Seçici dağıtım sözleşmeleri ve rekabet hukuku açısından bu sözleşmenin geçersizliği
Selective distribution agreements and invalidity of this agreement under competition law
Yazar: TUĞBA VURAL
Danışman: DOÇ. DR. KEREM CEM SANLI
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bayilik sistemi = Dealership system ; Bayilik sözleşmesi = Dealership agreement ; Dağıtım sistemleri = Distribution systems ; Dağıtım sözleşmeleri = Distribution agreements ; Rekabet hukuku = Competence law ; Rekabetin korunması = Protection of competition ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Türk hukuku = Turkish law

Özet:
Seçici dağıtım sözleşmeleri, Türk hukukunda rekabet hukuku mevzuatında anılan bir sözleşmedir. Sistematik açıdan, dağıtım sözleşmelerinin alt başlığında yer alır. Diğer dağıtım sözleşmeleri gibi seçici dağıtım sözleşmesi de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ("TBK") kapsamında düzenlenmemiş bir atipik sözleşmedir. Bu doğrultuda; tezin amacı, seçici dağıtım sözleşmelerinin özel hukuk açısından incelenmesidir.

Seçici dağıtım sözleşmelerinin incelendiği bu çalışma temel olarak üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, seçici dağıtım sisteminden ve çalışma içerisinde anılacak diğer temel kavramlardan kısaca bahsedilecektir.

Tezin ikinci bölümünde, seçici dağıtım sözleşmeleri borçlar hukuku kapsamında incelenecektir. Bu inceleme içerisinde seçici dağıtım sözleşmeleri ile benzer sözleşme tipleri karşılaştırılarak seçici dağıtım sözleşmelerinin diğerleriyle benzerlikleri ve farklılıkları ele alınacaktır. Bununla birlikte, Türk borçlar hukuku çerçevesinde sözleşmeye doğrudan uygulanması gerekli ikincil mevzuat ve kıyasen uygulanması mümkün olan kanun hükümleri çerçevesinde tespitler paylaşılmıştır. Ayrıca, ikinci bölümde tarafların hak ve yükümlülükleri ele alınırken uygulamadaki sözleşme hükümleri ile genellikle karşılaşılan sorunlardan bahsedilmiştir. 

Tezin üçüncü ve son bölümünde seçici dağıtım sözleşmeleri rekabet hukuku kapsamında incelenecektir. Üçüncü bölümün altında, sözleşmenin rekabete olumlu ve olumsuz etkileri ve seçici dağıtım sözleşmeleri ile sınırlı olmak üzere Türk rekabet hukukundaki muafiyet rejimi ele alınacaktır. Fakat, bu kısımlar muafiyet rejiminin sözleşmeyi nasıl hukuka uygun hale getirdiği kapsamı ile sınırlıdır. Üçüncü bölümün son kısmında, üçüncü bölümün yazılmasına asıl neden olan sorun ele alınacaktır. Bu doğrultuda, rekabet hukuku mevzuatının sözleşmenin geçerliliğine etkileri analiz edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: seçici dağıtım sistemi, seçici dağıtım sözleşmesi, borçlar hukuku, rekabet hukuku, geçersizlik.

Abstract:
Under Turkish law, selective distribution agreements are mentioned in the competition legislation. Structurally, it is categorized under distribution agreements. As other distribution agreements, selective distribution agreements are innominate contracts, which are not regulated under the Turkish Code of Obligations numbered 6098. Therefore, the aim of this thesis is to examine selective distribution agreements in terms of private law.

This study in which selective distribution agreements are analyzed, basically consists of three parts. In the first part, selective distribution systems and basic concepts are introduced briefly.

In the second part of this thesis, selective distribution agreements are examined within the context of obligations law. In this examination, selective distribution agreements are compared with similar agreement types to set forth their similarities and differences. In addition, secondary legislation to be applied directly to the agreement and laws that can be applied by analogy are expressed within the frame of Turkish law of obligations. In addition, the rights and obligations of the parties as well as sample clauses of the agreement and the problems in practice are discussed. 
 
In the third and last part of this thesis, selective distribution agreements are examined within the context of competition law. Limited to the selective distribution agreement, positive and negative effects of this agreement on the competition and the exemption regime in Turkish competition law are explained in this part. However, these subtopics are also limited to the scope of how the exemption regime makes the agreement lawful. In the last title of the third part, which is the main purpose of analyzing this part, how competition law affects the validity of the agreement is discussed. 

Key words: Selection distribution system, selective distribution agreement, obligations law, competition law, invalidity.