Vergilendirme yetkisinin anayasal sınırları: Türkiye ve G20 ülkeleri karşılaştırması
Constitutional limits of tax power: Comparison of Türkiye and G20 countries
Yazar: İSMAİL AKÇAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT POLAT
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Anayasal vergi politikası = Constitutional tax policy ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law

Özet:
Vergilendirme yetkisinin meşruiyetinin en önemli kaynağı hiç kuşkusuz "Anayasa"lardır. Ülkelerin tarihsel gelişim sürecinde ortaya çıkan olay ve olgular bu yetkinin kullanılmasına ilişkin anayasal ilkeleri şekillendirmiştir. Demokrasi ve meşrutiyetin egemen olduğu rejimlerde hükmedenlerin hedefi kamu yararına hizmet etmektir. Buna karşın gelişen süreçte yozlaşan yönetim sistemlerinde kamu üzerindeki mali egemenlik kavramı ile kamu yararı fikri içiçe geçmiştir. Devlet yönetiminde egemen olan iktidarların bazı dönemlerde çıkar grupları adına veya kendi hesabına çalıştığı görülmüştür. Bu anlayışın sınırlandırılması noktasında hukuki metinlerin rolünün önemi yadsınamaz bir gerçektir. Bu kapsamda devlet gücünün ve bu gücün tamamlayıcı unsuru olan vergilendirme yetkisinin kötüye kullanılmasının önlenmesi için anayasa, anayasal düzenlemeler, kanuni düzenlemeler ve sınırlandırmalar hayli önem taşımaktadır. Bu düzenlemeler ülkelerin anayasa kültürü, yönetim şekli ve hukuk sistemine bağlı olarak farklılıklar gösterebilmektedir. Bu sebeple daha geniş kapsamlı ve farklı coğrafyalardan ülkelerin karşılaştırılmasının yapılabilmesi için G20 üye ülkelerin anayasalarında yer alan "Vergilendirme Yetkisi"ne ilişkin hükümler çalışmaya temel alınmıştır. Bu çerçevede çalışmanın odak noktası Türkiye Anayasa'sındaki vergilemeye ilişkin düzenlemeler ile diğer ülke Anayasalarındaki düzenlemelerin karşılaştırılması suretiyle vergilendirme yetkisine ilişkin düzenlemelerin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya konulmasıdır.

Abstract:
The most important source of legitimacy of the taxation power is undoubtedly the "Constitution". The events and phenomena that have emerged in the historical development process of countries have shaped the constitutional principles regarding the exercise of this power. In regimes where democracy and constitutionalism are dominant, the goal of the rulers is to serve the public interest. On the other hand, the concept of financial sovereignty over the public and the idea of the public interest have become intertwined in governance systems that have become corrupt in the developing process. It has been observed that the ruling powers in state administration have sometimes worked on behalf of interest groups or on their own account. The importance of the role of legal texts in limiting this understanding is an undeniable fact. In this context, the constitution, constitutional regulations, legal regulations and limitations are of great importance in order to prevent the abuse of state power and the power of taxation, which is the complementary element of this power. These regulations may vary depending on the constitutional culture, form of government and legal system of the countries. For this reason, the provisions on the "Power of Taxation" in the constitutions of the G20 member countries are taken as the basis of the study in order to make a more comprehensive comparison of countries from different geographies. In this framework, the focus of the study is to reveal the strengths and weaknesses of the regulations on taxation power by comparing the regulations on taxation in the Turkish Constitution with the regulations in the constitutions of other countries.