İnterlökin-10 almaç geni ve diğer gen mutasyonları çocukluk çağında başlayan enflamatuar bağırsak hastalıklarından ne ölçüde sorumludur?
What extent the interleukin-10 receptor gene and other gene mutations responsible for childhood-onset inflammatory bowel disease?
Yazar: ÖMER FARUK BEŞER
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ERKAN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Genler = Genes ; Mutasyon = Mutation ; Çocuklar = Children ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İnterlökin 10 = Interleukin 10

Özet:
Amaç: Enflamatuar bağırsak hastalığı (EBH) tanısı ile izlenen 0-18 yaş arasındaki çocuklarda, anne-babalarında, kardeşlerinde ve EBH tanılı diğer akrabalarında hastalığın nedeni olarak interlökin-10 (İL-10) almaç geninde ve/veya olası başka genlerde mutasyon varlığını genetik analizle tespit etmeyi amaçladık.Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 53 EBH tanılı olguda, anne-babalarında, kardeşlerinde ve EBH tanılı kan bağı olan akrabalarında İL-10 ve/veya İL-10 almaç mutasyonlarının varlığının tespiti için genotip analizi yapılmıştır. Ailede mutasyon saptanması halinde diğer aile fertlerinin de o gen yerleşkeleri ile kıyaslanması yapılmıştır. Daha önce yapılmış genetik çalışmalar temel alınarak mutasyonların bulunduğu olası gen bölgeleri ayrıştırılıp seçilmiştir. Bu seçilen bölgelerde İL-10, İL-10RA ve İL-10RB genlerinde mutasyon taraması yapılmıştır. İnterlökin-10 sinyal yolağı üzerinde tanımlanan mutasyonların işlevsel etkilerini belirlemek için gene özel ve proteine özel testler yapılmıştır.Bulgular: Ebeveynlerde akrabalık, başlangıç yaşının erkenliği ve hastalığın CH seyrinde olması İL-10 yolağında mutasyon saptanan olgularda saptanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklıydı (sırasıyla p=0,014, p=0,005, p <0,001). Mutasyonu olanların %100'ünde perianal fistül varken, olmayanların %14,9'unda gözlenmiştir (p <0,001). Yaşa göre ağırlık ve boy Z skorlarının İL-10 (+) grupta istatistiksel olarak anlamlı derecede geri olduğu saptanmıştır (sırasıyla p <0,001, p <0,001). Mutasyon saptananların tedavisinde azatiyoprin ve anti-TNF antikor tedavilerinin mutasyon saptanmayanlara göre daha fazla kullanıldığı görülürken remisyon sürelerinin de İL-10 (-) olan gruptan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde uzun olduğunu saptadık (p <0,001).Çıkarımlar: Çocuk yaş grubunda erken başlangıçlı EBH'de İL-10 başta olmak üzere genetik mutasyonların hastalığın oluşmasında daha fazla etkiye sahip olabileceğini düşünmekteyiz. İnterlökin-10 sinyal yolağı üzerinde mutasyon olması durumunda hastalık erken yaşta başlarken hem çok şiddetli seyredip hem de tedavi yanıtı iyi olmamaktadır.

Abstract:
Aim: We aimed at detecting presence of mutation in interleukin-10 (IL-10) receptor gene and/or other possible genes in children aged between 0-18 years who were followed up for inflammatory bowel disease (IBD) and their parents, siblings and other relatives with diagnosis of IBD.Material and Method: Genotype analysis was performed in our study to detect presence of IL-10 and/or IL-10 receptor mutations in 53 cases with IBD, their parents, siblings and blood relatives. In cases in which a mutation was detected in family, a comparison was done with other family members in terms of gene locations. Based on previous genetic research, possible gene locations where mutations occur were separated and selected. Mutation screening of IL-10, IL-10RA and IL-10RB genes was conducted in these selected regions. Gene-specific and protein-specific tests were performed in order to determine functional effects of defined mutations on interleukin-10 signal pathway.Results: Consanguineous marriage, early onset and CH course of the disease were statistically significantly different in cases who had a mutation on IL-10 pathway compared to those who did not have p=0.014, p=0.005, p<0.001, respectively). Anal fissure was present in 100% of the cases with mutation, while it was observed in only 14.9% of the cases without mutation (p<0.001). Weight and height Z scores according to age were statistically significantly low in IL-10 (+) group (p<0.001, p<0.001, respectively). Azathioprine and anti-TNF antibody therapies were used more in treatment of the cases with mutation compared to the cases without mutation and we found that remission periods were significantly longer than the IL-10 (-) group (p<0.001).Conclusions: We think that genetic mutations, mainly IL-10, can have more effects on development of the disease in early onset IBD in childhood. In cases with a mutation in interleukin-10 signal pathway, disease begins at early age, prognosis is very severe and response to treatment is poor.