Renal transplant hastalarında fibrozis tanısında sonoelastografinin yeri
The efficacy of sonoelastography method for the diagnosis of fibrosis in renal transplant patients
Yazar: ARESH SOUDMAND
Danışman: PROF. DR. NİHAL USLU
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Elastografi = Elastography ; Fibroz = Fibrosis ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis teknikleri-ürolojik = Diagnostic techniques-urological ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Renal allograft fonksiyon bozukluğunun araştırılmasında kullanılan en önemli inceleme yöntemi allograft biyopsisidir. Doppler ultrasonografi de renal transplant komplikasyonlarının ve rejeksiyonlarının tanı ve takibinde faydalı bir yöntemdir. Sonoelastografi, B mod ultrasonografi'den farklı olarak sert ve yumuşak natürdeki lezyonları ayırt edebilmekte ve sayısal veriler sunabilmektedir. Sonoelastografi yöntemi klinik muayenede el ile yapılan palpasyon ile benzerlik göstermektedir. Bu yöntemle saptanan lezyonun sertlik derecesi sayısal olarak da analiz edilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, renal transplant hastalarında sonoelastografi yönteminin fibrozis tanısındaki etkinliğini araştırmaktır.
 Bu çalışma prospektif olarak Başkent Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18 yaşını doldurmuş ve klinik olarak transplant böbrek biyopsisi önerilen erişkin hastalar dahil edilmiştir. Kliniğe biyopsi işlemi için başvuran hastalara dinamik sonoelastografik yöntemi olan akustik radyasyon kuvveti impulsu görüntülenmesi (ARFI), biyopsi işleminden hemen önce yapılmıştır. Biyopsi kararında ARFI ölçümler etkili olmamıştır. Tüm olgularda bölümümüzdeki Siemens Acuson S-3000 Ultrasonografi cihazı kullanılmıştır. Elde edilen ARFI ölçüm değerlerinin analizi SPSS 20  Windows için istatistik programı ile yapılmıştır.
Hastaların transplantasyondan itibaren geçen sürelerinin ortalaması 7,8 yıldır. Böbrek vericisinin %78,5'i canlı %21,5'i kadavra vericisidir. 65 hastanın %16,9'ünde (n=11) kronik aktif humoral rejeksiyon, %56,9'unda (n=37) akut T hücreli aracılı rejeksiyon, %3,1'inde (n=2) akut humoral rejeksiyon, %1,5'inde (n=1) akut tübülointerstisyel nefrit ile uyumlu bulgular, %12,3'ünde (n=8) kronik kalsinörün inhibitör toksititesi, %1,5'inde (n=1)  trombotik mikroanjiyopati bulguları saptanmıştır. 
Çalışmamızda Grade II ve III interstisyel fibrozis olan olgularda fibrozis oranı arttıkça ARFI ortalama değerinin de arttığı saptanmıştır. Biyopsi öncesi yapılan ARFI ölçümlerinin biyopsi yapılacak yer için yol göstermesi açısından da faydalı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Renal transplant hastalarında dinamik sonoelastrografi tekniği olan ARFI yönteminin fibrozis tanısında faydalı olduğu görülmektedir.

Abstract:
Allograft biopsy is the most important method in the diagnosis of ethiological factors of dysfunction of renal allografts. Sonoelastography is a new ultrasound method which is used to distinguish the soft or hard nature of the lesions numerically.  The aim of this study is to investigate the efficacy of sonoelastography method for the diagnosis of fibrosis in renal transplant patients.
This study was performed prospectively in the Department of Radiology of Baskent University. Patients over the age of 18 with renal allografts, to whom clinical biopsies were recommended were included in this study. Sonoelastography measurements for the renal transplant patients, who were admitted to the clinic for biopsy, were performed just before the biopsy procedure. Sonoelastography measurements were not used for final decision of biopsy. In all cases Siemens S 3000 Ultrasound was used for imaging. Comparison of sonoelastographic values with biopsy results was made by SPSS 20 Statistics program.
 The average age of the patients was 38.84 ± 14. Of all patient, 51 (78.5 %) had live donors and 14 (21.5%) had cadaveric donors. Pathology has approved chronic active humoral rejection in 11 patients (16.9%), acute T-cell mediated rejection in 37 patients (56,9%),  acute humoral rejection in 2 patients (3.1%) ,  acute tubulointerstitial nephritis in 1 patient (1.5%), inhibitor toxicity of chronic calcineurin in 8 patients (12.3%) and thrombotic microangiopathy in 1 patient (1.5%)  
Our study demonstrates that ARFI average values increase as the interstitial fibrosis ratio increases in patients with grade II and III interstitial fibrosis. In addition, we have concluded that ARFI measurements taken before biopsy, can help for the decision of biopsy region. It can be stated that ARFI method is benefical in the diagnosis of interstitial fibrosis in renal transplant patients.