Guatrlı 6-12 yaş grubu okul çocuklarında eser elementlerin seviyesi ile büyüme arasındaki ilişki
Relationship between the level of trace elements and growth in school children group of 6 to 12 ages with goitre
Yazar: İLKNUR DEMİR
Danışman: PROF. DR. CAHİT KARAKELLEOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Büyüme = Growth ; Eser elementler = Trace elements ; Guatr = Goiter ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Tiroid bezinin patolojik büyümesi olarak tanımlanan guatrın endemik bölgelerde en sık nedeni iyot eksikliğidir. Dünya nüfusunun yaklaşık %4-5'i iyot eksikliği rahatsızlıklarından etkilenmiş durumdadır. Bu nedenle iyot eksikliği dünyada en önemli halk sağlığı sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir.Büyümeyi etkileyen en önemli faktör ilk iki yaşta beslenme, İki yaşından ergenliğin başlamasına kadar olan dönemde ise büyüme hormonu ve tiroid hormonlarıdır. Eser elementlerin eksikliği veya fazlalığında tiroid hormonlarının etkilenebileceği, tiroid hastalıkları ile bazı eser elementlerin ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Eser elementlerin fiziksel büyüme, psikomotor gelişme ve immünite gibi birçok biyolojik fonksiyonları etkilemektedir.Çalışmada guatrlı ilköğretim çocuklarında eser elementlerin seviyesinin belirlenmesi ve büyüme ile ilişki olup olmadığının belirlenmesi amaçlandı.Çalışma Artvin ili Yusufeli ilçesi, yaşları 6- 12 yıl aralığında, ilköğretim okullarına devam etmekte olan, kronik hastalık ve ilaç alım hikayesi olmayan çocuklarda yapıldı.Çocuklar aynı hekim tarafından muayene edildi, palpasyon metodu ile guatr tespit edilen olgularda guatr evrelemesi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) kriterlerine göre yapıldı. Olguların ölçülen ağırlık ve boy uzunluğu ile toplumun normal ortalama değerinden sapma derecesini gösteren standart deviasyon skoru hesaplandı.Çalışmaya 55 guatrlı ve 31 kontrol grubu olmak üzere toplam 86 olgu alındı. Guatrı olan ve olmayanlarda cinsiyet ve yaşlar arısında anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). İyotsuz tuz kullananlarda idrar iyot atılımı anlamlı olarak düşük seviyede tespit edildi.İyotsuz tuz kullananlarda ve/veya iyot eksikliği tespit edilenlerde guatr sıklığı daha fazla büyüme istatistiksel olarak anlamlı derecede geri idi.İyot eksikliği olanlarda TSH ve FT3 değerleri istatistiksel olarak anlamlı yüksek tespit edildi. TT3, FT4, TT4 değerleri normal değerler arasındaydı ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. İyot eksikliği olanlarda serum selenyum düzeyi düşük, çinko düzeyi yüksek tespit edildi, ancak mangan, demir ve bakır seviyeleri arasında ise anlamlı bir farklılık tespit edilmedi.Guatr olan ve olmayanlarda tiroid hormon değerleri karşılaştırıldığında TSH ve FT3 değerleri guatrlı olgularda anlamlı derecede yüksek iken TT3, TT4 ve FT4 değerleri arasında istatistiksel farklılık tespit edilmedi. Serum selenyum düzeyinin guatrlılarda daha düşük olduğu saptandı ancak iki grup arasında eser elementlerin düzeylerinde istatistiksel olarak farklılık gözlenmedi. Guatrlı olguların boy standart deviasyon skoru (SDS) ve vücut ağırlığı standart deviasyon skoru (VA SDS)'larınınn olumsuz şekilde etkilendiği ve ileri evre guatr olanlarda büyümenin daha da geri olduğu görüldü. Guatr evresi arttıkça, idrar iyot atılımının azaldığı, tiroid stumülan hormon (TSH) ve serbest triiyodotironin (FT3) değerlerinin ise yükseldiği gözlendi.Serum çinko (Zn), selenyum (Se), bakır (Cu), demir (Fe) ve ferritin seviyeleri ile Boy SDS ve VA SDS arasında korelasyon tespit edildi. Boy SDS'yi en fazla etkileyen eser elementin Zn, VA SDS `yi en fazla etkileyen eser elementin Se olduğu gözlendi. Manganez (Mn) ile boy SDS ve VA SDS arasında ise negatif korelasyon bulundu.Beslenmede eser element alımı ve iyotlu tuz kullanımı hakkında ailelere gerekli eğitim ve desteğin verilmesi, iyotlu tuz kullanımının yaygınlaştırılması için çalışmalara devam edilmesi, guatr ve yol açtığı sağlık sorunlarına erken tanı ve tedavi ile müdahale edilmesi gerektiği kanaatindeyiz.Anahtar kelimeler: Guatr, eser elementler, büyüme

