Dirençli status epileptikus nedeniyle tiyopental kullanılan hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients WHO used thiopental DUE to refractory status epilepticus
Yazar: AYKUT UYAR
Danışman: PROF. DR. ESRA ŞEVKETOĞLU ; DOÇ. DR. GONCA BEKTAŞ ; DR. NİHAL AKÇAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Status epilepticus = Status epilepticus ; Tiyopental = Thiopental ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric

Özet:
Amaç: Status epileptikus (SE) çocukluk çağının en yaygın nörolojik acillerinden
biridir. SE, son yıllarda tedavide ilerlemelere rağmen önemli mortalite ve morbidite
sebebidir. Dirençli status epileptikus (DSE), birinci basamak anti epileptik ilaç (AEİ)
ve ikinci basamak AEİ uygulandıktan sonra devam eden nöbet aktivitesi olarak
tanımlanır. Çocukluk çağında DSE tedavisine ilişkin yeterli randomize kontrollü
çalışma mevcut değildir ve literatürde önerilen tedaviler arasında fikir birliği
bulunmamaktadır. Biz de bu amaçla DSE tanısı alan ve midazolam infüzyonu ile nöbet
kontrolü sağlanamayan hastalarda tiyopentalin, çocukluk çağı DSE tedavisindeki
etkinliğini ve güvenilirliğini göstermeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma
Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde gerçekleştirildi. Ocak 2017 ile Temmuz
2020 tarihleri arasında DSE nedeniyle tiyopental tedavisi alan 1 ay-18 yaş arası 25
hasta dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, doğum haftası, yenidoğan yoğun bakım
yatış öyküsü, epilepsi öyküsü, nöbetin ilk başlangıç zamanı, ailede epilepsi varlığı ve
AEİ ilaç kullanımı olup olmadığı, konvülziyon özellikleri, DSE tipi, etiyolojisi,
hastaların taburculuktaki son nörolojik durumları, tiyopental tedavisinin özellikleri,
yan etkileri ve tetkik sonuçları retrospektif olarak hasta dosyalarından incelendi.
Bulgular: Hastaların %52'si (n=13) erkek, %48'i (n=12) kızdı. Hastaların yaş
ortalaması 86,74 aydı (4-210 ay). Hastaların %92'sinin (n=23) term doğum, %8'inin
(n=2) preterm doğum öyküsü mevcuttu. Hastaların %36'sında (n=9) epilepsi tanısı,
%28'inde (n=7) yenidoğan döneminde yatış öyküsü, %8'inin (n=2) ailesinde epilepsi
öyküsü ve %8'inin (n=2) ailesinde febril konvülziyon öyküsü mevcuttu. Hastaların
nöbet tipleri incelendiğinde; %60'ı (n=15) jeneralize, %40'ı (n=10) fokal başlangıçlı
jeneralize, etiyolojileri incelendiğinde; %48'i (n=12) akut, %28'i (n=7) ilerleyici,
%24'ü (n=6) önceden edinilmiş olduğu görüldü. Hastaların ilk 24 saat tansiyon
v
değerleri incelendiğinde %40'ında (n=10) hipotansiyon saptandı. Hastaların %48'inde
(n=12) tiyopental tedavisi sonrası inotrop tedavi ihtiyacı görüldü. Tiyopental tedavisi
öncesinde %20 (n=5) hastanın mekanik ventilatör ihtiyacı vardı. Tiyopental tedavisi
başlanacak bütün hastalar entübe edilip mekanik ventilatöre bağlandı. Hastaların
toplam ventilasyon ihtiyacı 7 ile 1200 saat arasında değişmekte olup, ortalama
268,36±317,99 saatti. Hastaların %44'ünde (n=11) lenfopeni, %32'sinde ise (n=8)
anemi, %24'ünde (n=6) akut böbrek hasarı, %16'sında (n=4) sepsis, %12'sinde (n=3)
ventilatör ilişkisi pnömoni, %12'sinde (n=3) tromboemboli, %12'sinde (n=3)
lökopeni, %8'sinde (n=2) aritmi, %8'inde (n=2) akut karaciğer hasarı görüldü.
Çalışmamızda DSE tedavisinde tiyopentalin %84 etkin olduğu saptandı. Tiyopental
infüzyon tedavisine yanıt alınan ve alınmayan hastalarda değişkenler arasında
istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05).
