Mesleki ve teknik anadolu liselerindeki meslek dersi öğretmenlerinin dijital yeterliliklerinin dijital dönüşümden yararlanma düzeylerindeki rolü
The role of digital competencies of vocational educational teachers in vocational and technical anatolian high schools in their level of benefiting from digital transformation
Yazar: DENİZ ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. EVREN ŞUMUER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu korelasyonel araştırma çalışmasının amacı, Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde görev yapan meslek dersi öğretmenlerinin dijital becerilerinin eğitimde dijital dönüşümden yararlanma düzeylerini ne kadar yordadığını incelemektir. Yordayıcı korelasyonel araştırma modelinde tasarlanan araştırmada, uygun örnekleme yöntemi kullanılarak 2023 yılında Kocaeli'nin 12 ilçesindeki Mesleki Ve Teknik Anadolu Liselerinde görev yapan 207 meslek dersi öğretmeninden veri toplanmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu, "Eğitimciler İçin Dijital Yeterlilik Ölçeği" ve "Öğretmenlerin Eğitimde Dijital Dönüşümden Yararlanma Düzeylerini Belirleme Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelesyon ve regresyon analizlerinden faydalanılmıştır.   Analiz sonucunda; meslek dersi öğretmenlerinin mesleğinde dijital becerilerin kullanımı, öğretme ve öğrenme, değerlendirme ve öğrencilerin güçlendirilmesi boyutlarında kâşif düzeyinde (orta düzey) oldukları; dijital kaynaklar ve öğrencilerin dijital yetkinliklerinin kolaylaştırılması boyutlarında ise bütünleştirici düzeyde oldukları saptanmıştır. Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerindeki meslek dersi öğretmenlerinin eğitimde dijital dönüşümden yararlanma düzeylerine bakıldığında; dijital dönüşümü oluşturan teknoloji farkındalığının orta düzeyde olduğu; eğitimde dijital dönüşüm teknolojilerini kullanma ve endüstri 4.0 ve dijitalleşmeye yönelik genel yaklaşım boyutlarının ise yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi meslek dersi öğretmenlerinin dijital yeterlilik düzeyi ile dijital dönüşümden yararlanma düzeyi arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkilerin olduğu bulunmuştur. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi meslek dersi öğretmenlerinin dijital yeterlilik düzeylerinin dijital dönüşümden yararlanma düzeylerini %52 düzeyinde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin dijital yeterliliğinin dijital dönüşümü oluşturan teknoloji farkındalığını %48, eğitimde dijital dönüşüm teknolojilerini kullanma düzeyini %29 ve endüstri 4.0 ve dijitalleşmeye yönelik genel yaklaşım düzeyini %42 düzeyinde yordadığı görülmüştür. Bu kapsamda mesleki eğitimde dijital dönüşümün gerçekleşebilmesinde öğretmenlerin dijital yeterliliklerinin önemine dikkat çekilmiş ve öğretmenlerin dijital yeterliliklerinin geliştirilmesine yönelik hizmet içi eğitimlerin verilmesinin gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
The aim of this correlational research study is to examine to what extent the digital competence of vocational teachers working in vocational and technical high schools predict their level of benefiting from digital transformation in education. In the study designed in the predictive correlational research model, data were collected from 207 vocational teachers working in vocational and technical anatolian high schools in 12 districts of Kocaeli in 2023 using convenience sampling method. The research data were collected with the personal information form created by the researcher, "Digital Competence Scale for Educators" and "Scale for Determining Teachers' Levels of Benefiting from Digital Transformation in Education". Descriptive statistics, correlation and regression analyses were used to analyse the data.  As a result of the analysis, it was found that vocational teachers were at the explorer level (medium level) in the dimensions of the use of digital skills, teaching and learning, assessment and empowerment of students; and at the integrator level in the dimensions of digital resources and facilitation of students' digital competencies. When the level of benefiting from digital transformation in education of vocational teachers in vocational high schools is examined, it is seen that the awareness of technology that constitutes digital transformation is at a medium level; the dimensions of using digital transformation technologies in education and general approach towards industry 4.0 and digitalisation are at a high level. It was concluded that there were positive, high-level and statistically significant relationships between the digital competence level of Vocational and Technical Anatolian High School vocational teachers and their level of benefit from digital transformation. It was concluded that the digital competence levels of Vocational and Technical Anatolian High School vocational teachers predict their level of benefit from digital transformation at a level of 52%. In addition, teachers' digital competence level predicted the level of technology awareness on digital transformation by 48%, the level of using digital transformation technologies in education by 29%, and the level of general approach towards industry 4.0 and digitalization by 42%.In this context, the importance of teachers' digital competencies in the realisation of digital transformation in vocational education has been pointed out and the necessity of providing in-service trainings for the development of teachers' digital competencies has been emphasised.