Şiddet örneğinde kadın sorununun Türkiye'deki yasal ve toplumsal durumu
Legal and social status of women issues in Turkey in the example of violence
Yazar: MEHTAP ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN BAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Bireysel şiddet = Individual intensity ; Kadın sorunları = Women problems ; Kanunlar 6284 sayılı = Laws 6284 numbered ; Sosyal etki = Social affect ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Şiddet = Violence

Özet:
Kadına yönelik aile içi şiddet konusunda iki farklı yaklaşımdan bahsedilebilir. Bunlardan biri hukuksal diğeri ise toplumsal yaklaşımdır. Hukuksal yaklaşımda kadına yönelik şiddet, kadının insan haklarını ihlal eden bir suç olarak kabul edilirken, toplumsal yaklaşımda ceza odaklı çalışmanın aileye zarar vereceği düşünülmektedir. Bu iki yaklaşımın çıkış noktası ve ana vurgusu, nasıl olup da güvenli, sıcak, sevgi dolu olması gereken aile kurumunun toplumun en yoğun şiddet yaşanan kurumlarından birisi haline geldiğidir. Şiddetin öznesi olan kadınların yukarıdaki yaklaşımlardan hangisini benimsediklerinin tespiti ancak ve ancak kadınların bu ortamdaki davranışlarının belirlenmesi ile mümkündür. Bu amaçla bu çalışmada, şiddetin türleri üzerinden algı, şiddetin faili ve mağduru olma durumları analiz edilerek, şiddetin düzeyi ve yaygınlığı tespit edilmiştir.

Bu araştırmada karma yöntem araştırması desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Kadınların Şiddet Algısı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Ölçek fiziksel, sözel, ekonomik, psikolojik ve cinsel şiddet olmak üzere beş alt boyuttan oluşmaktadır. Nicel araştırmaya 475 kişi katılmıştır. Nicel veriler SPSS 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği Kolmogrov-Smirnov testiyle tespit edilmiş ve çoklu karşılaştırmalarda Kruskal Wallis, ikili karşılaştırmada Mann-Witney U, ilişkisel analizlerde Bonferroni testi kullanılmıştır. Katılımcıların şiddet algısı, şiddete maruz kalma ve şiddet uygulama durumlarının yaş, eğitim düzeyi, mevcut çalışma durumu, gelir seviyesi, mevcut medeni durum, evlilik türü, evlilik yaş aralığı, yaşanılan yerleşim birimi ve çocukluğun geçtiği yer değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir. Nitel veriler yarı yapılandırılmış bir soru formu ve görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Nitel araştırmaya 15 kişi katılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizine tabi tutulmuştur.

Ölçek sonuçlarına göre kadınlar, beş boyut içerisinden en fazla fiziksel şiddet davranışlarını algılamaktadırlar. Bunun yanı sıra psikolojik şiddet içerikli davranışlara daha fazla maruz kalmakta, eşlerine karşı ise en fazla ekonomik şiddetin faili olmaktadırlar. Tespit edilen maruz kalma düzeyi ve yaygınlık oranları literatürle karşılaştırıldığında; kadınların maruz kaldığı şiddet düzeylerinde dikkate değer bir değişiklik olmadığı, ancak fiziksel şiddet dışındaki şiddet türlerinin yaygınlık oranının arttığı anlaşılmaktadır.

Abstract:
Two different approaches can be mentioned to domestic violence against women. One of them is legal approach and the other is social approach. In the legal approach, violence against women is accepted as a crime that violates the human rights of women, while in the social approach, it is thought that punishment-oriented work will harm the family. The starting point and main emphasis of these two approaches is how the family institution, which should be safe, warm and loving, has become one of the most intense violence institutions of the society. It is only possible to determine which of the above approaches the women who are the subjects of violence adopt, only by determining the behaviors of women in this environment. For this purpose, in this study, perception upon types of violence, perpetrator and victim of violence were analyzed and the level and prevalence of violence were determined.

In this study, exploratory sequential design, one of the mixed method research designs, was used. Quantitative data were collected through the Women's Perception of Violence Scale developed by the researcher. The scale consists of five sub-dimensions: physical, verbal, economic, psychological and sexual violence. 475 people participated in the quantitative research. Quantitative data were analyzed using SPSS 22 program. Kolmogrov-Smirnov test was used to determine that distribution of data is not normal and Kruskal Wallis was used for multiple comparisons, Mann-Witney U was used for paired comparisons, and Bonferroni test was used for relational analyzes. It was analyzed whether the participants' perception of violence, exposure to violence and violent situations differ according to the variables of age, education level, current working status, income level, current marital status, type of marriage, age range of marriage, the place of residence and place of childhood. Qualitative data were collected using a semi-structured questionnaire and interview technique. 15 people participated in the qualitative research. Qualitative data were subjected to content analysis.

According to the results of the scale, women perceive the most physical violence behaviors among the five dimensions. In addition, they are more exposed to psychological violence behaviors, and they are the perpetrators of economic violence against their spouses. When the exposure level and prevalence determined were compared with the literature; It is understood that there is not a significant change in the levels of violence that women are exposed to, but the prevalence of types of violence other than physical violence increases.