Acil servise başvuran akut apandisit şüpheli hastalarda cerrahi skorlama sistemlerinin tanısal etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the diagnostic effectiveness of surgical scoring systems in patients suspected of acute appendicitis admitted to the emergency department
Yazar: EBRU ADALI
Danışman: PROF. DR. HALİL KAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Akut apandisit en sık görülen abdominal acil durumdur. Yaşam boyu gelişme riski yaklaşık %7'dir. Anamnez ve fizik muayene çoğu zaman ön tanıda faydalı olsa da laboratuvar ve radyoloji ile tanı doğrulanır. Akut apandisit tanısının en hızlı ve ucuz şekilde konulmasına yardımcı olmak amacıyla çeşitli skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Çalışmamızda en erken ve kolay şekilde akut apandisit tanısına ulaşabilmek amacıyla 4 ayrı cerrahi skorlama sistemini (Alvarado, RIPASA, AIR, Tzanakis) karşılaştırdık.
Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak yürütülen çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde Haziran 2021 – Şubat 2022 tarihleri arasında acil serviste akut apandisit kliniği ile değerlendirilen 303 hasta dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, şikayetleri, muayene bulguları, vital bulguları, laboratuvar parametreleri, radyolojik bulguları oluşturulan hasta takip formuna kaydedildi. Tüm hastaların ilk değerlendirilmelerinde Alvarado, RIPASA, AIR ve Tzanakis skorları hesaplandı ve takip formuna kaydedildi. Apandisit tanısı ile genel cerrahi kliniğine yatırılan ve opere edilen hastaların ameliyat bulguları (plastron, perforasyon), hastanede yatış süreleri ve patoloji raporu sonucunda apendiks materyal çapı ve histopatolojik verileri toplandı. Hastalar öncelikle patoloji sonucuna göre apandisit olan ve apandisit olmayan olarak iki grupta değerlendirilerek toplanan veriler karşılaştırıldı. Sonrasında ameliyat bulgularına göre komplike (perforasyon, plastron) ve non-komplike olarak değerlendirilerek gruplar arasında toplanan veriler karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya akut apandisit ön tanısı ile acil serviste değerlendirilen toplam 303 hasta dahil edildi. Hastaların cinsiyet dağılımı erkek 193 (%63,7), kadın 110 (%36,3)'tür. Hastaların tamamı hastaneye yatırılıp ameliyat edildi. Ameliyat edilen hastaların 296'sının (%97,7) patoloji sonucu akut apandisit olarak raporlandı. Gruplar arasında Alvarado skoru, RIPASA skoru, AIR skoru, Tzanakis skoru karşılaştırıldı. Alvarado, RIPASA ve AIR skorlarında patoloji sonucu apandisit olarak raporlanan hastaların ortanca skor değerleri patoloji sonucu apandisit olmayan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek olarak tespit edildi (p<0,001). 
Sonuç: Apandisit tanısı koymada Alvarado, RIPASA ve AIR skorları anlamlı olarak tespit edildi. Bu skorlar kendi aralarında karşılaştırıldığında birbirlerine üstünlükleri tespit edilmedi. Apendiks perforasyonunu ön görmede AIR skoru diğer 3 skora göre daha anlamlı bulundu. 
	Anahtar kelimeler: Apandisit, Alvarado, RIPASA, AIR, Tzanakis

Abstract:
Objective: Acute appendicitis is the most common abdominal emergency. The lifetime risk of development is approximately 7%. Although anamnesis and physical examination are often useful in the preliminary diagnosis, the diagnosis is confirmed by laboratory and radiological examination. Various scoring systems have been developed to help the diagnosis of acute appendicitis in the fastest and cheapest way. In our study, we compared 4 different scoring systems (Alvarado, RIPASA, AIR, Tzanakis) in order to reach the diagnosis of acute appendicitis in the earliest and easiest way.
	Materials and Methods: In our prospective study, 303 patients who were evaluated with acute appendicitis clinic in the Emergency Medicine Clinic of Health Sciences University Bursa High Speciality Training and Research Hospital between June 2021 and February 2022 were included. Age, gender, comorbidities, complaints, examination findings, vital signs, laboratory parameters, radiological findings of the patients were noted on the patient follow-up form. Alvarado, RIPASA, AIR and Tzanakis scores were calculated in the initial evaluation of all patients and noted on the follow-up form. Operative findings (plastron, perforation), length of hospital stay, appendiceal material diameter and histopathological data were collected from patients who were hospitalised and operated on by general surgery with the diagnosis of appendicitis. Patients were firstly evaluated in two groups as appendicitis and non-appendicitis according to the pathological results and the collected data were compared. Afterwards, the patients were evaluated as complicated (perforation, plastron) and non-complicated according to the surgical findings and the data collected between the groups were compared.
	Results: A total of 303 patients who were evaluated in the emergency department with a prediagnosis of acute appendicitis were included in the study. The gender distribution of the patients was male 193 (63.7%) and female 110 (36.3%). All patients were hospitalised and operated. The pathology result of 296 (97.7%) of the operated patients was reported as acute appendicitis. Alvarado score, RIPASA score, AIR score, Tzanakis score were compared between the groups. In Alvarado, RIPASA and AIR scores, the median score values of the patients whose pathology result was reported as appendicitis were statistically significantly higher than the patients whose pathology result was not appendicitis (p<0.001).
	Conclusion: Alvarado, RIPASA and AIR scores were found to be significant in the diagnosis of appendicitis. When these scores were compared among themselves, they were not found to be superior to each other. AIR score was more significant than the other 3 scores in predicting appendix perforation. 
	Keywords: Appendicitis, Alvarado, RIPASA, AIR, Tzanakis