Yetişkin bağlanma örüntüleri, obsesif inançlar ve ruminatif düşünme biçiminin romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler üzerindeki etkisi
The effects of adult attachment styles, obsessive beliefs and ruminative thought style on romantic relationship centered obsessive compulsive symptoms
Yazar: ASLIHAN TUNÇEL
Danışman: PROF. DR. HALUK ARKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Obsesif inanışlar = Obsessive beliefs ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Romantik ilişki obsesyon ve kompulsiyonları = Romantic relationship obsessions and compulsion ; Ruminatif düşünme = Ruminative thinking ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada temel olarak yetişkin güvensiz bağlanma örüntüleri, obsesif inanç alanları ve ruminatif düşünme biçiminin romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler üzerindeki yordayıcılığını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın bir diğer amacı ise, yetişkin güvensiz bağlanma örüntüleri ile romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide genel obsesif inanç düzeyinin ve ruminatif düşünme biçiminin aracılık rolleri incelenmesidir. Çalışmaya ait veriler 18-63 yaş aralığında (Ort: 30.50, SS = 9.81) en az 3 aydır bir romantik ilişki içerisinde bulunan 770 katılımcıdan (508 kadın, 262 erkek) elde edilmiştir. Çalışma kapsamında katılımcılardan Sosyo-demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Obsesif İnançlar Ölçeği Kısa Formu (OİA-20), Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği (RDBÖ) ve Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği'nden (RİOKÖ) oluşan veri setini tamamlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler t testi, korelasyon, ANOVA, MANOVA, regresyon ve aracılık analizleri yoluyla değerlendirilmiştir. Korelasyon analizleri sonucunda, araştırmanın temel değişkenleri arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler olduğu gözlemlenmiştir. Regresyon analizi sonuçları incelendiğinde romantik ilişki süresinin, güvensiz bağlanma örüntülerini oluşturan kaygılı ve kaçıngan bağlanmanın, obsesif inançların alt boyutlarından olan abartılı tehdit öngörüsü ve mükemmeliyetçilik/kesinliğin ve ruminatif düşünme biçiminin romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtileri anlamlı olarak yordadıkları görülmüştür. Aracılık ilişkisini incelemek için oluşturulan modelde ise hem obsesif inançlar toplam puanının hem de ruminatif düşünme biçiminin yetişkin güvensiz bağlanma örüntüleri (kaygılı ve kaçıngan bağlanma) ile romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide anlamlı olarak kısmi aracılık rolü üstlendikleri bulgulanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Romantik İlişki Odaklı Obsesif Kompulsif Belirtiler, Güvensiz Bağlanma, Obsesif İnançlar, Ruminatif Düşünme Biçimi

Abstract:
The main purpose of the study was to investigate the link between adult insecure attachment styles, obsessive belief domains and ruminative thinking style on romantic relationship centered obsessive compulsive symptoms. In line with another aim of the study, the mediating roles of general obsessive belief level and ruminative thinking style in the relationship between adult insecure attachment styles and romantic relationship-oriented obsessive-compulsive symptoms were investigated. The data of the study were obtained from total 770 participants (508 females, 262 males) between the ages of 18 to 63 (M: 30.50, SD = 9.81) who had been in a romantic relationship for at least 3 months. Within the scope of the study, the participants were asked to complete the data set consisting of the Socio-demographic Information Form, Experiences in Close Relationships Inventory-II (ECR-II), the Obsessive Beliefs Scale Short Form (OBS-20), the Ruminative Thinking Style Scale (RTS), and the Relationship Obsessive Compulsive Inventory (ROCI). The obtained data were evaluated through t test, correlation, ANOVA, MANOVA, regression and mediation analyzes. As a result of the correlational analyzes, it was observed that there were positive and significant relationships between the main variables of the study. According to the result of the regression analysis, the duration of the romantic relationship, anxious and avoidant attachment styles which constitutes the insecure attachment patterns, the overestimation of threat and perfectionism/precision which are the sub-dimensions of obsessive beliefs, and the ruminative thinking style significantly predicted romantic relationship-centered obsessive-compulsive symptoms. In the model created to examine the mediation relationship, it was found that both the general level of obsessive beliefs and the ruminative thinking style played a significant partial mediation role in the relationship between adult insecure attachment styles (anxious and avoidant attachment) and romantic relationship-centered obsessive-compulsive symptoms. The results of the study were discussed within the framework of the relevant literature.

Keywords: Obsessive Compulsive Disorder, Romantic Relationship Centered Obsessive Compulsive Symptoms, Insecure Attachment, Obsessive Beliefs, Ruminative Thinking Style