Farklı konukçu bitki ve yetiştirme ortamlarının mikoriza üretim ve kalitesi üzerine etkileri
The effect ef different host plant species and growth media on mycorhizae production and quality
Yazar: ALİ ARSLAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Büyüme ortamı = Growing media ; Konukçu bitkiler = Host plants ; Mikoriza = Mycorrhiza

Özet:
Araştırmanın amacı, farklı bitki yetiştirme ortamları kullanılarak yüksekmiktarlarda ve kaliteli mikoriza üretiminin sağlanmasıdır. Araştırma Ç.Ü. ZiraatFakültesi Toprak Bölümünde sera koşullarında yürütülmüştür. Denemede konukçubitki olarak mısır ve sorgum bitkileri kullanılmıştır. Glomus mosseae, G.etinicatum,G. clarium, G. caledonium, G. intradices, G. macrocarpium, G. fassiciculatiım,Kokteyl (1) ,Kokteyl (2), G. deserticola ve G. versiforme mikoriza türlerinin 1000spor/bitki dozu kullanılmıştır. Denemede yetiştirme ortamı olarak; Andezetik Tüf :Toprak : Kompost (6:3:1 v/v), Andezetik Tüf: Kompost (9:1 v/v), Kum : Toprak :Kompost (6:3:1 v/v), Andezetik Tüf : Bazaltik Tüf : Kompost (5:4:1 v/v) ve Kum :Andezetik Tüf : Toprak : Kompost (2:1:1:1 v/v) kullanılmıştır. Denemede bitkilertohum ekiminden itibaren 8. haftada hasat edilerek üst aksam ve kök aksam kuruağırlıkları, kök infeksiyonu, spor üretimi, P ve Zn alımı tespit edilmiştir.Mısır bitkisinde G. deserticola ile aşılanmış bitkiler yüksek oranda kurumadde üretimi gerçekleşirken spor üretimine en fazla G. caledonium ile aşılanmışsaksılarda tespit edilmiştir. Karışık yetiştirme ortamları arasında Andezetik tüf:Bazltik tüf: Kompost (5:4:1 V) uygulaması bitkin büyüme ve gelişmesine ve gençspor üretimine en yüksek oranda etki eden harç ortamı olarak tespit edilmiştir.Sorgum bitkisinde mikoriza aşılması yapılan saksılarda G. caledonium uygulamasıyüksek oranda spor oluşturduğu belirlenmiştir. Yetiştirme ortamları arsında en etkinharç ortamı olarak Andezetik tüf: kompost (9:1 V) ve Andezetik tüf: Bazaltik tüf:Kompost (5:4:1 V) yetiştirme ortamları en etkin yetiştirme ortamı olarak tespitedilmiştir.Anahtar Kelimeler: Konukçu bitki,Yetiştirme ortamı,Spor üretimi, mikoriza türleri

Abstract:
The aim of this study was to provide a good quality mycorrhizae at thequantities using different mycorrhizal peaces, host plant and plant growth medium.The experiment was carried out at University of Cukurova, Faculty of Agriculture,Department of Soil Science, under greenhouse conditions. Maize and sorghum wereused as host plants. Glomus mosseae, G.etinicatum, G. clarium, G. caledonium, G.intradices, G. macrocarpium, G. fassiciculatiım, Cocktail (1), Cocktail (2), G.deserticola and G. versiforme were used the mycorrhizae varieties. In the experimentAndezetic Tufe : Soil : Compost (6:3:1 v/v), Andezetic Tufe: Compost (9:1 v/v),Sand : Soil : Compost (6:3:1 v/v), Andezetic Tufe : Bazaltic Tufe : Compost (5:4:1v/v) and Sand : Andezetic Tufe : Soil : Compost (2:1:1:1 v/v) were used as growthmedium. In the experiment 1000 spores/ per plant were used at sowing stages. Atharvest shoot and root dry matter, root infection, spore production, P and Zn uptakewere determined at 8th weeks after sowing.While inoculated plants by G. deserticola in the plant maize culminated inhigh rate dry matter production, the most spore production was determined in thepots inoculated by G. caledonium. Growth media Andezetic Tufe: BazalticTufe:Compost (5:4:1 v/v) was determined to be the most efficient medium affecting theplant growth and spore development at the highest rate. In the nycorrhizae-inoculatedpots in the plant sorghum it was determined that the application G. caledoniumculminated in the spore production at high rate. Among the growth media the mostefficient growth medium were determined to be Andezetic Tufe : Compost (9:1 v/v)and Andezic Tufe: BazalticTufe: Compost (5:4:1 v/v), respectively.Keywoords: Host plant, growth medium, spore production, mycorrhizae varieties