Akut yüzme egzersizi yaptırılan ratlarda selenyum uygulamasının lipit peroksidasyonu ve laktat düzeylerine etkisi
The effect of selenium application on lipid peroxidation and laktat levels of the rats that were given acute swimming exercise
Yazar: MUSTAFA AKIL
Danışman: PROF. DR. ÜMİT GÜRBÜZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Egzersiz = Exercise ; L-laktik asit = L-lactic acid ; Selenyum = Selenium

Özet:
Bu çalışmanın amacı da akut yüzme egzersizi yaptırılan ratlarda, selenyum uygulamasının lipit peroksidasyonu ve laktat düzeylerini nasıl etkilediğinin araştırılmasıdır.Çalışma 32 adet Spraque ? Dawley cinsi erkek ratlar üzerinde, Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Deney Hayvanları ünitesinde gerçekleştirildi. Çalışma protokolü aynı fakültenin etik kurulu tarafından onaylandı.Çalışmada kullanılan deney hayvanları eşit sayıda 4 gruba ayrıldı.Grup 1: Genel kontrol grubu.Grup 2: Selenyum uygulanan kontrol grubu. 4 hafta süreyle intraperitonal (İP) olarak 0.6 mg\kg sodyum selenit/gün uygulanan grup.Grup 3: Yüzme kontrol grubu. Diyet takviyesi yapılmayan ve çalışmaların bitiminde 30 dakika akut yüzme egzersizi yaptırılan grup.Grup 4: Selenyum uygulanan yüzme grubu.Dört hafta süren çalışmanın bitiminde deney hayvanlarından dekapitasyonla alınan kan örneklerinde eritrositte GSH, serumda GPx, SOD ile plazma MDA ve laktat parametreleri kolorimetrik yöntemle, serum selenyum değerleri ise atomik emisyon cihazıyla tayin edildi.Çalışmada en yüksek MDA değerleri grup 3'de elde edildi (p<0.001). Grup 4'ün aynı parametresi grup 1 ve 2'den daha yüksekti (p<0.001). Grup 1 ve 2'nin MDA değerleri birbirinden farklı değildi. Grup 4 en yüksek GSH ve SOD seviyelerine sahipti (p<0.001). Grup 3'ün aynı değerleri grup 2'den farklı değilken, grup 1'den daha yüksekti (p<0.001). Grup 1 ve 2'nin GSH ve SOD seviyeleri arasında önemli bir farklılık yoktu. Serum GPx değerleri grup 4'de en yüksek (p<0.001), grup 3'de grup 1 ve 2'den daha yüksekti (p<0.001). Grup 1 ve 2'nin GPx değerleri birbirinden farklı değildi. Çalışmada en yüksek laktat düzeyleri grup 3'de elde edildi (p<0.001). Grup 4'ün aynı parametresi grup 1 ve 2'den daha yüksekti (p<0.001). Grup 1 ve 2'nin laktat düzeyleri arasında farklılık yoktu. Grup 2 en yüksek selenyum seviyelerine sahipti (p<0.001). Grup 4'ün selenyum seviyeleri grup 1 ve grup 3'den daha yüksekti (p<0.001). En düşük selenyum seviyeleri grup 3'de elde edildi (p<0.001).Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular ratlarda akut yüzme egzersizin selenyum düzeylerinde önemli bir baskılanmaya yol açtığını, selenyum uygulamasının antioksidan aktiviteyi artırarak serbest radikal oluşumunu önlediğini, yine selenyum uygulamasının laktat düzeylerinde baskılanmaya yol açarak yorgunluğu geciktirdiğini göstermektedir.Fizyolojik dozda selenyum uygulamasının sporcu sağlığı ve performansı yönünden faydalı olabileceği sonucuna varılmıştır.Anahtar Sözcükler: Selenyum, egzersiz, serbest radikaller, antioksidan aktivite, laktat.

Abstract:
The aim of present study was to investigate selenium supplementation on lipid peroxidation and lactate levels in rats with exposure to acute swimmimg exercise.Research was done on total Spraque-Dawley species male rats in Selcuk University, Experimental Animals Unit of Veterinary School. Experimental procedure was approved by ethic committe of unit.Animals were divided to 4 groups including same number in each group.Group 1: General control.Group 2: Selenium supplemented group. Sodium selenite was supplemented by intraperitoneally 0.6 mg/kg/day for 4 weeks.Group 3: Swimming control group. Rats were exposure to acute swimming exercise for 30 minutes.Group 4: Selenium supplemented and swimming group.Erythrocyte GSH, serum GPx, SOD and plasma MDA and lactate parameters were determined by colorimetric and serum selenium levels by atomic emission.The highest MDA levels were determined in group 3 (p<0.001). This parameter of group 4 was higher than groups 1 and 2 (p<0.001). There were no differences between groups 1 and 2 for MDA. Group 4 has the highest GSH and SOD levels (p<0.001). Similar parameters of group 3 were not diffrent from group 2, but higher than group 1 (p<0.001). GSH and SOD levels of group 1 and 2 were not differnt. Serum GPx levels were the highest in group 4 (p<0.001), grup 3 higher than those groups 1 and 2 (p<0.001). There was no differences between groups 1 and 2 for GPx levels. Highest lactate levels were determined in group 3 (p<0.001). This parameter in group 4 was higher than those groups 1 and 2 (p<0.001). There were no differences between groups 1 and 2 for lactate. Group 2 has the highest selenium levels (p<0.001). Group 4 selenium levels were higher than those group 1 and 3 (p<0.001). The lowest selenium levels were determined in group 3 (p<0.001).The present finding of experiments showed that acute swimming exercise caused significantly inhibion of selenium levels in rats, selenium supplementation prevents free radical production by increasing antioxidant activity. However, selenium supplementation delays to fatigue by causing inhibion of lactate production.Slenium supplementation in physiological doses may be useful to sportive health and performance.Key Words: Selenium, exercise, free radicals, antioxidant activity, lactate