Tohumluk patates (Solanum tuberosum L.) üretiminde yumru iriliklerine göre uygun dikim sıklıklarının belirlenmesi
Determination of the appropriate planting density on potato (Solanum tuberosum L.) seed production according to the tuber size
Yazar: NİLÜFER KOÇAK
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN BAYRAKTAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Deneme Tarlasında 2015 ve 2016 yıllarında 2 farklı yetiştirme döneminde; farklı ağırlıktaki mini yumrular (5-10 g, 11-20g, 21 -30 g)  için en uygun dikim sıklığının (10 cm, 15 cm, 20 cm, 25 cm, 30 cm) belirlenmesi, buna bağlı olarak patates tohumluğu üreticilerine kullandıkları mini yumruların iriliğine göre birim alanda fazla yumru sayısı ve verimi sağlayacak optimum dikim sıklıklarının tavsiye edilebilmesi amacıyla yürütülen bu çalışmada; bitki çıkış oranı, ana sap sayısı, yan dal sayısı, ocak başına yumru sayısı ve yumru ağırlığı, tek yumru ağırlığı, dekara verim, mini yumru oranı, küçük yumru oranı, orta yumru oranı ve büyük yumru oranı incelenmiştir.

Çalışma sonucunda; kullanılan tohumluk yumru ağırlığı arttıkça her iki yılda da bitki çıkış oranı, bitki boyu, ana sap sayısı, yan dal sayısı,  ocak başına yumru ağırlığı, ortalama yumru ağırlığı ve verim önemli (p< 0.01), ocak başına yumru sayısı ise 2016 yılında düzeyinde önemli bulunmuştur. Dikim sıklığının arttırılması ile birlikte ocak başına yumru ağırlığı, ortalama yumru ağırlığı ve ocak başına yumru sayısında artış p< 0.01 önemli bulunmuştur. Ayrıca dikim sıklığı ve yumru ağırlığı arasındaki etkileşimlere bakıldığında dikim sıklığı ve yumru ağırlığı arttıkça bitki boyu, ana sap sayısı, yan dal sayısı,  ocak başına yumru ağırlığı ve sayısı, ortalama yumru ağırlığı olumlu yönde artmış, verim ise azalma göstermiştir. Denemenin 2015 ve 2106 yıllarında büyük yumruların 10 cm sıklıkla dikilmeleri ile dekara en yüksek tohumluk verimleri sırasıyla 3227.2 kg ve 1508.2 kg bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mini yumru, tohumluk, patates, yumru iriliği, dikim sıklığı

Abstract:
This experiment aimed to determine appropriate tuber weıght (5-10 g, 11-20 g, 21-30 g)   and  plantıng density  (10, 15, 20, 25 and  30 cm) for potatoto under Ankara conditions at the experimental fields of  the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture,  Ankara University   during 2015 and 2016. This study was carried out   to recommend the optimum number of tubers and their weight  that will provide information about the best potato tuber weıght and planting density per unit area under Ankara conditions.  Potato emergence rate, number of main main stems per plant, number of tuber branches per plant, number of tubers per plant and  tuber weight, avarege tuber weight, yield per decare, mini tuber percentage, small tuber percentage, medium tuber percentage and large tuber percentage  were also investigated.

The result showed  increase in the seed weight had significantly (p <0.01) different effects and sharply increased tuber sprouting percentage, plant height, number of main branches, lateral branches, tuber weight per hill,  average tuber weight was observed with each increase in  the tuber weight during both years; whereas, formation of  number of tubers per hill showed significantly ((p <0.01) different effects in 2016 only. At the same time, observing interaction between  planting density and tuber weight; that indicated that increase of the planting density  together with the increase in tuber weight per hill significantly (p<0.01) affected,  plant height, number of main branches, number of lateral  branches, tuber weight, number of tubers per hill and average tuber weight showed positive increase with decrease in yield.  The highest seed yields were found to be 3227.2 kg during 2015  and 1508.2 kg during 2016, when the tubers were planted  10 cm apart. 
Key Words: Mini tubers, seed, potato, tuber largeness, planting density