Tüketim sonrası çağın mimarlığına döngüsel ekonomi yaklaşımı ile bir bakış
An overview of post- consumer age architecture through a circular economy approach
Yazar: SİNEM CEREN SÖKÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH ALTINOK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi, Teorisi ve Eleştirisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Lineer ekonomi yaklaşımı, ona içkin ekstraktivizm ve tüketimcilik, bugün toplumsal, siyasal ve ekonomik krizlerle iç içe geçmiş olan çevre krizinin sorumlusu olarak eleştiriye tabi tutulmaktadır. Bu bağlamda, endüstriyel üretim süreçlerini yeniden düşünmek, kaynak ve enerji kullanımını optimize etmek, sıfır atık ve kapalı döngü hedeflerini gerçekleştirmek üzere programlar sunan Döngüsel Ekonomi yaklaşımı, araştırma konusu olarak belirlenmiştir.
Araştırmanın amacı, mimarlık ve mekan üretimi pratiğinde döngüselliğin potansiyelleri ve uygulanabilirliğini irdelemek ve yaklaşımın güçlü-zayıf yönlerini ortaya koymaktır. Araştırma derinlikli bir literatür taramasına dayanmaktadır. Mevcut literatürün yorumlanması yoluyla, hem Döngüsel Ekonomi yaklaşımının bilgi birikimine katkı sağlama hem de biyosferik farkındalık ve kapalı döngü yaklaşımlarının mimarlık alanında akademik ve sektör profesyonelleri tarafından benimsenirliğini artırma amacı güdülmüştür.
Gezegenin sınırlarını ve ihtiyaçlarını mimarlık pratikleri bağlamında ele almayı içeren araştırma yöntemi, kuramsal ve istatistiki kaynakların yanı sıra uluslararası ve yerel mimari proje örneklerini yorumlayıcı bir çerçevede incelemeyi gerektirmiştir. Tezin yazarının da müellifi olduğu proje örneklerinin de incelendiği bu çerçevede, görece daha eski ve köklü görünen "yeşil mimarlık" pratiğinin varlığına rağmen, "kapalı döngü" yaklaşımının merkezi olduğu "döngüsel mimarlık" anlayışının ve pratiğinin, daha uzun vadeli, geniş kapsamlı ve ölçekler arası planlama ve tasarım politikalarıyla yönetildiği ölçüde potansiyellerini gerçekleştirebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The 'linear economy' approach, along with its inherent extractivism and consumerism, is criticized as being responsible for the ongoing environmental crisis intertwined with social, political, and economic crises. In this context, the Circular Economy approach, which provides programs to rethink industrial production processes, optimize resource and energy use, and achieve 'zero waste' and 'closed-loop' goals, has been chosen as the research subject.
The aim of the research is to investigate the potentials and applicability of circularity in production of space and architectural practice, as well as to identify the strengths and weaknesses of the approach. The research is based on an in-depth literature review. Through the interpretation of existing literature, the research seeks to contribute to the body of knowledge on the Circular Economy approach and to enhance the adoption of biospheric awareness and closed-loop approaches by academic and sector professionals in the field of architecture.
The research methodology addresses the planet's boundaries and needs within architectural practices, necessitating the examination of theoretical and statistical sources and the analysis of both international and local architectural projects through an interpretive lens. In this framework, which also examines projects where the thesis author was a key member of the design team, it was concluded that although the practice of 'green architecture' is older and more established, 'circular architecture' centered on the closed-loop approach can achieve its potential if guided by long-term, comprehensive, and inter-scale planning and design policies.