Yaşlıların kentsel dönüşüm sürecine yönelik algıları: İstanbul mahalleleri üzerine bir karşılaştırma
Perceptions of the elderly towards the urban transformation process: A comparison on İstanbul neighborhoods
Yazar: FURKAN BAŞARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM NACAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gençleştirme = Regeneration ; Kentsel değişim = Urban change ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Mahalleler = Neighborhoods ; Yaşlılar = Aged ; Yer değiştirme = Displacement ; Yerinden edilmiş kişiler = Displaced persons ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışma, yaşlıların kentsel dönüşüm sonrasında meydana gelen değişikliklere karşı 
durumlarını inceleyen bir çalışmadır. Kentsel dönüşüm sonrası meydana gelen 
değişiklikler sosyokültürel değişim, yerinden edilme ve gençleşme alt boyutları 
çerçevesinde İstanbul mahalleri özelinde karşılaştırılacaktır. Günümüzde kentler farklı 
sebeplerle dönüşüme konu olmakta ve bu dönüşüm beklenen veya beklenmeyen 
sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Kentsel dönüşüm yalnızca kentsel bir bölgenin yıkılıp 
yeniden yapılması anlamına gelmemekte, dönüşüme konu olan bölgenin 
sosyodemografik özelliklerinde de farklılıklar meydana getirmektedir. Bu çalışmanın 
amacı kentsel dönüşüm süreçlerinden etkilenen 65 yaş ve üzeri bireylerin, yaşadıkları 
mahallerin sosyokültürel değişimi, gençleşmesi ve yerinden edilme bağlamında 
karşılaştırılmasını içermektedir. Bu çalışmada 2018-2019 yılları arasında İstanbul'da 
yürütülen ve TÜBİTAK ARDEB 1001 Programı kapsamında desteklenen "Kentsel 
Dönüşüm ve Metropolde Yaşlanmak: İstanbul Örneği" araştırmasının veri seti 
kullanılmıştır. Çalışma kapsamında İstanbul'un farklı mahallelerinde ikamet eden 65 
yaş üstü bireylerin veri setinden üretilen yerinden edilme, gençleşme ve sosyokültürel 
değişim değişkenleri bağlamında karşılaştırılması yapılmıştır. Veriler analiz edilirken 
SPSS V.21 programı kullanılmıştır. Ayrıca analizlerde ilişki ve fark testleri 
uygulanmıştır. Sonuçlara bakıldığında İstanbul'un farklı mahallelerinde yaşlıların yer 
değiştirme ve gençleşme algıları bakımından birbirlerinden farklılaştıkları, düşük 
eğitim seviyesine ve daha az yaşlı nüfusa sahip mahallelerin yer değiştirme ve 
gençleşme bağlamında daha fazla potansiyel barındırdığı ifade edilebilir.

Abstract:
This study examines the situation of the elderly in relation to the changes that occur 
after urban regeneration. The changes that took place after the urban regeneration will 
be compared within the framework of socio-cultural change, displacement and 
youthificatin sub-dimensions, specific to Istanbul neighborhoods. Today, cities are 
undergoing transformation for different reasons and this transformation brings 
expected or unexpected results. Urban regeneration does not only mean the demolition 
and reconstruction of an urban area, but also creates differences in the 
sociodemographic characteristics of the region subject to transformation. The aim of 
the study is to compare the views of the elderly (over 65 years of age) affected by the 
urban transformation process regarding the youthification of the area they live in and 
the displacement of the elderly in the context of the neighborhoods they live in. In this 
study, the data set of the "Urban Regeneration and Ageing in Metropolitan Areas: The 
Case of Istanbul" Project (117K296) funded by TUBITAK (The Scientific and 
Technological Research Council of Turkey) was used. Within the scope of the study, 
a comparison was made in the context of the variables of displacement, youthification 
and sociocultural change produced from the data set of the elderly residing in different 
neighborhoods of Istanbul.While analyzing the data, SPSS V.21 program was used. In 
addition, correlation and difference tests were applied in the analyzes. Considering the 
results, it can be said that the elderly living in different neighborhoods in Istanbul differ 
from each other in terms of displacement and youthification perceptions. 
Neighborhoods with low education levels and less elderly population have more 
displacement and youthification potential than others.