Kişilerarası çatışma çözme ve problem çözme yaklaşımlarının yükleme karmaşıklığı açısından incelenmesi /
Yazar: COŞKUN ARSLAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. HASAN YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin kişilerarası çatışma çözme veproblem çözme yaklaşımları, yükleme karmaşıklığı açısından incelenmiştir.Bu araştırmanın evrenini Selçuk Üniversitesi'nin farklı fakültelerindeöğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evreni,Eğitim Fakültesi, Mesleki Eğitim Fakültesi ve Teknik Eğitim Fakültesi'dir.Araştırma örneklemi 2003-2004 eğitim-öğretim yılında bu fakültelerin çeşitlibölümlerinde öğrenim görmekte olan 1.2. 3. ve 4. sınıf öğrencilerinden tesadüfiolarak seçilmiştir. Araştırma örneklemi 190'ı erkek ve 257'si kız olmak üzeretoplam 447 öğrenciden oluşmaktadır.Öğrencilerin, yükleme karmaşıklığının yüksek ya da düşük olmasıdeğişkenine göre, kişilerarası çatışma çözme ve problem çözme yaklaşımlarınınpuan ortalamaları arasındaki farkın önem kontrolü t testi ile yapılmıştır. Yüklemekarmaşıklığının, kişilerarası çatışma çözme ve problem çözme yaklaşımlarınıaçıklama gücü ise, basit doğrusal regresyon analizi ile hesaplanmıştır. Yüklemekarmaşıklığı, kişilerarası çatışma çözme ve problem çözme yaklaşımlarıpuanları arasındaki ilişkinin analizi ise Pearson Momentler Çarpım KorelasyonKatsayısı tekniğinden yararlanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir:Araştırmanın bağımsız değişkeni olan yükleme karmaşıklığının yüksekya da düşük olmasına göre, kişilerarası çatışma çözme yaklaşımı ilgili sonuçlarincelendiğinde ?yüzleşme?,? duygusal ifade? ve ?kendini açma? boyutlarındaanlamlı fark bulunmuş, ?özel/genel davranış? ve ?yaklaşma/kaçınma?boyutlarında ise anlamlı fark çıkmamıştır. Kişilerarası çatışma çözmenin anlamlıfark çıkan boyutlarında (yüzleşme, duygusal ifade ve kendini açma) puanortalamaları incelendiğinde, anlamlı çıkan bütün boyutlarda yüklemekarmaşıklığı yüksek olan öğrencilerin puan ortalaması, yükleme karmaşıklığıdüşük olanlardan yüksektir. Yükleme karmaşıklığının yüksek ya da düşükolması açısından öğrencilerin problem çözme yaklaşımları sonuçlarına göre,problem çözmenin bütün alt boyutlarında ve problem çözme toplam puanıaçısından anlamlı bir fark çıkmıştır. Yükleme karmaşıklığı yüksek olanöğrencilerin, yükleme karmaşıklığı düşük olan öğrencilere göre daha olumlu birproblem çözme yaklaşımına sahip olduğu bulunmuştur.Araştırmada yükleme karmaşıklığının kişilerarası çatışma çözmeyaklaşımının ?yüzleşme davranışı?, ?duygusal ifade davranışı? ve ?kendini açmadavranışı?nı anlamlı düzeyde açıkladığı, ?özel/genel davranış? ve?yaklaşma/kaçınma davranışını? ise anlamlı düzeyde açıklamadığı bulunmuştur.Ayrıca yükleme karmaşıklığının problem çözme yaklaşımını da anlamlı düzeydeaçıkladığı bulunmuştur.Yükleme karmaşıklığı puanları ile yüzleşme davranışı, duygusal ifadedavranışı ve kendini açma davranışı puanları arasında pozitif bir ilişkinin olduğu,yükleme karmaşıklığı ile özel/genel davranış ve yaklaşma kaçınma arasındakiilişkinin ise anlamlı olmadığı bulunmuştur. Yükleme karmaşıklığı ile problemçözme ölçeğinin bütün alt ölçekleri ve toplam puanı arasında negatif yönde birilişkinin olduğu görülmüştür. Kişilerarası çatışma çözme yaklaşımları ile problemçözme yaklaşımlarının ise bazı alt ölçeklerinin arasında anlamlı ilişkibulunmuştur.

Abstract:
In this study, the interpersonal conflict solving and problem solvingapproaches of university students are investigated according to their attributioncomplexity.The general scope of the study consists of students at Selçuk University.The working scope consists of students studying at the Faculties of Education,Vocational Education and Technical Education. The sample of the study waschosen from the first, second, third and fourth grade students from the facultiesin the working scope by random sampling method. The study sample was madeup of totally 447 undergraduates of which 190 were male and 257 female.Signification control of the difference in the point means was made withthe t- test for the dependent variables, the interpersonal conflict solvingapproach and the problem solving approach according to the independentvariable, student?s low or high attribution complexity. The explanation of theattribution complexity with the interpersonal conflict solving approach and theproblem solving approach was conducted with simple linear regressionanalysis. The analysis of the relationships between attribution complexity andinterpersonal conflict solving and problem solving approaches has beenconducted with Pearson Moments Multiplier Correlation Coefficient technique.The findings of the study are summarized as follows;According to the student?s low or high attribution complexity, when thefindings concerning the interpersonal conflict solving approach are investigateda significant difference is seen in the subscales ?confrontation?, ?emotionalexpression?, and ?self-disclosure?, but no significant difference is found in thesubscales ?public/private behavior? and ?approach/avoidance?. When thesubscales with significant differences (confrontation, emotional expression, andself-disclosure) of the interpersonal conflict solving approach are investigated,the point mean of the students with high attribution complexity is higher thanthose with low attribution complexity. Coming to the student?s low or highattribution complexity with the findings concerning the problem solvingapproach, there was a significant difference in all subscales and the total score.Students with high attribution complexity have a positive problem solvingapproach in comparison to the ones with low attribution complexity.In the study, the attribution complexity explains on a significant level thesubscales ?confrontation?, ?emotional expression?, and ?self-disclosure? of theinterpersonal conflict, but the subscales ?public/private behavior? and?approach/avoidance are not explained significantly. Besides, the attributioncomplexity also explains on a significant level the problem solving approach.There was a positive correlation between attribution complexity and thesubscales ?confrontation?, ?emotional expression?, and ?self-disclosure?, but nosignificant correlation between the subscales ?public/private behavior? and?approach/avoidance?. A negative correlation between attribution complexityand all the subscales of problem solving inventory was seen. There was asignificant correlation between some subscales of the interpersonal conflict andproblem solving approaches.