Genç erkek futbolcularda yüksek şiddetli egzersizin bilateral açık ve ekstremiteler arası asimetriye etkisinin yaşa ve biyolojik olgunlaşmaya göre incelenmesi
Investigation of the effect of high intensity exercise on bilateral deficit and inter-limb asymmetry in young male football players according to age and biological maturation
Yazar: CENGİZHAN KOCA
Danışman: PROF. DR. AYŞE KİN İŞLER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football

Özet:
KOCA, C., Genç Erkek Futbolcularda Yüksek Şiddetli Egzersizin Bilateral Açık ve Ekstremiteler Arası Asimetriye Etkisinin Yaşa ve Biyolojik Olgunlaşmaya Göre İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hareket ve Antrenman Bilimleri Programı Yüksek Lisans Tezi, 2024, Ankara. Bu çalışma, genç erkek futbolcularda yüksek şiddetli egzersizin bilateral açık ve ekstremiteler arası asimetriye etkisinin yaşa ve biyolojik olgunlaşmaya göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, en az iki yıldır aktif olarak futbol oynayan 10-15 yaş aralığındaki 79 genç erkek futbolcu katılmıştır. Katılımcılar, yaşa göre U-12 (n=27), U-14 (n=27) ve U-16 (n=25) olmak üzere 3 farklı grupta; zirve boy uzama hızı (ZBUH) dönemlerine olan uzaklıkları hesaplanarak belirlenen biyolojik olgunlaşma düzeylerine göre ise ZBUH öncesi (n=23), sırası (n=12) ve sonrası (n=15) olmak üzere yine 3 farklı grupta sınıflandırılmıştır. Katılımcıların antropometrik ölçümleri yapılarak tanımlayıcı bilgileri kaydedilmiş ve biyolojik olgunlaşma düzeyleri belirlenmiştir. Katılımcılar, bilateral açık ve ekstremiteler arası asimetri değerlerinin belirlenebilmesi için yüksek şiddetli egzersiz öncesinde ve hemen sonrasında rastgele sırayla bilateral ve unilateral aktif sıçrama testlerine katılmışlardır. Yüksek şiddetli egzersiz olarak 10'ar saniye dinlenme süreleri ile uygulanan 6x35 m koşu testi olan Anaerobik Sprint Testi (RAST) gerçekleştirilmiştir. Bağımsız gruplar arasındaki sonuçların karşılaştırılması için Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmış ve gruplar arasındaki fark Scheffe Testi ile belirlenmiştir. Bilateral açık ve ekstremiteler arası asimetride yüksek şiddetli egzersize bağlı değişimlerin yaşa ve biyolojik olgunlaşmaya göre ayrı ayrı analizi tekrarlı ölçümlerde 3x2 (yaş/olgunlaşma x egzersiz) karışık desen ANOVA kullanılarak yapılmıştır. F istatistiği anlamlı bulunduğunda ise Scheffe Çoklu Karşılaştırma Testi uygulanmıştır. Yapılan analizler yaşa göre sınıflandırılan gruplar için bilateral açık üzerinde yaş etkisi ve yaş x egzersiz etkileşiminin anlamlı olmadığını gösterirken (p>0,05), egzersiz etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (F(1;76)=9,373; p=0,003; η2=0,110). Benzer şekilde biyolojik olgunlaşmaya göre sınıflandırılan gruplar için bilateral açık üzerinde olgunlaşma etkisi ve olgunlaşma x egzersiz etkileşimi anlamlı değilken (p>0,05), egzersiz etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (F(1;76)=8,834; p=0,005; η2=0,158). Ekstremiteler arası asimetri değerlerine bakıldığında ise yaşa göre sınıflandırılan gruplar için yaş etkisi ve yaş x egzersiz etkileşiminin anlamlı olmadığı (p>0,05), egzersiz etkisinin ise istatistiksel olarak anlamlı olduğu F(1;47)=4,503; p=0,037; η2=0,056) görülmüştür. Olgunlaşmaya göre sınıflandırılan gruplar için yapılan değerlendirmede ise olgunlaşma etkisi, egzersiz etkisi ve olgunlaşma x egzersiz etkileşiminin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Sonuç olarak bu çalışmanın bulguları bilateral açık ve ekstremiteler arası asimetrinin yaş ve biyolojik olgunlaşmaya göre farklılaşmadığını ancak yüksek şiddetli egzersizden etkilendiğini göstermiştir.

Abstract:
KOCA, C., Investigation of the Effect of High Intensity Exercise on Bilateral Deficit and Inter-Limb Asymmetry in Young Male Football Players According to Age and Biological Maturation, Hacettepe University, Graduate School of Health Sciences, MSc. Thesis in Movement and Training Sciences Program, 2024, Ankara. This study was conducted to examine the effect of high-intensity exercise on bilateral deficit and inter-limb asymmetry in young male football players according to age and biological maturation. 79 volunteer young male football players aged between 10-15 years who actively play football for at least two years participated in this study. Participants were divided in 3 different groups according to age: U-12 (n=27), U-14 (n=27) and U-16 (n=25); and were classified into 3 different groups according to their biological maturation levels, which were determined by calculating their distance from the peak height velocity (PHV) periods as pre-PHV (n=23), circa-PHV (n=12) and post-PHV (n=15). After anthropometric measurements, the descriptive information was recorded and biological maturation levels were determined. Participants performed bilateral and unilateral countermovement jump tests in random order before and immediately after the high-intensity exercise for the determination of bilateral deficit and inter-limb asymmetry. Running Anaerobic Sprint Test (RAST), which is a 6 x 35 m running test separated by 10-second rest intervals, was performed as a high-intensity exercise. One-Way Analysis of Variance was performed to compare the results between independent groups and the difference between the groups was determined with the Scheffe Test. Changes in bilateral deficit and inter-limb asymmetry due to high-intensity exercise according to age and biological maturation was performed using a 3x2 (age/maturation x exercise) mixed design ANOVA with repeated measures. When the F statistic was found to be significant, Scheffe Multiple Comparison Test was applied. Results indicated no significant age effect and age x exercise interaction in bilateral deficit according to age (p>0,05) however, the exercise effect was found to be significant (F(1;76)=9,373; p=0,003; η2= 0,110). Similarly, in bilateral deficit, the maturation effect and maturation x exercise interaction were not significant according to biological maturation (p>0,05) while the exercise effect was found to be significant (F(1;76)=8,834; p=0,005; η2= 0,158). In inter-limb asymmetry, the age effect and age x exercise interaction were not significant (p>0,05) however, the exercise effect was significant F(1;47)=4,503; p=0,037; η2=0,056) according to maturation. Finally maturation effect, exercise effect and maturation x exercise interaction in inter-limb asymmetry were not statistically significant when groups were classified according to level of maturation (p>0,05). In conclusion, the findings of this study indicated that bilateral deficit and inter-limb asymmetry did not show variations according to age and biological maturation however they were affected from high-intensity exercise.