Türkiye de yazılı basında görsel sanatlara ilişkin bir durum tespiti ve bu durumun yüksek öğretim kurumları sanat eğitimi programları ile ilişkisi (1960-1990)
A study about determining of the status of visual arts in Turkish press and the relationship between this status and university?s arts education programs (1960-1990)
Yazar: MEHTAP BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. ADNAN TEPECİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Sanat eğitimi = Art education ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırma, görsel sanatların farklı dalları ve alanlarına, yüksek öğretim kurumları sanat eğitimi programlarında ve toplumu etkileme gücü yüksek olan medyada ne kadar ve nasıl yer verildiğini araştırmak, yazılı basında görsel sanatlara ilişkin durumu ortaya koymak ve bu durumun yükseköğretim kurumları sanat eğitimi programları ile ilişkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.Araştırmada betimsel araştırma yöntemi ve tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de ulusal düzeyde yayınlanan gazeteler ve yüksek öğretim kurumlarındaki sanat eğitimi programları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Cumhuriyet ve Hürriyet gazetelerinin 1960-1990 yılları içinde Aralık- Mart- Haziran- Eylül aylarındaki günlük yayınları ve Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı'nın 1960-1990 yılları arasındaki ders programları meydana getirmektedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından belirlenen bilgi formu kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgulara göre, Cumhuriyet gazetesi 1960-1990 yılları dahil olmak üzere toplam 31 (otuz bir) yılda görsel sanatlar ile ilgili haberleri %45.2 oranla, Hürriyet gazetesi de %32.3 oranla ağırlıklı olarak Pazartesi günleri yayınlamıştır. Cumhuriyet gazetesi'nde görsel sanatlar ile ilgili haberlerin çoğunluğu %67.7 oranında gazetenin sayfa alanının üst yarısında yer almıştır. Hürriyet gazetesi, görsel sanatlar ile ilgili haberlere ağırlıklı olarak %80.6 oranında sayfanın üst alanında yer vermiştir. Cumhuriyet gazetesi bu süreçte ağırlıklı olarak %93.5 oranında resim dalında haberler yayınlamıştır. Hürriyet gazetesi'nde de bu zaman diliminde ağırlıklı olarak %61.3 oranında resim haberlerinin yayınlandığı görülmektedir.Cumhuriyet gazetesi otuz bir yıllık süreçte yayınladığı görsel sanatlar ile ilgili haberleri ağırlıklı olarak %90.3 oranında hiç fotoğraf ya da herhangi bir görsele yer vermeden yayınlamıştır. Hürriyet gazetesi bu süreçte, %48.4 oranında ağırlıklı olarak görsel sanatlarla ilgili haberlerde siyah-beyaz fotoğraf kullanmıştır. Cumhuriyet gazetesi'nde otuz bir yıllık süreçte ağırlıklı olarak %61.3 oranında görsel sanatlarla ilgili sunumları hazırlayan kişilerin isimleri belirtilmemiştir. Hürriyet gazetesi'nde bu süreçte, %93.5 oranında ağırlıklı olarak görsel sanatlarla ilgili haberleri hazırlayanların isimleri belirtilmemiştir. Cumhuriyet gazetesi otuz bir yıllık süreçte, %64.5 oranında ağırlıklı olarak duyuru biçimindeki görsel sanatlar haberlerine yer vermiştir. Hürriyet gazetesi'nde bu süreçte, %58.1 oranda bir ağırlıkla kısa tanıtım biçimindeki görsel sanat haberleri yayınlanmıştır.Yüksek öğretim kurumları sanat eğitimi programları'ndaki görsel sanat dalları ile yazılı basında yayınlanan görsel sanat dalları arasında bir paralellik görülmektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre, hem yazılı basında hem de yüksek öğretim kurumları sanat eğitimi programları'nda resim alanında görülen yoğunluk, ülkenin farklı alanlardaki sanatçılarına ait etkinliklere ve sanat hakkında daha detaylı bilgilere ihtiyacı olduğunu ortaya koymaktadır. Yazılı basında ve yüksek öğretim kurumları sanat eğitimi programları'nda görsel sanatlara ilişkin 1960-1990 yıllarını içeren otuz bir yıllık bir sürecin incelendiği bu çalışmanın, sanat eğitimi ve medya alanlarında yapılacak diğer çalışmalara önemli bir kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Kitle İletişim Araçları, Gazete, Sanat Eğitimi, Sanat Eğitimi Programları, Görsel Sanatlar.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the extent of the appearance of the various art branches in media, which have an important power to affect the society, and the status of visual arts in Turkish newspapers; and to determine the relationship between this status and the university?s arts education programs in Turkey.In the study survey and descriptive research methods were used. The population of the study is national newspapers and the university?s arts education programs. The sample is drawn from December March June September issues of Cumhuriyet and Hürriyet newspapers published between 1960 and 1990, and the programs of Gazi University?s Gazi Education Faculty Fine Arts Education Department Arts Education Branch in use between 1960 and 1990. In the data collection phase of the study, a data collection form determined by the researcher was used.According to the findings, the most number of art news published on Monday in Cumhuriyet with the percentage of 45.2 and in Hürriyet with the percentage of 32.3 between 1960 and 1990. The most number of the news were printed at the top of the page in Cumhuriyet with the percentage of 67.7 and in Hürriyet with the percentage of 80.6 between 1960 and 1990. The most number of art brach published is painting in Cumhuriyet with the percentage of 93.5, and in Hürriyet with the percentage of 61.3 between 1960 and 1990.In Cumhuriyet 90.3 per cent of the art news was published without a photograph of any visual image between 1960 and 1990. In Hürriyet, 48.4 per cent of the photographs was black and white between 1960 and 1990. In Cumhuriyet, the person who prepared the news was not specified among the 61.3 per cent of the visual arts news between 1960 and 1990. In Hürriyet, the person who prepared the news was not specified among the 93.5 per cent of the visual arts news between 1960 and 1990. In Cumhuriyet, 64.5 per cent of the visual arts news was in the form of notification between 1960 and 1990. In Hürriyet, 58.1 per cent of the visual arts news was in the for of short presentation between 1960 and 1990.In a result of this study, a relationship between the university?s arts education programs and news published in Turkish press was observed. According to the results of the study, the most number of visual arts news published in Cumhuriyet and Hürriyet between 1960 and 1990 was in the area of painting.Key Words: Mass Media, Newspaper, Art Education, Art Education Programs, Visual Arts.