1982 Anayasa'sında temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması ve sınırlamanın sınırını oluşturan anayasal ölçütler
The fundamental rigths and freedoms in 1982 and the Costitutional criteria of restriction?s limits
Yazar: ABDULLAH TOPAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FETHİ KILIÇ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Temel haklar = Fundamental rights ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Kişiye tanınan hak ve özgürlükleri anlatmak için demokratik toplumlarda ?kişi hakları?, ?kamu özgürlükleri?, ?temel haklar? gibi terimler kullanılmaktadır. Temel haklar, insan haklarının pozitif hukukça tanınmış ve düzenlenmiş olan kısmıdır.Hürriyetlerin var olabilmeleri, kişi yönünden pratik bir değer ifade edebilmeleri için, onların sınırlarının belirtilmesi, kullanılma yollarının gösterilmesi, ayrıntılı kurallarla çerçevelenmesi, kısaca düzenlenmeleri gereklidir. 1961 ve 1982 Anayasaları 1924 Anayasasının sınırlama anlayışından farklı olarak, temel hak ve özgürlükleri yasama organının keyfi davranışlarına karşı koruyacak güvenceler benimsemişlerdir.2001 yılında 4709 Sayılı Kanunla 1982 Anayasası özellikle temel hak ve özgürlükler konusunda kapsamlı bir değişikliğe gitmiştir. Bu değişikliğin en önemli dinamitini Türkiye'nin Avrupa Birliği hedefi olarak göstermek mümkündür. 4709 sayılı kanunla yapılan değişiklikte asıl değişken temel haklar ve özgürlüklerdir. Bu değişikliğin amacı ise insan hakları hususunda Avrupa standardını yakalamak, sürekli gelişen bir yapısı olan insan hakları konusunda ortaya çıkan evrensel gelişmelere ayak uydurmak olduğu söylenebilir.4709 Sayılı Kanun ile değiştirilen 13. Maddenin yeni şekline göre; temel hak ve özgürlükler ancak kanunla sınırlanabilir. Sınırlamanın sınırı olarak, hakkın özüne dokunulmayacak, demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gereklerine aykırı düzenleme yapılmayacak ve ölçülülük ilkesine uygun sınırlamalar yapılacaktır.?1982 Anayasa'sında Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması ve Sınırlamanın Sınırını Oluşturan Anayasal Ölçütler ? ismini taşıyan yüksek lisans tezi üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hak ve özgürlük kavramlarının tanımı ve tarihi gelişimleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması ile ilgili kavramlar ile Anayasalarımızda temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması işlenmiştir. Son bölümde ise 1982 Anayasasında temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasının sınırlarını oluşturan anayasal ölçütler ayrıntılı olarak incelenmiştir.Bu çalışma ile 1982 Anayasasında 2001 değişikliği sonrası temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması konusundaki mevcut düzenleme incelenmiştir. 1961 Anayasası ve değişiklik öncesi 1982 Anayasasındaki durum arasındaki farkı ortaya koyabilmek, Türkiye'nin insan hakları konusundaki gelişim çizgisi hakkında fikir sahibi olabilmek, sınırlamanın sınırını oluşturan anayasal güvencelerin etkinliğini incelemek, çalışmanın amaçlarını oluşturmaktadır.Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları, Temel Haklar, 1982 Anayasası, Temel Hakların Sınırlandırılması.

Abstract:
The terms as ?civil rights? and ?civil freedoms? has been used to mention about rigths and freedoms which is provided to people in democratic societies. Fundamental rigths is a part of human rights which is accepted and arranged by substantive law.Defining limits of rights, inferring how are used they, regulation of them are necessary for existence of rights and their having a practical value according to person aspect. As different as 1924 Constitutions? approach of restrictions on fundamental rights and freedoms, The 1961 and 1982 Constitutions adopted in pricipls the protective measures for fundamentalrigths and freedoms against tha arbitrarily acts of legistature.The 1982 Constitution has gone to comprehensive amendment way especially on rigths and freedoms by the Law 4709 in 2001. In here, Turkey?s key objective is the aim of to be European Union?s member. Esence variant is fundamental rigths and freedom amended by The Law 4709. It can be said that the aim of this amendment is to get the standard of European Union and to keep up with global developments that coming into existence about human rights.According to Article 13 of The 1981 Constitution as amended by The Law 4709, fundamental rigths and freedoms may be restricted only by laws. As the limit of restrictions, the essence of the right may not be infringed, they shall not be in conflict with the requirements of the democratic order of society, the secular republic and the principle of proportionality.This study which named as ?The Fundamental Rigths and Freedoms in 1982 and The Costitutional Criteria Of Restriction?s Limits? has been occured three parts. In the first part, knowledge which is about in terms rigth and freedom and their history has been given. In the second part, terms about rigths and freedoms and restriction them in Constitution have been investigated. In the last part, constitutional criteria about limits of restriction fundamental rights and freedoms in the 1982 Constitution have been analyzed with their details.With this study, existent arrangement about restriction rights and freedoms after 2001 amentmend in 1982 Constituton has been viewed. To introduce the difference between 1961 Constitution and previous situation before amendment in 1981 Constitution, to mantain an opinion about Turkey?s Development line on human rights, to analyze efficiency of costitutional protectng measures which is ocurred the limit of restriction are composed as the aims of this study.Key Words: Human Rights, Fundamental Rights, 1982 Constitution, Restriction of Fundamental Rigths.