Ortaokul öğrencilerinin duygu durumlarına göre dinledikleri müzik türlerinin incelenmesi
Investigation of the kinds of music that middle school students listen to according to their emotional states
Yazar: SEÇİL SEDA BOZKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP DENİZ UYAN ; YRD. DOÇ. DR. ONUR ZAHAL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Duygudurum = Mood ; Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzik tercihi = Music preference ; Müzik türü = Sorts of music ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin duygu durumlarına göre dinledikleri müzik türlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.  Eşzamanlı gömülü karma desendeki bu araştırmada nicel ve nitel veri analizi teknikleri kullanılmıştır. Nitel veriler, nicel verileri destekleyici bir konumdadır. En son aşamada iki veri türü birleştirilmiş ve yorumlama ile tartışma bu birliktelik doğrultusunda yapılmıştır. Ankette öğrencilerin en çok hangi durumunda müzik dinlediklerine yönelik sorunun cevapları, Parott'un (2001) sosyal psikolojideki duygu durumları sınıflandırmasının "birincil duygu durumları" esas alınarak oluşturulmuştur. Yine ankette, öğrencilerin en çok dinledikleri müzik türlerinin cevapları, geniş literatür taraması ile birden fazla bilimcinin müzik türleri konusunda ki tanımları ile harmanlanarak oluşturulmuştur. 
	Araştırmanın evrenini 2012-2013 yılında Türkiye'deki ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise; Mardin, Tokat, İzmir' den seçilen üç ortaokul ve bu okullarda 5. 6. 7. ve 8. sınıfta öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır (N=608). Maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak tespit edilen bu iller; farklı sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerine sahip öğrencilere ulaşmak ve çeşitliliği sağlamak için seçilmiştir. Bu seçim, Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü'nün 2011 tarihli "İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE)" adlı raporu dikkate alınarak yapılmıştır.
	Anketten elde edilen veriler SPSS 17.0 paket programına işlenmiştir. Analiz işlemleri sonucunda verilerin frekans (f) ve yüzde (%) değerleri tespit edilerek çeşitli grafikler oluşturulmuş, bulgular görselleştirilerek sunulmuştur. Nitel verilerin analizi işleminde ise öğrencilerin açık uçlu sorulara ilişkin verdiği cevap ve açıklamaların analizi yapılmıştır. Bu amaçla nitel araştırmalarda oldukça sık olarak kullanılan içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Öğrencilerin en çok hangi ortamlarda müzik dinledikleri, Parrott'un yaklaşımına göre sınıflandırılan duygu durumları ve en çok dinledikleri müziklerden sonra en yoğun hangi duygu durumlarını yaşadıklarına ilişkin görüşleri, içerik analizi yapılarak incelenmiş ve en son aşamada, daha geniş bir perspektifle duygu durumları oluşturulmuş, ulaşılan bulguların dağılımları verilmiştir. Seslendiricilere ilişkin verilen cevaplar ise sadece isimler olduğu için betimlemeye gidilerek durum olduğu gibi yansıtılmış, aktarılmış ve dağılım verilmiştir. 
	Araştırmanın sonucunda, açık ve kapalı uçlu sorulara göre yanıtlar alınmıştır. Öğrencilerin en çok Türk Pop-Rock müzik türünü tercih ettikleri, Parrot'un duygu durumlarına göre en çok eğlence-mutluluk duygusunda müzik dinlemeyi istedikleri, en çok dinledikleri seslendiricinin literatürde henüz bir tanımı olmayan, "Arabesk-Rap" olarak tanımlanabilecek "Arsız Bela"  olduğu tespit edilmiştir. Parrott' un birincil duygu durumlarına göre öğrencilere sorulan diğer sorulardan elde edilen verilerde ise; öğrencinin sevgi-aşk duygusunda en çok Türk Pop-Rock müzik türünü tercih edip, Mustafa Ceceli'yi dinlediği görülmüştür. Eğlence-mutluluk duygusunda, en çok yine Türk Pop-Rock müziğini tercih etmesine rağmen, Yabancı Pop-Rock türündeki One Direction'ın daha çok dinlendiği ortaya çıkmıştır. Şaşkınlık duygusunda en çok yine Türk Pop-Rock müziğini tercih edildiği ve en çok dinlenilen sanatçının bu tercih ile doğru orantılı olarak Murat Boz ve Hadise dinledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Üzüntü duygusunda en çok Arabesk-Fantezi türü dinlenirken, bu duygu durumunda en çok dinlenilen seslendiriciler ise sırasıyla; Mustafa Ceceli, Arsız Bela, Müslüm Gürses ve Ahmet Kaya'dır. Korku duygusunda, en çok Türk Pop-Rock müzik türünü tercih edip, en çok dinlenilen seslendiricinin özellikle biri olmadığı, "fark etmez" seçeneğini kodlayanların en yüksek dağılımı oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Öfke duygusunda, dağılım oranları birbirlerine yakın olmakla beraber,  sırasıyla en çok; Türk Pop-Rock, Arabesk-Fantezi, Yabancı Pop-Rock ve Türk Rap-Hip-Hop müzik türünü dinlemeyi tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Yine korku duygu durumunda olduğu gibi, "fark etmez" grubundakilerin yani özellikle bir seslendiriciyi en çok dinlemeyenlerin yoğunlukta olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
	Araştırmanın diğer sorularından olan; en çok dinlenilen müzik eserlerinden sonra en yoğun olarak hissedilen duyguların neler olduğunun tespitindeki sonuçlarda; öğrencilerin sevgi-aşk duygusunu yaşadıklarında dinledikleri müziklerden sonra en yoğun hissettikleri duygu durumu değişkenlik göstermekle beraber, çoğunluğun sırasıyla mutluluk ve üzüntü duygu durumlarını hissettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin eğlence-mutluluk duygusunu yaşadıklarında dinledikleri müziklerden sonra en yoğun hissettikleri duygu durumunun, yarıdan fazla bir oranla duygu durumu değişim göstermeyerek, "mutluluk" olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Şaşkınlık duygusunu yaşadıklarında dinledikleri müziklerden sonra en yoğun hissettikleri duygu durumunun, değişim göstermeyerek "şaşkınlık" olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca hissettikleri duyguyu anlamlandırmakta ve isimlendirmekte kararsız kaldıkları düşünülen ve "hiçbir şey" kategorisinde olanların en yüksek oranda oldukları bulunmuştur. Öğrencilerin üzüntü duygusunu yaşadıklarında dinledikleri müziklerden sonra en yoğun hissettikleri duygu durumunun "hüzün" olduğu görülmüştür. Öğrencilerin korku duygusunu yaşadıklarında dinledikleri müziklerden sonra en yoğun hissettikleri duygu durumunun "huzur-rahatlık" olduğu görülmüştür. Öğrencilerin öfke duygusunu yaşadıklarında dinledikleri müziklerden sonra en yoğun hissettikleri duygu durumunun büyük oranda "mutluluk" olduğu görülmüştür.



