Matematik öğretmen adaylarının matematiğin doğasına ilişkin felsefi görüşlerinin incelenmesi
The examining of views pre-service mathematic teachers philosophical thoughts about the nature of mathematics
Yazar: ŞÜKRAN AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. TİMUR KOPARAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilimin doğası = Nature of science ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik felsefesi = Philosophy of mathematics ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Matematik eğitimcilerinin matematiğin doğasına yönelik görüşleri; kullanılan yöntem ve teknikleri, sınıf içindeki davranışları, öğrenme-öğretme ve değerlendirme süreçlerinin oluşturulmasını, öğrencilerin matematiğe karşı tutumlarını ve başarılarını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle öğretmenlerin ve ileride matematik öğretmeni olacak olan öğretmen adaylarının görüşlerinin doğru bir şekilde belirlenmesi ve bu görüşleri olumsuz etkileyen inançların değiştirilmesi önemli bir konudur. Bu çalışma ile öğretmen adaylarının matematiğin doğasına ilişkin felsefi görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma modelin benimsendiği çalışmanın örneklemini 2018-2019 Akademik Yılı'nda Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki bir devlet üniversitesinin 1, 2, 3 ve 4. sınıflarında öğrenim görmekte olan ilköğretim matematik öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi oluşturulurken amaçlı örneklem belirleme yönteminin kolay ulaşılabilir durum örnekleme modeli kullanılmıştır. Veriler, "Matematiğin Doğasına İlişkin Felsefi Düşünceleri Belirleme Ölçeği"nin 136 öğretmen adayına ve araştırmacı tarafından uzman görüşleri alınarak geliştirilen görüş formunun 115 öğretmen adayına uygulanması yoluyla toplanmıştır. Ölçek yoluyla toplanan verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmış, yüzde, frekans, aritmetik ortalama, bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Görüş formundan elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ve içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının matematiğin doğasına yönelik görüşlerinde cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar bulunmadığı ve öğretmen adaylarının yarıdan fazlasının (%53) yarı deneyselci felsefi görüşe sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının matematiğin tanımı için matematik bilimdir ve matematik hayattır temalarını öne çıkardıkları ve büyük çoğunluğunun matematiğin hem icat hem de keşif olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir. Matematiksel bilginin doğasına ilişkin olarak öğretmen adaylarının matematiksel bilgilerin sonradan edinildiğini, matematiksel bilgilerin değişebileceğini düşündükleri ve matematiksel bilgilerin birikimlerle oluştuğu temalarını öne çıkardıkları görülmüştür. Öğretmen adaylarının matematiğin amacı hayatı kolaylaştırmaktır temasını ön plana çıkardıkları sonucuna varılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Matematiğin doğası, matematik felsefesi, matematik öğretmen adayları.

Abstract:
The views of mathematics educators on the nature of mathematics directly affect the methods and techniques, behaviours in the classroom, the formation of learning-teaching and evaluation processes, students' attitudes and achievements towards mathematics. For this reason, it is important to determine the opinions of teachers and prospective mathematic teachers, and to change the beliefs which affect those opinions in a negative way. With this study, it was aimed to analyse the views of prospective mathematic teachers about the nature of mathematics. The sample of this study, in which mixed method model was adopted, consists of primary school mathematics teacher candidates studying in 1st, 2nd, 3rd and 4th grades of a state university in the Western Black Sea Region in the 2018-2019 academic year. The sample of the study was designed using the easily accessible case sampling model of purposeful sampling model. The data were collected by applying the scale of determining the philosophical thoughts on the nature of mathematics to 136 prospective teachers and the opinion form developed by the researcher by taking expert opinions to 115 prospective teachers. SPSS 22.0 package program was used in the analysis of the data collected through the questionnaire and percentage, frequency, arithmetic mean, independent t-test and one way analysis variance were used. On the other hand, the data obtained from the opinion form were analysed by descriptive analysis and content analysed technique. With respect to the findings of this study, it was concluded that there were no significant differences in the opinions of prospective teachers on the nature of mathematics in terms of gender and grade level variables and that, more than half (%53) of prospective teachers had semi-experimentalist philosophical view. Besides, it was found that the majority of the prospective teachers thought that mathematics was both invented and discovered, and that mathematical knowledge was acquired later and could change. As a result of the opinions of prospective teachers; it was concluded that the theme of making life easier for the purpose of mathematics, the theme of accumulation for the formation of mathematical knowledge, and the themes of science and life for the definition of mathematics become prominent. According to the findings of the research, some suggestions were made to the research.

Keywords: The nature of mathematics, philosophy of mathematics, prospective mathematics teachers.