Türkiye'de ekonomik büyüme, enflasyon ve işsizlik arasındaki ilişki
The relationship between economic growth, inflation and unemployment in Turkey
Yazar: YILDIZ ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN BEKTAŞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enflasyon = Inflation ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Ekonomik büyüme, enflasyon ve işsizlik en önemli makroekonomik konular arasında yer almaktadır. İstikrarlı bir ekonomik büyüme,  her ülke ekonomisinde olduğu gibi, Türkiye için de temel
makroekonomik amaçlardan biridir. İstikrarlı bir ekonomi politikası belirlemek, bunun değerlendirmesini yapabilmek ve bunların sürdürülebilirliğini sağlamak için ekonomik büyüme, enflasyon ve işsizlik oranları arasındaki ilişkinin tespiti önemlidir. Çünkü söz konusu ilişkiler ne kadar iyi bilinirse, kaynak tahsisi o kadar etkin olacak, dolayısıyla da enflasyon ve işsizlikle mücadele daha başarılı olacağından, daha hızlı ve istikrarlı bir büyüme sağlanabilecektir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de işsizlik, enflasyon ve kişi başı GSYİH arasındaki ilişkiyi 1982-2020 için test etmektir. Bu doğrultuda öncelikle Dickey-Fuller (ADF), Phillips- Perron (PP) birim kök testleri ile değişkenlerin birinci farkları alındıktan sonra durağan hale geldikleri tespit edilmiş, daha sonra Johansen eşbütünleşme testi ile değişkenler arasındaki eş bütünleşme ilişkisi araştırılmış ve Granger nedensellik testi ile nedensellik ilişkisine bakılmıştır. Nedensellik testi sonuçlarına göre; kişi başı GSYİH ile işsizlik ve işsizlikle enflasyon arasında iki yönlü nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Ayrıca sonuçlar, kişi başı GSYİH ile enflasyon arasında tek yönlü bir ilişkinin varlığını göstermektedir. Son olarak FMOLS, CCR ve DOLS yöntemleriyle uzun dönemli katsayılar hesaplanmıştır.

Abstract:
Economic growth, inflation and unemployment are among the most important macroeconomic issues. A stable economic growth is one of the main macroeconomic goals for Turkey, as it is for every country's economy. It is important to determine the relationship between economic growth, inflation and unemployment rates in order to determine a stable economic policy, to evaluate it and to ensure its sustainability. If these relations are well known, then resource allocation will be more effective, thus the fight against inflation and unemployment will be more successful, and faster and more stable growth will be achieved. The aim of this study is to examine the relationships between GDP per capita, inflation and unemployment for the period from 1982 to 2020 in Turkey. In the study, first of all, it was investigated whether the series contains a unit root with the augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron unit root tests. Then, a cointegration relationship was found between the variables by using the Johansen cointegration test. The causality relationship was investigated with the Granger causality test. According to the results of the causality test; there is a two-way causality relationship between GDP per capita and unemployment, and between unemployment and inflation. In addition, the results show the existence of a one-way relationship between GDP per capita and inflation. Finally, long-term coefficients were calculated with FMOLS, CCR and DOLS methods.