Hayaz Höyük İlk Tunç çağı keramiklerinin değerlendirilmesi
The evaluation of stoneware of Hayaz Mound in the Early Bronze Age
Yazar: NİMET SÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AKIN BİNGÖL
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Adıyaman = Adıyaman ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Hayaz Höyük = Hayaz Tumulus ; Höyükler = Tumuluses ; Pişmiş toprak = Terracotta ; Pişmiş toprak eserler = Terracotta works ; Seramikler = Ceramics ; Tarih = History ; Tunç Çağı = Bronze Age

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi; Mezopotamya kültür uygarlığına ait bir yerleşim bölgesi olmuştur. Bölge Orta Fırat ve Dicle bölümü olarak iki coğrafi bölüme ayrılmış. Bölge akarsularını oluşturan Fırat ve Dicle Nehri sosyo-kültürel ve stratejik açıdan bölgeye önem kazandırmış olması açısından çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Bölgede yapılan çalışma sayısı günümüzde artış göstermeye başlamıştır.  Bunun nedeni ise Atatürk Barajı inşa faaliyetleri sebebiyle arkeolojik kurtarma kazılarının yapılmasıdır. Kazılar yapılmadan önce Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Mezopotamya'ya nazaran daha geri bir medeni ve kültürel seviyede olduğu düşünülmekteydi. Ancak Kurtarma Kazıları başlar başlamaz Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin de en az Mezopotamya kadar köklü bir tarih ve ciddi bir arkeolojik geçmişe sahip olduğu görüldü.
Bu bağlamda kazılan yerlerden birisi de Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Adıyaman'a bağlı Samsat İlçesi'nde olan Hayaz Höyük'tür. Höyüğe ilişkin ilk incelemeler, Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nin bilimsel başkanlığında yapılan Aşağı Fırat Araştırmaları isimli projeye ilişkindir. Bu proje bağlamında tespit edilen höyükte; daha sonra İstanbul'da bulunan Hollanda Arkeoloji Enstitüsü adına Prof. Dr. J. Jacob ROODENBERG tarafından 1979 ve 1982 tarihleri arasında kazı yapılmıştır. Çalışmamıza konu olan keramikler 1979 yılında yapılan deneme kazısı ardından 1980 yılında yapılan ilk kazı buluntularıdır. 

ANAHTAR KELİMELER: Adıyaman, Arkeoloji, Tarih, Adıyaman, Samsat, Hayaz Höyük, Keramik

Abstract:
Having a past that is ancient as the history of mankind, the Eastern Anatolia region has been a prominent settlement area of the Mesopotamia cultural civilization. The region has been divided into two geographical areas as the Regions of Central Euphrates and Tigris. Constituting the streams of the region, Rivers Euphrates and Tigris have hosted various civilizations as they have brought the region into prominence in terms of socio-cultural and strategic value. Today, there are increasingly more researches conducted in the region. The reason behind this situation is that archeologic salvage excavations being carried out against the possible damage that could come from the building efforts for the Atatürk Dam. Before these excavations, the general opinion regarding the region was that the region has had a less advanced level of civilization in comparison with the Mesopotamia region. However, right after the salvaging efforts have started, it has come into light that the Southeastern Anatolia region has had a history and a substantial archeological past, with roots deep as of the Mesopotamia region's at least.
One of the excavation sites within this context is the Hayaz Mound, located in the Samsat district of the Adıyaman Province of the Southeastern Anatolia region. The preliminary analyzes regarding the Mound are within the project "Lower Euphrates Studies", conducted in the scientific lead of the Middle East Technical University. Excavations were carried out in this Mound before, which had been located within the context of this Project by Prof. Dr. Jacob ROODENBERG between the years of 1979 and 1982 on behalf of the Netherlands Institute of Archeology located in Istanbul. The stoneware that are subject to our study are findings of the initial excavation carried out in 1980 following the test-excavation.

KEYWORDS: Adıyaman, Archeology, History, Adıyaman, Samsat, Hayaz Mound, Stoneware