Kafkasya'dan Maraş Sancağına yapılan göçler (1859-1920)
Missions from Caucasus to The Maras Sancaği (1859-1920)
Yazar: SÜMEYRA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY KIZILKAYA
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada, 1859-1920 yılları arasında Kafkasya'dan Maraş sancağı'na yapılan göç hareketleri incelenmiştir. 1848 yılından 1866 yılına kadar Adana Vilayeti'ne bağlı olan Maraş, 1866 yılından 1915 yılına kadar Halep Vilayeti'ne bir sancak idari birimi olarak bağlı olmuştur. 1915 yılından sonra ise bağımsız bir sancak olmuştur. Rusya'nın yayılma politikasının ilk adımını Kafkasya bölgesi oluşturmuştur. Kafkasya üzerinden güneye yayılmayı planlayan Rusya, 1774 yılında Küçük Kaynarca Anlaşması ile Kırım'ı alarak bu politikanın temellerini atmıştır. Bundan sonraki süreçte hareketlerine hız veren Rusya 1828 Edirne Anlaşması ile Kafkasya'da Osmanlı Devleti'nin hâkimiyetine son vererek tek güç haline gelmiştir. Bölgede güçlenen Rusya baskı ve şiddet politikarı ile Kafkas halkını hâkimiyet altına almaya çalışmıştır. Kafkas halkları, Rus baskısına karşı direniş hareketlerinde bulunmuşlardır. Şiddetli bir şekilde meydana gelen Rus-Kafkas mücadelesi 1859 yılında direniş lideri Şeyh Şamil'in esir alınması ile önemli ölçüde kırılmıştır. Bu tarihten sonra iyice artan Rus baskısına dayanamayan Kafkas halkları Osmanlı Devleti'ne göç etmeye başlamıştır. 1864 yılında Rusya'nın Kafkasya üzerinde hâkimiyetini sağlaması ile göçler yoğun bir hale gelmiştir. Kafkasya'dan yapılan göçler 93 harbi ile yeniden hız kazanarak XX. Yüzyılın başlarına kadar devam etmiştir.
Anadolu'nun çeşitli yerlerine gelen göçmenlerin uygun görülenleri önce Adana Vilayeti'ne buradan Maraş sancağına yerleştirilmiştir. Maraş'a yapılan iskân hareketinin nedeni buradaki Ermenilerin taşkınlıklarına engel olmaktır. 1859-1920 yılları arasında Maraş sancağına yapılan göçmen iskânı ve neticesinde meydana gelen durumlar ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kafkasya, Maraş sancağı, iskân, muhacir, göç

Abstract:
The migration trends between 1895 and 1920 from Caucasia to Maraş district has been investigated in this study. Maraş was a district of Adana province between 1848 and 1866 and became a district as an administrative area for Halep province between 1866 and 1915. It became an independent district after 1915. The Caucasian area is the first step in the expansion policy of Russia. Russia that was planning to expand to the south through Caucasia lay the foundations for this policy by taking Crimea as a result of Treaty of Küçük Kaynarca in 1774. Russia that hastens the process for the next phase, became the single authority in the area by ending the domination of Ottoman Empire in Caucasia with Treaty of Edirne in 1828. Russia gaining more dominance along this area tried to influence Caucasian people by dominating them by means of policies of subduing and violation. Caucasian people tried to resist against Russia's policy. A severe fight between Russia and Caucasia substantially ended by taking Sheikh Şamil -leader of the resistance- as captive. As of this date, Caucasian people who cannot bear with ever increasing Russian dominance policy began to migrate to Ottoman Empire. The migrations became prevalent as a result of Russia's domination over Caucasia in 1864. The numbers of migrations from Caucasia has increased by means of the war in 1993 and continued until the first years of 20th century.
Immigrants that came to various areas in Anatolia and considered as decent people were allowed to settle in Adana province and then Maraş district. The reason for populating process in Maraş district was to prevent Armenian outburst in this area. The immigrant populating process in Maraş district between 1859 and 1920, and situations occurred as a result of this process has been investigated.
Keywords: Caucasia, Maraş district, populating, refugee, migration