Konya'da özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran yetişkin bireylerin ağırlık kaybı amacıyla bitkisel ürün kullanım durumlarının incelenmesi
Investigation of herbal product usage for weight loss of adults applied to nutrition and diet polyclinic of a private hospital in Konya
Yazar: HEDİYE NUR BÜYÜKSAMANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BAYRAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ağırlık kaybı = Weight loss ; Beslenme = Nutrition ; Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Kilo verme = Weight loss ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Konya'da bulunan özel bir hastanenin Beslenme ve Diyet polikliniğine başvuran yetişkin bireylerin ağırlık kaybı amacıyla bitkisel ürün kullanım durumlarını incelemektir. Farabi Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvuran 213 danışan (40 erkek, 173 kadın) araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Katılımcılara, bu araştırma için geliştirilmiş 4 bölüm ve 39 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Çalışma verileri SPSS 21.0 paket programı ile uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 37.20 ± 12.15 yıldır. Katılımcıların %69'unun (n=147) zayıflamak amacıyla bitkisel ürün kullandığı ve kullananların yarısının ( n= 75, %51) da bitkisel ürünü bir başkasına tavsiye ettiği belirlenmiştir. Bitkisel ürünleri kullanan bireylerin en fazla bu ürünlerden diyetisyen aracılığı (%53.1)'i ile haberdar olmuşlardır. Katılımcıların %69.0'unun zayıflamak için bitkisel ürünleri kullandıkları belirlenmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin %67.3'ü zayıflamak amacıyla kullandıkları bitkisel ürünlerin etkili olduğunu belirtirken, %32.0'si ise herhangi bir etki görmediğini bildirmiştir.  Tüketimi sorgulanan 20 bitki içerisinde en çok tercih edilen beş bitki sırasıyla yeşil çay, tarçın, zerdeçal, zencefil ve yulaftır. BKİ sınıflamasına göre tarçın tüketim miktarı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenirken, normal kilolu olan kişilerin hafif kilolu ve obez olan kişilerden anlamlı ölçüde daha fazla tarçın tükettiği tespit edilmiştir (p<0.05). Cinsiyete göre zayıflamak amacıyla bitkisel ürün kullanımı arasında bir anlamlı ilişki görülmezken (p>0.05), BKİ sınıflamasına göre anlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0.05). Sonuç olarak; katılımcıların çoğunluğu zayıflamak amacıyla bitkisel ürün kullanmaktadır ve bu ürünler hakkında bilgi eksikliği görülmektedir. Bu nedenle vücut ağırlığı kaybetmek için bitkisel ürünlerin kullanımı sağlık profesyonelleri (doktor, diyetisyen, hemşire vb.) tarafından önerilmelidir ve doğru kullanım şekilleri, ilaç etkileşimleri hakkında detaylı bilgilendirilme yapılmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the use of herbal products for weight loss of adult individuals who applied to the Nutrition and Diet outpatient clinic of a private hospital in Konya. The sample of the study consisted of 213 clients (40 men, 173 women) who applied to the Nutrition and Diet Polyclinic of the Farabi Hospital. A questionnaire consisting of 4 parts and 39 questions developed for this research was applied to the participants. The study data were evaluated with the SPSS 21.0 package program using appropriate statistical methods. The average age of the participants is 37.20 ± 12.15 years. It was determined that 69% of the participants (n = 147) used herbal products to lose weight and half of the participants (n = 75, %51) recommended the herbal product to someone else. Individuals using herbal products were mostly informed about these products through a dietician (53.1%). It has been determined that %69.0 of the participants use herbal products to lose weight. While 67.3% of the individuals participating in the study stated that the herbal products they used to lose weight were effective, %32.0 stated that they did not see any effect. Among the 20 plants whose consumption is questioned, the five most preferred plants are green tea, cinnamon, turmeric, ginger  and oats, respectively. While a statistically significant difference was observed in terms of the amount of cinnamon consumption according to the BMI classification, it was found that people with normal weight consumed significantly more cinnamon than those who were slightly overweight and obese (p<0.05). While there was no significant relationship between the use of herbal products to lose weight according to gender (p>0.05), a significant relationship was found according to the BMI classification (p<0.05). As a result; Most of the participants use herbal products to lose weight and there is a lack of information about these products. Therefore, the use of herbal products in order to lose body weight should be recommended by healthcare professionals (doctor, dietician, nurse, etc.) and detailed information should be given about correct usage patterns and drug interactions.