Çevrimiçi çocukluk: Cinsiyetlendirilmiş (Öz) temsillerin yeniden üretimi
Childhood online: Reproduction of gendered (Self) representations
Yazar: EMEK YAŞAR
Danışman: PROF. DR. ŞİRİN DİLLİ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Benlik sunumu = Self-presentation ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Goffman, Erving = Goffman, Erving ; Sanal mekan = Virtual space ; Sayısal benlik = Digital self ; Sayısal kültür = Digital culture ; Sayısal medya = Digital media ; Sosyal medya = Social media ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocukların korunması = Child protection

Özet:
İnternet, çocukların hayatının ayrılmaz bir parçası olmuştur. Televizyon, cep telefonları ve bilgisayarlar, her an çocukların çevrelerini kuşatarak, çevrimiçi oyunlardan reklamlara kadar, sosyal medyanın sunduğu içeriklerle çocukları gerçeklik ve sanallığın içiçe geçtiği bir dünyaya çekmektedir. 
Dijital medya, sunduğu dünya ile yeni kültürler yaratmakta, mevcut kültürleri güncellemekte, belki de bu kültürleri ve kuralları aktarmak için kilit bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda Goffmann'ın sözünü ettiği "benliğin sunumu", gündelik yaşamda "cinsiyetlendirilmiş çocukluk" olarak da şekillenen "çocukluk kültür(ler)inin" sanallık ve gerçeklik arasında gidip-gelen teknolojinin sunduğu dijital "mekânlarda" dolaylı olarak çocuklara yaşadıkları deneyimler ile tekrarlanan bir "benlik" geliştirmelerine neden olmaktadır. 
"Dijital mekanlarda" deyimlenen benliğin gelişimi, çocuğun "dijital benliği" ile "öz benliği" arasında yeniden müzakere etmesine neden olabilmektedir.  Araştırma bu duruma çocuk hakları bağlamında bir değerlendirme yapmayı hedeflemektedir. Çocukların içerik üreticisi olmaları aslında sosyal medyada var olma haklarının, katılım haklarının doğurduğu bir gerçekken, aynı zamanda dijital benlikleri ve öz benlikleri arasındaki müzakere sorumluluğundan korunma haklarının da var olduğu vurgulanmaktadır.
Araştırmanın yürütüldüğü sosyal medya platformu olan YouTube, Türkiye' de ve dünyada en popüler sosyal medya platformlarından biridir. Bu denli popüler olan YouTube platformunun hitap ettiği kitleler arasında çocuklar da yer almaktadır. 
Bu nitel araştırma, Goffmanyen bir yaklaşımla çocuk YouTuber'ı, kanal içeriklerini, çocuklarının kamera karşısında kendilerini nasıl ifade ettiklerini ve ifade ediş şekillerinin çocuğun kadınlık/erkeklik kimliğinin şekillenmesi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma boyunca YouTube, teknik, sosyal ve bilişsel bir araç olarak değerlendirilmektedir.
Bu çerçevede araştırmanın giriş bölümünde araştırmayı anlaşılabilir kılmak amacıyla araştırma konusu ayrıntılarıyla açıklanmışıtır.
Araştırmanın birinci bölümünde, çocukların sosyal medya platformlarıyla olan ilişkileri ve sosyal medya platformlarında çocukların aktörü olduğu videolarda gelişen/geliştirilen davranış modelleri  üzerine hazırlanan bilimsel çalışmalar değerlendirilmiştir. Aynı zamanda çocukların kimlik oluşumlarına Gofmanyen bakış açısı ile bakan bir literatür taraması yapılmıştır.
Araştırmanın ikinci bölümü olan metodoloji ve saha bölümünde araştırma boyunca izlenen yol, araştırma basamakları, araştırma haritası ve aynı zamanda sahayı oluşturan bütün saha verileri yer almaktadır. Saha verilerini Goffman'ın sözünü ettiği gündelik yaşamda "benliği sunan" performanslar bağlamında, Youtube ortamındaki çocuk YouTuber videolarının betimlenmesi oluşturmaktadır.
