Derin ekoloji perspektifinden ekolojik ütopyalar: Kadınlar ülkesi ve Ekotopya
Ecological utopias from the perspective of deep ecology: Herland and Ecotopia
Yazar: İLKİZ SAYGILI
Danışman: PROF. DR. NEJDET NEYDİM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature ; Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Amerikan edebiyatı = American literature ; Callenbach, Ernest = Callenbach, Ernest ; Derin ekoloji = Deep ecology ; Edebi eserler = Literary works ; Edebiyat = Literature ; Ekoeleştiri = Ecocriticism ; Ekofeminizm = Ecofeminism ; Ekotopya = Ecotopia ; Gilman, Charlotte = Gilman, Charlotte ; Ütopya = Utopia

Özet:
Bu çalışmanın amacı iki Amerikan ekolojik ütopya yazarları Charlotte Perkins Gilman'ın Kadınlar Ülkesi (1915) ve Ernest Callenbach'ın Ekotopya (1975) eserlerinin derin ekoloji perspektifinden karşılıklı olarak incelemektir. Bu doğrultuda, Arne Naess tarafından geliştirilen ekoeleştirel kuramın bir türü olan derin ekoloji kuramı kullanılacaktır. Belirtilen eserler ekolojik ütopya türünün ilk örnek eserleri olması bakımından önem taşımaktadır. Ekofeminist teorinin temellerinin atıldığı Gilman'ın Kadınlar Ülkesi feminist ekolojik ütopyanın öncü eseri olarak kabul edilir. Eserine de aynı adı veren Callenbach ekoloji ve ütopya kavramlarını bir araya getirerek literatüre "ekotopya" kavramını kazandıran ilk yazardır. Bu doğrultuda her iki eser öncü eserler olması bakımından önemlidir. Kadınlar Ülkesi ekofeminizmin, Ekotopya da ekoeleştirel teorilerin özelliklerini yansıtmalarına rağmen her iki ekolojik ütopyada derin ekoloji teorisinin yansımaları olduğu tespit edilmiştir. Her iki eserde çevreye zarar veren insan merkezli toplumsal düzen yıkılmıştır. İnsan merkezli yaşamın yerini doğa merkezli yaşam almıştır. Eserler insan merkezli yaşam tarzından doğa merkezli yaşam tarzına geçen ekolojik toplumların-ülkelerin yeniden oluşma çabalarını ve aşamalarını konu alır. Bu süreçte sürdürülebilirlik en önemli ölçüttür.

Abstract:
The aim of this study is to examine two American ecological utopia writers Charlotte Perkins Gilman's Herland (1915) and Ernest Callenbach's Ecotopia (1975) from the perspective of deep ecology. In this light, deep ecological theory a type of ecocritical theory developed by Arne Naess, will be used. The mentioned works are significant in terms of being the first exemplary works of the ecological utopia genre. Gilman's Herland, based on ecofeminist theory, is considered the pioneering work of feminist ecological utopia. Callenbach, giving the same name to his work, is the first author to bring the concept of "ecotopia" to literature by combining the concepts of ecology and utopia together. Therefore, both works are important in terms of being pioneer works. Although Herland reflects the characteristics of ecofeminism, Ecotopia reflects the characteristics of ecocritical theory, it has been observed that there are reflections of deep ecology theory in both ecological utopias. In both works, anthropocentric social order that harms the nature has been destroyed. Anthropocentric lifestyle has been replaced by ecocentric lifestyle. The novels are about the efforts and stages of the re-formation of ecological societies-countries that have passed from an anthropocentric lifestyle to an ecocentric lifestyle. In this process sustainability is the most crucial criteria.