Hastaların kültüre duyarlı hemşirelik bakımı algısını değerlendirmeye yönelik ölçek geliştirme: Bir karma yöntem  araştırması
Developing a scale to evaluate patients' perception of culturally sensitive nursing care: A mixed method study
Yazar: AYŞEGÜL AÇIL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGİ GÜLSEVEN KARABACAK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kültürel duyarlılık = Cultural sensivity ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında, hem hemşirelerin hem de hastaların kültüre duyarlı hemşirelik bakımına ilişkin algılarını derinlemesine keşfetmek ve hastaların kültüre duyarlı hemşirelik bakımı algılarına yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında hastalar (n=20) ve hemşireler (n=14) ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve nitel aşamada elde edilen bulgular doğrultusunda ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel aşamada ise ölçek geliştirme ilkeleri rehber alınarak geliştirilen taslak ölçek 430 hastaya uygulanarak geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapıldı. Nitel verilerin analizi MAXQDA, açımlayıcı faktör analizleri ve güvenilirlik analizleri SPSS 26.0, doğrulayıcı faktör analizi çalışmaları ise AMOS 21.0 yazılımı ile gerçekleştirildi.
Bulgular: Hasta ve hemşireler ile yapılan görüşmeler sonucunda kültürü tanıma, kültürel kimliğe saygı, bakımda kültüre dayalı tercihler/davranışlar, kültüre duyarlı bakımı destekleme, kültüre duyarlı bakımı sürdürme, kültürler arası etkileşimde güven ve ön yargısız yaklaşım olmak üzere yedi tema belirlendi. 46 madde ve 7 alt boyuttan oluşan taslak ölçek açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonrasında 21 madde ve 5 alt boyuttan oluşan son halini aldı. Ölçeğin güvenilirlik analizleri sonrasında Cronbach alfa katsayısı 0,937 olarak saptandı. Ölçeğin alt boyutlarının Cronbach alfa katsayısının 0,860-0,944 arasında olduğu belirlendi.
Sonuç: Hastaların Kültüre Duyarlı Hemşirelik Bakımı Algısı Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik bakımı, kültüre duyarlı bakım, ölçek geliştirme.

Abstract:
Objective: The aim of this thesis is to explore in depth both nurses' and patients' perceptions of culturally sensitive nursing care, and to develop a valid and reliable measurement tool for evaluating patients' perceptions of culturally sensitive nursing care.
Materials and Methods: An exploratory sequential design, a type of mixed-methods design, was conducted in this study. In the qualitative phase, semi-structured interviews were applied with patients (n=20) and nurses (n=14), and scale items was created based on the findings from this phase. In the quantitative phase, the scale developed according to scale development principles was administered to 430 patients to perform validity and reliability analyses. MAXQDA was used for the analysis of qualitative data, SPSS 26.0 for exploratory factor analyses and reliability analyses, and AMOS 21.0 for confirmatory factor analyses.
Results: Interviews with patients and nurses revealed seven themes: recognition of culture, respect for cultural identity, culturally-based preferences/behaviors in care, supporting culturally sensitive care, sustaining culturally sensitive care, trust in intercultural interactions, and an unbiased approach. The scale, initially comprising 46 items and 7 sub-dimensions, was refined to its final form of 21 items and 5 sub-dimensions after exploratory and confirmatory factor analyses. The scale's reliability analysis yielded a Cronbach alpha coefficient of 0.937. The Cronbach alpha coefficients for the sub-dimensions ranged from 0.860 to 0.944.
Conclusion: The Patients' Perceptions of Culturally Sensitive Nursing Care Scale has been established as a valid and reliable measurement tool.
Keywords: Nursing care, culturally sensitive care, scale development.