Mardin Eşiği'nin batısında yer alan şehirlerin yerleşim düzenini etkileyen coğrafi faktörler
Geographical factors affecting the settlement pattern of the cities west of the Mardin Threshold
Yazar: SEZİN ARPAĞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAYARTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
"Mardin Eşiği'nin Batısında Yer Alan Şehirlerin Yerleşim Düzenini Etkileyen Coğrafî Faktörler" adlı bu çalışma, bir doktora tezi olarak hazırlanmıştır. Çalışma sahamız, Mardin eşiğinin batı kesimindeki şehirlerden oluşmaktadır. Bu alanda bulunan ve çalışmamızın esasını altı şehir teşkil etmiştir. Bu şehirler, Artuklu, Mazıdağı, Ömerli, Savur, Derik ve Yeşilli'dir. Tezin konusu ise, bu altı şehrin yerleşim düzenleri ve bu düzeni etkileyen coğrafî faktörler olarak belirlenmiştir.
Çalışmamız beş ana bölümden ve alt başlıklarından oluşmaktadır. Birinci bölümde Mardin Eşiği bir bütün olarak ele alınmış, fizikî şartları izah edilmiştir.  Fizikî şartlar içerisinde Mardin Eşiği'nin jeolojik, jeomorfolojik, klimatik, vejetasyon, pedolojik ve hidrografik özellikleriyle ilgili bilgilere yer verilmiştir. Mardin Eşiği'nin batısında kalan şehirlerin konumu, genel özellikleri ve yerleşme tarihçesi, ikinci bölümü teşkil etmiştir. Üçüncü bölümde ise, Mardin Eşiği'nin batısında kalan şehirlerin nüfus özellikleri izah edilmiştir. Tezin ana konusunu teşkil eden dördüncü bölümde Mardin Eşiği'nin batısında yer alan şehirlerin yerleşme düzenine etki eden coğrafî faktörler izah edilmiştir. Beşinci bölümde ise, şehir fonksiyonları konusu işlenmiştir. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinden gözlem ve içerik analizi ile nicel araştırma yöntemlerinden istatistik ve çeşitli sayısal değerlendirmeler kullanılmıştır. Şehir coğrafyası esaslarına göre hazırlanan bu çalışmada; bir şehre hayat veren unsurların başında olan yerleşme ve süreçleri, şehirlerde gelişmenin önemli aktörleri içerisinde yer alan şehirlerin yerleşim düzenleri ve bu düzeni etkileyen coğrafî faktörler üzerinde durulmuştur

Abstract:
"Geographical Factors Affecting the Settlement Pattern of the Cities West of the Mardin Threshold" was prepared as a doctoral dissertation. This field of study consists of the the cities in the western part of Mardin threshold. Six cities in this area constituted the basis of our study. These cities are Artuklu, Mazıdağı, Ömerli, Savur, Derik and Yeşilli. The subject of the thesis is the settlement patterns of these six cities and the geographical factors affecting this order. It consists of five main chapters and sub-chapters. In the first chapter, the threshold of Mardin is discussed as a whole and its physical conditions are explained. Within the physical conditions, geological, geomorphological, climatic, vegetation, pedological and hydrographic features of the Mardin Threshold is given. The borders, locatıon, general characteristics and settlement history of the cities west of the Mardin Threshold constitute the second part. In the third chapter, the population characteristics of the cities west of the Mardin Threshold are explained. The fourth chapter, which is the subject of the thesis, explains the geographical factors affecting the settlement patterns of the cities west of the Mardin Threshold. The fifth chapter deals with the functions of cities. Observation and content analysis from qualitative and quantitative research methods and statistics and various numerical evaluations from quantitative research methods were used in the study. In this study prepared according to the principles of urban geography; settlement and its processes, which are the leading elements that give life to a city, the settlement patterns of cities, which are among the important actors of development in cities, and the geographical factors affecting this order are emphasized.