hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Vardiyalı çalışanlarda uyku sorunları ve iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sleep problems and job satisfaction in shift workers
Yazar: ARZU BAGIR
Danışman: DOÇ. DR. PINAR GÜZEL ÖZDEMİR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT KIRLI
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; Çalışanlar = Workers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Çalışma hayatı insanların zamanın büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. İş yaşamında yaşanan olumlu ve olumsuz durumlar bireyin diğer yaşam alanlarını da büyük ölçüde etkilemektedir. Bireyin iş doyumunun olması hem bireyin diğer yaşam alanlarındaki doyum düzeyini hem de çalıştığı örgüte olan katkısını ve verimini etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı; vardiyalı sistemde çalışanların uyku düzenlerinde meydana gelen düzensizliğin, kurum içinde iş tatminini ve boyutlarına etkisinin incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış ve nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırma vardiyalı çalışma sistemi ile çalışan 146 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda uyku hijyeni ile uyku kalitesi arasında, iş doyumu ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Diğer bir ifadeyle uyku hijyeni arttıkça, uyku kalitesinin arttığı, uyku kalitesinin artmasının iş doyumunun arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
Busines life forms major part of people's time. The positive and negative situations experienced in business life affect the other living areas of the individual to a great extent. Having an individual's job satisfaction affects both the level of satisfaction of the individual in other areas of life and his contribution and productivity to the organization in which he works. The purpose of this research; is to investigate the effect of irregularity in sleep patterns of shift workers on job satisfaction and it's dimensions. The research was designed in relational survey model and quantitative method was used. The research was carried out with 146 participants working with shift work system. As a result of the study, a statistically significant relationship was found between sleep hygiene and sleep quality, and job satisfaction and sleep quality. In other words, as sleep hygiene increases, sleep quality increases, sleep quality increases and job satisfaction increases.
Erzurumlu İbrahim Hakkı Dîvânı'nın tahlîli
Analysis of Erzurumlu İbrahim Hakki's Divân'
Yazar: ŞÜKRAN KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER DEMİRBAĞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divanlar = Divans ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İbrahim Hakkı Erzurumi = İbrahim Hakkı Erzurumi

Özet:
Erzurumlu İbrâhim Hakkı 18. yüzyılda yaşamış ve âlim, ârif, şâir hüviyetiyle tanınmış bir kişiliktir. Bilhassa Mârifet-nâme adlı eseri ona asıl şöhretini hazırlamıştır, diyebiliriz. 
Bu çalışmada Erzurumlu İbrâhim Hakkı'nın İlâhî-nâme adlı Dîvânının tahlîli hedeflenmiştir. Cemal Kurnaz'ın Hayâlî Bey Dîvânı'nın Tahlîli adlı eserinde takip ettiği yöntem esas alınmıştır.
Çalışmamızda öncelikle Dîvân'da yer alan kavramlar fişlenerek bir dizin haline getirilmiştir. Her kavram ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Mefhumların açıklanmasında ilgili kaynaklara başvurulmuştur.
Tasavvuf kısmında yer alan aşk başlıklı kısım Dîvân'ın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Dîvân içinde bulunan aşk kısmı daha önce Erzurumlu İbrâhim Hakkı Dîvân'ında Aşk adlı bir yüksek lisans tezi olarak Süleyman Solmaz tarafından çalışılmıştır. Son olarak kaynakça, dizin ve index yapılarak çalışmaya son şekli verilmiştir.

