Aydın, Balıkesir ve İzmir illerinde zeytin ağaçlarındaki viral hastalık etmenlerinin tanılanması, bulunma durumlarının belirlenmesi ve bazı meyve kalite özellikleri üzerine olan etkilerinin araştırılması
The investigation on the detection of virus diseases in olive trees in Aydin, Balikesir and İzmir provinces, determination of their present status and effects on some fruit quality characteristics
Yazar: SERPİL ERİLMEZ
Danışman: PROF. DR. SEMİH ERKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2009 ve 2012 yılları arasında Aydın, Balıkesir ve İzmir illerinde yaygın olarak zeytin yetiştiriciliği yapılan üretim alanlarındaki virüs hastalıklarının belirlenmesi, toplanan örneklerde virüslerin bulunma durumlarının ortaya konması ve virüslerin bazı meyve kalite özellikleri üzerine olan etkisinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. 2009 yılında Aydın (157) ve İzmir (136) illerinden 293 örnek, 2010 yılında ise Balıkesir ilinden 82 örnek olmak üzere, toplam 375 örnek alınmıştır. Ayrıca, bu üç ildeki fidanlıklardan her ilden 40 adet olmak üzere, toplam 120 adet fidan örneği alınmıştır.Zeytin örneklerindeki viral etmenlerin tanılanması biyolojik, serolojik ve moleküler yöntemler kullanılarak yapılmıştır. Arabis mosaic nepovirus (ArMV), Cucumber mosaic cucumovirus (CMV), Cherry leafroll nepovirus (CLRV) ve Strawberry latent ringspot nepovirus (SLRSV) virüslerine ait tanı kitleri kullanılarak, örnekler DAS-ELISA yöntemine göre testlenmiştir. Bu virüslere ek olarak, örneklerde Olive latent-1 virus (OLV-1), Olive latent-2 virus (OLV-2),Olive latent-3 virus (OLV-3), Olive latent ringspot virus (OLRSV) ve Olive leaf yellowing-associatedvirus (OLYaV) adlı virüslerin varlığı RT-PCR ile araştırılmıştır.2009 ve 2010 yıllarında Aydın, Balıkesir ve İzmir illerinden toplanarak testlenen toplam 375 bitki örneğinde % 55.73 oranında viral enfeksiyon olduğu belirlenmiştir. Aydın ilinde % 22.66, Balıkesir ilinde % 11.46 ve İzmir ilinde % 21.60 oranında viral enfeksiyon tespit edilmiştir. Toplam 375 örnekte DAS-ELISA testi sonucunda % 13 oranında virüs enfeksiyonu belirlenirken, RT-PCR sonucuna göre örneklerde % 56 oranında viral enfeksiyonu olduğu görülmüştür. DAS-ELISA sonuçlarına göre; örneklerin % 12,80'inde ArMV ve sadece 1 örnekte ise SLRSV enfeksiyonubulunduğu saptanmıştır. RT-PCR testi sonucunda, örneklerin % 22,93'ünde ArMV, % 9,60'ında CMV, % 10,66'sında CLRV ve % 9,06'sında SLRSV enfeksiyonlarının var olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak, 9 örnekte CMV+ CLRV, 4 örnekte ise ArMV+CLRV karışık enfeksiyon şeklinde tespit edilmiştir.Bazı meyve kalite özellikleri üzerine virüs enfeksiyonunun etkilerini incelemek amacıyla, SLRSV ile enfekteli ve enfekteli olmayan zeytin ağaçlarının bulunduğu bahçede denemeler kurulmuş ve karşılaştırma yapılmıştır. Bu denemelerde ağaç başına meyve verimi, meyve ağırlığı ve meyve hacmi (meyve eni+ meyve boy) gibi özellikler karşılaştırılmıştır. Pomolojik analiz sonuçlarına göre, ağaç başına meyve verimi, meyve ağırlığı ve meyve hacmi açısından enfekteli olmayan ve enfekteli ağaçlar arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar olduğu bulunmuştur. Belirtilen özelliklere ilişkin değerlerin virüs ile enfekteli olan ağaçlarda daha düşük olduğu görülmüştür.

Abstract:
The present study was carried out to determine the presence and prevalence of the viral agents in olive production areas of Aydın, Balıkesir and Izmir provinces and examine their effects on some fruit quality characteristics in 2009-2012. In 2009, totally 293 samples were collected from Aydın (157) and Izmir (136) provinces. In 2010, with collected 82 samples from Balıkesir, the total sample number in the research has reached to 375. In addition, totally 120 samples were collected from the nurseries in the aforementioned provinces as 40 for each of them.To identify viral agents, the biological, serological and molecular methods were applied to collected olive samples. DAS-ELISA method was used to detect Arabis mosaic nepovirus (ArMV), Cucumis mosaic cucumoviurs (CMV), Cherry leafroll nepovirus (CLRV) and Strawberry latent ringspot nepovirus (SLRSV). Also, the existence of Olive latent-1 virus (OLV-1), Olive latent-2 virus (OLV-2), Olive latent-3 virus (OLV-3), Olive latent ringspot virus (OLRSV) and Olive leaf yellowing-associated virus (OLYaV) in collected samples was researched by RT-PCR molecular method.The results from conducted tests showed that the incidence of virus infection was 55.73 % in total 375 olive samples from Aydın, Balıkesir and Izmir between the years of 2009 and 2010. Infection rate was 22.66 % in Aydın, 11.46 in Balıkesir and 21.60 % in Izmir. The findings of DAS-ELISA and RT-PCR assays indicated that the infection rates in total 375 samples were 13 % and 56 %, respectively. DAS-ELISA results showed that infection rate of ArMV was 12.8 % and only 1 sample was found to be infected with SLRSV. According to the data from RT-PCR tests, infection rates in all tested samples were 22.93 %, 9.6 %, 10.66 % and 9.06 % for ArMV, CMV, CLRV and SLRSV, respectively.Moreover, it has been detected that 9 samples had infection of CMV + CLRV and 4 samples contained ArMV + CLRV as mixed infections.In order to examine the viral infection effects on certain fruit quality characteristics, SLRSV infected and non-infected olive trees were analyzed and compared with a trial which was performed in olive plantations. The characteristics such as fruit yield per tree, fruit weight and volume (fruit width + fruit length) were considered in the trial. According to the results of pomological analysis, it was found to be statistically significant differences between non-infected and infected orchards from the stand point of fruit yield per tree, fruit weight and volume. It was determined that the values of mentioned fruit properties were lover in virus- infected trees in comparison to non-infected trees.