Yatırımcı duyarlılığının pay senedi getirilerine etkisi: OECD ülkeleri örneği
The effect of investor sentiment on stock returns: The evidence from OECD countries
Yazar: ŞEFİKA NİLAY ONATÇA ENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖKHAN SÖKMEN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Davranışsal finans = Behavioral finance ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Pay senetleri = Stocks tradet ; Yatırımcı duyarlılığı = Investor sentiment ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Bu çalışmada OECD ülkelerinde yatırımcı duyarlılığının pay senedi getirilerine etkisi araştırılmıştır. Bu doğrultuda 17 OECD ülkesine ait Şubat 2004-Ağustos 2021 dönemine ait borsa endeksleri ve yatırımcı duyarlılığını temsilen tüketici güven endeksi, korku endeksi ve işlem hacmi aylık verilerinden faydalanılmıştır. Ayrıca faiz oranı kontrol değişken olarak modele eklenmiştir. Yapılan eşbütünleşme testleri yatırımcı duyarlılığı ile borsa endeksi arasında uzun vadeli bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yatırımcı duyarlılığının borsa üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkisi ARDL modeli kullanılarak incelenmiştir. Hem uzun hem de kısa dönemde TGE'nin borsa endeksi üzerinde pozitif ve anlamlı, VIX'in hem uzun hem de kısa dönemde negatif ve anlamlı etkileri olduğu tespit edilmiştir. IH ve FAİZ'in ise yalnızca uzun vadede anlamlı ve negatif etkisi olduğu görülmüştür. Yatırımcı duyarlılığı ile borsa endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) Bootstrap Nedensellik Testi ile incelenmiştir. Analiz sonuçları TGE, VIX, IH ve FAIZ değişkenlerinin borsa endeksinin granger nedeni olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca, değişkenlerde ortaya çıkan pozitif ve negatif şokların etkilerinin birbirinden farklı olmasına dayanan bir yaklaşım olan Hatemi-J (2012) asimetrik nedensellik testi gerçekleştirilmiştir. Tüketici güven endeksinde gerçekleşen pozitif şoklardan endeks fiyatındaki pozitif şoklara ve tüketici güven endeksindeki negatif şoklardan pay piyasası endeks fiyatındaki negatif şoklara doğru %1 anlamlılık düzeyinde çift yönlü nedensellik ilişkisinin olduğu görülmektedir. Korku endeksinde meydana gelen pozitif ya da negatif şoklardan endeks fiyatına doğru bir asimetrik nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Endeks fiyatı, işlem hacminde gerçekleşen pozitif şoklardan ziyade negatif şoklara tepki vermektedir. Varyans ayrıştırması analiz sonuçlarına göre, pay piyasası endeks fiyatının varyansı üzerinde en etkili değişken tüketici güven endeksidir. Etki tepki analiz sonuçlarına göre ise, TGE, VIX, IH ve FAIZ değişkenlerinde meydana gelebilecek bir standart sapmalık şokların EF üzerinde iki aylık bir etkisi olduğu, takip eden aylarda dalgalanarak uzun dönem denge değerine geldiği görülmektedir.

Abstract:
In this study, the effect of investor sentiment on stock returns in OECD countries was investigated. In this direction, monthly data on the stock market indices, consumer confidence index (TGE), volatility index (VIX) and trading volume (IH) of 17 OECD countries for the period February 2004-August 2021 were used. In addition, the interest rate was added to the model as a control variable. The cointegration tests showed that there is a long term relationship between investor sentiment and stock market index. The short and long term effects of investor sentiment on the stock market are analyzed using the ARDL model. It has been determined that consumer confidence index has positive and significant effects on the stock market index both in the short and long term, and VIX has negative and significant effects in both the short and long term. It has been determined that trade volume and interest rate has a significant and negative effect only in the long term. The causality relationship between investor sentiment and stock market index was examined by Emirmahmutoğlu and Köse (2011) Bootstrap Causality Test. Analysis results show that TGE, VIX, IH and interest rate granger cause stock market index. In addition, Hatemi-J (2012) asymmetric causality test, which is an approach that shows the causality relationship between the variables separately according to positive and negative shock situations, was carried out. It has been determined that there is a bidirectional causality relationship at the 1% significance level from the positive shocks in the consumer confidence index to the positive shocks in the index price and from the negative shocks in the consumer confidence index to the negative shocks in the stock market index price. An asymmetric causality relationship from the positive or negative shocks in VIX to the stock market index price could not be determined. The stock market index price responds to negative shocks rather than positive shocks in trading volume. According to the variance decomposition analysis results, the most effective variable on the variance of the stock market index price is the consumer confidence index. it has been determined that one standard deviation shocks that may occur in the TGE, VIX, IH and iterest rate variables have a two-month effect on the stock market index price, fluctuating in the following months and reaching the long-term equilibrium value.