İnanç turizmi: Sufi Yolu Rotası
Faith tourism: The Sufi Route
Yazar: ŞEYMA AYTEMİR
Danışman: DOÇ. DR. UYSAL YENİPINAR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Dini turizm = Religious tourism ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Sufi = Sufi ; Sufi Yolu Rotası = Sufi Way Route ; İnanç turizmi = Faith tourism

Özet:
Anadolu, kültür ve inanç turizmi açısından zengin bir potansiyele sahiptir. Semavi dinlerden Musevilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlığın olgunlaştığı, günümüzdeki konumlarını aldıkları yer Anadolu'dur. Mevlana'nın öncülük ettiği sufizm felsefesi de Anadolu'da gelişmiş ve Anadolu dışına yayılmıştır. Avrupa Konseyi, inanç mekânlarını canlandırmak ve yeniden turizme kazandırmak amacı ile 1984 yılında kültür rotaları oluşturulması konusunda kararlar almıştır. Rotalar, tarihi ve mimari öneme sahip güzergâhların birleştirilmesi ile oluşturulmuştur. İnanç turizmi de bu rotaları oluşturan turizm türlerinden biridir. İnanç Rotaları, inanç turizmine ait somut ve somut olmayan turistik ürünleri sunmayı amaçlamıştır. Yüksek lisans tez çalışmasının konusu İnanç Turizmi: Sufi Yolu Rotası olarak belirlenmiştir. Geçmişte sufilerin kullandıkları yol güzergâhları günümüzde Sufi Yolu Rotası'nı oluşturmuştur. Sufi Yolu Rotası, sufizm felsefesini benimseyen grupların keşfederek izlediği bir inanç ve kültür rotasına dönüşmüştür. Tez çalışmasında sufizme gönül veren ve Sufi Yolu Rotası'nı kullanan grup ile iletişim kurulmuştur. Grup başkanı Sedat Çakır'ın rota ile ilgili görüşlerinden yararlanılmıştır. Sufi Yolu Rotası'nın Mevlana felsefesini benimseyen yerli ve yabancı turistler tarafından merak edildiği ve ziyaret edildiği gözlenmiştir. Ziyaretçiler, Sufi Yolu güzergâhında sufizm felsefesini içselleştirmek için sufilerin geçtikleri yolları, ibadet ettikleri mekânları, doğada Tanrı ile kurdukları iletişimin ve etkileşimin deneyimini yaşamak için bu rotayı İstanbul'dan Konya'ya kadar yürüyerek deneyimlemektedirler. Sufi Yolu Rotası, sufizm ve Mevlana felsefesini yaymak için oluşturulmuştur. Aynı zamanda bu felsefe ile ilişkilendirilmiş kent, köy ve kasabaları canlandırmayı ve turizmin bir parçası haline getirmeyi hedefleyerek oluşturulmuştur. 2014 yılında Sufi Yolu Rotası için Sedat Çakır ve eşi Iris Bezuijen çalışmalar başlatmıştır. Çalışmalar 2019 yılında tamamlanmıştır.  Rota üzerinde Musevi, Hıristiyan ve Müslüman inancına ait mekânların olması da Mevlana'nın barış ve sevgi felsefesinin en güzel örneğidir. Yüksek lisans tezinin amacı Sufi Yolu Rotası'nın inanç turizmindeki yeri, önemi ve rota güzergâhının araştırılmasıdır. Tez çalışmasında, alan yazından ve rotayı deneyimleyen grupların görüşlerinden yararlanılmıştır. Araştırma yöntemi olarak keşifsel araştırma kapsamında yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Katılımcılar ile görüşmeden elde edilen bulgularda Sufi Yolu Rotası, yeni keşfedilmiş olmasına rağmen her yıl sayıları artan grupların bu rotayı izlediği gözlenmiştir.

Abstract:
Anatolia has a rich potential in terms of culture and faith tourism. The place where Judaism, Christianity and Islam, among the monotheistic religions, matured and took their current positions, is Anatolia. The philosophy of Sufism led by Mevlana also developed in Anatolia and spread outside Anatolia. The Council of Europe took decisions on the creation of cultural routes in 1984 in order to revitalize the places of faith and bring them back to tourism. The routes were created by combining routes of historical and architectural importance. Faith tourism is one of the types of tourism that creates these routes. Faith Routes aimed to present tangible and intangible touristic products of faith tourism. The Sufi Path Route has been planned for the adoption and perpetuation of the philosophy of Sufism. The road routes used by the Sufis in the past have formed the Sufi Way Route today. The Sufi Way Route has turned into a faith and culture route that groups that adopt the philosophy of Sufism explore and follow. In the thesis study, communication was established with the group who set their heart on Sufism and used the Sufi Way Route. Group chairman Sedat Çakır's views on the route were used. It has been observed that the Sufi Way Route is curious and visited by local and foreign tourists who adopt the Mevlana philosophy. On the Sufi Way route, visitors experience this route by walking from Istanbul to Konya in order to experience the paths of the Sufis to internalize the philosophy of Sufism, the places they worship, the communication and interaction they have established with God in nature. The Sufi Path Route was created to spread the philosophy of Sufism and Mevlana. At the same time, it was created with the aim of revitalizing the cities, villages and towns associated with this philosophy and making them a part of tourism. In 2014, Sedat Çakır and his wife Iris Bezuijen started work for the Sufi Path Route. The works were completed in 2019. The presence of Jewish, Christian and Muslim places on the route is the best example of Mevlana's philosophy of peace and love. The subject of the master's thesis was determined as Faith Tourism: The Sufi Way Route. The aim of the master's thesis is to investigate the place, importance and route of the Sufi Way Route in faith tourism. In the thesis study, the literature and the views of the groups who experienced the route were used. As a research method, semi-structured interview technique was used within the scope of exploratory research. In the findings obtained from the interviews with the participants, it was observed that although the Sufi Path Route was newly discovered, groups whose numbers increased every year followed this route.