Sonuç: Tiyopental tedavisinin yan etkilerinin en sık kardiyovasküler ve solunum
sistemi üzerine olduğu ayrıca immünsüpresif etkisi nedeniyle enfeksiyonlara yatkınlık
oluşturduğu gözlendi. En sık yan etki olarak hipotansiyon izlendi ancak sıvı ve/veya
inotrop tedavisi ile bütün hastaların tansiyonları kontrol altına alındı. Sonuç olarak
tiyopental tedavisinin, çocukluk çağında DSE tedavisinde nöbet kontrolünü sağlamada
etkin ve görece güvenilir olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: çocuk, çocuk yoğun bakım, dirençli epilepsi, dirençli status
epileptikus, status epileptikus, tiyopental

Abstract:
Aim: Status epilepticus (SE) is one of the most common neurological emergencies of
childhood. SE is an important cause of mortality and morbidity despite advances in
treatment in recent years. Refractory status epilepticus (RSE) is defined as seizure
activity that continues after administration of a first-line anti-epileptic drug (AED) and
a second-line AED. There are no adequate randomized controlled studies on the
treatment of RSE in childhood, and there is no consensus among the treatments
recommended in the literature. For this purpose, we aimed to demonstrate the efficacy
and safety of thiopental in the treatment of childhood RSE in patients who were
diagnosed with RSE and whose seizure control could not be achieved with midazolam
infusion.
Materials and Methods: Our study was carried out in the Pediatric Intensive Care
Unit of Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital. Twenty-five
patients aged 1 month to 18 years who received thiopental therapy for RSE between
January 2017 and July 2020 were included. Patients's age, gender, week of birth,
history of neonatal intensive care hospitalization, epilepsy history, first onset of
seizure, family history of epilepsy and AED drug use, convulsion characteristics, RSE
type, etiology, last neurological status of patients at discharge, characteristics of
thiopental treatment, side effects and examination results were reviewed
retrospectively from patient files.
Results: Of the patients, 52% (n=13) were male and 48% (n=12) were female. The
mean age of the patients was 86.74 months (4-210 months). There was a history of
term delivery in 92% (n=23) and preterm delivery in 8% (n=2) of the patients. Epilepsy
was diagnosed in 36% (n=9) of the patients, a history of hospitalization in the neonatal
period in 28% (n=7), a family history of epilepsy in 8% (n=2), and a family history in
8% (n=2). There was a history of febrile convulsions. When the seizure types of the
patients were examined; 60% (n=15) were generalized, 40% (n=10) had focal onset,
when their etiology was examined; 48% (n=12) were acute, 28% (n=7) progressive,
vii
and 24% (n=6) were previously acquired. When the blood pressure values of the
patients were examined in the first 24 hours, hypotension was found in 40% (n=10).
Inotropic treatment was required after thiopental treatment in 48% of the patients
(n=12). Before treatment with thiopental, 20% (n=5) patients needed mechanical
ventilator. All patients who were to be treated with thiopental were intubated and
connected to a mechanical ventilator. The total ventilation need of the patients varied
between 7 and 1200 hours, with an average of 268.36±317.99 days. 44% (n=11) of the
patients had lymphopenia, 32% (n=8) anemia, 24% (n=6) acute kidney injury, 16%
(n=4) sepsis, 12% (n=3) ventilator association pneumonia, 12% (n=3)
thromboembolism, 12% (n=3) leukopenia, 8% (n=2) arrhythmia, 8% (n =2) acute liver
injury was observed. In our study, thiopental was found to be 84% effective in the
treatment of RSE. There was no statistically significant difference between the
variables in patients who received and did not respond to thiopental infusion therapy
(p>0.05).
Conclusion: It was observed that the side effects of thiopental treatment were mostly
on the cardiovascular and respiratory systems, and it also caused susceptibility to
infections due to its immunosuppressive effect. The most common side effect was
hypotension, but all patients's blood pressure was controlled with fluid and/or inotropic
therapy. In conclusion, we think that thiopental treatment is effective and relatively
safe in providing seizure control in childhood RSE treatment.
Key words: child, pediatric intensive care unit, refractory epilepsy, refractory status
epilepticus, status epilepticus, thiopental