Ōkubo Kōji'nin Türk dili üzerine çalışmaları
Ōkubo Kōji's works on Turkic languages
Yazar: GÜLZEMİN ÖZRENK AYDIN
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUR TEKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Dil = Language ; Japonca = Japanese language ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türk-Japon ilişkileri = Turkish-Japanese relations ; Türkoloji = Turcology

Özet:
Bu çalışmada Türklük bilimi araştırmacısı Ōkubo Kōji'nin Türk dili ve Türkçe üzerine görüşlerinin, diğer eserlerinde kullandığı Türkçe kavramların algısı ile bu algısını yansıtma biçiminin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Ōkubo Kōji'nin Türk dili, Türkçe ve Türkiye Türkçesi üzerine yazıları tezin araştırma örneklemini oluşturmuştur.
Çözümleme sonucunda, Ōkubo Kōji'nin Türk dillerinin sondan eklemeli dil ve ünlü uyumu olarak iki temel özelliğine dikkat çektiği, ayrıca Türk dilinin tarihî gelişiminde sağlam yapısı ve matematik gibi kurallı olması sebebiyle büyük değişimlere uğramadığı şeklinde düşüncesini vurguladığı tespit edilmiştir. Aralarında çok fark bulunmadığını belirttiği Türk dili lehçeleri üzerine yaptığı değerlendirmelerinde Kazan- Tatar Türkçesini önemli bir kültür ve yazı dili, Kaşgar Türkçesini klasik tarzdaki biçimini en iyi koruyabilmiş en doğudaki lehçe, Türkiye Türkçesini ise en gelişmiş Batı lehçesi olarak değerlendirdiği görülmüştür.
Tezde ayrıca, Türkiye'deki dil politikalarını takip ettiği, incelediği, bunlar hakkında görüşler oluşturduğu ve yaptığı yayınlarla bu konuları Japonya'ya ulaştırmış olduğu tespit edilmiştir. Türkiye Türkçesinde yapılan harf devrimi ve dil devrimini, Türkçenin yapısal ihtiyaçlarını karşılayan bir ihtiyaç olarak, Güneş-Dil Teorisi'ni milliyetçi bir projeye dayalı ideolojik bir girişim olarak değerlendirmiştir. Ōkubo'nun ayrıca Türkleri tanımak ve kendi halkına anlatmak amacıyla Türk kültürüne dil üzerinden yaklaştığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, geniş bir coğrafyada yaşayan Türk halklarını tanımak ve kendi halkına aktarmak için çalışmalar yapmış olan Ōkubo Kōji'nin İslam tarih ve medeniyeti araştırmacısı olmasının yanında Türklük bilimi araştırmacısı olarak da çok sayıda eser verdiği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to reveal Ōkubo Kōji's views on Turkish language and Turkish and his perception of Turkish concepts used in his works and the way he reflects this perception. For this purpose, Ōkubo Kōji's writings on Turkish language, Turkish and Turkish of Türkiye constituted the research sample of the thesis.
As a result of the analysis, it has been determined that Ōkubo Kōji draws attention to the two basic features of Turkic languages as being an agglutinative language and having vowel harmony, and explains that Turkic language has not undergone major changes due to its solid structure and its rules like mathematics in its historical development. In his evaluations on the Turkic languages, which he states that there is not much difference between. It is seen that he evaluates Kazan-Tatar Turkish as an important cultural and written language, Kashgar Turkish as the easternmost dialect that has preserved its classical form the most, and Turkish of Türkiye as the most developed Western dialect.
In the thesis, it was also determined that he followed the language policies in Türkiye, formed opinions about them and conveyed these issues to Japan through his publications. It has been observed that he evaluated the alphabet revolution and the language revolution in Turkish as a need that meets the structural needs of Turkish, and the the Sun-Language Theory as an ideological initiative based on a nationalist plan. It was also concluded that Ōkubo approached Turkish culture through language in order to recognize and introduce the Turkish people.
As a result, it is seen that Ōkubo Kōji, who tried to recognize and introduce the Turkic peoples living in a wide geography, wrote many works as a Turkic studies researcher as well as being a researcher in Islamic history and civilization.