İslam ve Türk hukukunda rüşvet suçu
The crime of bribery in Islamic and Turkish law
Yazar: MUHAMMET SAİD AKKOÇ
Danışman: PROF. DR. TALİP TÜRCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
İslam hukukunda rüşvet suçu ta'zir cezası gerektiren suçlar kapsamında değerlendirilmektedir. Rüşvet kavramının net bir biçimde değerlendirilebilmesi için terim anlamlarının zaman içinde geçirdiği anlam farklılıklarını gözetmek gerekmektedir. Rüşvet kavramı erken dönemde elde edilmesi gereken mutlak menfaat olarak algılanmıştır. Daha sonraki dönemlerde kapsamı daralan bu kavram, kanunda suç olarak tanımlanmıştır.  Suç olarak kategorize edilen rüşvet artık en geniş biçimde mutlak olarak elde edilen menfaat tanımını, haksız olarak elde edilen kazanca bırakmıştır. 
Rüşvet kavramının suç olarak nitelendirilmesinin akabinde doğal olarak kanuni, maddi, manevi ve hukuka aykırılık unsuru olarak dörde ayrılan suçun unsurları incelenmiştir. Suç olarak tanımlanan bir fiilin dış dünyada tezahürü suçun özel görünüş biçimleri bölümlerinde ele alınır. Söz konusu çalışmamızda teşebbüs, iştirak ve içtima olarak tasnif edilen suçun özel görünüş biçimlerini karşılaştırmalı biçimde inceledik.  
 Bir fiilin suç kapsamında değerlendirilmesi için bünyesinde yapılmasına veya yapılmamasına dair mutlak bir emir barındırması ve bir müeyyide ile destekleniyor olması gerekmektedir. Kaynak bakımından müeyyideden bahsedebilmek için bir kanun koyucunun tespiti gerekmektedir. Söz konusu kanun koyucunun vaz' ettiği hükümlerin ulaşıldığı kaynaklar bizi hükmün dayanak noktasına götürmektedir.  Biz de bu çalışmada rüşvet suçunun karşılaştırmalı hukuk bağlamında -İslam hukuku ve Türk hukuku- hukuki dayanaklarını incelemeyi uygun gördük. 
Rüşvet suçu ile alakalı araştırmalar mevcuttur. Ancak biz bu çalışmayı yaparken iki hukuk disiplini bağlamında söz konusu suçun detaylı bir mukayesesine rastlamadık. Zaman zaman rüşvet suçunu tek bir hukuk disiplini bağlamında inceleyen araştırmacıların diğer hukuk disiplinlerine atıflarına rastlasak da detaylı bir biçimde mukayesesine rastlamadık. Biz de söz konusu rüşvet suçunu detaylı bir biçimde her konu başlığı altında mukayese etmeye gayret ettik.

Abstract:
In Islamic law, the crime of bribery is considered within the scope of crimes that require the punishment of ta'zir. In order to clearly evaluate the concept of bribery, it is necessary to observe the differences in the meaning of the term over time. In the early period, the concept of bribery was perceived as an absolute benefit to be obtained. In later periods, the scope of this concept narrowed and it was defined as a crime in the law.  Bribery, which is categorized as a crime, has now left the definition of the absolute benefit obtained in the broadest sense to the unfairly obtained gain. 
Following the categorization of the concept of bribery as a crime, the elements of the crime, which are naturally divided into four as legal, material, moral and unlawfulness elements, are examined. The manifestation of an act defined as a crime in the outside world is discussed in the sections on the special forms of appearance of the crime. In this study, we comparatively examined the special forms of the crime, which are classified as attempt, participation and aggregation.  
 In order for an act to be considered a crime, it must contain an absolute order to be done or not to be done and must be supported by a sanction. In order to talk about a sanction in terms of source, a legislator must be identified. The sources from which the provisions issued by the legislator in question are derived lead us to the basis of the provision.  In this study, we have analyzed the legal basis of the crime of bribery in the context of comparative law -Islamic law and Turkish law