Campanula L. (Campanulaceae) Subgenus campanula'nın Tracheliopsis (Buser) Damboldt seksiyonunun, taksonomisi ve filogenisi
Campanula L. (Campanulaceae) Subgenus campanula'nin Tracheliopsis (Buser) Damboldt seksiyonunun, taksonomisi ve filogenisi
Yazar: YUSUF ALTIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada Campanula L. (Campanulaceae) subgenus Campanula'nın Tracheliopsis (Buser) Damboldt, seksiyonunun taksonomisi ve filogenisi incelenmiştir. Literatüre göre, Tracheliopsis seksiyonu altında 10 tür bulunmaktadır. Bu taksonlardan bazılarını taksonomik olarak birbirinden ayırmak çok zordur.
Taksonomik problemlerin ortadan kaldırmasına yönelik, taksonların makro ve mikro morfolojileri ayrıntılı olarak incelenmiş, birbirleri ve yakın akraba taksonlar ile filogenetik yakınlıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma kapsamında ayrıntılı yurt içi ve yurt dışı herbaryum çalışmaları, detaylı arazi çalışmaları ve laboratuvar çalışmaları yapılmıştır. Makro morfolojik çalışmalar kapsamında hem arazi çalışmasında hem de laboratuvarda steryo mikroskop yardımıyla taksonomik öneme sahip tüm karakterler belirlenmiş ve ölçülmüştür. Mikro morfolojik çalışmalar kapsamında polen ve tohum yüzeylerinin ölçümleri için ışık mikroskobu ve elektron mikroskobu (SEM) ile ayrıntılı ölçümler yapılmıştır. Akrabalık ilişkilerini, türler arası ilişkileri ve evrimsel kökenleri ortaya çıkarmak için Filogenetik çalışmalar yapılmıştır. 
Çalışma sonucunda; taksonomik problemler ortadan kaldırılmaya çalışılmış ve taksonların akrabalık ilişkileri belirlenmiştir. Sonuç olarak Campanula buseri'nin oldukça varyetif bir tür olduğu görülmüş ve bu türden ayrılarak tanımlanan C. yaltirikii, C. silifkeensis, C. pubicalyx ve C. fruticulosa türlerinin C. buseri altında alttür olarak yer almasına karar verilmiş. C. buseri türü subsp. buseri, subsp. fruticulosa, subsp. pubicalyx, subsp. yaltirikii ve subsp. silifkeensis alt türlerine ayrılmıştır. Campanula bluemelii türünün ise Campanula buseri subsp. buseri'nin sinonimi olduğu kanısına varılmıştır. C. myrtifolia türü altında ise yeni bir varyete tanımlanmıştır (var. caerulea). Son yıllarda tanımlanan C. malatyaensis türünün ise hem morfoloji hemde filogenetik olarak Tracheliopsis seksiyonu altında yer almadığı sonucuna varılmış ve seksiyon değişikliği yapılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada Tracheliopsis seksiyonunun Türkiye'de 4 tür ve toplamda 9 takson ile temsil edildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, taxonomy and phylogeny of Tracheliopsis (Buser) Damboldt section of Campanula L. (Campanulaceae) subgenus Campanula was examined. There were 10 taxa under Sect. Tracheliopsis, it is very difficult to separate taxonomically each other some of these taxa.
In order to eliminate taxonomic problems, macro and micro morphologicals features of taxa have been examined in detail, phylogenetic affinities of close relative taxa were tried to be revealed with each other. Within the scope of this study, detailed domestic and international herbarium studies, detailed field studies and laboratory studies were conducted. According to morphological studies, all characters are of taxonomic importance have been identified and measured during the field study and in the laboratory with the help of stereo microscopy. Within the scope of micro morphological studies, detailed measurements were made with light microscope and electron microscope (SEM) for the measurement of pollen and seed surfaces. Phylogenetic studies have been carried out to reveal relationship, interspecific relations and evolutionary origins. 
In the results of working; taxonomic problems were tried to be eliminated and relationships were determined. As a result, there was observed that, Campanula buseri is a highly varied species, and it was decided that the species C. yaltirikii, C. silifkeensis, C. pubicalyx and C. fruticulosa were identified under C. buseri as subspecies taxa. C. buseri devided to subsp. buseri, subsp. fruticulosa, subsp. pubicalyx, subsp. yaltirikii and subsp. silifkeensis. It was concluded that the Campanula bluemelii was a synonym of the Campanula buseri subsp. buseri. A new variete has been defined under the C. myrtifolia (var. caerulea). It has been observed that the C. malatyaensis identified in recent years, It was concluded that C. malatyaensis should not be found under Tracheliopsis according to both phylogenetically and morphological and conclution the section of C. malatyaensis was changed. As a result,  Tracheliopsis section in Turkey was represented by 4 species and totally 9 taxa.