Farklı lale çeşitlerinin (Tulipa gesneriana) Bolu ili ekolojik koşullarına adaptasyonu ile fenolojik ve morfolojik özelliklerinin belirlenmesi
Di̇fferent tuli̇p varieties (Tuli̇pa gesneri̇ana) phonological and morphologi̇cal adaptati̇on to the ecologi̇cal condi̇ti̇ons of Bolu provi̇nce wi̇th the determi̇nati̇on of the properti̇es
Yazar: MUSTAFA SAMED ERDİ
Danışman: PROF. DR. TURAN KARADENİZ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Bolu ekolojisinde lale soğanı (Tulipa spp.) yetiştiriciliğinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada lale soğanın yıl içerisinde Bolu ekolojisine adaptasyonu, birim alandan sağlanan kâr, bölgede üretimi yapılan diğer ürünlere göre birim alandan elde edilen gelirin mukayesesi, soğan üretim kültürünün benimsetilip yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır. 

Çalışma 12 çeşit lale soğanı (Seadov, Agrass White, Christmas Dream, Golden Parade, Saigon, Golden Apeldoorn, White Princess, Orange Lion, Jumbo Pink, Oscar, Miranda ve First Pincy,) üzerinde, Bolu Belediyesi cadde, bulvar ve göbekleri ile, Abant İzzet Baysal Ünivesitesi Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi polikarbon serasında ve dış ortamında yürütülmüştür.

Araştırmadan elde edilen bulgular genel olarak değerlendirildiğinde; lale yetiştiriciliğinde çeşit faktörünün ve dikim yerlerinin  çiçek boyu, çiçek çapı ve bitki boyu bakımından önemli olduğu, lalenin soğuklatma isteğinin çiçeklenme zamanı, bitki boyu, bakımından önemli olduğu görülmektedir.

Tüm uygulamalarda ortalama %75 'in üzerinde bir sürme oranı elde edilmiştir. Soğuklama isteği belli oranda karşılanan sağlıklı soğanların sürdüğü gözlenmiştir.

Lale soğanlarının serada yetiştirilmesi yaklaşık 35 gün erkencilik sağlandığı gözlenmiştir. Ekim-Kasım ayında dikim ile Aralık-Ocak ayında dikimin çiçek açma zamanınında ortalama 25 gün farklılık gösterdiği saptanmıştır.

Lalelerin besin ve mineral ihtiyacının optimum düzeyde karşılanması durumunda, çiçeklenme oranının artırılabileceği, çiçek sapı ve bitki boyunun uuzatılabileceği düşünülmektedir.

 Bolu ili uygun toprak yapısı ve düzenli kültürel işlemler yapıldığında lale yetiştiriciliğine uygun görülmektedir. Kış mevsiminin uzamasından dolayı çeşitlerin çiçekli kalma süreleri azalmaktadır. Yetiştiriciliği yapılan diğer menekşe, sünbül vb. gibi süs bitkilerine oranla lale insanlar tarafından daha çok tercih edilmektedir. Bolu ilinin İstanbul ve Ankara gibi metropollere yakınlığı düzenli yetiştiricilik, uygun kültürel uygulama ve bakım ile Bolu ilini süs bitkileri yetiştiriciliği ve pazarlamasında önemli bir merkez durumuna getireceği, çiftçilerimize yeni bir gelir kaynağı oluşturacağı kanaatindeyiz.

ANAHTAR KELİMELER: Bolu, Adaptasyon, Lale (Tulipa spp.), Süs Bitkiler

Abstract:
This study was carried out to determine tulip bulb (Tulipa spp.) cultivation ability in Bolu ecology. In the study, it is aimed that the adaptation of tulip bulb to Bolu ecology during the year, profit from the unit area, comparison of the income obtained from the unit area according to the other products produced in the region, and adoption of the onion production culture.

The study was carried out on 12 types of tulip bulbs (Seadov, Agrass White, Christmas Dream, Golden Parade, Saigon, Golden Apeldoorn, White Princess, Orange Lion, Jumbo Pink, Oscar, Miranda and First Pincy,), with Bolu Municipality streets, boulevards and hubs, Abant İzzet Baysal University, Faculty of Agriculture and Natural Sciences, polycarbon greenhouse and outdoor conditions.

When the findings obtained from the research are evaluated in general; It is observed that the kind of factor in tulip cultivation and the planting sites are important in terms of flower size, flower diameter and plant height. It is observed that the desire for cold weathering is important in terms of flowering time, plant height.

On all applications a shooting rate of over 75% was achieved on average. It has been observed that when the cooling requirement is accompanied by healthy bulbs that are shooted at certain times. It has been observed that the tulip bulbs were grown in the greenhouse for about 35 days earlier. Planting in October-November and December-January average 25 days terraced florescence time differ.

The tulips have bloomed nutrients and minerals need to be borne at optimum levels, can increase the rate of flowering, it is thought that the length of the inflorescence and plant can be extended.

Bolu is considered suitable for tulip cultivation when proper soil structure and regular cultural operations are performed. Due to the lengthening of the winter season, varieties have a reduced flower. Other cultivated violets, sponges etc. Tulip is preferred by people compared to ornamental plants. We are convinced that the proximity of Bolu to metropolises such as Istanbul and Ankara will create a new source of income for our farmers, with the regular cultivation, proper cultural application and care, bringing the province of Bolu to an important center in the cultivation and marketing of ornamental plants.



KEYWORDS: Bolu, Adaptation, Tulips (Tulipa spp.) Ornamental Plants