Abstract:
İbrahim Hakkı of Erzurum lived in the 18th century and is a well-known personality with the identity of scholar, philosopher and poet. In particular, his work called Mârifet-nâme has prepared his true fame, we can say.
	İn this study, its aimed to analyze Dîvân called İlâhînâme of İbrâhim Hakkı from Erzurum. As a method, it's based on the method Cemal Kurnaz's work on the Analysis of the Hayali Bey Dîvân.
	İn our study,  the concepts in the Dîvân were first written and transformed into an index. Each concepts has been studied in detail. Relevant sources have been consulted in explaining concepts.
	The section entitled "Love" in the Sufisim has constitute an important part of the Dîvân. The love part of Dîvân was previously studied by Süleyman Solmaz as a master's thesis named Love in Erzurum İbrâhim Hakkı Divan. Finally, resources, systematic index and index were done and final shape of the study was given.
Erciş üzüm çeşidinde farklı ürün yükü ve ethephon dozlarının verim ve kalite üzerine etkileri
Effects of differnt crop load and ethephon doses on yield and quality in erciş grape variety
Yazar: ŞERİF KARATEKE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CÜNEYT UYAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Etefon = Ethephon ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Kalite = Quality ; Organik asitler = Organic acids ; Verim = Yield

Özet:
Bu araştırma, Erciş üzüm çeşidinde farklı ürün yükü ve ethephon dozlarının verim ve kalite ile bazı biyokimyasal özellikler üzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla 2017 yılında gerçekleştirilmiştir. Kendi kökleri üzerinde goble terbiye sistemine sahip asmalara tane tutumunun ardından salkım seyreltme yoluyla iki farklı ürün yükü (20 ve 30 salkım/asma) uygulanmıştır. Ben düşme tarihinden sonraki 7. ve 14. günlerde iki kez dört farklı dozda (0-100-500-1000 ppm) sadece salkımlara püskürtme yoluyla ethephon uygulaması yapılmıştır. Erciş üzüm çeşidinde ürün yükü ve ethephon uygulamalarının asma verimi, salkım eni, 100 tane ağırlığı, tane boyu, tane eni, L* ve b* değeri ile syringik ve p-kumarik asit üzerine olan etkileri istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Her iki ürün yükünde de ethephon dozlarının kontrole göre asma verimi, salkım ağırlığı, salkım boyu, salkım eni, tane boyu, tane eni, 100 tane ağırlığı, tartarik asit, malik asit, pH ve titre edilebilir asitlikte genel olarak azalmaya, suda çözünebilir kuru madde miktarında ise artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Düşük ürün yükü (20 salkım/asma) uygulamaları yüksek ürün yükü (30 salkım/asma) uygulamalarına göre hasat tarihini beş gün kadar öne almıştır.

Abstract:
In order to determine effects of different crop load and ethephon doses on some biochemical propertieswith yield and qualityin Erciş grape cultivar, this research was carried out in 2017.Vines with goble training system on their own roots were applied two different crop loads (20 and 30 bunches/vine) by bunches thinning after fruit set. 
Ethephon applications (0, 100, 500 and 1000 ppm)  were applied two times weekly intervals on the 7th and 14th days after verasion by spraying only bunches both crop loads.In Erciş grape variety, the effects of crop load and ethephon applications on syringic and p-coumaric acid with vine yield, bunch width, weight of 100 berries, berry length, berry width, L* and b values were found statistically significant.In both crop load, ethephon doses according to control were caused decrease in vine yield, bunches weight, bunches length, bunches width, berry length, berry width, weight of 100 berry,tartaric acid, malic acid, pH andtitratable aciditybut increase at water-soluble dry matter amount.Low crop load (20 bunches/vine) applicationsadvenced harvest dateby five day according to high crop load (30 bunches/vines) applications.
Pirolizin halkası sentezi için yeni bir yöntemin geliştirilmesi
Development of a new method for the ring of pyrrolizine
Yazar: SEDA KOLAK
Danışman: PROF. DR. HASAN GENÇ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Pirolizin bileşiklerinin doğadaki bolluğu ve göstermiş olduğu önemli biyolojik aktiviteler nedeniyle sentez kimyası için de oldukça önemli bileşiklerdir. Bu heterosiklik yapıların sentezi için farklı sentetik metotlar kullanılmakla birlikte bu yapılar doğal ürün olarak çeşitli bitkilerden de elde edilebilmektedirler. Pirolizin iskeleti içeren türevlerin elde edilmesi için ortaya konacak metodolojiler oldukça önemsenmektedir. Bunun nedeni de bu konuda kısıtlı sayıda çalışmanın olmasıdır.
Bu tez çalışmasında, diketon bileşikleri Claisen Schmidt Kondenzasyonu reaksiyonu ile sentezlenmiştir. Diketon bileşikleri okzalil klorür ile farklı metotlarla lakton türevlerinin sentezinde kullanılmıştır. Sentezlenen lakton türevlerinin kuru benzen ortamında pirol ile reaksiyonu sonucu tek kademede ve katalizör olmadan 2 saat içerisinde oda sıcaklığında literatürde bilinmeyen 7 farklı pirolizin türevinin sentezi gerçekleştirilmiştir. Bu pirolizin türevlerinde asetil, naftil, tiyofen, bifenil, triflorometil, fenil, etoksi gibi önemli fonksiyonel gruplar bulunmaktadır. Sentezlenen pirolizin türevlerinin yapıları 1H ve 13C NMR, COSY, HMQC, HMBC ve LC-MS gibi spektroskopik yöntemler ile karakterize edilmiştir.

