Postmenopozal dönemdeki kadınlara uygulanan bilinçli farkındalık stres azaltma programının menopozal yakınmalar ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effects of mindfulness stress reduction program on menopausal complaints and quality of life i̇n postmenopausal women
Yazar: NURDİLAN ŞENER
Danışman: PROF. DR. SERMİN TİMUR TAŞHAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlık = Femininity ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Araştırma postmenopozal dönemdeki kadınlara uygulanan bilinçli farkındalık stres azaltma programının menopozal yakınmalara ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Araştırma yarı deneyseldir. Araştırma evreni 2626 kadın, örneklemini de 55 deney ve 63 kontrol grubu olmak üzere toplam 160 kadın oluşturmuştur. 
Deney ve kontrol grubundaki kadınların verilerinin elde edilmesinde Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ) ve Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ) uygulanmıştır. Deney grubundaki kadınlara 8 haftalık Bilinçli Farkındalık Stres Azaltma Programı uygulanmıştır. Araştırmaya katılan deney grubunda ki kadınlara ön testten 8 hafta sonra Menopozal Yakınmaları İçin Bilinçli Farkındalık Stres Azaltma Programı Kitapçığı dağıtılmıştır. Ön testten 8 ve 16 hafta sonra deney grubu ve kontrol grubundaki kadınlara BİFÖ, MSDÖ ve MÖYKÖ uygulanmıştır. Verileri değerlendirmek için tanımlayıcı istatistik, bağımsız gruplarda t-testi, ki-kare testi, ANOVA, Mauchly's testi ve Cronbach Alpha analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki kadınların ara test ve son testte MSDÖ psikolojik şikâyetler alt boyutu ve toplam puanı arasında önemli farklılık olduğu görülmüştür (p<0.05). Ara testte MÖYKÖ vazomotor, psikososyal ve cinsel alan alt boyutları ile ölçek toplam puanında deney ve kontrol grubu arasında önemli farklılık bulunmuştur (p<0.05). Deney ve kontrol grubundaki kadınların son testte MÖYKÖ vazomotor alan, psikososyal alan, fiziksel alan alt boyutları ve ölçek toplam puanında deney ve kontrol grubu arasında önemli farklılık saptanmıştır (p<0.05). 
Sonuç: Kadınlara uygulanan BFSAP postmenopozal dönemde kadınlarda görülen menopozal semptomları azaltmış ve yaşam kalitesini artırmıştır. 
Anahtar kelimeler: Postmenopoz; Bilinçli Farkındalık Stres Azaltma Programı; Menopozal Semptomlar Değerlendirme Ölçeği; Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği.

Abstract:
The Effects Of Mindfulness Stress Reduction Program On Menopausal Complaints And Quality of Life in Postmenopausal Women
Aim: The study was conducted to determine the effect of the mindfulness stress reduction program applied to postmenopausal women on menopausal complaints and quality of life. 
Materials and Methods: Research is quasi-experimental. The population of the study was 2626 women and the sample was composed of 55 experimental and 63 control groups, totally 118 women. The data of the study were collected using Personal Information Form, Mindful Attention Awareness Scale (MAAS), Menopausal Symptoms Assessment Scale (MSAS) and Menopause Specific Quality of Life Scale (MYQOL). In the study, an 8-week Mindfulness Stress Reduction Program was applied to the women in the experimental group. In the study, mid-test and post-test (MAAS, MSAS, MYQOL) were applied 8 and 16 weeks after the pre-test. Descriptive statistics, independent groups t test, chi-square test, ANOVA, Mauchly's test and Cronbach Alpha analysis were used to evaluate the data.
Results: It was found that there was a significant difference women' the psychological complaints sub-dimension and the total score of MSAS scala between the mid and post-tests of the experimental and control groups (p <0.05). In the mid-test of MYQOL; significant differences were found between the experimental and control groups in the sub-dimensions of vasomotor, psychosocial, sexual domain and total scores of MYQOL scale (p <0.05). In the post-test of the women in the experimental and control groups, a significant difference was found between the vasomotor area, psychosocial area, sub-dimensions of physical area and total scores of MYQOL scale (p <0.05).
Conclusion: MBSR what applied to women; It reduced the menopausal symptoms seen in women in the postmenopausal period and increased the quality of life.
Keywords: Postmenopause; Mindfulness Stress Reduction Program; Menopausal Symptoms Rating Scale; Menopausal Quality of Life Scale.