Stabil KOAH olgularında, klinik parametrelerin  ve tedavide kullanılan inhaler ilaçların, tedavi uygulamasına uyumu gösteren ölçekler ile birlikte değerlendirilmesi
Evaluation of clinical parameters and inhaler drugs used in treatment along with scales indicating compliance with treatment practice in stable COPD cases
Yazar: HİLAL SAYMA
Danışman: PROF. DR. MEHMET SİNAN ERGİNEL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Bu çalışma, stabil dönem KOAH hastalarında  inhaler tedaviye uyumun klinik ve demografik özellikler ile ilişkisini, İlaç Uyum Bildirim Ölçeği (İUBÖ) ve Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği-8 (MTU-8) kullanarak değerlendirmeyi amaçlayan kesitsel bir çalışmadır. Aynı zamanda bu çalışmada, KOAH'ta olduğu gibi diğer kronik hastalıklarda da tedaviye uyumu değerlendiren  iki ölçeğin birbirleriyle olan ilişkisinin ve uyumluluğunun belirlenmesi hedeflendi. Stabil dönem toplam 110 KOAH hastasına inhaler ilaç uyumunu gösteren İUBÖ ve MTU-8 uygulandı ve hastaların CAT, mMRC skorları ile birlikte demografik ve klinik diğer parametreleri araştırmacı tarafından yapılan bir anket ile kaydedildi. Hastalarda MTU-8 ölçeği ile değerlendirilen inhaler ilaç uyumunda, yaşın (yıl) (p=0.020)  ve aktif sigara kullanımının (p=0.020) ilaç uyumuna etkisi olduğu görüldü. Hastaların İUBÖ ile değerlendirilen inhaler ilaç uyumlarında ise herhangi bir sosyodemografik-klinik özelliğin ilaç uyumuna etkisi olduğu gösterilemedi. İnhaler ilaç uyumunun değerlendirildiği iki ölçek arasında Bland-Altman-Plot grafiğine göre uyumluluk olduğu saptandı. Ayrıca ölçekler arassında birbirleri ile pozitif yönde ilişki olduğu görüldü (r=0.801, p=0.001). FEV1 (L), FEV1 (%) değerleri ile CAT ve mMRC skorları arasında negatif yönde ilişki olduğu bulundu (p<0.001). Sigara kullanımı (paket-yıl) ve son bir yıl içinde hastaneye yatış sayıları arasında pozitif yönde ilişki olduğu görüldü (r=0.229, p=0.016). mMRC ve CAT arasında ise pozitif yönde ilişki olduğu görüldü (r=0.681, p<0.001).  Sonuç olarak, stabil dönem KOAH hastalarında tedaviye uyumu etkileyen, birbirleri ile de ilişkili olabilen çeşitli klinik-demografik özellikler mevcuttur. Bu parametrelerin hastaların yönetiminde dikkate alınması tedaviye yön vermekte etkili olabilir.
Anahtar Kelimeler: İlaç Uyum Bildirim Ölçeği (İUBÖ),   Morisky Tedaviye Uyum                Ölçeği-8 (MTU-8), stabil  KOAH, tedaviye uyum

Abstract:
This is a cross-sectional study that aims to evaluate the relationship between inhaler treatment compliance and clinical and demographic characteristics using the Medication Adherence Reporting Scale (MARS) and Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8) in stable COPD patients. At the same time, this study aimed to determine the relationship and compatibility of two scales that evaluate treatment compliance in other chronic diseases as in COPD. A total of 110 stable COPD patients were administered MARS and MMAS-8 which indicate inhaler medication compliance and the patients CAT, mMRC scores as well as other demographic and clinical parameters, were recorded with a survey conducted by the researcher. It was observed that age  (p = 0.020) and active smoking (p = 0.020) had an effect on inhaler medication compliance in patients, which was evaluated with the MMAS-8 scale.In the inhaler drug compliance of patients evaluated by MARS, it could not be shown that any sociodemographic-clinical features had an effect on drug compliance. It was found that there was a compatibility according to the Bland-Altman-Plot chart between the two scales in which inhaler drug compliance was evaluated. In addition, it was seen that there was a positive relationship with each other between the scales (r=0.801, p=0.001). It was found that there was a negative relationship between FEV1 (L), FEV1 (%)  values and CAT and mMRC (p<0.001). It was found that there was a positive relationship between smoking (pack-years) and the number of hospitalizations in the last year (r=0.229, p=0.016). It was observed that there was a positive relationship between mMRC and CAT (r=0.681, p<0.001). As a result, there are various clinical-demographic characteristics that affect treatment compliance in stable COPD patients and may be interrelated. Taking these parameters into consideration in the management of patients may be effective in guiding the treatment.
Key Words: Medication Adherence Reporting Scale (MARS), Morisky Medication   Adherence Scale (MMAS-8), stable COPD, treatment compliance