Göksun ofiyoliti ve Esence granitoyidi (Kahramanmaraş)'ni oluşturan farklı kayaların U-Pb yöntemiyle yaşlandırılması
Göksun ofiyoliti ve Esence granitoyidini (Kahramanmaraş) oluşturan farkli kayalarin U-Pb  yöntemi̇yle yaşlandirilmasi
Yazar: GÖKÇE ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. OSMAN PARLAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Yüksek lisans tez çalışması kapsamında zirkon/titanit U-Pb LA-SF-ICP-MS yöntemi ile Göksun (Kahramanmaraş) ofiyolitine ait okyanusal kabuk kayaçları ve bunları kesen Esence granitoyidine ait kayaçların yaşlandırılması amaçlanmıştır. Göksun (Kahramanmaraş) ofiyoliti, Türkiye'de iyi korunmuş okyanusal litosfer kalıntılarından birini oluşturmaktadır. Göksun (Kahramanmaraş) ofiyoliti Güneydoğu Anadolu orojeninde KD-GB yönelimli, metamorfik Toros karbonat platformu (Malatya metamorfik birimi) tarafından sınırlanan bir tektonik pencere içerisinde yüzlekler sunmaktadır. Göksun ofiyoliti ve Malatya metamorfik birimi Esence granitoyidi tarafından kesilmektedir. Tüm bu birimler Geç Kretase'den itibaren Güney Neotetis okyanusunun kapanmasına bağlı olarak güneye doğru hareket etmiş ve Geç Eosen döneminde Maden kompleksi üzerine bindirmişlerdir. Kabuksal kayalarda gerçekleştirilen yeni zirkon U-Pb yaşlandırması ile Göksun ofiyolitine ait kabuksal kayaların kristallenme yaşları ve magmatizmanın oluşum aralığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Göksun ofiyolitine ait kabuksal kayalardan elde edilen zirkon mineral fazlarında gerçekleştirilen U-Pb yaşlandırması ile ~89-82 My yaş aralıkları elde edilmiştir. Esence granitoyidinin kristallenme yaşı ve Göksun ofiyoliti ile olan ilişkisini tespit etmek amacıyla yeni zirkon-titanit U-Pb yaşlandırması gerçekleştirilmiştir. Esence granitoyidlerine ait kayalardan ise ~85-77 My aralığında yaşlar elde edilmiştir. Bu veriler Güney Neotetis'te Geç Kretase'de okyanus içi yitime bağlı okyanusal kabuk oluşumu ve üzerleyen ensimatik ada yayı volkanizmasının zamanlamasının ~5-6 My olduğunu işaret etmektedir. Ofiyolit ve yay volkanizmasının oluşumundan sonra Toros platformu altına daldıkları ve sonrasında And-tipi kıta kenarında Esence granitoyidi tarafından kesildikleri anlaşılmaktadır.

Abstract:
The aims of this study are to date oceanic crustal rocks of the Göksun (Kahramanmaraş) ophiolite as well as the intruding Esence granitoid rocks by zircon / titanite U-Pb LA-SF-ICP-MS method. The Göksun (Kahramanmaras) ophiolite constitutes one of the best preserved remnants of oceanic lithosphere in Turkey. It is exposed in a NE-SW trending tectonic window, bounded by the metamorphosed Tauride platform (Malatya metamorphic unit) in the nappe zone of the SE Anatolian orogeny. The Göksun ophiolite and the Malatya metamorphic unit were intruded by the Esence granitoid. These units were tectonically transported towards south due to closure of the Southern Neotethyan oceanic basin since Late Cretaceous and thrusted onto the Maden Complex in Late Eocene. Zircon U-Pb dating has been applied to the crustal rocks in order to find out crystallization age and duration of the magmatic activity for the genesis of the Göksun ophiolite. The age ranges obtained by zircon U-Pb for the crustal rocks of the Göksun ophiolites are from 89 to 82 Ma. Zircon/apatite U-Pb dating has been applied to the Esence granitoid rocks in order to find out their crystallization age and relation to the Göksun ophiolite. The ages range from 85 to 77 Ma. This evidence suggests that the suprasubduction zone-type crust and the following ensimatic island arc volcanism on top of SSZ-crust formed around 5-6 Ma time period within the southern Neotethys. After the genesis of oceanic crust and arc volcanism, they thrusted beneath the Tauride platform and all the units were intruded by Esence granitoid along the Andean type active margin.