Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-45 yaş arası bireylerin HPV ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels and attitudes of individuals aged 18-45 years applying to Family Medicine Outpatient Clinic about HPV and HPV vaccine
Yazar: FATMA MELİS AYAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada, 18-45 yaş arası bireylerin HPV ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyini saptamak, HPV aşısına karşı tutumlarını belirlemek ve bu konulardaki farkındalıklarını arttırmak amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma tek merkezli, kesitsel tanımlayıcı nitelikte bir çalışma olarak planlandı. Çalışmanın evreni Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 18-45 yaş arası bireylerden oluşmaktadır. Çalışmamıza katılan bireylere 2 kısımdan oluşan bir anket çalışması uygulanmıştır. İlk kısım sosyodemografik özellikler ve HPV aşı tutumuyla ilgili anket sorularından, ikinci kısım ise HPV Bilgi Ölçeği'nden oluşmaktadır. Verilerin analizinde SPSS versiyon 24 programından yararlanılmıştır. P-değerinin 0.05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirilmiştir.

BULGULAR: Çalışmaya 250 kişi katılmış olup bunların %75,6'sı (n=189) kadın, %24,4'ü (n= 61) ise erkektir. Katılımcıların %61,2'si (n=153) 18-30 yaş, %38,8'i (n= 97) 31-45 yaş aralığındadır. Bugüne kadar katılımcıların %68'i (n=170) HPV'yi duyduğunu, %55,2'si (n=138) HPV testini duyduğunu, %64,8'i (n=162) HPV aşısını duyduğunu belirtmiştir. Katılımcıların HPV Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ) birinci alt ölçek puan ortalaması 7,44±4,84, ikinci alt ölçek puan ortalaması 1,80±1,87, üçüncü alt ölçek puan ortalaması 2,11±1,83, dördüncü alt ölçek puan ortalaması 1,38±1,46, HPV-BÖ toplam puan ortalaması ise 12,7±8,98 olarak bulunmuştur. Katılımcıların sadece %6'sı (n=15) HPV aşısı yaptırdığını söylemiştir. HPV aşısı yaptırmayanların %83'ü (n=195) doktoru önerse HPV aşısını yaptıracağını belirtmiştir. HPV aşısı yaptırmayan katılımcıların %33,6'sı (n=79) daha önce duymadığı için, %6,81'i (n=16) aşının güvenilirliğine inanmadığı için, %30,6'sı (n=72) gerek duymadığı için, %28,9'u (n=68) ise yaptırmak isteyip devlet karşılamadığı için HPV aşısı yaptırmadığını söylemiştir.

SONUÇ: HPV ve HPV aşısını duyma oranları yüksek olsa da bilgi düzeyleri buna oranla düşüktü. Aşılanma oranları oldukça düşüktü. HPV aşısıyla ilgili bilgi eksikliğinin nedenlerinden biri de ülkemizde ulusal aşılama programında olmamasıdır. HPV aşısının ulusal aşı programına ve sigorta kapsamına alınması ile ilgili gerekli çalışmalar yapılmakta olup bunun aşılanma oranına olumlu yönde katkısı olacağını düşünmekteyiz. Koruyucu hekimlik hizmetlerinde rol alan aile hekimleri olarak bilgi eksikliğinin giderilmesi açısından önemli bir role sahibiz. Yapılacak olan bilgilendirmeler ile HPV aşısına ilginin ve farkındalığın artacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
AIM: In this study, it was aimed to determine the level of knowledge of individuals aged 18-45 years about HPV and HPV vaccine, to determine their attitudes towards HPV vaccine and to increase their awareness on these issues.

MATERIALS AND METHODS: This study was planned as a single-centre, cross-sectional descriptive study. The population of the study consisted of individuals aged 18-45 years who applied to the Family Medicine outpatient clinic of the University of Health Sciences Bakırköy Dr. Sadi Konuk Health Practice and Research Centre. A questionnaire consisting of 2 parts was applied to the individuals participating in our study. The first part consisted of questionnaire questions about sociodemographic characteristics and HPV vaccination attitude, and the second part consisted of the HPV Knowledge Scale. SPSS version 24 programme was used for data analysis. P-values below 0.05 were considered as statistically significant results.

RESULTS: 250 people participated in the study and 75,6% (n=189) of them were female and 24,4% (n=61) were male. 61,2% (n=153) of the participants were aged between 18-30 years and 38,8% (n=97) were aged between 31-45 years. 68% (n=170) of the participants stated that they had heard of HPV, 55,2% (n=138) had heard of HPV test, and 64,8% (n=162) had heard of HPV vaccine. The mean score of the first subscale of the HPV Knowledge Scale (HPV-Scale) was 7,44±4,84, the mean score of the second subscale was 1.80±1.87, the mean score of the third subscale was 2,11±1,83, the mean score of the fourth subscale was 1,38±1,46, and the mean total score of the HPV-Scale was 12,7±8,98. Only 6% (n=15) of the participants stated that they had received HPV vaccination. Among those who did not receive HPV vaccine, 83% (n=195) stated that they would receive HPV vaccine if their doctor recommended it. Among the participants who did not have HPV vaccination, 33,6% (n=79) stated that they did not have HPV vaccination because they had not heard of it before, 6,81% (n=16) because they did not believe in the safety of the vaccine, 30,6% (n=72) because they did not need it, and 28,9% (n=68) because they wanted to have it but the government did not cover it.
CONCLUSION: Although the rate of hearing about HPV and HPV vaccine was high, the level of knowledge was low. Vaccination rates were quite low. One of the reasons for the lack of information about HPV vaccine is that it is not included in the national vaccination programme in our country. Necessary studies are being carried out to include HPV vaccine in the national vaccination programme and insurance coverage and we think that this will contribute positively to the vaccination rate. As family physicians involved in preventive medicine services, we have an important role in eliminating the lack of information. We think that the interest and awareness in HPV vaccination will increase with the information to be provided.