Sporcuların spora olan bağlılıkları ile sporcu kimliklerinin incelenmesi
Examination of sports commitment and athletic identity of athletes
Yazar: İSMAİL AKKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSA ÇON
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Davranışsal bağlılık = Behavioral commitment ; Kimlik = Identity ; Kimlik yönelimi = Identity orientation ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın amacı sporcuların spora olan bağlılıkları ile sporcu kimliklerinin bazı sosyo-demografik özelliklere göre karşılaştırılması ve arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Araştırmanın evrenini Türkiye'de 2020-2021 sezonunda spor kulüplerinde çeşitli branşlarda görev alan sporcular, örneklemini ise Samsun'da 2020-2021 sezonunda aktif olarak görev alan sporcular arasından tesadüfi örnekleme yöntemi ile berlirlenmiş  40 futbol, 40 basketbol, 40 voleybol ve 41 güreş sporuyla ilgilenen aktif sporcu olmak üzere toplamda 161 gönüllü sporcu oluşturmaktadır.
Veri toplama aracı olarak iki ölçekten yararlanılmıştır. Bunların birincisi Brewer ve Cornelius (2001) tarafından geliştirilen Türkçeye uyarlaması ise Öztürk ve Koca (2013) tarafından yapılan Sporcu Kimliği Ölçeğidir. İkincisi ise Guillen ve Martinez-Alvarado (2014) tarafından geliştirilen Kayhan ve ark. (2020) tarafından Türkçeye uyarlanan Spora Bağlılık Ölçeğidir.
Araştırmada katılımcıların cinsiyet, yerleşim yeri, spor yaşı, yaş, eğitim durumu, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve aile gelir durumu değişkenleri açısından sporcuların sporcu kimlikleri ile spora bağlılık ölçeği toplam puanlar ve tüm alt boyutlar açısından anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan katılımcıların branş değişkeni açısından sosyal kimlik ve dinç olma alt boyutları ile spora bağlılık toplam puanlarında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Çalışmada güreş branşı puan ortalamasının diğer branşlardan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Katılımcıların sporcu kimlik durumları ile spora bağlılık düzeyleri toplam puanları arasında istatistiki olarak anlamlı zayıf düzey pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla sporcuların sporcu kimlik düzeyleri arttıkça zayıf düzeyde spora bağlı olma durumunun artacağı beklenmektedir.
 Sonuç olarak, çalışmada elde edilen veriler neticesinde katılımcıların, sporcu kimlik düzeyleri arttıkça spora bağlılık düzeylerinde zayıf düzeyde artış görüleceği beklenmektedir. İki durumun karşılıklı etkileşimini istenilen düzeye çıkartmak için sporcu kimliklerini ve spora olan bağlılığı arttırmaya yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Ayrıca sporcuların kimlik gelişimlerine katkı sağlanması amacıyla erken yaşta yapılan sportif faaliyetler, sporcu kimliğinin oluşması ve spora olan bağlılık düzeyini arttırılabilir. Bu bağlamda söz konusu sportif faaliyetlerin arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to compare sports commitment and athletic identities of athletes according to some socio-demographic characteristics and to examine the relationship between these. 
Population of the study consists of athletes in various branches in sports clubs during 2020-2021 season in Turkey, while the sample consists of a total of 161 volunteering athletes (40 in football, 40 in basketball, 40 in volleyball and 14 in wrestling) determined with random sampling method among athletes who were actively engaged in sports during 2020-2021 season in Samsun.
Personal Information form which was prepared by the researchers and which consisted of 9 questions, Athletic Identity Measurement Scale with 7 questions developed by Brewer and Cornelius (2001) and adapted into Turkish by Öztürk and Koca (2013) and The Sport Engagement Scale with 10 questions developed by Guillen and Martinez-Alvarado (2014) and adapted into Turkish by Kayhan et al. (2020) were used as data collection instruments. 
In the study, no statistically significant difference was found between athletic identity and sport engagement scale total scores and sub-dimension scores of the participants in terms of the variables of gender, place of residence, sport age, age, educational status, maternal educational status, paternal educational status and family income status. On the other hand, significant difference was found between the participants' social identity and vigorousness sub-dimension scores and sport engagement total sores in terms of the variable of branch. In the study, mean score of wrestling branch was higher than the other branches. Statistically significant, weak and positive correlation was found between athletic identity and sport commitment levels of the participants. Therefore, it is expected for athletes to have increased sport commitment as their athletic identity levels increase.  
As a result, it is expected for sport commitment levels to increase at a weak level as athletic identity levels increase. Studies to increase athletic identity and sport commitment should be conducted to maximize the interaction between the two situations. In addition, athletic identity and sport commitment can be increased with sport activities at early age in order to contribute to athletic identity development of athletes.