Hemodiyaliz hastalarında prediyaliz ve postdiyaliz sodyum değerleri ile interdiyalitik kilo alımının değerlendirilmesi
Relationship between dialysis input-output sodium valueswith interdialytic weight gain in hemodialysis patients
Yazar: DUYGU KILIÇ
Danışman: PROF. DR. OKTAY OYMAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyaliz = Dialysis ; Kilo alma = Weight gain ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sodyum = Sodium

Özet:
Giriş - Amaç: Kronik böbrek yetmezliği (KBY), çeşitli hastalıklara bağlı olarak gelişen kronik, progresif ve irreversible nefron kaybı ile karakterize insan sağlığı için etkileri olan, en az 3 aydır devam eden bir nefrolojik sendromdur. Son dönem böbrek yetmezliğinin (SDBY) tedavisi renal replasman tedavileri olarak tanımlanan diyaliz ve böbrek transplantasyonudur. KBY'de HD'ye başlamak için mutlak bir böbrek fonksiyon değeri yoktur. HD'ye başlama zamanı için böbrek biyokimyasal değerleri, hastanın semptomları, fizik muayenesi hepsi beraber değerlendirilmelidir. HD hastalarının takibinde değerlendirilmesi gereken önemli parametrelerden bir tanesi de hastaların kuru ağırlığıdır. Kuru ağırlık, hastanın HD sonrası çıkış kilosunda tolere edebildiği en düşük kilo değerinde iken herhangi bir yeni gelişen semptomunun olmadığı, hastanın övolemik olduğu en düşük kilosudur. İnterdiyalitik kilo artışı tanımlanması 2 HD seansı arasındaki esas olarak oral sodyum ve su alımları, rezidü idrar çıkışı ve insensible sıvı kayıpları ile belirlenir. İnterdiyalitik kilo artışı (IDWG) olarak ölçülen aşırı sıvı tutulması veya tahmini kuru ağırlık ile bölümüyle endekslenen ağırlık artışı (IDWG%) artan mortalite ve morbidite ile ilişkilidir. Bu çalışmada bizim amacımız prediyaliz ve postdiyaliz sodyum ölçümleri, prediyaliz ve postdiyaliz kan basıncı ve kilo ölçümlerinin ayrıca hastaların demografik verilerinin IDWG ile  ilişkilerini belirlemekti.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Semiha ve Asım Kibar Organ Nakli ve Diyaliz Hastanesi Hemodiyaliz ünitesinde son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle haftada 3 kez hemodiyalize giren toplam 60 hasta üzerinde Ocak 2018-Mart 2018 ayları arasındaki hastaların verilerinin toplanması ile oluşturuldu. IDWG ile ilişkili faktörleri tanımlamak için analitik testler kullanıldı.
Bulgular: IDWG ve IDWG%'si ile en önemli ilişki prediyaliz serum sodyum değerleri ve rezidüel idrar volümü arasında saptandı. Ayrıca prediyaliz sodyum değerleri ile IDWG ve IDWG% arasında güçlü bir negatif  korelasyon mevcuttu (p<0,001, r:-0,516). Ancak hastaların HD öncesi ve sonrası kan basınçları ile istatistiksel anlamlı bir farklılık saptanmadı.
Sonuç: Hastalarda sıvı ve tuza bağlı IDWG üzerindeki nispeten hızlı değişiklikler, sadece kronik aşırı volüm yüklemesi ile ilgili değil, HD hastalarında daha düşük diyaliz öncesi serum sodyum konsantrasyonu ile de ilişkilidir. Daha önceki birçok çalışmada da gösterildiği gibi IDWG ve IDWG% değerleri ile sıvı ve tuz kısıtlamaları, yaş, boy, serum sodyum konsatrasyonları, sistolik ve diastolik kan basınçları, diyalizat sodyum değişkenleri arasında farklılıklar saptanmıştır. Çalışmamızda IDWG ve IDWG%'si ile prediyaliz sodyum değerleri arasında anlamlı istatistiksel farklılık ve negatif korelasyon saptandı (p<0,001, r:-0,516). Çalışmamızdan elde etttiğimiz sonuçların gösterdiği gibi, yüksek diyalizat sodyum konsantrasyonu ile HD'e devam eden hastalarda susama hissindeki artış sebebiyle artan su alımına bağlı IDWG'de daha fazla artışlar görülebilir. Bu bağlamda hastaların Na konsantrasyonlarının ortalaması alınarak ayrı ayrı her hastanın Na ayar noktalarının belirlenmesi, her hastanın diyalizat Na konsantrasyonu konusunda kişiselleştirme yapılması sayesinde yüksek IDWG değerleri ve buna bağlı artmış mortalite ve morbiditenin önlenmesi sağlanabilecektir.
Anahtar Kelimeler: İnterdiyalitik kilo alımı, Hemodiyaliz, Sodyum

Abstract:
Introduction - Objective: Chronic renal failure (CRF) is a nephrological syndrome that has lasted for at least 3 months and has implications for human health characterized by chronic, progressive and irreversible nephron loss due to various diseases. The treatment of end stage renal disease (ESRD) is dialysis and kidney transplantation, which are defined as renal replacement therapies. There is no absolute kidney function to start HD in CRF. For the time to start HD, kidney biochemical values, patient's symptoms, physical examination findings all should be evaluated together. One of the important parameters to be evaluated in the follow-up of HD patients is the dry weight of the patients. While the dry weight is the lowest weight that the patient can tolerate at the exit weight after HD, it is the lowest weight that the patient is euvolemic without any new symptoms. The definition of interdialytic weight gain is mainly determined by oral sodium and water intakes, residual urine output and insensible fluid losses between 2 HD sessions. Excessive fluid retention, measured as interdialytic weight gain (IDWG), or weight gain (IDWG%) indexed by an estimated dry weight is associated with increased mortality and morbidity. In this study, our aim was to determine the most important relationships between predialysis and postdialysis sodium measurements, predialysis and postdialysis blood pressure and weight measurements as well as demographic data of patients with IDWG.
Material and Method: This study was created by collecting the data of patients between January 2018 and March 2018 on 60 patients who underwent hemodialysis 3 times a week due to end-stage renal failure at the Semiha and Asım Kibar Organ Transplant and Dialysis Hospital Hemodialysis Unit of Erciyes University Medical Faculty. Analytical tests were used to identify factors associated with IDWG.
Findings: Results of this study showed that the most important relationship between IDWG and IDWG% was determined between predialysis serum sodium values and residual urine volüme.There was a strong negative correlation between predialysis sodium values and IDWG and IDWG% (p <0.001, r: -0.516). However, there was no statistically significant difference between the blood pressure of the patients before and after HD.
Conclusion: The relatively rapid changes in fluid and salt- dependent IDWG are not only associated with chronic volume loading, but also associated with lower pre-dialysis serum sodium concentration in HD patients. As shown in many previous studies, differences were found between IDWG and IDWG% values and fluid and salt restrictions, age, height, serum sodium concentrations, systolic and diastolic blood pressures, dialysate sodium variables. In our study, a significant statistical difference and negative corelation was found between %IDWG and IDWG predialysis sodium values. In patients who continue HD with high dialysate sodium concentration, more increases can be seen in IDWG due to increased water intake resulting from increased thirst. In this context, determining the Na set points of each individual patient by averaging the predialysis Na concentrations of pateints, and customizing the dialysate Na concentration for each patient,  may prevent hihg IDWG values and associated increased mortality and morbidity.
Keywords: Interdialytic weight gain, Hemodialysis, Sodium