Teknoloji çağının gerekleri çerçevesinde fotoğraf sanatının görsel anlatım ögesi olarak afiş tasarım çalışmalarında kullanılması
As a part of reguirements of technology age using photography arts as a visual expressing item
Yazar: İBRAHİM YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TARIK YAZAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Afiş sanatı = Poster art ; Afişler = Posters ; Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Görsel anlatım = Visual expression ; Tasarım = Design ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Afişler, sosyal yaşam alanlarında (cadde, sokak, tren-metro istasyonu, alt-üst geçit, otobüs durağı, vs.) her an karşılaşılabilen, içeriğinde çeşitli yöntem ve tekniklerle etkili hale getirilmiş görsel ağırlıklı bir sistemin ve duygusal ya da anlamlı bir mesajın yer aldığı kitle iletişim materyalleridir. "Teknoloji Çağı" adı verilen zaman diliminin yakın dönemini kapsayan günümüzde, dijital teknoloji alanındaki gelişmelerin büyük ivme kazanmasına paralel olarak ortaya çıkan dinamik ve hızlı yaşanan bir hayatın varlığı, üretici, tasarımcı ve sıradan bireyleri, daha çok görsel ağırlıklı anlatım diline sahip iletişim materyallerini kullanmaya itmektedir. Dijitalleşmenin gelişimini ve değişimini sürdürdüğü çağımızda ve hemen her alanda hissedildiği günlük hayatımızda, bu dijital süreç içerisindeki teknik gelişmelerden -tıpkı afiş gibi- yararlanmayı başarabilen bir başka iletişim materyali olan fotoğrafın, afiş tasarım çalışmalarında -belirlenen mesajı hedef kitleye iletmesi noktasında- başarılı ve etkili bir görsel anlatım ögesine dönüştüğü rahatlıkla gözlemlenmektedir.  

Enformasyona (işe yarar haldeki örgütlü bilgiye) her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulan çağımızda, sanal ağlardan kurulu seri bir dünya ve bu dünyaya her an, her yerde rahatça bağlanmak için üretilen dijital araç-gereçlerin kullanım kolaylığı, bireyleri günlük yaşamda çevrelerinden koparmaktadır. Bu nedenle günümüzde bireylerin çevrelerindeki görsel ögelerin fazlalığından kaynaklandığı ve gittikçe azaldığı düşünülen dikkat sürelerinde, algı ve anlamlandırma işlemini çok kısa sürede gerçekleştirebildiği etkili materyallerden biri olan fotoğrafın, afiş tasarım çalışmalarında kullanılması ile hem güçlü görsel bir sistemin oluşması, hem de daha sağlıklı bir iletişimin gerçekleşmesi mümkün olabilmektedir. 

Hızlı işlem yapma kabiliyetine ve sayısal verilerin aktığı net bir ekrana sahip bilgisayarlarda, dijital çağın gerekleri çerçevesinde geliştirilen grafik tasarım programları aracılığıyla afiş tasarımları kolay biçimde uygulanmakta ve etkili bir şekilde sunulabilmektedir. Afiş tasarımlarında görsel iletişim materyali olarak fotoğraftan sıkça yararlanılmaktadır. Günümüzde, tasarım ürünlerinin gerçekleştirilmesinde bilgisayarlar araç olarak kullanılmaktadır. Bunun yanında bir dijital ürün olan fotoğraf makinesi ile çekilen fotoğraflar da afiş tasarımlarının oluşturulmasında önemli görsel materyallerden biri olarak değerlendirilebilir. Doğal olarak dijital teknoloji araçları ile elde edilen ürünler bir başka tasarımın oluşturulmasında kullanılabilmektedir.

