Aihm içtihatları ışığında sağlık hakkının ihlali halinde idarenin mali sorumluluğu
Fi̇nanci̇al li̇abi̇li̇ty of the admi̇ni̇strati̇on i̇n case of vi̇olati̇on of the ri̇ght to health i̇n the li̇ght of Ecthr case law
Yazar: OZAN MUZAFFER KÖSTÜ
Danışman: DOÇ. DR. KAYA BURAK ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tıbbi hata iddiasıyla yapılan başvurularda AİHM, hastaların yaşamlarının korunması ve sağlık çalışanları arasında yüksek profesyonel standartların sağlanması için yeterli düzenlemelerin taraf devletlerce yapılmış olmasını AİHS'nin 2. ve 8.maddelerinin öngördügü maddi pozitif yükümlülükler yönünden yeterli görmektedir. Bu bakımdan tıbbi hata hallerinde kişilerin sağlık hakkının ihlal edilip edilmediğinin tespitinde yerel mahkemelerin yorumu oldukça önem kazanmaktadır. 
Genel olarak uygulamada görüldüğü üzere ise idari yargı mercilerince tam yargı davalarında hizmet kusuru belirlenirken ihlal edilen hak kavramı üzerinde durulmamaktadır. Öte yandan hizmet kusurunun tespit edilmesi halinde ise sadece telafi amaçlı olarak uğranılan zarara yönelik bir miktar tazminata hükmedilmekte ancak hizmet kusuru nedeniyle ihlal olunan hakkın idarece yeniden ihlal edilmemesi için ne gibi tedbirler alınması gerektiği kararlarda tartışılmamaktadır. 
Öte yandan, kamu sağlık kuruluşlarında meydana gelen tıbbi hatalar nedeniyle  idari yargıda açılan tam yargı davalarına ilişkin önüne getirilen başvurularda AİHM tarafından, AİHS'nin 2. ve 8.maddelerinin öngördüğü usuli pozitif yükümlülükler kapsamında yapılan incelemelerde neticesinde;  kusurun tespiti ve nitelendirilmesi, dava açma sürelerinin yorumu, bilirkişi müessesesinin işleyişi, tanık dinlenilmesi, makul süre gibi hususlara ilişkin ciddi eleştiriler getirilip, bu eleştirilerin ihlal kararlarına gerekçe yapıldığı görülmüştür.

Abstract:
In respect of the individual applications lodged for the allegations as to medical error; where a Contracting State has made adequate provision for securing high professional standards among health professionals and the protection of the lives of patients, the European Court of Human Rights ("the ECtHR") finds it sufficient regarding positive obligations under Articles 2 and 8 of the European Convention on Human Rights ("the Convention"). In this regard, the interpretation of the domestic courts gains great significance in the determination whether the right to health has been violated in cases of medical error. 
As is generally seen in practice, however, the bodies of administrative justice do not lay weight on the violated right concept while determining service fault in full-remedy actions. Moreover; where the existence of a service fault is established, the relevant courts only award a sum of compensation for the damage incurred as redress but they do not discuss what kind of measures should be taken to ensure that the right in question would not be violated by the administration due to the service fault in the future. 
It is also observed that as a result of the examinations made by the ECtHR within the scope of the procedural positive obligations prescribed in Articles 2 and 8 of the Convention in the applications lodged with as to the full-remedy actions brought before the administrative courts due to medical error of the public health institutions; the ECtHR has made serious criticisms with regard to the issues such as the determination and qualification of the fault, the interpretation on the time-limits for bringing an action, the functioning of the expert mechanism, the hearing of witnesses and reasonable time, and that these criticisms have been included as grounds in the judgments finding a violation.