Fossa cranii posterior boyutları, cerebrum ve cerebellum morfometrisinin, tonsillar herniasyonla ilişkisi
The relationship of fossa cranii posterior, cerebrum and cerebellum morphometry with tonsiller herniation
Yazar: YAŞAR TAŞTEMUR
Danışman: DOÇ. DR. VEDAT SABANCIOĞULLARI
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Beyin = Brain ; Herniler = Hernia ; Kraniyal fossa-posteriyor = Cranial fossa-posterior ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Morfometri = Morphometry ; Serebellum = Cerebellum

Özet:
Tonsillar herniasyon, arka beyinden gelişen yapıların foramen magnum'dan geçerek vertebral kanala doğru fıtıklaşması şeklinde görülür. Etyolojisi günümüzde kesin olarak bilinmemektedir. Konjenital ya da edinsel sebeplerle ortaya çıkabileceği iddia edilmiştir. Özellikle primer mesodermal yetmezliğin fossa cranii posterior boyutlarını etkileyebileceği ileri sürülmüştür. Bu sebeple çalışmamızda cranium, cerebrum ve cerebellum morfometrisine ilişkin ölçümler yaparak tonsillar herniasyon etyolojisine ışık tutmayı amaçladık.
Kemikleri etkileyecek herhangibir rahatsızlığı bulunmayan, ortalama yaşları 36,58+22,34  (1-94 yaş) olan, 1052 (629 kadın, 423 erkek) hastaya ait cranial MR görüntüsü çalışmada kullanıldı. T1, T2 midsagittal ve aksiyal görüntüler kullanılarak ölçümler yapıldı. Cranium morfometrisini değerlendirmek için dokuz parametre, cerebrum ve cerebellum morfometrisi için dokuz parametre kullanıldı. Elde edilen veriler SPSS (14.0) programına yüklenerek, istatistiksel değerlendirmede t-testi, Mann-Whitney U testi kullanıldı. Yanılma düzeyi 0,05 olarak alındı.
Tonsillar herniasyonlu bireylerde foramen magnum ön arka çapı, cerebellum yüksekliği ve cerebellum sagittal çapı artarken, maximum cranial yükseklik, supraocciput uzunluğu, clivus uzunluğu ve fossa cranii posterior yüksekliği azalmıştı. Tentorial eğim açısı ise her yaş grubunda tonsillar herniasyonlular ile sağlıklı kontrollerde birbirine yakın değerlerde olup istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermiyordu. Tonsillar herniasyonlu bireylerde, ortalama herniasyon miktarı 4,85±3,09 mm idi.
Cranium morfometrisine ilişkin ölçüm sonuçlarımız, tonsillar herniasyon etyolojisinde suçlanan primer mesodermal yetmezliğe bağlı hipoplastik fossa cranii posterior varlığını desteklemektedir. 
Anahtar kelimeler: Tonsillar herniasyon, fossa cranii posterior, manyetik rezonans görüntüleme, cerebral ve cerebellar morfometri.

Abstract:
Tonsillar herniation is a condition which is manifested as herniation of the brain parts originated from hindbrain through foramen magnum to vertebral canal. Although etiology of tonsillar herniation is unclear, it is been suggested that it may be related to congenital or acquired reasons. Especially it is been speculated that primer mesodermal insufficiency may effect the size of fossa cranii posterior. So that reason we aimed to perform measurements on cranium, cerebrum and cerebellum and to enlighten tonsillar herniation etiology. 
The magnetic resonance images of 1052 patients (629 female and 423 male) who have no disease which can effect bones. The mean age was 36,58+22,34  (1-94 age). Measurements were performed by using T1, T2 midsagittal and axial images. While nine parameter have been used to evaluate cranium morfometry, another nine parameter have been use to evaluate cerebrum and cerebellum morfometry. Collected data has been analyzed in SPSS (14.0) statistic software by using t-test and Mann-Whitney U test. The significance level was set at 0.05. 
In individuals with tonsillar herniation, while front-back diameter of foramen magnum, cerebellum height and sagittal diameter of cerebellum were increased, maximum cranial height, supraocciput length, clivus length and the height of fossa cranii posterior were decreased. Also in all age groups, there was no statistically difference between healthy control and the people with tonsillar herniation in terms of tentorial slope angle. Mean herniation value was 4,85±3,09 mm in people with tonsillar herniation.
Our results about cranium morfometry support the theory in which it is been speculated that hypoplastic posterior cranial fossa due to mesodermal insufficiency may be a factor play role in tonsillar herniation etiology.

Key words: Tonsillar herniation, posterior cranial fossa, magnetic resonance imaging, cerebral and cerebellar morfometry