Üçüncü parti lojistik firma seçiminin çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile belirlenmesi
Determination of the selection of third - party logistics firms with multi - criteria decision-making methods
Yazar: AŞIR ÖZBEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TAMER EREN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Dış kaynaklardan yararlanma = Outsourcing ; Karar verme = Decision making ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Lojistik = Logistics ; TOPSIS = TOPSIS ; Üçüncü parti lojistik = Third party logistic

Özet:
Lojistikte dış kaynak kullanımı (DKK) veya üçüncü parti lojistik (3PL), firmanın lojistik faaliyetlerinin bir kısmını ya da tamamını dışarıdan yabancı firmalar tarafından yerine getirilmesini kapsamaktadır. Lojistik faaliyetlerin DKK yoluyla 3PL firmalar tarafından yerine getirilmesi, günümüzde küreselleşme, teknolojik gelişmeler ve ana faaliyet alanına odaklaşma gibi nedenlerden dolayı birçok işletme tarafından yaygın bir uygulama haline gelmiştir. Bu durumda; firmalar için etkin ve uygulanabilir bir modelle en uygun 3PL firma seçimi ve değerlendirmesi çok önemli hale gelmektedir. 3PL firma seçimi, çok sayıda nitel ve nicel ölçütün dikkate alındığı ve oldukça karmaşık olan çok ölçütlü karar verme (ÇÖKV) problemidir.3PL seçim yöntemleri basit analitik tekniklerden çok ölçütlü yöntemleri kapsayacak şekilde artmıştır. Yapılan çalışmanın amacı; en uygun 3PL firmayı seçmede, işletme yöneticilerinin kolayca uygulayabilecekleri bilimsel bir karar modeli ortaya koymaktır. Bu amacı sağlamak için ÇÖKV yöntemlerinden olan hem nicel hem de nitel verileri birlikte değerlendirebilen, analitik ağ süreci ve TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) yöntemlerinin birlikte kullanıldığı hibrid bir model geliştirilmiştir. Ortaya konan karar modeli bir işletmede uygulanmıştır.Karar modelinde kullanılan ölçütler ve ağ yapısı, 3PL firma seçimi, değerlendirilmesi ve sıralanması üzerine yazılmış uluslararası indeksli dergilerde yayımlanan çok sayıda makale incelenerek, uzmanların ve bilim çevrelerinin görüşleri dikkate alınarak belirlenmiştir.

Abstract:
The area of outsourcing or third-party logistics (3PL) covers a company's logistics functions provided by outside logistics providers partly or wholly. Today, it has become a common practice for many businesses to outsource their logistic functions to 3PL companies for many reasons like focusing on core competencies, globalization and technological developments. Therefore, an effective and feasible model for the selection and assessment of the most suitable 3PL company for businesses has become very critical. The selection of 3PL companies is a complex multi-criteria decision making problem in which many quantitative and qualitative factors are taken into account.The range of 3PL selection processes varies from simple analytical techniques to multi-criteria methods. The aim of this study is to determine a scientific decision model which business managers can easily apply in choosing the most suitable 3PL companies. What has been developed in order to achieve this goal is a hybrid model where Analytic Network Process, which is a multi-criteria model that can assess both quantitative and qualitative data, and TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) have been used together. The model developed has been applied successfully in a company.The criteria used in this decision model and the network structure have been determined in the light of the views of the experts and scientific communities by examining numerous articles on evaluation and ranking of 3PL selection published in the international journals.