Üniversite öğrencilerinin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin problemli internet kullanım düzeyleri ve demografik değişkenlere göre incelenmesi
Examination of cyber bullying and cyber victimization levels of university students according to problematic internet use and demographic variables
Yazar: MESUT GÖNÜLTAŞ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DOĞAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Problem davranış = Problem behavior ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanım düzeyinin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerini yordama gücünü belirlemek; cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve babanın eğitim düzeyi ve ailenin gelir düzeyine göre öğrencilerin siber zorbalık düzeyi ve siber mağduriyet düzeyinde bir değişim olup olmadığını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ege Üniversitesinin farklı fakültelerinde öğrenim gören 863 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve Çok Değişkenli Varyans Analizinin (MANOVA) parametrik olmayan versiyonu olan Kruskall Wallis-H tekniklerinden yararlanılmıştır.
Araştırma bulguları, siber zorbalık ve siber mağduriyetin üniversite öğrencileri arasında yaygın bir problem olduğunu ortaya koymuştur. Öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeyleri cinsiyet ve ailenin gelir düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılık gösterirken sınıf düzeyi ve babanın eğitim düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. Annenin eğitim düzeyine göre ise siber zorbalık düzeyleri anlamlı düzeyde farklılık gösterirken siber mağduriyet düzeyleri göstermemektedir. Buna ek olarak, problemli internet kullanımının alt ölçekleri olan sosyal fayda ve internetin olumsuz sonuçları siber zorbalık ve siber mağduriyeti yordarken diğer alt ölçek olan aşırı kullanım yordamamaktadır. Bulgular, ilgili alanyazın temelinde tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aimed to analyze whether cyber bullying and cyber victimization levels of students differentiate according to problematic internet use level. Besides, it aimed to examine the relations of gender, year of study, education levels of parents, and level of family income with cyber bullying and cyber victimization. The research was conducted with 863 university students who were enrolled at different faculties of Ege University during 2017-2018 academic year. Revised Cyber Bullying Inventory (RCBI), Problematic Internet Usage Scale (PIUS), and Demographic Form were used for data collection. Multiple Linear Regression Analysis and Kruskall Wallis-H Test were used for data analyses. 
Results indicated that cyber bullying and cyber victimization are common problems among university students. Findings also showed that cyber bullying and cyber victimization levels of the students differed by gender and level of family income whereas they did not differ according to student's year of study and father's education level. According to mother's education level, cyber bullying level of students differed significantly while cyber victimization levels did not. Additionally, cyber bullying and cyber victimization were predicted by 'negative consequences of internet' and 'social comfort', which are two subscales of PIUS. The third subscale, excessive usage, did not predict any variables. The study results were discussed within the scope of the literature and some suggestions were offered.