Kistik fibrozisli hastalarda uygulanan beslenme tedavisinin yaşam kalitesi ve kas gücü üzerine etkisi
The effects of nutrition therapy applied in patients with cystic fibosis on the quality of life and muscle strength
Yazar: DAMLA KOCAMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN YILMAZ AKYÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kistik fibrozis tanısı ile takip edilen hastalara uygulanan tıbbi beslenme tedavisinin kas gücü ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi Kistik Fibrozis Merkezi'nde rutin olarak takip edilen 73 çocuk ile yürütülmüştür. Hastaların ilk görüşmede demografik verileri alınmış, başlangıç ve üç aylık takiplerinde rutin kontrollerde bakılan bazı laboratuvar değerleri, besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri ve el dinamometresi ölçümleri kaydedilmiştir. Hastaların yaşam kalitelerinin belirlenmesi için Yeniden Düzenlenmiş Kistik Fibrozis Anketi ölçeği (CFQ-R) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada kızların yaş ortalaması 137 ± 39,6 ay, erkeklerin yaş ortalaması 135,9 ± 40,4 aydır. Kızların 33'ü (%91,7) beslenme solüsyonu, 9'u (%25,0) çinko, 36'sı (%100) multivitamin kullanırken, erkeklerin 35'i (%94,6) beslenme solüsyonu,16'sı (%43,2) çinko, 37'si (%100) multivitamin kullanmaktadır. Çocukların 0., 3., ve 6., ayda ölçülen vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve BKI z-skor ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çocukların 0., 3., ve 6. ayda ölçülen sağ ve sol el kavrama gücü ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Yaşam kalite skorlarında anlamlı fark görülmemiştir (p>0,05). Kızların solunum fonksiyon skorunda anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,05). Enerji alımı ile ağırlık (r= 0,629; p=0,0001), boy (r=0,234; p=0,036 ve beden kütle indeksinde (r=0,430; p=0,0001) pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Enerji alımı ile sosyal algıda (r=0,297; p=0,011) pozitif yönlü, yağ alımı ile fiziksel fonksiyon (r=0,245; p=0,036), vücut algısında (r=0,327; p=0,020) pozitif yönlü, protein ile fiziksel fonksiyon (r=0,252;   p=0,032), duygu durumu (r= -0,241;p=0,040) ve vücut ağırlığı algısında (r= -0,431;p=0,040) negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Sonuç ve Öneriler: Kistik fibrozisli çocuklara uygulanan tıbbi beslenme tedavisinin antropometrik ölçümleri, kas gücünü ve yaşam kalitesini etkilediği belirlenmiştir. Beslenme durumu, başta göğüs kasları olmak üzere ekstremite kaslarının gücü için doğumdan itibaren yakından takip edilmelidir. Çocukların tedavilerinin ve iyi hallerinin devamlılığı için yaşam kalitelerinin arttırılması üzerinde durulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Beslenme, El Kavrama Gücü, Yaşam Kalitesi, Kistik Fibrozis

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to examine the effect of medical nutrition therapy on muscle strength and quality of life in patients with a diagnosis of cystic fibrosis. Materials and Methods: The study was conducted with 73 children who were followed up routinely at Marmara University Pendik Training and Research Hospital Cystic Fibrosis Center. Demographic data of the patients were taken at the first interview, some laboratory values, food consumption records, anthropometric measurements and hand dynamometer measurements were recorded during the initial and quarterly follow-ups. The Revised Cystic Fibrosis Questionnaire (CFQ-R) was used to determine the quality of life of the patients. Results: In the study, the mean age of girls was 137 ± 39.6 months, and the mean age of boys was 135.9 ± 40.4 months. 33 (91.7%) of the girls used nutritional solution, 9 (25.0%) zinc, 36 (100%) multivitamin, while 35 (94.6%) of the boys used nutritional solution, 16 (43.2%) use zinc, 37 (100%) use multivitamin. There was a significant difference between the mean body weight, height and BMI z-score of the children at 0, 3, and 6 months (p <0.05). A significant difference was found between the averages of right and left hand grip strength of children at 0, 3, and 6 months (p <0.05). There was no significant difference in quality of life scores (p> 0.05). A significant difference was found in the respiratory function score of the girls (p <0.05). A positive correlation was found between energy intake and weight (r = 0.629; p = 0.0001), height (r = 0.234; p = 0.036 and body mass index (r = 0.430; p = 0.0001). (r = 0.297; p = 0.011) positive direction, fat intake and physical function (r = 0.245; p = 0.036), body perception (r = 0.327; p = 0.020), protein and physical function (r = 0.252; A negative correlation was found between p = 0.032), mood (r = -0.241; p = 0.040) and body weight perception (r = -0.431; p = 0.040). Conclusion and Recommendations: It has been determined that medical nutrition therapy applied to children with cystic fibrosis affects anthropometric measurements, muscle strength and quality of life. Nutritional status should be closely monitored from birth for the strength of the extremity muscles, especially the chest muscles. For the continuity of treatment and well-being of children, emphasis should be placed on improving their quality of life. Keywords: Cystic fibrosis, Handgrip Strength, Nutrition, Quality of Life