Servet-i Fünûn romancılarının romanlarında mekân eşya kıyafet
Space article cloth in Servet-i Fünûn (wealth of sciences) novels
Yazar: NERGİZ GAHRAMANLI
Danışman: PROF. DR. HASAN AKAY
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eşyalar = Goods ; Giysiler = Clothes ; Mekan = Space ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Roman = Novel ; Servet-i Fünun Dönemi = Servet-i Fünun Period ; Servet-i Fünun edebiyatı = Servet-i Fünun literature ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Servet-i Fünûn Romancılarının Romanlarında Mekân Eşya Kıyafet adlı çalışmamızda ilk önce Lâle Devri'nden beri Osmanlı Devleti'nde yapılan yenilikler anlatıldı. Tanzimat Fermanı toplumu nasıl etkiledi? Siyasî ve sosyal alanda neler yaşandı? Eğitim sisteminde ne gibi değişiklikler görüldü? Hangi tercümeler yapıldı, batıdan ülkeye hangi edebî türler girdi? gibi sorularla ülkede görülen değişim süreci çeşitli araştırmacıların çalışmaları, bilgi ve yorumları kullanılarak anlatıldı. Roman türünde yapılan örnekler, Tanzimat romanı, Servet-i Fünûn romanı üzerinde duruldu.Batılılaşma ve yenileşme meselesinin ortaya çıkardığı değişim, Servet-i Fünûn romancılarının romanlarından yola çıkarak tespit edilmeye çalışıldı. Sosyal hayattaki değişimin önemli göstergelerinden olan mekân eşya kıyafet unsurlarının romanlarda karşımıza nasıl çıktığı, örneklerle ve tüm ayrıntılarıyla gösterildi.Çalışmanın Servet-i Fünûn Romancılarının Romanlarında Mekân bölümünde mekân unsurunun işlevi üzerinde duruldu. Ev, yalı, köşk, konak ve apartman vb. mekânların önemli özellikleri, İstanbul'un alafranga hayatının yaşandığı birçok eğlence, gezinti ve alışveriş yerleri tespit edildi ve örneklerle incelendi.Servet-i Fünûn Romancılarının Romanlarında Eşya bölümünde mobilya alanlarındaki değişiklik, tuvalet ve süs unsurları, modernleşme çabaları üzerinde duruldu. Yalı ve konakların vazgeçilmez unsuru olan piyanoya, zengin evlerinde ayrı bir odada yer alan kütüphane ve kitaba yer verildi.Servet-i Fünûn Romancılarının Romanlarında Kıyafet bölümünde moda, kadın ve erkek kıyafetlerinde ortaya çıkan yenilikler, Osmanlı kadınlarının ve erkeklerinin Avrupa modellerini tercih etmesi, birçok kıyafet çeşidinin bu değişiklikten etkilenmesi, Avrupa tarzında ayakkabıların giyilmeye başlanması anlatıldı.Yaptığımız bu çalışmanın sonucunda, Servet-i Fünûn romancılarının toplumdaki yenilikleri romanlarına aktardıkları, romanlarında yer alan mekân eşya kıyafet unsurlarının değişen toplumun bir parçası olduğu ve sosyal hayattaki değişikliklerin bu unsurlar vasıtasıyla nasıl etkin bir şekilde meydana çıktığı ve yayıldığı ortaya konuldu.Anahtar Kelimeler: Servet-i Fünûn, roman, mekân, eşya, kıyafet.

Abstract:
In our study of Space, Article, Cloth in Servet-i Fünûn (Wealth of Sciences) Novels, the innovations performed have been represented since Tulip Period and after Tanzimat Reform Era. The replies to the questions How did Imperial Edict of Tanzimat affect the society? What happened in political and social arena? What kind of changes performed in the education system? Which translations being made, which literate types transferred from west to the country? Have been explained accompanied by the studies, knowledge and comments of the various researchers. Tanzimat Era Novels, Servet-i Fünûn Novels have been emphasized as the examples of novels.The alteration which has been resulting from the westernization and improvement issues have been determined regarding the novels of the novelists of Servet-i Fünûn Era. How space article cloth issues as the most important indicators of the changes in social life came into view in the novels have been represented by examples and with all details.In the Space in Servet-i Fünûn Novels section of the study, the function of the space issue has been emphasized. The important aspects of the spaces such as house, seaside residence, mansion and apartment, etc, and a number of entertainment, promenade and shopping areas where the European life style of Istanbul was being continued have been determined and examined by examples.In Article in Servet-i Fünûn Novels section changes in furniture, toilet and ornament issues, modernization endeavours have been emphasized. Piano as the inevitable issue of seaside residences and mansions, a library which was located in a separate room in rich houses have been mentioned.In the Cloth in Servet-i Fünûn Novels section, the improvements in women and men?s clothes, the preference of Ottoman women and men for European models and their effect to various cloth types and the dressing of European style shoes have been emphasized.As a result of this study performed, it has been set forth that Servet-i Fünûn novelists have transferred the reforms in the society into their novels and the space article cloth issues in their novels have been the part of the changing society and how the changes in social life have appeared and distributes by these issues.Keywords: Servet-i Fünûn, novel, space, article, cloth