18 yaş üstü hastaların ağrı kesici ilaç kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Investigation of knowledge levels, attitudes and behaviors of patients over 18 years of age about use of anagesi̇c drugs
Yazar: ZEYNEP CANSU GÖÇMEZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Ağrı = Pain ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) Türkiye ve dünyada hekimler tarafından en sık reçete edilen, hastalar tarafından da en sık tüketilen ilaç grupları arasındadır. Bu ilaçların eczanelerden reçetesiz temin edilebilme imkanı olması, hastaların birbirlerine en sık önerdiği ilaçlardan olması ve bir hekime danışılmadan sıklıkla kullanılıyor olması NSAİİ'lerin akılcı kullanımının önemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma ile polikliniklerimize başvuran hastaların NSAİİ'lerle ilgili bilgi düzeylerini, bu ilaçların kullanımı konusundaki tutumlarını ve akılcı ilaç kullanım durumlarını araştırmayı planladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız 01 Eylül 2020-31 Ekim 2020 tarihleri arasında İstanbul Şişli 12 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde yapılmıştır. Çalışmamızda polikliniğimize herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üstü ve daha evvel 20  tabletten fazla ağrı kesici kullanma öyküsü olan hastalar dahil edildi. Hastalara çalışmamız ile ilgili bilgi verildikten sonra ankete katılmayı kabul eden 366 hastaya 23 sorudan oluşan anketimiz yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulandı.
BULGULAR: Araştırmamızda katılımcıların en sık NSAİİ kullanma nedeni baş ağrısı (%68,6) olarak tespit edildi. En çok bir yakınına kullanmaları için tavsiye edilen NSAİİ grubunun parasetamol (%34,5) olduğu görüldü. Fayda gördüğü bir ağrı kesiciyi yakınlarına tavsiye edenlerin oranı ise %33,3 olarak bulundu. NSAİİ'lerin yan etkileri hakkında bilgi sahibi olanlar %76 oranındaydı. Katılımcıların çoğunluğu doktorunun reçete etmesine ihtiyaç duymadan NSAİİ kullanmaktaydı. NSAİİ kullananların %48,6'sı kısmen veya tamamen zararsız olduğunu düşünmekteydi.
SONUÇ: Aile hekimliği polikliniklerinde akılcı olmayan NSAİİ kullanımı ile sık karşılaşılmaktadır. Bizim çalışmamızda da eksik bilgi düzeyine sahip, yanlış tutum ve davranış özelliği gösteren hastalar önemli bir oranda çıkmıştır. Yanlış NSAİİ kullanımına sebep olan durumların tespiti ve daha geniş popülasyonlardaki NSAİİ bilgi düzeyi ve kullanma alışkanlıklarının tespiti açısından bu alanda çok daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Toplumun akılcı NSAİİ kullanımını arttırmak için yaygın eğitici müdahalelerin geliştirilmesi gerekmektedir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Akılcı ilaç kullanımı, NSAİİ, ilaç etkileşimi, yan etki, tutum.

Abstract:
AIM: Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) are among the drug groups most frequently prescribed by physicians in Turkey and in the world, and consumed most frequently by patients. The fact that these drugs can be obtained from pharmacies without a prescription, that they are among the drugs that patients recommend to each other most often, and that they are used frequently without consulting a physician reveals the importance of rational use of NSAIDs. With this study, we planned to investigate the level of knowledge about NSAIDs, their attitudes towards the use of these drugs, and rational drug use status of patients who applied to our polyclinics.
METHOD: Our study was carried out in Istanbul Şişli Family Health Center No. 12 between 01 September 2020-31 October 2020. In our study, patients over the age of 18 who applied to our outpatient clinic for any reason and who had a history of using more than 20 tablets of painkillers before were included. After the patients were informed about our study, our questionnaire consisting of 23 questions was applied to 366 patients who agreed to participate in the survey by face-to-face interview method.
RESULTS: In our study, the most common reason for using NSAIDs was found to be headache (68.6%). It was observed that the NSAID group most recommended for use by one of their relatives was paracetamol (34.5%). The rate of those who recommended a pain reliever to their relatives was found to be 33.3%. Those who knew about the side effects of NSAIDs were 76%. The majority of the participants were using NSAIDs without the need for a doctor's prescription. 48.6% of NSAID users thought it was partially or completely harmless.
CONCLUSİON: Irrational use of NSAIDs is frequently encountered in family medicine outpatient clinics. In our study, there was a significant proportion of patients with incomplete knowledge, wrong attitude and behavior. Much more work is needed in this area in terms of the detection of conditions that cause incorrect NSAID use and the level of knowledge and use habits of NSAIDs in wider populations. In order to increase the rational use of NSAIDs in society, widespread educational interventions need to be developed.

Keywords: Rational drug usage, NSAID, drug interaction, side effects, attitude.