Televizyondaki şiddetin çocukların davranış ve tutumlarına etkisi hakkında ebeveynlerin düşünce, davranış ve tutumları
The thought, behavior and attitudes of parents on the effect of violence on children's behaviors and attitudes
Yazar: BETÜL KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. N.EMEL LÜLECİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ana-baba = Parents ; Davranış = Behavior ; Düşünce = Thought ; Medya = Media ; Televizyon = Television ; Televizyon izleyicileri = Television audiences ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Şiddet = Violence

Özet:
Giriş ve Amaç: Televizyon en önemli kitle iletişim araçlarından biridir. En kolay erişilen ve en yaygın kullanılan araç olması nedeniyle, en etkili öğrenme yolu olarak da dikkat çekmektedir. Verdiği haberlerin, sundukları rol modellerinin, kazandırdıkları yaşantıların ve örnekledikleri değer yargılarının topluma etkisi tartışılagelmiştir. Aynı iletiyi çok farklı bireye, çok sayıda ve farklı mesajlarla iletebilme yetisine sahiptir. Ayrıca, her bireyi farklı biçimlerde ve düzeylerde etkilemektedir. En çok etkilenen gruplar arasında çocuk ve gençler yer almaktadır. Çocukların günlük ortalama televizyon izleme süreleri hafta içi 3,5 saat, hafta sonu ise 4 saattir. Çocukların %77'si televizyon izleme eylemini aileleriyle birlikte gerçekleştirmektedir ve televizyondaki toplam sürenin %33,1'i şiddet içermektedir. Bireydeki şiddet davranışını etkileyen faktörler incelendiğinde; bireysel etkenler(biyolojik, psikolojik ve davranışsal), aile içi ilişkiler, çevre, eğitim ve medya göze çarpmaktadır. Bu nedenle çocuklarda televizyon izleme özelliklerinin belirlenmesi ve bu özelliklerle çocuklardaki şiddet davranışı arasındaki ilişkinin ayrıntılı olarak ele alınması konuya özel çözümlerin üretilmesi adına elzemdir. Bu çalışmanın amacı; çocuklar ve ailelerinde televizyon izleme özelliklerini belirlemek ve televizyondaki şiddetin çocukların davranış ve tutumlarına etkisi hakkında ebeveynlerin düşünce, davranış ve tutumlarını ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Olgu bilim(Fenomenoloji) deseninde, niteliksel bir çalışmadır. Çalışma etik kurul onayı ve gerekli izinler alındıktan sonra, Nisan 2018- Ocak 2019 tarihleri arasında yapıldı. Çalışma, İstanbul'un Maltepe ilçesindeki iki ilkokulda 1-4. sınıfta okuyan 12 öğrenci ve anneleriyle gerçekleştirildi. Araştırmada birden fazla veri toplama tekniği kullanıldı (Triangülasyon). Çalışmaya katılan annelerle yarı yapılandırılmış görüşme formu eşliğinde derinlemesine görüşme (fenomenolojik) yapıldı. Tüm görüşmeler bire bir olarak sakin bir ortamda gerçekleştirilebildi. Bu annelerin çocuklarından yüz yüze görüşmeyle kısa bir soru formu eşliğinde veri toplandı. Bu formda çocukların TV izleme özellikleri ile ilgili sorular yer aldı. Annelere görüşme öncesinde aydınlatılmış onam formu imzalatıldı ve görüşmelerin tümü katılımcıların izni ile kayda alındı. Annelere ait ses kayıtları yazıya çevrildi. İçerik analiziyle, kodlama ve sınıflama yapılıp kategoriler ve temalar oluşturuldu. Katılımcıların ifadelerine doğrudan alıntılar yoluyla yer verildi. Tema ve kategorilerin bahsedilme sıklığı bulundu, temaların alt boyutları arasındaki ilişkiler ortaya çıkarıldı. Son aşamada ise ortaya çıkmış olan kavramlar, temalar ve temalar arası ilişkiler araştırma konusu çerçevesinde karşılaştırıldı ve yorumlandı.
Bulgular: Annelerin yaşlarının ortancası 38,5'tur(min:32, max:47). Annelerin onu ev kadını, biri doktor, biri öğretmendir. Dördü üniversite/yüksekokul, dördü lise, ikisi ortaokul, biri ilkokul mezunudur. Çocukların cinsiyet dağılımı yarı yarıyadır. Çocukların yaşı 7-10 arasındadır. Araştırma verisinin kodlanması sonucunda elde edilen kategorilerin sınıflandırılmasıyla 6 tane tema oluşturulmuştur. Temaların bahsedilme frekansına göre sıralaması şu şekildedir; 
1.	Şiddet Farkındalığı (%26)
2.	Çocuk ve TV/TV dışı ekran ilişkisiyle ilgili annelerin görüşleri (%23)
3.	Şiddet içeren yayına karşı ebeveynin tutumu (%17)
4.	Çocuğun izlediği TV/TV dışı ekranın içeriğiyle ilgili annenin görüşleri (%15)
5.	Şiddet içeren yayınların çocuğa etkisi  (%13)
6.	Ekran şiddetinin çocuklardaki etkilerinin önlenmesine yönelik annelerin önerileri (%6)
Sonuç: Şiddet içeren yayınların çocuğa etkisiyle ilgili annelerin düşüncelerinin bir takım kavramlarla yakın ilişkili olduğu görülmüştür, bu kavramlar;
•	Annelerin şiddet içeren yayınların çocuğa etkisiyle ilgili gözlemleri
•	Şiddet içeren yayına maruz kaldığı anda çocuğun duruma tepkisi
•	Çocukların şiddet davranışı gösterme nedenleri hakkındaki düşünceleri
•	Çocuğun izlediği TV/TV dışı ekranın içeriği
•	Şiddet içeren yayını çocuğun izlemesiyle ilgili düşünceleri
•	Annelerin şiddet içeren yayına karşı davranış ve tutumlarıdır. 
