Matür T ve B hücreli lenfoproliferatif hastalıklarda tanı anında kemik iliği tutulumunun immünohistokimya ve akım sitometri yöntemi ile karşılaştırılması
Comparison of bone marrow involvement at the time of diagnosis in mature T and B cell lymphoproliferative diseases with immunohistochemistry and FLOW cytometric methods
Yazar: AYLİN YILMAZ AYGÜN
Danışman: PROF. DR. MELTEM YÜKSEL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; B lenfositleri = B lymphocytes ; Kemik iliği = Bone marrow ; Lenfoproliferatif bozukluklar = Lymphoproliferative disorders ; T lenfositleri = T lymphocytes ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Amaç: Kemik iliği biyopsisinin morfolojik ve immünohistokimyasal analizi ile kemik iliği aspirasyonunun akım sitometrik incelemesi non-Hodgkin lenfoma hastalarında evreleme için yapılmakta olup hastalığın tutulum derecesi prognoz ve tedavi stratejilerini belirlemektedir. Biyopsi preperatlarından çalışılan immünohistokimyasal tekniklerin gelişmesiyle kemik iliği tutulumunun daha doğru bir şekilde histopatolojik tanının konulması mümkün olmuştur. Akım sitometrisi ise klonal lenfoid popülasyonların ve spesifik lenfoproliferatif hastalık alt tiplerinin tipik immünofenotipik özelliklerinin saptanmasında ve bening-malign süreçleri ayırt etmede son derece yararlıdır. Bu retrospektif çalışma matür B ve T hücreli lenfomalarda tanı anında kemik iliği tutulumunu değerlendirmek için immünhistokimyasal analiz ile akım sitometrik immünfenotiplendirmeyi karşılaştırılarak tanısal değerlerini ölçmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı tarafından Ocak 2015 ile Haziran 2022 tarihleri arasında takip edilen matür B ve T hücreli lenfoproliferatif hastalık tanısı mevcut hastalardan, tanı anında alınan kemik iliği biyopsi immünohistokimya sonucu ile aynı örnekten gönderilen aspirasyonun akım sitometri sonucu sistemde mevcut olan hastalar çalışmaya alınmıştır. Çalışma retrospektif olup hastaların yaş, cinsiyet, lenfoma alt tipi, evre, PET/BT'deki kemik iliği tutulumu, kemik iliği infiltrasyon paterni, fibrozis derecesi, sellülarite, immünohistokimyasal boyama, immünfenotipik özellikleri analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 736 hastanın 518'inde (%70,3) kemik iliği patolojisi ve akım sitometri sonuçları uyumlu saptandı. 53 hastada (%7,2) her iki yöntem arasında uyumsuz sonuçlar görüldü. Bu hastaların 13'ünde (%1,8) akım sitometri ile tutulum saptanırken patolojide tutulum saptamadı (KİB-/AS+), 40'ında (%5,4) tutulum patoloji ile saptanırken akım sitometri ile görülmedi (KİB+/AS-). Her iki yöntem arasında %90,7 oranında uyum görüldü. Uyumsuz sonuçlar FL ve LPL alt tiplerinde ve paratrabeküler tutulum paterninde anlamlı olarak daha fazla oranda gözlendi.
Sonuç: Akım sitometrisi FL ve LPL hariç diğer non-hodgkin lenfoma alt tiplerinde tanı anında kemik iliği tutulumunu değerlendirmede kemik iliği patolojisi yerine kullanılabilir bir yöntemdir. Başarısız kemik iliği biyopsisi, yetersiz ve uygun olmayan patoloji alınması veya şüpheli patoloji sonucu gibi durumlarda kemik iliği örneğinin tekrarlanması yerine akım sitometri ile kemik iliği tutulumunu değerlendirmek faydalı olabilir.
Anahtar Kelimeler: lenfoma, non-hodgkin lenfoma, kemik iliği biyopsisi, kemik iliği tutulumu, immünohistokimya, akım sitometrisi, immünfenotip

Abstract:
Aim: Morphological and immunohistochemical analysis of bone marrow biopsy and flow cytometric examination of bone marrow aspiration are performed for staging in non-Hodgkin lymphoma, and the degree of disease involvement determines prognosis and treatment strategies. With the development of immunohistochemical techniques studied from biopsy preparation, it has become possible to make a more accurate histopathological diagnosis of bone marrow involvement. Flow cytometry, on the other hand, is extremely useful in detecting typical immunophenotypic features of clonal populations and spesific lymphoproliferative disease subtypes and in distinguishing bening from malignant processes. In this retrospective study, it was aimed to measure the diagnostic values by comparing immunohistochemical analysis and flow cytometric immunophenotyping to evaluate bone marrow involvement at the time of diagnosis in mature B, T and NK cell lymphomas.
Materials and Methods: From the patients with a diagnosis of mature B and T/NK cell lymphoproliferative disease followed by the Ankara University Faculty of Medicine, Department of Hematology between January 2015 and June 2022, bone marrow biopsy immunohistochemistry results obtained at the time of diagnosis and flow cytometry of aspiration sent from the same sample. Patients whose results were avaliable in the system were included in the study. The study was retrospective and the patient's age, gender, lymphoma subtype, stage, bone marrow involvement in PET/CT, bone marrow infiltration pattern, fibrosis degree, cellularity, immunohistochemical staining, immunophenotypic features were analyzed.
Results: Bone marrow pathology and flow cytometry results were found to be compatible in 518 (%70,3) of 736 patients included in the study. Discordant results were seen between both methods in 53 patients (%7,2). While involvement was detected in 13 (%1,8) of these patients with flow cytometry, no involvement was detected in pathology (BMB-/FC+), and in 40 (%5,4) involvement was detected withpathology but no with flow cytometry (BMB+/FC-). There was a %90,7 agreement between both methods. Discordant results were observed more frequently in follicular lymphoma and lymphoplasmacytic lymphoma subtypes. Discordant results were observed in FL and LPL subtypes and the paratrabecular involevement pattern.
Conclusions: Flow cytometry is a method that can be used instead of bone marrow pathology in evaluating bone marrow involvement at the time of diagnosis in non-Hodgkin lymphoma subtypes except follicular lymphoma and lymphoplasmacytic lymphoma. In cases such as unsuccessful bone marrow biopsy, insufficient and inappropriate pathology, or
2
suspicious pathology result, it may be useful to evaluate bone marrow involvement with flow cytometry instead of repeating the bone marrow sample.
Key Words: lymphoma, non-hodgkin lymphoma, bone marrow biopsy, bone marrow involvement, immunohistochemistry, flow cytometry, immunophenotype