Problemli internet kullanıcısı adölesanlara yapılan hemşirelik müdahale programının uygun internet kullanma, yalnızlık ve aile uyumu üzerine etkisi
The effect of nursing intervention program for adolescent problematic internet users on appropriate internet use, loneliness and family cohesion
Yazar: EDA ÇEKER
Danışman: DOÇ. DR. HASRET YALÇINÖZ BAYSAL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile uyumu = Family concinnity ; Yalnızlık = Loneliness

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, problemli internet kullanıcısı olan adölesanlarda hemşirelik müdahale programının (Sağlık İnanç Modeline dayalı geliştirilen Web 2.0 araçlarıyla desteklenen eğitimin) uygun internet kullanma, yalnızlık ve aile uyumu üzerine etkisinin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metot: Birinci aşama tanımlayıcı, ikinci aşama randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. İkinci aşama deney grubunda 37 ve kontrol grubunda 37 adölesanla çalışma tamamlandı. Araştırma verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği, Aile Uyumu Ölçeği ve Çocuklar İçin Yalnızlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS istatistik programından (SPSS-25) yararlanılarak sayılar, yüzdelikler, ortalama, standart sapma ve parametrik testler kullanıldı. Normal dağılımı belirlemek için basıklık-çarpıklık değerine bakıldı.
Bulgular: Problemli internet kullanımı olan adölesanların oranı %18.98 olarak belirlendi. Deney grubundaki adölesanların İBÖ, ÇİYÖ ve AUÖ'nün ön testlerinden aldıkları puan ortalamalarının sırasıyla 60.83±8.11; 36.86±11.62 ve 17.67±3.24 olduğu saptandı. Aynı ölçeklerin son testlerinden alınan puan ortalamaları ise sırasıyla 38.81±14.19; 33.43±9.83 ve 21.81±2.48 olarak belirlendi. Ölçeklerden alınan puan ortalamaları karşılaştırıldığında, deney grubunda yer alan adölesanların ön test-son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05).
Sonuç: Sağlık İnanç Modeline dayalı geliştirilen Web 2.0 araçlarıyla desteklenen hemşirelik müdahale programının; problemli internet kullanımı bulunan adölesanlarda aile uyumunu olumlu etkilediği, internet bağımlılığı ve yalnızlığı azalttığı belirlenmiştir. Bu sonuç problemli internet kullanımına yönelik hemşirelik müdahale programının etkili olduğunu göstermiştir. Adölesanlarda problemli internet kullanımının önlenmesi amacıyla Okul Sağlığı Hemşireleri tarafından SİM temelli müdahalelerin kullanılması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of the study is to evaluate the effects of a nursing intervention program (education supported by Web 2.0 tools developed based on the Health Belief Model) on appropriate internet use, loneliness and family harmony in adolescents who are problematic internet users.
Material and method: The first phase is a descriptive study, the second phase is a randomized controlled experimental study. The second phase of the study was completed with 37 adolescents in the experimental group and 37 adolescents in the control group. Research data were collected using the Introductory Information Form, Internet Addiction Scale, Family Cohesion Scale and Loneliness Scale for Children. In the evaluation of the data, numbers, percentages, mean, standard deviation and parametric tests were used using the SPSS statistical program (SPSS 25). Kurtosis-skewness value was checked to determine normal distribution.
Results: The rate of adolescents with problematic internet use was determined as 18.98%. The mean scores of the adolescents in the experimental group in the pre-tests of IAS, PDS and AUS were 60.83±8.11, respectively; It was found to be 36.86±11.62 and 17.67±3.24. The mean scores obtained from the posttests of the same scales were 38.81±14.19, respectively; It was determined as 33.43±9.83 and 21.81±2.48. When the mean scores from the scales were compared, it was determined that the difference between the pretest and posttest mean scores of the adolescents in the experimental group was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: Nursing intervention program supported by Web 2.0 tools developed based on the Health Belief Model; It has been determined that it positively affects family harmony and reduces internet addiction and loneliness in adolescents with problematic internet use. This result showed that the nursing intervention program for problematic internet use was effective. It is recommended that SIM-based interventions be used and disseminated by School Health Nurses to prevent problematic internet use among adolescents.