Beşeri sermaye ve kalkınma ilişkisi: Türkiye örneği
Relationship between human capital and development: The case of Türkiye
Yazar: MERVE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SİNEM YAPAR SAÇIK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Anahtar kelime = Keyword

Özet:
Kalkınma düzeylerini arttırmak ve sürdürmek ülkeler için önemli bir konudur. Ülkeler kalkınma düzeyini artırmak veya sürdürmek için birçok farklı girişimlerde bulunabilmektedir. Bu konu hususunda beşeri sermaye faktörlerinin arttırılması büyük önemli arz etmektedir. Beşeri sermaye faktörü eğitim ve sağlık alanlarında yapılan olumlu gelişmeler sayesinde arttırılmaktadır. Eğitim alanında yaşanan olumlu gelişmeler işgücünün bilgi ve beceri düzeyini artırırken, sağlık alanında yaşanan olumlu gelişmeler bilgi ve beceri düzeyi artan işgücünün etkinliğinin ve sağlığının korunmasında etkilidir. Literatürde beşeri sermaye ve kalkınma düzeyini arasında doğru yönü bir etkileşim olduğu belirtilmektedir. Beşeri sermaye faktöründe gerçekleşen olumlu gelişmelerin kalkınma düzeyini pozitif yönde etkilemesi beklenmektedir. Beşeri sermaye göstergeleriyle ülkelerin kalkınmışlık veya beşeri sermaye durumları karşılaştırılabilir. Ülkelerin beşeri sermaye verileri ülkelerin kendi veri ve istatistik kurumlarından elde edilebileceği gibi uluslararası veri ve istatistik kurumlarından da elde edilebilir. Beşeri sermaye göstergeleri tek tek incelenebileceği gibi uluslararası bir endeks olan İnsani Gelişim Endeksi yardımıyla birkaç göstergenin birleşimi şeklinde incelenebilir. Bu veriler ülkelerin beşeri sermaye durumlarını kıyaslama veya yıllar içerisinde ülkenin beşeri sermaye yatırımlarının seyri hakkında bilgi verebilmektedir.
Çalışmanın amacı; Türkiye'nin 2000-2020 yıllarına ait beşeri sermaye gösterge verilerinin yıllar içerisindeki seyrini gözlemlenmektir. Bu amaç kapsamında, veri tabanlarından veriler elde edilerek grafikler yardımıyla istatiksel olarak Türkiye'nin kalkınma trendi betimlenmiştir. Ulaşılan veriler ışığında, Türkiye'de 21 yıllık süre zarfında eğitim, sağlık ve İnsani Gelişim Endeksi verilerinin birçoğunda olumlu gelişmelerin yaşandığı, gözlemlenmiştir. Bu sonuçla, Türkiye'nin 2000-2020 yılları arasında kalkınma düzeyinde artış yaşandığı ifade edilebilmektedir.

Abstract:
Increasing and maintaining development levels is an important issue for countries. Countries can take many different initiatives to increase or maintain the level of development. In this regard, it is of great importance to increase human capital factors. The human capital factor is increased thanks to the positive developments in the fields of education and health. While positive developments in the field of education increase the knowledge and skills of the workforce, positive developments in the field of health are effective in maintaining the efficiency and health of the workforce with an increased knowledge and skill level. In the literature, it is stated that there is an interaction in the right direction between human capital and the level of development. Positive developments in the human capital factor are expected to positively affect the level of development. The development or human capital status of countries can be compared with human capital indicators. Human capital data of countries can be obtained from countries' own data and statistics institutions, as well as from international data and statistics institutions. Human capital indicators can be examined individually or as a combination of several indicators with the help of the Human Development Index, which is an international index. These data can provide information about the comparison of the human capital status of the countries or the course of the country's human capital investments over the years.
Purpose of the study; To observe the course of the human capital indicator data of Turkey for the years 2000-2020 over the years. Within the scope of this purpose, the development trend of Turkey is described statistically with the help of graphs by obtaining data from databases. In the light of the data reached, it has been observed that positive developments have been experienced in most of the education, health and Human Development Index data in Turkey over a 21-year period. With this result, it can be stated that there has been an increase in the level of development of Turkey between the years 2000-2020.