Eserdeki ayıp sebebiyle iş sahibinin seçimlik hakları
Elective rights of the employer due to the defective performance on construction
Yazar: GÖKHAN TEZCAN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayıp = Deficiency ; Ayıplı ifa = Defective fulfilment ; Ayıplı mal = Defective goods ; Seçimlik hak = Alternative right ; İstisna sözleşmesi = Construction contract ; İş sahibinin hakları = Rights of employer

Özet:
Eser sözleşmesinde yüklenicinin asli edim yükümlülüğü, sözleşme konusu eseri, sözleşmeye uygun olarak meydana getirme ve bu eseri iş sahibine teslim etme yükümlülüğüdür. Yüklenicinin bu yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi, özellikle ayıplı ifada bulunması halinde, kanun koyucu iş sahibine bazı haklar tanımıştır.
Bu haklar; sözleşmeden dönme, bedelden indirim ve eserin onarımını talep etme hakkıdır. Seçimlik hak olarak ifade edilen ve TBK m. 475'de düzenlenen bu haklar, hukuki niteliği itibariyle yenilik doğuran hak olup, kullanıldıktan sonra geri alınması mümkün değildir. Bu hakların kullanılması da herhangi bir şekle tâbi olmayıp, varması gerekli tek taraflı bir irade beyanı ile kullanılmaktadır. Bu haklardan, dönme hakkı ve bedelden indirim isteme hakkının bağımlı yenilik doğuran hak olması nedeniyle bu hakların devredilemeyeceği; ayıbın giderilmesini isteme hakkı ile ayıplı ifadan doğan tazminat isteme hakkının ise alacağın temliki hükümlerine göre devredilebileceği kabul edilmektedir. Ayrıca bu hakların kullanılabilmesi için dava açılması şart değildir. İş sahibinin bu haklardan birisini kullanması halinde, seçilen bu hak dışındaki diğer haklar ortadan kalkmaktadır. Bu hakların kullanılması şarta bağlanamayacağı ve kullanılan hak geri alınamayacağı gibi bundan dönülmesinin de mümkün olmadığı kabul edilmektedir.
İş sahibinin ayıp dolayısıyla sahip olduğu seçimlik hakların yanında ayrıca bir de genel hükümlere göre tazminat isteyebileceği düzenlenmiştir. Tazminat için özel hükümler bulunmayıp genel hükümlere tabidir. Ayrıca seçimlik hakların kullanılması, yenilik doğuran hak olmasına rağmen hak düşürücü değil, zamanaşımı süresine tabi kılınmıştır.

Abstract:
The main performance obligation the contractor in a work contract is performing the work in conformity with the contract and its delivery to the employer. Law maker has granted rights to the employer in the situation where the contractor does not fulfil this obligation as is due, especially when the contractor performs a defective work. 
These rights are rescission of contract, deduction from contract price and the right to demand correction of defective work. These rights which are also referred as elective rights and regulated under Article 475 of the Turkish Code of Obligations, are formative rights in consideration of their legal character hence, their revocation is not possible after being exercised. As their exercise is not subject to any formality, they can be enjoyed by an ex parte declaration which must be received. For the reason that the right of rescission of contract and the deduction from contract price are dependant formative rights,  it is accepted that they cannot be assigned ; however it is also accepted that the right to demand correction and to claim compensation arising from defective work, can be assigned in accordance with the regulations on assignment of claim. Furthermore, it is not mandatory to file a legal action in order to exercise these rights. In case the employer exercises one of these rights, other rights will cease to effect, except for the chosen right. As the exercise of these rights cannot be subjected to any condition and the right which was exercised cannot be retrieved, it is accepted that return from this is not possible.  
In addition to these elective rights of the employer due to the defective performance, it is regulated that the employer can also claim compensation in accordance with the general provisions. As there is no specific regulation for compensation, it is subject to the general provisions. Moreover, execution of the elective rights, despite of them being formative rights, has been subjected to statute of limitations, rather than prescription period.