Ömer Seyfettin hikayelerinde alt metinler
Hypotexts at stories of Ömer Seyfettin
Yazar: SERKAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. A. EMEL KEFELİ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Hikaye = Story ; Metin = Text ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Seyfeddin, Ömer = Seyfeddin, Ömer ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Metinlerarasılık, metinlerin anlamlandırılma sürecinde okurun, yazar kadar aktif olmasını, metinlerin başka metinlerle ilişkilendirilerek açıklanmasını, kendisinden ön¬ceki oluşumlarının göz önünde bulundurulmasını, anlamlama sürecinde metin içi (epitext) ve metin dışı (peritext) unsurların dikkate alınmasını gerektiren bir karşılaştırmalı okuma biçimi ve metinler-yazarlar arası etkilenme (influence) şeklidir. Temelde bir metnin bir veya daha fazla metinle arasında meydana gelen çeşitli ilişkiler ağı olan metinlerarasılık, zamanla uygulama ve ilişkilendirme biçimi itibarıyla değişkenlik gös¬teren karmaşık bir yapı haline gelir. Metinlerarası ilişkiler, genel olarak yer/bağlam değiştirme (transposition), değişim/dönüşüm (transformation), taklit/tekrar (imitation) şeklinde gerçekleşir.Ömer Seyfettin'in hikayelerine metinlerarasılık kuramı çerçevesinde bakıldığında alt metinler ve metinlerarası göndergelerin çeşitliliği dikkat çeker. Bu alt metinlere hikayelerde epigraflar, alıntılar (plagiat), anıştırmalar (allusion), notlar, göndermeler (reference), çağrışımlar, değişim/dönüşümler (transformation) aracılığıyla ulaşılabilir. Ömer Seyfettin'in hikayelerinde tespit edilebilen alt metinler, onun beslendiği kültür havzasına ve kaynaklarına yönelik bir işarettir. Bu nedenle metinlerarasılık çalışmaları kaynak eleştirisi olarak da düşünülebilir. Bu doğrultuda tespit edilen alt metinlerden yola çıkılarak Ömer Seyfettin'in hikayelerinin arka planında tarihî, edebî, dinî ve mitolojik bir takım kaynak metinler ile sözlü kültür unsurlarının ve felsefî, siyasî içerikli metinlerin yer aldığı söylenebilir.

Abstract:
Intertextuality is a comparative reading style in which the reader should be as active as the author during the interpretation process of the texts; the texts should be explained by associating with other texts; the previous formations should be considered and the epitext and peritext elements should be taken into consideration during understanding process of texts, and it is also the influence between texts-authors. Basically, intertextuality is the network of various relations of one text and with another one or more and it becomes a complex structure within time which shows changes in respect of application and association style. Intertextual relations occur generally as transposition, transformation and imitation.When we take the stories of Ömer Seyfettin into consideration in respect of intertextuality, hypotexts and the diversity of intertextual references draw attention. The said hypotexts can be reached by means of epigraphs, plagiats, allusions, notes, references, connotations and transformations. The hypotexts determined in the stories of Ömer Seyfettin are an indication for cultural area and sources he inspired. Therefore intertextuality studies can be considered as source criticism. Accordingly, based on the determined hypotexts, it can be stated that the background of the stories of Ömer Seyfettin includes some historical, literal, religious and mythological source texts as well as oral cultural elements and philosophical and political texts.