Türkiye'de deniz suyu sıcaklıklarındaki eğilimler
Trends in seawater temperature in Turkey
Yazar: MUSTAFA ERİŞMİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE DUMAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Deniz suyu = Sea water ; Deniz suyu sıcaklığı = Sea water temperature ; Klimatoloji = Climatology ; Klimatolojik faktörler = Climatological factor ; Sıcaklık = Temperature ; Sıcaklık değişimi = Temperature change

Özet:
Son yıllarda, Dünya'da klimatolojik seriler üzerinde yapılan çalışmalar artış göstermiştir. Bu çalışmaların çoğu sıcaklık verilerinden faydalanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu çalışmalar neticesinde, iklimin çevreyi şekillendirici etkisinin önemi vurgulanmıştır.  Bu çalışmada, Türkiye'deki deniz suyu sıcaklıklarındaki eğilimleri tespit etmek amacıyla, 22 deniz suyu sıcaklığı ölçüm istasyonunun verileri kullanılmıştır. İstasyonlar belirlenirken bölgenin geneli temsil etmesi için konumları dikkate alınmıştır ve kayıt uzunluğu çalışma için uygun bulunmuştur. Belirlenen istasyonların aylık, yıllık ve mevsimlik eğilim değerleri incelediğinde istasyonların büyük kısmında artan bir eğilim olduğu saptanmıştır. Aylık eğilimleri incelediğinde istasyonlarda beş ay için %98'sinde artış eğilimi görülmüştür. Yıllık eğilimler de %86,3 oranında artış tespit edilmiştir. Mevsimlik eğilimde de en yüksek eğilim değerleri yaz, sonbahar ve kış mevsimlerinde görülmüştür.  Deniz sıcaklığı değerleri ile Kuzey Atlantik Salınımı değerleri arasında düşük düzeyde zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, Türkiye'de yapılan klimatolojik çalışmalara yol gösterici bir kaynak olması bakımından önemli bir yere sahiptir. Ayrıca, deniz yüzeyi su sıcaklık değişimini etkileyen diğer iklim parametreleri arasında bir ilişki kurmak içinde kullanılabilecek önemli bir araştırmadır.

Abstract:
In the recent years, studies on the climatological series have increased in the world. Most of these studies were performed by using temperature data. As a result of these studies, the importance of the climate-shaping effect was emphasized on the climate. In this study, in order to identify trends in the sea surface temperature in Turkey, the data of the measurement station of 22 centigrade degree seawater temperature  are used. When determining the stations, their location was taken into consideration to represent the region in general and the recording length was found suitable for the study. When the monthly, annual and seasonal tendency values of the identified stations are analyzed, it is found that there is an increasing trend in the most of the stations When the monthly trends were examined, an increase trend was observed in 98% of the stations for five months. Annual trends also increased by 86.3%. In the seasonal trend, the highest trend values were observed in summer, autumn and winter seasons. As a result of the correlation test; values of the sea surface water temperature and value of North Atlantic Oscillation were found to be a low level of weak correlation. In this study, guiding the climatological studies carried out in Turkey has an important place in terms of being a source. In addition, it is an important research that can be used to establish a relationship between other climate parameters affecting change of the seawater temperature.