Çevresel inovasyon faaliyetlerinin işletmelerin uluslararası rekabetçiliğine etkisi: Marmara Bölgesi kimya sektörü örneği
The influence of eco-innovations activities on international competitiveness of the firms: Marmara Region chemical industry example
Yazar: ESRA BAL
Danışman: PROF. DR. HALİM KAZAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kimya sektörü = Chemistry sector ; Marmara bölgesi = Marmara region ; Rekabet = Competition ; Rekabetçi davranış = Competitive behavior ; Uluslararası rekabet = International competition ; Çevre = Environment ; Çevre dostu davranışlar = Pro-environmental behaviours ; Çevresel değişim = Environmental change ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Çevresel inovasyon ve rekabet gücü arasındaki ilişki işletmelerin çevreci olmaya yönelik inovasyon uygulama maliyetlere odaklanıldığında, literatürde geniş tartışmalara konu olmuştur. Bu çalışma, Türk kimya endüstrisi örneğini vurgulayarak bu tartışmaya katkıda bulunmaya çalışmaktadır. Çalışma, 159 işletmeden bilgisayar destekli telefon görüşmelerinden elde edilen verileri kullanarak, üç tür çevresel inovasyonun yeniliğin (yönetim, süreç ve ürün) işletmelerin uluslararası rekabet gücü üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Ek olarak, çalışma, bu üçlü çevresel -inovasyon modelinin kapsamını, iç pazar performansı ve inovasyon olgunluk seviyesini ılımlı değişkenler olarak hesaba katarak genişletmektedir. Önerilen ilişkiler çoklu regresyon yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, çevresel yönetim inovasyonun uluslararası rekabet edebilirliği olumsuz yönde etkilediğini, çevresel -süreç ve çevresel -ürün inovasyonunun uluslararası rekabet edebilirlikle nötr ilişkileri olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, rekabet performansı açısından "yeşil olmaya değmez" olduğunu göstermiştir, ancak ılımlaştırıcı değişkenler bazı çevresel inovasyonlar için uluslararası rekabet edebilirlik üzerindeki etkisini değiştirmiştir. Birincisi, iç pazar performansı ve çevresel yönetim inovasyonu arasındaki etkileşim uluslararası rekabeti pozitif yönde etkilerken, iç piyasa performansı ve çevresel süreç inovasyonu arasında negatif bir ilişki vardır. Bulgular, işletmelerdeki inovasyon olgunluk seviyesinin çevresel yönetim ve çevresel süreç inovasyonları ile rekabetçilk arasında ılımlaştırıcı rolünü ortaya çıkarmıştır. Bu ampirik bulgular, gelişmekte olan ekonomilerdeki çevresel inovasyon faaliyetlerinin uluslararası pazarlarda rekabet avantajı elde etmek için henüz erken bir aşamada olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, bu çalışma, gelişmekte olan ekonomilerdeçevresel inovasyon faaliyetlerinin teşvik edilmesine ilişkin iş politikalarının ve stratejilerinin şekillendirilmesini destekleyebilir.

Abstract:
The link between eco-innovation and competitiveness has been the subject of extensive debate, with research shifting from a focus on the costs of greening firms to its implementation. This study attempts to contribute to the debate by highlighting the case of the Turkish chemical industry. Using data derived from computer-assisted telephone interviews across 159 companies, we explore the influence of three types of eco-innovation (organizational, process and product) on the international competitiveness of firms. Additionally, our study extends the scope of this tripartite model of eco-innovation by accounting for domestic market performance and the maturity level of innovations as moderating variables. The proposed relationships are tested using multiple regression method. The results of the study reveal that eco-organizational innovation has negative influence on international competitiveness whereas eco-process and eco-product innovation has neutral relationships with international competitiveness. The findings have shown that " it does not pay to be green" in terms of competitive performance however moderator variables change the influence of eco-innovations on international competitiveness for certain type of eco-innovations. First, domestic market performance and eco-organizational interaction positively influence international competitiveness whereas domestic market performance and eco-process innovation negatively correlates. The findings proved that the relationship between eco-organizational and eco-process innovation and international competitiveness is moderated by the maturity level of innovation within the companies. These empirical findings elicit eco-innovation activities in developing economies is still premature to gain a competitive advantage in international markets. Therefore, this study could support shaping business policies and strategies regarding promoting ecological innovation activities in developing economies