Abstract:
Pyrrolizines are very important for synthetic chemistry due to the abundance of pyrrolizine compounds in nature and the important biological activities which they show. Although different synthetic methods are used for the synthesis of these heterocyclic structures, they can also be obtained from various plants as natural products. Methodologies for obtaining pyrrolizine containing derivatives are highly demanded. That is why the subject of this thesis is to synthesis unknown pyrrolizines.
In this thesis, diketon compounds were synthesized by Claisen-schmidt condensation reaction. Diketone compounds have been used in the synthesis of lactone derivaties by different methods. As a result of the reaction of the synthesized lactone derivaties with pyrrole in dry benzene medium, synthesis of 7 different pyrrolizine derivaties was performed in one step and without catalyst in 2 hours at room temprature. These pyrrolizine derivatives contain important functional groups such as acetyl, naphthyl, thiophene, biphenyl, trifluoromethyl, phenyl, ethoxy. The structures of synthesized pyyrrolizine derivatives were characterized by 1H and 13C NMR, COSY, HMQC, HMBC and LC-MS spectroscopic methods.
Şemsüddin Es-Semerkandi'de zat sıfat anlayışı
Understanding of zât-adjat in Şemsüddi̇n Es-Semerkandi̇
Yazar: FECRİ KARTAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHANEDDİN KIYICI
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Maturidi = Maturidi ; Mezhepler = Sects ; İslamiyet = Islam ; Şemsu'd-Din Muhammed b. Eşref es-Semerkandi = Şemsu'd-Din Muhammed b. Eşref es-Semerkandi

Özet:
Bu tez çalışması Matüridi alim Şemsüddin es-Semerkandî'nin zat sıfat anlayışı üzerine hazırlanmıştır. Tezimiz giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte sıfatlar meselesinden, Semerkandî'nin hayatı ve eserlerinden bahsedilecektir. Daha sonra kısaca ilahi sıfatları incelenecektir. Birinci bölümde sıfatların problem olarak ortaya çıkışı ve sebepleri irdelenecektir. Sonra mezheplere göre sıfatların çeşitleri, Semerkandî'ye göre sıfatların kısımları ve Halku'l-Kur'an meselesi de burada ele alınacaktır. Mu'tezile'nin, Küllabiyye, Eş'arî'nin ve Matüridi'nin sıfat anlayışları bu bölümde serdedilecektir.
İkinci bölümde, "Semerkandî'de zat-sıfat anlayışı"nı özellikle Semerkandî'nin es-Sahaifü'l-İlahiyye eserini ve onu şerhi olan el-Mearif fi Şerhi Sahaifü'l-İlahiyye adlı eserlerini baz alarak incelemeye çalışılacaktır. Semerkandi, Razi'nin aklî metodunu kullanması ve ondan etkilenmsi varsayılarak Fahreddin Razi de ele alınacaktır.

