Adıyaman ili Desni ilçesi içme kullanma sularındaki nitrat kirliliğinin değerlendirilmesi
Assessment of nitrate pollution in drinking water of Besni istrict of Adıyaman province
Yazar: ABUZER ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. GÜZEL YILMAZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
İçme ve kullanma suyunda nitrat bulunması, özellikle yüksek konsantrasyonlarda, sağlık açısından ciddi riskler taşıyabilir. Nitrat, doğal olarak toprakta bulunan ve gübreler, insan ve hayvan atıkları gibi kaynaklardan suya karışabilen bir bileşiktir. Nitratın su kaynaklarına karışması genellikle tarım faaliyetlerinden, endüstriyel deşarjlardan ve sızıntılardan kaynaklanır.
Birçok ülke, içme suyu için belirli nitrat sınır değerleri belirlemiştir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve birçok ülkenin içme suyu standartları, nitrat için maksimum sınır değeri 50 mg/L olarak belirlemiştir. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), içme suyundaki nitrat seviyesi için maksimum kontaminant seviyesini 45 mg/L olarak belirlemiştir. İçme ve kullanma suyundaki nitrat kirliliği, toplum sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle, nitrat kirliliğini önlemek ve kontrol altında tutmak için gerekli önlemler alınmalı ve su kaynakları düzenli olarak izlenmelidir.
Bu çalışma Adıyaman Besni ilçesinin köylerinde içme kullanma sularından alınan numunelerin sonuçları değerlendirilerek suda bulunması arzulanmayan maddelerden olan nitrat düzeyini belirlemek, kaynağını tespit etmek ve giderecek yöntemler geliştirmek amacıyla yapılmıştır.
Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucunda içme kullanma sularında nitrat varlığı 51.88 ile 80.08 mg/L arasında bulunmuştur. Sağlık Bakanlığı 25730 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmelik'e uygun olmadığı tespit edilmiştir. Kirlilik kaynağı olarak kullanılan azotlu gübreler, yağmur veya sulama suyu ile toprağa sızarak yer altı ve yer üstü sularına karışması. Kullanılan hayvan gübreleri ve diğer organik gübrelerden yer altı ve yer üstü sularına nitrat sızıntısı olduğu. Fosseptik çukurları ve çöp toplama alanlarından nitratların yer altı ve yer üstü sularına sızmasına neden olduğu. Hayvan çiftlikleri ve diğer hayvan üretim tesislerinde atıkların uygun şekilde yönetilmemesi, yer altı ve yer üstü sularına nitrat karışmasına sebep olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
The presence of nitrate in drinking and utility water, especially in high concentrations, can pose serious health risks. Nitrate is a compound that is naturally found in soil and can mix into water from sources such as fertilizers, human and animal waste. Nitrate mixing into water resources is usually caused by agricultural activities, industrial discharges and leaks.
Many countries have set specific nitrate limit values for drinking water. The World Health Organization (WHO) and many countries' drinking water standards have set the maximum limit value for nitrate as 50 mg/L. The US Environmental Protection Agency (EPA) has set the maximum contaminant level for nitrate in drinking water as 45 mg/L. Nitrate pollution in drinking and utility water poses a serious threat to public health. Therefore, necessary precautions should be taken to prevent and control nitrate pollution and water resources should be regularly monitored.
This study was conducted to determine the level of nitrate, which is an undesirable substance in water, by evaluating the results of samples taken from drinking and utility water in the villages of Adıyaman Besni district, and to develop methods to eliminate it.
As a result of the analyses and evaluations, the presence of nitrate in drinking water was found to be between 51.88 and 80.08 mg/L. It was determined that it was not in compliance with the Regulation on Water Intended for Human Consumption published in the Official Gazette numbered 25730 of the Ministry of Health. Nitrogenous fertilizers used as a pollution source seep into the soil with rain or irrigation water and mix with groundwater and surface water. Nitrate leaks into groundwater and surface water from animal manure and other organic fertilizers used. Septic tanks and garbage collection areas cause nitrates to leak into groundwater and surface water. It is understood that improper management of waste in animal farms and other animal production facilities causes nitrate to mix with groundwater and surface water