Finansal başarısızlık modellerinin çalışma sermayesi yönetimi ve sermaye yapısı teorileri doğrultusunda incelenmesi: BİST  firmaları üzerine bir araştırma
An examination of financial failure models according to working capital management and capital structure theories: A research on BIST  companies
Yazar: SERDAR YAMAN
Danışman: PROF. DR. TURHAN KORKMAZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal başarısızlık = Financial failed ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sermaye yapısı = Capital structure ; İşletme sermayesi = Working capital

Özet:
Firmaların çeşitli ekonomik, finansal ve operasyonel faktörler nedeniyle faaliyetlerini gerçekleştirmekte ve mali yükümlülüklerini yerine getirmekte zorlanması veya yerine getirememesi durumu olarak tanımlanan finansal başarısızlık, firma yöneticileri, sermaye sahipleri, kredi kuruluşları ve devlet gibi çeşitli çıkar grupları açısından önem arz etmektedir. Firmaların finansal başarıları firma yöneticilerinin performansının iyi olduğu şeklinde yorumlanabilmekte ve piyasa değerinde artışa katkı sağlayabilmektedir. Firmaların finansal başarısızlıkları ise, firmanın piyasa değerinde düşüşe ve kötü performansından dolayı yönetimin değişmesine neden olabilmektedir. Firmalarda yetersiz yönetim problemi, aşırı borçlanma, yetersiz nakit akımları ve yetersiz çalışma sermayesi düzeyi gibi problemler finansal başarısızlığa doğrudan etki edebilmektedir. 
Çalışmada, firmaların çalışma sermayesi yönetimi ve sermaye yapısı kararlarının finansal başarısızlık üzerinde etkili olup olmadığının ve varsa etkinin yönünün ve şiddetinin belirlenmesi ve finansal başarısızlık modellerinin çalışma sermayesi ve sermaye yapısı teorilerine uyumları doğrultusunda farklı sektörlere ait veriler üzerinden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda payları Borsa İstanbul'da işlem gören gıda, metal eşya ve kimya sektörü firmalarına ait 2004:6-2019:12 dönemi yarı yıllık finansal tablo verileri kullanılmıştır. Çalışmada analizler panel veri analiz yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Firmalara ilişkin finansal başarısızlık skorları Altman (1968), Springate (1978), Ohlson (1980), Taffler (1983) ve Zmijewski (1984) finansal başarısızlık modelleri kullanılarak elde edilmiştir. Firmaların çalışma sermayesi yönetimi anlayışları 7 adet değişkenle, sermaye yapısı politikaları ise 5 adet değişkenle temsil edilmiştir. Analizler toplamda 30 farklı panel veri modeli üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Çalışma sonucunda, finansal başarısızlık ile çalışma sermayesi yönetimi ve sermaye yapısı kararları arasındaki ilişkilere yönelik bulguların kullanılan finansal başarısızlık modeline göre ve sektörlere göre önemli farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışma bulgularına göre genel anlamda, çalışmada elde edilen bulguların imalat firmalarının esnek çalışma sermayesi yatırım politikası ve ihtiyatlı çalışma sermayesi finansman politikası izlemeleri, uzun dönemli yatırımlarda yüksek borç kullanmaktan kaçınmaları, içsel kaynak kapasitelerini artırmaları, borçlanmanın sağladığı kaldıraç etkisi ve vergi avantajı ile aşırı borçlanmanın getirdiği yetersizlik ve finansal sıkıntı maliyetleri arasında bir denge tutturmalarının finansal başarısızlık riskini önemli ölçüde düşüreceği söylenebilir. Bu kapsamda oluşturulan modellerin bazılarında dengeleme teorisi ve finansal hiyerarşi teorisini, bazılarında ise net gelir teorisi, sinyal teorisi ve temsilcilik maliyetleri teorisini destekler nitelikte bulgulara ulaşılmıştır.

Abstract:
Financial failure, which is defined as the fact that firms having difficulties or failing to fulfill their activities due to various economic, financial and operational factors, is important for various interest groups such as company managers, shareholders, creditors and the government. The financial success of the companies can be interpreted as the performance of the company managers is good and can contribute to the increase in the market value. On the other hand, financial failures of firms may cause a decrease in the market value of the firm and change of management due to its poor performance. Problems such as inadequate management problems, excessive borrowing, insufficient cash flows and insufficient working capital level can directly affect financial failure.
The aim of the study is to determine the impacts of firms' working capital management and capital structure decisions on financial failure, and if any, the direction and severity of the impact, and to compare financial failure models with the data of different sectors in accordance with the working capital and capital structure theories. In the study, semi-annual financial statements of 2004:6-2019:12 period belonging to food, metal goods and chemical industry companies whose shares are traded on Borsa Istanbul are used. In the study, the analyzes were carried out by the panel data analysis method. Firms' financial failure scores were obtained using Altman (1968), Springate (1978), Ohlson (1980), Taffler (1983) and Zmijewski (1984) financial failure models. Working capital management concepts of firms were represented with 7 variables and capital structure policies were represented with 5 variables. Analyzes were carried out on 30 different panel data models in total. 
As a result of the study, it has been determined that the findings regarding the relations between financial failure and working capital management and capital structure decisions differ significantly according to the financial failure model used and sectors. According to the findings of the study, in general terms it can be said that manufacturing firms can significantly reduce their risk of financial failure by following a flexible working capital investment policy and prudent working capital financing policy, avoiding the use of high debt ratios in financing long-term investments, increasing their internal resource capacities and keeping a balance between the advantages of leverage and taxation of debts and costs of financial distress and inability of excessive debt level. In some models created within this scope, findings supporting the Trade-off Theory and Pecking-Order Theory were obtained and in some other models, findings supporting Net Income Theory, Agency Costs Theory, Signal Effecs Theory were obtained.