Marşların tarihî olaylarla ilişkileri ve toplumsal işlevleri açısından İstiklâl Marşı üzerine bir inceleme
An investigation on "İstiklâl Marşı" (National anthem of Türkiye) in terms of their relationships with historical events and social functions
Yazar: MEHMET FATİH AKBABA
Danışman: PROF. DR. AYNUR KOÇAK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Metin = Text ; Milli Mücadele = National Struggle ; İstiklal Marşı = Independence Anthem ; Şiir = Poem

Özet:
Milletlerin, tarih sahnesinde yer aldığı andan itibaren öncelikle kendilerine bir devlet kurma ve yaşadıkları toprakları yurt yahut vatan ilan etmeleri hep öncelikli hedefleridir. Devlet olabildiklerini gösteren birtakım şartları gerçekleştirmeleri gerekir: Başkent ilan etme, bayrak, düzenli ordu, millî marş, iletişim araçları gibi. Millî Marş, milletlerin tarihsel süreçlerini ve dönemsel mücadelelerini anlatan bir şiirin bestelenerek duygularını ve hislerini canlı tutmalarına yardımcı olur.  
Dünyada "millî marş" kavramının ortaya çıkışı başta Avrupa ülkeleri olmak üzere ve çeşitli ülkelerde ulusal bilincin uyandığı 19. yüzyıllara rastlar.Türk devlet yapısında millî marş gereksinimi Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde II. Mahmut'tan itibaren ortaya çıkmıştır. Çeşitli milletlerle ve dünya ülkeleriyle ilişkiler, kaynaşmalar ve iletişimler oldukça marş kavramının yokluğu daha fazla hissedilmiştir. İlerleyen süreçte bu eksikliğin getirdiği etkilerle birlikte toplumda şiir, müzik etkili olmuş ve çeşitli konularda metinler (memleket, birlik, beraberlik, vatanseverlik) ortaya çıkmıştır. 
Osmanlı'dan sonra Türkiye Cumhuriyeti'ne giden yolda vatan, millet, bayrak kavramları ile birlikte marş kavramı da bu kavramlarla beraber olmalıydı. Bu ihtiyaç hissedilince Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından milletin yüceliğini öne çıkaracak, milletin kendi mücadelesinin kendi kaderini tayin edeceği vurgusunu yapacak, vatan, millet, bayrak sevgisi aşılayacak bir marş yazılmasına karar verildi ve İstiklâl Marşı Güfte Yarışması açıldı. 
Tez çalışmasında, marşların tarihî olaylarla ilişkileri ve işlevleri bakımından İstiklâl Marşı üzerine nitel araştırma modellerinden doküman analizi yöntemi izlenerek bir değerlendirme ve inceleme yapıldı. Kaynak metinler ve vesikalar taranıp inceleme yapılmak suretiyle şiirin metni üzerinden kurucu bir metin olarak değerlendirilmesi yapıldı. Marşın dil ve anlatım bakımından işlevselliği üzerine değerlendirilmelerde bulunuldu. Doktora tezi kapsamında kaynak metinleri araştırma arşiv izin yazıları Milli Savunma Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'ndan alınarak tez kapsamındaki tüm arşivler incelenmiş ve çalışma bu doğrultuda tamamlanmıştır.

Abstract:
From the moment they entered the stage of history, primary goals of nations have always been to establish a state for themselves and to declare the lands they live in as homeland. They must meet a number of conditions that show that they can become a state: such as declaring a capital, a flag, a regular army, a national anthem, and means of communication. The National Anthem helps nations keep their feelings and emotions alive by composing a poem that describes their historical processes and periodic struggles.
The emergence of the concept of "national anthem" in the world coincides with the 19th century, when national consciousness was awakened in various countries, especially in European countries.The need for a national anthem in the Turkish state structure dates back to World War II in the last periods of the Ottoman Empire. It has emerged since Mahmut. As relations, socialization and communication with various nations and countries of the world increased, the absence of the concept of anthem was felt more and more. In the following period, with the effects of this deficiency, poetry and music became influential in society and texts on various subjects (homeland, unity, solidarity, patriotism) emerged.
On the road to the Republic of Turkey after the Ottoman Empire, the concept of anthem, along with the concepts of homeland, nation, flag, should have been together with these concepts. When this need was felt, it was decided by the Turkish Grand National Assembly to write an anthem that would highlight the greatness of the nation, emphasize that the nation's own struggle will determine its own destiny, and instill love for the homeland, nation and flag, and the National Anthem Lyrics Competition was opened.
In the thesis study, an evaluation and analysis was made by following the document analysis method, one of the qualitative research models, on the "İstiklâl Marşı" (National Anthem of Türkiye) in terms of the anthems' relationships with historical events and their functions. By searching and examining the source texts and documents, the poem was evaluated as a founding text based on its text. Evaluations were made on the functionality of the anthem in terms of language and expression.