Okul öncesi dönem çocukların yürütücü işlev becerileri ile sınıfa uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool children's executive function skills and their adaption to the classroom
Yazar: MERVE AYKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. DEVLET ALAKOÇ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada 5-6 yaş grubu çocukların yürütücü işlev becerilerinin sınıfa uyumları üzerindeki yordayıcı etkisini incelemek amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra araştırmada 5-6 yaş grubu çocukların yürütücü işlev becerilerinin yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, okulöncesi eğitime devam süresi, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu 319 çocuk oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri (ÇDYİ Envanteri) , Sınıfa Uyum Öğretmen Gözlem Kontrol Listesi aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde Pearson korelasyon analizi, doğrusal regresyon analizi, bağımsız gruplar t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda ÇDYİ Envanterinin ketleyici kontrol ve çalışan bellek alt boyutlarının, Sınıfa Uyum Öğretmen Gözlem Kontrol Listesi toplam puanlarını, konsantrasyon problemleri ve prososyal davranışlar alt boyutlarını yordadıkları saptanmıştır. ÇDYİ Envanterinin ketleyici kontrol alt boyutunun, Sınıfa Uyum Öğretmen Gözlem Kontrol Listesi agresif/yıkıcı davranışlar ve duygu düzenleme problemleri ve aile sorunları alt boyutlarını yordadığı; Envanterin çalışma belleği alt boyutunun ise Sınıfa Uyum Öğretmen Gözlem Kontrol Listesi içselleştirme problemleri ve aile katılımı alt boyutlarını yordadığı saptanmıştır. Ayrıca araştırma sonucunda çocukların yürütücü işlev becerilerinin cinsiyet, yaş ve anne baba öğrenim durumu değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı, okul öncesi eğitime devam süresi ve kardeş sayısı değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaşma olmadığı belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Okul öncesi eğitim, yürütücü işlevler, çalışan bellek, ketleyici kontrol,sınıfa uyum

Abstract:
This research aims to teach executive ability abilities of children in the 5-6 age group as predictors of their adaptation to the classroom. In addition, the aim of the study is to examine the executive abilities of children in the 5-6 age group in terms of age, gender, number of siblings, duration of attendance at preschool education, mother's development status, father's development status. The relational screening model, one of the general screening models, was used in the research. The changes of the research included 319 children aged 5-6 who were attending the pre-school education group. The data of the study were collected using the Personal Information Form, Childhood Executive Function Environment (CHEXI), and Classroom Adaptation Teacher Observation Checklist. Pearson distribution analysis, linear regression analysis, independent groups t test and analysis of variance were used to analyze the research data.
	As a result of the research, it was determined that the inhibitory control and working memory sub-dimensions of the CHEXI Inventory predicted the total scores of the Classroom Adjustment Teacher Observation Checklist, concentration problems and prosocial behaviors sub-dimensions. It was found that the inhibitory control sub-dimension of the CHEXI Inventory predicts the aggressive/destructive behaviors and emotional regulation problems and family problems sub-dimensions of the Classroom Adjustment Teacher Observation Checklist; It was determined that the working memory sub-dimension of the inventory predicted the Classroom Adjustment Teacher Observation Checklist internalizing problems and family involvement sub-dimensions. In addition, as a result of the research, it was determined that children's executive function skills differed significantly in terms of gender, age and parents' education level variables, but there was no significant difference in terms of duration of attendance at pre-school education and number of siblings.
Key Words: Executive functions, working memory, inhibitory control, classroom adaptation, support of executive functions.