Kronik miyeloid lösemide dishevelled proteinlerinin onkojenik etkisinin araştırılması
Investigating oncogenic effects of dishevelled proteins in chronic myeloid leukemia
Yazar: CEYDA ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. HAKKI OGÜN SERCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Genler = Genes ; Kitinaz = Chitinase ; Lizin = Lysine ; Lösemi-miyeloid-kronik-BCR-ABL pozitif = Leukemia-myelogenous-chronic-BCR-ABL positive ; Onkogen proteinleri = Oncogene proteins ; Sinyal nakli = Signal transduction

Özet:
Kronik miyeloid lösemi (KML), hematopoetik kök hücrelerden kaynaklanan miyeloid hücrelerin proliferasyonuyla gelişen bir hastalıktır. Eğer tedavi edilmezse blastik krize ilerleyerek ölümle sonuçlanabilir. Hastalığın patogenezinde Wnt sinyal yolağında rol alan proteinlerin ifade değişiklikleri ve β-katenin proteinindeki ifade artışı önemli rol oynamaktadır. Dishevelled (Dvl), Wnt sinyal yolağının önemli bir düzenleyicisi olarak tümör gelişimindeki rolleri ile araştırmaların konusunu oluşturmaktadır. Dvl'nin birçok solid tümörde ifadesinin arttığı bilinmekle beraber hematolojik malinitelerdeki bilgimiz sınırlıdır. 
Ön çalışmalarımızda Dvl genlerinin normal kemik iliğinde ifade olmayıp, KML tanısı almış hastalarda farklı düzeylerde ifade olduğunu belirledik. Bu çalışmadan yola çıkarak hipotezimizi "Dvl, Wnt sinyal yolağı üzerinden KML başlangıcında ve progresyonunda önemli role sahiptir" şeklinde kurguladık.  Birinci amacımız Dvl proteinlerinin KML hücre hatlarında onkojenik etkisinin olup olmadığını belirlemektir. İkinci amacımız ise Dvl'nin düzenleyicisi olan CYLD deübikitinaz proteini ile olan etkileşimini ortaya koymaktır. Bu ilişkileri belirlemek amacıyla KML blastik faz hücre hatlarında Dvl genleri sessizleştirilerek PCR Array analizi gerçekleştirilmiştir. Bu sonuçlara göre ifadesinde değişiklik saptanan genlerin protein düzeyindeki ifadeleri de belirlenmiştir. Dvl genlerinin sessizleştirilmesinin hücre canlılığı ve apoptoza etkisi belirlenmiştir. Ayrıca CYLD genin üç farklı KML hücre hattında ifade olup olmadığı ve kodlayıcı dizisinde mutasyon olup olmadığı belirlenmiştir. 
Elde ettiğimiz sonuçlara göre kontrol ile karşılaştırıldığında Dvl sessizleştirilmesi, Wnt sinyal yolağının hem alt hem de üst yolunda pek çok proteini etkileyerek hücrelerin proliferasyon hızını düşürmesini sağlamıştır. KML blastik faz hücre hatlarında CYLD kodlayıcı dizisinde mutasyon bulunmamıştır. Çalışmamız Dvl proteinlerinin KML tedavisinde hedeflenmesinin birbirinden bağımsız pek çok yolak ve proteini birden etkileyebileceğine dair veri sağlamaktadır.

Abstract:
Chronic myeloid leukemia (CML)  is a disease caused by the proliferation of myeloid cells originating from hematopoietic stem cells. If it is not treated, the blastic crisis may progress and result in death. Expression changes in proteins involved in the Wnt signaling pathway and increased expression in β-catenin protein play an important role in the pathogenesis of the disease. Dvl is the subject of investigations with roles in tumor development as an important regulator of the Wnt signaling pathway. Although we know that the expression of Dvl in many solid tumors is upregulated, our knowledge of Dvl role in hematological malignancies is limited. 
We have determined in our preliminary studies that Dvl genes are not expressed in normal bone marrow, but expressed at different levels in patients with CML. We hypothesized that "Dvl has an important role in the onset and progression of CML through the Wnt signal pathway". Our first objective is to determine possible oncogenic effects of  Dvl proteins in the CML cell lines. Our second objective is to establish the interaction of Dvl with its regulator CYLD deubiquitinase. In order to determine these associations, Dvl proteins were silenced in CML blastic phase cell lines and PCR Array analysis was performed. According to these results, significantly changed genes were also controled for their protien expression. The effect of silencing of the Dvl genes to cell viability and apoptosis was determined. It has also been determined whether there is a mutation in the CYLD gene coding sequence and whether this gene is expressed in the CML cell lines. 
According to our results, when compared with ScrambledRNA transfected cells, Dvl silencing has enabled the cells to decrease the proliferation rate by affecting many proteins in both the upstream and downstream of the Wnt signaling pathway. No mutations were found in the CYLD coding sequence in CML blastic phase cell lines. Our study suggests that targeting of Dvl proteins in cancer therapy can affect multiple independent pathways and proteins.