Tekli inek sütü alerjisi ve inek sütü protein alerjisi ile birlikte çoklu besin alerjisi olan olguların klinik ve laboratuvar farklılıkları
Clinical and laboratory differences of cases with single cow's milk allergy and cow's milk protein allergy and multiple food allergy
Yazar: SONGÜL SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. SERAP ÖZMEN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Alerji ve İmmünoloji Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İnek sütü protein alerjisi (İSPA), çocukluk çağı besin alerjileri içinde en sık görülen alerjilerden biri olup sıklığı yıllar içinde artış göstermektedir. Bu çalışmada tekli İSPA ile İSPA'yla birlikte çoklu besin duyarlılığı (Çoklu İSPA) olan çocukların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri ile İSPA tolerans gelişimi açısından karşılaştırmak amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: İnek sütü deri prik testi pozitifliği/inek sütü/kazein spesifik IgE değeri ≥0,35 kU/L olup süt ile pozitif besin provokasyon testi ve/veya inek sütü eliminasyonundan fayda görmesiyle İSPA tanısı alan tüm çocukların ilgili verileri elektronik tıbbi kayıtlardan elde edildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 65'i erkek 200 çocuğun süt/süt ürünü ile ilk reaksiyon görülme yaşı 3,73±2,54 aydı. Hastaların %37'si Tekli İSPA iken, %63'ü Çoklu İSPA idi. En sık duyarlanılan besinler yumurta sarısı, yumurta beyazı ve ağaç yemişleri/yer fıstığı ile sırasıyla %83,14, %82,2 ve %20 oranlarında klinik reaksiyonlar gözlendi. Tekli İSPA'lıların yaşı (4,30±3,14 ay), Çoklu İSPA'sı olanlara göre (3,40±2,06) göre daha büyük bulundu (p=0,029). Süt/süt ürünü tüketimi ile atopik egzema alevlenmesi, Çoklu İSPA grubunda, Tekli İSPA grubuna göre daha fazlaydı. (p=0,001). Çoklu İSPA grubunda en yüksek süt sIgE ve en yüksek kazein sIgE düzeyleri, tekli İSPA grubuna göre yüksek saptandı (sırasıyla; p=0,003, p=0,010). Tekli ve Çoklu İSPA'lı olguların süt/süt ürünü toleransları arasında herhangi bir farklılık saptanmadı (p>0,05). İSPA'lı olgularımızın izleminde %84,9'unda düzelme/tolerans gözlendi. İSPA'lı olguların %79,8'inde ikinci yıl sonunda tolerans gözlendi. İSPA düzelen grupta sütle atopik egzema alevlenmesi oranı, İSPA persiste eden gruba göre daha fazla bulundu (p<0,001). Yoğurt provokasyonu yapılan olguların provokasyon sonucunun pozitif olma oranı İSPA persiste eden grupta anlamlı yüksek olduğu saptandı (p<0,001). İSPA persiste eden grupta en yüksek süt sIgE düzeyi, 'İSPA düzelen grup'a göre yüksek bulundu (p=0,017).
Sonuç: İSPA'da çoklu besin duyarlanmasının nihai süt toleransı olup olmamasına etkisi olmadığı gösterildi. Yoğurt provokasyonunun pozitif olması, inek sütüne tolerans gelişimi ile negatif ilişkili bulundu. Olgularımızın izleminde 2. yıl sonunda çoğunda tolerans gelişmesi İSPA prognozunun iyi olduğunu gösterdi.  

Anahtar kelimeler: İnek sütü protein alerjisi, çoklu besin duyarlanması, IgE, süt toleransı, persistans, provokasyon testi

Abstract:
Introduction and Aim: Cow's milk protein allergy (CMPA) is one of the most common childhood food allergies and its frequency has been increasing over the years. In this study, it was aimed to compare the demographic, clinical and laboratory characteristics of children with single CMPA and CMPA together with CMPA in terms of tolerance development.

Materials and Methods: Relevant data were obtained from electronic medical records of all children diagnosed with CMPA because of cow's milk skin prick test positivity/cow's milk/casein specific IgE value ≥0.35 kU/L and benefiting from positive food provocation test with milk and/or cow's milk elimination.

Results: The age of first reaction with milk/milk product in 200 children, 65 of whom were boys, was 3.73±2.54 months. While 37% of the patients were Single CMPA, 63% were Multiple CMPA.
. Clinical reactions were observed with the most frequently sensitized foods egg yolk, egg white, and tree nuts/peanuts at rates of 83.14%, 82.2% and 20%, respectively. The age (4.30±3.14 months) of patients with single CMPA was found to be older than those with multiple CMPA (3.40±2.06) (p=0.029). Exacerbation of atopic eczema with consumption of milk/dairy product was higher in the Multiple CMPA group than in the Single CMPA group. (p=0.001). The highest milk sIgE and the highest casein sIgE levels were found to be higher in the multiple CMPA group compared to the single CMPA group (respectively; p=0.003, p=0.010). No difference was found between the milk/milk product tolerances of the cases with single and multiple CMPA (p>0.05). In the follow-up of our patients with CMPA, improvement/tolerance was observed in 84.9% of them. Tolerance was observed in 79.8% of the cases with CMPA at the end of the second year. The rate of atopic eczema exacerbation with milk was found to be higher in the group that recovered with CMPA compared to the group that persisted with CMPA (p<0.001). The rate of positive provocation results in cases who were challenged with yogurt was found to be significantly higher in the group with persistent CMPA (p<0.001). The highest milk sIgE level was found to be higher in the group that persisted with CMPA compared to the group that recovered from CMPA (p=0.017).

Conclusion:

Key words: Cow milk protein allergy, multipl food sensitivities, IgE, milk tolerance, persistance, provocation tests