Sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlikleri ile değerler eğitimi öz-yeterliklerinin incelenmesi
Examination of professional self-efficacy and values education self-efficacy of classroom teachers
Yazar: SİNAN BAYAT
Danışman: DOÇ. DR. TAHA YAZAR
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlikleri ile değerler eğitimi öz-yeterliklerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlik ile değerler eğitimi öz-yeterlik düzeylerinin ve bu öz-yeterliklerin alt boyutları açısından nasıl bir dağılım gösterdiğini, sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterliklerinin ve değerler eğitimi öz-yeterliklerinin cinsiyet, mesleki kıdem, en son mezun olduğu okul, öğrenim düzeyi, bilimsel yayın takip etme sıklığı, bilimsel toplantılara katılma durumu (sempozyum, kongre, konferans vb.) ve değerler eğitimi ile ilgili herhangi bir kurs veya seminer katılıp katılmama değişkenlerine göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Malatya ilinin ilçelerine bağlı devlet ilkokullarında görev yapan toplam 2515 sınıf öğretmeni arasından basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 346 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlikleriyle ilgili veriler; Çolak, Yorulmaz ve Altınkurt (2017) tarafından geliştirilen "Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği" ile, sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimi öz-yeterlikleriyle ilgili veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Sınıf Öğretmenlerinin Değerler Eğitimi Öz-Yeterlik Ölçeği" ile toplanmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve analizde betimsel istatistik, çarpıklık ve basıklık katsayıları, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), LSD testi ve etki büyüklüğünü hesaplamak için eta kare gibi testler kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlik düzeyleri genel olarak yüksek bulunmuştur. Sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlik düzeyleri, cinsiyet ve değerler eğitimi ile ilgili seminer veya kursa katılıp katılmama değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Mesleki kıdem, en son mezun olduğu okul, öğrenim düzeyi, bilimsel yayın takip etme sıklığı ve bilimsel toplantılara katılma durumu değişkenlerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimi öz-yeterlik düzeyleri ise genel olarak yüksek bulunmuştur. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimi öz-yeterlik düzeyleri, değerler eğitimi ile ilgili seminer ve kurs alma değişkeninde anlamlı farklılık bulunmuştur. Cinsiyet, mesleki kıdem, en son mezun olduğu okul, öğrenim düzeyi, bilimsel yayın takip etme sıklığı, bilimsel toplantılara katılma durumu değişkenlerine göre herhangi anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterliklerinde ve değerler eğitimi öz-yeterliklerinde anlamlı farklılıklar çıkan değişkenlerin etki büyüklükleri incelendiğinde, etki büyüklüğünün düşük olduğu görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlikleri ile değerler eğitimi öz-yeterliklerinin arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the professional self-efficacy and values education self-efficacy of primary school teachers. In line with this purpose, it is determined how the professional self-efficacy and values education self-efficacy of primary school teacher are distributed in terms of sub-dimensions and general average, and the professional self-efficacy and values education self-efficacy of primary school teachers according to gender, professional seniority, last graduated school, education. level, frequency of following scientific publications, participation in scientific meetings (symposium, congress, conference, etc.) and whether there is a statistically significant difference according to whether they have taken any courses or seminars related to values education. Relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The sample of the study consists of 346 primary school teachers selected by simple random sampling method from a total of 2515 primary school teachers working in Malatya province and its districts in the 2021-2022 academic year. The data of the research, the data about the professional self-efficacy of the primary school teachers, the teacher self-efficacy scale developed by Çolak, Yorulmaz and Altınkurt (2017) and the data about the values education self-efficacy of the primary school teachers were collected with the values education self-efficacy scale of the primary school teachers developed by the researcher. The data obtained were analyzed using the statistical package program and tests such as descriptive statistics, skewness and kurtosis values, t-test for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA), LSD test and eta squared to calculate the effect size were used in the analysis. According to the results of the research, the professional self-efficacy perceptions of the primary school teachers were found to be high. In addition, a significant difference was found in the professional self-efficacy perceptions of primary school teachers according to the variables of taking seminars and courses related to gender and values education. There was no significant difference in the variables of professional seniority, last graduated school, education level, frequency of following scientific publications and participation in scientific meetings. The values education self-efficacy perceptions of primary school teachers were found to be high. In addition, a significant difference was found in the values education self-efficacy perceptions of primary school teachers in the variable of taking seminars and courses related to values education. No significant difference was found according to the variables of gender, professional seniority, last graduated school, education level, frequency of following scientific publications and participation in scientific meetings. When the effect sizes of the variables that show significant differences in the professional self-efficacy and values education self-efficacy of the primary school teachers, it was seen that the effect size was low. A moderate positive correlation was found between the professional self-efficacy of primary school teachers and their values education self-efficacy.