İşletmelerde iş istihdamı uygulama modelinin işveren ve engelli bireylerin motivasyon ve çalışma performansı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of employment application model in businesses on motivation and work performance of employers and persons with disabilities
Yazar: ŞULE GAYRETLİ
Danışman: PROF. DR. İZZET GÜMÜŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı işletmelerde engelli bireylerin istihdamı ile motivasyonlarının sağlanması için bir uygulama modelinin geliştirilmesi ve modelin etikliğinin işveren engelli bireylerin motivasyon ve iş performansı üzerindeki etkinliğini incelemektir. Araştırmanın örneklemi, rastgele seçilen ve araştırmamıza katılmayı kabul eden 15 deney ve 15 kontrol grubunda olan 30 engelli birey ve 30 iş veren bireylerden oluşmaktadır. Çalışma grubu ile ilgili sosyodemografik bilgileri belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve katılımcıların iş motivasyonu ve memnuniyetleri Çok Boyutlu İş Motivasyonu Ölçeği ve İş Performansı Ölçeği ile ölçülmüştür. Araştırmada iş istihdamı uygulaması yapılmıştır. Çalışma grubu iki ay boyunca kurumlarda çalışmaları izlenmiş ve çalışma öncesi ve sonrası ölçümler yapılmıştır. Çalışmada grupların ön ve son testlerin farklılığını tespit etmek için Mann-Whitney U Testi, gruplar arasındaki ön test ve son test farklılıklarını tespit etmek için Wilcoxon İşaretli Sıralama Testi kullanılmıştır.  Verileri SPSS 25 (Sosyal Bilimler İstatistik Programı) ile bilgisayarda yapılmıştır. İşletmelerde engelli bireylere uygulanan iş istihdamı uygulamasının işveren ve engelli bireylerin motivasyon düzeyleri, kontrol grubuna göre olumlu olduğu ve işletmelerde engelli bireylere uygulanan iş istihdamı uygulamasının işveren engelli bireylerin çalışma performans düzeyleri, kontrol grubuna göre olumlu yönde olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca istihdam sahibi iş verenlerin de İş Motivasyonu ve memnuniyet puanları yüksek çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to develop an application model for the employment and motivation of disabled individuals in enterprises and to examine the effectiveness of the model's ethics on the motivation and job performance of employers with disabilities. The sample of the research consists of 30 disabled individuals and 30 employers, who were randomly selected and 15 in the experimental and 15 control groups, who agreed to participate in our research. The personal information form developed by the researcher to determine the sociodemographic information about the study group and the job motivation and satisfaction of the participants were measured with the Multidimensional Job Motivation Scale and the Job Performance Scale. Employment application was made in the research. The work of the study group was followed in institutions for two months and measurements were made before and after the study. In the study, Mann-Whitney U Test was used to determine the differences between the groups in the pre-test and post-test, and the Wilcoxon Signed Ranking Test was used to determine the pre-test and post-test differences between the groups. The data were made on the computer with SPSS 25 (Social Sciences Statistics Program). It was concluded that the employment application applied to the disabled individuals in the enterprises was positive compared to the motivation levels of the employers and the disabled individuals, compared to the control group, and the employment performance levels of the disabled individuals, the employers, were positive compared to the control group. In addition, job motivation and satisfaction scores of employers with employment were also high.