Kişilik özellikleri, motivasyon, algılanan değer ve davranışsal niyet ilişkisi: Macera aktivitelerine katılan turistler üzerine bir araştırma
Relationship between personal traits, motivation, perceived value and behavioral intentions: A study on tourists participating in adventure activities
Yazar: FATİH ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. CEVDET AVCIKURT
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Algılanan değer = Perceived value ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Macera turizmi = Adventure tourism ; Motivasyon = Motivation ; Sadakat = Loyalty ; Turistler = Tourists ; Tüketici sadakati = Consumer loyalty

Özet:
Turistlerin kişilik özellikleri ve onları seyahat etmeye iten içsel güdüler tatil satın alma kararlarını etkileyen unsurlar olarak görülmektedir. Bunun yanı sıra destinasyonların sahip oldukları çekicilik özelliklerinin de turistlerin tatil satın alma kararı öncesi ya da sürecine etki eden unsurlar olduğu bilinmektedir. Bu noktada turistlerin kişilik özelliklerinin, onları seyahat etmeye iten faktörlerin ve onları belli bir destinasyona çeken faktörlerin bilinmesi, kendi destinasyonuna ya da işletmelerine turist çekmeyi amaçlayan destinasyon yönetim örgütleri ile turizm ve macera aktivitesi işletmeleri yöneticileri açısından oldukça önemlidir. Turistlerin belli bir destinasyona, işletmeye ya da macera aktivitesine yönelik olarak algıladıkları değer, onların herhangi bir destinasyon, işletme ya da macera aktivitesine yönelik olarak sadakat düzeyini de etkilemektedir. Bu doğrultuda, turistlerin algıladıkları değerin yüksek olmasının sağlanması, sadakat düzeylerini aynı yönde etkileyebilmektedir. Bu noktadan hareketle turistlerin algıladıkları değeri yüksek düzeyde tutmak amacıyla destinasyon yönetim örgütlerine, turizm ve macera aktivitesi işletmeleri yöneticilerine önemli roller düşmektedir. 
Bu araştırmanın amacı macera aktivitelerine katılan turistlerin kişilik özellikleri, seyahat motivasyonları, algıladıkları değer ve davranışsal niyetler arasındaki ilişkilerin var olup olmadığını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Fethiye'de macera aktivitelerine katılan yerli ve yabancı turistlere yönelik olarak bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Anket tekniği kullanılarak 405 turistten veri elde edilmiştir. Verilerin analizleri sonucunda, macera aktivitelerine katılan turistlerin kişilik özellikleri ile algıladıkları değer arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra turistlerin algıladıkları değer ile sadakatleri arasında güçlü düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulgulanmıştır. Turistlerin algıladıkları değer ile onları seyahat etmeye iten faktörler ve onları destinasyona çeken faktörler arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Turistlerin sadakat düzeyleri ile onları seyahat etmeye iten ve destinasyona çeken faktörler arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca macera aktivitelerine katılan turistlerin bazı demografik özellikleri ile araştırma kapsamında yer alan değişkenler arasında anlamlı farklılıklar olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ışığında sektöre, bakanlığa ve turizm araştırmacılarına yönelik olarak öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The personality traits of tourists and their instinct to travel are seen as factors influencing their holiday purchase decisions. In addition, it is known that the attractiveness characteristics of destinations are factors affecting tourists before or during the holiday purchase decision. At this point, knowing the personality traits of tourists, the factors driving them to travel, and the factors affecting them to a certain destination are very important for destination management organizations and managers of tourism and adventure activity businesses that aim to attract tourists to their destinations or businesses. The perceived value of tourists towards a certain destination, business, or adventure activity also affects their level of loyalty towards any destination, business, or adventure activity. In this direction, ensuring that the value perceived by tourists is high can affect their level of loyalty in the same direction. From this point of view, in order to keep the value perceived by tourists at a high level, destination management organizations and managers of tourism and adventure activities have important roles.
The aim of this research is to determine whether there are relationships between the personality traits, travel motivations, perceived values, and behavioral intentions of tourists participating in adventure activities. For this purpose, an application has been carried out for local and foreign tourists participating in adventure activities in Fethiye.  Data were obtained from 405 tourists using the survey technique. As a result of the analysis of the data, it was determined that there is a significant relationship between the personality traits of the tourists participating in adventure activities and their perceived value. In addition, it was found that there is a strong and significant relationship between the perceived value of tourists and their loyalty. Significant relationships were found between the perceived value of tourists and the factors driving them to travel and attracting them to the destination. It has been found that there are significant relationships between the level of loyalty of tourists and the factors driving them to travel and attracting them to the destination. Furthermore, it has been revealed that there are significant differences between some demographic characteristics of the tourists participating in adventure activities and the variables included in the study. In light of the findings, suggestions have been developed for the sector, ministry, and tourism researchers.