Yeni teşhis edilmiş B-hücreli kronik lenfositik lösemi vakalarında bcl-2 ve bax ekspresyonları, bunun diğer prognostik parametrelerle ve tedaviye yanıtla ilişkisi /
Yazar: MEHMET TURGUT
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2001
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Çalışmaya kronik lenfositik lösemi tanısı konan ve tanı sırasında kemik biyopsisi yapılan 20 hasta alındı. Hastalar polikliniğe ilk başvurduğunda ayrıntılı öyküleri alınıp, fizik muayeneleri yapıldıktan sonra tam kan sayımı, periferik yayma, biyokimyasal tetkikler, kemik iliği aspirasyonu ile birlikte kemik iliği biyopsisi, beta-2 mikroglobulin seviyeleri, toraks ve batın içindeki lenf nodu tutulumunu değerlendirmek amacı ile bilgisayarlı tomografi görüntülemeleri ve periferik kandan elde edilen hücrelerin immünofenotipleme yapıldı. KLL tanısı, INH tarafından belirtilen aşağıdaki kriterlere göre konuldu:Çevre kanında mutlak lenfosit sayısının 5.000/mm3 ve üzerinde olması, kemik iliğinde çekirdekli hücrelerin % 30 dan fazlasını morfolojik olarak matür görünümlü lenfositlerin oluşturması, lenfositlerin monoklonal olması Çalışmaya alınan 20 vakanın yaşlan 35 ila 75 arasında ve yaş ortalaması, 58 idi. Vakaların 16'sı erkek, 4'ü kadın, erkek/kadın oranı 4/1 idi. Hastalardan 5 tanesine başka bir hastalık sebebiyle incelenirken periferik kanda bulunan lenfositozun araştırılması sırasında tanı konmuştu. Semptomatik hastaların başvuru yakınmaları, 6 hastada halsizlik ve çabuk yorulma, 3 hastada boyunda, 2 hastada karında ve 1 hastada da kasıkta şişlik şeklindeydi. Hastaların incelenmesinde, 12 vakada (%60) bir veya birden fazla bölgeyi tutan lenfadenomegali, 8 (%40) vakada toraksı ve/veya intraabdominal bölgeyi tutan lenfadenomegali bulundu. Yüzeysel ve derin bölgeleri birlikte tutan lenfadenomegali 7 vakada tespit edildi. Vakalarımızın 11 (%55)'inde hepatosplenomegali saptandı. Tanısı sırasında hastaların 8 inde anemi ve 8'inde trombositopeni tespit edildi. Vakaların hepsi yaşlarına, cinsiyetlerine, periferik kandaki lenfosit sayısına, kemik iliği aspirasyonundaki lenfosit yüzdesine, kemik iliği biyopsisinde lenfosit infiltrasyon şekline, Rai evreleme sistemine göre değerlendirildi ve sınıflandırıldı. Tanı sırasında alınan kemik iliği biyopsi örneklerinde immünohistokimyasal olarak bcl-2 ve bax antijenler boyanarak değerlendirilmesi yapıldı. Lenfositler immunoreaktivite yaygınlığı açısından dört gruba (+,++,+++,++++ ) ayrıldı. (%1-%25 arası (+),%26-%50 arası (++),%51-75 arası (+++), %76-% 100 arası ise (++++) olarak kabul edildi, immunoreaktif hücrenin bulunmadığı 37olgular (-) olarak gruplandı. Immunoreaktivite yaygınlığının yanı sıra olgular immunoreaktivite şiddetine göre de kalitatif olarak ayrıca gruplandırıldı. Immunoreaksiyonun zemin boyanması düzeyinde belirsiz olduğu olgular (+), genel olarak zayıf olduğu olgular (++), orta şiddette olduğu olgular (+++), belirgin olduğu olgular ise (++++) olarak gruplandı.. Bcl-2 ve bax skoru, immunoreaktivite indekslerinin, yaygınlık ile çarpılması ile elde edildi. %0-25 arası 1, %26-50 arası 2, %51-75 3 ve %75 üstü 4 olarak değerlendirilip, immunoreaktivite yaygınlığı ile çarpıldı. Vakaların hepsinde bcl-2 ve bax ekspresyonu vardı. Hastaların tanı sırasındaki evrelerini, lökosit sayısını, LDH, beta-2 mikroglobulin seviyelerini ve kemoterapiye cevabını bcl-2 ve bax ekspresyonları açısından karşılaştırdık, istatistiksel açıdan anlamlı fark sadece kemoterapiye cevap veren grup ile cevap vermeyen grup arasında gözlendi. Bax ekspresyonu fazla olan ve bcl- 2/bax oranı düşük olan grubun kemoterapiye daha iyi cevap verdiğini gözledik. Diğer prognostik faktörlerle bcl-2 ve bax ekspresyonu açısından anlamlı bir fark bulamadık. Çalışmamızdaki vaka sayısının az olması nedeniyle sonuçları kesin veri olarak söylemek zordur. Ancak yeni tanı konan KLL vakalarında bax ekspresyonu yüksek ve bcl-2/bax oranı düşük bulunursa, bunlara klasik tedavi seçenekleri dışında tedavi seçenekleri düşünülmelidir. 38

Abstract: