Çalışan kadın öğretmenlerdeki mesleki tükenmişlik durumunu Maslach Tükenmişlik Modeli ile açıklama: AKA Koleji örneği
Explanation of occupational burnout in working female teachers with Maslach Burnout Model: The example of AKA College
Yazar: FEYZA KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. AHMET KORKUT TUNA
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Kişilerin yaptıkları işler boyunca karşı karşıya geldikleri diğer kişilere karşı duyarsızlaşmaları, duygusal tükenmişlik hissiyatları, kendilerinde gördükleri başarısızlık ve yeterli olamama durumu bileşenlerinden oluşan tükenmişlik genellikle mesleklerde karşılaşılan bir olgudur. Öğretmenler ise söz konusu ettiğimiz bu tükenmişlik durumunun olumsuz sonuçlarıyla karşılaşıldığı bir gruptur. Çoğu kişinin düşüncesindeki kadınlar için uygun bir meslek olarak görülen öğretmenlik mesleğinin kadınlar üzerindeki tükenmişlik durumu da yadsınamayacak boyuttadır. Araştırmada kadın öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri, mesleki kıdem, medeni durum, branş ve mesleği isteyerek yapıp yapmama kriterlerine göre incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim döneminde İstanbul Bahçelievler Aka Koleji'nde çalışan 25 kadın öğretmen oluşturmuştur. Çalışmada kadın öğretmenlerin tükenmişlik seviyelerini belirlemek üzere Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.  Yapılmış olan bu araştırmanın amacı; vazifede bulunan kadın öğretmenlerin bitmişlik (tükenmişlik) seviyelerini belirlemek ve tükenmişliklerine neden olan durumlar üzerinde çalışmaktır. Çalışma süresince tükenmişliğin en fazla "Duygusal Tükenme" alanında olduğu, sonrasında "Kişisel başarı" ve "Duyarsızlaşma" alanlarının bu ilişkiyi sırasıyla takip ettiği ön görülmüştür. Çalışmaya katılan kadın öğretmenlerde mesleki kıdem, branş ve medeni durum kriterleri ile tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişki yok iken; mesleği isteyerek yapma kriteri ile tükenmişlik arasındaki ilişkiler anlamlı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Öğretmenler, Tükenmişlik, Mesleki Tükenmişlik, Maslach Tükenmişlik Modeli.

Abstract:
Burnout, which consists of the desensitization of people to other people they encounter during their work, feelings of emotional burnout, failure they see in themselves and incompetence, is a phenomenon usually encountered in human-made professions. Teachers, on the other hand, are a group where the negative consequences of this burnout situation are encountered. The burnout of the teaching profession, which is seen as a suitable profession for women in the opinion of most people, is undeniable. In the study, burnout levels of female teachers were examined according to the criteria of professional seniority, marital status, branch and whether or not to do the profession willingly. The study group of the study consisted of 25 female teachers working at Aka College in Bahçelievler district of Istanbul in the 2021-2022 academic year. In the study, Maslach Burnout Inventory and Personal Information Form were used to determine the burnout levels of female teachers.  The aim of this research is to determine the burnout levels of female teachers in the task and to study the situations that cause their burnout.  During the study, it was predicted that burnout was mostly in the "Emotional Exhaustion" area, followed by "Personal success" and "Desensitization" areas respectively. While there was no significant relationship between professional seniority, branch and marital status criteria and burnout in female teachers participating in the study; The relationships between the criterion of doing the profession willingly and burnout were found to be meaningful.

Keywords: Teachers, Burnout, Occupational Burnout, Maslach Burnout Model.