"Cin Ali" ve "Levent" adlı kitap serilerinin değerler eğitimi ve söz varlığı açısından mukayesesi
Comparison of the book series named "Cin Ali" and "Levent" in terms of values education and vocabulary
Yazar: MELİSA SEDEFOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH DURMUŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Her toplumun kendine ait değerleri vardır. Kültürün yansıması olan değerler,
sağlıklı bir iletişim için oldukça önemlidir. Bu değerler; bireylerin hoşgörülü, saygılı,
birlik ve beraberlik içerisinde olmalarını sağlayarak toplumsal yaşamı daha iyi bir hâle
getirmektedir. Değerler eğitimi; bireyi benimsenmesi istenilen tavır, tutum ve
davranışlara yönlendirerek gelişimine katkı sağlamayı, bireylerin toplumsal yaşama,
insan ilişkilerine zarar verecek tavır, tutum ve davranışlardan ise uzak durmalarını
amaçlamaktadır. Eğitim, okuldan önce ailede başlamaktadır. Bu noktada çocuk
kitapları önem kazanmaktadır. Çocuk kitaplarında yer alan değerler; çocuklara örnek
teşkil etmekte, onların bu anlamda eğitilmesine yardımcı olmaktadır. Dolayısıyla
çocuk edebiyatı ürünlerinde bilinmesi ve benimsenmesi istenilen değerlerin yer alması
çocukların gelişimi için faydalı olacaktır. Bu çalışmada, geçmiş dönem çocuk
yazarlarından biri olan Rasim Kaygusuz'un "Cin Ali" adlı kitap seti ve yakın dönem
çocuk yazarlarından biri olan Mustafa Orakçı'nın "Levent" adlı kitap seti, değerler
eğitimi ve söz varlığı açısından incelenmiş, mukayese edilmiştir. "'Cin Ali" ve
"Levent" kitap serilerinde bilinmesi ve benimsenmesi istenilen değerler ve bilinmesi
ve sakınılması istenilen tavır, tutum ve davranışlar nelerdir?", "'Cin Ali' ve 'Levent'
kitap serilerinde tespit edilen söz varlığı unsurları (deyimler, atasözleri ve ikilemeler)
nelerdir?" Çalışmada bu sorulara yanıt bulmak, yorumlamak ve eserleri mukayese
etmek amaçlanmıştır. Geçmiş dönem ve yakın dönemde ortaya konan iki çocuk
edebiyatı ürünü karşılaştırılarak değerlerin kullanım sıklıklarına dikkat çekilmiştir.
Her iki dönemdeki değerler tespit edilerek değerler eğitiminin geçmişten günümüze
değişime uğrayıp uğramadığı araştırılmıştır. Çalışma sonunda önerilere de yer
verilmiştir.

Abstract:
Every society has its own values. Values, which are a reflection of oculture,
are very important for healthy communication. These values make social life better by
ensuring that individuals are tolerant, respectful, and in unity and solidarity. Values
education; aims to contribute to the development of individuals by directing them to
the attitudes, attitudes and behaviors that are desired to be adopted and to keep
individuals away from attitudes, attitudes and behaviors that will harm social life and
human relations. Education, starts in the family before school. At this point, children's
books gain importance. The values in children's books; set an example for children and
help educate them in this sense. Therefore, it will be beneficial for the development of
children to include the values that are desired to be known and adopted in children's
literature products. In this study, the book set titled "Cin Ali" by Rasim Kaygusuz, one
of the children's writers of the past period, and the book set titled "Levent" by Mustafa
Orakçı, one of the recent children's writers, were analyzed and compared in terms of
values education and vocabulary. "What are the values that are desired to be known
and adopted and the attitudes, attitudes and behaviors that are desired to be known and
avoided in 'Cin Ali' and 'Levent' book series?" "What are the elements of vocabulary
(idioms,and dilemmas) identified in the 'Cin Ali' and 'Levent' book series?" The aim
of the study is to find answers to these questions and to interpret and compare the
works. By comparing two children's literature products of the past and the recent
period, attention was drawn to the frequency of use of values. By determining the
values in both periods, it was investigated whether the values of education have
changed from past to present. Suggestions were also included at the end of the study.