Çok kesitli bilgisayarlı tomografi ürografide farklı hazırlık protokollerinin tanıya katkısı
Multislice computed tomography urography who recognize the contribution of different preparation protocols
Yazar: PINAR GÜNDOĞAN BOZDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELAMİ SERHATLIOĞLU
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kontrast maddeler = Contrast media ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Radyografi = Radiography ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri-ürolojik = Diagnostic techniques-urological ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Üreter = Ureter

Özet:
Bilgisayarlı Tomografi Ürografi (BTÜ), intravenöz kontrast madde (İVKM) kullanılarak çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT) ile ekskretuar fazda böbrekler, üreterler ve mesaneyi değerlendirmek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. BTÜ yanlızca üriner trakt lümenini göstermekle kalmaz, aynı zamanda üriner trakt duvar yapısını ve çevre dokuları da gösterir. BTÜ'de üstünlüğü kesin olarak kanıtlanmış spesifik bir hazırlık yöntemi mevcut değildir. Bu nedenle birçok radyoloji kliniğinde farklı yöntemler uygulanabilmektedir.BTÜ görüntüsünü hasta pozisyonu, çekim öncesi hazırlık, kullanılan kontrast madde dozu ve enjeksiyon süresi, kompresyon uygulanıp uygulanmaması, çekim tekniği gibi bir çok faktör etkilemektedir. Bu çalışmadaki amacımız BTÜ öncesi yapılacak olan hasta hazırlığı için uygulanan yöntemlerin birbirlerine olan üstünlüklerini ve dezavantajlarını ortaya koyarak en ideal hazırlık yöntemini önermektir.Çalışmamıza Haziran 2010 ile Ekim 2011 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi klinik ve polikliniklerinde muayeneleri sonucu BTÜ endikasyonu konularak incelemeleri yapılan 100 olgu dâhil edildi. Bu olgular rastlantısal olarak 20 `şerli 5 gruba ayrıldı. Ön hazırlık aşamasında; I. gruba 1000 ml su içirildi, II. gruba 250 ml salin infüzyonu yapıldı, III. gruba 250 ml salin infüzyonu sonrası 0,1 mg/kg furosemid İV olarak uygulandı, IV. gruba 0,1 mg/kg İV furosemid verildi ve V. grubada 1000 ml su içirilmesi sonrasında 0,1 mg/kg İV furosemid yapıldı. Bu ön hazırlık sonrası standart BTÜ incelemeleri ile üreterler proksimal, orta ve distal segmentlerde opasifikasyon derecelerine göre birbirleri ile karşılaştırıldı.Üreterlerin tümünün görüntülenmesi yönünden grupların birbirleri ile olan karşılaştırmasında üç üreter segmenti görüntülemesi için gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptandı (p<0.05). Bu farklılıkların hangi gruplar arasında anlamlı olduğunu belirlemek için herbir grubun ikili olarak birbirleri ile olan karşılaştırılmasında; proksimal üreter segmenti için II. grup ile diğer dört grup arasında, orta ve distal üreter segmenti için ise II. grup ile III. grup ve IV. grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0.05). Böbrek parankim kontrastlanması ve mesane opasifikasyonu bütün olgularda yeterli derecede gerçekleşti.Günümüzde giderek intravenöz ürografi (İVÜ)'nin yerini almaya başlayan BTÜ için halen spesifik bir hazırlık yöntemi önerilememektedir. Çalışmamızda proksimal üreter görüntülenmesinde İV salin uyguladığımız grup II'nin diğer 4 grupdan daha başarısız olduğunu saptadık. . Diğer grupların birbirlerine üstünlükleri saptanmadı. Orta ve distal üreterlerin görüntülenmesin de ise; furosemid uygulanan grup IV ve furosemidle kombine İV salin uygulanan grup III'ün, İV salin uygulanan grup II'den daha üstün olduğu saptandı. Diğer grupların birbirlerine üstünlükleri saptanmadı.Anahtar Kelimeler: BT ürografi, hasta hazırlığı, furosemid, salin, üreter

Abstract:
Computed Tomography Urography (CTU) is an imaging method that is used to evaluate the kidneys, the ureters and the bladder in the excretory phase with a multislice computed tomography (MSCT) by using an intravenous contrast agent (IVCA). CTU does not only show the urinary tract lumen, but it also shows the urinary tract wall structure and the surrounding tissues. There is no any well-proven specific preparation method in CTU. Therefore, there may be various methods applied in many radiology clinics.Many factors such as patient position, preparation before imaging, dose of the contrast agent used, injection duration, application of compression and imaging technique can affect the CTU image. This study aims to suggest the optimum preparation method by presenting the superiorities and disadvantages of the methods applied for patient preparation to be done before the CTU.100 cases that were investigated by diagnosing a CTU indication as a result of their examinations done in the clinics and polyclinics of the Faculty of Medicine at Fırat University during June 2010 and October 2011 were included in this study. These cases were randomly classified into 5 groups in 20s. During the preparation phase, the 1st group was made to drink 1000 ml water, the 2nd group was injected 250 ml saline infusion, the 3rd group was applied 0,1 mg/kg furosemide as IV after 250 ml saline infusion, the 4th group was given 0,1 mg/kg IV furosemide, and the 5th group was given 0,1 mg/kg IV furosemide after drinking 1000 ml water. After this preparation, the ureters were compared with each other at proximal, middle and distal segments according to their opacification levels with CTU examinations.Meaningful differences (p<0.05) were identified among groups for three ureter segments in comparison of the groups in terms of the imaging of all the ureters. In comparison of the groups with each other in oder to determine among which groups these differences are clear: statistically meaningful differences (p<0.05) were found between the second group and other four group for the proximal ureter segment, between the second group and the third and the fourth groups for the middle and distal ureter segment.Today, there is still no any specific preparation method suggested for CTU that has increasingly began to replace intravenous urography (IVU). In this study, it was observed that the imaging of the proximal ureters was better in the first group that was applied oral hidration when compared to the fourth group applied only furosemide, the third group applied furosemide combined with IV saline, the fifth group applied furosemide combined with oral hidration and the second group applied IV saline. And the imaging of the middle and distal ureters was better compared to the fourth group applied furosemide and the third group applied furosemide combined with IV saline, the second group applied IV saline.Key Words: CT urography, patient preparation, furosemide, saline, ureter