Avrupa Birliği 15 ülkeleri ve Türkiye için emeğin gelir payının incelenmesi
Investigation of labour income share for European Union 15 countries and Turkey
Yazar: ORKUN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. METİN KARADAĞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Emek = Labour ; Emek gelir payı = Labor income share ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Mekansal analiz = Spatial analysis

Özet:
Dünya genelinde emeğin gelir payı 1980 yılından beri bir azalma eğilimi içerisindedir ve bu  azalışın nedenleri üzerinde ise hala bir fikir birliği sağlanamamıştır. Bu azalışın nedenleri üzerine çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Fakat, bildiğimiz  kadarıyla, yapılan çalışmalarda Avrupa Birliği gibi entegrasyonun yüksek olduğu ülkeler için mekânsal etkileşimlerin göz ardı edildiği  görülmektedir. Ayrıca, Türkiye için de makro dinamiklerin emek gelir payı üzerinde etkisinin incelenmediği görülmüştür. Bu çalışmanın temel amacı da, AB-15 ülkelerinde ülke ve bölge düzeyinde mekânsal etkileşimin emek gelir payı üzerindeki etkisini incelemek ve Türkiye'nin emek gelir payının makro dinamikleri araştırmaktır. Çalışma sonucunda edilen bulgulara göre, emeğin gelir payı AB-15 ülkeleri ve Türkiye'de zaman içerisinde azalma eğilimindedir. AB-15 ülkelerinde küreselleşme ve entegrasyon sürecinin emek gelir payı üzerindeki etkisi negatiftir. Ayrıca, AB-15 ülkelerinde mekânsal etkileşimin emeğin gelir payı üzerindeki etkisi negatif olup, Tek Piyasa Programı ile bu negatif etkide artış gözlenmiştir. Ayrıca, toplam faktör verimliliği, sermaye çıktı oranı ve dışa açıklığın emek gelir payı üzerindeki etkisi de negatiftir.  Bununla birlikte, AB-15 ülkelerinde bölgesel düzeyde, tarım ve sanayi sektör paylarının emek gelir payı üzerindeki etkisi negatifken, hizmet sektörünün payının etkisi pozitiftir. Sanayi ve hizmet sektöründe ülkeler arası etkileşim negatifken, tarım sektöründe pozitiftir. Ayrıca Türkiye'de ekonomik büyümenin ve enflasyonun emek gelir payı üzerindeki etkisinin negatif olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Labor income share (LIS) has been in a downward trend in worldwide since 1980's and there is still no consensus on the reasons of this decline. There have been many studies on the causes of this decline. However, to our best knowledge, these studies have ignored spatial interactions for the countries with high integration. Also, the effects of macro dynamics on LIS were not taken into consideration for Turkey.  Thus, the main aim of this study is to examine the impact of spatial interactions on LIS for the EU-15 countries at the regional level and investigate the macro-dynamics of LIS for Turkey.  The results of the study show that LIS has decreased over time in EU-15 countries and Turkey. The effect of globalization and integration process on LIS is negative for EU-15 countries. Also, the spatial effect on LIS is negative for EU-15 countries and this negative effect has increased by the Single Market Program. The effect of total factor productivity, capital-output ratio and trade openness on LIS are negative in the EU-15 countries, Moreover, the effect of agricultural and industrial sector share on LIS is negative at the regional level in EU countries, while the effect of the service sector share is positive. In spite of the fact that the interaction between countries is negative in industry and service sector, it is positive in agricultural sector. The findings of the study for Turkey also show that  the effect of economic growth and inflation on LIS is negative.