Göknil Özkök Sezener'in çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı açısından incelenmesi
An examination of Göknil Özkök Sezener's children's books in terms of children's literature
Yazar: FATMA KÜÇÜKDAĞ
Danışman: PROF. DR. HALİL AHMET KIRKKILIÇ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Dil, bir toplumun inşasında en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Toplumu toplum yapan dinamiklerin ve kültür taşıyıcılığının en önemli aracı olan dil, zenginliğiyle değerini yükseltmektedir. Dünya dilleri arasında en zengin dillerden biri olarak kabul edilen Türkçe, gerek tarihsel süreçteki varlığı gerek yayıldığı geniş coğrafya bakımından büyük önem arz etmektedir. 

Son yıllarda çocuk edebiyatı nesillerin ilerleyiş sürecinde ve dünyanın gelişiminde büyük bir pay edinmiştir. Sanat ve edebiyatın çocuğun gelişim sürecindeki en anlamlı görevi, çocuğa dil zenginliğini kazandırmasıdır. Dilin zenginliklerinin en güzel örneklerini barındıran kitaplar, çocuğun gelişim sürecinde önemli bir yer edinmektedir. Bu sebeple nitelikli çocuk edebiyatı ürünleri ortaya koyulmalı, mevcut ürünler de detaylıca gözden geçirilmelidir.

"Göknil Özkök Sezener'in Çocuk Kitaplarının Çocuk Edebiyatı Açısından İncelenmesi" adlı bu tez çalışmasında, Göknil Özkök Sezener'in yazmış olduğu 12 çocuk kitabı çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygunluk açısından incelenmiş, çeşitli uzmanların bildirdiği görüşler doğrultusunda analiz edilmiştir.

Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve model olarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizi içerik analizi ile yapılmıştır. Eserlerin çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygunluğu incelenirken iki Türkçe öğretmeni ve Türkçe alanında uzman bir öğretim üyesinin görüşlerine başvurulmuştur. Öncelikle çocuk kavramı, çocuk edebiyatı kavramı, çocuk edebiyatının dünyadaki gelişimi ve Türkiye'deki gelişimi açıklanmış daha sonra çalışmadaki eserleri kaleme alan yazar Göknil Özkök Sezener ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Çocuk kitaplarında bulunması gereken biçim ve içerik ilkeleri, çeşitli uzmanların belirlediği ölçütler doğrultusunda açıklanmıştır. 

Bulgular ve yorum kısmında yazarın tüm kitapları biçim bakımından kapak, boyut, cilt tasarımı, sayfa ve yazı tasarımı, resim; içerik bakımından konu/ tema, kurgu/ kurulum, kahraman/ karakter, ileti/ mesaj, dil ve anlatım şeklinde incelenmiştir. Dil ve anlatım başlığı altında hitap edilen grubunun anlamakta güçlük çekebileceği kelimeler ve kitaplarda yer alan deyimler tablolar halinde gösterilmiş, söz sanatları tespit edilip ayrı başlıklar altında gösterilmiştir. 

Tüm kitaplar incelendiğinde, yazarın müzisyen kimliğini eserlerinin büyük çoğunluğunda yansıttığı gözlemlenmiştir. Yazar, müzikle ilgili öykülerinde çok fazla müzik terimi kullanmış ve bu terimlerin büyük çoğunluğu teknik terimler olduğu için metnin akıcılığı olumsuz yönde etkilenmiştir. Dünyaca ünlü müzisyenlerle ilgili kaleme aldığı biyografik öykülerde eğitselliğe önem veren yazar, daha küçük yaş grupları için kaleme aldığı eserlerinde de ileti, kurgu, kahraman gibi çocuk edebiyatı unsurlarını göz önünde bulundurmuştur. Bazı eserlerde sık kullanılan teknik müzik terimleri dışında olumsuz herhangi bir unsura rastlanmamış, yazarın eserlerini genel anlamda çocuk edebiyatının temel ilkelerine özen göstererek kaleme aldığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Language is considered as one of the most important elements in the construction of a society. Language, which is the most important tool of the dynamics and cultural carrier that makes the society a society, increases its value with its richness. Turkish, which is accepted as one of the richest languages among the world languages, is of great importance both in terms of its existence in the historical process and the wide geography it has spread.
In recent years, children's literature has gained a great share in the progress of generations and the development of the world. The most meaningful task of art and literature in the development process of the child is to provide the child with language richness. Books, which contain the best examples of the richness of language, have an important place in the development process of the child. For this reason, qualified children's literature products should be put forward and existing products should be reviewed in detail.
In this thesis study named "Analysis of Göknil Özkök Sezener's Children's Books in Terms of Children's Literature", 12 children's books written by Göknil Özkök Sezener were examined in terms of their compatibility with the basic principles of children's literature and analyzed in line with the opinions of various experts.
In the study, document analysis from qualitative research methods and descriptive scanning model was used as a model. Data analysis was done with content analysis. While examining the compatibility of the works with the basic principles of children's literature, the opinions of two Turkish teachers and an expert in the field of Turkish were consulted. First of all, the concept of child, the concept of children's literature, the development of children's literature in the world and its development in Turkey are explained, and then information is given about the writer Göknil Özkök Sezener, who wrote the works in the study, and his literary personality. The format and content principles that should be found in children's books are explained in line with the criteria determined by various experts.
In the findings and comment section, all the books of the author are covered in terms of format, size, binding design, page and text design, picture; In terms of content, it was examined as subject / theme, fiction / installation, hero / character, message / message, language and expression. The words that the group addressed under the heading of language and expression may have difficulty in understanding and the idioms in the books are shown in tables, figures of speech are identified and shown under separate headings.
When all the books are examined, it has been observed that the author reflects his musician identity in the majority of his works. The author used too many musical terms in his stories about music, and since the majority of these terms are technical terms, the fluency of the text was negatively affected. The author, who gives importance to education in his biographical stories about world-famous musicians, has also taken into consideration the elements of children's literature such as message, fiction and hero in his works written for younger age groups. Apart from the frequently used technical music terms, no negative elements were encountered in some works, and it was observed that the author wrote his works by paying attention to the basic principles of children's literature in general.