Kord kanı bisfenol A ve vitamin D düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between cord blood bisphenol A and vitamin D levels
Yazar: FATMA PINAR TABANLI
Danışman: PROF. DR. KADRİYE YURDAKÖK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Sosyal Pediatri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bisfenol A = Bisphenol A ; Endokrin bezler = Endocrine glands ; Fetal kan = Fetal blood ; Toksisite = Toxicity ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Günlük hayatta çok yaygın karşılaşılan bir endokrin bozucu olan Bisfenol A'nın (BPA) insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden birinin de vitamin D (vitD) metabolizması üzerinde olduğunu gösteren çalışmalar vardır. BPA, plasental bariyeri geçebilme özelliğine sahiptir; maternal ve fetal serumda, insan plasentasında, kord kanında ve amniyotik sıvıda tespit edilmiştir. Kord kanında BPA varlığı prenatal dönemde bebeğin etkilendiğinin bir göstergesidir. Son yıllarda yenidoğan bebeklerde vitamin D eksikliği de sıklıkla bildirilmektedir. BPA ve vitD arasındaki negatif ilişki, erişkin yaş grubundaki çalışmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmada yenidoğan bebeklerde BPA etkilenimi ile birlikte vitamin D düzeyleri arasında bir ilişki olup olamayacağı araştırılmak istenmiştir. Çalışmaya Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisi'ne başvurmuş olan ve  çalışmaya onam veren 98 anne-bebek çifti alındı. Annelere anket formları verildi, prenatal BPA maruziyetini artıran olası faktörler sorgulandı, ayrıca bebeğin doğum kilosu, doğum boyu, gebelik haftası, annenin yaşı, gebelik sayısı, doğum öncesi ve sonrası kilo ve boyları dosyalarından kaydedildi..  Gebelik süresi ortalama 39,1 ± 1 hafta , doğum ağırlığı ortalama 3292 gr ± 434 gr idi. Alınan 98 kord kanında serum BPA, 1,25(OH)2D ve 25(OH)D düzeyleri çalışıldı. Vakaların kord kanı median 25(OH)D düzeyi: 14,87 ng/mL (3,94-69,09 ng/mL), IQR:11,25; median 1,25(OH)2D düzeyi: 53,3 pg/dL, IQR:56,17 idi. Vakaların %76,5'inde vitD eksikliği (25(OH)D <20 ng/mL), %8'inde ağır vitD eksikliği (25(OH)D ≤5 ng/mL) vardı. Gebelik süresinde vitamin D ya da içeren bir preparat kullanımının vitamin D eksikliği ve 1,25(OH)2D tertiline etkisi olmadığı (p=0,573, p=0,859) ancak 25(OH)D'nin 1,25(OH)2D'ye dönüşümü üzerinde istatistiksel anlamlı etkisi olduğu görüldü. (p=0,002) Gebelik sırası 3 ve daha fazla (p=0,015), doğum şekli CS (p=0,035), anne yaşı 30 ve üzerinde (p=0,012), doğumda annede anemi var ise (p=0,002) 1,25(OH)2D düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu.   Kord kanlarının %72,4'ünde BPA saptanabilir düzeyde bulundu, median BPA düzeyi: 1,57 ng/mL (0,06-17,6 ng/mL), IQR:4,05 idi. Kord kanı BPA düzeyleri ile annenin gebelikte olası BPA temas öyküsü arasında anlamlı ilişki saptanmadı.  Gebelik süresi arttıkça (p=0,006), gebelik sırası 3'ten az ise (p=0,008) ve VKI'ne göre kilo alımı bekleneden az ya da fazla ise (p=0,016) BPA'nın anlamlı seviyede daha fazla saptandığı görüldü.  BPA tertili ile vitamin D eksikliği ve 1,25(OH)2D tertili arasında ilişki saptanmadı. (p=0,824; p=0,871) Yine BPA'nın 1 ng/mL'nin üzerinde olması ile vitamin D eksikliği ve 1,25(OH)2D tertili arasında ilişki saptanmadı. (p=0,836; p=0,136) Yenidoğan bebeklerde BPA'nın vitD ile ilişkisi bu çok sınırlı sayıda vakada gösterilemese de bu konuda çok daha fazla sayıdaki anne bebek çiftlerinde yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Kord kanı, Bisfenol A, vitamin D, Endokrin bozucu kimyasal

Bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. THD-2020-18332

Abstract:
Bisphenol A (BPA) is a very common endocrine disruptor in daily life, lately some studies showed one of its negative effects on human health is on vitamin D metabolism. BPA can cross the placental barrier and it has been detected in maternal and fetal serum, human placenta, cord blood and amniotic fluid . The presence of BPA in the cord blood is an indication that the baby is affected in the prenatal period. In our country, BPA is commonly detected in cord blood in some studies. In recent years, vitamin D deficiency is frequently reported in newborn babies. The negative relationship between BPA and vitD has been shown in in the adult studies. Therefore, in our study, we aimed to investigate the relationship between BPA exposure and vitD levels in newborn babies. 98 mother-infant couples who applied to Ankara Etlik Zübeyde Hanım Gynecology Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Service and gave consent to the study were included in the study. Questionnaire forms were given to the mothers. Prenatal possible BPA exposure were questioned; and the baby's birth weight, birth length, gestational week, mother's age, number of pregnancies, pre-postnatal weight and height were recorded from their files. Mean gestational week was 39,1 ± 1 weeks, mean birth weight was 3292 g ± 434 grams. In the cord blood of the cases, the median 25(OH)D level was 14.87 ng/mL (3.94-69.09 ng/mL), IQR: 11,25; median 1.25(OH)2D level was 53.3 pg/dL, IQR: 56.17. Vitamin D deficiency (25(OH)D <20 ng/mL) in 76,5% and severe vitD deficiency  (25(OH)D ≤5 ng/mL )  in  8% of the cases. Using a vitamin D/containing preparation during pregnancy did not have an effect on vitamin D deficiency and 1,25(OH)2D tertile (p=0.573, p=0.859), but it has a statistically significant effect on the conversion rate of 25(OH)D to 1,25(OH)2D (p=0.002). If gravida is 3 or more (p=0.015), if the type of birth is CS (p=0.035), if maternal age is 30 and over (p=0.012) and if the mother has anemia at birth (p=0.002) it was found statistically significant to be below the 1,25(OH)2D 3rd tertile. BPA was detectable in 72.4% of cord blood; median BPA level was 1.57 ng/mL (0.06-17.6 ng/mL), IQR: 4.05. There was no significant relationship between cord blood BPA levels and the mother's possible BPA exposure history during pregnancy. If the gestational week increases (p=0.006), the pregnancy is the first or second pregnancy (p=0.008) and the weight gain is less/more than expected in pregnancy according to BMI (p=0.016), detection of BPA above 1 ng/mL was found to be statistically significant. No correlation was found between BPA tertile and vitamin D deficiency and 1,25(OH)2D tertile. (p=0.824; p=0.871) Also, no correlation was found between BPA levels above 1 ng/mL and vitamin D deficiency or 1,25(OH)2D tertile. (p=0.836; p=0.136). The relationship between the cord blood BPA and vitD levels could not be demonstrated in this very limited number of cases. More studies on larger number of mother infant pairs are  needed to show if maternal BPA exposure have decreasing effect  on newborn VitD levels.

Keywords: cord blood, Bisphenol A, vitamin D, Endocrine Disrupting Chemicals

This study was supported by Hacettepe University Scientific Research Projects Unit. THD-2020-18332