Türkiye'nin İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleri ile karşılıklı ticaretinin çekim modeli yaklaşımı ile analizi
Analysis with Turkish Islamic countries with mutual cooperation model approach shots of trade
Yazar: SEDA BENEK
Danışman: DOÇ. DR. BURCU KILINÇ SAVRUL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Cazibe modelleri = Gravity models ; Ticaret = Trade ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ekonomik birlikler = International economic unions ; Uluslararası ticaret = International trade ; İslam İşbirliği Teşkilatı = Organisation of Islamic Cooperation

Özet:
Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleri ile ticaret hacmini genişletmek amacıyla çeşitli dış politikalar uygulamaktadır. Türkiye ile İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleri arasındaki ticari ilişkiler dış ticaret teorilerinin yanı sıra, coğrafi yakınlık, ortak sınır, vize muafiyeti, nüfus ve diğer özellikleri de dikkate alarak incelemek gerekmektedir. Çalışmada Türkiye'nin İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleri ile ticari ilişkileri ve dış ticaret hacmini etkileyen unsurların belirlenmesi ve her bir unsurun etkinliğinin ölçülmesi hedeflenmiştir. Hedefler doğrultusunda ticaret teorileri incelenmiş, sonuç olarak çekim modeli yaklaşımı ile zaman serisi regresyon analizi kullanılmıştır. 
Çekim modeli kapsamında kullanılacak değişkenleri belirlemek için, Türkiye ile İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleri arasındaki ticaret hacmi, ticarete konu olan ürünler incelenmiştir. Çekim Modeli kullanılarak Türkiye'nin 2000-2017 yılları arasında İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi olan 50 ülke ile gerçekleştirmiş olduğu ticari ilişki analiz edilmiştir. Çekim Modeli Analizi, İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerinin Türkiye ile gerçekleştirdikleri ticaretin arttırılması yönünden Ülkelerin GSMH değerleri, mesafe ve ortak sınırın olumlu etkisi olduğu, nüfus ve vize muafiyetinin etkisiz olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucunda Türkiye ile İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri ile karşılıklı ticaretin gelişmesi yönünde fırsatlar ve öneriler ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Turkey is implementing various external policies to expand trade with the Organization of Islamic Countries (OIC). Trade relations between OIC countries and Turkey alonsgside the theory of international trade, geographical proximity, common border, visa exemption, are necessary to examine, taking into account population and other features. Turkey's trade relations in the study and identification of factors affecting the volume of foreign trade with OIC countries and aimed to measure the effectiveness of each elements. In line with the objectives, trade theories were examined and as a result, time series regression analysis was used with the shooting model approach.
On an ongoing basis, to determine variables to be used in the shooting model, trade between OIC countries and Turkey, were investigated tradable products. Turkey's trade relations were analyzed between the years 2000-2017 which was carried out with 50 countries that are members of the Organization of Islamic Cooperation by using Shooting Model. In the shooting model analysis, Organization of Islamic Cooperation Countries (OIC), the GDP of the country towards improving their trade with Turkey, the distance and the positive impact of the common border of the population and visa exemption has proved to be ineffective. Organization of Islamic Cooperation member countries and Turkey with the study results are set forth in the direction of the development of bilateral trade deals and suggestions.