ENTROPİ Tabanlı OCRA ve EATWİOS yöntemleri ile Türk bankacılık sektörünün karşılaştırmalı verimlilik analizi
Comparative efficiency analysis of Turkish banking sector with ENTROPİ Based OCRA and EATWIOS methods
Yazar: ARİF ÇİLEK
Danışman: DOÇ. DR. ALPER KARAVARDAR
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; EATWIOS = EATWIOS ; Ekonomik verimlilik = Economic efficiency ; Entropi = Entropy ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Verimlilik = Productivity ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
Finansal sistemin en önemli kurumlarından biri olan bankalar, fon fazlası olan ekonomik ünitelerden topladıkları fonları, fon ihtiyacı olan ekonomik ünitelere yönlendirerek aracılık görevini üstlenmektedir. Bankacılık kesiminin aracılık fonksiyonunun gelişerek ekonomik büyümenin sağlanması ülke ekonomileri açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle finansal sistem içerisinde stratejik bir konumda olan bankaların finansal verimliliklerinin ölçülmesi büyük bir önem arz etmektedir.
Bu çalışmada Türkiye'de faaliyette bulunan 23 bankanın 2009-2019 döneminde finansal verimliliklerinin çok kıstaslı karar verme teknikleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan kıstaslar, karar verici olarak seçilen konunun paydaşları akademisyenler ve bankacıların uzman görüşleri doğrultusunda Entropi tekniği yardımıyla belirlenmiştir. Çalışmaya dâhil edilen 43 adet kıstas 6'ya indirgenerek 3'ü girdi faktörü, 3'ü de çıktı faktörü olarak analizlerde kullanılmıştır.  "Öz Kaynaklar / Toplam Aktifler", "Toplam Mevduat / Toplam Varlıklar" ve "Likit Aktifler / Mevduat + Mevduat Dışı Kaynak" kıstasları girdi faktörleri olarak, "Toplam Krediler/Toplam Mevduat", "Vergi Öncesi Kar/Toplam Aktifler" ve "Özel Karşılıklar Sonrası Net Faiz Geliri/Toplam Varlıklar" kıstasları çıktı faktörleri olarak modele dâhil edilmiştir. Kullanılan kıstasların ağırlık ölçüleri Entropi tekniği ile hesaplanmıştır. Daha sonra OCRA ve EATWİOS teknikleriyle karşılaştırmalı verimlilik analizi yapılmıştır. 
Analiz sonucunda, 2009-2019 döneminde verimliliği en yüksek olan kamu bankasının Ziraat Bankası, özel bankanın Fibabanka ve yabancı bankanın Deutsche Bank, verimliliği en düşük olan kamu bankasının Halk Bank, özel bankanın Turkish Bank, yabancı bankanın da Turkland Bank ve Türk bankacılık kesiminde yabancı sermayeli bankaların verimliliğinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Analiz sonucunda ulaşılan bulguların Türk bankacılık kesiminin finansal verimliliğine katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Banks, one of the most important institutions of the financial system, undertake the task of intermediation by directing the funds they collect from the economic units with surplus funds to the economic units in need of funds. Ensuring economic growth by developing the intermediary function of the banking sector is very important for national economies. For this reason, it is of great importance to measure the financial efficiency of banks, which are in a strategic position in the financial system.
In this study, it is aimed to evaluate the financial efficiency of 23 banks operating in Turkey in the period of 2009-2019 with multi-criteria decision making techniques. The criteria used in the study were determined with the help of the Entropy technique in line with the expert opinions of the academicians and bankers, the stakeholders of the subject chosen as decision makers. The 43 criteria included in the study were reduced to 6, and 3 were used as input factors and 3 as output factors. "Equity / Total Assets", "Total Deposits / Total Assets" and "Liquid Assets / Deposits + Non-Deposit Resources" as input factors, "Total Loans/Total Deposit", "Profit Before Tax/Total Assets" and "Special Net Interest Income/Total Assets After Provisions" criteria are included in the model as output factors. The weight measures of the criteria used were calculated by the Entropy technique. Then, comparative efficiency analysis was made with OCRA and EATWIOS techniques.
As a result of the analysis, the public bank with the highest efficiency in the period of 2009-2019 was Ziraat Bank, the private bank Fibabanka and the foreign bank Deutsche Bank, the public bank with the lowest efficiency Halk Bank, the private bank Turkish Bank, the foreign bank Turkland Bank and It has been determined that the efficiency of foreign banks in the Turkish banking sector is higher.
It is thought that the findings obtained as a result of the analysis will contribute to the financial efficiency of the Turkish banking sector.