Anadolu duvar resimlerinde konular
Subjects in Anatolian wall paintings
Yazar: ŞULE ZİLCİOĞLU YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ORHAN BİNGÖL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Duvar resimleri = Wall paintings ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Resimler = Pictures ; Roma Dönemi = Roman Period

Özet:
Bu tezde; Anadolu Duvar Resimleri konulan açısından incelenmiştir. Tezin amacı; konuların dönemlere göre gelişimini ve çeşitliliğini ortaya koymak ve duvar resimlerinde yer alan konuların bulundukları mekan ile ilişkisini saptamaktır. Çalışmanın başlangıcında yapılan geniş literatür taraması sonucunda; Anadolu duvar resimlerine ait ilk konulu örneğin Altıntepe'de "Kabul Salonu ve Mabet Saray", olarak adlandırılan yapılarda bulunduğu görülmüştür. Böylece çalışmanın başlangıç tarihi M.Ö. 8 yy. olarak belirlenmiştir. Roma dönemi ile birlikte günlük yaşamdan sahnelerin duvar resimlerinde sık yer alması ve hıristiyanlığın etkisiyle konularda görülen çeşitlilikten dolayı çalışma M.S. 5 yy. ile sınırlanmıştır. Çalışmanın giriş kısmında "Anadolu Duvar Resimleri hakkında çalışmalar bölümü ile bu araştırmaya temel oluşturan, duvar resimlerine ait önemli kaynaklara yer verilmiştir. Problem-Amaç bölümü ile çalışmanın amacı ayrıntılı olarak belirtilmiş ve yöntemde bu amaca ulaşmak için izlenen yol anlatılmıştır. İkinci bölümde Anadolu duvar resimlerindeki konular ayrıntılı bir şekilde kronolojik olarak, yerleşimlerin antik isimleri ile ele alınmıştır.Çalışmanın üçüncü bölümünü oluşturan sonuç kısmı da üç ana başlıktan oluşmaktadır. Birincide; "Anadolu Duvar Resimlerindeki Konuların Belirlenmesinde Karşılaşılan Güçlükler" anlatılmıştır. İkinci bölümde "Duvar Resimlerinde İşlenen Konuların Bulundukları Mekan ile İlişkisi" ortaya konulmaya çalışılmıştır. İki yan başlık altında ele alman bu bölümde; ilk olarak "Mezarlarda Bulunan Duvar Resimlerindeki Konular" ele alınmıştır. Gordion, Kızılbel, Karaburun, Aktepe, Harta, Tatarlı, Vize, Sardis, Anemurium, Philadelphia gibi şehirlerde bulunan örneklerde dini konuların işlendiği görülmüştür. Cenaze töreni, cenaze alayı, ahiret inancı ile ilgili sahneler, Yunan mitolojisinden alınmış konular ve cenneti sembolize eden ideal manzaralar görülmektedir. İkinci olarak ele alınan başlıkta; "Diğer Yapılardaki Duvar Resimlerinde Konular" dır. Bu konular dönemlere göre farklılık göstermektedir. Urartu' da resimler mekanlarla önemli bir ilişki içindedirler. Mimarideki simetri anlayışı resimlerde de hakimdir. Konular ise dinsel içeriklidir. Hellenistik dönemle birlikte günlük yaşamdan sahneler görülmeye başlanır ve Roma dönemi ile birlikte konularda çeşitlilik göze çarpar. En güzel örneklerini Ephesos'da gördüğümüz resimlerde günlük yaşamdan sahneler, tiyatro sahneleri, karikatürler, Yunan mitolojisinden sahneler olmak üzere çok çeşitli konuların işlendiği görülmektedir.

Abstract:
In this thesis, Anatolian wall paintings are examined according to their subjects. The aim of this research is to point out the development and the variation of the subjects in accordance with the period. Moreover, it aims to examine if there is a relation between the subjects of the wall paintings and their places where they are found. Various resources are examined throughout the research process. The first sample of the wall paintings with subject is founded in Altmtepe, in the buildings called "Reception Hall" and "Temple". As a result of these, the starting point of the thesis is dated 8 B.C. The thesis is limited to 5 A.D. due to the increase in scenes from everyday life during the Roman period and the variations in the subjects as a result of Christianity. In the introduction part of the thesis "Works about Anatolian Wall Paintings" and the main resources of wall paintings which have a great importance have been analyzed. In the problem part, the aim of the research and the solution to the problem is analyzed in detail. The subjects in the Anatolian wall paintings are examined in the chronological order and with their ancient names in the second part.