Whistleblowing ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiye örgüt kültürünün etkisi ve bir araştırma
The impact of organizational culture on the relationship between Whistleblowing and organizational silence
Yazar: MUSTAFA ALPER
Danışman: PROF. DR. HAVVA İNCİ ARTAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sessizlik = Silence ; Whistleblowing = Whistleblowing ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence

Özet:
Bir örgütteki etik olmayan davranış ve olayların, söz konusu örgüt içindeki bireyler tarafından ortaya çıkarılması olarak tanımlanan "whistleblowing" kavramının, örgütün sahip olduğu kültür ile doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Bazı durumlarda ise "örgüt kültürü", çalışanların kolektif olarak iş ve işyerlerinde karşılaştıkları teknik ve davranışsal sorunlara ilişkin görüş, düşünce ve endişelerini bilinçli şekilde dile getirmeyip kendilerine saklamalarına ve "örgütsel sessizlik"e neden olmaktadır.
Bu çalışma, temel olarak "whistleblowing" ile "örgütsel sessizlik" kavramları arasındaki ilişkiye "örgüt kültürü"nün nasıl bir etkide bulunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, kamu sektöründe meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin söz konusu üç kavrama ilişkin algıları incelenmiştir.
Bu ilişkileri ortaya koymaya yönelik olarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmış olup,  "örgüt kültürü" ile "örgütsel sessizlik" ve "whistleblowing"  arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmıştır. Aynı şekilde "örgütsel sessizlik" ile "whistleblowing" arasındaki ilişkiye bakıldığında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Bu anlamda "örgütsel sessizlik", "örgüt kültürü" ve "whistleblowing" arasındaki ilişkide aracı (mediator) etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The concept of "whistleblowing," which is defined as the unfolding of unethical behaviors and events in an organization by the individuals within the organization, is directly related to the culture that the organization has. In some cases, organizational culture does not express consciously the opinions, thoughts and anxieties of the technical and behavioral problems that employees encounter collectively in the workplace and the workplace, causing them to keep the "organizational silence".
This study aims to reveal how the relationship between "whistleblowing" and "organizational silence" concepts is influenced by "organizational culture". In this respect, the perceptions of teachers working in vocational high schools in public sector regarding these three perceptions were examined.
Structural Equation Modeling (SEM) has been used to reveal these associations and it has been understood that there is a positively meaningful relationship between "organizational culture" and "organizational silence" and "whistleblowing". Likewise, when we look at the relationship between "organizational silence" and "whistleblowing", it is understood that there is a positive positive relationship. In this sense, it is concluded that "organizational silence" has a mediator effect between "organizational culture" and "whistleblowing".