Kültürel faktörlerin yaşam beklentisi ve çevre kirliliği üzerine etkileri: G-7 ülkeleri örneği
The effects of cultural factors on life expectation and environmental pollution: case of G-7 countries
Yazar: BÜŞRA DAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET METİN DAM
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Doğuşta yaşam beklentisi = Life expectancy at birth ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Uluslararası reel milli gelir = International real national income

Özet:
Amaç: Bu çalışma, G-7 ülkelerinde kültürel faktörlerin yaşam beklentisi ve çevre kirliliği üzerine etkilerini 1997-2019 dönemi yıllık verileriyle panel veri analizi yöntemi kullanarak araştırmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, G-7 ülkelerinde kültürel faktörlerin yaşam beklentisi ve çevre kirliliği üzerine etkileri iki farklı model kullanılarak ele alınmıştır. Çevre kirliliği ve yaşam beklentisi iki ayrı modelin bağımlı değişkenleri iken kültürel faktörler bağımsız değişken olarak modele alınmıştır. Ayrıca reel gelir, kentleşme ve enerji tüketimi modellere kontrol değişken olarak alınmıştır. Çalışmanın analizinde, ilk olarak değişkenlerde ve modelde yatay kesit bağımlılığının varlığı test edilmiştir ve bu test sonuçlarına göre serilerin durağanlığı CIPS (Cross-Sectionally Augmented IPS) birim kök testiyle sınanmıştır. PMG- ARDL (Pooled Mean Group/AR Distributed Lag Models) tahminci test sonuçlarına göre, uzun ve kısa dönem tahminleri yapılmıştır ve son olarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi incelemek için Panel nedensellik testi yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın PMG- ARDL tahminci sonuçlarına Model I'de uzun dönemde G-7 ülkelerinde kültürel faktörler, reel gelir ve kentleşmenin artmasının yaşam beklentisini artıracağı sonucuna ulaşılmıştır. Model II'de ise uzun dönemde G-7 ülkelerinde kültürel faktörlerdeki artışın çevre kirliliğini azaltacağı ancak kentleşme ve enerji tükeriminin çevre kirliliğini artıracağı sonucuna ulaşılmıştır. Dumitrescu Hurlin panel nedensellik sonuçlarına göre olasılık değerleri incelendiğinde yaşam beklentisinden; enerji tüketimine, kültürel faktörlere, CO2 emisyonlarına ve kentleşmeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisinin varlığı sonuçlarına ulaşılmıştır. CO2 emisyonlarından reel gelire tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Dahası kültürel faktörler ve kentleşmeden CO2 emisyonlarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak Dumitrescu Hurlin panel nedensellik analiz sonuçlarına göre tez kapsamında kurulan modellerdeki birçok değişken arasında nedensellik bağı bulunmaktadır. 
Sonuç: Literatürde kültürel faktörlerin çevre ile ilişkisini anlatan kısıtlı sayıda çalışma bulunurken kültürel faktörlerin yaşam beklentisi üzerindeki etkisini inceleyen çalışma yok denecek kadar azdır. Kullanılan ülke grubu ve güncel ekonometrik modellerin kullanıldığı bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca politika yapıcılar ve karar alıcılar açısından bu analiz sonuçlarının yararlı olacağı kanaatindeyiz. 

Anahtar kelimeler: Çevre kirliliği, G-7 ülkeleri, Kültürel faktörler, Reel gelir, Yaşam beklentisi.

Abstract:
Objective: This study aims to investigate the effects of cultural factors on environmental pollution and life expectancy in G-7 countries by using panel data analysis method with annual data from 1997-2019.
Materials and Method: In this study, the effects of cultural factors on life expectancy and environmental pollution in G-7 countries are analyzed using two different models. While environmental pollution and life expectancy are the dependent variables of two separate models, cultural factors are included in the model as independent variables. In addition, real income, urbanization and energy consumption are included as control variables in the models. In the analysis of the study, firstly, the existence of horizontal cross-sectional dependence in the variables and the model was tested and according to the results of this test, the stationarity of the series was tested with the CIPS (Cross-Sectionally Augmented IPS) unit root test. According to the PMG-ARDL (Pooled Mean Group/AR Distributed Lag Models) estimator test results, long and short-run forecasts are made and finally, Panel causality test is conducted to examine the causality relationship between the variables.
Results: In the PMG-ARDL estimator results of the study, it was concluded that the increase in cultural factors, real income and urbanization will increase life expectancy in G-7 countries in the long run in Model I. In Model II, it was concluded that the increase in cultural factors in the G-7 countries in the long term will reduce environmental pollution, but urbanization and energy consumption will increase environmental pollution. When the probability values are examined according to the Dumitrescu Hurlin panel causality results; It has been concluded that there is a one-way causality relationship towards energy consumption, cultural factors, CO2 emissions and urbanization. It has been determined that there is a one-way causality relationship from CO2 emissions to real income. Moreover, it was concluded that there is a unidirectional causality relationship from cultural factors and urbanization to CO2 emissions. Finally, according to the Dumitrescu Hurlin panel causality analysis results, there is a causal link between many variables in the models established within the scope of the thesis.
Conclusion: While there are a limited number of studies in the literature on the relationship between cultural factors and the environment, there are almost no studies examining the impact of cultural factors on life expectancy. This study, which uses the country group and current econometric models, is expected to contribute to the literature. In addition, we believe that the results of this analysis will be useful for policy makers and decision makers.
Keywords: Cultural factors, Environmental pollution, G-7 countries, Life expectancy, Real income.