Kan ve follikül sıvısında antioksidan (melatonin,homosistein) seviyeleri arasında farklılıklar var mıdır? ın vıtro fertilizasyon (IVF) başarısı üzerine etkilerinin araştırılması
Are there differences between antioxidant (melatonin, homocysteine) levels in blood and follicle fluid? investigation of their effects on in vitro fertilization (İVF) success
Yazar: İSMET ERİNÇ SALMAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Homosistein = Homocysteine ; Overyan folikül = Ovarian follicle

Özet:
ÖZET

Amaç: Bu araştırmada 20-45 yaş arası IVF(İn Vitro Fertilizasyon) uygulanan
hastalarda kan ve folikül sıvısında antioksidan (melatonin, homosistein) seviyelerinin
karşılaştırılması ve gebelik başarısına antioksidan (melatonin, homosistein)
seviyelerinin etkisinin açıklanması amaçlanmıştır.

Materyal ve Metod: Çalışmamız tek merkezli prospektif tanımlayıcı bir
çalışmadır. Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi (GEAH) Kadın Hastalıkları ve
Doğum Kliniği Üremeye Yardımcı Teknikler (ÜYTE) Merkezi'ne 10.06.2023–
10.02.2024 tarihleri arasında müracaat eden ve çalışmaya alınmayı kabul ederek
bilgilendirilmiş gönüllü olur formu imzalayan 80 hasta üzerinden yapılmıştır.
Hastalara rutin tedavi protokolleri uygulanmış ve çalışma için farklı herhangi bir
tedavi uygulaması yapılmamıştır. Hastalardan OPU (Oocyte Pick Up) işlemine
başlanmadan hemen öncesinde kan örneği ve OPU işleminde folikül sıvısı alındı.
Alınan numuneler -80℃ sıcaklıktaki saklama ünitelerine soğuk zincir kurallarına
uyularak nakledildi. Numuneler çalışma sonlanana kadar saklandı. Bu süreçte IVF
uygulamaları tamamlanan hastalar gebelik açısından takip edildi ve gebelik oluşması
veya oluşmaması durumu kayıt altına alındı. Yeterli hasta sayısına ulaşıldıktan sonra
çalışma tamamlandı ve numuneler toplu olarak laboratuvarda çalışıldı. Elde edilen
veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) v25.0 programı kullanılarak
analiz edildi. Gebelik durumu bazal hormon seviyeleri arası ilişki ve gebelik durumu
yaş-VKİ Mann-Whitney testleri ile analiz edildi. Gebelik durumu ile boy-kilo durumu
analizi t-testi ile yapıldı. Grupların tanımlayıcı istatistiği ve gebelik durumu ile
melatonin-homosistein ilişkisi Mann-Whitney testi ile analiz edildi. Gebelik durumuna
göre melatonin kaynağı ilişkisi Kruskall Wallis ve Mann-Whitney U testleri
kullanılarak analiz edildi. Gebelik durumuna göre homosistein kaynağı ilişkisi
Bağımsız değişken Kruskall Wallis ve Mann-Whitney testleri ile değerlendirildi. Kan
ve folikül melatonini gebe kalma durumu ilişkisi Receiver Operating Characteristic –
ROC analizi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarında P <0,05 olması istatistiksel
olarak anlamlı olarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: Gruplar karşılaştırıldığında melatoninin hem kan serumundaki hem
de folikül sıvısındaki değerleri istatistiksel olarak anlamlı sonuçlandı. Gebe kalan
grupta serum melatonin değeri, gebe kalamayan gruptakine göre yüksek saptandı.
Grupların serum melatonin değerleri istatiksel olarak incelendiğinde ROC analizi
için kabul edilebilir seviyede ayrım gücüne sahip olduğu ve pozitiflik sınır değerinin
≥ 324,52 olduğu belirlendi. Folikül sıvısından elde edilen melatonin seviyesi ise gebe
kalan grupta daha yüksek saptandı. Grupların folikül melatonin değerleri istatistiksel
olarak incelendiğinde ROC analizi için çok iyi bir ayrım gücüne sahip olduğu ve
pozitiflik sınır değerinin ≥307,02 olduğu belirlendi. Homosisteinin serum ve folikül
düzeyindeki seviyleri gebe kalan grupta yüksek saptanmıştır.Demografik veriler
istatistiksel olarak değerlendirildiğinde yaş parametresinin istatiksel olarak anlamlı
olduğu gebe kalamayan grupta yaşın daha yüksek olduğu saptanmıştır. İncelenen
demografik bilgilerden olan boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKI) değerleri ile gebe
kalma durumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.
Grupların bazal hormon parametreleri gebelik durumu ilişkisi incelendiğinde
antimüllerian hormon (AMH) ve estradiol seviyeleri istatiksel olarak anlamlı
bulunurken diğer bazal hormon parametreleri istatiksel olarak anlamsız olarak
saptanmıştır.

Sonuç: Çalışmamızda gebe kalan grupta serum ve folikül düzeyinde
melatonin seviyeleri yüksek saptanmıştır. Gebe kalamayan grupta oksidatif stres ve
serbest oksijen radikallerinin yüksek olabileceği ve bunların detoksifiye edilmesi
sürecinde melatoninin kullanılması sonucu melatoninin tüketimi olabilir. Gebe kalan
hasta grubunda hem serum hem folikül düzeyinde melatonin hormonunun yüksek
saptanmış olması IVF yapılan hastalarda ilerleyen süreçte melatoninin gebelik
başarısında bir indikatör olarak kullanılabileceğini ve eksojen melatonin desteği ile
gebelik başarısının da arttırılabileceğini düşündürmektedir. Homosistein seviyelerinin
folikül ve serum seviyelerinde gebe kalan grupta yüksek gelmesi literatür ile uyumsuz
olarak değerlendirilmiş, örneklemdeki hastalara ait rutin olarak MTHFR mutasyonu
analizi yapılmaması sebebiyle verilerin kısıtlı olması veya kullanılan kitin istikrarsız
olması sebebiyle bu şekilde bir sonuç elde edildiği öngörülmüştür.

Abstract:
ABSTRACT

Object: This study aimed to compare the levels of antioxidants (melatonin,
homocysteine) in the blood and follicular fluid of individuals aged 20-45 undergoing
In Vitro Fertilization (IVF) and to elucidate the impact of antioxidant levels on
pregnancy success.

Materials and Methods: This study is a single-center prospective descriptive
study conducted on 80 patients who applied to the Assisted Reproductive Techniques
(ART) Center of Gülhane Training and Research Hospital (GEAH) Obstetrics and
Gynecology Clinic between June 10, 2023, and February 10, 2024, and voluntarily
agreed to participate by signing an informed consent form. Patients were subjected to
routine treatment protocols, and no additional treatment was administered for the
study. Blood samples were taken from the patients immediately before starting the
Oocyte Pick Up (OPU) procedure, and follicular fluid was collected during the OPU
procedure. The collected samples were transferred to storage units at -80°C
following cold chain rules and stored until the end of the study. Patients who
completed the IVF procedures were followed up for pregnancy, and the occurrence
or non-occurrence of pregnancy was recorded. After reaching a sufficient number of
patients, the study was completed, and the samples were analyzed collectively in the
laboratory. The obtained data were analyzed using the SPSS (Statistical Package for
Social Sciences) v25.0 program. The relationship between pregnancy status and
basal hormone levels was analyzed using Mann-Whitney tests for age-BMI and VKI
(Body Mass Index) Mann-Whitney tests. The analysis of pregnancy status with
height-weight status was conducted using t-tests. Descriptive statistics of the groups
and the relationship between pregnancy status and melatonin-homocysteine were
analyzed using the Mann-Whitney test. The relationship between pregnancy status
and the source of melatonin was evaluated using Kruskall Wallis and Mann-Whitney
U tests, while the relationship between pregnancy status and the source of
homocysteine was evaluated using independent variable Kruskall Wallis and MannWhitney tests. The relationship between serum and follicular melatonin and
pregnancy status was evaluated using Receiver Operating Characteristic (ROC)
analysis. A P value <0.05 was considered statistically significant in the analysis
results.

Results: When comparing groups, both serum and follicular fluid levels of
melatonin were found to be statistically significant. In the group that conceived, the
serum melatonin level was found to be higher compared to the group that did not
conceive. When serum melatonin levels of the groups were statistically analyzed, it
was determined to have an acceptable discrimination power for ROC analysis, with a
positivity cutoff value of ≥ 324.52. The melatonin level obtained from the follicular
fluid was also found to be higher in the group that conceived. When follicular
melatonin levels of the groups were statistically analyzed, it was found to have a very
good discrimination power for ROC analysis, with a positivity cutoff value of ≥
307.02.Homocysteine levels in both serum and follicular levels were found to be
higher in the group that conceived. When demographic data were statistically
evaluated, the age parameter was found to be statistically significant, with higher age
observed in the group that did not conceive. No statistically significant difference
was found between height, weight, body mass index (BMI) values, and the status of
conception. When basal hormone parameters of the groups were examined in relation
to pregnancy, antimüllerian hormone (AMH) and estradiol levels were found to be
statistically significant, while other basal hormone parameters were determined to be
statistically insignificant.

Conclusion: In our study, higher levels of melatonin were found in both
serum and follicular levels in the group that conceived. In the group that did not
conceive, it is possible that oxidative stress and free oxygen radicals could be high,
and the consumption of melatonin might occur during the detoxification process of
these radicals. The high levels of melatonin hormone in both serum and follicular
levels in the group of patients who conceived suggest that melatonin could
potentially be used as an indicator of pregnancy success in patients undergoing IVF,
and that pregnancy success could be enhanced with exogenous melatonin
supplementation. The elevated levels of homocysteine in both follicular and serum
levels in the group that conceived were considered inconsistent with the literature. It
is presumed that this result was obtained due to either limited data because routine
MTHFR mutation analysis was not performed on the sampled patients, or because
the kit used might have been unstable.