Turist rehberi başarımının unutulmaz turizm deneyimleri ve tekrar ziyaret niyeti üzerine etkisi
The effect of tourist guide performance on memorable tourism experiences and revisit intention
Yazar: DİLARA EYLÜL KOÇ
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİ ULEMA
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Müşteri deneyimi = Customer experience ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Tekrar gelme niyeti = Revisit intention ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turizm = Tourism ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Ziyaretçi deneyimi = Visitor experience

Özet:
Bireylerin günlük rutinlerinden kaçarak rahatlama ihtiyaçları seyahat motivasyonlarını meydana getirmektedir. Günümüzde ise bireyler seyahatlerinde, bireysel turlardan ziyade rehberli turları tercih etme eğilimi göstermektedirler. Çünkü turist rehberi, ülkelerini yerli ve yabancı turistlere doğru bilgilerle en iyi şekilde tanıtan, gezileri süresince onlara yardımcı olan yetkin kişidir. Bu nedenle turist rehberinin turistlerin unutulmaz turizm deneyimi yaşamalarına aracılık eden turizm deneyimi sağlayıcıları olduğunu söylemek mümkündür. Turları boyunca turistlere eşlik eden turist rehberlerinin algılanan başarımları, turistlerin unutulmaz turizm deneyimi yaşamalarında etkili olmaktadır. Ayrıca turistlerin ziyaretleri boyunca olumlu turizm deneyimi yaşamaları, o destinasyonları tekrar ziyaret etme niyetlerini olumlu yönde etkileyecektir. 
Turist rehberleri, mesleklerinin gereği olarak çok yönlü birçok rol üstlenmektedirler. Bu rollerin gerçekleştirilmesi de rehberin başarımını etkilemektedir. Kapadokya yöresinde turist rehberinin başarımının unutulmaz turizm deneyimlerine ve bu deneyimlerin de tekrar ziyaret etme niyetleri üzerindeki etkilerine dair ampirik kanıtlar sonucunda elde edilen bulgular, bu unsurların birbirleri üzerindeki öneme ışık tutmuştur. Bu doğrultuda, turist rehberinin başarımının unutulmaz turizm deneyimlerine ve unutulmaz turizm deneyimlerinin de tekrar ziyaret etme niyetlerine olan etkisinin ölçülmesi bu çalışmanın temel amaçlarıdır. Çalışmanın ikincil amacı ise turistlerin unutulmaz turizm deneyimlerine yönelik algılarının demografik özelliklerine, seyahat amacına ve rehberin cinsiyetine göre farklılık gösterip göstermediğinin ölçülmesidir. Bu amaçlara yönelik veriler, anket tekniği ile Kapadokya yöresinde rehberli turlara katılan yerli ve yabancı 569 turistten elde edilmiştir. Bu çalışma turistlerin unutulmaz turizm deneyimleri üzerinde turist rehberlerinin başarımlarının olumlu etkisini ilk kez ortaya koymuştur. Böylece literatürde önemli bir boşluk doldurulmuştur. Turistlerden elde edilen verilerin analizinde yüzde, frekans ve ortalama testleri kullanılmıştır. Farklılıkların tespitinde t-testi ve ANOVA, bağımsız değişkenin bağımlı değişken ile etkileşiminin ölçülmesinde yapısal eşitlik modellemesi tercih edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcıların unutulmaz turizm deneyimi algılarının demografik özelliklere, turist rehberinin cinsiyetine ve seyahat amacına bağlı olarak farklılık gösterdiği görülmüştür. Ayrıca turist rehberinin başarımının unutulmaz turizm deneyimine ve unutulmaz turizm deneyiminin de tekrar ziyaret etme niyetine etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar ışığında turizm paydaşlarına ve araştırmacılara öneriler sıralanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Turist Rehberinin Başarımı, Unutulmaz Turizm Deneyimi, Tekrar Ziyaret Etme Niyeti, Kapadokya.

Abstract:
The need for relaxation by escaping from the daily routines of individuals creates their travel motivation. Today, individuals tend to prefer guided tours rather than individual tours in their travels. Because a tourist guide is a competent person who introduces their country to domestic and foreign tourists in the best way with the right information and helps them during their trips. For this reason, it is possible to say that tourist guides are tourism experience providers who mediate tourists to have a memorable tourism experience. The perceived performances of the tour guides accompanying the tourists during their tours are effective in the memorable tourism experience of the tourists. In addition, the positive tourism experience of tourists during their visits will positively affect their revisit intention to those destinations. 
Tourist guides undertakes many versatile roles as a requirement of their profession. The realization of these roles also affects the performance of the guide. Findings obtained as a result of empirical evidence on the effects of the performance of the tour guide on memorable tourism experiences and the intention to revisit in the Cappadocia region shed light on the importance of these elements on each other. Accordingly, the main purposes of this research are to measure the effect of tourist guides' performance on memorable tourism experiences and the impact of memorable tourism experiences on revisit intention. The secondary purpose of the research is to measure whether tourists' perceptions of memorable tourism experiences differ according to their demographic characteristics, travel purpose and gender of the guide.  This study for the first time, it revealed the positive effect of tourist guides' performances on the memorable tourism experiences of tourists. Thus, an important gap in the literature has been filled. Percentage, frequency and average tests were used in the analysis of the data obtained from the tourists. T-test and ANOVA were preferred to detect the differences, and structural equation modeling was preferred to measure the interaction of the independent variable with the dependent variable. In accordance with these purposes, data were obtained from 569 domestic and foreign tourists who participated in guided tours in the Cappadocia region with the survey technique. According to the results of the research, it has been observed that the participants' perceptions of the memorable tourism experience differ depending on the demographic characteristics, the gender of the tourist guide and the purpose of the trip. In addition, it was concluded that the performance of the tourist guide has an effect on the memorable tourism experience and the memorable tourism experience has an effect on revisit intention. In the light of the results, suggestions to tourism stakeholders and researchers are listed.
Keywords: The Performance of Tourist Guide, Memorable Tourism Experience, Revisit Intention, Cappadocia.