2000 sonrası Holywood sineması'nda postkolonyal etkiler
Postcolonial influences in Holywood cinema after 2000
Yazar: ÖZGÜR SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. YUSUF GÜRHAN TOPÇU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Hollywood = Hollywood ; Popüler kültür = Popular culture ; Postkolonyalizm = Postcolonialism ; Postkolonyalizm = Postcolonialism ; Sinema = Cinema

Özet:
Egemen ideolojiyi tahkim eden bir unsur olarak değerlendirilen popüler kültür ve popüler kültür emtiası üreten Hollywood sineması, çoğunlukla sinemayı seyirlik bir haz nesnesine indirgeyerek kitleleri uyuşturan, hissizleştiren; onları yanlış bilince sevk ederek sınıfsal tahakkümün süreğenliğini sağlayan bir mecra olarak değerlendirilir. Hollywood'un gerek üretim araçlarının sahipliği gerekse üretim biçiminden ötürü eleştiri mekanizmasını işletemeyeceği ve egemen ideoloji ile her daim bir uzlaşı içerisinde olacağı iddia edilmektedir. Ancak bu çalışma, bu yaklaşımların haklılığını bir yana koyarak, Hollywood sinemasının daha kompleks ve paradoksal bir yapıya sahip olduğunu, bu paradoksal yapı içerisinde eleştiri mekanizmasını işletecek enstrümanlara haiz olduğunu savlamaktadır. Yani egemen ideolojiyi yeniden üreten, kitleleri haz peşinde koşan edilgen bir izleyici konumuna indirgeyen bu popüler eğlence endüstrisi; tecimsel bakışına, standartlarına ve geleneksel anlatısına rağmen ve hatta bunlar vasıtasıyla eleştirel olabilir. Araştırmanın amacı bu iddiayı ortaya koymaktır. Çalışmada 2000'li yıllardan sonra çekilen Kanlı Elmas (2006), Avatar (2009) ve Maymunlar Cehennemi (2014) filmlerinin postkolonyal bir bakış açısına sahip olduğu ileri sürülmektedir. Bu filmler, aynı zamanda, Irak işgali sürecinde çekildikleri, popüler kültür ürünü oldukları ve Hollywood üretim sisteminin özelliklerini taşıdıkları için seçilmişlerdir. Birçok araştırma, oryantalist bakış açısının sinema vasıtasıyla yeniden üretimi konusuna odaklanırken; bu çalışma Hollywood'un oryantalist eleştiri getirdiğini ve bunu yaparken de uzlaşmaz gözüken tarafları postkolonyal eleştiri potasında birleştiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bazı Hollywood filmlerinde postkolonyalist yönelimler tespit edilmesi araştırmaya değer görülmüştür. Bu amaçla ilk olarak Hollywood sinemasının tarihine, yaşadığı değişimlere ve dönüşümlere değinilmiş; egemen üretim biçiminin yıldız ve stüdyo sistemi, klasik anlatı gibi temel sacayakları açıklanmıştır. Ardından da oryantalizm, kolonyalizm ve postkolonyalizm kavramlarına değinilmiştir. Son olarak da kitle kültürü, kitle toplumu, popüler kültür gibi kavramlar tanımlanmış ve bu tanımlara yönelik farklı bakış açıları aktarılmıştır. Ardından Kanlı Elmas, Avatar ve Maymunlar Cehennemi filmleri oryantalizm ve postkolonyal teori çerçevesinde analiz edilmiştir.

Abstract:
Hollywood cinema, which produces popular culture and popular culture commodity, is considered to be a strong tool for a dominant ideology to operate. It is generally considered to be a means to reduce the cinema to a spectacle of an object of pleasure while numbing and dulling the masses and leading them to false consciousness in order to ensure the continuity of class domination. It is claimed that Hollywood will never be able to operate a criticism mechanism due to the means of production it has, as well as its mode of production, and thus, will always be in a state of reconciliation with the dominant ideology. This work, while acknowledging the truth of the approaches aforementioned, also claims that Hollywood cinema has a rather more complex and paradoxical structure, and that the apparatus which can operate a criticism mechanism is provided within its structure. In other words, this popular entertainment industry, which reproduces the dominant ideology and reduces the masses to a passive audience chasing after pleasure; can also be critical despite, and perhaps by means of, its standards, commercial perspective, and traditional narrative. The purpose of this research is to assert this claim. In the study, it is claimed that the films Blood Diamond (2006), Avatar (2009) and Dawn of the Planet of the Apes (2014), which were all made after the 2000s, can be considered as reflecting a postcolonial point of view. Reasons these films are chosen are because they were shot during the invasion of Iraq, they are all products of popular culture and they share the typical features of Hollywood studio and production system. While many examples of research focus on the reproduction of the Orientalist perspective through cinema, this study aims to reveal that Hollywood has produced works to which orientalist criticism can be applied, and while doing so, it has united the parties that previously seem to be uncompromising under the roof of postcolonial criticism. The presence of postcolonial tendencies in some Hollywood films has been found worth studying. With this purpose, firstly, the history of Hollywood cinema along with the changes and transformations it has undergone were analyzed; and the most basic pillars of the dominant production system such as the star and studio system or classical narrative were explained. Afterward, the concepts of orientalism, colonialism, and postcolonialism were addressed. Finally, concepts such as mass culture, mass society, and popular culture were defined and different perspectives were conveyed. Subsequently, the films Blood Diamond, Avatar and Dawn of the Planet of the Apes were analyzed within the scope of orientalism and postcolonial theory.