İlkokullarda çocukların katılım hakkının gerçekleşme düzeyi: Bir durum araştırması
The level of realisation of childeren's participation rights in primary school: A case study
Yazar: AHMET KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ÖZTÜRK
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Katılmalı eğitim = Attendance training ; Katılım = Participation ; Katılım kültürü = Participation culture ; Sosyal katılma = Social participation ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk hakları = Children's rights ; Öğrenci katılımı = Student participation ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Çocuk hakları açısından yüksek nitelikte olan bir ilkokulda çocukların katılım
hakkının gerçekleĢtirilme düzeyinin incelenmesinin amaçlandığı çalıĢma, durum
araĢtırması olarak desenlenmiĢtir. AraĢtırmanın çalıĢma grubu Sivas Kangal‟da
bulunan 9 ilkokul arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden kritik durum
örneklemesi ile oluĢturulmuĢtur. AraĢtırmada veriler gözlem, görüĢme ve doküman
analizi yöntemleriyle elde edilmiĢtir. AraĢtırma verilerin analizinde iki aĢamalı bir
süreç izlenmiĢtir. Birinci aĢamada oluĢturulan veri seti çocukların katılım hakkı
açısından içerik analizi yapılarak çözümlenmiĢtir. Bu aĢamada okulda çocukların
karar ve planlama sürecine katılımının sağlandığı durumlar belirlenmiĢtir. Ġkinci
aĢamada ise belirlenen bu durumlarda çocukların katılım hakkının gerçekleĢme
düzeyini belirleyebilmek için betimsel analiz yapılmıĢtır. AraĢtırma kapsamında,
incelenen okulda çocukların katılım hakkı gerçekleĢme düzeyi ile ilgili üçü yasal
düzenlemeler kaynaklı olmak üzere 15 farklı düzenleme belirlenmiĢtir. Yasal
düzenlemelerden kaynaklı sosyal etkinlikler düzenleme kuruluna ve rehberlik
komisyonuna çocukların katılımının sağlanamadığı; okul öğrenci meclisine ise
çocukların katılımının sağlandığı ancak çocukların karar süreçlerine doğrudan
katılımlarının sağlanmadığı saptanmıĢtır. Ayrıca, yasal düzenlemeler dıĢında kalan
durumlarda çocukların katılım hakkının gerçekleĢme düzeyinin sınıf bazlı olarak
değiĢtiği belirlenmiĢtir. Aynı zamanda, okul düzeyinde planlama ve karar sürecine
çocukların katılımın sınıf düzeyindeki uygulamalara göre daha sınırlı olduğu
gözlenmiĢtir. AraĢtırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda okullarda çocuk
katılımın etkin olarak sağlanabilmesi için okul müdürleri ve öğretmenlere hizmet içi
eğitim verilmesi, okul düzeyinde çocukların karar ve planlama süreçlerine
katılımlarının sağlayıcı çalıĢmalar yapılması önerilebilir.

Abstract:
This research in which an examination of the level of children‟s right to
participation in a high quality primary school was aimed is a case study. Study group
of this research was created fromamong 9 primary schools in Sivas, Kangal
viacritical case study sampling which is one of the purposivesample method. There
search data was collected with observations, interviews and document analysis. A
two-step process was followed in the analysis of the data. In the first step, the data
set was analyzed by content analysis in terms of childrens‟ right to participation and
the cases where children are involved in the decision-making and planning processes.
Descriptive analysis was performed to determine their level of participation in the
second step. 15 different arrangementsrelated to the childrens‟ right to participation
has been identified in the shools. These were determined that the participation of
children in the guidance committee and social events organizing committee could not
be achieved becasuse of legal regulations. Besides that, the participation of children
to the school student council was provided but their participation in decision making
process was not. Inaddition, realization level of children‟s right to participation has
been changed depend on classroom in cases outside legal regulations. Their
participation in the school-level planning and decision processes were more limited
than classroom-level activities as well. In-service training for headmasters and
teachers, performing school-level works to provide participation of children in
decision and planning processes can be suggested depend on the results from this
research