Ortaokul din kültürü ve ahlâk bilgisi dersi öğretim programı ile temel dini bilgiler dersi öğretim programının karşılaştırılması
The comparison of secondary school religious culture andethics curriculumand basicreligious knowledge curriculum
Yazar: MURAT ARSLANDAĞI
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÇELİKEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak bilgisi = Moral knowledge ; Ders programları = Curriculum ; Din eğitimi = Religious education ; Eğitim = Education ; Ortaokullar = Secondary schools ; Temel dinî bilgiler = Basic religious information ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Ülkemizdeki din eğitimi ve öğretimi tarihi süreç içerisinde bazı evrelerden geçerek gelişmiştir. Örneğin ortaokul müfredat programlarında 1927 yılına kadar normal program içinde yer alan din dersi, 1956-1982 yılları arasında 25 yıl süre ile seçmeli olarak okutulmuştur. 1982-1983 eğitim öğretim yılına gelindiğinde ise din dersi ile ahlâk dersi birleştirilmiş, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi adını almış ve zorunlu hale getirilmiştir. 1982 Anayasasına göre de din eğitimi her vatandaşın sahip olduğu, devletin gözetimi ve denetimi altında yerine getirilmesi gereken sosyal bir hak olarak ilk ve ortaöğretim kurumlarında okutulan zorunlu dersler arasında yerini almıştır. Günümüzde Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi ilkokul 4. sınıf ve ortaokul 5, 6, 7 ve 8.sınıflarda haftada 2 saat; lise 9, 10, 11 ve 12.sınıflarda ise haftada 1 saat zorunlu olarak okutulmaktadır.
Ülkemizde örgün din eğitimi alanında 2012 yılında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bunun en somut örneği 2012-2013 eğitim-öğretim yılından itibaren ortaokul ve liselerde zorunlu olarak okutulan Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersinin yanında, "Kur'ân-ı Kerim, Hz. Muhammed'in Hayatı ve Temel Dinî Bilgiler" gibi din derslerinin seçmeli dersler arasına alınmasıdır. Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi "İnanç, İbâdet, Hz. Muhammed, Kur'ân ve Yorumu, Ahlâk, Din ve Kültür"den oluşan altı öğrenme alanı üzerine yapılandırılmıştır. Temel Dinî Bilgiler dersinin ise ayrı öğrenme alanları olmamakla birlikte İslâm I dersi: "İslâm'a Giriş, İslâm'a Göre Yaratılış, İman'ın Şartları, İslâm'ın Beş Temeli, İslâm'a Göre İyilik ve İslâm'a Göre Sorumluluklarımız" üniteleri üzerine yapılandırılmıştır. İslâm II dersi ise: "İman Esasları, İslâm'da İbâdetler, Günlük Hayatta İslâmi Kurallar, Toplumun Temeli: Aile, İslâm'a Göre Toplum Bilinci ve İnsanın Ruhsal Yönü" üniteleri üzerine yapılandırılmıştır.
Bu çalışmanın amacı 2012-2013 eğitim-öğretim yılında seçmeli din dersleri konusunun öneminden dolayı basında yer alan tartışmaların genel olarak tespitini yaparak Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi ve Temel Dinî Bilgiler derslerinin tarihi süreç içerisinde geçirdiği evreleri kısaca hatırlayıp bu bağlamda ortaokul Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi ile Temel Dinî Bilgiler dersi öğretim programlarını genel amaçlar ve kazanımlar, içerik, öğrenme-öğretme durumu ile ölçme ve değerlendirme ilkeleri bakımından karşılaştırabilmektir.


Anahtar Kelimeler: Eğitim, Din Eğitimi, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi, Temel Dinî Bilgiler, Seçmeli Din Dersleri

Abstract:
In our country, religious education of has developed by going through some stages. For instance, in secondary school curriculums, the lesson of religion which was in standart program until 1927,between the years of 1956 and 1982 it was thought as elective for 25 years.In 1982-1983 Education year, the lesson of religion and the lesson of Morals were united and got the name of Religion and Morals and became obligatory. According to 1982 constitution, every one of citizens has to get the education of Religion, it is a social right that you must have under the supervision of government, and it became one of the obligatory lessons in primary and secondary schools. Today, Religion and Morals is being taught 2 hours per week for 4, 5, 6, 7 8th grades in primary and secondary schools, 1 hour per week for 9, 10, 11 and 12th grades in high schools.
In our country, in 2012 there are important developments in the field of formal religion education. The most concrete example from this, the lessons like Holy Quran, The Life of Mohammed and Basic Religious Information have been included as optional lessons besides Religion and Morals lessons that are obligatory in secondary and high schools since 2012-2013 educational years. Religion and Morals lesson has been constructed as six different educational fields as "Belief, Worship, Hz. Mohammed, Quran, its ınterpretation, Morals, Religion and Culture." Though Basic Religious Information hasn't got different educational fields, the lessons of Islam I has been constructed as units of "Introduction of İslam, Creation according to Islam, Conditions of Faith, Five Basis of İslam, Goodness according to Islam, and Our Responsibilities according to Islam."Islam II has been constructed as units of "Basis of Faith, Worship in İslam, Islamic Rules in Daily Life, The Basis of Society: Family, the Consciousness of Society and Spiritual Side of Human according to İslam."
The purpose of this study, to make a general revision of discussions that occupied a place in press because of the importance of optional religion lessons in 2012-2013 educational years, to remember the phases of Religion and Morals and Basic Religious Information lesson through history, to be able to compare the educational programs of Religion and Morals Basic Religious Information in secondary schools from the aspects of general purposes and outcomes, content, the situation of learning and teaching, principles of measuring and evaluation. 


Keywords: Education, Religious Education, Religious Culture and Moral Knowledge, Basic Religious Information, Elective Religion Courses.