ANAHTAR KELİMELER: Müzik Türleri, Duygu Durumları, Sosyal Psikolojide Duygu Durumları

Abstract:
This research aims to identify the kinds of music that middle school students listen to. In the research involving synchronized embedded mixed design, quantative and qualitative data analysis techniques are used. Quantitive data support qualitative data. In the last phase, all data kinds are united and interpreted and the discourse is directed with such information. The answers that students give to when they listen to music most is categorized based on Parott's (2001) emotional state classification in psychology on primary emotional states. In the questionnaire, the kind of music that students listen to most has been researched through a variety of literature of more mixing the description of more then one scientist.
The world of the research consists of students who have been going to middle school in the academic year 2012-13. The examples of the study are three school from Mardin, Tokat, İzmir (N=608). The cities are chosen in order to reach students with a variety of different level of socio-economical development. This choice is made regarding the report entitled 'The Research of Gradation of Socio-economical Development in the Cities and Regions' of the General Directorate of  Regional Development and Constitutive Compatibility.
The data obtained from the questionnaire have been processed in the program SPSS 17.0. The data has been analyzed and visualized through a variety of graphics that have been formed detecting the frequency (f) and the percentage (%) of the data obtained. The qualitative analysis consists of the open- ended responses that the students gave to questions. To achieve this the technique of analysis of content that is often used for qualitative analysis is utilized. According to Parrot's approach an analysis of what contexts students listen to music most and what mood occurs when they listen to music in certain emotional states are analyzed and the data has been distributed as such. The responses concerning singers are only names, therefore through an interpretation, the state has been mirrored, transferred and distributed.
At the end of the research open and close ended responses are received detecting that students prefer Turkish Pop-Rock Music most, that according to Parrott's emotional states, they listen to music in entertainment-happiness states, that the most listen to singer  'ArsızBela' in the style that does not exist in literature but can be explained as 'Arabesque-Rap'. According to Parrot's primary emotional states, it is detected that students listen to Turkish Pop-Rock music most when feeling love or in love and listen to Mustafa Ceceli. In the entertainment and happiness emotional state, although Turkish Pop-Rock is most preferred, it is detected that One Direction which is in the genre of  the international Pop-Rock is listened to more. In the emotional state of surprise, Turkish Pop-Rock music is preferred most and the artist that is listened to most is Murat Boz and Hadise. The genre most listed in the emotion of sadness is Arabesque-Phantasy and singers most listened to are in order decreasing Mustafa Ceceli, Arsız Bela, Müslüm Gürses and Ahmet Kaya. In the emotion of fear, Turkish Pop-Rock is the genre most preferred, yet 'indifferent' is the choice most selected. In the emotion of fear, the genre most preferred is Turkish Pop-Rock and the choice 'indifferent' is most selected. In the emotion of anger, the distribution is very close among genre and are listed in order of most listened to as Turkish Pop-Rock, Arabesque-Phantasy, International Pop-Rock and Turkish Rap-Hip Hop. In the emotion of anger, it is detected that students are mostly 'indifferent' on a particular singer.  
Among other questions in the questionnaire is the intense emotions felt after listening to a particular music. It is detected that the student' s emotional state felt after listening to music when in the emotion of love or in love is changeable. Yet, most feel happiness and sadness. The emotion most felt after listening to music in the emotion of entertainment-happiness remains the same as 'happiness'. Students fail to narratize or identify the emotion felt after listening to music in the emotion of surprise or they reply most 'nothing'.  It is detected that the emotion most felt after listening to music in the emotion of sadness is 'melancholy'. The emotion most felt after listening to music in the emotion of fear is 'tranquility-relaxation'. The emotion that students feel most after listening to music in the emotion of anger is in great percentage 'happiness'.




KEY WORDS: Musical Genres, Emotional States, Emotional States in Social
Psychology.