Lipopolisakkarit eprüvasyonu yapılan broylerlerde glutamin ve kuersetinin performans, bağırsak histomorfolojisi, antioksidan özellikleri ve immun yanıt üzerine etkileri
Effects of dietary glutamine and quercetin on performance, intestinal morphology, antioxidant characteristics and immune response in brolier with lipopolysaccharide-challenged
Yazar: FURKAN DİLBER
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Dondurulmuş piliçler = Frozen broilers ; Etlik piliç performansı = Broiler performance ; Etlik piliç rasyonları = Broiler rations ; Glutamin = Glutamine ; Kuersetin = Quercetin ; Lipopolisakkaritler = Lipopolysaccharides ; Transglutaminaz = Transglutaminase

Özet:
Bu doktora tezinin amacı çalışmanın ilk gününden itibaren L-Gln ve/ya kuersetin içeren etlik piliç rasyonlarını tüketen ve çalışmanın 21. günde LPS eprüvasyonuna maruz bırakılan broylerlerde L-glutamin ve kuersetinin bireysel veya bir kokteyl olarak yeme ilave edilmesinin performans, bağırsak histomorfolojisi, antioksidan parametreleri ve immun yanıt üzerine etkilerinin araştırılmasıdır.
Denemede bir günlük yaştaki 400 adet (Ross 308) erkek civciv 5 deneme grubuna (Kontrol, G, Q, G+Q) ve her biri 10 civcivden oluşan 10 tekrar grubuna rastgele bir şekilde dağıtılmıştır. Etlik civcivler 42 gün süre ile mısır ve soya küspesi temelli rasyonlar ile beslenmişlerdir. Deneme grupları dizaynı; K grubu, bazal rasyon (kontrol; herhangi bir katkı maddesi olmayan); G grubu (Glutamin, rasyonun %1 düzeyinde); Q grubu (Kuersetin, rasyonun %0,05 düzeyinde); G+Q grubu (Glutamin + Kuersetin, rasyonun %1 ve %0,05'i düzeyinde) olmuştur. Araştırmanın 21. ve 42. günlerinde her alt gruptan 1 adet civciv (her bir alt gruptan 21. günde 20 adet, 42. günde 10 adet) kan serumu ve ince bağırsakta yapılan çeşitli analizler yapmak amacıyla uygun metotlar ile kesilmiştir.
Etlik piliç rasyonlarına L-Gln ve/ya kuersetin ilavesinin yapılması haftalık bazda uygulama grupları arasında CA ve CAA değerleri bakımından istatistiksel açıdan bir farklılığa yol açmıştır (P<0,05). 
Bağışıklık sistemini uyarmak amacıyla çalışmanın 21. gününde uygulama gruplarındaki hayvanların yarısına yapılan Salmonella temelli LPS eprüvasyonu uygulaması 21-42. Günler arasında belirlenen CA ve CAA değerlerini önemli düzeyde etkilediği saptanmıştır (P<0,05). 
Bu araştırmanın 0-21. günleri arasındaki mortalite değerleri oldukça düşük seyretmiş ve gruplar arasında önemli bir farklılık saptanmamıştır (P>0,05). Öte yandan araştırmanın 21. gününde uygulanan LPS enjeksiyonu denemenin 21-42. günleri arasında mortalite oranlarında artışa neden olmuştur. En düşük mortalite oranları G ve Q katkılarının bireysel uygulandığı gruplarda gerçekleşmiştir. 
L-Gln veya kuersetinin bireysel olarak veya birlikte verilmesi CAA farklı olarak sıcak karkas ağırlığı ve sıcak karkas randımanında önemli bir değişikliğe yol açmamıştır (P>0,05). Deneme sonunda iç organ ağırlıkları uygulama gruplarından veya FTS-LPS uygulamasından önemli düzeyde etkilenmemiştir (P>0,05).
Denemenin 21. gününde LPS uygulamasından 4 saat sonra FTS ve LPS alt gruplarından kesilen hayvanlardan belirlenen serum IgY konsantrasyonları FTS alt grubunda uygulama gruplarından önemli düzeyde etkilenmesine rağmen, LPS alt grubunda etkilenmemiştir (P>0,05). FTS alt grubunda L-Gln ve kuersetin (G+Q) içeren yemi tüketen etlik piliçlerin IgY değeri diğer gruplardaki hayvanlardan daha düşük bulunmuştur. FTS ve LPS eprüvasyonu kan serumundaki IgY üzerinde önemli bir etkiye neden olmuştur (P=0,034).
Çalışmanın 21. gününde LPS uygulamasından 4 saat sonra FTS ve LPS alt gruplarından hayvanlar kesilerek ince bağırsağın jejenum kısmında histomorfolojik ölçümler gerçekleştirilmiştir. Villus yüksekliği (enjeksiyon faktörü hariç), kript derinliği, t-muscularis kalınlığı (FTS - LPS alt grubu hariç), villus genişliği ve VY:KD L-Gln ve kuersetinin bireysel veya bir kokteyl formunda kullanımından önemli düzeyde etkilenmiştir (P<0,01). FTS ve LPS eprüvasyonu villus yüksekliği dışındaki tüm parametreler üzerinde önemli bir etkiye neden olmuştur (P<0,01). 
Karaciğer doku ekstraktlarında ve kan serumunda antioksidan parametrelerine (SOD, MDA, GSH-Px, T-AOC) uygulama gruplarının ve FTS-LPS enjeksiyonlarının etkisi bağlamında, FTS-LPS enjeksiyon uygulamasında GSH-Px ile T-AOC aktivitesi hariç, diğer tüm parametreler L-Gln ve/ya kuersetinden etkilenmiştir (P<0,05). Deneme gruplarında besleme ile FTS-LPS enjeksiyon etkileşim etkisi de istatistiksel açıdan anlamlı farklılık oluşturmuştur (P<0,001).
Sonuç olarak; bu çalışmada elde edilen bulgular L-Gln ve/ya kuersetinin ayrı ayrı ya da bir kokteyl olarak kullanıldığında genel anlamda etlik piliçlerin performansında etkilere sahip oldukları görülmüştür.  Ayrıca, söz konusu uygulamaların incelenen bazı metabolik veya histomorfolojik parametrelerde de önemli düzeyde farklılıklara yol açtığı saptanmıştır.

