Yumurta tavuğu rasyonlarına yüksek düzeyde katılan farklı bakır kaynaklarının yumurta verim ve kalitesi ile yumurta sarısı kolesterolü ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi
Effects of different dietary copper sources incorporated supraoptimal amount on performance, egg yolk cholesterol and blood parameters in laying hens
Yazar: AHMET YAVUZ PEKEL
Danışman: PROF.DR. MÜJDAT ALP
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bakır = Copper ; Kolesterol = Cholesterol ; Performans = Performance ; Yumurta tavukları = Laying hens

Özet:
Bu çalısmada, üç farklı kaynak kullanılarak yüksek düzeyde (250 mg/kg) rasyonakatılan bakırın yumurta tavuklarında performans, yumurta sarısı kolesterolü ve bazı kanparametrelerine etkisi incelenmistir. Bu amaçla 16 haftalık yasta, 120 adet Lohmann Brownyumurta tavugu deneme materyali olarak kullanılmıstır. Tavuklar 4 gruba rastgele ayrılmıs;her grup, her birinde 3 adet tavuk bulunan 10 tekrar grubundan olusturulmustur. Tavuklar 24hafta boyunca, ilave bakır içermeyen bir temel rasyon (Kontrol) ile temel rasyona bakır sülfat(Cu-sülfat), bakır proteinat (Cu-proteinat) ve bakır lizin (Cu-lizin) kaynaklı 250 ppm bakırınkatıldıgı deneme rasyonlarını tüketmislerdir. Gruplar arasında, canlı agırlık, yumurta özgülagırlıgı, yumurta sarısı kolesterolü, plazma total kolesterolü, HDL kolesterolü, trigliserit veglutasyon peroksidaz (GSH-Px) düzeyleri bakımından her hangi bir farklılıga rastlanmamıstır.Bakır sülfat (Cu-sülfat) kaynaklı 250 ppm bakır ilavesinin yumurta verimi ve yemdenyararlanmayı artırdıgı (p<0,05), buna karsın yumurta agırlıgı (p<0,05) ve yem tüketiminidiger gruplara göre düsürdügü (p<0,01) belirlenmistir. Bakır proteinat (Cu-proteinat)grubunda ise, yem tüketiminde düsüs (p<0,01), yemden yararlanmada iyilesme (p<0,05)görülürken, yumurta verimi ve yumurta agırlıgı kontrole göre degisiklik göstermemistir.Hasarlı yumurta oranı Cu-proteinat grubunda diger gruplara göre daha yüksek bulunmustur(p<0,01). Cu-lizin grubunda yumurta kabuk kalınlıgı düsmüs (p<0,001), buna baglı olarakyumurta kabuk agırlıkları da düsük (p<0,05) bulunmustur. Cu-sülfat grubunda da yumurtakabuk kalınlıgının düstügü saptanmıstır (p<0,001). Bakır kaynagına bakılmaksızın, yumurtave dıskı bakır içeriklerinin kontrole göre belirgin olarak arttıgı saptanmıstır (p<0,001). Buçalısmada, bakırın lipit metabolizmasını etkileyerek yumurta sarısı kolesterolünü düsürdügüyönündeki bulguları destekleyen bir sonuca ulasılmamıstır. Bununla beraber, 250 ppm Cusülfatınperformansı artırmada Cu-lizin ve Cu-proteinata göre daha yararlı olabilecegisöylenebilir.

Abstract:
An experiment was conducted using a total of 120, 16-wk-old, Lohmann Brown hensto compare three different supplemental dietary copper (Cu) sources incorporatedsupraoptimal amount (250 mg/kg) on performance, egg yolk cholesterol and bloodparameters. Layers were randomly allocated to four dietary treatmants with ten replications ofthree birds each for each treatment. Layers were fed diets containing 0 (Control) or 250 ppmCu from copper sulfate (Cu-sulfate), copper proteinate (Cu-proteinate) or Copper lysine (Culysine)for 24 wk. There were no differences among copper sources for live weight, specificgravity of egg, egg yolk cholesterol, plasma total cholesterol, high-density lipoproteincholesterol (HDL), triglycerides and glutathione (GSH). Supplementation with 250 ppm Cusulfateimproved egg production, feed conversion ratio but decreased egg weight (p<0.05) andfeed intake (p<0.01) as compared with other diets. Supplementation with Cu-proteinateresulted in decreased feed intake (p<0.01) and improved feed efficiency (p<0.05) but eggproduction and egg weight were not changed as compared with control. Damaged egg ratio oflayers given Cu-proteinate was higher (p<0.01) than those of birds fed other diets. Birds fedthe Cu-lysine diet had lower egg shell thickness (p<0.001) and so lower egg shell weight(p<0.05). Egg shell thickness of layers given Cu-sulfate was also lower than control(p<0.001). Copper content of egg and excreta were significantly (p<0.001) increasedregardless of copper source as compared with birds fed control diet. The results of this trialdon?t confirm the findings that copper alter lipid metabolism and so decrease the cholesterolof egg yolk. However, the addition of 250 ppm copper from Cu-sulfate might be beneficial inimproving the layer performance than Cu-lysine and Cu-proteinate.