Tıpta büyük veri kullanımının etkisi: Hasta hekim ilişkisinde yaşanan dönüşüm
The effect of the use of big data in medicine: The transformation in the patient- physician relationship
Yazar: BAŞAK ERYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER ÇELİK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Büyük veri = Big data ; Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Hastalar = Patients ; Hastalık = Disease ; Tıp = Medicine ; Tıp sosyolojisi = Medical sociology

Özet:
Tıpta büyük veri kullanımının etkisi: Hasta hekim ilişkisinde yaşanan dönüşüm
Bu çalışmada sağlık bakım hizmetine dair en kritik temasın tarafları olan hasta ve hekim arasındaki ilişki bağlamında teknolojik gelişmelere bağlı yaşanan büyük veri kullanımının neyi, nasıl dönüştürdüğü tartışılmıştır.
Çalışmada büyük veri kullanımının sağlık hizmeti sunum etkinliğine yönelik olarak hasta hekim ilişkisini ne yönde değiştirdiği, bu ilişkideki yararlılığı veya verimliliği hangi yönde etkilediği, hekimlerin tutum ve görüşlerinde nasıl bir değişim yaşandığı, entelektüel yeterliliklerini nasıl etkilediği, büyük veri kullanımı ile hız, süre, etkinlik, güven, eşitlik, güvenlik, kalite, malpraktis, uzaktan takip ve tedavi, memnuniyet, odaklanmış sağlık hizmeti, kişiselleştirilmiş tedavi, modelleme, iktidar, maliyet ve sağlık hizmet modelleri gibi hususlarda nasıl bir dönüşüm yaşandığı gibi temel sorulara cevap aranmıştır.
Bu amaçla nicel araştırma yöntemlerinden anket veri toplama tekniği ile 130 hekime ulaşılmıştır. Ek olarak nitel verilerin elde edilmesi için konu üzerine özel olarak birikim sahibi olduğunu bildiğimiz 12 hekim ile görüşülmüş ve derinlemesine mülakat yöntemlerinden yüz yüze görüşme tekniği uygulanmıştır. Paylaştıkları görüşleri nicel anket veri toplama tekniği uygulanarak elde edilen verilerle birlikte analiz edilerek betimsel nitelikte karma bir çalışma gerçekleştirilmiştir.
Çalışmada hekimlerin çoğu büyük veri kullanımına yönelik olarak sağlık personelinin tümünün eğitilmesi ve dijital hastanelerin ülke çapında yaygınlaştırılması gerektiği inancına sahip olduklarını ifade ettiler. Büyük veri kullanımı ile hasta hekim ilişkisine yönelik entelektüel yeterliliğin gelişeceği, tutum ve görüşlerin olumlu yönde değişeceğine inandıklarını bildirdiler. Sağlık bakım hizmetinde yararlılığın ve verimliliğin sağlanacağını vurgulamışlardır. Sonuç olarak da hastanelerde sunulan sağlık hizmetlerinin etkinliğinin ve kalitesinin artacağı kanısında olduklarını ifade etmişlerdir.
Büyük veri kullanımı ile hasta hekim ilişkisine yönelik olarak; hız, süre, etkinlik, güven, eşitlik, güvenlik, kalite, malpraktis, uzaktan takip ve tedavi, memnuniyet, odaklanmış sağlık hizmeti, kişiselleştirilmiş tedavi, modelleme, iktidar, maliyet ve sağlık hizmet modelindeki dönüşüm gibi kavramlara dair sağlık bakım hizmetlerini geliştirecek olumlu dönüşümlerin yaşandığı ve hasta hekim ilişkilerindeki dönüşümün sağlık bakım hizmetlerine yönelik olarak sağlık ve hastalık sosyolojisindeki tarihsel sürecin en verimli döneminin başladığı düşünülmektedir. Hekimler hasta hekim ilişkisine dair sürecin tamamen nesneleştirilmesinden kaygılı olup, geleneksel ve mesleksel yaklaşımlarla büyük veri kullanımının ortak amaca yönelik olarak sinerjik üretimini gerçekleştirmek üzere planlı çaba harcanmasının yararlı olacağına inanmaktadırlar.
Anahtar Kelimeler: Sağlık ve hastalık sosyolojisi, büyük veri, hasta-hekim ilişkisi

Abstract:
The Effect of the Use of Big Data in Medicine: The Transformation in the Patient- Physician Relationship
The present study discusses what the use of Big Data brought about by the technological developments transformed in the context of relationships between physicians and patients that are the parties of the most critical contact in healthcare services and how this transformation took place.
The study aims to answer fundamental questions about the process of providing healthcare services, such as how Big Data use changed the patient-physician relationship and how it affected the beneficially and efficiency of this relationship, how the attitudes and behaviors of physicians changed, how the use of Big Data influenced their intellectual competence, and what transformations Big Data fostered in terms of speed, time, efficacy, trust, equality, security, quality, malpractice, remote diagnosis and treatment, satisfaction, focused healthcare, personalized treatment, modeling, potency, cost, and healthcare models.
To this end, 130 physicians were contacted through surveying, a quantitative research method. Additionally, we interview 12 physicians we deemed experienced on the subject in order to obtain qualitative data. In-person interview method, a type of intensive interviewing, was employed. A descriptive mixed methods study was conducted by the analysis of the interviews together with the quantitative survey data.
Most participating physicians are of the opinion that all healthcare professionals should receive training on big data use and the number of digital hospitals should be increased nationwide. They also believe that Big Data use will improve the intellectual competence, and the attitudes and opinions related to patient-physician relationships and ensure efficacy and efficiency of healthcare. They also expressed that they believed that the efficiency and quality of healthcare services provided in hospitals would increase.
With respect to patient-physician relationships, it is believed that the use of Big Data favorably transforms healthcare services in terms of speed, time, efficacy, trust, equality, security, quality, malpractice, remote diagnosis and treatment, satisfaction, focused healthcare, personalized treatment, modeling, potency, cost, and transformation of healthcare models and that this transformation in patient-physician relationships and healthcare services is the start of the most efficiency period in the historical progression of the sociology of health and illness. Concerned about the complete objectivization of patient-physician interactions, physicians believe that it would be beneficial to put an organized effort into a synergic production of Big Data use towards a common goal through traditional and professional approaches.
Key words: sociology of health and illness, big data, digital health services, patient- physician relationship