Sıfır Atık Projesi halkla ilişkiler kampanyasının analizi ve algı araştırması
Public relations campaign analysis of "Zero Waste Project" and perception research
Yazar: HATİCE AVCI
Danışman: DOÇ. DR. ESRA İLKAY İŞLER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Çevre sorunlarına dair bilinçlenme etkinliği her geçen gün artmaktadır. Ancak çevre sorunlarının artmasıyla halkın çevre sorunlarına dair bilinçlendirme etkinliği geride kalmaktadır. Çevreye dair herhangi bir bilince sahip olmama veya eksik ve yanlış bilme durumu sorunları kronik bir problem olarak gündemde tutmaktadır. Geçmişteki örnekler çevre davranışlarında iletişimsel sorunları hissettirmektedir. Bu iletişimsel sorunlar çevre bilincine dair bir kamuoyu oluşturması ve duyarlılığın arttırılmasıyla yönetilebilir. Sivil toplum örgütleri, doğa ve çevre ile ilgilenen tüm bakanlıklar, söz konusu kamuoyunun ve bilincin yükseltilmesinin paydaşlarıdır. Bu tezin temel varsayımına göre çevre ile ilgili tüm paydaşlar, halkın duyarlı bir bilinç geliştirmesi için iş birliği ve koordinasyon içinde kolektif olarak çalışmaktadır fakat bu çalışmalar bazı aksaklıklar içermektedir. Çevre problemlerinin geçmişten bugüne algılanma düzeyi aynı zamanda çevre bilincinin sahip olduğu bilinç seviyesinin de göstergesidir. Bundan dolayı bireylerin sahip oldukları bilinç düzeyi, rol-model aldıkları ebeveyn davranışları, verilen eğitimlerin yeterli olup olmadığı yapılan kamusal çalışmaları takip etmek ile belirlenebilmektedir. Çevre bilincine sahip olan insanların çevre kampanyalarını takip edip etmediği, çevre bilincine sahip olmayan insanların ise bu kampanyalara duyarsız olup olmadığı araştırmaya değer bir sorundur. Böylece araştırmanın bir diğer varsayımı çevreye karşı bilinçli olan, çevresine zarar verici davranışlarda bulunmayan, atıklarını ayrıştıran, geri dönüşüme duyarlı olan bireylerin bilinçli olduğuna dayanmaktadır.  Ancak atık pilleri ayrıştırıp, piller için atık kutusu bulamama durumu sıfır atık gibi kamusal bir kampanyanın işlerlik kazanmasında bir engeldir. Sıfır atık projesi hem çevre bilincini artırmak için hem de çevreye karşı duyarlı olan bireylerin bilinçli davranışlarını desteklemek üzere oluşturulmuş bir kampanyadır. Bu çalışmada üzerine odaklanılan bir diğer sorun bu ve benzeri projelerin yanılsama mı gerçekten bir bilinç oluşturmak için mi gerçekleştirildiğini sorgulamaktır. Örnek olarak alınan sıfır atık projesi çevre koruma iyileştirme ve atık yönetimini amaçlayan projelerinden biridir. Çalışmada niceliksel ampirik yöntem tasarımı ile veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Sıfır atık projesinin bilinirlik–farkındalık durumu, verilen eğitimlerin yeterliliği, bireylerin bilinç düzeyleri, çevre eğitimlerinin çalışanlarda bıraktığı izlenimler anket sorularında yanıt aranan konulardır. Araştırmanın ikinci analiz seviyesini sıfır atık projesine dair iletişim kampanyasının klasik ve dijital ağ mecralarında içeriksel çözümlenmesi oluşturmaktadır. Çalışma bu iki veri setini birbirleriyle karşılaştırarak çevre bilinci ile ilgili betimleyici bir sonuç çıkarmayı amaçlamaktadır. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ve Sıfır Atık projesinin tüm sosyal medya hesapları bu çalışma çerçevesinde son bir yıl baz alınarak incelenmiştir. Facebook, Twitter, Instagram ve Youtube kanallarından hem çevre şehircilik ve iklim değişikliği bakanlığının profilleri hem de sıfır atık profilleri incelenmiştir. Projenin diğer kolunu oluşturan anket çalışmasında ise genellikle her yaştan bireye ulaşılmaya çalışılmıştır. Çoğunlukla kurumsal alanlarda, devlet kurumlarında üniversite ve liselerde uygulatılmıştır.

Anahtar Kelimeler : Atık, Çevre, Eğitim, Çevre Bilinci, Sıfır Atık

Abstract:
Awareness-raising activity on environmental problems is increasing. However, with the increase in environmental problems, the awareness of the public about environmental problems is falling behind. Lack of awareness about the environment or incomplete and wrong knowledge keeps the problems on the agenda as a chronic problem. Past exemples of environmental behaviors shows some communicative problems. This communicative problems can be managed by creating a public opinion about environmental awareness and increasing sensitivity. Non-governmental organizations, all ministries dealing with nature and the environment are stakeholders in raising the said public and awareness. According to the basic assumption of this thesis, all stakeholders related to the environment work collectively in cooperation and coordination for the public to develop a sensitive awareness, but these studies contain some problems. The level of perception of environmental problems from past to present is also an indicator of the level of consciousness of environmental consciousness. Therefore, the level of awareness of individuals, parental behaviors they take as role-models, and whether the training provided is sufficient can be determined by following public studies. It is worth investigating whether people with environmental awareness follow environmental campaigns and whether people who are not environmentally conscious are insensitive to these campaigns. Thus, another assumption of the research is based on the consciousness of individuals who are environmentally conscious, do not behave in a way that harms their environment, decompose their waste, and are sensitive to recycling. However, the inability to separate waste batteries and not find a waste bin for batteries is an obstacle to the functioning of a public campaign such as zero waste. The zero waste project is a campaign created both to increase environmental awareness and to support the conscious behavior of individuals who are sensitive to the environment. Another problem focused on in this study is to question whether these and similar projects are realized as illusions or to create awareness. The zero waste project, taken as an example, is one of the projects aiming at environmental protection, improvement and waste management. In the study, quantitative empirical method design and data were collected by questionnaire technique. Awareness-recognition status of the zero waste project, the adequacy of the training provided, the level of awareness of the individuals, the impressions left by the environmental training on the employees are the subjects sought to be answered in the survey questions. The second analysis level of the research is the contextual analysis of the communication campaign on the zero waste project in classical and digital network channels. The study aims to draw a descriptive conclusion about environmental awareness by comparing these two data sets with each other. All social media accounts of the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change and the Zero Waste project were analyzed based on the last year within the framework of this study. Both profiles of the ministry of environment, urbanism and climate change and zero waste profiles were examined on Facebook, Twitter, Instagram and Youtube channels. In the survey study, which constitutes the other branch of the project, it was generally tried to reach individuals of all ages. It has been applied mostly in institutional areas, government institutions, universities and high schools.

Key Words : Waste, Environment, Education, Environmental Awareness, Zero Waste,