Türkiye'de hanehalkı eğlence ve kültür harcamaları, gelir ve enflasyon ilişkisi
Household expenditures on entertainment and culture, income and inflation in Turkey
Yazar: SİMGE ALTUNÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE GAMZE ALBAYRAK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı / Rekreasyon Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism
Dizin: Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Tüketici fiyat indeksi = Consumer price index ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures

Özet:
Günümüz ekonomisinde hanehalkı tüketim harcamaları, ekonomik büyümenin ve bireysel refahın önemli bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Bu harcamalar, hanehalkının gelir düzeyi ve piyasa fiyatlarındaki değişiklikler gibi çeşitli ekonomik faktörlerden etkilenmektedir. Özellikle eğlence ve kültür harcamaları, hanehalkının yaşam kalitesini ve sosyal refahını yansıtan özel bir harcama kategorisi olarak öne çıkmaktadır. Bu harcamalar, ekonomik koşulların iyileştiği dönemlerde artma eğilimindeyken ekonomik belirsizlikler ve enflasyonist baskılar altında ise azalabilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, hanehalkı kültür ve eğlence harcamalarının enflasyon oranları ve gelir düzeyleri ile olan ilişkisini incelemektir. Çalışma, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sağlanan 2002-2023 yıllarına ait veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Vektör Otoregresyon (VAR) modeli, varyans ayrıştırması ve etki-tepki fonksiyonları kullanılarak yapılan analizler, GSYİH'nın bu harcamalar üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu, ancak enflasyonun etkisinin istatistiksel olarak önemsiz olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, ekonomik büyümenin hanehalkı eğlence ve kültür harcamalarını artırmada önemli bir rol oynadığını, enflasyonun ise sınırlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, elde edilen veriler, hanehalkı harcamalarının ekonomik dalgalanmalara nasıl tepki verdiğine dair önemli ipuçları sunarak, politika yapıcılar ve araştırmacılar için değerli çıkarımlar sağlamaktadır.

Abstract:
In today's economy, household consumption expenditures are considered a significant indicator of economic growth and individual welfare. These expenditures are influenced by various economic factors, such as household income levels and changes in market prices. Particularly, entertainment and culture expenditures stand out as a special category of spending that reflects the quality of life and social well-being of households. These expenditures tend to increase during periods of economic improvement, while they may decrease under economic uncertainties and inflationary pressures. In this context, the primary aim of this study is to examine the relationship between household culture and entertainment expenditures with inflation rates and income levels. The study was conducted using data from 2002-2023 provided by the Turkish Statistical Institute (TÜİK). Analyses performed using the Vector Autoregression (VAR) model, variance decomposition, and impulse-response functions revealed that GDP has a significant and positive impact on these expenditures, whereas the effect of inflation is statistically insignificant. The results indicate that economic growth plays an important role in increasing household entertainment and culture expenditures, while the impact of inflation remains limited. In conclusion, the findings provide valuable insights into how household expenditures respond to economic fluctuations, offering important implications for policymakers and researchers.