Ameliyathanede çalışan hemşirelerde uyku sorunlarının tükenmişlik düzeyine etkisinin incelenmesi
Investigate the effect of the level of burnout in nurses working in the operating room to sleep problems
Yazar: DİLEK KOMŞUK
Danışman: PROF. DR. NEDİME KÖŞGEROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Hemşirelik = Nursing ; Tükenmişlik = Burnout ; Uyku = Sleep

Özet:
Bu araştırma; ameliyathanede çalışan hemşirelerde, uyku sorunlarının tükenmişlik düzeyine etkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.	
Araştırmamız, Eskişehir ilinde hizmet veren 6 hastanenin ameliyathane hemşireleriyle gerçekleştirilmiştir. Buna göre; Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Uygulama ve Araştırma Hastanesi Ameliyathanesinde (45), Yunus Emre Devlet Hastanesi Ameliyathanesinde (40), Eskişehir Devlet Hastanesi Ameliyathanesinde (42),  Özel Eskişehir Sakarya Hastanesi Ameliyathanesinde (10), Özel Medline Eskişehir Hastanesi Ameliyathanesinde (7) ve Eskişehir Özel Ümit Hastanesi Ameliyathanesinde (10) çalışan 154 hemşire araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. 1 Kasım 2012- 30 Mart 2013 tarihleri arasında ameliyathanede aktif olarak çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hemşireler çalışma kapsamına alınmış; gebelik (13), doğum izni (11) ve çalışmaya katılmak için görüşmek istememe (30) gibi nedenlerden dolayı çalışmanın örneklemini ameliyathane çalışan 100 hemşire oluşturmuştur.
Araştırmamızda, veri toplama aracı olarak, `Kişisel Veri Toplama Formu?, `Maslach Tükenmişlik Ölçeği? ve `Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği? kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 15 paket programı kullanılarak, frekans, varyans, korelasyon ve regresyon ağacı analizi yapılmıştır.
Araştırmamızdan elde edilen sonuçlara göre; örnekleme alınan 100 hemşirenin, yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, meslekte çalışma yılı, ameliyathanede çalışma yılı, haftalık çalışma saati ve çalışma şekli ile Maslach tükenmişlik alt boyutları ve Pittsburgh uyku kalitesi karşılaştırılmıştır. Cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı ve haftalık çalışma saati ile Maslach tükenmişlik alt boyutları arasında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur(p<0,01**). Ameliyathanede çalışan hemşirelerin Maslach tükenmişlik ölçeğinden aldıkları puanlara göre; %39.0?unun yüksek düzeyde duygusal tükenme yaşadığı, %76.0?sının düşük düzeyde duyarsızlaştığı ve %97.0?sinin ise yüksek düzeyde kişisel başarıya sahip olduğu bulunmuştur. Hemşirelerin %63.0?ünün de uyku kalitesinin anlamlı düzeyde kötü olduğu sonucu elde edilmiştir. Hemşirelerin, öznel uyku kalitesi, uyku süresi, uyku ilacı kullanımı ve global skor ile kişisel başarı alt boyutu arasında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur(p<0,05*).

Anahtar Kelimeler: Ameliyathane, hemşirelik, uyku, tükenmişlik

Abstract:
This study is made for to investigate the effect of burnout syndrome in surgical nurses who suffer from sleeping disorders.
Our study was performed by six hospitals? surgical nurses in Eskisehir. Accordingly; this study is consist of 154 surgical nurses who works in Eskisehir Osmangazi University Hospital (45), Yunus Emre Hospital (40), Eskisehir Hospital (42), Eskisehir Sakarya Hospital (10), Medline Eskisehir Hospital (7) ve Eskisehir Ümit Hospital (10)  operating rooms. Between the 1 November 2012- 30 March 2013 nurses who still work in operating rooms and accept to join in the study to sit in the study. This study population consists of 100 nurses who work in operating rooms because of pregnancy (13), maternity leave (11) and non acceptance to join in the study. 
In our study, for collecting datas; `Personal Data Collecting Form?, `Maslach Burnout Inventory? and `Pittsburgh Sleep Quality Index? were utilized. Frequency, variance, correlation, regression tree analysis was made with using SPSS 15 Package program.
Age, gender, marital status, number of children, education status, years employed in nursing, lenght of employment in operating room, weekly working time, types of working compared with Maslach Burnout Inventory and Pittsburgh Sleep Quality Index than our results which we forage in our study. 
Gender, marital status, number of children and weekly working time bettween Maslach Burnout Index statistically significance was found(p<0,01**). According as the nurses who works in the operating rooms get point from the Maslach Burnout Index; of the nurses 39.0% suffer from emotional exhaustion in high level, 76.0% suffer from depersonalization in low level and of 97.0% nurses have personal accomplishment in high level.
Poor sleep quality was found statistically in 63.0% of nurses. Subjective sleep quality, sleeping time, use of sleep medication and global score between personal accomplishment was statistically significant correlation(p<0,05*).

Key Words: Operating room, nursing, sleeping, burnout