Sürdürülebilirlik raporlaması ve Türkiye'de faaliyet gösteren konaklama işletmelerinin sürdürülebilirlik raporlarının GRI standartlarıyla karşılaştırmalı analizi
Sustainability reporting and comparative analysis of sustainability report with GRI standard of hospitality industry operating in Turkey
Yazar: RUHAN BAYRAK OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL YILMAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Oteller = Hotels ; Raporlar = Reports ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
İnsanların bugün ve gelecekteki temel ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için çevresel sosyal ve ekonomik durumların birlikte değerlendirilmeleri gerekmektedir. Küreselleşmeyle birlikte nüfusun hızla artması ve doğal kaynakların hızla tükenmeye başlamasıyla hem toplumda refahın sağlanabilmesi hem de çevrenin korunabilmesi için sürdürülebilirlik kavramına gereksinimi artırmıştır. Doğal kaynakları etkin bir şekilde kullanan işletmelerin de çevreyi, toplumu ve ekonomiyi bir arada ele alan sürdürülebilirliği dikkate almaları kaçınılmazdır. Sürdürülebilirliği önemseyen işletmeler, ekonomik anlamda kâr elde etmeye çalışırken çevre ve topluma etki eden
tüm faaliyetlerini de göz önünde bulundurmaktadır.

İşletmeler, doğal kaynakları kullanırken toplumu ne kadar dikkate aldığı ve ekonomik olarak nasıl faaliyet gösterdikleri konusunda paydaşlarını bilgilendirmekle sorumludurlar. İşletmeler ekonomik, sosyal ve çevresel faaliyetlerini ve etkilerini sunabilmek için sürdürülebilirlik raporları hazırlamaktadırlar. Diğer işletmelerle karşılaştırıldığında doğal kaynaklardan en çok faydalanan, topluma ve ekonomiye doğrudan etkisi olan işletmelerden biri de konaklama işletmeleridir. Buna göre konaklama işletmelerin sürdürülebilirliği dikkate almaları ve buna bağlı olarak sürdürülebilirlik raporları hazırlamaları önem arz etmektedir.

İşletmelerin, daha şeffaf, güvenilir, hesap verebilir ve sistemli sürdürülebilirlik raporları hazırlamaları paydaşlarını doğru bilgilendirebilmeleri için gereklidir. Bunun için dünya çapında kullanılan çeşitli raporlama çerçeveleri bulunmaktadır.

Bu araştırmada Türkiye'de bulunan konaklama işletmelerinin sürdürülebilirlik raporları uluslararası raporlama çerçevelerinden biri olan Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative-GRI) standartları ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Türkiye'de bulunan konaklama işletmelerinin sürdürülebilirlik raporlarının GRI standartlarıyla uygunluğu tespit edilmiş olup bu işletmelerin sürdürülebilirlik raporlarını hangi amaçla hazırladıkları konusunda bilgi elde edilmiştir. Buna göre Türkiye'de bulunan konaklama işletmelerinin sürdürülebilirlik raporlarında genel geçer ifadelere yer verildiği, ekonomik faaliyetleri konusunda bilgilere fazla yer verilmediği ve GRI standartlarına uygun raporlama yapılmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilirlik Raporları, Turizm

Abstract:
In order to meet the existing and future basic needs of people, environmental, social and economic positions should be evaluated together. As the population is growing fast with the globalization and the natural resources are being depleted rapidly, the need for the concept of sustainability has increased for both achieving prosperity in the society and protecting the environment. It is inevitable for enterprises effectively using natural resources to pay attention to sustainability which embraces environment, society and economy together. Enterprises that care about sustainability try to take into account all their activities with an influence over environment and society while striving to gain economic profit.

Enterprises are responsible for informing their stakeholders on to what extent they take the society into consideration while using natural resources, and on how they operate economically. Enterprises prepare sustainability reports in order to present their economic, social and environmental activities and their impacts. When compared to other enterprises, accommodation enterprises are the one which utilize the natural resources the most and which have a direct impact on the society and economy. In this extent, it is important for accommodation enterprises to take sustainability into account and accordingly prepare sustainability reports.

The preparation of more transparent, reliable, accountable and systematic sustainability reports by enterprises is necessary for them to inform their stakeholders accurately. There are several reporting frameworks used worldwide for this.

This study analyses the sustainability reports of accommodation enterprises in Turkey by comparing them with the standards of Global Reporting Initiative (GRI) which is one of the international reporting frameworks. In this extent, the compliance of the sustainability reports of accommodation enterprises in Turkey with the GRI standards is evaluated, and information is obtained on what purposes those enterprises prepare their sustainability reports. It is found out that the sustainability reports of accommodation enterprises in Turkey contain generally accepted
statements and do not contain much of information regarding their economic activities and that those reports are not compliant with the GRI standards.

Keywords: Sustainability, Sustainability Reports, Tourism