Kan şekeri regüle olmayan diyabetik maküler ödemli hastalarda tedaviye yanıtın serum sitokin düzeyleri ile korelasyonu
Correlation between response to treatment of diabetic macular edema and serum cytokine levels of patients having unregulated blood glucose
Yazar: EMİNE TINKIR KAYITMAZBATIR
Danışman: PROF. DR. HÜRKAN KERİMOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Makula ödemi = Macular edema ; Serum = Serum ; Sitokinler = Cytokines ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors

Özet:
Amaç:  Diyabetik maküler ödem (DMÖ) ve tedavisinin serum sitokin düzeyleri üzerine etkisi ile metabolik kontrolün DMÖ ve tedavisine yanıta etkisinin değerlendirilmesi.
Yöntem: Çalışmaya HbA1c düzeyi %7 ve üzerinde olup, optik koherens tomografi (OKT) ile doğrulanmış diyabetik maküler ödemi olan 55 hastanın 43'ü dahil edildi. Hastalar iki gruba ayrılarak en iyi düzeltilmiş görme keskinliği düzeyi (EDGK) ETDRS eşeline göre 0.8 ve üzerinde olan hastalar oküler tedavisiz, 0.8'in altında olan hastalar  birer ay ara ile 3 doz intravitreal ranibizumab enjeksiyonu yapılarak takip edildi. Tüm hastalara aylık göz muayenesi uygulandı. Her iki grup Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği'ne yönlendirilerek metabolik kontrol sağlanmaya çalışıldı. Her iki grup hastadan 3 aylık takibin başında ve sonunda kan alınarak serum sitokin (IL-1β, IL-6, IL-8, TNF-α, MCP-1, VEGF) düzeyleri ELISA yöntemi ile çalışıldı. Verilerin istatistiki analizi SPSS 17.0 programı kullanılarak yapıldı ve p<0,05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
Bulgular: Her iki grup hastada 3 aylık takip sonunda HbA1c düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş sağlandı. İntravitreal enjeksiyon tedavisi yapılan grupta 3 aylık takip sonunda tek kadran dışında tüm kadranlarda makula kalınlıklarında istatistiksel olarak anlamlı azalma oldu, enjeksiyon tedavisi almayan grupta maküler kalınlıklarda anlamlı değişiklik izlenmedi. Her iki grupta serum sitokin düzeyi değişimleri 3 aylık HbA1c değişimi ile korele bulunmadı. Enjeksiyon tedavisi yapılan grupta HbA1c düzeyleri düşmesine rağmen serum vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı artış izlendi. 
Sonuç: Metabolik kontrol ile HbA1c düzeylerini düşürmek mümkündür ancak tek başına metabolik kontrolün DMÖ tedavisindeki yeri sınırlıdır. Anti VEGF tedavinin DMÖ üzerindeki tedavi edici etkisi sistemik sitokin düzeylerinden ziyade lokal inflamasyonun patofizyolojideki yerini desteklemektedir. 
Anahtar Kelimeler: diyabetik maküler ödem; serum sitokin; VEGF; metabolik kontrol

Abstract:
Purpose: To evaluate the effect of diabetic macular edema (DME) and its treatment on serum cytokine levels and effect of metabolic control on DME and its treatment
Methods: 43 of 55 cases with HbA1c levels above 7% and having DME detected by optical coherence tomography (OCT) were included. Patients were sub grouped and  the group having  best corrected visual acuity (BCVA)  of  ≥ 0.8 according to ETDRS were followed without ocular treatment, those having  BCVA of <0.8 were treated with 3 doses of intravitreal ranibizumab monthly. All patients were subjected to ophthalmologic examination monthly. All patients were consulted to Endocrinology and Metabolism Clinic to improve metabolic control. Serum cytokine levels (IL-1β, IL-6, IL-8, TNF-α, MCP-1, VEGF) of all patients were analyzed in first and third months of study by ELISA. Statistical analysis of the data was performed using the SPSS 17.0 software and p<0.05 was considered statistically significant.
Results: A statistically significant decrease in HbA1c levels was observed after 3 months of follow-up in both groups of patients. After 3 months of follow-up of the group treated with intravitreal injections, there was a statistically significant decrease in macular thickness in all quadrants except single quadrant and no significant change was observed in macular thickness of the group without injection therapy. Changes in serum cytokine levels in both groups were not correlated with 3-month HbA1c exchange. Although the HbA1c levels decreased in the injection-treated group, there was a statistically significant increase in serum vascular endothelial growth factor (VEGF) levels. 
Conclusion: It is possible to lower HbA1c levels by metabolic control, but metabolic control alone has limited value in the treatment of DME. The therapeutic effect of anti-VEGF treatment on DME supports the role of local inflammation in pathophysiology against systemic cytokine levels.
Keywords: diabetic macular edema; serum cytokine; VEGF; metabolic control