Ballıca ve Safran (Elazığ) civarındaki Kırkgeçit formasyonu'nun kil mineralojisi ve jeokimyasal özellikleri
The clay mineralogy and geochemical properties of Kirkgeçit formation in Ballica and Safran (Elaziğ)
Yazar: GİZEM ÇETİNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE BAL AKKOCA
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Mühendislik jeolojisi = Engineering geology

Özet:
Bu tez kapsamında Elazığ İli‟nin yaklaşık 18 km güneybatısında Ballıca Köyü ve Elazığ İli'nin yakın batısında Safran Mahallesi çevresinde Orta Eosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonuna ait örneklerin tüm kayaç, kil mineralojisi ve jeokimyasal özellikleri çalışılmıştır. Ballıca ve Safran kesitinden alınan örneklerde X-Işınları difraksiyonu (XRD) tüm kayaç ve kil fraksiyonu incelemeleri, elektron mikroskop çalışmaları, jeokimyasal analiz (ICP-AES ve ICP-MS) çalışmaları yapılmıştır. Örneklerde kil+kalsit+kuvars+feldispat+dolomit minerallerine rastlanmıştır. Safran kesitinde feldispat daha yüksek miktarda olup ayrıca piroksen ve amfibol mevcuttur. Kil mineralleri klorit, illit ve smektit olup klorit ve smektit detritik, smektit otijenik kökenlidir. Kondrit normalize diyagramlarda Ballıca, Safran örnekleri bileşimleri çok yakındır. Kondrite göre zenginleşme katsayısı 10-100 arasında değişmektedir. Örnekler Post Arkeen Avusturalya şeylleri (PAAS) değerlerine benzememektedir. Örneklerde ortalama CIA ve CIW değerlerine göre inceleme alanındaki sedimanlar orta dereceli bir alterasyon geçirmiş, olgunlaşmamış sedimanlardır. Log (SiO2/Al2O3)'e karşı log (Fe2O3/K2O) oranına göre örnekler çoğunlukla Fe'ce zengin şeyl alanına düşmektedir. Eu/Eu* - Th/Sc, Ballıca kesiti ve Safran kesiti örneklerine göre Kırkgeçit sedimanlarını besleyen kaynak kayaçların bazik karakterli, Th/Co - La/Sc diyagramında bazik kayaçlarlarla silisik kayaçlar arasında, ancak silisik kayaçlara daha yakın olduğu görülmüştür. La-Th-Sc üçgen diyagramı da örneklerin PAAS ve granitten farklı ve andezit ve bazalt aralığında olduğunu göstermiştir. La-Sc-Th, Th-Sc-Zr/10 diyagramlarına göre örnekler okyanusal ada yayı alanına düşmektedir

Abstract:
In this thesis, it was studied the whole-rock, clay mineralogy and geochemical properties of the samples from Middle Eocene Kırkgeçit Formation around Ballıca Village, about 18 km southwest of Elazığ, and around Safran neigborhood in the western vicinity of Elazığ. X-ray diffraction (XRD) analyzes of whole rock and clay fractions, scanner electron microscop, geochemical analysis (ICP-AES and ICP-MS) were carried out to samples, taken from Ballıca and Safran sections. Clay+calcite+quartz, feldspar, dolomite minerals were found in the samples. The feldspar is higher amount and pyroxene and amphibole is present in Safran section. Clay minerals are chlorite, illite, smctite and chlorite, and illite is detritic, smectite is authigenic in origin. The chondrite normalyzed diagrams show that the compounds of the Ballıca, Safran samples are close. The enrichment coefficient relative to chondrite ranges from 10 to 100. The sediments in investigated area are the immature and underwent the middle degree alteration according to average alteration index CIA and CIW. According to the log (SiO2/Al2O3) versus log (Fe2O3/K2O) ratio, the samples fall mostly into the Fe-rich shale area. It was seen that the source rocks are basic in composition in the Eu/Eu* vs Th/Sc diagram, on the otherhand it is between basic and silisic and closer the silisic character according to Ballıca and Safran samples. La-Th-Sc triangular diagram show that the samples are between the andesite and basalt and different from granite and PAAS in composition. The samples fall into the oceanic island arc according to La-Sc-Th, Th-Sc-Zr/10 diagrams.