Karayolu ulaşımından kaynaklanan çevresel gürültü ve bu gürültüye yol kaplamalarının etkilerinin incelenmesi
Investigation of environmental noise originating from road traffic and the effects of road pavement types on the noise production
Yazar: ZEKİ BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA SELEK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizin AB uyum süreci ve çevre faslının açılması ile birlikte daha da önem kazanan çevresel gürültünün en önemli kaynağı olan karayolu gürültüsü incelenmiştir. Çalışma Adana il merkezinde bulunan Ali Bozdoğan, Kenan Evren ve Turgut Özal Bulvarları olmak üzere üç farklı güzergâhta yapılmıştır. Gürültü haritalarının oluşturulmasında üç güzergâhın sayısal haritaları ile birlikte diğer trafik verileri kullanılmıştır. NMPB Routes 96 karayolu gürültü tahmin modeli kullanılarak yapılan hesaplamalar SoundPLAN 6.4 isimli programda yapılmıştır. Program sayesinde araç hızı, trafik yükü değiştirilerek 6 senaryo oluşturulmuştur. Senaryolarda, parke taşı kaplama (PTK), düz asfalt kaplama (DAK) ve gözenekli asfalt kaplama (GAK) olmak üzere üç farklı yol kaplaması değerlendirilmiştir. Üç farklı yol kaplaması, hem ülkemiz mevzuatında hem de Avrupa Birliği Direktifinde belirlenen Lgündüz, Lakşam, Lgece ve Lgag gürültü göstergelerinde ve <55, 55-65, 65-75 ve >75 dB A gürültü seviyelerinde birbirlerine göre durumları maruz kalınan alan, nüfus ve konut açısından değerlendirilmiştir. Maruz kalınan alan açısından tüm zaman dilimlerinde 55 dB A?nın altında olan gürültü seviyelerinde PTK toplam hesaplama alanı içerisinde en düşük yüzdeye sahip olduğu görülmüştür. Nüfus açısından ise 55 dB A?dan daha düşük gürültü seviyelerinde DAK ve GAK kaplamalarda PTK?ya göre hesaplama alanlarındaki nüfusun daha fazlası maruz kaldığı görülmüştür. Hesaplama alanlarında 55 dB A gürültü seviyesinin altında kalan konutlar değerlendirildiğinde PTK Lgündüz, Lakşam, Lgece ve Lgag zaman dilimlerinde diğer iki yol kaplamasına göre daha düşük bir yüzdeye sahip olduğu görülmüştür. Bu durum hesaplama alanlarında bulunan konutların çoğunun yol kaplamasının PTK olması halinde 55 dB A?nın üzerindeki gürültü seviyelerine maruz kalacağı anlamına gelmektedir. Aşırı gürültü seviyelerine (>75 dB A) maruz kalınan alanlar ve maruz kalınan nüfus tahmin edilerek bu alanlarda bulunan duyarlı yapıların (konut, hastane vb.) ve bu yapılara maruz kalan kişi sayısını belirlenmiştir. Ayrıca çalışma sonucunda elde edilen haritalar Adana ili için yapılacak gürültü azaltıcı önlemlere yönelik eylem planlarında karar verme aracı olarak kullanılabilir

Anahtar Kelimeler : Çevresel Gürültü, Karayolu Gürültüsü, Gürültü Haritaları, NMPB, SoundPLAN

Abstract:
In this study, environmental noise and road traffic noise as the most significant environmental noise source were investigated, taking into consideration that the issue has been given much importance with opening of the chapter of environment within EU membership process. The study has been carried out in three different routes within the city center of Adana, namely Ali Bozdoğan, Kenan Evren and Turgut Özal Boulevards. Digital maps and other traffic data were used to develope the noise maps. SoundPLAN 6.4 software was utilized for mapping calculations according to the NMPB Routes 96 road traffic noise prediction model. 6 different scenarios were developed using the software, taking vehicle speed and traffic densities as variables. 3 different road pavement materials, i.e. paving stone (PTK), asphalt pavement (DAK), and porous asphalt pavement (GAK), were evaluated. All three pavement material were evaluated for Lday, Levening, Lnight and Lden noise indicators and <55, 55-65, 65-75 and >75 dB A noise levels, defined in both the national legislations and the EU Directive, with respect to exposed area width, exposed population and residence. It was concluded that, PTK had the lowest percentage within the modeled total area, under 55 dB A noise level for all of the time periods in terms of exposed area. In terms of population, it was seen that DAK and GAK covers result in higher exposion of population than PTK cover to noise levels under 55 dB A. In addition, evaluation of the number of residence buildings, subject to noise levels under 55 dB A, showed that PTK cover had caused lower number of buildings than DAK and GAK covers during Lday, Levening, Lnight and Lden periods. These results implied that if the road pavements were PTK covered, most of the residential buildings in the study area would be exposed to noise levels higher than 55 dB A. The number of sensitive buildings (e.g. residence, hospitals) and the population size in these buildings can be determined by the estimation of area size and population exposed to high noise levels (>75 dB A). Additionally, the results and the noise maps developed in this study are expected to be used as decision support tools for noise reduction management in Adana City.
Key Words : Environmental Noise, Road Noise, Noise Maps, NMPB, SoundPLAN