Sıçan ovaryumunun vitrifikasyon sonrası fragmantasyonu ve matürasyon aktivatörleri içeren in vitro kültürünün ototransplantasyon sonrası folikül korunmasına etkisi
The protective effect on ovarian follicles of tissue fragmantation and i̇n vitro culture i̇ncluded maturation activators after vitrification of rat ovaries
Yazar: MERVE EREMRE YANIK
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN AVCI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Fosfoinositid 3-kinaz = Phosphoinositide 3-kinase ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Over = Ovary ; Overyan folikül = Ovarian follicle ; Sıçanlar = Rats ; Vitrifikasyon yöntemi = Vitrification method ; İn vitro = In vitro

Özet:
Primer over yetmezliği olgularında, kemoterapi ve radyoterapi tedavileri sonrası ovaryum disfonksiyonu görülen hastalara uygulanan ovaryan doku transplantasyonunun, doğurganlığı ve endokrin fonksiyonları geri kazandırdığı Donnez ve arkadaşları (2004) tarafından bildirilmiştir. 
Çeşitli hücre içi sinyalizasyon sistemleri arasında, primordiyal folikül aktivasyonunda fosfatidilinositol-3-kinaz (PI3K) – Akt - Forkhead box O3 (FOXO3) yolunun önemi transgenik hayvan çalışmaları ile gösterilmiştir. POI hastalarından oosit toplamak amacı ile preovulatuar hücrelerin aktifleştirilip kullanılabilmesi için; kemirgen ve insan ovaryum dokularındaki uykuda olan foliküllerde AKT yolunu aktive etmek için fosfataz ve tensin homolog (PTEN) enzim inhibitörleri ve fosfatidilinositol-3 kinaz aktivatörleri kullanılmıştır. Yapılan çalışmalarda ovaryan doku fragmantasyonunun ovaryum-Hippo sinyal yoluna müdahale edebileceği ve ayrıca folikül büyümesine yol açabileceği öne sürülmüştür. POI hastalarında kısırlığın tedavisinde bu iki yöntem in vitro aktivasyon (IVA) adı altında farklı bir yaklaşımla birleştirilmiştir. Ovaryektomiden sonra, foliküllerin AKT stimülatörleri kullanılarak in vitro olarak aktive edilmesi sağlanmış, ardından ovaryum dokusu ototransplantasyonu sonrası canlı doğum elde edilmiştir.
Bu çalışma 'Vitrifikasyon yöntemi ile dondurulan ovaryum dokularının böbrek kapsülü altına ototransplantasyonu öncesinde dokunun fragmantasyonu ve/veya PI3-kinaz aktivatörü ile kültüre edilmesi foliküler aktivasyonu arttırır' hipotezinden yola çıkılarak gerçekleştirildi. Tek taraflı ovaryektomi yapılan deneklerde vitrifiye edilip çözülen ovaryum dokuları sadece ikiye bölünerek ya da küçük parçalara ayrılarak ve/veya PI3-kinaz aktivatörü içeren medyum içerisinde kültüre edilerek aynı deneğin böbrek kapsülü altına ototransplantasyonu gerçekleştirildi. Transplantasyonun ardından ovaryum dokusunun histomorfolojik değerlendirmesi yapılarak fragmantasyon ve/veya moleküler aktivatörün foliküler aktivasyona etkisi değerlendirildi. Doku fragmantasyonu ve/veya moleküler aktivatör uygulamasının ototransplantasyon sonrasında foliküler korunmaya farklı bir etkisinin olmadığı, fakat gelişimin erken aşamasındaki ovaryan foliküllerin artışına neden olduğu görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Ovaryum dokusu vitrifikasyonu, PI3K (fosfotidilinositol-3-kinaz) , Doku fragmantasyonu

Abstract:
In primary ovarian failure cases, Donnez et al. (2004) reported that ovarian tissue transplantation applied to patients with ovarian dysfunction after chemotherapy and radiotherapy treatments restored fertility and endocrine functions.
Among the various intracellular signaling systems, the importance of the phosphatidylinositol-3-kinase (PI3K) - Akt - Forkhead box O3 (FOXO3) pathway in primordial follicle activation has been demonstrated by transgenic animal studies. To activate and use preovulatory cells to collect oocytes from POI patients; Phosphatase and tensin homologous (PTEN) enzyme inhibitors and phosphatidylinositol-3 kinase activators have been used to activate the AKT pathway in dormant follicules of rodent and human ovarian tissues. Studies have suggested that ovarian tissue fragmentation  may interfere with the ovarian-Hippo signal pathway and also lead to follicule growth. These two methods in the treatment of infertility in POI patients have been combined with a different approach called in vitro activation (IVA). After ovariectomy, follicules were activated  in vitro with using AKT stimulators, followed by live birth after ovarian tissue autotransplantation.
This study was designed based on the hypothesis that cultivation of ovarian tissues frozen with vitrification method before autotransplantation under the kidney capsule that were fragmented and/or activated with PI3-kinase activator will increase the follicule activation'. Autotransplantation was performed  under the kidney capsule of the same subject by dividing the ovarian tissues that were vitrified and dissolved in unilateral ovariectomy by dividing them into two or splitting them into small pieces and/or culture in the medium containing PI3-kinase activator. After ototransplantation, the histomorphological evaluation of ovarian tissue was performed and the effect of fragmentation and/or molecular activator on follicular activation was evaluated. Tissue fragmentation and/or molecular activator application were found to not a different affect for follicular protection after autotransplantation but increased ovarian follicles in the early stage of development.
Key words: Ovarian tissue vitrification, Phosphatidylinositol-3-kinase, Tissue fragmantation