Erzurum Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'ne üye olan işletmelerin yapısal özelliklerinin incelenmesi ve buzağıbakım-besleme ile yetiştirme uygulamaları üzerine bir araştırma
An investigation on structural characteristics of enterprises members of Erzurum Cattle Breeders' Associati on and research on calf care-feeding and breeding practices
Yazar: AYDIN EŞSİZ
Danışman: PROF. DR. RIDVAN KOÇYİĞİT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Erzurum Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'ne (EDSYB) üye olan işletmelerin yapısal özelliklerinin incelenmesi ve buzağı bakım-besleme ile yetiştirme uygulamalarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem:  Erzurum ilinde faaliyet gösteren Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine (EDSYB) kayıtlı bulunan 1500 işletmeden şansa bağlı olarak seçilen 344 adet sığırcılık işletmesi ile yüz yüze yapılan anketler oluşturmuştur. Excel programına girilen veriler gerekli sınıflandırma yapılarak SPSS istatistik programında frekans analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar sayısal ve oransal olarak tablo ve grafiklerle gösterilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan işletme sahiplerinin % 48,8'i 41-50 yaş arasında, % 73,5'i ilkokul mezunu, işletmecilerin % 35,5'nin 25-30 yıl deneyim süresine sahip olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin % 98,0'i geleneksel bir yetiştirme sitemi uyguladığı ve işletmelerin tamamına yakını yetiştirme şekli karma (et-süt) bir yetiştirme yaptıkları belirlenmiştir. Üye işletmelerin % 60,1'i Esmer sığır ırkı tercih ettiği, bu sığır ırklarını tercih etme nedeni olarak bölge koşullarına uygun olduğunu saptanmıştır. Birliğe bağlı üye işletmelerin hayvanların bakım beslenme ve yetiştirilmesi konusunda teknik bilgi desteği alma konusunda % 76,4'ü kendi bilgisi ve aile fertlerinin bilgisinden faydalandığı, işletmelerin % 13,4'ü gebe ineklere septisemi aşısı, % 36,6'sı ise buzağılara septisemi serumu uygulamasının yapıldığı belirlenmiştir. Buzağılara doğumundan sonraki ilk iki saat içerisinde kolostrum veren işletmelerin % 59,6 olduğu, doğumdan 2-4 saat arası kolostrum veren işletmelerin ise % 40,1'i olduğu saptanmıştır. Sütün verilme şekli bakımından işletmelerin % 79,9'u anne sütünü buzağının kendisi emerek aldığını ve işletmelerin % 20,1'i ise sütü buzağılara biberonla verdiği belirlenmiştir. Üye işletmelerin % 81,1'i buzağının içebileceği kadar sütün buzağılara verildiğini ve % 18,02'i buzağıya verilecek süt miktarını doğum ağırlığına göre belirleyerek verdikleri saptanmıştır. Sağlık konusunda veteriner hekimlik hizmeti almayanların % 39,8 olduğu, işletmelerde buzağılarda en fazla görülen sağlık probleminin ishal % 73,68 olduğu, buzağılarda en çok ölümün doğum - sütten kesim arası % 59,6 olduğu tespit edilmiştir. İşletmecilerin % 45,78'i en fazla yaşanılan sıkıntıların başında yemin pahalı oluşu olduğunu ve devletten öncelik sırasına göre işletmelerin % 29,67'i pazarlama desteği, % 26,72'i kredi desteği, % 21,22'i damızlık temini, % 12,77'i bilgi desteği ve % 9,63'ü ise veteriner hekim desteği vermesi konusunda beklentilerin olduğu belirlenmiştir.  
Sonuç: Erzurum Damızlık Sığır Yetiştiriciler Birliğine bağlı üye işletmelerin buzağı bakım besleme ve yetiştirme konusunda eksik ve hataların olduğu, üye işletmelerde hayvan sağlığı ve sağlık hizmeti alımında yetersiz olduğu belirlenmiştir. Sığırcılık konusunda ilgili kurum ve kuruluşları, üniversitelerin ilgili birimleri ile bu konuyla alakalı birlik, kooperatif vb. organizasyonlar arasında iş birliğinin artırılması ve mevcut hayvanlardan alınan ürün miktarı ve kalitesini artırmaya yönelik uygun projelerin geliştirilmesinin önemli olduğu ayrıca işletmelere kredi ve desteklerin artırılması ile işletmecilerin modern ve bilinçli bir yetiştiricilik yapması gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, İşletme, Buzağı, buzağı yetiştiriciliği, kolostrum

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the structural characteristics of the enterprises which are members of Erzurum Cattle Breeders' Association and to determine the calf care-feeding and rearing practices.
Method:  Face-to-face questionnaires were conducted with 344 cattle breeding enterprises selected by chance from 1500 enterprises registered to the Breeding Cattle Breeders' Association (EDSYB) operating in Erzurum province. The data entered into the Excel programme were classified and frequency analyses were performed in the SPSS statistical programme. The results obtained were shown numerically and proportionally in tables and graphs.
Result: It was determined that 48,8 % of the owners of the enterprises participating in the study were between 41-50 years old, 73,5 % were primary school graduates, and 35,5 % of the operators had 25-30 years of experience. It was determined that 98,0 % of the enterprises apply a traditional breeding system and almost all of the enterprises have mixed (meat + milk) breeding as a breeding method.It was determined that 60,1 % of the member holdings prefer Brown cattle breeds and the reason for preferring these cattle breeds is that they are suitable for the regional conditions (63,9 %). It was determined that 76,4% of the member holdings of the union benefited from their own knowledge and the knowledge of their family members in terms of receiving technical information support on the care, nutrition and breeding of animals, 13,4 % of the holdings applied septicaemia vaccine to pregnant cows and 36,6% applied septicaemia serum to calves. It was determined that 59,6 % of the enterprises gave colostromes to the calves within the first two hours after birth and 40,1 % of the enterprises gave colostromes between 2-4 hours after birth. In terms of the way of giving milk, it was determined that 79,9 % of the holdings received the mother's milk by sucking the calf itself and 20,06 % of the holdings gave the milk to the calves with a bottle.  It was determined that 81,1 % of the member holdings gave as much milk as the calf could drink and 18,02 % of them determined the amount of milk to be given to the calf according to the birth weight. It was determined that 39,8 % of the operators did not receive veterinary services on health, the most common health problem in calves was diarrhoea (73,68 %) and the most common death in calves was between birth and weaning (59,6 %). It was determined that 45,78 % of the operators think that the most common problem is that feed is expensive and 29,67 % of the operators expect the government to provide marketing support, 26,72 % credit support, 21,22 % breeding support, 12,77 % information support and 9,63 % veterinary support.  
Conclusion: It has been determined that the member enterprises of Erzurum Cattle Breeders' Association have deficiencies and errors in calf care, feeding and breeding, and there is insufficiency in animal health and health service procurement in member enterprises. It is concluded that it is important to increase the cooperation between the relevant institutions and organisations, the relevant units of universities and unions, cooperatives, etc. related to this subject and to develop appropriate projects to increase the amount and quality of the product obtained from the existing animals, and it is necessary to increase the credits and supports to the enterprises and to make a modern and conscious breeding of the operators.

Keywords: Breeding Cattle Breeders' Association, Enterprise, calf, calf breeding, colostrum