Borsa İstanbul'da yer alan gıda, ilaç ve perakende ticaret sektörlerinin finansal performansları ve borsa getirileri arasındaki ilişki
The relationship between financial performances and exchange returns of the food, pharmaceutical and retail trade sectors in Borsa Istanbul
Yazar: BURCU ÇULHAOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET CAN BAKKALCI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
Yatırım konusu geçmişten günümüze kadar her zaman çok önemli bir konu olmuştur. Türkiye'de son dönemlerde başta Covid 19 olmak üzere enflasyon ve dövizdeki olumsuz hareketler nedeniyle ekonomik açıdan olumsuz gelişmeler yaşanmıştır. Bu durumda hangi sektör ve şirketlere yatırım yapılması gerektiği önem arz etmektedir.
Bu çalışmada, özellikle olumsuz ekonomik etkilerden daha az etkilenen gıda, ilaç ve perakende ticaret sektörlerinin 2017-2021 yılları arasında Borsa İstanbul'da işlem gören 17 şirketinin hangilerinin finansal açıdan daha başarılı, hangilerinin finansal performanslarının daha kötü olduğu araştırılmıştır. Şirketlerin finansal performanslarının araştırılması için ÇKKV yöntemlerinden TOPSIS ve Gri İlişkisel analiz yöntemleri kullanılmış ve ağırlıklandırmada Entropi yönteminden faydalanılmıştır. Ayrıca şirketlerin finansal performanslarının borsa getirileriyle arasındaki ilişki de araştırılmıştır.
Bu çalışmanın TOPSIS sonuçları finansal açıdan en başarılı şirketlerin gıda sektöründe ULKER ve BANVT, ilaç sektöründe RTALB ve perakende sektöründe ise CRFSA ve SOKM olduğunu, GİA sonuçları ise finansal açıdan en başarılı şirketlerin gıda sektöründe TATGD, ilaç sektöründe RTALB ve perakende sektöründe ise MGROS olduğunu göstermiştir. Entropi yöntemi kullanıldığında ise TOPSIS sonuçları finansal açıdan en başarılı şirketlerin gıda sektöründe TATGD, ilaç sektöründe RTALB ve perakende sektöründe ise SELEC olduğunu, GİA sonuçları ise en başarılı şirketlerin gıda sektöründe KENT ve TATGD, ilaç sektöründe RTALB ve perakende sektöründe ise SELEC olduğunu göstermiştir. Son olarak hisse getirileri ile TOPSIS skorları, GİA skorları ve finansal oranlar arasında istatistiksel olarak bazı anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
The subject of investment has always been a very important subject from past to present. There have been negative economic developments in Turkey in recent years, mainly due to Covid 19, inflation and negative movements in foreign exchange. In this case, it has become an important issue in which sectors and companies to invest.
In this study, especially the food, pharmaceutical and retail trade sectors, which are less affected by negative economic effects, are discussed. It was investigated which of the 17 companies traded in BIST between 2017-2021 were more financially successful and which were unsuccessful. TOPSIS and Gray Relational analysis methods, which are among the MCDM methods, were used to investigate the financial performances of the companies, and the Entropy method was used for weighting. In addition, the relationship between the financial performance of companies and their stock market returns was also investigated in this study.
The TOPSIS results of this study showed that the most financially successful companies were ULKER and BANVT in the food sector, RTALB in the pharmaceutical sector, and CRFSA and SOKM in the retail sector, while the GIA results showed that the most financially successful companies were TATGD in the food sector, RTALB in the pharmaceutical sector and MGROS in the retail sector. When the entropy method is used, TOPSIS results showed that the most successful companies financially were TATGD in the food sector, RTALB in the pharmaceutical sector and SELEC in the retail sector, while the GIA results showed that the most successful companies were KENT and TATGD in the food sector, RTALB in the pharmaceutical sector and SELEC in the retail sector. Finally, some statistically significant results were obtained between stock returns and TOPSIS-GIA scores and financial ratios.