Suya sabuna dokunuyor muyuz ?(Acil serviste el yıkama alışkanlıklarının değerlendirilmesi)
Are we touches to water and soap?
Yazar: ERTUĞRUL ALTINBİLEK
Danışman: PROF. DR. CEMİL KAVALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Amaç: Bu çalışmayla yaşanan endemik enfektif süreçlerin acil servis çalışanlarının hastayla temasta,
el yıkama alışkanlıkları üzerine etkilerini belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma; Ankara Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde prospektif olarak
gerçekleştirilmiştir. Çalışma formlarına; çalışmaya alınan sağlık çalışanlarının ünvanı, hasta ile temas tipi,hastaya temas öncesi ve sonrasında ellerini yıkayıp yıkamadığı, el yıkama süresi, sabun veya dezenfektan kullanımı, el kurulama, eldivenin uygun kullanımı, uygun şekilde imha edilip edilmediği kaydedilmiştir. İstatistiksel analizde ki-kare testi kullanılmış, p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Temiz ve kirli tüm temaslar sonrasında toplam 819 temasın 237 (%28,9)'sinde el yıkaması
yapılmıştır. 819 temasın; 538 (%65,7)'sinin temiz, 281 (%34,3)'inin kirli temas olduğu saptanmıştır.
538 temiz temasta, el yıkama sıklığının 84 kez (%15,6), 281 kirli temasta ise el yıkama sıklığının 153 kez (%54,4) olduğu bulunmuştur. Kirli temasta el yıkama sıklığının temiz temasa oranla fazla olduğu görülmüştür. Çalışma sürecisince 462 adet eldiven kullanılmıştır. 462 eldivenin kullanım alanı incelediğinde ise temiz temasta 219 adet (%47,4), kirli temasta 243 adet (%52,6) eldiven kullanıldığı gözlemlenmiştir. Gözlem boyunca yapılan 237 el yıkamanın 134 (%56,5)'ünde sabun kullanıldığı, 103'ünde (%43,5) ise sabun kullanılmadığı tespit edilmiştir. 237 el yıkamanın 123 (%51,9)'ünde kağıt havlu kullanıldığı belirlenmiştir. Çalışma boyunca temiz ve kirli temas
sonrasındaki el yıkama süreleri de incelenmiştir. Temiztemasa göre kirli temastan sonra daha uzun süre el yıkandığı gözlemlenmiştir. El yıkama süreleri ve sıklığı bakımından cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmanın yapıldığı dönemden önceki süreçte, hastane kaynaklı enfeksiyon geçirmiş olan personelin; temiz temas sayısının geçirmeyen personele oranla daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmanın yapıldığı acil serviste, daha önce yapılmış olan çalışmalara kıyasla el yıkama sıklığı oranının daha fazla, fakat yine de istenilen oranda olmadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Acil, el yıkama, eldiven

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to define effects of the endemic infective processes on the hand-washing habits of the emergency department staff in contact with the patients.
Methods: The study was prospectively conducted in Emergency Clinic of Ankara Numune Training and
Research Hospital. Information recorded in the study forms consisted of the title of health care staff, type of the contact with the patients, whether the hands were washed before and after the contact with the patients, duration of the hand-washing, using soap or disinfectant, hand-drying, proper use of the glove and whether the gloves were destroyed in a proper way. Kikare test assay was used in the statistical analysis and p<0.05 values were considered significant.
Results: Following all the clean and dirty contacts, hand washing was made in 237 (28.9%) of total 819contacts. Of the total 819 contacts, 538 (65.7%) were found to be clean and 281 (34.3%) dirty contacts. Incidence of the hand-washing was found as 84 times(15.6%) in 538 clean and 153 times (54.4%) in 281 dirty contacts. Frequency of the hand-washing was found higher in the dirty than in the clean contacts. Totally, 462 gloves were used during the study. When areas of use for 462 gloves were examined, it was observed that 219 gloves (47.4%) was used in the clean and 243 gloves
(52.6%) in the dirty contacts. It was found during the observation that, soap was used in 134 (56.5%), while no soap was used in 103 (43.5%) of 237 hand-washing. Paper towel was defined to be used in 123 (51.9%) of 237. In addition, durations of the hand-washing following the clean and dirty contacts were also examined during the study. Durations of the hand-washing were found longer after the dirty than after the clean contacts. No significant difference was found between the genders in
terms of the duration and incidence of the hand-washing. In the period before the study, number of the personnel who had experienced hospital-acquired infections wasfound higher than those had not experienced.
Conclusion: In the emergency department in which the study was conducted, incidence of the hand-washing was found to be more than in the previous studies, but still it was not at a desired level.
Key Words: Emergency, hand-washing, gloves