Emli vadisi ve civarının (Aladağlar, Çamardı-Niğde) jeolojik vetektonik özellikleri
The geological and investigations of the emli valley and its surroundings (Aladağlar, Çamardi-Nigde) tectonic features
Yazar: GÜZEL AVŞAR
Danışman: PROF. DR. KEMAL TASLI ; DOÇ. DR. CEMİLE SOLAK
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çalışma alanı, Aladağlar'ın güneybatı kesiminde, Niğde'nin Çamardı ilçesine bağlı Çukurbağ
köyünün yaklaşık 10 km doğusunda yer alan Emliboğazı Vadisi ve civarını kapsamaktadır. Bu
çalışmada Emliboğazı Vadisi ve civarında yüzeyleyen Triyas-Kuvaterner zaman aralığında oluşmuş
kaya birimleri incelenmiştir. Tektono-stratigrafik konumlarına göre bu birimler; Emli Kireçtaşı (OrtaÜst Triyas), Sırçak Kireçtaşı (Alt Jura), emliboğazı formasyonu (Turoniyen-Santoniyen), Aladağ
Ofiyolitik Melanjı (Üst Kretase), Pozantı-Karsantı Ofiyoliti (Üst Kretase), Beyaz Aladağ Formasyonu
(Triyas), Çukurbağ Formasyonu (Oligosen-Alt Miyosen), Çatalca Konglomerası (Kuvaterner), Alüvyon
(Kuvaterner) ve Yamaç molozu (Kuvaterner)'dur.
Tektono-stratigrafik konumlarına göre en altta bulunan birim; Geç Triyas yaşlı Emli Kireçtaşı
olup, Erken Jura yaşlı neritik kireçtaşları ile temsil edilen Sırçak Kireçtaşı tarafından uyumlu olarak
üzerlenir. Sırçak Kireçtaşı, ilk defa bu çalışmada tanımlanan Geç Kretase yaşlı emliboğazı formasyonu
ile uyumsuz olarak üzerlenir. Geç Kretase (Turoniyen-Santoniyen) yaşlı emliboğazı formasyonu, kalın
karbonat breşi arakatkıları içeren, gri-pembe-bordo renkli, ince tabakalı, çörtlü pelajik kireçtaşlarından
oluşmaktadır. Planktonik foraminiferce zengin olan birim, Helvetoglobotruncana helvetica, H.
praehelvetica, Dicarinella concavata, Praeglobotruncana algeriana türleri ve marginotruncanidlerin
bulunuşu ile karakteristiktir. Emliboğazı formasyonu, Geç Kretase yaşlı Aladağ Ofiyolitik Melanjı ile
tektonik bir dokanak sunmaktadır. Aladağ Ofiyolitik Melanjı üzerine bindirmeli olarak gelen PozantıKarsantı Ofiyoliti dar bir alanda yüzlek vermektedir.
Aladağlar'ın Emliboğazı Vadisi bölgesinde tektono-stratigrafik olarak en üstte, çok yüksek bir
topografya sunan Triyas yaşlı Beyaz Aladağ Formasyonu bulunmaktadır. Diğer Triyas yaşlı birimlerden
farklı olarak megalodontlu kireçtaşı düzeyleri içerir. Birim, çalışma alanı içerisinde Mesozoyik yaşlı
tüm birimler üzerinde bindirmeli olarak yer alır. Bölgede, Oligosen-erken Miyosen yaşlı Çukurbağ
Formasyonu diğer birimler üzerinde açısal uyumsuzlukla yer almaktadır. Daha genç birimler olan
Çatalça konglomerası, alüvyon ya da yamaç molozu tarafından uyumsuz olarak örtülmektedir. Bu
çalışma kapsamında bölgede yüzlek veren birimlerin ilişkilerini gösteren Emliboğazı Vadisi ve yakın
çevresinin jeoloji haritası hazırlanmıştır.
