Göçe zorlanan dış türklerin Türk yazılı basınında yer alışı
Press coverage of turks forced to migrate from their homeland on Turkish printed media
Yazar: ŞEYDA DURAK
Danışman: PROF. DR. BELKIS ULUSOY NALCIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Basın = Press ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Türkler = Turks ; Yazılı basın = Written press

Özet:
Yakın tarihe kadar "zorunlu göç" olarak ifade edebileceğimiz kısır bir döngü içerisinde, birçok topluluk gibi Ahıska Türkleri ve Kırım Tatarları da sürekli olarak kendi öz vatanlarından ayrı, farklı coğrafyalarda yaşamlarını idame ettirmeye çalışmışlardır. 1944 yılında, Sovyet lideri, Stalin tarafından yurtlarından ansızın, sebepsiz yere çıkarılarak Orta Asya'nın daha önce hiç görmedikleri, bilmedikleri topraklarına yerleştirilmişlerdir. Yaşamak zorunda bırakıldıkları bu topraklarda başta ekonomik olmak üzere birçok sosyo-kültürel sorunlarla karşılaşmışlardır. Bilhassa Ahıska Türkleri, göç ettikleri ülkelerde türlü problemler yaşamış ve bulundukları yerden başka ülkelere göçleri devam etmiştir. Söz konusu "zorunlu göçler"  bahsedildiği üzere gerek siyasi  gerekse sosyal, ekonomik vb. çok sayıda  sorunu da beraberinde getirmiştir. Şüphesiz karşılaştıkları en önemli sorun; göç ettikleri  yerlerde başta barınma hakkıyla beraber birçok insani hakkı elde edebilmek için özbenliklerinden, Türk kimliğinden vazgeçmelerinin istenilmiş olmasıdır. Kırım ve Ahıska Türklerine karşı açık bir asimilasyon siyaseti uygulanmış ve sahip oldukları öz değerlerini yitirme tehlikesiyle karşı karşıya kalmışlardır. Tam bu noktada, ana vatanlarına dönmek için devamlı surette çözüm yolları geliştirmeye çalışmışlardır.  
          Tez çalışmasında, Tüklerin maruz kaldıkları göçün ardından geride bıraktıkları topraklara dönüş hakkını elde edebilmek, bilhassa uluslararası platformlarda seslerini duyurabilmek için nasıl mücadele verdikleri araştırma konusu olarak belirlenmiştir. Türklerin yasal olarak vatanlarına geri dönüş hakkı elde ettikleri 1991-1999 yılları arasında neler yaşandığı, dönüşlerin ne kadarının gerçekleşip gerçekleşmediğine dair yapılan  haberlerin, Türk yazılı basınında yer alıp almadığı ise araştırma safhasının en önemli halkasını oluşturmuştur. Türklerin geri dönüşlerine ilişkin Türk yazılı basınının konuyla olan alakasını ölçmek ve bu anlamda somut, sayısal veriler ortaya koyabilmek için seçilen 3 günlük gazete üzerinden bir arşiv taraması yapılmış ve bu döneme ışık tutulmaya çalışılmıştır. Sonuç itibariyle, içerisinde gazete, dergi ve bu konuda akademik düzeyde kaleme alınmış çeşitli kitapların yanı sıra, bizzat Kırım ve Ahıska Türkleri tarafından da oluşturulmuş yazılı ve görsel mecraların bulunduğu literatürler incelenmiş, ana vatana dönüş sürecinde meydana gelen tüm gelişmeler basına yansıdığı kadarıyla aktarılmaya çalışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler; Göç, Zorunlu Göç, Kırım Tatarları, Ahıska Türkleri, Sovyet Sosyalist Cumhuriyet Birliği (SSCB), Türk yazılı basını.

Abstract:
Until recently, like many other communities, Ahiska Turks and Crimean Tatars have always tried to live in different geographies apart from their own homeland in a vicious circle that can be expressed as "forced migration".
In 1944, they were suddenly removed from their homeland by the Soviet leader Stalin without any reason and placed in the lands of Central Asia, which they had never seen before. They have faced many socio-cultural problems, especially economic, in the land they were forced to live. In particular, the Ahiska Turks have faced various problems in the countries they migrated and continued to migrate to other countries. As mentioned, "forced migration" in question has brought with it a number of problems such as political, social, economic etc... Certainly, the most important problem they faced is; where they migrated, they were asked to give up their Turkish identity in order to obtain many human rights, especially the right to housing. A clear assimilation policy has been implemented against the Crimean and Ahiska Turks and they have faced the danger of losing their own values. At this point, they have always tried to find solutions to return their homeland.
As the research subject, this study aims to analyze how Turks in question struggle to obtain the right to return their homeland which they are exposed to migrate, especially to be heard in international platforms? What happened between the years 1991-1999 when the Turks legally obtained the right to return their homeland? How much Turks could be return? Did any news about their return took place in the Turkish newspapers? In order to measure the relevance of the Turkish newspapers about the return of Turks in question and in order to provide concrete, numerical data, an archive survey was conducted on the selected 3-day newspaper and it was tried to shed light on this period. As a result, in addition to books, journals and various article on the academic level, the literature which were written directly by Crimean and Ahiska Turks, has also been examined. Besides, all developments in the process of return to the their homeland, as reflected in the press, has been tried to put forward.
 Key words: Migration, Forced migration, Crimean Tatars, Ahiska Turks, Soviet Socialist Republican Union (USSR),Turkish  printed media.