Abstract:
This thesis is based on Maturidi scholar Şemsüddin es-Semerkandî's conception of adjective. Our thesis consists of an introduction and two chapters. In the introduction, the question of adjectives, the life and works of Samarkandî will be mentioned. Then the divine adjectives will be examined briefly. In the first part, the emergence of the adjectives as a problem and the reasons will be examined. Then, the types of adjectives according to sects, parts of adjectives according to Samarkandi and the issue of Halku'l-Qur'an will be discussed here. The adjectives of Mu'tezile, Küllabiyye, Eş'arî and Matüridi will be presented in this section.
In the second part, Semerkandî'de zat-adjective conception özellikle will be examined especially on the basis of the work of Semerkandî's es-Sahaifü'l-İlahiyye and his commentary al-Mearif fi Şerhi Sahaifü'l-İlahiyye. Assuming that Samarkandi used Razi's rational method and was influenced by him, Fahreddin Razi will also be discussed.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesindeki T.6045 numaralı Tarih-i Feth-i Yemen minyatürleri
Tarih-i Feth-i Yemen miniatures numbered T.6045 in the Rare Art Library of Istanbul University
Yazar: HÜSEYİN APAYDIN
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN BAŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Minyatür = Minyature ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Sanat = Art ; Tunus = Tunisian ; Yemen = Yemen

Özet:
Osmanlı minyatür sanatı, Orta Asya'dan Anadolu'ya asırlardır devamlılığı sürdürmüş bir gelenektir. Minyatür şüphesiz, üretildiği dönemin birçok verisini bünyesinde barındıran en net belgelerdir. İncelenen eser, Koca Sinan Paşa'nın Yemen ve Tunus seferlerini konu almaktadır. Dolayısıyla söz konusu seferlerin en net belgeleri, incelenen eserin minyatürleri olmuştur.
	Bu bilgiler doğrultusunda, Osmanlı Devleti'nde 16. yüzyılın en önemli belgelerinden olan Tarih-i Feth-i Yemen'in 88 konu başlığı altındaki 107 minyatürü inceleme konusu olmuştur. 
	Araştırmanın ilk aşamasında, konuyla ilgili kaynaklar tespit edilmiştir. Daha sonra söz konusu eserin minyatürleri, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nden temin edilmiştir. Çalışma aşamasında ilk olarak Osmanlı minyatür sanatının genel hatlarından bahsedilmiştir. Bir sonraki süreçte yazma eserin özelliklerine değinilmiştir. İncelenen minyatürler katalog başlığı altında tanımlanmıştır. Değerlendirme bölümünde minyatürlerin konuları, kompozisyon özellikleri, kompozisyonu oluşturan unsurları irdelenmiştir.

