Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu (Türk Ceza Kanunu Md. 132) /
Yazar: KAMİLE YILMAZ ARISOY
Danışman: PROF. DR. VESİLE SONAY EVİK
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmanın konusu "Haberleşmenin gizliliğini ihlal" suç tipinin incelenmesidir. 01.06.2005 yürürlük tarihli 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Özel Hükümler" adlı ikinci kitabının "Kişilere Karşı Suçlar" başlıklı ikinci kısmının "Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar" başlıklı dokuzuncu bölümünde yer alan 132. maddesinde "Haberleşmenin gizliliğini ihlal" suçu üç fıkra halinde düzenlenmiştir. 

Maddenin birinci fıkrasında suçun basit hali olarak nitelendirilebilecek olan kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal etmesi şeklindeki suç tipi düzenleme altına alınmıştır. Birinci fıkranın ikinci cümlesinde ise bu suç tipinin nitelikli haline yer verilmiş olup, gizlilik ihlalinin kayda alma eylemi ile gerçekleştirilmesi halinde cezanın bir kat artırılacağı hükme bağlanmıştır. Maddenin ikinci fıkrasında ise bağımsız olarak kişiler arasındaki haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi eylemi suç olarak düzenlenmiş ve daha ağır yaptırım uygulanacağı öngörülmüştür. Maddenin üçüncü fıkrasında ise yine ayrı bir suç tipi öngörülerek kişinin kendisiyle yapılan haberleşme içeriğini diğer tarafın rızasını almaksızın hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi eyleminin yaptırımı belirlenmiştir. Devamında yer alan ikinci cümlede suçun basın yayın yolu ile işlenmesi halinde de aynı cezaya hükmonulacağı düzenlenmiştir. 

Modern çağda teknolojinin hızlı gelişmesi neticesinde bireylerin özel haberleşmelerinin gizliliğinin korunması giderek daha da önemli hale gelmektedir. Gelişen dünyada her şeyin dijitalleşmesi sonucunda bireylere ait haberleşme içeriklerinin dijital ortamlarda saklanabilir ve kolay ele geçirilebilir hale gelmesi, haberleşme özgürlüğüne yönelik büyük bir risk haline gelmiştir. Öte yandan sosyal meydanın gücünü artırması, müdahaleye uğrayan haberleşme içeriğinin çok kısa sürede oldukça fazla kişi tarafından öğrenilmesine yol açmaktadır. Bu sebeple bireylerin haklarına müdahalenin bu denli kolaylaşması karşısında 5237 sayılı TCK'nın 132. maddesinde düzenlenen suç tipi son derece önem arz etmektedir. Bu çalışmada haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu araştırılarak düzenlemenin eksik ve yerinde görülen tarafları incelenmiştir. Ancak çalışmanın ikinci bölümünde yer alan suç tipinin incelenmesinden önce haberleşme hakkının, kavramının, araçlarının ve sair hususların açıklanması gerekmiştir. 

Çalışmanın birinci bölümünde genel kapsamda haberleşme kavramı, tanımı, kapsamı, haberleşme türleri incelenmiştir. Haberleşme kavramının etimolojik ve hukuki anlamlarının açıklanması akabinde haberleşme türlerine yer verilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın konusu olan haberleşme hakkının çeşitli kanunlarda ve hukuki metinlerde nasıl koruma altına alındığına değinilmiştir. 

Haberleşme kavramının kapsamının belirlenmesi sonrasında haberleşme özgürlüğüne yer verilerek uluslararası hukuk alanında ne şekilde düzenlendiği hakkında çalışılmıştır. Bu bölümde özellikle AİHS kapsamındaki korumaya önem verilmiş olup, sözleşmenin 8/2. maddesinde yer alan istisnai düzenleme detaylı olarak açıklanmıştır. Sözleşme ile taraf devletlere yüklenen haberleşme özgürlüğüne saygı gösterilmesinin hangi koşullar ile sınırlandırılabileceği ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Ayrıca AİHM'in konuya ilişkin kararları örnek olarak gösterilmiştir. 
Uluslarüstü hukukta korumanın tamamlanması ile ulusal hukukumuzda ceza ve özel hukuk alanında haberleşme hakkını korumaya yönelik düzenlemeler araştırılmıştır. En temelde Anayasada yer alan ilgili hüküm ve çeşitli kanunlarda haberleşme hakkına ilişkin olarak düzenlenen hükümler tespit edilerek ayrı başlıklar altında irdelenmiştir. 
Çalışmanın ikinci bölümünde ise, TCK'nın 132. maddesinde düzenlenen suç tipine yönelik ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Öncelikle 765 sayılı eski TCK'da bu suça karşılık gelen hükme değinilmiş, 5237 sayılı TCK ile getirilen yeniliklerden bahsedilmiştir. Sonrasında ise 5237 sayılı TCK'nın 132. maddesinde düzenlenen suç hakkında genel bilgiler ve suçla korunan hukuki değer kavramına ilişkin bilgiler verilmiştir.  Çalışmanın devamında suçun unsurları, maddi unsur, manevi unsur, hukuka aykırılık unsuru üst başlıkları çerçevesinde irdelenmiş, bahse konu unsurlarda özellik gösteren hususlar alt başlıklara ayrılarak detaylı olarak araştırılmıştır. Bu kapsamda suçun maddi unsuru olan konu, fail, mağdur, hareket ve netice hususları incelenmiştir. TCK md. 132'de düzenlenen suç tipi açısından öenm arz eden hukuka uygunluk nedenleri başlıklar altında ele alınmıştır. Ayrıca suça etki eden nitelikli haller açıklanmış, doktrinde yer alan eleştiri ve görüş ayrılıklarına yer verilmiştir. Suçun unsurlarının tamamlanmasının ardından suçun özel görünüş biçimleri olan teşebbüs, iştirak, içtima halleri izah edilmiş ve akabinde suçun yaptırımı açıklanmıştır. Ayrıca suçun yargılama aşamasına ilişkin özellik arz eden hususlar incelenerek bölüm tamamlanmıştır. Son olarak ise tezin konusu olan suç ile benzerlik gösteren başkaca suçlar ayrı başlıklar altında incelenmiş olup, aralarındaki ilişki kapsamında benzer ve farklı yönleri araştırılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Haberleşme, Haberleşme Özgürlüğü, Haberleşmenin Gizliliği, Haberleşme Hakkının Korunması, Haberleşmenin Korunmasının Hukuki Temelleri, Haberleşmenin Korunmasına İlişkin Düzenlemeler, Haberleşmenin Gizliliğini İhlal, Özel Hayat, Kişilere Karşı Suçlar.

