Küresel kamusal mal perspektifinden yoksullukla mücadelede uluslararası kuruluşların rolü
The role of international organizations in fighting from a global public goods perspective
Yazar: YASİN UZAMIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH BARIŞ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Yoksulluk insanların ihtiyaçlarını karşılayacak kadar gelir ya da tüketime sahip olamamasıdır. Yoksulluğa gelir dağılımındaki eşitsizlikler, işsizlik, demografik nedenler, enflasyon, ekonomik krizler, doğal afetler gibi birçok unsur sebep olmaktadır. 1990'lı yıllarda hız kazanan küreselleşme süreciyle birlikte yoksulluk uluslararası düzeyde bir sorun olarak görülmeye başlamıştır. Küresel yoksullukla mücadelede ulus devletleri yetersiz kalmaktadır. Bu sorunun çözümü için küresel düzeyde yoksullukla mücadele eden uluslararası kuruluş ve örgütler önem kazanmaktadır. Bu örgüt ve kuruluşlar başlıca Dünya Bankası, IMF, UNDP, İslam işbirliği Teşkilatı, ILO, DTÖ gibi kuruluşlardır.
Küresel kamusal mallar, negatif ve pozitif dışsallıklarının tüm toplumlara, ülkelere ve nesillere yayıldığı, tüketimde rekabetin ve dışlamanın olmadığı bölünemez nitelikli mal ve hizmetlerdir. Küreselleşme süreciyle birlikte, bilgi, ekonomik istikrar, barış ve güvenlik, sağlık ve yönetişim gibi küresel kamusal mallar önem kazanmaya başlamıştır. Küresel kamusal mallar yaydığı pozitif dışsallıklarla yoksulluk sorunun çözümüne fayda sağlamaktadır. Küresel düzeyde yoksulluğun azaltılması ise küresel kamusal malların daha etkin sunumuna katkı sağlamaktadır.
Uluslararası kuruluşlar, bir taraftan küresel düzeyde pozitif dışsallıklar yayan hizmetler üretirken diğer yandan söz konusu bu hizmetler yoksullukla mücadele çabalarını da olumlu yönde etkilemektedir. Dünya Bankası ve IMF ülkelerin güçlü ekonomiler oluşturması için finansal destek vermekte, bu ülkelerde kalkınmanın
sürdürülebilir olmasına katkı sağlamaktadır. UNDP ise küresel düzeyde yoksulluğu azaltmak, salgın hastalıkların önüne geçmek, herkesin en az ilköğretim düzeyinde eğitim almasını sağlamak, iklim değişiklikleriyle mücadele etmek gibi birçok alanda çalışma yapmaktadır. ILO ise, insanların istihdam edilmesi ve işsizlik sorunun ortadan kalkması için mücadele etmektedir. Bu mücadelede diğer kuruluşlarla da iş birliği yapmaktadır. DTÖ ise tüm ülkelerin uluslararası ticarete katılmasını sağlayıp ekonomilerini güçlendirmelerini istemektedir. İİT ise yoksulluk içinde yaşayan üye ülkelere mesleki eğim vermekte ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerini desteklemektedir.
Çalışmanın amacı küresel kamusal malların; barış ve güvenlik, finansal istikrar, bilgi, sağlık, yönetişim ve çevrenin küresel yoksulluğu azaltmadaki önemi vurgulamaktır. Uluslararası kuruluşlar; Dünya Bankası, IMF, DTÖ, İslam İşbirliği Teşkilatı, UNDP ve ILO'nun küresel kamusal mal olarak yoksullukla mücadeledeki çalışmaları ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler;  Küresel Kamusal Mallar, Küresel Yoksulluk, Yoksullukla Mücadele

Abstract:
Poverty is when people do not have enough income or consumption to meet their needs. Poverty is caused by many factors such as inequalities in income distribution, unemployment, demographic reasons, inflation, economic crises and natural disasters. With the globalization process that accelerated in the 1990s, poverty began to be seen as a problem at the international level. Nation states are inadequate in the fight against global poverty. International organizations and organizations that fight against poverty at the global level are gaining importance in order to solve this problem. These organizations and institutions are mainly organizations such as the World Bank, IMF, UNDP, Organization of Islamic Cooperation, ILO and WTO. 
Global public goods are indivisible goods and services whose negative and positive externalities spread to all societies, countries and generations, and where there is no competition and exclusion in consumption. With the globalization process, global public goods such as information, economic stability, peace and security, health and governance have begun to gain importance. Global public goods contribute to the solution of the poverty problem with the positive externalities they emit. Reducing poverty at the global level contributes to the more effective provision of global public goods. 
While international organizations produce services that emit positive externalities at the global level, these services also positively affect efforts to combat poverty. The World Bank and the IMF provide financial support to countries to create strong economies and contribute to the development of these countries. Contributes to its sustainability. UNDP, on the other hand, works in many areas such as reducing global poverty, preventing epidemics, ensuring that everyone receives education at least at primary level, and combating climate changes. ILO, on the other hand, struggles to employ people and eliminate the unemployment problem. It also cooperates with other organizations in this fight. WTO wants all countries to participate in international trade and strengthen their economies. The OIC provides vocational training to member countries living in poverty and supports sustainable development goals.
The aim of the study is global public goods; to emphasize the importance of peace and security, financial stability, information, health, governance and the environment in reducing global poverty. International organizations; The work of the World Bank, IMF, WTO, Organization of Islamic Cooperation, UNDP and ILO in combating poverty as a global public good is discussed.
Keywords; Global Public Goods, Global Poverty, Fighting Poverty