Farklı meslek gruplarında KBRN eğitim modüllerinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluating the effectiveness of CBRN training modules across various profession groups
Yazar: BATUHAN ÇEBİ
Danışman: DOÇ. DR. MESUT ORTATATLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi KBRN Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Disiplinlerarası eğitim = Interdisciplinary education ; KBRN = CBRN ; Test istatistikleri = Test statistics ; Veri yorumlama-istatistiksel = Data interpretation-statistical ; Çoktan seçmeli testler = Multiple choice tests

Özet:
Modern dünyada KBRN tehditlerine karşı hazırlıklı olmanın önemi doğrultusunda, eğitimlerin meslek gruplarına göre özelleştirilmesinin katılımcıların bilgi ve beceri düzeylerine etkisi incelenmiştir. Ayrıca, eğitim programlarının etkinliğinin değerlendirilmesiyle gelecekteki eğitimlerin iyileştirilmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmanın amacı, farklı meslek gruplarına özel olarak tasarlanmış KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer) eğitim modüllerinin etkinliğini değerlendirmektir.
Araştırma, ön test-son test desenine sahip yarı deneysel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmaya, SBÜ KBRN Eğitim ve Simülasyon Merkezi'nden eğitim almış, tabip, yardımcı sağlık personeli, arama kurtarma personeli, yardımcı arama kurtarma personeli ve öğrenciler olmak üzere beş farklı meslek grubundan toplam 271 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 34,80 ± 9,53 olup, %36,53'ü kadın, %63,47'si erkektir. Eğitim öncesi ve sonrası, KBRN konusundaki bilgi ve farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla çoktan seçmeli 25-30 sorudan oluşan testler uygulanmıştır. Testler 100 puan üzerinden değerlendirilmiş ve 50 puan ve üzeri not alanlar başarılı kabul edilmiştir.
Eğitim öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmelerde, tüm meslek gruplarında ve cinsiyetlerde ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır. Ön testte 50 puanın üzerinde not alan katılımcı oranı %36,16 iken, son testte bu oran %90,04'e yükselmiştir. Meslek grupları arasında ön test puanları açısından istatistiksel fark bulunmuş, özellikle yardımcı arama kurtarma personelinin ön test puanlarının diğer gruplara göre daha düşük olduğu, ancak eğitim sonrası en yüksek not artışını gösterdikleri belirlenmiştir. Eğitim sonrasında başarısız olan 27 katılımcının büyük kısmını yardımcı sağlık personeli ve yardımcı arama kurtarma personeli oluşturmuştur.
KBRN eğitimi, katılımcıların bilgi ve beceri düzeylerini anlamlı ölçüde artırmaktadır. Eğitimlerin meslek gruplarına göre özelleştirilmesi, etkinliğini artırmakta ve katılımcıların mesleki ihtiyaçlarına daha iyi cevap vermektedir. Gelecekte, eğitim programlarının katılımcı geri bildirimlerine göre optimize edilmesi, ileri teknolojilerin (AR ve VR) daha sık kullanılması ve psikolojik dayanıklılık eğitimlerinin entegrasyonu ile eğitimlerin başarısı daha da artırılabilir. Eğitim programlarının düzenli aralıklarla güncellenmesi ve meslek gruplarına özel içeriklerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In line with the importance of being prepared against CBRN threats in the modern world, the impact of customizing training according to professional groups on participants' knowledge and skill levels was examined. Additionally, by evaluating the effectiveness of the training programs, it is aimed to improve future trainings. The aim of this study is to evaluate the effectiveness of CBRN (Chemical, Biological, Radiological, and Nuclear) training modules specially designed for different professional groups.
The research was designed as a quasi-experimental study with a pre-test and post-test design. A total of 271 individuals from five different professional groups—physicians, auxiliary health personnel, search and rescue personnel, auxiliary search and rescue personnel, and students—who received training from the SBÜ CBRN Training and Simulation Center participated in the study. The average age of the participants was 34.80 ± 9.53 years; 36.53% were female and 63.47% were male. Before and after the training, tests consisting of 25-30 multiple-choice questions were administered to measure knowledge and awareness levels regarding CBRN. The tests were evaluated out of 100 points, and those who scored 50 points or above were considered successful.
In evaluations conducted before and after the training, a statistically significant increase was found between the pre-test and post-test scores in all professional groups and genders. While the proportion of participants scoring above 50 points in the pre-test was 36.16%, this ratio increased to 90.04% in the post-test. A statistical difference was found between professional groups in terms of pre-test scores; particularly, it was determined that the pre-test scores of auxiliary search and rescue personnel were lower than those of other groups, but they showed the highest score increase after the training. The majority of the 27 participants who were unsuccessful after the training consisted of auxiliary health personnel and auxiliary search and rescue personnel.
CBRN training significantly increases participants' knowledge and skill levels. Customizing training according to professional groups enhances its effectiveness and better responds to participants' professional needs. In the future, optimizing training programs based on participant feedback, more frequent use of advanced technologies (AR and VR), and the integration of psychological resilience training may further increase the success of the trainings. It is recommended that training programs be updated at regular intervals and that content specific to professional groups be developed.