Çocukluk çağı travması ve psikolojik dayanıklılığın alkol kullanım bozukluğu klinik görünümüne etkisi
The  effect  of  childhood  trauma  and  resilience  on clinical  aspect  of alcohol  use disorder
Yazar: EBRU ALDEMİR
Danışman: PROF. DR. HAKAN COŞKUNOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkolizm = Alcoholism ; Alkolle ilgili bozukluklar = Alcohol-related disorders ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Alkol kullanım bozukluğu, çocukluk çağı travmalarının en önemli sekellerinden biridir. Ancak bazı bireyler etkin başa çıkma stratejileri geliştirirler ve sosyal ilişkiler ve iş gibi hayatın bazı alanlarında başarılı olurlar. Bu olumlu görünüm, 'psikolojik dayanıklılık' kavramı ile açıklanabilir. Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı travması ve psikolojik dayanıklılığın alkol kullanım bozukluğu klinik görünümüne etkisini araştırmaktır.
Çalışmaya Ege Üniversitesi Bağımlılık Tedavi Birimi'ne yönlendirilen alkol kullanım bozukluğu tanılı 100 erkek olgu dahil edildi. Olgularda ek psikiyatrik hastalık tanısı yoktu. Sosyodemografik veriler ve alkol kullanım özellikleri elde edildi. Çocukluk çağı travmaları (Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği), psikolojik dayanıklılık (Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği), alkol kullanım bozukluğu şiddeti (Michigan Alkolizm Tarama Testi ve Alkol Bağımlılığı Şiddeti Ölçeği) değerlendirildi. Olguların yaş ortalaması 43.3±10.6 idi. Tüm olguların %64'ü (n=64) evli idi, %70'inin (n=70) düzenli bir işi mevcuttu.  Sorunlu alkol kullanımına başlama yaşı 27.4±9.9, ortalama alkol kullanım süresi 15.9±10.7 yıl, en uzun ayıklık süresi ortancası 2 aydı. Psikolojik dayanıklılıkla ile erken alkol deneyimi, sorunlu alkol kullanım süresi ve ayıklık süresi arasında bağıntı yoktu. Geçmişinde intihar girişimi öyküsü olmayan olgularda psikolojik dayanıklılık, intihar öyküsü olan olgulara göre daha yüksek saptandı. Psikolojik dayanıklılık ile alkol kullanım bozukluğu şiddeti arasında negatif bağıntı mevcuttu. Aynı bağıntı, çocukluk çağı travması öyküsü olan grupta korundu ancak çocukluk çağı travması öyküsü olmayan grupta saptanmadı. Regresyon modeli, psikolojik dayanıklılık bir birim arttığında, hastalık şiddetinin 0.18 birim azaldığını, hastalık şiddetindeki değişimin %18'inin psikolojik dayanıklılık tarafından açıklandığını ve yaş, eğitim ve çocukluk çağı travmasının bu modele katkısının olmadığını gösterdi.
Çalışma bulgularımız, psikolojik dayanıklılığı artırmaya yönelik yapılacak müdahalelerin, alkol kullanım bozukluğunda tedavi sürecini ve hastalık şiddetini olumlu yönde etkileyeceğini göstermektedir.

Anahtar sözcükler: Alkol kullanım bozukluğu; Çocukluk çağı travması; Psikolojik dayanıklılık

Abstract:
Alcoholism  is  one  of  the  most  common  psychological  sequelae  of  childhood  trauma.  However,  some  individuals  develop  effective  coping  strategies  and  they  succeed  in  some  areas  of  life,  such  as  social  relations  and  work.  This  positive  aspect  can  be  explained  by   resilience.  The  aim  of  this  study  is  to  evaluate  the  impact  of  childhood  trauma  and  resilience  on  clinical  feature  of  alcohol  use  disorder.  
The  study  included  100 male  patients  who  were  referred  to  Ege University Addiction Treatment  Unit  and  were  diagnosed  with  alcohol  use  disorder.  None of the  patients  had  comorbid  psychiatric  disorder.  Sociodemographic data,  alcohol  use  characteristics  were  obtained.  Childhood  trauma  (Childhood  Trauma  Questionnaire),  resilience  (Resilience  Scale  for  Adults),  severity  of  alcohol  use  disorder  (Severity  of  Alcohol  Dependence  Questionnaire  and  Michigan  Alcoholism  Screening  Test)  were  evaluated.  The  mean  age  of  the  participants  was  43.3±10.6.  Of  all  the  participants,  64%  (n=64)  were  married,  70%  (n=70)  had  a  job  with  regular  income.  The  onset  of  problematic  alcohol  use  was  at  the  age  of  27.4±9.9,  mean  duration  of  alcohol  use  was  15.9±10.7 years  and  median  of  the  longest  sobriety  period  was  2  months.  No  correlation  was  found  between  resilience  and  early  onset  of  alcohol  use,  problematic  alcohol  use  and  duration  of  sobriety.  Resilience of the participants without a history of suicide attempt was higher than the participants with a history of suicide attempt. There was a negative correlation between resilience and severity of alcohol use disorder.  The same correlation was maintained in the group with a history of childhood trauma, but it was not detected in the group without a history of childhood trauma. The regression model showed that the severity of disorder increased by 0.18 units when resilience increased by one unit, and that 18% of the change in disorder severity was explained by resilience and age, education and childhood trauma did not contribute to this model.
These  results  show  that  interventions  to  increase  resilience  may  positively  affect treatment  process  in  alcohol  use  disorder  and  reduce  severity  of  the  disorder.

Key words: Alcohol use disorder; Childhood trauma; Resilience