Haberde yönlendirme, dezenformasyon ve propaganda: Azeri ve Ermeni  haber sitelerinde Dağlık Karabağ sorunlarıyla ilgili yayınlanan haberlerin karşılaştırmalı analizi
Propaganda, disinformation and manipulation in news: A comparative analysis of news on the question of Karabakh casted in Azerbaijan and Armenian news portals
Yazar: LAMAN GASIMLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM AYTEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Azerbaycan basını = Azerbaijan press ; Dağlık Karabağ = Nagorno Karabakh ; Dezenformasyon = Disinformation ; Ermenistan = Armenia ; Haberler = News ; Propaganda = Propaganda ; Yönlendirme = Routing

Özet:
İletişim araçları insanların karşılaştıkları olaylar karşısında bir düşünce şekli oluşturmak için önemli role sahiptir. İletişim araçları aynı zamanda gerçekleşen olay karşısında devletler arasındakı siyasi durumları da etkilemektedir. Bazen yayımlanan bir haber iki devlet arasındaki siyasi ve diplomatik ilişkileri olumlu yönde etkilese bile, bazen medyada yer alan bir haber yüzünden devletlerarası siyasi gerilimi daha da arttırmakta ve durumu daha da kötüleştirebilmektedir. İletişim araçları günümüzde en etkili propaganda aracı olarak kullanılmakta, insanlara ulaştırılmak istenilen bilgi sürekli olarak farklı iletişim araçlarıyla sunulmakta ve sonda bu bilginin çoğunluk tarafından doğru olarak kabul edilmesi sağlanmaktadır.
Yapılan çalışmada, Azerbaycan ve Ermenistan`ın en çok okunan iki haber sitelerinde Dağlık Karabağ`la ilgili yapılan dezenformasyon, misenformasyon ve propagandalar belirlenmeye ve ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bunun için her iki ülke arasında sıcak çatışmanın 1990`lı yıllardan beri üst düzey yaşandığı 2016 senesinin mart ve nisan ayları seçilerek, bu tarihteki haberler incelenmiştir.
Söylem analizi yöntemiyle yapılan araştırmanın sonucunda Azerbaycan ve Ermenistan tarafının da Dağlık Karabağ konusunda oldukca hassas oldukları, her iki devletin de haber sitelerinde Dağlık Karabağ`dan kendi toprakları olarak söz etmeleri, yayımlanan haberlerde objektiflikten uzaklaşmaları ve dezenformasyona çokca yer vermeleri görülmektedir. Her iki devletin de haber hazırlarken kendi ülkelerini haklı gördükleri ve sürekli olarak suçlu tarafın karşı taraf olduğunu vurgulamaları sonucunda, incelenen haberlerde hangi tarafın doğru haber yayımladığı anlaşılmamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kitle İletişim Araçları, haberde dezenformasyon, haberde propaganda, nesnel habercilik, Dağlık Karabağ sorunu

Abstract:
Mass Media has an important rol to create a way of thinking against the events people face. Mass media also affect the political situation between states in the face of the incident. Sometimes, even if a news report affects the friendship and friendship relations between the two states positively, sometimes it may increase the interstate political tension and make the situation worse. The mass media is now used as the most effective propaganda tool, and the information that is intended to be delivered to the people is continuously presented through different means of communication and at the end it is ensured that this information is accepted correctly by the majority. 
In the thesis study, it was tried to identify and reveal the disinformation, misenformation and propagandas about Nagorno-Karabakh on the news sites of Azerbaijan and Armenia. For this reason, the March and April months of 2016, where conflicts between the two countries were experienced, were selected and the news on this date were examined.  As a result of the research conducted with the method of discourse analysis, it is seen that Azerbaijan and Armenia are very sensitive about Nagorno-Karabakh, both states refer to the news sites as Nagorno-Karabakh, as their own territory, and they give away much of the objectivity and disinformation.
As both states justify their own country in preparing their news and consistently emphasize that the criminal party is the opposite party, it is not understood which side published the correct news.

Keywords: Mass media, disinformation in the news, propaganda in the news, objective reporting, Nagorno-Karabakh problem