Entegre katı atık yönetiminde kullanılan idari araçlar içinde ürün içerik standartlarının yeri
The place of minimum content standards in administrative tools used in the integrated solid waste
Yazar: BİLAL KAYAOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN SADOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Geri dönüşüm =   ; Katı atıklar = Solid wastes ; Tehlikeli atıklar = Hazardous wastes ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Doğanın tahribatının önüne geçilebilmesi ve insan sağlığının korunabilmesi için geliştirilmiş olan Entegre Katı Atık İdari Politika Araçları'ndan biri olan "Ürün İçerik Standartları" bu çalışmada detaylı olarak incelenmiştir. Ayrıca ürün içerik standartlarının neden önemli oldukları araştırılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda, ürün içeriklerinin ekonomik ve mali araçlarla ilişkisinin durumu, standartların zorunlu ya da isteğe bağlı olmaları durumunda uygulanabilirliği, uygulama biçimlerinin neler olduğu, gelişmiş ülkelerde bu standartların nasıl uygulandıkları ve uygulamanın sonucunda elde edilen kazanç ya da zararların neler olduğu, bu standartların insan sağlığı ve çevreyle olan yakın ilişkilerinin nasıl sürdürüldüğü, ürün içerik standartlarının uygulanması için kamu kurumlarına düşen yükümlülüklerin neler olduğu sorularına cevaplar verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Türkiye'de bu standartlara yönelik oluşturulan mevzuatın uluslararası mevzuatlara uygunluğu ve standartlar doğrultusunda ne tür faaliyetlerin yapıldığı da araştırılmıştır.

Bütün dünyanın gündeminde olan atıklar konusunun tam olarak anlaşılmadığı gerçeğinden yola çıkılarak yapılan bu çalışmada, "atık" ve "çöp" ayrımının ne olduğu da incelenmektedir. Çöpün değersiz olduğu kesin olarak kabul edilmektedir. Ancak atık konusu henüz bu kadar net bir şekilde tanımlanamamaktadır. Şöyle ki, yapılan bu çalışma neticesinde atığın çöpten çok farklı olduğu analizlerle ispat edilmeye çalışılmıştır. Başta hammadde olarak kullanılabilen atıkların, geri dönüşüm, geri kazanım ve yeniden kullanım gibi yöntemler sayesinde hem yan ürün olarak, hem de enerji tasarrufu açısından çok önemli bir madde/materyal olarak kullanılabildiği görülmektedir. Ayrıca firmaların üretim ağlarını ürün içerik standartları kapsamında düzenlemelerinin firmaları ilgilendiren avantaj ve dezavantajları araştırılmıştır.

Türkiye'de ürün içerik standartlarına ilişkin mevzuat örneklerinin ve uygulamalarının var olup olmadığı incelenmiştir. Mevzuatta standartlara ilişkin nasıl bir yol belirlendiği ve herhangi bir yaptırımın var olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca Türkiye'deki vatandaşların içerik standartlarına yaklaşımları da incelenmiştir.

Abstract:
In this study, "MinimumContent Standards" which are one of the Integrated Solid Waste Administrative Policy Tools, which are developed for, prevent the destruction of nature and to protect human healthhave been examined in detail. It was also investigated why product content standards are important.As a result of the researches, it has been tried to give answers to the questions about the status of the relationship of product contents with economic and financial instruments, the applicability of the standards if they are compulsory or optional, what are the application formshow these standards are applied in developed countries and what are the gains or losses as a result of the application, how these standards are maintained in close relations with human health and environment,and to think about the obligations of public institutions to implement product content standards.In addition, Turkey'slegislation created for content standards were investigated in compliance with international regulations and what kinds of activities are carried out in accordance with the standards, as well.

It is also examined that the distinction, which is in the agenda of these days between "waste" and "garbage", is not fully understood from the whole world. It is accepted that garbage is precisely worthless. However, the issue of waste has not yet been so clearly defined. As a result of this study, it was tried to be proved by analysis that the waste is very different from the garbage. It can be seen that wastes that can be used as raw materials in the first place can be used both as a by-product and by being a very important substance/material in terms of energy saving thanks to the methods such as recycling, recovery and re-use.Furthermore, the advantages and disadvantages of firms' regulation for minimum content standards were examined.

It is examined whether there is the example of legislation related to product content standardsand applications. It has been investigated how the legislation sets the way for standards and whether there is any sanction.It has also examined the approaches to the standard content of the citizens of Turkey.