Turistlerin yerel yiyecek-içecek tercihleri ve memnuniyet durumlarının araştırılması: Kapadokya örneği
Investigation on local food-beverage preferences and satisfaction status of tourists: Cappadocia case
Yazar: MEHMET YİĞİT BUYRUK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÇOBAN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Turistler = Tourists ; Türk mutfağı = Turkish cuisine ; Yerel girişimler = Local initiatives ; Yerel kültür = Local culture ; Yiyecek içecek = Food and beverage ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Yöresel mutfak = Local cuisine

Özet:
İnsanların yaşamları boyunca sosyal ve ekonomik hayatın etkileriyle yiyecek-içecek tercihleri şekillenmekte ve değişime uğramaktadır. Turistlerin de ziyaret ettikleri destinasyonlarda özellikle yerel yiyecek-içecekleri deneme/tatma arzusu, onların sahip oldukları beslenme alışkanlıklarına göre değişiklik gösterebilmektedir. Ancak günümüzde turistler, ziyaret ettikleri destinasyonun diğer çekicilikleriyle birlikte yerel mutfak kültürünü de merak etmektedirler. Yerel yiyecek-içecekler günden güne, destinasyonların önemli bir çekicilik unsuru olmaktadırlar.
Bu araştırmanın çıkış noktası, turistlerin en çok tercih ettikleri yerel yiyecek-içeceklerin ve bu yiyecek-içeceklere dair memnuniyet düzeylerinin tespit edilmesinin destinasyondaki yerel işletmelerin arz etkinliğinin sağlanmasında ve yerel mutfağın sürdürülebilirliği açısından olası yeni stratejilerin oluşturulmasında önemli olduğu gerçeğidir. Kapadokya destinasyonunu özelinde, bölgeyi ziyaret eden yabancı turistlerin tercih ettikleri yerel yiyecek-içeceklerin neler olduğu ve bu yerel yiyecekler-içeceklerle ilgili memnuniyet durumlarını araştıran çalışmaya literatürde rastlanmamıştır. Dolayısıyla, belirtilen bu hususların tespit edilmesi araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır.
Araştırma yöntemi olarak, son yıllarda araştırmacıların kullandıkları ve öne çıkan tekniklerden biri olan metin madenciliği seçilmiştir. Araştırmanın amaçları doğrultusunda, menülerinde yerel yiyecek-içeceklere yer veren, Göreme ilçesinde faaliyette bulunan toplam 12 restoran belirlenmiştir. Bu restoranlardan yiyecek-içecek hizmeti alan ve Trip Advisor sitesi üzerinde İngilizce değerlendirmelerde bulunan turistlerin yorumları metin madenciliği yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizler sonucu elde edilen bulgular, yabancı turistlerin en çok tercih ettiği ve hakkında yorum yaptığı yemeğin testi kebabı olduğu sonucunu ortaya koymuştur. 
Oluşturulan veri setindeki yorumlarda, turistlerin yerel yemekler hakkındaki memnuniyet düzeylerini tespit etmek amacıyla; yerel yiyecek-içeceklerle ilgili beğeni ifadelerinin neler olduğu araştırılmıştır. Yorumlarda en çok geçen beğeni ifadesi 411 kez ile harika (great), 286 kez ile iyi (good) ve 157 kez ile mükemmel (excellent) kelimeleri olmuştur. Öte yandan, yorumlarda yiyecek içeceklerle ilgili olumsuz ifadelerin az sayıda yer aldığı (%6.16) görülmüştür. Olumsuz ifadeler arasında, yorumlarda 19 kez geçen kötü (bad) kelimesi ilk sırada, soğuk (cold) ikinci sırada, en kötü (worst) kelimesi ise üçüncü sırada yer bulmuştur.

Abstract:
Food and beverage preferences are shaped and changed by the effects of social and economic life throughout people's lives. In the destinations they visit, tourists' desire to try/taste especially local food and beverages may vary according to their nutritional habits. However, nowadays, tourists are curious about the local cuisine culture along with the other attractions of the destination they visit. Local food and beverages are becoming an important attraction of destinations day by day.
The starting point of this research is the fact that determining the most preferred local food-drinks and their satisfaction levels with these food-drinks are important in ensuring the supply efficiency of the local businesses in the destination and in creating possible new strategies in terms of the sustainability of the local cuisine. Specific to the Cappadocia destination, there has been no study in the literature investigating the local food-drinks preferred by foreign tourists visiting the region and their satisfaction with these local foods-drinks. Therefore, the determination of these mentioned issues constitutes the main purpose of the research.
As a research method, text mining has been chosen as a research method, which is one of the prominent techniques used by researchers in recent years. For the purposes of the research, a total of 12 restaurants operating in Göreme, which include local food and beverages in their menus, were determined. The comments of the tourists who get food and beverage service from these restaurants and make comments in English on the Trip Advisor site were analyzed by text mining method. The findings obtained as a result of the analyzes revealed that the most preferred dish of foreign tourists and commented on is the testi kebab.
In the comments in the created data set, in order to determine the satisfaction level of tourists with local dishes; the expressions of appreciation for local food and beverages were investigated. The words most frequently mentioned in the comments were great with 411 times, good with 286 times, and excellent with 157 times. On the other hand, it was seen that negative statements about food and beverages were included in a small number (6.16%) in the comments. Among the negative expressions, the word bad, which was mentioned 19 times in the comments, was in the first place, the word cold (cold) was in the second place, and the word worst (worst) was in the third place.