Okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocukların duygu düzenleme becerileri ile ebeveynlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the emotion regulation skills of 48-72 months old children who continue pre-school education and the conscious awareness levels of their parents
Yazar: İREM İNCE
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NUR TUĞLUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocukların duygu düzenleme becerileri ile ebeveynlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi çeşitli demografik değişkenler açısından incelemektir. Temel becerilerin kazanıldığı ve beyin gelişiminin hızlı olduğu bu dönemde ebeveynlerin çocuklarının gelişiminde önemli bir rolü olduğundan, farkındalıklarının çocuklarının duygu düzenleme becerilerini geliştirmede etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu doğrultuda duygu düzenleme ve bilinçli farkındalık konularına dikkat çekilmesi faydalı olacaktır. İstanbul'un Bayrampaşa ilçesindeki 11 resmi okul öncesi eğitim kurumundan 2022-2023 eğitim öğretim yılında uygun örnekleme yoluyla seçilen 379 çocuk ve ebeveyninin (345 anne ve 34 baba) katılımıyla gerçekleştirilen bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri ebeveynler tarafından doldurulan "Genel Bilgi Formu", "Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği (MIPQ-TR" ve araştırmacı tarafından çocuklara bireysel olarak uygulanan "Okul Öncesi Duygu Düzenleme Ölçeği" aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul edip formları eksiksiz yanıtlayan ebeveyn ve çocuklardan elde edilen verilerin çarpıklık-basıklık değerleri değerlendirilmiştir. Normal dağılıma sahip olan iki kategorili değişkenlerde (çocuğun yaşı, cinsiyeti, annenin çalışma durumu, anne ve babanın gün içinde çocukla birlikte geçirdiği süre) "Bağımsız Örneklemler T-testi", üç veya üzeri kategorili değişkenlerde (çocuğun okul öncesi eğitim alma süresi, kardeş sayısı, doğum sırası, anne ve babanın yaşı, annenin sahip olduğu çocuk sayısı) "Tek Yönlü ANOVA Testi" kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan iki kategorili değişkenlerde (aile durumu, aile tipi) "Mann-Whitney U Testi", üç veya üzeri kategorili değişkenlerde (anne ve babanın öğrenim durumu, babanın sahip olduğu çocuk sayısı) "Kruskal-Wallis H Testi" kullanılmıştır. Ayrıca grup sayıları normal dağılımın altında olan demografik değişkenler (n<30) için parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularında, okul öncesi eğitime devam eden çocukların duygu düzenleme becerileri ile ebeveynlerinin bilinçli farkındalıklarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Duygu düzenleme becerilerinin "çocuğun yaşı ve anne ile geçirilen süreye" göre değiştiği, 61-72 aylık ve anneleriyle 3 saat ve üzeri vakit geçiren çocukların duygu düzenleme becerilerinin istatistiksel olarak daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer demografik değişkenler açısından duygu düzenleme becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ebeveynlerin bilinçli farkındalık düzeylerinin "çocuğun doğum sırası, babanın öğrenim durumu, annenin çalışma durumu, gün içinde çocukla geçirilen süre ve çocuk sayısı değişkenlerine" göre istatistiksel olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Üçüncü ve daha sonra doğan çocukların annelerinin bilinçli farkındalıklarının ilk doğan çocukların annelerine göre istatistiksel olarak daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Lise ve altı mezunu babaların istatistiksel olarak daha yüksek bilinçli farkındalığa sahip oldukları saptanmıştır. Çalışan ve gün içinde çocuklarıyla 3 saat ve üzeri vakit geçiren annelerin bilinçli farkındalıklarının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 3 ve üzeri çocuğu olan annelerin, 1 çocuğu olan annelerden; 2 çocuğu olan babaların 1 çocuğu olan babalardan istatistiksel olarak daha düşük düzeyde bilinçli farkındalığa sahip oldukları görülmüştür. Sonuç olarak, çocukların duygu düzenleme becerileri ve ebeveynlerin bilinçli farkındalık toplam puanları ile "Çocukla Anda Olma" ve "Ebeveyn Özyeterliği" alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between the emotion regulation skills of 48-72 month old children attending preschool education and the mindfulness levels of their parents in terms of various demographic variables. Given that this is a period when fundamental skills are acquired and brain development is rapid, parents play a crucial role in their children's development. It is believed that parents' mindfulness might be effective in developing their children's emotion regulation skills. Therefore, highlighting issues related to emotion regulation and mindfulness will be beneficial. This study, conducted with the participation of 379 children and their parents (345 mothers and 34 fathers) selected through appropriate sampling from 11 official preschool education institutions in the Bayrampaşa district of Istanbul during the 2022-2023 academic year, was carried out using the relational screening model, one of the quantitative research methods. The data for the study were obtained through the "General Information Form" and the "Mindful Parenting Questionnaire (MIPQTR)" filled out by the parents and the "Preschool Emotion Regulation Scale" individually administered to the children by the researcher. The skewness and kurtosis values of the data obtained from parents and children who agreed to participate in the study and answered the forms completely were evaluated. For normally distributed dichotomous variables (child's age, gender, mother's employment status, time spent with the child during the day), the "Independent Samples T-test" was used. For variables with three or more categories (duration of preschool education, number of siblings, birth order, age of mother and father, number of children the mother has), the "One-Way ANOVA Test" was used. For non-normally distributed dichotomous variables (family status, family type), the "Mann-Whitney U Test" was used and for variables with three or more categories (education level of mother and father, number of children the father has), the "Kruskal-Wallis H Test" was applied. Additionally, non-parametric tests were used for demographic variables with group numbers below the normal distribution (n<30). The findings of the study revealed that the emotion regulation skills of children attending preschool education and the mindfulness levels of their parents were found to be high.It was determined that emotion regulation skills varied according to the "child's age and time spent with the mother" with children aged 61-72 months and those who spent 3 hours or more with their mothers having statistically higher emotion regulation skills. No statistically significant differences were found in emotion regulation skills concerning other demographic variables. The mindfulness levels of parents were found to vary statistically according to "child's birth order, father's education level, mother's employment status, time spent with the child during the day and the number of children". It was observed that mothers of third or later-born children had statistically lower mindfulness compared to mothers of first-born children. Fathers with high school or lower education had statistically higher mindfulness levels. Working mothers and those who spent 3 hours or more with their children during the day had statistically higher mindfulness levels. Mothers with 3 or more children, and fathers with 2 children, had statistically lower mindfulness levels compared to those with 1 child. In conclusion, no statistically significant relationship was found between children's emotion regulation skills and parents' total mindfulness scores, as well as the sub-dimensions of "Being Present with the Child" and "Parental Self-Efficacy".