Çalışanların maruz kaldıkları mobbing davranışlarının presenteizme (presenteeism) etkisi: Karaman bankacılık sektörü üzerine bir araştırma
The effect of mobbing behaviors exposed by employee on presenteeism: A research on Karaman banking sector
Yazar: NAZİRE ÖZŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BURHAN ÇAKICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Mobbing = Mobbing ; Presenteeizm = Presenteeism

Özet:
İnsanlar, yaşamlarının devamlılığını sağlamak için iş sektöründe yerlerini almakta ve çalışan sıfatıyla nitelendirilmektedirler. İşletmeler de devamlılıklarını sürdürebilmek, zorlu rekabet koşullarına karşı mücadele edebilmek ve bulunduğu sektörde en iyi konuma gelebilmek amacıyla "çalışan" olarak nitelendirilen insan faktörüne ihtiyaç duymaktadırlar. Dolayısıyla bu durum çalışanların işletmelerde yapı taşı niteliği kazanmasını sağlamaktadır. Nitekim çalışanlar üzerinde ortaya çıkacak psikolojik veya fiziksel sorunlar direkt olarak işletmenin faaliyetine zarar vermektedir. Günümüz dünyasında çalışanların performanslarını olumsuz etkileyen, işgücünü düşüren ve işletmelerin verimliliklerine ve maliyetlerine olumsuz olarak yansıyan presenteeizm (presenteeism) ve mobbing kavramları üzerinde durulması gereken önemli konular arasında yer almaktadır. Buradan yola çıkarak bu araştırmanın amacı, çalışanların maruz kaldıkları mobbing davranışlarının presenteizm (presenteeism) üzerindeki etkisini ortaya koymak ve çalışanlarının mobbing davranışlarına maruz kalma durumları ile presenteizm (presenteeism) yaşama durumlarının demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, Karaman il merkezinde faaliyet göstermekte olan bankaların çalışanlarından 187 kişiye anket uygulanmıştır. Anket yoluyla elde edilen verilere ilişkin frekans ve yüzde analizleri, IBM SPSS Statistics 25.0 paket programı aracılığıyla yapılmıştır. Çalışanların mobbing davranışlarına maruz kalma durumlarının presenteizm (presenteeism) üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla regresyon analizi uygulanırken, çalışanların mobbinge maruz kalma durumları ile presenteizm (presenteeism) yaşama durumlarının demografik özeliklerine (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve işyerinde çalışma süresi) göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek amacıyla bağımsız örneklem T testi ve tek yönlü ANOVA testi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, çalışanların mobbing davranışlarına maruz kalma durumlarının, presenteizm (presenteeism) üzerinde düşük düzeyde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ancak çalışmada ele alınan banka çalışanlarının presenteizm (presenteeism) yaşama durumlarının cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve işyerinde çalışma süresine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılırken banka çalışanlarının mobbing davranışlarına maruz kalma durumlarının demografik özelliklerden sadece eğitim düzeyleri arasında farklılık gösterdiği, diğer özelliklere göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir.

Abstract:
People take their place in the business sector to ensure the continuity of their lives and are described as employees. Businesses also need the human factor, which is defined as an "employee", in order to maintain their continuity, to fight against tough competition conditions and to be in the best position in their sector. Therefore, this fact enables employees to have an essential position in enterprises. As a matter of fact, the psychological or physical problems that may arise on the employees directly harm the activities of the enterprise. In today's world, presenteeism and mobbing concepts, which negatively affect the performance of employees, reduce the workforce, and negatively affect the productivity and costs of businesses, are among the important issues that need to be emphasized. From this point of view, the aim of this study is to reveal the effect of mobbing behaviors that employees are exposed to on presenteeism and also to determine whether the situations of being exposed to mobbing behaviors and presenteeism of employees differ according to demographic characteristics. For this purpose, a questionnaire was applied to 187 employees of the banks operating in the city center of Karaman. Frequency and percentage analyzes of the data obtained through the questionnaire were made using the IBM SPSS Statistics 25.0 package program. While applying regression analysis to determine the effect of employees' exposure to mobbing behaviors on presenteeism, independent samples t test and and one-way ANOVA test were applied to determine whether employees' exposure to mobbing and presenteeism differ according to their demographic characteristics (gender, age, marital status, education level and working time at the workplace). As a result of the analysis, it has been determined that the exposure of the employees to mobbing behaviors has a low level of effect on presenteeism . However, it was concluded that the presenteeism status of the bank employees, which was discussed in the study, did not show a statistically significant difference according to gender, age, marital status, education level and working time at the workplace. It was also determined that the exposure of bank employees to mobbing behaviors differs only between education levels from demographic characteristics and does not differ according to other characteristics.