Ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir şehir kavramına yönelik algılarının incelenmesi
Middle school students' perceptions toward the concept of sustainability
Yazar: IRMAK GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. ESRA KABATAŞ MEMİŞ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ortaokul 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin "sürdürülebilir şehir" kavramına yönelik bilgileri hakkında tarama çalışmaları yapmaktır. Araştırmada seçilen konunun kavramları ve kavramlar arası ilişkileri öğrencilerin zihinlerinde nasıl şekillendirdiğini somutlaştırmayı sağlayan betimsel nitelikli tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışma; 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kastamonu ilindeki bir ortaokulda Fen Bilimleri dersi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamındaki bu okulda beşinci sınıf seviyesinde üç, altıncı sınıf seviyesinde iki, yedinci sınıf seviyesinde iki ve sekizinci sınıf seviyesinde iki şube olmak üzere dokuz şube belirlenmiştir. Çalışmaya beşinci sınıftan 85 öğrenci, altıncı sınıftan 61 öğrenci, yedinci sınıftan 56 öğrenci ve sekizinci sınıftan 42 öğrenci olarak toplamda 244 öğrenci ile uygulama gerçekleştirilmiştir. Seçilen bütün şubelerde çalışmanın yürütüldüğü süreçte hem araştırmacı hem de dersin öğretmeni sınıf ortamında bulunmuştur. Fakat öğretmenlerin sürece müdahale etmemeleri konusunda çalışma öncesinde öğretmenlerle toplantı yapılmıştır. Çalışma süresince sadece araştırmacı tarafından yönlendirilen belli sorular çerçevesinde öğrencilerin yöneltilen soruları düşünmeleri için süre verilmiştir. Uygulama esnasında öğrencilere "Sürdürülebilir Şehir" kavramı kapsamında zihinlerinde canlandırdıklarını resmetmeleri istenmiştir. Bu süreçte öğrencilerin "Sürdürülebilir Şehir" kavramına odaklanabilmeleri ve hayal edebilmeleri için araştırmacı tarafından öğrencilere sorular yöneltilmiştir. Bu sorular çerçevesinde düşündükleri ve akıllarına gelen her şeyi kendilerine verilen kâğıt ve boya kalemlerini kullanarak çizmeleri istenmiştir. Resim çalışmaları için tanınan 1 ders saati sürenin sonunda araştırmacı her öğrenciyle bireysel ilgilenerek resim kâğıdında çizdiği her şekilde neyi ifade etmek istediği sorulmuştur. Öğrenci ifadeleri üzerine excel tablosu oluşturulmuş ve bu tabloda öğrencilerin resimlerine dair bilgiler not edilmiştir. Uygulamanın sonunda öğrencilerin çizmiş oldukları resimler bu çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Resimler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Her bir resim ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Resimlerde var olan kavramlar sürdürülebilirliği yansıtma içeriğine göre sınıflandırılmış ve Çevre, Detaylı Çizim Ev, Teknolojik araç, Yaratıcı Fikir, Ulaşım, Tek Bir Materyal Çizimi olarak başlıklara ayrılmıştır. Resimlerden yola çıkılarak ayrı ayrı kriterler belirlenmiş ve resimler kodlanmıştır. Bu kodlamalar sonucunda her sınıf seviyesindeki öğrencilerin kavramları kullanma sıklığına göre frekanslar belirtilmiştir. Bu frekanslardan yola çıkılarak öğrencilerin sürdürülebilir şehir kavramına yönelik algıları belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to conduct a survey on the knowledge of middle school 5th, 6th, 7th and 8th grade students about the concept of "sustainable city". In the study, a descriptive survey model was used to concretize how the selected topic shapes the concepts and relationships between concepts in students' minds. This study was conducted within the scope of Science course in a secondary school in Kastamonu province in the 2022-2023 academic year. In this school within the scope of the study, nine sections were determined, including three sections at the fifth grade level, two sections at the sixth grade level, two sections at the seventh grade level, and two sections at the eighth grade level. The study was conducted with 85 students from the fifth grade, 61 students from the sixth grade, 56 students from the seventh grade and 42 students from the eighth grade, totaling 244 students. In all selected classes, both the researcher and the teacher of the course were present in the classroom environment during the study. However, a meeting was held with the teachers before the study to ensure that they did not intervene in the process. During the study, students were only given time to think about the questions posed by the researcher within the framework of certain questions directed by the researcher. During the application, students were asked to draw what they visualized in their minds within the scope of the concept of "Sustainable City". In this process, the researcher asked questions to the students so that they could focus on and imagine the concept of "Sustainable City". Within the framework of these questions, they were asked to draw everything they thought and came to mind using the paper and crayons given to them. At the end of the one-hour period allotted for drawing activities, the researcher individually dealt with each student and asked him/her what he/she wanted to express in each drawing he/she drew on the drawing paper. An excel spreadsheet was created based on the students' expressions and information about the students' drawings was noted in this spreadsheet. At the end of the application, the pictures drawn by the students were evaluated within the scope of this study. The pictures were evaluated using descriptive analysis method. Each picture was evaluated separately. The concepts in the drawings were classified according to the content reflecting sustainability and divided into the following categories: Environment, Detailed Drawing of a House, Technological Tool, Creative Idea, Transportation, Drawing of a Single Material. Based on the pictures, separate criteria were determined and the pictures were coded. As a result of these codings, frequencies were indicated according to the frequency of use of the concepts by students at each grade level.  Based on these frequencies, students' perceptions of the concept of sustainable city were determined.