1997 Yükseköğretim Kurulu tarafından başlatılan eğitim fakültelerindeki yeniden yapılanma uygulamasının değerlendirilmesi
The practice of reorganization of evoluation in deputy of education faculty which was begun by high instruction association (YÖK) in 1997
Yazar: ŞEREF ALGUR
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET ARSLAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
ÖZET Bu araştırmada, 1997' de Yükseköğretim Kurulu ve Milli Eğitim Bakanlığı' run işbirliği ile yeniden yapılanan eğitim fakülteleri ile ilgili, fakülte idarecileri (dekan, dekan yardımcısı) ve öğretim üyelerinin görüşleri incelenmiştir. Toplumun sürekli değişen ve gelişen değerleri karşısında; öğretmenlerin mevcut nitelik, davranış, yetiştirme ve sorunlarını incelemek durumundayız. Bunlardan en önemlisi ve her geçen gün yeni arayışları gerektireni ise; öğretmen yetiştirme konusudur. Öğretmen yetiştiren okullarımızın yakın geçmişine şöyle bir baktığımızda, batılı anlamda öğretmen yetiştirme işinin Tanzimat Dönemine dayandığı ve bu dönemde öğretmen yetiştirme konusunda çeşitli çabaların olduğunu görmekteyiz. Cumhuriyet döneminde ise bu çabalar köy enstitüleri ile başlayıp, daha sonra bu enstitülerin kapatılıp ilk öğretmen okullarına dönüştüğü, ilköğretmen okullarının 1974 yılında öğretmen liseleri haline getirilerek, ou okullarda lise programı uygulanmaya başlandığını, liseye öğretmen yetiştiren yüksek öğretmen okullarının 1978 yılında kapatıldığını, nihayet 1982 yılından itibaren 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun çıkması ile öğretmen ve eğitim uzmanı yetiştirme görevinin yüksek öğretim kurumlarına verildiğini görmekteyiz. Öğretmen yetiştirme işinin yüksek öğretim kurumlarına verilmesi öğretmen eğitimine üniversiter bir nitelik kazandırmış, fakat bunun yanında bir takım sorunları da beraberinde getirmiştir. Özellikle ülkemizde ilköğretimin (8 yıl)zorunlu olması ve bu alanda yeterince öğretmen yetiştirilememesi, öğretmen istihdamım sağlayan Milli Eğitim Bakanlığı ile YÖK arasında yeterince işbirliğinin sağlanamaması, ihtiyaç olmadığı halde, ihtiyaç dışı branş öğretmenlerinin yetiştirilmesi gibi sorunlardan dolayı 1997 yılında, Yükseköğretim Kurulu ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın işbirliğiyle eğitim fakülteleri yeniden yapılandırılmıştır. Araştırmanın amacı, yeniden yapılanma ile ilgili dekan, dekan yardımcısı ve öğretim üyelerinin görüşlerinin belirlenmesidir. IIAraştırmanın başında öğretmen yetiştirme ve yeniden yapılanma ile ilgili literatür taraması yapılmış, eğitim fakültelerinin yeniden yapılanması ile birlikte oluşturulan _ sistemler incelenmiş, bu yeniliklere ilişkin görüşlerin belirleneceğine inanılan 40 madde oluşturulmuş, bu maddeler oluşturulurken de Gazi Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nde öğretim üyeleriyle yüz yüze görüşmeler yapılmış, önerileri alınmıştır. Oluşturulan bu maddeler uzman görüşü almak için çeşitli üniversitelere gönderilmiştir. Bunun sonucunda ölçek 20 maddeye indirgenmiş ve ""Yeniden Yapılanma" ve "Program" adı altında yapılandırılmıştır. Oluşturulan likert tipi anket, posta yoluyla 34 eğitim fakültesine gönderilmiştir. 14 eğitim fakültesinden cevap gelmiş, toplam 105 kişilik örneklem grubuna ulaşılmıştır. Veriler SPSS programıyla analiz edilmiş, yönetici (dekan, dekan yardımcısı) ve öğretim üyeleri görüşleri arasında anlamlı farklar olup olmadığına Ki Kare (X2) yöntemiyle bakılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir. 1. "Fen - edebiyat fakülteleri ile eğitim fakülteleri arasında yeniden yapılanmayla birlikte öğretmen yetiştirme konusunda yeterli işbirliği sağlanmıştır" maddesine, fakülte yöneticileri ve öğretim üyeleri katılmamaktadırlar. 2. "Yeni yapının gereksindiği öğretim elemanı, fiziksel kapasite ve finansman sağlanmıştır" maddesine, örneklem grubunun büyük çoğunluğu katılmamıştır. 3. "Psikolojik danışma ve rehberlik dışındaki eğitim bilimleri bölümlerinin yüksek lisans düzeyine çekilmesi, eğitim sistemini önemli bir hizmetten yoksun bırakmıştır" görüşüne, öğretim üyeleri kararsız bir tutum sergilerken dekanların büyük çoğunluğu katılmamışlardır. 4. "Tezsiz yüksek lisans öğreniminin yabancı dil, güzel sanatlar ve beden eğitimi dışındaki programlan kapsaması, bu alanlarla diğer alanlar arasında personel işlemleri (mesleki saygınlık, özlük hakları) açısından ciddi sorunlar IIIoluşturabilir" maddesine, örneklem grubunun çoğunluğu katılmış,fakat dekanların büyük çoğunluğu katılmamıştır. 5. Gurubun büyük çoğunluğu; yeni bölümlerin açılmasının, temel eğitimin 6-8. yıllarına öğretmen yetiştiren bölümlerin şimdiye kadar açılmamasından kaynaklanan boşluğu doldurduğuna inanmaktadır. 6. Gurubun büyük çoğunluğu, formasyon derslerini, öğretmenlik meslek bilgisi kazandırmada yeterli bulmaktadır. Yukarıdaki bulguların da ışığında şu temel önerilerde bulunmak mümkündür: 1. Fen - edebiyat fakülteleri ile eğitim fakülteleri arasında etkin bir işbirliği sağlanmalıdır. 2. Yeni yapının başarısı alt yapısının oluşturulmasına bağlıdır. Onun için fakültelerin öğretim elemanı, fizik kapasite ve finansman gereksinimleri karşılanmalıdır. Alt yapılar oluşturulmadan üniversitelere eğitim fakültesi açılmamalıdır. 3. Öğretmenlik lisans programlarından mezun adayların eğitim bilimleri alanında lisans üstü öğrenimine alınmaları şeklindeki bir model benimsenmeli, günün koşullarına göre yeniden düzenlenerek, yürürlüğe konmalıdır. 4. Master yapan öğretmenlere, "Uzman Öğretmen" unvanı verilmeli, özellikle de öğretmenlerin öğretim yöntemleri veya eğitim bilimleri alanında yüksek lisans yapmaları teşvik edilmelidir. IV

