Ramazan orucunun futbolcularda vücut kompozisyonu ve bazı fiziksel performans değişkenleri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of impact of ramadan fasting on selected physical performance variables and body composition in soccer players
Yazar: CAHİT ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ALPAY GÜVENÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Fiziksel parametreler = Physical parameters ; Futbolcular = Football players ; Ramazan ayı = Fasting month ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Vücut kondüsyon puanı = Body condition score

Özet:
Ramazan ayı bireylerin inançları gereği gün boyunca yeme ve içme
alışkanlıklarından uzak durduğu bir aylık dönemi kapsar. Ramazan ayı boyunca
tutulan oruçla birlikte günlük yaşamdaki değişimlerin fiziksel performansın farklı
bileşenlerini etkileyip etkilemeyeceği sorusu birçok araştırmaya konu olmuştur.
Ramazan süresince antrenman ve müsabaka takviminin devam ettirilebilmesinden
dolayı, Ramazan orucunun sportif performans bileşenleri üzerindeki etkileri konusu
da önem kazanmaktadır.Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, Ramazan orucunun müsabık
futbolcularda kısa süreli yüksek şiddetli yüklenmelerde futbola özgü bazı performans
değişkenleri ve vücut kompozisyonu üzerine etkisinin değerlendirilmesidir.
Bu çalışmaya, Ramazan ayının başından sonuna kadar kendi isteğiyle ara
vermeksizin oruçlu olacağını beyan eden 32 futbolcu ve yine kendi isteğiyle aralıksız
olarak oruçlu olmayacağını beyan eden 27 futbolcu olmak üzere toplam 59 erkek
futbolcu katılmıştır. Araştırma grubunu oluşturan futbolcuların yaşları 15 yıl ile 22
yıl arasında değişmektedir ve deneklerin hepsi en az dört yıl antrenman yaşına
sahiptir. Bu araştırma kapsamında, anaerobik güç, anaerobik kapasite ve yorgunluk
indeksi değerleri ile birlikte sürat koşusu, futbola özgü çeviklik ve topla çeviklik,
aktif ve skuat sıçrama performansları Ramazandan iki hafta önce, Ramazanın ikinci
ve dördüncü haftaları ve Ramazandan iki hafta sonra olmak üzere dört farklı test
döneminde değerlendirilmiştir. Yine aynı dönemlerde olmak üzere deneklerde vücut
ağırlığı, beden kütle indeksi, vücut kompozisyonu ile birlikte, günlük uyku süresi,
enerji alım miktarı ve vücut sıvı dengesine yönelik değerlendirmeler yapılmıştır.
Yapılan istatistiksel analiz sonucunda, incelenen tüm değişkenlere ait zaman
ve grup etkileşimi anlamsız olduğundan (p>0,05), gerek vücut kompozisyonu
değişkenlerinde gerekse kısa süreli yüksek şiddetli fiziksel performans
değişkenlerinde zamana bağlı değişimlerin oruçlu olan deney ve oruçlu olmayan
kontrol gruplarında benzer olduğu bulunmuştur. Buradan hareketle, futbolcularda
vücut kompozisyonu ve kısa süreli yüksek şiddetli yüklenmelerde fiziksel
performans bileşenlerine ilişkin zamana bağlı değişimlerde Ramazan orucu etkisinin
olmadığı belirlenmiştir. Diğer taraftan, Ramazan öncesi ve Ramazan başlangıcı
dönemleri ile karşılaştırıldığında Ramazan sonu veya Ramazan sonrası dönemlerinde
birçok performans değişkeninin zamanla birlikte gelişim sergilediği gözlenmiştir. Bu
gelişimden antrenman sürecine devam edilmesinin ya da tekrarlanan test protokolleri
nedeniyle öğrenme etkisinin sorumlu olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Ramadan is a period of abstention from food and fluid intake during the hours
of daylight for one month. These changes related with Ramadan intermittent fasting
may impact on different aspects of physical performance. As training and
competition continue to be programmed during Ramadan, an evaluation of the
influence of Ramadan fasting on athletic performance is important issue.
Therefore, the aim of the present study was to evaluate the impact of the
Ramadan fast on short term, high intensity anaerobic performance and body
composition in competitive soccer players continued with their normal training
program.The participants of this study were 59 male soccer players who were either
fasting (n=32) or not fasting (n=27) voluntarily during the month of Ramadan. The
subjects, aged between 15 and 22 years, had been training regularly for at least four
years. Anaerobic power, anaerobic capacity, fatigue index, speed, agility, dribbling
skills, active and squat vertical jump performances of the players were assessed at
four different time points which were two weeks before Ramadan, the second and the
fourth weeks of Ramadan and two weeks after the month of Ramadan. Body mass,
BMI, body composition, daily sleeping time, food intake and fluid balance were also
assessed at each of these time points.Two way repeated measures analysis of variance demonstrated that there were no significant time by group interaction effects in any variable assessed
(p>0,05). Therefore, these results suggested that no variables were negatively
affected by Ramadan fasting. When compared to pre-Ramadan and beginning of
Ramadan values, nearly all performance variables for the fasting and non fasting
players improved at the end, and after the month of Ramadan. These changes in the
performance parameters were most likely due to the effects of training programme or
familiarity of the testing protocols.