Kolorektal kanser cerrahisi geçiren hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin kaygı, ağrı ve yaşam bulguları üzerine etkisi
The effect of progressive relaxation exercises on anxiety, pain and vital signs in patients undergoing colorectal cancer surgery
Yazar: YASEMİN ÖZHANLI
Danışman: DOÇ. DR. NURAY AKYÜZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Gevşeme = Relaxation ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kolorektal cerrahi = Colorectal surgery ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics

Özet:
Bu araştırma, laparoskopik cerrahi girişim uygulanan kolorektal kanserli hastalarda Progresif Gevşeme Egzersizlerinin, hastaların yaşam bulguları, ağrı ve kaygı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla ön test son test kontrol gruplu deneysel çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmaya başlamadan önce kurum ve etik kurul izni alındı. Ayrıca hastalar çalışma ile ilgili bilgilendirilerek yazılı ve sözlü izinleri alındı. Çalışma, Mart 2018-Mayıs 2019 tarihleri arasında, İstanbul'da bir üniversitesi hastanesinin genel cerrahi kliniğinde elektif laparoskopik kolorektal cerrahi girişim planlanan ve çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan 63 hasta (çalışma grubu=31, kontrol grubu=32) ile gerçekleştirildi. Çalışma grubundaki hastalara ameliyat öncesi dönemde ve sonrası 1., 2. ve 3. günde nefes egzersizi eğitimi sonrasında 15 dakika süreyle Progresif gevşeme egzersizi yaptırıldı. Kontrol grubundaki hastaların rutin tedavi ve bakım süreci sürdürüldü. Her iki grubun ameliyat öncesi ve sonrası dönem ağrı (Kısa McGill Ağrı Ölçeği) ve kaygı (STAI-Durumluluk Kaygı Envateri) düzeyleri değerlendirildi. Yaşam bulguları, oksijen saturasyonu ve serum kortizol düzeyi parametreleri ise gevşeme egzersizi öncesi ve sonrasında aynı zaman aralığında ölçüldü. Verilerin analizinde anlamlılık p<0,05 ve p<0,001 düzeylerinde değerlendirildi. Çalışma grubundaki hastaların, kontrol grubuna göre ameliyat sonrası ağrı ve kaygı düzeylerinin daha düşük ve istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı (p<0,001) olduğu belirlendi. Çalışma grubundaki hastaların ameliyat olduğu gün narkotik analjezik kullanım oranının kontrol grubundaki hastalara göre düşük ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,05). Çalışma grubundaki hastaların serum kortizol düzeyinin grup içinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p<0,05) düştüğü belirlendi. Ayrıca, çalışma grubundaki hastaların kontrol grubuna göre vücut sıcaklığındaki düşüşün ve oksijen saturasyonundaki artışın istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde (p<0,05) olduğu görüldü. Yaşam bulguları (kan basıncı, nabız ve solunum hızı) parametrelerinde anlamlı bir fark olmadığı saptandı (p>0,05). Laparoskopik kolorektal kanser cerrahisi planlanan hastalara uygulanan Progresif gevşeme egzersizinin, ameliyat sonrası ağrıyı, cerrahi girişime ilişkin kaygıyı ve oksijen gereksinimini azaltmada ve serum kortizol düzeyini düşürmede etkin bir hemşirelik girişimi olduğu söylenebilir.

Abstract:
This research was carried out as an pre‐test/post‐test control group experimental design study in order to determine the effect of progressive relaxation exercises on the level of vital sign, pain and anxiety underwent who laparoscopic surgery for colorectal cancer in patients. This research data was collected between March 2018 and May 2019. The research was carried out with 63 patients (experiment group= 31, control group= 32) who underwent elective laparoscopic colorectal surgery in a general surgery clinic of a university hospital in Istanbul and in accordance with the research criteria. Patients in the experiment group were taught breathing exercises in the preoperative period and on the 1st, 2nd and 3rd day after surgery then, progressive relaxation exercise that lasted 15 minutes was applied to the group. Pain (Short McGill Pain Scale) and anxiety (STAI-S Scale) levels of both groups were evaluated in the preoperative and postoperative period. The patient's vital signs, oxygen saturation and serum cortisol level parameters were measured in the same time interval before and after the relaxation exercise. Significance was evaluated at p <0.05 and p<0,001 levels in the analysis of the data. Prior to the study, the consent of the institution and ethics committee, written and verbal patient consent were obtained. Postoperative pain and anxiety levels of the experiment group were found to be lower and statistically significantly higher than the control group (p<0,001). The rate of opioid use in the experiment group on the day of surgery was lower and the difference was statistically significant compared to the patients in the control group (p <0.05). It was found that the serum cortisol level of the patients in the group decreased statistically significantly (p <0.05). In addition, patients in the experiment group had a statistically significant decrease in body temperature and an increase in oxygen saturation compared to the control group (p <0.05); however, there was no significant difference in the parameters of vital signs (blood pressure, pulse and respiratory rate) (p> 0.05). Progressive relaxation exercise applied to patients considered laparoscopic colorectal cancer surgery can be considered as an effective nursing intervention in reducing postoperative pain, anxiety related to surgical intervention, serum cortisol level and oxygen requirement.