Otoriter Arap rejimlerinde değişim, süreklilik ve ordu: 
Karşılaştırmalı perspektiften Mısır ve Suriye
Effect of the military on durability and change of the authoritarian Arab regimes: Egypt and Syria in comparative perspective
Yazar: VEYSEL KURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EDİP ASAF BEKAROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Arap devletleri = Arabian countries ; Araplar = Arabs ; Ordu-devlet ilişkileri = military-State relations ; Otokrasi = Autocracy ; Otoriteriyenizm = Authoritarianism ; Silahlı kuvvetler = Armed forces ; Siyasi iktidar = Political power ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Suriye = Syria

Özet:
Bu tez çalışmasında Mısır ve Suriye örneklerinde ordunun otoriter Arap rejimlerinin devamlılığı ve değişimi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın odaklandığı soru şudur: "2011 kitlesel ayaklanma sürecinde neden Mısır'da ordu Mübarek'in devrilmesine göz yumarken, Suriye ordusu Esed iktidarının devam etmesine yönelik bir tavır takınmıştır?" Bu açıdan Mısır ve Suriye'de orduların siyasetle ilişkisi tarihsel bağlamda incelenmiş ve 2011 yılındaki protestolara karşı ordunun takındığı tavır bu veriler ışığında analiz edilmiştir. Ordu ile Mübarek arasında işbirliği/rekabet bağlamında yürüyen ilişki 2011 gösterileri dolayısıyla çatlamıştır. Suriye'de ise ordu Hafız Esed'in iktidara gelmesiyle rejimin temel koruyucusu olmuş ve ordu ile siyasi iktidar arasında varoluşsal bir ilişki olagelmiştir. 

Araştırma boyunca karşılaştırmalı siyaset çalışmalarında kullanılan Süreç Analizi metodu ile tarihsel süreçte ordu ile siyaset arasında oluşan ilişkiler, işbirliği ve kırılmalar anlamlı bir bütünlük içinde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda kullanılan veriler, her iki ülkede ordu ile siyasi iktidarın tarihsel sürecine ilişkin birinci ve çoğunlukla ikinci el kaynaklardır. Orduyu üst düzey yönetimin kararlarıyla şekillenen bir birim değil bir kurum olarak değerlendirmek için de kurumsalcılık metodundan yararlanılmıştır. Sonuç olarak çalışma, siyasi iktidarı koruma noktasında her iki ülke ordusunun ayaklanmalar karşısında takındığı farklı tavırların tarihsel süreçte oluşan ordu-siyaset ilişkisinden bağımsız olmadığını iddia etmektedir.
Anahtar Kelimeler: otoriter rejimler, ordu-siyaset ilişkisi, Arap İsyanları, Mısır, Suriye

Abstract:
In this research I examined the effect of the military on durability of Arab authoritarian regimes in comparative perspective. Egypt and Syria's political transformations are analysed in terms of military effect as case studies. The question of the research is "why did the Egyptian military not intervene in the uprising to keep Mubarak in power; but Syrian military shot at the masses protesting the regime"? It is required to investigate the military with regard to political power to answer this question. I investigated the relations between the military and political power since from the indipendence to 2010 and explained the role of the military against the uprising with the findings in the historical context. I claim that while the cooperation between Mubarak and the military ended because of the uprising; the historical symbiosism cause the military to keep Asad on power.  

I used process tracing as my primary research method. Process tracing was benefical to consider the relations, cooperation and turning points in the historical context between the military and civilian actors. To tracing the process I used both primary and secondary resourcess in order to analyses historical background of the relations between the military and political power. I also benefited from the institutionalist literature to consider the military as an institution not an apparatus depends on a few desicion makers. In brief, this research claim that differentation of the reaction of the militaries in Egypt and Syria against the uprising depending on the çivil-military relations in this countries. 

Key Words: Authoritarian regimes, civil-military relations, Arab Uprisings, Egypt, Syria.