Toksik liderlik davranışının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisi
Effect of toxic leadership behavior on organizational silence
Yazar: ÇAĞIL KARTAL ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAYE BERNA AGUN POYRAZOĞLU
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Toksik liderlik = Toxic leadeship ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence

Özet:
Üç ana bölümden oluşan bu tez çalışmasında, toksik liderlik davranışının örgütsel sessizlik üzerindeki etkileri incelenmiştir. Yapılan çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma İstanbuldaki bir Vakıf Üniversitesinde akademik personele gerçekleştirilmiş ve toplamda 254 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırmada kota örneklem modeli kullanılmıştır. Araştırmada Schmidt'in (2008) "Toksik Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçeğin Türkçe'ye çevirilmiş hali Murat Yalçın Kırca'nın "Çalışanlardaki Toksik Liderlik Algısının Örgütsel Sessizlik ve İş Motivasyonu Üzerindeki Etkisi: Pozitif Psikolojik Sermayenin Düzenleyici Rolü" isimli doktora tezinden alınmıştır. Araştırmanın Örgütsel Sessizlik ölçeği Ebru Erdoğan'ın "Etkili Liderlik Örgütsel Sessizlik ve Performans İlişkisi" başlıklı yüksek lisans tezinden alınmıştır. Verilerin analizinde faktör analizi, korelasyon analizi, güvenilirlik testi ve regresyon analizi uygulanmıştır.

Birinci bölümde; lider ve liderlik kavramları tanımlanmış, liderlik teorileri ve liderlik yaklaşımları üzerinde durulmuştur. Liderlik kavramı insanlık tarihi var olduğundan beri önemsenmiş ve üzerine fikirler yürütülmüş bir konu olmakla beraber zaman ilerledikçe üzerine çalışmalar yapılarak değerini ve önemini katlayan bir kavram olmuştur. İnsanlığa yol gösterici, örnek teşkil eden, kitlelerin yönetiminde önemli rol oynayan bir kavram olan liderlik, zaman içerisinde çeşitli kategoriler halinde incelenmiş ve belirli liderlik tarzları ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmada,
toksik liderlik kavramı incelenmiş, bu kavramın bileşenleri ve özellikleri açıklanmıştır.

İkinci bölümde; örgütsel sessizlik, örgütsel sessizliğe sebep olan faktörler, örgütsel sessizlik türleri ve örgütsel sessizlik teorileri incelenmiştir. Örgütsel sessizliğin ortaya çıkardığı problemler, örgütsel sessizliğin ortaya çıkış süreci, zaman içerisinde bu kavramın öneminin artarak, örgütlere ve örgüt yapısına etkileri üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Örgütsel sessizliğe sebep olan faktörler, kişilerin örgütsel sessizlik için ne gibi tavırlar takındığı ve örgütsel sessizliğin nasıl üstesinden geline bileceğine dair incelemeler yapılmıştır.

Üçüncü bölümde; araştırmanın bulguları incelenmiş ve ulaşılan sonuçlar çerçevesinde değerlendirmeler yapılmıştır. Bu bulgulara göre toksik liderlik ve alt boyutlarının, örgütsel sessizlik üzerinde pozitif ve anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, which consists of three main sections, toxic leaderships behavior's effects on the organizational silence were analyzed. Quantitative research method was used in the study. The study was carried out by the academic staff of a Foundation University in Turkey and total of 254 people have participated in it. Quota sampling model was used in the study. Schmidt's (2008) "Toxic Leadership Scale" was used in the study. Turkish translation of this scale was obtained from Murat Yalçın Kırca's dissertation titled "Çalışanlardaki Toksik Liderlik Algısının Örgütsel Sessizlik ve İş Motivasyonu Üzerindeki Etkisi: Pozitif Psikolojik Sermayenin Düzenleyici Rolü" (Employees' Toxic Leadership Perception's Effect on Organizational Silence and Motivation to Work: Regulatory Role of Positive Psychological Capital). Organizational Silence scale of the study was obtained from Ebru Erdoğan's master's thesis titled "Etkili Liderlik Örgütsel Sessizlik ve Performans İlişkisi" (Relationship Between Effective Leadership, Organizational Silence, and Performance). Factor analysis, correlation analysis, reliability test, and regression analysis were applied when analyzing the data.

In the first section; concepts of leader and leadership were defined and
leadership theories and approaches were emphasized. Concept of leadership has been given importance since the start of history and many opinions have been expressed, however, it's value and importance were taken to much greater heights as more studies were conducted on the matter. Leadership concept, which consists of guiding and setting an example for people and playing an important role in managing masses, was studied in various categories in time and certain styles of leadership were introduced. In this study, concept of toxic leadership was analyzed and the components and characteristics of this concept were explained.

In the second section; organizational silence, factors that cause organizational silence, types of organizational silence, and theories on organizational silence were analyzed. Studies were conducted on the problems introduced with organizational silence, emergence of organizational silence, and this concept's growing importance and effects on organizations and their structures in time. Research was made on the factors that cause organizational silence, different attitudes assumed by individuals in organizational silence, and how to overcome organizational silence.

In the third section; research findings were analyzed and evaluations were carried out according to the derived results. According to these findings, it was determined that toxic leadership and its sub-dimensions had a positive and significant relationship with organizational silence.