Pulmoner embolide pulmoner arteriyel bilgisayarlı tomografi obstruksiyon indeks oranı ile D-dimer ve trombosit indekslerinin ilişkisi
Pulmoner embolide pulmoner arteriyel bilgisayarlı tomografi obstruksiyon indeks oranı ile D-dimer ve trombosit indekslerinin ilişkisi
Yazar: ÖZGE KALE
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM BİBER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: D-dimer = D-dimer ; Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Trombosit sayısı = Platelet count

Özet:
Pulmoner tromboemboli (PTE) morbiditesi ve mortalitesi yüksek bir hastalıktır. Hastalığın süreci ve şiddeti kişinin ek hastalıklarına sosyoekonomik düzeyine ve çevresel faktörlere bağlıdır. PTE şiddetini önceden kestirebilecek uygulaması kolay ve ekonomik yöntemlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmamızın amacı PTE nin şiddetini göstermede trombosit indekslerinin ve D-dimer'in rolünü araştırmaktır. 
Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde PTE tanısı alan hastaların; bilgisayarlı tomografi, d-dimer, hemogram ve demografik özellikleri retrospektif olarak incelenerek herhangi bir hastalığı olmayan kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Ayrıca PTE tanısı alan hastaların  pulmoner arteriyel bilgisayarlı tomografi obstrüksiyon indeks oranı PABTOİO) ve sağ/sol ventrikül oranı hesaplanarak hastalığın şiddeti ölçüldü. Bu hastalığın şiddeti ile D-dimer ve trombosit indekslerinin korelasyon gösterip göstermediğine bakıldı.
Gruplar arasında trombosit sayısı ve trombosit dağılım genişliği (TDG)  değeri açısından istatistiki olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Fakat D-dimer değeri hasta grubunda (p=0,000); ortalama trombosit hacmi (OTH) değeri ise kontrol grubunda istatistiki olarak anlamlı bir fark yaratacak düzeyde daha yüksek bulundu (p=0,003). Yapılan korelasyon analizinde ise PABTOİO ve sağ/sol ventrikül hacmi oranı arasında %48,8 düzeyinde (r= 0,488; p= 0,000), PABTOİO ve D-dimer arasında %27,7 düzeyinde (r= 0,277; p= 0,017) pozitif bir korealasyon saptandı. PABTOİO ve trombosit sayısı arasında %23,8 düzeyinde (r= -0,238; p= 0,041) negatif bir korealasyon saptandı. PABTOİO veya sağ/sol ventrikül oranı ile OTH ve TDG'nin korelasyon göstermediği belirlendi. 
D-dimer düzeylerinin PABTOIO ile gösterdiği korelasyon PTE şiddetini öngörmede D-dimerin kullanılabilir olduğunu göstermektedir. OTH ve TDG ise PTE şiddetini gösteren PABTOİO veya sağ/sol ventrikül oranı ile korelasyon göstermediği için hastalığın şiddetini göstermede uygun ölçütler değildir.
Anahtar kelimeler: Pulmoner tromboemboli, D-dimer, Ortalama trombosit hacmi, Trombosit dağılım genişliği, Obstruksiyon indeks oranı

Abstract:
Pulmonary thromboembolism (PTE) is a disease that has high morbidity and mortality. The process and severity of the disease depends on the patient's additional diseases, socioeconomic status and environmental factors. Easy and economical methods are needed to predict the PTE severity. The aim of this study was to investigate the role of platelet indices and D-dimer in showing the severity of PTE. Computerized tomography, d-dimer, hemogram, and demographic characteristics of patients diagnosed with PTE at Ankara Atatürk Chest Diseases and Thoracic Surgery Health Practice and Research Center were compared retrospectively with the control group without any disease. The severity of the disease was measured by calculating the pulmonary arterial computed tomography obstruction index ratio (PACTOIR) and right / left ventricle ratio in PTE patients. Correlation between the severity of the disease and D-dimer and platelet indices was measured. There was no statistically significant difference between the groups in terms of platelet count and platelet distribution width (PDW) values. D-dimer value in the patient group (p = 0.000); the mean platelet volume (MPV) in the control group was found to be statistically significant high (p = 0.003). In the correlation analysis, there was a positive correlation between PACTOIR and right / left ventricular volume ratio at the level of 48.8% (r = 0,488; p = 0,000), between PACTOIR and D-dimer at the level of 27,7% (r = 0,277; p = 0,017). PACTOIR or right / left ventricle ratio did not correlate with MPV and PDW. Correlation of D-dimer levels with PABTOIO indicates that D-dimer is available for predicting PTE severity. MPV and PDW are not appropriate criteria for showing the severity of the disease since they do not correlate with PACTOIR and right//left ventricle ratio.

Key words: Pulmonary thromboembolism, D-dimer, platelet distribution width, mean platelet volüme, obstruction index ratio