Televizyonda yayınlanan magazin programlarında tüketim kültürü olgusu
The phenomenon of consumer culture on celebrity TV shows
Yazar: HÜSEYİN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Magazin = Magazine ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture

Özet:
Medyanın son yıllardaki hızlı gelişmesi, tüketim kültürünün gelişmesine neden olmuştur. Medya, tüketim kültürünün oluşturulmasında ve dağıtılmasında etkili olmaktadır. Son yıllarda tüketim kültürünün yaygınlaşmasıyla birlikte televizyondaki program türleri yeniden şekillenmiştir. Bu program türlerinden birisi olan magazin programları tüketim kültürünün yaygınlaşmasında etkin rol üstlenmektedir. Bu doğrultuda magazin programlarındaki ticari yapının ağırlık kazanmasını sağlayan tüketim kültürü bağlamının açımlanması amaçlanmaktadır. Türk televizyonlarında yayınlanan magazin programları son yıllarda yaşanan değişim sonucu tekrar şekillenmiş ve ticari televizyonun tipik örneği haline gelmiştir.Magazin Programları; şarkıcı, manken gibi ünlü kişilerin yaşamlarını sunarken beraberinde tüketim kültürünü de izleyicilere empoze edilmektedir. Bu programlar, tüketim kültürünün aktif temsilcisi durumundadır ve gündemi sıkı bir şekilde takip ederek; şarkıcıları, şarkıcıların ürünlerini izleyicilere sunmaktadır. Tüketim kültürü izleyicilere aktarılarak, izleyicilerin yaşamlarında değişiklik yaratmayı ve tüketimin teşvik edilmesi hedeflenmektedir.Bu çalışmanın amacı: Televizyonda yayınlanan magazin programlarında tüketin kültürü olgusunu belirlemektir. Bunun yanında magazin programlarında bulunan tüketim kültürü unsurlarının televizyonun ticarileşmesine katkıda bulunduğunu ve bu unsurların kişiler ile programlarda kullanılan materyaller ile aktarıldığını tespit etmek gerekmektedir.Bu amaçla, 31 Aralık 2005 ile 5 Şubat 2006 tarihleri arasındaki 6 hafta boyunca Türkiye'de en çok izlenen 4 televizyon kanalında yayınlanan 4 magazin programı kaydedilmiştir. Bu programlarda tüketim kültürü unsurları içerik çözümlemesi tekniği ile aranmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, magazin programlarında kendisi de bir tüketim kültürü ürünü olan şarkıcıların çoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. Giyim tarzları, mekanlar, kendini gündeme getirme mesajları ve ürünlerin sayıca fazlalığı, izleyicilere aktarılan materyallerin tüketim kültürü unsurlarından oluştuğunu ortaya koymuştur. Magazin programları içerisindeki tüketim kültürü unsurları ile hem şarkıcının, hem şarkıcının ürünlerinin, hem de kanalın veya televizyon programının tanıtımı ya da satışı yapılmaktadır. Televizyonun içinde ne kadar tüketim unsuru varsa, o kadar ticarileşmiştir. Zaten içerik çözümlemesi sonuçları, bu programların içerisindeki tüketim kültürü unsurlarının varlığını ortaya koymaktadır.Bu araştırmaya göre, magazin programları televizyon içeriğinin ticarileşmesinin tipik örneğini teşkil etmektedir.Anahtar Sözcükler1. Televizyon2. Magazin Programları3. Tüketim Kültürü

Abstract:
The rapid development of the media caused the developing of consumption culture in recent years. Media is effective on producing and spreading the consumption culture. Television program genres are reshaped together with developing of consumer culture in recent years. Celebrity shows which is one of these television program types are very effective on spreading of the consumption culture. Hence, It?s purposed that paraphrasing context of the consumption culture that makes commercial structure of the celebrity shows. The celebrity shows in Turkish televisions are reshaped by the changes in recent years and becomed the typical sample of the commercial television.Celebrity shows imposes consumption culture on audiences by presenting famous people like singers or models. These programs are the active presenter of consumption culture and presents singers, singers work by following agenda. It?s aimed at making a change on audiences life and encouraging the consumption culture with celebrity shows.The aim of this thesis is to determine the fact of the consumption culture in television celebrity shows. Besides, it must be determined that consumption culture elements in celebrity shows help television stations to commercialize and these elements transfered by materials and actors/actresses in celebrity shows.For this purpose, 4 celebrity shows in 4 different television stations are recorded for 6 weeks between December 31, 2005 and February 5, 2006. Consumption culture is searched by content analysis.As an outcome, singers-that are products of consumption culture- are seen as a majority in these shows. Dressing styles, spaces, messages for being popular, exposes that the elements transfered to spectators are elements of consumption culture. By using consumption culture elements in celebrity shows promotion and sale of singer, products of singer and show are being made. Consumption elements in a television station are indicators of commercialized mentality. Outcomes of content analysis put forward the elements of consumption culture.This thesis claims that celebrity shows are typical samples of commercialized television content.Key Words1. Television2. Celebrity Shows3. Consumer Culture