Matematik öğretiminde ikna teknolojisi kullanımının bilişsel ve psikososyal sonuçları
Cognitive and psychosocial effects of persuasive technology use on mathematics instruction
Yazar: MEHMET ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ AKBULUT
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Matematik eğitimi = Mathematics education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklı öğretim yöntemlerinin kullanımıyla gerçekleştirilen matematik öğretiminin öğrencilerin akademik başarısına, eğitsel internet kullanım öz-yeterliğine ve arama motorlarını bilgi edinme amaçlı kullanmaya yönelik tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2012-2013 öğretim yılı bahar döneminde Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi, İlköğretim Matematik Öğretmenliği Anabilim Dalı?nda öğrenim gören 105 ikinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubundaki öğrencilere web tabanlı ikna edici teknoloji (WTİT) kullanımı yoluyla, birinci kontrol grubundaki öğrencilere bilgisayar cebiri sistemleri (BCS) yazılımı tabanlı ve ikinci kontrol grubuna Web destekli öğretici merkezli öğretim (WDÖ) verilmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları Analiz II Başarı Testi (ABT), Eğitsel İnternet Kullanım Öz-yeterliği Ölçeği (EİKO), Arama Motorlarını Bilgi Edinme Amaçlı Kullanmaya Yönelik Tutum Ölçeği (AMT) ve Odak Grup Görüşme Soruları Formu?dur. Araştırma 3(öğretim yöntemi)x2(ölçüm zamanı) faktöriyel desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerinin çözümlenmesinde tek ve çok değişkenli varyans analizleri, bağımlı gruplar t-testi, Pearson korelasyonu ve betimsel analiz işe koşulmuştur. 
Araştırma bulgularına göre; ölçüm zamanının, öğretim yöneminin ve ölçüm zamanı ile öğretim yöntemi etkileşiminin, araştırma katılımcılarının yalnızca akademik başarı testi ortalama puanlarındaki değişimde anlamlı farklılık oluşturduğu ortaya çıkmıştır. WTİT yoluyla öğretim grubunun ABT ortalama puanları, BCS yazılımı tabanlı (p<.017) ve WDÖ (p<.01) gruplarınınkinden anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. BCS yazılımı tabanlı öğretim ve WDÖ gruplarının ortalama puanları arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 
Gerçekleştirilen izleme testlerinde, ABT bağlamında öğretim yönteminin, ölçüm zamanı ve ölçüm zamanı ile öğretim yöntemi etkileşimi ortalama puanlarda anlamlı farklılık yarattığı gözlemlenmiştir. Diğer ölçme araçları için yalnızca ölçüm zamanı bağlamında anlamlı farklılık bulunmuştur. Bu nedenle yalnızca ABT için ikinci düzey izleme testleri gerçekleştirilmiştir. İzleme testlerinde öğretim yöntemi bazında üç uygulama grubunda da öntest-sontest puanları, sontest lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Ön-test son-test arası olumlu yükselişin en az gözlemlendiği grubun WDÖ grubu olduğu görülmüştür. Öte yandan öntest puanlarında farklı öğretim yöntemleri bazında anlamlı farklılık bulunmamaktadır. 
Araştırmanın öntestler bazında bağımlı değişkenleri ve sontest bazında arama motorunu bilgi edinme amaçlı kullanmaya yönelik tutum değişkeni kontrol edildiğinde, akademik başarı ile eğitsel internet kullanım öz-yeterliği sontest puanları arasında kontrol gerçekleştirilmeden önceki ilişki artmış olsa da anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir. 
Araştırmanın nitel bulguları hem olumlu hem de olumsuz temalar ortaya koymuştur. Bu bulgulara göre, öğretim uygulamalarının olumlu karşılandığı, WTİT grubunda özellikle çok yönlü arama yapabilmenin olumlu karşılandığı buna karşılık grafik çizim aşamalarını daha ayrıntılı görme isteğinin hala var olduğu anlaşılmıştır. BCS grubunda komut girmenin grafik çizim aşamalarını görme anlamında olumlu, doğru komut satırı girilmediği durumda hatanın kaynağını bulma sıkıntısı anlamında olumsuz karşılandığı görülmüştür. WDÖ grubunda ise Web desteğiyle öğretici merkezli uygulama almanın etkileşimli görsellerle çok değişkenli fonksiyonları öğrenmeye destek sağlama anlamında olumlu, kelimelerin zaman zaman yabancı gelmesi anlamında olumsuz karşılandığı görülmüştür. Araştırma sonucunda yapılacak araştırmalara ve uygulamaya yönelik önerilere yer verilmiştir.



