Pozitif etik yaklaşımına dayalı durumlu öğrenme modeline temellendirilmiş etik eğitiminin hemşirelik öğrencilerinde mesleki etik karar verme becerisi ve ahlaki duyarlılık düzeyine etkisi
The effect of situational learning model education based on a positive ethics approach on the professional ethical decision-making skills and ethical sensory levels of nursing students
Yazar: HÜRMÜS KUZGUN
Danışman: PROF. DR. YURDANUR DİKMEN
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ahlak eğitimi = Moral education ; Etik = Ethics ; Etik duyarlılık = Ethical sensitivity ; Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Karar verme = Decision making ; Pozitif öğrenme ortamı = Positive learning environment

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu araştırma, pozitif etik yaklaşımına dayalı durumlu öğrenme modeline temellendirilmiş etik eğitim programının hemşirelik lisans öğrencilerinin ahlaki duyarlılık ve mesleki etik karar verme becerilerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Gereç Yöntem: Araştırma, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Semra ve Vefa Küçük Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'nde 2020-2021 Eğitim Öğretim yılı bahar yarıyılında karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda randomize, ön test-son test kontrol gruplu, deneysel desen, nitel boyutunda betimleyici fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırma 48 öğrenci ile yürütülmüştür. Nicel verilerin toplanmasında Öğrenci Tanıtıcı Bilgi Formu, Ahlaki Duyarlık Anketi (ADA), Hemşirelik Etik İkilem Testi (HEİT) kullanılmıştır. Nitel veriler ise Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki pozitif etik yaklaşımına dayalı durumlu öğrenme modeline temellendirilmiş etik eğitim programı uygulanırken, kontrol grubundaki öğrencilere ise geleneksel öğretim yöntemi uygulanmıştır.
Bulgular: Müdahale grubundaki öğrencilerin ADA son test puan ortalamalarının, kontrol grubundaki öğrencilerin son test puan ortalamalarından anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Her iki grup arasında HEİT puan ortalamaları açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Yapılan odak grup görüşmeleri sonucunda ahlaki duyarlılık, etik karar verme, öğrenme deneyimleri ve eğiticinin rolü olmak üzere dört adet tema ortaya çıkarken, 14 adet alt temaya ulaşılmıştır. 

Sonuç: Bu çalışma pozitif etik yaklaşımına dayalı durumlu öğrenme modeline temellendirilmiş etik eğitim programının hemşirelik lisans öğrencilerinin ahlaki duyarlılıklarını geliştirmede ve etik karar verme sürecinde etkili olabileceğini gösteren bulgular sunmaktadır. 

Anahtar Sözcükler: Hemşirelikte etik eğitimi, Pozitif etik yaklaşımı, Durumlu öğrenme modeli, Ahlaki duyarlılık, Etik karar verme

Abstract:
Introduction and Purpose: This research aims to investigate the effect of the ethics education program grounded on the situated learning model based on the positive ethical approach on undergraduate nursing students' moral sensitivity and ethical decision-making skills. 
Materials and Methods: The research was conducted at Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Semra ve Vefa Küçük Faculty of Health Sciences Department of Nursing in the spring semester of the 2020-2021 academic year using the exploratory sequential design from mixed research methods. A randomized pre-test & post-test control group semi-experimental design was used in the quantitative dimension of the research. And in the qualitative dimension, the descriptive phenomenological design was used. The research was conducted with 48 students. While collecting the quantitative data, the Student Descriptive Information Form, the Moral Sensitivity Questionnaire (MSQ), and the Nursing Ethical Dilemma Test (NEDT) were used. And the qualitative data were collected using the Semi-Structured Interview Form. The ethics education program grounded on the situated learning model based on the positive ethics approach was applied to the intervention group. In contrast, the traditional teaching method was used in the control group.
Results: The MSQ post-test mean scores of the students in the intervention group were found to be significantly higher than those of the students in the control group (p<0.05). No significant difference was found between the two groups regarding the NEDT mean scores. (p>0.05). As a result of the focus group interview, four themes emerged: moral sensitivity, ethical decision-making, learning experiences, and the educator's role. In addition, 14 sub-themes were reached.
Conclusion: This study provides findings that the ethics education program grounded on the situated learning model based on the positive ethics approach can be effective in developing the moral sensitivity and ethical decision-making of undergraduate nursing students.
Keywords: Ethics Education in Nursing, Positive Ethics Approach, Situated Learning Model, Moral Sensitivity, Ethical Decision-making