Ege Üniversitesi Etnografya Müzesindeki işlemeli cepkenlerin desen tasarımları
Pattern designs of embroidered jackets in Ege University Museum of Etnografy
Yazar: SEHER ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY GÜMÜŞER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tasarım Ana Bilim Dalı / Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Bitki deseni = Crop pattern ; Dairesel motif = Circular motif ; Dini motifler = Religious motifs ; El dokumaları = Handwovens ; Ev tekstili = Home textile ; Geometrik motifler = Geometric motifs ; Grafik desen tanıma = Graphical pattern recognition ; Hazır giyim = Ready made clothing ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Pamuklu tekstil = Cotton textile

Özet:
ÖZET
İzmir Ege Üniversitesi Etnografya Müzesinde bulunan 19. Yüzyıl ile tarihlenen giysilerden işlemeli cepken örnekleri incelenmiştir. Toplamda 25 adet cepken incelenmiş olup bu cepkenlerin 18'i İzmir 7'si Bursa'dan müzeye gelmiştir. Cepkenlerin kumaş yüzeyinde yer alan işlemeler desen, kompozisyon, renk ve teknik açıdan incelenmiştir. En çok tercih edilen kumaş çeşitleri çuha ve kadife kumaş olduğu görülmüş; sadece bir üründe pamuk dokuma kumaşa rastlanılmıştır. Süsleme tekniği olarak genellikle kordon tutturma tekniği kullanılmış olup, su yolu harçlar ile süslemeler desteklenmiştir. Kullanılan kordon renkleri genellikle ham renkte olup, bazı kordonların rengi altın sarısıdır. İplik işleme renkleri de genellikle altın simdir. Sadece bir cepken örneğinde gümüş sim işleme görülmüştür. Cepkenlerin desen tasarımlarına bakıldığında ağırlıklı olarak bitkisel motifler ile geometrik şekiller ve vav harfi sembolünün kullanıldığı tespit edilmiştir. Bitkisel motif olarak dal, lale, yaprak ve çiçek desenleri kullanılırken, geometrik şekil olarak tam daireler ile yarım daireler kullanılmıştır. Bazı cepken örneklerinde su damlası motifi ile sonsuz işareti sembolünün çok az kullanıldığı çıkan bir diğer sonuçlar arasındadır. 
Araştırma yöntemini vaka çalışması (case study) oluşturmaktadır. Müzede bulunan kumaşların fotoğrafları çekilmiş; kompozisyon şemaları ve motifler çizilerek katalog çalışması yapılmıştır. Literatür taramasıyla konunun teorik kısmı desteklenmiş; elde edilen bulgular sonuç kısmında paylaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: 19. Yüzyıl Kumaşları, Ege Üniversitesi Etnografya Müzesi, Tekstil Desen Tasarımı.

Abstract:
ABSTRACT
In this study, bolero samples of 19th century clothes in İzmir Ege University Ethnography Museum were examined. The bolero samples examined belong to the Izmir and Bursa regions. A total of 25 boleros were examined and 18 of them are from İzmir and 7 from them Bursa region. The fabrics used were examined in terms of pattern, composition, color and technique. In this study, bolero samples of 19th century clothes in İzmir Ege University Ethnography Museum were examined. The bolero samples examined belong to the Izmir and Bursa regions. A total of 25 boleros were examined and 18 of them are from İzmir and 7 from them Bursa region. The fabrics used were examined in terms of pattern, composition, color and technique. The most preferred fabric types are baize and velvet fabric. Cotton woven fabric was found in only one product. Cordon bending technique was generally used as the decoration technique and the adornment was supported by the waterway adornments. The cordon colors used are usually raw. Some codons are golden yellow in color. Yarn processing colors are also usually gold glitter, and silver glitter figures were seen in one bolero example. When we examine the pattern features of the boleros, it has been determined that vegetal motifs, geometric shapes and the symbol of the letter vav are used mostly. Branch, tulip, leaf and flower patterns are used as floral motifs. It was concluded that full circles and half circles were used as geometric shapes. It is one of the other results where the water-drop motif and the infinity sign symbol are used in some bolero samples rarely. 
The research method is case study. Photographs of the fabrics in the museum, were taken; A catalog study was carried out by drawing composition schemes and motifs. The theoretical part of the subject was supported by the literature review; The obtained results are shared in the conclusion part. It is aimed to examine the design features of the fabrics in question and to bring them to the literature.
Keywords: The Fabrics of 19th Century, Ege University Ethnography Museum, Textile Pattern Design.