Çeşitli kayısı örneklerinde bakır spesiasyonu (türlendirme)
Copper speciation in the various apricot cultivars
Yazar: SELİM ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SEMA ERDEMOĞLU ; PROF. DR. ŞEREF GÜÇER
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Atomik soğurma spektrofotometri = Atomic absorption spectrophotometry ; Bakır = Copper ; Kayısı = Apricot ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Polifenol = Polyphenol ; Özütleme = Extraction

Özet:
Bu çalışmada, ülkemiz ekonomisi ve insan sağlığı açısından yüksek beslenme değerine sahip olan Malatya yöresi kayısılarının; pestisid uygulanmış ve uygulanmamış kayısı örneklerinin, olgun, gün kurusu ve kükürtlenmiş örneklerinde bakır fraksiyonlaması yapılmıştır.Toplam element analizi için; mikrodalga ile çözünürleştirme koşulları ve FAAS için çalışma koşulları sertifikalı referans materyaller olan Standart Şeftali Yaprağı (NIST 1547) ve Standart Kabak (IAEA 359) ile belirlendikten sonra, bu koşullarda kayısı örnekleri çözünürleştirilerek toplam Cu içerikleri FAAS ile tayin edilmiştir.Kayısı matriksi içinde bulunan fenolik bileşenlerin ve polifenollerin analizi için ekstraksiyonlar hızlandırılmış ekstraksiyon cihazı ile yapılmıştır. En uygun ekstraksiyon koşullarının belirlenmesi için; farklı çözgen karışımları, sıcaklık, süre ve basınç gibi koşullar spektrofotometrik olarak Folin- Ciocaltue yöntemi kullanılarak toplam fenolik madde tayini üzerinden belirlenmiştir. Ekstraksiyonda optimum çözgen karışımı metanol:su ve su, sıcaklık; 60 C0, süre; 60 dk ve basınç; 1500 psi olarak belirlenmiştir. Ayrıca her bir polifenol bileşeni HPLC ile analizlenmiştir.Kayısı örneklerinden ekstraksiyonlar, metanol:su ve sadece su ile optimize edilmiştir. Ekstraksiyonla elde edilen ekstraktlarda; polifenol bağlı Cu Amberlite XAD-7, katyonik Cu Dowex-50X8 ve anyonik Cu Amberlite IRA 458 reçinesinde fraksiyonlandıktan sonra FAAS tayin edilmiştir. Ekstraktlardaki serbest veya labil bakır ise Cu-ISE ile analizlenmiştir. Ayrıca mide özsuyu tarafından emilen bakırın tayini için pepsin çözeltisi ile ekstraksiyonlar yapıldıktan sonra toplam ve serbest bakır içerikleri FAAS ile tayin edilmiştir. Ayrıca; metanol:su, sadece su ve pepsin çözeltilerinin her bir ekstraktının polifenol içerikleri ise HPLC ile kantitatif olarak tayin edilmiştir. Buna göre ilaçlı kabaaşı kayısı için metanol:su ekstraktlarının polifenol bağlı bakır içeriği; bu örneklerin asitle çözünürleştirmedeki toplam bakır(mg/kg) miktarı ölçü alınarak, V. Hasat için %53,06, V. Hasatın gün kurusu için %50,83 ve V. Hasatın kükürtlüsü için %31,76'sını oluştururken; ilaçsız kabaaşı kayısıda ise V. Hasat için %55,82, V. Hasatın gün kurusu % 54,55 ve V. Hasatın kükürtlüsü ise 41,78'ini oluşturmaktadır. İlaçlı kabaaşı kayısının katyonik bağlı bakır içeriği; V. Hasat için % 15,50'sini, V.hasatın gün kurusu % 15,63 ve V. Hasatın kükürtlüsü ise %13,65'ini oluşturmaktadır. İlaçlı kabaaşı kayısıda sadece saf su ekstraktlarının polifenol bağlı bakır içeriği; bu örneklerin asitle çözünürleştirmedeki toplam bakır derişimi ölçü alınarak, V. Hasatın %37,77'sini, V. Hasatın gün kurusu için %37,50 ve V. Hasatın kükürtlüsü için %16,71'ini oluştururken; ilaçsız kabaaşı kayısıda ise V. Hasat için %50,34, V. Hasatın gün kurusu % 50,51 ve V. Hasatın kükürtlüsü için ise 43,11'ini oluşturmaktadır. Kayısı örneklerinden ilaçlı kabaaşı kayısının mide çözeltisindeki bakır içeriği ise; V. Hasatın %69'unu, V. Hasatın