Naftil türevi rodamin boyar maddelerin sentezi, deneysel ve DFT yöntemlerle spektral karakterizasyonu
Synthesis of naphthyl derived rhodamine dyes, spectral characterization by experimental and DFT methods
Yazar: SABRİ ALPARSLAN DENİZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SAÇMACI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ARI
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Çeşitli alanlardaki kullanımları nedeniyle rodamin boyar maddelerin sentezi önem arz
etmektedir. Bu çalışmada, rodamin boyar madde türevi olan 9-[2-(etoksikarbonil)fenil]-Netil-6-(etilamino)-2,7-dimetil-3H-ksanten-3-iminyum klorür (Rodamin 6G) ile
etilendiamin reaksiyonuyla literatürde daha önceden sentezi yapılan 2-(2-aminoetil)-3',6'-
bis(etilamino)-2',7'-dimetilspiro(izoindolin-1,9'-ksanten)-3-on (Rh-EN) başlangıç maddesi
sentezlenmiştir. Daha sonra Rh-EN bileşiğiyle üç farklı naftaldehit türevi bileşiklerin (1-
naftaldehit, 4-metoksi-1-naftaldehit ve 2,3-dimetoksi-1-naftaldehit) uygun koşullar altında
reaksiyonları sonucu yeni naftil türevi rodamin boyar maddeler (SAD-1, SAD-2 ve SAD3) elde edilmiştir. Sentezlenen tüm bileşikler uygun metot kullanılarak saflaştırılmış ve
moleküler yapıları HR-MS, IR, Raman ve NMR spektroskopik yöntemler kullanılarak
aydınlatılmıştır. Sentezi gerçekleştirilen bileşiklerin teorik hesaplamaları Yoğunluk
Fonksiyonel Teori (DFT) yaklaşımı olan B3LYP metodu ve 6-31G (d,p) taban seti
kullanılarak yapılmıştır. Bileşiklerin esnek bağlarının torsiyon açı taramasıyla konformer
analizleri yapılarak en kararlı optimize yapılar elde edilmiş, elektronik özellikleri (HOMO
& LUMO, MEP, küresel reaktivite tanımlayıcıları) hesaplanmış ve Potansiyel Enerji
Dağılımları (PED) yardımıyla titreşim spektroskopik analizleri gerçekleştirilmiştir.
Hesaplanan titreşim spektroskopik veriler deneysel değerleriyle karşılaştırılarak korelasyon
grafikleri çizilmiş ve birbirleriyle uyumlu oldukları korelasyon katsayısı (R2) değerlerinin
0,9999 olarak hesaplanmasıyla ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Rodamin, naftaldehit, DFT, IR, Raman, NMR

Abstract:
Synthesis of rhodamine dyestuffs is important due to their use in various fields. In this
study, rhodamine dye derivative 9-[2-(ethoxycarbonyl)phenyl]-N-ethyl-6-(ethylamino)-
2,7-dimethyl-3H-xanthene-3-iminium chloride (Rhodamine 6G) was used by reaction with
ethylenediamine. 2-(2-aminoethyl)-3',6'-bis(ethylamino)-2',7'-dimethylspiro(isoindoline1,9'-xanthene)-3-one (Rh-EN), which has been synthesized before in the literature. The
starting material was synthesized. Then, as a result of the reactions of Rh-EN compound
and three different naphthaldehyde derivative compounds (1-naphthaldehyde, 4-methoxy1-naphthaldehyde and 2,3-dimethoxy-1-naphthaldehyde) under appropriate conditions,
new naphthyl-derived rhodamine dyestuffs (SAD-1, SAD-2 and SAD-3) were obtained.
All synthesized compounds were purified using the appropriate method and their
molecular structures were elucidated using HR-MS, IR, Raman and NMR spectroscopic
methods. The theoretical calculations of the synthesized compounds were made using the
B3LYP method, which is the Density Functional Theory (DFT) approach, and the 6-31G
(d,p) basis set. The most stable optimized structures were obtained by means of conformer
analyzes scanning torsion angles by small amounts around flexible bonds of the
compounds, their electronic properties (HOMO & LUMO, MEP, global reactivity
descriptors) were calculated and vibration spectroscopic analyzes were carried out with the
help of Potential Energy Distributions (PED). Calculated vibration spectroscopic data were
compared with the experimental values, the correlation graphs were drawn, and their
compatibility with each other was demonstrated by calculating the correlation coefficient
(R2) values as 0.9999.

KeyWords: Rhodamine, naphthaldehyde, DFT, IR, Raman, NMR