Erzurum il merkezinde epilepsi prevalansının araştırılması
In the center of the city of Erzurum determine the prevalence of epilepsy disease
Yazar: İDRİS KOCATÜRK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM İYİGÜN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Erzurum = Erzurum ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Epilepsi dünya genelinde tüm toplumlarda cinsiyet, yaş ve etnik fark
gözetmeksizin görülen önemli bir halk sağlığı sorunudur ve hastalığın toplumda doğru
anlaşılamaması nedeniyle epilepsi hastalarının mesleki, eğitim ve sosyal aktiviteleri de
olumsuz etkilenmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde hastalığın yönetiminde
yanlış tutumlar sergilenmekte dolayısıyla hastalar uygunsuz ve yetersiz tedavi
almaktadırlar.
Dünyada olduğu gibi ülkemizde de epilepsi prevalans çalışmaları yeterli değildir.
Epilepsiye karşı ortak bir tutum belirlenebilmesi ve hastalığa etki eden faktörlerin tespit
edilebilmesi açısından epidemiyoloji çalışmaları önem arzetmektedir. Çalışmamızın
amacı Erzurum il merkezinde 15 yaş ve üzeri popülasyonda epilepsi prevalansını
belirlemektir.
Hasta ve Yöntem
Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroepidemiyoloji Çalışma Grubu
tarafından İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı aile hekimlerinin nüfus kayıtları kullanılarak, dört
asistan hekim tarafından kapı kapı gezilerek yapıldı.
Minimum Örneklem Büyüklüğü formülüne [(p) % 2.5 (d) % 0.5 % 95 güven
aralığında (n=Nt2p.q/d2(n-1)+t2pq)] göre çalışmaya 3707 kişi ile alınması gerektği
hesaplandı. Bireylerin çalışmadan ayrılma durumları da göz önünde bulundurularak bu
sayı 3707?den 4093?e çıkarıldı.
Her bireye sosyodemografik özellikleri belirleme formu ve epilepsi anket formu
uygulandı. Hastalığın prevalans oranı, yaşa ve cinsiyete göre dağılımı, sınıflanması,
tedavi durumları ve ailesel özellikleri araştırıldı.
Bulgular
Çalışmada 15 yaş ve üzeri 4093 kişi değerlendirildi. Bireylerin 2046?sı (%50)
kadın, 2047?si (%50) erkekti. Çalışmamızda 22 aktif epilepsi hastası tespit edildi ve
nokta prevalansı 5/1000 olarak tespit edildi. Aktif epilepsi prevalansı kadınlarda 4/1000
ve erkeklerde 6/1000 idi. Hastaların %50?sinde parsiyel başlangıçlı, %50?sinde
jeneralize başlangıçlı nöbetler mevcuttu. Hastaların %50?sinde olası etyoloji tespit
edildi. Kranial travma ve beynin gelişimsel malformasyonu tespit edilebilen en sık
etyolojik nedenlerdi. 22 hastanın 20?si (%91) prevalans gününde antiepilepitk tedavi
almaktaydı. Hastaların %75?i monoterapi altındaydı, %25?i politerapi almaktaydı.
Epilepsi hastalarında aile öyküsü ve çocukluğunda ateşli havale geçirme epilepsi
olmayanlara göre yüksek olarak tespit edildi.
Tartışma
Çalışmamızda aktif epilepsi prevalansı ve prevalans ile ilgili diğer özellikler
gelişmiş ülkelere benzer bulundu. Bulgularımız son yıllarda ülkemizde yapılan
prevalans çalışma sonuçlarına da benzerlik gösterdi. Bu sonuç; çalışmamızda ILAE
kriterlerinin dikkatle uygulanmasına ve çalışma popülasyonunun şehirsel özellikli
olmasına bağlandı.
Erkeklerde epilepsi prevalansı kadınlardan daha yüksek bulundu fakat
istatistiksel olarak anlamlı değildi. Jeneralize nöbetler ile parsiyel nöbetlerin oranı eşitti.
En sık tespit edilen etyolojik nedenler; beynin gelişimsel malformasyonu ve kranial
travma idi. Hastaların çoğu yalnızca bir antiepileptik ilaç kullanıyordu. Çocuklukta ateşli
havale öyküsü ve aile öyküsü epilepsi için anlamlı risk faktörleriydi. Sosyo-ekonomik
durumu ve eğitim düzeyi düşük olanlarda epilepsinin daha sık görüldüğü tespit edildi.
Epidemiyolojik çalışmalar; epilepsinin doğal hikaye, risk faktörleri, ekonomik ve kültürel
yönleri ve yönetimine dair önemli ipuçları sağlamasından dolayı daha geniş çaplı
çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Epilepsy is an important problem for public health in all nations all over the
world without considering gender, age and ethnicity. Since this disease is understood
poorly in society patients are affected negatively in the respect of their occupational,
educational and social activities. In especially developing countries, behaviours can be
seen in the management of the disease and therefore patients receive inaccurate and
inefficient treatment.
As it is all over the world, prevalence studies in Turkey are not efficient in both
number and quality. Epidemiological studies are important to determine the factors
affecting epilepsy and a common behaviour towards the disease. The aim of our study
is to determine the prevalence of epilepsy among population above 15 in the city centre
of Erzurum.
Patient and Method
This study was conducted by Atatürk University Medicinal Faculty
Neuroepidemiology Work Group using demographic records of Provincial Health
Administration managed by primary care physicians and face to face interview method
at house visits by four assistant physicians.
According to Minimum Sample Size Formula [(p) % 2.5 (d) % 0.5 % 95
confidense interval (n=Nt2p.q/d2(n-1)+t2pq)] the sample size was calculated as 3707
people. Because of the leaving study we rised the population of the study from 3707 to
4093.
Each individual completed a socio-demographic characteristics form and
epilepsy questionnaire form. Prevalence of the disease, its distribution for age and
gender, classification, treatment rate and familial characteristics were evaluated in the
study.
Results
Totally 4093 people (2046 female; 50%) above 15 were assessed in the study.
The number of active epilepsy patients was 22 and local prevalence of the patient was
determined to be 5/1000, 4/1000 and 6/1000 among females and males. One and other
half of the patients (50%) face to epileptic seizure with partial and generalized onset
seizure respectively. Probable aetiology was determined in half of the patients (50%).
The most frequent etiologic reasons were determined to be cranial trauma and
developmental malformation in brain. Great majority (20 of 22 patients; 91 %) of
patients receive antiepileptic treatment in time, by being subjected to mono- (75%) and
polytherapy (25%). The conditions of family history and fever convulsion at childhood
were more frequent among epilepsy patients than others.
Discussion
Results of the study related to active epilepsy prevalence and other
characteristics related to prevalence are in convenience with the characteristics
observed in developed countries and previous studies in Turkey. This might have
resulted from the application of ILAE criteria carefully and the fact that our study
population is mainly urban people.
Epilepsy prevalence was found to be larger among males than females in spite
of being statistically not significant. Rate of generalized and partial seizure is equal.
The most frequent etiological reasons were developmental malformation in brain and
cranial trauma. Majority of patients uses only one antiepileptic drug. Conditions of
family history and fever convulsion at childhood are significant risk factor for epilepsy.
Epilepsy is more frequent among people from low level socio-economical and
educational group. More comprehensive studies are needed since epidemiologic
studies can provide important clues about natural history, risk factors, economic and
cultural aspects and management.