HTEA tabanlı FUCOM & KEMIRA-M entegre yöntemi ile sağlık sektöründe risk değerlendirme
Risk assessment in health sector with FMEA based FUCOM & KEMIRA-M integrated method
Yazar: NURAY ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF KILIÇ DELİCE
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Sağlık sektörünün en önemli birimlerinden birisi olan hastane acil servisleri, acilen bakılması gereken hastalara ilk müdahale ve tedavinin yapıldığı birimlerdir. Acil servislerde çalışan personel her gün birçok riskle karşı karşıya kalmaktadır. Karşılaşılan risklerin belirlenmesi ve bu risklere karşı gerekli önlemlerin alınması sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve sağlık hizmetlerinin kalitesini arttırmak açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada acil servislerde meydana gelebilecek olası riskler belirlenmiş, HTEA tabanlı FUCOM & KEMIRA-M yöntemi kullanılarak bir risk analizi çalışması gerçekleştirilmiştir. Önerilen yöntem kapsamında hastane acil servislerinde meydana gelebilecek riskler kriter olarak ve bu risklere karşı alınabilecek önlemler ise alternatif olarak ele alınmıştır. Bu doğrultuda 5 farklı ana dış ve iç kriter (psikososyal sağlık sorunlarına neden olan riskler, güvensiz nöbet ortamı-vardiya ortamı ve iletişimle ilgili riskler, alerji ve enfeksiyon ile ilgili riskler, ergonomik riskler, tıbbi cihaz-malzeme, araç ve gereçlerle bağlantılı riskler), 34 farklı alt kriter olmak üzere toplamda 39 kriter açısından 8 farklı alternatif 5 uzman tarafından değerlendirilmiştir. İlk olarak HTEA yöntemi kullanılarak uzman görüşlerine göre kriter öncelikleri bulunmuştur. Sonraki aşamada KEMIRA-M yöntemi kullanılarak medyan matrisi elde edilmiştir. Elde edilen medyan matrisine göre FUCOM yöntemi kullanılarak kriter ağırlıkları hesaplanmış, son olarak yine KEMIRA-M yöntemi kullanılarak alternatif sıralamaları ana kriterler ve alt kriterler için bulunmuştur. Yöntemin tutarlılığını göstermek amacıyla HTEA tabanlı FUCOM & KEMIRA-M yönteminden elde edilen sonuçlar HTEA tabanlı KEMIRA-M yönteminden elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Kullanılan yöntemler sonucunda alınması gereken en önemli önlemler başta çalışma şartlarının iyileştirilmesi olmak üzere kişisel koruyucu donanımların kullanımı, eğitim/seminer ve çalışma ortamı ergonomik düzenleme olarak bulunmuştur.

Abstract:
Hospital emergency services, which is one of the most important units of the health sector, are the units where the first intervention and treatment are made to the patients who need urgent care. Personnel working in emergency services face many risks every day. Identifying the risks faced and taking the necessary precautions against these risks is extremely important in terms of improving the working conditions of health workers and improving the quality of health services. In this study, possible risks that may occur in emergency services were determined, a risk analysis study was performed using FUCOM & KEMIRA-M method based on HTEA. Within the scope of the proposed method, the risks that may occur in hospital emergency departments are considered as criteria and the measures that can be taken against these risks are considered as alternatives. In this direction, 5 different main external and internal criteria (risks that cause psychosocial health problems, risks related to insecure seizure-shift environment and communication, risks related to allergies and infections, ergonomic risks, risks associated with medical devices-material, tools and equipment), 34 different sub-criteria, in terms of total 39 criteria, 8 different alternatives were evaluated by 5 experts. First, criteria priorities were found according to expert opinions by using FMEA method. In the next step, Median matrix was obtained by using KEMIRA-M method. Criteria weights were calculated by using FUCOM method according to the obtained median matrix, finally, alternative rankings were also found for the main-criteria and sub-criteria using the KEMIRA-M method. In order to demonstrate the consistency of the method, the results obtained from the HTEA-based FUCOM & KEMIRA-M method were compared with those obtained from the HTEA-based KEMIRA-M method. The most important precautions to be taken as a result of the methods used were found to be especially the improvement of working conditions, the use of personal protective equipment, training / seminars and working environment ergonomic arrangements.