Halide Edib Adıvar'ın romanlarında cinsel şiddetin temsili
The representation of sexual violence in Halide Edib Adivar's novels
Yazar: ŞEYMA GÜMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY AKYILDIZ
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adıvar, Halide Edip = Adıvar, Halide Edip ; Cinsel şiddet = Sexual violence ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu tez, Halide Edib Adıvar'ın romanlarında cinsel şiddetin temsiline ve onun metinsel ve politik imalarına odaklanmaktadır. Adıvar'ın 1909'dan 1923'e kadar kaleme alınmış romanlarında cinsel şiddet anlatılarının yapısını feminist anlatıbilimsel bir yaklaşımla analiz ederek, biçim ve içerik arasındaki ilişkiyi tartışmakta, cinsel şiddet neden ve nasıl temsil edilir ve onu kimin anlatır sorularına cevap aramaktadır. Halide Edib'in erken dönem romanları -yani Heyula (1909), Seviye Talip (1910) ve Handan (1912)- cinsel şiddeti, münhasıran birinci tekil şahıs, erkek anlatıcı tarafından anlatılan, anlatıcının söylemleri diğer karakterlerin anlatıları tarafından sarsılan metinlerde; muğlaklıklar, sessizlikler ve boşluklar üzerinden temsil ederler. Bu anlatım stratejisi, Halide Edib'e anlatılamaz olan cinsel şiddeti romanların içine yerleştirme ve yazar olarak kendisini metinlerin anlatıcılarından uzaklaştırma imkânı sunar. Bununla beraber, Kurtuluş Savaşı sırasında yazılan milliyetçi romanları - Ateşten Gömlek (1922) ve Vurun Kahpeye (1923)- yazarın anlatıcı tercihlerinde, birinci tekil şahıs erkek anlatıcıdan cinsiyeti işaretlenmemiş, üçüncü tekil şahıs, her şeyi bilen anlatıcıya geçişi işaretler. Bu değişim, aynı zamanda cinsel şiddeti temsil etme tarzındaki dönüşümü de yansıtır. İlk romanlarında anlatılamaz olan taciz, cinsel saldırı ve tecavüz anlatıları milliyetçi bağlamda anlatılabilir olmuş ve her şeyi bilen anlatıcının varlığından sonra, cinsel şiddeti göstermek için muğlaklıklar ve sessizlikler kullanılmamıştır.

Abstract:
This thesis focuses on the representation of sexual violence and its textual and political implications in Halide Edib Adıvar's novels. By analyzing the narrative construction of sexual violence in Adıvar's novels written from 1909 to 1923 through a feminist narratological approach, it discusses the relation between the form and the content and seeks answers to how and why sexual violence is represented, and who narrates it. Halide Edib's early novels -namely Heyula (1909), Seviye Talip (1910), and Handan (1912)- represent sexual violence through ambiguities, silences, and gaps in the texts narrated exclusively by first-person male narrators whose discourses are challenged by the narratives of other characters. This narrative strategy allows Halide Edib to embed the unnarratable sexual violence in the novels and to distance herself as the author from the narrators of the texts. However, her two nationalist novels -Ateşten Gömlek (1922) and Vurun Kahpeye (1923)- written during the Independence War, mark a change in her choice of narrators from first-person male to third-person omniscient whose gender is unmarked. This change also reflects a switch in her style for representing sexual violence. Her narratives of harassment, sexual assault, or rape which were unnarratable in her first novels become narratable in a nationalist context and after the existence of an omniscient narrator, the ambiguities and silences no longer exist to signify sexual violence.