Whatsapp uygulaması ile yapılan "transteoretik model temelli fiziksel aktivite programının" adölesanların fiziksel aktivite ve egzersiz davranışlarına etkisi
The effect of physical activity programme based on transtheoretical model via whatsapp on the physical activity and exercise behavior of adolescents
Yazar: FATMA CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. SAİME EROL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Transteoretik model = Transtheoretical model ; Whatsapp = Whatsapp

Özet:
Whatsapp Uygulaması ile Yapılan "Transteoretik Model Temelli Fiziksel Aktivite Programının" Adölesanların Fiziksel Aktivite ve Egzersiz Davranışlarına Etkisi
Amaç: Bu çalışmada, Whatsapp uygulaması ile yapılan "Transteoretik Model Temelli Fiziksel Aktivite Programının" adölesanların fiziksel aktivite ve egzersiz davranışlarına etkisini göstermek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma tasarımı ile yürütüldü. Örneklemi, Ocak–Haziran 2020 tarihleri arasında, İstanbul ilinde iki lisede öğrenim gören 95 deney ve 90 kontrol grubu olmak üzere toplam 185 öğrenci oluşturdu. Deney grubuna sekiz hafta boyunca her gün, günde bir kez whatsapp üzerinden Transteoretik model (TTM) temelli fiziksel aktivite mesajları, video ve görselleri gönderildi. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. 12. hafta son test uygulandı. Araştırmanın verileri, Sosyo-Demografik Özellikler Tanılama Formu, TTM Egzersiz ölçekleri; Değişim Aşamaları, Öz-Etkililik ölçeği, Karar Alma Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (kısa formu), boy uzunluğu ve vücut ağırlığı ölçülüp, Beden Kitle Indeksi (BKİ) hesaplanarak toplandı. Verilerin analizinde Kolmogorov Smirnov, Fisher Exact test, Mc Nemar, ki-kare testi, t-testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi kullanıldı.
Bulgular: Girişim sonrası, deney grubunun kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek egzersiz öz-etkililik (t=2,647; p=0,009), fiziksel aktivite toplam MET puanına sahip olduğu (Z=-3,521; p=0,000) ve değişim aşamalarında daha fazla ilerleme kaydettiği bulundu (χ2=20,102; p=0,000). Son testte, deney ve kontrol grupları arasında egzersiz yapma yarar ve zarar algısı puanları ve BKİ kategorilerinde istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). 
Sonuçlar: Whatsapp uygulaması ile yapılan Transteoretik Model Temelli Fiziksel Aktivite Programının adölesanların egzersiz öz-etkililiklerini arttırmada, değişim aşamalarında ilerleme kaydetmede etkili olduğu, fiziksel aktivite ve egzersiz yarar ve zarar algıları üzerinde kısmen etkili olduğu belirlendi. 
Anahtar kelimeler: Adölesan, egzersiz, fiziksel aktivite, transteoretik model, whatsapp

Abstract:
The Effect of Physical Activity Programme Based on Transtheoretical Model Via Whatsapp on the Physical Activity and Exercise Behavior of Adolescents
Objective: In this study, it is aimed to show the effect of "Transtheoretical Model Based Physical Activity Program" made with whatsapp on the physical activities and exercise behavior of adolescents.
Material and Method: The research was conducted with a quasi-experimental research design with pretest and posttest control groups. The sample of the study consisted of 185 students, 95 experimental and 90 control groups, studying in two high schools in Istanbul, between January and June 2020. Messages, videos and images about physical activity based on Transteoretic model (TTM) were sent to the experimental group once a day, every day for eight weeks, via Whatsapp. No intervention was applied to the control group. Post-test was applied in the 12th week. The data of the research was collected using with Socio-Demographic Characteristics Form, TTM Exercise; Stages of Change, Self-Efficacy Scale, Decisional Balance Scale, The International Physical Activity Questionnaires (short form), and by measuring the height and body weight and calculating the Body Mass Index (BMI).  In the analysis of the data Kolmogorov Smirnov, Fisher Exact test, Mc Nemar, chi-squaretest, t-test and Mann-Whitney U test, Wilcoxon test were used.
Results: After the intervention, it was found that the experimental group had statistically higher exercise self-efficacy (t=2,647; p=0,009), physical activity total MET score (Z=-3,521; p=0.000) and made more progress in the stages of change (χ2=20,102; p=0,000) than control group. In the posttest, there was no statistically significant difference in exercise pros and cons scores and BMI categories between experimental and control groups.
Conclusion: It was determined that the Transteoretic Model Based Physical Activity Program made with Whatsapp application was effective in increasing the exercise self-efficacy of adolescents, making progress in the stages of change, and partially effective on physical activity and exercise pros and cons.
Keywords: Adolescence, exercise, physical activity, transtheoretical model, whatsapp