Gavurdağı yaban hayatı geliştirme sahasının (Kastamonu/Tosya) çölleşme hassasiyetinin belirlenmesi
Determination of desertification sensitivity of Gavurdağı wildlife development area (Kastamonu/Tosya)
Yazar: DERYA KAYACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU GÜL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kastamonu-Tosya = Kastamonu-Tosya ; Koruma alanları = Conservation areas ; Yaban hayatı = Wildlife ; Çölleşme = Desertification

Özet:
Bu çalışma, Kastamonu ili Tosya ilçesinde bulunan korunan alanlar statüsüne giren Gavurdağı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nın çölleşme risk durumunu belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Yaban Hayat geliştirme sahasının çölleşme hassasiyetini n hesaplanmasında web tabanlı bir sistem olan Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME) sistemi kullanılmıştır. Çalışma alanı yaklaşık olarak 9262 ha olup farklı arazi kullanım tipine sahip (çam, mera, meşe, tarım) arazilerden oluşmaktadır. Çalışma alanında farklı arazi kulanımları dikkate alınarak toplam 250 (65 adet tarım alanlarından, 70 adet çam ormanlarından, 65 adet mera alanlarından, 50 adet ise meşelik alanlarda) noktada tabakalı rastgele örnekleme yapılmıştır. Örnekleme noktalarında çölleşmenin hesaplanmasında kullanılacak olan toprak özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 0-30 cm derinlikten toptak örneklemesi yapılmış ve eş zamanlı olarak çölleşme etüt formları doldurulmuştur. DIS4ME sistemi kullanılarak yapılan hesaplamalar sonucunda çalışma alanında çölleşme riski en düşük 1,44 (risk yok) ile çam ormanlarında, en yüksek 8,13 (yüksek risk) ile tarım alanlarında hesaplanmıştır. Bu durum farklı arazi kullanımının çölleşmenin hesaplanmasnda dikkate alınması gereken bir faktör olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca çölleşme riski ile birlikte en yüksek çevresel hassaslık 1,53 ile yine tarım alanlarında hesaplanmıştır. Yanlış tarımsal uygulamalar alanda çölleşmeye karşı hassasiyetinin artmasına neden olmuştur.

Abstract:
This study was prepared to determine the risk of desertification of the Gavurdagi Wildlife Development Area, which has the status of protected areas in the Tosya district of Kastamonu province. Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME), a web-based system, was used to calculate the desertification sensitivity of the wildlife development area. The study area is approximately 9262 ha and consists of lands with different land use types (pine, pasture, oak, agriculture). In the study area, stratified random sampling was carried out at 250 points (65 from agricultural areas, 70 from pine forests, 65 from pasture areas, 50 from oak areas) considering different land uses. In order to determine the soil characteristics to be used in the calculation of desertification at the sampling points, soil sampling was made from a depth of 0-30 cm and desertification survey forms were filled simultaneously. As a result of the calculations made using the DIS4ME system, the lowest risk of desertification in the study area was calculated in pine forests with 1.44 (no risk) and the highest in agricultural areas with 8.13 (high risk). This highlights that differential land use is a factor that should be taken into account in the calculation of desertification. In addition, with the risk of desertification, the highest environmental sensitivity was calculated in agricultural areas with 1.53. Incorrect agricultural practices have increased the sensitivity of the area to desertification.