Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatarak tedavi gören hastalarda sigarayı bırakma müdahalelerinin uzun dönem sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of long-term results of smoking cessation interventions of patients which are treated in services of the Recep Tayyip Erdoğan University Education and Research Hospital
Yazar: ESİN BİLGİN KONYALIHATİPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK KARADOĞAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Sigara kullanımının birçok hastalığın nedeni veya seyri üzerine olumsuz etkileri olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçektir. Sigara kullanımının topluma getirdiği ekonomik yük, sigara bağımlılığı ile mücadele konusunda sistematik yaklaşımların geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Sigara kullanımının önüne geçmek, sigara bağımlılığını azaltmak için ülkemizde sosyal hayata entegre edilen yasaklar ve düzenlemeler mevcuttur. Bunların yanında sağlık sistemi içinde sigara bırakma poliklinikleri aracılığı ile uzmanlaşmış sigara bırakma müdahaleleri yapılmaktadır. Hastane ortamında sağlık çalışanları aracılığı ile yapılan müdahalelerde hastanede yatarak tedavi almakta olan hastaların hedeflenmesi sigara bırakma mücadelesinde başarı olasılığını arttırmaktadır. Yatarak medikal destek almakta olan hastanın içinde bulunduğu fiziksel ve psikolojik ortam sigara bırakma konusunda motivasyon oluşturmaktadır. Sigara bırakma müdahalesinin 'hasta' olan bireye yapılması ikna ediciliği arttırmaktadır. Hastalara sağlanan desteğin taburcu olduktan sonra da 'gerçek yaşam koşullarında' devam edilmesi sigara bırakmayı oldukça mümkün kılacaktır. Dünya genelinde hastanede yatarak tedavi almakta olan hastalara yönelik sigara bırakma müdahalelerinin örnekleri bulunmaktadır. Bu çalışmadaki amacımız hastanede yatarak tedavi almakta olan hastalara yönelik sigara bırakma müdahalesinin başarısını ülkemizde de uygulamalı örneğini göstermektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda COVID-19 dışında çeşitli sebeplerle 20.10.2021 ile 20.03.2022 tarihleri arasında Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi yataklı servislerinde yatarak tedavi gören hastalar incelendi. Aktif sigara kullanan hastalara yattıkları serviste yatak başı vizitlerde sigara bırakma müdahalesi uygulandı. Hastaların iletişim bilgileri kaydedilerek taburcu olduktan sonra telefon aramaları ile bir yıl boyunca takiplerine devam edildi. Tüm hastalar sigara bırakma müdahalenin yanında, taburcu olduktan sonra sigara bırakma polikliniğine davet edildi. Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalara farmakolojik tedavi desteği sağlandı ve takiplerine yine bir yıl boyunca devam edildi. Bir yılın sonunda sigara bıraktığını beyan eden hastalar ekshale
6
karbonmonoksit (CO) düzeyinin ölçümü için sigara bırakma polikliniğine davet edilmişlerdir. Ekshale CO düzeyinin ölçümü ile hastaların sigara bıraktıkları biyokimyasal olarak da doğrulanmıştır. Çalışmamızda sigara bırakma konusunda yatarak tedavi almakta olan hastalara yönelik yapılan müdahalelerin uzun dönem sonuçları ve sigara bırakma üzerindeki etkili faktörler incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 183 hastanın %68,8'i dahili branş servislerinde yatmakta iken %31,1'i cerrahi branş servislerinde yatmakta idi. Hastanede yatarak tedavi alma nedenlerine bakıldığında hastaların %35'inin pulmoner hastalık nedeniyle, %29'unun metabolik hastalık nedenli, %19'unun cerrahi nedenli ve %17'sinin malignite nedenli hastanede yatarak tedavi almakta olduğu saptandı. Ek hastalıklarına bakıldığında en sık görülenler kardiyovasküler, pulmoner ve metabolik hastalıklardı. Hastalardan 65'i taburcu olduktan sonra sigara bırakma polikliniğine başvurmuş olup tüm hastaların takipleri telefon aramaları ile bir yıl boyunca sürdürülmüştür. Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda sigara bırakma oranı %48,3 iken sigara bırakma polikliniğine başvurmayarak telefon aramaları ile takip edilen hastaların sigara bırakma oranı %46,6 olmuştur. Hastaların bir yılın sonunda acil servise ve aile hekimine başvurma sayılarına bakıldığında sigara bırakmayan hastaların daha fazla acil servise ve aile hekimine başvurduğu görülmüş ve bu istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p <0.001).
Takiplerde sigara içmeye devam eden hastaların günde içtikleri sigara adeti ile acil servise ve aile hekimine başvurma sayıları arasında yapılan korelasyon analizinde günde içilen sigara adeti ile acil servis ve aile hekimine başvuru arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki saptanmıştır (p <0.001). Bir günde ortalama daha fazla sigara içen bireyin sağlık kuruluşlarına daha fazla başvurduğu görülmüştür (korelasyon kat sayısı acile başvuru için r:0.678, aile hekimine başvuru için r: 0.498).
Çalışmamızda yaptığımız analizlerde hastaların anksiyete yaşamaları ile sigara bırakmaları arasındaki istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuş ve sigara bırakan grupta anksiyete varlığı olan hasta oranı sigara bırakamayan gruba göre daha az görülmüştür (p:0.024). Sigara bırakan hastalardan nikotin bandı kullanımlarına bakıldığında, 15 mg nikotin bandı verilen dolayısıyla düşük düzeyde nikotin bağımlılığı olan hastaların, 25 mg nikotin bandı başlanan orta yüksek düzeyde nikotin bağımlılığı olan hastalara göre sigara bırakma başarısı daha yüksek ve istatistiksel olarak da anlamlı bulunmuştur (p:0,036).
