Dahiliye servisinde yatan hastalarda hipomagnezemi sıklığı, etyolojisinin değerlendirilmesi ve hipomagnezeminin prognoza etkisinin değerlendirilmesi
Evaluate the frequency, etiology and prognosis of hypomagnesemia in internal medicine inpatient service patients
Yazar: ESRA KAPLAN ARAT
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AHBAB
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Magnezyum = Magnesium ; Prognoz = Prognosis ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç: Magnezyum, insan yaşamının devam edebilmesi için gerekli olan birçok fizyolojik ve biyokimyasal mekanizmalarda rol oynayan son derece önemli bir iyondur. Yüzlerce enzimin kofaktörü ve birçok enziminde hız kısıtlayıcı basamağı olarak yer almaktadır. Bu yüzden vücut içindeki magnezyumun belirli bir dengede olması gerekmektedir. Hipomagnezemi hastanede yatan hastalarda sıklıkla karşılaşılan ve göz ardı edilen bir elektrolit bozukluğudur. Aynı zamanda hipomagnezemi kardiyovasküler hastalık, diabetes mellitus, kronik böbrek hasarı ve kanser gibi hastalıklarla ilişkilidir. Çalışmamızda dahiliye servisinde yatan hastalarda hastane içi hipomagnezemi sıklığını, etyolojisinin ve prognoza etkisinin değerlendirilmesini amaçladık.
  Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye kliniğine 01.01. 2019-31.12.2019 tarihleri arasında çeşitli nedenler ile yatan 18 yaş üzeri 3850 hasta dahil edildi. 18 yaş altı olan hastalar, eksik verileri olan hastalar, magnezyum tetkiki çalışılmamış olan hastalar, günübirlik yatışı yapılan hastalar, tekrarlayan yatışı olanların hastaneye ilk yatışı dışındaki yatışları çalışmaya dahil edilmedi. Toplam 2130 hasta çalışmaya alındı. Şifa ile taburcu olanlar iyi prognoz; vefat eden ve yoğun bakıma giden hastalar kötü prognoz olarak kaydedildi. Hastaların magnezyum değeri, çeyrekliklere (1. çeyrek Mg  (%25),  Mg ≤1,7 mg/dl; 2. çeyrek Mg (%26 -50), 1,7 mg/dl 2,1 mg/dl) göre gruplandırıldı. Hastaların Mg çeyrekliklerine göre prognozuna, komorbiditeleri ile ilişkisine bakıldı.
 
  Bulgular: 2130 hastanın 1013'ü  (%51,9) kadındı. Kötü prognoz kabul edilen hastaların yaş ortalaması (69,2 ± 14,9); iyi prognoz kabul edilenlere  (59,7 ± 19,1) göre daha yüksekti. Kötü prognoz kabul edilen 180 hastanın 61'inde  (%33,9) hipermagnezemi; 42'sinde  (%23,3) ise hipomagnezemi saptandı. Kötü prognoz kabul edilen hastalarda hipermagnezemi sıklığı daha fazlaydı, bu istatiksel olarak anlamlıydı  (p=0,002). Hipomagnezemik olan 542 hastanın, 284'ünde  (%52,4) DM tanısı;  322'sinde  (%59,4) HT tanısı; 168'inde (%31,0) KAH tanısı; 76'sında  (%14,0) solid kanser tanısı mevcuttu. DM, HT, KBH, solid kanser olan hastalarda hipomagnezemi sıklığı istatistiksel anlamlı olarak artmış saptandı  (sırasıyla p değeri: p<0,001, p<0,001, p=0,001, p=0,043). Hipermagnezemik olan 484 hastanın 258'inde (%53,3) KBH tanısı mevcuttu. KBH olan hastalarda hipermagnezemi sıklığı istatiksel olarak anlamlı saptandı  (p=0,003).
 
Sonuç: Hipomagnezemi de hipermagnezemi de atlanmaması gereken   elektrolit bozukluklarıdır. Kronik hastalık sürecinde her iki bozukluk da eşlik edebilir. Eşlik eden hastalıklardan bağımsız hipermagnezemi kötü prognoz ile istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur.  Magnezyum imbalansını saptamak ve bunun nedenlerine ulaşıp, onları çözmek önemli olan asıl noktadır. Magnezyum imbalansını etiyoloji, sıklık ve mortalite ilişkisi açısından değerlendirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: hipomagnezyum, hipermagnezyum, prognoz

Abstract:
Aim: Magnesium is an extremely important ion for many physiological and biochemical mechanisms which are necessary for the continuation of life. It is a cofactor of hundreds of enzymes and takes place in the rate-limiting step of some enzymatic reactions. Therefore, body magnesium must be in a certain balance. Hypomagnesemia is an electrolyte disorder that is frequently encountered and overlooked in hospitalized patients. Also, hypomagnesemia is associated with diseases such as cardiovascular disease, diabetes mellitus, chronic kidney disease and cancer. In our study, we aimed to evaluate the frequency, etiology and prognosis of hypomagnesemia in internal medicine inpatient service patients.
Materials and methods: The study was conducted in University of Health Sciences Haseki Training and Research Hospital internal medicine clinic. A total of 3850 patients over the age of 18 who were hospitalized between 01.01.2019-31.12.2019 with various diagnoses were evaluated. Patients with missing data, whose magnesium test was not studied, patients who were hospitalized daily, and those with recurrent hospitalizations, were excluded. 2130 patients have met the inclusion criteria and were included in the study. Those who were discharged with healing were evaluated as having good prognosis. Patients who died or transferred to the intensive care unit were defined as having poor prognosis. The patients' magnesium values was divided into four quartiles (1st quartile as Mg ≤1,7 mg/dl; 2nd quartile as 1,7 mg/dl< Mg ≤1,9 mg/dl; 3rd quartile as 1,9 mg/dl 2,1 mg/dl). Prognosis of patients according to Mg quartiles and Mg quartiles' association with comorbidities were examined.
Results: Out of 2130 patients, 1013 (51,9%) were female. The mean age of patients with poor prognosis (69,2 ± 14,9) was higher than those considered to have a good prognosis (59,7 ± 19,1). Hypermagnesemia (4th quartile) was detected in 61 (33,9%) and hypomagnesemia (1st quartile) was found in 42 (23,3%) patients out of 180 patients with poor clinical outcomes. It was statistically significant that hypermagnesemia was more common in patients with poor prognosis. (p: 0,002). Out of 542 hypomagnesemic patients; 284 (52,4%) patients had diabetes (DM), 322 (59,4%) had hypertension (HT), 168 (31,0%) had coronary artery disease (CAD) and 76 (14,0%) had solid cancers. Hypomagnesemia was found to be more common in patients with DM, HT, CAD, and solid ca (p value: p<0,001, p<0,001, p: 0,001, p: 0,043, respectively). CKD was diagnosed in 258 (53,3%) of 484 patients who had hypermagnesemia. Hypermagnesemia was found to be more common in patients with CKD, which was statistically significant. (p: 0,003).
Conclusion: Both hypomagnesemia and hypermagnesemia are electrolyte disorders that should be considered important. Both can be seen in the course of chronic diseases. Hypermagnesemia has been associated with poor prognosis independent of comorbidities. Detecting the magnesium imbalance and retrieving its causes and solving them is the most important point. Much more work is needed to evaluate magnesium imbalance in terms of its etiology, frequency, and association with mortality.
Keywords: hypomagnesemia, hypermagnesemia, prognosis