Analitik hiyerarşi prosesi ve promethee yöntemleri ile yayınevi seçimi
Analytical hierarchy process andpublishing house selection by promethee methods
Yazar: NİMET OLCAR
Danışman: DR. MUSTAFA CAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Yerleşik yaşama geçip tarım ve hayvancılıkla uğraşmaya başlayan
insanoğlu artık değerlerini depolamaya başlamıştır. Elinde kalan buğdayın ve
beslediği hayvanların hesabını tutmak için yöntem ararken rakamları,
matematiği, alfabeyi ve yazıyı keşfetmiştir. İlk zamanlar elindeki küçükbaş veya
büyükbaş hayvanlarla yıllık buğday hesabının kaydını tutmak için kullandığı
yöntemi zamanla geliştirmiş, matematiksel hesapların yanında önce simgesel
sonra seslerin ifade edilebildiği alfabeyi keşfetmiş alfabenin keşfi günlük kayıt
tutma sistemini oluşturmasını sağlamıştır. Bu esnada uzun soluklu metin
Gılgamış Destanı ortaya çıkmıştır. Tarihî kayıtlar tutulmaya başlanmış yazı
yayılıp okuma yazma bilen insan sayısı artınca yazdıklarını önemseyen ve
geniş kitlelere iletmek isteyenler de artmıştır. Önceleri el yazısıyla ve büyük bir
meşakkatle çoğaltılan bu metinler matbaanın bulunmasıyla daha kolay ulaşılır
hâle gelmiş bu süreçte okur yazar insan sayısı dolayısıyla okur kitlesi artmıştır.
Böylelikle yazarlar ortaya çıkmış yazarlık meslek hâlini almış ardından
matbaalar kurulmuş, yayınevleri ve kitabevleri devreye girmiş bütün bunların
sonucunda da bir yayınevi sektörü doğmuştur.
Başlangıçta az sayıdaki yayınevi birçok kitabevine kitap tedarik etmekte
iken günümüzde kitabevinden fazla yayınevi ve çok çok fazla yazdıklarını
yayımlatmak isteyen yazar mevcuttur. Yayınevleri çok sayıdaki yazar arasından
kendine uygun yazarları seçmeye çalışırken, yazarlar da çok sayıdaki yayınevi
arasından kendine en uygun yayınevini bulmaya çalışmaktadır. Her iki tarafın
da kendi için ön planda tuttuğu koşullar mevcut olup bu koşullar dâhilinde
optimum fayda sağlayacağı seçimi yapmak istemektedir.
Bu tez; yazarların piyasa şartları dâhilinde yer aldıkları konum itibarıyla
yapacakları yayınevi seçimi için bir çözüm önerisi sunmaktadır.
Kriterlerin belirlenmesinde yayınevi sahipleri, yayın yönetmenleri,
editörler ve yazarlarla yapılan söyleşilerden yararlanılmıştır. Kriter ağırlıklarının
belirlenmesinde ise yayınevlerinde çeşitli mevkide görevli kişilerin görüşlerine
başvurulmuş bu amaçla 10 kişinin dâhil olduğu bir anket gerçekleştirilmiştir. 
III
Ağırlıkların belirlenmesinde AHP yöntemi kullanılmış olup, AHP
hesaplamalarında EXCEL kullanılmış, alternatiflerin sıralaması ise 7 yazarla
yapılan ikinci bir anket sonrasında PROMETHEE yöntemi yardımı ile
gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Analitik Hiyerarşi Prosesi, AHP, PROMETHEE, Çok
Kriterli Karar Verme Yöntemleri, Yayınevi, Yazar

Abstract:
Soon after the humankind turned to settled life and started to labor with
agriculture and breeding, they started to gather and stock surplus value.
During their search for a method to keep an account of leftover wheat and
animals, they invented numbers, mathematics, alphabets and writing. By time
they improved the early method which they used to keep record of small
ruminants and bovines and also annual wheat amounts. Besides these
mathematical calculations, the invention of symbols in the first place and then
the alphabet, by which the voices could be signified, led them to create a daily
log system. In the meanwhile the long running text, Epic of Gilgamesh had
come to light. From then on historical records were started to be kept. The
propagation of writing and the increasing rate of literacy induced a parallel
increase in the number of people who were considering their writings were
important and willing to deliver them to large masses. These texts, which were
augmented by such a gruelling way like handwriting in the beginning, became
more available and easy to reach after the invention of printing press which
lead to another step of increase in the literacy rate and so readership. Thus,
writers came on the scene and authorship turned into a profession, and then
printing houses were founded, publishers and bookstores launched out into
work, and consequently a publishing sector was born.
While a very few number of publishing houses were supplying books for
many bookstores in the beginning, there are more publishing houses than
bookstores and writers who are eager to publish their works nowadays. While
the publishing houses trying to choose the proper writers among many, the
writers are trying to find the most suitable publishing house for themselves on
the other side. Both parties have their own preferential criterias and they both
want to make the optimal choice within the framework of these criterias for a
maximum benefit.
This thesis presents a resolution advisory for writers for the process of
publishing house selection under existing market conditions.
V
Interviews with publishing house owners, publishing directors, editors
and writers were used to determine the criteria. In determining the criterion
weights, the opinions of the people working in various positions in the
publishing houses were consulted. For this purpose, a survey was conducted
with 10 people. The AHP method was used to determine the weights, and
EXCEL was used in the AHP calculations, and the alternatives were shown with
the help of the PROMETHEE method after a second survey with 7 authors.
Key Words: Analytical Hierarchy Process, AHP, PROMETHEE, MultiCriteria Decision Making Methods, Publishing House, Writer