Gebelerin gebelikte önerilen aşılar hakkında bilgi düzeyleri ve tutumları - Samsun ili örneği
Knowledge levels and attitudes of pregnant women about recommended vaccines during pregnancy - the case of Samsun province
Yazar: ELİF ERTUT KÖKCÜ
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ YAVUZ
Samsun Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET
Amaç: Gebe, fetüs ve bebek için olası morbiditeye ve mortaliteye karşı koruyuculuğu birçok çalışma ile kanıtlanmış gebelik dönemi aşılarının uygulanması istenen düzeyde değildir. Bu araştırmada Samsun Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Polikliniklerine başvuran gebelerin aşılanma durumlarının ve bunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel tanımlayıcı bir çalışma olup 1 Nisan 2024 ile 31 Haziran 2024 tarihleri arasında Samsun Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Polikliniklerine başvuran 380 gebe ile yürütülmüştür. Tarafımızca hazırlanmış ve öncesinde pilot bir gruba uygulanarak düzenlenmiş 53 sorudan oluşan anketimiz, katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS paket 25.0 programı ile analiz edilmiştir. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
Bulgular: 380 gebenin dahil edildiği araştırmamızda, katılımcıların yaş ortalaması 28,67±5,34 olarak bulundu. Araştırmamızda gebelerin %94,2'sinin gebelik öncesinde hazırlık amacıyla hiçbir aşı yaptırmadığı, mevcut gebeliklerinde %83,2'sinin tetanos aşısı, %1,6'sının hepatiti B aşısı, %1,1'inin grip aşısı, %0,5'inin boğmaca aşısı ve %0,3'ünün COVID-19 aşısı olduğu görüldü. Gebelerin %16,6'sı ise mevcut gebeliğinde hiç aşı yaptırmamıştı. Araştırmamızda gebelerin % 34,0'ının ilk gebeliği olduğu tespit edildi. Diğer katılımcıların önceki gebeliklerinde %58'i tetanos aşısı, %4,5'i COVID-19 aşısı, %1,8'i hepatit B aşısı, %0,5'i grip aşısı yaptırmıştı. Katılımcıların %58,9'unu tetanos aşısının, ancak %10,3'ü boğmaca aşısının, %78,4'ü influenza aşısının ve %93,2'si COVID-19 aşısının neden yapıldığını bildiğini belirtti. Bununla birlikte %71,6'sı COVID-19 aşısını gebelikte zararlı buluyorken, %67,6'sı tetanos aşısını zararlı bulmuyordu. Çalışmamızda gebelerin % 61,1'ine tetanos aşısı hemşireler tarafından önerilmişti. Bununla birlikte boğmaca aşısı, influenza aşısı ve COVİD-19 aşısı için sırasıyla gebelerin %97,9, %91,6 ve %97,1'inin aşı önerisi almadığı görüldü. Araştırmamızda doktor tarafından aşı önerildiğinde gebelerin %64,1'inin tetanos aşısını, %72,2'sinin boğmaca aşısını, %63,3'ünün influenza aşısını ve %21,9'unun COVID-19 aşısını kabul edeceği görüldü.
Sonuç: Araştırmamız sonucunda gebelerin tetanos aşısı olma durumları ve aşı hakkındaki bilgileri gebelikte önerilen diğer aşılara göre daha yüksek bulundu. Boğmaca, influenza ve COVID-19 aşılarının kabul oranlarının çok düşük olduğu görüldü ve bu durumu sağlık sunucuları tarafından aşı önerisi almamış olmak ciddi oranda etkiliyordu. Tetanos aşısı üzerine uygulanan stratejilerin gebelikte önerilen diğer aşılar üzerinde de uygulanması aşı kabul oranını artıracağı düşünülmektedir.

Abstract:
ABSTRACT

Objective: The application of gestational vaccines, which have been proven to protect against possible morbidity and mortality for the pregnant woman, fetus and baby by many studies, is not at the desired level. This study aimed to evaluate the vaccination status of pregnant women applying to Samsun University Training and Research Hospital Gynecology Outpatient Clinics and the factors affecting this.
Materials and Methods: Our research is a cross-sectional descriptive study and was conducted with 380 pregnant women who applied to Samsun University Training and Research Hospital Gynecology Polyclinics between April 1, 2024 and June 31, 2024. Our survey, which consists of 53 questions prepared by us and applied to a pilot group, was administered to the participants face to face. The collected data were analyzed with the SPSS 25.0 package program. p<0.05 was considered significant.
Results: In our study, which included 380 pregnant women, the average age of the participants was found to be 28.67±5.34. In our research, 94.2% of the pregnant women did not receive any vaccinations for preparation before pregnancy, 83.2% received the tetanus vaccine, 1.6% received the hepatitis B vaccine, 1.1% received the flu vaccine, 0.5% received the flu vaccine during their current pregnancies. It was observed that 100,000 people had received whooping cough vaccine and 0.3% had received COVID-19 vaccine. 16.6% of pregnant women had not received any vaccinations during their current pregnancy. In our research, it was determined that 34.0% of the pregnant women were their first pregnancy. In other participants' previous pregnancies, 58% had received a tetanus vaccine, 4.5% had a COVID-19 vaccine, 1.8% had a hepatitis B vaccine, and 0.5% had a flu vaccine. 58.9% of the participants stated that they knew why the tetanus vaccine was given, but 10.3% knew why the whooping cough vaccine was given, 78.4% knew why the influenza vaccine was given, and 93.2% knew why the COVID-19 vaccine was given. However, while 71.6% found the COVID-19 vaccine harmful during pregnancy, 67.6% did not find the tetanus vaccine harmful. In our study, tetanus vaccination was recommended to 61.1% of pregnant women by nurses. However, it was observed that 97.9%, 91.6% and 97.1% of pregnant women did not receive vaccination recommendations for pertussis vaccine, influenza vaccine and COVID-19 vaccine, respectively. In our research, it was seen that when the doctor recommended vaccination, 64.1% of pregnant women would accept the tetanus vaccine, 72.2% would accept the whooping cough vaccine, 63.3% would accept the influenza vaccine and 21.9% would accept the COVID-19 vaccine.
Conclusion: As a result of our research, pregnant women's status of receiving a tetanus vaccine and their knowledge about the vaccine were found to be higher than other vaccines recommended during pregnancy. Acceptance rates for pertussis, influenza and COVID-19 vaccines were found to be very low, and this was significantly affected by not receiving vaccination recommendations from healthcare providers. It is thought that applying the strategies applied to the tetanus vaccine to other vaccines recommended during pregnancy will increase the vaccine acceptance rate.