Okul öncesi eğitime devam eden 5 yaş grubu çocukların yılmazlık düzeyleri ile matematik ve bilimsel süreç becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between resilience level and level of mathematics and scientific process skills of 5 years old children in preschool education
Yazar: YASİN TOK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÜNAL
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel işlem becerisi = Scientific process skill ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Yılmazlık = Resiliency

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi eğitime devam eden 5 yaş grubu çocukların yılmazlık düzeyi ile matematik ve bilimsel süreç becerilerinin belirlenmesi, yılmazlık düzeyi ile matematik ve bilimsel süreç becerilerinin bağımsız değişkenler (cinsiyet, kardeş sayısı, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu ve aile gelir düzeyi) açısından anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ulaşılmak istenen amaçlar bakımından nicel araştırma modeline dayanan betimsel tarama yöntemi ile birlikte korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmanın evreni, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Malatya İli merkez ilçelerinde (Battalgazi ve Yeşilyurt) MEB'e bağlı bağımsız anaokulu ve anasınıflarında okul öncesi eğitimine devam eden 5 yaş grubu çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem belirlenirken amaçsal örnekleme yöntemlerinden olan ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Malatya İli merkez ilçeleri Battalgazi ve Yeşilyurt'ta MEB'e bağlı bağımsız anaokulu ve anasınıflarında okul öncesi eğitime devam eden, ölçüt olarak kullanılan risk faktörleri listesindeki en az bir risk faktörüne uyan ve çevreye uyum sağlayan 5 yaş grubu normal gelişim gösteren 384 çocuk oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; "Çocuk Kişisel Bilgi Formu", "Risk Faktörleri Listesi", "Erken Çocuklukta Yılmazlık Ölçeği", "Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği" ve "Fen Süreçleri Gözlem Formu"  kullanılmıştır. Ulaşılan veriler, yüzde ve frekans tabloları ile ifade edilmiş, SPSS istatistik programı kullanılarak veri analizleri gerçekleştirilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Okul öncesi eğime devam eden 5 yaş grubu çocukların yılmazlık, matematik ve bilimsel süreç beceri düzeylerinin bağımsız değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesinde cinsiyet için bağımsız örneklemler için t testi; kardeş sayısı, anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumu için tek yönlü varyans analizi (ANOVA); aile gelir düzeyi için de Kruskal-Wallis testi kullanılarak analizler yapılmıştır. Çocukların yılmazlık düzeyi ile matematik becerileri arasındaki, bilimsel süreç becerileri ile yılmazlık düzeyi arasındaki ve matematik becerileri ile bilimsel süreç becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Çocukların yılmazlık düzeylerinin matematik ve bilimsel süreç beceri düzeylerini ne derecede yordadığını bulmak için basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, okul öncesi eğitime devam eden 5 yaş grubu çocukların yılmazlık, matematik ve bilimsel süreç beceri düzeyleri genel olarak yüksek bulunmuştur. Çocukların yılmazlık düzeyleri ile cinsiyet, baba öğrenim durumu ve aile gelir durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık bulunurken, kardeş sayısı ve anne öğrenim durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Çocukların matematik beceri düzeyleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı fark bulunamazken, kardeş sayısı, anne-baba öğrenim durumları ve aile gelir durumu değişkenleri arasında anlamlı fark bulunmuştur. Bununla birlikte çocukların bilimsel süreç beceri düzeyleri ile kardeş sayısı, baba öğrenim durumu ve aile gelir durumu değişkenleri arasında anlamlı fark bulunurken, cinsiyet ve anne öğrenim durumu değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yılmazlık ile matematik becerileri arasında pozitif yönde orta düzeyde, yılmazlık ile bilimsel süreç becerileri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki bulunmuştur. Ayrıca çocukların yılmazlık düzeyleri matematik ve bilimsel süreç beceri düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda eğitimciler tüm gelişim alanlarının birbirini etkilediği ve tamamladığı, gelişimin bir bütün olduğundan hareketle okullarda sadece akademik başarı/beceriye odaklanmadan, sosyal, davranışsal ve duyuşsal özelliklerinde desteklenmesi ile çocukların çok yönlü gelişimine özel katkılar sunabilirler.

Anahtar Sözcükler: Okul öncesi eğitim, yılmazlık, matematik becerileri, bilimsel süreç becerileri.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the resilience level and mathematics and scientific process skills of 5-year-old children who continue preschool education, whether they differ significantly in terms of independent variables of the resilience level and mathematics and scientific process skills (gender, number of siblings, mother education level, father education level and family income level) and the relationship between them. In terms of the aims to be achieved in the research, the descriptive research method based on the quantitative research model and the correlational research method were used. The universe of this research consists of 5-year-old children who continue their pre-school education in the independent districts and kindergartens of the Malatya province (Battalgazi and Yeşilyurt) in the 2018-2019 academic year. Criterion sampling, which is one of the purposeful sampling methods, was used in determining the sample. The sample of the study consists of 384 children, 5 years of age, who normally attend pre-school education in independent kindergartens in the central districts of Malatya Province Battalgazi and Yeşilyurt, who comply with at least one risk factor in the list of risk factors used as criteria and adapt to the environment. As data collection tools; "Child Personal Information Form", "Risk Factors List", "Early Childhood Resilience Scale", "Early Childhood Mathematics Education Content Standards Scale" and "Science Process Observation Form" were used. The data reached were expressed in percentage and frequency tables, data analyzes were carried out and evaluations were made using the SPSS statistics program. In determining whether the resilience, mathematics and scientific process skill levels of 5-year-old children who continue preschool education differ significantly according to independent variables; independent sample t-test for gender; one-way analysis of variance (ANOVA) for the number of siblings, mother's education and father's education; For the family income level, analyzes were made using the Kruskal-Wallis test. Pearson Correlation coefficients were calculated to determine the relationship between the level of child resilience and math skills, between scientific process skills and level of resilience, and between math skills and scientific process skills. Simple linear regression analysis was carried out to find out to what extent children's resilience levels predicted mathematics and scientific process skill levels.
In line with the results obtained in the study, the resilience, mathematics and scientific process skill levels of the 5-year-old children who attend preschool education were found generally high. While there was a significant difference between the resilience levels of children and the variables of gender, father's educational status and family income, there was no significant difference between the number of siblings and mother's educational status. While there was no significant difference between the mathematical skill levels and gender of the children, there was a significant difference between the number of siblings, parental education and family income levels. However, while there was a significant difference between the scientific process skill levels of the children and the number of siblings, father's education level and family income level, no significant difference was found between gender and mother's education status. There was a moderately positive correlation between resilience and math skills, and a high level of positive correlation between resilience and scientific process skills. In addition, it was concluded that the resilience levels of children are a significant predictor of mathematics and scientific process skill levels. In this context, educators can make special contributions to multi-faceted development by supporting the social, behavioral and affective characteristics of the schools, not only focusing on academic achievement/skill, but all development areas affect and complement each other and development is a whole.

Key Words: Preschool education, resilience, math skills, scientific process skills.