Endüstri 4.0'ın döngüsel ekonomi performansına iş birliği bağlamında etkileri: Türkiye otomotiv tedarik zincirinde bir uygulama
The effects of industry 4.0 on the performance of the circular economy in the context of cooperation: An application in the automotive supply chain of Turkey
Yazar: EBRU KOL TETİK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL EROL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Giderek daha popüler hâle gelen Endüstri 4.0 teknolojileri ve bu yaklaşımın döngüsel ekonomi üzerindeki etkileri bilimsel araştırmalarca ele alınırken uygulayıcıların da ilgi odağı hâline gelmektedir. Güncel araştırmalara bakıldığında Endüstri 4.0'ın döngüsel ekonomi üzerindeki etkilerini araştıran yeterli sayıda ampirik çalışmanın olmadığı gözlemlenmektedir.   
Araştırmalarda genellikle Endüstri 4.0'ın üretim süreçlerinin iyileştirilmesinde geldiği düzeye dikkat çekilirken, tedarik süreçleri ile ilgili yenilenme ya da yeniden yapılanma konularına oldukça nadir odaklanıldığı görülmektedir. Bununla birlikte döngüsel ekonomiye yönelik bütünleşik etkilere ise daha seyrek rastlanmaktadır. Bu ikili kombinasyon üzerine yapılan araştırmalar eksik yönlerine rağmen literatüre katkı sağlasa da, mevcut durumda hiçbir çalışma Endüstri 4.0 ve döngüsel ekonomiyi birbirine bağlayan tedarik zinciri iş birliğinin moderatör etkisi üzerine derinlemesine bilgi verememektedir. Söz konusu alanda yapılan araştırmaların yeterli derinliğe sahip olmaması nedeniyle bu çalışma, özellikle Türkiye otomotiv sektöründe bu yöndeki bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Çalışmada Türkiye otomotiv sektöründe Endüstri 4.0 teknolojilerinin benimsenmesinin tedarik zinciri iş birliği üzerinden döngüsel tedarik zincirine etkileri ampirik olarak incelenmektedir.      
Araştırma bulguları Kısmi En Küçük Yapısal Eşitlik Modellemesi çerçevesinde değerlendirilerek anlamlı verilere ulaşılmıştır. Otomotiv sektörünün ana ve yan sanayisinde faaliyet gösteren 136 firmanın katılımıyla araştırma sonuçlandırılmıştır. Çalışma literatürde nadiren ele alınan Endüstri 4.0 teknolojilerinin döngüsel tedarik süreçlerine entegre etkilerine vurgu yaparak bilimsel çalışmalara ve uygulayıcılara yön tayin etmektedir. Geliştirilen ölçek kapsamında Endüstri 4.0 teknolojilerinin hem tedarik zincirinde iş birliğine etkilerine, hem de döngüsel tedarik süreçlerinin performansı üzerindeki yansımalarına dikkat çekilerek altı çizilmektedir. Endüstri 4.0'ın mevcut yeterliliklerinin tedarik zincirinde iş birliğine ve tedarik zincirinde iş birliğinin ise döngüsel ekonomiye birincil düzeyde etki yarattığı tespit edilmiştir. Ancak Endüstri 4.0'ın döngüsel ekonomi ilkelerini odağına alan tedarik süreçlerini ise ikincil düzeyde yönlendirdiği gözlenmektedir.      
Anahtar Sözcükler: Endüstri 4.0, Döngüsel Ekonomi, Döngüsel Tedarik Zinciri Yönetimi, Tedarik Zincirinde İş Birliği, Dijital Tedarik Zinciri.

Abstract:
While increasingly popular Industry 4.0 technologies and the effects of this approach on the circular economy are being addressed by scientific research, they are also becoming the focus of attention for the practitioners. Looking at the current research performed on this area, it is observed that there are not enough empirical studies investigating the effects of Industry 4.0 on the circular economy. While researches generally draw attention to the level of Industry 4.0 in improving production processes, they rarely focus on the renewal or restructuring of supply processes.
However, integrated effects for the circular economy are also rare. Although research on this dual combination contributes to the literature despite its shortcomings, no current study can provide in-depth information on the moderator effect of supply chain collaboration linking Industry 4.0 and the circular economy. Since the studies in this field do not have sufficient depth, this study is dedicated to conduct a scientific study to fill a gap in this direction, especially in the Turkish automotive industry.
This research empirically investigates the effects of the adoption of Industry 4.0 technologies in the Turkish automotive industry on the circular supply chain through supply chain cooperation. Significant data were obtained by evaluating the research findings within the framework of Partial Smallest Structural Equation Modeling. The research was concluded with the participation of 136 companies from the main and sub-industry of the automotive sector.
The study directs scientific studies and practitioners by emphasizing the integrated effects of Industry 4.0 technologies on cyclical supply processes, which are rarely discussed in the literature. Within the scope of the developed scale, the effects of Industry 4.0 technologies on cooperation in the supply chain and their reflections on the performance of cyclical supply processes are underlined. It has been determined that the current competencies of Industry 4.0 have a direct impact on cooperation in the supply chain and the cooperation in the supply chain on the circular economy. Still it is observed that Industry 4.0 leads the supply processes, which focus on circular economy principles, at a secondary level.
Keywords: Industry 4.0, Circular Economy, Circular Supply Chain Management, Supply Chain Collaboration, Digital Supply Chain.