Türkiye'de inşaat sektörü iş kazası istatistiklerinin panel zaman serisi analizi ile incelenmesi
Examination of occupational accident statistics in the construction sector in Turkey by panel time series analysis
Yazar: AHMET KAPLAN
Danışman: PROF. DR. ÖZEN KILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kazalar = Accidents ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kazalar = Accidents ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Zaman serileri = Time series ; Zaman serileri analizi = Time series analysis ; İnşaat = Construction ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İstatistik = Statistics ; İstatistiksel bilgiler = Statistical informations ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Türkiye'de iş kazalarının çokça yaşanmasıyla bilinen inşaat sektörü gerek lokomotif bir sektör olması gerekse istihdam olanaklarıyla Türkiye'de önemli bir yere sahiptir. Dinamik yapısı, çalışan sirkülasyonu, zayıf güvenlik kültürü gibi nedenlerden dolayı inşaat sektörü, iş sağlığı ve güvenliği konusunda zorlukların yaygın şekilde yaşandığı bir sektördür. Sektördeki bu kazaların işyeri büyüklüğüne göre farklılık gösterdiği bir gerçektir. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler diğer daha büyük işletmelere göre riskli kabul edilmiştir.
Doktora çalışması kapsamında; 2012-2021 dönemine ait Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan elde edilen inşaat sektörü verileri işyeri büyüklüğüne göre sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Bu verilerde; iş kazası sonucu ölüm, yaralanma sayıları ve iş göremezlik süreleri bağımlı değişken, işyeri sayısı ve çalışan sayısı bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Çalışmada yöntem olarak panel zaman serisi kullanılmıştır. Bu bağlamda nedensellik testleri, panel VAR, etki-tepki analizi, varyans ayrıştırma uygulanmıştır. 
Sonuç olarak mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin iş kazası sonucu yaralanma, ölüm ve iş göremezlik süresi sayılarının işyeri ve çalışan sayısı artışından daha fazla etkilendiği belirlenmiştir. Etki-tepki analizine göre, bağımsız değişkenlerde gerçekleşen bir şokun 3-4 ay civarında sönümlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca varyans ayrıştırma sonuçları 4 dönem olarak incelenmiş, iş kazaları sonuçlarının son dönemlerde bile büyük bir kısmının kendinden açıklandığı belirlenmiştir.

Abstract:
The construction sector, which is known for the high incidence of occupational accidents in Turkey has an important place in the country with both being a locomotive sector and providing employment opportunities. Due to its dynamic structure, employee circulation, and weak safety culture; the construction industry is a sector where difficulties in occupational health and safety are common. It is a fact that these accidents in the sector differ according to the size of the workplace, especially small and medium-sized enterprises are considered risky compared to other larger enterprises.
Within the scope of his doctoral study; the construction sector data obtained from the Social Security Institution for the period 2012-2021 was analyzed by classifying them according to the size of the workplace. In the given data number of death, injuries, and duration of incapacity as a result of occupational accidents were determined as dependent variables, while the number of workplaces and the number of employees were determined as independent variables. Panel time series was used as a method in the study moreover in this context, causality tests, panel VAR, impulse-response analysis, and variance decomposition were applied.
As a result, it has been determined that micro, small and medium-sized enterprises are more affected by the number of injuries, deaths and incapacity periods in account of occupational accidents than the increase in the number of workplaces and employees. According to the impulse-response analysis, it has been determined that a shock in the independent variables is damped around 3-4 months. In addition, variance decomposition results were examined in 4 periods, and the evidence suggested that a large part of the results of occupational accidents were self-explained even in recent periods.