Kekemeliği olan yetişkinlerin kekemelikleri bağlamında kariyer süreçleri ve mesleki deneyimleri üzerine nitel bir araştırma
A qualitative study on career processes and professional experiences of adults WHO stutter in the context of stuttering
Yazar: SILA ZEYNEP ÇİLİNGİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik kariyer = Academic career ; Kariyer = Career ; Kekemelik = Stuttering ; Mesleki deneyim = Professional experience ; Yetişkinler = Adults ; İş hayatı = Work life ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life

Özet:
Kekemeliği olan bireyler yaşamın çok birçok alanında önemli zorluklar yaşayabilmektedir. Bu konuda belki de ilk akla gelen konular ise kariyer ve mesleki süreçlerdir. Böylece bu bireyler verdikleri kararlarda ve potansiyellerini gerçekleştirmede geri kalabilmektedirler. Bu çalışma, kekemeliği olan yetişkinlerin kariyer süreçlerini ve kekemeliğin iş hayatlarını nasıl etkilediğini onların deneyim ve bakış açılarına dayanarak derinlemesine incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma fonomenolojik araştırma yöntemi benimsenerek yapılmıştır. Araştırmada çalışma geçmişi ve kekemeliği olan 18 yetişkin birey ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme kayıtları ilk olarak yazıya dökülmüş ardından inandırıcılık esasına dayanarak katılımcı teyidi alınmıştır. Veriler MAXQDA 2022 programı kullanılarak tematik analiz yöntemi ile incelenmiştir. Verilerin analizi sonucunda kekemeliği etkileyen durumlar ve genel faktörler, kekemeliğin akademik ve kariyer gelişim sürecine etkisi, kekemeliğin iş ortamındaki etkisi, iş hayatında kekemeliği olan bireylere öneriler ve kurumsal düzenlemelere yönelik öneriler olmak üzere beş ana tema ve 30 alt tema ortaya çıkmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde mesleki yaşamda kekemeliğin, terfi olanaklarını ve çalışma arkadaşları ile iletişimi çeşitli şekillerde etkilediği bulunmuştur. Ayrıca iş yerinde stres faktörünün kekemeliği en çok etkileyen duygusal etmen olduğu görülmüştür. Katılımcılar, kendi deneyimlerinden yola çıkarak kekemeliği olan bireylerin mesleklerini aktif olarak yapabilmeleri adına onlara, kekemeliklerini kabul etmelerini ve kekemelik terapisi almalarını önermiştir. Bazı katılımcılar ise diğerlerinden farklı olarak, kendilerine uygun meslek seçimi yapmalarını tavsiye etmiştir. Bazı katılımcılar iş yerinde akıcılık için bir kolaylaştırıcı olarak müziği kullanmaktadır. Çalışmanın tüm bulguları, kekemeliği olan çalışanların iş yerinde belli durumlarda, özellikle zamansal ve duygusal açıdan baskı altında hissettiklerine ve performanslarının bozulduğuna işaret etmiştir. Bu durum da iş yerlerinde "kekemelik dostu" bir çevre oluşturmanın önemini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Kekemelik, Yetişkinlik dönemi, Akademik kariyer, Çalışma hayatı

Abstract:
Individuals who stutter may experience significant difficulties in many areas of life. Perhaps the first issues that come to mind in this regard are career and professional processes. Thus, these individuals can lag behind in the decisions they make and in realizing their potential. This study aimed to examine the career processes of adults who stutter (AWS) and how stuttering affects their work life, based on their experiences and perspectives. The study was carried out by adopting the phenomenological research method. In the study, semi-structured interviews were conducted with 18 AWS with a working background. Interview recordings were first transcribed, and then participant confirmation was obtained on the basis of trustworthiness. The data were analyzed by thematic analysis method using the MAXQDA 2022 program. As a result of the analysis of the data, five main themes and 30 sub-themes emerged: conditions and general factors affecting stuttering, the effect of stuttering on the academic and career development process, the effect of stuttering on the work environment, suggestions for AWS in business life, and institutional arrangements. When the research findings were examined, it was found that stuttering in professional life affected promotion opportunities and communication with colleagues in various ways. In addition, it has been observed that the stress factor at work is the emotional state that affects stuttering the most. Based on their own experiences, the participants suggested that AWS accept their stuttering and receive stuttering therapy so that they can actively perform their jobs. Some participants, unlike the others, advised them to choose a suitable profession for them. Some participants use music as a facilitator for fluency in the workplace. All the findings of the study indicated that employees who stutter felt under certain conditions in the workplace, especially in terms of time and emotional pressure, and their performance deteriorated. This has shown the importance of creating a "stuttering-friendly" environment in the workplace. Keywords: Stuttering, Adulthood, Academic career, Work life