Abstract:
SUMMARY In This research, it is examined the education of faculties which are reorganized by High Instruction Association (YÖK) in 1997 and their decans, decans assistants, instructions whose opions and researches are deeply anaylized caretully. The society values that rapidly change and improve, we have to investigate teacher who have some behaviours, qualifications and problems. The most important problems of these and is also needed to find a new solution is the subject of education of a teacher. The schools of teachers when we examie the new past time this duty was only the peiod of Tanzimat but also we could get some works about this subject in the period of ottoman Empire Time. In Republic period these works was continued firsly village Institutions which were closed later and turned into first Teachers school also these schools rebuilt as teachers high school in 1974 and they carried out high school's programmes. In 1978 High Teachers schoolswere closed at last in 1982 the duty of education of teachers are given to High Instruction Association (YÖK) Giving the duty of the education of teachers to High Instruction Association (YÖK) are gained academic way but also carriedout lots of problems beside especially in our country compulsory education (eight) 8 years in primary schools which aren't gained sufficient teachers in this area, Educantion Deputy of Ministry which trains teachers and High Instruction Association (YÖK) donıt work together and also hot to be edueated in need of teachers for all these problems in 1997 Education Facultres are reorganized by High Instruction Association (YÖK) The main target of the researc is carried out about reorganization of faculties and about this subject decanis anol decans and decans assistants ideans. The beginning of the research we do lots of literature works about teachers training and reorganization of some systems which are re built with the reorganization of education faculty are reanaylized and also they create forty matters which are going to define new ideas. When these matters are created they also doid some investigaltions face to face with the member of teachers and faculty teachers from Gazi University, VMarmara University and Hacettepe University. At last 20 matters are omitted and others are constructed as named "re constructions" and "programme" The survey which is done the type of likert are sent to 34 education faculty by mail. 15 Education Faculty ansvered this survey and totaly is reached 150 examples groups. Datums are analylized with SPSS programmes it is investigated whether or not some important differences about the opinions of administrators (a faculty decan and decan's assistants) teacher instructors with using Ki Kare (X2) We can summary of the diognosis that are gained from the research. 1. Some of the teachers instructors and faculty administrators domt agree that enough and sufficent collaboration arenit gained between Science Literature Faculty and Educatron Faculty about the reconstruction of teachers training. 2. Examples groups domt agree that the matter which is mentroned about new reconstruction of teachers, physic capacity and ecenomic programmes. 3. The idea of the drawing of high bacchclorls degree branch of educations are caused the importanrt works lack of education duty except psychological counselor arenit supported by lots of faculty decans and some teachers instructors are undecided. 4. Without thesis bachelor's degree which is included foreign language, art and physical educations may cause serious problems about the other areas and personal duties (respect of the accupation and personal rights) The example groups are declared that are supported but the large number of the facultres decans dpntt agree about this. 5. Large number of group members domt believe that new re constructions are filled the lack of teacher traning courses in which are gained 8-6 years. 6. Large number of group members find that teacher formation lessons are enough for gaining professional knowledge. All these given infomatron above it is possible to say some main advices; VI1. We have to rebuild enough and sufficient collaboration be tween Science Literatureand Education Facultreas. 2. The success of reconstructions are re lated to rebuilt of lower constructions. There fore Without doing firm matter we domt build and open new facultres. 3. We domt accept a new model which are nomcal Teacheer bachelons degree programmes which will be redesigned optodante. We have to gain educations units which will be regesidned, optodante. We have to gain education units which are forced to be ended Because of closing the Bacheloris degree education. 4. Masters Degree Teachers must be given expert degree. We have to encourage teachers to do Bacheloris degree in the area of teachers methods and education units. VII