Türkiye'nin yurtdışına asker gönderme kararlarında yasama ve yürütmenin rolü
The role of legislation and executive power on the decisions of Turkey?s sending soldiers to foreign countries
Yazar: HÜSEYİN AYDIN
Danışman: PROF. ŞABAN H. ÇALIŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri harekatlar = Military operations ; Askeri harekatlar = Military operations ; Askeri müdahale = Military intervention ; Askerler = Soldiers ; Parlamento = Parliament ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Yasama = Legislation ; Yasama organları = Legislative bodies ; Yurt dışı = Abroad ; Yürütme organı = Executive organs

Özet:
1923'te kurulan Türkiye Cumhuriyeti kurucusu M. Kemal Atatürk ve arkadaşlarının benimsediği ?Misak-ı Milli? sınırları hedefine tam olarak ulaşamamış olsa da büyük bir bölümünü gerçekleştirmiş ve Türk Dış Politikasında ?Yurtta Sulh Cihanda Sulh? ilkesi benimsenerek ihtilafların çözümünde çatışma değil, ağırlıklı olarak barışçı diplomasi yöntemi benimsenmiştir.Türkiye, bölgesel bir batı güvenlik ittifakı olarak kurulan NATO'ya kuruluşunun ardından müracaatta bulunmuş; fakat ilk başlarda bazı sebepler gösterilerek başvurusu reddedilmiştir. Kore Savaşı'nda Türk askerinin üstün mücadelesi Batılı devletlere Türkiye'nin de Batı savunmasında önemli bir güç olduğunu fark ettirmiş ve 1952'de Türkiye NATO'ya kabul edilmiştir. Türkiye ulusal çıkarları ve soydaşlarının haklarının korunması söz konusu olduğunda, bazı engellemelerle karşılaşmış olsa dahi haklarını korumak için askerini göndermekte tereddüt etmemiştir. Buna en güzel örnek Kıbrıs'tır.Soğuk Savaş'ın 1989'da sona ermesinin ardından özellikle Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu'da meydana gelen olaylar Türkiye'nin dış politikasını bu bölgelere yönlendirmiştir. Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin dağılmasıyla meydana gelen olaylar ve Sırpların soykırımları Balkan topraklarında yaşayan Osmanlı bakiyesi Müslüman ve Türk toplumunu etkilemiştir. Türkiye bölgedeki barışı tesis etmek için uluslararası örgütlerin içerisinde (BM, NATO, AGİT vb.) aktif olarak görev almıştır. Bu dönemde Türkiye'nin dış politikasında ön plana çıkan davranış kalıplarından biri de, uluslararası krizlere ve çatışmalara karşı geliştirilen barışı destekleme harekâtlarına katılım ve bunu gerçekleştirebilmek için devletin ilgili organlarında konuyu görüşüp, Bakanlar Kurulu tezkeresi ile TBMM'den yurtdışına asker gönderme yetkisi alabilmesidir. Türkiye, Somali'den, Bosna-Hersek'e ve Afganistan'dan korsan ve deniz haydutluğu sorunun yaşandığı Aden Körfezi'ne kadar dünyanın birçok bölgesine çatışmaları durdurmak, barışı yeniden tesis etmek amacıyla asker gönderme kararları almış ve askerini bu bölgelere yollamıştır.Türkiye, dünya çatışma bölgelerinde yaşanan sorunların bölgeye sadece barış gücü askerleri göndererek çözülemeyeceğini, bölgede yaşayan halkların sosyal ve ekonomik problemlerinin çözümüne katkıda bulunulması gerektiğinin farkındadır. Son yıllarda askerlerimizin gittiği ülkelerde ve bölgelerdeki çatışmaların askeri boyutu yanında sosyo-ekonomik boyutları da ele alınmış, buna yönelik faaliyetler planlanarak başarılı çalışmalar yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar çatışmaların çözümünde bu yöndeki çalışmaların oldukça faydalı olduğunu göstermektedir.Türkiye TBMM, yürütme organları ve TSK ile beraber başarılı çalışmalar yürütmüş ve barışı sağlama konusunda yaptığı hizmetlerle bölgesinde ve dünyada etkinliği artan, aranan bir ülke konumuna gelmiştir.

Abstract:
Even if the founder of Turkish Republic couldn?t reach National Oath (Misak-ı Milli) boundares, he reached its majority and the method of not a conflict but a peaceful diplomacy is adopted on solving problems being used ? Peace at homeland, and world ?Turkey applied to NATO which was founded as a regional west safety alliance but its apply was refused because of some reasons formerly. On Korean War Turkish soldiers? superb struggle made Western States realize Turkey?s power?s importance on West defence, and as a conclusion Turkey?s membership to NATO was accepted. When it comes to Turkey?s national profits and being kept of its racists? rights, eventhough it faced some problems, Turkey didn?t hesitate sending its Mehmetçiks. The best example of this is CyprusAfter endig of Cold War in 1989, Turkey?s external policy turned particularly to Balkan?s, Middle East and Caucasus because of the events at these regions. The incidents occured with the dispersing of Yugoslovia Federal Republic and Sırbian Massacre affected adversely the Turkish and Muslim living in Balkan soals and Ottoman remainders. Turkey had on active role at US, NATO, AGIT, etc. to build eternal peace. At this period one of the behavioural form of Turkish foreign policy is contribution to supporting peace movements that were developed to international conflicts and coincidences and to realize this goal, meeting the authority orgs of State and acquiring quality sending soldier from TBMM to abroad by Minister Committee note. Turkey from Somali to Bosna and from Afghanistan to Aden Gulf in which the sea pirates problems arose to stop conflict and rebuild peace decided sending soldiers and sended.Turkey knows that these universal matters can?t be solved by sending peace-power soldiers to those regions and the social and economical problems of publics living in those, should be solved immediatciy.In recent years in the regions kept by our soldiers and in addition the conflicts of military aspects, socio-economic dimensions have been considered, planned diligently succesful attempts and works have been carried out for this situations. Conclusions that are got on solving conflicts indicate their positive effects.Turkey performed important works on constituting peace with TBMM and executive poweration orgs and Turkısh Military Powers addition to this, Turkey has a good position on global policy thanks to it?s successes on these regions.