Sayısal hava kameralarının topoğrafik harita üretim sürecine etkileri
The effects of digital photogrammetric cameras to the topographic map production process
Yazar: OSMAN ATİLA AKABALI
Danışman: PROF. DR. FERRUH YILDIZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Doğruluk = Accuracy ; Doğruluk analizi = Accuracy analysis ; Kamera = Camera ; Sayısal kameralar = Digital cameras

Özet:
Coğrafi bilgi sistemlerindeki gelişmeler hızlı sayısal altlık üretimini zorunlu kılmıştır. Yüksek çözünürlüklü uzaktan algılama uydu sistemlerinin gelişmesi, klasik kamera sistemlerinin sayısal kamera sistemlerine geçişini hızlandırmıştır. Ayrıca, son yıllarda artan sayısal görüntü ihtiyacı, üretici firmaları ürün yelpazelerini arttırmaya, yeni modeller geliştirmeye, özellikle havadan fotoğraf alımı yapan kameraların teknik özelliklerini sürekli geliştirmeye yöneltmiştir. Bu çalışmada; analog ve sayısal hava kameraları hakkında teorik bilgiler verilmiş, sayısal hava kamerası ile 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üretiminin gereksinimlerinin tespit edilmesi amacıyla, UltraCamX kamerası ile farklı yüksekliklerden uçularak farklı ölçekte elde edilmiş sayısal hava kamerası görüntüleri kullanılarak geometrik doğruluk, doğrudan coğrafi konumlandırma ve detay teşhisi çalışmaları yapılmıştır. GPS/IMU değerleri ile blok dengeleme konumlandırma sonuçlarının ortalama hatasının ölçeğe göre yatay bileşende 2.5 cm ile 27 cm arasında, düşey bileşende ise 6 cm ile 26 cm arasında değiştiği, GPS/IMU değerleri ile doğrudan coğrafi konumlandırma sonuçlarının ortalama hatasının, ölçeğe göre yatay bileşende 8 cm ile 1,2 m arasında, düşey bileşende ise 18 cm ile 4 m arasında değiştiği belirlenmiştir. 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üretimi için yapılacak olan uçuşların 1/60.000 ölçeğinde (43 cm yer örnekleme aralığında) yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir. Analog ve sayısal kamera görüntüleri ile yapılan dengeleme sonuçları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The developments in geographic information systems have made the rapid production of base maps compulsory. High resolution remote sensing satellite systems accelerated transition from analogue to digital camera systems. Also, the need for digital images in recent years forced the producer firms to increase the product variety, to improve new models and especially to improve the technical specifications of aerial cameras. In this work, the theoretical information is given about the analogue and digital aerial cameras. Also in order to test the compilation requirements of 1/25.000 scale topographic maps, the accuracy of direct georeferencing and object recognition possibilities, the project area was flown in different altitudes with UltraCamX. It was found that the root mean square error of the bundle block adjustments with GPS/IMU values is between 2.5 cm and 27 cm in horizontal plane, 6 cm and 26 cm in vertical plane. And also it was found that direct georeferencing with GPS/IMU values is between 8 cm and 1.2 m in horizontal plane, 18 cm and 24 cm in vertical plane. It was evaluated that the suitable scale of the flight for the production of 1/25.000 scale topographic maps should be 1/60.000 (i.e. 43 cm GSD) and that there was no meaningful difference between the triangulation results of analogues and digital camera images.