Ergenlerin algıladığı ebeveyn tutumu kişilik yapısı ve akademik kendini engelleme arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study about examining the relationship among adolescents'perceived parental attitude, personality characteristics andacademic self-handicapping
Yazar: GAMZE TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESRA TAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Ergenler = Adolescents ; Kendini sabotaj = Self handicapping ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn tutumunun, kişilik yapısı ve akademik kendini engelleme üzerindeki etkisini incelenmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul Küçükçekmece ilçesindeki Anadolu, İmam-Hatip ve Mesleki-Teknik Liselerine devam 240 erkek (%49,1) ve 249 kız (%50,9) lise öğrencisi oluşturmaktadır. Lise 1. sınıfa giden 114 (%23,3), lise 2. sınıfa giden 191 (%39,1), lise3.sınıfa giden 129 (%26,4), lise 4.sınıfa giden 55 (11,2)kişi bulunmaktadır. Araştırmada kişilerin cinsiyeti, yaşı, not ortalaması, alanı, sınıf düzeyi, okul türü, ailenin ortalama aylık geliri, kardeş sayısı son olarak ise anne ve babanın eğitim durumu belirlenmesi amacıyla Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Çalışmada anne-baba tutumları ile ilgili veriler Kuzgun ve Eldeleklioğlu (1993) tarafından geliştirilen Anne Baba Tutum Ölçeği, kişilik özellikleri ile ilgili veriler Bacanlı, İlhan ve Aslan (2009) tarafından geliştirilmiş Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, akademik kendini engelleme düzeyleri ile ilgili veriler Urdan ve Midgley (2001) tarafından geliştirilen ve Anlı, Taş, Güneş, Yazgı ve Sevinç (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Akademik Kendini Engelleme Ölçeği, kullanılarak toplanmıştır.
Veriler; korelasyon analizi, regresyon analizi, t testi ve tek yönlü ANOVA analizi ile incelenmiştir.
Demokratik anne-baba tutumu ile akademik kendini engelleme düzeyi arasında negatif yönlü, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki, koruyucu istekçi anne-baba tutumu ve otoriter anne baba tutumu ile akademik kendini engelleme arasında ise pozitif yönlü, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Nevrotik kişilik algısı ile akademik kendini engelleme arasında pozitif yönlü, düşük kuvvette ve anlamlı bir ilişki olduğu, buna karşın diğer tüm kişilik algıları ile akademik kendini engelleme arasında negatif yönlü, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aims to examine the effect of high school students perceived parental attitude on personality characteristics and academic self-handicapping. The sample of the study consists of 240 boys (% 49,1) and 249 girls (% 50,9) high school students who studied in "Anatolian Imam-Hatip and Vocational –Technical High Schools" in İstanbul Küçükçekmece district in 2018-2019 academic year. In the sample there are 114 (% 23,3) 1st grade students, 191 (% 39,1) 2nd grade students, 129 (% 26,4) 3rd grade students and 55 (% 11,2) 4th grade students. In the study, "Personal Information Form" is used to determine participant's gender, age, grade point average, area, grade level, school type, average monthly income of the family, and the number of siblings, and the educational status of the parents. "The Parenting Attitude Scale" which is developed by Kuzgun and Eldeleklioğlu (1993) used to collect data for parental attitudes, "Personality Test of Adjectives Scale" which is developed by Bacanlı, İlhan, and Aslan (2009) used to collect data for personality characteristics. "Academic Self Handicapping Scale" developed by Urdan and Midgley (2001) and adapted Turkish by Anlı, Taş, Güneş, Yazgı, and Sevinç (2018) is used to collect data for academic self-handicapping. The data set analyzed by correlation analysis, regression analysis, t-test, and one-way ANOVA analysis. It is found out that; there is a negative, low-level, significant relationship between democratic parental attitude and academic self-handicapping, and there is a positive, low-level, significant relationship between guardian parental attitude and authoritarian parental attitude between academic self-handicapping. It is determined that there is a positive, low-level, significant relationship between neurotic personality perception and academic self-handicapping. On the other hand, the other all personality perceptions and academic self-handicapping have a low-level, negative, and significant relationship.