Bölge, Miyosen sonrası dönemde transtansiyonel nitelikli bir tektonik rejim etkisi altında
kalmıştır. Bu rejimin etkisiyle gelişen normal faylar transtansiyonel rejim altında gelişen Çukurbağ çekayır havzasının kenar kısımlarını oluşturan normal faylardır. Bu normal faylar dışında, inceleme alanının
birçok yerinde uydu görüntülerinden elde edilen ve iki doğrultuda yoğunlaşan (K60D ve K10B)
çizgisellikler saptanmıştır. Yaklaşık K60-70 D doğrultusunda gelişen çizgisellikler doğrultu atımlı fay
zonlarında gelişen antitetik kırıkları, yaklaşık K05-10B (yukarıdaki ile uyumsuz) konumundakiler ise
sintetik kırıkları temsil etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Doğu Toroslar, Aladağlar, Emliboğazı Vadisi, Tektonostratigrafi, Mikrofasiyes

Abstract:
This study covers the Emlibogazı Valley and its surroundings, located approximately 10 km
east of Çukurbağ Village, affiliated to Çamardı District of Niğde, in the southwestern part of Aladağlar.
In this study, the rock units formed during the Triassic-Cenozoic interval and outcropping in the
Emlibogazı Valley and its vicinity were investigated. The units studied according to their tectonostratigraphic positions are Emli Limestone (Middle-Upper Triassic), Sırçak Limestone (Lower Jurassic),
Emlibogazı formation (Turonian-Santonian), Aladağ Ophiolitic Melange (Upper Cretaceous), PozantıKarsantı Ophiolite (Upper Cretaceous), Beyaz Aladağ Formation (Triassic), Çukurbağ Formation (
Oligocene-Lower Miocene), Çatalca Conglomerate (Quaternary), Alivyon (Quaternary) and Yamaç
Colluvium (Quaternary).
The unit in lowest tectono-stratigraphic position is the Late Triassic Emli Limestone. Emli
Limestone is overlain conformably by neritic limestones represented by Sırçak Limestone of Early
Jurassic age. Sırçak Limestone is unconformably overlain by Late Cretaceous (Turonian-Santonian)
Emlibogazı formation which is first described in this study. Emlibogazı Formation consists of finely
laminated, grey-pink-maroon colored, pelitic limestones intercalated with thick carbonate breccias. The
unit is characterized by the presence of planktonic foraminifers, namely Helvetoglobotruncana
helvetica, H. praehelvetica, Praeglobotruncana algeriana, Dicarinella concavata and
marginoturuncanids. Emlibogazı Formation provides a tectonic contact with the Late Cretaceous aged
Aladağ Ophiolitic Melange. The Pozantı-Karsantı Ophiolite overthrust by the Aladağ Ophiolitic
Melange is present in a small part of the study area.
At the tectono-stratigraphically highest level in the Emlibogazı Valley area of Aladağlar, the
Triassic aged Beyaz Aladağ Formation forms the highest mountainous parts of the Aladağlar. Unlike
other Triassic units, it contains megalodont bearing limestones. The unit was thrust over all the Mesozoic
aged units in the study area. The Oligocene-Early Miocene aged Çukurbağ Formation overlies with
angular unconformity the older units. The younger units such as Çatalca conglomerate, alluvium or
colluvium unconformably covers these units. Within the scope of this study, a geological map of
Emlibogazı Valley and its vicinity showing the relationships of the outcropping units is prepared and
presented.
The region has been under the influence of a transtensional tectonic regime in the post-Miocene period.
The faults developed under the influence of this regime are the normal faults forming the margins of the
Çukurbağ pull-apart basin developed under the transtensional regime. Apart from these normal faults,
lineaments in two directions (N60E and N10W) obtained from satellite images were detected in many
parts of the study area. Lineaments in approximately N60-70 E direction represent antithetic fractures
developed in strike-slip fault zones, and ones in approximately N05-10W direction (inconsistent with
above) synthetic fractures.
Keywords: Eastern Taurides, Aladağlar, Emliboğazı Valley, Tectonostratigraphy, Microfacies