Putin döneminde soydaş politikaları: Baltık örneği
Compatriot policies in the Putin era: The case of Baltic
Yazar: AYDIN İMRAK
Danışman: PROF. DR. MERVE İREM YAPICI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra eski Sovyet Cumhuriyetleri'nde yaşayan çok sayıda etnik Rus ve Rusça konuşan halk, azınlık konumuna düşmüştür. Küresel gücünü yeniden tesis etmek isteyen Moskova, bu devletlerdeki varlığını sürdürmek, askeri ve ekonomik çıkarlarını muhafaza etmek; bu devletlerde yaşayan etnik Rus halkının haklarını savunmak ve korumak istemektedir. Putin dönemiyle birlikte, soydaş politikalarına ağırlık veren Moskova, bu devletlerin iç işlerine müdahale etmeye çalışmaktadır.
Baltık devletleri ise AB ve NATO gibi Batılı örgütlere üye olarak bağımsızlıklarını korumaya ve güvenlik sorununa çözüm bulmaya çalışmışlardır. Azınlık hakları konusunda, özellikle Letonya ve Estonya yönetimleri, uyguladıkları dışlayıcı vatandaşlık politikaları sonucunda Rus yönetimi ile karşı karşıya gelmişlerdir. Kendini etnik Rus azınlığın koruyucusu olarak tanımlayan Moskova, soydaş politikalarıyla Baltık devletlerinin iç işlerine müdahalesine gerekçe olarak göstermektedir. Gürcistan Savaşı ve Ukrayna Krizi sonrasında Rusya ile gerginlik yaşamaya başlayan NATO da bu devletlerdeki Rus etnik nüfusun Moskova yönetimi tarafından kullanılabileceği ihtimaline dikkat çekmektedir.
Tez çalışmasında öncelikle diaspora kavramı tanımlanmış ve küreselleşme süreciyle dönüşümü ele alınmıştır. Bu kapsamda, Rusya'nın Baltık dış politikasındaki tarihsel değişim açıklanmış ve Putin döneminde soydaş politikalarının Baltık devletlerinde bölgesel güvenlik dengeleri ile etnik Rus halkı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Rusya'nın Baltık dış politikasında soydaş politikalarının sınırlı sonuçlar yarattığı, Rus diasporasının yaşadıkları ülkelere sosyal ve ekonomik açıdan daha fazla entegre olduğu ve dil, kültür ile vatandaşlık politikalarına yönelik zaman zaman dile getirilen şikayetlerin ayrılıkçı hareketlere dönüşmediği çalışmanın bulguları arasındadır.

Abstract:
After the collapse of the Soviet Union, a great deal of ethnic Russian and Russian-speaking people located in Former Soviet Republics, gained minority status. To reconstruct its global power, Moscow intended to preserve its presence, maintain economic and military interests and protect and defend minority rights of Russian population. As of the Putin Era, Moscow endeavors to intervene in the internal affairs of these states by focusing on "compatriot policy".
The Baltic states have sought to preserve their independence and address security challenges by joining Western organizations such as the EU and NATO. Especially Estonia and Latvia confront Moscow with their exclusivist citizenship policies regarding minority rights. Moscow, identifying itself as the protector of the ethnic Russian minority, uses compatriot policies as a justification for interfering in the internal affairs of the Baltic states. Having begun confronting Russia in relations following the Georgia War and Ukraine Crisis, NATO uttered the probability of instrumentalization of ethnic Russian population by Moscow.
The study first defines the concept of diaspora and examines its transformation in the context of globalization. Within this framework, the historical evolution of Russia's foreign policy towards the Baltic states is analyzed, along with the impact of compatriot policies during Putin's era on regional security dynamics and the ethnic Russian population in the Baltic states. Among the study's findings are the limited outcomes of Russia's compatriot policies in the Baltic region, the increased social and economic integration of the Russian diaspora into their host countries, and the observation that complaints regarding language, culture, and citizenship policies have not evolved into separatist movements.