Üniversite öğrencilerinde primer baş ağrıları prevalansı
Primary headache prevalance at university students
Yazar: EMİNE HANDAN TÜZÜN
Danışman: PROF.DR. AYŞE KARADUMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Üniversite öğrencilerinde primer baş ağrıları prevalansı. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Doktora Tezi, Ankara, 2002. Bu çalışma, Başkent Üniversitesi öğrencilerinde primer baş ağrılarının prevalansını belirlemek ve baş ağrısı tespit edilen olguların ağrı eşiği, kişilik özellikleri, depresyon ve yaşam kalite düzeylerini bu yakınmanın olmadığı kontrol grubu ile karşılaştırmak amacıyla iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasına yaşları 16-34 arasında değişen, 746 (% 48)'sı erkek, 817 (% 52)'si kız toplam 1563 öğrenci katılmıştır. Vaka-kontrol tipinde planlanan ikinci aşamaya ise, Uluslararası Baş Ağrısı Birliği Standart Tam Kriterlerine göre tam alan 54 gerilim tipi baş ağrısı, 8 küme baş ağrısı, ve 32 migren olgusu ile 224 kontrol olgusu katılmıştır. Olguların tümüne Hacettepe Kişilik Envanteri, Beck Depresyon Envanteri, Kısa Form-36 Ölçeği uygulanmış ayrıca, üç perikraniyal kaştan (M. Trapezius, M. Suboccipitalis, M. Frontalis) basınç ağrı eşiği ölçümleri yapılmıştır. Baş ağrısı karakteristiklerini belirleyebilmek amacıyla da vaka grubundaki olguların bir aylık baş ağrısı günlüğünü doldurmaları istenmiştir. Çalışmada genel baş ağrısı prevalansı % 58 bulunmuştur. Görülme sıklığı, kızlarda (% 69) erkeklere (% 46) göre daha fazladır. Bu popülasyonda en sık görülen primer baş ağrısı, gerilim tipi baş ağrısıdır (% 10.8). Bunu sırasıyla migren (% 6.4) ve küme baş ağrısı (% 0.6) izlemektedir. Olguların sadece % 29'u bu yakınmaları nedeniyle daha önce hekime başvurmuştur. Vaka grubundaki olguların toplam basınç ağrı eşiği puanlan kontrol grubundakilerden daha düşüktür (p < 0.05). Baş ağrısı olgularının kontrol grubuna göre daha fazla depresif belirtiler ve nevrotik eğilimler gösterdiği tespit edilmiştir. Vaka grubundaki olguların yaşam kalite düzeyleri bir çok alt testte kontrol grubundan anlamlı şekilde düşüktür (p< 0.05). Baş ağrısının bu popülasyon için önemli bir sağlık sorunu olduğu, sorunun gerçek boyutlarının belirlenmesi amacıyla, farklı sosyal statüye sahip öğrencilerde benzer araştırmaların yapılması ve çözüm için multidisipliner yaklaşımın gerekli olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Baş ağrısı, öğrenci, ağrı eşiği, kişilik, yaşam kalitesi.

Abstract:
Primary headache prevalence at university students. Hacettepe University Health Sciences Institute PhD Thesis in Physical Therapy and Rehabilitation, Ankara, 2002. The purpose of this study was to determine (1) the prevalence and characteristics of headache among the Başkent University students, (2) sex and age differences in prevalence rates, and (3) to describe the prevalence of migraine, tension-type and cluster headache based on the operational diagnostic criteria of the International Headache Society (IHS), as well as its clinical aspects and impact. In order to study the prevalence of headache, an epidemiological survey was carried out among 1563 students (746 men and 817 women), with mean age 19.1 years. At the first stage of the study, all the students were asked if they had experienced any kind of headache in the past year. Those who responded positively were further investigated by an appropriate questionnaire. The second stage was planned as a case-control study. 54 tension-type, 32 migraine, 8 cluster headache cases and 224 controls were participated in this stage. Short Form-36 (SF-36), Beck Depression Inventory (BDI) and Hacettepe Personality Inventory (HPI) were filled out by total 318 cases and controls. We also measured the pressure thresholds on three muscles (M. trapezeus, M. suboccipital and M. frontalis). The last-year prevalence of headache was 58 %. The prevalence of headache among students is about 1.5 higher in females than in males (69 % and 46 %). The 12-month prevalence of tension-type headache, migraine and cluster headache was 10.8 %, 6.4%, 0.6 % respectively. Only 29 % of students sought medical assistance during headache episodes. The total pressure pain threshold scores of primary headaches were significantly lower than those of controls (p< 0.05). Subjects with headache exhibited elevated rates of neuroticism compared to non-headache subjects on HPI. The BDI scores of cases, especially in migraineurs, were significantly higher than those of controls. Compared with the normative data, a pervasive multi-dimensional decline of the SF-36 scores was noted among the headache patients. In conclusion; the results of this study show that headache is highly prevalent among the students. It constitutes a significant health problem for both the individual sufferer and society. Keywords: Headache, student, personality traits, pain thresholds, quality of life.