Unilateral ve bilateral direnç egzersizlerinin akut hormonal etkileri
Acute hormonal effects of  unilateral and bilateral resistance exercises
Yazar: YASİN ERSÖZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Hormonlar = Hormones ; Kuvvet antrenmanı = Strength training ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın amacı, unilateral ve bilateral direnç egzersizleri arasındaki akut hormonal etkiyi ortaya koymaktır. Araştırmaya direnç egzersizi tecrübesi olan ancak son iki yıldır aktif spor yapmayan 14 sağlıklı öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma öncesi katılımcılara hem UL hemde bilateral Olympic Leg Press, Leg Extantion, Leg Curl, Calf Raise direnç egzersizleri için familirizasyon antrenmanları yaptırıldı. Tam dinlenme (1 hafta) sağlandıktan sonra Brzycki'ye göre hem unilateral hemde bilateral direnç egzersizleri yaptırılarak her hareket ve uzuv için ayrı ayrı 1 tekrar maksimalleri hesaplandı. Familirizasyon sonrası tam dinlenme sağlanarak unilateral egzersiz gerçekleştirildi. Yine unilateral egzersiz sonrası tam dinlenme sağlanarak bilateral direnç egzersizleri gerçekleştirildi. Katılımcılardan iki farklı egzersiz türü için ayrı ayrı egzersiz öncesi, egzersizden hemen sonra ve egzersizden 30 dakika sonra ön kol venözlerinden vacutainer 5 cc.'lik kanlar uzmanlar tarafından heparinli tüplere alındı. Alınan kan plazma örneklerinde Total Kreatinkinaz, laktat dehidrogenaz' ın yanı sıra İnsülin, Total Testosteron, Kortizol ve Büyüme hormon düzeyleri incelendi. Elde edilen sonuçlar; ilişkili ölçümler için iki faktörlü (durum X zaman) varyans analizi ile belirlendi. Tekrarlı ölçümler arası fark Bonferroni test kullanılarak tespit edildi. Anlamlılık p<0,05 olarak belirlendi. Unilateral ve Bilateral egzersizlere ait ölçüm zamanları karşılaştırıldığında; Total kreatinkinaz ve Laktat dehidrogenaz seviyeleri ile Total Testosteron ve Kortizol, T/C oranı ve Büyüme hormonu seviyeleri genel ölçümleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olduğu tespit edilirken (p<0,05), buna karşın İnsülin hormon seviyeleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Diğer taraftan, Kortizol ve T/C oranı için direnç egzersiz türleri ile ölçüm zamanı etkileşimi anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Buna göre; unilateral direnç egzersizinden 30 dakika sonra T/C oranının daha yüksek olduğu, buna karşın Kortizol düzeylerinin daha düşük ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir. Her iki egzersizinde Total Kreatinkinaz, laktat dehidrogenaz, Total Testosteron ve Büyüme hormon düzeylerini artırdığı, buna karşın İnsülin düzeylerini azalttığı, ancak egzersiz türleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Sonuç olarak; unilateral direnç egzersizi protokolünün bilateral egzersiz protokolüne göre toplam iş açısından daha düşük olmasına rağmen aynı seviyede anabolik ve katabolik hormonların etkileri düşünüldüğünde, unilateral antrenmanların bu yönden tercih nedeni olabileceğini düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to determined the acute hormonal effect between unilateral and bilateral resistance exercises. Fourteen healthy volunteers participated to the study who had experience of resistance training, but they did not active in professional sports for the last two years. Before  the pre-test, participants were instructed to undertake familization exercises Olympic Leg Press, Leg Extension, Leg Curl, Calf Raise for both unilateral and bilateral resistance exercises. After complete rest (1 week) was achieved, both unilateral and bilateral resistance exercises were performed and Brzycki Formula used to calculate 1 repetition maximal for each movement and limb separately. 5 cc of blood were obtained from the participants by specialist before pre-exercise, immediately after exercise, and 30 minutes after exercise for two different types of exercises. Total Creatinkinase, lactate dehydrogenase as well as Insulin, Total Testosterone, Cortisol and Growth Hormone levels were studied in plasma samples after centrifugation.  Data analysis were used two-factor variance analysis (condition X times) for releated measures. The difference between repeated measurements was used Bonferroni Post-Hoc test. Significance was set at p<0.05. When the measurement times of unilateral and bilateral exercises are compared; Total Creatinkinase and lactate dehydrogenase levels and Total Testosterone and Cortisol, T/C ratio and Growth Hormone levels were found to be statistically significant (p <0,05), whereas there was no statistically significant difference between INS hormone levels (p> 0,05). On the other hand, for the Cortisol and T/C ratios, the measurement (conditionXtimes) interaction with the resistance exercise types was found to be significant (p <0.05). According to this results; it was found that the T/C ratio was higher after 30 minutes of unilateral resistance exercise, whereas the Cortisol levels had a lower average. As a result; In both exercises found that Total Creatinkinase, lactate dehydrogenase, Total Testosterone and Growth Hormone levels were increased but ınsulin levels were decreased, but there was no statistically significant difference between exercise types (p> 0,05). As a result; unilateral workouts are considered to be the preferred cause of this trend, although the effects of anabolic and catabolic hormones are contemplated at the same level, even though the unilateral resistance exercise protocol is lower than the bilateral training protocol in terms of total workload.