Özel gereksinimli öğrencilerin sanat eğitiminde müzelerden yararlanmalarına ilişkin öğretmen görüşleri
Teachers' opinions on benefiting of museums in art education of students with special needs
Yazar: DAMLA AKYÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KİBAR EVREN BOLAT
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Müze eğitimi = Museum education ; Müzeler = Museums ; Sanat eğitimi = Art education ; Özel eğitim = Special education ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Müzeler birçok alana ait nesneleri bünyesinde barındıran, geçmişten geleceğe köprü kuran, eğitim yönünün keşfedilmesiyle birlikte ziyaretçilerine farklı deneyimler yaşatan kurumlardır. Geliştirilen eğitim programları ve düzenlemelerle birer öğrenme ortamına dönüşen müzeler pek çok eğitim alanında olduğu gibi sanat eğitimi için de önemli bir yere sahiptir. Gerek normal gelişim sürdüren gerekse özel gereksinimli öğrencilerin sanat eğitiminde müzelerden aktif ve etkin bir şekilde 
yararlanabilmeleri son derecede önemlidir. Bu bağlamda araştırmada özel gereksinimli öğrencilerin sanat eğitiminde öğretmenlerin müzelerden faydalanma durumları incelenerek bu faydalanma durumu üzerindeki etkili faktörler tespit edilmiş ve öğretmenlerin okullarında görev yapan diğer öğretmenlerden, veli, okul idaresi, Millî Eğitim Bakanlığı ve müzelerden beklentileri saptanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği araştırmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. 
7 özel eğitim öğretmeni ve 7 görsel sanatlar öğretmeni olmak üzere toplam 14 öğretmenin görüşü alındığı araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış, elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda özel gereksinimli öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik müzelerde eğitim ortamı oluşturulduğunda ve gerekli düzenlemeler yapıldığında müzelerin öğrencilerin gelişimine katkı sağladığı ancak öğrencilerin engel türü ve düzeyi, resmi prosedürler, iş birliği yapılamaması gibi nedenlerden dolayı özel gereksinimli öğrencilerin sanat eğitiminde müzelerden yeterli düzeyde yararlanamadıkları görülmektedir.

Abstract:
Museums are institutions that contain objects belonging to many fields, build bridges from the past to the future, and gain different experiences for their visitors with the discovery of the educational aspect. Museums, which have been transformed into a learning environment with the education programs and regulations developed, have an important place in art education as well as in many educational fields. It is extremely important for both students with normal development and students with special needs to be able to benefit from museums actively and effectively in art education. In this context, in the research, the situations of teachers' benefiting from museums in art education of students with special needs were examined and the effective factors on this benefit status were determined, and the expectations of teachers from other teachers working in their schools, parents, school administration, Ministry of National Education and museums were determined. In the study, in which the qualitative research approach was adopted, the basic qualitative research design was used. Semi-structured interview form was used as a data collection tool in the study, in which a total of 14 teachers, including 7 special education teachers and 7 visual arts teachers, were consulted, and the obtained data were analyzed by descriptive analysis method. As a result of the research, it is seen that museums contribute to the development of students when an educational environment is created and necessary arrangements are made in museums for the needs of students with special needs; however, it is seen that museums are not used sufficiently in art education of students with special needs due to reasons such as the type and level of disability, official procedures, inability to cooperate.