Tip 2 diyabetes mellitus tanılı kadınlarda seksüel disfonksiyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sexual dysfunction and quality of life in women with type 2 diabetes mellitus
Yazar: MELDA YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. ABDULBAKİ KUMBASAR ; UZMAN HANDE PEYNİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kadınlar = Women ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Çalışmamızda amacımız hastanemizde diyabet tanısı ile takip edilen kadın hastaların cinsel fonksiyonlarını ve yaşam kalitesini anket soruları ile değerlendirmek ve bu verileri diyabet tanısı olmayan kontrol grubu ile kıyaslamaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini 1 Şubat 2020- 30 Haziran 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ile Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran tip 2 diyabeti tanılı 18-55 yaş aralığında 80 hasta ve diyabet tanısı olmayan aynı yaş aralığında 84 kontrol grubu oluşturmaktadır. Her iki grup Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (FSFI: Female Sexual Function Index), Golombok- Rust Cinsel Doyum Ölçeği ve Kısa Form-36 (SF: Short Form -36) Yaşam Kalitesi ölçeği ile anket yöntemi kullanılarak cinsel disfonksiyon ve yaşam kalitesi açısından değerlendirildi. Tüm katılımcılar sosyodemografik veriler (yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, meslek, sigara kullanımı), diyabet tanılı hastalar ise ayrıca diyabet süresi, HbA1c düzeyleri, diyabetik komplikasyonların varlığı, eşlik eden komorbid hastalıklar ve kullandıkları antidiyabetik ilaçlar açısından sorgulandı. Hastaların HbA1c düzeyi hastane bilgi işlem sisteminden elde edildi. Diyabet tanılı hastaların verileri ile kontrol grubunun verileri istatistiksel yöntemler ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Her iki grup arasında yaş, medeni durum ve komorbid hastalıklar açısından anlamlı farklılık saptanmamışken eğitim seviyesi, gelir düzeyi, meslek ve sigara kullanımı açısından anlamlı farklılık bulundu. Diyabetli grupta cinsel fonksiyon bozukluğu görülme prevelansı (FSFI baz alındığında) %76.2 olarak saptandı. Alt boyutlar prevalansının ise istek ve uyarılma için %83.8, lubrikasyon için %80, orgazm için %82.5, doyum için %48.8 ve ağrı için %46.2 olduğu görüldü. Hasta ve kontrol grup birbiri ile karşılaştırıldığında; FSFI ölçeğinde doyum, Golombok-Rust ölçeğinde ise dokunma hariç diğer tüm alt boyutlar ve toplam puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edildi. Yaşam kalitesi ölçeğinde de diyabet grubunda alt boyut puanlarının kontrol gruba göre anlamlı derecede düşük olduğu gözlendi. Hastaların diyabet süreleri
7.25± 5.29 yıl, HbA1c değerlerinin ortalaması % 9.67± 2.10 bulundu. Hastaların HbA1c değerleri ile her üç ölçek toplam puan ve alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı. Yapılan analizler sonucunda tip 2 diyabetli hasta grubunda diyabet süresi ile FSFI ölçeği doyum alt boyut ve Golombok- Rust ölçeği sıklık ve kaçınma alt boyutları arasında pozitif korelasyon saptandı. Hastaların yarısında diyabetik komplikasyon olmadığı, diğer yarısında ise nöropati ağırlıklı olmak üzere farklı oranlarda diğer komplikasyonların olduğu görüldü. FSFI ve Golombok- Rust ölçeği alt boyut ve toplam puanları ile SF-36 genel sağlık alt boyut puanı hariç komorbid hastalık değişkenine göre anlamlı farklılık görülmedi. Tedavi şekilleri açısından hastalar değerlendirildiğinde; %30'unun (n:24) oral antidiyabetik kullandığı, %20'sinin (n:16) insulin kullandığı, %50'sinin (n:40) ise hem oral antidiyabetik hem insulin kullandığı görüldü. Tedavi değişkenine göre FSFI ölçeğinde (lubrikasyon ve doyum alt boyut puanlarında), Golombok-Rust ölçeğinde (sıklık, iletişim, dokunma, anorgazmi ve toplam puanında) anlamlı farklılık gösterdiği ancak SF-36 alt boyut puanlarının anlamlı farklılık göstermediği tespit edildi.
