Kayseri il merkez'indeki aile sağlığı merkezlerine başvuran sigara kullanan veya kullanıp bırakmış olan 18 yaş ve üzeri bireylerde sigarayı bırakma teşebbüsü,uygulanan yöntemler ve başarı durumu
Assessment of smoking cessation, treatment methods and success rate of indivuduals that 18 years or older that applied to primary care services at Kayseri provi̇nce
Yazar: MEHMET TEMEL
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Kayseri = Kayseri ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Yetişkinler = Adults

Özet:
KAYSERİ İL MERKEZİ'NDEKİ AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNE
BAŞVURAN SİGARA KULLANAN VEYA KULLANIP BIRAKMIŞ OLAN 18
YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERDE SİGARAYI BIRAKMA TEŞEBBÜSÜ,
UYGULANAN YÖNTEMLER VE BAŞARI DURUMU
ÖZET
Amaç: Bu çalışmada Kayseri Merkez Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM)'lere
başvuran sigara kullanan veya kullanıp bırakmış 18 yaş ve üzeri bireylerde sigarayı
bırakma teşebbüsü, uygulanan yöntemler ve başarı durumunun değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel olarak planlanan bu çalışma Kayseri Merkez ASM'lere
başvuran 18 yaş ve üzeri bireylerde yapılmıştır. Araştırmaya 180'i kadın 570'i erkek
750 kişi alınmıştır. Sosyo-demografik veriler, sigara içme durumunu etkileyen
faktörler, kullanılan yöntemler ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (NBT)
sorularından oluşan anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle doldurulmuştur.
Bulgular: Sigara bırakma oranı araştırmada %12.3 bulunmuştur. Araştırmaya
katılanların % 77.5'i sigarayı bırakmayı düşünmektedir. Bununla birlikte profesyonel
destek alanların oranı sadece % 16.7'dir.
Kronik hastalık varlığı, ileri yaş, profesyonel destek alımı sigara bırakma başarısını
artırmaktadır.
Ayrıca işyerlerinin % 70.9'unda sigara kullanan kişiler bulunurken, evlerin
% 55.2'sinde sigara içmedikleri halde sigara dumanından etkilenen kişiler yer
almaktadır. Sigarayı bırakanların % 56.5'i mevcut hastalık, % 31.5'i ileride
hastalanmamak için, % 38.4'ü de aile bireylerinin isteği nedeniyle sigarayı
bıraktığını belirtmiştir.
Araştırmada Vareniklin ve Bupropion kullandılarını belirtenlerin sigarayı bırakma
teşebbüsündeki başarı oranı Nikotin Replasman Tedavisi (NRT) kullananlara göre
daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Araştırma sonuçları sigara kullananların büyük çoğunluğunun sigarayı
bırakmayı düşündüklerini, ancak profesyonel destek almadıklarını göstermektedir.
Profesyonel destek alımı sigara bırakma başarısını olumlu yönde etkilemektedir. Bu
nedenle sigara kullananlar profesyonel destek alma konusunda yönlendirilmeli ve
teşvik edilmelidirler.
Pasif sigara içiciliğinin zararları nedeniyle evlerde ve iş yerlerinde sigara kullanımın
önlenmesi için tedbir alınmalıdır.
Araştırmada kronik hastalık varlığının sigara bırakma oranını artırdığı bulunmuştur.
Ancak amaç kişiler hastalanmadan sigarayı bırakmalarını sağlamak olmalıdır. Sigara
kullananlarda erken yaşta sigarayı bırakmanın pek çok kronik hastalığın oluşmasını
önleyeceği unutulmamalı ve bu yönde önlemler alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Tütün Kullanımı, Sigara bırakma oranı, Nikotin replasman
tedavisi, sigara bırakma teşebbüsü

Abstract:
ASSESSMENT OF SMOKING CESSATION, TREATMENT METHODS AND
SUCCESS RATE OF INDIVUDUALS THAT 18 YEARS or OLDER THAT
APPLİED TO PRİMARY CARE SERVİCES AT KAYSERİ PROVİNCE
ABSTRACT
Aim: The aim of this study is to assess smoking cessation, treatment methods and
success rate of indivuduals older than 18 years old that applied primary care clinics at
Kayseri province.
Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted on individuals
aged 18 or older that applied to Primary Care Clinics at Kayseri province.A total of
750 individuals were included in the study.180 of them were women,570 of them
were men.A questionary that including questions about socio-demographic
factors,factors assosciated with smoking status,Fagerström Nicotine Dedependent
Test was used by face to face inteview method.
Results: Smoking cessation rate was found 12.3 % at this study. 77.5% of
individuals was considering to quit smoking. Yet 16.7 % of them seek professional
health support.
The presence of chronic diseases, older age, getting professional help increased the
success rate of smoking cessation. Smoking exposure rate 70.9 % at workplaces and
55.2 % at the houses. 31.5 % of the indivuals expressed that they quitted smoking for
fear of future illness, 56.5 % for current illness, 38 % for family members request.
The individuals that used either Bupropion or Varenicline found much more
successful for smoking cessation than those used Nicotine Replacement Therapy.
Conclusion: The results show that many smokers thinking to quit smoking,yet many
of them got no professional health support. Getting Professional health support
increase the success rate of smoking cessation, so individuals must be encouraged for
getting help.
To avoid harmful effects of second-hand smoking; smoking at workplaces and
houses must be prevented.
Although the study shows that presence of chronic disease increase the rate of
smoking cessation, the main aim must be indivuduals' quitting smoking before they
had chronic diseases. Quiting at younger ages prevent emergence of many chronic
diseases and because of that precautions must be taken.
Keywords: Smoking, Smoking cessation rate, Nikotin replacement therapy, smoking
cessation