Uluslararası Ceza Mahkemesinin ulus-devlet egemenliğine etkisi
The effect of International Criminal Court on the nation-state sovereignty
Yazar: SELCEN ERDAL
Danışman: PROF. DR. ENVER BOZKURT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Ulus-devlet = Nation-state ; Uluslararası Ceza Mahkemesi = International Criminal Court

Özet:
?Uluslararası Ceza Mahkemesi Kurulmasına İlişkin Tam Yetkili Temsilcilerden Oluşan Birleşmiş Milletler Diplomatik Konferansı?, 15 Haziran 1998 tarihinde Roma'da toplanmıştır. Uluslararası Ceza Mahkemesi Statüsü, Roma Konferansının son günü olarak ilan edilen 17 Temmuz 1998 tarihinde kabul edilmiş; 1 Temmuz 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir.Roma Statüsü'nün, ?Mahkemenin Kuruluşu? başlıklı 1. Bölümünde (m. 1-4), uluslararası toplumun tümünü ilgilendiren en ciddi suçları işleyen kişiler üzerinde yargı yetkisini kullanacak ve ulusal yargı organları karşısında ?tamamlayıcı? niteliğe sahip olacak daimi bir ?Uluslararası Ceza Mahkemesi?nin kurulduğu ilan edilmiştir.Mahkemenin Statüye uygun olarak yargı yetkisine sahip olacağı en ciddi suçlar, ?soykırım suçu?, ?insanlığa karşı suçlar?, ?savaş suçları? ve ?saldırı suçu?dur (m. 5).Gerçek kişileri yargılama yetkisine sahip olan daimi nitelikte bir Uluslararası Ceza Mahkemesinin kurulması, adeta bir devrim niteliğindedir. Bununla birlikte, Mahkemeye ve işleyişine, ulus-devlet egemenliği yönünden ihtiyatlı yaklaşmak gerekir. Zira, Mahkemenin kurulmasına ilişkin Andlaşma metninde, devlet egemenliğine kısıtlama getiren hükümler yer almaktadır. Bunlar arasında, m. 12/2'de düzenlenen ?ülkesellik kriteri?; Giriş Bölümünün 10. paragrafında düzenlenen ?tamamlayıcılık ilkesi? ve m. 13/b ve m. 16'da düzenlenen Güvenlik Konseyinin mahkemenin işleyişi üzerindeki yetkileri bulunmaktadır.Bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda, Uluslararası Ceza Mahkemesinin varlığının, uluslararası hukuk ve devlet egemenliği açısından farklı ve özel bir anlam taşıdığı açıkça görülmektedir. Egemenlik kavramının içini dolduran en önemli öğelerden birisi, şüphesiz, yargı yetkisidir. Fakat günümüzde uluslararası ilişkilerdeki gelişmeler ve evrensel boyut kazanmış olan insan haklarının neredeyse tüm devletlerin hukuklarını etkilemesi sonucu, özellikle yargı alanında tek devlet egemenliğinden söz etmek çok da mümkün değildir. Bu bağlamda, çağdaş uluslararası hukukta oluşmakta olan ortak kanıya göre, neredeyse tüm evrensel yargı uygulamaları, bir şekilde, egemenlik iddialarıyla çatışmaktadır. İnsan haklarıyla ilgili olarak yargı sürecinde devlet egemenliğine uluslararası müdahale süreci, Uluslararası Ceza Mahkemesinin çalışmaya başlamasıyla son halini almıştır.

Abstract:
?The United Nations Diplomatic Conference of Plenipotentiories on the Establishment of The International Criminal Court? was held on 15 June 1998 in Rome. The Statute of the International Criminal Court was acknowledged on 17 July 1998, declared as the final of the Rome Conference, and came into effect on 1 July 2002.In the first part of the Rome Statute, entitled as ?The Establishment of the Court? (articles 1-4), it is declared that; a permanent ?International Criminal Court? which has power to exercise its jurisdiction over persons for the most serious crimes of international concern and shall be ?complementary? to national criminal jurisdictions was established.In accordance with the Statude the most serious crimes that the Court has jurisdiction are ?the crime of genocide?, ?crimes against humanity?, ?war crimes?, and ?the crime of aggression? (article 5).The establishment of a permanent International Criminal Court that has jurisdiciton over persons could be considered as a revolution. Nonetheless, one should act with discretion about the Court and its course with regards to the nation state sovereignty. As, in the treaty that has established the Court there are provisions that limitate state sovereignty. Some of these limitations are; Article 12/2 ?territoriality criteria?, ?the principle of complementation? formulated in the tenth paragraph of the Preamble and the competence of Security Council over the runnig of the Court defined in Article 13/b and Article 16.According to the analysis through these findings, it is certainly observed that the existance of the International Criminal Court has different and special meanings for international law and nation state sovereignty. Beyond doubt, the power of jurisdiction is one of the most crucial factors that embody the idea of sovereignty. However, it is almost imposible to argue about pure nation state sovereignty especially in the course of law due to the evolutions in the areas of international relations and universal human rights. In this context, according to the common acceptance in contemporary international law, almost all universal law applications contradict with the claims of sovereignty in some way. The intervention process to nation states? judicial sovereignty has reached its final form with the establishment of International Criminal Court.