Çocuklarda peripapiller hiperreflektif ovoid kitle benzeri yapıların optik koherens tomografi anjiografi bulguları ve optik diskdruzeni ile karşılaştırılması
Optical coherence tomography angiography findings ofperipapillary hyperreflective ovoid mass-like structures in children and their comparison with optic disc drusen
Yazar: SELİN ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞİN TUBA KAPLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Peripapiller hiperreflektif ovoid kitle benzeri yapıları (PHOKY) ve optik disk druzeni (ODD) olan hastaların peripapiller vasküler yapılarını ve görme alanı değişikliklerini optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) ve görme alanı testi
ile değerlendirmek.
Materyal ve Metod: Çalışmamızda Ocak 2020 – Haziran 2024 tarihleri arasında ODD ve PHOKY tanısı alan hastaların ve benzer yaş grubundaki sağlıklı bireylerin dosya ve görüntüleri geriye dönük incelendi. Yaşı 7-18 aralığı dışında kalan hastalar, silindirik kırma kusuru ±2.50 dioptriden fazla olan ve ek oftalmolojik hastalığı olan gözler çalışma dışı bırakıldı. Optik koherens tomografi (OKT) ile peripapiller retina sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlıkları; OKTA ile peripapiller yüzeyel kapiller pleksus (YKP), derin kapiller pleksus (DKP) ve koryokapillarisdeki (KK) ortalama ve dört kadrandaki damar yoğunlukları; görme alanı testi (30:2) ile ortalama deviasyon (mean deviation, MD), patern standart deviasyon (PSD) ve görme alan indeksi (visual field index, VFİ) değerleri kaydedildi. PHOKY , ODD ve kontrol grubunun verileri karşılaştırıldı. Veriler SPSS 27.0 programı ile değerlendirildi.
Bulgular: Otuz ODD tanılı hastanın 60 gözü, 31 PHOKY hastasının 62 gözü ve sağlıklı 30 hastanın 60 gözü çalışmaya dahil edildi. Peripapiller RSLT kalınlıkları ODD grubunda ortalama, superior ve inferior kadranlarda kontrol grubuna göre anlamlı yüksek (p<0,044) tespit edilirken PHOKY grubu ile diğer iki grup arasında anlamlı farklılık görülmedi. ODD grubunda YKP'de ortalama ve peripapiller tüm kadranlarda damar yoğunluğu kontrol grubuna göre düşük (p<0,005) izlenirken PHOKY grubunda YKP' de ortalama, superior ve inferior kadran damar yoğunlukları
kontrol grubuna göre düşük izlenmiştir (p<0,05). ODD grubunda DKP'de ortalama, superior, inferior ve nazal kadrandaki damar yoğunlukları kontrol grubuna kıyasla düşük izlenirken (p=0,000), PHOKY grubunda DKP'de superior, inferior ve temporal kadranlarda damar yoğunlukları kontrol grubundan düşük (p<0,05), nazal kadranda ise yüksek tespit edilmiştir (p=0,002). Aynı zamanda PHOKY grubunun YKP'de
peripapiller damar yoğunluğu ortalama, superior, nazal ve inferior kadranlarda ODD grubuna göre anlamlı yüksek bulunmuştur(p<0,005). Gruplar arasında KK'daki damar yoğunluğu açısından nazal kadranlarda anlamlı farklılık bulunmazken, hem PHOKY hemde ODD grubunda temporal kadranda KK damar yoğunluğu kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur (p<0,05). ODD grubunun KK' deki damar yoğunluğu ortalama, superior ve inferior kadranlarda PHOKY ve kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur (p=0,000). PHOKY grubunda ise KK' daki damar yoğunluğu superior kadranda kontrol grubuna göre düşük izlenmiştir (p<0,038). MD ve VFİ değerleri ODD grubunda PHOKY ve kontrol grubuna kıyasla düşük izlenmiştir (p<0,05).
Tartışma ve Sonuç: PHOKY ve ODD hastalarında hastalığın seyri sırasında bölgede damar yoğunluğu etkilenmektedir. ODD hastalarında sağlıklı kontrollere göre damar yoğunluğunda azalma ve peripapiller bölgede perfüzyonun azalmasına bağlı olarak görme alanı defektleri görülmüştür. PHOKY'de ise nazal bölgede damar yoğunluğunda artış görülürken diğer kadranlarda azalma görülmüş ancak aksonal hasara sebep olmadığından görme alanı defekti izlenmemiştir. PHOKY ve ODD hastalarında OCTA ile takip yapılması gelişebilecek komplikasyonların
anlaşılabilmesi ve yönetilmesine yardımcı olabilir.

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study is to evaluate the  vascular structures and visual field changes in patients with peripapillary
hyperreflective ovoid mass-like structures (PHOMS) and optic disc drusen (ODD) using optical coherence tomography angiography (OCTA) and visual field testing.
Materials and Methods: In this study, the files and images of patients diagnosed with ODD and PHOMS and healthy individuals of similar age groups between January 2020 and June 2024 were retrospectively reviewed. Patients outside the 7-18 age range, those with a cylindrical refractive error greater than ±2.50 diopters, and eyes with additional ophthalmological diseases were excluded. Retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness was measured using optical coherence tomography (OCT). Peripapillary superficial capillary plexus (SCP), deep capillary plexus (DCP), and choriocapillaris (CC) vessel densities were assessed using OCTA in the average and four quadrants. Visual field test results (30:2) included mean deviation (MD), pattern standard deviation (PSD), and visual field index (VFI). The data from PHOMS, ODD, and control groups were compared and analyzed using SPSS 27.0. 
Results: The study included 60 eyes of 30 patients with ODD, 62 eyes of 31 patients with PHOMS, and 60 eyes of 30 healthy individuals. Peripapillary RNFL thickness was significantly higher in the average, superior, and inferior quadrants in the ODD group compared to the control group (p<0.044), while no significant differences were found between the PHOMS group and the other two groups. SCP vessel density was lower in the ODD group in the average and all peripapillary quadrants compared to the control group (p<0.005). In the PHOMS group, SCP vessel density was lower in the average, superior, and inferior quadrants compared to the control group (p<0.05). In the DCP, the ODD group showed lower vessel density in the average, superior, inferior, and nasal quadrants compared to the control group (p=0.000). The PHOMS group showed lower vessel density in the superior, inferior, and temporal quadrants but higher vessel density in the nasal quadrant compared to the control group (p=0.002). The SCP vessel density in the average, superior, nasal, and inferior quadrants was significantly higher in the PHOMS group than in the ODD group (p<0.005). No significant differences were observed in CC vessel density in the nasal quadrant among the groups. However, both PHOMS and ODD groups showed higher CC vessel density in the temporal quadrant  compared to the control group
(p<0.05). CC vessel density was lower in the ODD group in the average, superior, and inferior quadrants compared to both PHOMS and control groups (p=0.000). In the PHOMS group, CC vessel density was lower in the superior quadrant compared to the control group (p=0.038). MD and VFI values were lower in the ODD group compared to the PHOMS and control groups (p<0.05).
Discussion and Conclusion: During the course of the disease, peripapillary vessel density is affected in patients with PHOMS and ODD. In ODD patients, reduced vessel density and decreased perfusion in the peripapillary region lead to visual field defects. In PHOMS, an increase in vessel density in the nasal region and a decrease in other quadrants were observed, but no visual field defects were noted as it did not cause
axonal damage. Follow-up with OCTA in PHOMS and ODD patients can help understand and manage potential complications.