Yürütülen araştırmanın son kısmı ise, baskın çevrimiçi kültürlerin etkisi altındaki çocukların, sosyal medya kullanımlarına "çocuk hakları" odaklı Goffman'ın "benlik sunumu" teorisini dijital çağa özgü biçimde çocukluğa dair sunulan performanslar üzerinden bir değerlendirme ile tamamlanmıştır. Araştırmamız açısından çocukların ürettiği "benlik"te sorgulanacak olan, öz benlik benlik sunumlarının "dijital benliğe" dönüşünü neyin sağladığıdır? Dijital medya, çevrimiçi baskın cinsiyetçi kültürlerden hangi kültürel değerleri ve davranış kalıplarını sürekli olarak aktararak şimdi ve burada, hayatımızın her anında daimi olarak "dijital performanslar" üretmemizi beklemektedir? Youtube kullanıcısı çocukların cinsiyetçi kalıplardan etkilenen midir bu kalıpları üreten midir? Çocukların sosyal medya kullanımları çocuk hakları bağlamında nasıl yorumlanabilmektedir? (Bölüm 3).
Anahtar Kelimeler: Goffmann, Dijital kültür, Benliğin Sunumu, Cinsiyetlendirilmiş Kimlik, Çocukluk

Abstract:
The Internet has become an integral part of children's lives. Television, mobile phones and computers surround children at every moment, attracting children to a world where reality and virtuality are intertwined with the content offered by social media, from online games to advertisements. 
Digital media creates new cultures with the world it offers, updates existing cultures, perhaps plays a key role in transferring these cultures and rules. In this context, the "presentation of the self" that Goffmann refers to indirectly causes children to develop a "self" that is repeated through their experiences in the digital "spaces" offered by technology that goes back and forth between virtuality and reality, which is also shaped as "gendered childhood" in everyday life. 
The development of the self, which is called "in digital spaces", can cause the child to renegotiate between the "digital self" and the "self self". The research aims to evaluate this situation in the context of children's rights. While it is a fact that children are content producers and their right to exist in social media and their right to participate, it is also emphasized that they have the right to be protected from the responsibility of negotiation between their digital selves and their own selves. YouTube, the social media platform where the research was conducted, is one of the most popular social media platforms in Turkey and in the world. Children are among the masses addressed by the YouTube platform, which is so popular. This qualitative research aims to examine the child YouTuber, channel content, how children express themselves in front of the camera and the effect of their expression on the shaping of the child's femininity/masculinity identity with a Goffmanyen approach. Throughout the research, YouTube is evaluated as a technical, social, and cognitive tool. In this context, in the introduction section of the research, the research topic is explained in detail in order to make the research understandable. 
In the first part of the study, scientific studies on children's relationships with social media platforms and behavioral models developed in videos in which children are actors on social media platforms were evaluated. At the same time, a literature review was conducted that looks at children's identity formations from a Gofmanyen perspective. 
The second part of the research, methodology and field section, includes the path followed throughout the research, the research steps, the research map and also all the field data that make up the field. The field data consists of the depiction of children's YouTuber videos on Youtube in the context of the performances that "present the self" in everyday life that Goffman mentions. 
The last part of the research was completed with an evaluation of Goffman's "self-presentation" theory, which focuses on "children's rights" and the use of social media by children under the influence of dominant online cultures, through the performances presented about childhood in a way specific to the digital age. What will be questioned in the "self" produced by children from the point of view of our research is what enables self-presentation of self to return to the "digital self"? What cultural values and patterns of behavior does digital media expect us to consistently produce "digital performances" in every moment of our lives, here and now, by constantly transmitting cultural values and patterns from the dominant sexist cultures online? Is Youtube user affected by sexist stereotypes of children and is it the producer of these stereotypes? How can children's use of social media be interpreted in the context of children's rights? (Part 3). 
Keywords: Goffmann, Digital culture, Presentation of Self, Gendered Identity, Childhood