Çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının ilişki dinamiklerine etkisi: Dijital benlik
The impact of online dating applications on relationship dynamics: The digital self
Yazar: DİDEM KARASU TAŞÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENA AYDIN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı / Medya ve İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Günümüzde dijital çağın etkisiyle, ilişki kurma biçimleri önemli bir dönüşüm geçirmiş, geleneksel ilişki dinamikleri yerini dijital platformlar aracılığıyla başlayan ve gerçek hayatta devam eden hibrit ilişkilere bırakmıştır. Bu süreçte, çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının yaygınlaşması, bireylerin dijital benlik sunumları üzerinden kendilerini idealize ederek ilişkilerini başlatıp sürdürebildikleri yeni bir ilişki modelinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışmada çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının bireylerin benlik sunumlarına ve ilişki dinamikleri üzerine etkisi incelenmiş; çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, sanal ilişkilerin gerçek hayattaki ilişkilere etkisi bağlamında belirgin farklar bulunduğu ortaya konulmuştur. Araştırmada, çevrim içi arkadaşlık uygulamalarından Bumble'ı aktif olarak kullanan ya da hayatının bir döneminde kullanmış olan 12 katılımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş olup bu verilerin analiz edilmesi sonucunda araştırmanın bulgularına ulaşılmıştır. İnsan ilişkilerindeki değişen dinamiklerin anlaşılarak, dijital çağda sağlıklı ilişkilerin teşvik edilmesi için önemli bir kaynak olabilecek bu çalışmada; benlik sunumu kuramsal çerçevesinden Goffman'ın dramaturjik yaklaşımı, Cooley'in ayna benliği ve Mead'in genelleştirilmiş öteki teorileri ele alınmıştır. Çevrim içi platformların, insanların kendilerini idealize etme fırsatını sağladığı bir platform olarak; bireylerin kendilerini en iyi şekilde temsil etme eğiliminde oldukları, geleneksel flört dinamiklerinin yerini daha spontane ve bağlayıcı olmayan ilişkilerle değiştirdiği görülmüştür. Özellikle, çevrim içi arkadaşlık uygulamalarının, geniş bir partner havuzu sunarken, ilişkilerin yüzeyselleşmesine ve geçici olmasına neden olabildiği; potansiyel partnerlerle hızlı ve kolay bir şekilde tanışma fırsatı sunarken ayrılma gibi süreçleri de değiştirmekte ve hızlandırmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çıkarımların ışığında, dijital iletişim ve ilişki kurma süreçlerinin karmaşıklığını anlamak ve bu alandaki pratik ve sosyal etkileri değerlendirmek için gelecekte daha fazla araştırma ve uygulama ile belirli alt konuların daha derinlemesine incelenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çevrim İçi Arkadaşlık Uygulamaları, İlişki Dinamikleri, Benlik Sunumu, Kimlik İnşası, Dijital Benlik

Abstract:
With the impact of the digital age, relationship-building methods have undergone significant transformation, with traditional relationship dynamics giving way to hybrid relationships that begin on digital platforms and continue in real life. This study examines the influence of online dating applications on individuals' self-presentation and relationship dynamics, revealing significant differences in how virtual relationships impact real-life interactions as online dating apps become more widespread. Semi-structured in-depth interviews were conducted with 12 participants who either actively use or have used the online dating app Bumble at some point in their lives, and the analysis of these data led to the study's findings. By understanding the changing dynamics of human relationships, this study aims to be a valuable resource for promoting healthy relationships in the digital age, drawing on theoretical frameworks of self-presentation, including Goffman's dramaturgical approach, Cooley's looking-glass self, and Mead's theory of the generalized other. Online platforms have been seen as providing opportunities for individuals to idealize themselves, allowing them to present themselves in the best possible light, and shifting traditional dating dynamics towards more spontaneous and non-committal relationships. Specifically, online dating apps, while offering a broad pool of potential partners, have been found to contribute to the superficiality and transience of relationships, altering and accelerating processes such as meeting and breaking up. In light of these findings, the study suggests that further research and practical applications are needed to explore specific subtopics in greater depth, to better understand the complexities of digital communication and relationship-building processes, and to evaluate their practical and social impacts.
 
Keywords: Online Dating Applications, Relationship Dynamics, Self-Presentation, Identity Construction, Digital Self