Üretici ve bayi arasındaki ilişkilerin müşteri sadakatine etkisi
The effect of the relations between the manufacturer and the dealer on customer loyalty
Yazar: SEMİH AÇIKGÖZOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞUAYIP ÖZDEMİR
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bayiler = Dealers ; Beyaz eşya sektörü = White goods sector ; Dağıtım kanalları = Distribution channels ; Müşteri sadakati = Customer loyalty ; Üreticiler = Producers

Özet:
Üretilen ürünlerin tüketiciye ulaşmasında önemli bir rolü olan dağıtım kanalları farklı unsurların bir araya gelmesinden oluşmaktadır. Kanal içerisinde bulunan üretici firma ile bayilerin birbirleri arasındaki ilişkileri etkileyen farlı unsurlar bulunmaktadır. Bu unsurların etkileşimiyle iki taraf arasında işbirlikleri veya çatışmalar ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında günümüzde her işletme kendilerinden alışveriş yapan müşterilerin kendilerine sadık hale gelmesini istemektedirler. Markalar marka sadakatini oluşturmak için çabalarken, mağazalar ise müşteri sadakatini artırarak, müşterilerin kendi mağazalarını tercih etmesi için çaba göstermektedirler. Çalışmamızın amacı dağıtım kanalında bulunan üretici firma ve bayiler arasındaki ilişkileri etkileyen faktörlerin bayiler tarafından nasıl değerlendirildiği ve bu faktörlerin etkilerinin müşteri sadakati kavramını nasıl etkilediğini belirlemektir. Çalışmada üç farklı markanın toplamda dokuz bayisiyle mülakat yoluyla görüşülmüş, onlardan alınan bilgiler NVIVO programı ile değerlendirilmiştir. Bu bayilerden iki veya daha fazla alışveriş yapan ellişer müşterisi ile sadakat ölçeği kullanılarak anket yoluyla veri toplanmıştır. İki sene sonra ilk ankete katılan toplam 450 kişiden 339'una tekrar ulaşılarak aynı ölçek kullanılarak görüşlerindeki farklılıklar hakkında veri toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS programı kullanılarak görüşler arası farklılıklar incelenmiştir. Çalışma sonucunda ilişkiyi etki eden faktörler açısından bakıldığında, bayinin kendini güçlü gördüğü faktörlerde müşteri sadakatinin bayiye yönelik, üretici firmayı güçlü gördüğü faktörler de ise üretici firma markasına karşı sadakat olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ilişkide çatışma yaşayan bayilerin müşterilerinin, mağazaya karşı sadık oldukları, işbirliği içinde olan bayilerin müşterilerinin ise markaya karşı sadık oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
Distribution channels, which have an important role in the delivery of the produced products to the consumer, consist of the combination of different elements. There are different factors that affect the relations between the manufacturer and the dealers in the channel. With the interaction of these elements, collaborations or conflicts arise between the two sides. In addition, every business today wants the customers who shop from them to become loyal to them. While brands strive to build brand loyalty, stores strive to increase customer loyalty and make customers prefer their own stores. The aim of study is to determine how the factors affecting the relations between the manufacturer and the dealers in the distribution channel are evaluated by the dealers and how the effects of these factors affect the concept of customer loyalty. In the study, a total of nine dealers of three different brands were interviewed through interviews and the information obtained from them was evaluated with the NVIVO program. Data were collected through a survey using the loyalty scale with fifty customers who made two or more purchases from these dealers. Two years later, 339 out of a total of 450 people who participated in the first survey were reached again and data on differences in their views were collected using the same scale. The collected data were examined by using SPSS program and the differences between the opinions were examined. As a result of the study, in terms of the factors affecting the relationship, it was determined that customer loyalty was directed to the dealer in the factors that the dealer considered strong and loyalty to the manufacturer brand was the factors that the manufacturer saw as strong. In addition, it was determined that the customers of the dealers who had conflicts in the relationship were loyal to the store, while the customers of the dealers who were in cooperation were loyal to the brand.