Filo planlama sürecinin farklı havayolu iş modellerine göre incelenmesi: Türkiye örneği
Investigation of the fleet planning process according to different airline business models: The case of Turkey
Yazar: BATTAL TUNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI CENK ERKİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Filo planlaması = Fleet planning ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; İş modelleri = Business models

Özet:
Yoğun sermayenin kullanıldığı hava taşımacılığı sektörünün en önemli aktörleri havayolu şirketleridir. Rekabetin çok yoğun yaşandığı hava taşımacılığı sektöründe havayolu şirketlerinin en büyük yatırımını filolarındaki uçaklar oluşturmaktadır. Şirketler filolarını oluştururken ve yönetirken hem finansal hem de teknik birçok faktörün değerlendirilip karar verildiği karmaşık ve zor bir süreç yaşamaktadırlar. 
Filo planlama süreci şirketin mevcut kaynakları, hedefleri ve pazar stratejisi ile şekillenen bir süreçtir. Uçağın satın alınması ya da kiralanması noktasında şirket menfaatlerini korumak için uçaklar hakkında yeterli teknik bilgiye sahip olmanın yanı sıra, ekonominin durumunu ve pazar koşullarını doğru okuyabilmek gerekmektedir. Çok sayıdaki finans kuruluşunun sunduğu avantajların takip edilerek en uygun finansman yöntemine karar verilmesi şirketin hayatta kalabilmesi ve büyüyebilmesi için önemli bir aşamadır. Filo planlama havayolu şirketinin iş modeliyle, uçuş noktalarındaki havaalanı özellikleriyle, uçakların bakım ve motor performans karakteristikleriyle birlikte değerlendirilmektedir. Bunlarla birlikte operasyon sürecinde katlanılan maliyetlerin, uçak tipine ve kapasitesine bağlı, değişkenliği göz önünde bulundurulmaktadır. Gelişen uçak teknolojisinin etkisiyle uçakların daha çevreci tasarlanmasına rağmen otoritelerin kısıtlarını git gide daha sıkılaştırması, bu konuyu da uçak seçiminde belirleyici kriterlerden biri yapabilmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Türk tescilinde faaliyet gösteren farklı iş modellerine sahip havayolu şirketlerinin filo planlama süreçlerini inceleyerek hangi faktörlerin alınan kararlarda belirleyici olduğunu araştırmaktır. Çalışma sonunda şirketlerin filo planlama süreçlerinin benzerlik ve farklılık gösteren yanları ve bunların yazında yer verilen bulgularla uyumluluğu üzerine çıkarımlar yapılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Filo Planlama Süreci, Uçak, Havayolu Şirketleri, İş Modelleri

Abstract:
Airlines are the most important actors in the air transport industry where large amounts of capital have been invested. Airlines have to make big capital spending to enhance their fleets so that they can withstand the intense competition in their sector. Fleet planning and management is a complex and difficult process in which many operational, technical and financial factors have to be evaluated.
The fleet planning process is shaped by a company's current resources, goals and marketing strategy. An airline, in addition to having sufficient technical knowledge about the aircraft, must correctly assess the state of the economy and the conditions in its target markets in order to make a wise purchase or leasing decision. Its financial health frequently depends on choosing the most appropriate method of financing among the many alternatives. Moreover, a sound fleet planning requires careful analysis of many different factors: an airline's business model and its strategic objectives; the structure of its flight network; the characteristics of airports; the capacity, performance and economy of different types of aircraft; the environmental restrictions imposed by the regulatory institutions.
The purpose of this study is to analyze the fleet planning process of three airlines in Turkish registration with different business models, and to determine the important factors in shaping the decisions made. Similarities and differences in the companies' fleet planning decisions are highlighted and evaluated in the light of similar research in the literature.
Keywords: Fleet Planning Process, Aircraft, Airlines, Business Models