Mavi yakalılarda performans değerlendirme yöntemlerinin motivasyona etkisi
The effect of performance appraisal methods on motivation in blue collar workers
Yazar: AMİNE İLAY KOCAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÖZDE İYİCİL
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Örgütlerin, rekabetteki en önemli gücü insan kaynağıdır. Bu yüzden, örgütlerin günümüz rekabet şartlarında varlıklarını sürdürmeleri ve başarılı olmaları için yüksek performanslı çalışanlara ihtiyaçları vardır. Performans değerlendirme yöntemleri ve yöntemlerin örgüt tarafından doğru uygulanması çalışanların motivasyonu yüksek olarak görevlerini yerine getirmesini sağlar. Örgütler, performans değerlendirme yöntemlerini, çalışanların motivasyonunu artırmak ve performanslarını iyileştirmek için stratejik bir araç olarak kullanmaktadır. Motivasyon, örgütler için son derece önemli bir kriterdir. Örgütlerdeki çalışanların motive olması, onların performansını artırır, üretkenliklerini yükseltir ve genel olarak örgütün hedeflerine ulaşmasına yardımcı olur. Bu bağlamda, performans değerlendirme yöntemlerinin çalışan motivasyonuna olan etkisi önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Literatür taramasında performans değerlendirme yöntemlerinin farklı şekillerinin çalışan motivasyonunu nasıl etkilediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın uygulama bölümünde ise performans değerlendirme yöntemlerinin motivasyona etkisini Ankara ilinde faaliyet gösteren kısa adı EGO olan Ankara Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesinde çalışan mavi yakalılar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 596 mavi yakalı EGO çalışanından oluşmaktadır. Anket formu 3 bölümden oluşmaktadır. Toplam 64 soruya yer verilmiştir. Birinci bölümde anket çalışmasına katılan mavi yakalı çalışanlara kurumdaki performans değerlendirme sistemi hakkındaki düşüncelerine yönelik 34 soru sorulmuştur. İkinci bölümde kurum çalışanlarının motivasyon düzeylerini ölçmeyi amaçlayan 24 soru sorulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise katılımcılara yaş, cinsiyet, mezuniyet durumu, medeni durum, kurumdaki deneyim ve aylık hane geliri bilgilerini içeren demografik özelliklerle ilgili 6 soru sorulmuştur. Anket sonuçlarına dair veriler regresyon, korelasyon, faktör analizleri ile ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Analiz sonuçları genel olarak ele alındığında kurumda uygulanan performans değerlendirme yöntemlerinin mavi yakalı çalışanların hem dışsal hem de içsel motivasyon düzeylerini etkilediği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Performans, Performans Değerlendirme Yöntemleri, Motivasyon, Motivasyon Teoriler

Abstract:
The most important power of organizations in competition is human resources. Therefore, organizations need high-performance employees in order to survive and succeed in today's competitive conditions. Performance appraisal methods and the correct application of the methods by the organization enable employees to fulfill their duties with high motivation. Organizations use performance appraisal methods as a strategic tool to increase employee motivation and improve their performance. Motivation is an extremely important criterion for organizations. Motivating employees in organizations increases their performance, boosts their productivity and generally helps the organization to achieve its goals. In this context, the impact of performance appraisal methods on employee motivation has become an important research topic. This literature review aims to analyze how different forms of performance appraisal methods affect employee motivation. In the application part of the research, the effect of performance appraisal methods on motivation is constituted by the blue-collar employees working in Ankara Electricity, Gas and Bus Operation Enterprise, which is the short name of EGO, operating in Ankara province. The sample of the research consists of 596 blue-collar EGO employees. The questionnaire form consists of 3 sections. A total of 64 questions were included. In the first part, 34 questions were asked to the blue-collar employees who participated in the survey about their opinions on the performance appraisal system in the organization. In the second part, 24 questions were asked to measure the motivation levels of the employees of the organization. In the third and final section, the participants were asked 6 questions about demographic characteristics, including age, gender, graduation status, marital status, experience in the organization, and monthly household income. The data on the survey results were analyzed in detail through regression, correlation, and factor analyses. When the results of the analysis are considered in general, it is concluded that the performance evaluation methods applied in the organization affect both extrinsic and intrinsic motivation levels of blue-collar employees.

Keywords: Performance, Performance Appraisal Methods, Motivation, Motivation Theories