Sosyal bilgiler dersi öğretiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımı
Project based learning approach in teaching of the social sciences course
Yazar: HATİCE MEMİŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. ENVER AYDIN KOLUKISA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımının, İlköğretim Okulu 7. sınıfları Sosyal Bilgiler dersi ?Ülkemizde Nüfus? ünitesinin öğretiminde öğrencilerin başarısı (erişi), kalıcılığı, öğrenci tutumları, yaratıcılıkları, problem çözme becerileri üzerindeki etkisini ve uygulama ile ilgili öğrenci ve öğretmen görüşlerini belirlemektir.Deneysel olarak yapılan bu çalışma, 2006-2007 öğretim yılında Bolu ili Merkez Gazipaşa İlköğretim Okulundan deney grubu (37) ve kontrol grubu (36) toplam 73 öğrenciye uygulanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin ve öğretmenin uygulama ile ilgili görüşlerini almak için yarı yapılandırılmış sorular sorularak nitel çalışma da (betimleme yöntemi) yapılmıştır.Araştırmada ulaşılan sonuçlar şöyle özetlenebilir:1. Deney ve kontrol grubunun bilgi, kavrama, uygulama ve toplam düzeydeki erişi ortalamalarına bakıldığında, deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur.2. Deney ve kontrol grubunun toplam kalıcılık ortalamaları karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur.3. Deney grubunun son tutum puanları ile geleneksel öğretim yapılan grubun son tutum puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur.4. Grupların yaratıcılık puanları ve problem çözme puanları arasındaki farka bakıldığında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur.5. Proje tabanlı öğrenme yaklaşımın uygulandığı deney grubu öğrencileri, Sosyal Bilgiler dersinin daha zevkli, monotonluktan uzak, araştırmaya yönelik, kendilerini aktif kılan bir ders haline geldiği yönünde olumlu görüşler belirtmişlerdir.Öğretmenin proje tabanlı öğrenme sürecine ilişkin görüşleri incelendiğinde, öğretmenlerin proje tabanlı öğrenme yönteminin aşamaları, özellikleri, değerlendirilmesi konusunda yeterince bilgilerinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Uygulamanın, öğrencilerin güven duygularını arttırdığı, sunum becerilerini geliştirdiği, sorumluluk alma, grafik çizebilme ve yorumlayabilme, eleştirel düşünme becerilerini, sosyal etkileşim becerileri ile araştırma, problem çözme becerilerini geliştirdiği ifade edilmiştir.7. Öğrenme sürecine ilişkin, gözlem sonuçlarına göre, problemlerin araştırılması ve sunulması aşamasında sorun yaşanmadığı, değerlendirme aşamasında öğrencilerin puan verirken objektif olmadığı gözlenmiştir. Öğrencilerin zaman içinde kendilerin ifade etmelerinde, soru sormalarında artış olduğu ve grup içi ilişkilerin olumlu yönde geliştiği gözlenmiştir.Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı, Geleneksel Öğretim, Erişi, Öğrenci Tutumları, Yaratıcı Düşünme, Problem Çözme

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effects of the Project Based Learning Approach on student achievement, retention of knowledge, student behavior, student creativity and problem solving skills in the teaching of the elementary school seventh grade Social Studies course unit ??Population of Our Country? and to determine the opinions of students and teachers on the subject.The experimental study was conducted in the academic year 2006-2007 at Bolu Gazipaşa Elementary school on a total of 73 student, 37 of whom were in the experiment group and 36 of whom were in the control group. In order to determine the opinions of the students and the teacher on the experiment, a qualitative research method (description) was also used by asking semi structured guestionsThe results obtained in this research study may be summarized as follows:1.When knowledge, comprehension, application and overall success levels of the experiment and control groups were compared, a meaningful positive difference was observed in the experiment group.2. When retention averages of the experiment and control groups were compared, meaningful positive difference was observed in the experiment group.3. A meaning positive difference was observed in the experiment group in terms of the final behavior points of the experiment and control groups.4.When the differences between the groups? creativity points and problem solving points were taken into consideration, a meaningful positive difference was observed in the experiment group.5. The experiment group students who were taught the course using the project based learning approach, expressed positive opinions by stating that the the Social studies course was interesting, not monotonous, research oriented and it was a course that allowed them to be active participants.6. When the opinions of the teachers on project based learning were examined, it was seen that the participating teachers did not have enough knowledge regarding the stages, features and the evaluation of project based learning. It was also reported by teachers that project based learning increased students? self-confidence and developed students? presentation skills, feelings of taking responsibility, graphic designing and interpretation skills, critical thinking skills, social intraction skills, research skills and problem solving skills.7. Based on the results of the observations made it was seen that, regarding the learning process, no problems were experienced in investigating and presenting problems and that the students were not being objective when evaluating themselves. It was also observed that in time an increase was observed in students? expressing themselves and in the number of the guestions asked by students and in-group relationships developed positively.Based on research findings suggestions were made.Key words: Social Studies, Project Based Learning Approach, Success, Traditional Teaching, Student Behavior, Creative Thinking, Problem Solving