Medikal turizmde paydaşların rolleri ve Türkiye için bir model önerisi
A model proposal for roles of stakeholders and Turkey in medical tourism
Yazar: İDRİS SARIAYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZELKA
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Medikal turizm, ülkemizin önemli döviz kaynaklı gelir getiren faaliyetlerindendir. Bu nedenle çalışmada, sağlık hizmeti ihracatı ve medikal turizm ayrı anlamda kullanılmıştır. Son yıllarda artan sağlık hizmet ihracatı ile beraber medikal turizmin ana hatlarının incelenmesi ve bu kapsamda medikal turizm paydaşlarının ve rollerinin belirlenerek ülkemiz için bilimsel bir "medikal turizmde paydaşların rolleri ve model önerisi " oluşturulması amaçlanmıştır.  Araştırmada temel olarak nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, mülakat yöntemiyle fenomenoloji yaklaşımı uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini,  medikal turizmin paydaşlarından oluşan 18 bürokrat ve yönetici oluşturmuştur. Mülakatlar gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmiş olup veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir.  Çalışma sonucu elde edilen bulgulara göre; katılımcılar yapılması gerekenler kapsamında;  tüm paydaşların çıkarlarını gözeten uzun vadeli stratejik plan oluşturmayı önem sırasına göre ilk sırada ifade ederken sektörel verimliliğin ölçülerek sinerji oluşturulmasını ikinci sırada ifade etmişlerdir. Oluşturulan SWOT analizi ise ülkemiz medikal turizminin her ne kadar zayıf yönleri ve tehditleri olmasına rağmen fırsatları ve güçlü yönleri sayesinde daha iyi bir yere geleceğini iddia edilmiştir. Tez çalışmasının sonunda oluşturulan modelde ise ülkemizdeki medikal turizmin artırılarak geliştirilmesi ve dünyada en önemli medikal turizm merkezlerinden birisi olabilmesi için yapılması gerekenler ve ilgili faktörlerin belirlenmesi ile ilgilidir. Oluşturulan modelde medikal turizm ile ilgili paydaşların görev ve sorumluluklarının rekabet temelli değil sinerji temelli oluşturulması, paydaşların çıkarlarının adaletle yeniden gözetildiği uzun vadeli stratejik planların oluşturulması, kamunun sektörün önünü açacak şekilde düzenlemeler yaparak teşvik etmesi katılımcılar tarafından desteklenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda gelecekte medikal turizmde ülkemizin daha başarılı olabilmesi için kapsamlı öneriler geliştirilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Medikal turizm, paydaşları, modeli.

Abstract:
Medical tourism is one of the important foreign currency-generating activities of Turkey. For this reason, health service exports and medical tourism are used separately in this study. It is aimed to examine the main outlines of medical tourism with the increasing health service exports in recent years and to determine the stakeholders and their roles in this context and to create a scientific "roles of stakeholders in medical tourism and model proposal" for our country.  In the research, qualitative research method was adopted and phenomenology approach was applied through interview method. The sample of the study consisted of 18 bureaucrats and managers who are stakeholders of medical tourism. Interviews were conducted on a voluntary basis and the data were evaluated by content analysis.  According to the findings obtained as a result of the study, the participants ranked creating a long-term strategic plan that takes into account the interests of all stakeholders first in terms of importance, while creating synergy by measuring sectoral efficiency ranked second in terms of what needs to be done. The SWOT analysis has claimed that although our country's medical tourism has weaknesses and threats, it will come to a better place thanks to its opportunities and strengths. In the model created at the end of the thesis study, it is about determining what needs to be done and related factors in order to increase and develop medical tourism in our country and to become one of the most important medical tourism centers in the world. In the model created, the participants supported the creation of synergy-based rather than competition-based duties and responsibilities of stakeholders related to medical tourism, the creation of long-term strategic plans in which the interests of stakeholders are re-considered with justice, and the encouragement of the public sector by making regulations to pave the way for the sector. In line with the findings obtained from the study and the evaluations made, comprehensive recommendations have been developed for Turkey to be more successful in medical tourism in the future.

Keywords: Medical tourism, medical tourism stakeholders, scientific model.