Üreme çağındaki kadınların özbakım gücü, genital hijyen davranışları ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yakalanma durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relation of self-care agency with genital hygiene behaviors and contraction of sexually-transmitted diseases in women at reproductive age
Yazar: MELİKE KUMRAL
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ULUDAĞ
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı üreme çağındaki kadınların özbakım gücü, genital hijyen davranışları ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara (CYBE) yakalanma durumları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve yöntemler: Araştırma kesitsel tipte, neden sonuç ilişkisi inceleyen bir araştırmadır. Veriler, iki devlet hastanesinin Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğinde 01.02.2023- 10.01.2024 tarihleri arasında başvuran üreme çağında olan 18 yaş üstü kadınlar oluşturmuştur. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu", "Öz Bakım Gücü Ölçeği" ve "Genital Hijyen Davranışları Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma, gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılarak 275 kadın ile tamamlanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler yüzde, ortalama ve standart sapmayla incelenmiştir. Öz Bakım Gücü Ölçeği puan ortalamaları ile Genital Hijyen Davranışları Ölçeği puan ortalamaları arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Öz Bakım Gücü Ölçeğinin, Genital Hijyen Davranışları Ölçeği puan ortalamalarını yordama durumu basit doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Öz Bakım Gücü Ölçeğinin, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon tanısı almasını yordama durumu lojistik regresyon analizi ile yapılmıştır.
Bulgular: Analiz sonucuna göre Öz Bakım Gücü Ölçeği puan ortalamaları ile Genital Hijyen Davranışları Ölçeği puan ortalamaları arasında pozitif yönde, kuvvetli ve anlamlı bir ilişki vardır. Kadınların öz bakım gücü, genital hijyen davranışlarının %0.'72'sini yordamış (R2: 0.715) ve genital hijyen davranışlarını %0.846 kat arttırmıştır (β=-0.846). Öz Bakım Gücü Ölçeği toplam puanı kadınların CYBE tanısı alma durumlarını %56 (R2: 0,558) oranında yordamaktadır. Öz bakım gücü düşük olan kadınların CYBE'ye yakalanma riski 0,934 (OR: 0,934) kez daha fazladır.
Sonuç: Araştırmanın sonucunda kadınların öz bakım gücünün, genital hijyen davranışları ile CYBE tanısı alması ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Kadınların öz bakım gücünü yükseltecek eğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir.



Anahtar Kelimeler: Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar; Hijyen; Kadın genitalleri; Öz bakım; Üreme çağı; İlişkisel çalışma

Abstract:
Aim: The aim of this study was to examine the relation of self-care agency with genital hygiene behaviors and contraction of sexually-transmitted diseases in women at reproductive age.
Materials and Methods: This is a cross-sectional study examining cause and effect relationships. Data were gathered with a descriptive characteristics form, the Self-Care Agency Scale and the Genital Hygiene Behavior Scale in obstetrics and gynecology outpatient clinics of two state hospitals between 1 February 2023 and 10 January 2024. Conviencing sampling was adopted and the study was completed with 275 women. Descriptive analyses were made with percentages, mean values and standard deviation. Pearson correlation analysis was utilized to examine the relation between the mean score on the Self-Care Agency Scale and the mean score on the Genital Hygiene Behavior Scale. Simple linear regression analysis was conducted to determine whether self-care agency was predictive of genital hygiene behaviors. Logistic regression analysis was performed to determine whether self-care agency was predictive of receiving the diagnosis of sexually-transmitted diseases.  
Results: There was a significant, strong, positive relation between self-care agency and genital hygiene behaviors. Self-care agency explained 0.72% of the variation in genital hygiene behaviors (R2: 0.715) and increased genital hygiene behaviors by 0.846% times (β=-0.846). Self-care agency was also responsible for 56% of the variation in receiving the diagnosis of sexually-transmitted diseases (R2: 0,558). The risk of contracting sexually-transmitted diseases was 0,934 times higher in the women with low self-care agency (OR: 0,934).
Conclusion: The findings showed that self-care agency of the women at reproductive age was related to their genital hygiene behaviors and receiving the diagnosis of sexually-transmitted diseases. Education programs that can improve self-care agency should be designed for the women.



Key Words: Sexually-transmitted diseases; Hygiene; Female genitals; Self-care; Reproductive age; Correlational study