Saltanattan cumhuriyete geçişte Ankara basınının dili (Hakimiyet-i Milliye ve Yeni Gün gazeteleri)
The language of the Ankara press in the transition from the sultanate to the republic (Hakimiyet-i Milliye and Yeni Gün newspapers)
Yazar: BÜŞRA SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM KORKMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Ankara = Ankara ; Basın = Press ; Cumhuriyet = Republic ; Gazeteler = Newspapers ; Hakimiyet-i Milliye gazetesi = Hakimiyet-i Milliye newspaper ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Saltanat = Sovereignty ; Yeni Gün gazetesi = Yeni Gün newspaper ; Yerel basın = Local press

Özet:
Mondros Mütarekesi sonrasında galip devletlerin Anadolu'da işgallere başlaması üzerine işgal edilen yerlerde bölgesel direnişler meydana gelmiş, Kuva-yi Milliye birlikleri oluşturulmuş ve milli cemiyetler kurulmuştur. Mustafa Kemal Paşa önderliğinde bu bölgesel direnişler bir Ulusal Kurtuluş Hareketi'ne dönüşmüştür. Hareketin amacı en başından itibaren esaret altındaki padişah/halifeyi kurtarmak ve Misak-ı Milli sınırları içerisinde milletin bağımsızlığını sağlamak olarak ifade edilmekteydi. Bunun için de padişah/halifenin etrafında birleşilmesi şart görülüyordu. Lakin Milli Mücadele'nin ilerleyen yıllarında bu düşünceye tamamen zıt bir yol izlenmiştir.  Öncelikle Ankara'da İstanbul'dan bağımsız bir hükümet kurulmuş, ardından saltanat rejimi kaldırılmış ve son olarak da cumhuriyet ilan edilmiştir. Bu çalışmanın amacı Milli Mücadele dönemi boyunca Ankara Hükümeti'nin ideolojisinde meydana gelen değişimleri, inkılaba giden yoldaki fikri dönüşümü basın üzerinden ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Ankara Hükümeti'nin yarı resmi organı olması sebebiyle Hakimiyet-i Milliye ve Yeni Gün gazetelerinin ana kaynak olarak kullanılması uygun görülmüş ve bahsi geçen gazetelerin 1920- 1922 yılları arasındaki sayılarının her bir nüshası dikkatli bir şekilde incelenmiştir. İncelenen yıllardaki öne çıkan siyasi olayların ele alındığı çalışmada birbirine benzer olaylar karşısında gazetelerin yaklaşımlarında yıldan yıla meydana gelen değişimlere vurgu yapılmıştır. Aynı ideolojinin ürünü olan bu iki gazete arasında zaman zaman fark edilen tutum farklılıkları da ayrıca değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Milli Mücadele, Basın, Hakimiyet-i Milliye, Yeni Gün, Ankara, İnkılap, Saltanat, Cumhuriyet

Abstract:
After the Armistice of Mudros, when the victorious states started to invade Anatolia, regional resistances took place in the occupied areas, Kuva-yı Milliye forces and national societies were established. Under the leadership of Mustafa Kemal Pasha, these regional resistances turned into a National Liberation Movement. The aim of the movement was expressed from the very beginning as liberating the captive sultan/ caliph and ensuring the independence of the nation within the borders of the National Pact (Misak-ı Milli). For this, it was considered necessary to unite around the sultan/caliph. However, in the following years of the National Struggle, a completely opposite path was followed. First of all, an independent government was established in Ankara, then the sultanate regime was abolished and finally the Republic was declared. The aim of this study is to reveal the changes in the ideology of the Ankara Government during the National Struggle period and the intellectual transformation on the road to the revolution through the press. For this purpose, since it is the semi-official publication of the Ankara Government, the newspapers Hakimiyet-i Milliye and Yeni Gün were deemed appropriate to be used as the main source, and each copy of these newspapers between 1920 and 1922 was carefully examined. In the study, which deals with prominent political events in the years examined, the changes that occur from year to year in the approaches of newspapers in the face of similar events are emphasized. The differences in attitude that are noticed from time to time between these two newspapers, which are the products of the same ideology, are also evaluated. Key Words: National Struggle, Press, Hakimiyet-i Milliye, Yeni Gün, Ankara, Revolution, Sultanate, Republic