İş becerikliliği, birey-iş uyumu ve iş tatmini ilişkisi: Otel çalışanları üzerine bir araştırma
Job crafting, person-job fit and job satisfaction relationship: A research on hotel employees
Yazar: OĞUZHAN MAVİ
Danışman: PROF. DR. UMUT AVCI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Çalışanlar = Workers ; İş becerikliği = Job crafting ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş uyumu = Work harmony

Özet:
Örgütlerin başarısındaki en önemli faktörlerden biri, sahip olunan işgücü kaynağının, sorumlu oldukları iş gerekliliklerini yerine getirebilmesidir. Bu gerekliliklerin yerine getirilmesi de bireyin işiyle olan uyumuna bağlıdır. Birey-iş uyumu, çalışanın bilgi, beceri ve yeteneklerini kullanarak iş gereksinimlerini yerine getirebilmesi ve bunun sonucunda da ilgili işten beklentilerinin karşılanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bireyin beklentilerinin karşılanması ve kendini işinde yetkin görmesi ise işine karşı hissettiği olumlu duygu, tutum ve düşünceler üzerinde etkilidir. İş tatmini, bu tür olumlu duygu ve tutumlara yol açan içsel ve dışsal faktörlerin sağlanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bireyin işiyle ilgili görevleri, örgüt içindeki diğer bireylerle ve müşterilerle etkileşimi, yapmış olduğu işin kendisine ne anlam ifade ettiği, hem birey-iş uyumunu hem de iş tatminini etkileyebilir. Bu tür faktörlerin çalışan tarafından değiştirebilmesi ve düzenlenebilmesi ise iş becerikliliği kavramını ifade etmektedir. İş becerikliliği, çalışanın proaktif davranışları sonucunda işle ilgili görev, ilişkisel ve bilişsel sınırlarında yaptığı değişiklikleri ifade etmektedir. Çalışanın iş becerikliliği davranışı sonucunda gerçekleştirdiği değişiklikler, birey-iş uyumunu ve iş tatminini etkileyebilir. Bireysel ve örgütsel çıktılar üzerinde önemli etkiye sahip olan birey-iş uyumu ve iş tatmininin sağlanması ise hem örgüt hem de bireyler açısından önem arz etmektedir.
Buradan hareketle, tez çalışmasında iş becerikliliği davranışlarının, birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi uygulanmış, Muğla ve Aydın illerindeki 11 otelin 144 çalışanından anket tekniği ile veri toplanmıştır. İş becerikliliği, birey-iş uyumu ve iş tatminini ölçmek için geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış ölçeklerden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri tespit edebilmek için toplanan verilere basit ve çoklu resresyon analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda iş becerikliliğinin, birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkili olduğu tespit edilmiştir. Boyutların etkileri incelendiğinde ise görev ve bilişsel becerikliliğin birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi bulunurken, ilişkisel beceriklilik boyutunun, birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Birey-iş uyumu ve iş tatmini ilişkisi incelendiğinde ise birey-iş uyumunun, iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İş Becerikliliği, Birey-İş Uyumu, İş Tatmini, Otel Çalışanları

Abstract:
One of the most important factors in the success of organizations is that the workforce owned can meet the job requirements for which they are responsible. Fulfillment of these requirements also depends on the person's compliance with the job. Person-job fit is the result of the employee's ability to fulfill job requirements by using his/her knowledge, skills and abilities, and as a result of meeting their expectations from the relevant job. Meeting the expectations of the person and seeing himself/herself competent in his/her job is effective on the positive feelings, attitudes and thoughts he/she feels towards his/her job. Job satisfaction results from the provision of internal and external factors that lead to such positive feelings and attitudes. The individual's job-related duties, interaction with other individuals and customers within the organization, what the job he/she has meant to him/her can affect both person-job fit and job satisfaction. The ability to change and regulate such factors by the employee expresses the concept of job crafting. Job crafting refers to the changes the employee makes in the work-related, relational and cognitive boundaries as a result of his proactive behavior. Changes made by the employee as a result of job crafting behavior may affect the person-job fit and job satisfaction. Providing person-job fit and job satisfaction, which has an important effect on individual and organizational outcomes, is important for both the organization and the individuals.
Based on this, the effect of job crafting behaviors on person-job fit and job satisfaction was examined in the thesis study. Quantitative research method was applied in the study, and data were collected from 144 employees of 11 hotels in Mugla and Aydin provinces with the survey technique. Valid and reliable scales were used to measure job crafting, person-job fit and job satisfaction. In order to determine the relationships between the variables, simple and multiple resression analysis was applied to the collected data. As a result of the findings, it has been determined that job crafting has a significant and positive effect on person-job fit and job satisfaction. When the effects of the dimensions were examined, task and cognitive crafting had a significant and positive effect on person-job fit and job satisfaction, while the relational crafting dimension did not have a significant effect on person-job fit and job satisfaction. When the relationship between person-job fit and job satisfaction was examined, it was found that the person-job fit had a significant and positive effect on job satisfaction.

Key Words: Job Crafting, Person-Job Fit, Job Satisfaction, Hotel Employees