Bilişim teknolojilerinin kullanılabilmesinde öğretmenlerin eğitilmesine yönelik bir model denemesi: Artırılmış gerçeklik uygulaması örneği
A model trial for educating teachers in using information technologies: An example of augmented reality application
Yazar: MURAT EKİÇİ
Danışman: DOÇ. DR. CEMİL CAHİT YEŞİLBURSA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; sosyal bilgiler öğretimi bağlamında artırılmış gerçeklik uygulamasının kullanımını öğretmen adaylarının görüş ve deneyimleri çerçevesinden incelemektir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında sosyal bilgiler öğretimi bağlamında artırılmış gerçeklik öğretim etkinliklerinin oluşturulması Doğu Anadolu'da bir devlet üniversitesinde, oluşturulan artırılmış gerçeklik öğretim etkinliklerinin sosyal bilgiler dersinde uygulanması da Doğu Anadolu'da yer alan iki devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen, sosyal bilgiler eğitimi anabilim dalında öğrenim gören 29 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında artırılmış gerçeklik öğretim etkinlikleri geliştirme süreci toplam 14 hafta sürmüş ve bu sürece sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı 3. sınıfta öğrenim gören 15'i kız 14'ü erkek toplam 29 öğretmen adayı katılmıştır. Oluşturulan öğretim etkinlikleri 5., 6. ve 7. sınıf düzeylerinde ortaokullarda sosyal bilgiler dersinde uygulanmıştır. Farklı gün ve saatlerde gerçekleştirilen bu uygulamalar toplam 6 ders saati şeklinde gerçekleşmiştir. Araştırma sürecinde; kişisel bilgi formu, KEFE (SWOT) analiz formu, gözlem, araştırmacı günlüğü, yarı-yapılandırılmış görüşme, odak grup görüşmesi ve öğrenci ürünleri gibi çeşitli veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonrasında artırılmış gerçeklik uygulaması öğretmen adayları tarafından güzel, şaşırtıcı, dikkat çekici, eğlenceli ve kullanım açısından kolay olarak betimlenmiştir. Artırılmış gerçeklik öğretim etkinliği geliştirme sürecinde öğretmen adaylarının hazırbulunuşluk ve teknoloji okuryazarlık düzeylerinin düşük olduğu ve program kaynaklı olumsuzluk yaşadıkları bulgularına ulaşılmıştır. Bu sürecin mesleki gelişim, farkındalık, özgüven ve önyargıların kırılması gibi öğretmene yönelik katkılarının olduğu da dile getirilen diğer bulgular olmuştur. Öğretmen adayları, artırılmış gerçeklik öğretim etkinliklerinin sosyal bilgiler öğretimi bağlamında sınıflarda uygulanmasının öğrencilere, öğretmenlik mesleğine ve sosyal bilgiler öğretim programı veya programın uygulanma süreçlerine katkılar yapacağını vurgulamışlardır. Bu olumlu katkıların haricinde artırılmış gerçeklik öğretim etkinliklerinin sınıflarda uygulanma sürecinin öğretim programı veya programın uygulanma sürecine yönelik çeşitli zorlukları olduğu dile getirilmiştir. Bunlara ek olarak öğretmen adayları sosyal bilgiler öğretimi bağlamında artırılmış gerçeklik uygulamasının ileriki uygulamalarda kullanımına ilişkin çeşitli öneriler sunmuşlardır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the use of augmented reality application in social studies teaching within the freamwork of the opinions and experiences of pre-service teachhers. The research as carried out withh case study desing, one of the qualitative research approaches. The research was carried out in the spring semester of the 2018-2019 academic year. Within the scope of the study, the creation the creation of augmented reality teaching activities in the context of social studies teaching was carried out in a state university in Eastern Anatolia, and the application of the created augmented reality teaching activities in social studies lesson was carried out in two state middle schools in Eastern Anatolia. The study group of the research consists of 29 teacher candidates studying in the department of social studies education, selected by criterion sampling method. Within the scope of the research, the process of developing augmented reality teaching activities took 14 weeks in total, and a total of 29 social studies teacher candidates, 15 females and 14 males, who were studying in the third grade, participated in this process. The created teaching activities were applied in the social studies lesson at the 5th, 6th and 7th grades. These practices, which were carried out on different days and hours, took place in a total of 6 course hours. During the research process, various data collection tools such as personal information form, SWOT analysis form, observation, researcher diary, semi-structured interview, focus group interview and student products were used. The data were analyzed by content analysis method. After the analysis, the augmented reality application was described by the prospective teachers as good, surprising, remarkable, entertaining and easy to use. During the augmented reality teaching activity development process, it was observed that pre-service teachers' readiness and technology literacy levels were low, and it was found that they experienced negativity due to the program. Other results were expressed that this process contributed to the teacher such as professional development, awareness, self-confidence and breaking prejudices. The preservice teachers emphasized that the application of augmented reality teaching activities in classroom in the context of social studies teaching will contribute to the students, the teaching profession and curriculum or the implementation processes of the social studies curriculum. Apart from these positive contributions, participants stated that the application process of the augmented reality teaching activities in the classrooms has various difficulties in terms of the curriculum or the implementation process of the curriculum. In addition to these, prospective teachers made various suggestions regarding the use of augmented reality application in future applications in the context of social studies teaching.