Aile sağlığı merkezinde görev yapan hemşire ve ebelerin çocuk istismarı ve ihmali hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluating the knowledge levels of child abuse and neglect of nurses and midwifes working in family health centers
Yazar: HACER KABAKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE TAMBAĞ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Çocuk ihmali ve istismarının tanılanması aynı zamanda önlenmesinde hemşire ve ebeler önemli bir konumdadır. Araştırma hemşire ve ebelerin çocuk ihmali ve istismarına yönelik bilgi düzeyi ile farkındalıklarını belirlemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırma Hatay ili Antakya ve Defne merkez ilçelerinde bulunan 51 Aile Sağlığı Merkezi 'nde (ASM) görev yapan 123 hemşire ve ebeden örnekleme yöntemine gidilmeden araştırmaya katılmayı kabul eden gönüllü 106 hemşire ve ebe üzerinde Mayıs 2017-Ekim 2017 arasında yapılmıştır. Veri toplanmasında hemşire ve ebelerin sosyodemografik özelliklerini belirleyen 20 sorudan oluşan veri toplama formu ve 67 sorudan oluşan Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılama Ölçeği (ÇİİBRTÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, t testi, One-way Anova, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Hemşire ve ebelerin %33'ü 37-42 yaşında (35,33±5,35), %69,8'inin ebe olduğu belirlenmiştir. Hemşire ve ebelerin ölçek puan ortalaması 3,65±0,35 bulunmuştur. Ölçek puan ortalamalarının hemşire ve ebelerin meslekleri, meslekte çalışma süresi, meslek hayatı boyunca aldığı eğitim, çalışma hayatı boyunca çocuk ihmali ve istismarı vakası ile karşılaşma durumu, hemşire ya da ebenin çocuk ihmal-istismarı tanıyabilme durumu ve kanun bilgisi durumu değişkenlerinden etkilendiği saptanmıştır (p<0.05). Ölçek puan ortalamalarını hemşire ve ebelerin yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuğu olma durumu, çocuk sayısı, öğrenim durumu, ASM de çalışma süresi, ASM den önce çalıştığı kurum, okulda eğitim alma durumu, eğitim alma isteği, hemşire ve ebenin çocuk ihmali ve istismarı konusunda kendini yeterli bulma durumu, prosedür varlığından haberdar olma durumu ile çocuk ihmali ve istismarı vakasını bildirme durumu değişkenlerinden etkilenmediği belirlenmiştir (p>0.05). Sonuç olarak hemşire ve ebelerin çocuk istismarının bilgilerinin istenilen düzey de olmadığı saptanmıştır. Hemşire ve ebelerin meslek sırasında aldıkları eğitimlerin çocuk istismarı ve ihmalini tanıma üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle hemşirelik eğitimi müfredatında çocuk istismarı ve ihmalinde şüphelenilmesi gereken durumlar, tanılama süreçleri ve bildirim yapılacak kurumlar konularına daha geniş yer verilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, İhmal, İstismar, Çocuk istismarı

Abstract:
Nurses and midwifes are take an important position for the identification of child abuse and neglect and also prevention. A cross-sectional study was conducted in order to determine the level of knowledge and awareness of nurses and midwifes regarding to child neglect and abuse. The research was carried out between May 2017-October 2017 with 106 volunteer nurses who agreed to participate in the study without using any sampling method from 123 nurses working in 51 Family Health Centers (FHC) in the districts of Antakya and Defne in the province of Hatay. The data were collected by a questionnaire form consisting of 20 questions for Scale for Identifying Signs and Risks of Child Abuse and Neglect from consisting of 67 questions. Number, percentage, t test, one-way ANOVA, Kruskal Wallis and Mann-Whitney U tests were used in the evaluation of the data. It was determined that 33% of nurses and midwifes were 37-42 years old (35,33±5,35) and 69,8% were midwifes. The average score of scale of nurses and midwifes was 3,65±0,35. It was found that the scale point average score was influenced by nurses and midwifes's professions, duration of working in their professions, in-service training throughout their professional lives, the situation of encountering child neglect and abuse case throughout the working life, the situation of midwifes and nurses to recognize child neglect and abuse, the status of law knowledge (p<0.05).  It was detected that the scale point average score was not influenced by nurses and midwifes's  age, gender, marital status, status of having a child, number of child, educational status, duration of working in the FHC, institution worked before the FHC, status of receive education at school, desire to receive education,  the status of self-sufficiency of nurses and midwifes about child abuse and neglect, status of being informed about presence of procedure, the status of reporting the case of child abuse and neglect (p>0.05). As a result, it was determined that information about child abuse and neglect of the both nurses and midwifes is not at the desired level.  It was seen that the education received by nurses and midwifes was effective on the recognition of child abuse and neglect throughout the professions. For this reason, it may be suggested that the issues of situations in which child abuse and neglect should be suspected, diagnostic processes and institutions to be notified should be giving wider coverage in curriculum of nursing education.

Keywords: Child, Neglect, Abuse, Child Abuse