Bir renal transplantasyon merkezinde renal transplantasyonu yapılan hastaların yaşam kalitesi çıktılarının incelenmesi
Investigation of quality of life outcomes of patients with renal transplantation in a renal transplantation center
Yazar: BERRİN ÖZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ŞENGÜL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Araştırma, renal transplantasyon hastalarının tanımlayıcı özellikleri ile yaşam kalitesi algısı arasında farklılığın bulunup bulunmadığını değerlendirmek amaçlanmaktadır. Kesitsel tanımlayıcı nitelikte olan çalışmanın evrenini Ocak 2022- Mayıs 2022 tarihleri arasında özel bir hastanenin nefroloji polikliniğine başvuran renal transplantasyonlu 210 hastadan oluşmaktadır. Nefroloji polikliniğine 460 hasta başvurmuş olup örneklem büyüklüğü %95 güven aralığında 210 olarak hesaplanmıştır. 210 böbrek nakilli hastadan anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda geliştirilen 18 sorudan oluşan sosyo-demografik soru formu, boyut 36 maddeden oluşan Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi (KDQOL- Kidney Disease Quality of Life) ölçüm aracı 54 sorudan meydana gelen anket, web tabanlı olarak hazırlanmış ve veriler web tabanlı olarak toplanmıştır. Alt ölçeklerin güvenirliğini sınamak üzere Cronbach Alpha değerleri hesaplanmış, ardından verilerin betimsel istatistikleri hesaplanarak normal dağılım sınaması yapılmıştır. Verilerin normal dağılıma uyduğunun belirlenmesinin ardından araştırma sorularının testi amacı ile alt ölçek puanları ile katılımcıların yaşları arasındaki ilişkiyi incelemek üzere Pearson Korelasyon Analizi, demografik değişkenlere göre farkları belirleyebilmek amacıyla iki alt kategoriye sahip değişkenlerde Bağımsız Örneklemler t Testi, ikiden fazla alt boyuta sahip değişkenlerde Tek Yönlü ANOVA Analizi uygulanmıştır. Anlamlı bulunan Tek Yönlü ANOVA Analizleri sonrasında farkın hangi gruplardan kaynaklandığını tespit etmek üzere Bonferroni düzeltmesi ile ikili karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştırma için T.C. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurul Başkanlığı'ndan onay alındı. Daha da sonra araştırmanın yapılacağı kurumdan izin alındı. Araştırmanın grubu 11-83 yaş aralığında 84'ü kadın (%40.0), 126'sı erkek (%60.0) erkek olmak üzere 210 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların17'si (%8.1) 24 yaş ve altı, 31'i (%14.8) 25-31 arası, 41'i (%19.5) 32-38 arası, 36'sı (%17.1) 39-45 arası, 85'i (%40.5) 46 ve üzeri yaş gruplarında olup katılımcıların yaş ortalaması 42.64, standart sapması 13.93'tür. Katılımcıların medeni durumları incelendiğinde; tüm katılımcıların %31.0'ını (n= 65) bekâr katılımcılar, %65.2'sini (n= 137) evli katılımcılar oluştururken 8 katılımcı (%3,8) medeni durum sorusuna "diğer" yanıtı vermiştir. Tüm katılımcıların %14.8'i (n= 31) sigara kullandığını, %8.1'i (n= 17) alkol kullandığını ifade etmiştir. Katılımcıların %56.7'si (n= 119) nakil öncesi diyalize girmiştir. Renal transplantasyonlu hasların bazı sosyo-demografik özellikler ile yaşam kalitesi algısı arasında farklılıklar varken bazı sosyo-demografik özelliklerde farklılıklar bulunmamaktadır.  Özellikle nakil öncesi diyalize giren hastaların yaşam kalitesi algısında önemli ölçüde farklılık gözlemlenmiştir.

Abstract:
The purpose of the study is to evaluate whether there is a difference between the descriptive characteristics of renal transplant patients and their perception of quality of life. The population of the descriptive cross-sectional study consists of 210 patients with renal transplantation who applied to the nephrology outpatient clinic of a private hospital between January 2022 and May 2022. 460 patients applied to the nephrology outpatient clinic and the sample size was calculated as 210 with 95% confidence interval. Data were collected from 210 kidney transplant patients by questionnaire method. The sociodemographic questionnaire form consisting of 18 questions developed in line with the literature in the collection of data, the Kidney Disease Quality of Life (KDQOL) Tool consisting of 36 items, the questionnaire consisting of 54 questions was obtained with the It was prepared on a web-based basis and the data were collected on a web-based basis. Cronbach Alpha values were calculated to test the reliability of the subscales, and then the descriptive statistics of the data were calculated and a normal distribution test was performed. After determining that the data fit the normal distribution, Pearson Correlation Analysis was used to examine the relationship between subscale scores and the age of the participants to test the research questions, Independent Samples t-Test for variables with two subcategories to determine the differences according to demographic variables, and One-Way ANOVA for variables with more than two sub-dimensions. The analysis has been applied. After the One-Way ANOVA Analysis, which was found to be significant, pairwise comparisons were made with Bonferroni correction to determine which groups the difference originated from for research After obtaining approval from the Ethics Committee of. For research Approval was obtained from the Ethics Committee of T.C. Istanbul Sabahattin Zaim University Rectorate.Afterwards, permission was obtained from the institution where the research would be conducted. The study group consisted of 210 participants, 84 of whom were female (40.0%) and 126 of them (60.0%) male, between the ages of 11-83. 17 of the participants (8.1%) were 24 years or younger, 31 (14.8%) were between 25-31, 41 (19.5%) were between 32-38, 36 (17.1%) ) between 39-45, 85 (40.5%) are in the age groups of 46 and over, the average age of the participants is 42.64, and the standard deviation is 13.93. When the marital status of the participants is examined; While 31.0% (n= 65) of all participants were single, 65.2% (n= 137) were married, 8 (3.8%) answered "other" to the marital status question. Of all the participants, 14.8% (n= 31) stated that they smoked, 8.1% (n= 17) stated that they used alcohol. 56.7% (n= 119) of the participants entered dialysis before transplantation. While there are differences between some socio-demographic characteristics and the perception of quality of life in patients with renal transplantation, there are no differences in some socio-demographic characteristics. Especially, a significant difference was observed in the perception of quality of life of patients who entered dialysis before transplantation.