Şah Veliyyullah ed-Dihlevî'nin nübüvvet anlayışı
Prophethood in shah Waliyyullah Dehlewi's thoughts
Yazar: ABDUL RASHİD PUTHIYA PURAYIL
Danışman: PROF. DR. MUAMMER ESEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Peygamberlik = Prophethood ; İslamiyet = Islam ; Şah Veliyyullah Dehlevi = Şah Veliyyullah Dehlevi

Özet:
"Şah Veliyyullah ed-Dihlevî'nin Nübüvvet Anlayışı" isimli Bu çalışmamızda kelam ilminin kaçınılmaz konularından biri olan nübüvvet meselesi, Dihlevî'nin düşünceleri üzerinde değerlendirilmektedir. 
Çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Dihlevî'nin fikirlerinin temelini oluşturan yaşadığı zamandaki tarihi, siyasi, dini ve ilmi ortamlar incelenmiştir. Ayrıca Dihlevî'nin hayatı ile ilgili bilgilere de yer verilmiştir.
Birinci bölümde nübüvvetle ilgili nebi, resul ve ulu'l-azm gibi kavramlarının Dihlevî tarafından nasıl anlaşıldığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Devamında nübüvvetin Allah'a nispeten zorunlu veya Allah'ın lütfu olması, nübüvvetin peygambere nispeten vehbî ya da kesbî olması konusundaki Dihlevî'nin görüşleri incelenmeye çalışılmış, ardından peygamberleri insanlardan ayıran özellikleri, nübüvvetin gerekliliği ve gayeleri, nübüvvetin ispat yöntemleri ve onun ispatında mûcize'nin yeri ve peygamberliğin son bulmasıyla ilgili Şah Veliyyullah Dihlevî'nin görüşleri tahlil edilmiştir.
İkinci bölümünde Allah ile peygamberler arasındaki iletişim yolu olan Vahiy ele alınmıştır. Bu bölümde vahyin sözcük ve terim anlamı ve Kur'an-ı Kerim'de geçen vahiy kavramları ile ilgili kısaca bilgi verilmiş, ardından da vahyin mahiyeti, onun gerçekleşme keyfiyeti ve onun türleri ile ilgili Dihlevî'nin görüşleri incelenmiştir. Dihlevî'ye göre vahyin bilgi kaynağı olması açısından değerine değinildikten sonra, ona göre peygamberin içtihadı, ilham ve keşfin bilgi kaynağı olup olmaması konusu irdelenmiştir. Sonuç bölümünde de tez bölümlerindeki ana fikirler özetlenmiş, araştırma sonucunda ulaşılan neticeler ve kanaatler ortaya konulmuştur.

Abstract:
The work titled as "Prophethood in Shah Waliyyullah Dehlewi's Thoughts." analyzes the prophethood, one of the inevitable part of Islamic belief system, against the thoughts of Shah Waliyyullah Dehlewi.
The work consists of an introduction, two main chapters and a conclusion. In the introduction, political, historical, religious, and scientific environment of Dihlewi's time, which has a deep influence in the forming of Dehlewis's thoughts, was assessed. As well it had mentioned the life of Dihlewi in brief.
In the first chapter, it was tried to determine how Dihlevî understood the concepts such as nebi and resul and ulu'l-azm. Thereafter, weather prophethood is a compulsory for Allah or his kindness, and is it given from Allah (vahbi) or self-acquired by prophet (kasbi), is scrutinized. In the following, the thoughts of Dehlewi about the characteristics of prophets which differentiates them from human beings, necessity and aims of prophethood, the methods practiced by prophets for propagation, proving of prophethood, and place of miracles as a proof for prophethood, were evaluated.