Zeka oyunlarının 5-6 yaş çocuklarının dil gelişimine etkisinin incelenmesi
Investigating the effects of intelligence games on language development of 5-6 years old
Yazar: CEYDA GENİŞYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. PINAR BAĞÇELİ KAHRAMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Eğitici oyunlar = Education plays ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyunlar = Plays ; Zeka oyunları = Mind games ; Çoklu zeka = Multiple intelligence

Özet:
Bu araştırma okul öncesi dönem 5-6 yaş grubu çocukların dil gelişiminde zeka oyunlarının etkisini belirleyebilmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma bu amaç doğrultusunda, deneme modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu uygun örnekleme ile belirlenen 25 deney ve 27 kontrol olmak üzere toplam 52 çocuktan oluşmaktadır. Bu çocukların tamamı 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında Muş ili Malazgirt ilçesinde okul öncesi eğitimi alan çocuklardır. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu ve Peabody Resim Kelime Testi kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel bölümünde ise deney grubu çocuklarına 8 hafta ve 32 etkinlik saatini kapsayan zeka oyunları uygulaması yapılmıştır.  Araştırma sürecinde elde edilen verilerin normal dağıldığı belirlenmiş ve deney ve kontrol gruplarının araştırma öncesindeki denkliklerini belirleyebilmek için bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Ayrıca araştırma problemlerine yönelik analizler, Karışık Desenler İçin Varyans Analizi (Split-Plot ANOVA) kullanılarak yapılmıştır.
Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubundaki çocukların dil gelişimi puanlarında son test lehine anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Ayrıca, deney grubu çocuklarının son test puanları kontrol grubu çocuklarına göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Deney grubunda yer alan kız ve erkek çocukların dil gelişimi puanlarında son test lehine anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Ayrıca, kız çocuklarının son test puanları erkek çocuklarına göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Deney grubunda yer alan 5 ve 6 yaşındaki çocukların dil gelişimi puanlarında son test lehine anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Ayrıca, 6 yaşındaki çocuklarının son test puanları 5 yaşındaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Deney grubundaki çocukların dil gelişimi puanları daha önce okul öncesi eğitim alma durumuna göre incelendiğinde, son test lehine anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Ayrıca, daha önce okul öncesi eğitim almış çocuklarının son test puanları daha önce okul öncesi eğitim almamış çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bu bağlamda zeka oyunlarının çocukların dil gelişimi üzerinde olumlu etkisi olduğu söylenebilir. Dolayısıyla, zeka oyunlarının okul öncesi dönem çocuklarının farklı gelişim alanlarına etkisine bakılması gerekmektedir.

Abstract:
This research was conducted in order to determine the effect of intelligence games on the language development of 5-6 years old preschool children. The research was conducted with a trial model for this purpose. The study group of the study consists of 52 children, 25 experimental and 27 controls determined by appropriate sampling. All of these children are children who received pre-school education in Malazgirt district of Muş province in 2019-2020 academic year. Personal Information Form and Peabody Picture Vocabulary Test were used to collect research data. In the experimental part of the study, intelligence games were applied to the experimental group children for 8 weeks and 32 activity hours. It was determined that the data obtained during the research process were distributed normally and independent groups t test was used to determine the equivalence of the experimental and control groups before the research. In addition, analyzes for research problems were made using Analysis of Variance for Mixed Patterns (Split-Plot ANOVA).
As a result of the research, a significant difference was found in the language development scores of the experimental and control group children in favor of the posttest. In addition, the post-test scores of the experimental group children were found to be significantly higher than the control group children. A significant difference was found in the language development scores of boys and girls in the experimental group in favor of the posttest. In addition, girls' post-test scores were found to be significantly higher than boys. There was a significant difference in favor of the posttest in the language development scores of 5 and 6 year old children in the experimental group. In addition, the post-test scores of 6-year-old children were found to be significantly higher than 5-year-old children. There was a significant difference in favor of the posttest in the language development scores of the children in the experimental group who previously received pre-school education and did not receive this education. In addition, the post-test scores of the children who had previously received pre-school education were found to be significantly higher than the children who had not received pre-school education before. (In this context, it can be said that intelligence games have a positive effect on children's language development. Therefore, it is necessary to look at the effects of intelligence games on different developmental areas of preschool children.