Spiral zenginleştiricilerde tane boyunun performansa etkisinin incelenmesi
An investigation of the effect of particle size on the performance of spiral concentrators
Yazar: DAMLA GÜÇBİLMEZ
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET LEVENT ERGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çalışmada; yerçekimi ile ayırma ekipmanlarından olan spiral zenginleştiricilerde, kromit cevherinin bağlı ve serbest olduğu durumlarda tane boyuna bağlı zenginleşme davranımlarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçla; 60 cm çaplı bir mineral zenginleştirme spirali, karıştırıcılı bir hazne ve pompa kullanılarak kapalı devre çalışacak şekilde bir deney düzeneği kurulmuştur.
Deney numunesi olarak, kromit cevheri ve kuvars-kromit suni karışımı kullanılmıştır. Kromit zenginleştirme tesisinin değirmen çıkışından alınan kromit numunesi şlam atma işlemi uygulandıktan sonra spiral zenginleştirici beslemesi olarak kullanılmıştır. Hazırlanan suni karışım ise, şlam içermeyen kütlece %80 kuvars kumu ile %20 kromit konsantresinin karıştırılmasıyla elde edildikten sonra besleme olarak kullanılmıştır.
Farklı debi ve bıçak ayarında zenginleştirme deneyleri yapılmıştır. Kararlı durumda çalışırken spiral ürünlerinden eşzamanlı numuneler alınmış ve debileri ölçülmüştür.
Çalışmalar neticesinde; tane boyu yaklaşık 250 µma kadar arttıkça verimde artış olduğu gözlenmiş ancak, bu tane boyundan itibaren tane boyu irileştikçe verimde bir düşüşün yaşandığı gözlenmiştir. Ayrıca suni karışımla yapılan deneylerde yüksek verimlerde kromit kazanımı gözlenirken, kromit cevheri ile yapılan çalışmalarda çok daha düşük verimlerde kazanım olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Spiral zenginleştirici, kromit cevheri, yer çekimiyle ayırma, 
tane boyu analizi.

Abstract:
In this study the aim was to investigate the enrichment characteristic of locked and liberated chromite particles on a spiral concentrator which is one of the gravity concentration devices.
For this purpose, a closed circuit experimental set up, that includes a 60-cm-diameter spiral concentrator, a stirred sump and a pump, was established.
Chromite ore and quartz-chromite artificial mixture were used as test samples. Chromite ore sample which was taken from the mill discharge of a chromite processing plant was used as spiral concentrator feed after desliming process. The artificial mixture, prepared by mixing 80% of deslimed quartz sand and 20% of chromite concentrate by mass, was also used as spiral concentrator feed.
The concentration tests were carried out in different flow rates and in different positions of the splitters. In steady state conditions the samples were taken simultaneously from the product discharge of the spiral and the flow rates were measured.
As a result of the study; it was observed that as the particle size was increased up to approximately 250 µm, the recovery was also increased. After that certain size, as the particle size was increased more, the recovery was decreased. Furthermore, the test results indicated that the recovery values were much higher in artificial feed results rather than the chromite feed results indicated the importance of liberation.


Keywords: Spiral concentrator, chromite ore, gravity concentration, particle size 
analysis