İnfertilite tedavisi gören kadınların başa çıkma stratejileri, evlilik doyumları ve umutsuzluk düzeylerinin ilişkisi
The relationship between coping strategies, marital satisfaction and hopelessness level of women receiving infertility treatment
Yazar: ELİF AKAN ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ A. ÖZLEM MESTÇİOĞLU
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Kadınlar = Women ; Kısırlık = Infertility ; Stresle başetme = Coping with stress ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma infertilite tedavisi gören kadınların stresle başa çıkma stratejilerini, umutsuzluk düzeyini ve evlilik doyumunu inceleyerek bunların birbirleri olan ilişkilerinin nasıl olduğunu araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma İstanbul'da infertilite tedavisi gören 20–50 yaş arasında rastgele seçilen 143 kadından oluşmaktadır. Çalışmamızda veri elde edebilmek için "Sosyo-demografik Form", "Evlilik Doyumu Ölçeği", "Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve "Stresle Başa Çıkma Yolları Ölçeği" kullanılmıştır.
Stresle Başa Çıkma, Beck Umutsuzluk ve Evlilik Doyumu Ölçekleri ile elde edilen veriler, ölçek türü göz önünde bulundurularak test edilmiştir. Bu çalışmada parametrik ve non-parametrik test teknikleri birlikte kullanılmıştır. Stresle Başa Çıkma Ölçeği, yedi alt boyuttan oluşan likert tipi bir ölçektir. Bu ölçek, parametrik test teknikleri kullanılarak geçerlilik ve güvenirliliği test edilmiştir. Değişkenler arası ilişkileri incelemek ve araştırma hipotezlerini test etmek için Stresle Başa Çıkma, Beck Umutsuzluk ve Evlilik Doyumu arasındaki ilişkiler Spearman Rho Korelasyonu ile test edilmiştir. Spearman Rho Korelasyonunun kullanılmasının nedeni, Beck Umutsuzluk ve Evlilik Doyumu ölçeklerinin likert tipi ölçek olmaması ve non-parametrik test tekniklerine uygun bulunmasıdır. 
Araştırmada infertilite tedavisi görenlerin stresle başa çıkma çabaları, umutsuzluk düzeyi ve evlilik doyumları arasındaki ilişkiler ile bu değişkenlerin demografik faktörlerle ilişkisi ele alınıp incelenmiştir.
İnfertilite tedavisi görenlerde, dışarıdan gelen olumlu ve olumsuz tepkiler umutsuzluk düzeyi üzerinde etkili olabilmektedir. Dışarıdan gelen tepkiler (eşin tutumunda değişiklik, eşin ailesinin tepkisi, kendi ailesinin tepkisi) ile Umutsuzluk düzeyi ve Evlilik doyumu arasında herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Genellikle evlilik doyumu yüksek olan eşler, problemlere birlikte göğüs germekte ve birlikte sorunlarla baş etmektedirler.  İnfertilite tedavisi gören kadınlarda, Evlilik Doyumları arttıkça Umutsuzluk düzeylerinin de azaldığı görülmektedir. Buna ilave olarak, tedavi ve evlilik süresi hem umutsuzluk düzeyini hem de evlilik doyumunu etkileyebilmektedir.
Sonuç olarak bu çalışmada, Tedavi Süresi ve Evlilik Süresi ile Umutsuzluk Düzeyi arasında, yine Tedavi Süresi ve Evlilik Süresi ile Evlilik Doyumu arasında ilişki bulunduğuna dair hipotezler geliştirilmiş, ancak bu hipotezlere yönelik herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Psikolojik destek görme ve Sosyal destek görme ile umutsuzluk düzeyi arasında da öngörülen hipotez de gerçekleşmemiş, bu ilişkilerin anlamsız olduğu bulgusuna erişilmiştir. İnfertilite tedavisi gören kadınlarda Eğitim Düzeyi ve Gelir Düzeyinin artması da Umutsuzluk Düzeylerini azaltıcı bir etken olduğunun ortaya çıkması da bu çalışmanın bulguları arasındadır.

Anahtar Kelimeler: İnfertilite, Stresle Başa Çıkma, Umutsuzluk, Evlilik Doyumu

Abstract:
This study has discussed the strategies of managing stress, level of hopelessness and marital satisfaction of women receiving infertility treatment, and also investigated the relationship between them. In Istanbul, 143 women aged 20-50 years receiving infertility treatment have been randomly selected for the study. 'Socio-Demographic Form', 'Marriage Satisfaction Scale', 'Beck Hopelessness Scale' and 'Ways of Coping with Stress Scale' have been used to obtain data.
The data obtained from 'Ways of Coping with Stress Scale', 'Beck Hopelessness Scale' and 'Marriage Satisfaction Scale' has been tested considering scale type. In this study, parametric and non-parametric test techniques have been used together. The 'Ways of Coping with Stress Scale' is a Likert-type scale, which consists of seven sub-dimensions. The relationship between managing stress, Beck hopelessness and marital satisfaction has been tested with Spearman Rho correlation to examine the relationship between variables and to test research hypotheses. The reason for the use of Spearman Rho correlation is that Beck hopelessness and marital satisfaction scales are suitable for non-parametrıc test techniques and not Likert-type scales.
It has been studied the relationship between the strategies of coping with the stress, level of hopelessness and marital satisfaction of those who receive infertility treatment. Additionally, the relationship between these variables and demographic factors has been studied.
Positive and negative reactions from outside may also affect the level of the hopelessness of women receiving the infertility treatment. It has not been found a relationship between the external reactions (changes in the attitude of the spouses, the reaction of spouses' family, the reaction of women's family), the level of hopelessness and marital satisfaction. Spouses with high marital satisfaction usually face and deal with problems together. It can be seen that the level of hopelessness decrease when marital satisfaction increases in women receiving infertility treatment. Additionally, the duration of treatment and marriage can affect both the level of hopelessness and marital satisfaction.
In conclusion, in this study; hypotheses were established that there were relationships between Treatment Duration, Marriage Duration and Level of Hopelessness and also Treatment Duration, Marriage Duration and Marriage Satisfaction. However no relationships were found for these hypotheses. The predicted hypothesis between psychological support, social support and the level of hopelessness has not been occurred, as it has been decided the relationship between them is senseless. Additionally, it has been found that the rise in Education Level and Income Level is a factor to reduce the Level of Hopelessness for women whom receiving infertility treatment.

Keywords: Infertility, Coping with Stress, Hopelessness, Marital Satisfaction