Türkiye'de toprak havuzlarda yetiştiriciliği yapılan çipuralarda (sparus aurata) parazitolojik ve patolojik bulguların incelenmesi
The evaluation of parasitological and pathological findings in the earthen pond cultured gilthead SEA BREAM (sparus aurata) in Turkey
Yazar: METİN İLEMİN
Danışman: PROF. DR. HÜDAVERDİ ERER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Patolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Balık yetiştirme = Fish farming ; Balıkçılık = Fisheries ; Balıkçılık endüstrisi = Fishing industry ; Balıkçılık sektörü = Fish sector ; Paraziter hastalıklar = Parasitic diseases ; Parazitler = Parasites ; Parazitoloji = Parasitology ; Patoloji = Pathology ; Sparus aurata = Sparus aurata ; Çipura balığı = Seabream

Özet:
Toprak havuz yetiştiriciliği ya da bir başka ifade ile tarla balıkçılığı; doğal koşulların insan eli ve emeği ile tesis edilen toprak havuzlarda suni olarak oluşturulması sonucu yapılan balık üretimidir. Çipura (Sparus aurata Linnaeus, 1758; Sparidae) yetiştiriciliği ise ülkemizde 1980'li yıllardan sonra başlamış ve günümüze kadar artarak gelmiştir. Türkiye'de Çipuralar off-shore kafes sistemlerinde yetiştiriciliği yapıldığı gibi, deniz suyu ile beslenen ya da deniz suyunun yeraltından pompalanarak çıkarıldığı toprak havuzlarda da yoğun olarak yetiştirilmektedir. İşletmelerde ortaya çıkabilecek paraziter hastalıklara karşı tedavi ve korunmada, balık parazitlerinin ve dağılımları konusunun bilinmesi büyük önem taşır. Bu çalışma ile Türkiye'de toprak havuzlardaki çipura yetiştiriciliğinde karşılaşılan paraziter hastalıklar ve patolojik bulguları değerlendirildi. Bu maksatla Ocak-Haziran 2019 tarihleri arasında her ay düzenli olarak 4 işletmeden balık toplanarak toplamda 115 balık incelendi. Alınan balıkların detaylı parazitolojik incelemesi yapıldıktan sonra sistemik nekropsileri yapıldı. Nekropsi sonrası alınan organlara rutin tespit ve doku takip prosedürü uygulandı. Elde edilen parafin bloklardan 5µm kalınlığında kesitler alındı ve hematoksilen-eosin ile boyanarak ışık mikroskobunda incelendi. Natif muayene sonucu 115 çipura balığının 45'inde parazit tespit edildi. Bu parazitli balıklardan 38 tanesinde Trichodina spp. ve 22 tanesinde Amyloodinum ocellatum tespit edildi. Enfekte balıklardan 15 tanesinde her iki parazite birlikte rastlandı. 6 balıkta solungaçlarda histopatolojik olarak Epitheliyocystis vakası 10 balıkta nefrokalsinozis, 37 balıkta karaciğerde dejenerasyon ve yağlanma tespit edildi. Sonuç olarak deniz suyu içeren toprak havuzlarda üretilen çipuralarda parazitolojik etkenler ortaya konulmuş ve bu balıklarda Türkiyede ilk defa histopatolojik olarak Epitheliyocystis tespit edilmiştir.

Abstract:
In Turkey, Gilthead Sea bream (Sparus aurata Linnaeus, 1758; Sparidae) can be cultured both off-shore cage systems and earthen ponds which is fed with influent marine water or pumped spring water from underground. Earthen pond farming or in other word field fishery; this kind of farms are made by artificially creating natural conditions with established by human hand and labor. In Turkey, Gilthead Sea Bream is one the most common cultured species in the earthen ponds of Milas and it's farming starts after the 1980's and it has been obtained remarkable achievements.  Within this study aimed to identify the parasitological disease and their pathological findings of Gilthead Sea bream in earthen ponds. In order to analyze both parasitological and pathological aspects of the directly fish health threaten parasitic diseases in those facilities, fishes will be taken on every month regular basis between January 2019 to June 2019. For this purpose, 4 different earthen pond facility will be visited every month and 5 fish will be collected from each of those facilities. Totally 115 fish will be collected. The systematic necropsy will be performed after the parasitic examination is done. The organs taken after necropsy will be fixed in 10% buffered formolin solution and the routine tissue procedure will be applied to the samples taken after the trimming procedures. After this fixation, washing with tap water will be done, then ethanol, xylol and paraffin will be taken respectively and paraffin blocks will be obtained. Sections with a thickness of 5μm will be taken from the paraffin blocks and stained with hematoxylin-eosin and examined under light microscope. In the native examination, parasites were detected in 45 out of 115 sea bream fish. In 38 of these parasitic fish, Trichodina spp. and Amyloodinium ocellatum was detected in 22 of them. Both parasites were found together in 15 of the infected fish. Histopathologically, Epitheliocystis case was detected in the gills of 6 fish, nephrocalcinosis was found in 10 fish, and liver degeneration and fat were detected in 37 fish. As a result, parasitological agents were found in sea bream produced in earthen ponds containing sea water and Epitheliocystis was detected histopathologically in these fish for the first time in Turkey.