Selçuk Baran'ın öykülerinde varoluşçuluk izleri
Traces of existentialism in Selçuk Baran's stories
Yazar: BURÇİN ÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA UYGUR GÜRBÜZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Baran, Selçuk = Baran, selçuk ; Depresyon = Depression ; Hikaye = Story ; Varoluş = Existence ; Varoluşçuluk = Existentialism

Özet:
19. yüzyılın sonlarında geleneksel felsefeye bir tepki mahiyetinde ortaya çıkan özellikle de II. Dünya Savaşı sonrası dünya üzerinde yaşanan politik, ekonomik ve kültürel değişmelerin birey üzerindeki tesirini yansıtan varoluşçuluk, modern dönemin en etkili felsefe akımıdır. Kökleri İlk Çağ'a kadar dayandırılabilecek olan bu akım, 20. yüzyıl insanının problemlerini esas alır; bireyin varoluş amacını araştırır. Edebiyat ise çoğu zaman toplumsal gelişimlere ve değişimlere paralel bir düzlemde ilerler. Bu açıdan bilhassa 1950'lerden sonra meydana getirilmiş edebî eserlerde varoluşçuluk, kurmaca metinlerdeki kahramanların varoluş sancısı çerçevesinde kendisine yer bulur. Varoluşçuluğun bu etkisi herhangi bir akımın savunucusu olmayan, ancak 1970'lerden sonra okuyucusu ile buluşan Selçuk Baran'ın eserlerinde de kendisini gösterir. 
Selçuk Baran içinde bulunduğu dönemin koşulları ve şahsî yaşamının getirmiş olduğu birtakım olumsuzlukların etkisiyle varoluşçu felsefenin başat özelliklerini kahramanlarına yansıtmış bir yazardır. Baran'ın çalışmamıza konu edilen öykülerindeki karakterler, "bunalım", "ölüm", "yalnızlık", "özgürlük" ve "cinsellik" başlıkları altında incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmamızda varoluşçuluğun en mühim filozofları arasında anılabilecek Kierkegaard, Sartre, Heidegger, Jaspers gibi birçok ismin görüşleri ışığında öykülerdeki karakterlerin varoluşsal çıkmazları ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Reflecting the effects of the political, economic, and cultural changes experienced in the world after World War II on the individual, existentialism is the most influential philosophy movement of the modern period experienced at the end of the 19th century, especially as a reaction to traditional philosophy. This movement going back to the First Age is based on the challenges faced in the twenty-first century and analyzes the meaning of one's existence. On the other hand, literature often progresses in parallel with social developments and changes. In this respect, existentialism, especially in literary works after 1950s, finds its place within the framework of heroes' existential pain in fictional texts. Although Selçuk Baran is not a supporter of any movement. He came into contact with his readers after the 1970s and this effect of existentialism can also be seen in his works.
Selçuk Baran is an author reflecting the dominant characteristics of existential philosophy to his heroes with the impact of the period he lived in and some negative aspects of his personal life. The characters in Baran's stories, which are the subject of our study, were examined under the headings of "depression," "death," "loneliness," "freedom", and "sexuality". The existential crises of the characters in the stories were addressed in light of the opinions of a number of prominent existentialist philosophers, including Kierkegaard, Sartre, Heidegger and Jaspers.