Yöneticilerin karanlık kişilik özellikleri ile çalışan motivasyonu arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolü
The moderating role of psychological resilience in the relationship between managers' dark personality traits and employee motivation
Yazar: RABİA AKSÜT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ GEDİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Karanlık kişilik özellikleri = Dark personality traits ; Makyavelizm = Machiavellianism ; Motivasyon = Motivation ; Narsisizm = Narcissism ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Psikopati = Psychopathy ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yöneticiler = Managers ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Kökenleri insanlığın varlığına uzanan kişilik kavramı, bireyleri birbirinden ayıran özellik ve davranışları ifade eder. Bu çalışmada literatürde "karanlık üçlü" olarak kavramsallaştırılan ve kişiliğin karanlık yönüne vurgu yapan kişilik özellikleri ele alınmıştır. Motivasyon ise bireyleri herhangi bir işi geçekleştirmek için teşvik eden bir güdü olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada iş hayatında önemli bir unsur olan çalışanların genel iş motivasyonları incelenmiştir. Ayrıca çalışmada bireysel bir farklılık olan ve bireylerin zorlu durumlarla başa çıkma ve bu zorlu durumdan olumlu çıktılar elde etme becerisini tanımlayan psikolojik sağlamlık konusu ele alınmıştır. Bu çalışmada söz konusu kavramlar arasındaki ilişkilerin nicel yöntemler kullanılarak incelenmesi amaçlanmış, yöneticilerin karanlık üçlü kişilik özellikleri ile çalışan motivasyonu arasındaki negatif ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolünün bulunup bulunmadığı araştırılmıştır.
Çalışma kapsamında Malatya ilinde hizmet sunan Büyükşehir ve Battalgazi Belediyeleri'nde farklı birimlerde görev yapan ve farklı unvanlara sahip 251 personele elden veri toplama yöntemi ile anket uygulanmış ve çalışanların yöneticilerinden algıladıkları karanlık üçlü kişilik özelikleri ile motivasyon ve psikolojik sağlamlık düzeyleri ölçülmüştür. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 22 programı kullanılarak test edilmiş ve yöneticilerin karanlık üçlü kişilik özelikleri ile çalışan motivasyonu arasındaki ilişki ile bu ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolü incelenmiştir.
Veri analizinden elde edilen bulgulara göre; karanlık üçlü kişilik özelliklerinin toplam skoru ve alt boyutlarının (Makyavelizm, Narsisizm, Psikopati) çalışanların motivasyonları ile negatif yönde ilişkili olduğu ve bu ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolünün bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The concept of personality, which has its origins in the existence of humanity, expresses the characteristics and behaviors that distinguish individuals from one another. In this study, personality traits that are conceptualized as the "dark triad" in the literature and that emphasize the dark side of personality are discussed. Motivation, on the other hand, refers to a motive that encourages individuals to carry out their work. In this study, the general work motivation of employees, which are an important component of business life, was examined. Additionally, psychological resilience, an individual difference variable that is defined as the ability of individuals to cope with difficult situations and to obtain positive outcomes from this difficult situation, was discussed in this study. It was the goal of this study to examine the relationship between the concepts in question using quantitative methods, and to investigate whether psychological resilience moderates the negative relationship between managers' dark triad personality traits and employee motivation.
Within the scope of the study, a hand-distributed questionnaire was administered to 251 staff operating with different titles and in different units of the Metropolitan and Battalgazi Municipalities in Malatya. This questionnaire measured employees' perceptions regarding their managers' dark triad personality traits and their own motivation and psychological resilience levels. The data obtained from the questionnaires were tested using the SPSS 22 program, and the relationship between managers' dark triad personality traits and employee motivation as well as the moderating role of psychological resilience in this relationship were examined.
Based on the findings from the data analysis, it has been determined that both the total score and the sub-dimensions of managers' dark triad personality traits (Machiavellianism, Narcissism, Psychopathy) are negatively related with employee motivation, and psychological resilience plays a moderating role in this relationship.