İbn Teymiyye'de akıl-nakil ilişkisi(Der'u tearuzi'l-akl ve'n-nakli bağlamında)
Reason-revelation relationship in İbn Taymiyya
Yazar: BURHANEDDİN KIYICI
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ GÜLER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Akıl = Reason ; Selef = Selef ; Vahiy = Revelation ; İbn Teymiyye = İbn Teymiyye ; İlişki = Relationship

Özet:
İbn Teymiyye, onüçüncü asırda yaşayan en önemli İslam alimidir. İbn Teymiyye, çok iyi bilinen bir Hanbelî ailede, bugün Türkiye'nin Suriye sınırına yakın bir yerde bulunan Harran'da 661/1263 yılında doğdu. Moğol istilası sebebiyle İbn Teymiyye'nin ailesi, o zamanlar Mısır Memlukları tarafından yönetilen Şam'a 1268 yılında göç etti. O 728/1328 de Şam'da öldüO'nun yaşadığı dönemde İslam Dünyası hem dış saldırılar hem de iç çekişmelerden dolayı acı çekmekteydi. Haçlılar henüz tamamıyla çıkarılmamıştı ve Moğollarda 656/1258 yılında Bağdad'ı ele geçirdiklerinde Doğu İslam İmparatorluğunu tamamıyla yok etmişlerdi. Memluklar ise Mısırda henüz bir güç haline gelmişlerdi ve Suriye üzerinde ki hakimiyetlerini sağlamlaştırmaya çalışıyordu. Bu dönemde İslam medeniyeti de çok ciddi şekilde zarar görmüştü.Hanbelî fıkıh okulunda ve ehl-i hadisin arasında aldığı eğitimle İbn Teymiyye, bu mezhebin en iyi bilinen temsilcisi konumuna geldi. O sadece Hanbeli bir fakih değil, aynı zamanda felsefecileri, sufîleri ve özellikle de Aristo mantığından etkilendikleri için Eş'arileri çok şiddetli şekilde tenkit eden Selefi bir âlimdir. O'nun kanaatine göre sarih akıl ile sahih naklin arasında bir çelişki bulunması imkânsızdır. Eğer bir çelişki varsa ya sarih aklın prensiplerinde bir yanlışlık olmalıdır ya da sahih naklin intikalinde bir problem vardır.Ahmed b Hanbel'in kurduğu mezhebin bir mensubu olarak İbn Teymiyye, İslâmı'ın orijinal temelleri olan Kur'an ve Sünnete dönüş için çalışmıştır. İbn Teymiyye, İslam'ın ilk üç neslinin(Selefin) İslamî hayat için en iyi model olduklarına inanmaktaydı. Selefin amelleri Kur'an'la beraber Müslüman hayatına özde şaşmaz bir rehberlik oluşturmaktadır. Onların yolundan her hangi bir ayrılma ise bidat olarak görülmekte ve yasaklanmaktadır.

Abstract:
Ibn Taymiyya is an important Islamic scholar who lived in the 13th century. Ibn Taymiya was born into a well known Hanbali family in 661/1263 in Harran located now in Turkey close to the Syrian border. Because of the Mongol invasion Ibn Taymiyyah's family moved to Damascus in 1268, which was then ruled by the Mamluks of Egypt. He died in Damascus in 728/1328.He lived in a time when the Islamic world was suffering from external aggression and internal strife. The crusaders had not been fully expelled, and the Mongols had all destroyed the eastern Islamic empire when they captured Baghdad in 656/1258. In Egypt the Mamluks had just come to the power and were consolidating their hold over Syria. In this period Islamic civilization was damaged seriously.Educated in the Hanbali school of law and traditionalist wing (Ahl al-hadis), Ibn Taymiyya soon became a well-known representative of that school. He was not only a Hanbalite jurist, but an important traditionalist scholar who sternly criticized philosophers, sufis and especially the Ash'arite theologians because of their impression from Aristotle's logic. According to his theory, it is impossible to be any contradiction between the explicit human intellect (al-'aql al-sarih) and the revealed knowledge (al-nakl al-sahih). If there is a contradiction, either the principles of human intellect will be incorrect or there will be a problem in transition of the revealed knowledge.As a member of the school founded by Ahmad Ibn Hanbal, he strived to return Islam to its original bases: the Qur'an and the Sunnah. Ibn Taymiyyah believed that the first three generations of Islam (Salaf) were the best role models for Islamic life. Their practice, together with the Qur'an, constituted a seemingly infallible guide to the life of a Muslim. Any deviation from their practice was viewed as an innovation (bid'ah) and to be forbidden.