Doğu Karadeniz'in aktif tektonik yapısının çok kanallı sismik verilerle incelenmesi
Investigation of active tectonism structure of the Eastern Black Sea with using multichannel seismic data
Yazar: SERMET GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEDA OKAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Karadeniz bölgesinin tarihsel oluşumu ve jeolojik yapısı birçok araştırmacının ilgisini çekmektedir. Son yıllarda gerek Türk gerekse yabancı araştırmacılar ve petrol şirketleri tarafından bölgede birçok araştırma yapılmış olsa da, tektonik açıdan bölge çok fazla incelenmemiştir. Bölge jeolojisinin daha iyi anlaşılması, bölgede var olduğu düşünülen Trabzon fayı ile diğer fay sistemlerinin araştırılması ve bölgede hakim olan jeolojik oluşumların incelenmesi amacıyla 2010 yılında Doğu Karadeniz bölgesinde, Trabzon ve Rize açıklarında, Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü (DBTE) ile Pukyong Uluslararası Üniversitesi (PKNU) işbirliği kapsamında, TÜBİTAK ve Kore Araştırma Fonu (KRF) desteğinde, yaklaşık olarak 1400 km yüksek ayrımlı çok kanallı sismik yansıma verisi toplanmıştır. Toplanan hatlar şelfin bir kısmı, kıtasal yamaç ve derin baseninin bir kısmını içermektedir. 

Elde edilen sismik hatlar incelendiğinde, çalışma alanının batısında gözlenen doğu-batı uzanımlı kıvrım kuşağı bölgede var olduğu düşünülen sol yönlü doğrultu atımlı Trabzon fayı ile ilişkilendirilmiştir. Çalışma alanının doğusunda kuzey-güney yönlü bindirme kuşaklarının sebep olduğu doğu-batı uzanımlı kıvrım kuşağı ise bölgedeki ters faylarla ilişkilendirilmiştir. Bölgede var olan fayların konumları, uzanımları ve karakterleri incelenerek, fay haritası oluşturulmuştur. Aynı zamanda Karadeniz bölgesinde sık rastlanan kayma yapıları, türbidite akıntıları ve tortul dalgaları gibi jeolojik oluşumlar gözlenmiştir. Bunun yanında çalışma alanında gaz hidratların varlığını gösteren BSR (bottom simulating reflector) yapıları ile serbest gazın varlığına rastlanmıştır. Sonuç olarak tüm bu yapıları gösteren bir sonuç haritası da oluşturulmuştur.

Abstract:
Black Sea has attracted many researcher's attention due to its historical formation and geological structure. Even though there are many studies conducted by both Turkish and international researches and petroleum companies, there are still unresolved scientific questions on tectonics. To better understand the regional geology and investigate the geological formations and fault systems existing in the region, high resolution multi-channel seismic reflection data (approximately 1400 km) were collected in the Eastern Black Sea (around Rize and Trabzon) in 2010. This study was carried out within the scope of cooperation between Dokuz Eylül University Marine Science and Technology and Pukyong National University (PKNU). Collected lines cover some parts of shelf, the continental slope and deep basin.

When the obtained seismic lines investigated, east-west trending fold belt was associated with left-lateral strike-slip Trabzon fault in the region. East-west trending fold belt is observed because of north-south trending thrust belts in the region and this fault belt was associated with reverse faults. The fault map of the region is constructed by investigating the positions, extension and characters of the existing faults in the region. In addition, geological structures like slip structures, turbidity and sediment waves have also observed commonly seen in the Black Sea region. Besides this, BSR (bottom simulating reflector) structure and presence of free gas have found in the study area. As a result, a resulting map showing all these structures was generated.