Öğrenme güçlüğünde okuduğunu anlamaya etki eden strateji kullanımı ve dil becerilerinin incelenmesi
Investigation of strategy use and language skills affecting reading comprehension in learning disability
Yazar: SEYHAN SOĞANCI
Danışman: PROF. DR. BİRKAN GÜLDENOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada 4. sınıfa devam eden öğrenme güçlüğü olan ve tipik gelişim gösteren öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin morfolojik bilgi ve beceriler, sözdizimsel bilgi ve beceriler ve üstbilişsel strateji kullanımı değişkenleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğrenme güçlüğü tanısı olan 60 öğrenci ve tipik gelişim gösteren 60 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Çalışma grubunda yer alan öğrencilerin bireysel olarak okuduğunu anlama performansı, morfolojik ve sözdizimsel bilgi ve becerileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda araştırmada yer alan değişkenlere ilişkin puanların gruplar arasında farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla One Way ANOVA testi, ölçülen değişkenler ve okuduğunu anlama arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla Pearson korelasyon testi, öğrenme güçlüğü olan öğrenci grubunu okuma başarısını etkileyen değişkenler açısından kendi içinde karşılaştırmak amacıyla Mann Whitney U testi, ölçülen değişkenlerin okuduğunu anlama üzerindeki yordayıcılığını hesaplamak için aşamalı regresyon yöntemi kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin okuduğunu anlama performansı, morfolojik ve sözdizimsel bilgi ve becerileri ile toplam strateji kullanım sıklığının tipik gelişim gösteren akranlarından belirgin şekilde düşük olduğu;  hem morfolojik bilgi ve becerilerin hem sözdizimsel bilgi ve becerilerin hem de üstbilişsel strateji kullanımının tüm öğrencilerde okuduğunu anlama ile pozitif yönde güçlü bir ilişki gösterdiği; üstbilişsel strateji kullanım sıklığı ile morfolojik bilgi ve becerilerin okuduğunu anlama üzerinde yordayıcı gücü olduğu ancak sözdizimsel bilgi ve becerilerin okuduğunu anlamayı anlamlı düzeyde yordamadığı görülmüştür. Son olarak, araştırmanın bulguları doğrultusunda alanda çalışan uygulamacılar ve araştırmacılar için bir takım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to comparatively examine the reading comprehension skills of 4th-grade students with learning disabilities and typical development in terms of morphological knowledge and skills, syntactic knowledge and skills, and strategy use variables. For this purpose, 60 students with learning disabilities and 60 students with typical development participated in the study. The individual reading comprehension performance, morphological and syntactic knowledge and skills of the students in the study group, and the level of use of reading strategies were evaluated. As a result of the evaluation, the One Way ANOVA test was used to determine whether the scores regarding the variables in the study differed between the groups. The Pearson correlation test was used to determine the relationship between the variables.  Students with learning disabilities were divided into two groups according to their reading comprehension scores in order to determine whether their performance on morphological and syntactic skills and strategy use differed according to their reading comprehension scores. The Mann Whitney U test was used to compare these variables in groups formed according to the reading success of students with learning disabilities.The stepwise regression method was used to calculate the predictors of the measured variables on reading comprehension. As a result of the analysis, it was determined that the reading comprehension performance, morphological and syntactic knowledge and skills, and total strategy usage frequency of students with learning disabilities were significantly lower than their peers with typical development; both morphological knowledge and skills, syntactic knowledge and skills, and total strategy use showed a strong positive relationship with reading comprehension in all students; It was observed that the frequency of total strategy use and morphological knowledge and skills had a predictive effect on reading comprehension, but syntactic knowledge and skills did not significantly predict reading comprehension. Finally, in line with the study's findings, several suggestions were presented for practitioners and researchers working in the field.