Öküzini mağarası mikrolitik olmayan yontmataş alet endüstrisi
The Non-microlithic industries of Öküzini cave
Yazar: MAKBULE BERAY KÖSEM
Danışman: PROF.DR. IŞIN YALÇINKAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aletler = Tools ; Makrolitik alet = Microlithic tool ; Mağaralar = Caves ; Prehistorya = Prehistory ; Yontmataş = Chipped stone ; Yontu teknikleri = Sculpture techniques ; Yontular = Sculptures ; Öküzini Mağarası = Öküzini Cave's

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın amacı Öküzini Mağarası Yontmataş alet endüstrisi içindeki makrolitik aletlerin tipolojik yöntemlerle tanımlanması ve adlandırılmasıdır. Bu kapsamda Yontmataş alet endüstrisi içinden seçilen 3054 makrolitik alet ve parça öncelikle tanımlanarak adlandırılmıştır. Böylece, mağaranın içerdiği Epi- Paleolitik kültürün makrolitik alet topluluğu net bir biçimde ortaya konmuş ve tip listesi sunulmuştur. Tip listesi 16 grup içinde 143 tip ve alt tip ile bir grup düzeltili tammlanamayan makrolitikleri kapsamaktadır. Diğer yandan, tiplerin değişkenlerini saptamak amacı ile metrik ölçümlere dayalı birtakım tipolojik analizler yapılmıştır. Bu doğrultuda elde edilen sonuçların ışığında, makrolitiklerin alan içindeki dağılımlarına bakılmıştır. Gözlemlerimiz aletlerin üç arkeolojik ünite içinde yoğunlaştıkların göstermektedir. I ve II. ünitelerde en baskın tipler ön kazıyıcılardır. Bunu, düzeltili dilgiler ve dişlemeliler takip eder. III. ünitede ise, düzeltili dilgiler artarak daha baskın tipler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu üç ünitede ayrı ayrı makrolitik ve aynı zamanda en çok görülen ön kazıyıcı ve düzeltili dilgiler üzerinde yapılan boyutlara yönelik ölçümlerin değişkenliği, kültürel bir farklılaşmanın varlığını gösterir niteliktedir. TXLYtt®îKOĞBinrtMKüWUS

Abstract:
SUMMARY The primary aim of our study was the description, determination and the identification of the macrolithic industries of Okuzini Cave by using typological methods. Therefore, 3054 macrolithic tools from the site were selected and their initial descriptions were made. Thus, the macrolithic industries from the Epi- Paleolithic sequence of the cave was revealed clearly and a type list was constituted. The type list is consisted of 16 main type classes and 143 types and sub-types assigned to these classes. In addition, a number of retouched non-identified macrolithics were included in this type list. On the other hand, a serie of typological analysis based on metric units were carried out in order to define the variabiles of the types. These analysis shed light on the distributions of the tool classes. Our analysis have shown that the macro lithic components of the Epi- Paleoltihic Periods are intensively clustered in three archaeological units. We were able to define that the proportionally dominant macrolithic component of Unit I and II is the endscrapers. These are followed by the retouched blades and denticulates. Unit III is concerned, the ratio of the retouched blades have increased and they have become the dominant tool type of this archaeological unit. The further analysis based on the metric data obtained from the most frequently seen end-scraper sub-types and retouched blades have shown a considerable variability in the tool sizes. This variability may be interpreted as an indicator of a possible shift in the stratigrafy and therefore a possible shift in the culture during the Epi-Paleolithic periods.