Lise öğrencilerinin beden eğitiminde temel psikolojik ihtiyaçlarının ve beden eğitimi dersine ilişkin tutumlarının incelenmesi
An investigation of high school students' basic psychological needs in physical education and their attitudes towards physical education course
Yazar: İZEL ŞİRİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİSEM ÜNLÜ
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçları ile beden eğitimi dersine yönelik tutum arasındaki ilişkinin tespit edilmesidir. Araştırmanın evreni Çorum ili Alaca ilçesinde üç farklı genel müdürlüğe bağlı (Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Dini Öğretim Genel Müdürlüğü) öğrenim gören 1343 öğrenciyi kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini ise (Nerkek 472=Nkadın 616) 1088 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama araçları; 'Sosyo-Demografik Bilgiler', Güllü ve Güçlü (2009) tarafından hazırlanan 'Beden Eğitimi Dersine Yönelik Tutum Ölçeği' ve Lachopoulos vd. (2011) tarafından hazırlanan Turkay vd. (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan 'Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği' olmak üzere anket kullanılmıştır. Uygulanış biçimi olarak yüz yüze yöntemi ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde SSPS 26 paket programı kullanılmıştır. Araştırmadaki ölçekler ve boyutlarının, demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini tespit edebilmek amacıyla T-Testi ve Anova analizi kullanılmıştır. Anova analizi sonucunda anlamlı farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu tespit edebilmek için Tukey Testi yapılmıştır. Temel psikolojik ihtiyaçlar ve alt boyutları ile beden eğitimi dersine yönelik tutum arasındaki ilişkinin tespit edilebilmesi amacıyla Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bağımsız değişkenin (Temel psikolojik ihtiyaçlar) bağımlı değişken (Beden eğitimi dersine yönelik tutum) üzerindeki etkisini tesit edebilmek amacıyla basit regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği 'ne ait alt boyutları beden eğitimi dersine yönelik tutum üzerindeki etkisini tesit edebilmek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin analizinde anlamlılık düzeyi için %95 güven aralığı (p<,05) kullanılmıştır. Sonuç olarak; temel psikolojik ihtiyaçlar ile beden eğitimi dersine yönelik tutum açısından, temel psikolojik ihtiyaçlar düzeyi arttıkça beden eğitimi dersine yönelik tutum düzeyi de artış göstermektedir. Temel psikolojik ihtiyaçların beden eğitimi dersine yönelik tutumlara etkisi yaklaşık %19'unu açıklamaktadır. Temel psikolojik ihtiyaçları alt boyutlarının ise beden eğitimi dersine yönelik tutumlara etkisi yaklaşık %23'ünü açıklamaktadır.
Anahtar Kavramlar: Beden Eğitimi ve Spor, Psikolojik İhtiyaç, Lise Öğrencileri
Bilim Kodu: 130105

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between students' basic psychological needs and attitudes towards physical education course. The population of the study includes 1343 students studying in Alaca district of Çorum province under three different general directorates (General Directorate of Secondary Education, General Directorate of Vocational and Technical Education, General Directorate of Religious Education). The sample of the study consists of 1088 students (Male 472=Female 616). Simple random sampling method was used in the study. Data collection tools were 'Socio-Demographic Information', 'Attitude Scale towards Physical Education Course' prepared by Güllü and Güçlü (2009) and 'Basic Psychological Needs Scale in Physical Education' prepared by Lachopoulos et al. (2011) and adapted into Turkish by Turkay et al. (2019). The data were collected by face-to-face method. SSPS 26 package program was used to analyze the data. T-Test and Anova analysis were used to determine whether the scales and dimensions in the study differed according to demographic variables. As a result of the ANOVA analysis, Tukey Test was used to determine between which groups there was a significant difference. Pearson correlation analysis was used to determine the relationship between basic psychological needs and their sub-dimensions and attitude towards physical education course. Simple regression analysis was used to determine the effect of the independent variable (basic psychological needs) on the dependent variable (attitude towards physical education course). In addition, multiple regression analysis was performed to determine the effect of the sub-dimensions of the Basic Psychological Needs Scale on the attitude towards physical education course. In the analysis of the data, 95% confidence interval (p<.05) was used for significance level. As a result; in terms of basic psychological needs and attitude towards physical education course, as the level of basic psychological needs increases, the level of attitude towards physical education course also increases. The effect of basic psychological needs on attitudes towards physical education course explains approximately 19%. The effect of the sub-dimensions of basic psychological needs on attitudes towards physical education course explains approximately 23%.
Key Terms: Physical education and sports, attitude, psychological need, high school students
Science Code: 130105