Konser salonlarının mimari tasarım ilkelerinin ele alınması: Atatürk Kültür Merkezi Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Konser Salonu örneği
Discussing principles of architectural design of concert halls: Example of Presidential Symphony Orchestra Atatürk Culture Center Concert Hall
Yazar: BÜŞRA DALGIÇ
Danışman: PROF. DR. GÜZİN DEMİRKAN TÜREL
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Atatürk Kültür Merkezi = Atatürk Culture Center ; Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası = Turkish Presidential Symphony Orchestra ; Konser salonları = Concert halls ; Mimari tasarım = Architectural design

Özet:
Mekanlar kullanıcıları ile zamansal çerçeve içinde şekillenen, o ortamın sosyo-kültürel etkilerini de gözler önüne seren oluşumlardır. Her mekânın o mekân kullanıcılarına özel mimari tasarım ilkelerine göre tasarlanması gerekmektedir. Konser salonları ise çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapan, ülkeler adına önemli simgesel yapılar haline gelebilen ve o toplumun kültürel yansımalarını barındıran mekanlardır. Bu bağlamda mimari tasarım ilkelerinin ele alınması planlanan örneklem konser salonları 200 yıla yaklaşan tarihi içerisinde kesintisiz bir şekilde varlığını sürdüren, tarihin köklü orkestralarından olan Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'na ait Tarihi Salon ve Atatürk Kültür Merkezi CSO Yeni Salon üzerinden belirlenmiştir. Çalışma amacı doğrultusunda konser salonları üzerinden literatür taraması ve gözlemler doğrultusunda belirlenen mimari tasarım ilkeleri ile seçilen konser salonu üzerinden açıklamalar ve tespitlerde bulunulmuştur.
Tez kapsamı Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası tarafından 1962 yılından beri kullanılan Tarihi Salon ve 1992 yılında açılan yarışma projesi ile seçilen Atatürk Kültür Merkezi Konser salonu üzerinden sınırlandırılmıştır. Bu bağlamda hem orkestranın kuruluşu, önemi ve tarihçesine değinilmiş hem de Cumhuriyet tarihinin önemli oluşumlarından olmasına dikkat çekilmiştir. Ziyaret edilen konser salonlarından elde edilen gözlemlere dayalı belirlenen mimari tasarım ilkeleri, seçilen AKM CSO Konser Salonu örneği üzerinden incelenerek tespitlerde bulunulmuştur.  
Çalışmanın yöntemi doğrultusunda öncelikli olarak literatür taraması yapılmıştır. Toplanan veriler doğrultusunda konser salonları hakkında tespitlerde bulunulmuş mimari tasarım ilkeleri doğrultusunda başlıklar belirlenmiştir. Çalışmada orkestra olarak ele alınan Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası da ele alınarak orkestranın tarihçesine değinilmiştir. Orkestra'nın kullandığı Tarihi salon 'un geçmişi ve geçirdiği düzenlemeler ele alınmıştır. Bundan sonra ise bir ihtiyaçtan doğan AKM CSO konser salonu ele alınarak belirlenen mimari tasarım ilkeleri üzerinden açıklanmıştır. Sonuç kısmında ise konu belirlenen tasarım ilkeleri ile çalışma amacı doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Abstract:
Spaces are formations that are shaped within a temporal framework with their users and reveal the socio-cultural effects of that environment. Each space should be designed according to the architectural design principles specific to the users of that space. Concert halls, on the other hand, are venues that host various events, become important symbolic structures for countries, and contain cultural reflections of that society. In this context, the sample concert halls, which are planned to deal with the architectural design principles, have continued their existence uninterruptedly throughout the process approaching 200 years. This situation has been determined through the Historical Hall of the Presidential Symphony Orchestra, one of the rooted orchestras of history, and the Presidential Symphony Orchestra New Hall of Atatürk Cultural Center. In line with the purpose of the study, explanations and determinations were made on the concert halls selected with the architectural design principles determined in the direction of the literature review and observations on the concert halls.
The scope of the thesis is limited to the Historical Hall, which has been used by the Presidential Symphony Orchestra since 1962, and the Atatürk Cultural Center Concert Hall, which was selected in 1992 by the competition project. In this context, the history, importance, and establishment of the orchestra are mentioned and draw attention to the fact that it is one of the important formations in the history of the Republic. The architectural design principles determined based on observations obtained from the visited concert halls were examined on the selected Presidential Symphony Orchestra Atatürk Cultural Center Concert Hall example.
With priority, a literature review is conducted in line with the method of the study. In line with the collected data, determinations were made about the concert halls and titles were determined in line with the architectural design principles. In the study, the history of the orchestra was referred, on the other hand, the Presidential Symphony Orchestra was also discussed. Besides, the history and arrangements of the Historical Hall used by the Orchestra are discussed. After that, the Presidential Symphony Orchestra Atatürk Cultural Center Concert Hall, which was from necessity, was discussed and explained through the determined architectural design principles. In the conclusion part, the subject has been evaluated in the direction of purpose of the study with the determined design principles.