06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri öncesi ve sonrası toplanma alanlarının coğrafi analizi ve deprem park önerisi: Antakya ve çevresi
Geographical analysis of assembly areas before and after the 06 February 2023 Kahramanmaraş earthquakes and earthquake park proposal: Antakya and its surroundings
Yazar: ABDULLAH YILDIZ
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ÖCAL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Beşeri coğrafya = Human geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Kent coğrafyası = Urban geography ; Marmara depremi = Marmara earthquake ; Türkiye coğrafyası = Turkiye geography

Özet:
Tarihte birçok medeniyete ev sahipliği yapan Antakya, sahip olduğu staratejik konumu nedeniyle şehir yerleşimlerinin kesintisiz bir şekilde devam ettiği nadir kentlerden birisidir. Geçmişten günümüze biçok deprem afetiyle karşı karşıya kalan bu kadim şehir, defalarca yıkılmıştır. Ölü Deniz Fay Zonunun bitiş yeri ile Doğu Anadolu Fay Zonu'nun başlangıç noktası olan Antakya ve çevresinde 2000 yılı sonrasında şehirsel gelişim dikey mimariye ve çok katlılığa dönüşmüştür. 
AFAD tarafından belirlenen toplanma alanları, arazi kullanım türleri, eğim durumu, fay hattına uzaklığı, akarsulara yakınlık durumu, nüfusa göre kapasite yeterliliği, ulaşım ağlarına yakınlık durumu ve  sağlık tesislerine yakınlık analizleriyle Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak belirlenmesi bu çalışmanın ana amaçları arasındadır. Bu analizler kapsamında mevcut toplanma alanlarının varolan konut ve insan yoğunluğuna cevap veremeyeceği tespit edilmiştir. Arazi çalışmaları devam ederken 06 Şubat 2023 tarihinde Pazarcık merkezli 7,7 (Mw) ve Elbistan merkezli 7,6 (Mw) büyüklüğünde iki büyük deprem meydana gelmiştir. Binlerce insanın hayatını kaybettiği bu depremlerde Antakya şehrinde büyük yıkımlar olmuştur. Deprem sonrasında hayatta kalan vatandaşların ilk 24-72 saat diliminde sığınacakları mekanlar olan toplanma alanlarının yetersiz olması, insanların şehri terketmesine neden olmuştur. Meydana gelen depremlerin ardından yeniden kurulacak olan Antakya şehri, Asi Nehri'nin alüvyonlarıyla dolu olan Amik Ovası'nın zayıf zeminleri üzerinde değil, Amanos Dağı eteklerine doğru imar edilmelidir. Şehrin yeni planında deprem sonrası toplanma alanları, sağlık hizmetleri ve hastaneler göz önünde bulundurularak, ulaşımla koordineli olarak oluşturulmalıdır. Depremin ardından Antakya için önem arz eden deprem park projesi,  Asi Nehri üzerinde 250-500 m mesafede yeşil koridor şeklinde altyapısı düzenlenerek gelecekteki depremler için hazırlanmalıdır. Şehrin merkezi konumunda bulunan noktalarda deprem parklar kurulmalıdır. Ayrıca Antakya'nın tarihi sit alanı ve çarşı içerisinde noktalar belirlenerek, deprem bilincini canlı tutmak adına deprem açık hava müzesi konulmalıdır. Koruma altına alınan tarihi sit alanı içerisinde çok katlılıktan kaçınarak restorasyonlar, depreme karşı dayanıklı yapılmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER
06 Şubat Kahramanmaraş Depremleri, Toplanma Alanları, Deprem Park Önerisi, Coğrafi Bilgi Sistemleri

Abstract:
Antakya, which has been home to many civilizations in history, is one of the rare cities where city settlements have continued uninterruptedly due to its strategic location. This ancient city, which has faced many earthquake disasters from past to present, has been destroyed many times. In and around Antakya, which is the end point of the Dead Sea Fault Zone and the starting point of the Eastern Anatolian Fault Zone, urban development after 2000 has turned to vertical architecture and multi-storey buildings.
The main objectives of this study are to determine the assembly areas determined by AFAD by using Geographic Information Systems with the analysis of land use types, slope status, distance to fault line, proximity to rivers, capacity adequacy according to population, proximity to transportation networks and proximity to health facilities. Within the scope of these analyzes, it was determined that the existing assembly areas could not respond to the existing housing and human density. While the field studies were in progress, two major earthquakes with a magnitude of 7.7 (Mw) centered in Pazarcık and 7.6 (Mw) centered in Elbistan occurred on February 06, 2023. Thousands of people lost their lives in these earthquakes and the city of Antakya was devastated. The inadequacy of the gathering areas, which are the places where the surviving citizens can take shelter in the first 24-72 hours after the earthquake, caused people to leave the city. The city of Antakya, which will be rebuilt after the earthquakes, should not be built on the weak ground of the Amik Plain, which is filled with the alluvium of the Asi River, but towards the foothills of Mount Amanos. In the new plan of the city, post-earthquake gathering areas should be created in coordination with transportation, taking into account health services and hospitals. The earthquake park project, which is important for Antakya after the earthquake, should be prepared for future earthquakes by organizing its infrastructure in the form of a green corridor 250-500 m away on the Asi River. Earthquake parks should be established at points located in the center of the city. In addition, an earthquake open-air museum should be established in order to keep earthquake awareness alive by determining points within the historical site of Antakya and the bazaar. Restorations should be made earthquake-resistant by avoiding multi-storey buildings within the protected historical site.
KEY WORDS
06 February Kahramanmaraş Earthquakes, Assembly Areas, Earthquake Parking Proposal, Geographic Information Systems