Kutadgu Bilig'in 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan değerler açısından incelenmesi
Kutadgu Bilig's analysis of the values in the social studies curriculum
Yazar: EMEL UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KARASU AVCI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Değerler, insan hayatına yön veren önemli ölçütlerdir. Değerler eğitim sistemi içerisinde çeşitli dersler yoluyla bireylere kazandırılmaktadır. Değerlerin ve değer öğretiminin en çok vurgulandığı derslerden birisi sosyal bilgiler dersidir. Bu ders değerler yoluyla iyi ve etkili vatandaşlar yetiştirmeyi hedefler. Bu araştırmada Türklerin hayatında önemli bir yer tutan Kutadgu Bilig adlı eserin 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda yer alan 18 değer açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını Kutadgu Bilig adlı eser oluşturmaktadır. Araştırmada veriler doküman analizi yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda yer alan 18 değerin Kutadgu Bilig'de yer aldığı tespit edilmiştir. Kutadgu Bilig'de en fazla adalet, dayanışma ve bağımsızlık değerlerine yer verilirken en az estetik, çalışkanlık ve tasarruf değerlerinden bahsedildiği görülmektedir. Eserde 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda yer almayan dostluk, öz denetim, sabır, cömertlik, erdem, tevekkül ve fedakârlık değerleri de tespit edilmiştir. Bu değerlerden Kutadgu Bilig'de en fazla erdem, cömertlik ve tevekkül değerlerine değinildiği görülmektedir. Araştırmadan elde edilen sonuca göre Kutadgu Bilig adlı eserin değerler açısından sosyal bilgiler dersine kaynaklık edebileceği görülmüştür. Bu doğrultuda sosyal bilgiler derslerinde değerlerin kazandırılmasında Kutadgu Bilig'den yararlanılması önerilebilir.

Abstract:
Values are important developments that shape human life. Values are taught to individuals through various courses within the education system. One of the courses in which values and value teaching are emphasized the most is the Social Studies course. This course aims to grow well and effectively through values. In this research, it is aimed to examine the work called Kutadgu Bilig, which has an important place in Turkish profiles, from the perspective of 18 values in the 2018 Social Studies Curriculum. Qualitative research method was used in this research. The data documents of the research consist of the work called Kutadgu Bilig. In the research, data was obtained through document analysis. The data discussed was analyzed using content analysis. In the research, it was determined that 18 values in the 2018 Social Studies Curriculum were included in Kutadgu Bilig. In Kutadgu Bilig, the values of justice, solidarity and distance are mentioned the most, while the values of aesthetics, diligence and savings are mentioned the least. The values of friendship, self-control, patience, generosity, virtue, trust and sacrifice, which are included in the 2018 Social Studies Curriculum, were also identified in the work. It is seen that among these values, virtue, generosity and trust in trust are mentioned the most in Kutadgu Bilig. According to what was obtained from the research, it emerged that Social Studies could be learned in depth in terms of the values of the work called Kutadgu Bilig. In this regard, it can be suggested to benefit from Kutadgu Bilig in teaching values in social studies courses.