Ailesinde hipertansiyon hastası olan kişilerin beslenme bilgi düzeyleri ile hipertansiyondan korunma tutumlarının ilişkisi
The relationship between nutritional knowledge levels and hypertension prevention attitudes of people who have hypertension in the family
Yazar: DENİZ TANKUT
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT ; DR. SİBEL TUNÇ KARAMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beyaz önlük hipertansiyonu = White coat hypertension ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Primer korunma = Primary prevention ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; ailesinde hipertansiyon (HT) hastası olan kişilerin beslenme bilgi düzeyleri ile HT'dan korunma tutumları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı.  
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; prospektif, kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende tasarlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 16.04.2023-16.06.2023 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri kişilerden ailesinde HT hastası olup çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayanlar ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde Hasta Bilgi Formu, Beslenme Bilgi Ölçeği (BBÖ) ve Hipertansiyondan Korunma Tutumları Ölçeği (HKTÖ) kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 212 kişinin yaş ortalaması 37,11±10,45 olup  (min:18-max:64), %66'sı (n=140) kadın idi. Katılımcıların BBÖ toplam puanı ortalama 90,05±20,27 (min:12-max:124) iken, HKTÖ toplam puanı ortalama 111,49±16,52 (min:73-max:130) idi. Katılımcıların %25,5'i (n=54) düşük, %23,1'i (n=49) yüksek ve %35.8'i (n=76) çok yüksek beslenme bilgi düzeyine sahipti. BBÖ toplam puanı ile HKTÖ toplam puanı arasında anlamlı korelasyon saptandı (r:0,883 p:0,001). Yaş ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) ile BBÖ toplam puanı arasında anlamlı korelasyon vardı (r:-0,232 p:0,001; r:-0,260 p:0,001, sırasıyla). Yaş ve BKİ ile HKTÖ toplam puanı arasında da anlamlı bir korelasyon vardı (r: -0,231 p:0,001; r:-0,175  p:0,011, sırasıyla).
Sonuç: Ailesinde HT hastası olan kişilerin beslenme bilgi düzeyleri ve HT'dan korunma tutumları iyi düzeyde idi. Beslenme bilgisi arttıkça HT'dan korunmaya yönelik tutumları da olumlu etkilenmekte idi. Kadın cinsiyet, genç yaş, yüksek sosyoekonomik seviye ve düşük BKİ hipertansiyondan korunmaya yönelik tutumları ve beslenme bilgilerini olumlu etkileyen faktörlerdi.
Anahtar Kelimeler: Beslenme bilgi düzeyi, Hipertansiyon,  Korunma, Tutum

Abstract:
Objective: In this study; it was aimed to investigate the relationship between the nutritional knowledge levels of people with hypertension (HT) in their families and their attitudes towards preventing HT.
Materials and Methods: This study was designed in a prospective, cross-sectional, descriptive and correlation-seeking design. It was carried out with people aged 18 and over who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between 16.04.2023 and 16.06.2023, and those who had a family member with HT and met the inclusion criteria for the study. Patient Information Form, Nutrition Information Scale (NIS) and Hypertension Prevention Attitudes Scale (HPAS) were used to obtain the data. The significance level was accepted as p<0.05.
Results: The average age of 212 people included in the study was 37.11±10.45 (min: 18-max: 64), and 66% (n=140) were women. While the average NIS total score of the participants was 90.05±20.27 (min:12-max:124), the average HPAS total score was 111.49±16.52 (min:73-max:130). 25.5% (n=54) of the participants had low, 23.1% (n=49) had high, and 35.8% (n=76) had very high nutritional knowledge. A significant correlation was found between NIS total score and HPAS total score (r:0.883 p:0.001). There was a significant correlation between age, Body Mass Index (BMI) and NIS total score (r:-0.232 p:0.001; r:-0.260 p:0.001, respectively). There was also a significant correlation between age, BMI and HPAS total score (r: -0.231 p:0.001; r: -0.175 p:0.011, respectively).
Conclusion: Nutritional knowledge levels and attitudes to protect against HT of people with a family history of HT were at a good level. As their nutritional knowledge increased, their attitudes towards protection from HT were also positively affected. Female gender, young age, high socioeconomic level and low BMI were factors that positively affected attitudes and nutritional knowledge towards preventing hypertension.
Key words: Nutrition knowledge level, Hypertension, Prevention, Attitude