Osteoporoz tanısında kalça T1 ağırlıklı manyetik rezonans görüntülemenin tanıya katkısının değerlendirilmesi
Assessment of the diagnostic contribution of hip T1-weighted magnetic resonance imaging in the diagnosi̇s of osteoporosis
Yazar: MUHAMMET BATUHAN GÖKHAN
Danışman: PROF. DR. NURDAN ÇAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Postmenopozal osteoporoz =

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada rutin kalça MRG'de alınan T1A görüntüleme bulgularının DEXA sonuçları ile karşılaştırılarak osteoporoz-osteopeni tanısına katkısının gösterilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Radyoloji kliniğinde 15 Şubat 2019-1 Mayıs 2023 tarihleri arasında DEXA çekimi yapılan 18-99 yaş aralığındaki hastalardan 6 ay içerisinde kalça MRG'si olan kadın ve erkek popülasyondan oluşan 330 hasta çalışma grubuna dahil edildi. Kontrol grubuna 20–29 yaş aralığında, normal beden kitle endeksine sahip (19–25 kg/m2), bilinen rahatsızlığı olmayan kalça MRG görüntüleri normal olarak değerlendirilen 190 kadın hasta dahil edildi. Kanser, metabolik kemik hastalığı, fraktür öyküsü, sistemik kortikosteroid kullanan hastalar ve görüntüleri değerlendirmeye uygun olmayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Görüntüler DEXA sonuçlarını bilmeyen iki radyolog tarafından retrospektif olarak değerlendirildi. DEXA'daki ölçümlere karşılık gelen femur bölgelerinde sinyal intensiteleri ve cilt altı yağ ve kas intensiteleri ile artefaktsız alandan gelen gürültü ölçülerek SNR, SMR ve SFR için M skorları hesaplandı. SNR, SMR ve SFR için ve tüm M skorları için korelasyon, regresyon ve ROC analizi yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 57,61 olup 27(%8,1) hastada femur boynuna göre 30(%9,1) hastada ise total kalçaya göre osteoporoz mevcuttur. Osteoporoz, osteopeni ve normal gruplar arasında SNR, SFR ve SMR ile M skorlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. M-skorları ile T-skorları arasında boyun için güçlü negatif korelasyon(SNR-M-r=-0.722, SFR-M-r=-0.750, SMR-M-r=-0.662 P<0.001) ve total kalça için orta derecede negatif korelasyon (SNR-M-r=-0.599, SFR-M--0.625, SMR-M-r=-0.568 P<0.001) saptandı.
Femur boynundan osteoporozu tespiti için cut-off değerleri, SNR-M 2,23 (duyarlılık %93, özgüllük %71), SFR-M 3,052 (duyarlılık %84,37, özgüllük %85) ve SMR-M 1,538 (duyarlılık %100, özgüllük %78); total kalça içinse cut-off değerleri ise SNR-M 1,22 (duyarlılık %85, özgüllük %68), SFR-M 1,313 (duyarlılık %75, özgüllük %82), SMR ise 1.576 (duyarlılık %67, özgüllük %83) şeklinde saptandı.
Sonuç: Rutin kalça MRG çekimlerinde T1A görüntülerden elde olunacak sinyal oranları ve M skorlarının osteoporoz ve osteopenin tanısı ve tahmininde faydalı olabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Introduction and purpose: This study aimed to show the contribution of T1W imaging findings obtained in routine hip MRI to the diagnosis of osteoporosis-osteopenia by comparing them with DEXA results.
Materials and Methods: The study included 330 patients, male and female, aged 18 to 99, who underwent DEXA at Ankara Bilkent City Hospital Radiology Clinic between 15 February 2019 and 1 May 2023, and who had a hip MRI within 6 months. The control group included 190 female patients aged 20-29 years with a normal body mass index (19-25 kg/m2), no known disease, and normal hip MRI. Patients with cancer, metabolic bone disease, a history of fracture, on systemic corticosteroids, and those whose images were unsuitable for evaluation were all excluded from the study. Two radiologists who were not aware of the DEXA results evaluated the images retrospectively. M scores for SNR, SMR, and SFR were calculated by measuring the signal intensities of femur regions, subcutaneous fat, and muscle intensities, as well as noise from the artifact-free area. Correlation, regression, and ROC analysis were performed for SNR, SMR, and SFR and for all M scores.
Results: The average age of the study participants was 57.61, and 27 (8.1%) had femoral neck osteoporosis and 30 (9.1%) had total hip osteoporosis. There was a statistically significant difference in SNR, SFR, SMR, and M scores between the osteoporosis, osteopenia, and normal groups. M-scores and T-scores have a strong negative correlation for the neck (SNR-M-r=-0.722, SFR-M-r=-0.750, SMR-M-r=-0.662 P0.001) and a moderate negative correlation for the total hip (SNR-M-r=-0.599, SFR-M-r=-0.625, SMR-M-r=-0.568 P0.001).
Cut-off points for femoral neck osteoporosis detection were determined as follows: SNR-M-score=2.23 (sensitivity 93%, specificity 71%), SFR-M-score=3.052 (sensitivity 84.37%, specificity 85%), and SMR-score=1.538 (sensitivity 100%, specificity 78%). And cut-off points for hip were determined as: SNR-M-score=1.22 (sensitivity 85%, specificity 68%), SFR-M-score=1.313 (sensitivity 75%, specificity 82%), and SMR-score=1.576 (sensitivity 67%, specificity 83%).
Conclusion: It has been shown that the signal ratios and M scores obtained from T1W images in routine hip MRI scans may be useful in the diagnosis and prediction of osteoporosis and osteopenia.