Bu araştırmanın birinci bölümünde konuyla ilgili problem, amaç, önem, sayıltılar, kapsam ve sınırlılıklar belirtildikten sonra ikinci bölümde, yapılan araştırmalarda elde edilen veriler doğrultusunda konunun aydınlatılması açısından teknoloji ve bilişim çağı ile ilgili bilgiler açıklanmaya çalışılmıştır. Burada özellikle teknoloji ve bilişim çağı ilişkisi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde fotoğraf sanatı ile ilgili olarak fotoğraf kavramı ve sanatsal boyutu, tarihçesi, fotoğraf algısı ve kültürü, fotoğraf okuryazarlığı, kompozisyon ve tasarım, siyah-beyaz ve renkli fotoğrafçılık gibi konular irdelenmiştir. Dördüncü bölümde; afiş tasarımı ile ilgili olarak, afişin ne olduğu, tarihçesi, özellikleri, tasarımsal boyutu, türleri, sergileme alanları, kullanım ve uygulama alanları, uygulanan teknikler, afiş tasarımında yer alması gereken özellikler ve değerlendirme kriterleri konu bütünlüğü içerisinde yapılan literatür taramasında elde edilen bulgular doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. Beşinci bölümde; teknoloji çağının gerekleri çerçevesinde fotoğraf sanatının görsel anlatım ögesi olarak afiş tasarım çalışmalarında kullanılması alt başlıklar halinde açıklanmış ve yorumlar yapılmıştır. Altıncı bölümde ise tezin sonuç ve öneriler kısmına yer verilmiştir.

"Teknoloji Çağının Gerekleri Çerçevesinde Fotoğraf Sanatının Görsel Anlatım Ögesi Olarak Afiş Tasarım Çalışmalarında Kullanılması" isimli bu çalışma, Grafik Tasarım Sanatçıları'na ya da bu alanda çalışma yapacak olan araştırmacılara, gerek Fotoğraf Sanatı'nın, gerekse Afiş Tasarım Çalışmaları'nın kitleler üzerinde son derece etkili olan görsel iletişim gücünden daha fazla faydalanmaları noktasında katkı sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.



Anahtar kelimeler: AfiĢ, Fotoğraf Sanatı, Teknoloji Çağı, Enformasyon, Dijital Teknoloji, ĠletiĢim.

Abstract:
Posters, in social areas (street, train and metro stations, sub-overpasses, bus stop, etc.) that may be encountered at any time, are mass communication materials which an emotional or a meaningful message located by a visual weighted system made effective with various methods and techniques. "Technology Age" covering the last period of theso-called time today, the existence of a dynamic and fast-consumed life, emerging parallelly the acceleration of the developments in digital technology field, pushes the manufacturers, designers and ordinary individuals, touse more visual weighted communication materials with expressive language At the age of Digitalization continues its development and change and in our daily lives that it is felt in almost all fields, it is easily observed. That the photograph, an another communication material chieving-just like the poster-to be nefit the digital developments, is turning into succesful and effective visual expressing items in the poster design work in the matter of forwarding the message to the target audience.

Information (A useful from of organized knowledge) needed more than ever in ourage, a series world established of virtual network and the ease of use the digital tools produced to connect this world easily at any time, or any where, ruptures individuals from the environment in daily life. Therefore in the individuals' increasingly shortened attention span, with the use of the photograph -one of the effective materials which can perform perception and interpretation process in a very short time- in poster design work, it is possible to a actualize the formation of a strong visual system, as well as a more healthy communication.

By the computers that are capable of performing operation and showing flowing digital data in a clear screen; poster designing programmes which are developed by the requirements of the digital age can be easily implemanted and can be presented in on effective manner. Photographs, as a visual communication materials, are used frequently in designing posters, in this day and age, computers are used as a tool in realizing the designing products. Besides photographs that are taken by the digital photograph machine can be evaluated as important visual materials in designing posters. Naturally, products that acquired with the digital technology tools can be used for creating another designing project. 

In the first section of this research, problem related to issue; the aim, the importance, premises, scope and limitednesses are determined. Then in the second section; the dotas which are acquired in researches for enlighting the issue, the issues related to technology and information age were tried to explain. In here, especially, the relation between the technology and informatics age are come up. In third section, the topics in terms of photography art such as; photography notion and artistic dimension, history, picture perception and culture, photography literacy, composition and design, black and white colour photography are examined. In forth section; in terms of poster design; what is a poster, its history, features, designing perception, species, exhibition areas, usage and implemantation areas, applied techniques, properties that are required in poster design evalution criterias; are evaluated by the findings that are acquired with literacy search. In fifth section, as a part of Requirements at technology age, photography art that is used as a visual expression item in poster designing, is explained with subtopics and interpretted. Conelusion of thesis and recommendations part is located in section six.

This study named; "As a Part of Reguirements of Technology Age Using Photography Arts As a Visual Expressing İtem" is constitued to contribute to Graphic Designing artisits or researches that are going to study on this topic to exploid by Photography Art and Study of Poster Designing and their extremely effective power of visual communication.



Key Words: Poster, Photography Art, Technology Age, Information, Digital Technology,Communication.