Kişilik özelliklerinin iş-aile yaşam çatışması ve tükenmişlik üzerine etkileri
Effects of the personality traits on the work-family life conflict and burnout
Yazar: SERAP YÜCEL
Danışman: PROF. DR. RİFAT İRAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; İş-aile çatışması = Work-family conflict ; İş-yaşam çatışması = Work-life conflict

Özet:
Bu araştırmanın amacı kişilik özelliklerinin sağlık çalışanlarının iş-aile çatışmasına ve tükenmişlik seviyelerine etkilerini araştırmak olarak belirlenmiştir. Araştırmada anket tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında beş faktör kişilik ölçeği, iş-aile çatışması ölçeği ve tükenmişlik ölçeği olmak üzere 3 farklı ölçek kullanılmıştır. Tüm ölçekler kapalı uçlu sorulardan oluşmaktadır. Cevaplar için 5li Likert Skalası kullanılmıştır. Anketler Van il merkezinde bulunan kamu ve özel hastanelerde yapılmıştır. Bu araştırmada sağlık çalışanları hedef alınmış olsa da sağlık çalışanları grubu, hemşireler ve hastabakıcılar ile sınırlandırılmıştır. Toplamda 575 anket analize dahil edilmiştir. Sonuçlar göstermiştir ki; kişilik özelliklerinin iş-aile çatışması ve tükenmişlik alt boyutları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte iş aile çatışmasınnın tükenmişlik üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu ve yine çatışmanın kişilik özellikleri ve tükenmişlik alt boyutları arasındaki ilişkide kısmi veya tam aracı rolleri bulunduğu ortaya konmuştur. Bu anlamda kişilik özelliklerinin, tükenmişliğin ve iş ve aile arasında kurulması gereken yaşam dengesinin örgütsel ve kişisel performanslar için çok önemli olgular oldukları ve bu faktörlerin örgüt içinde dikkatle ele alınmaları gerektiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The objective of this study is to find out the effect of personality traits on the health care employees' work-life conflicts and burnout levels. In this context, in this study, survey method and three different scales were used which are: Big five personality traits scale, burnout inventory and work-family life conflict scale to obtain information from the participants. All of the scales used  have only closed-end questions and 5-point Likert Scale. Survey was conducted in the central Van, within the chosen public and private hospitals.
 The target population was health care employees who work in hospitals. However, only the nurses and patient service assistants are included in this study. A total of 575 questionnaires  were included in the analysis. The results showed that personality traits play a significant role in work-family conflicts as well as on the burnout levels of the healthcare employees. In addition, the results also show that work-family life conflicts have an effect on the burnout levels of the employees and have a limited or full moderator role between the relationship of personality traits and burnout levels. Based on these findings it was suggested that the variables examined in this study are very important for the individual and organisational management and therefore they should be prudently taken into consideration by health care organisations.