Akdeniz bölgesinde flame seedless ve Italia sofralık üzüm çeşitlerinde yaprak su potansiyeline göre sulama programlarının oluşturulması
Development of irrigation program using leaf water potantial in flame seedless and Italia table grape varieties in the Mediterranean region
Yazar: YEŞİM BOZKURT ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. ATTİLA YAZAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu Araştırma Çukurova Bölgesinde damla yöntemiyle sulanan sofralık üzüm çeşitlerinde yaprak su potansiyeli değerlerini esas alarak en yüksek verimi ve kaliteyi sağlayacak optimum sulama programını oluşturmak amacıyla iki yıl süreyle (2008-2009) Ç. Ü. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Bağcılık Araştırma alanında yer alan 12 yaşlı Italia ve Flame Seedless sofralık üzüm çeşitleri üzerinde bir çalışma yürütülmüştür. Çalışmada, dört farklı konu ele alınmıştır: Bunlar gün ortası yaprak su potansiyelinin üç farklı eşik değerine göre oluşturulan sulama konularıyla (I1: ?l = -1.0 MPa; I2: ?l = -1.3 MPa; I3: ?l = -1.6 MPa); ve sulanmayan tanık konudur (I4). Sulama konularının omca verimi üzerine etkileri çeşitlere ve yıllara göre farklı bulunmuştur. Genel olarak en düşük verim sulanmayan tanık konuda belirlenmiştir. Sulamanın verime, asma gelişimine ve şıra kalitesine etkisinde büyük farklar saptanmıştır. Farkların çevresel koşullar ve uygulanan sulama programının etkisi sonucunda ortaya çıktığı belirlenmiştir. Flame Seedless çeşidinin gün ortası yaprak su potansiyelinin ?l = -1.0 ile -1.3 MPa (-10 bar) arasında; Italia çeşidinin ise ?l = -1.3 MPa (-13 bar) değerinde sulanmasıyla en yüksek verim alınmıştır. Sulamalarda kök bölgesindeki eksik nemin tarla kapasitesine getirilmesi gerekmektedir. En yüksek su kullanma randımanı (WUE) genel olarak sulanmayan konuda elde edilirken sulama düzeyi arttıkça WUE azalmıştır. Sonuçlar ele alınan asma çeşitlerinin kısıntılı sulanması gerektiğini ve verim ile su kullanım randımanının maksimum kılınması için bunun gerekli olduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Yaprak su potansiyeli, sulama programlaması, damla sulama,su kullanma randımanı, asma.

Abstract:
This research was conducted over two consecutive years (2008?2009) in the experimental vineyard of the Department of Horticulture at Cukurova University in Adana located in the Eastern Mediterranean Region of Turkey on 12 years old Italia and Flame Seedless varieties in order to determine the optimal timing of irrigation for high quality yield using mid-day leaf water potential values. In the study, for different treatments based on various threshold levels of leaf water potential, were considered: (I1: ?l = -1.0 MPa; I2: ?l = -1.3 MPa; I3: ?l = -1.6 MPa) and non-irrigated control treatment (I4). In general, lowest yields were obtained from the non-irrigated control treatment in the experimental years. The effect of irrigation treatments on yield, vine growth and juice quality differred among the varieties and years. The differences can be attributed to varying weather and soil water conditions occurred in the experimental years. Irrigation positively affected the yield in the varieties considered. Highest yields of Flame Seedless variet can be obtained when irrigated at leaf water potential value between -1.0 ? 1.3 MPa (-10 or -13 bar); on the other hand, highest yield in Italia variety can be obtained when irrigated at at leaf water potential value of -1.3 MPa (-13 bar). Highest water use efficiency (WUE) was obtained in non-irigated control treatment and WUE decreased with increasing irrigation amounts. The results revealed that grape varieties considered in the study should be deficit irrigated for higher yield and WUE.Key Words: Leaf water potential, irrigation programming, drip irrigation, water useefficiency, grapevine.