Yaşlı bakımında erkek bakıcılar: Nazilli örneği
Male caregivers in elderly care: The case of Nazilli
Yazar: ŞÜKRÜ ÇAĞDAŞ BARDAKÇI
Danışman: PROF. DR. SEMA OĞLAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Dünya genelinde yaşlı nüfusunun hızla artması bakım ihtiyacının da artmasına sebep olmaktadır. Yaşlı bakımı alanında, kadınların baskın konumu halen devam etmekle birlikte son yıllarda erkeklerin de yaşlanan ebeveynlerinin bakım ihtiyaçları için sorumluluk üstlendiği görülmektedir. Ancak az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde erkekler tarafından üstlenilen bu sorumluluk diğer ülkelere göre daha düşük seviyededir. Bu araştırmanın amacı, erkeklerin yaşlılara informal bakım verme deneyimlerini keşfetmek ve analiz etmek, ayrıca bakım verenlerin kişisel deneyimlerini ve bakım süreci ile olan ilişkilerini anlamaktır. Araştırmanın evrenini Nazilli'de yaşayan ve yaşlı bakımı yapan erkek bakıcılar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, Nazilli'de yaşayan ve yaşlı bakımı yapan erkek bakıcılar arasında kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılan 15 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Bu form aracılığıyla örneklemde yer alan 15 erkek bakıcı ile derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler Maxqda 2022 programına aktarılmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. İçerik analizi sonucunda, yaşlı bakımında erkek bakıcıların rolü teması altında bakım verenin bakım süreciyle ilgili algısı, bakım sürecinin ortaya çıkma nedeni, bakım veren kişi olma motivasyonu, bakım sürecinde yaşanan zorluklar, bakım sürecinde yaşanan zorlukları aşma yolları, bakım verende yaşanan değişiklikler, bakım alan ve bakım veren arasındaki ilişki durumu ve çevrenin erkek bakıcı rolüne bakışı adlı sekiz kategori belirlenmiştir. Bu kapsamda, katılımcıların bakım sürecini iyilikte bulundukları bir görev veya sorumluluk gibi gördükleri ve bakım sürecini cinsiyetten bağımsız değerlendirdikleri belirlenmiştir. Bakım sürecinin ortaya çıkmasındaki en önemli sebebin bakım verdiği yakınının günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirememesi olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların bakım veren olmalarındaki en önemli motivasyonun bakım alana iyi bir yaşam sunma isteği olduğu saptanmıştır. Katılımcıların bakım sürecinde en fazla yaşadığı zorluğun fiziksel zorluklar olduğu belirlenmiştir. Bakım sürecinde yaşanan zorlukları aşma konusunda, bakım alanın gelirinin, evde bakım parasının ve çevredeki insanlar ve profesyoneller tarafından verilen informal ve formal desteklerin etkili olduğu tespit edilmiştir. Bakım verme sürecinin bakım verenin daha sabırlı biri olmasını sağladığı saptanmıştır. Katılımcıların tamamında, bakım veren ve bakım alan arasındaki ilişkinin bakım öncesine göre daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. Bakım verenin çevresindeki çoğu kişinin bir erkek olarak yaşlı bakımında bulunulmasını takdir ettiklerini fakat bazı kişilerinde bakım sürecine cinsiyetçi yaklaşarak erkek bakıcı rolünü benimsemedikleri belirlenmiştir.

Abstract:
The rapid increase in the elderly population in the world causes an increase in the need for care.  In the field of elderly care, although the dominant position of women still continues, it is seen that men also take responsibility for the care needs of their aging parents in recent years.  However, this responsibility undertaken by men in underdeveloped and developing countries is at a lower level than in other countries. The aim of this research is to explore and analyze the experiences of men providing informal care to the elderly, as well as to understand their personal experiences and relationships with the caregiving process. The population of the study consists of male caregivers residing in Nazilli who provide care for the elderly. The sample of the study consists of 15 individuals who were reached through snowball sampling method among male caregivers providing care for the elderly in Nazilli. A semi-structured interview form developed by the researcher was used as the data collection tool. In-depth interviews were conducted with the 15 male caregivers included in the sample through this form. The data obtained from the interviews were transferred to Maxqda 2022 software and analyzed using content analysis method. As a result of the content analysis, eight categories were identified under the theme of the role of male caregivers in elderly care, including the caregiver's perception of the caregiving process, reasons for engaging in the caregiving process, motivation for being a caregiver, challenges experienced in the caregiving process, ways of overcoming challenges in the caregiving process, changes experienced by the caregiver, the relationship between the caregiver and the care recipient, and the perception of the environment towards the role of male caregivers. Within this scope, it was found that participants viewed the caregiving process as a task or responsibility in which they found fulfillment, and they evaluated the caregiving process independently of gender. The most significant reason for the emergence of the caregiving process was identified as the care recipient's inability to perform daily life activities. The main motivation for participants in becoming caregivers was found to be the desire to provide a good life for the care recipient. The most common challenge experienced by participants in the caregiving process was found to be physical difficulties. Regarding overcoming the challenges in the caregiving process, it was determined that the care recipient's income, home care allowance, and informal and formal support provided by people in the environment and professionals were effective. It was found that the caregiving process made caregivers more patient. In all participants, it was determined that the relationship between the caregiver and the care recipient was stronger compared to before the caregiving process. While most people in the caregiver's environment appreciated the presence of a male caregiver in elderly care, it was found that some individuals did not embrace the role of male caregivers and exhibited a gender-biased approach towards the caregiving process.