Bilişsel davranışçı terapiye dayalı bireysel danışmanın çocukların depresyon düzeyleri olumsuz düşünceleri ve benlik algıları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of cognitive behavioral therapy-based individual counseling on children's depression levels, negative beliefs and self- perceptions
Yazar: AYŞE NUR KATMER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP HAMAMCI
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Bireysel danışma = Individual consultation ; Eğitim bilimleri enstitüsü = Education Science institude ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Çocuk psikolojisi = Child psychology

Özet:
Araştırmanın genel amacı bilişsel davranışçı terapiye dayalı gerçekleştirilen bireysel danışmanın çocukların depresyon düzeyleri, olumsuz düşünceleri, benlik algıları üzerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma kullanılmıştır. Çalışma grubu beşinci sınıf öğrencilerinden Çocuk Depresyon Envanterinden kesme puanın üzerinde puan alan ve alınma/dışlama kriterlerini sağlayan on beş çocuk seçilmiştir. Yansız atama ile deney, placebo, kontrol gruplarına atanan çocuklarla  ön test, son test, izleme ölçümlü bir araştırma  yapılmıştır. Deney grubundaki beş çocuk ile her oturumun ortalama 45 dk sürdüğü, haftada bir sıklıkta, toplam 10 hafta devam eden uygulama yapılmıştır. Seansların son on dakikası ebeveyn seansa katılmıştır. Çocuklar ile bilişsel davranışçı terapiye dayalı depresyon düzeylerini düşürmeye, olumsuz benlik algısı ve düşünce düzeylerini azaltmaya yönelik bireysel görüşme yapılırken; ebeveynler ile süreç hakkında bilgilendirme, seans dışında çocuğa destek, takip amaçlı görüşmeler yapılmıştır. Plasebo grubundaki beş öğrenci ile müdahale içermeyen görüşmeler yapılmıştır. Kontrol grubundaki beş çocuk ile herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Çalışmada nicel veri olarak Çocuk Depresyon Envanteri, Piers-Harris Çocuklarda Öz Kavram Ölçeği ve Çocukluktaki Olumsuz Düşünceleri Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Veriler ön-test, son-test ve dört ay sonra izleme ölçümü olarak alınmıştır.  Nitel araştırma yöntemi için çocuklar ile yapılan görüşmelerin içerikleri ve uygulama sonrası araştırmacı tarafından hazırlanan, ebeveynlerden alınan yarı yapılandırılmış görüşme sorularına verilen yanıtlar kullanılmıştır. Araştırma sonucunda uygulamanın plasebo ve kontrol grupları ile karşılaştırıldığında çocukların depresyon düzeylerini düşürmede anlamlı bir etki yarattığı görülmüştür.  Ayrıca uygulamanın çocukların olumsuz benlik algısı seviyesini ve düşünce düzeyilerini azalttığı sonucuna ulaşılmıştır.  Çocukların görüşme içerikleri ve ebeveynlerden alınan geribildirimler incelendiğinde uygulamanın çocuklar üzerinde olumlu bir  etki yarattığı görülmüştür.

Abstract:
The general purpose of the study is to examine the effects of individual counseling based on cognitive behavioral therapy on children's depression levels, negative thoughts, and self-perceptions. For this general purpose, mixed research method, in which quantitative and qualitative research methods are used together, was used. Fifteen children who scored above the cut-off point from the Child Depression Inventory and met the inclusion/exclusion criteria were selected as the study group. Fifteen children who scored above the cut-off point from the Child Depression Inventory and met the inclusion/exclusion criteria were selected from the fifth grade students in the study group. A pre-test, post-test and follow-up research was conducted with children who were assigned to experimental, placebo, and control groups with unbiased assignment. The application was carried out with five children in the experimental group, where each session lasted for 45 minutes on average, with a frequency of once a week, for a total of 10 weeks. The last ten minutes of the sessions were attended by the parents. While conducting individual interviews with children to reduce their depression levels based on cognitive behavioral therapy, and to reduce their negative self-perception and thinking levels; Interviews were held with parents to inform them about the process, to support the child outside the session, and to follow up. Non-intervention interviews were conducted with five students in the placebo group. No studies were conducted with the five children in the control group. Child Depression Inventory, Piers-Harris Child Self-Concept Scale and Childhood Negative Thoughts Assessment Scale were used as quantitative data in the study. Data were taken as pre-test, post-test, and follow-up measure four months later. For the qualitative research method, the contents of the interviews with the children and the answers given to the semi-structured interview questions prepared by the researcher after the application were used. As a result of the research, it was seen that the application had a significant effect on reducing the depression levels of children when compared with the placebo and control groups. In addition, it was concluded that the application reduced the level of negative self-perception and thought levels of children. When the interview contents of the children and the feedback received from the parents were examined, it was seen that the application had a positive effect on the children.