Kalp hastası çocuklarda aggregatibacter actinomycetemcomitans'ın tükürük ve kalp dokusunda incelenmesi
Presence of aggregatibacter actinomycetemcomitans in saliva and cardiac tissue samples of children with congenital heart disease.
Yazar: ELİF BOZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. OYA AKTÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Kardiyoloji = Cardiology ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Aggregatibacter actinomycetemcomitans = Aggregatibacter actinomycetemcomitans ; Kalp = Heart ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Tükürük = Saliva ; Çocuklar = Children

Özet:
Aggregatibacter actinomycetemcomitans'ın  çocuklukta edinilen bir periodontal patojen olduğu ve bakteremi ile koroner endotelyuma invaze olabildiği bilinmektedir. A.actinomycetemcomitans'ın en önemli virulans faktörünün makrofaj ve lökositleri parçalayan lökotoksin enzimi olduğu, A.actinomycetemcomitans'ın JP2 klonunun bakterinin diğer suşlarına göre daha yüksek düzeyde lökotoksin salgıladığı belirtilmektedir.  Bu çalışmanın amacı kalp operasyonuna girecek çocukların tükürük ve kalp dokusu örneklerinde A.actinomycetemcomitans varlığının araştırılmasıdır. Kalp operasyonuna girecek 25 konjenital kalp hastası çocuk (ort.yaş: 6.24±2.93) ile yaş ve cinsiyet açısından eşleşen kontrol grubu sağlıklı çocuklardan tükürük örnekleri toplandı. Çocukların plak indeksi (PI) ve gingival indeks (GI) değerlendirmeleri yapıldı. Kalp hastası çocuklardan tükürük örnekleri operasyon öncesinde ve kalp dokusu örnekleri operasyon sırasında alındı. Tükürük ve kalp dokusu örneklerinde PCR yöntemi ile A.actinomycetemcomitans ve yüksek lökotoksik JP2 suş varlığı araştırıldı. Elde edilen veriler Mann Whitney U, Ki-Kare testi, Fisher's Exact testleri ile istatistiksel olarak analiz edildi. Kalp hastası ve kontrol grubu çocukların plak ve gingival indeks değerleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Kalp hastası çocuklardan alınan tükürük örneklerinin %8'inde, kontrol grubu çocukların %20'sinde A.actinomycetemcomitans pozitif saptandı. Kalp hastası ve kontrol grubu çocukların tükürük örneklerinde A.actinomycetemcomitans varlığı yönünden anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). JP2 klonu kontrol grubunda bir çocukta pozitif bulundu. A.actinomycetemcomitans'ın kalp hastası ve sağlıklı çocuklarda ağızda kolonizasyonunun ileri yaşlarda periodontal ve kardiyovasküler hastalık yönünden risk faktörü olabileceği sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Aggregatibacter actinomycetemcomitans, tükürük, kalp dokusu, PCR

Abstract:
Aggregatibacter actinomycetemcomitans, a periodontal pathogen which could exist in oral cavity quite early in childhood, has a capability to invade coronary endothelium by transient bacteremia. The highly leukotoxic JP2 clonal strains of A.actinomycetemcomitans has a capability of killing macrophages. The purpose of this study was to analyze the presence of A.actinomycetemcomitans in saliva and cardiac tissue samples of children requiring cardiac surgery. Twenty five patients (mean age: 6.24±2.93) undergoing surgery for congenital heart defects (CHD) and a matched control group of 25 healthy children were enrolled in the study. Saliva samples were collected from all children; plaque (PI) and gingival (GI) index were determined. In CHD group, saliva samples were obtained before hospitalization and cardiac tissue samples were received during surgery. All samples were evaluated for presence of A.actinomycetemcomitans and its highly leukotoxic JP2 clonal strains by using PCR. The findings were analyzed by Mann WhitneyU, chi-square and Fisher's Exact tests. No significant differences were found in PI and GI values between the groups A.actinomycetemcomitans was not detected in cardiac tissue samples. A.actinomycetemcomitans in saliva was detected in 8% of CHD and 20% of control children. The difference was not shown to be statistically significant. A.actinomycetemcomitans JP2 clonal strains was determined in one of the control group. Early colonization of A.actinomycetemcomitans in oral cavities of cardiac and healthy children could be assessed as a risk marker for periodontal and cardiac diseases.

Key Words: Aggregatibacter actinomycetemcomitans, saliva, cardiac tissue, PCR