Engelli bireylerin afet deneyimleri: Van örneği
Disaster experiences of disabled individuals: Van case
Yazar: SERHAT KAÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEVİM EVSEL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Fiziksel, sosyal, politik, ekonomik ve kültürel engeller, engelli bireylerin yaşamsal faaliyetlerini sürdürme olanaklarını kısıtlayan önemli etkenlerdir. Deprem zamanlarında afetlerden en çok etkilenen grupların başında gelen engelli bireyleri kısıtlayan ve engelleyen bu faktörler daha çok belirginleşmektedir. Engelli bireylerin afetle mücadelede yer almamaları, afetler meydana geldiklerinde temel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekmeleri, erişilebilir eğitim, sağlık, ulaşım, tahliye, barınma, erişilebilir destek alma ve kamusal hizmetlere ulaşmakta zorluk yaşamaları afetlerle baş etme dirençlerini zayıflatmakta ve kırılganlıklarını arttırmaktadır.
Bu çalışma, Van kent merkezinde ikamet eden ve 2011 yılında meydana gelen Van depremlerinin ortopedik engelli, görme engelli ve işitme engelli bireylerin zarar görebilirlikleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile yürütülen bu araştırmada engelli bireylerin 2011 Van depremlerinde yaşadıkları sorunların temel sebeplerinin neler olduğu ve depreme hazırlık süreçlerinin nasıl şekillendiği, tahliye sürecinde karşılaştıkları problemler, barınma sorunları, erişilebilir destek sorunları, afet zamanlarında toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl şekillendiği, deprem sürecinde AFAD ve Kızılay ile olan deneyimleri ve ayrımcılık, göç, yoksulluk gibi sosyoekonomik durumların engelli bireylerin zarar görebilirlikleri üzerindeki etkisi betimsel yöntemle analiz edilmiştir.

Abstract:
Physical, social, political, economic and cultural barriers are important factors that limit the opportunities of the people with disabilities to continue their vital activities. In times of earthquakes, these factors that restrict and hinder disabled people, who are among the groups most affected by disasters, become more evident. The fact that persons with disabilities are not engaged in disaster response, have difficulty in meeting their basic needs when disasters occur, have difficulty in accessing accessible education, health, transportation, evacuation, shelter, accessible support and public services weakens their resilience to coping with disasters and increases their vulnerability.
This study aims to examine the impact of the 2011 Van earthquakes on the vulnerability of orthopedically disabled, visually impaired and hearing impaired individuals residing in Van city center. In this study, which was conducted with qualitative research method, the main causes of the problems experienced by disabled people in the 2011 Van earthquakes and how their earthquake preparation processes were shaped, the problems they faced during the evacuation process, housing problems, accessible support problems, how gender roles are shaped in times of disasters, their experiences with AFAD and Red Crescent during the earthquake process, and the impact of socioeconomic conditions such as discrimination, migration and poverty on the vulnerability of disabled people were analyzed by descriptive method