Üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet, hegemonik erkek algısı ve dindarlık ilişkisi Van ve İstanbul örneği
The relationship of gender, hegemonic male perception and religiousness in university students Van and Istanbul example
Yazar: GÜLŞAH ARVAS
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜŞAN GÖCEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dindarlık = Religiousness ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Van = Van ; Üniversite öğrencileri = University students ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Genelde toplumsal cinsiyet çalışmaları özelde ise erkeklik çalışmaları din psikolojisi literatüründe boşluğu doldurulması gereken ancak buna karşın alandaki çalışmalar açısından oldukça eksik bir konudur. Buradan hareketle konu edinilen ve nicel bir saha araştırmasına dayanan ve hegemonik erkeklik algısını ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışmasını da içeren bu araştırmamızın amacı, üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları, hegemonik erkeklik algıları ve dindarlık durumları arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Yaşları 18-50 (X=60,39) yaş aralığında değişen İstanbul ve Van ilinde öğrenim gören 943 gönüllü üniversite öğrencisinden oluşan örneklem grubuna, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ), Hegemonik Erkek Algısı Ölçeği (HEAÖ) ve Dini Tutum Ölçeği (DTÖ), 2020 Ağustos-Ekim aylarında online olarak uygulanmıştır. 
Araştırmanın bağımsız değişkenleri (yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim görülen fakülte ve şehir) ile toplumsal cinsiyet algısı, hegemonik erkek algısı ve dindarlık ilişkisi incelenmiştir. Bağımlı değişkenler ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla t-testi ve ANOVA analizleri, bağımlı değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini belirlemek için ise korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örneklem grubunun genel dindarlık durumlarının, toplumsal cinsiyet algıları puanlarının ve hegemonik erkek algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları ile hegemonik erkeklik algıları arasında güçlü derecede negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.  Toplumsal cinsiyet ve dindarlık arasında ise orta kuvvette ve istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hegemonik erkek algısı ve dindarlık arasında ise orta kuvvette ve pozitif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Hegemonik Erkeklik, Cinsiyet Algısı, Dindarlık, Üniversite Öğrencileri

Abstract:
Gender studies in general and masculinity studies in particular are a subject that needs to be filled in the psychology of religion literature, but on the other hand, it is a very deficient subject in terms of studies in the field. The aim of this study, which is based on a quantitative field research and includes a scale development study to measure the perception of hegemonic masculinity, is to reveal the relationships between university students' gender perceptions, hegemonic masculinity perceptions and their religiousness. The Gender Perception Scale (TSS), Hegemonic Male Perception Scale (HEAS) and Religious Attitude Scale (WTO) were administered to the sample group consisting of 943 volunteer university students aged between 18-50 (X=60,39) studying in Istanbul and Van. It was applied online in August-October 2020.
Independent variables of the research (age, gender, marital status, faculty and city) and gender perception, the relationship between hegemonic male perception and religiosity was examined. T-test and ANOVA analyzes to determine the relationship between dependent variables and independent variables, correlation analysis was performed to determine the relationship between dependent variables. As a result of the analysis, it was determined that the general religiosity, gender perception scores and hegemonic male perceptions of the sample group were high. According to the results of the correlation analysis, it was determined that there is a strong negative significant relationship between the gender perceptions of university students and their hegemonic masculinity perceptions. A moderately strong and statistically negative correlation was found between gender and religiosity. It was observed that there was a moderately strong and positive significant correlation between hegemonic male perception and religiosity.

Keywords: Gender, Hegemonic Masculinity, Perception of Gender, Religiosity, University Students