Fruktozla beslenen ratlarda stevia rebaudiana'nın serum irisin ve glukagon benzeri peptit 1 (GLP1) düzeyleri üzerine etkileri
Effects of stevia rebaudiana on serum irisin and glucagon-like peptide 1 (GLP1) levels in fructose-fed rats
Yazar: ASLIHAN İNCİ
Danışman: DOÇ. DR. SERAP ÜNÜBOL AYPAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Fruktoz = Fructose ; Glukagon = Glucagon ; Glukagon benzeri peptid-1 = Glucagon-like peptide-1 ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Serum = Serum ; Stevia rebaudiana = Stevia rebaudiana ; Sıçanlar = Rats ; İrisin = Irisin

Özet:
Bu çalışmanın amacı, fruktozla beslenen ratlarda Stevia rebaudiana'nın serum irisin ve glukagon benzeri peptid 1 (GLP-1) düzeyleri üzerine etkisinin araştırılması ve stevianın karaciğer, böbrek ve beyin dokularına olan etkisinin histopatolojik olarak değerlendirilmesidir. Bu amaçla 42 adet erkek Sprague Dawley rat kullanılmıştır. Gruplar, K; kontrol, S-6; 6 mg/kg stevya, S-12; 12 mg/kg stevya, F; %20 fruktoz, F-6; %20 fruktoz + 6 mg/kg stevya, F-12; %20 fruktoz + 12 mg/kg stevya şeklinde oluşturulmuştur. 16 haftalık denemenin sonunda serum örneklerinde glukoz, total protein, albümin, ALT, AST, LDH, üre, ürik asit, kreatin, total kolesterol, trigliserit, HDL, LDL ve irisin ile GLP-1 düzeyleri ölçülmüştür. Ayrıca tüm deney gruplarındaki ratların karaciğer, böbrek ve beyin dokusu hemotoksilen-eosin ile boyanarak, bu dokularda hasar olup olmadığı araştırılmıştır. Serum glukoz düzeylerinin K grubuna göre, F, F-6 ve F-12 gruplarında yükseldiği, S-6 ve S-12 gruplarında düştüğü ve gruplar arasındaki bu farkın istatistiksel olarak önemli olduğu görülmüştür (P<0,05). Serum irisin ve GLP-1 seviyelerinde gözlenen farklılıkların anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Yalnızca stevya verilen ratların karaciğer dokularında hafif bir steatoz gözlenmiştir. Fruktoz ve stevyanın birlikte verildiği ratların karaciğer dokusunda ise daha şiddetli steatoz görülmüştür. 
Fazla miktarda stevya kullanımının karaciğere zararlı olacağı görüldüğü için stevyayı kabul edilebilir miktarlarda tüketmeye özen gösterilmelidir. Ayrıca metabolik sendroma yatkın bireylerin stevya kullanırken daha dikkatli olmaları gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of Stevia rebaudiana on serum irisin and glucagon-like peptide 1 (GLP-1) levels in fructose-fed rats. The study was conducted using 42 male Sprague Dawley rats. Groups were named, K; control, S-6; 6 mg/kg stevia, S-12; 12 mg/kg stevia, F; 20 %fructose, F-6; 20 %fructose + 6 mg/kg stevia and F-12; 20 %fructose + 12 mg/kg stevia. At the end of the 16 week trial, glucose, total protein, albumin, ALT, AST, LDH, urea, uric acid, creatine, total cholesterol, triglyceride, HDL, LDL, irisin and GLP-1 levels were measured in serum samples. Additionally; liver, kidney and brain tissues were examined with hemotoxylin-eosin in all experimental groups and damage was determined in these tissues. Serum glucose levels increased in F, F-6 and F-12 groups, but decreased in S-6 and S-12 and the differences between the groups was statistically significant (P <0.05). The differences in serum levels of irisin and GLP-1 were not significant. Mild steatosis was observed in liver tissues of rats that was fed only stevia. It was observed more severe steatosis in the liver tissue of rats that was fed both fructose and stevia.
As it is seen that the use of excess stevya will be harmful to the liver, it should be taken carefully to consume stevya in acceptable amounts. It was also concluded that individuals who are predisposed to metabolic syndrome should be more careful at using stevya.