Pandemi servisinde yatan hastaların diyabet ve diğer kronik hastalık varlığında biyokimyasal parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of biochemical parameters of patients in the patients in the patients in the presence of diabetes and other chronic diseases
Yazar: MUHAMMET UYSAL
Danışman: PROF. DR. BERRİN TELATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; COVID 19 = COVID 19 ; D-dimer = D-dimer ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Ferritin = Ferritin ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase ; Mortalite = Mortality ; Pandemiler = Pandemics ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Coronavirüs ailesinden SARS-CoV-2'nin etkeni olduğu COVID-19 hastalığı özellikle ek hastalığı bulunan (diyabet, hipertansiyon, obezite vb.) ve ileri yaştaki hastalarda ciddi seyreden bulaşıcı bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilen bu hastalık Dünya çapında milyonlarca kişiyi etkilemiştir. Çalışmamızda Pandemi servisinde yatan hastaların diyabet ve diğer kronik hastalık varlığında biyokimyasal parametrelerinin ve prognozunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Mart 2020 ve Mart 2021 tarihleri arasında Covid-19 tanısı ile yatarak tedavi gören 160 hasta ile çalışma yürütülmüştür. Çalışmamız kesitsel bir çalışmadır. Veriler hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden toplanmıştır.
Hastaların, yaş, cinsiyet, yatış anındaki şikayetleri, kronik hastalık varlığı kayıt altına alınmıştır. Başvuru anındaki CRP, Ferritin, Fibrinojen, LDH, D-Dimer, Lökosit, Nötrofil ve Lenfosit değerleri kayıt edilmiştir. Hastaların hastaneden çıkış durumu haliyle taburcu, yoğun bakım sevki, farklı bir servise sevki ve vefat şeklinde gruplandırılmıştır. Hastalar Diyabeti olan ve olmayanlar olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. Ardından yalnızca diyabeti olanlar, hiçbir hastalığı olmayanlar, diyabet ve en az bir kronik hastalığı olanlar, diyabet olmaksızın en az bir kronik hastalığı olanlar olmak üzere 4 gruba ayrılarak incelenmiştir. Çalışmada veri analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya, 98 erkek ve 62 kadın olmak üzere toplam 160 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların 88'inde diyabet mevcuttur. Diyabeti olan hasta grubunda olmayanlara göre yaş anlamlı derecede yüksektir(p=0.005) ve hipertansiyon varlığı anlamlı düzeyde daha fazladır(p<0.001). Diyabeti olmayan grubun büyük çoğunluğu erkektir(p=0.002). Diyabeti olanlarda D-Dimer ve Nötrofil düzeyi anlamlı derecede yüksek bulunmuştur(p=0.021,p=0.045). Diyabeti olup D-Dimer, lökosit, nötrofil ve LDH değerlerinin yüksek seyrettiği ve yüksek yaşın gözlendiği olgularda mortalite daha fazla bulunmuştur. Diyabeti olup Ferritin, D-Dimer, LDH, nötrofil düzeyinin yüksek ve lenfosit değerinin düşük seyrettiği olgularda yoğun bakıma yatış sıklığı daha yüksektir. Tek değişkenli analizler sonucunda tüm grup değerlendirildiğinde ileri yaş, yüksek CRP ve yüksek ferritin değerlerinin yoğun bakıma yatış sıklığı üzerine anlamlı etkisi gözlenmiştir. Çok değişkenli analiz sonucuna göre ise yoğun bakıma sevki olan hastalarda anlamlı derecede yüksek yaş varlığı görülmüştür. 
SONUÇ: Çalışmamız sonucunda diyabeti olanların kan parametrelerinde farklılıklar olduğunu gördük. Yine bazı laboratuvar tetkiklerindeki farklılığın diyabeti olanlarda yoğun bakıma yatış ve mortalite riskini artırdığını gördük. Bunun sonucunda 1. Basamakta diyabeti olan Covid-19 hastalarının daha sıkı takibi ve gerekirse erken sevk edilmesinin önemli olduğunu düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, diyabet, mortalite, ferritin, D-dimer, CRP, LDH

Abstract:
OBJECTIVE: COVID-19 disease, which is caused by SARS-CoV-2 from the coronavirus family, is an infectious disease with a serious course especially in elderly patients with additional diseases (diabetes, hypertension, obesity, etc.). This disease, which was declared a pandemic by the World Health Organization, has affected millions of people around the world. In our study, it was aimed to evaluate the biochemical parameters and prognosis of patients hospitalized in the Pandemic ward in the presence of diabetes and other chronic diseases.
MATERIALS AND METHODS: Our study included 160 patients who were hospitalized with the diagnosis of Covid-19 in Fatih Sultan Mehmet Training and Research Hospital between March 2020 and March 2021.Our study is a cross-sectional study. Data were collected through the hospital information management system.
Age, gender, complaints at the time of hospitalization and the presence of chronic disease of the patients were recorded. CRP, Ferritin, Fibrinogen, LDH, D-Dimer, Leukocytes, Neutrophils and Lymphocyte values at the time of application were recorded. The patients discharge status from the hospital was grouped as discharge, intensive care referral, referral to a different service, and death.The patients were divided into two main groups as those with diabetes and those without.Then, they were divided into 4 groups: those with only diabetes, those without any disease, those with diabetes and at least one chronic disease, and those with at least one chronic disease without diabetes.SPSS 25.0 package program was used for data analysis in the study.
RESULTS:.A total of 160 patients, 98 men and 62 women, were included in the study. Diabetes is present in 88 of these patients. Age was significantly higher in the patient group with diabetes than those without (p=0.005). The presence of hypertension was significantly higher in the diabetic patient group than in the non-diabetic group (p<0.001). The majority of the non-diabetic group were male (p=0.002). D-Dimer and Neutrophil levels were found to be significantly higher in diabetics (p=0.021, p=0.045). Mortality was found to be higher in patients with diabetes who had high D-Dimer, leukocyte, neutrophil and LDH values and were older. Patients with diabetes who have high Ferritin, D-Dimer, LDH, neutrophil levels and low lymphocyte levels have a higher incidence of intensive care admission. As a result of univariate analysis, when the whole group was evaluated, a significant effect of advanced age, high CRP and high ferritin values on the frequency of intensive care admission was observed. According to the results of the multivariate analysis, a significantly higher age was observed in the patients who were referred to the intensive care unit.

CONCLUSION: As a result of our study, we found that people with diabetes had differences in blood parameters. We have seen that the difference in some laboratory tests increases the risk of hospitalization and mortality in patients with diabetes. As a result, we think that it is important to follow up more closely and, if necessary, refer to early referral of Covid-19 patients with diabetes who apply to 1st level healthcare facilities.

KEYWORDS: Covid-19, diabetes, mortality, ferritin, D-dimer, CRP, LDH