Mir'at-ı Bâyezîd-ı Bistâmî ve Ebu'l-Hasan El-Harakânî adlı eserin tahlili ve transkripsiyonu
The Analysis and Transcription of Mirrors of Bayazid Bastami and Abu'l Hasan Harakani
Yazar: ÖNAY BOZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL CELEP
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahmed Hilmi = Ahmed Hilmi ; Bayezid-i Bistami = Bayezid-i Bistami ; Ebu`l Hasan Harakani = Ebu`l Hasan Harakani ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements ; Tasavvufi yaşam = Mystical life ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hocazâde Ahmed Hilmi Erzincan'ın Kemaliye kazasında 1875 yılında doğmuştur. Hadîkatü'1-Evliyâ'dan, babasının ve kendisinin Nakşibendî şeyhlerinden İzmirli Osman Nûrî Efendi'ye mensup oldukları bilinmektedir. Hocazâde Ahmed Hilmi, Nakşibendiyye tarikatının bazı büyük şeyhlerini tanıtmak amacıyla başladığı yazı çalışmalarını diğer büyük tarikatların kurucuları ve silsileleri için de birer kitap yapacak şekilde genişletmiştir. Hocazâde Ahmed Hilmi'nin "Mir'ât-ı Bâyezîd-ı Bistâmî ve Ebü'l-Hasan Harakâni" adlı eseri tasavvuf geleneğinin mühim tarikatlerinden biri olan Nakşîbendilik geleneği açısından önemli bir eser konumundadır. Eserde, tasavvufun ana esaslarını oluşturan şeriat, tarikat, hakikat ve marifet temelleri üzerine inşa edilen bir tasavvuf modeli anlatılmıştır. Eserde ele alınan konuların ayet ve hadislerle desteklenmesi bu yüzdendir.
Mir'ât-ı Bâyezîd-ı Bistâmî ve Ebu'l-Hasan Harakâni'de Nakşîbendilik'le ilgili bir çok hususu bir arada görmek mümkündür.Tarikatın usul ve adabı, mürid mürşid ilişkisi, manevi haller ve makamlar, tarikat silsilesi gibi tasavvuf ve tarikatler açısından önemli konular eserin baştan sona üzerinde durduğu konulardandır.
Eser Bâyezîd Bistâmî ve Ebu'l-Hasan Harakâni'nin hayatı hakkında bilgi vermek amacıyla yazılmış olup -eser girizgah kısmındaki ilk üç sayfa hariç- 51 sayfadır. Yazar, eserine Bâyezîd Bistâmî'ye kadar olan Nakşibendi tarikatı şeyhleri silsilesindeki kişileri tanıtmakla başlamıştır. Bunlar başta Hz. Peygamber (s.a.v) olmak üzere Hz.Ebubekir, Selmân-ı Fârisî, Kâsım b. Muhammed, İmâm Ca'fer Sâdık gibi meşahirden olan zevat-ı muhteremlerdir. Yazar bu zatlar hakkında kısa bilgi verdikten sonra sırasıyla Bâyezîd Bistâmî ve Ebu'l-Hasan Harakâni'nin hayatı hakkında bilgi verir. Bu bilgileri verirken bazı eserlerden alıntılar yapar. Daha sonra da Nakşibendi tarikat şeyhlerinin silsilesini aktararak eserini tamamlar. Eserde bazı ayetlere, hadislere, Farsça ve Arapça beyitlere ve münacatlara da yer verilmiştir.
Eser sâde ve anlaşılır bir dille yazılmıştır. Didaktik bir üslûp kullanılmıştır.Yazar olayları anlatırken hikayeci anlatım tarzını benimsemiştir.Müellifin düşünce dünyası ve bağlı bulunduğu tasavvufî gelenek göz önünde bulundurulduğunda eserin öğretici yönünün mantıklı ve geçerli sebeplere dayandığı görülmektedir.

Abstract:
Hocazâde Ahmed Hilmi was born in 1875 in the Kemaliye district of Erzincan. It is known from Hadîkatü'1-Evliyâ that they belonged to Osman Nûrî Efendi, one of the Naqshbandi sheikhs of his father and himself. Hocazâde Ahmed Hilmi, who started to introduce some of the great sheikhs of the Naqshbandiyya sect, expanded his writing studies to make a book for the founders and the successors of the other great sects. Muslim preacher Ahmed Hilmi's Mirrors of Bayezid Bastami and Abu'l Hasan Harakani is animportant work in terms of the Naqshbandic tariqa, one of the important sects of the Sufi tradition. In the work, a model of Sufism, which is built on the foundations of Sharia, sect, truth and ingenuity which constitutes the main principles of Sufism, is explained.This is why the issues discussed in the work are supported by verses of Quran and hadiths.
In Mirrors of Bayazid Bastami and Ebu'l Hasan Harakani, it is possible to see many issues related to the Naqshbandism together.Important issues in terms of Sufism and sects such as the order and manners of the sect, the relationship between the disciple and the master, the spiritual states and authorities, the order of the sect, are among the subjects on which the work has been thoroughly studied.
The book was written to give information about the life of Bayezid Bestami and Abu'l-Hasan Harakani, it is 51 pages – except for first 3 pages in the prologue section. The author began by introducing the people in the order of the sheikhs of the Naqshbandi sect to Bayezid Bastami. These are venerable people who are famous such as especially the Prophet (peace be upon him), especially Abu Bakr, Selman-iFârisî, Qasim b. Muhammad, Imam Ca'ferSâdık. After giving brief information about these people, the author gives information about the life of BâyezîdBistâmî and Abu'l-Hasan Harakâni, respectively.It gives some excerpts from some works while giving this information. Then, writer conveys the order of the sheikhs of the sect and completes the work.Some verses of Quran, hadiths, Persian and Arabic couplets and invocations are included in the work.
The work is written in plain and understandable language.Didactic style is used.The writer has adopted the storytelling style when telling the events.Considering the author's world of thought and the Sufi tradition to which he belongs, it is seen that the instructional aspect of the work is based on logical and valid reasons.