Sermaye kaçışının yaşanmasında vergi politikasının belirleyici rolü: Türkiye örneği
The determining role of the tax policy in experiencing capital flight: Turkish case
Yazar: BİROL KARAKURT
Danışman: PROF.DR. AHMET ULUSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Sermaye kaçısı, uzun bir tarihi olan ve birçok ülkede ekonomik ve politik krizlere eslik eden birfenomendir. Literatürde, sermaye kaçısı üzerinde uzlasılmıs bir tanımı olmadıgı gibi dogası geregiölçülmesi de problemlidir. Tanımlanmasından ölçülmesine kadar bir dizi probleme isaret edensermaye kaçısının bir çok nedeni olmasına ragmen, temelde yükselen ekonomik ve politikbelirsizliklere cevap olarak nitelendirilir. Ülke vergi tabanlarında asınmaya sebebiyet verensermaye kaçısı, potansiyel büyümenin sınırlanması anlamındadır. Bu yüzden, öncelikle sermayekaçısını engellemenin etkin kurumlar ve politika unsurlarına sahip basarılı bir ekonomiye baglıoldugu açıktır.Ekonomik ve politik istikrarın oldugu ülkelere önemli miktarda sermaye girisi gerçeklesirken,istikrarsızlıkların oldugu ülkelerden ise sermaye çıkısları yasanmaktadır. Bu baglamda, 1997yılında Asya ülkelerinin yasadıgı kriz sermaye hareketlerinin özellikle de sermaye kaçısının, nederece yıkıcı olabilecegini görmek açısından önemlidir. Bu durum, Türkiye'nin yasadıgı krizlerinaçıklanmasında sermaye kaçıslarının rolünün arastırılmasına neden olmustur. Türkiyeekonomisinin dününe iliskin bir perspektif sermaye kaçısının arkasındaki politika setini anlamayaimkan verebilir. Diger ülke örneklerinde oldugu gibi, Türkiye'de de zayıf kamu mali sistemininekonomideki kırlganlıkları artırdıgı, potansiyel sermaye kaçısları için tesvik edici nitelikte olduguifade edilebilir. Bu baglamda, zayıf kamu mali sistemi bütçe açıkları ve yüksek dıs borç aracılıgıylavergi artısı beklentisine, dolayısıyla sermaye kaçısına neden olur.Çalısmanın amacı, Türkiye de vergilemeye iliskin islemlerin sermaye kaçısını açıklama gücünütahmin etmektir. Bu amaçla birinci olarak, Türkiye için Dünya bankası yöntemine göre sermayekaçısı hesaplanmıstır. Ikinci olarak, çalısmanın hipotezine uygun olarak vergi ve vergi artısıbeklentisinin sermaye kaçısını açıklayıp açıklamadıgı en küçük kareler ve stepwise yöntemine göretahmin edilmistir. Türkiye örneginde özellikle, yüksek dıs borç artısının yükselttigi vergi artısıbeklentisinin sermaye kaçısını açıklamada önemli bir belirleyen oldugu tespit edilmistir. Vergietkisini yansıtan marjinal gelir ve kurumlar vergisi oranındaki artıs ise stepwise yöntemine göresermaye kaçısının açıklayanları olarak ortaya çıkmıstır.

Abstract:
Capital flight is a phenomenon that has a long history, and has accompanied the economic andpolitical crises in various countries. Besides the fact that, in the literatüre there is no consensus overthe defination of capital flight it is difficult to measure it because of its nature. Although, there havebeen a lot of reasons of capital flight that signals several problems from its defination tomeasurement accelerating it can be defined as a respond to the domestic economic and politicaluncertainties. Capital flight causes the reduction on national tax base as a result, it restrictspotantial growth. Thus, the primary condition for preventing capital flight is clearly a thrivingeconomy with effective institutions and sound policy fundamentals.While capital inflows in significant amount to the countries economic and political stabilityrealize, it is observed that capital outflows from the countries which have unstable conditions havebeen experienced. In this regard, Asian crisis in 1997 constitutes an important experience to seehow it would be destructive of capital movements, especially capital flight. This case has caused tothe investigation of the role of capital flight in the Turkish crises. A perspective about Turkey?shesternal economic profile can lead to understand polictical system on the the back side of capitalflight. As in the other countries? cases, the weak public financial structure of Turkey raises theeconomic fragility and promote the potantial capital flight. In this context, weak public financialstructure causes to expectations of tax rises, which leads to capital flight, via budget defifits andhigh foreign debt.The aim of the study, is to estimate the effects of taxation on the capital flight in Turkey. In thisrespect, firstly capital flight is measured by World Bank method. Secondly, whether if theexpectation of tax and tax raise would explain the capital flight in accordance with study?shypothesis is tested by the least square and stepwise method. Especially in Turkish case, theexpectation of tax raise which the high foreign debt accelerating is observed as a fundementalfactor to explain the capital flight. Increase in marginal income and corporate tax rates whichreflect the tax effects have comen up as the explanations of capital flight in stepwise method.