Danıştay kararları ışığında üstün kamu yararı kavramı
The concept of overriding public interest in the light of the decisions of Turkish council of state
Yazar: ALİ HAMZA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP NARTER
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Danıştay = Council of State ; Hukuki yarar = Legal interest ; Kamu hukuku = Public law ; Kamu yararı = Public interest ; Resmi kararlar = Decretal orders ; Yargı kararları = Judicial decisions ; Ölçülülük ilkesi = Principle of proportionality

Özet:
Bu çalışmada Danıştay kararlarıyla ortaya çıkan üstün kamu yararı kavramının ne olduğu
üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Üstün kamu yararı kavramı hakkında bir şey söyleyebilmek için
önce kendisinden doğduğu kamu yararı kavramının ne olduğu ortaya konulmalıdır. Gerçekten
üstün olan kamu yararını belirleyebilmek için kamu yararlarının nasıl ve hangi şekillerde tasnif
edilebileceği çok önemlidir. Bunun için kamu yararlarının kategorilendirilmesi ameliyesi çalışmada
çok önemli bir yer tutmuştur.
Sonrasında Danıştay kararlarında üstün kamu yararı kullanımlarına yer verilerek, Danıştayın
bu kavramı nasıl istimal ettiği, kamu yararları arasından üstün kamu yararını belirlerken hangi
kriterleri kullandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Yine üstün kamu yararı kavramının ne olduğu,
hukuki niteliği ve özellikleri bakımından bir çerçeve oluşturulmaya çalışılmıştır.
Nihayet üstün kamu yararına dair bu tespitlerden sonra bazı teorik tartışmalarla birlikte,
kamu yararının belirlenmesi, bu belirleme yapılırken takdir yetkisinin kime ait olduğu ve kapsamı,
idari hâkimin yargısal denetim sırasındaki hareketi ve üstün kamu yararının diğer benzer kavram ve
kurumlardan (özellikle ölçülülük ilkesi) farkına değinilerek çalışma sona erdirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Üstün Kamu Yararı, Kamu Yararı, Kamu Yararlarının Tasnifi, Yarışan
Yararlar, Yararların Karşılaştırılması/Tartımı, Üstün Kamu Yararı İlkesi, Ölçülülük İlkesi

Abstract:
In this study, it's tried to dwell on what is the overriding public interest which arised from
Turkish Council of State's decision. To say something about the overriding public interest, it must
be put forth what the public interest is which the overriding public interest emerged from. Actually,
it's important how we can classify the public interests and which types of classification of public
interests we can accept for assignation of overriding public interest. Hence, the categorization of
public interests has a fateful place in this study.
Then it is tried to consider how the concept is used by Turkish Council of State and which
criterions are operated to choose the overriding public interest among other public interests through
the decisions of Turkish Council of State. Afterward, it is struggled to draw a frame to overriding
public interest about its legal nature and its properties.
Finally, after these determinations on the overriding public interest, this thesis ends by
mentioning, with theoretical discussion, the assignation of the public interest, the competence and
comprehence of discretion when signifying public interest, judge's behaviour in the judicial review
and the principle of overriding public interest's difference of other similar principles (especially the
principle of proportionality).
Keywords: Overriding Public Interest, Public Interest, The Classfying of Public Interests,
Competing Interests, Comparing/Weighing of Interests, Principle of Overriding Public Interest,
Principle of Proportionnality.