Keten tohumu küspesi kullanılarak boyar maddelerin sulu çözeltilerden adsorpsiyon metodu ile gideriminin incelenmesi
Investigation of removing dyes with flaxseed cake by adsorption method from aqueous solutions
Yazar: CANAN ÇAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN YILMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Tekstil fabrikalarının atıkları sağlık riski ve çevre kirliliği oluşturabilir. Bu atıkların çevreye geri salınmadan iyileştirilmesi gerekmektedir. Zararlı sentetik boya maddelerinin endüstriyel atıklara salınımı, oluşan çevre kirliliğini azaltmayı gerektiren bir çevre problemi haline dönüştürmüştür. Bu çalışmada, içerisinde boyar madde bulunan sulu çözeltilerin iyileştirilmesi amacıyla farklı ve çevrenin sağlığını dikkate alan bir prosesin ortaya çıkartılması göz önünde bulundurulmuştur. 
Atıkların sulu çözeltilerden uzaklaştırılmasında değerlendirilen çok sayıda metotlardan en fazla tercih edileni adsorpsiyon olup daha fazla verim sağlar ve diğer çalışmalara nazaran daha basit uygulanabilirliğe sahiptir. Adsorpsiyon süreçlerinde oldukça büyük yüzey alanına ve organik kirleticilerin büyük kısmına oldukça fazla adsorpsiyon kapasitesi sağladıkları için en sık kullanımı olan adsorbent aktif karbon olmasına rağmen bir hayli pahalıdır. Bu sebeple maliyeti düşük alternatif adsorbentlerin keşfedilmesi araştırmacıların ilgisini çeken bir konudur.
Bu çalışmada, reaktif mavi 19 ve reaktif siyah 5 boyar maddelerinin keten tohumu küspesi kullanılarak sulu çözeltilerden adsorpsiyon metotu ile uzaklaştırılmasında; pH, sıcaklık, adsorban konsantrasyonu gibi değişkenlerin adsorpsiyona tesirleri Box-Behnken deneysel tasarım metotu ile irdelenmiş ve adsorpsiyon sürecinin optimizasyonu ortaya çıkarılmıştır.
Sonuç olarak, boyar maddenin adsorplanarak uzaklaştırılmasında keten tohumu küspesi kullanılması, maliyetinin az olması, kolay üretimi ve kullanılabilirliği ile adsorbanın adsorplama kapasitesi ispat edilerek umut veren bir çalışma olarak arz edilmiştir.

Abstract:
Waste of textile factories can create health risk and environmental pollution. 
These wastes need to be improved before they are released back into the environment. 
The release of harmful synthetic dyestuffs into industrial wastes has turned into an event that requires reducing environmental pollution. In this study, in order to improve the aqueous solutions containing the dye, a different process has been taken into account and the process of considering the health of the environment has been taken into consideration.
The most preferred method of removing wastes from aqueous solutions is adsorption, which provides more efficiency and has a simpler applicability than other studies. 
It is quite expensive, despite the fact that it is the most common use of activated carbon since it provides quite a large surface area during adsorption processes and a large amount of adsorption capacity for most of organic pollutants. Therefore, the exploration of low cost alternative adsorbents attracts the attention of researchers.
In the present study, it was aimed to investigate the potential use of flaxseed cake for textile dye (reactive black 5 and blue 19) removal from aqueous solutions. pH, adsorbent concentration, adsorption effects of temperature variables were investigated by Box-Behnken experimental design method and optimization of adsorption process was revealed.
As a result, the use of flaxseed cake in adsorbing the dye is presented as a promising study by demonstrating the adsorption capacity of the adsorbent with its low cost, easy production and availability.