Farklı düzeylerdeki öğrencilerde kazanılan çevre kavramlarının grup kavram haritaları ile gösterilmesi
Representation of enhanced environmental concepts in students at different levels by group concept maps
Yazar: TÜRKAN AYBİKE AKARCA
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KELEŞ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Grup kavram haritaları = Group concept maps ; Kavram haritaları = Concept maps ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Yaygın eğitim = Non-formal education ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education

Özet:
Bu betimsel araştırmanın temel amacı, eğitimin farklı kademelerinde bulunan son sınıf öğrencilerinde çevre konularındaki kavramların gelişimini grup kavram haritaları ile belirlemektir. Çevre kavramlarının gelişiminde öğrenim seviyesine ek olarak öğretim programlarının etkisi de araştırılmıştır. Çalışmada araştırıcı tarafından oluşturulan çevre kavramları dizini öğrencilere verilmiş ve çevre ile ilişkili olduğunu düşündükleri kavramları işaretlemeleri istenmiştir. Kavramların işaretlenme sıklığı ve işaretlenme oranları hesaplanmıştır. %50'nin üzerinde işaretlenen kavramlar ile her kademe için kavram haritaları oluşturulmuştur. Seçilen kavramların öğretim programlarında yer alıp almadıkları incelenmiş, böylece formal öğrenim süreci dışında hangi çevre kavramların öğrenildiği belirlenmiştir. Farklı öğrenim düzeylerdeki öğrencilerden elde edilen bulgular t testleri ile karşılaştırılmış, ilkokul-ortaokul, ortaokul-lise ve lise-meslek lisesi arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak belirlenmiştir.  Araştırma bulguları temel çevre kavramlarının -bazı istisnalar ile- bütün düzeylerde geliştiğini, üst bilişsel düzeye ilişkin çevre kavramlarının ise ortaokuldan sonra öğrenildiğini göstermektedir. Temel ve üst bilişsel düzey çevre kavramlarının ortaokulda iyi öğrenildiği ve lisede devam ettiği belirlenmiştir. Meslek lisesinde üst bilişsel düzey kavramların zayıf öğrenildiği bulunmuş olup, bu durumun öğretim programları ve öğrenci performansı ile ilgili olduğu değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular öğretim programlarının çevre kavramlarının öğrenilmesinde etkili olduğunu ancak okul dışı faktörlerin özellikle üst bilişsel düzey kavramların kazanılmasında önemli olduğunu göstermektedir.

Anahtar Sözcükler: Çevre eğitimi, çevre kavramları, grup kavram haritaları, kavram öğrenimi

Danışman: Prof. Dr. Yüksel KELEŞ, Mersin Üniversitesi, Mat. ve Fen Bil. Eğitimi Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
The main purpose of this descriptive research is to determine the development of concepts in the environmental aspects of the students at different levels of education through concept maps. In addition to the level of education in the development of environmental concepts, the impact of curricula has also been investigated. In the study, the index of the environmental concepts created by the researcher was given to the students and they were asked to mark the concepts they thought were related to the environment. The marking frequency and marking rates of the concepts are calculated. Concept maps for each level were created with the concepts marked above 50%. Whether or not the selected concepts are included in the curricula have been examined so that it has been determined which environmental concepts are learned outside the formal learning process. Differences between the primary school-middle school, middle school-high school and high school-vocational high school were statistically compared with t-test the findings obtained from students at different levels of education. Survey findings show that basic environmental concepts develop at all levels –with some except-, and environmental concepts related to upper cognitive level are learned at middle school. It was determined that basic and upper cognitive level environment concepts were well learned in secondary school and continued in high school. It has been found that upper cognitive level concepts are poorly learned in vocational high school and it is evaluated that this situation is related to the curriculum and student performance. Findings from research show that teaching programs are effective in learning environmental concepts, but that out-of-school factors are particularly important in acquiring upper cognitive concepts.

Keywords: Concept learning, environmental education, environmental concepts, group concept maps