Yugoslavya'da Sırp ve Hırvat milliyetçiliği
Serbian and Croatian nationalism in Yugoslavia
Yazar: MEVLİT ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. CANER SANCAKTAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Hırvat milliyetçiliği = Croatian nationalism ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sırp milliyetçiliği = Serbian nationalism ; Sırplar = Serbians ; Yugoslavya = Yugoslavia

Özet:
"Yugoslavya'da Sırp ve Hırvat Milliyetçiliği" adını taşıyan bu tez çalışmasında 'milliyetçilik' kavramı temel alınarak Sırp ve Hırvat milliyetçi hareketlerinin bir incelemesi yapılacaktır. Çalışma boyunca her iki milliyetçi hareketin tarihsel süreci dikkate alınarak özellikleri, aktörleri ve hem Birinci Yugoslavya hem de İkinci Yugoslavya üzerinde yarattıkları sonuçları karşılaştırmalı olarak incelenecektir.
  İki milliyetçi hareketin gelişim süreçleri Ortaçağ'da krallık dönemleri ile 20.yüzyıl arasında yer almaktadır. Bu süre içerisinde temel ulusal dayanaklarını ve hedeflerini belirlemişlerdir. Sırp milliyetçiliğinde en ehemmiyetli hedef "Büyük Sırbistan Projesi"; Hırvat milliyetçiliğinde de en mühim hedef "Büyük Hırvatistan Projesi"ni hayata geçirmektir. Sırp ve Hırvat milliyetçileri bu hedeflerini gerçekleştirmek için önce Sırp-Hırvat-Sloven/Yugoslavya Krallığı, sonra Hırvat milliyetçisi Ustaşalar ile Sırp milliyetçisi Çetnikler 1941-1945 yılları arasında ve daha sonra da Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti'nde mücadele içerisine girmişlerdir. Josif Broz Tito liderliğinde 1945 yılında Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti kurulmuş ve 1945-1980 arasında Sırp milliyetçiliği ile Hırvat milliyetçiliği bir zayıflama süreci yaşamışlardır. 1980 sonrasında Sırp milliyetçiliğinin yükselmesine bazı gelişmeler neden olmuştur. Yugoslavya'da uygulamaya konan yeni sosyalist ekonomik sistem ile devlet merkezi yapısını giderek kaybetmiş ve 1974 Anayasası ile de ademimerkezi bir yapıya bürünmüştür. Ayrıca Sırbistan topraklarının Kosova ve Voyvodina olmak üzere üç parçaya bölünmüştür. Hırvatlar ise Yugoslavya'da federe cumhuriyetlere daha fazla yetki verilmesini talep etmişler ve ayrıca devlet kademelerinde Sırp egemenliğinden şikayet etmişlerdir. Hırvat milliyetçiliği 1980 sonrasında bu iki gelişme etrafında yükselmiştir. Sırp ve Hırvat milliyetçiliklerinin yükselmesi ile Sırp-Hırvat mücadelesi yeniden başlamış ve en sonunda 1991 yılında Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti'nin yıkılmasına yol açmıştır.

Abstract:
An investigation of Serbian and Croatian nationalism movements will be made by basing on the term "nationalism" in this thesis study titled "Serbian and Croatian Nationalism in Yugoslavia". By taking the historical process of both nationalism movements into consideration, their characteristics, actors and the impacts they have made on the first and the second Yugoslavia will be investigated comparatively throughout this study.
  The development processes of the both nationalism movements took place in between the Middle Age kingdom periods and the 20th century. They have designated their basic national foundations and targets during this span.  The most important target for the Serbians was to accomplish "The Great Serbian Project"; whereas the Croatians aimed to accomplish "The Great Croatian Project". In order to carry out their targets, Serbians and Croatians had to struggle first with the Serbian-Croatian-Slovenian/Yugoslavia Kingdom, and then with the Croatian nationalists Ustashas and the Serbian nationalists Chetniks between the years 1941-1945 and in the Yugoslavia Federal Public Republic.  Leaded by Josif Broz Tito, the Yugoslavia Federal Public Republic was established in 1945 and both Serbian and Croatian nationalism has gone through a weakening period between the years 1945-1980.  The arising of Serbian nationalism after 1980 was caused by some developments. The government has gradually lost its central structure with the new socialist economic system applied in Yugoslavia and turned into a more decentralized structure with the 1974 Constitution. Furthermore, Serbian land has been divided into three pieces as Vojvodina and Kosovo. Croatians, on the other hand, have demanded for more authorization given to the federated republics in Yugoslavia and also have complained of Serbian domination in the government positions. The Croatian nationalism have aroused around these two developments after 1980.  The Serbian-Croatian struggle have started again with the arising of the Serbian and Croatian nationalisms which finally resulted in the collapse of Yugoslavia Federal Public Republic in 1991.