Anadolu Liseleri ve Meslek Liselerinde okul müdürlerinin phubbing-sosyotelizm (karşıdaki kişiyi dinlemek yerine cep telefonu ile ilgilenme) davranışının öğretmenlerin iş motivasyonuna etkisi – Eskişehir Tepebaşı örneği
The effect of phubbing (using mobile phone in social settings) of the school principals of Anatolian High Schools and Vocational High Schools on teachers' motivation – Eskisehir province, Tepebasi district example
Yazar: MUKADDER ERDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KAYA
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Sosyotelizm = Phubbing

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Anadolu Liseleri ve Meslek Liselerinde görev yapan okul yöneticilerinin sosyotelizm davranışının öğretmenlerin motivasyonlarına etkisini incelemektir. İlişkisel tarama modelinde desenlenen bu araştırmanın evreni, 2022-2023 eğitim öğretim yılı 2. Döneminde Eskişehir ili Tepebaşı ilçesi Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet Anadolu ve Meslek Liselerinde görev yapmakta olan öğretmenlerdir. Evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmış olup 268 öğretmenden veri toplanabilmiştir. Verilerin toplanması aşamasında, Yönetici Sosyotelizmi Ölçeği (YSÖ), Çok Boyutlu İş Motivasyonu Ölçeği (ÇBİMÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, keşfedici faktör analizi (KFA), Cronbach's Alpha güvenirlik analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklemler t-testi, Pearson Korelasyon Analizi, regresyon analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, öğretmenlere göre okul müdürlerinin sosyotelizm davranışını düşük düzeyde gösterdiği, okul müdürlerinin sosyotelizm davranışı gösterme düzeylerinin sadece öğretmenlerin mesleki deneyimine göre farklılaştığı görülmüştür. Çok boyutlu iş motivasyonları açısından öğretmenlerin motivasyonlarının yüksek olduğu görülmektedir. Okul müdürlerinin sosyotelizm davranışları ile çok boyutlu iş motivasyonları ölçeğine göre dışsal düzenleme-maddesel faktörü ve motive olamama faktörü arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Okul müdürlerinin sosyotelizm davranışı sergileme düzeyleri değişkeni öğretmenlerin çok boyutlu iş motivasyonu ölçeğinin dışsal düzenleme-maddesel faktörünü %15,8 oranında, motive olmama faktörünü ise %13,1 oranında açıkladığı sonucuna erişilmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda, okul yöneticilerinin sosyotelizm davranışlarını düzenlemeye yönelik çaba sarf etmeleri önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to assess the effect of phubbing behaviour of the school principals of Anatolian High Schools and Vocational High Schools on teachers' motivation. The target population of this relational screening modelled study consists of teachers working at Anatolian High Schools and Vocational High Schools, which are state schools, in the 2nd term of the 2022-2023 school year. The whole population was approached, 268 questionnaires were answered. At the data collection stage, Boss Phubbing Scale and Multidimensional Work Motivation Scale were used. At the analysis of the data, descriptive statistics, exploratory factor analysis (EFA), Cronbach's Alpha reliability analysis, one-way ANOVA, unpaired t test, Pearson correlation analysis and regression analysis were carried out. Analyses indicate that depending on the teachers' opinion, school principals show phubbing behaviour at a low level, school principals' boss-phubbing scores were differentiated in accordance with the work experience of teachers.  It was found that the motivation levels of teachers based on Multidimensional Work Motivation Scale are high. It was also found that there is a significant and positive relationship between the phubbing behaviour of school principals and the extrinsicmotivation factor and amotivation factor of Multidimensional Work Motivation Scale. It was found that school principals' phubbing behaviour variable explains the extrinsicmotivation factor of Multidimensional Work Motivation Scale at the rate of 15,8% and amotivation factor of the same scale at the rate of 13,1%. Based on the data, it is strongly suggested that school principals should try to control and modify their phubbing behaviour.