Ratlarda deneysel monoküler deprivasyonel ambliyopi modelinde; n-asetilsi̇stein tedavisinin görme, öğrenme ve vizüel kortikal plastisite üzerindeki etkilerinin ayrıca ambliyopinin öğrenme ve anksiyete üzerindeki etkisinin ı̇ncelenmesi
İn experimental monocular deprivational amblyopia model in rat; examination of the effects of n-acetylcysteine treatment on vision, learning and visual cortical plasticity and the effect of amblyopia on learning and anxiety
Yazar: EMİNE ARASLI ÇİZMECİ
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER ÖZÇİMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Ambliyopi, sıklıkla tek taraflı görme bozukluğuna yol açan ve monoküler körlüğün en sık rastlanan nedeni olup önlenebilir bir nörogelişimsel rahatsızlıktır. N-asetilsistein (NAC) pronörojenik, nöroprotektif etkili ve nöronal plastisiteyi artırarak çevresel etkileşim ve öğrenme fonksiyonlarını geliştiren bir ajandır. Monoküler deprivasyon ile ambliyopi modeli oluşturulan ratlarda; NAC'ın görme, öğrenme, bellek ve vizüel kortikal plastisite üzerine olan etkileri ayrıca anksiyete ve depresyon durumu davranışsal olarak değerlendirilmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Denekler kontrol, ambliyopi, ambliyopi+serum fizyolojik (SF) ve ambliyopi+NAC olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu hariç diğer 3 gruptaki 21 günlük ratlara 3 hafta boyunca sağ göz kapak sütürasyonu uygulanarak ambliyopi modeli oluşturulmuştur. Ambliyopi+SF grubuna fizyolojik salin ve ambliyopi+NAC grubuna NAC intraperitonial olarak 10 gün süreyle uygulanmıştır. Daha sonra tüm deneklere anksiyeteyi değerlendiren açık alan (OF) ve yükseltilmiş artı labirent testi (EPM), depresyonu değerlendiren zorunlu yüzme testi (FST) ve öğrenme, bellek fonksiyonlarını değerlendiren Morris su labirenti testi (MWM) uygulanmıştır. 
Bulgular: Deneysel ambliyopi modelinin görme, öğrenme ve bellek fonksiyonlarını olumsuz etkilediği ve NAC'ın bazı parametrelerde iyileşme sağladığı gösterilmiştir. Ambliyopinin ratlarda anksiyeteye sebep olduğu ve NAC'ın anksiyete üzerine herhangi bir etkisinin olmadığı gösterilmiştir. Ambliyopinin depresyona sebep olduğu istatistiksel olarak gösterilememiştir. 
Sonuç: Sonuç olarak NAC ambliyopide etkilenmiş olan öğrenme ve bellek fonksiyonlarını sınırlı değişkenlerde de olsa olumlu yönde etkilemiştir. Çalışmamız ambliyopi tedavisinde NAC etkinliğini değerlendiren ilk çalışma olması sebebiyle daha sonraki çalışmalara örnek teşkil edeceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Amblyopia is a preventable neurodevelopmental disorder that often causes one-sided visual impairment and is the most common cause of monocular blindness. N-acetylcysteine (NAC) is a pro-neurogenic, neuroprotective agent that improves environmental interaction and learning functions by increasing neuronal plasticity. In rats in which an amblyopia model was created with monocular deprivation; The effects of NAC on vision, learning, memory and visual cortical plasticity, as well as anxiety and depression, were evaluated behaviorally. 
Material and Methods: Animals were divided into 4 groups: control, amblyopia, amblyopia + physiological saline (SF) and amblyopia + NAC. An amblyopia model was created by applying right eyelid suturing to 21-day-old rats in the other 3 groups, except the control group, for 3 weeks. Physiological saline was administered to the amblyopia+SF group and NAC was administered to the amblyopia+NAC group intraperitoneally for 10 days. Then, all animals were administered by the open field (OF) and elevated plus maze test (EPM), which evaluates anxiety, the forced swimming test (FST), which evaluates depression, and the Morris water maze test (MWM), which evaluates learning and memory functions. 
Results: It was found that the experimental amblyopia model negatively affects vision, learning and memory functions and that NAC provides improvement in some parameters. It was also found that amblyopia causes anxiety in rats and NAC has no effect on anxiety. That amblyopia causes depression was not statistically observed. 
Conclusion: As a result, NAC positively affected the learning and memory functions affected by amblyopia, albeit in limited variables. Since our study is the first to evaluate the effectiveness of NAC in the treatment of amblyopia, we consider that it will set an example for future studies.