Aralıklı ve devamlı enerji kısıtlaması uygulanan bireylerde beslenmenin davranışsal ve bilişsel bileşenlerine ve vücut kompozisyonuna etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of nutrition on behavioral and cognitive components and body composition in individuals with intermittent and continuous energy restriction
Yazar: DİLAN DALGIÇ GÖRÜCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN YEŞİL
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Zaman kısıtlı beslenme = Time restricted eating ; Ölçekler = Scales

Özet:
Obezite, prevalansı her geçen gün artan, küresel bir halk sağlığı sorunudur. Obezitenin önlenmesi için beden kütle indeksi (BKİ) değeri normalin üzerinde olan tüm bireyler için yaşam tarzı değişikliği yoluyla vücut ağırlık kaybı, obezitenin tedavisinin temelini oluşturmaktadır. Aralıklı enerji kısıtlaması yöntemi de son dönemlerde literatürde obezitenin tıbbi beslenme tedavisine alternatif beslenme yöntemlerinden biri olarak öne sürülmektedir. Bu çalışma, hafif şişman ve 1. derecede obez olan bireylerde aralıklı enerji kısıtlaması ve devamlı enerji kısıtlaması uygulamalarının vücut kompozisyonuna etkilerinin karşılaştırılması ve bu bireylerde beslenmenin davranışsal ve bilişsel bileşenlerinin değerlendirilmesi için planlanmıştır. Bu araştırma Nisan- Eylül 2022 tarihleri arasında beslenme danışmanlığı hizmeti veren özel bir kuruluşa başvuran hafif şişman ya da obezitesi olan, sağlık sorunu olmayan, 19-64 yaş arası 34 yetişkin birey dahil edilmiştir. Araştırmada katılımcılar iki gruba ayrılmış ve 6 hafta boyunca aralıklı enerji kısıtlaması (AEK) (n=19) veya devamlı enerji kısıtlaması (DEK) (n=15) diyet türünü sürdürmeleri istenmiştir.  Bireylerin demografik özellikleri, yaşam tarzı alışkanlıkları, sağlık durumu, beslenme durumu ve yeme davranışlarının derecelendirmeleri anket formu ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 37.1±8.67 yıldır. İki diyet türündeki katılımcıların antropometrik ölçümleri, vücut kompozisyonları, kan basıncı ölçümleri ve abdominal yağ analizlerine ilişkin başlangıç ve son ölçümlere ait parametreler bakımından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (pα, pβ>0.05). Araştırma sonunda AEK ve DEK grubu katılımcıların ağırlık kaybı ortalaması sırasıyla 3.9±1.94 kg ve 4.0±1.48 kg bulunmuştur. AEK diyet türünü uygulayan kadın ve erkeklerin DEK diyet türünü uygulayanlara göre vücut ağırlığı kaybı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (sırasıyla p=0.948, p=0.946). Kadınlarda iç organlar çevresi yağlanma miktarı değişiminin erkeklerdeki değişime oranla daha az olduğu ve AEK diyeti uygulayan erkeklerin DEK diyeti uygulayan erkeklere göre iç organlar çevresi yağlanma miktarındaki azalmanın daha fazla olduğu gözlenmiştir. Bireylerin beslenme alışkanlıklarını derecelendirmek amacıyla yapılan Üç Faktörlü Beslenme Anketi sonucuna göre duygusal yeme ile yaş arasında pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir (kadınlar için r=0.481, p=0.015; erkekler için r=0.723, p=0.028). Araştırmaya katılan bireylere 6. haftanın sonunda uygulanan çalışma sonu memnuniyet anketi sonuçlara göre iki diyet grubunda katılımcıların çoğu uygulamanın kolay olduğunu, ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli olduğunu, beslenme planını uygulamaktan memnun olduğunu ve uygulamaya devam edebileceklerini bildirmiştir.  Ağırlık kaybında zaman kısıtlı beslenmenin uzun dönemde etkinliği ve güvenliği hala belirsizdir. Bu konuda daha geniş kapsamlı planlanmış daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Obesity is global public health problem with an increasing prevalance. Losing weight with lifestyle changes is the primary way for prevention of obesity in overweight and obese individuals. Intermittent fasting is an alternative way to medical nutritonal therapy of obesity. The purpuse of this study is comparing the effects of intermittent and continious energy restriction on body compositon and evoluate eating behaviour and cognitive companents of nutrition in overweight or obese individuals.  The study was completed between April- September 2022, 34 individuals aged 19-64 years, who were  overweight or obese people without any health problems admitted to nutrition consultancy center.  In the study, the participants were divided into two groups and asked to maintain either the intermittent or continious energy restriction diet groups for 6 weeks. Demographic characteristics of individuals, lifestyle habits, health status, nutritional status and rating of eating behaviors evaluated with a questionnaire. The avarage age of the individuals is 37.1±8.67 years.When the participants in the two diet types were compared in terms of parameters, there is no statistically significant difference was found  between anthropometric measurements, body copositions, blood pressure measurements and initial and final measurements of abdominal fat analysis (pα, pβ>0.05). At the end of the study the avarage weight loss of intermittent and continious energy restriction group were 3.9±1.94 kg and 4.0±1.48 kg respectively. There was no statistically significant difference in terms of body weight lost by women and men following the two types of diet. 
It was found that the change in the amount of visceral fat in women is less than the change in man. It has been observed that the men who follow the intermittent energy restriction diet have a greater reduction in the visceral fat than men who follow the continious energy restriction diet.   According to the results of the Three Factor Nutrition Questionnaire conducted to rate the nutritional habits of individuals, a positive relationship was found between emotinal eating and age (for women r=0.481, p=0.015; for men r=0.723, p=0.028). According to the results of the end of study satisfaction survey applied to the individuals participating in the study at the end of the 6th week. The most of the participants in the two diet groups were answered that it was easy to follow diet, enough to meet their  nutritional requirements,  they were satisfied with the nutrition plan and they could  continue to implement it. The long term efficacy and safety of time resticted nutrition in weight loss is still unclear. More comprehensive research is needed on this subject.