Konser salonlarında orkestra kabuğu tasarımının salonun akustik performansı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the orchestra shell design on the acoustic performance in concert hall
Yazar: FATMA BELGİN GEYYAS
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ İLGÜREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Konser salonlarının mimari ve akustik açıdan en uygun koşulları sağlaması için yıllardır bu alanlarda çalışmalar birlikte devam etmektedir. Konser salonlarında akustik koşulların en iyi duruma getirilmesi dinleyiciler ve müzisyenler açısından önemli bir konudur.  Konser salonlarında akustik koşulların iyileştirilmesi, gerekli önlemlerin alınması için hacim akustiği alanında birçok çalışma mevcuttur. Hacim akustiği çalışmalarını salonun geometrik biçimlenişi ve boyutları, salondaki yüzey gereçlerinin özellikleri, dinleyici alanının biçimlenişi ve özellikleri önemli etkenlerdir. Konser salonlarında var olan sahnenin özellikleri ve sahne akustiği de salon genelinde hacim akustiği parametrelerini önemli ölçüde etkilemektedir. Sahne kabuğu ve orkestranın özellikleri sahneden dinleyici bölümüne ulaşan ses enerjisini etkilemekte, bununla birlikte salondaki akustik koşulları belirlemektedir.
Bu tez çalışması kapsamında konser salonlarında sahnede önerilen orkestra kabuğunun salonun akustiğine etkisi incelenmiştir. Sahne ve orkestra kabuğu konser salonlarında akustik koşulları etkileyen en önemli etkenlerdir. Sahnedeki orkestra güçlü ve oluşturduğu ses enerjisinin uygun yansımalarla salona iletilmesi durumunda dinleyicilere yeterli nicelikte ses enerjisi ulaştırılmış olur. 
Bu çalışmada var olan bir konser salonunun boyutları ve dinleyici sayısı dikkate alınarak salon üzerinde değişiklikler yapılarak yeni bir akustik model oluşturulmuştur. Bu akustik modelin, bilgisayar tabanlı ODEON V.9.2 simülasyon programı aracılığıyla hacim akustiği parametreleri incelenmiştir. Çalışmada sahne evi bulunan mevcut konser salonunda sahne evine orkestra kabuğu önerisi getirilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Böylece K0, K1, K2 ve K3 koşulları olmak üzere 4 farklı sahne koşulu oluşturulmuştur. K0 mevcut sahne evi bulunan koşuldur. K1, K2 ve K3 koşullarında hepsi için literatürdeki sahne ve orkestra boyutlarından yararlanarak bir orkestra kabuğu önerilmiştir. K1 koşulunda orkestra kabuğu düzlem yansıtıcılardan oluşurken K2 ve K3 koşullarında kabuk arka ve yan duvarlarına ses dağıtıcı elemanlar yerleştirilmiştir. Tüm bu değişiklikler karşılaştırmalı olarak incelenerek sahnede önerilen orkestra kabuğunun etkisinin değişimi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Abstract:
In order to provide the most appropriate conditions for the architectural and acoustic aspects of the concert halls, works are continuing in these areas for years. Optimizing acoustic conditions in concert halls is an important issue for listeners and musicians. There are many studies on room acoustics in order to improve acoustic conditions and to take necessary precautions in concert halls. Room acoustics studies, the geometric shape and dimensions of the hall, the properties of the surface materials in the hall, the form and the characteristics of the listener area are important factors affecting the architectural acoustics. The features of the stage in the concert halls and the stage acoustics significantly affect the architectural acoustics parameters. The characteristics of the stage and orchestra shell determine the sound of the stage musicians and the sound energy and acoustic conditions from the stage to the audience.
In this thesis study, the effect of the orchestra shell on the general acoustics of the hall was examined. The stage and orchestra shell are the most important factors affecting the acoustic conditions in concert halls. In the event that the orchestra strong and generated sound energy in the stage is transmitted to the hall with appropriate reflections, a sufficient amount of sound is delivered to the audience.
In this study, a new acoustic model was formed by making changes in the size of a concert hall and the number of listeners. The room acoustics parameters of this acoustic model were examined by means of computer based ODEON V.9.2 simulation program. In the study, an orchestra shell proposal was introduced to the stage house in the existing concert hall with stage house and evaluations were made. Thus, 4 different stage conditions have been formed as K0, K1, K2 and K3 conditions. K0 is the condition with the existing stage house. For the K1, K2 and K3 conditions, an orchestral shell was proposed by utilizing the stage and orchestra dimensions in the literature. In the K1 condition, only the orchestra shell was found and the sound diffusors elements were placed on the shell walls for the conditions of K2 and K3. All these changes were examined and the change of the effect of the proposed orchestral shell on the stage was evaluated comparatively.