Menoraji hastalarında vasküler tonusun değerlendirilmesi
Evaluation of vascular tone in menorrhagia patients
Yazar: ZEYNEP GÜÇTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA RAİKA KIRAN
Malatya Turgut Özal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Anormal uterin kanama (AUK) jinekoloji polikliniklerine en sık başvuru nedenleri arasında yer alan ve kadınların yaşam kalitesini/üretkenliğini azaltan önemli bir sağlık sorunudur. AUK'nin bir türü olan menoraji, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %30'unu etkileyen ve menstrüel kan kaybının 80 mL'nin üzerinde olduğu ağır adet kanamasıdır. Normal bir uterin kanama süreci, endometriyal kanamanın kontrolü, doku rejenerasyonunun oluşumu ve adet kanamasının zamanında kesilmesini gerektirir. Bu süreçlerin sağlıklı biçimde tamamlanması için ilk olarak spiral arteriyollerin vazokonstriksiyonu meydana gelmelidir. İkinci olarak hasarlı vaskülatürün onarımı da dahil olmak üzere etkili bir hemostatik yanıt oluşmalıdır. Son olarak da soyulmuş bazal endometriyumun uygun şekilde epitelizasyonu gerçekleşmelidir. Bu süreçlerin herhangi birinde yaşanılacak aksaklık menoraji durumunun ortaya çıkmasına sebebiyet verebilir. Apelin'in endotelyal apelin reseptörü (APJ)'ye bağlanması, nitrik oksit ve prostasiklin gibi vazodilatatörlerin salınımını artırarak vazodilatasyona yol açmaktadır. Apelin'in düz kas APJ'sine bağlanması sonucu, α1-adrenoseptör (α1-AR) ile Ca2+ ile aktive edilen K+ kanalı (BKCa) etkileşimi, vasküler düz kasın APJ kaynaklı kasılmasını teşvik etmektedir. Tüm bu bilgiler ışığında planlanan bu tez çalışmasında menoraji tanılı hastalarda vasküler tonusun düzenlenmesini sağlayan vazodilatasyon ve vazokonstriksiyon üzerine etkili parametrelerin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya menoraji şikayeti ile Malatya Turgut Özal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran 44 hasta ve herhangi bir hastalığı bulunmayan 44 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Gönüllülerden alınan kan örneklerinde, apelin, nitrik oksit, prostasiklin ve norepinefrin düzeyleri ile rutin biyokimyasal analizler yapıldı. 
Çalışmamız sonucunda vazodilatasyon üzerinde etkili olan prostasiklin ve nitrik oksit düzeylerinde hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi (p>0.05). Vazokonstriksiyon üzerine etkili olan apelin ve noradrenalin düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ve düşük bulundu (p<0.05). Sonuç olarak, menorajinin patofizyolojisinde, apelin ve norepinefrin düzeylerine bağlı olarak spiral arteriyollerin etkin vazokonstriksiyonun sağlanamamasının etkili olabileceği düşünülmekte ve bu konu hakkında daha kapsamlı çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Abnormal uterine bleeding (AUB) is an important health problem that is among the most common reasons for admission to gynecology outpatient clinics and reduces women's quality of life/productivity. Menorrhagia, a type of AUB, is heavy menstrual bleeding that affects 30% of women of reproductive age and causes menstrual blood loss above 80 mL. Anormal uterine bleeding process requires control of endometrial bleeding, the occurrence of tissue regeneration and timely cessation of menstrual bleeding. For these processes to occur, vasoconstriction of the spiral arterioles must first occur. Second, an effective hemostatic response must occur, including repair of damaged vasculature. Finally, appropriate epithelialization of the denuded basal endometrium must occur. Failure in any of these processes may cause menorrhagia to occur. Binding of apelin to the endothelial apelin receptor (APJ) leads to vasodilation by increasing the release of vasodilators such as nitric oxide and prostacyclin. As a result of apelin binding to the smooth muscle APJ, the interaction of α1-adrenoceptor (α1-AR) and Ca2+-activated K+ channel (BKCa) promotes APJ-induced contraction of vascular smooth muscle. In this thesis study, planned in the light of all this information, it was aimed to investigate the effective parameters on vasodilation and vasoconstriction that regulate vascular tone in patients diagnosed with menorrhagia. 44 patients who applied to Malatya Turgut Ozal University Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinic with complaints of menorrhagia and 44 healthy volunteers without any disease were included in the study. Apelin, nitric oxide, prostacyclin and norepinephrine levels and routine biochemical analyzes were performed on blood samples taken from volunteers.
As a result of this study, no statistically significant difference was observed between the patient and control groups in the levels of prostacyclin and nitric oxide, which are effective on vasodilation (p>0.05). Apelin and noradrenaline levels, which are effective on vasoconstriction, were found to be statistically significant and lower in the patient group than in the control group (p<0.05). As a result, it is thought that the inability to provide effective vasoconstriction of spiral arterioles, depending on apelin and norepinephrine levels, may be effective in the pathophysiology of menorrhagia, and more comprehensive studies on this subject are recommended.