Son dönem böbrek yetmezliği hastalarının beslenme durumunu değerlendirmede kullanılan tarama testlerinin, hastaların besin tüketimleri, biyokimyasal kan parametreleri ve bazı antropometrik ölçümlerle ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluati̇on the relati̇onshi̇p between the screeni̇ng tests usi̇ng i̇n assessi̇ng the nutri̇ti̇onal status of end-stage renal pati̇ents, and the food consumpti̇ons, bi̇ochemi̇cal blood parameters and some anthropometri̇cs of the pati̇ents
Yazar: TUĞÇE YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Bu çalışma ile son dönem böbrek yetmezliği olan hemodiyaliz hastalarının beslenme durumunu değerlendirmede kullanılan tarama testleri ile besin tüketimleri, biyokimyasal kan parametreleri ve bazı antropometrik ölçümlerle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Antalya ili merkezinde yer alan Akdeniz Üniversite Hastanesi Nefroloji Kliniği'ne, Kasım 2018-Nisan 2019 tarihleri arasında yatan hemodiyaliz uygulaması alan, 18-90 yaş arası, 40'ı kadın (%36.4), 70'i erkek (%63.6) olmak üzere 110 gönüllü hemodiyaliz hastası ile yürütülmüştür. Hastalara demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, hastalığa dair bilgiler, biyokimyasal bulgular ve beslenme durumunu değerlendirmede kullanılan Nütrisyonel Risk Taraması 2002 (NRS 2002), Malnütrisyon Universal Tarama Aracı (MUST), Subjektif Global Değerlendirme (SGD) tarama testleri uygulanmıştır. Hastaların besin tüketim kaydı günlük olarak (üç gün) izlenmiştir ve antropometrik ölçümlerden boy uzunluğu, vücut ağırlığı, kuru ağırlığı ve bel çevresi araştırmacı tarafından alınmıştır. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 55.31±18.99 yıldır. Beden kütle indeksi (BKİ) sınıflamasında, hastaların %16.4'ü zayıf, %37.2'si normal, %31.9'u hafif şişman ve %14.5'inin şişman olduğu belirlenmiştir. Hastaların günlük enerji alımlarının ortalaması, kadın hastalarda 807.49±415.63 kkal, erkek hastalarda 1110.26±398.87 kkal ve tüm hastalarda 1000.16±428.87 kkal olarak bulunmuştur (p<0.05). MUST testinde malnütrisyon açısından hastaların %42.7'sinin yüksek risk, %18.2'sinin orta risk taşıdığı görülmüştür. Hastaların NRS 2002 testinde %58.2'si nütrisyonel risk altında ve SGD testinde %21.8'i ciddi derece malnütrisyon, %36.4'ü orta derece malnütrisyon altında bulunduğu saptanmıştır. Hastaların vücut ağırlığı, kuru ağırlık, BKİ ve bel çevresi ile MUST ve SGD testi arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Hastalarda NRS-2002 testi ile albümin, kreatinin, hemoglobin ve kalsiyum değerleri, MUST testi ile albümin, BUN, kalsiyum ve fosfor değerleri, SGD testi ile albümin, hemoglobin ve kalsiyum değerleri arasında negatif yönde, zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç, önerilen besin öğesi miktarlarına ulaşamadıkları için hastalarda yetersiz beslenme görülmüştür. Hemodiyaliz hastalarında antropometrik ölçümler ile MUST testinin; biyokimyasal bulgular ile NRS 2002 testinin daha uyumlu olduğu, beslenme durumunun değerlendirilmesinde beraber kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to research and analyse the relationship between the screening tests using in assessing the nutritional status of hemodialysis patients with renal failure, and their food consumptions, biochemical blood parameters and some anthropometrics. The study was performed with 110 volunteer in-patients who were hospitalized between the dates of November 2018 and April 2019, in the Nephrology Clinic of Akdeniz University Hospital in Antalya city center, and underwent hemodialysis in this Clinic. Those patients are between 18-90 years old, and 40 of them are women (36.4%) and 70 of them are men (63.6%). The patients were asked their demographical qualifications, information on the disease, dietary habits, biochemical findings. Then, Nutritional Risk Screening 2002 (NRS 2002), Malnutritional Universal Screening Tool (MUST) and Subjective Global Assessment (SGD) as screening tests using in assessing the nutritional status were carried out. The food consumption reports of the patients were viewed on daily basis (three days) and body weight, dry weight, their stature and waist circumference among the antropometric were measured by the researcher. The average age of the patients taking part in the research are 55.31±18.99 years old. By body mass index (BMI), 16.4% of the patients were specified as weak, 37.2% as normal, 31.9% as slightly fat and 14.5% as fat. The daily energy intake of the patients were found out 807.49±415.63 kkal for female patients, 1110.26±398.87 kkal for male patients and 1000.16±428.87 kkal for all patients (p<0.05). In MUST, 42.7% of the patients were at high risk, 18.2% of them at moderate risk by malnutrition. 58.2% of the patients were determined at malnutritional risk in NRS 2002, 21.8% of them at seriously malnutrition and 36.4% of them moderate malnutrition in SGD.  Moderate statistical significant relationship was also negatively determined between body weight, dryweight, BMI, the waist circumference, and MUST and SGD (p<0.05). A mild and negatively statistical significant relationship was found among albumin, creatinin, hemoglobin and calcium readouts by NRS-2002, among albumin, BUN, calcium and phosphor readouts by MUST, among albumin, hemoglobin and calcium readouts by SGD (p<0.05). As the result, as the patients were not able to get the recommended nutritional element quantities, malnutrition was observed. It is concluded that anthropometric measurements are more concordant with MUST and the biochemical symptoms with NRS 2002, and that consequently both must be taken into consideration in the assessment of nutritional status.