Yarı-sentetik spinosin insektisidi spinetoram'ın fasulye tohum böceği (Acanthoscelides obtectus (Say.))' ne karşı rezidual 
kontak toksisitesinin belirlenmesi
Determination of residual contact toxicity of semi-synthetic 
spinosyn insecticide, spinetoram against bean weevil, 
(Acanthoscelides obtectus (Say.))
Yazar: AHMET ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ALİ ARDA IŞIKBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Depolanmış ürün zararlıları = Stored product pests ; Fasulye tohum böceği = Common bean weevil ; Gıda zararlıları = Food pests ; Kalıntı etki = Residual effect ; Spinetoram = Spinetoram

Özet:
Mevcut çalışmada laboratuar koşullarında yarı-sentetik spinosin insektisidi
Spinetoram? ın solüsyon halinde üç farklı uygulama yüzeyinde (beton, fayans ve parke) ve
toz halinde fasulye üzerinde Acanthoscelides obtectus (Say.) erginlerine karşı rezidual
kontak toksisitesi araştırılmıştır. Bu kapsamda A. obtectus? un erginlerine karşı 1, 3, 5, 7
gün süreyle fasulye üzerinde toz haldeki Spinetoram? ın 0.250, 0.375, 0.625, 1.250, 1.875
ppm (mg aktif madde/kg ürün) ve ürünsüz ortamda beton, fayans, parke yüzeylerde
Spinetoram? ın 0.25, 0.5, 0.75, 1, 1.5, 2.5, 5 mg aktif madde/m2 konsantrasyonlarında
biyolojik testler yürütülmüştür. Fasulyeye toz halde karıştırılan Spinetoram?ın 0.625 ppm
ve üstündeki konsantrasyonlarında 1. günde ve düşük konsantrasyonlarda (0.250 ve 0.375
ppm) 5. günde A. obtectus erginlerinin hemen hemen % 100? ün felç olduğu ya da öldüğü
görülmüştür. Spinetoram? ın 0.625, 1.250 ve 1.875 ppm konsantrasyonlarında hiç yeni
nesil ergin çıkışı görülmezken 0.250 ve 0.375 ppm konsantrasyonlarda ise yeni nesil ergin
çıkışları 1 bireyin altında kalmıştır. Spinetoram? ın ürünsüz yüzey uygulamasında tüm
uygulama yüzeylerinde Spinetoram konsantrasyonu ve maruz bırakma süresi A. obtectus
erginleri ölüm oranları ve felç+ölüm oranları üzerinde önemli etkiye sahip olmuştur. Tüm
uygulama yüzeylerinde Spinetoram? ın düşük konsantrasyonları (0.25, 0.5 ve 0.75 mg/m2)
A. obtectus erginlerin çok düşük felç ya da ölümüne neden olmuşlardır. Bunun yanında
tüm uygulama yüzeylerinde Spinetoram? ın 1.5 mg/m2 ve üzerindeki konsantrasyonları A.
obtectus erginlerin %100 veya %100? e yakın felç ya da ölüme neden olduğu görülmüştür.
Uygulama yüzeylerindeki Spinetoram? ın A. obtectus erginlerine karşı etkinliği uygulama
konsantrasyonlarına göre önemli farklılıklar göstermiştir. Üçüncü ve 7. gündeki ölüm ve
felç+ölüm oranlarına göre Spinetoram? ın 1 mg/m2 ve üzerindeki yüksek
konsantrasyonlarında beton, fayans ve parke yüzeylerde Spinetoram? ın A. obtectus
erginlerine karşı etkinliğin aynı olduğu görülmüştür. Ancak düşük konsantrasyonlarda
Spinetoram? ın A. obtectus erginlerine karşı en yüksek etkinliği fayans yüzeyde elde
edilmiş olup bunu beton yüzey takip etmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ürünle birlikte veya
ürünsüz ortamda Spinetoram? ın toz ve solüsyon uygulamasının depolanmış baklagillerde
sorun olan A. obtectus? un mücadelesinde kullanılabilme potansiyeline sahip ve
konvensiyonel sentetik insektisitlere alternatif olabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Spinetoram, Acanthoscelides obtectus, fasulye, rezidual kontak
toksisite

Abstract:
In present study, residual contact toxicity of Spinetoram suspension, which is semisynthetic
spinosyn insecticide, on three different surfaces (concrete, ceramic floor tile and
laminate flooring) and its dust admixed with beans against Acanthoscelides obtectus (Say.)
adults were investigated under laboratory conditions. In laboratory bioassays, A. obtectus
adults were exposed to beans admixed with Spinetoram dust at 0.250, 0.375, 0.625, 1.250,
1.875 ppm (mg active ingredient (AI)/kg commodity) concentrations and to concrete, ceramic
floor tile, laminate flooring surfaces treated with Spinetoram suspension at the rates of 0.25,
0.5, 0.75, 1, 1.5, 2.5, 5 mg AI/m2. Knockdown and mortality of the adults were recorded after
1, 3, 5 and 7 day of exposure and 35-40 day later the wheat was examined for offspring
emergence. Spinetoram dust admixed with beans at 0.625 ppm and above concentrations after
1 day of exposure and its lower concentrations (0.250 ve 0.375 ppm) after 5 day of exposure
resulted in almost % 100 knockdown or mortality of A. obtectus adults. At Spinetoram
concentrations of 0.625, 1.250 and 1.875 ppm no progeny production was observed while
progeny production was less than 1 adult at its concentration of 0.250 and 0.375. In surface
treatment of Spinetoram, exposure time and concentration had significant effect on mortality
and knockdown+mortality rates of A. obtectus on treated surfaces. On all treated surfaces,
lower concentrations of Spinetoram (0.25, 0.5 and 0.75 mg/m2) resulted in low knockdown
and mortality of the adults. On the other hands, 1.5 mg/m2 and above concentrations achieved
%100 or approximately %100 knockdown or mortality of A. obtectus adults. On all treated
surfaces, there were significant differences in the efficacy of Spinetoram against A. obtetus
adults at their concentrations. Based on mortality and knockdown+mortality rates after 3 and
7 day of exposure, the efficacy of Spinetoram against A. obtectus adults on concrete, ceramic
floor tile, laminate flooring surfaces was same at 1 mg/m2 and above concentrations.
However, at lower concentrations the highest efficacy of Spinetoram was on ceramic floor tile
surface and it was followed by concrete surface. In conclusion, this study indicated that
Spinetoram dust and suspension treatment on commodity or surface without commodity
would be potential to be used for control of A. obtectus, which is major insect pest of stored
leguminosae, and alternative to conventional synthetic residual insecticides.
Keywords: Spinetoram, Acanthoscelides obtectus, bean, residual contact toxicity