Birinci basamakta 65 yaşüstü hastalarda stopp versiyon-2 kriterlerinin polifarmasiye etkisinin değerlendirilmesi: Ümraniye Eğitim ASM örneği /
Yazar: HÜSEYİN ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİN PALA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Geriatri = Geriatrics ; Polifarmasi = Polypharmacy ; Yaşlılar = Elderly ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Giriş ve Amaç: Yaşlı popülasyonda polifarmasi / çoklu ilaç kullanımı hem ülkemizde hem de tüm dünyada hem sağlık harcamalarını arttıran hem de yaşlı hastaların takip ve tedavilerini olumsuz etkileyebilecek bir durumdur. Yaşlı hastalarda uygunsuz ilaç kullanımını (UİK) taramak ve polifarmasiyi azaltmak amacıyla STOPP kriterleri geliştirilmiş, 2015 yılında güncellenerek STOPP versiyon 2 geliştirilmiştir. Çalışmamızda birinci basamakta 65 yaş ve üstü yaşlılarda polifarmasi sıklığını araştırmak, fizik muayene ve STOPP versiyon 2 kriterlerinin uygulanmasıyla bu popülasyondaki uygunsuz ilaç kullanımı ve polifarmasiyi azaltma yönündeki etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Materyal/Metot: Araştırma İstanbul ili Ümraniye ilçesinde Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezinde gerçekleştirildi. Aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş üzeri hastalar ve sağlıklı popülasyonda polikliniğe başvuran veya evde görülen hastalar çalışmaya dâhil edildi. Bu çalışmada yaşlı bireylerin sosyodemografik bilgileri yanı sıra takip edildikleri AHBS programında kayıtlı olan kullandıkları ilaçların grupları, sayıları, kronik hastalıkları, kan tahlili sonuçları kayıt edildi. 65 yaş üstü olup fizik muayene ve STOPP versiyon-2 kriterlerinin tatbik edilen hastalarda uygulanan STOPP versiyon-2 kriterlerine göre UİK olan hasta sayısı, yaşa, cinsiyete göre UİK (%)leri hesaplandı. STOPP versiyon-2 kriterlerinin UİK ve Polifarmasiye olan etkisi değerlendirildi. Sonuçlar: Çalışmaya 320 hasta dâhil edildi. Olguların 167'si kadın, 153'ü erkekti. Ortalama yaş 72,46 yıl (Ss. 6.57), Çalışmaya dâhil edilen hastalar tarafından kullanılan toplam ilaç sayısı 2055 idi.  Bu ilaçların 308 (%14.8) tanesi uygunsuz kullanım olarak tespit edildi.  En sık kullanılan 5 ilaç, Proton pompa inhibitörleri (PPI), Non-steroid antiinflamatuarlar (NSAİ), diüretikler, aspirin ve beta-blokerlerdi. En sık uygunsuz kullanılan ilaçlar NSAİ'lerdi. STOPP versiyon 2'ye göre en sık UİK profili sırasıyla "A3. Aynı sınıf ilaçların beraber kullanımı", "A1. Kanıta dayalı klinik endikasyon olmadan herhangi bir ilaç reçeteleme", "'H2. Ağır hipertansiyonu veya ağır kalp yetersizliği olanlarda NSAİİ kullanımı" idi. Yorum: Çalışmaya dâhil ettiğimiz hastaların 247 (%77,1) tanesinin polifarmasi hastası olduğunu tespit ettik. UİK prevalansı ise %56.3 oldukça yüksek bir orandır. Çalışmamızda STOPP versiyon 2'ye göre her 2 hastadan 1 tanesi en az bir uygunsuz ilaç kullanmaktadır. Ülkemizde reçeteleme sırasında en sık yapılan yanlış aynı grup ilaçların birlikte reçetelenmesi idi. En sık uygunsuz kullanılan ilaçlar ise NSAİ'ler, PPI'lar ve SSRI'lardı. STOPP versiyon-2 kriterlerinin uygulanması sonrası toplam kullanılan ilaçların %14.8'inde uygunsuzluk tespit edilmiş ve polifarmasi oranı yüzde 63'e düşmüştür. Dolayısıyla hem yanlış reçeteleme hem de uygunsuz kullanımı azaltmak için STOPP versiyon-2 kriterlerinin klinik değerlendirmede daha fazla yer alması gerekmektedir.

Abstract:
Background/ Aim: Polypharmacy/multiple drug use in elderly population is a condition that increases healthcare expenses in our country and all over the world and that may affect follow-up and treatments in elderly patients negatively. STOPP criteria have been developed in order to scan potantial inappropriate prescription (PIP) and to decrease polypharmacy in elderly patients, in 2015 the criteria have been updated and the STOPP version 2 has been developed. In our study, it is aimed to research the frequency of polypharmacy in elderly aged 65 or older and to evalute the activity towards a decreasing trajectory in the inappropriate drug use and polypharmacy in the elderly population by means of the application of physical examination and STOPP version 2 criteria. Material and Method: The research was conducted in Training Family Health Center affiliated with Ümraniye Training and Research Hospital in İstanbul province, Ümraniye district. The patients over the age of 65 and the patients of healthy population and the ones examined at home that are registered to the family health center were included in the study. Besides the sociodemographic information of the eldery individuals, in this study, the groups and numbers of the drugs used and registered the to FPIS programme that the patients were followed up by, chronic diseases, blood test results were recorded. Results: 320 patients were included in the study.167 of the cases were women and 153 were men. The average age was 72.46 years (Ss. 6.57), the total number of drugs used by patients that were included in the study was 2055. 308 (14.8%) of these drugs were determined as inappropriate use. The 5 most commonly used drugs were Proton pump inhibitors (PPI), Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), diuretics, aspirin and beta-blockers. The most frequently and inappropriately used drugs were NSAIDs. According to STOPP version 2, the most common UIK(IDU) profile is respectively "A3. Using same class drugs together"," A1. Prescribing any drug without evidence-based clinical indication","H2. NSAID use in patients with severe hypertension or severe heart failure". Conclusion: We have found that 247 (77.1%) of the patients we included in the study were polypharmacy patients. The prevalence of PIM(IDU) is 56.3%, which is quite high. In our study, according to STOPP version 2, 1 out of every 2 patients was using at least one inappropriate drug. The most common mistake made during prescribing in our country was prescribing the same group of drugs together. The most commonly used drugs were NSAIDs, PPIs and SSRIs. After the implementation of the STOPP version-2 criteria, 14.8% of the total drugs used were found inappropriate and the rate of polypharmacy decreased to 63 percent. Therefore, STOPP version-2 criteria should be included more in clinical evaluation to reduce both misprescription and inappropriate use.