Deneme ve makale türlerinin öğretilme güçlükleri ve öğrenilme düzeyleri (11. sınıf örneklemi)
Difficulty in the teaching of the essay and article genres and their levels of being learned (In the 11th grade sample)
Yazar: ESRA AKDİN
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN DURUKAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deneme = Essay ; Edebi metinler = Literary texts ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Liseler = High schools ; Makale = Article ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty ; Öğretim = Teaching ; Öğretim sorunları = Teaching problems

Özet:
Türkçeyi doğru kullanabilen, diline vakıf, kendini doğru ifade edip düşüncelerine en uygun türü ortaya koyabilen, araştıran ve inceleyen bir öğrenci yetiştirebilmek metin türlerinin öğretilmesinde temel amaçtır. Bu doğrultuda öğrencilerin deneme ve makale türlerini öğrenme düzeylerinin ve öğretmenlerin eğitim-öğretim sürecinde yaşadıkları öğretme güçlüklerinin tespiti bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır.
Bu araştırmada hem nicel hem de nitel verilerden yararlanılmıştır. Bu nedenle karma desenlidir. Araştırma grubunu Trabzon ilinin Beşikdüzü ilçesinde bulunan altı farklı ortaöğretim kurumunda öğrenim gören rastgele seçilmiş birer sınıfta bulunan 122 tane 11. sınıf öğrencisi ve aynı ilçede 11. sınıf seviyesinde Dil ve Anlatım dersine giren 15 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni oluşturmaktadır. Öğrencilere deneme ve makale türleriyle ilgili bilgilerini ölçmek amacıyla 20 çoktan seçmeli ve 10 doğru-yanlış sorusu olmak üzere 30 soruluk başarı testi uygulanmıştır. Aynı zamanda deneme konusu işlendikten sonra öğrencilerden konu serbest bırakılarak deneme yazma çalışmaları yapmaları istenmiştir. Bu çalışmalar için öğrencilere bir hafta süre verilmiştir. Öğretmenlere ise 8 sorudan oluşan bir mülakat formu hazırlanmış ve bu form elden dağıtılıp bir süre sınırlaması yapılmadan öğretmenlerin cevaplarını yazmaları istenmiştir. Bu çalışmada başarı testinin bulguları analiz edilirken her bir çoktan seçmeli sorunun doğru cevabına 4, doğru-yanlış sorularının doğru cevabına ise 2 puan verilmiştir. Her soruya ilişkin verilen cevapların ortalamaları ve başarı yüzdeleri hesaplanmıştır. Öğrencilerin yazma çalışmaları ise MEB tarafından hazırlanan 2005 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan Yazılı Anlatım Değerlendirme Formu'nda yer alan ölçütlere ve puan değerlerine uygun olarak incelenmiştir. Mülakat formları ile elde edilen bulgular üzerinde kategorisel içerik analizi yapılmıştır.
Araştırmanın sonunda deneme ve makale türlerinin öğretici metinler arasındaki yeri, birbirleriyle ve diğer türlerle karıştırılıp karıştırılmadığı ile ilgili bulgulara ulaşılmıştır. Aynı zamanda bu türlerin öğretilmesinde yaşanılan anlatım tekniklerini kullanamama, kelime dağarcığının yetersizliği, öğrencilerin ilgi ve isteğini derse yönlendirememe gibi sorunlar belirlenmiştir. Bu sorunlara yönelik olarak çözüm önerileri sunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Metin, Öğretici Metin, Deneme, Makale, Öğrenilme Düzeyi, Öğretilme Güçlükleri

Abstract:
Being able to educate a student who can use Turkish in the right way, has a grasp of his/her language, can express himself/herself in the right way and present the most appropriate genre for his/her thoughts is the main aim in the teaching of text types. Accordingly, the determination of students' learning level of essay and article genres and the teaching difficulties, which they have experienced throughout the education process, constitute the aim of this research. 
Both quantitative and qualitative data were utilised in this research. Therefore, it has a combined pattern. The study group was composed of 122 11th grade students in randomly selected classes and 15 Turkish Language and Literature teachers teaching the Language and Expression course on the level of 11th grade in the district of Beşikdüzü, province of Trabzon. A success test composed of 20 multiple-choice questions and 10 true-false questions, i.e. 30 questions in total were applied in order to measure students' knowledge regarding the essay and article genres. After the essay topic was addressed, the students were asked to make essay-writing practice on any topic. A period of one week was given to students for these studies.  On the other hand, an interview form made up of 8 questions was prepared for teachers and this form was delivered by hand. Students were asked to write their answers without a time restriction. In this test, while the findings of the success test were analysed, 4 points were given for each right answer to a multiple-choice question and 2 points were given for the right answer to true-false questions. The means of the answers given to each question and their success ratios were calculated. On the other hand, students' writing studies were examined in accordance with the criteria and point values in the Written Expression Evaluation Form being in the 2005 Turkish Course Teaching Program prepared by the Ministry of National Education. Categorical content analysis was performed on the findings obtained with interview forms. 
At the end of the research, results were obtained regarding the place of essay and article genres among the didactic texts and whether they were mixed with each other and other genres. At the same time, problems were determined such as not being able to use the expression techniques, the insufficiency of vocabulary, not being able to orient students' attention and demand to the class. Solution recommendations were presented regarding these problems.


Keywords: Text, Didactic Text, Essay, Article, Learning Level, Teaching Difficulties