Yeşil ekonomide rüzgâr enerjisinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Avrupa Birliği ve Türkiye örneği
The impact of wind energy on economic growth in the green economy: The case of the European Union and Turkey
Yazar: ŞULE NUR BERKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN NACİ BAYRAÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Son dönemlerde ülkelerin küresel rekabet yarışının içerisine çevresel bakış açıları eklenmiştir. Çevresel bakış açılarının ön plana çıkmasındaki belirleyici unsurlardan biri enerji ve enerjiye bağlı politikalardır. Özellikle sürdürülebilir büyümede ülkelerin önlerine engel olarak çıkan enerji bağımlılığı ve enerji verimliliği, ekolojik denge ile bütünleşmiş liberal sistemlere alternatif politika önerisi olarak yeşil ekonomi kavramını geliştirmiştir.  Ekonomik büyümede önemli bir üretim etmeni olan fosil enerji, dünya üzerinde en yaygın tercih edilen enerji kaynağıdır. Ancak son dönemlerde fosil enerji rezervlerinin azalması, çevresel dışsallıklar, iklim değişikliği etmenlerinin fosil enerji rezervine sahip ülkelerin rekabet dengelerini sarsması ile enerjide dışa bağımlılığı yüksek olan ülkeler alternatif çözümleri yeşil dönüşümde bulmuştur. Uzun vadede öngörülebilir, akılcı politikalar için yerli ve ekolojik dengeyle uyumlu yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan rüzgâr enerjisine yönelim artmıştır. 
Bu çalışmada 2007-2020 döneminde Avrupa Birliği ve Türkiye'nin enerji verimliliği, enerji ithalatı bağımlılığı, rüzgâr enerjisi üretimi, enerji kaynaklı karbon emisyon miktarı değişkenlerinin; gayri safi yurtiçi hasılaya yansımaları ile sürdürülebilir yeşil dönüşüm adımlarının uygulanabilirliği incelenmiştir. Avrupa Birliği ülkeleri panel veri analizi ve Granger nedensellik analizi ile değerlendirilirken; Türkiye, Granger nedensellik analizine göre değerlendirilmiştir. Veri analizi sonuçlarına göre Avrupa Birliği ülkelerinde rüzgâr enerjisi üretimi, enerji verimliliğinin ekonomik büyümeye karşı uzun dönemli negatif bir etki, enerji ithalat bağımlılığı ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemde zayıf ve negatif bir ilişki ortaya çıkmıştır. Enerjiden kaynaklı karbon emisyon miktarı arasında ise seçilen dönemlerde ekonomik büyüme ile bir ilişki bulunmamaktadır. Nedensellik analiz sonuçları kısa dönemde Avrupa Birliği ülkelerinin panel veri analizi sonuçlarını destekler niteliktedir. Türkiye için kısa dönemde rüzgâr enerjisi üretiminden ekonomik büyümeye doğru, enerji ithalat bağımlılığından enerji verimliliğine doğru, enerjiden kaynaklı karbon emisyonundan rüzgâr enerjisi üretimine doğru bir nedensellik ilişkisine ulaşılmıştır ve Türkiye için değişkenler birbirleri ile dolaylı yoldan ilişkilidir. Analiz sonuçlarını örneklemlerin enerji politika geçmişleriyle ile değerlendirildiğinde Avrupa Birliği ve Türkiye'nin yeşil dönüşüm yol haritasında rüzgâr enerjisi üretimi etkili bir araç olduğu görülmektedir. Rüzgâr enerjisi üretimi yatırımların teşviki ile piyasanın geliştirilmesi ve üretim sonrasında enerjinin tüketim kanallarına adil bir şekilde dağıtılması önemlidir. Bu nedenle Avrupa Birliği ve Türkiye için enerji arz güvenliğinin sağlanması yönünde politikalar uygulanması gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Recently, environmental perspectives have been added to the global competitive race of countries. One of the determining factors in bringing environmental perspectives to the fore is energy and energy-related policies. He developed the concept of green economy as an alternative policy proposal to liberal systems integrated with energy dependency and energy efficiency, ecological balance, which are obstacles to countries in sustainable growth. Fossil energy, which is an important production factor in economic growth, is the most widely preferred energy source in the world. However, with the recent decrease in fossil energy reserves, environmental externalities, and climate change factors that have shaken the competitive balance of countries with fossil energy reserves, countries with high foreign dependence on energy have found alternative solutions in green transformation. For predictable and rational policies in the long term, the orientation towards wind energy, which is one of the renewable energy sources compatible with domestic and ecological balance, has increased.
In this study, between 2007-2020, European Union and Turkey's energy efficiency, energy import dependency, wind energy production, energy-related carbon emission amount variables of the European Union and Turkey between 2007-2020; According to the results of the data analysis, its reflections on the gross domestic product and the applicability of sustainable green transformation steps were evaluated. In the study, European Union countries were evaluated with panel data analysis and Granger causality analysis; Turkey was evaluated according to Granger causality analysis. According to the data analysis results, a long-term weak and negative relationship has emerged between wind energy production, energy efficiency has a long-term negative effect on economic growth, and energy import dependency and economic growth in European Union countries. There is no relationship between the amount of carbon emissions originating from energy and economic growth in the selected periods. The causality analysis results support the panel data analysis results of European Union countries in the short term. For Turkey, a causal relationship has been reached from wind energy production to economic growth in the short term, from energy import dependency to energy efficiency, from energy-related carbon emissions to wind energy production, and for Turkey, the variables are indirectly related to each other. When the analysis results are evaluated with the energy policy backgrounds of the samples, it is seen that wind energy generation is an effective tool in the green transformation roadmap of the European Union and Turkey. It is important to develop the market by encouraging investments in wind energy generation and to distribute the energy fairly to consumption channels after production. For this reason, it has been concluded that it is necessary to implement policies to ensure energy supply security for the European Union and Turkey.