İşgal yıllarında bir İstanbul gazetesi: Dersaadet (fihrist-transkripsiyon-değerlendirme) /
Yazar: MESUDE YÜSRA ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCÜMENT BALCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Dersaadet gazetesi = Dersaadet newspaper ; Gazeteler = Newspapers ; Milli Mücadele = National Struggle ; Simavi, Sedat = Simavi, Sedat ; Türk basını = Turkish press ; İstanbul basını = İstanbul press ; İşgal = Occupation

Özet:
?İşgal Yıllarında Bir İstanbul Gazetesi: Dersaadet? başlıklı çalışmanın amacı, şimdiyekadar genel yargılara varılan ve milli tarihin en önemli dönemlerinden biri olan İstanbul'unişgal dönemine dair özel bir çalışma ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik çalışılan tezinkapsamı, 1920 yılında 128 sayı yayımlanan Dersaadet gazetesi ile sınırlıdır.Bu tez, hem bir gazete hem de bir dönem incelemesidir. Gazetedeki bütün haberbaşlıkları transkribe edilmiş, yayımlandığı tarih ve gazetedeki yerinin de belirtildiği bir fihristtablosu oluşturulmuştur. Ayrıca doğrudan ya da dolaylı olarak İstanbul'u ilgilendirenhaberlerin transkripsiyonları da çalışmaya eklenmiştir. Bu bölümler tezin ekler kısmında yeralmaktadır. Çalışmanın metin kısmında ise Dersaadet'te çıkan İstanbul haberleri ve gazetenintamamındaki haber başlıkları değerlendirilmiştir. Bu haber başlıkları ve haberler üzerindenİstanbul'un 1920 yılındaki yaklaşık beş aylık süresi incelenmiştir. Böylelikle tez, hem birfihrist çalışması, hem tercüme metinler, hem de içerik çözümlemesinden oluşmaktadır.Tez sayesinde toplumsal dokusunda köklü değişimler yaşayan işgal İstanbul'undasiyasi, iktisadi, sosyal, kültürel açıdan pek çok değişiklik yaşandığına dair önemli bilgiler eldeedildi. Milli Mücadele'nin İstanbul'u ne şekilde etkilendiğine dair orijinal haberlerlekarşılaşıldı. Ayrıca Dersaadet gazetesi aracılığıyla dönemin basın hayatını ve gazetede yazanönemli fikir adamlarını da tanıma imkanı bulundu.Tez çalışması, araştırmacılara pek çok veri sunmaktadır. Varılabilecek en genelyargılardan biri, Milli Mücadele'yi desteklediği iddia edilen Dersaadet'in, Mücadele'ye dairhaberler vermekte çekingen bir tavır sergilediğidir. Bu tavrın sebebi, dönemin basınınauygulanan sansür olabileceği gibi; Mücadele'nin henüz kayıtlara geçecek bir başarı eldeetmemiş olması da gösterilebilir.

Abstract:
The aim of our study; ?A newspaper of İstanbul in the occupation years: Dersaadet? isto present a special study about the occupation period of İstanbul that is the most importantterm of our national history and up to now everybody has made common opinions about it.The extent of our thesis for this purpose is limited to Dersaadet which was published 128numbers in 1920.This thesis is not only a newspaper but also a study of a specific period. All of theheadlines in the newspaper are transcribed and index table, where the dates and also places ofheadlines in the newspaper are described, is formed. The transcriptions of news related withİstanbul included in this study. In the text part our studies the news of İstanbul and all of theheadlines in the newspaper have been evaluated.We got important informations about the political, economical,social and culturalchanges in occupied İstanbul, which lived fundamental changes in its social structure. Weencountered with original news about how the National Defence affected İstanbul. Moreover,by means of Dersaadet, we have found a chance to know the press life of time and also theimportant intellectuals who wrote in the newspaper.Thesis, presented many information to researchers. One of the most possible trial isthat Dersaadet which was claimed to support the National Defence behaved timidly whengiving news about National Defence. The reason for this attitude, the term is applied tocencorship of the press can be like; struggle will be a record of success has not yet being builtis on the case.