Sağlık sistemleri çerçevesinde hekim yetiştirme ve istihdam etme modelleri üzerine bir alan araştırması
A field study on physician training and employment models within the framework of health systems
Yazar: OSMAN ÇÖLLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL EKE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hekimler = Physicians ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Yetiştirme = Training ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öncelikle Türkiye'de ve dünyada uygulanan sağlık sistemleri ve bu sistemlerin başat ülkelerindeki mevcut hekim yetiştirme ve istihdam etme süreçlerini incelemek ve devamında da elde edilen bilgiler ışığında Türkiye'deki mevcut sistemin işleyişini değerlendirerek hekimlik sürecine yönelik yeni öneriler getirebilmektir. Bu amaçla, hem bu süreci yaşamış kişiler olarak hem de hâlihazırda yaşamakta olanları gözlemleme şansı olan hekimler üzerinde yapılan bir alan araştırmasıyla da Türkiye'deki mevcut süreç ele alınmaya çalışılmıştır. Araştırma evrenini Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışmakta olan öğretim elemanları oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, literatür incelemesi ışığında araştırmacının kendisi tarafından hazırlanan 52 soruluk bir anket kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 283 anket değerlendirmeye alınmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiş ve betimleyici bilgiler elde etmek amacıyla farklı istatistiksel testler yapılmıştır. Ayrıca, değişkenler ile anket soruları arasındaki ilişkiler T-Testi, ANOVA ve Post Hoc (Tukey) testleriyle incelenmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre, hekimlik sürecini oluşturan "tıp fakültesi tercihi, lisans düzeyinde verilen tıp eğitimi, mezuniyet sonrası uzmanlaşma ve istihdam" konularının her biriyle ilgili temel faktörler ve bazı sorunlar tespit edilmiştir. Her bir aşamaya özgü olarak ortaya çıkan bu temel sorunlar, sürecin nihai meyvesi olan hekimin niteliğini ve etkinliğini oldukça etkilemektedir. Dolayısıyla, bir toplumun çok önemli yapıtaşları olan hekimlerin doğru bir şekilde seçilmesi, tam donanımlı yetiştirilmesi ve en uygun şekilde istihdam edilmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı ve üniversiteler başta olmak üzere konuyla ilgili tüm paydaşların gerekli çalışmaları yapmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık Sistemleri, Hekimler, Hekimlik, Hekim Yetiştirme, Hekim İstihdamı

Abstract:
The purpose of this study is first of all to examine the health systems used in Turkey and in the world as well as the existing processes of physician training and employment within the leading countries of these systems. And then, in the light of the obtained data, it is aimed to evaluate the functioning of the current system in Turkey as well as to be able to bring new proposals for the process of medical profession. To this end, the prevailing process in Turkey was tried to be addressed through a field study on the physicians who not only had already experienced it, but also still have a chance to observe the ones living through this process. The population of this study consists of the faculty members working in Süleyman Demirel University, Faculty of Medicine. A 52-item questionnaire prepared by the researcher himself in the light of literature review was used as the data collection tool. Within the scope of the study, 283 questionnaires were evaluated. The collected data were analyzed using IBM SPSS 21.0 program, and different statistical tests were performed to obtain descriptive information. In addition, the relationships between the variables and the questionnaire were examined by T-Test, ANOVA and Post Hoc (Tukey) tests.

According to the results of the study, basic factors as well as some problems were determined related to the each of the issues of medical profession process, which are "preference for medical faculty, medical education given at undergraduate level, postgraduate specialization and employment. These fundamental factors and problems, which are peculiar to each stage, have a significant effect on the quality and effectiveness of the physician, the ultimate fruit of the process. Therefore, it is recommended that all relevant stakeholders, particularly the Ministry of Health and universities, should carry out the necessary studies in order to select correctly, train and employ properly the well-educated physicians who are the primary elements of a society.

Keywords: Health Systems, Physicians, Medical Profession, Physician Training, Physician Employment