Üniversite öğrencilerinin bilişsel çarpıtmaları ile sosyal sorun çözme ve karar verme stilleri ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relationship between cognitive distortions, social problem solving, and decision making styles of university students
Yazar: SAADET BAŞAK AKSU DEMİRKUŞ
Danışman: PROF. DR. EMEL ERDOĞAN BAKAR
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; üniversite öğrencilerinde bilişsel çarpıtmaları içeren düşünme türleri kullanımı ile sosyal sorun çözme ve karar verme stilleri ilişkisinin incelenmesidir. Bu amacın yanı sıra, üniversite öğrencilerinin cinsiyet, yaş, eğitim görmekte oldukları fakülte ve bölüm ile aile üyelerinin eğitim durumları ve sosyoekonomik seviyeleri ile ilişkili olarak değişkenler betimsel olarak irdelenmiştir. Çalışmanın örneklemi 182 üniversite lisans öğrencisinden (130 kadın, 52 erkek) oluşup, katılımcıların yaş aralığı 18-34 arasında değişmektedir. Araştırmaya katılan öğrencilere sırasıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği", "Melbourne Karar Verme Ölçeği" uygulanmıştır. İlk olarak cinsiyete göre yapılan korelasyon analizi ile değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiş, sonra araştırma sorularına göre aşamalı regresyon analizi ile elde edilen veri test edilmiştir. Bulgular incelendiğinde; sorun çözmede olumlu yönelimi yordayan değişkenlerin kişilerin karar vermede öz saygı düzeyleri ve dikkatli karar verme eğilimleri olduğu, diğer taraftan negatif yönelimi yordayan değişkenlerin ise kişilerin kaçıngan ve panik karar verme stilleri olduğu görülmüştür. Ayrıca, kaçıngan karar verme eğilimin azalması ve dikkatli karar vermenin artması ise akılcı sorun çözme tarzını belirlemektedir. Bireyin dikkatli karar vermesi azalıp, erteleyici ve panik karar verme ve karar vermede öz saygı düzeyi arttıkça birey dürtüsel dikkatsiz bir sorun çözme tarzına gitmektedir. Son olarak kaçıngan sorun çözme tarzını ise dikkatli karar vermenin azalması, erteleyici karar verme ve karar vermede öz saygının artması belirlemektedir. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine cognitive distortions of university students in relation to social problem-solving and decision-making styles. In addition to this purpose, variables, such as gender, age, faculty and department they are studying, and the educational status and socioeconomic levels of family members were descriptively analysed. The sample of the study consisted of 182 undergraduate university students (130 female and 52 male) and the age range of the participants ranged from 18-34. "Personal Information Form", "Cognitive Distortions Scale", "Melbourne Decision Making Questionnaire are the measurement tools used in this thesis. First of all, the data were examined with correlation analysis according to gender, then the hierarchical regression analysis were conducted to test the research questions of the study. According to the results, positive orientation in problem solving were predicted by the participants' high decision making self-esteem and vigilant decision making styles, on the other hand negative orientation in problem solving were predicted by buckpassing and hypervigilanve decision-making styles. Furthermore, decrease in decision making self-esteem and the increase in vigilance decision-making predicted the rational problem-solving style. As the individual's vigilance decision making decreases and also procrastination and hypervigilance decision-making tendency and decision making self-esteem increases, impulsivity/carelessness problem solving style was shown. Finally, the avoidant problem-solving style was found to be predicted by decreased vigilance decision making and increasing procrastination, and high self-esteem in decision making. The findings were discussed in the light of the literature.