Kadastro paftalarının sayısallaştırılmasında deney tasarımı ve yapay sinir ağları yöntemleri
Experimental design and artificial neural networks methods for digitization of cadastral map sheets
Yazar: HAKAN DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ŞİŞMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bugüne kadar farklı zamanlarda farklı metotlar kullanılarak üretilen sayısal olmayan kadastro paftalarını sayısal hale getirirken doğruluk ve güvenirlik faktörleri araştırılmalıdır. Paftalardan sayısal veri elde etmek için kullanılan sayısallaştırma işleminde ekran koordinatları ile gerçek gerçek koordinatı bilinen noktalar arasında koordinat dönüşümü uygulanarak sayısal paftalar elde edilmektedir. 
Günümüzde veri elde etmekten çok, nitelikli ve doğru veri elde etmek yapılacak olan çalışmaların en önemli adımını oluşturduğu için sayısallaştırma işlemi sonucunda elde edilecek olan verilerin "doğru" ve  "güvenilir" olması için kullanılabilecek yöntemleri belirlemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır.
Bu çalışmada; sayısal olmayan kadastro paftalarının sayısallaştırılması işleminde deney tasarımı (DT) metodu ile çözüm ele alınmıştır. Bu işlemde tam faktöriyel deney tasarımı (TFDT) metodu kullanılmıştır. Sayısallaştırma işleminde sonuç değişkeni üzerinde etkisi olduğu düşünülen ortak nokta sayısı, pafta altlığı, çözüm yöntemi, ölçek, tarama çözünürlüğü ve koordinat sistemi faktör, karesel ortalama hata ise sonuç değişkeni olarak belirlenmiş ve paftaların sayısallaştırılması işlemindeki etkileri irdelenmiştir. 
Bu çalışmada ayrıca; Yapay sinir ağları (YSA) metodunun paftaların sayısallaştırılması işleminde kullanılabilirliği araştırılarak yapılan uygulama sonucunda bulunan karesel ortalama hata değeri, paftaların sayısallaştırılmasında yaygın olarak kullanılan koordinat dönüşüm yöntemlerinin (benzerlik ve afin)  sonuçlarından elde edilen karesel ortalama hata değeri ile karşılaştırılmıştır.
Bu çalışma ile; TFDT metodunun paftaların sayısallaştırılması işleminde oldukça etkin bir şekilde kullanılabileceği görülmüş olup, diğer jeodezik çalışmalarda da sonuç değişkenine etki eden faktörlerin etkisi belirlenmek istenildiğinde TFDT metodunun uygulanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. 
YSA metodu kullanılarak yapılan uygulamada ise; genel olarak paftaların sayısallaştırılması işleminde kullanılan koordinat dönüşüm yöntemlerinden benzerlik ve afin koordinat dönüşüm yöntemine alternatif olarak YSA metodunun da paftaların sayısallaştırılması işleminde kullanılabileceği sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Digital layouts by applying the coordinate transformation between the real actual coordinates of known points with coordinates on the screen digitization process used to obtain quantitative data are obtained from map sheet.
In this study; experimental design (ED)  process of digitization of non-digital cadastral map solution by the method are discussed. Full factorial experimental design as (FFED) method was used. Considered common number to have an effect on the outcome variable in the digitization process, map sheet layout, methods, scale, scan resolution and coordinate system factors, mean square error the effects on identified as the outcome variable and digitization of the layout process was discussed.
Also in this study; availability of digitization of layout of the (Artificial Neural Networks) ANN method of operation to investigate the implementations root mean square error value in the result sheet of digitization in the widely used coordinate transformation methods were compared with mean square error values obtained from the results.
With this study; The digitization of the layout of the operation has seen FFED method can be used quite effectively, also to determine the impact of factors affecting the desired outcome variables other geodetic studies have reached the conclusion of FFED method can be applied.
The practice of using ANN method; The overall result of the coordinate transformation methods used in the digitization process similar to the layout and as an alternative to affine coordinate transformation methods can be used in the process of digitization of the layout of the ANN method was obtained.