Abstract:
Ottoman miniature art is a tradition that has preserved its existence for centuries from Central Asia to Anatolia. Miniature is undoubtedly the clearest document to include many of the data from the period in which it was produced. The art piece studied in this thesis cover Koca Sinan Pasa's military expeditions to Yemen and Tunisia. Therefore, the most clear documents of the mentioned expeditions are the miniatures of the studied piece. In accordance with this information, 107 miniatures have been examined under 88 different titles of the Tarih-i Feth-i Yemen, one of the most important documents of 16th century in the Ottoman Empire. In the first phase of the research, relevant resources were identified. Later on, miniatures of the mentioned art piece were obtained from the Rare Books Library of Istanbul University. At the beginning of the theses, general details of Ottoman miniature art have been examined. In the next chapter, characteristics of the manuscript have been discussed. The miniatures studied in the current thesis are listed under the catalog title. In the evaluation part of the thesis, the context of miniatures, composition characteristics, and components of composition are examined.
Yeni mono ve bis-triazol türevlerinin sentezi vehesapsal kimya uygulamaları
Synthesis of new mono and bis-triazol derivativescomputational chemistry applications
Yazar: NECDET KARAKOYUN
Danışman: PROF. DR. SELÇUK GÜMÜŞ ; DOÇ. DR. AYŞEGÜL GÜMÜŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
1,2,3-triazol bileşikleri biyolojik sistemlerde önemli bir yer oynar. İlaç
kimyasında anti-HIV, antialerjik, antifungal ve antimikrobiyal olarak, koordinasyon
kimyasında, kemosensörlerde, materyal ve polimer kimyasında ve daha pek çok alanda
uygulanabilirliğe sahip çok önemli bileşiklerdir. Organik kimyada tek-kap çoklu adım
(birden fazla tepkimenin tek bir reaktörde art arda gerçekleştiği) içeren sentetik
yöntemler kompleks molekül sentezinde zaman ve maliyeti düşürdüğü için büyük önem
kazanmıştır. 'Click' kimyası güvenilir, hızlı ve yüksek seçici tepkimeleri bir arada
bulundurur. Azid ve alkinlerin Cu(I)-katalizörlü 1,3-dipolar siklokatılmasıyla 1,4-
disübstitüe 1,2,3-triazollerin sentezi en yaygın olanıdır. Bu çalışmada yeni mono ve bis
triazol türevlerinin sentezi yapılmış ve Gaussian09 paket programı kullanılarak metal
koordinasyon karakteristikleri incelenmiştir. Sonuç olarak mono triazollere nazaran
daha fazla koordinasyon noktası içeren bis triazollerin daha kuvvetli kompleksler
oluşturduğu gözlemlenmiştir. Bilgisayarlı hesaplamalar B3LYP/LanL2DZ hesap
seviyesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
1,2,3-triazole compounds play an important role in biological systems. They are
very important compounds that can be applied in many areas; in pharmaceutical
chemistry, anti-HIV, antiallergic, antifungal and antimicrobial, chemosensors, material
and polymer chemistry, and in many other areas. Tek kapmultistep synthetic methods in
organic chemistry (where multiple reactions take place in a single reactor) have gained
great importance because they reduce the time and cost in complex molecule synthesis.
'Click' chemistry incorporates reliable, fast and highly selective reactions. Synthesis of
1,4-disubstituted 1,2,3-triazoles by the 1,3-dipolar cyclisation of azides and alkynes
with copper(I) -catalyst is the most common. In this study, new mono and bis triazole
derivatives were synthesized and metal coordination characteristics were investigated
by using Gaussian09 package program. As a result, it was observed that bis triazoles
having more coordination points than mono triazoles form stronger complexes.
Computational calculations were performed using the B3LYP/LanL2DZ level of theory.
348 numaralı Tarsus Şerʻiyye Sicilinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (H. 1315-1316
M. 1897-1898. 1898-1899) / Transcription and evaluation of the registry of Tarsus sharia number 348 (H. 1315-1316 / M. 1897-1898. 1898-1899)
Yazar: ÜMRAN NAMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURULLAH KARTA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Hüküm = Judgement ; Mersin-Tarsus = Mersin-Tarsus ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sicil = Register ; Yeni Çağ = New Age ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
"348 Numaralı Tarsus Şerʻiyye Sicili'nin Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi" başlığıyla şerʻiyye sicillerinin önemi ve mâhiyeti kronolojik sıralamaya tâbi' tutularak ele alınmış ve şer'iyye sicilleri açıklanmıştır. Şerʻiyye sicilleri, Osmanlı Devleti'nin hukukî yapısında önemli bir yere sahiptir. Şer'iyye sicilleri ayrıca, yazıldığı dönemde-ki toplumun dini, kültürü, ekonomik gibi pek çok alan hakkında bilgi sağlamaktadır. Çalışmada Tarsus hakkında bilgi verilmiştir. Osmanlı Devleti'nin hukukî yapısı ve konuya bağlı başlıklar bulunmaktadır. Şerʻiyye sicilleri ile ilgili açıklamalar verilmiştir. 348 Numaralı Tarsus Şer'iyye Sicili'nin özet tablosu belirtilmiştir. 348 Numaralı Tar-sus Şerʻiyye Sicili ele alınarak transkripsiyonu yapılmıştır. Transkripsiyonda; sicillerin sayfa numaraları, hüküm numaraları ve sicillerin yazıldığı tarihler verilmiştir. Transk-ripsiyonu yapılan sicillerin vermiş olduğu bilgiler dâhilinde değerlendirme bölümünde sicillerin değerlendirmesi tablolar ile belirtilerek ele alınmıştır. Ayrıca sicillere bağlı olarak sosyal hayat, ekonomik hayat ve yer isimleri gibi konulara değinilmiştir.