Abstract:
In endemic areas the most common cause of goitre, which is defined as the pathological growth of the thyroid gland, is iodine deficiency. Approximately 4-5% of the world's population is affected by iodine deficiency disorders. Therefore, iodine deficiency is considered one of the world's most important public health issues.The most important factor affecting growth in the first two ages is nutrition, in the period from two years until the start of puberty is the growth hormone and thyroid hormones. It was shown that in case of deficiency or excess of trace elements, thyroid hormones may be affected and thyroid diseases may be associated with some trace elements. Trace elements affect many biological functions such as physical growth, psychomotor development and immunity.The aim of the study was to determine level of trace elements and whether it is related to the growth in children of primary school with goitre.The study was performed in primary school children of ages 6 to 12 years range without a history of chronic illness and drug ingestion in Yusufeli district of city of Artvin. Children were examined by the same physician; goitre staging was performed according to the World Health Organization (WHO) criteria on the cases with goitre as identified by the palpation method. The standard deviation scores showing the deviation degree from the normal mean value of the society was calculated with the measured weight and height of cases.A total of 86 cases, 55 with goitre and 31 as control group, were included in the study. There was no significant difference in cases with and without goitre in terms of gender and age (p>0.05). Urinary iodine excretion was significantly lower in iodine-free salt users.Goitre frequency was more and growth was significantly lower in iodine-free salt users and/or people with iodine deficiency.Stimulant thyroid hormone (TSH) and free triiodothyronine (FT3) levels were determined significantly higher in cases with iodine deficiency. Total triiodothyronine (TT3), free thyroxine (FT4) and total thyroxine (TT4) values ranged in normal values and there were no significant differences between the two groups. In cases with iodine deficiency, selenium (Se) level was detected as low, zinc (Zn) level as high but no significant difference in terms of the levels of manganese (Mn), iron (Fe) and copper (Cu) was detected.When thyroid hormone values were compared in cases with and without goitre, statistically, no difference was detected in TT3, TT4 and FT4 values while TSH and FT3 values were significantly higher in cases with goitre. Serum selenium level was detected lower in cases with goitre but no statistically significant differences were detected in the levels of trace elements between the two groups. It was observed that height standard deviation score (SDS) and body weight standard deviation score (SDS VA) of cases with goitre were negatively affected and the growth was even slower in cases with advanced stage of goitre. It was observed that urinary iodine excretion decreased and values of TSH and FT3 increased as goitre stage progresses.Statistically significant positive correlation was found between height SDS and serum Zn, Se, Cu, Fe and ferritine. Zn was found to be the most influential trace element for height SDS. A negative correlation was found between height SDS, weight SDS and Mn. A positive statistically significant correlation was found between VA SDS and Se, Zn, Fe and Cu levels, Se was observed to be the most influential trace element for VA SDS.With these results, we consider that use of iodized salt should become widespread, goitre caused health problems should be intervened with early diagnosis and treatment. Importance of nutrition, trace element intake and iodized salt usage should be explained to families and necessary support should be provided.Key words: Goitre, Trace Elements, Growth