Sedef hastalığı ilacı Apremilast'ın duyarlı analizi için kromatografik yöntem geliştirilmesi
Development of sensitive chromatography based method for apremilast, drug for the psoriasis
Yazar: SEFA TÜTÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ULUSOY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: HPLC =   ; Psoriyazis = Psoriasis

Özet:
İlaçlarda  tedavi edici ve toksikolojik etkilerin takibi açısından analizlerin önemi dikkat çekmektedir. Bu nedenle yeni analitik tekniklerin geliştirilmesi, biyolojik örneklerde eser düzeydeki ilaçların tespit edilmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmadaki ilaç etken maddesi, bağışıklık sisteminin düzensizliği ve proinflamatuar mediatörlerin salınımı ile karakterize kronik inflamatuar bir deri hastalığı olan sedef hastalığının tedavisine yönelik Apremilast'tır (APM). Farmasötik analizde kullanılan numune ön işleme yöntemleri, hem hedef moleküllerin zenginleştirilmesini hem de matris bileşenlerinin ayrılmasını sağlamaktadır. Böylece geleneksel enstrümantal sistemle hassas ve seçici tespitler yapılabilmektedir. Kolay uygulanabilir, ucuz, hızlı ve seçici özellikleri nedeniyle manyetik katı faz ekstraksiyonu (MSPE) tercih edilmiştir ve HPLC-DAD belirleme adımından önce uygulanmıştır. Dekanoik asit kaplı Fe3O4 manyetik nanopartikülleri yeni sentezlenmiş ve bu bileşiklerin hassas ekstraksiyonu için katı faz sorbenti olarak kullanılmıştır. Geliştirilen yöntem, 100 ng mL-1 APM içeren model çözeltileri kullanılarak üçlü ölçümlerde %4,5'ten daha az bağıl standart sapma (% BSS) ile tatmin edici tekrarlanabilirlik göstermiştir. Yöntemin doğruluğu geri kazanım testi ile test edilmiş ve % 95,3-103,2 aralığında kabul edilebilir sonuçlar elde edilmiştir. Son olarak geliştirilen yöntem sentetik idrar örneklerine başarıyla uygulanmıştır.

Abstract:
Importance of analysis in drug have been taking attention in order to follow their therapeutic and toxicological effects. Therefore, developing of new analytical techniques is a challenge detection of drugs at trace levels in biological samples. The drug active ingredient in this study is Apremilast for the treatment of psoriasis, a chronic inflammatory skin disease characterized by dysregulation of the immune system and the release of pro-inflammatory mediators. Sample pre-treatment methods used in pharmaceutical analysis provide both an enrichment of target molecules and a separation of matrix components. So, sensitive and selective determinations can be performed with a conventional instrumental system. Magnetic solid phase extraction(MSPE) was preferred for easy applicable, cheap, fast, and selective properties and applied prior to HPLC-DAD determination step. Decanoic acid coated Fe3O4 magnetic nanoparticles were newly synthesized and used as solid phase sorbent for sensitive extraction of these compounds. The developed method showed satisfactory reproducibility with relative standard deviation (RSD %) less than 4.5 % in triplicate measurements by using model solutions containing 100 ng mL-1 of APM.  Accuracy of the method was tested by means of recovery test were studied and acceptable results were obtained in the range of 95.3-103.2 %. Finally, the developed method was successfully applied to synthetic urine samples.