Küreselleşmenin vergi politikalarına etkileri: Küresel vergi önerileri ve uygulanabilirlikleri
Effects of globalization on tax policies: Global tax proposals and applicability
Yazar: METEHAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. LEVENT YAHYA ESER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Küresel kamu malları = Global public goods ; Küreselleşme = Globalization ; Uluslararası çifte vergilendirme = International double taxation ; Vergi politikası = Taxation policy ; Vergiler = Taxes

Özet:
Küreselleşme olgusu ile birlikte dünyada birçok alanda değişimler meydana gelmiştir. Yaşanan değişimlere paralel olarak ekonomi alanında, başta sermaye olmak üzere üretim faktörleri hareketlilik kazanmış, üretim küresel boyutlara ulaşmış ve finans sistemi gelişmiştir. Bu gelişmeler vergi politikası alanında da etkisini hissettirmiştir. Başta çifte vergilendirme olmak üzere, elektronik ticaret, türev ürünler, transfer fiyatlandırma, vergi cennetleri ve off-shore finansal merkezlerdeki vergilendirme sorunları ülkelerin vergi politikalarını olumsuz olarak etkilemiş ve bağımsız politika üretmelerine engel olmuştur. 

Küreselleşme süreciyle birlikte ortaya çıkan sorunlardan bir diğeri de küresel kamusal malların finansmanı olmuştur. Ülkeler gerek küreselleşmenin vergilendirme alanında sebep olduğu sorunlar gerekse küresel kamusal malların yaratmış olduğu sorunlar dolayısıyla finansman sıkıntısı yaşamaya başlamışlardır. Ulusal ekonomilerin en önemli gelir kaynağı olan vergiler bu süreçlerden olumsuz etkilenmiş, ülkelerin vergi matrahlarında aşınmalar ortaya çıkmış ve vergileme alanında birtakım düzenlemeler yapılması zorunlu hale gelmiştir. 

Küresel sorunlarla başa çıkmak adına akla ilk gelen çözümlerden biri küresel vergi önerileri olmuştur. Bu çalışmada, küreselleşme olgusunun vergi politikalarına etkileri ve bu etkilerin minimize edilmesi için önerilen yeni vergiler üzerinde durulmaktadır. Çalışma yerli ve yabancı kaynak taraması yapılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı; küresel vergi önerilerinin uygulanabilirliklerini ve gelecekte karşılaşılabilecek sorunları çözmedeki yeterliliklerini ortaya koymaktır. 

Çalışmanın sonucunda; küresel çapta uygulanacak vergileri yönetecek bir kurumun ve uluslararası koordinasyonu sağlayacak işbirliği eksikliğinin, bu vergilerin uygulanması önündeki en büyük engel olduğu tespit edilmiştir. Koordinasyon olmadan, ulusal çapta yapılan uygulamalar vergiden kaçınma davranışlarına ve rekabet sorunlarına yol açacaktır. Küresel ölçekteki sorunların, küresel olarak ele alınması, kararların küresel olarak ortak bir şekilde verilmesi ve müdahalelerin küresel bazda, ülkelerce aynı anda yapılması gerekmektedir. Küresel vergi yönetişimi güçlendirilmeden, küresel çapta vergilendirme mümkün gözükmemektedir. Ancak politika yapıcıların, yumuşak bir yönetişim mantığıyla ve optimal vergi oranlarıyla birlikte ulusal veya bölgesel olarak bu vergileri uygulamasının küresel vergilere giden yol olabileceği ifade edilmiştir.

Abstract:
With the phenomenon of globalization, changes have occurred in many areas in the world. Parallel to the changes experienced, in the field of economy, production factors, especially capital, gained mobility, production reached global dimensions and the financial system developed. These developments also had an impact in the field of tax policy. Taxation problems in electronic commerce, derivative products, transfer pricing, tax havens and off-shore financial centers, especially double taxation, adversely affected the tax policies of countries and prevented them from producing independent policies. 

Another problem that has arisen with the globalization process has been the financing of global public goods. Countries have started to experience financial difficulties due to both the problems caused by globalization in the field of taxation and the problems created by global public goods. Taxes, which are the most important source of income for national economies, have been adversely affected by these processes, erosion has occurred in the tax bases of countries and it has become necessary to make some regulations in the field of taxation. 

One of the first solutions that come to mind in order to deal with global problems has been global tax proposals. In this study, the effects of globalization on tax policies and the proposed new taxes to minimize these effects are emphasized. The study was carried out by scanning domestic and foreign sources. Purpose of the study; to reveal the applicability of global tax proposals and their adequacy in solving the problems that may be encountered in the future. 

As a result of the study; It has been determined that the biggest obstacle to the implementation of these taxes is the lack of an institution that will manage the taxes to be applied on a global scale and the lack of cooperation to ensure international coordination. Without coordination, national implementations will lead to tax avoidance behaviors and competition problems. Problems on a global scale need to be addressed globally, decisions must be made globally, and interventions must be made simultaneously by countries on a global basis. Global taxation does not seem possible without strengthening global tax governance. However, it has been stated that policy makers' implementation of these taxes nationally or regionally, with a soft governance logic and optimal tax rates, can be the way to global taxes.