Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının afetlere karşı psikolojik dirençliliği, iyilik haline ilişkin algıları ve bütünlük duyguları
Pre-hospital emergency health workers' psychological resilience against disasters, perceptions on wellbeing and sense of coherence
Yazar: YAZGÜL POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUGAY TUTKUN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Afet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Eğitimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Bütünlük duygusu = Sense of coherence ; Dirençlilik = Resistance ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Afetler ile ilgili yapılan çalışmaların temelindeki amaç bireylerde, toplumda, kamu kurum ve kuruluşlarında afetlere karşı dirençliliği sağlamaktır. Bu nedenle hastane öncesi alanda çalışan sağlık personellerin psikolojik dirençlerinin,  iyilik hali ve bütünlük duygularının yüksek olması olası afetlerde görev alacak bu meslek grubu çalışanlarının ve dolayısıyla kurumun afet direncinin yüksek olmasına hasta ve yaralılara daha etkin ve kaliteli hizmet sunmalarına önemli katkı sağlayacaktır.
Araştırmada hastane öncesi acil sağlık servisinde çalışan sağlık personeli ve yöneticilerinin psikolojik dirençleri, iyilik haline ilişkin algıları, bütünlük duyguları ve bu üç değişken arasındaki ilişki düzeyi belirlenmek istenmiştir. Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak üç ölçek kullanılmıştır. Birincisi Connor ve Davidson'ın (2003) geliştirdiği Türkçe'ye uyarlaması Mızrak (2017) tarafından yapılan ve deprem riski yüksek yerlerde yaşayan kişilere uygulanan Psikolojik Direnç Ölçeği'dir. İkinci ölçek Ryff'ın (1989) geliştirdiği ve Türkçe'ye uyarlaması Telef (2013) tarafından yapılan İyilik Hali Ölçeği'dir. Üçüncü ölçek Antonovsky'nin geliştirdiği Scherler ve Lajunen tarafından (1997) Türkçe'ye uyarlanan Bütünlük Duygusu Ölçeği'dir. Toplanan veriler SPSS 21.0 istatistik paket program kullanılarak incelenmiş olup, ölçeklerin geçerlik ve güvenilirlik analizi ve veri setinin normal dağılım gösterip göstermediği belirlenmiş; daha sonra değişkenlerin tipine ve test edilmek istenen hipoteze göre ilgili analizler (t-test, ANOVA, korelasyon) yapılmıştır.
Anahtar kelimeler:  Hastane öncesi acil sağlık, Afet, Psikolojik direnç, İyilik hali, Bütünlük duygusu.

Abstract:
The studies related to disasters aim to ensure the development of resilience of individuals, societies and public institutions against disasters. Pre-hospitalization emergency health services personnel are in charge of their duties under heavy stress and risk. For all the reasons mentioned, if the psychological resilience, wellbeing and sense of coherence of pre-hospitalization emergency health services personnel is high, this will make critical contributions to development of disaster resilience for the relevant personnel and institutions involved in disaster-related activities, and provision of more effective and qualified services for patients and injured. 
The aim of the study is to find out pre-hospital emergency health workers' and administrators' psychological resistance against disasters, perceptions on well-being and sens of chorence as well as the relationship among these variables. Survey method used in this research. Three scales were used as data collection tools. The first is the Psychological Resistance Scale by Connor and Davidson (2003) which was adapted to Turkish language by Karaırmak (2010). The second scale Well-being was developed by Ryff (1989) and adapted to Turkish language by Telef (2013). The third scale Sence of Chorence was developed by Antonovsky adapted to Turkish language by and Scherler and Lajunen (1997). The collected data were examined using the SPSS 21.0 software. The validity and reliability analysis were conducted to determine whether sample data has normal distribution. Depending on the type of the variables and hypothesis to be tested, the relevant analysis such as t-test, ANOVA and correlation were carried out. 
Keywords: Prehospitalization emergency health, Disaster, Psychological resilience, Wellbeing, Sense of coherence.