Eski Mezopotamya ve Anadolu'da çocuk (MÖ II. binyılın sonuna kadar)
Child in ancient Mesopotamia and Anatolia (Until the end of second Millennium B.C.)
Yazar: TUĞBA SABUNCUO
Danışman: PROF. DR. YUSUF KILIÇ
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Anadolu = Anatolia ; Eski = Old ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Eğitim = Education ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children

Özet:
Tarih öncesi devirler ve tarihin en erken devirlerinden itibaren neslin devamının göstergesi olan çocuk aile içinde önemli bir yere sahiptir. Bu çerçevede Eski Mezopotamya ve Anadolu insanlarının ortaya koyduğu toplumsal gelişim sürecinde aile ve çocuğun üstlendiği etkin roller yadsınamaz. Çünkü toplum çekirdekten iyi yetiştirilmiş çocuklarla sürekliliğini koruyabilir. Nitekim Mezopotamya'da Sumer, Akad, Babil, Asur, Anadolu'da Hitit Öncesi ve Hitit toplumlarından günümüze ulaşan arkeolojik malzemeler, siyasi, sosyal, kültürel ve hukuk içerikli çivi yazılı belgeler bunun en güzel kanıtıdır. Söz konusu belgelerde aile kavramı, anne, baba, çocuk ilişkileri, çocuğa verilen öğütler, doğum, doğum kehanetleri, tıbbi açıdan anne ve çocuk sağlığı, eğitim ve meslek edinme, ders müfredatı, öğrenci öğretmen ilişkileri, çocuk hakları ve cezaları gibi doğrudan çocuğu ilgilendiren konuları tespit etmek mümkündür. Yine bu yazılı vesikaların hukuk içerikli olanlarından ise çocuksuz ailelerin evlat edinme vasıtasıyla çocuk özlemini giderdikleri anlaşılmaktadır. Dolayısıyla çivi yazılı belgeler adı geçen Mezopotamya ve Anadolu toplumlarında doğumundan ölümüne kadar çocuğa verilen önemi açıkça göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Mezopotamya, Anadolu, Aile, Çocuk, Doğum, Çocuk Sağlığı, Doğum Kehanetleri, Eğitim, Çocuk Hakları, Çocuk Cezaları

Abstract:
The child, as a sign of continuity for human generations since the prehistoric times and ancient times, has an important place within the family. With this aspect, the active roles both the family and the child played during the civilization processes in Ancient Mesopotamia and Anatolia are undeniable. This is because of the fact that societies can provide their continuity with children grown well in the family. Indeed, archeological materials and political, social, cultural and law thematic cuneiform documents from Mesopotamia Sumerian, Akkadian, Babylonian, Assyrian, from Pre-Hittite Anatolian and Hittite civilizations are the best evidences of this fact.  In these documents, it is possible to identify the issues related to children such as family concept, familial relations, advices given to the child, birth, birth divinations, maternal and child health, education and getting a profession, course syllabus, teacher-student relations, the rights and punishment of the child. In addition, from the law related documents, it is also understood that families without children fulfilled their longing of a child through adoption. Thus, the above mentioned documents clearly show the importance given to the child from his birth to death in Mesopotamian and Anatolian societies.            

Key Words: Mesopotamia, Anatolia, Family, Child, Birth, Child Health, Birth Divinations, Education, Child Rights, Child Punishments