Çevre eğitiminde stem yaklaşımı: Çevreye yönelik tutum, bilgi düzeyi ve öğrenci görüşleri
Stem approach in environmental education: Attitudes towards the environment, level of knowledge and students' opinions
Yazar: SERPİL ÇÜRÜK
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM YILDIRIM
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma çevre eğitiminde STEM uygulamalarının ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin çevreye ve sorunlarına yönelik tutum ile bilgi düzeyi üzerindeki etkisini incelemek ve çevre eğitiminde STEM yaklaşımına ilişkin öğrenci görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim döneminde Van ili Erciş ilçesinde bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde yarı deneysel yöntem, ön test son test kontrol gruplu deneysel desen, araştırmanın nitel bölümünde ise durum çalışması kullanılmıştır. Öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarının belirleyebilmek amacıyla "Çevresel Tutum Ölçeği", bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla "Çevre Bilgi Testi" kullanılmıştır. Bu veri toplama araçları ön test, olarak kontrol ve deney grubu öğrencilerine uygulanmıştır. STEM uygulamalarıyla ilgili öğrenci görüşlerini belirleyebilmek için deney grubuna "STEM Uygulamaları Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde bağımsız gruplar için t-testi ve bağımlı gruplar için t-testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde içerik analizi kullanılmıştır Kontrol grubunda öğrenci merkezli çevre eğitimi gerçekleştirilirken, deney grubunda ise çevre eğitiminde STEM yaklaşımı temel alınmış ve araştırmacı tarafından geliştirilen STEM ders planları uygulanmıştır. Kontrol ve deney grubunda aynı çevre eğitimi konularının öğretimi gerçekleştirilmiştir. Uygulama deney ve de kontrol gruplarında aynı araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiş ve 12 hafta sürmüştür. Araştırmanın sonunda hem öğrenci merkezli çevre eğitiminin hem de STEM yaklaşımının çevreye yönelik tutum ve bilgi düzeylerinin artışında anlamlı düzeyde etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Ancak araştırmanın başında deney ve kontrol grubu öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve bilgi düzeyleri benzerken, araştırmanın sonunda deney grubu öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve bilgi düzeyleri kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı seviyede daha yüksektir. Bu durum çevre eğitiminde STEM yaklaşımının öğrenci merkezli çevre eğitimine kıyasla çevreye yönelik bilgi ve tutum düzeylerinin gelişiminde daha etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin çevre eğitiminde STEM yaklaşımına yönelik görüşlerinin analizi sonucunda, deney grubu öğrencilerinin çevre eğitiminde STEM yaklaşımına yönelik olumlu görüşlerinin olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara dayanarak çevre eğitiminde STEM yaklaşımına da yer verilmesi gerektiği önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to examine how the STEM approach in environmental education has an effect on the attitudes and knowledge level of 8th grade middle school students towards the environment and to determine student views on the STEM approach in environmental education. The research was conducted in a public school in Erciş district of Van province during the 2021-2022 academic year. Mixed research method was used in the study. In the quantitative part of the research, quasi-experimental method, experimental design with pre-test post-test control group was used, and in the qualitative part of the research, case study was used. "Environmental Attitude Scale" was used to determine students' attitudes towards the environment and "Environmental Knowledge Test" was used to determine their level of knowledge. These data collection tools were applied to the control and experimental group students as pre-test. "STEM Applications Interview Form" was used for the experimental group in order to determine student opinions about STEM applications. In the analysis of the quantitative data of the study, t-test for independent groups and t-test for dependent groups were applied. While student-centered environmental education was carried out in the control group, the experimental group was based on the STEM approach in environmental education and STEM lesson plans developed by the researcher were applied. The same environmental education topics were taught in the control and experimental groups. The implementation was carried out by the same researcher in both the experimental and control groups and lasted 10 weeks. At the end of the study, it was found that both student-centered environmental education and STEM approach had a significant effect on the increase in environmental attitudes and knowledge levels. However, while the attitudes and knowledge levels of the experimental and control group students towards the environment were similar at the beginning of the study, the attitudes and knowledge levels of the experimental group students towards the environment were significantly higher than the control group students at the end of the study. This result shows that the STEM approach in environmental education is more effective in the development of environmental knowledge and attitude levels compared to student-centered environmental knowledge level and attitude. In addition, as a result of the analysis of the views of the experimental group students towards the STEM approach in environmental education, it was concluded that the experimental group students had positive views towards the STEM approach in environmental education. Based on these results, it can be suggested that STEM approach should be included in environmental education.