Hafif düzey zihinsel engelli bireylerin okuma anlama becerilerini geliştirmedeki yardım stratejilerinin etkisi(HELPS): Bir eylem araştırması
The Effect of assistance strategies (HELPS) in improving reading comprehension skills of individuals with mild mental disability: An Action research
Yazar: NESRİN ÖZDOĞAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM COŞKUN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Okuduğunu anlama becerisi =   ; Okuma akıcılığı = Reading fluency ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma stratejileri = Reading strategies

Özet:
Bu araştırma, hafif düzey zihinsel engelli öğrencilerin okuma akıcılıklarını iyileştirmek için HELPS (Pratik Stratejilerle Erken Okuryazarlığa Yardım) Akıcı Okuma Stratejisinin uygulanmasının etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu genel amaç doğrultusunda; akıcı okuma, okuduğunu anlama ve sosyal geçerlik başlıkları altında alt amaçlar belirlenmiştir. Araştırma, nitel araştırma modelinin eylem araştırması deseni ile tasarlanmış olup, uygulayıcının aynı zamanda araştırmacı olduğu bir yaklaşımla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada çalışma grubunu belirlemek için "Ölçüt Örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu, Kırklareli ili Lüleburgaz ilçesindeki 80. Yıl Ortaokulu'nda özel eğitim sınıfına devam eden hafif düzeyde zihinsel engelli bir öğrenci ile tam zamanlı kaynaştırma eğitimi gören başka bir hafif düzey zihinsel engelli öğrenciden oluşmaktadır. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak, öğretmen ve veli görüşme formları, araştırmacının tuttuğu günlükler, program temelli ölçme araçları ve öğrencilerin okuma performansını değerlendirmek amacıyla ses kayıtları kullanılmıştır. Veriler, program bazlı ölçme sonuçları ile öğretmen ve veli görüşme formlarından derlenmiştir. Çalışma grubu öğrencilerine, 15 dakikalık ortalama 40 oturum boyunca HELPS Akıcı Okuma Stratejisi uygulanmıştır. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi gibi nitel veri analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Nitel verilerin sayısal hale getirilmesi için yüzde ve frekans analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, programın uygulanması sonucunda kelime tanıma, okuma akıcılığı ve okuduğunu anlama becerilerinde belirgin iyileşmeler olduğunu ortaya koymuştur. Uygulamanın sonunda öğrenciler, okuduğunu anlama becerilerinde basit ve derin anlama seviyelerinde ya öğretim düzeyinden bağımsız okuyucu seviyesine ulaşmış ya da belirgin bir gelişim göstermiştir. Ayrıca, öğrencilerin velileri ve öğretmenleri, HELPS akıcı okuma stratejisinin öğrencilerin okuma becerilerini artırmada etkili olduğunu ve okuma motivasyonlarını yükselttiğini belirtmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the effects of implementing the HELPS (Helping Early Literacy with Practice Strategies) Fluency Program on improving the reading fluency of students with mild intellectual disabilities. In line with this general aim, sub-goals have been established under the headings of reading fluency, reading comprehension, and social validity. The study was designed within the action research framework of a qualitative research model and conducted with the approach that the practitioner is also the researcher. The "Criterion Sampling" method was used to select the study group. The study group consisted of a student with mild intellectual disabilities enrolled in a special education class and another student with mild intellectual disabilities attending full-time inclusion education at the 80th Year Secondary School in Lüleburgaz district of Kırklareli province. In this study, teacher and parent interview forms, researcher diaries, program-based assessment tools, and audio recordings of students' reading performances were used as data collection tools. Data were obtained from program-based assessment results and teacher and parent interview forms. The HELPS Fluency Program was applied to the study group students in 40 sessions of 15 minutes each. The data were analyzed using qualitative data analysis methods such as descriptive analysis and content analysis. Percentage and frequency analyses were also employed to quantify qualitative data. The findings of the study revealed that, as a result of the program implementation, there were notable improvements in word recognition, reading fluency, and reading comprehension skills. By the end of the program, students either reached an independent reader level from the instructional level in both basic and deep comprehension skills or showed considerable progress within their levels. Furthermore, the parents and teachers of the participating students reported that the HELPS fluency strategy was effective in enhancing students' reading skills and increasing their reading motivation.