Serebral palsi'li çocuklarda stereolojik yöntemle korpus kallozum izdüşüm alanı ve ventrikül hacimlerinin ölçümü ve değerlendirilmesi
The assessment and measurement of ventricules volumes and projection areas of corpus callosum by stereological procedure in children with cerebral palsy
Yazar: ÜMİT KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. CENGİZ DİLBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beyin = Brain ; Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Corpus callosum = Corpus callosum ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Serebral ventriküller = Cerebral ventricles ; Serebral ventrikülografi = Cerebral ventriculography ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Serebral palsi, prenatal ve perinatal dönemde değişik etyolojik faktörlere bağlı olarak beyinde gelişen hasar neticesinde meydana gelen progresif nitelikte olmayan hareket ve postür bozukluğudur. Klinik tabloya mental retardasyon, konvülziyon ve büyüme geriliği eşlik edebilir. Beslenme problemleri sıkça görülebilir. Bakımı ve rehabilitasyonu zahmetli bir süreç gerektirir.Prematürite, zor doğum öyküsü ve kernikterus önemli etyolojik nedenlerindendir. Prematür doğuma bağlı periventriküler beyaz cevherin hasarlanmaya karşı duyarlı olması ve hipoksiye bağlı gelişen hasar neticesinde klinik tablo oluşur. Sık olarak spastik dipleji, spastik tetrapleji görülmektedir.Serebral palsi'de korpus kallozumda incelme ve lateral ventriküllerde genişleme gibi değişiklikler literatürde gösterilmiştir. Çalışmamızda stereolojik yöntem ve planimetri kullanarak serebral palsi'li hastalarda korpus kallozum alanında ve ventrikül hacimlerinde meydana gelen değişikliği incelemeyi ve klinik tablo ile ilişkilendirmeyi amaçladık.Bu amaçla 2008-2010 yılları arasında çocuk nörolojisi kliniğimize başvurup serebral palsi tanısı alan 60 erkek, 40 kız toplam 100 serebral palsi'li hastanın kranial MR'ları stereolojik yöntemle korpus kallozum izdüşüm alanı ve ventrikül hacimleri ölçüm yapılarak incelendi. Kontrol grubu olarak da kranial MR'ı normal olarak belirlenen 67 erkek, 49 kız toplam 116 birey değerlendirildi. Ölçümler SPSS 15 programı kullanılarak yapıldı.Sonuçlar değerlendirildiğinde; serebral palsili hastaların korpus kallozum ortalama PAL değeri, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda küçük bulundu (p<0.05). Serebral palsi'li kız ve erkekler ayrı ayrı değerlendirildiğinde cinsiyetlerde de istatistiksel olarak anlamlı azalma görüldü (p<0.05). Ancak bazı yaş gruplarında azalma istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Bu durum çalışma grubundaki bireylerin azlığı ve standart sapmanın büyük olmasıyla ilişkilendirilebilir.Çalışmada sağ ve sol lateral ventriküller, üçüncü ve dördüncü ventrüküllerin hacimleri serebral palsi'li hastalarda stereolojik yöntemle ölçülerek kontrol grubuyla kıyaslandı. Serebral palsi'li hastaların bütününde ortalama sağ ve sol ventrikül hacimlerinde istatistiksel olarak anlamlı oranda artma görüldü. Ancak cinsiyetler kendi aralarında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bazı yaş gruplarında lateral ventrikül hacimlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı değildi. Buna çalışma grubunda yeterli birey olmaması, etyolojik faktör çeşitliliği ve standart sapma büyüklüğü neden olabilir (p>0.05). Serebral palsi'li hastalarda üçüncü ventrikül hacimlerinde azalma görüldü, istatistiksel olarak anlamlı değildi. (p>0.05). Serebral palsi'li hastalarda dördüncü ventrikül hacimlerinde azalma görüldü, istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).Çalışmamızda serebral palsi grubunda korpus kallozum alanında azalma ile sağ ve sol lateral ventrikül hacimlerindeki artış literatür çalışmalarının sonuçlarına benzerdi. Korpus kallozum'un boyutlarındaki azalmanın serebral palsi ile ilişkisi literatüre uyumlu şekilde gösterilmiş oldu. Prematür doğanlarda periventriküler lokomalazi ve hipoksik doğum sonucu beyaz cevher liflerindeki etkilenme buna neden olabilir. Lateral ventrikül hacimlerindeki artış serebral palsiye bağlı gelişen periventriküler lokomalaziye bağlı olabilir.

Abstract:
Cerebral palsy is non progressive characteristic motion and posture disturbance which happens with damage in the brain depending on various etiologic factors. Mental retardation, convulsion and growth deficiency can attend this clinical picture. Problems on nutrition can be seen widely. It is a exhausting precess to rehabilitate and maintenance.Prematurity, force delivery history and kernicterus are some major etiological factors. Clinical picture consist with periventricular white matter being sensitive for damage on prematur growth and damage developing under hypoxia. Often spastic diplegia and tetraplegia can be seen.Literature shows changes like thinning on corpus callosum and enlargement on lateral ventricles with cerebral palsy. On our study, we intend to investigate changes on corpus callosum field and ventricle volume in patient?s with cerebral palsy using stereological and planimeter and we aim to connect these situations with clinical picture.Between 2008 and 2010, we examine cranial MR of 100 patients with serebral palsy (60 male, 40 female) which apply to our pediatric neurology clinic for corpus callosum projection field and ventricle volume with stereological method measurement. Control group was 116 individuals (67 male, 49 female) with normal cranial MR. Measurements were processed with SPSS 15.0.With results; all patients with serebral palsy had lower mean PAL value of corpus callosum than control group, significantly (p<0.05). there was a significant reduction on both male and female patients with cerebral palsy (p<0.05). however reduction was not significant on some age groups(p>0.05). This situation can be related to low population of the study and high standart deviation.On our study volume of right and left ventricles and third and fourth ventricles were measured by stereological methods on serebral palsy patients. Mean volume rate of left and right ventricles were statically increased on cerebral palsy patients significantly. However when genders were compared apart from each other with control group, there were some differences on lateral ventricle volume in some age groups. Low population of the study group, variety of etiological factors and big standart deviation number can be the reason of this problem. Reduction of ventricle volume on third ventricle in patients with cerebral palsy was not significant statically (p>0.05). Reduction of ventricle volume on fourth ventricle in patients with cerebral palsy was significant statically (p<0.05).Our findings about reduction on corpus callosum area and increase on right and left lateral ventricle volume was similar to literature study results. Relationship of cerebral palsy and reduction on corpus callosum area was well matched with literature findings. Increase on lateral ventricle volume can be because of periventricle lokomasia dependent on cerebral palsy. More wide studies needed on this subject for better understand cerebral palsy.