Son trimesterdeki primigravida kadınlarda uyku kalitesi ve uyku kalitesinin doğum korkusu ile ilişkisi
Sleep quality in primigravida women in the last trimester and its relationship with the fear of birth
Yazar: MESUT KAYA
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu araştırma son trimesterdeki primigravida kadınlarda uyku kalitesi ve uyku kalitesinin doğum korkusu ile İlişkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı il merkezinde yer alan toplam 12 Aile Sağlığı Merkezi (ASM)'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi ASM'lere kayıtlı toplam 1420 gebe kadından, ilgili formül kullanılarak hesaplanmış ve 306 gebe olarak bulunmuştur. Örnekleme ilk gebeliği ve son trimesterde olan gebeler dahil edilmiştir. Veriler Gebe Bilgi Formu, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği (W-DBÖ) A versiyonu ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS-22 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Değişkenlere ait verilerin tanımlanmasında frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. PUKİ ve W-DBÖ puan ortalamasının normal dağılıma uygunluğu çarpıklık ve basıklık katsayılarına bakılarak değerlendirilmiş ve verilerin analizinde parametrik testler (Bağımsız örnekler t testi, ANOVA, korelasyon analizi, regresyon analizi) kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 25,16 (SS=3,92) olup, %35,9'u üniversite mezunu ve %73,2'si çalışmamaktadır. Gebelerin %91,2'sinin gebeliği planlı olup, %88,6'sının planlanan doğum şekli vajinal doğumdur. Gebelerin PUKİ toplam puan ortalaması 6,84 (SS=1,71) olup, ölçeğin kesme noktasına göre (5 üzeri) gebelerin %67'sinin uyku kalitesinin kötü olduğu belirlenmiştir. Gebe kadınların W-DBÖ puan ortalaması 72,85 (SS=24,19) olup,  gebelerin %32,7'sinin şiddetli düzeyde doğum korkusu yaşadıkları belirlenmiştir. Gebelerin PUKİ toplam puanı ile W-DBÖ toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar son trimesterdeki primigravida kadınların yarıdan fazlasının uyku kalitesinin kötü olduğunu ve uyku sorunlarının bu gruptaki kadınlar için önemsenmesi gerektiğini düşündürmektedir. Ayrıca gebelerin yarıdan fazlası şiddetli ya da klinik düzeyde doğum korkusu yaşamaktadır. Bu çalışmada doğum korkusu ile uyku kalitesi arasında bir ilişki bulunmamıştır. Bu nedenle ilk gebeliği olan kadınlarda uyku kalitesini ve doğum korkusunu etkileyebilecek başka faktörlerin araştırılması; uyku sorunları ve doğum korkusuna yönelik müdahalelerin planlanıp uygulanması önerilebilir.

Abstract:
This research was conducted to determine sleep quality and the relationship between sleep quality and fear of childbirth in primigravida women in the last trimester. This study was conducted to determine sleep and relationship between sleep quality and fear of childbirth in primigravida women in the last trimester. The study was conducted in a total of 12 Family Healty Centres located in the city centre of Ağrı Provincial Health Directorate. The sample of the study was calculated by using the relevant formula from a total of 1420 pregnant women. Last trimester and primigravida women were included in the sample. Data were collectd using the Pregnant Information Form, Wijma Birth Anticipation / Experience Scale (W-BAES) version A and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Data analysis was performed using SPSS-22 Package programme. Frequency, arithmetic mean and standard deviation were used to describe the data the variables. The conformity of the mean scores of the PDQI and W-BAES to normal distribution was evaluated by looking at the skewness and kurtosis coefficients and parametric tests (Independent samples t test, ANOVA, correlation analysis, regression analysis) were used in the analysis of the data. Statistical significance level was taken as p<0.05. The mean age of the pregnant women participated in the study was 25.16 years (SD= 3.92), 35.9% were university graduates and 73.2% were not working. The pregnancy of 91.2% of pregnant women was planned and the planned mode of delivery 88.6% was delivery vaginal. The mean total score of PSQI was 6.84 (SD=1.71) and 67% of the pregnant women had poor sleep quality according to the cut-off point of the scale (above 5). The mean score of W-BAES of pregnant women was 72.85 (SD = 24.19) and it was determined that 32.7% of pregnant women had severe fear of childbirth. There was no statistically significant correlation between the total score of PSQI and the total score of W-BAES (p>0.05). The results obtained from the study suggest that more than half of primigravida women in the last trimester have poor sleep quality and that sleep problems should be taken into consideration for women in this group. In addition, more than half of pregnant women experience severe or clinical fear of childbirth. In this study, no relationship was found between fear of childbirth and sleep quality. Therefore, investigating other factors that may affect sleep quality and fear of birth in women with their first pregnancy; It may be recommended to plan and implement interventions for sleep problems and fear of birth.