İşletmelerin sürdürülebilirlik performansları ve muhasebe temelli  performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile karşılaştırılması: BİST sürdürülebilirlik endeksinde bir uygulama
Comparison of enterprises' sustainability performance and accounting-based performance with multi-criteria decision making methods: An application in BIST sustainability index
Yazar: ASİYE SUNA SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. BURCU DİNÇERGÖK
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Sosyal, çevresel ve ekonomik boyutları olan sürdürülebilirlik kavramı son yıllarda işletmeler ve işletme paydaşları açısından çok önemli bir konu haline gelmiştir. Yatırımcılar ve finans çevreleri de iyi yatırım kararları alabilmek adına finansal bilgiler kadar finansal olmayan bilgilere de önem vermektedir. Bu sebeple sürdürülebilirlik performansının objektif bir şekilde ölçümü hem mevcut paydaşlar hem de işletmelere gelecekte yatırım yapmayı düşünen taraflar açısından son derece önemlidir.  Çok kriterli karar verme yöntemleri performans ölçümlerinde çok boyutlu analiz imkanı sağlama, kapsamlı ve sistematik yaklaşım sunma, hassas sonuçlar elde etme, birbiriyle çelişen kriterleri dikkate alma yönleriyle öne çıkmaktadır. Bu çalışmada Topsis, Moora ve GRA yöntemleri ile 2018-2022 yılları arasında seçilmiş olan 10 işletmenin sürdürülebilirlik ve muhasebe temelli performansları değerlendirilmiştir. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde ise Geliştirilmiş Entropi yöntemi kullanılmıştır. Sosyal boyutlardan kadın yönetici oranı en yüksek ağırlığa sahip iken çevresel boyutlardan atık miktarı en düşük ağırlığa sahip olarak bulunmuştur.  Migros sürdürülebilirlik performansı, Ford Otosan ise finansal performansı en yüksek işletme olarak belirlenmiştir. Pearson Korelasyon analizi sonuçları iki sıralama arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir.    
Anahtar Sözcükler: Sürdürülebilirlik Raporlaması, Muhasebe Temelli Performans, Türkiye'de Sürdürülebilirlik

Abstract:
The concept of sustainability, which has social, environmental and economic dimensions, has become a very important issue for businesses and business stakeholders in recent years. Investors and financial circles also attach importance to non-financial information as much as financial information in order to make good investment decisions. For this reason, objective measurement of sustainability performance is extremely important for both current stakeholders and parties considering investing in businesses in the future. Multi-criteria decision-making methods stand out in terms of providing multi-dimensional analysis in performance measurements, offering a comprehensive and systematic approach, obtaining precise results, and taking into account conflicting criteria. In this study, the sustainability and accounting-based performances of 10 businesses selected between 2018-2022 were evaluated with Topsis, Moora and GRA methods. The Enhanced Entropy method was used to determine the criteria weights. While the rate of female managers had the highest weight among social dimensions, the amount of waste was found to have the lowest weight among environmental dimensions. Migros was determined as the company with the highest sustainability performance, while Ford Otosan was determined as the company with the highest financial performance. Pearson Correlation analysis results showed that there was no statistically significant relationship between the two rankings.
Keywords: Sustainability Reporting, Accounting Based Performance, Sustainability in Turkey