7
Sonuç:
Hastanede yatarak tedavi almakta olan hastalara yönelik sigara bırakma müdahalelerini ve taburcu olduktan sonraki bir yıllık takiplerini içeren çalışmamızda sigara bırakma başarısı tüm çalışma popülasyonda %47,2 olmuştur. Sigara bırakamayan hastalar sigarayı bırakan hastalara nazaran acil servise ve aile hekimine daha sık başvurmaktadır. Bu başvuru sayısını düşürmede sigara bırakma konusunda gerçek yaşam koşullarında başlatılacak müdahalelerin ve sıkı takipler ile müdahalelerin sürdürülmesinin etkin bir yöntem olduğunu göstermektedir. Bu tür müdahalelerin yeni çalışmalarla desteklenmesi ve kapsamının genişletilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: yatan hasta, sigara bırakma, takip, farmakolojik destek

Abstract:
Objective: It is a scientifically proven fact that smoking is the cause or facilitating factor of many diseases. The economic burden of smoking on society reveals the necessity of developing systematic approaches to combat smoking addiction. There are prohibitions and regulations integrated into social life in our country in order to prevent smoking and reduce smoking addiction. In addition to these, specialized smoking cessation interventions are carried out through smoking cessation outpatient clinics within the health system. In the interventions made by healthcare professionals in the hospital environment, targeting patients who are receiving inpatient treatment in the hospital increases the probability of success in the fight to quit smoking. The physical and psychological environment of the patient receiving medical support in an inpatient setting motivates him or her to quit smoking. Making the smoking cessation intervention to the 'sick' individual increases the persuasiveness. Continuing the support provided to patients in 'real life conditions' after discharge will make it quite possible to quit smoking. There are examples of smoking cessation interventions for inpatients around the world. Our aim in this study is to show a practical example of the success of smoking cessation intervention for patients receiving inpatient treatment in our country.
Materials and Methods: In our study, patients who were hospitalized in the inpatient services of Rize Recep Tayyip Erdoğan University Training and Research Hospital between the date of 20.10.2021 and 20.03.2022 for various reasons other than COVID-19 were examined. Smoking cessation intervention was applied to active smokers during bedside visits in the ward. The contact information of the patients was recorded and their follow-up was continued for one year with phone calls after they were discharged. All patients were invited to the smoking cessation outpatient clinic after discharge, in addition to the smoking cessation intervention. Patients who applied to the smoking cessation outpatient clinic were provided with pharmacological treatment support and their follow-up continued for one more year. Patients who declared that they quit smoking at the end of one year were invited to the smoking
9
cessation outpatient clinic for the measurement of exhaled CO (carbon monoxide) level. With the measurement of the exhaled CO level, it was also chemically confirmed that the patients quit smoking. In our study, the long-term results of interventions for patients receiving inpatient treatment for smoking cessation and the factors affecting smoking cessation were examined.
Results: Of the 183 patients included in the study, 68.8% were hospitalized in internal branch services, while 31.1% were hospitalized in surgical branch services. Considering the reasons for inpatient treatment, 35% of the patients were hospitalized for pulmonary disease, 29% for metabolic disease, 19% for surgery, and 17% for malignancy. Considering the comorbidities, the most common ones were cardiovascular, pulmonary and metabolic diseases. 65 of the patients applied to the smoking cessation outpatient clinic after discharge, and the follow-up of all patients was continued for one year with phone calls. While the rate of smoking cessation was 48.3% in patients who applied to the smoking cessation outpatient clinic, the rate of smoking cessation was 46.6% in the patients who did not apply to the smoking cessation outpatient clinic and were followed up by phone calls. Considering the number of patients who applied to the emergency department and family physician at the end of one year, it was seen that patients who did not quit smoking applied more and this was statistically significant (p <0.001).
In the correlation analysis between the number of cigarettes smoked per day and the number of applications to the emergency department and the family physician of the patients who continued to smoke during the follow-ups, a strong correlation was found between the number of cigarettes smoked per day and the number of applications(p <0.001), and it was seen that as the number of cigarettes consumed per day by patient increases, the application to the health services by patient increases. (correlation coefficient r: 0.678 for emergency admission, r: 0.498 for family physician referral).
In the analyzes we conducted in our study, a statistically significant relationship was found between the patients' anxiety and their smoking cessation, and it was observed that patients who quit smoking experienced less anxiety (p:0.024). Among the patients who applied to the smoking cessation outpatient clinic, 15 mg nicotine patch was given to those with low level of addiction according to Fagerström Dependence Level, and 25 mg nicotine patch to those with moderate and high level of addiction.
10
Considering the nicotine patch usage among patients who quit smoking, the smoking cessation success of the patients given 15 mg nicotine patch was found to be higher and statistically significant (p:0.036).
Conclusion:
In our study, which included smoking cessation interventions for patients receiving inpatient treatment and one-year follow-up after discharge, the success of smoking cessation was 47.2% in the entire population. Patients who cannot quit smoking apply to health institutions more frequently than patients who quit smoking. This shows that the interventions to be initiated in real-life conditions and the continuation of the interventions with strict follow-up on smoking cessation are a cost-effective method in reducing the number of applications. Such interventions need to be supported by new studies and their scope should be expanded.
Keywords: inpatient, smoking cessation, follow-up, pharmacological support