Anahtar Sözcükler: Web tabanlı öğretim, ikna teknolojisi, bilgisayar cebiri sistemleri, web destekli öğretim

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effects of different instructional interventions on students? mathematics achievement, attitudes towards the use of search engines as an information retrieval tool, and their self-efficacy regarding Educational internet use. The study was implemented in Spring 2013. Participants were 105 sophomore students who were enrolled in the Program of Elementary School Mathematics Education at the Department of Primary Education at Eskişehir Osmangazi University. The experimental design was conducted in Calculus II, a compulsory course with seven credits. Within the scope of the experimental intervention, the web-based education group (WBE) was provided with activities on the semantic search engine called ?Wolfram Alpha?. For the first control group (CAS) which was exposed to the CAS-based instruction, Mathematica was used. Finally, the instructor used linear web pages within the second control group (WSE), which was exposed to web supported instructor-led training. The instruments were a semi-structured interview form, Calculus II Achievement Test (ABT), Attitude Scale Related to the Use of Search Engines as an Information Retrieval Tool (AMT) and Self-Efficacy  Scale Related to Educational Internet Use (EIKO). The study was conducted as a 3 (intervention) x 2(time) factorial design. Both quantitative and qualitative approaches were used. The quantitative data were analyzed through descriptive statistics, univariate and multivariate analysis of variance, t-tests and Pearson correlation. The qualitative data were analyzed through descriptive analysis. 
	Findings revealed that the main effect of time, the main effect of intervention and the interaction effect of intervention by time led to a significant difference between students? achievement scores. Average ABT scores for the WBE group were significantly higher than that of both the CAS group (p<.017) and the WSE group (p<.01). However, there was no significant difference between the scores of the CAS and other groups. The scores of all groups increased significantly at the post-test. Besides, as the interaction effect of intervention by time revealed a significant value, a number of follow-up analyses were conducted.
	According to the follow-up analyses for the ABT, the main effect for the intervention and the interaction effect for the intervention by time were statistically significant. However, other dependent variables did not show the interaction effect. In this regard, second order follow-up analyses were conducted for the ABT. The analysis revealed that the posttest scores of all groups were significantly higher than the pretest scores. The positive increase in the scores was weakest in the WSE group. On the other hand, there was no significant difference between pretest scores in terms of intervention type.   
	There was not a significant correlation between the academic achievement and self-efficacy regarding educational internet use. Partial correlation analyses were conducted through controlling for the pretest scores of the dependent variables and the attitude towards the use of search engines as an information retrieval tool. The control procedure increased the correlation; however, it was not significant after the procedure. 
The qualitative data revealed both positive and negative themes. Findings revealed that participants thought positively about the interventions. In the WBE group, the participants responded positively about the search behaviour since it could provide a multifaceted search. However, they still needed to examine the graphing features in detail. In the CAS group, the participants thought that applying the software commands was good for examining the basic graphing steps. However, they reacted negatively when they could not find the source of the error after applying a wrong command. Participants further made positive remarks about web supported instructor-led training as they thought it enhanced learning through providing interactive images in multivariable functions. On the other hand, since the user interfaces of the platforms were English, some words looked unfamiliar to the participants. The study concluded with a number of suggestions regarding future research and implementations




Keywords: Web based education, persuasive technology, computer algebra systems, web supported instruction.