Parkinson hastalarında çölyak antikor tespiti ve gastrointestinal sistem semptomları ile ilişkisi
Detection of celiac antibody in parkinson patients and its relationship with gastrointestinal system symptoms
Yazar: FATMA GÜLHAN ŞAHBAZ
Danışman: PROF. DR. BANU ÖZEN BARUT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kabızlık = Constipation ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Transglutaminaz = Transglutaminase ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Amaç: Parkinson hastalığı (PH)  motor ve non-motor semptomları olan  iler-leyici nörodejeneratif bir hastalıktır. Gastrointestinal sistem (GİS) sorunları non-motor semptomlar arasında yer almaktadır ve Çölyak hastalığına  (ÇH) benzer bulgular PH'de  de izlenmektedir. Nörodejeneratif  hastalıkların patofizyolojisinde anti-gliadin antikor (AGA) gibi gluten duyarlılığını gösteren çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı parkinson hastalarında çölyak antikorların varlığının araştırılması ve bu antikorların GİS semptomlarıyla arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç Ve Yöntem: : Serum AGA IgG , IgA ve dokutransglutaminaz antiko-ru (TTG) IgA, IgG, 102 Parkinson hastası ve 91 sağlıklı kontrolde incelenmiştir. Bu antikorlar, tüm katılımcılardan alınan kan örneklerinde ELISA yöntemi ile araştırıldı. Gastrointestinal Sistem Derecelendirme Ölçeği (GSDÖ) ve Kabızlık Değerlendirme Ölçeği (KDÖ) kullanılarak GIS semptomları araştırıldı. Hastalar Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (BPHDÖ), Non Motor Semptom Skalası (NMSS), Yorgunluk Şiddeti Skalası ve Hamilton Depresyon Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Su, kahve tüketimi, sigara ve diyet alışkanlıkları da gruplar arasında karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Parkinson hastalarının (50 erkek, 52 kadın) yaş ortalaması 62,92±11,15, kontrol grubunun (36 erkek, 55 kadın) yaş ortalaması 56,82±9,18 idi. Çölyak antikorlarının varlığı açısından  iki grup arasında anlamlı fark yoktu. Toplam GSDÖ puanları iki grup arasında istatistiksel olarak benzer olmasına rağmen (p>0,05), hipoaktif GSDÖ ve KDÖ puanları beklendiği gibi Parkinson grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). KDÖ ile yaş, hastalığın başlangıç yaşı ve hastalık süresi ile aralarında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Konstipasyon ile levodopa kullanımı arasında anlamlı ilişki saptanmazken LEDD ile pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir.  Beslenme durumuna göre karbonhidrat ağırlıklı olması ve düşük su tüketimi ile  GSDÖ toplam, üst GSDÖ, hipokinetik GSDÖ ve KDÖ ortanca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,001).
Sonuç: Parkinson hastalarında çölyak dışı glüten intoleransı olasılığını öne süren ve eliminasyon diyeti sunan çalışmalar vardır. Ancak çalışmamızın sonuçları çölyak antikorları ile PH arasında herhangi bir ilişkiyi desteklememiştir. Kabızlık ve GİS semptomlarını tedavi etmek için hastaların diyetlerine ve su tüketimine önem verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Parkinson Hastalığı, Antigliadin Antikor, Antitransglutaminaz Antikor, Konstipasyon, Gastrointestinal Sistem

Abstract:
Aim: Parkinson's disease (PD) is a progressive neurodegenerative disease with motor and non-motor symptoms. Gastrointestinal system (GIS) problems are among the non-motor symptoms, and findings similar to Celiac disease (CD) are also observed in PD. Studies showing gluten sensitivity such as anti-gliadin antibodies in the pathophysiology of neurodegenerative diseases are carried out. The aim of this study is to investigate the presence of celiac antibodies in Parkinson's patients and to examine the relationship between GIS symptoms.
Materials (patient) And Methods: Serum antigliadin antibody Ig , IgA and antitransglutaminase antibody IgA, IgG were studied in 102 Parkinson disease patients and 91 healthy controls. These antibodies were investigated by ELISA method in blood samples taken from all participants. GIS symptoms have been investigated using Gastrointestinal System Rating Scale(GSRS)  and Constipation Scale(CSS) PD patients has been evaluated with UPDRS scale, NMSS, Fatigue severity scale and Hamilton depression scale. Water, coffee consumption, smoking and diet were also investigated and compared between groups.
Results: The mean age of PD patients (50 male, 52 female) was 62,92±11,15, the mean age of control group (36 male, 55 female) was 56,82±9,18. There was no significant difference between the two groups in terms of the presence of cealiac antibodies.  Although the total GSRS scores were statistically similar between two groups (p>0,05), hypoactive GSRS and CSS scores were found to be significantly higher in the Parkinson group as expected (p<0.05). A positive correlation was found between the CSS and age, the age of onset of the disease and the duration of the disease. While no significant relationship was found between constipation and levodopa use, a positive significant relationship was found with LEDD. A statistically significant difference was found between the amount of carbohydrate and low water consumption according to nutritional status, and the median values of GSRS total, upper GSRS, hypokinetic GSRS and CSS (p<0.001).
Conclusions: There are studies suggesting the possibility of non-celiac gluten intolerance in Parkinson's patients and offering an elimination diet. However, the results of our study did not support any relationship between celiac antibodies and Parkinson's Disease. Consideration should be given to patients' diets and water consumption to treat constipation and gastrointestinal symptoms.
Keywords: Parkinson's Disease, Antigliadin Antibody,  Antitransglutaminase Antibody, Constipation, Gastrointestinal System