bir anket kullanılmıştır. Anket 5'li likert tipidir. Anketin güvenirliği .79 olarak tespit edilmiştir. Anketten elde edilen veriler one way anova ve t-testi ile analiz edilmiştir. İkinci kısımda ise öğrencilere çevrelerinde en çok rastlayabilecekleri 42 bitkinin ağaçtaki (daldaki) ve manav tezgâhındaki fotoğrafları gösterilmiş ve bunları tanımaları istenmiştir. Buradan alınan veriler frekans tablolarıyla gösterilmiştir.Çalışma sonucunda, öğrencilerin biyoçeşitlilik konusundaki farkındalıklarına cinsiyetin istatistiksel olarak etkili olmadığı, sınıf düzeyi yükseldikçe öğrencilerin farkındalıklarınında arttığı, ayrıca annesi çalışan öğrencilerin ve babasının eğitim seviyesi yüksek olan öğrencilerin biyoçeşitlilik konusundaki farkındalıklarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kent merkezinde bulunan öğrencilerin biyoçeşitlilik konusundaki bilgi düzeylerinin, kırsal kesimdeki öğrencilerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ancak kent merkezinde yaşayan öğrencilerin, fotoğrafları gösterilen bitkileri tanıma düzeylerinin kırsal kesimdeki öğrencilerden daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle Bolu iline özgü alıç, döngel (muşmula), kuşburnu gibi meyveleri kent merkezindeki öğrencilerin %50'sinden fazlasının tanımadığı, kırsal kesimde yaşayan öğrencilerin ise % 85'inden fazlasını tanıyabildikleri tespit edilmiştir.Elde edilen veriler; Bolu merkezde yaşayan öğrencilerin çevrelerini, doğayı yeterince tanımadıklarını ve biyoçeşitlilik konusundaki farkındalıklarının ilçelerde yaşayan öğrencilere göre oldukça düşük olduklarını göstermektedir. Öğrencilerin çevrelerine özellikle de biyolojik çeşitliliğe karşı ilgilerinin arttırılması, bir bilginin öğrenilebilmesi için gerçek yaşantı içinde bizzat yaşanması ve karşılaştırılması gerekmektedir (İşman,1999).Okullarda öğrencilerin kendi bitkilerini yetiştirebilecekleri, onları uzun süre gözlemleyebilecekleri uygun alanların oluşturulmasının öğrencilerde çevre sevgisinin oluşturulması ve korunmasına karşı olumlu etkilerinin olacağı düşünülmektedir. Ayrıca Fen ve Teknoloji Labaratuarlarına küçük bir botanik bahçe yapılıp tohumun çimlenmesi, çiçeğin kısımları, fotosentez gibi konular öğrencilerin birebir görebilecekleri şekilde işlenmesinin öğrencilerin doğaya karşı ilgilerinin artmasını sağlayacağı düşünülmektedir. Bunun yanında okullarda yapılan izcilik çalışmalarının okul ve çevresi ile sınırlı kalmaması, öğrencilerin zaman zaman doğada ve yerinde gözlem yapmalarının sağlanması onların çevre bilincini oluşturmalarına yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bu şekilde kentleşmenin bir sonucu olan çevreye karşı duyarsızlık davranışlarının azaltılabileceği ve öğrencilerin çevre konusundaki farkındalığının arttırılacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Biyoçeşitlilik, sürdürülebilir kalkınma, ilköğretim öğrencileri.

Abstract:
The purpose of this study, primary 4, 5 and 6 grade students to examine several variables by the level of awareness about biodiversity.The research sample is constituted of totaly 925 students of center and the districts of the province of Bolu in the 2009-2010 academic year, a total of 925 students (491 girls and 433 boys) are.The study data were collected in two ways. The first part, students' awareness of biodiversity and reduction of biological diversity in order to measure perception of the causes of science and technology education curriculum in the 18-item questionnaire was used for acquisitions. 5-Likert-type questionnaire. The reliability of the questionnaire was determined to be .79. The data obtained from the questionnaires were analyzed by one way ANOVA and t-test. In the second part students are shown photographs of most encoutering 42 plants at the tre (branch) and at the greengrocer and are asked to recognize. Data from the frequency tables are shown here.As a result, students' awareness of biodiversity on the effect of gender is not statistically of significant, the higher grade level increased awareness of students, students working in his mother and father's educational level is also high awareness of the students showed a higher biodiversity. In addition, the students in the city center of knowledge about biodiversity, have been found to be higher than that of rural areas. However, students who live in the city center, shown in photos of plants in rural areas than that of low levels of recognition were observed. Particularly unique to the province of Bolu, hawthorn, Döngel (medlar), fruits such as rose hips in the city center does not recognize more than 50% of the students, over 85% of students who live in rural areas have been identified.The data obtained from students who live in the center of Bolu, environment, awareness of nature and biodiversity enough not recognize that they are quite low compared to students living in the districts show. Biological diversity around them, especially against the increasing interest of the students, the information required to compare the experience and learn about themselves in real life (İşman, 999).Students in schools grow their own plants, the creation of suitable areas observing them for a long time for students to protect the environment and the positive effects are thought to be the creation of love. In addition, a small botanical garden made of Science and Technology Laboratory seed germination, flower parts, such as photosynthesis, the processing of issues students can see exactly been thought to increase students' interest towards nature. In addition, schools are not limited to the scouting work with the school and its environment, students engage in from time to time in nature and provide on-site observation is thought to be helpful to create awareness of their environment. In this way, the behavior of insensitivity to the environment can be reduced as a result of urbanization and is thought of improving students' awareness about the environment.Key words: biodiversity, sustainable development, primary school students.