Türkiye'de mobil konut üretimine yönelik yaşam döngüsüne ilişkin mevzuat önerisi
Legislative proposal on the life cycle for mobile housing production in Turkey
Yazar: NUR SELCEN KARAASLAN
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYDE ÖZLEM PARLAK BİÇER
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Göçebelikten yerleşik yaşama geçiş sürecinde konutun biçimlenmesindeki en önemli faktörlerden biri ekonomi olmuştur. Buna bağlı olarak insanlar barınaklarını ve yaşam şekillerini değiştirerek bu süreçte mobil yaşam pratiklerini de kullanmaya başlamıştır. Günümüzde; insanların büyük şehrin yoğunluğundan, kalabalığından uzaklaşmak istemesi, 2019 yılında ortaya çıkan Koronavirüs salgını ve ülkemizde yaşanan 2023 depremi, sel, heyelan gibi doğal afetler sonrasında mobil konutların kullanımında artışların yaşanmasına neden olduğu ve gelecekte de bu konutların kullanımında artış olacağı açıktır. Mobil konutun üretim sektörü için oluşan talep artışı olumlu olsa da sektörde bu artışın, orantısız ve düzensiz olması kentleşme, yapım süreci, malzeme bakımından sorun olarak görülmektedir. Bu yüzden mobil konut üretiminin kontrol altına alınması gerekmektedir. Mevcut durumda, mobil konut üretimi ile doğrudan ilişkili mevzuat bulunmamakla birlikte ilişkili standartlar ve mevzuatta yoruma açık noktalar ve keyfi uygulamalar bulunmaktadır. Dolayısıyla problemlerin ana kaynağı; ülkemizde mobil konutların üretim ve yer belirleme sürecine ait kapsayıcı bir mevzuatın olmamasıdır. Tezde; dünyada ve ülkemizde mobil konutlara ait yasal düzenlemeler irdelenip benzerlik ve farklılıklar ortaya koyulmuş, geleneksel konut ve mobil konut açısından yaklaşık maliyet hesabı yapılarak avantaj ve dezavantajları belirlenmiş ve ülkemizde mobil konutlara ait mevzuatta eklenmesi/ geliştirilmesi gereken konular belirlenerek yaşam döngüsüne ilişkin mevzuat önerisi getirilmiştir. Çalışmanın, alana katkı koyması, sürecin işlemesinde yol gösterici olması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Mobil Konut, Mobil Konut Üretimi, Yapı Yaşam Döngüsü, Mevzuat, Türkiye

Abstract:
The transition from nomadic to settled living has been significantly influenced by economic factors in shaping dwellings. People have started to employ mobile living practices by altering their shelters and lifestyles during this transition. Today, it is clear that people's desire to get away from the density and crowds of the big city has caused an increase in the use of mobile housing after the Coronavirus epidemic that emerged in 2019 and natural disasters such as the 2023 earthquake, flood and landslide in our country, and that there will be an increase in the use of these residences in the future. While the increased demand for the production sector of mobile housing is positive, the disproportionate and irregular nature of this growth is perceived as problematic in terms of urbanization, construction processes, and materials. It is necessary to regulate and supervise the production of mobile housing. Currently, there is no comprehensive legislation directly related to the production of mobile housing in our country; however, there are open-ended points and arbitrary applications in indirectly related standards and regulations. In this thesis, legal regulations related to mobile housing worldwide and in our country are examined, and similarities and differences are identified. An approximate cost calculation is made from the perspective of traditional and mobile housing to determine advantages and disadvantages. Areas that need to be added/developed in legislation regarding mobile housing in our country are identified. A legislative proposal has been made regarding the life cycle of mobile homes. The aim of the study is to contribute to the field in terms of legislation and to guide the process.
Keywords: Mobile Housing, Mobile Housing Production, Building Life Cycle, Legislation, Türkiye