Osteoporoz hastalarında yaşam kalitesini etkileyen faktörler
Quality of life affecting factors in osteoporosis patients
Yazar: ŞERMİN GÖKCE
Danışman: PROF. DR. DİLEK KILIÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLPINAR ASLAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Osteoporoz Hastalarında Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörler
Amaç: Bu araştırmanın amacı, osteoporoz hastalarının yaşam kalitesini ve etkileyen faktörleri belirlemektir.
Materyal ve Metot: Kesitsel olarak gerçekleştirilen bu çalışma 311 osteoporoz hastası ile yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak Hasta Tanıtım Formu ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada verilerin değerlendirilmesinde Mann Whitney U testi, t testi, tek yönlü varyans analizi ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. 
Bulgular: Bu araştırmada yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutlarından en yüksek puanlar Sosyal İşlevsellik (49.76±19,62), Ruhsal Sağlık (43.72±12.44) ve Fiziksel Fonksiyon (37.20±25.93) alt boyutlarında, en düşük puan ise Fiziksel Rol Güçlüğü (19.21±22.15) alt boyutunda tespit edilmiştir. Osteoporoz hastalarının yaşam kalitesini etkileyen faktörler arasında yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi, meslek, medeni durum, gelir düzeyi, beslenme alışkanlıkları, sigara kullanımı, vücut kitle indeksi, üç cm'den fazla boy kaybı, kortizon kullanımı, hafif darbeler sonrası kemik kırıkları, aile geçmişi ve egzersiz yapma durumu gibi faktörlerin etkili olduğu tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç: Osteoporoz hastalarının Sosyal İşlevsellik, Ruhsal Sağlık ve Fiziksel Fonksiyon alanlarında yaşam kalitesinin iyi düzeyde olduğu, Fiziksel Rol Güçlüğü alanında ise yaşam kalitesinin düşük olduğu belirlenmiştir. Osteoporoz hastaları taranarak düşük yaşam kalitesi riski taşıyan bireylerin belirlenmesi, osteoporozun risk faktörleri ve korunma yöntemleri hakkında bireylerin bilgilendirilmesi ve yaşam tarzı değişikliklerine yönelik destek sağlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Etkileyen faktörler, osteoporoz, yaşam kalitesi, hemşirelik

Abstract:
ABSTRACT
Quality of Life Affecting Factors in Osteoporosis Patients
Aim: The aim of this study was to determine the quality of life of osteoporosis patients and the factors affecting it.
Material and Method: This cross-sectional study was conducted with 311 osteoporosis patients. Patient Information Form and SF-36 Quality of Life Scale were used as data collection tools. The data obtained from the study were analysed with SPSS 20.0 package programme. Mann Whitney U test, t test, one-way analysis of variance and Kruskal Wallis tests were used in the evaluation of the data.
Results: In this study, the highest scores were found in the sub-dimensions of Social Functioning (49.76±19.62), Mental Health (43.72±12.44) and Physical Function (37.20±25.93), and the lowest score was found in the sub-dimension of Physical Role Difficulty (19.21±22.15). Among the factors affecting the quality of life of osteoporosis patients, age, gender, education level, occupation, marital status, income level, eating habits, smoking, body mass index, height loss more than 3 cm, cortisone use, bone fractures after mild impacts, family history and exercise status were found to be effective.
Conclusion: It was determined that osteoporosis patients had good quality of life in the areas of Social Functioning, Mental Health and Physical Functioning, but had low quality of life in the area of Physical Role Difficulty. It is recommended that osteoporosis patients should be screened and individuals at risk of low quality of life should be identified, individuals should be informed about the risk factors and prevention methods of osteoporosis and support should be provided for lifestyle changes.
Keywords: İnfluencing factors, osteoporosis, quality of life, nursing