Avrupa Konseyi standartları çerçevesinde Rusya Federasyonu'nda toplumsal cinsiyet eşitliği (1996-2022)
Gender equality in the Russian Federation within the framework of the Council of Europe standards (1996-2022)
Yazar: AYNUR GÖK
Danışman: PROF. DR. TİMUÇİN KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması, geçmişten günümüze var olan ve henüz çözülüp çözülemeyeceği bilinmeyen önemli bir sorundur. Hem ulusal hükümetler hem de uluslararası toplum, hayatın farklı alanlarında gelişmeye devam eden bu sorunu çözmeye kararlı olduklarını göstermektedir. Toplumda kadın ve erkek arasındaki eşitlik sorunu çok eskiye dayansa da bu sorun, XX. yüzyılda yükselişe geçen uluslararası kadın hareketinin mücadelesi ve Birleşmiş Milletler Örgütü'nün (BM) kuruluşunun hemen ardından başlattığı aktif çalışmaları sayesinde küresel gündemin önemli bir parçasına dönüşmüştür. BM Örgütü'nün kuruluşundan sonraki süreçte kadın erkek eşitliğinin sağlanmasıyla ilgili norm ve standartların geliştirilmesi, uluslararası iş birliğinin önemli alanlarından birisine dönüşmüştür. Bu iş birliği temelinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin yasal düzenlemesinde önemli ilerleme sağlanmıştır. Toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin uluslararası standartların çoğu, BM tarafından hazırlanmış ve kabul edilmiştir. BM Örgütü'ne ek olarak, bölgesel düzeyde de Avrupa Konseyi kuruluşundan bu yana kadın erkek eşitliğine önem vermiş ve bu alanda uluslararası standartların oluşturulmasında ve geliştirilmesinde ciddi rol almıştır. 
Uluslararası toplumun kararlı çalışmaları sonucunda günümüzde toplumsal cinsiyet eşitliğiyle ilgili etkileyici sayıda uluslararası yasal standartlar bulunmaktadır. Bununla birlikte, devletlerin uluslararası toplumsal cinsiyet eşitliği standartlarına uyum meselesi hem ulusal hem de uluslararası gündemlerde yer alan önemli tartışma konularından birisi olarak kalmaktadır. Buradan hareketle tez çalışması, Avrupa Konseyi'nin toplumsal cinsiyet eşitliği standartlarına ışık tutmakta ve bu çerçeveden, 1996 yılında Avrupa Konseyi'ne 39. üye olarak katılan Rusya Federasyonu'nun üzerine düşen sorumlulukların yerine getirilmesinde devlet politikası, iç mevzuatındaki değişiklikler ve uygulama pratiğindeki gözlemler ortaya konulmak suretiyle uyumlaştırma sürecini değerlendirmektedir. Bu temel amaç doğrultusunda ele alınan tez çalışması, toplam üç bölümden oluşmaktadır. Tez ile ortaya konulan ana sonuç, 2022 yılına kadar Avrupa Konseyi üyesi olan Rusya Federasyonu'nda uluslararası toplumsal cinsiyet eşitliği standartlarına tam uyumlaştırmanın gerçekleştirilemediğidir. Ayrıca tez, Rusya Federasyonu'nun toplumsal cinsiyet konularında perspektifinin Avrupa Konseyi ile karşılaştırması yapıldığında kısmen farklı olduğu sonucuna varmıştır.

Abstract:
Achieving gender equality is an important problem that has existed from the past to the present and is not yet known whether it can be solved. Both national governments and the international community show that they are committed to tackling this problem, which continues to evolve in different areas of life. Although the problem of equality between women and men in society dates back to ancient times, this problem has become an important part of the global agenda thanks to the struggle of the international women's movement that rose in the twentieth century and the active work of the United Nations Organization (UN) immediately after its establishment. Since the establishment of the UN, the development of norms and standards for ensuring equality between women and men has become one of the important areas of international cooperation. On the basis of this cooperation, significant progress has been made in the legal regulation of gender equality. Most international standards on gender equality have been drafted and adopted by the UN. In addition to the UN, at the regional level, the Council of Europe has been committed to equality between women and men since its establishment and has played a significant role in the formulation and development of international standards in this field.
As a result of the determined efforts of the international community, there are now an impressive number of international legal standards on gender equality. However, the issue of states' compliance with international gender equality standards remains a major topic of debate on both national and international agendas. From this point of view, the thesis sheds light on the gender equality standards of the Council of Europe and evaluates the harmonization process of the Russian Federation, which joined the Council of Europe as the 39th member in 1996, by revealing the state policy, changes in domestic legislation and observations in the practice of implementation in fulfilling its responsibilities. In line with this main objective, the thesis consists of three chapters in total. The main conclusion of the thesis is that full harmonization with international gender equality standards has not been achieved in the Russian Federation, which is a member of the Council of Europe until 2022. The thesis also concludes that the perspective of the Russian Federation on gender issues is partially different in comparison with the Council of Europe.