Akılcı ilaç kullanımında aile hekiminin rolü (Bitlis örneği)
The role of family physician in rational drug use (Bitlis sample)
Yazar: EMRAH SALĞIN
Danışman: PROF. DR. EMİNE ORHANER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Hastane İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bitlis = Bitlis ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Bu çalışma, Bitlis ilinde hizmet veren aile hekimlerinin akılcı ilaç kullanımına yönelik görüşlerinin ortaya konması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amacın gerçekleştirilmesi noktasında akılcı ilaç kullanımına yönelik görüşleri içeren anket formundan yararlanılmıştır. Araştırmada akılcı ilaç kullanımına yönelik görüşler "Hekim - Hasta İlişkisi, Hekim - Tedaviyi Düzenleme ilişkisi ve Hekim - İlaç Bilgisi İlişkisi" boyutlarında incelenmiştir. Söz konusu boyutların yapı geçerliliği, temel eksenler yöntemi (principal axis factoring) faktör analizi ile incelenmiştir. Araştırmada yer alan formun güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı değeri incelenmiş ve bu değer 0.87 olarak tespit edilmiştir. Araştırmada, elde edilen verilerin çözümlenmesinde Bağımsız Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır. Buna göre, katılımcıların akılcı ilaç kullanımına yönelik görüşleri ile cinsiyet, yaş, mesleki tecrübe, reçetede ortalama yazılan ilaç kalem sayıları, mezuniyet sonrası mesleğe yönelik alınan eğitim, akılcı ilaç kullanımına yönelik alınan eğitim değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Son olarak katılımcıların günlük hasta muayene sayısı ile akılcı ilaç kullanımına yönelik görüşleri arasında pozitif yönlü; bu hastalara reçete yazılma yüzdelik dilimleri ile akılcı ilaç kullanımına yönelik görüşleri arasında ise negatif yönlü bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This study was carried out in order to reveal the rational drug use viewpoints of family physicians provide service in the province of Bitlis. To attain this purpose, a questionnaire that includes rational drug use viewpoints was utilized. In the study, rational drug use viewpoints were examined in the dimensions of "Physician - Patient Relationship", "Physician - Treatment Arrangement Relationship" and "Physician – Drug Knowledge Relationship". Construct validity of the respective dimensions was assessed by principal axis factoring. In order to assess the reliability of the questionnaire that used in the study, the Cronbach's Alpha internal consistency coefficient value was examined and was found as 0.87. Independent Samples T-Test and One-way ANOVA test were used in the analysis of the collected data. Accordingly, there was no significant difference between rational drug use viewpoints of participants and gender, age, professional experience, average number of drugs written in the prescription, post-graduate professional training, and rational drug use training. Lastly it is found that, there was a positive correlation between the number of daily patient examinations and the rational drug use viewpoint of participants, and a negative relationship between the quantile of prescribing and the rational drug use viewpoints.