Engelli çocuklar için yapay zeka tabanlı eğitim-destek araçları geliştirilmesi
Development of artificial intelligence-based assistive tools for the education of disabled children
Yazar: ÖZLEM UÇAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. YILMAZ KILIÇASLAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
ÖZETDoktora Tezi. Engelli Çocuklar İçin Yapay Zeka Tabanli Eğitim-Destek AraçlariGeliştirilmesi.Engelli çocukların, eğitim ve gelişim olanaklarına mümkün olduğunca kolay veetkin bir biçimde erişebilmesinin sağlanması, toplum için hem yasal hem de vicdanibir sorumluluktur. Yardımcı teknolojiler, engelli çocukların eğitim faaliyetlerine tamve yeterli biçimde katılabilmesi için büyük olanaklar sunarlar. Bu tezde, artikülerbozukluğu olan, otistik veya zihinsel engellere sahip çocukların eğitimlerine yardımcıolmak için geliştirilen 3 yazılım modülü sunulmaktadır. İlk modül artikülasyonproblemi olan çocukların eğitim ve/veya rehabilitasyonunda kullanılmak üzere,eğitmenler veya ebeveynler için kelime listeleri oluşturmayı amaçlamaktadır. İkinci veüçüncü modüller, dili anlama ve kullanmada oluşan ilişki kurma sorununu yaşayançocuklarda, dilsel ifadeler ve kavramlar arasında onlara karşılık gelen resimleraracılığıyla ilişki kurmayı amaçlamaktadır. İlk modül halihazırda Armağan DönertaşEngelli Çocuklar Eğitim, Rehabilitasyon ve Araştırma Merkezi ile Yağmur ÇocuklarPsikolojik Danışmanlık ve Özel Eğitim Merkezi'nde eğitmen ve ebeveynlercekullanılmakta olup, sonraki iki modül de ikinci merkezde otistik ve zihinsel engelliçocuklar üzerinde test edilmektedir.Anahtar Kelimeler: Yardımcı Teknoloji, Artikülasyon Sorunları, Otizm, Doğal Dilİşleme (DDİ), Anlamsal Çerçeveler.

Abstract:
ABSTRACTPhD Thesis. Development of Artificial Intelligence-Based Assistive Tools forthe Education of Disabled Children.It is both a legal and conscientious responsibility of the society to enablechildren with disabilities to have access to and receive education and training as easilyand effectively as possible. Assistive technologies offer great opportunities fordisabled students to participate in educational activities fully and adequately. Thisthesis presents three software modules developed to assist the education and trainingof children with articulatory problems, autism or mental retardation. The first moduleis intended to generate word lists to be used by trainers or parents in the trainingand/or rehabilitation of children with articulation problems. The second and thirdmodules are intended to allow children experiencing difficulties in the usage andunderstanding of the language to establish the bridge between linguistic expressionsand the concepts they refer to via relevant images. While the first module is currentlybeing used in Armağan Dönertaş Education, Rehabilitation and Research Center forDisabled Children and Yağmur Çocuklar Psychological Counseling and SpecialEducation Center by trainers and parents, the latter two modules have been tested withautistic and mentally retarded children in the second center.Keywords: Assistive Technology, Articulatory Problems, Autism, NaturalLanguage Processing (NLP), Semantic Frames.