Alkaptonüri hastalarının klinik izlemi ve genotip-fenotip ilişkisi
Clinical follow-up of alkaptonuria patients and genotype-phenotype correlation
Yazar: ALPER İLKER AKBABA
Danışman: PROF. DR. ALİ DURSUN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alkaptonüri = Alkaptonuria ; Fenotip = Phenotype ; Genler = Genes ; Genotip = Genotype ; Mutasyon = Mutation ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Beslenme ve Metabolizma Ünitesi'nde alkaptonüri hastalarının dosyaları geriye dönük olarak incelenmiştir. Hastaların ortanca başvuru yaşı dokuz olarak bulunmuştur ve çocukluk çağında başvuran hastaların en sık başvuru sebebi idrar renginde koyulaşma iken adolesan ve erişkin yaş grubundaki hastalar eklem bulguları ile başvurmuşlardır. Hastalarda kardiyak tutulum saptanmamıştır. Üç hastada kristalüri ya da böbrek taşı saptanmıştır. Hastalarda homogentisik asit oksidaz (HGO) geninin tüm ekzonlarının taranması ile hastalarda 10 değişik mutasyon tespit edilmiştir. Mutasyonlardan 2 si yeni mutasyon olup bunlar Gly251Asp ve Val316Ile mutasyonlarıdır. Hastalarımızda en sık saptanan mutasyon S59fs ve R58fs mutasyonlarıdır. Hastalarımızda tespit edilen diğer mutasyonlar G161R ve N219S, H371fs, R330S, A218fs ve P274L mutasyonlarıdır. Pediatrik yaş grubundaki hastalara askorbik asit tedavisi denenmiş olup hiçbir hastaya nitisinone tedavisi denenmemiştir. İki hasta ochronotik artropati sebebiyle opere edilmiş olup, erişkin yaş grubunda olan tek hastaya dejeneratif artriti olması sebebiyle steroid olmayan anti inflamatuar ilaç ve immün supresif tedavi verilmiştir. Böbrek taşı olan hastaların hiçbirine medikal ya da cerrahi tedavi uygulanmamıştır. Mevcut çalışma grubunda genotip-fenotip korelasyonu saptanmamıştır.


Anahtar kelimeler: Alkaptonüri, homogentisik asit, homogentisik asit dioksijenaz,
HGD, mutasyon analizi

Abstract:
Hospital files of alkaptonuria patients being followed up in Nutrition and Metabolism Unit of Hacettepe University İhsan Doğramacı Child Health and İllness Hospital reviewed retrospectively. Their median diagnosis age was nine and in childhood age group the most common complaint was darkening of urine and in adolescence and adulthood main complaint was joint problems. None of the patients had cardiac problem. Three patients had either cyristaluria or renal stone. Ten mutation have been described and two of them were novel: Gly251Asp, Val316Ile. The most common mutations were S59fs, R58fs and most probably the origin of these mutations were Middle Asia. The other described mutations were G161R ve N219S, H371fs, R330S, A218fs ve P274L mutations. In pediatric age group ascorbic aicd treatment was the main treatment and nitisinone treatment wasn't used. Two patients were operated due to ochronotic artropathy. The only adult patient, that has developped degenerative artritis, has been treated with non-steroid anti-inflamatory drugs and immune supressives. Patients with renal stone were applied neither medical nor surgical treatment. In this studygroup genotype-phenotype correlation was not significiant.


Key Words: Alkaptonuria, homogentisic acid, homogentisic acid dioxigenase,
HGD, mutation analysis