İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin coğrafi kavramları anlama düzeyi ve kavram yanılgıları
Secondary 6th grade students understanding level of geographical concepts and their misconceptions
Yazar: YAVUZ AKBAŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. İDRİS ENGİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlama = Understanding ; Coğrafya = Geography ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramlar = Concepts ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın amacı, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin dünyanın özellikleriyle ilgili: dünyanın ekseni, kutup noktası, kutup dairesi, dönence, ekvator, başlangıç meridyeni, paralel, meridyen, enlem, boylam kavramlarıyla; coğrafi konumla ilgili: coğrafi konum, özel konum, matematik konum, yerel saat kavramlarını anlama seviyelerini ve bu kavramlarla ilgili yanılgılarını ortaya çıkarmaktır. Araştırma için seçilen kavramlar ilköğretim sosyal bilgiler müfredat programından seçilmiştir. Bu araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada seçilen coğrafi kavramların öğrenciler tarafından anlaşılma düzeylerini tespit etmek için pilot çalışma yardımıyla bir test geliştirilmiştir. Hazırlanan bu testte yer alan sorular daha çok, kısa cevaplı, açık uçlu ve şekil üzerinde açıklamalar ve çizimler istenen sorular biçimindeydi. Yapılan bu test Trabzon il merkezinde ve Akçaabat ilçesinde bulunan beş ilköğretim okulunun 11-12 yaş gurubunda olan 6. sınıf öğrencileri arasından rasgele seçilen 150 öğrenciye uygulanmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin kavramlar hakkındaki görüşlerini daha derinlemesine incelemek amacıyla 10 öğrenci ile de yarı yapılandırılmış formda mülakat yapılmıştır. Araştırma sonunda öğrencilerin araştırılan kavramları yeterli düzeyde anlayamadıkları ve bu kavramlarla ilgili bir çok kavram yanılgısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğrencilerin kavramları ve özelliklerini anlayamadıklarından bu kavramları birbirleriyle karıştırdıkları ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın sonucunda müfredat programında yer alan bu kavramların öğrencilere öğretiminde başarı sağlanamadığı görüldüğünden bu kavramların öğretimine ilişkin öğretmenlere ve program geliştirme uzmanlarına bazı tavsiyelerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler öğretimi, Coğrafi kavramlar, Anlama düzeyi, Kavram yanılgısı. VII

Abstract:
The purpose of this study is to explore students' understanding levels and misconceptions the Earth's features, geographic location, and their misconceptions regarding these concepts. The sub-concepts of these were the Earth's axis, pole-point, Arctic and Antarctic circles, tropics, equator, prime meridian, parallel, meridian, latitude, longitude, geographical location, case location, mathematic location and local time. The concepts for the study were chosen from the Social Science National Curriculum. In this study, quantitative and qualitative research methodologies were used together. A questionnaire was developed after a pilot study with an aim to ascertain the students' understanding levels of the selected geographic concepts. The questions in the questionnaire were in the forms of short-answer, open-ended, and the questions sought for explanations in the figures and the students' drawings. The questionnaire was applied to 150 students who were selected on the random basis. The students were at the 6th grade, and their age group was between 11-12. The sample was chosen from 5 secondary schools in the city of Trabzon, and its administrative district, Akçabaat. In addition to the questionnaire, a semi-structured interview with 10 students was utilised to explore their understandings about the chosen concepts in detail. The study revealed that the students did not posses enough scientific understandings about the chosen concepts, and had many misconceptions. The study demonstrated that the students confused these concepts due to the fact that they did not understand the concepts and their features. At the end of the study, several suggestions were made to teachers and curriculum developers concerning how to teach these concepts in the National Curriculum. Key words : Social science teaching, Geographical Concepts, Understanding level, Misconceptions. VIII