Farklı yetenek düzeyindeki ortaokul öğrencilerinde sınav kaygısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umudun aracı rolü
The mediating role of hope in the relationship between test anxiety and life satisfaction in middle school students at different aptitude levels
Yazar: FATMA NUR ARAS KEMER
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE GÜZİN SÜBAŞI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kaygı = Anxiety ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Umut = Hope ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı farklı genel yetenek düzeyine sahip ortaokul öğrencilerinde sınav kaygısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide, umudun aracı rolünü incelemektir. Çalışmada ilişkisel model kullanılmıştır ve uygun örnekleme tekniği seçilmiştir. Katılımcılar, Ankara merkez ilçelerinde eğitimlerine devam eden ortaokul öğrencileridir (Çankaya, Etimesgut, Mamak, Altındağ, Yenimahalle). Katılımcılar iki gruba ayrılmıştır: Bunlardan ilki BİLSEM'lerde genel yetenek alanında eğitimlerine devam eden üstün yetenekli ortaokul öğrencileridir (86'sı kız, 137'si erkek olmak üzere toplam 223 öğrenci). Diğer grup aynı merkez ilçelerdeki ortaokullardan seçkisiz yolla seçilen öğrencilerden oluşmaktadır (129'u kız, 144'ü erkek olmak üzere toplam 273 öğrenci). Araştırmada verilerin toplanması için Çocuklarda Sınav Kaygısı Ölçeği, Çocuklarda Umut Ölçeği, Çok Boyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği-Kısa Formu ile araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için Mplus 8.1 paket programı kullanılmıştır. Veriler çok örneklemli aracılık testi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar umudun her iki grupta da sınav kaygısı ile yaşam doyumu arasında kısmi aracılığının olduğunu göstermektedir. Ek olarak kısmi etki büyüklükleri her iki grupta da, yaklaşık olarak aynıdır. Ayrıca sınav kaygısı, umut ve yaşam doyumunu negatif yönde etkilerken; umut, yaşam doyumunu pozitif yönde etkilemiştir. Ancak, bu iki grubun etki büyüklükleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırmada elde edilen bulgular konu ile ilgili alanyazın kapsamında tartışılmıştır. Sonrasında araştırmacılara, Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanındaki uygulayıcılara ve bu alandaki yöneticilere yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the mediation role of hope on the relationship between test anxiety and life satisfaction in middle school students with different general aptitude levels. The correlational model was used and convenience sampling technique was chosen in the study. Participants of this study are middle school students who attend their education in the central districts of Ankara (Çankaya, Etimesgut, Mamak, Altındağ, Yenimahalle). The participants were divided into two groups. The first of these is gifted middle school students who attend their education in the field of general ability in BILSEMs (86 girls, 137 boys, a total of 223 students). The other group consists of students selected randomly from the middle schools in the same central districts (129 girls, 144 boys and a total of 273 students). The data were collected by means of the Test Anxiety Scale in Children, Children's Hope Scale, Multidimensional Students Life Satisfaction Scale-Short Form and Personal Information Form developed by the researcher. Data was analyzed using Mplus 8.1 program. The data was analyzed by a multi-sample mediation test. The results were showed that hope is a partial mediation between test anxiety and life satisfaction in both groups. In addition, the partial effects are the same magnitude roughly in both groups. Furthermore test anxiety affected the hope and life satisfaction negatively, while the hope affected life satisfaction positively. However, no significant difference was found between the effect magnitudes of these two groups. The findings of the study were discussed within the scope of the related literature. Afterwards, some suggestions were provided for researchers, practitioners in the field of psychological counseling and guidance and managers in the field.