Celâleddin Ezine'nin hayatı, eserleri ve sanat anlayışı
Celaleddin Ezine's life, works and art understanding
Yazar: SILA KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM ŞERMET
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Celâleddin Ezine Cumhuriyet dönemi yazarlarından biridir. 29 Nisan 1899'da Sakız Adası'nda dünyaya gelmiş, 6 Ocak 1972'de İstanbul'da vefat etmiştir. Mehmet Memduh Bey ile Mediha Hanım'ın ilk çocuğudur. Annesi Mediha Hanım'dan dolayı, aynı zamanda şair Mehmet Nazım Paşa'nın torunu ve Nazım Hikmet'in de kuzenidir. Köklü kültüre sahip bir ailenin üyesi olan Celâleddin Ezine, Galatasaray Lisesi'ne kaydolduktan bir müddet sonra ailesi tarafından eğitim için Almanya'ya gönderilmiştir. Yazın hayatına eğitim için gittiği Almanya'da Almanca yazılar yazarak başladığı bilinmektedir. Bir dönem Selanik Bankası'nda memurluk görevinde bulunmuş, fakat daha sonra kendi matbaasını kurarak yazı işleriyle uğraşmıştır. Ticaret, ekonomi, siyaset, edebiyat ve sanat gibi konularla yakından ilgilenmiştir. Ancak tiyatroya duyduğu ilgi bunların ötesindedir. 1938'de yayımladığı ilk tiyatro eseri Yakup ve Ötekiler'dir. Bir rüya oyunu olan bu eserden sonra, sırasıyla Bir Misafir Geldi, Amerika Mektupları ve Harp İçinde Avrupa adlı eserlerini de yayımlamıştır. Celâleddin Ezine bu dört eserinin yanı sıra Cumhuriyet, Tasviri Efkâr, Tanin, Hergün, Hürses, Gün, Yeni Sabah; İnsan gibi çeşitli gazete ve dergilerde edebî ve siyasi nitelikli yazılar yayımlamış, Almanca ve Fransızcadan Türkçe'ye tercümeler yapmıştır. Ayrıca Hasan Tanrıkut ile birlikte Hamle dergisinin çıkarılmasına öncülük etmiştir. 1940 yılının Ağustos- Aralık ayları arasında yalnızca beş sayı çıkan ve amacı uluslararası bir yazar yetiştirmek olan bu dergide, "Anafartalar", "Memo'nun Pasaportu" olmak üzere iki hikâyesi ve "Hazret-i Mevlâna" adında bir şiiri de bulunmaktadır. 1941 yılında yayımladığı "Danimarka Prensi Hamlet" başlıklı yazısıyla Hamlet tartışmalarının başlamasına neden olmuştur. 1940'lı yıllarda edebiyat ortamlarında adından sıkça söz ettiren Celâleddin Ezine, bu yıllardan sonra görünürlüğünü kaybetmiş olmasına rağmen bugün hâlâ edebiyatımız için önemli bir isimdir. Bu nedenle çalışmanın amacı Celâleddin Ezine'yi bütün yönleriyle ortaya koymaktır. Bu amaçla da çalışma yazarın hayatı, eserleri ve sanat anlayışı olmak üzere üç ana bölüme ayrılmıştır.

Abstract:
Celâleddin Ezine is one of the writers of the Republican period. He was born on April 29, 1899 in Chios and died on January 6, 1972 in Istanbul. He was the first child of Mehmet Memduh Bey and Mediha Hanım. Because of his mother Mrs. Mediha, he was also the grandson of the poet Mehmet Nazım Pasha and the cousin of Nazım Hikmet. Celâleddin Ezine, a member of a family with a deep-rooted culture, was sent to Germany for education by his family some time after he enrolled in Galatasaray High School. It is known that he started his literary life by writing in German in Germany where he went for education. He worked as a clerk at the Bank of Thessaloniki for a while, but then he established his own printing house and engaged in writing. He was closely interested in subjects such as trade, economy, politics, literature and art. However, his interest in theater goes beyond these. His first theater work published in 1938 was Jacob and the Others. After this work, which is a dream play, he published Bir Misafir Geldi, Amerika Mektupları and Harp İçinde Avrupa, respectively. In addition to these four works, Celâleddin Ezine published literary and political articles in various newspapers and magazines such as Cumhuriyet, Tasviri Efkâr, Tanin, Hergün, Hürses, Gün, Yeni Sabah and İnsan, and translated from German and French into Turkish. He also pioneered the publication of Hamle magazine together with Hasan Tanrıkut. Between August and December 1940, only five issues were published in this magazine, whose aim was to train an international writer. He also published two stories, "Anafartalar" and "Memo'nun Pasaportu", and a poem titled "Hazret-i Mevlâna". In 1941, with his article titled "Hamlet, Prince of Denmark", he caused the Hamlet debates to begin. Celâleddin Ezine, who was frequently mentioned in literary circles in the 1940s, is still an important name for our literature today, although he lost his visibility after these years. For this reason, the aim of this study is to reveal Celâleddin Ezine in all aspects. For this purpose, the study is divided into three main sections: the author's life, his works and his understanding of art.