Çalışanların davranışsal hatalarının tespiti üzerine bir irdeleme: Yapı sektörü örnek alan incelemesi
An examination on the behavioral error detection of employee building sector sample area examination
Yazar: GAMZE TÜRKEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK GÜLTEKİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Güvenlik = Security ; Personel değerlendirme = Personnel evaluation ; Risk faktörleri = Risk factors ; Riskli davranışlar = Risk behaviours ; Tehlike = Danger ; Çalışanlar = Workers ; İnşaat = Construction ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İş güvensizliği = Job insecurity ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Ülkemizde ekonominin lokomotifi olan sektörler arasında görülen Yapı Sektörü, gerek kentsel dönüşüm süreci gerek ise alternatif ekonomik modellerin olmayışı nedeni ile halen ivmeli artışını sürdürmektedir. Doğal olarak kaza ve bu kazalanmalara bağlı ağır sonuçların yaşandığı bir sektör olarak da liderdir.
Meydana gelen iş kazalarının "tehlikeli durum" ve "tehlikeli davranış" sebebiyle ortaya çıktığı bilinmektedir. Nedensellik dağılımı içinde   %88 gibi büyük bir kısmının da "tehlikeli davranışlardan kaynaklandığı bilinmektedir. Tehlikeli durum, bireyin, işveren tarafından sağlanmış olan iş ekipmanı ya da kişisel koruyucu donanımdan ve çevresel etmenlerden dolayı karşılaşmış olduğu güvenliğin ihlal edildiği durumlar iken tehlikeli davranış ise kişinin sergilediği tutum veya hareketlerinden ortaya çıkan tehlikelerdir. Bünyesinde birçok nedeni barındıran "davranışsal hataların" asıl nedeni olan ve problemi tanımlayan konuların "eğitim" ve "güvenlik kültürü" olduğu ve yapılan "davranışsal hataların" oranının saha içindeki bölümlere göre farklılık gösterdiği düşünülmektedir.
Bu çalışma kapsamında çalışanların ne tür davranışsal hatalar sergilediği ve bu hataların hangi alanda daha çok meydana geldiğini gözlemlemeyi hedefleyen bir uygulama yapılmıştır. Bu amaçla, İstanbul ilinde seçilen şantiyenin farklı bölümlerinde gözlem yapılarak çalışılmıştır. Evren inşaat sektörü olup, örneklem toplam 200 çalışan ile sınırlandırılmıştır. Gözlem sırasında çalışanların yapmış olduğu davranışsal hata örnekleri fotoğraflarla desteklenmiş ve çalışanlara anket uygulanarak bulgular kısmında sunulmuştur.
Bulgulardan elde edilen veriler ve anket sonuçları ''tehlikeli davranış'', ''davranışsal hatalar'' kavramlarının şantiyedeki genel olarak çalışma alanlarında gözlem yapılıp, değerlendirilerek tartışma kısmında ele alınmıştır. Değerlendirme kısmında tartışmadan elde edilen sonuçların, yapı sektöründeki çalışma koşullarının ortam ve kişi odaklı iyileştirilmesi bağlamında öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Tehlikeli Davranış, Tehlikeli Durum, Davranışsal Hata

Abstract:
The Construction Sector, which has been considered as one of the locomotive sectors of the economy in our country, continues to be accelerated by the fact that neither the urban transformation process nor the alternative economic models exist. Naturally, it is also the leader in an industry where there are serious accidents and consequences of accidents.
It is known that occupational accident that occurred in the square came about due to "unsafe condition" and "unsafe behavior". It is known that as much as 88% of the causality distribution is caused by "unsafe behavior". A unsafe condition is when a person is in violation of the security they are exposed to because of the work equipment or personal protective equipment provided by the employer and by environmental factors, and the unsafe behavior is the danger that arises from the attitude and actions of the individual. It is thought that the "causal faults", which are the main cause of the problem and which define the problem, are the "education" and "safety culture" and the proportion of the "behavioral mistakes".
In this study, an attempt was made to observe what kind of behavioral errors the employees showed and in which area these errors occurred. For this purpose, observations were made in different parts of the selected shrine in Istanbul. The universe is the construction sector and the sample is limited to a total of 200 employees. Examples of behavioral mistakes that employees made during the observation were supported by photographs and presented to the employees by questionnaire.
The data and questionnaire results obtained from the findings are discussed in the discussion section by observing and evaluating the general working areas of the concepts of 'unsafe behavior' and 'behavioral mistakes'.

Keywords: Unsafe Behavior, Unsafe Condition, Behavioral Mistake