Erkek egemen mesleklerde kadın: Antalya'da ulaşım (taksi, otobüs, tramvay) sektöründe kadın şoförler örneği
Women in male dominated professions: Example of female drivers in transportation (taxi, bus, tram) sector in Antalya
Yazar: ESRA YAKIN
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE GÖZDE YİRMİBEŞOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Kadınlar = Women ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Otobüs = Bus ; Sürücüler = Drivers ; Taksi = Taxi ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Tramvay = Tram ; Ulaşım sektörü = Transportation sector

Özet:
Tarih boyunca meslekler çoğunlukla cinsiyete göre ayrılmıştır. Günümüzde pek çok sektörde olduğu gibi erkek egemenliğin hüküm sürdüğü ve cinsiyet ayrımına maruz kalan bir diğer sektör de ulaşımdır. Cinsiyet eşitliğine yönelik olumlu gelişmeler çeşitli mesleklerde giderek artsa da, baskın kültürün topluma aşıladığı bu zihniyet ulaşım sektöründe hala varlığını devam ettirmektedir. Kadının otobüs şoförlüğü, vatmanlık, taksi şoförlüğü gibi mesleklerde çalışmaması gerektiğine ilişkin anlayış, gelenek ve göreneklerin yanı sıra kültürel ve dini değer yargılarıyla da temellendirilmektedir. Bu koşullar altında ulaşım sektöründe kariyer yapmayı planlayan kadınlar endişelerine yenik düşüp bu hayallerinden vazgeçebilmektedir. Tüm bunlara rağmen ulaşım sektöründe çalışan kadınların sayısında dişe dokunur bir artış gözlenmektedir.
Çalışmanın amacı ulaşımda çalışmayı tercih eden kadınların mesleği seçme hikâyelerinden yola çıkarak, sektörü sevme nedenlerini araştırmak, bu süreçte yaşadıkları avantajlı ve dezavantajlı durumları ortaya koymak ve bu alanda çalışmayı düşünen kadınlara sağlıklı seçimler yapabilmeleri bakımından katılımcıların deneyimlerini aktarmalarına yardımcı olmaktır. Bu doğrultuda Antalya ilinde faaliyet gösteren 6'sı otobüs şoförü, 6'sı vatman ve 2'si taksi şoförü olmak üzere toplamda 14 kadına ulaşılarak konuyla ilgili derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. 
	Sonuçlar göstermektedir ki, bu alanda çalıştırılan kadın sayısı az olduğu gibi pozitif ayrımcılık uygulamaları da yetersiz kalmaktadır. Ayrıca katılımcıların iş hayatında karşılaştıkları türlü sıkıntıların yanı sıra, iş-aile dengelerini de düzgün bir şekilde kurmaya çalıştıkları görülmektedir. Fakat tüm bu olumsuz durumları kendi yöntemlerince bir çözüme kavuşturan katılımcıların, toplum nezdinde olumlu bir imaj edindiği ve mesleklerini her geçen gün daha çok severek yaptıkları anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ulaşım Sektörü, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Kadın Şoför.

Abstract:
Throughout history, professions have been sex-segregated. As in many sectors today, transportation is another sector dominated by men and exposed to gender discrimination. Although the positive developments regarding gender equality are increasing in various professions, this mentality -imposed by the dominant culture on the society- still continues to exist in the transportation. The understanding that women should not work as a driver in a bus, tram or taxi is based on cultural and religious values, as well as traditions and customs. Under these circumstances, women planning a career in transportation are affected by their own concerns and may have to abandon their dreams. Nevertheless, despite all these, a notable increase is observed in the number of women working in the transportation.
The aim of this study is to investigate -based on their stories of choosing these professions- the reasons behind the interest why women prefer to work in this sector, to reveal the advantageous and disadvantageous situations they have experienced in this process, and to help women planning to work in this field to make the right choices by sharing the experiences of the participants. Accordingly, a total of 14 women -including 6 bus drivers, 6 tram drivers and 2 taxi drivers- were contacted in Antalya, and in-depth interviews were conducted with them.
The results reveals that the number of women employed in this field is low and also positive discrimination practices are insufficient. In addition, it is observed that the participants are trying to establish a proper work-family balance as well as the various problems they face in business life. However, it is concluded that the participants who succeeded in solving all these negative situations by their own methods obtained a positive image in the eyes of the society and enjoyed their profession more and more every day.
Keywords:  Transportation Sector, Gender Roles in Society, Woman Driver.