Tarık Günersel'in hayatı ve sanat anlayışı
Tarık Günersel's life and art approach
Yazar: BURHAN TUNÇAY
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT BİLGİ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada yazar, şair, aktivist, oyuncu, aforist, öykücü, düşünür gibi çok yönlü bir sanatçı olan Tarık Günersel'in hayatı ve sanat anlayışı incelendi. Tarık Günersel, Türk edebiyatında somut şiir denilince ismi en başta anılması gerekilen şairlerden birisidir. Türkiye'de ilk şiir atölyesini açmış, Dünya Şiir Günü'nün belirlenmesinde öncü olmuştur. Şiirlerindeki üslup ve şaşırtıcı buluşlar, öykü ve piyeslerindeki şiirsel anlatım Günersel'i özgün hale getiriyor. Anı kitabında 1982-1986 yılları arasında bulunduğu Suudi Arabistan'ın sosyal, kültürel hayatıyla ilgili bilgiler vermesi bu eseri önemli kılmaktadır. Günersel'in hayatıyla ilgili olan kısımların çoğu yazarla muhtelif zamanlarda yapılan online görüşmelerden oluştuğu için birinci el bilgilerdir. Bu çalışmada Günersel'in somut şiirleri, edebi ve düşünsel anlamda ülkeye ve dünyaya katkıları ele alındı. Günersel'in 20 yaşında karar verip tüm eserlerini o yönde değiştirip dönüştürdüğü, birçok türden ve eserden oluşan Mozaik Destan Projesi ve bununla bağlantılı olarak Yeryüzü Uygarlığı Projesi de incelenip tüm hatlarıyla ortaya konuldu. Bu çalışma, yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Günersel'in hayatı, eserleri ve edebi kişiliği ele alındı. İkinci bölümde 1980 Sonrası Türk şiiri ve somut şiir ana hatlarıyla belirtildi. Üçüncü bölümde Günersel'in şiirleri incelendi. Günersel'in en çok yazdığı tür şiir olduğu için bu çalışmanın ana omurgasını da bu bölüm oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde öykülerinin kısa özetleri verildi. Beşinci bölümde Günersel'in yayımlanmış piyeslerinin geniş özetlerinin yanı sıra piyesler dil, zaman ve mekân açısından incelendi. Altıncı bölümde aforizmaları tematik olarak sınıflandırıldı. Yedinci bölümde anı eseri tanıtılıp eser hakkında fikir oluşması adına eserden örnekler verildi. Tarık Günersel'in çok sayıda eseri olduğu için bu çalışmada eserlerinden bazı ürünler örnek alınmış ve tümevarım yöntemiyle yazarın sanat anlayışı ortaya konulmuştur. Bu şekilde, yazarın Türk edebiyatındaki konumu tespit edilmeye çalışıldı.

Abstract:
In this study, the life and artistic understanding of Tarık Günersel, who is a versatile artist such as a writer, poet, activist, actor, aphorist, storyteller and thinker, was examined. Tarık Günersel is one of the poets whose name should be mentioned first when it comes to concrete poetry in Turkish literature. He opened the first poetry workshop in Turkey and became a pioneer in determining the World Poetry Day. The style and surprising inventions in his poems and the poetic expression in his stories and plays make Günersel unique. The fact that he gives information about the social and cultural life of Saudi Arabia in his memoir between 1982-1986 makes this work important. Most of the parts about Günersel's life are first-hand information, as they consist of online interviews with the author at various times. In this study, Günersel's concrete poems and his literary and intellectual contributions to the country and the world were discussed. The Mosaic Epic Project, which consists of many genres and works, and the Earth Civilization Project in connection with this, which Günersel decided at the age of 20 and changed and transformed all his works in that direction, was also examined and revealed in all its lines. This study consists of seven chapters. In the first part, Günersel's life, works and literary personality were discussed. In the second part, post-1980 Turkish poetry and concrete poetry were outlined. In the third part, Günersel's poems were analyzed. Since the genre that Günersel wrote the most is poetry, this section forms the main backbone of this study. In the fourth chapter, brief summaries of their stories are given. In the fifth chapter, besides the extensive summaries of Günersel's published plays, the plays were analyzed in terms of language, time and space. In the sixth chapter, his aphorisms were classified thematically. In the seventh chapter, the memorial work was introduced and examples were given in order to form an idea about the work. Since Tarık Günersel has a large number of works, some of his works were taken as examples in this study and the author's understanding of art was revealed by induction method. In this way, the position of the author in Turkish literature was tried to be determined.