Zarar verici vergi rekabeti: Avrupa Birliği, veri sızıntıları ve mali demokrasi
Harmful tax competition: European Union, data leaks and financial democracy
Yazar: GİZEM GERGİN
Danışman: PROF. DR. N. SEMİH ÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Kamu Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Mali demokrasi = Financial democracy ; Vergi rekabeti = Tax competition ; Vergiler = Taxes ; Veri sızıntıları = Data leaks

Özet:
Tarihsel süreçte demokratik mücadelenin çıkış noktasını oluşturan vergilendirme
yetkisi, çağdaş parlamenter düzenlerin de temelinde yer almaktadır. Küreselleşme
neticesinde vergi matrahlarının, özellikle sermayenin, ülkeler arasında hareketli hale
gelmesi ise bu yetkinin sorgulanmasına yol açmıştır. Ülkelerin hareketli sermayeyi
cezbetmek üzererekabete gitmesi sonucunda kurumlar vergisi oranlarında dibe doğru
yarış başlaması, ülkelerin sermayeyi vergilendirme güçlerini aşındırmıştır. Bu durum,
bütçe hakkı çerçevesinde vatandaş tercihlerinin maliye politikasına aktarılması anlamına
gelen mali demokrasiyi zedelemektedir. Bu çalışmada 2013 yılından itibaren uluslararası
kamuoyuna sızdırılan vergiden kaçınmaya ilişkin 6 veri sızıntısının mali demokrasi
üzerindeki etkisi, AB ölçeğinde incelenmiştir.
Dünyadaki en geniş kapsamlı ekonomik entegrasyon olan AB, zararlı vergi
rekabetiyle mücadele konusunda izlediği etkin politilar nedeniyle bu alanda da başı çeken
aktörlerden biridir. AB'deki vergi oranı ve vergi gelirlerinin son 25 yıldaki seyri, zararlı
vergi rekabeti neticesinde sermayenin daha az ücret ve tüketimin daha yüksek oranda
vergilendirildiğini göstermektedir. Bu da hükümetlerin politika belirleme esnekliğinin
azalması bakımından mali demokrasinin aşınması anlamına gelmektedir. Çalışmada Kıyı
Ötesi Sızıntıları, Lüksemburg Sızıntıları, HSBC Sızıntıları, Panama Belgeleri ve Paradise
Belgelerinden oluşan vergiden kaçınmaya ilişkin veri sızıntılarının yarattığı politika
sonuçları incelenerek mali demokrasiye katkıları değerlendirilmektedir.

Abstract:
Taxation power has been in the center of the historical evolution of modern
democracies. While the power to tax continues to be a core factor in modern democracies
it needs to be re-defined considering the effects of globalization. As tax bases - especially
capital - become internationally mobile, countries enter into a race to bottom for
corporate tax rates to attract mobile capital, eroding their ability to tax. This consequently
constraints fiscal democracy as governments lose their autonomy choosing the level and
structure of national taxation. This study examines the effect of 6 data leaks about tax
evasion between 2013-2017 on fiscal democracy at EU level.
The EU, being the most comprehensive economic integration in the world, is one of
the leading actors in fighting harmful tax competition. The dynamics of tax rates and tax
revenues in the EU over the last 25 years show that capital is taxed at a lower rate in
contrast to rising taxes on wages and consumption as a result of harmful tax competition.
This points to a constraint on fiscal democragy in terms of governments limited flexibility
in tax policies. In this study we analyze the policy outcomes of Offshore Leaks,
Luxembourg Leaks, HSBC Leaks, Panama Papers and Paradise Papers and their effect
on fiscal democracy.