Disfonksiyonel hemodiyaliz fistüllerinin tanı ve tedavi yaklaşımında görüntüleme yöntemlerinin yeri ve etkinliklerinin değerlendirilmesi
The effectivity of imaging modalities in the management of dysfunctional hemodialysis fistulas
Yazar: MEHMET SOYTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL CANSU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Arteriovenöz fistül = Arteriovenous fistula ; Fistül = Fistula ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
AMAÇ: Renkli Doppler ultrasonografi (RDUS) ve çok kesitli bilgisayarlı tomografinin (ÇKBT) arteriyovenöz fistül (AVF) disfonksiyonlarının tanısındaki rolü ve her iki yöntemin tanısal etkinliğinin karşılaştırılmasıGEREÇ VE YÖNTEM: Aralık 2009 ve Kasım 2011 tarihleri arasında AVF disfonksiyonu ön tanısıyla kliniğimize yönlendirilen 41 olguya RDUS ve ÇKBT yöntemleri uygulandı. Elde edilen verilere göre olgular tedavi amacıyla sayısal çıkarım anjiyografisi (DSA) ya da cerrahiye yönlendirildi.Tüm hastaların RDUS ve ÇKBT inceleme bulguları ile DSA ve cerrahi sonuçları karşılaştırıldı. RDUS ve ÇKBT yöntemlerinin görüntüleme bulguları değerlendirilip iki yöntemin tanısal etkinlikleri arasındaki farkın istatiksel analizi için Wilcoxson signed rank testi kullanıldı.BULGULAR: Çalışmamıza dahil ettiğimiz 41 AVF disfonksiyonlu hastada toplam 64 segmental bölgede lezyon saptanmıştır. DSA ya da cerrahi yöntemleri altın standart olarak kabul ettiğimizde AVF disfonksiyonuna yol açan tüm vasküler lezyonların tanısında RDUS'un duyarlılığı %85.9, özgüllüğü %99.2 ve ÇKBT'nin duyarlılığı %96.8, özgüllüğü %99.6 bulunmuştur.RDUS ile AVF disfonksiyonuna yol açan stenozları saptamada duyarlılık %74.2, özgüllük %90.6, (+) kestirim değeri %89.6, (-) kestirim değeri %76.3 ve başarı oranı %82.6 olarak bulunmuştur. ÇKBT ile AVF disfonksiyonuna yol açan stenozları saptamada ise duyarlılık %97.1, özgüllük %93.7, (+) kestirim değeri %94.4, (-) kestirim değeri %96.7 ve başarı oranı %95.4 olarak bulunmuştur.Trombüs, anevrizma ve psödoanevizma lezyonlarında RDUS ve ÇKBT'nin başarı oranları %100 olarak saptanmıştır. Seroma gibi seyrek görülen ekstravasküler lezyonlarda RDUS'un başarısı yüksek olmasına karşın ÇKBT'nin başarısı göreceli olarak düşüktür.RDUS ile santral venöz stenozları saptamada duyarlılık %20 ve başarı oranı %77.2 olarak bulunmuştur (p=0.046). ÇKBT ile santral venöz senozları saptamada duyarlılık ve başarı oranı %100 olarak bulunmuştur.SONUÇ: ÇKBT, AVF disfonksiyonlarının tanı ve tedavi planlamasında DSA'ya alternatif olarak kullanılabilecek minimal invaziv bir görüntüleme yöntemidir. ÇKBT ile yapılan vasküler haritalama sonrası sadece şüpheli olgularda ve ekstravasküler lezyonlarda RDUS yöntemi eklenerek başarı oranı daha da artmaktadır. Özellikle santral venöz stenozların tanısında çok etkin olan ÇKBT yöntemi kullanılmalıdır.

Abstract:
PURPOSE: The role of color Doppler ultrasonography (CDUS) and multislice computed tomography (MDCT) in diagnosis of arteriovenous fistula disfunctions and comparision of the two methods? diognostic efficiencyMATERIALS AND METHODS: Between december 2009 and november 2011, RDUS and MDCT was performed to 41 patients preliminary diagnosed as AVF disfunction and referred to our clinic. According to acquired data, patients were directed to DSA or surgery for treatment.All patients? CDUS and MDCT examination findings and DSA and surgery results were compared. Imaging findings of CDUS and MDCT were assessed and Wilcoxson signed rank test was used for statistical analysis of these two methods? diagnostic efficiency.SIGNS: 64 segmental area lesions (35 stenosis, 12 thrombosis, 12 aneurysm, 3 pseudoaneurysm, 2 seromas) were found in 41 patients with AVF disfunction included in our study. When DSA or surgery is accepted as gold standart, CDUS has 85.9% sensitivity, 99.2% specificity and MDCT has 96.8% sensitivity, 99.6% specificity in diagnosis of all vascular lesions resulting AVF disfunction.In detecting stenosis resulting AVF disfunction; CDUS has 74.2% sensitivity, 90.6% specificity, 89.6% positive predictive value, 76.3% negative prediktif value and 82.6% accuracy. MDCT has 97.1% sensitivity, 93.7% specificity, 94.4% positive predictive value, 96.7% negative prediktive value and 95.4 % accuracy in detecting stenosis.In detecting thrombosis, aneurysm and pseudoaneurisms, accuracy of CDUS and MDCT was 100%. In rare extravasculer lesions like seroma, CDUS has high success rates whereas MDCT has relatively lower.In detecting central venous stenosis , RDUS has 20% sensitivity (p=0.046) whereas MDCT has 100% sensitivity and accuracy.RESULT: MDCT, a minimal invasive imaging method, , can be an alternative to DSA in diagnosis and treatment planning of AVF disfunctions. After vascular mapping with MDCT, higher accuracy is achieved by adding CDUS in only suspected patients and extravasculer lesions. Especially in central venous stenosis, MDCT should be used because of high effieciency.