Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde temel seviye (A1-A2 düzeyi) hedef sözcük belirleme çalışması
Determination study of objective vocabulary in basic level (A1-A2) in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: İLYAS ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ASUMAN AHMED ABDO SHABAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Sözcük anlamlandırma = Word meaning ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Yabancı dil öğretiminde dilin bel kemiği olan sözcüklerin belirli bir sistem doğrultusunda öğretilmesi ve öğrencinin kolaylıkla dili kullanması sağlanmalıdır. Dil öğretiminin en önemli unsuru olan sözcük öğretimi tam, tutarlı ve anlaşılır hale getirilmelidir. Her sözcüğün öğretilmesindense dil kullanıcısının seviyesine uygun sözcükler öğretilmeli ve öğretilen sözcükler pekiştirilmelidir. Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireye ana dili kullanıcısı gibi sözcük öğretilmemelidir.
Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, temel seviyede (A1- A2) öğretilmesi önerilen sözcükler belirlenmeye çalışılmıştır. Buna yönelik bir sözcük havuzu oluşturulmuştur. Sözcük havuzu, Türkiye'deki ve dünyadaki farklı üniversite ve kurumlarda Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan dört kitap seti, yazılı ve sözlü Türkçenin sıklık sözlükleri, corpus çalışmalarından oluşmaktadır.
Seviyelere göre belirlenen sözcükler Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten kurumlarda uzun yıllar çalışmış, bu alanda lisansüstü çalışmalarda bulunmuş uzman kişilere verilerek görüşleri alınmıştır. Belirlenen sözcükler Türkçenin yazılı ve sözlü sözcük sıklığı çalışmaları ile karşılaştırılmış, aradaki fark ve benzerlikler ortaya konmaya çalışılmıştır.
Bu çalışmalar sonucunda elde edilen hedef sözcükler; fiil, isim, sıfat, zarf, zamir, edat, bağlaç, ünlem olarak tasnif edilmiştir. Sözcük türlerine göre tasnif edilen bu sözcükler, kendi içlerinde tekrar tasnif edilmiştir.
A1 ve A2 düzeyi için tespit edilen söz konusu sözcükler bir gruba bir süre öğretildikten sonra onlarla birlikte eğitime başlayan başka bir grupla birlikte dinleme ve okuma sınavları yapılmıştır.
Hedef sözcük öğretiminin dil öğrenicisinin dil becerilerini geliştirmedeki rolünü belirlemek amacıyla veriler değerlendirilmiştir. Bu analizler neticesinde dinleme ve okuma sınav sonuçları kıyaslanmış ve söz konusu sözcüklerin öğrenende anlamlı bir fark oluşturup oluşturmadığı incelenmiştir. Sınav sonuçlarından elde edilen nicel veriler hedef sözcüklerin öğrenende anlamlı bir fark ortaya koyduğu görülmüştür.

Abstract:
Teaching vocabulary which is essential in Foreign Language Learning systematically and learner's making use of language should be provided. Teaching vocabulary, which is the core of language teaching, should be complete, consistent and meaningful. In teaching vocabulary, words which are appropriate for learner's level should be taught and they should be consolidated.
In this study, it was aimed to determine the core words in fundamental level (A1-A2) teaching Turkish as a foreign language. For this purpose, a set of words were formed. The set of words was formed from four course book series which are used in teaching Turkish as a foreign language in various universities in Turkey and in the World. 
Words, which were determined parallel to levels, were given to experts who have worked in the institution which teach Turkish as a foreign language and their opinions were taken. The words were compared with the studies related to Turkish written and oral word frequency. 
Objective words were classified as a verb, noun, adjective, adverb, pronoun, preposition, conjunction and exclamation. The words which were classified according to their types were classified within themselves again. 
The words which were determined for A1 and A2 level were taught to a group for a while. Later, listening and reading exams were administered to this group and the group who started language learning at the same time.
Data were analyzed to determine the roles of teaching objective words in learners' skill development. Results of listening and reading were compared and whether words caused a significant difference for the learners. Quantitative data obtained from exam results showed that teaching objective words caused a significant difference for the learners.