Phrygia Epiktetos kentlerinden Eskişehir Dorylaion (Şarhöyük)'un Hellenistik devir seramik tipolojisi
Hellenistic period pottery typology of Eskisehir dorylaion (Sarhoyuk) in Phrygia Epictetos
Yazar: TURGAY YAŞAR YEDİDAĞ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP KOÇEL ERDEM
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Batı Yamacı Seramikleri = West Slope Ceramics ; Frigya = Phrygia ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Bu çalışmada Eskişehir, Dorylaion'un Hellenistik devir seramikleri ele alınmıştır. Dorylaion kazılarında bulunmuş olan özel ve kaba seramiklerin incelendiği çalışmada temel amaç genel bir tipoloji oluşturmaktadır. İlk olarak siyah firnisli seramikler, batı yamacı seramikler, kalıp yapımı kaseler ve unguentarium grupları ele alınmıştır. Bu seramik gruplarının başta Anadolu'da yer alan merkezlerle olmak üzere Akdeniz'de de bulunan diğer önemli merkezlerle olan benzerlikleri incelenerek belirli bir tarihlendirme oluşturulmuştur. Bununla birlikte bu seramiklerin hamur ve firnis özellikleri de incelenmiş ve üretim süreçleri ve yerleri hakkında sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. 
Çalışmanın esas yoğunluğunu oluşturan kaba seramik grupları için de başlangıçta bir form dağılımı oluşturulmuş, ardında da bu formların farklı tipleri gruplandırılmıştır. Bu tip grupları bulundukları konteksler yardımıyla tarihlendirilmiştir. Ayrıca kaba seramik gruplarının hamur renkleri, hamur katkıları, astar renkleri ve astar özellikleri ayrı ayrı incelenmiştir. Formlara ait tipler bir arada da hamur ve astar özellikleri yönünde değerlendirilerek, ilk olarak tipler için, ardından da tüm Dorylaion Hellenistik dönem kaba seramiklerinin sahip olduğu genel karakter ortaya konmuştur.
Çalışmamız neticesinde özel seramik grupları açısından yoğunlukla Pergamon olmak üzere, Ephesos, Sardes gibi merkezlerle ilişkilerin varlığı anlaşılmıştır. Ayrıca bu seramik gruplarının taklitlerini yapan daha yerel ölçekli bir atölyenin varlığı da önerilmektedir. Dorylaion Hellenistik dönemi için karakteristik kaba seramiklerin, gri hamurlu, gri astarlı, çok büyük çoğunlukta kum, mika ve kireç katkılı olduğu açık bir şekilde anlaşılabilmiştir.

Abstract:
In this study, Dorylaion Hellenistic period pottery are discussed. The main aim of the study, which examines the special and coarse pottery found in the Dorylaion excavations, is to create a general typology. Firstly, black glazed wares, west slope wares, mold made bowls and unguentarium groups are discussed. A specific dating was created by examining the similarities of these pottery groups with the centers located in Anatolia and Aegean. In addition, clay and glaze properties of these pottery were also examined and conclusions were tried to be reached about their production processes and locations.
Among the coarse wares groups that constitute the main focus of the study, a form distribution was initially created, and then different types of these forms were grouped. These types of groups have been dated with the help of their contexts. In addition, clay colors, clay additives, slip colors and slip properties of the coarse wares groups were examined separately. The types of the forms were evaluated together in terms of clay and slip properties, and firstly the general character of the types and then of all Dorylaion Hellenistic period coarse pottery was revealed.
As a result of our study, it was understood that there were relations with centers such as Pergamon, Ephesos and Sardes in terms of special pottery groups. It is also suggested that there is a more local workshop that imitates these ceramic groups. It can be clearly understood that the characteristic coarse wares for the Dorylaion Hellenistic period are gray clay, gray slip, and mostly sand, mica and lime added.