Yazılı kaynaklar ve Arkeolojik belgeler ışığında Küçük Asya`da Attis Kültü
The Attis Cult in Asia minor under the epigraphical sources and Archaeological evidences
Yazar: SERAP AKCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERİŞTAH SOYKAL ALANYALI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Attis, Ana Tanrıça ile birlikte Phrygia'da ve Küçük Asya'nın diğer bölgelerinde, Yunanistan'da ve daha sonrada İmparator Claudius (M.S. 41- 54) döneminden itibaren tüm Roma İmparatorluğu içinde tapım gören önemli bir tanrı esasen bir vegetasyon tanrısıdır. Attis ismi Phrygia, Lydia ve Likya'da tanrı Attis dışında bir şahıs ismi esasen bir erkek ismi olarak karşımıza çıkmaktadır. Lydia'da çeşitli Dynastların, Lykia'da dindar kişilerce muhtemelen belki de rahipler tarafından kullanılan bir isim, Phrygia'da ise bu kullanımlarının dışında Pessinus'da ki Ana Tanrıçanın baş rahibinin bir unvanı olarak kullanılmıştır. Diğer bölgelerde ise Attis ismine sadece bir tanrı olarak rastlanılmıştır. Phryg kökenli olarak anlatılan mythos da Ana Tanrıça çoban Attis"e aşık olur fakat Attis Tanrıça'ya verdiği bağlılık sözünü tutmaz bu davranışı kendi kendini hadım ederek ölmesine neden olur. Attis mythosunda anlatılanların her biri bir güne denk gelecek şekilde her yıl 15-28 Mart günleri arasındaki törenlerle anılmaktadır. Törenlerle ilgili detaylı bilgileri daha çok Phyrg unsurlarını hala özünde barındıran Roma kaynaklarından öğrenebilmekteyiz. Arkeolojik belgeler üzerindeki Attis tasvirlerinin büyük bir kısmı da antik kaynakların bahsettikleri Attis mythosu ile örtüşmektedir. Kısacası Attis mythosunun ana motifleri, çoban kimliği-kendini hadım etmesi-ölmesi-tekrar dirilmesi ve dans etmesi gibi, Yunan ve Roma sanatının önemli konularından bir kısmını oluşturmaktadır.

Abstract:
Attis, who was worshipped in Phrygia together with the mother Goddess, as well as in some parts of Asia Minor, Greece and afterwards across the Roman Empire with the accession of Emperor Claudius to the throne (AD 41-54), was actually a god of vegetation. We determined that the name of Attis used to be a name used for males apart from being used as the name of a god in Phrygia, Lydia and Lykia. The name of Attis was used by various Dynasties in Lydia, but it is supposed to have been used by religious people, by monks in particular, in Lykia, As far as its use in Phrygia is concerned, it was additionally used as a reputation for the bishop of the mother Goddess. It was determined that this name was only used as god name in the remaining parts of Asia Minor. According to one myth of Phrygia origin, the Mother Goddess falls in love with the shepherd Attis who fails to keep to his promise that he will remain faithful to her, as a result of which he punishes himself by castrating himself and eventually dies. Each myth about Attis is celebrated annually between 1 5-281 1 March in such a way that one of the myths is told every single day. We discovered detailed information from Roman resources that still contain many of the elements of Phrygia. Most of the descriptions of Attis appearing in the archaeological documents are in agreement with the myth of Attis narrated by antique resources. In short, the main motives of the myth of Attis, such as being a herdsman, a eunuch, his death, resurrection and dancing, constitute an essential part of Greek and Roman arts.