Üniversite öğrencilerinin öz yeterlik düzeylerinin öz anlayış ve ebeveyn kabul-reddine ilişkin algıları çerçevesinde incelenmesi
Examining of university students' self-efficacy levels within the framework of self-compassion and perception of parental acceptance-rejection
Yazar: MERVE AŞIK
Danışman: PROF. DR. ESRA CEYHAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin öz yeterlik düzeyleri üzerinde öz anlayışları, ebeveyn kabul-reddine ilişkin algıları ve cinsiyetlerinin yordayıcı rolünün incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde araştırmanın verileri "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği", "Öz Anlayış Ölçeği", "Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği-Kısa Formu" aracılığı ile toplanmıştır. Bunların yanı sıra katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin bilgiler "Kişisel Bilgi Formu" aracılığı ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 Öğretim Yılı Bahar Döneminde Anadolu Üniversitesi'nde öğrenim gören 750 (287 erkek, 463 kadın) öğrenci oluşturmaktadır. Toplanan verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve aşamalı çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır ve anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın bulguları, öz anlayışın öz yeterlik üzerinde pozitif yönde, algılanan anne reddinin ise öz yeterlik üzerinde negatif yönde anlamlı düzeyde etkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Aynı zamanda algılanan baba reddi ve cinsiyetin öz yeterlik üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olmadığı bulunmuştur. Bu çerçevede öz anlayış toplam varyansın %22'sini açıklarken, algılanan anne reddi ile birlikte toplam varyansın %24'ünü açıklamaktadır. Sonuç olarak, tüm bu bulgular üniversite öğrencilerinin öz yeterlikleri üzerinde kendilerine yönelik geliştirdikleri öz anlayışın destekleyici, çocukluklarında annelerinden algıladıkları red düzeylerinin ise risk faktörü olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
The purpose of this research was to examine the role of self-compassion, perceptions of parental acceptance-rejection and gender in predicting self-efficacy levels of university students. Data of the research were collected through "General Self Efficacy Scale", "Self-Compassion Scale", and "Adult Acceptance-Rejection Questionnaire Short Form". Also, a "Personal Information Form" was used in order to collect information about demographic variables of the participants. Participants consisted of 750 (287 males; 463 females) students studying at Anadolu University during the Spring Semester in 2018-2019 academic year. In order to analyze the data, descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and stepwise regression analysis was used. A significance of .05 was used in this study. The findings of the research revealed that self-compassion had a significant positive effect on self-efficacy and perceived maternal rejection had a significant negative effect on self-efficacy. At the same time, it was found that perceived paternal acceptance-rejection and gender does not have any significant contribution to the prediction of self-efficacy. In this context, self-compassion explains 22% of the total variance, and 24% of the total variance together with perceived maternal rejection. As a result, all these findings of research indicate that university students' self-compassion are supporting factor and perceived maternal rejection levels are risk factor on self-efficacy of them.