Lise öğrencilerine bilimsel düşünmeyi kazandırmaya yönelik öğretmen tutumları ve görüşleri (Polatlı örneği) /
Yazar: BERNA SERDAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENAY YAPICI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel düşünce = Scientific thought ; Düşünme = Thinking ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Lise öğrencileri = High schools students ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Tutumlar = Attitudes ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Öğrenciler = Students ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, lise öğretmenlerinin öğrencilere bilimsel düşünmeyi kazandırmaya yönelik genel ve mevcut duruma ilişkin görüşlerini ve tutumlarım ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Polatlı İlçesindeki liselerde, Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri, Türk Dili ve Edebiyatı ve Matematik branşlarında görev yapan 130 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilmiş bir anket kullanılmıştır. Anket, lise öğretmenlerinin; öğrencilere bilimsel düşünmeyi kazandırmaya ilişkin görüş ve tutumlarını ayrıca mevcut durumdaki bilimsel düşünme için ön şartlar, bilimsel düşünmenin oluşumu, bilimsel düşünmeyi ölçme ve değerlendirme boyutlarındaki görüşlerini içeren dört alt bölümden oluşturulmuştur. Öğretmenlerin bu bölümlere ilişkin görüşleri, cinsiyet, meslekteki kıdem, branş, okul türü ve mezun olunan yüksek öğretim kurumu değişkenleri açısından incelenmiştir. Verilerin analizinde, yüzde, t-testi ve tek yönlü varyans analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulguları şöyle. özetlenebilir: 1. Birinci bölümle ilgili olarak, öğretmenler düşünme becerisinin aktif öğrenme ve pratik yapma ile öğrencilere kazandınlabileceği fikrine katılmışlardır. Ayrıca büyük çoğunlukla düşünme becerilerinin mevcut ders programlarına eklenen düşünme alıştırmaları ile öğrencilere öğretilebileceğini desteklemişlerdir. Öğretmenlerin bu konudaki görüşleri ile cinsiyet değişkeni arasında 0.05 düzeyinde bir farklılığa rastlanmıştır. 2. İkinci bölümle ilgili olarak; öğretmenlerin ders programına aşırı bağlı kaldıkları ve düşünme alıştırmalarına zaman ayıramadıkları ayrıca düşünmeyi öğretmede yararlanılacak yöntem ve teknikler konusunda yeterli olmadıklarıIV bulunmuştur. Öğretmenlerin bu konudaki görüşleri ile sadece görev yaptıkları okul türü arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir farka rastlanmıştır. 3. Öğretmenlerin üçüncü bölüme ilişkin görüşleri doğrultusunda; problem çözme, tartışma ya da proje çalışması gibi yöntemleri kullanan öğretmen sayısının ve sınıflarında öğrencilere kendi görüş ve önerilerini ifade edebilecekleri bir ortam hazırlayan öğretmen sayısının az olduğunu söylenebilir. Öğretmenlerin bu konudaki, görüşleri branş ve görev yapılan okul türü açısından 0.05 düzeyinde anlamlı bir farklılık göstermektedir. 4. Dördüncü bölüme ilişkin görüşler doğrultusunda, öğretmenlerin öğrencilerin düşünme yeteneklerinden ziyade hazır bilgiyi ölçmeye yönelik sorular hazırladığı ve sordukları sorulara verilen cevaplarda doğru cevabı, sonuç çıkarma becerisinden daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Öğretmenlerin bu konudaki görüşleri ile belirlenen değişkenler arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir farka rastlanmamıştır.

Abstract:
The aim of this research is to find out lycee teachers general and present situation ideas about to gain students scientific thinking. The sample of this research consists of teachers working in Polatlı field such branch naimly Social Science, Natural Science, Turkish Language and Literature and Mathematics. A questionnaire is developed by a researcher which was used as data gethering instrument. The questionnaire is about lycee teachers ideas about to gain their students scientific thinking. In addition it consists of subparts ideas as prerequisit for scientific thinking, formation of scientific thinking, measurement and evaluation it consists four lover parts. The ideas on these parts were examined according to teachers sex, vocational seniority, branch, school kind and high education graduation variables. Percentile t test and one way variance analysis techniques were used for data analysis. Research foundings sum up like this. 1- In first part, teachers were agreed with the skill of thinking skill can be gained via active learning and making practice. In addition, they supported idea of thinking skill can be gained to the students with addition of thinking exercise to present program. There is 0.05 level difference between teachers ideas and sex variable. 2- In second part, teachers have excessive dependency on programme and they wouldn't divide any time to thinking exercises and it wasn't found that they were not sufficient enough in methods and techniques about teaching thinking. There is 0.05 level difference between teacher ideas and their working school kind. 3- In third part, it is claimed that teacher who uses problem solving, discussing on project working and teacher prepearing classroom athmosphere like students expressing their ideas and suggestions easly are very little. This teacher ideas is shown 0.05 level difference according to their branch and kind of school working. 4- According to the ideas in part four it can be said teachers prepare questions to measure present knowledge rather than students thinking skills and teachers give more importance to the correct answer. There is 0.05 level of difference between teachers ideas and determined variables.