İstanbul Boğazı Marmara çıkışı ile Tuzla arasındaki Marmara denizi kuzey şelf alanında sismik ve multi-beam batimetrik verilerin toplanması ve değerlendirilmesi
Seismic and multi-beam bathymetric data acquisition and evaluation on the northern shelf in the Marmara sea between Bosphorus exit and Tuzla
Yazar: FARUK ÇAĞLAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
ÖZETİSTANBUL BOĞAZI MARMARA ÇIKIŞI İLE TUZLA ARASINDAKİMARMARA DENİZİ KUZEY ŞELF ALANINDA SİSMİK VE MULTI-BEAMBATİMETRİK VERİLERİN TOPLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİMikrobatimetri ölçümleri ile deniz tabanından elde edilen yüksek çözünürlükte görüntü,dip morfolojisini yorumlamada büyük kolaylık sağlamaktadır. Fakat derinlik bilgisiyleberaber ölçülen gürültü haritada görüntülenen yapıların üzerini kısmen örtmekte ve diptabiatının anlaşılmasını güçleştirmektedir. Geliştirilen yöntem; daha önceden eşit alandabölünmüş harita parçaları üzerinden hatalı verilerin, koordinatları belirli poligonlariçerisine alınmasına, tanımlanan alanlar içinde kalan verinin yeni oluşturulacak dosyaiçine yazılmaması esasına dayanmaktadır. Böylece, silme işlemi ham veri üzerindengerçekleştirilmektedir. Geliştirilen high-cut filtreleme tekniği; verinin genlik spektrumuile aynı boyutta tasarlanmış bir kosinüs penceresi, genlik spektrumuyla çarpılmakta veiki boyutlu Ters Fourier dönüşümü ile harita ortamına geçildiğinde gürültünün yokolduğu gözlenmektedir. Filtreleme işlemi istenilen dalga sayısı aralığındatasarlanabilmekte ve optimum filtrelenmiş harita eskisinden farklı olarak dipmorfolojisinin gerçek yapısını ve ayrıntıların kolay bir şekilde seçilebilmesinisağlamaktadır.Bölgede temel olarak nitelendirilen birimlerin söz konusu yüzeyden daha eski oldukları,temelin üzerinde bulunan havza dolgusunun (Pliokuvaterner) ise olgunlaşmış Çatalca-Kocaeli aşınım yüzeyinin gelişiminin ardından bölgede meydana gelen havzalaşmayabağlı olarak biriken sediment istiflenmesi sonucu oluştuğu kabul edilebilir. Çalışmaalanında izlenen fayların yorumlanması sonucu, bu faylar hem zamansal anlamda hemde karakterleri açısından farklı gruplarda toplanmışlardır. Zamansal anlamda faylar 3grupta değerlendirilebilir. Bunlardan 1. grupta yer alan faylar, sadece temel içerisindegörülen veya temelin üst yüzeyini etkileyen faylardır. 2. grupta yer alan fayların etkileri,havza dolgusu içerisinde de izlenebilmektedir. 3. gruba giren faylar ise etkileri temel,havza dolgusunun tamamı ve deniz tabanı üzerinde açıkça izlenen faylardır.Karakterleri açısından fayları incelediğimizde ise, karşımıza sismik veri üzerinde 2farklı karaktere ait izler çıkmaktadır. Bunlardan ilki normal faylardır. 2. tür faylar isedoğrultu atımlı faylardır.

Abstract:
SUMMARYSEISMIC AND MULTI-BEAM BATHYMETRIC DATA ACQUISITION ANDEVALUATION ON THE NORTHERN SHELF IN THE MARMARA SEABETWEEN BOSPHORUS EXIT AND TUZLAHigh resolution images of the seafloor makes an easy understanding of the morphologyin great detail. The noise which is measured in the process of acquisition of the data,partially covers the subbottom features and makes a difficulty in the interpretation ofseafloor characteristics. One way to remove the noise is eliminating the incorrectlymeasured depths from the data set by bounding the regions on the map by poligons. Inthe second step of application, defined data inside the poligons are excluded from thedata set. After the map is systematically partitioned into equals areas, the noiseremoving process is implemented. The high-cut filtering technique depens on designinga two dimensional cosine window which is equal to the size of the amplitude spectrum.After the window is designed, the amplitude spectrum is multiplied by the cosinewindow in frequency domain. The part which shows an oscillation pattern is multipliedby the zeros of the taper. By taking the two-dimensional inverse Fourier transform ofthe filtered amplitude spectrum, one observes that the noise is filtered in wavelengthdomain. Optimally filtered map depicts noise-free of the seafloor.In the region, basement units is older than Çatalca Kocaeli- erroded surface . Basinfiling (Plio-Quaeternary aged) that located on this basement were formed by thesediment accumulation after the basin formation developed by this Kocaeli-Çatalcaeroded surface. According to the interpretations of the observed faults in study arae,this faults are groupped in different types both time and place charecteristics. As timecharecteristics, the faults are groupped in tree types. The first grouppe of these faults areappeared in basement level or the faults that effect the upper surface of the basement.The efffects of second grouppe of faults were observed in basin filling. The effects ofthe third grouppe of faults are clearly observed in basement, in all basin filling and onmarine floor. When we investigate the faults according to their charecteristics, In theseismic data there are two types of faults. First of these faults is normal faults, andsecond is strike slip faults.