Abstract:
The subject of the study is the examination of the crime type "Violation of the confidentiality of communication". "Violation of the confidentiality of communication" in article 132 of the Turkish Penal Code No. 5237, effective 01.06.2005, in the ninth chapter of the second part titled "Crimes Against Persons" titled "Crimes Against Private Life and Secret Area of Life" of the second book titled "Special Provisions". The crime is organized in three paragraphs.

In the first paragraph of the article, the type of crime, which can be described as the simple form of the crime, violates the confidentiality of the communication between people. In the second sentence of the first paragraph, the qualified version of this type of crime is included, and it has been decided that the penalty will be increased by one fold if the breach of confidentiality is committed with the act of recording. In the second paragraph of the article, the act of illegally disclosing the contents of communication between individuals independently is regulated as a crime and it is foreseen that more severe sanctions will be applied. In the third paragraph of the article, a separate crime type is foreseen and the sanction of the act of unlawfully revealing the content of the communication made with the person without the consent of the other party has been determined. In the second sentence that follows, it is regulated that if the crime is committed through the media, the same penalty will be imposed.

As a result of the rapid development of technology in the modern age, it is becoming more and more important to protect the privacy of individuals' private communications. As a result of the digitization of everything in the developing world, the fact that the communication contents of individuals can be stored and easily captured in digital environments has become a great risk for the freedom of communication. On the other hand, the increase in the power of the social square leads to the fact that the interfered communication content is learned by a large number of people in a very short time. For this reason, the type of crime regulated in Article 132 of the TPC No. 5237 is extremely important in the face of such an easy intervention in the rights of individuals. In this study, the crime of violating the confidentiality of communication has been investigated and the deficient and appropriate sides of the regulation have been examined. However, before examining the type of crime in the second part of the study, it was necessary to explain the right of communication, its concept, tools and other issues.

In the first part of the study, the concept of communication, its definition, scope and types of communication were examined in general. After explaining the etymological and legal meanings of the concept of communication, the types of communication are included. In this context, it has been mentioned how the right of communication, which is the subject of the study, is protected in various laws and legal texts.

After determining the scope of the concept of communication, freedom of communication was included and it was studied how it was regulated in the field of international law. In this section, especially the protection under the ECHR has been given importance. The exceptional regulation in the article is explained in detail. The conditions under which the freedom of communication imposed on the contracting states can be limited has been explained in detail. In addition, the decisions of the ECtHR on the subject are shown as examples.
With the completion of the protection in supranational law, regulations in our national law to protect the right of communication in the field of criminal and private law have been researched. Basically, the relevant provision in the Constitution and the provisions regarding the right of communication in various laws have been determined and examined under separate headings.

In the second part of the study, detailed explanations about the type of crime regulated in Article 132 of the TPC are given. First of all, the provision corresponding to this crime in the old TCK numbered 765 was mentioned, and the innovations brought with the TPC numbered 5237 were mentioned. Afterwards, general information about the crime regulated in Article 132 of the TCK No. 5237 and the concept of legal value protected by crime are given. In the continuation of the study, the elements of the crime, the material element, the moral element, the element of illegality were examined within the framework of the main headings, and the issues that were characteristic of the aforementioned elements were divided into sub-headings and investigated in detail. In this context, the subject, the perpetrator, the victim, the action and the result, which are the material elements of the crime, were examined. TCK art. The reasons for compliance with the law, which are important in terms of the type of crime regulated in 132, are discussed under the headings. In addition, the qualified situations that affect the crime are explained and the criticism and disagreements in the doctrine are included. After the completion of the elements of the crime, the special appearance forms of the crime, such as attempting, participating, and socializing, are explained and then the sanction of the crime is explained. In addition, the chapter has been completed by examining the features that are related to the trial phase of the crime. Finally, other crimes that are similar to the crime that is the subject of the thesis were examined under separate headings, and similar and different aspects were investigated within the scope of the relationship between them.

Keywords: Communication, Freedom of Communication, Confidentiality of Communication, Protection of the Right to Communicate, Legal Basis of Protection of Communication, Regulations Regarding the Protection of Communication, Violation of Confidentiality of Communication, Private Life, Crimes Against Persons.