Gestasyonel diyabet tanısı almış gebelerde sağlık algısı ve sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between health perception and healthy life behaviors in pregnant women diagnosed with gestational diabetes
Yazar: AYSEL AKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ARSLAN GÜRCÜOĞLU
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Gestasyonel Diyabet Tanısı Almış Gebelerde Sağlık Algısı ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, (Yüksek Lisans Tezi), Çankırı, 2024.
Araştırma gestasyonel diabetes mellitus (GDM) tanısı almış gebelerde sağlık algısı ve sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Örneklem, 07.06.2023-10.03.2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi antenatal ve  diyabet eğitim hemşireliği polikliniğine başvuran GDM tanısı almış 108 gebeden oluşmaktadır. Veriler, anket Formu, Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) ve Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği (GSYDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde frekans tabloları ve  tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov- Smirnov ve/veya Shapiro-Wilk-W testi, "Independent Sample-t" test, "ANOVA" test, "Mann-Whitney U" test, "Mann-Whitney U" test,  "Mann-Whitney U"  ve Spearman korelasyon katsayısı testleri kullanılmıştır. Gebelerin SAÖ toplam puan ortalamasının 50,11±7,10,  GSYDÖ toplam puan ortalamasının ise 116,12±14,25 olduğu belirlenmiştir GDM tanısı almış gebelerde  SAÖ ve GSYDÖ toplam puanları arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Buna göre sağlık algısı yüksek olan gebelerin daha fazla sağlıklı yaşam davranışı sergiledikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak gebelerde sağlık algısı arttıkça sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının arttığı belirlenmiştir. Bu nedenle GDM  tanısı alan gebelerin sağlık algılarının artırılması ve kan glukoz takibi, dengeli beslenme, fiziksel aktivite gibi sağlıklı yaşam biçimi davranışları oluşturabilmelerine katkı sağlamak amacıyla bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerinin genişletilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda hemşirelerin eğitici, bakım verici ve danışmanlık rolleri önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Gestasyonel diyabet, Sağlık algısı, Sağlıklı yaşam davranışları, Hemşirelik.

Abstract:
Examining the Relationship Between Health Perception and Healthy Life Behaviors in Pregnant Women Diagnosed with Gestational Diabetes (Master Thesis), Çankırı, 2024.
The research was conducted as a descriptive study to examine the relationship between health perception and healthy life behaviors in pregnant women diagnosed with gestational diabetes. The sample consisted of 108 pregnant women diagnosed with GDM who applied to the antenatal and diabetes education nursing outpatient clinic of Ankara Bilkent City Hospital between 07.06.2023-10.03.2024. Data was collected using the Questionnaire Form, Health Perception Scale (SAÖ) and Healthy Life Behaviors in Pregnancy (GSYDÖ). Frequency tables and descriptive statistics, Kolmogorov-Smirnov and/or Shapiro-Wilk-W test, "Independent Sample-t" test, "ANOVA" test, "Mann-Whitney U" test, "Mann-Whitney U" test, "Mann-Whitney U" and Spearman correlation coefficient tests were used to evaluate the data. It was determined that the total SAÖ average score of the pregnant women was 50.11±7.10 and the total GSYDÖ average score was 116.12±14.25. A positive, weak and statistically significant correlation was found between the total SAÖ and GSYDÖ scores in pregnant women diagnosed with GDM. Accordingly, it was determined that pregnant women with high health perception exhibited more healthy life behaviors. As a result, it was determined that as the perception of health increases in pregnant women, healthy lifestyle behaviors increase. Therefore, information and education activities should be expanded in order to increase the health perception of pregnant women diagnosed with GDM and to contribute to their ability to create healthy lifestyle behaviors such as blood glucose monitoring, balanced nutrition, and physical activity. In this context, the educational, caregiving, and consulting roles of nurses are important.
Key Words: Gestational diabetes mellitus, Health perception, Healthy life behaviors, Nursing.