Hastane su tesisatı kaynaklı lejyoner hastalığı korunma ve kontrol yöntemleri
Control and prevention methods of hospital water installation associated legionnaires' disease
Yazar: MUSTAFA KAYACAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN ALPARSLAN ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Giriş ve Amaç: Araştırmanın amacı DUEH su tesisat sistemlerinde Lejyonella prevalansını saptamak, yapılacak eğitim ve girişim ile Lejyonella kolonizasyonu arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. 

Yöntem: Girişimsel bir çalışmadır. Araştırma toplam üç aşamayı içermektedir. Birinci aşamada Dokuz Eylül Universitesi Hastanesi'nden (DEUH), girişim yapılmadan, binaları temsil edecek şekilde alınan su ve sürüntü örneklerinde Lejyonella sp. varlığı referans (İzmir Hıfzıssıhha) laboratuvarında  araştırılmıştır. İkinci aşamada risk değerlendirmesi (anket, yerinde gözlem) yapılmış, ardından risk yönetimi uygulamaları yapılmıştır. Sağlık Bakanlığı ve ECDC (Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi)  yönergelerindeki kritik değerlerin araştırmacı tarafından uygulanması istenmiştir. Üçüncü aşamada girişim öncesindeki aynı noktalardan örnekler alınmış yeniden analiz ettirilmiştir. Her iki örnek alım esnasında yerinde yapılan ölçümler ve laboratuvar sonuçları karşılaştırılmıştır.

Bulgular: 
Kullanma suyunda serbest klor görülmeyen nokta sayısı girişim öncesi 41 iken, girişim sonrası (%43 azalarak) 23'e düşmüştür. Girişim öncesi 26 noktada görülen serbest klor, girişim sonrası (%234 artarak) 61 noktaya artmıştır. Girişim öncesi 16 noktada 26 C ve altında su verilirken, girişim sonrası (%500 artarak) 80 noktada 26 C ve altında soğuk su sisteme verilmiştir. Lejyonella varlığında, girişim öncesi (7 nokta) ve sonrasında (3 nokta) %57 azalma görülmüştür. Klima ve fancoillerin (20 adet) öneden rutin temizlik ve bakımları yapıldığı için girişim öncesi ve sonrasında alınan örneklerde lejyonella varlığı tespit edilmemiştir. 

Sonuç: 
Girişimde klor (Sodyum hipoklorit) kullanımı tek başına etkili olmamıştır. Biyofilm varlığına göre korozotif kimyasallar da kullanılmalıdır. Şoklamalarda tüm musluklar açılıp kapanmadığından şoklamanın etkinliği azalmıştır. Kullanma sularında lejyonella bakterisi izole edilmesine rağmen çalışma süresi içinde hastaneden kaynaklı lejyoner hastalığı olgusu bildirilmemiştir. Sisteme verilen kullanma suyu dezenfeksiyon kimyasalı, yetersiz iş gücü ve organizasyonel sorunlar girişim çalışmasına olumsuz etki etmiştir. Ayrıca mevzuatta hastalık görülmemesi durumunda örnekten izole edilen lejyonella bakteri miktarı ve toplu yaşanan binalardaki suyun minimum sıcaklık değerinin güncellenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Background and Objective: The aim of the study is to identify the prevalence of Legionella in the DEUH (Dokuz Eylül University Hospital) plumbing systems and to analyze the relationship between the training and the initiative and Legionella colonization.

Methods: It is a interventional study. The study includes three stages in total. In the first stage before the attempt was made, water and swab samples taken to represent the buildings were taken from Legionella sp. (İzmir Hıfzıssıhha) laboratory. In the second stage, risk assessment (questionnaire, in-situ observation) and management were carried out. Practices the critical values in the Ministry of Health and ECDC (European Centre for Disease Prevention and Control) guidelines were checked by the investigator. In the third phase, samples were taken from the same points before the intervention and re-analized. Both in-situ measurements and laboratory results were compared.

Results: The number of free chlorine points in the drinking water decreased from 41 before the intervention to 23 after the intervention (by 43%). Free chlorine at 26 points before the intervention increased to 61 points after the intervention (by 234%). Cold water was given to the system at 80 points after the intervention (increased by 500%) while water was supplied at 26 points before and 16 points before the intervention. In the presence of Legionella, there was a 57% reduction in pre-intervention (7 points) and post-intervention (3 points). Since air conditioning and fancoils (20) are clean and well maintained, Legionella were not detected before and after the intervention.

Conclusion: The use of chlorine (sodium hypochlorite) was not effective alone. According to the presence of biofilm corrosive chemicals should be used. Flushing couldn't be carried out in all taps during the shockings. This has reduced the effectiveness of the shockings. 
Although legionella bacteria were isolated in the water, no legionary case due to hospital was reported in the study period. The disinfection chemical of the domestic water supplied to the system, insufficient labor force and organizational problems had a negative impact on the initiative work. In addition, if there is no disease, it is recommended to update the amount of legionella bacteria isolated from the sample and the minimum temperature value of the water in the collective buildings, in the legislations.