gün kurusu için %50,83 ve V. Hasatın kükürtlüsü için ise %61,65'ini oluştururken; ilaçsız kabaaşı kayısının V. Hasatı için %65,75, V. Hasatın gün kurusu % 65,99 ve V. Hasatın kükürtlüsü için ise 56,89'unu oluşturmaktadır. Kayısı örneklerinde en fazla bulunan polifenol; gallokateşindir. Bu polifenolün dışında en fazla bulunan diğer fenolik maddeler sırasıyla; epikateşin, rutin, klorogenik asit, kateşin ve kafeik asit olarak bulunmuştur. Belirlenen bu sonuçlara göre, örnekler ile metal içerikleri ve polifenoller arasında anlamlı korelâsyonlar bulunmuştur.

Abstract:
Copper fractionation draws a lot of attention because of copper?s bioavailability, for being a trace element which is necessary for normal growth of body and for acting as cofactor in many enzymes activities. Therefore this study aims to fractionize copper (Cu) in two differently treated apricot kinds which have high economical value for our country and beneficial for human health.The methods used for fractionation of copper from apricot samples, which based on determination of chemical forms of copper in methanol/water and only water extracts, can be described as follows.For total elemental analysis; microwave digestion and FAAS working conditions were determined by using a certificated reference materials and total Cu content of apricot samples were analyzed by using FAAS technique.For analysis of phenolic species and polyphenols in apricot matrix, extraction was carried out in accelerated extraction apparatus. In order to determine the most appropriate reaction conditions; the affect of various parameters such as; solvent combinations, temperature, time and pressure on phenolic content were determined by using Folin-Ciocaltue method. The optimum test conditions were determined as follows: Solvent: methanol/water, temperature: 60 C, time: 60 min and pressure:1500 psi. Polyphenol content of each extract was determined quantitatively by using HPLCThe amount of Cu which is combined to polyphenols and in cationic form, is determined FAAS method. Polyphenol combined Cu contents of kabaşı apricot with pesticides are %53.06 for V Harvest, %50.83 for V Harvest dried apricot and % 31.76 for V Harvest sulfured of total copper content after digestion in an acid. This values are %55.82 for V Harvest, %54.55 for V Harvest dried apricot and % 41.78 for V Harvest sulfured for kabaaşı apricots without any pesticides. Cationic Cu contents of kabaşı apricot with pesticides are %15.50 for V Harvest, %515.63 for V Harvest dried apricot and % 13.65 for V Harvest sulfured. Polyphenol combined Cu contents of kabaşı apricot with pesticides in water extract are %37.77 for V Harvest, %37.50 for V Harvest dried apricot and % 16.71 for V Harvest sulfured of total copper content after digestion in an acid. This values are %50.34 for V Harvest, %50.51 for V Harvest dried apricot and % 43.11 for V Harvest sulfured for for kabaaşı apricots without any pesticides. In order to understand the mechanism of copper intake to the body, we carried out extractions at synthetic stomach (pepsin) and standard intestine (n-oktanol) solutions. The Cu contents of kabaşı apricot with pesticides are %69.00 for V Harvest, %50.83 for V Harvest dried apricot and % 61.65 for V. Harvest sulfured in stomach solution. This values are %65.75 for V Harvest, %65.99 for V Harvest dried apricot and % 56.89 for V Harvest sulfured for kabaaşı apricots without any pesticides.