Bazı yetiştirme ortamlarının albion çilek çeşidinde bitki gelişimi üzerine etkileri
Effects of some growing media on plant development in albion strawberry varieties
Yazar: MUSTAFA BAŞARI
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ PIRLAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çilek ülkemizde üzümsü meyveler grubunda en çok üretimi yapılan meyve türüdür. Son yıllarda ülkemizde topraksız tarım tekniklerinin giderek yaygınlaşması ve modern teknikler kullanılması çilek yetiştiriciliğinin gelişmesine önemli katkılar sağlamıştır. Topraksız çilek yetiştiriciliğinde farklı ortamlar kullanılmaktadır. Bu amaçla ülkemiz orman alanlarında yaygın olarak yetişen karaçam (Pinus nigra) kozalağı ve bunun farklı materyallerle karışımlarının çilek bitkisinde yetiştirme ortamı olarak kullanımı ve uygunluğu incelenmiştir.
Çalışmada ortam olarak; çam kozalağı, kokopit, torf-perlit (1:1), kokopit-çam kozalağı (1:1), torf-çam kozalağı (1:1), torf-perlit-çam kozalağı (1:1:1) ve torf-vermikülit-çam kozalağı (1:1:1) karışımları kullanılmıştır.
Çalışmada bazı morfolojik (yaprak sayısı ve alanı, kardeş sayısı, primer kök sayısı, primer kök uzunluğu, bitki yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı) ve bazı fizyolojik parametreler (yapraklarda klorofil içeriği, yapraklarda klorofil yoğunluğu) incelenmiş ve sonuçlar istatistik açıdan anlamlı bulunmuştur. Bitki yaş ağırlığı üzerine çam kozalağı eklenmiş torf- perlit karışımı (41,50 g) eklenmemiş olana (26,29 g) göre daha etkili bulunmuştur. Kök kuru ağırlığı üzerine en etkili uygulamalar sırasıyla kokopit- çam kozalağı ve kokopit ortamları(sırasıyla 6,77 ve 7,16 g) olarak tespit edilmiştir. Tek başına çam kozalağı ortamı genel olarak düşük sonuçlar vermiştir.
Ülkemizde topraksız çilek yetiştiriciliğinde halen en yaygın olarak kullanılan ortam kokopittir. Kokopit, Hindistan cevizi (Cocos nucifera) kabuğundan üretilir. Ülkemizde Hindistan cevizi yetiştiriciliği yapılmadığından bu ortam ithal edilmektedir. Bu nedenle yerli kaynaklardan alternatif yetiştirme ortamlarının tespiti önem arz etmektedir. Çalışma sonuçları, çilek yetiştiriciliğinde yaygın olarak kullanılan kokopit ve torf- perlit gibi ortamlara ek olarak çam kozalağının kullanılabileceğini göstermiştir. Çam kozalağı, çilek yetiştiriciliğinde kullanılan topraksız tarım ortamlarında çeşitli oranlarda karıştırılarak kullanılabilir.

Abstract:
Strawberry is the most produced fruit type in the berry group in our country. In recent years, the widespread use of soilless farming techniques in our country and the use of modern techniques have made significant contributions to the development of strawberry cultivation. Different environments are used in soilless strawberry cultivation. For this purpose, the use and suitability of black pine (Pinus nigra) cones and its mixtures with different materials, which are widely grown in the forest areas of our country, as a growing medium for strawberry plants were investigated.
Pine cone, cocopite, peat-perlite (1:1), cocopite-pine cone (1:1), peat-pine cone (1:1), peat-perlite-pine cone (1:1:1) and peat-vermiculite-pine cone (1:1:1) mixtures were used as media. 
In the study, some morphological (number and area of leaves, number of tillers, number of primary roots, primary root length, plant wet and dry weight, root wet and dry weight) and some physiological parameters (chlorophyll content in leaves, chlorophyll density in leaves) were examined and the results were statistically significant. On plant wet weight, peat-perlite mixture with pine cones (41.50 g) was more effective than the one without (26.29 g). The most effective treatments on root dry weight were cocopite-pine cone and cocopite media (6.77 and 7.16 g, respectively). Pine cone medium alone gave generally low results.
Coccopite is still the most widely used medium in soilless strawberry cultivation in our country. Coccopite is produced from coconut (Cocos nucifera) shell. Since coconut is not cultivated in our country, this medium is imported. Therefore, it is important to determine alternative growing media from local sources. The study showed that pine cones can be used in addition to the commonly used media such as cocopite and peat-perlite in strawberry cultivation. Pine cones can be used in various ratios in soilless farming environments used in strawberry cultivation.