Evli bireylerde erken dönem şemalar ile cinsel doyum ilişkisinde mükemmeliyetçiliğin aracılık etkisi
Intermediate effect of perfectionalism on the relationship with early period schemas and sexual satisfaction in married individuals
Yazar: ECE TINMAZOĞLU
Danışman: PROF. DR. MAZLUM ÇÖPÜR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, evli bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ve cinsel doyum arasındaki ilişkiyi incelemek; ayrıca mükemmeliyetçiliğin bu ilişkiye aracılık etkisini değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini 250 erkek ve 250 kadın katılımcı oluşturmuş, ölçüm aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Formu, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Bu çalışmada mükemmeliyetçilik, klinik olarak kişinin işlevselliğinde bozulmalara sebep olan, aşırı yüksek standartlara sahip olma eğilimi ve patolojik bir olgu olarak ele alınmıştır. İş ve çalışma alanında, ikili ilişkilerde ve cinsel yaşantıda da sorunlara sebep olmaktadır. Gerçekleştirilen yapısal eşitlik analizleri sonucunda evli bireylerin erken dönem uyumsuz şemaları ve cinsel işlev düzeyi arasındaki ilişkide mükemmeliyetçiliğin kısmi aracılık etkisi olduğu belirlenmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizlerinde, kadınlarda duygusal yoksunluk, duyguları bastırma, terk edilme ve iç içe geçme/bağımlılık şema alt boyutlarının, erkeklerde ise sadece duygusal yoksunluk şema alt boyutunun cinsel işlev bozukluğu düzeyleri üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Mükemmeliyetçilik alt boyutları ve cinsel işlev bozukluğu düzeyleri ile pozitif ve anlamlı etkisi olduğu ve en yüksek etkinin de kendine yönelik mükemmeliyetçilik boyutundan olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca kadınlarda; duygusal yoksunluk, cezalandırılma ve kusurluluk şema alt boyutlarının, erkeklerde ise sadece duygusal yoksunluk şema alt boyutunun mükemmeliyetçilik özelliği üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Mükemmeliyetçilik, erken dönem uyumsuz şemalar, cinsel doyum

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between early maladaptive schemas and sexual satisfaction in married individuals; also to evaluate the mediating effect of perfectionism on this relationship. The sample of the study consisted of 250 male and 250 female participants. Sociodemographic Information Form, Young Schema Scale Short Form, Multidimensional Perfectionism Scale and Golombok-Rust Sexual Satisfaction Scale were used as measurement tools. In this study, perfectionism is clinically defined as a pathological phenomenon and a tendency to have excessively high standards that cause problems and deterioration in the functionality of the person. As a result of the structural equation analyzes carried out, it was determined that perfectionism had a partial mediation effect in the relationship between early maladaptive schemas and sexual function levels of married individuals. In multiple regression analyzes, it was found that emotional deprivation, emotional inhibition, abandonment, and enmeshment / dependence schema sub-dimensions in women and only emotional deprivation schema sub-dimensions in men had a positive and significant effect on sexual dysfunction levels. It was observed that there was a positive and significant effect with perfectionism sub-dimensions and sexual dysfunction levels, and the highest effect was from the self-directed perfectionism dimension. Also in women; emotional deprivation, punitiveness and defectiveness schema sub-dimensions, and only emotional deprivation schema sub-dimensions in males had a positive and significant effect on perfectionism. 
Key Words: Perfectionism, early maladaptive schemas, sexual satisfaction