Araştırma-geliştirme ve iktisadi büyüme ilişkisi: OECD örneği
Research-development and economic growth relation: OECD example
Yazar: FATMA KETHUDAOĞLU
Danışman: PROF. DR. YUSUF BAYRAKTUTAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; OECD ülkeleri = OECD countries ; İçsel büyüme = Endogeneous growth

Özet:
1980'lerin sonlarına kadar yapılan ampirik analizlerde, yoksul ülkelerin zengin ülkelere yakınsamadığının görülmesi üzerine, teknolojinin dışsal ve ülkeler arasında sabit olduğuna ilişkin temel Neo-Klasik varsayım eleştirilmiştir. Teknolojinin içsel olduğunu varsayan Romer (1986) ve Lucas (1988) modelleri, içsel büyüme teorilerinin öncüleri olarak kabul edilmektedir. Bu modellerde, beşeri sermaye ve teknolojiye yatırım yapılmaması durumunda gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler arasındaki gelir farklılıklarının ortadan kalkmayacağı gibi daha da açılabileceği ileri sürülmektedir.  Bu yeni büyüme teorilerinde, uzun dönemli sürdürülebilir büyüme oranlarını sağlayacak teknolojik gelişme, fiziksel ve beşeri sermaye yatırımları, yaparak öğrenme ve ar-ge yatırımları kanalıyla olmaktadır. Romer (1990), Grossman-Helpman (1991) ve Aghion-Howitt (1998) tarafından geliştirilen modeller, eksik rekabet ve ar-ge'yi büyüme modellerine dahil etmişlerdir. 

Bu çalışmada öncelikle, ar-ge'nin içsel bir değişken olarak yer aldığı büyüme teorileri incelenmekte; iktisadi büyüme üzerindeki etkileri ampirik olarak analiz edilmektedir. Çalışmanın amacı, harcamalar, araştırmacı sayısı ve iktisadi büyüme arasındaki ilişkinin yönünü ortaya koymaktır. Ar-ge faaliyetlerini temsilen bağımsız değişkenler olarak toplam, özel, kamu ve yükseköğrenim kesimince gerçekleştirilen ar-ge harcamaların GSYİH'daki payı ve istihdam edilen araştırmacı sayısı kullanılmış ve sabit etkiler tahmincisi uygulanmıştır. 1996-2015 dönemi ve 29 OECD ülkesini kapsayan analiz bulgularına göre, uzun dönemde toplam, özel, kamu ve yükseköğrenim tarafından yapılan ar-ge harcamaları ve iktisadi büyüme arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Aynı zamanda ar-ge alanında istihdam edilen araştırmacı sayısı, büyümeyi pozitif şekilde etkilemektedir. Açıklayıcı değişkenlerin kişi başına GSYİH büyüme oranı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye yol açtığı bulunmuştur.

Abstract:
At the of the 1980's empirical analyses had shown that poor countries have not converged to rich countries. For this reason, it has been criticized on the essential assumption of Neo-Classic that technology is external and constant among countries. It has been accepted pioneer endegenous growth theories of Romer (1986) and Lucas (1988) models assuming that technology is internal. These models have suggested that differences between developed and developing countries can not be eliminated, even can be increased, if the countries have not invested in human capital and technology. According to the new growth theories, technological development, tangible and human capital investment leading to long run sustainable growth rates can be produced R&D investment and learning-by-doing. Models such as Romer (1990), Grossman-Helpman (1991) and Aghion-Howitt (1992) have included incomplete competition and R&D in growth models. 

Firstly, in this study will intestigates on economic growth models which content R&D as an endegenous variable in this study. The contribution of R&D on economic growth will be examined in applied analysis. The purpose of this study is to explore the dimention of relationship between expenditures, number of researchers and economic growth. Representing R&D activities the share of gross domestic expenditure on R&D at GDP for total, private, government and higher education sector and the number of researchers were used as independent variables and fixed affects astimator were implemented. As a finding of the analysis covering 29 OECD countries for the period between 1996 and 2015, a positive relationship have been identified between total R&D spending and by made by the private, public and higher education sector and economic growth in the long-term. Also, the number of researchers employed in R&D have affected economic growth positively. It's found out that explanatory variables have significant and positive effect on growth rate of GDP per capita.