Normal ve ektopik yerleşimli paratiroid adenomlarının SPECT ve planar görüntülerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective evaluation of SPECT and planar images of normal and ectopic localized parathyroid adenomas
Yazar: ÜLKÜ KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ SARIKAYA
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Paratiroid bezleri = Parathyroid glands ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases ; Paratiroid neoplazmları = Parathyroid neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Teknesyum = Technetium

Özet:
Hiperparatiroidizm toplumda sık görülen bir endokrin bozukluk olup, parathormon sentez ve salınmasında artışla karakterizedir. Asemptomatik hastaların tedavisi medikaldir fakat semptomatik hastalar erken cerrahi rezeksiyona htiyaç duymaktadırlar. Cerrahi için tek taraflı boyun diseksiyonu gittikçe yaygınlaşan bir uygulamadır. Radyonüklid sintigrafi, paratiroid adenomunu saptamada kesinliği kanıtlanmış bir yöntemdir. Günümüzde paratiroid görüntülemede kullanılan ana nükleer tıp yöntemi dual faz Tc99m sestamibi görüntülemesidir. Paratiroid bezlerinin normal yerleşim yeri tiroid bezinin arkasıdır. Bununla birlikte farklı lokalizasyonlarda da yerleşebilirler. Bez ağırlığı, oksifilik hücre içeriği, P- glikoprotein üretimi gibi farklı faktörler adenomların Tc99m sestamibi'yi tutma miktarını etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı ektopik ve normal yerleşimli gruplar arasında sintigrafik ve biyokimyasal veriler (erken paratiroid/tiroid oranı, geç paratiroid/tiroid oranı, erken/geç oranı, retansiyon indeksi, serum intakt parathormon, kalsiyum ve fosfor seviyeleri) açısından fark olup olmadığını ve bu verilerin korelasyon gösterip göstermediğini araştırmaktı.Hastalar adenom yerleşimine göre iki gruba ayrıldı (14 Erkek, 45 Kadın, ortalama yaş 53). Grup 1, ektopik yerleşimli 28 hastadan ve grup 2 ise normal yerleşimli 37 hastadan oluşturuldu.Retansiyon indeksi, erken paratiroid/tiroid oranı, geç paratiroid/tiroid oranı ve erken/geç oranı açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi (ektopik yerleşimli grup için 17.88±17.51, 1.10±0.45±0.4, 0.86±0.12; normal yerleşimli grup için 20.29±24.94, 1.16±0.22, 1.33±0.35, 0.85±0.11).Diğer yandan hem ektopik grup hem de normal grup için erken P/T oranı ve geç P/T oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı.Normal yerleşimli grupta sintigrafik parametreler, serum kalsiyum, fosfor ve PTH değerleri ile korele değildi. Buna karşılık ektopik yerleşimli grupta RI ile serum kalsiyum ve fosfor değerleri arasında önemli pozitif korelasyon vardı. Ayrıca erken P/T ve kalsiyum arasında da tıpkı erken/geç oranıyla kalsiyum ve fosfor arasında olduğu gibi zıt yönde önemli korelasyon vardı.Çalışmamızın sonuçları intravenöz sestamibi enjeksiyonundan sonra ideal görüntüleme zamanının her iki grup için de 2.-3. saat olduğunu göstermektedir. Ektopik grupta kalsiyum, fosfor ve sestamibi retansiyonu arasındaki ilişki olması, sestamibi görüntülemesi öncesinde serum kalsiyum ve fosfor seviyelerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini desteklemektedir.

Abstract:
Hyperparathyroidism is a common endocrine disorder of general population and characterized by excessive secretion of parathyroid hormone by parathyroid glands. Treatment of asymptomatic patients is medical but symptomatic patients needs early surgical treatment. Unilateral neck exploration is becoming most popular surgical method. Radionuclide scintigraphy has proved to be a reasonably accurate method for locating parathyroid adenoma or hyperplasia. Dual phase Tc99m sestamibi imaging is main nuclear medicine method at present day. Normal localization of parathyroid glands is the side posterior of thyroid gland. However, sometimes placed different localization. Different factors such as gland weight, oxyphil cell content and P-glycoprotein expression effect sestamibi uptake of parathyroid adenomas. The aim of this study was to evaluate the difference of scintigraphic and biochemical parameters between ectopic and normal localized adenomas and to evaluate correlation of these parameters (early parathyroid/thyroid ratio, late parathyroid/thyroid ratio, early/late ratio, retention index, serum intact parthormone, calcium and phosphorus values ).The patients were divided into two groups according to adenoma location (14 Male, 45 Female; mean age 53 yr). Group 1 consisted of 28 patients with ectopic location, and group 2 consisted of 37 patients with normal location.Statistically significant differences were not seen between retention index, early parathyroid/thyroid ratio, late parathyroid/thyroid ratio and early/late ratio for both groups (17.88±17.51, 1.10±0.45±0.4, 0.86±0.12 for ectopic group; 20.29±24.94, 1.16±0.22, 1.33±0.35, 0.85±0.11 for normal location group). Otherwise, for both ectopic and normal location groups, there was significant difference between the early parathyroid/thyroid ratio and late parathyroid/thyroid ratio. Scintigraphic parameteres of normal location group did not correlate with serum calcium, phosphorus and parathyroid hormone values. However, in the ectopic locatin group, there was significant positive correlation between retention index and serum calcium and phosphorus values. Besides, there was a significant adverse correlation between early parathyroid/thyroid ratio and calcium values, as well as between early/late ratio and serum calcium and phosphorus values.The results of our study show that the optimal imaging times after intravenous injection of sestamibi are 15 min and 2 hour for both groups. The fact of a relation between calcium, phosphorus and sestamibi retention in ectopic location group suggests that calcium and phosphorus levels should be considered prior to sestamibi imaging.