Abstract:
Effects of Dietary Glutamine and Quercetin on Performance, Intestinal Morphology, Antioxidant Characteristics and Immune Response in Brolier with Lipopolysaccharide-challenged
The aim of this PhD disseration was to investigate the influence of L-glutamine or quercetin supplementation alone or in combination on the performance, intestinal histomorphology, antioxidant parameters and immune response of broiler chicks challenged with lipopolysaccharides (LPS) on day 21. 
In the study, 400 one day old male chicks (Ross 308) were allocated to one of 4 treatments as 10 chicks in replicate groups. The broiler chicks were fed with a maize-soybean meal based ration for 42 days. The treatment groups were C (Control - No supplementation); G (Glutamine - 1% of the ration), Q (Quercetin – 0.05% of the ration) and G+Q (Glutamine+Quercetin – 1%+0.05% of the ration). On days 21 and 42, one chick from each sub-group (20 chicks on day 21 and 10 chicks on day 42) was slaughtered for serum and intestinal analyses.    
The supplementation of G and/or Q resulted in difference in weekly body weight (BW) or body weight gain (BWG) among the treatments (P<0.05). The challenge of the birds with Salmonella-based LPS on d 21 affected BW and BWG on days 21 and 42 (P<0.05).
The mortality rates were low between 0 and 21 days and did not differ across the treatments (P>0.05). On the other hand, LPS injection increased mortality rates between 21 and 42 days. The lowest mortality rate was recorded in G and Q groups. 
L-Gln or quercetin did not influence hot carcass weight and hot carcass percentage (P>0.05). No difference was noted due to LPS injection (P>0.05). Likewise, internal organ weights were not affected by the treatments or physiological saline water (PSW) and LPS injection (P>0.05). 
IgY concentrations, which were determined from the chickens of PSW and LPS sub-groups 4 h after LPS injection on day 21, differed significantly by the treatments in PSW sub-group but not in the LPS sub-group (P>0.05). Chickens fed with G+Q in the PSW sub-group had lower IgY values than did those in other groups. PSW or LPS injections significantly changes blood serum IgY concentrations (P=0.034).
Histomorphological studies were carried out with the jejunum of the animals in the PSW and LPS sub-groups, which were slaughtered 4 h after LPS injection. Villus height, crypt depth, t-muscularis thickness (except for PSW and LPS sub-group), villus width and VH:CD were greatly influenced by G and Q alone or in combination (P<0.05). PSW and LPS injections had significant effects on all the parameters except for villus height (P<0.001). 
G and/or Q affected all the antioxidant parameters (SOD, MDA, GSH-Px, T-AOC) except for GSH-Px and T-AOC in the PSW and LPS sub-group from the liver tissue extracts and blood serum (P<0.05). The effect of PSW-LPS injection was significant (P<0.001).

In conclusion, the supplementation of L-Gln and/or quercetin alone or in combination in general influenced the performance of the broiler chickens. Moreover, these treatments significantly modulated some of the metabolic and histomorphological parameters.