Sonuç: Yaptığımız çalışma neticesinde tip 2 diyabet tanılı kadınlarda cinsel fonksiyon bozukluklarının diyabet tanısı olmayanlara göre daha fazla olduğu, ayrıca diyabetin kadınlarda yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği saptandı. Bunun yanı sıra cinsel fonksiyon bozukluklarının da yaşam kalitesine doğrudan olumsuz yönde bir etkisi olduğu görüldü.
Anahtar kelimeler: Tip 2 diyabet, cinsel fonksiyon bozukluları, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: Our aim in this study is to evaluate the sexual functions and quality of life of women who have been diagnosed with diabetes with questionnaire questions and to compare these data with a control group without a diagnosis of diabetes. Materials and Methods: The sample of this study was between the ages of 18-55, who were diagnosed with type 2 diabetes and who applied to International Medicine and Endocrinology and Metabolic Diseases Clinic of Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital between 1 February 2020 and 30 June 2020. And it also constitutes 84 women for control group. Both groups were evaluated in terms of sexual dysfunction and quality of life by using questionnaire method with the Female Sexual Function Index (FSFI), Golombok-Rust Sexual Satisfaction Scale and SF-36 Quality of Life scale. At the same time, sociodemographic data of patients (age, marital status, education level, income level, occupation, smoking), duration of diabetes, HbA1c level, presence of diabetic complications, accompanying comorbid diseases and antidiabetic medications they used were also questioned. The level of HbA1c of patients with diabetes was obtained from the hospital information processing system. The data of patients with diabetes and control group were compared with statistical methods. Results: While no significant difference was found between the two groups in terms of age, marital status and comorbid diseases; a significant difference was found in terms of education level, income level, occupation and smoking. The prevalence of sexual dysfunction in the diabetic group (based on FSFI) was 76.2%. The prevalence of sub-dimensions was 83.8% for desire and arousal, 80% for lubrication, 82.5% for orgasm, 48.8% for satisfaction and 46.2% for pain. When the patient and control groups are compared with each other; it was determined that there was a statistically significant difference between satisfaction in FSFI scale and in Golombok-Rust scale between all sub-dimensions and total scores except sensuality. In the quality of life scale, sub-dimension scores were significantly lower in the diabetes group than in the control group. The diabetes duration of the patients was 7.25 ± 5.29 years, and the mean of HbA1c values was 9.67 ± 2.10%. No statistically significant relationship was found between the
HbA1c values of the patients and the total score and sub-dimension scores of all three scales. As a result of the analyzes, a positive correlation was found between the duration of diabetes and the FSFI scale satisfaction subscale and Golombok-Rust scale frequency and avoidance subscales in the type 2 diabetic patient group. It was seen that half of the patients had no diabetic complications, and the other half had different rates of complications, mainly neuropathy. There was no significant difference in terms of comorbid disease variable except for FSFI and Golombok-Rust scale subscale and total scores and SF-36 general health subscale score. When patients are evaluated in terms of treatment types; It was observed that 30% (n: 24) used oral antidiabetic, 20% (n: 16) used insulin and 50% (n: 40) used both oral antidiabetic and insulin. It was found that there was a significant difference in FSFI scale (lubrication and satisfaction sub-dimension scores), Golombok-Rust scale (frequency, communication, touch, anorgasmia and total score) according to treatment variable, but SF-36 sub-dimension scores did not differ significantly. Conclusions: As a result of the study, it was found that sexual dysfunction is more common in women diagnosed with type 2 diabetes than in women without diabetes, and that diabetes affects the quality of life negatively. In addition, sexual dysfunctions were also found to have a direct negative effect on quality of life. Key words: Type 2 diabetes mellitus, sexual dysfunction, quality of life