Romatoid artritte pankreas ekzokrin fonsiyon bozukluğu ve göz kuruluğu ile ilişkisi
Pancreatic exocrine dysfunction in rheumatoid arthritis and its relation with dry eye
Yazar: PINAR ŞİŞMAN
Danışman: PROF. DR. AHMET EFTAL YÜCEL
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Romatoid artrit (RA), temerl olarak eklemleri etkilemekle birlikte sistemik komplikasyonlara da yol açan, romatolojide sıkça karşımıza çıkan bir hastalıktır. Sjögren sendromu (SjS), ekzokrin bezlerde işle bozukluğu ve diğer sistemik özelliklerle giden, RA ile birlikteliği sık görülen bir hastalıktır. Pankreas ekzokrin fonksiyonu sindirim ve besinlerin absorbsiyonunda önemli bir rol oynar. Pankreatik ekzokrin disfonksiyonu pekçok hastalık sonucu ortaya çıkabilmekte ve malnutrisyon ile sonuçlanmaktadır. 
RA'nın kendisi gastrointestinal morbiditede artışa yol açmaz. Bununla birlikte RA'da pankreas ekzokrin fonksiyon bozukluğun gösterildiği çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı Schirmer testi ile olası RA üzerine eklenen sekonder Sjögren sendromu (sSjS) ekarte edilerek RA da pankreas ekzokrin fonksiyon bozukluğunun olup olmadığının araştırılmasıdır. 
Bu çalışmaya 20 SjS, 20 Schirmer test sonucu <5 mm saptanan RA (RAI), 20 Schirmer test sonucu >15 mm saptanan RA (RAII) olmak üzere toplam 60 hasta ve bilinen sistemik hastalığı bulunmayan 20 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Bu amaçla romatoloji polikliniğine başvuran tüm RA'lı ve SjS'lu hastalara, son 6 ay içinde Schirmer testi yapılmamışsa, Schirmer testi yapılarak sonucuna göre hastalar gruplandırıldfı. Ekzokrin pankreatik fonksiyonları ve Schirmer testini etkileyebilrecek iler yaş, hastalık ve ilaç kullanımı olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Abdominal USG ile pankreatik görüntüleme yapıldı. Pankreas ekzokrin fonksiyonlarını değerlendirmek için hasta ve kontrol grubundan fekal elastase-1 ölçümü amaçlı birer gaita örneği ve eş zamanlı CRP ölçmek amaçlı kan alındı. 
pSjS'nda ve RAI'de konreol grubuna göre fekal elastaz düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüklük mevcuttu. pSjS ile RAII grubundaki hastalar kıyaslandığında ise, pSjS'de fekal elastaz düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü. RAI grubundaki fekal elastaz düzeyleri RAII grubundaki değerlerden düşük olmasına karşın istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. 
Çalışmamızın sonuçları RA'de görülen pankreas ekzokrin fonksiyon bozukluğunun aslında, primer olarak RA'ya değil RA üzerine gelişmek sSjS'una bağlı olabileceğini düşündürmektedir. Hastalık süreleri, cinsiyet, yaş, eşlik eden otoimmun tiroid hastalığı ve hastaların kullandığı ilaçlar ise fekal elastaz değerlerini etkilememiştir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a common disease, affecting mainly the joints but also cause systemic complications. Sjogren's Syndrome (SjS) is classified as a rheumatic autoimmune chronic disease which is characterized with destruction of exocrine glands and commonly associated with RA. Function of the exocrine pancreas is the secretion of enzymes fluid into the gut to digest and absorb nutrients Pancreatic exocrine insufficiency occurs due to different disease and if untreated malnutrisyon develops. 
RA, itself does not lead to increase gastrointestinal morbidity. However several studies of RA have been reported Suggesting the destruction of exocrine pancreatic glands. The purpose of the study is that; does RA cause pancreatic exocrine disfunction? For evaluating this, we rıled out secondary SjS seen amoung RA patients by using Schirmer test. The study include 20 SjS, 20 Schirmer's test result is detected <5 mm with RA (RAI), 20 Schirmer's test result is detected >15 mm with RA (RAII), a total of 60 patients and 20 healthy volunteers. Fort his purpose the RA and SjS patients who don't have Schirmer test results in the last 6 months, are classified according to their Schirmer's test results. Patients with known diabetes, drugs anda ge that damege pancreatic exocrine function and Schirmer's test were excluded. Pancreatic imaging was performed with abdominal ultrasound. Faeces samples collected from patients and healthy subjects in order to determine the pancreatic fecal elastase 1 level and simultaneous C reactive protein levels measured.
As a result, we found statistically significant decrease in fecal elastase levels in RAI and pSjS groups compared to the control group. Also fecal elastase levels were detected statistically significant decrease in pSjS than RAII group. There were differences of fecal elastase levels between RAI and RAII, not statistically significant.
The result of our study is that; the pancreatic exocrine dysfunction seen in RA patients is not the primer cause RA disease. This is the result of sSjS disease seen among the RA patients additionally. Disease duration, gender, age, autoimmune thyroid disease and drugs did not affect elastase levels.