İstanbul Konservatuvarı Derleme Defterlerinde bulunan Çankırı yöresine ait türkülerin TRT THM repertuvarındaki mevcut notasyonlarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of current notations of folk songs from Çankırı regionsin TRT THM repertoire
Yazar: SÜLEYMAN SİDAR YETİŞMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÜNSAL DENİZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Derleme = Compilation ; Halk müziği = Folk music ; TRT = Turkish Radio and Television Corporation ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türküler = Folk songs ; Çankırı = Çankırı

Özet:
Türkiye'de Cumhuriyet dönemiyle başlayan kurumsal THM derlemelerinde çok sayıda Çankırı türküsü derlenmiş ve kayıt altına alınmıştır. Günümüzde TRT THM repertuvarında kayıtlı olan Çankırı türkülerinin yanı sıra İstanbul Konservatuvarı (Dârü'l-Elhân) derleme defterlerinde de çok sayıda Çankırı türküsü bulunmaktadır. Bu türkülerin bir kısmı TRT THM repertuvarında kayıtlı olmasına karşın, bir kısmı ise kayıtlı değildir. Bu yüzden yaygınlık kazanmamış ve zamanla unutulmuştur. Bu bakımdan yapılan bu çalışmayla İstanbul Konservatuvarı derleme defterlerindeki Çankırı türkülerinin incelenmesi önemli görülmüştür. Yapılan bu çalışmayla, İKDD'de bulunan Çankırı türkülerinin TRT THM repertuvarına kayıtlı Çankırı Türküleri ile karşılaştırılarak incelenmesi; unutulan Çankırı türkülerini gün yüzüne çıkarılması, yöre aidiyetini tespit edilmesi, yaygınlaştırılması, günümüz halk müziği nazariyatına göre yeniden ele alınması, zaman içerisindeki değişim/dönüşümlerinin tespit edilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önemli görülmektedir.Bu araştırmada, nitel ve nicel araştırma yöntem ve tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma bir model kullanılmıştır. Araştırma kapsamında verilerin toplanması için tarama modeli kullanılmıştır. Bu sayede İstanbul Konservatuvarı Derleme Defterleri ve TRT THM Repertuvarı taranarak bulgular ve yorum bölümünde yer alan Çankırı yöresine ait türkülere ulaşılmıştır. Bu yörelere ait türküler müziksel analiz yöntemi kullanılarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Türkülerin analizlerinde betimsel analiz yöntemi tercih edilmiş ve durum tespiti yapılmıştır. Araştırmanın verimliliğini artırmak için tarihsel yöntem (doküman analizi) tekniği de kullanılmıştır. Elde edilen veriler kolay anlaşılması bakımından tablolara dönüştürülerek yorumlanmıştır. Bu araştırmada elde edilen veriler ışığında; İKDD Defter 8 – 14 arasında toplam 390 türkünün, %11.03 oranıyla 44 türkünün Çankırı yöresine ait olduğu, bu türkülerden bazılarının TRT THM repertuvarına kayıtlı olmasına karşın bir kısmının kayıtlı olmadığı, İKDD'de bulunan Çankırı türkülerinin yöresel ağız özelliklerini taşıdığı ve yöre kültürünü yansıttığı, İKDD yer alan eserlerin çoğunluğunda 4/4'lük, 9/8'lik ve 2/4'lük usûl kalıbında olduğu, İKDD ve TRT THM Repertuvarında yer alan türkülerin büyük oranda LA karar sesli olduğu ve genellikle sekiz ses aralığında olduğu ulaşılan sonuçlardan bazılarıdır.

Anahtar Sözcükler: Müzik, Türk Halk Müziği, Derleme,

Abstract:
In the institutional THM compilations started with the Republic period in Turkey, many Çankırı folk songs were compiled and registered. In addition to the Çankırı folk songs registered in the TRT THM repertoire today, there are also many Çankırı folk songs in the Istanbul Conservatory (Dârü'l-Elhân) compilation books. While some of these songs are registered in the TRT THM repertoire, some are not. Therefore, it has not gained wide currency and has been forgotten over time. In this regard, examining Çankırı folk songs in the compilation books of the Istanbul Conservatory was considered significant with this study.  With this study, the examination of Çankırı folk songs in IKDD by comparing them to the Çankırı folk songs registered in the TRT THM repertoire; unearthing the forgotten Çankırı folk songs, identifying the local belonging, disseminating them, revisiting them according to today's folk music, identifying their changes/transformations over time and passing them on to future generations were considered important.In this study, a mixed model in which qualitative and quantitative research methods and techniques are used together was implemented. Within the scope of the research, a scanning model was used for the collection of data. By this means, the folk songs of Çankırı region that are in the findings and commentary section were reached by scanning Istanbul Conservatory compilation books and TRT THM Repertoire. The folk songs of these regions were examined comparatively using the musical analysis method. In the analysis of the folk songs, a descriptive analysis method was preferred and the assessment was done. In order to increase the efficiency of the research, the historical method (document analysis) technique was also used. The data obtained were interpreted by converting them into tables for lucidity. In the light of the data obtained in this research, these are some of the gained results: in IKDD book between 8 and 14, a total of 390 folk songs belongs to the Çankırı region with a ratio of 11.03%; while some of these folk songs are registered in the TRT THM repertoire, some of them are not; the Çankırı folk songs in IKDD have the characteristics of a local dialect and reflect the local culture; most of the works in IKDD are in the 4/4, 9/8 and 2/4 rhythmic form and the folk songs in IKDD and TRT THM Repertoire are mostly A last note and generally in the eight-voice range.
Key Words: Music, Turkish Folk Music, Compilation