Cerrahi menopozdaki kadınlar için roy adaptasyon modeli doğrultusunda geliştirilen hemşirelik destek programının yaşam kalitesine etkisi
The effect of nursing support program developed in accordance with roy adaptation model for women in surgical menopause on their life quality
Yazar: MEHTAP GÜMÜŞAY
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Destek programları = Support programs ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu randomize kontrollü deneysel çalışma, cerrahi menopozdaki kadınlar için Roy Adaptasyon Modeli doğrultusuda geliştirilen hemşirelik destek programının kadınların yaşam kalitesi, uyku kalitesi ve depresif belirti durumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Çalışma bir eğitim ve araştırma hastanesinde Eylül 2019- Şubat 2021 tarihleri arasında yürütüldü. Hastanenin jinekoloji servisinde ooferektomi işlemi gerçekleştirilen, çalışma kriterlerine uyan kadınlar örnekleme dahil edildi. Girişim grubuna, rutin uygulanan hemşirelik bakımına ek olarak geliştirilen hemşirelik destek programı uygulandı. Kontrol grubundaki kadınlara rutin hemşirelik bakımı uygulandı. Kadınların çalışmaya dahil edildiği ilk görüşme sırasında Kişisel Bilgi Formu dolduruldu. Kadınların ilk izlem ve son izlem değerlendirilmesinde Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Perimenopozal Depresyon Ölçeği (Meno-D) kullanıldı.
Girişim grubunun son izlem MÖYKÖ, PUKİ ve Meno-D puanlarının ilk izlem ve kontrol grubu puanlarına göre azaldığı belirlendi. Girişim grubunun yaşam kalitesi, uyku kalitesi artarken, depresif belirtilerinde azalma olduğu görüldü. Kontrol grubunun ilk izlem ve son izlem MÖYKÖ, PUKİ ve Meno-D puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik belirlenmedi. 
Sonuç olarak, Roy Adaptasyon Modeli doğrultusunda gerçekleştirilen hemşirelik destek programının cerrahi menopozdaki kadınlarda yaşam kalitesi ve uyku kalitesini artırdığı ve depresif belirtileri azalttığı görüldü.

Abstract:
This randomized controlled experimental study was carried out to determine the effect of the nursing support program developed in line with the Roy Adaptation Model for women in surgical menopause on the quality of life, sleep quality and depressive symptom status of women. The study was conducted between September 2019 and February 2021 in a training and research hospital. Women who had undergone oophorectomy in the gynecology service of the hospital and met the study criteria were included in the sample. A nursing support program, which was developed in addition to routine nursing care, was applied to the intervention group. Routine nursing care was given to the women in the control group. The Personal Information Form was filled during the first interview in which the women were included in the study. The Menopause-Specific Quality of Life Scale (MENQOL), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the Perimenopausal Depression Scale (Meno-D) were used in the evaluation of the women at the first and last follow-up.
It was determined that the intervention group's final follow-up MENQOL, PSQI and Meno-D scores decreased compared to the first follow-up and control group scores. It was observed that the quality of life and sleep quality of the intervention group increased, while their depressive symptoms decreased. There was no statistically significant change in the control group's first and last follow-up MENQOL, PSQI and Meno-D scores.
In conclusion, it was observed that the nursing support program carried out in line with the Roy Adaptation Model increased the quality of life and sleep quality of women in surgical menopause, and reduced depressive symptoms.