Akıllı gemilerin deniz ulaştırmasındaki etki faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of impact factors of smart ships on marine transportation
Yazar: KAAN KARABULUT
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Denizcilik = Marine ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Akıllı gemiler = Smart ships ; Akıllı teknoloji = Smart technology ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Gemi işletmeciliği = Shipping companies ; Gemiler = Ships ; Otonom gemiler = Autonomous ships ; İnsansız gemiler = Unmanned ships

Özet:
Akıllı gemilerin mürettebat maliyetlerine bağlı olarak gemi işletme maliyetlerini düşürme, insan hatasının yok edilerek daha emniyetli ve güvenli seyir yapabilme potansiyelleri ile sürdürülebilir çevreye olan katkıları bu yeni nesil gemilerin deniz taşımacılığında kullanılmasını cazip hale getirmektedir. Denizyolu taşımacılığını farklı bir boyuta taşıyacak yeni nesil gemiler olarak addedilebilecek akıllı gemilerin deniz ulaştırmasındaki etki faktörlerinin neler olduğu, bu faktörlerin birbirleri arasındaki ilişkinin ortaya çıkartmak ve ağırlıklarının saptanması bu çalışmanın temel amacıdır. Ayrıca çalışmanın diğer bir amacı da bu faktörlerin açık deniz veya kıyısal sefer yapan gemiler ile dökme kuru yük ve konteyner taşımacılığı yapan gemi türlerine göre değişip değişmediğini incelemektir. Bu amaçlara yönelik olarak, kıyısal ve açık deniz seferleri yapan konteyner ve dökme kuru yük gemi işletmelerinde çalışan sekiz uzman ile konteyner gemileri ve dökme kuru yük gemilerinde çalışan dört yönetici düzeyindeki gemi insanından anket yöntemi ile elde edilen verilerin analizinde, çok kriterli karar verme yöntemlerinden bulanık DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, "yatırım maliyeti" (C5) faktörünün tüm katılımcı gruplar tarafından en önemli faktör olarak görüldüğünü göstermektedir. Ayrıca araştırmada "personel sayısı" (C1) ve "yatırım maliyeti" (C5) faktörleri 'etkileyen faktörler' iken "sigorta gideri" (C4), "yükün elleçlenmesi" (C6), "yakıt sarfiyatı" (C2) faktörleri ise 'etkilenen faktörler' olarak tespit edilmiştir. Araştırma, akıllı gemilerin deniz ulaştırmasındaki etkinliğine yönelik olan faktörleri detaylandırması ve ilişkileri ortaya koyması nedeniyle literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
The potential of smart ships to reduce ship operating costs depending on crew costs, to offer safe and secure navigation by eliminating human error, and their contribution to the sustainable environment makes these new generation ships attractive to be used in maritime transportation. The main purpose of this study is to reveal the impact factors of smart ships, which can be considered as new generation ships that will carry maritime transportation to a different dimension, in maritime transportation, to reveal the relationship between these factors and to determine their weights. In addition, another aim of the study is to examine whether these factors change according to the types of ships employed in deep-sea or coastal voyages and the types of ships employed in bulk cargoes and container transportation. For these purposes, fuzzy DEMATEL method, one of the multi-criteria decision-making methods, was used in the analysis of the data obtained by survey method from four experts working in companies that manage short-sea and deep-sea trading bulk carriers and eigth management-level seafaring officers employed in container ships and bulk carriers. Research findings show that the "cost of investment" (C5) factor is seen as the most important factor by all participant groups. In addition, it was determined in the study that "number of personnel" (C1) and "investment cost" (C5) are 'affecting factors' whereas "insurance expense" (C4), "cargo handling" (C6), "bunker consumption" (C2) factors are 'affected factors'. The research contributes to the literature as it details the factors for the effectiveness of smart ships in maritime transportation and reveals the relationships.