Batı Anadolu'daki tarihi ahşap kubbeli camilerde ahşap malzemenin kullanım özellikleri ve akustik ortama etkisinin irdelenmesi
The usage properties of wooden material in the historical wooden domed mosques in West Anatolia and investigation of its effect on the acoustic environment
Yazar: ÖVGÜ KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜL YILMAZ KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Akustik = Acoustic ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Bağdadi teknik = Lath and plaster ; Camiler = Mosques ; Kubbe = Dome ; Tarihi yapılar = Historic structures

Özet:
Ahşap Batı Anadolu yapım geleneğinde köklü bir geçmişe sahip bir yapı malzemesi olmuştur. Ahşap yapım geleneğinin günümüze ulaşabilen değerli örneklerine tarihi camilerde rastlanmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde tarihi camilerde ahşabın kullanılm özelliğine bakıldığında ahşabın ahşap çatılı camilerde kullanıldığı görülmüştür. Bu camilerde, camilerde sıklıkla kullanılan kubbenin ahşap malzeme ile tekrar edildiği görülmüştür. Ahşap kubbeli tarihi camilerin Anadolu coğrafyasında yoğun bir şekilde var olduğu yine aynı bölümde tespit edilmiştir. Ahşap kubbeli tarihi camilerin yapısal özelliklerine bakıldığında kargir tarihi camilerden farklılaşmaktadırlar. Yapılan bu çalışmada ahşap taşıyıcı sistemli tarihi camilerin akustik ortam özelliklerini belgelemek, ahşap kubbenin camilerin akustik ortamı üzerinde bir etkisi olup olmadığını ve ahşap kubbeli tarihi camilerin ses ortamında kargir kubbeli camilerden farklılaşma olup olmadığını bulmak amaçlanmıştır. Çalışmanın kapsamı çalışmanın ikinci bölümündeki ilgili literatürün özetlenmesi sonucunda görüldüğü üzere sayıca fazla ahşap kubbeli tarihi cami yapı örneğinin varlığından dolayı Batı Anadolu içinde İzmir kenti ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada kullanılan yöntemler literatür araştırması, arşiv araştırması, proje müellifleri ile kişisel iletişim, yerinde belgeleme ve akustik ortam koşullarını belgelemek üzere gerçekleştirilen alan çalışmasıdır. Çalışmada gerçekleştirilen akustik ölçüm sonuçları literatürdeki uygun değerler ve benzer hacimli kargir kubbeli tarihi camilerin Çınlama Süreleri ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Wood has been a building material with a deep-rooted history in Western Anatolian construction tradition. Valuable examples of the wood construction tradition that have survived to the present day can be found in historical mosques. In the second part of the study, when looking at the use of wood in historical mosques, it was seen that wood was used mostly in mosques with wooden roofs. In these mosques, it has been seen that the dome, which is often used in mosques, is repeated with wooden material. It was also determined in the same section that the wooden domed historical mosques were densely exist in the Anatolian geography. Considering the structural features of wooden domed historical mosques, they differ from masonry historical mosques. In this study, it is aimed to document the acoustic environment characteristics of historical mosques with wooden load bearing system, to find out whether the wooden dome has an effect on the acoustic environment of the mosques and to find out whether there is a differentiation in the sound environment of wooden domed historical mosques from masonry domed mosques. The content of the study is limited to the city of Izmir in Western Anatolia, due to the existence of many examples of wooden domed historical mosque structures, as seen in the summary of the relevant literature in the second part of the study. The methods used in the study are literature review, archive research, personal communication with designers, on-site documentation and fieldwork to document acoustic environment conditions. Acoustic measurement results performed in the study were compared with the appropriate values in the literature and the Reverberation Times of masonary domed historical mosques with similar volumes.