Asistan hekimlerde algılanan stres düzeylerinin ve uyku kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of perceived stresslevels of resident physicians with their sleep quality
Yazar: AYŞEGÜL SAPMAZ
Danışman: UZMAN ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; tıpta uzmanlık eğitimi alan asistan hekimlerin uyku
kalitesini ve algılanan stres düzeyini saptamak, bunları etkileyen faktörleri
belirlemek ve buna yönelik öneriler geliştirmektir.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı anket çalışmasıdır. Çalışma
İzmir ili Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahili ve cerrahi tıp bilim dallarında
görev yapan asistan hekimlerden oluşmaktadır. Araştırmaya 199 asistan hekim
katılmıştır, hekimlere önce araştırma hakkında bilgi verilmiş, çalışmayı kabul
edenlerden sözlü ve yazılı onam alınmıştır. Demografik veriler, Algılanan Stres
Ölçeği (ASÖ), Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) uygulandı ve anket skorları
ile bileşenlerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizi
kullanılmıştır. Asistan hekimlerin uyku kalitesi, stres düzeyi ve bunların hekimlerin
sosyo-demografik ve hekimlik özellikleriyle karşılaştırılmasında ikili karşılaştırmalar
için t testi, üç ve daha fazla kategorik değişkenler için ANOVA testi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %50,8'i kadın olup yaş dağılımına bakıldığında 30 yaş altı
nüfusun tüm grubun %77,4'ünü oluşturduğu görülmektedir. Medeni durumu bekar
olanlar yaklaşık tüm grubun yarısı, çocuğu olanlar %21,6, sadece eşi ile veya eş ve
çocuklarıyla yaşayanlar %49,7 dir. Katılımcıların %74,4'ü dahili birimlerde,
%31,2'si 36 aydan fazladır asistan olarak çalışmaktadır. Nöbet tutma oranı %78,9
olup aylık nöbet sayısı yüzdesi en fazla olan grup 6-10 arası nöbet tutan gruptur.
Asistan olarak 7-12 ay arası sürelerde çalışanlarda, gelirim giderimden az diyenlerde
her gün düzenli olarak alkol kullananlarda, her gün egzersiz yapanlarda stres düzeyi
daha yüksek saptanmıştır. 40 yaşından büyük olanlarda, asistan olarak 1-6 ay arası
sürelerde çalışanlarda, gelir giderimden az diyenlerde her gün düzenli olarak sigara 
içenlerde uyku kalitesi daha kötü bulunmuştur. Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ile
Algılanan Stres Ölçeği arasında orta derecede pozitif yönde korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Uyku kalitesi kötü olan asistan hekimler incelendiğinde stres bulgusuna
rastlanmış, uyku kalitesi ile stres arasında anlamlı bir sonuç elde edilmiştir.
Uzmanlık eğitimi alan hekimlerin uyku kalitelerinin iyileştirilmesi ve stres
faktörlerinin azaltılması, dolayısıyla daha kaliteli uzmanlık eğitimi alıp daha kaliteli
sağlık hizmeti sunabilmelerini sağlamaktadır. Uyku kalitesini bozabilecek
olumsuzlukların düzeltilmesine önem verilmelidir.
Anahtar kelimeler: Hekim, Uyku Kalitesi, Stres Düzeyi

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the sleep quality and perceived
stress level of resident physicians receiving education for the specialty in medicine,
to determine the factors affecting these activities and to develop recommendations
accordingly.
Material and Method: This is a monocentric, cross-sectional, descriptive
questionnaire study. The study consists of resident physicians working in the fields
of internal and surgical medicine at Bozyaka Training and Research Hospital in
İzmir province. 199 assistant physicians participated in the study, the physicians
were informed about the study first, and verbal and written consent was obtained
from those who accepted to participate in the study. Demographic data, Perceived
Stress Scale (PSS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI) were applied and
descriptive statistics and correlation analysis were used to evaluate survey scores and
components. In the comparison of the sleep quality and stress level of resident
physicians with their socio-demographic and medical characteristics, T-test was used
for paired comparisons and ANOVA test was used for three or more categorical
variables.
Findings: It was observed that 50.8% of the participants were women, and the
population under the age of 30 constituted 77.4% of the whole group when the age
distribution was examined. Those whose marital status was single constituted
approximately half of the whole group, those with children constituted 21.6%, and
those living only with their spouse or spouse and children constituted 49.7%. Of the
participants, 74.4% was working in the internal units, and 31.2% of the participants
were working as assistants for more than 36 months. The rate of duty is 78.9%, and 
the group with the highest percentage of monthly duty was the group who was on
call duty between 6-10 times. The stress level was found to be higher in those who
was working as an assistant for 7-12 months, those who mentioned that their income
was less than their income, those who drank alcohol regularly every day, and those
who did exercise every day. Sleep quality was found to be worse in those who were
older than 40, those who were working as an assistant for 1-6 months, those who
mentioned that their income was less than their income, and those who smoked
regularly every day. A moderate positive correlation was found between the
Pittsburg Sleep Quality Index and the Perceived Stress Scale.
Result: When resident physicians with poor sleep quality were examined, a
symptoms of stress was found, and a significant correlation was obtained between
sleep quality and stress. Improving the sleep quality of physicians receiving
education for the specialty in medicine and reducing stress factors will enable them
to receive higher quality specialist training and provide higher quality healthcare
services. Therefore, special attention should be paid to eliminating the negativities
that may impair sleep quality.
Keywords: Physician, Sleep Quality, Stress Level