Çocuklar için yaşam kalitesi ölçeğinin 13-24 aylık bebek formunun Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Psychometric properties of Turkish pediatric quality of life inventory infant scales in 13-24 months old infants
Yazar: YASEMİN DEMİRCİ
Danışman: YRD. DOÇ. SAMİYE ÇİLEM BİLGİNER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bebekler = Infant ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: PedsQL bebek ölçeği 13-24 ay formu, 13-24 ay arasındaki bebeklerin fiziksel ve psikososyal durumlarını değerlendiren, bedensel işlev, bedensel semptom, duygusal işlev, toplumsal işlev, bilişsel işlev olmak üzere 5 faktörden oluşan, literatürde farklı örneklem gruplarında geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış genel bir yaşam kalitesi ölçeğidir. Bu çalışmanın amacı, PedsQL bebek ölçeği 13-24 ay Türkçe formunun uygulanabilirliğini, iç tutarlılığını ve yapı geçerliliğini değerlendirerek Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır.

Yöntem: Kesitsel nitelikte olan çalışmamızın örneklemini, Karadeniz Teknik Üniversitesi Pediatri ve Çocuk–Ergen Ruh Sağlığı Hastalıkları polikliniklerine başvuran, yaş ortalaması 19,2 (±4,6) ay olan 13-24 ay aralığındaki 224 bebek ve ebeveynleri oluşturmaktadır. Bebekler hastalık durumlarına ve sürelerine göre sağlıklı, akut ve kronik vaka grubu olmak üzere 3 grupta değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik veri formu, PedsQL bebek ölçeği 13-24 ay formu, Bebeklerin ebeveynlerinin yaşam kalitesini değerlendiren SF-36 yaşam kalitesi ölçeği kullanılmıştır. PedsQL bebek ölçeği 13-24 ay formunun geçerliği, bilinen grup yöntemleriyle sağlıklı, akut ve kronik hastalığı olan grupların PedsQL bebek ölçeği puan ortalamaları karşılaştırılarak, ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa, madde silindiğinde Cronbach Alfa ve madde toplam korelasyon değerleri ile, yapı geçerliği doğruayıcı faktör analizi ve açımlayıcı faktör analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Güvenirlik bulguları incelendiğinde Cronbach Alfa değeri 0,939 olarak bulundu. Bedensel işlev, bedensel semptom, duygusal işlev, toplumsal işlev ve bilişsel işlev alt ölçekleri için Cronbach Alfa değerleri sırasıyla 0,884, 0,836, 0,879, 0,808 ve 0,899 olarak saptandı. Geçerlilik kapsamı içinde, yapı geçerliliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapılan faktör analizinde özdeğer istatistiği 1'den büyük olan toplam varyansın % 66,93'ünü açıklayan 10 faktör elde edildi. Orijinal ölçekteki faktör yapısı olan 5 faktörlü yapıya sadık kalınarak istatistiksel analiz ve doğrulayıcı faktör analizi uygulandı. Kronik hastalık grubunun PedsQL bebek ölçeği puanlarının genel olarak sağlıklı ve akut vaka grubundan düşük olduğu, akut vaka grubunun PedsQL bebek ölçeği puanlarının sağlıklı olgu grubundan düşük olduğu tespit edilmiştir. Örneklemimizdeki bebeklerin PedsQL bebek ölçeği puanları ve bebeklerin ebeveynlerinin SF-36 ölçek puanları arasında düşük-orta, anlamlı düzeyde korelasyon olduğu, akut ve kronik vaka grubundaki bebeklerin ebeveynlerinin SF-36 yaşam kalitesi emosyonel rol güçlüğü boyutunun, sağlıklı gruba göre anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmüştür.

Sonuçlar: Bu çalışma, Türkiye'de 13-24 ay bebeklerin yaşam kalitesi ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğini değerlendiren ilk çalışmadır. Araştırmamızda elde ettiğimiz bulgular PedsQL bebek ölçeği 13-24 ay formunun geçerli ve güvenilir olduğu konusunda açık kanıtlar sağlamıştır.


Anahtar kelimeler: Bebek, sağlık ile ilişkili yaşam kalitesi, PedsQL

Abstract:
Aim: The PedsQL Infant Scales 13-24 months form, which evaluates the physical and psychosocial conditions of infants between 13-24 months, consists of 5 factors: Physical functioning, physical symptoms, emotional functioning, social functioning, cognitive functioning and is used in different sample groups in the literature. It is a general quality of life scale with proven validity and reliability. The aim of this study is to evaluate the applicability, internal consistency and construct validity of the PedsQL 13-24 months Turkish form and to conduct a Turkish validity and reliability study.

Method: The sample of our cross-sectional study consists of 224 infants aged 13-24 months with a mean age of 19.2 (±4.6) months and their parents, who applied to Karadeniz Technical University Pediatrics and Child-Adolescent Psychiatry outpatient clinics. Babies were evaluated in 3 groups as healthy, acute and chronic case groups according to their disease status and duration. Sociodemographic data form, PedsQL infant 13-24 months form, and SF-36 quality of life scale, which evaluates the quality of life of parents of infants, were used as data collection tools. The internal consistency of the scale was evaluated by confirmatory factor analysis and explatory factor analysis method, with Cronbach Alpha and item total correlation values when the Cronbach Alpha item was deleted, and the construct validity of the PedsQL 13-24 months form, by comparing the mean scores of the healthy, acute and chronic case groups with the group methods with known validity.

Results: When the reliability findings were examined, the Cronbach Alpha value was found to be 0,939. Cronbach's Alpha values for the physical functioning, physical symptoms, emotional functioning, social functioning, cognitive functioning subscales were determined as 0,884, 0,836, 0,879, 0,808 and 0,899, respectively. Within the scope of validity, 66,93 % of the total variance with eigenvalue statistics greater than 1 and 10 explaining factors were obtained in the factor analysis performed to evaluate the construct validity. Statistical analysis and confirmatory factor analysis were applied by sticking to the 5-factor structure, which is the factor structure in the original scale. It was determined that the PedsQL scores of the chronic disease group were generally lower than those of the healthy and acute disease group, and the PedsQL scores of the acute disease group were lower than those of the healthy group. It was found that there was a low-moderate, significant correlation between the PedsQL scores of the infants in our sample and the SF-36 scale scores of the infants' parents. It was observed that the SF-36 quality of life emotional role difficulty dimension of the parents of the babies in the acute and chronic case groups was significantly lower than the healthy group.

Conclusion: This is the first study to evaluate the validity and reliability of the 13-24 month-old infants' quality of life scale in Turkey. The findings of our study provided clear evidence that the PedsQL infant scales 13-24 months form is valid and reliable.


 Keywords:  Infant scales, health related quality of life, PedsQL