Bilateral adrenalektomi yapılan ratlarda surrenal glandın heterotopik ototransplantasyonu
Heterotopic autotransplatation of adrenal gland after bilateral adrenalectomy in rats
Yazar: MAHMUT SAİD DEĞERLİ
Danışman: UZMAN GAMZE ÇITLAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Adrenal bez hastalıkları = Adrenal gland diseases ; Adrenal bez neoplazmları = Adrenal gland neoplasms ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Adrenal korteks = Adrenal cortex ; Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Adrenal medulla = Adrenal medulla ; Adrenalektomi = Adrenalectomy ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Transplantasyon-otolog = Transplantation-autologous

Özet:
Amaç
Adrenal yetmezlik, adrenal bez cerrahisi sonrası görülen ciddi bir komplikasyon olup tedavisinde kullanılan steroidlerin uzun dönemde obezite, uykusuzluk, periferik ödem, immünitede ve metabolik dengede bozulma gibi pek çok yan etkileri vardır. Steroid bağımlılığından kurtulmak için geliştirilmiş olan parsiyel adrenalektomi ise remnant doku üzerinden gelişebilecek nüks riskine sahiptir. 
Çalışmamızda adrenalektomi sonrası adrenal dokunun heterotopik ototransplantasyonu ile adrenal gland cerrahisinde parsiyel adrenalektomiye alternatif olabilecek bir cerrahi teknik geliştirerek yetmezlik tedavisinde steroid bağımlılığından ve yan etkilerinden kurtulmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Çalışmada 5 gruptan oluşan ve kontrol grubunda 5, diğer gruplarda 7 olmak üzere toplam 33 adet, 12-16 haftalık, vücut ağırlıkları 275-450gr arasında değişen Wistar Albino erkek rat kullanılmıştır. Birinci grup hiçbir cerrahi işlemin yapılmadığı gruptur. İkinci grup cerrahinin taklit edildiği sham grubu, üçüncü grup ise bilateral adrenalektomi yapılan ratlardan oluşan gruptur. Grup-4'te bilateral adrenalektomi sonrası adrenal gland dört parçaya bölünerek, Grup-5'te ise bir bütün olarak arka hamstring grubu kaslar içerisine ototransplante edilmiştir. Bir aylık deney süresinin sonunda eksanguinasyon ile sakrifiye edilen ratlarda kortizol, ACTH ve aldosteron düzeylerine bakılmıştır. Adrenal gland hematoksilen eozin ve tunel metodu ile histolojik olarak incelenmiştir.
Bulgular
Çalışma sonunda adrenal glandın fragmante halde ve bir bütün olarak heterotopik ototransplante edildiği gruplarda kan kortizol, ACTH ve aldosteron düzeyleri, bilateral adrenalektomize ratlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklı bulundu. Heterotopik ototransplantasyon yapılan gruplarda fizyolojik değerlerin %50'sinden fazlasına ulaşılabildi. Histolojik incelemede adrenal gland fragmanlarının ototransplante edildiği grupta zona glomerülosada sınırlı bir alanda nekroz ve apopitoz izlendi. 
Sonuç
Çalışmamızda ratlarda adrenal glandın heterotopik ototransplantasyonunun mümkün olabildiği gösterilmiştir. Bilateral adrenalektomi endikasyonu konulan hastalarda bu yöntemin başarı ile uygulanabilmesi için daha ileri preklinik ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Adrenal gland, adrenal yetmezlik, ototransplantasyon,

Abstract:
Aim
Adrenal insufficiency is one of the most significant complications observed after adrenal surgery, especially after bilateral adrenalectomy. Steroids are used in the treatment of adrenal insufficiency, which may cause various side effects in the long term such as obesity, insomnia, peripheral edema, immune deficiency, and metabolic imbalance. Cortical-sparing adrenalectomy that has been developed to eliminate the steroid dependence after surgery has the risk of recurrence through the remnant tissue. 
In our study, we aim to develop steroid independence after the surgery by heterotopic autotransplantation of the adrenal gland with an alternative surgical technique to partial adrenalectomy. 
Materials and Methods 
The experiment was conducted on 33 Wistar Albino male rats weighing 275-450 g, 12-16 weeks old. Rats were divided into the following five groups; (1) Control group(n=5), (2) Sham-operated(n=7), (3) Bilateral adrenalectomized(n=7), (4) Bilateral adrenalectomized with autotransplant of adrenal gland fragments(n=7), (5) Bilateral adrenalectomized with autotransplant of adrenal gland as a whole(n=7). Rats were sacrificed by exsanguination after the experimental period and plasma samples were obtained for hormone measurement. The adrenal gland was examined histologically by hematoxylin-eosin and tunnel method. 
Results
The serum cortisol, ACTH and aldosterone levels in autotransplant groups (both as fragments and as a whole) were found statistically different from those in the bilateral adrenalectomized group. The physiological values reached more than %50 recovery in heterotopic autotransplants groups relative to the bilateral adrenalectomized groups. In histological examinations, there were limited necrosis and apoptosis in zona glomerulosa in the group autotransplant of adrenal gland fragments. 
Conclusion
This study shows that heterotopic autotransplantation of the adrenal gland is possible in rats. For clinical use, more preclinical and clinical trials are needed.

Keywords: Adrenal gland, adrenal insufficiency, autotransplantation