Annelerin şiddet içeren yayına karşı davranış ve tutumlarının bazı kavramla kuvvetli ilişkili olduğu görülmüştür, bu kavramlar;
•	Annelerin şiddet içeren yayının çocuğa etkisi hakkında düşünceleri 
•	Çocuğunun şiddet içeren yayına maruz kaldığı andaki tepkileri
•	Annelerin çocuğun izlediği içeriği kontrol şekli
•	Annelerin engel algısı
•	Annelerin destek algısı şeklindedir.
Ailelere doğru düşünce, davranış ve tutumun kazandırılmasıyla ilgili eğitimler, bu konulara etki eden kavramlar çerçevesinde ele alınmalıdır. Müdahalelerin hemen hepsi çok yönlü yaklaşım gerektirmektedir. Yasalar, denetim kurumları, kanallar, eğitim kurumları, belediyeler, sivil toplum kuruluşları, aileler ve çocukları hep birlikte ele alınmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER: Televizyon, şiddet, çocuk, ekran, medya

Abstract:
Background and aim: Television is one of the most important mass media. The effects of the news, the role models presented by television have been discussed on the society. It communicates many different messages to many different individuals. It also affects each individual in different forms and levels. The most affected groups are children and young people. Children watch television meanly 3,5 hours on weekdays and 4 hours on weekends. 77% of children watch television with their families and 33,1% of the total time on television has violence. Individual factors (biological, psychological and behavioral), family relations, environment, education and media are important to make violent behaviours. The subject of the study is; to determine the characteristics of watching television in children and their families; to reveal the thoughts, behaviors and attitudes of parents about the effects of violence on television in children's behaviors and attitudes.
Methods: The study is qualitative (Phenomenology) type. The study was conducted between April 2018 and January 2019 after the approval of the ethics committee and the permissions. The study was conducted in two primary schools in Maltepe district of Istanbul with 12 students and their mothers Triangulation technique was used in the study. In-depth interview (phenomenological) was performed with the mothers with a semi-structured interview form. All interviews were conducted in a formal environment. Data of children was collected with a face-to-face interview by a questionnaire. In this form, children were asked about the TV viewing features. Informed consent was taken from mothers prior to the interview and all interviews were recorded with the permission of them. Mothers' voice recordings were transcribed. Coding and classification were made and categories and themes were created with content analysis, The statements of the mothers were given through direct quotations. The frequency of mentioning themes and categories was found and the associations between the sub-dimensions of the themes were revealed. In the last stage, the concepts and categories were interpreted within the framework of the research topic.
Results: The median age of the mothers was 38,5 (min: 32, max: 47). Ten of the mothers are housewives, one is a doctor and one is a teacher. Four are university / college, four are high school, two are middle school, one is primary school graduate. The gender distribution of children is half-half. The age of the children is between 7-10. 6 themes were created by the classification of the categories obtained as a result of coding the research data. The order of the themes according to the frequency of mention is as follows;
1. Violence Awareness (26%)
2. Opinions of mothers about the child and TV / TV screen association (23%)
3. Parent's attitude towards screen violence (17%)
4. Mother's views on the content of the TV / TV screen that the child is watching (15%)
5. Influence of screen violence on children (13%)
6. Recommendations of mothers to prevent the effects of screen violence on children (6%)
Conclusion: The thoughts of mothers about the effect of screen violence on the child were closely associated with these concepts;
• Mothers' observations on the effect of screen violence on the child
• Children's reactions at the moment of screen violence
• Mother's thoughts about the causes of violent behavior among children.
• Content of the screen
• Mother's thoughts about watching violent broadcast for children
• Behaviors and attitudes of mothers to screen violence
It has been observed that mothers' attitudes and behaviors to screen violence are strongly associated these concepts;
• Mothers' thoughts about the effect of screen violence  on the child
• Children's reactions at the moment of screen violence
• Mothers' control way about the content of the screen 
• Mothers obstacle perception
• Mothers' perception of support.
Trainings on gaining the right thoughts, behavior and attitudes towards families should be considered within the framework of the concepts that affect these issues. Almost all interventions require a multifaceted approach. Laws, supervisory committees, channels, educational institutions, municipalities, non-governmental organizations, families and children should be considered together.
KEYWORDS: Television, violence, children, screen, media