Türkiye'de ekonomik krizlerin hayat dışı sigorta primlerine etkisi: Ekonometrik yaklaşım
The effects of economic crisis on non-life insurance premiums in Turkey: Econometric approach
Yazar: ESRA KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA GÖKÇE
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Pirim sistemi = Premium system ; Sigorta primleri = Insurance premiums ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de sigortacılık sektöründeki 1986-2015 yılları arasında hayat dışı prim üretimlerini etkileyen faktörler, 1994, 2001 ve 2008 ekonomik krizlerine vurgu yapılarak analiz edilmiş, kriz dönemlerinde hayat dışı prim üretimlerinin nasıl etkilendiği ekonometrik olarak incelenmiştir. İlk aşamada en fazla etkiye sahip olduğu düşünülen makroekonomik değişkenler ve piyasa ile ilgili değişken belirlenerek çoklu doğrusal regresyon modeli kurulmuş veen küçük kareler yöntemi ile tahmin edilmiştir. İkinci aşamada vektör otoregresif model ile, etki-tepki fonksiyonları oluşturulmuş ve varyans ayrıştırması analizi yapılmıştır. Her iki modelde de ortak sonuç, kriz dönemlerinde hayat dışı prim üretiminin yavaşladığıdır. Hayat dışı prim üretiminin azalmasında en fazla etkiye sahip ekonomik krizin 2001 olduğu, buna karşın 2008 krizinin en az etkileyen kriz olduğu tespit edilmiştir. Değişkenlerden araç sayısındaki değişim ve büyüme oranı, hayat dışı prim üretimini pozitif yönde, işsizlik oranının ise negatif yönde etkilediği belirlenmiştir. Hayat dışı primin değişimi üzerinde en fazla etkiye sahip değişken ise araç sayısındaki değişim oranıdır.



AnahtarKelimeler : Ekonomik Krizler, Sigortacılık Sektörü, Hayat Dışı Prim Üretimi,VAR Modeli

Abstract:
In this study, the factors affecting non-life premium production in the insurance sector in Turkey between 1986-2015 are analyzed by emphasizing the economic crisis of 1994, 2001 and 2008 and the effect of non-life premium production in crisis periods is examined econometrically. In the first stage, a multi-linear regression model was established by determining macroeconomic variables and market-related variables, which are thought to have the greatest effect, and estimated by least squares method. In the second stage, the vector autoregressive model is used to generate impulse-response functions and to perform variance decomposition analysis. The common result of both models is that the production of non-life premiums has slowed down during times of crisis. It has been determined that the economic crisis with the most impact in the decrease of non-life premium production is 2001, whereas the 2008 crisis is the least affecting crisis. It is determined that the increase in the number of vehicles from the variables and the growth rate affected the non-life premium production in the positive direction and the unemployment rate in the negative direction. The variable with the highest effect on non-life premium increase is the increase in the number of vehicles.



Key Words : Economic Crisis, Insurance Sector, Non-life Insurance Premiums,VAR Model