Bazı doğal boyaların antimikrobiyal aktivitesi
Antimicrobial activity of some natural dyes
Yazar: AYFER ÇALIŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. GÖKÇEN YUVALI ÇELİK
Niğde Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Bu çalısmada bazı dogal boyaların, solüsyondaki ve tekstil materyali üzerindekiantimikrobiyal aktivitesi arastırılmıstır. Kök boya (Rubia tinctorum L.), sogan (Allium cepaL.), nar (Punica granatum L.) ve nane (Mentha piperita L.) bitkilerinden elde edilen 4 adetdogal boya Staphylococcus aureus ATCC 25923, Shigella sonnei RSKK 877, Escherichiacoli ATCC 35218, Bacillus megaterium RSKK 5117, Bacillus subtilis RSKK 244, Bacilluscereus RSKK 863, Pseudomonas aeruginosa ATCC 29212, S.epidermidis, Salmonella 21.3,Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 bakterilerine karsı disk difüzyon yöntemi ile testedilmistir. Çalısmada kullanılan boyalardan (100 ?l'de) nar kabugunun 8 adet test bakterisiüzerinde10,5?17,9 mm zon çapı aralıgı ile kökboyanın 3 adet test bakterisi üzerinde 8,5?10,2mm zon çapı aralıgı ile nanenin 6 adet test bakterisi üzerinde 10,2?13,5 mm zon çapı aralıgıile ve sogan kabugunun 3 adet test bakterisi üzerinde 9,9- 13,5 mm zon çapı aralıgı ileinhibisyon aktivitesi gösterdigi belirlenmistir. Test bakterileri üzerinde en yüksek inhibisyonaktivitesine sahip olan boyanın nar kabugu oldugu tespit edilmistir. Disk difüzyon çalısmasısonucunda test bakterilerine karsı antimikrobiyal aktivite gösteren boyalar ve etki ettikleribakteriler seçilmis ve bu boyalarla boyanmıs yün ip numunelerinin antimikrobiyal aktivitesitest edilmistir. Buna göre nar kabuguyla boyanmıs yün ipte % bakteri indirgenmesinin % 4?80; sogan kabuguyla boyanmıs yün ipte % 53?86; kök boyayla boyanmıs yün ipte %32?52;nane bitkisiyle boyanmıs yün ipte % 28?91 arasında degisiklik gösterdigi belirlenmistir.Çalısmada nar ve nane bitkileri dogal boyalarının test edilen bakterilere karsı maksimuminhibisyon zonu ve en iyi mikrobiyal indirgenmeyi gösterdigi tespit edilmistir.Anahtar Kelimeler: Rubia tinctoria, Mentha sp., Allium cepa, Punica granatum, Dogal boyalar, Antimikrobiyalaktivite

Abstract:
In this study, antimicrobial activity of some natural dyes in solution and antimicrobial activityon textile material was investigated. Four natural dyes madder (Rubia tinctorum L.), onion(Allium cepa L.) , pomegranate (Punica granatum L.), mint (Mentha piperita L.) were testedagainst Staphylococcus aureus ATCC 25923, Shigella sonnei RSKK 877, Escherichia coliATCC 35218, Bacillus megaterium RSKK 5117, Bacillus subtilis RSKK 244, Bacillus cereusRSKK 863, Pseudomonas aeruginosa ATCC 29212, S.epidermidis, Salmonella 21.3,Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 by using disc diffusion method. Inhibition activitiy ofpomegranate naturel dyes against 8 test bacteria were determined between 10,5?17,9 mm,madder naturel dyes against 3 test bacteria were determined between 8,5?10,2 mm, mintnaturel dyes against 6 test bacteria were determined between 10,2?13,5 mm and onion natureldyes against 3 test bacteria were determined between 9,9- 13,5 mm. It was shown thatpomegranate naturel dyes had the highest inhibition activity against test bacteria. In the nextset of the experiments the antimicrobial activity of dyed wool specimens were tested. Areduction of 4-80 % in bacterial growth were determined on wool sample dyed withpomegranate; a reduction of 53-86 % on wool sample dyed with onion; a reduction of 32?52% on wool sample dyed with madder; a reduction of 28?91 % on wool sample dyed withmint.Pomegranate natural dye and mint natural dye were shown maximum inhibition zone insolution and also the best microbial reduction against all the microbes tested.Keywords: Rubia tinctoria, Mentha sp., Allium cepa, Punica granatum, natural dyes, antimicrobial activity