Dijital arama motorlarında yapay zeka etkisi ve işlevsellik analizi
Artifical intelligence impact and functionality analysis in digital search engines
Yazar: DİLAN SARITAÇ
Danışman: DOÇ. DR. TAMER BAYRAK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı / Yeni Medya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Teknolojinin son yirmi yıldaki gelişimi internet kullanımın yaygın hale gelmesini sağlamıştır. Akıllı cihazların taşınabilir ve kolay ulaşılabilir hale gelmesi neredeyse herkesin dijital ortamda aktif olmasını mümkün kılmıştır. Bu durum yeni bir yaşamsal düzeni de beraberinde getirmiştir. İnternetin oldukça büyük bir veri havuzuna sahip olmasıyla birlikte istenilen bilgiye erişebilmek zorlaşmıştır. Arama motorları çok büyük bir bilgi kaynağı içinde istenilen veriye saniyeler içinde ulaşabilme kolaylığı sağlayan yapay zekâ ürünü sistemlerdir. Arama motorları hedef olarak sadece bilgiyi bulma ve getirme gibi bir göreve sahip görünse de yapay zekâ sistemleri sayesinde büyük bir gücü elinde bulundurmaktadır. Kıyasıya süren rekabet ortamında firmaların müşterilerine güvenilir bir imaj sunabilmesi ve bu imajın üst sıralarda yer alabilmesi arama motorları sayesinde gerçekleşmektedir. Bu açıdan bakıldığında arama motorlarının hem kullanıcılar hem de örgütler açısından oldukça önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Firmalar dijital ortamlardaki görünürlüğünü arama motorları aracılığıyla sağlamakta ve bu durum kullanıcıların davranışlarına etki etmektedir. Bu araştırmada arama motorlarındaki yapay zekânın işlevselliğinin bilimsel olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yürütülen çalışmada günümüz internet teknolojisinde yer alan kullanıcıların en çok kullandığı arama motorları Google, Microsoft Bing, Yahoo, Baidu, Yandex, Ask.com, DuckDuckGo, Naver, AOL.com ve Seznam analiz edilmiş, çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmada bahsi geçen arama motorlarına bulması ve listelemesi istenen bazı unsurlar sorulmuş, elde edilen veriler işlevsellik ve erişilebilirlik açısından tablolaştırılarak içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dijital Arama Motoru, Yapay Zekâ, İşlevsellik.

Abstract:
The development of technology in the last two decades has made the use of the internet widespread. The fact that smart devices have become portable and easily accessible has made it possible for almost everyone to be active in the digital environment. This situation brought about a new vital order. With the fact that the Internet has a very large data pool, it has become difficult to access the desired information. Search engines are artificial intelligence systems that provide the convenience of accessing the desired data in seconds within a very large information source. Although search engines seem to have a task of finding and fetching only information as a target, they have a great power thanks to artificial intelligence systems. In the fierce competitive environment, it is thanks to search engines that companies can offer a reliable image to their customers and that this image can rank high. From this point of view, it is seen that search engines have a very important place in terms of both users and organizations. Companies provide their visibility in digital environments through search engines and this affects the behavior of users. In this research, it is aimed to scientifically examine the functionality of artificial intelligence in search engines. In the study conducted for this purpose, the most used search engines of today's internet technology Google, Microsoft Bing, Yahoo, Baidu, Yandex, Ask.com, DuckDuckGo, Naver, AOL.com and Seznam were analyzed, analyzed and interpreted. In the research, some elements that the search engines mentioned in the research were asked to find and list, and the obtained data were tabulated in terms of functionality and accessibility and examined by content analysis method.

Keywords: Digital Search Engine, Artificial Intelligence, Functionality.