Ergenlerde bağlanma stilleri ile eylemlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between attachment styles and multi-measure agentic personality in adolescents
Yazar: SELNUR AKDOĞAN PEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM GÖKÇE CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Güvenli bağlanma = Attachment security ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Maternal bağlanma = Maternal attachment ; Paternal bağlanma = Paternal attachment ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bağlanma ve eylemlilik arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu ilişki bağlamında cinsiyet, eğitim durumu ve sosyoekonomik durum değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını karşılaştırmaktır.
Araştırmanın örneklemi Ankara ilinde uygun örnekleme yöntemine göre seçilmiş toplam 228 ergen katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmanın bağımsız değişkenlerine ilişkin verilerin toplanması amacıyla, araştırmacı tarafından düzenlenmiş olan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Eylemlilik düzeyine ilişkin veriler için Atak (2010) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan Çok Yönlü Kişisel Eylemlilik Ölçeği kullanılmıştır. Anne babaya bağlanma düzeylerine ilişkin veriler için, psikometrik açıdan değerlendirilmesi Günaydın, Selçuk, Sümer ve Uysal (2005) tarafından yapılan Ebeveyn ve akrana bağlanma envanteri kısa formu (EABE) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Çok yönlü eylemli kişilik ölçeği toplam puanları ile iç denetim odağı ve öz yeterlilik alt boyut puanlarının cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Ergenlerin çok yönlü eylemli kişilik ölçeği toplam puanları, özsaygı alt boyut puanları, anneye bağlanma, babaya bağlanma düzeyi, algılanan sosyo-ekonomik düzeye göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur.
Ergenlerin anneye bağlanma düzeyleri ile kişisel eylemlilik alt boyutlarından yaşam amacı, iç denetim odağı, özyeterlik arasında pozitif yönde orta düzeyde, çok yönlü eylemli kişilik özellikleri toplam puanı arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki bulunmaktadır.
Ergenlerin babaya bağlanma ölçeği toplam puanları ile çok yönlü eylemli kişilik ölçeği alt boyut puanları ve toplam puanları arasında ilişkiler bulgulanmıştır. Babaya bağlanma ile kişisel eylemlilik alt boyutlarından yaşam amacı, öz yeterlik ve çok yönlü eylemli kişilik özellikleri toplam puanı ile arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki bulunmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Kişisel eylemlilik, özsaygı, yaşam amacı, özyeterlilik, iç denetim odağı, bağlanma.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between attachment and human agency. In the context of this relationship, it is to compare whether it differs according to the variables of gender, educational status and socioeconomic status.
The participants of the research involve totally 228 teens from the city, Ankara. To find out the independable varities of the study, personal informational forms are used, which were prepared by the researcher. To get the data of agency multi functional agency scale has been used by Atak(2010). To meause the attachment among parents, the Parent and Peer Attachment scale which was prepared by Günaydın, Selçuk, Sümer and Uysal(2005) has been used. To evaluate the results Test T and Pearson correalion Test Assesment have been in use.
It is stated that the total score of the multi functional agency scale, internal supervision centre and personal sufficiency could change remarkably depending on the gender. It is declared that teens there is definite connection between the high and up level scores the research and the policy of social economical of the teenagers. Moreover the results are defined as the obvious evidence of the relationship between social status and parent attachment
The results also shows a relation between the maternal attachment level and the lowest level of multi functional agency survey. It has also partly positive connection with internal supervision. There isn't any relationship between the whole surveys and paternal attachment among teens. However; paternal attachment has also positive impact on the life goals and personal supervision, too.
Key Words: Human agency, self-esteem, life purpose, self-efficacy, internal locus of control, attachment.