Okul öncesi dönemdeki çocukların akran ilişkileri ve sosyal beceri düzeylerinin anne çocuk ilişkileri açısından incelenmesi
The examination of relationship between child-mother relationships and children's peer relationships and social skill levels
Yazar: SERAP DOĞA ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL ÇOBAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Akran = Peer ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beğeni düzeyi = Social appreciation level

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönemdeki çocukların akran ilişkileri ve sosyal beceri düzeylerini anne-çocuk ilişkileri açısından incelemektir. Çalışmanın örneklemini Ankara ilindeki MEB'e bağlı okul öncesi eğitim kurumlarından kartopu örnekleme yoluyla seçilen 4-6 yaş aralığındaki 200 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel model kullanılmıştır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Çocuk-Ana Baba İlişki Ölçeği, Çocuk Davranış Ölçeği ve Sosyal Beceri Geliştirme Sistemi Derecelendirme Ölçeği yardımıyla toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda çocuk-ana baba ilişki ölçeğinin çatışma alt boyutu puanları ile sosyal beceri ölçeğinin iş birliği ve öz denetim alt boyutları arasında anlamlı ve   ters yönlü bir ilişki olduğu; olumlu alt boyutu ve toplam puanları ile sosyal beceri ölçeğinin sorumluluk alt boyutu arasında anlamlı ve ters yönlü ilişki olduğu bulunmuştur. Çocuk-ana baba ilişki ölçeğinin çatışma alt boyutu puanları ile çocuk davranış ölçeğinin saldırganlık alt boyutu puanları arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal beceri ölçeğinin alt boyutları ve toplam puanlarında cinsiyete göre anlamlı farklılık olduğu; çocuk davranış ölçeği aşırı hareketlilik alt boyutunda yaşa ve cinsiyete; asosyal ve dışlama boyutlarında ise cinsiyete göre anlamlı farklılık olduğu sonuçlarına varılmıştır. Çalışmanın sonucunda, annelerin çocuklarıyla kurdukları ilişkiler ile çocuklarının akran ilişkileri ve sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkiye göre araştırmacılar ve uygulayıcılar için öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to explain the relationship between child-mother relationships and peer relationships and social skills level of children. The participants of the study were chosen by snowball sampling method from parents of 4-6 years children attending public preschools in central districts of Ankara. In the study, correlational model which is one of the methods of quantitative research was used. Personal Information Form, Child Parent Relationship Scale, Peer Relationship Scale and Social Skills Scale was used as data collection tools. The data collected from the mothers and teachers of 4-6-year-old children who are attending preschools. As a result of the analysis, it was found that there was a significant and inverse relationship between the positive sub-dimension and total scores of the mother-child scale and the responsibility sub-dimension of the social skills scale. It was found that there was a significant and inverse relationship between the mother-child relationship scale conflict sub-dimension scores and the social skills scale's cooperation and self-control sub-dimensions. It was concluded that there is a significant relationship between the conflict sub-dimension scores of the mother-child relationship scale and the aggression sub-dimension scores of the child behavior scale. As a result of the study, suggestions were developed for researchers and teachers according to the relationship between the relationships that mothers have with their children and their children's peer relationships and social skill levels.