Prostat kanseri tanısı alan hastalarda Galyum-68 prostat spesifik membran antijen PET/BT'nin hastalığın primer evrelemesi ve tedavi planı üzerindeki etkisi
The effect of gallium-68 prostate specific membrane antigen PET/CT on primary staging and treatment plan in patients diagnosed of prostate cancer
Yazar: OSMAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Tedavi = Treatment ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Yeni tanı almış prostat kanseri (PK) hastalarında, primer evreleme için yapılan 68Ga-PSMA PET/BT tetkikinin hastalığın evre ve tedavi planı üzerindeki etkisini saptamak.

Gereç ve Yöntem: Mart 2020 – Temmuz 2021 tarihleri arasında yeni tanı alan, D'Amico risk sınıflamasına göre orta ve yüksek riskli olan ve metastaz taraması endikasyonu olan PK hastaları çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalara evreleme için tüm vücut kemik sintigrafisi (TVKS) ve multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntülemesi (MpMRG) çekildi. TVKS'de kemik metastazı açısından şüpheli görünüm olan hastalarda hedefe yönelik olarak kontrastlı MR ve 68Ga-PSMA PET/BT çekimi yapıldı. Tüm hastaların demografik verileri, prostat spesifik antijen (PSA) değerleri, prostat biyopsisi sonucu ile elde edilmiş olan Gleason skorları ve ISUP grupları kaydedildi. Hastaların hepsine ilk önce konvansiyonel yöntemler ile evreleme yapıldı ve buna göre bir tedavi planı oluşturuldu. Aynı hastalara daha sonra 68Ga-PSMA PET/BT çekimi sonrasında tekrar evreleme yapıldı ve tedavi planı oluşturuldu. Hastaların evrelemeleri TNM sınıflamasına göre yapıldı. Hastaların tedavi kararları TNM evresi ve D'Amico risk sınıfına göre kılavuz önerileri doğrultusunda planlandı. 68Ga-PSMA PET/BT'nin hastaların evreleme ve tedavi kararları üzerindeki etkisi incelendi. 

Bulgular: Dahil edilme ve dışlama kriterleri sonrasında çalışmaya 94 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 65,2 ± 7,47 ve ortalama PSA değeri 14,7 ± 13,9 olarak izlendi. 21 hastada ISUP grade 1, 29 hastada ISUP grade 2, 26 hastada ISUP grade 3, 11 hastada ISUP grade 4 ve 7 hastada ISUP grade 5 prostat adenokarsinomu saptandı. Konvansiyonel yöntemlere göre N0 olarak saptanan 6 (%6,3) hasta 68Ga-PSMA PET/BT sonrasında N1 olarak değerlendirildi ve evre atladı. 1 (%1) hastada ise PSMA PET/BT ile lenf nodu evrelemesinde gerileme olduğu izlendi. Konvansiyonel yöntemlerle M0 olarak değerlendirilen 5 (%5,3) hasta 68Ga-PSMA PET/BT ile M1 olarak değerlendirilirken, konvansiyonel yöntemlerle M1 olarak kabul edilen 7 (%7,4) hasta ise PSMA PET/BT ile M0 olarak değerlendirildi. Hasta bazlı değerlendirildiğinde 94 hastanın 19 (%20,2)'unda 68Ga-PSMA PET/BT ile hastalığın evresinde değişiklik olduğu, bu hastaların ise 13 (%13,8)'ünde tedavi kararında değişikliğe gidildiği saptandı ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). PSMA PET/BT ile tedavi kararında değişikliğe gidilen hastalar incelendiğinde PSA seviyesi, D'amico risk sınıfı, ISUP grade'i ve MpMRG'deki PIRADS lezyonları ile tedavi değişimi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı.

Sonuç: 68Ga-PSMA PET/BT, orta ve yüksek riskli PK hastalarında konvansiyonel yöntemlere ek olarak uygulandığında klinik ve istatistik anlamlı oranda hem hastalığın evresini hem de hastaya uygulanacak olan tedavi kararını etkilemektedir.

Abstract:
Purpose: To determine the effect of 68Ga-PSMA PET/CT for primary staging and treatment plan of the newly diagnosed prostate cancer (PCa) patients.

Materials and Methods: Between March 2020 and July 2021, newly diagnosed PCa patients with intermediate and high risk according to D'Amico risk classification and an indication to perform metastasis screening were included in the study. All patients underwent whole body bone scintigraphy (WBBS) and multiparametric prostate magnetic resonance imaging (MpMRI) for staging. Targeted contrast-enhanced MRI and 68Ga-PSMA PET/CT were performed in patients with suspicious appearance of bone metastasis in WBBS. Demographic data, prostate specific antigen (PSA) values, Gleason scores obtained from prostate biopsy results and ISUP grades of all patients were recorded. All of the patients were initially staged with conventional methods and a treatment plan was created accordingly. The same patients were then restaged after 68Ga-PSMA PET/CT and a treatment plan was created again based on these results. The patients were staged according to the TNM classification. The treatment decisions of the patients were planned according to the TNM stage and D'Amico risk classification in line with the recommendations of the guidelines. The effect of 68Ga-PSMA PET/CT on patients' staging and treatment decisions was examined.

Results: After inclusion and exclusion criteria, 94 patients were included in the study. The mean age of the patients was 65.2 ± 7.47, and the mean PSA value was 14.7 ± 13.9. ISUP grade 1 in 21 patients, ISUP grade 2 in 29 patients, ISUP grade 3 in 26 patients, ISUP grade 4 in 11 patients and ISUP grade 5 in 7 patients were detected. 6 (6.3%) patients, who were found to be N0 according to conventional methods, were evaluated as N1 after 68Ga-PSMA PET/CT and upstaged. In 1 (1%) patient, downstaging was observed in lymph node staging with PSMA PET/CT. While 5 (5,3%) patients who were evaluated as M0 by conventional methods were evaluated as M1 with 68Ga-PSMA PET/CT, 7 (7.4%) patients who were evaluated as M1 by conventional methods were evaluated as M0 with PSMA PET/CT. On patient based analysis, it was found that 19 (20,2%) of 94 patients had a change in the stage of the disease with 68Ga-PSMA PET/CT, and a change was made in the treatment decision in 13 (13,8%) of these patients, and it was found to be statistically significant (p<0.001). When the patients whose treatment decision was changed with PSMA PET/CT were examined, no significant correlation was found between PSA level, D'amico risk classification, ISUP grade, and PIRADS lesions and treatment change. 

Conclusion: 68Ga-PSMA PET/CT has a clinically and statistically significant effect on both the stage of the disease and the treatment decision in patients with intermediate and high risk PCa.