Ortaokul öğrencilerinin okulda akran zorbalığına başvurma ve zorbalık görme düzeyleri (Çanakkale ili örneği)
Secondary school students' level of resort to peer bullying and being bullied at school (Çanakkale province sample)
Yazar: NURTEN TÜRKÜM ÇETİNLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYDIN BAŞAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Zorbalık = Bullying ; Çanakkale = Çanakkale ; Şiddet = Violence

Özet:
Ortaokul Öğrencilerinin Okulda Akran Zorbalığına Başvurma ve Zorbalık Görme Düzeyleri (Çanakkale İli Örneği)
Okullar, öğrencilerin akademik olarak hedeflenen düzeye ulaşmasını sağlayan kurumlar olmakla beraber onları çağın gerektirdiği şekilde toplumun değer ve yaşama biçimlerine uyumun sağlaması konusunda eğiten yerlerdir. Diğer toplumsal alanlarla kıyaslandığında öğrencilerin vakitlerini geçirdiği en güvenilir yerler okullar iken son yıllarda okullar, medyada sıkça yer alan olumsuz haberlerden de anlaşıldığı üzere öğrencilerin ve öğretmenlerin güvenliğini tehdit eden ve önlem alınması gereken kurumlar haline gelmiştir. Öğrencilerin okulda kendilerini güvensiz hissetmelerine, sosyal ilişkilerinde kendilerini değersiz ve yetersiz hissetmelerine ve kendi kapasitelerini ortaya koymalarına engel olacak bir şekilde sonuçlanmasına sebep olan etmenlerin başında akran zorbalığı gelmektedir. Akran zorbalığı kişinin kendinden daha güçsüz olarak gördüğü kişiyi rahatsız edecek davranışlarda bulunup mağduriyet yaşatmasıdır. Sadece fiziksel değil psikolojik ya da sözel saldırılar da zorbalık sayılmaktadır. Akran zorbalığı eylemleri tüm dünya ülkelerinde çocukları ve ergenleri etkileyen ve gittikçe büyüyen bir sorundur.
Araştırmada ortaokul öğrencilerinin okulda akran zorbalığına başvurma ve zorbalık görme düzeyleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Zorba ve mağdur öğrenci görüşlerinin cinsiyet, okul türü, anne- babalarının öğrenim durumu ve öğrencinin akademik durumu değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı irdelenmiştir. Ayrıca öğrencilerin akran zorbalığına uğradıkları yerlere, yaşadıkları bu zorbalığı söyledikleri kişilere, zorbalık yaptıktan sonra ve zorbalığa maruz kalındığında hissedilenlere ilişkin dağılım ortaya çıkarılmıştır.
Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlemiş, oranlı küme ve seçkisiz eleman örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmaya 2019-2020 eğitim öğretim yılında Çanakkale İline bağlı Merkez, Gökçeada, Ezine ve Biga ilçelerinde yer alan resmi ve özel ortaokullardan seçilen toplam 13 okulda eğitim gören gönüllü 400 öğrenci katılmıştır. Araştırma verilerinin toplanması için "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizlerinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma istatistikleri ile bağımsız örneklemler -t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson kolerasyon katsayısı analizi ve basit regresyon istatistik işlemleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan öğrenci görüşlerine göre öğrencilerin zorbalığa maruz kalma düzeyleri arttıkça, zorba olma düzeyleri de artmaktadır. Öğrencilerin zorbalığa ilişkin görüşlerinde anne babalarının eğitim düzeyleri ve akademik başarı değişkenleri açısından anlamlı biçimde farklılaşma bulunmazken; cinsiyet ve okul türü değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmaktadır. En yüksek ortalama ile öğrencilerin en fazla kantinde zorbalığa uğradıkları ve zorbalığa uğradıktan sonra çoğunun bu durumu kimseye söylemediği belirlenmiştir. Zorbalığa uğrayan öğrencilerin çoğu kızgınlık duyduklarını, zorbalık yapan öğrencilerin çoğu ise kendilerini kötü hissetmiş fakat aynı zamanda zorbalık yaptıkları kişinin bunu hak ettiğini belirtmiştir. Bu sonuçlar ışığında araştırmacılara yönelik önerililerde bulunulmuş, özellikle hizmet içi eğitim programları düzenlenerek akran zorbalığına ilişkin farkındalık ve duyarlılık düzeylerinin geliştirilebileceği önerisinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Akran Zorbalığı, Zorbalık, Ortaokul Öğrencileri, Şiddet

Abstract:
Although schools are institutions that enable students to reach the targeted academic level, they are places that train them to adapt to the values and living styles of the society as required by the age. While schools are the most reliable places where students spend their time compared to other social areas, in recent years, schools have become institutions that threaten the safety of students and teachers and need to be taken precautions, as can be seen from the frequent negative news in the media. Peer bullying is one of the main factors that cause students to feel insecure at school, feel worthless and inadequate in social relationships, and result in a way that prevents them from demonstrating their own capacities. Peer bullying is when a person acts that will disturb the person whom he sees as weaker than himself and suffer. Not only physical but also psychological or verbal attacks are considered bullying. Peer bullying is a growing problem affecting children and adolescents all over the world.
In the study, the relationship between secondary school students' level of referral to peer bullying and being bullied at school was investigated. It was examined whether the views of bully and victimized students differ according to the variables of gender, school type, educational status of their parents and academic status of the student. In addition, the distribution of the places where the students were bullied by the students, the people they said about the bullying they experienced, the people felt after the bullying and when they were exposed to bullying was revealed.
The research was patterned in relational survey model, proportional sets and random elements were sampled. 400 volunteer students attending a total of 13 schools selected from public and private secondary schools in the central, Gökçeada, Ezine and Biga districts of Çanakkale province participated in the study in the 2019-2020 academic year. "Peer Bullying Scale" was used to collect research data. In the data analysis of the study; Frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation statistics and independent samples -t test and one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation coefficient analysis and simple regression statistics operations were used.
According to the opinions of the students participating in the study, the more the students' exposure to bullying, the higher their level of being bully. While there was no significant difference in students 'views on bullying in terms of their parents' education levels and academic achievement variables; There is a significant difference in terms of gender and school type variables. With the highest average, it was determined that students were most bullied in the canteen and most of them did not tell anyone about it after being bullied. Most of the students who were bullied stated that they felt anger, most of the students who were bullied felt bad, but at the same time, the person they bullied deserved it. In the light of these results, suggestions were made for researchers, especially by organizing in-service training programs, it was suggested that awareness and sensitivity levels regarding peer bullying could be improved.

Keywords: Peer Bullying, Tyranny, Secondary School Students, Violence