İşçi ve işveren açısından iş güvenliği iklimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: İnşaat sektörü örneği
The analysis of the factors that affect occupational safety climate in terms of employee and employer: A sample of construction sector
Yazar: GÜLİZ MÜGE AKPINAR
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇAKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Güvenlik iklimi = Safety climate ; Çalışanlar = Workers ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İş güvenliği = Work safety ; İşçiler = Workers

Özet:
İş kazalarının önlenmesi, çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak iyi olmalarının sağlanması iş yerlerinde iş güvenliğinin sağlanmasıyla ilgilidir. İş kazalarının önlenmesi açısından çalışanların örgütteki güvenlik iklimini nasıl algıladıklarının ve işverenlerin güvenlik konusuna yaklaşımlarının ve bunlara etki eden faktörlerin neler olduğunun bilinmesi gerekmektedir.
Bu çalışma kapsamında inşaat sektöründe çalışan işçi ve işverenler açısından iş güvenliği iklimini etkileyen faktörler karma bir yöntem kullanılarak ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Karma yöntemin ilk aşaması olan nicel araştırmada Aydın'da inşaat sektöründe çalışan işçilere survey yöntemi uygulanmıştır. Araştırma bulgularında güvenlik iklimi ile medeni durum, eğitim, yaş değişkenlerinde anlamlı farklılık olmadığı belirlenirlenirken, hizmet süresi, çalışanların çalışma pozisyonları, vardiyalı çalışma, iş kazası geçirmiş olma, çalışılan yerdeki kişi sayısı, çalışanların çalışma durumlarında farklılık olduğu görülmüştür. Nicel araştırmadan elde edilen bulgular ışığında işçiler açısından güvenlik iklimini etkileyen faktörlerin neler olduğu belirlendikten sonra, bu faktörlerin nedenlerini işveren bakış açısıyla ortaya koymak amacıyla yarı yapılandırılmış soru formlarıyla işverenlerle görüşmeler yapılarak çalışmanın nitel kısmı tamamlanmıştır. İşverenlerle yapılan görüşmeler sonucunda, örgütün büyüklüğünün, işçilerin eğitim düzeylerinin, iş kazası geçirmiş olma durumlarının, yetkili kişiler tarafından denetlenmelerinin, işçilerin güvenlik iklimine yönelik algılarını etkilediği saptanmıştır. İşçi ve işverenlerden elde edilen bulgular ışığında pozitif bir güvenlik kültürü oluşturulmasının gerekliliği vurgulanarak, bu açıdan farklı aktörlere düşen görevler ve öneriler sunularak çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
Preventing work-related accidents and ensuring employees being well physically, mentally and socially are related to ensuring occupational safety in the workplace. In order to prevent occupational accidents, it is necessary to determine how the employees perceive the safety climate in the organization and the employers' approach to safety and the factors that affected them are.
Within the scope of this study, the factors affecting the occupational safety climate in terms of workers and employers working in the construction sector were tried to be put forward by using a mixed method. In the quantitative research, which is the first stage of the mixed method, survey method has been applied to the workers working in the construction sector in Aydın. 
According to the results no significiant difference was found between safety climate and marital status, education and age variables. On the other hand, a meaningful difference was found between safety climate and term of office, working positions of the employees, working in shifts, whether having a work accident, the number of people in the place of work and the working status of the employees. After determining the factors affecting the safety climate for the workers via quantitative research, the qualitative part of the study was completed by interviewing the employers with semi-structured questionnaires in order to reveal the reasons of these factors from the employer perspective. As a result of interviews with employers, it was found that the size of the organization, the level of education of the workers, the situation of whether having an occupational accident, the supervision by the authorized people affect the perceptions of the workers about the safety climate. 
The study was concluded by emphasizing the necessity of creating a positive security culture in the light of the findings obtained from the employees and employers, and by presenting the tasks and suggestions of different actors in this respect.