Sosyal zekânın örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı üzerindeki etkisinin incelenmesi: Konaklama işletmeleri işgörenleri üzerine bir araştırma
Investigation of the effect of social intelligence on organizational socialization and service orientation: A research on hospitality business employees
Yazar: FERHAN ÇİLİNGİR
Danışman: DOÇ. DR. EREN ERKILIÇ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hizmet vermeye yatkınlık = Service orientation ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Sosyal zeka = Social intelligence ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel sosyalleşme = Organizational socialization

Özet:
Konaklama işletmeleri zor piyasa koşullarda rekabet edebilmek ve amaçlarını gerçekleştirebilmek için nitelikli işgücüne ihtiyaç duymaktadırlar. Bu kapsamda işletmeler bu ihtiyacını giderebilmek ve nitelikli işgücünün temin edilmesini sağlayabilmek için bireyin hem fiziksel hem de zihinsel özelliklerine önem vermekte ve bu doğrultuda seçimler yapmaktadırlar. Dolayısıyla bu özelliklerle yakından ilişkili olan sosyal zekâ kavramı son yıllarda önem kazanarak araştırmacıların dikkatini çekmiş ve çeşitli şekillerde araştırılmaya başlanmıştır. Özellikle turizm sektöründe işletme açısından değerlendirildiğinde örgütsel sosyalleşme bireysel açıdan değerlendirildiğinde ise hizmet verme yatkınlığı kavramları ile yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir.  
Bu araştırma, sosyal zekânın örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla, Trabzon'da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmesi işgörenleri üzerine gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda Trabzon'daki 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmelerinden çalışan 401 işgörenden anket yardımıyla veriler toplanmıştır. Araştırmaya dâhil olan işgörenlerin sosyal zekâ, örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı kavramına yönelik ifadelerinin bireysel niteliklerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği bağımsız örneklem için t testi ve varyans (ANOVA) analizi ile çözümlenmiştir. Bununla birlikte katılımcıların sosyal zekâ, örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı arasındaki ilişki korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda; katılımcıların sosyal zekâya yönelik görüşlerinin sadece yaş grubuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı ilişkin görüşlerinin ise cinsiyet haricinde diğer bireysel özelliklere göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmada sosyal zekâ ile örgütsel sosyalleşme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaz iken sosyal bilgi süreci ve sosyal farkındalık boyutunun örgütsel sosyalleşme ve alt boyutları ile arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkinin olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte sosyal zekâ ile hizmet verme yatkınlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak regresyon analizi sonuçlarına göre sosyal zekâyı en çok etkileyen hizmet verme yatkınlığı boyutunun ihtiyaçları karşılama yeteneği boyutu olduğu sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Sosyal zekâ, Örgütsel sosyalleşme, Hizmet verme yatkınlığı, Konaklama işletmeleri işgörenleri, Trabzon.

Abstract:
Accommodation enterprises need a qualified workforce to compete in difficult market conditions and achieve their goals. In this context, to meet this need and to ensure the provision of a qualified workforce, businesses pay attention to both the physical and mental characteristics of the individual and make choices accordingly. Therefore, the concept of social intelligence, which is closely related to these characteristics, has gained importance in recent years, and attracted the attention of researchers and has been investigated in various ways. Especially in the tourism sector, it is considered that it is closely related to the concepts of "organizational socialization" when evaluated from an enterprise point of view; "service orientation" when evaluated from an individual point of view. 
This research was carried out on 4- and 5-star accommodation business employees operating in Trabzon to examine the effect of social intelligence on organizational socialization and service orientation. In this direction, data were collected from 401 employees working in 4- and 5-star accommodation establishments in Trabzon with the help of a questionnaire. Whether the opinions of the employees involved in the study regarding the concept of social intelligence, organizational socialization and service orientation differed significantly according to their individual characteristics was tested by t-test and variance (one-way ANOVA) analysis for an independent sample. In addition, the relationship between the social intelligence, organizational socialization and service orientation was examined by correlation and multiple linear regression analysis. As a result of the results obtained, it was found that the opinions of the participants regarding social intelligence differed significantly only according to the age group. It was found that their views on organizational socialization and service orientation differed significantly according to other individual characteristics, except for gender. In the study, there was no statistically significant relationship between social intelligence and organizational socialization, but it was determined that there is a statistically significant relationship between the social information process and the dimension of social awareness with organizational socialization and its sub-dimensions. In addition, it was found that there is a statistically significant relationship between social intelligence and service orientation. At the same time, according to the results of regression analysis, the dimension of "ability to meet needs" affects social intelligence the most.
Keywords: Social intelligence, Organizational socialization, Service orientation, Hospitality business employees, Trabzon.