Abstract:
With the title of "348 Transcription and Evaluation of the Registry of Tarsus Sharia" the importance and nature of the sharia registers were handled in chronologi-cal order and their shire records were explained. Sharia Registry has an important place in Ottoman Empire legal structure. Sharia Registry also provides us much knowledge in many areas of the society such as religion, culture and economy. In this study, information about Tarsus region was given. The legal structure of the Ottoman Empire and related topics were explained. Explanations about Sharia registers were given. The summary table of the Tarsus Sharia Register No. 348 was given. Tarsus Sharia Register No. 348 was handled and transcribed. In the transcription, the page numbers of the registries, provision numbers and the dates of the registers were gi-ven. Regarding the information provided by the transcribed registries, the evaluation of the registries in the evaluation section is indicated by tables. In addition, social life, economic life and place names were mentioned depending on the registers.
Doğu Anadolu'da salep orkideleri ve salep kültürü
Salep orchids and salep culture in Eastern Anatolia
Yazar: SİBEL ÖZALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN İŞLER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Orkide = Orchids ; Tarım = Agriculture ; Tarım alanları = Agricultural lands

Özet:
Orchidaceae familyası çiçekli bitkilerin en geniş familyalarından biridir. Dünya üzerinde 21.000- 26.000 türü olan orkideler ülkemizde doğal olarak yetişmektedir. Ülkemizde ise 191 taksonu bulunmaktadır. Salep orkidelerinin yumruları, yiyecek- içecek, bitkisel ilaç (drog) olarak kullanılmaktadır. Orchis, Ophrys, Anacamptis, Himantoglossum, Comperia, Serapias, Platanthera, Dactylorhiza, gibi orkidelerin yumruları salep ve dondurma yapımında kullanılmaktadır. Yapılan araştırmada Van-Gevaş, Bitlis-Tatvan, Hakkâri-Şemdinli, Siirt-Pervari ve Diyarbakır yörelerinde 2015-2017 yılları arasında 82 katılımcı ve 40 anket sorusuyla araştırmanın ana amacını oluşturan soruların cevapları bulunmaya çalışılmıştır. Doğu Anadolu Bölgesi (Van, Bitlis, Hakkâri, Muş) ve Siirt ilinde ankete katılan katılımcıların büyük bir kısmı koruma kullanım dengesinin oluşturulması gerektiğini ve diğer kısmı ise kontrolsüz toplama işleminin sona erdirilmesinde ekonomik sebeplerin bulunduğunu belirtmişlerdir.
Anahtar kelimeler: 
Salep, Salep Orkidesi, Van, Bitlis, Hakkâri, Siirt, Diyarbakır.

Abstract:
Orchidaceae family is one of the largest families of flowering plants. Orchids which have 21.000- 26.000 species in the world, grow naturally in our country. There are 191 taxa in our country. Tubers of orchid orchids are used for food - drink and herbal medicine (drug) purposes. Tubers of orchids such as Orchis, Ophrys, Anacamptis, Himantoglossum, Comperia, Serapias, Platanthera, Dactylorhiza, are used in the production of sahlep and ice cream. In this research, it is aimed to find the answers towards the main objectives of the study through asking 40 questionnaire questions to 82 participants with in Van-Gevaş, Bitlis-Tatvan, Hakkâri-Şemdinli, Siirt-Pervari and Diyarbakır regions during the period between 2015 and 2017. It was found that in the Eastern Anatolia Region (Van, Bitlis, Hakkâri, Muş) and Siirt province, most of the respondents declared that the protection and usage balance must be applied and the other part of the respondents emphasized the economic reasons for ending the uncontrolled collection process
Key Words: 
Sahlep, Sahlep Orchids, Van, Bitlis, Hakkâri, Siirt, Diyarbakır