Vücut kitle indeksine göre bireylerde bazı iştah parametrelerinin belirlenmesi
Determination of some appetite parameters in individuals based on body mass index
Yazar: GÜLŞAH ALYAR
Danışman: PROF. DR. FATMA ZUHAL UMUDUM
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ghrelin = Ghrelin ; Glukagon benzeri peptid-1 = Glucagon-like peptide-1 ; Obezite = Obesity ; Peptid fragmanları = Peptide fragments ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İştah = Appetite

Özet:
Amaç: Obezitenin önlenmesi ve yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi amacıyla iştah hormonları üzerindeki umut verici araştırmalar devam etmektedir. Bu araştırmada gastrointestinal iştah modülatörlerinden oreksijenik peptit grelin ve anoreksijenik peptid tirozin tirozin, glukagon benzeri peptid düzeylerinin farklı vücut kitle indeksine göre değişimleri belirlenerek bu hormonların obezite ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal metod: Araştırmanın örneklemini vücut kitle indeksi normal olan 49 sağlıklı kontrol ve 62 obez birey oluşturmaktadır. Numunelerin grelin, PYY ve GLP-1 seviyeleri ELISA metodla ve ticari kit ile analiz edilmiştir. Aynı zamanda numunelerde insülin, açlık kan glukozu, HbA1c, total kolesterol, trigliserid,  HDLve LDL de çalışılmıştır.
Bulgular: Kontrol grubuna kıyasla vaka grubu serum grelin konsantrasyonu anlamlı olarak düşük belirlenmiştir (p<0,05). Kontrol grubunda yüksek olan tokluk hormonları PYY ve GLP-1 düzeyleri de vaka grubunda anlamlı olarak düşük tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca gruplar arası korelasyon analizinde vücut kitle indeksi ile serum grelin, GLP-1 ve PYY konsantrasyonu negatif yönde zayıf düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Karbonhidrat ve lipit metabolizması ile ilişkili parametreler vaka grubunda  (HDL dışında) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Vaka grubunda vücut kitle indeksinin artmasına karşın azalan grelin seviyelerinin bozulan enerji dengesini kompanse etmek için koruyucu bir mekanizma olarak oluştuğu düşünülmektedir. Kontrol grubunda yüksek olan grelin hormonu gıda alımını artırma, büyüme hormonu salgısını ve lipolizi artırma, insülin salgısını inhibe etme gibi etkiler ile enerji homeostazına katkı sağladığı görülmektedir. Tokluk hormonları GLP-1 ve PYY düzeyinin vaka grubunda azalması hormonların obezite patofizyolojisinde etkili olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte kontrol grubunda yüksek olarak belirlenen bu hormonların, iştah regülasyonu sağlayan doygunluk sinyalleri olduğu bilgisini desteklemektedir. Vaka grubunda karbonhidrat ve lipit parametrelerinin (HDL hariç) yüksek olması, değişen enerji metabolizmasının vücut kitle indeksini olumsuz etkilediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: GLP-1, grelin, iştah regülasyonu, PYY, vücut kitle indeksi

Abstract:
Determination of Some Appetite Parameters in Individuals Based on
Body Mass Index
Aim: Promising research on appetite hormones continues to prevent obesity and develop new treatment approaches. This study aimed to determine the changes in gastrointestinal appetite modulators such as orexigenic peptide ghrelin and anorexigenic peptide tyrosine, tyrosine, and glucagon-like peptide levels based on different body mass indexes and to examine the relationship between these hormones and obesity. 
Material method: The study's samples consist of 49 healthy controls and 62 obese individuals with normal body mass index. The ghrelin, PYY, and GLP-1 levels were analyzed by ELISA and a commercial kit. At the same time, some biochemical parameters related to carbohydrate and lipid metabolism in the samples were also studied.
Results: Compared to the control group, the plasma ghrelin concentration of the case group was significantly lower (p<0,05). The satiety hormones PYY and GLP-1 levels, which were high in the control group, were also found to be considerably lower in the case group (p<0,05). In addition, in the correlation analysis between groups, it was determined that body mass index and serum ghrelin, GLP-1, and PYY concentrations were negatively and weakly correlated. Parameters related to carbohydrate and lipid metabolism were found to be significantly higher in the case group (except HDL).
Conclusion: Despite the increase in body mass index in the case group, the decreased ghrelin levels are thought to occur as a protective mechanism to compensate for the disturbed energy balance. It is observed that ghrelin hormone, which is high in the control group, contributes to energy homeostasis with effects such as increasing food intake, increasing growth hormone secretion and lipolysis, and inhibiting insulin secretion. The decrease in the satiety hormones GLP-1 and PYY levels in the case group indicates that hormones may be effective in the pathophysiology of obesity. However, it supports the knowledge that these hormones, which were determined to be high in the control group, are satiety signals that provide appetite regulation. High carbohydrate and lipid parameters (except HDL) in the case group indicate that altered energy metabolism negatively affects body mass index. 
Keywords: Appetite regulation, BMI, GLP-1, ghrelin, PYY