Pediatrık akut lenfoblastik lösemı olgularında minimal rezidüel hastalığın moleküler düzeyde değerlendirilmesı
Molecular evaluation of minimal residual disease in pediatric acute lymphoblastic leukemia cases
Yazar: ŞEBNEM PEHLİVANOĞLU
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN ABACI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Gen ifadesi = Gene expression ; Kemokinler = Chemokines ; Lösemi = Leukemia ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL), lenfoid progenitör hücrelerin kemik iliği ve ekstramedüller bölgelerde klonal proliferasyonu ile karakterize bir hematolojik malignitedir.ALL pediatrik (ortalama 5 yaş) ve erişkin (ortalama 50 yaş) olmak üzere yaşa bağlı iki farklı dağılım gösterir.ALL ağırlıklı olarak çocukları etkilerken yetişkinlerdeki oranı yaklaşık %20'dir. Lösemide tedaviden kaçan ve nükslere yol açan hücreler minimal rezidüel hastalık (MRD) olarak tanımlanır. Nüks, akut lösemilerde oldukça ciddi bir sorundur. Günümüzde lösemi tedavisi sonrası nükslere neden olan en önemli faktörün MRD olduğu düşünülmektedir. Bundan dolayı MRD'nin takibi hastalıksız yaşam açısından önem taşımaktadır. Tez çalışmasının amacı nüks olan/olmayan Pediatrik Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) olgularından alınan kan ve kemik iliği örneklerinde CXC Kemokin Reseptörü tip 4 (CXCR4), Platelet Türevi Büyüme Faktörü Beta (PDGFRB), Kemokin Ligandı-5 (CCL5/RANTES), Sarmal- İlmek-Sarmal Proteini 38 (TWIST1) ve Vasküler Endotelyal Büyüme Faktör Reseptörü 2 (KDR/VEGFR2) gen ifade düzeylerinin pediatrik ALL'de ve MRD'de klinik tablolara bağlı olarak biyobelirteç olarak kullanılabilirliği olup olmadığını araştırmaktır. Tez çalışması için gerekli olan hasta örnekleri , Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Hematoloji Bilim Dalı servisinde tanı konmuş 46 pediatrik ALL hastalarından ve 10 sağlıklı kontrol grubundan sağlandı. Toplanan kan ve kemik iliği örneklerinden öncelikle RNA izolasyonu işlemi yapıldı. Ardından RNA örneklerinden Real Time PZR yöntemi ile söz konusu genlerin ifade düzeylerine bakıldı. Sonuçta, pediatrik ALL'de RANTES ifade düzeyinin değiştiğini saptadık. Bulgularımız ışığında RANTES geninin ALL patogenezinde önemli rolü olduğu ve biyobelirteç olarak değerlendirilebileceği düşüncesindeyiz. RANTES'in ALL ve MRD'de biyobelirteç olarak kabul edilmesi için daha geniş kohortlarda yapılan destekleyici çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz.

Abstract:
Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL) is a hematological malignancy with bone marrow and extramedullary clonal proliferation of lymphoid progenitor cells. ALL shows two different age-related distributions: pediatric (mean age 5 years) and adult (mean age 50 years). ALL is a malignancy that usually affects children. Cells that escape treatment and cause relapses in leukemia are defined as minimal residual disease (MRD). Relapse is a serious problem in acute leukemias. The most important factor causing relapses after treatment is MRD. Therefore, follow-up of MRD is important in terms of disease-free life. The purpose of the thesis study was to determined expression level of CXCR4, PDGFRB, RANTES, TWIST1 and VEGFR2 in bone marrow or blood samples for follow-up of MRD in pediatric acute lymphoblastic leukemia patients. Patient samples were obtained from 46 pediatric ALL patients diagnosed in Akdeniz University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Hematology Department of Pediatric Hematology and 10 healthy control groups. First of all, RNA isolation was performed from the collected blood and bone marrow samples. Then, expression levels of genes were measured from RNA samples by Real Time PCR method. As a result, we found that the RANTES expression level changes in pediatric ALL. In the light of our findings, we think that the RANTES gene has an important role in ALL pathogenesis and can be considered as a biomarker. We believe that supportive studies in larger cohorts are needed for RANTES to be accepted as a biomarker in ALL and MRD.