Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki etkinliklerin soru türleri ve temel dil becerileri açısından incelenmesi
Investigation of activities in coursebooks used in teaching Turkish as a foreign language in terms of question types and basic language skills
Yazar: TUBA KOÇAK
Danışman: PROF. DR. MURAT ATEŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz dünyasında gelişen ve değişen hayat koşulları, teknolojide yaşanan devrimler kültürlerarası etkileşimi artırmıştır. Özellikle internet, sanal dünya farklı kültürlere ve dillere sahip kişileri aynı platformda buluşturmuştur. İnsanlar arasında bilginin paylaşımı, kültür aktarımı hızlanmıştır. Buna bağlı olarak da insanların ikinci bir dili öğrenme ihtiyacı her geçen artmaktadır. Çağımızın getirdiği imkânlar doğrultusunda insanlar farklı öğrenme yolları ile farklı dilleri öğrenmeye çalışmaktadırlar. Dünyanın birçok ülkesinde konuşulan dillerde günümüz koşullarında ihtiyaçlar değişmiş, yeni gelişmeler ortaya çıkmıştır. Dilimiz Türkçe ve yabancılara Türkçe öğretimi alanı da bu süreçten etkilenmiştir. Yabancılara Türkçe öğretimi Dîvânü Lugâti't Türk ile başlayan, Muhtasar Sarf ve Lügat-ı Türki ile devam eden derin bir geçmişe sahiptir. Bu bin yıllık tarihsel dönemde Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde her dönemin gelişmelerine uygun yenilikler öğretim sürecine yansımıştır. Tarihin her döneminde dil öğretiminde kullanılan yöntemlerde ve tekniklerde değişimler görülmüştür. Dilin kolay, etkili ve iyi öğretilmesi için araştırmalar yapılmıştır. Dilin öğrenilme amacı, yöntemi belirlemede etken olmuştur. Yöntemde öğretici ve öğrenen rolleri, kullanılacak tekniği belirlemede etken olmuştur. Günümüzde Türkçeyi öğrenmeye olan ilgi ve istekler doğrultusunda yabancılara Türkçe öğretimi ile ilgili farklı kurum ve kuruluşlar çalışmalar yapmışlardır. Ülkemizde bu konuda ilk adım atan kuruluş Ankara Üniversitesidir. İlerleyen süreçte birçok üniversite dil öğretim merkezi kurmuştur. Dil öğretim merkezleri kendi kaynak kitaplarını çıkarmışlar ve Türkçe öğretimini en etkili biçimde gerçekleştirmeyi amaçlamışlardır. Bu araştırma betimsel nitelikli (nitel yöntem) olup veriler doküman incelemesi ile toplanacaktır. İçerik analizi yöntemi kullanılarak Gazi Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti, Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti, Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Öğretim Seti ve Yeni Hitit Yabancılar için Türkçe Seti'nde yer alan etkinliklerin; etkinlik türü dağılımı ve beceri alanı dağılımı incelenmiştir. "Gazi Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti, Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti, Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Öğretim Seti ve Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Seti'nin etkinlik soru türü ve beceri alanları dağılımına göre; setlerde kullanılan etkinlik soru türleri, setlerde yer verilen beceri alanları, setlerde kullanılan yöntemler, setlerde kullanılan teknikler hangileridir? Yabancılara Türkçe öğretim setlerinde seviyelere göre etkinlik soru türü dağılımı ve beceri dağılımı nasıldır?" sorularının cevapları aranmıştır.

Abstract:
In today's world, developing and changing living conditions and revolutions in technology have increased intercultural interaction. Especially the internet and the virtual world have brought people from different cultures and languages together on the same platform. Sharing of knowledge and cultural transfer between people has accelerated. Accordingly, people's need to learn a second language is increasing day by day. In line with the opportunities brought by our age, people are trying to learn different languages with different learning methods. In today's conditions, needs have changed and new developments have emerged in the languages spoken in many countries of the world. Our language is Turkish and the field of teaching Turkish to foreigners has also been affected by this process. Teaching Turkish to foreigners has a deep history, starting with Dîvânü Lugâti't Türk and continuing with Muhtasar Sarf and Lügat-ı Türki. In this thousand-year historical period, innovations in line with the developments of each period in teaching Turkish as a foreign language were reflected in the teaching process. In every period of history, there have been changes in the methods and techniques used in language teaching. Research has been done to teach the language easily, effectively and well. The purpose of learning the language was a factor in determining the method. The roles of instructor and learner in the method were factors in determining the technique to be used. Nowadays, in line with the interest and desire to learn Turkish, different institutions and organizations have carried out studies on teaching Turkish to foreigners. The first institution to take a step in this regard in our country is Ankara University. In the following period, many universities established language teaching centers. Language teaching centers have published their own resource books and aimed to teach Turkish in the most effective way. This research is descriptive (qualitative method) and data will be collected by document review. By using the content analysis method, the activities in the Gazi Turkish Teaching Set for Foreigners, Yedi Iklim Turkish Teaching Set, Yeni Istanbul Turkish Teaching Set for International Students and Yeni Hitit Turkish Teaching Set for Foreigners; activity type distribution and skill area distribution were examined. "According to the activity question type and skill areas distribution of Gazi Turkish Teaching Set for Foreigners, Yedi Iklim Turkish Teaching Set, Yeni Istanbul Turkish Teaching Set for International Students and Yeni Hitit Turkish Teaching Set for Foreigners; What are the types of activity questions used in the sets, the skill areas included in the sets, the methods used in the sets, and the techniques used in the sets? What is the distribution of activity question types and skills according to levels in Turkish teaching sets to foreigners? Answers to these questions were sought.