Öğretmen adaylarının siber aylaklık davranışları ve nedenlerinin incelenmesi
The investigating of pre-service teachers' cyberloafing behaviors and reasons
Yazar: YUSUF TARIK TATLI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA SADIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Cep telefonu = Mobile phone ; Sanal kaytarma = Cyberloafing ; Sosyal kaytarma = Social loafing ; Öğretmenler = Teachers ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Öğretmen adaylarının ders sırasında siber aylaklık davranışlarını ve nedenlerini incelemek amacıyla yapılan bu araştırma tarama modelinde, betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 öğretim yılında bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi'ndeki Temel Eğitim,  Matematik ve Fen Bilimleri, Türkçe ve Sosyal Bilimler, Güzel Sanatlar Eğitimi ve Eğitim Bilimleri Bölümlerine devam eden öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturmak amacıyla tek şubesi olan bölümlerde tüm sınıf düzeyleri,  birden fazla şubesi olan bölümlerde her sınıf düzeyinden randomla belirlenen birer şube seçilmiştir. Araştırma verileri Siber Aylaklık Etkinlikleri Ölçeği (SAEÖ), Siber Aylaklık Nedenleri Ölçeği (SANÖ) ve Kişisel Bilgi Formu (KBF)  kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları uygulama yapılan günlerde sınıfta olan bütün öğrencilere ulaştırılmış, toplam 918 öğretmen adayı gönüllü olarak araştırmaya katılmıştır. Veri analizinde SPSS istatistik programı kullanılmıştır.  Betimsel istatistikler (frekans, yüzde, aritmetik ortalama) yapıldıktan sonra veriler üzerinde Mann Whitney U-Testi ve Kruskal Wallis H testleri uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının ders sırasında nadiren siber aylaklık yaptıkları, siber aylaklığın genellikle sosyal ağlara ve haber sitelerine girme şeklinde gerçekleştiği saptanmıştır. Erkek öğretmen adaylarının siber aylaklık yapma düzeyi kadınlardan daha yüksek bulunmuştur. Ders sırasında cep telefonuyla ilgilenme ve internete girme sıklığı arttıkça öğretmen adaylarının siber aylaklık düzeyleri de artmıştır.  Fen bilimleri, sosyal bilimler ve Türkçe öğretmen adaylarının siber aylaklık düzeyi diğerlerinden daha yüksek olmuş,  üst sınıflara doğru öğretmen adaylarının siber aylaklık düzeyleri de yükselmiştir.  Yaş ve sınıf düzeyi öğretmen adaylarının siber aylaklık yapma nedenlerinde anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Bununla birlikte erkek öğretmen adaylarının siber aylaklığa yönelmelerinde öğretmenle ilgili faktörler daha fazla rol oynamıştır. Araştırma sonuçlarına göre kadın öğretmen adayları meslek dersleri ve seçmeli derslerde, erkek öğretmen adayları alan bilgisi derslerinde daha çok siber aylaklık yapmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Siber aylaklık, siber aylaklık nedenleri, öğretmen adayları, cep telefonu, internet kullanımı

Abstract:
This study is a descriptive study in a survey model conducted in order to investigate the cyberloafing behaviors of pre-service teachers in during the course and the reasons of these behaviors. The population of the study consists of the pre-service teachers who study at the Department of Primary Education, Mathematics and Science Education, Turkish and Social Sciences Education, Fine Arts Education and Educational Sciences in the Faculty of Education at a public university during 2017-2018 academic years. In order to form the sample, all grade levels were selected in the departments with single branch and one branch was determined by random in each grade level in departments with more than one branch. The research data were collected by using Cyberloafing Activities Scale (CAS), Reasons of Cyberloafing Scale (RCS) and Personal Information Form (PIF).
Data collection tools were presented to all students in the classroom on the days of application and a total of 918 pre-service teachers participated in the study voluntarily. SPSS statistical program was used for data analysis. After descriptive statistics (frequency, percentage, mean), Mann Whitney U-Test and Kruskal Wallis H tests were performed on the data.
As a result of the research, it was found that pre-service teachers rarely perform of cyberloafing during the course and generally they are entering social networks and news sites. Male pre-service teachers were found to have higher levels of cyberloafing than females. As the frequency of entering the mobile phone and internet access increased in the educational environment, the level of cyberloafing of pre-service teachers increased. The level of cyberloafing of pre-service science, social sciences and Turkish education teachers was higher than the others, and the level of cyberloafing of pre-service teachers in higher grade levels also increased. Age and grade level did not make a significant difference in the reasons for the pre-service teachers' cyberloafing. However, teacher-related factors played a greater role in the male pre-service teachers' tendency towards cyberloafing. According to the results of the study, female pre-service teachers have more cyberloafing in vocational and elective courses and male pre-service teachers have more cyberloafing in courses related to subject matter knowledge. 

Key Words: Cyberloafing, reasons of cyberloafing, pre-service teachers, mobile phone, internet usage.