Kronik bel ağrısında hareketle birlikte mobilizasyon yönteminin kısa ve uzun dönem etkinliğinin araştırılması
Investigation of short and long term effects of mobilization with  
movement techniques in chronic back pain
Yazar: HATİCE YAKUT
Danışman: PROF. DR. YAVUZ YAKUT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Hareket = Motion ; Hareketlilik = Mobility ; Lumbosakral bölge = Lumbosacral region ; Plasebolar = Placebos

Özet:
Çalışmamız nörolojik defisiti olmayan kronik bel ağrısı (KBA) tanısı 
almış hastalarda, hareketle birlikte mobilizasyon yönteminin kısa ve uzun dönemde 
etkinliğini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya KBA teşhisi konulan 36 hasta 
katıldı. Hastalar rastgele yöntemle 2 gruba ayrıldı. Çalışma grubuna, lumbal ve kalça 
bölgesine hareketle birlikte mobilizasyon uygulamaları, self egzersizler ve genel 
egzersiz programı, kontrol grubuna ise plasebo mobilizasyon ve genel egzersiz 
programı uygulandı. Tüm bireyler tedavi öncesi; ağrı (VAS- Kısa form-McGill), 
eklem hareket açıklığı, esneklik (Otur uzan testi-Modifiye Schober testi), 
kinezyofobi (Tampa Kinezyofobi Ölçeği), endurans (Sorensen test), yaşam kalitesi 
(SF-36), fonksiyonel düzey (Oswestry Bel Ağrısı Anketi), ruhsal durum (Hastane 
Anksiete ve Depresyon Ölçeği), hastaya özel fonksiyonellik (PSFS) ve hasta 
memnuniyeti açısından değerlendirildiler. Hastalar anlık etki açısından ilk tedavi 
seansı sonunda, 5 haftalık toplam 8 seanslık tedavi sonunda, 3 ay ve 6 ay sonunda 
değerlendirildiler. Ağrı (VAS) yönünden 12. ay tekrar değerlendirildiler. Tedavinin 
anlık etkisi değerlendirildiğinde, ağrı (VAS) puanında, kalça internal rotasyon ve 
lumbal lateral fleksiyon hareketinde gruplar arasında çalışma grubu lehine anlamlı 
sonuçların çıktığı gözlendi (p<0.05); Bu parametrelere ek olarak 5 haftalık tedavi 
sonunda ağrı Mc Gill puanı, kalça dış rotasyon, kalça fleksiyon ve lumbal 
ekstansiyon hareketlerinde de gruplar arasında çalışma grubu lehine anlamlı 
sonuçların çıktığı gözlendi (p<0.05); Kinezyofobi, fonksiyonel düzey, sağlıkla ilgili 
yaşam kalitesi, hastaya özel fonksiyonellik sonuçlarında 3. ay veya 6. ayda çalışma 
grubu lehine anlamlı farklar (p<0.05) bulunurken, lumbal fleksiyon ve DBK 
hareketinde, esneklik, endurans ve depresyon puanlarında anlamlı fark yoktu 
(p>0.05). Kronik bel ağrılı hastalarda hareketle birlikte olan mobilizasyon 
yönteminin ağrı ve hareket açıklığı yönünden plasebo mobilizasyona göre daha etkili 
olduğu, kısa dönemde kazanılan gelişmelerin uzun dönemde de korunduğu 
görülmüştür. Ancak daha uzun dönemlerde esneklik, endurans, fonksiyonel düzey 
açılarından daha bütüncül tedavilerle kombine edilebileceği düşünülmektedir. 
 
Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, mobilizasyon, lumbal bölge, plasebo

Abstract:
This study was planned to indicate efficiacy of mobilization 
with movement techniques in patients diagnosed chronic back pain without 
neurological deficits. Thirty six patients diagnosed with chronic back pain included 
in this study. Patients were randomized into two groups. In the therapy group we 
applied lumbar and hip mobilization techniques, self and general exercises. In the 
control group, we applied placebo mobilization and general exercises. All patients in 
the study were evaluated for pain (VAS- Short Form-McGill), range of motion, 
flexibility (sit&reach- Modified Schober Test), kinesiophobia (Tampa Kinesiophobia 
Scale), endurance (Sorensen Test), quality of life (SF-36), functional level (Oswestry 
Back Pain Questionairre), mental state (Hospital Anxiety and Depression Scale), 
patient functionality (PSFS) and patient satisfaction. After the first therapy session, 
patients were evaluated for immediate effects, second evaluations were carried out 
after 8 sessions (5 weeks) of therapy, and at the end of third and sixth months. 
Finally at the end of 12. month, patients were evaluated for pain using VAS. 
According to the results of this study; immediate effects of therapy, affected pain 
(VAS) scores, hip internal rotation and lumbar lateral flexion motions that the 
significant results were in favor of therapy group (p<0.05). In addition to this 
parameters, at the end of 5 weeks therapy, pain Mc Gill scores, hip external rotation, 
hip flexion and lumbar extension motion results were significantly in favor of 
therapy group (p<0.05). Results of Kinesiophobia, Functional Level, Health 
concerned Quality of life, Patient Functionality at the end of third and sixth months, 
therapy group was significantly different (p<0.05), for the results of lumbar flexion, 
straight leg raise, flexibility, endurance and depression scores there were no 
significant difference between groups (p>0.05). According to these outcomes, in 
chronic back pain patients, mobilization with movement technique was more 
effective when compared to placebo mobilization and short term improvements were 
preserved in long term. However in the long run, we believe that this therapy could 
be combined with more holistic approaches like flexibility, endurance and functional 
state, to be more effective. 
 
Key words: back pain, mobilization, lumbar region, placebo