Sağlıklı bireylerde yüksek ve düşük açısal hızlarda yapılan eksentrik egzersizlerin ayak bileğinde sensorimotor kontrol üzerine etkileri
A comparison of the effects of eccentric exercises performed at high and low angular velocities on sensorimotor control of the ankle in healthy individuals
Yazar: ONUR EVREN
Danışman: PROF. DR. BEDRETTİN AKOVA
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada, sağlıklı bireylerde evertör kas grubuna yönelik yüksek ve düşük açısal hızlarda yapılan eksentrik egzersizlerin ayak bileğinde sensorimotor kontrol üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma 18–40 yaşları arasında sağlıklı 20 gönüllü iki gruba ayrılarak gerçekleştirilmiştir. İzokinetik dinamometre ile birinci gruba 180°/s, ikinci gruba 60°/s açısal hızlarda eksentrik egzersiz programı, 4 hafta boyunca yaptırılmıştır. Program öncesinde ve sonrasında Y denge testi, eklem pozisyon hissi ölçümü ve izokinetik kuvvet testleri uygulanmıştır.
Egzersizler sonrasında yüksek hız grubunda sol ayak pasif 10°, sağ ayak aktif 10° ve aktif 20°; düşük hız grubunda ise sol ayak pasif 10° ve 20°, sağ ayak aktif 10° eklem pozisyon hissi ölçümlerinde anlamlı iyileşme gözlemlenmiştir (p<0,05). Y denge testinde, yüksek hız grubunda sol bacak anterior, posterolateral, posteromedial ile sağ bacak anterior ve posterolateral uzanımlarda; düşük hız grubunda ise sol bacak posterolateral ve sağ bacak anterior uzanımlarda anlamlı yükseliş kaydedilmiştir (p<0,05). İzokinetik kuvvet testlerinde, yüksek hız grubunda tüm ölçümlerde; düşük hız grubunda ise sol bacak konsentrik 60°/s ve 180°/s, sağ bacak konsentrik 60°/s ve 180°/s ile sağ bacak eksentrik 60°/s açısal hızlarda evertör pik tork değerlerinde anlamlı artış tespit edilmiştir (p<0,05). Gruplar arası kıyaslamalarda, Y denge testi sol bacak posterolateral uzanım; kuvvet testi sol bacak eksentrik 60°/s ve sağ bacak konsentrik 60°/s açısal hız evertör pik tork parametrelerinde yüksek hız grubunun düşük hız grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek gelişim kaydettiği belirlenmiştir.
Bu çalışmanın sonuçlarına göre, evertör kaslara yönelik eksentrik egzersizlerin sensorimotor kontrol üzerine olumlu etkileri olduğu ve klinikte kullanılabileceği, yüksek hızda eksentrik egzersizlerin kısmen olumlu bir fark yaratabileceği söylenebilir.

Anahtar kelimeler: peroneal kas kuvveti, eksentrik egzersiz, izokinetik dinamometre, propriosepsiyon.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of eccentric exercises for the evertor muscle group performed at high and low angular velocities on ankle sensorimotor control in healthy subjects.
The study was carried out by dividing 20 healthy volunteers aged between 18-40 years into two groups. An eccentric exercise program with isokinetic dynamometer at angular velocities of 180°/s in the first group and 60°/s in the second group was performed for 4 weeks. Y balance test, joint position sense measurement and isokinetic strength tests were performed before and after the program.
After the exercises, significant improvement was observed in the left foot passive 10°, right foot active 10° and active 20° joint position sense measurements in the high-speed group and in the left foot passive 10° and 20°, right foot active 10° joint position sense measurements in the low-speed group (p<0.05). In Y balance test, there was a significant increase in left leg anterior, posterolateral, posteromedial and right leg anterior and posterolateral reaches in the high-speed group and in left leg posterolateral and right leg anterior reaches in the low-speed group (p<0.05). In isokinetic strength tests, a significant increase was found in all measurements in the high-speed group; whereas in the low-speed group, there was only significant increases in the evertor peak torque values at angular velocities of left leg concentric 60°/s and 180°/s, right leg concentric 60°/s and 180°/s and right leg eccentric 60°/s (p<0.05). In intergroup comparisons, it was determined that the high-speed group showed a significantly higher improvement than the low-speed group in the Y balance test left leg posterolateral reach besides left leg eccentric 60°/s and right leg concentric 60°/s angular velocity evertor peak torque parameters in the strength tests.
According to the results of this study, it can be said that eccentric exercises for the evertor muscles have positive effects on sensorimotor control and can be used in the clinic, while high-speed eccentric exercises may make a partial positive difference.

Key words: peroneal muscle strength, eccentric exercise, isokinetic dynamometer, proprioception