Fen öğretiminde eleştirel okuma uygulamalarının öğrenme ürünlerine etkisi
The effects of the critical reading practices on learning products in science teaching
Yazar: DİDEM BORAN
Danışman: PROF. ÖZLEM KORAY
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, eleştirel okuma uygulamalarının Fen Bilimleri dersinde kullanılmasının öğrencilerin akademik başarı, fen performans düzeyi, yaratıcılık ve derse karşı olan tutumları üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Bu çalışma 2017-2018 eğitim öğretim yılında, Zonguldak ili Kdz. Ereğli ilçe merkezinde bulunan bir ortaokulda 5. sınıf öğrencileriyle yapılmıştır. Deney grubunda 17, kontrol grubunda 17 olmak üzere toplamda 34 öğrenci ile çalışılmıştır. Çalışmada deneysel yöntemlerden yarı deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Deney grubu üzerinde eleştirel okumaya uygun etkinliklerle hazırlanan ders programı, kontrol grubuna ise 5. Sınıf fen bilimleri müfredatına uygun ders programı uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak "Çoktan Seçmeli Akademik Başarı Testi", "Fen Performans Düzeyi Testi", "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi" ve "Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS paket programında bağımlı ve bağımsız gruplar için t-testi ile analiz edilmiştir.


Çalışmanın sonucunda eleştirel okuma uygulamalarının kullanıldığı deney grubu ile Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na uygun yöntemlerin kullanıldığı kontrol grubunda fen performans düzeyi ve yaratıcı düşünme düzeyleri bakımından deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuş ancak çoktan seçmeli akademik başarı ve fen dersine olan tutumları bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak eleştirel okuma uygulamalarının üst düzey bilişsel basamaklarda hazırlanan testlerde başarıyı artırmada etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmaya göre fen bilimleri dersine disiplinler arası anlayışla eleştirel okumanın entegre edilmesinin, fen bilimleri dersinin amaçları içerisinde yer alan problem çözme, eleştirel düşünme, araştırma-sorgulama, etkili iletişim kurabilme, yaşam boyu öğrenen fen okuryazarı birey olabilme gibi becerilerin öğrencilere kazandırılması için önemli olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of  the use of critical reading practices in science courses on academic achievement, science performance level, creativity and attitudes towards the course.

This study was conducted in 2017-2018 academic year, in  Kdz. Ereğli district of Zonguldak province. The study was conducted with 5th grade students in a secondary school located in the centre of Ereğli district. A total of 34 students, with 17 in the experimental group and 17 in the control group, were studied. Quasi-experimental research method was used in this study. In the experimental group, a curriculum was prepared according to critical reading activities and the control group was given a curriculum according to the 5th grade science curriculum. Pre-test and post-test "Multiple Choice Academic Achievement Test", "Science Performance Level Test", "Torrance Creative Thinking Test" and "Science Course Attitude Scale" were used in the experimental and control groups.The data were analyzed by t-test for dependent and independent groups in SPSS package program. 
As a result of the study, a significant difference was found in favor of experimental group in terms of science performance level and creative thinking levels. However, there was no significant difference between the experimental group in which critical reading activities were applied on scientific texts and the control group in which the activities foreseen by the curriculum were applied, in terms of multiple choice academic achievement score and attitudes towards science course. Critical reading activities affected tests which were prepared in high mental abilities. According to this study, integrating interdisciplinary understanding of critical reading into science course is important for students to gain skills such as problem solving, critical thinking, research-questioning, effective communication, being a lifelong learning science literate individual.