Okul öncesi öğretmenlerinin fene yönelik bilgi ve tutum düzeylerinin fen eğitimi uygulamalarına yansımaları
Reflections of early childhood teachers' knowledge and attitude levels towards their science education practices
Yazar: NEFİSE ÖZOK BULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL ÖREN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Bu çalışma okul öncesi öğretmenlerinin fen bilgi düzeyleri, fen eğitimine yönelik
tutumları ve farklı fen bilgi düzeyi ve tutuma sahip öğretmenlerin fen uygulamalarının
incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı
desenle yürütülen araştırmanın birinci aşamasında, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz
döneminde İstanbul ili Pendik, Kartal ve Maltepe ilçelerindeki MEB'e bağlı bağımsız
anaokullarıyla ilkokul ve ortaokul bünyesinde bulunan anasınıflarındaki okul öncesi
öğretmenlerine "Fen Uygulamalarına Yönelik Anket Formu", "Okul Öncesi
Öğretmenlerinin Fen Eğitimine Karşı Tutum Ölçeği" ve "Fen Kavramları Başarı Testi"
uygulanmıştır. İkinci aşamada ölçek ve test sonuçlarına göre puan dağılımının iki
ucundan, fen etkinliklerini düzenli olarak uyguladığını belirten ve gönüllü olan birer
öğretmen belirlenmiştir. Bu öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler
gerçekleştirilmiş, sınıflarındaki fen etkinlikleri gözlemlenmiş ve fen etkinliklerinde ele
aldıkları kazanım-göstergeler incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin
analizinde betimsel analizler, nitel verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz
kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin fen konularına ilişkin bilgi düzeyleri,
tutumları ve ilgilerinin; fen etkinliklerini ele alma sıklıkları, ele aldıkları fen konuları,
yararlandıkları kaynaklar, etkinlik planları, bilimsel süreç becerilerini ele alma şekilleri,
yöntem ve teknikleri ve çocukların etkinliklere aktif katılımını sağlama durumlarını
etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın her iki öğretmenin de çoğu zaman
çocukların daha çok pasif oldukları öğretmen merkezli yöntemleri kullandığı, fen
etkinliklerini deney ve gözlemle sınırladığı, deneylerde genellikle gösteri tekniğini
kullandığı ve gözlemi genellikle dikkatini vermekle sınırladığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of the study was to examine early childhood teachers' science knowledge
and attitudes levels towards science education, and science practices. This study used
explanatory sequential design incorporating two phases: a quantitative and qualitative.
In the first phase "Survey of Science Practices", "Early Childhood Teachers' Attitudes
towards Science Scale", and "Achievement Test on Scientific Concepts" were applied
to early childhood teachers working in state schools in Pendik, Kartal and Maltepe
districts of Istanbul during the fall semester of 2019-2020 academic year. In the second
phase, two volunteer teacher who were regularly applying science activities from both
ends of the score distribution according to scale and test results were selected for furher
investigation. Two participant teachers were interviewed and observed during science
activities. Descriptive analysis used in the analysis of quantitative data obtained from
the research, content analysis, and thematic analysis used in the analysis of qualitative
data. It was concluded that the science knowledge and attitudes levels of teachers were
related to; their choice of science subjects, the frequency of science activities, the
resources they used, using plans from other sources without further inquring the subject,
efforts to ensure active participation of children, making accurate scientific explanations
about the subjects, teaching scientific process skills, and the teaching methods used.
However, it has observed that both teachers limited their science activities to
experiment and observation, and limited observing to paying attention, by using
demonstration techniques in experiments and, often using teacher centered methods in
which children were passive.