Ortaokul matematik öğretmen adaylarının oran kavramına yönelik öğrenci düşünme modelleri oluşturma süreçleri
Prospective middle school mathematics teachers' processes of constructing student thinking models on the concept of ratio
Yazar: SULTAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. İFFET ELİF YETKİN ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu nitel durum çalışmasının amacı, araştırma tabanlı öğrenci bilgisini merkeze alan bir hizmet öncesi eğitim programına katılan ortaokul matematik öğretmen adaylarının (a) oran kavramına yönelik öğrenci düşünme modellerini nasıl ve hangi yollarla oluşturduklarını ve (b) yeniden yapılandırılmış öğrenci anlayışlarını öğretim kararlarında nasıl kullandıklarını incelemektir. Derinlemesine analiz için, bir devlet üniversitesinin ilköğretim matematik öğretmenliği programının son sınıfında okuyan iki öğretmen adayı seçilmiştir. On haftalık eğitim programının ilk altı haftasında her bir öğretmen adayı öğrencilerin oran görevleri üzerindeki düşünme yolları üzerinde çalışmış, son dört haftasında ise özgün oran görevleri geliştirmiş ve bu görevleri öğrencilerle uygulamıştır. Veriler, öğretmen adaylarının oran görevlerine yönelik çözüm kâğıtları, videoya kaydedilmiş grup görüşmeleri, bire-bir görüşmeler ve araştırmacı tarafından tutulan alan notları ile toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak incelenmiştir. Verilerin analizinde, öğretmen adaylarının öğrenci düşünme modellerini dört süreç (tanımlama, karşılaştırma, çıkarım ve yeniden yapılandırma) ile tanımlayan bir çerçeve kullanılmıştır. Durum içi ve durumlar arası analizlerden elde edilen bulgulara göre, öğrenci düşünmesini açıklarken öğretmen adayları öğrenci ifadelerini tekrarlamış, önemli noktalara vurgu yapmış, çözüm yöntemlerini ayrıntılı bir şekilde açıklamış veya genel çözüm özelliklerine odaklanmıştır. Karşılaştırma sürecinde öğretmen adayları, öğrenci çözümlerini kendi çözümleriyle ve aynı göreve cevap veren diğer öğrencilerin çözümleriyle karşılaştırmıştır. Çıkarım sürecinde ise öğrenci çalışmalarından gelen kanıtları yorumlamışlardır. Öğretmen adayları, oluşturdukları modellerle öğrenci düşünmesini öngörebilmişlerdir. Ayrıca, bire-bir görüşmelerde öğrenci düşüncesini araştırma tabanlı bilgiler doğrultusunda değerlendirip sorular veya problemler oluşturarak yeniden yapılandırma sürecine katılmışlardır. Ancak, yeniden yapılandırma sürecinin gözlenmediği durumlarda, öğretmen adaylarının yönlendirme/odaklanma ve öğretme/anlatma eğiliminde oldukları ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This qualitative case study aims to examine how prospective middle school mathematics teachers participating in a research-based student-centered pre-service training program (a) develop models of student thinking regarding the concept of ratio and (b) utilize their reconstructed understanding of student thinking in their instructional decisions. For an in-depth analysis, two prospective teachers in their final year of the elementary mathematics education program at a state university were selected. During the first six weeks of the ten-week training program, each prospective teacher worked on understanding students' thinking processes related to ratio tasks. During the last four weeks, they developed and implemented original ratio tasks with students. Data were collected through the prospective teachers' solution papers for ratio tasks, video-recorded group discussions, individual interviews, and field notes taken by the researcher. The collected data were analyzed using content analysis. The analysis used a framework that defines prospective teachers' models of student thinking through four processes (identification, comparison, inference, and reconstruction). According to the findings from within-case and cross-case analyses, while explaining student thinking, prospective teachers repeated student statements, emphasized key points in student solutions, explained student solution methods in detail, or focused on general solution characteristics. During the comparison process, prospective teachers compared student solutions with their solutions and with the solutions of other students who responded to the same task. The inference process involved interpreting evidence from student work. Prospective teachers were able to predict student thinking using the models they created. Furthermore, in individual interviews, they evaluated student thinking based on research-based knowledge and participated in the reconstruction process by generating questions or problems. However, in cases where the reconstruction process was not observed, prospective teachers tended to guide/focus and teach/explain.