Dahiliye yoğun bakım Ünitesinde damar içi kateter enfeksiyonlarının risk analizi ve yönetimi
Risk analysis and management of catheter-related infectons in the internal medicine intensive care unit
Yazar: DENİZ ÜNLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASEMİN TOKEM ; PROF. ÇİÇEK FADILOĞLU ; PROF. MEHMET ALİ  ÖZİNEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
ÖZETDamar içi kateter enfeksiyonlarının önlenmesi ve azaltılması için risk analizi ve yönetimi yaklaşımının sonuçlarının incelenmesini amaçlayan bu çalışma Ege Üniversitesi Hastanesi Dahiliye Kliniği Yoğun Bakım Ünitesi'nde, 1 Mart- -7 Ekim 2011 tarihleri arasında yürütülmüştür.Araştırmanın evrenini, Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde yatan ve damar içi kateteri bulunan tüm hastalar oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş belirtilen tarihler arasındaki araştırmaya dahil olma kriterlerine uyan tüm hastalar araştırma kapsamına dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil olma kriteri; kateterin hastanın yoğun bakımda kaldığı süre içinde takılması, ya da yoğun bakıma gelmeden önce her hangi bir birimde takılan kateterin 48 saati aşmamış olması, takılan kateterin en az 48 saat hastada kalmasıdır. Girişim öncesi yoğun bakımda yatan 23 hastada, girişim sonrası dönemde ise 37 hastada santral venöz kateter belirlenmiştir.Araştırmada veri toplama araçları olarak, Damar İçi Kateter Enfeksiyon Riskleri Tanılama Formu, gözlemsel değerlendirme amacıyla El Hijyeni Gözlem Formu ve Doğru Eldiven Kullanımı Formu ve hemşirelerin katater enfeksiyonları hakkındaki algılarını değerlendirmek amacıyla Hemşirelerin Algılarını Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Çalışmada risk analizi ve yönetimi 2 aşamada uygulanmıştır. İlk 3 aylık dönemde (risk analizi dönemi) araştırma örneklemindeki hastaya, katatere ve çalışanlara ait damar içi katater enfeksiyonu riskleri gözlenmiş ve bu dönemin bitiminde hem riskler hem de kateter enfeksiyonları açısından sorun alanlar tespit edilmiştir. Risk yönetimi aşamasına geçmeden önceki 1 aylık dönemde saptanan risk ve sorun alanlarına yönelik eğitim planlama, yoğun bakım içi organizasyonel ve görsel uyaranları artırma gibi güncel rehberler doğrultusunda girişimler uygulanmıştır. Sonraki 3 aylık dönemde (risk yönetimi dönemi) girişimlerle birlikte gözlemlere devam edilmiştir.Araştırma verileri SPSS 15.0 paket programında, sayı, yüzde, aritmetik ortalama ve ki kare kullanılarak analiz edilmiştir.Çalışmamızda girişim öncesi dönemde damar içi kateter (santral) ile ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu hızı 8.77/1000 olarak saptanmıştır. Damar içi kateter kullanım günü 114 kullanım oranı 0.21 belirlenmiştir. Girişim sonrası dönemde ise damar içi kateter (santral) ile ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu hızı 5.43/1000, damar içi kateter kullanım günü 184, kullanım oranı 0.29 bulunmuştur.Sonuç olarak; bu çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda erişkin yoğun bakım ünitesinde damar içi kateter enfeksiyonlarında uygulanan risk analizi ve yönetimi yaklaşımının; bu enfeksiyonlar için hasta, kateter ve çalışan kaynaklı mevcut risk faktörlerinin belirlenmesi, uygun girişimlerin planlanması, değerlendirilmesi ve enfeksiyon hızlarının azaltılmasında uygulanabilir bir yöntem olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
RISK ANALYSIS AND MANAGEMENT OF CATHETER-RELATED INFECTONS IN THE INTERNAL MEDICINE INTENSİVE CARE UNITThe study aim of which is examination of results of risk analysis and risk management methods on prevention and reduction of intravascular catheter infection, carried out in Ege University Hospital, intensive care unit of internal medicine department between 1st March 2011 and 7th September 2011.All patients who have intervascular catheter and stay in intensive care unit of internal medicine department are involved in this research. All patients who fullfill research criterias and stay in intensive care unit during research time are involved in the study regardless of sample selection. Research criterias for patients are; catheter should be inserted while patient is staying in intensive care unit, or if catheter is implanted to patient in another unit before patient arrive intensive care unit, at most 48 hours should be passed after catheterisation. Last criteria is, intervascular catheter should be stay with patient at least 48 hours. Central venaous catheter is detected in 23 patients before intervention and in 37 patients after intervention.Following forms are used for data collection;Intervascular catheter infection risk identification form, for purpose of observational evaluation Hand hygiene observation form and Form for correct usage of glove , in order to evaluate perceptions of nurses about catheter infections Nurse perception evaluation form. During study, risk analysis and management are proceeded in two phases.For the first three months period (risk analysis period), intervascular catheter infection risks caused by sample patient, catheter and personnel are observed and at the end of this period both risks and problematic areas for catheter infections are determined.During one month period before risk management phase, considering determined risks and problematic areas, interventional procedures are applied like planning educations and increasing numbers of organizational and visual warnings in IC unit. In the following three months period (risk management period), observations and interventional procedures are continued.Research data are analysed with SPSS 15.0 software by using number, percentage, arithmetic average and chi square functions.During this research; before the intervention, blood circulation infection rate related to intervascular catheter is determined as 8.77/1000. Number of days that intervascular catheter is used is determined as 114 and usage ratio is 0.21. After the intervention, blood circulation infection rate related to intervascular catheter is determined as 5.43/1000. Number of days that intervascular catheter is used is determined as 184 and usage ratio is 0.29.Consequently, according to results of this research it is considered that risk analysis and management approach applied to intervascular catheter infection in IC unit is a applicable method for determination of existing risks caused by patient, catheter and personnel, planning & evaluation of proper interventional procedures and reducing infection rates.