Yeşil altyapı yaklaşımıyla kentsel akarsuların rehabilitasyonu: Poligon deresi örneği
Rehabilitation of urban streams with green infrastructure approach: The case of Poligon creek
Yazar: MERVE TOKMAK
Danışman: DOÇ. DR. ASLI GÜNEŞ GÖLBEY
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Günümüzde, kentlerin plansız ve kontrolsüz gelişmesiyle baskı altında kalan, yatakları daralan ya da üstü kapatılan akarsu koridorları doğal işlevlerini yitirecek duruma gelmiştir. Bu durum etkilerini son dönemlerde yaşanan taşkınlarla göstermektedir. Yapısal çözümlerin yetersizliğinin görülmesi üzerine akarsu koridorlarının ekosisteme yeniden kazandırılması için farklı yaklaşımlarla iyileştirme çalışmaları yapılmaya başlanmıştır. Yeşil altyapı sistemi de bu çalışmalardan biridir. Çalışma alanı olarak seçilen Poligon Deresi birçok kentsel akarsu gibi beton kanala alınmış, kesiti daraltılmış ve bazı noktalarda üzeri kapatılmıştır. Çalışmanın yöntemini, Poligon Deresi'nin doğal ekosisteminin korunması ve geliştirilmesi, oluşturduğu taşkın potansiyelinin iyileştirilebilmesi için, yeşil altyapı yaklaşımıyla, akarsu rehabilitasyon ve restorasyon projelerinin hazırlanması ve derenin mevcut durum verileri ile irdelenmesi oluşturmaktadır. Rehabilitasyon projesi, mevcut durum ve kullanımlarının çok fazla değiştirmeden geliştirilmesine yönelik uygulanabilir bir çalışma olarak düşünülmüş, restorasyon projesi ise derenin uzun vadede eski haline döndürülme ihtimaline ve yeni kentsel yerleşim alanlarına örnek olması bakımından oluşturulmuştur. Sonuç kısmında, çalışma alanı üzerinde belirlenen noktaların, mevcut durum kesitleri, önerilen rehabilitasyon ve restorasyon projelerindeki kesitlerle, kıyaslanmış, elde edilen veriler ışığında kentsel akarsuların iyileştirilmesi çalışmalarında, yeşil altyapı yaklaşımının etkileri değerlendirilmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Today, stream corridors, which are under pressure due to the unplanned and uncontrolled development of cities, whose beds are narrowed or covered, have come to a point where they lose their natural functions. This situation shows its effects with the recent floods. Upon seeing the inadequacy of structural solutions, improvement studies were started with different approaches to reintegrate the stream corridors into the ecosystem. The green infrastructure system is one of these studies. Poligon Creek, which was chosen as the study area, was taken into a concrete channel like many urban streams, its section was narrowed, and it was covered at some points. The method of the study consists of the preparation to protect and develop the natural ecosystem of the Poligon Creek and improve its flood potential, stream rehabilitation and restoration projects were prepared with the green infrastructure approach, and the current situation data of the creek were examined. The rehabilitation project was considered as a viable study for the improvement of the current situation and uses without changing it too much, while the restoration project was created in terms of the possibility of restoring the creek in the long time and setting an example for new urban settlements. In the conclusion part, the current situation sections of the determined points on the study area were compared with the sections in the proposed rehabilitation and restoration projects. In the light of the obtained data, the effects of the green infrastructure approach were evaluated to improve urban streams, and various suggestions were made.