Kronik böbrek yetmezliğinde göz kırpma refleksi değişiklikleri /
Yazar: HASAN HÜSEYİN KOZAK
Danışman: PROF.DR. ORHAN DEMİR
Selçuk Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
7. ÖZETSupraorbital sinirin tek taraflı olarak yüzeyel bipolar elektrotlar ile uyartılmasıve yüzeyel elektrotlar ile orbikülaris oküli kaslarından iki taraflı kayıtlanmasısonrasında elde edilebilen polisinaptik refleks Göz Kırpma Refleksi (GKR) olarakbilinir. SOS'un uyartılması ile orbikülaris oküli kaslarından elde edilen yanıtlar erkenipsilateral R1, geç bilateral R2 yanıtlarıdır. GKR'nin afferent arkını trigeminal sinirinduysal lifleri, efferent arkını ise fasiyal sinirin motor lifleri oluşturur. Klinik vepatolojik çalışmalar da, R1'in ponsta V. kranial sinirin ana duyusal çekirdeğiüzerinden, R2'nin medulla oblangatada spinal çekirdek ve V. sinir üzerindenyayıldığını ileri sürmüştür. Bu yüzden beyin sapı fonksiyonunu değerlendirmede gözkırpma refleks çalışmaları uzun yıllardır kullanılmaktadır.Kronik böbrek yetmezliği, periferik ve santral sinir sistemini, hastalığın diğersistemler üzerindeki olumsuz etkisinden, daha sık olarak etkilemektedir. KBY'deperiferik nöropati prevalansı, böbrek yetersizliğinin şiddet ve süresine bağlı olarak %10 ile % 80 arasında değişmektedir. Üreminin, toksik etkileri bilinen metabolikkomponentlerinin ve de dializ ile ilişkili metabolik değişikliklerin beyin ve beyinsapında bazı bölgelerde değişiklikler yaptığı bilinmektedir. Göz kırpma refleksçalışmaları kronik böbrek yetmezliğinde 1987'den beri santral sinir sistemifonksiyonunu değerlendirmede kullanılagelmektedir.Bu çalışmada otuzbeş hemodiyaliz otuzbeş periton diyalizi hastasında; kronikböbrek yetmezliği, hemodiyaliz ve periton diyalizinin periferik ve santral sinir sistemiüzerine etkilerini araştırmak amacıyla polinöropati ve göz kırpma refleks ölçümleriyapılarak kontrol grubu ile karşılaştırıldı.KBY olan olgular kontrol grubu ile karşılaştırıldığında R2i ve R2k yanıtlarındaanlamlı derecede uzama bulunmuştur. Ayrıca, polinöropati tespit edilen hemodiyaliz53hastalarında R2 yanıtları, polinöropati tespit edilen periton diyaliz hastalarına göre anlamlıderecede uzun bulunmuştur. R1 yanıtları etkilenmemiştir. Ekstra-aksiyal lezyonlarda R2,R1'e göre daha az duyarlıdır, fakat intra-aksiyal lezyonlarda R2 anormalliği kısa latanslıcevaplar kadar sıktır, R2 daha komplekstir ve medullanın kaudaline kadar yayılır.Dolayısıyla kronik böbrek yetmezliği olan tüm hastalarda R1'in korunmuş olup R2'lerinuzamış bulunması kronik böbrek yetmezliğinde subklinik düzeyde ekstra-aksiyaletkilenmeden çok, intra-aksiyal etkilenmenin olduğunu gösterir. Polinöropatisi olanhemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında R1 komponenti R2 değerleri ilekarşılaştırıldığında daha yüksek oranda elde edilememiştir. Bu bulgular göz kırpmarefleksinin R1 komponentinin eksteroseptif, orta çaplı myelinli A-beta lifleri iletaşındığını; R2 komponentinin ise nosiseptif, ince myelinli A-delta lifleri ile taşındığınıdestekler. Periton diyalizine giren polinöropatisi olan hastalar kontrol grubu ilekarşılaştırıldığında R1 , R2i, R2k değerleri açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır.Hemodiyalize giren polinöropatisi olan hastalar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında R1değerleri korunmuş, buna karşın R2i, R2k değerlerinde anlamlı uzama bulunmuştur. Bu dahemodiyalize giren hastalarda intra-aksiyal subklinik etkilenmenin periton diyalizine göredaha yüksek oranda olduğunu gösterir.Sonuç olarak, göz kırpma refleksi, kronik böbrek yetmezliğinde klinik olaraksessiz intra-aksiyal beyin sapı fonksiyonel anormalliklerini veya ekstra-aksiyal lezyonlarıdeğerlendirmede önemli bir yöntemdir.54

Abstract:
8. SUMMARYThe blink reflex is a polysynapthic reflex recorded bilaterally from orbicularisoculi muscles after stimulation of the supraorbital nerve unilaterally with surfaceelectrodes. The reflex consists of two components; an early ipsilateral component R1 andthe late component R2. The reflex arc of the blink reflex includes the afferents of thetrigeminal nerve sensory branches and the efferents of the facial nerve motor branches. Inclinical and pathological studies it was demonstrated that R1 is mediated via the mainsensory nucleus of the trigeminal nerve in pons, while the R2 is mediated via the spinaltrigeminal nucleus in medulla oblongata. For this reason, blink reflex has been widely usedin the evaluation of brainstem functioning.Peripheral and central nervous system is more frequently affected by chronicrenal failure than other body systems. The prevalance of peripheral neuropathy in chronicrenal failure ranges between 10-80 % correlated with the duration and degree of the renalpathology. The toxic metabolic components of uremia and metabolic changes resultedfrom dialysis are known to cause structural changes in same of the brain and brainstemregions. The blink reflex has been used to evaluate the central nervous system functioningin chronic renal failure since 1987.In order to search possible central nervous system changes that may be resultedfrom periton dialysis, hemodialysis and chronic renal failure, blink reflex and nerveconduction studies were evaluated in 35 hemodialysis and 35 periton dialysis patients.R2i and R2k responses were found to be significantly prolonged in chronicrenal failure patients as compared to these of the control group. Also, R2 responses fromhemodialysis patients in whom polyneuropathy was detected were significantly longer thanthose of the periton dialysis patients, while R1 responses were unaffected. For extraaxiallesions, R2 is less sensitive than R1 but in intraaxial lesions abnormality of R2 is as55frequent as short latency responses, the R2 being more complex and spreads to the caudalmedulla. Hence, in chronic renal failure patients sparing of the R1 and prolongation of theR2 indicates a subclinical intraaxial involvement. In a higher percent of dialysis patientswith polyneuropathy, the R1 component could not be elicited when compared with the R2results. Results indicate that R1 component of the blink reflex is conveyed by extroceptive,middle myelinated A beta fibers , while the R2 component is conveyed by nociceptive,small myelinated A delta fibers. Periton dialysis patients with polyneuropathy did notshow any significant difference from controls with regard to the R1, R2i and R2k values.R1 values of the hemodialysis patients with polyneuropathy were found to be withinnormal range while R2i and R2k values of these patients were significantly prolongedwhen compared to controls; suggesting that intraaxial subclinical involvement is morefrequently seen in this patient group.In conclusion, the blink reflex appears to be a useful laboratory investigationtool to determine subtle intra and extra-axial brainstem involvement in patients withchronic renal failure.56