Acil servise başvuran hıpoperfüze hastalarda etco2 düzeyinin prognoz üzerine etkisi
The effect of etco2 level on prognosis in hipoperfused patients who applied to emergency service
Yazar: ZEHRA AKÇORA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ KARACA
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kapnografi = Capnography ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Prognoz = Prognosis ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Şok = Shock ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Akçora Z. Acil Servise Başvuran Hipoperfüze Hastalarda EtCO2 Düzeyinin Prognoz Üzerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Acil Tıp Uzmanlık Tezi, Ankara 2018. Hipoperfüzyon genellikle şok ile birlikte seyreden ve karşımıza ciddi klinik durumlarla çıkabilen bir sorundur. Bu çalışmada, invazif olmayan, ucuz ve basit bir yöntem olan kapnografi yardımıyla ölçülen EtCO₂ düzeyinin, perfüzyonu bozulmuş hastalarda prognozu öngörmedeki rolünü göstermek amaçlandı. Çalışma prospektif ve gözlemsel olarak 100 hasta ile yapıldı. Hipoperfüzyon kriterlerinden herhangi birine sahip olan hastalar çalışmaya alındı. Hipoperfüzyon tablosundaki hastalardan kapnograf yardımıyla 1 dk boyunca kayıt yapıldı. Hastaların ETCO2 değerleri hesaplandı. Hastalar herhangi bir sonlanıma (ölüm, taburculuk, sevk)  ulaşana kadar takip edildi. Çalışmaya alınan hastaların %53'ü kadın ,%47'si erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 65 ± 17,6 yıl olarak saptandı. Özgeçmişinde hastaların %42'sinde malignite olduğu saptandı. Hastaların %44'ünde sepsis-septik şok tanısı saptandı. Hastaların end tidal CO2 değerinin ortalama değeri 19,36±5,90 mmHg olarak hesaplandı. End tidal CO2 değerlerinin sonlanıma göre düzeyleri incelendiğinde, eksitus olanlarda ortalama değer 16,59±4,83 mmHg, hastaneden taburcu olanlarda ortalama değer 20,95±6,05 mmHg olarak saptandı.   End tidal CO2 değerleri eksitus olan grupta istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olarak saptandı (p=0,02). End tidal CO2 için ROC eğrisi altında kalan alan  (AUC) değeri 0,709 olarak hesaplandı.  End tidal CO2 değeri için ROC eğrisinde kesim değeri 20,50 olarak hesaplandı. Bu değer için sensitivite %84.4, spesifite %55.7 olarak saptandı. Acil Serviste invazif olmayan, ucuz ve basit yöntem olan kapnograf yardımıyla ölçülen end-tidal karbondioksit (ETCO2) düzeyi perfüzyonu bozuk hastalarda doku perfüzyonu ve prognoz hakkında yeterli veri sağlayabilir.

Anahtar kelime: Acil Servis, Şok, Kapnograf, End-Tidal Karbondioksit

Abstract:
Akçora Z., The Effect of EtCO2 Level on Prognosis in Patients who admitted with hypoperfusion in the  Emergency Service, Hacettepe University Faculty of Medicine, Thesis of Emergency Medicine, Ankara 2018. Hypoperfusion is a problem that usually accompanies shock and can be accompanied by severe clinical conditions. In this study, we aimed to study the prognostic role of EtCO2, a non-invasive, inexpensive and simple method, measured by capnography, in patients with impaired perfusion. The study was performed prospectively and observationally on 100 patients. Patients with any of the hypoperfusion criteria were included in the study. Recording was done with the usage of capnography for 1 min in patients with hypoperfusion. The patients' EtCO2 values were recorded. The patients were followed until any termination (death, discharge, referral) was reached. The fifty three percent of the patients were female and 47% were male. The mean age of the patients was 65 years. 42% of paients had a history of malignancy. Sepsis-septic shock was detected in 44% of the patients. The mean end-tidal CO2 value was calculated as 19,36 ± 5,90 mmHg. When the end tidal CO2 values was analyzed according to the outcome of the patients, the mean value was 16.59 ± 4.83 mmHg in the died patients and 20,95 ± 6,05 mmHg in survived patients. End tidal CO2 values were found to be statistically significantly lower in the died group (p = 0.02). The area under the ROC for end tidal CO2 (AUC) value was calculated as 0.709.  The cut-off value for the end tidal CO2 value was calculated to be 20.50 mmHg with the 84.4% sensitivity and 55.7% specificity. The end-tidal carbon dioxide (ETCO2) level measured by capnograph which is a non-invasive, inexpensive and simple method can provide sufficient data on tissue perfusion and prognosis in patients with hypoperfusion in emergency department.

Keywords: Emergency Service, Shock, Kapnograph, End-Tidal Carbon Dioxide