Eril tahakkümün yeniden inşasında kamusal tuvaletler
Public toilets in the reconstruction of male domination
Yazar: HAMİT LEVENT EVCİ
Danışman: PROF. DR. ÇAĞLAYAN KOVANLIKAYA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Eril tahakküm = Masculine domination ; Habitus = Habitus ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Kamusal alan = Public space ; Tahakküm = Domination ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Tuvalet = Toilet ; İletişim = Communication

Özet:
Genellikle ikili cinsiyet rejimine göre ayrılmış olan kamusal tuvaletler, üzerine çok konuşulmayan mekanlardır ve eril iktidarın tahakkümü tarafından örtme ve gizleme teknolojilerinin oyun alanı olmuşlardır. Tuvaletlerin, sadece bir boşaltım işlevleri yoktur. Kaldı ki sadece boşaltım ihtiyacı düşünüldüğünde dahi, herkes için eşit, adil ve kapsayıcı alanlar değillerdir. Bu yüzden bu tezin amacı, sorunsallaştırıcı bir çerçeve dahilinde kamusal tuvaletlerin işlevlerini ve tuvaletlerdeki yeniden üretimleri sorunsallaştırmaktır. Bu çalışma, bir mekan olarak tuvaletlere ve tuvaletlerdeki eyleyicilere ve tahakküm ilişkilerine odaklanmaktadır. Kamusal tuvaletlerin nasıl bir mekan olduğunu tanımlamaya çalışmakta ve bu mekandaki eyleyicilerin bireysel, kolektif ve birbirleriyle etkileşimleri ile dönüşen yatkınlıklarına ve bu bağlamda yatkınlıkların yeniden nasıl üretildiğine mercek tutmaktadır. Kamusal tuvaletler, sadece cisnormatif değil, birçok kimlik bakımından eril tahakkümün belirlediği normlara uymayanlar için olumsuz deneyimlerin yaşanabileceği sosyal bir alan olarak karşımıza çıkıyor. Bu tez, Türkiye'deki kamusal tuvaletlerin nasıl tasarlandığına ve farklılaşan cinsiyet kimlikleri tarafından nasıl algılanıp yaşandığına odaklanıyor ve kapsayıcı tuvaletlerin nasıl mümkün olabileceğini tartışıyor.

Anahtar Kelimeler: Tuvalet, kamusal tuvaletler, yatkınlıklar, habitus, tuvalet habitusu, fecal habitus, cinsiyet kimliği, trans aktivizm, tuvalet iletişimi, hegemonik erkeklik, eril tahakküm, sosyal alan, homososyal alanlar, mekan, hijyen, kamusal alanın adaletli paylaşımı.

Abstract:
Public toilets, which are usually segregated according to the binary gender regime, have been the playground of technologies of concealment and concealment by masculine domination of power that are not talked about much. Toilets do not only have an elimination function. Moreover, they are not equal, fair and inclusive spaces for everyone, even when only the need of elimination is concerned. This thesis problematizes precisely this framework. It focuses on toilets as a space and on the agents and their predispositions in toilets. The thesis thus seeks to define what kind of spaces public toilets are, and focuses on the predispositions of the agents in these spaces, which are transformed through their individual and collective interactions as well as their interactions with each other. Public restrooms emerge as a social space where those who do not conform to the norms set by masculine domination in terms of many identities, not only cis-normative, can have negative experiences. This thesis focuses on how public restrooms in Turkey are designed and how they are perceived and experienced by differentiated gender identities and discusses how inclusive restrooms are possible.

Keywords: Toilet, public toilets, predispositions, habitus, toilet habitus, fecal habitus, gender identity, trans activism, toilet communication, hegemonic masculinity, masculine domination, social space, homosocial spaces, space, hygiene, equitable sharing of public space.