Okulöncesi dönemde kaynaştırma eğitimine ilişkin öğretmen ve ebeveyn tutumları ile kaynaştırma eğitimi uygulanan sınıflarda akran ilişkilerinin incelenmesi
Teachers' and parents' attitudes toward inclusion in preschool period and investigation of peer relationship in inclusion classrooms
Yazar: HÜLYA ÇULHAOĞLU İMRAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYPERİ DİKİCİ SIĞIRTMAÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education

Özet:
Eğitimde fırsat eşitliği ilkesi göz önüne alındığında, özel gereksinimli çocukların, normal gelişim gösteren çocuklarla birlikte kaynaştırma eğitimine alınmaları uygun eğitim olarak görülmektedir. Bu araştırma ile öğretmen ve ebeveynlerin, okulöncesi dönemde kaynaştırma eğitimine ilişkin tutumları incelenmiş, kaynaştırma eğitimi uygulanan sınıflardaki akran ilişkileri gözlenmeye çalışılmıştır.Çalışma Adana ili merkez ilçelerinde bulunan 20 ilköğretim okulu ile 14 bağımsız anaokulunda görev yapan toplam 89 okulöncesi öğretmeni, çocuğu anasınıfına devam eden 281 ebeveyn ve kaynaştırma eğitimine devam eden dört sınıfta bulunan 4 özel gereksinimli çocuk ile bu çocukların sınıflarında yer alan 72 normal gelişim gösteren çocukla yürütülmüştür. Araştırmada öğretmen ve ebeveynlerin tutumlarını belirlemek üzere `Okulöncesi Dönemde Kaynaştırmaya Karşı Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Kaynaştırma eğitimi uygulanan sınıflardaki akran ilişkilerini incelemek için yapılandırılmamış gözlem yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi ve çözümlenmesi için SPSS paket programı ve içerik analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır.Çalışma sonucunda ebeveynlerin tutumları ile özel gereksinimli çocuk sahibi olma, kaynaştırma eğitimini sakıncalı bulma, aylık gelir, öğrenim durumları ve kaynaştırma eğitimine alınmasını tercih ettikleri özür grupları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin tutumları ile meslekteki kıdem, kaynaştırma konusunda eğitim alma, sınıfında yardımcı personel bulunma durumları ve kaynaştırma tecrübesi ile aralarında anlamlı ilişki bulunmuştur. Kaynaştırma eğitimi uygulanan sınıflarda, olumlu sosyal iletişim davranışları olumsuz sosyal iletişim davranışlarından daha fazla olduğu ve öğretmen yaklaşımının akran ilişkilerinde etkili olduğu görülmüştür. Kaynaştırmaya karşı olduğunu belirten öğretmenin sınıfında, diğer sınıflara göre daha fazla olumsuz davranış gözlenmiştir. Normal gelişim gösteren çocukların, özel gereksinimli çocuğu yeterli buldukları her etkinliğe kabul ettikleri, yardımlaştıkları görülmüştür.

Abstract:
When the principle of equality of opportunity in education is taken into consideration, education of the children with special needs with the children showing normal development in conglutinate is seen as the appropriate training. Within this research, behaviors of the teachers and parents for preschool mainstreaming training program was researched, and also relationship inbetween pers in the mianstreaming classes was tried to be observed.The study has been executed in 20 primary schools and 14 kindergarten with a total number of 89 preschool teachers and 281 parents and also 4 children with special needs and in the same class 72 children showing normal development in four inclusion classes. In the research in order to determine the attidues of teachers and parents ?Attitude Against Preschool Mainstreaming Scala? was used. To investigate peer relationships in mainstreaming classes structured observation method was used. Data analysis was done by SPSS program and content analysis method.At the end of the research, a significant relation was found inbetween attidues of the parents and having a child with special needs, naming streaming as objectionable, monthly income, education status and the disability groups that they prefer for streaming education. A significant relation was found inbetween teachers and lenght of service, having an education about inclusion, having an assistant in class and seniority in inclusion. In inclusion classes, it is observed that positive social behaviors are more then negative social behaviors and teacher behavior is very effective on peer relations. Classes where teachers are against iclusion education, more negative attitudes were observed in comparison to other classes. Normal developing children accepted and assisted children with special needs in every activity as long as they are capable.