Türkiye'de yetişen bazı hypericum türleri üzerinde farmakognozik incelemeler.
Pharmacognosic research on some hypericum species growing in Türkiye
Yazar: ÖMERÜL FARUK TAVLI
Danışman: DOÇ. DR. ESRA EROĞLU ÖZKAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada, farklı lokasyonlardan toplanmış H. auriculatum, H. ternatum, H. bilgehan-bilgilii ve H. perforatum türlerine ait 18 örneğin toprak üstü kısımlarıyla hazırlanan metanol ekstrelerinin  HPLC ve LC-MS/MS analizi ile kimyasal içeriği aydınlatılmıştır. Toplam fenolik bileşik ve flavonoit içerikleri sırasıyla pirokateşol ve kersetine eşdeğer olarak belirlenmiştir. DPPH serbest radikali ve ABTS katyonu giderimi ve CUPRAC yöntemleri ile antioksidan aktiviteleri, antiasetilkolinesteraz, antibutirilkolinesteraz, antitirozinaz ve antialfa-glukozidaz aktiviteleri ve antimikrobiyal etkileri  araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, PCA, HCA ve spearman korelasyon analizi yöntemleri kullanılarak tür içinde ve türler arasında olmak üzere birbirleriye karşılaştırılmıştır. 
Antimikrobiyal aktivitesi en yüksek bulunan H. ternatum ekstrelerinin, metisiline dirençli Staphylococcus spp. ve vankomisine dirençli Enterococcus spp. suşlarına karşı antimikrobiyal etkinliği de değerlendirilmiş, ayrıca antibiyofilm etkileri ve bunun yanı sıra bu ekstrelerin levofloksasin ile kombinasyonlarının metisiline dirençli Staphylococcus spp. suşuna karşı zaman-öldürme grafiği yöntemiyle bakterisidal etkileri araştırılmıştır.
Çalışmada, en yüksek fenolik içeriğe sahip ekstre H. bilgehan-bilgilii (HB-1), en yüksek flavonoit içeriğine sahip ekstre ise H. auriculatum (HA-2) olarak belirlenmiştir. H. perforatum ekstrelerinden HP-5 DPPH, HP-9 ise  ABTS testinde en aktif bulunurken, H. auriculatum (HA-1) CUPRAC testinde en yüksek antioksidan aktiviteyi göstermiştir. Enzim inhibisyon çalışmalarında, asetilkolinesteraz için H. auriculatum (HA-2), butirilkolinesteraz için H. ternatum (HT-1), tirozinaz için H. perforatum (HP-6) ve alfa-glukozidaz için H. perforatum (HP-8) ekstrelerinin en yüksek aktiviteyi gösterdiği belirlenmiştir. Antimikrobiyal testlerde ise H. ternatum (HT-1 ve HT-2), Gram (+) bakterilere karşı çok güçlü, dirençli suşlara karşıysa orta derecede  etkili bulunmuş ve metisiline dirençli Staphylloccus spp.'ye karşı levofloksasinle kombine halde sinerjistik etki sergilemiştir.

Abstract:
In this study, the chemical composition of methanol extracts of aerial parts of 18 plant samples collected from different locations that belong to H. auriculatum, H. ternatum, 
H. bilgehan-bilgilii, and H. Perforatum was elucidated using HPLC and LC-MS/MS analyses. Total phenolic and flavonoid contents were quantified as equivalents of pyrocatechol and quercetin, respectively. The antioxidant activities of the extracts were investigated using DPPH radical scavenging, ABTS cation scavenging, and CUPRAC methods. In addition, their anti-acetylcholinesterase, anti-butyrylcholinesterase, anti-tyrosinase, anti-alpha-glucosidase activities, and antimicrobial effects were also examined. The obtained results were compared within and between species using PCA, HCA, and Spearman correlation analyses.
The methanol extracts of H. ternatum, which exhibited the highest antimicrobial activity, were subjected to further evaluation for their efficacy against methicillin-resistant Staphylococcus spp. and vancomycin-resistant Enterococcus spp., as well as their antibiofilm effects. Furthermore, the bactericidal effects of these extracts in combination with levofloxacin were assessed against methicillin-resistant Staphylococcus spp. using the time-kill curve method.
Among the tested extracts, H. bilgehan-bilgilii (HB-1) was found to have the highest phenolic content, while H. auriculatum (HA-2) had the highest flavonoid content. H. perforatum extracts, HP-5 and HP-9, demonstrated the highest antioxidant activity in DPPH and ABTS assays, respectively, while H. auriculatum (HA-1) exhibited the highest antioxidant activity in the CUPRAC assay. In enzyme inhibition studies, H. auriculatum (HA-2) showed the highest acetylcholinesterase inhibition, H. ternatum (HT-1) the highest butyrylcholinesterase inhibition, H. perforatum (HP-6) the strongest tyrosinase inhibition, and H. perforatum (HP-8) the most potent alpha-glucosidase inhibition. In antimicrobial tests, H. ternatum (HT-1 and HT-2) extracts exhibited strong activity against Gram-positive bacteria and moderate activity against resistant strains, demonstrating a synergistic effect when combined with levofloxacin against methicillin-resistant Staphylococcus spp.