Muhasebecilerin vergi ahlakının ve vergi uyumunun belirleyicileri üzerine bir uygulama
An application on determinants of accountants' tax morality and tax copmliance
Yazar: SONNUR AKTAŞ GÜZEL
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ÖZER
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dindarlık = Religiousness ; Muhasebeci = Accountant ; Tutumlar = Attitudes ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi adaleti = Tax equity ; Vergi ahlakı = Tax ethics ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergi uyumu = Tax compliance

Özet:
Bu çalışmada, bağımsız olarak faaliyet gösteren muhasebe meslek
mensuplarının vergi uyumu davranışı incelenerek; bu davranışı etkileyen
değişkenlerden vergi sistemine yönelik tutum, vergi ahlakı, vergi adalet algısı,
hükümete duyulan güven, öznel norm ve dindarlık değişkenlerinin, vergi uyumu
üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek
amacıyla Türkiye'de bağımsız olarak faaliyet gösteren 392 muhasebe meslek
mensubu örneklem olarak ele alınmıştır. Bu örneklemden elde edilen veriler,
korelasyon, faktör ve regresyon analizi kullanılarak incelenmiştir.
Analiz sonucunda elde edilen bulgular, (1) öznel norm, vergi ahlakı ve vergi
sistemine yönelik tutumun vergi uyumu üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve pozitif
bir etkiye sahipken, hükümete duyulan güven, vergi adalet algısı ve dindarlığın vergi
uyumu üzerinde istatistiki olarak anlamlı olmadığı; (2) hükümete duyulan güven,
vergi adalet algısı ve vergi ahlakının vergi sistemine yönelik tutum üzerinde
istatistiki olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahipken, öznel normun istatistiki
olarak anlamlı ve negatif bir etkiye sahip olduğu ve dindarlığın vergi sistemine
yönelik tutum üzerinde istatistiki olarak anlamlı olmadığı ve (3) hükümete duyulan
güven ve öznel normun vergi ahlakı üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve pozitif bir
etkiye sahipken, vergi adalet algısı ve dindarlığın vergi ahlakı üzerinde istatistiki
olarak anlamlı olmadığını göstermektedir.

Abstract:
In this study, the tax compliance behavior of independent accounting
professionals is examined and among the variables that affect this behavior, the
effects of the variables of tax justice perception, attitudes towards the tax system, tax
morality, subjective norm, religiosity, and trust in government on tax compliance are
researched. 392 independent accounting professionals in Turkey were taken as
samples to examine the relationships between the variables. The data obtained from
this sample were examined using correlation, factor and regression analysis.
The findings obtained as a result of the analysis reveal that (1) While the
subjective norm, tax morality, and attitude towards the tax system have a statistically
significant and positive effect on tax compliance, trust in government, perception of
tax justice and religiosity are not statistically significant on tax compliance (2) While
trust in government, perception of tax justice, and tax morality has a statistically
significant and positive effect on attitude towards the tax system, the subjective norm
has a statistically significant and negative effect, and religiosity is not statistically
significant on the attitude towards the tax system, and (3) While trust in government
and the subjective norm have a statistically significant and positive effect on the tax
morality, perception of tax justice and religiosity are not statistically significant on
tax morality