Alzheimer hastalarının ve ailelerinin hastalık deneyimlerinin sosyal hizmet perspektifinden incelenmesi İstanbul örneği
Examination of the disease experiences of Alzheimer's patients and their families the perspective of social work the case of Istanbul
Yazar: ELİF BAŞALAN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KARATAY
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Alzheimer, beynin hafıza ile ilgili kısmını etkileyen ve yavaş seyreden nörolojik bir hastalıktır. Demansın en sık görülen türüdür. Bireyin bağımsız olarak işlev görme yeteneğini etkileyen düşünme, davranışsal ve sosyal becerilerde sürekli bir düşüş hali yaşamasına neden olmaktadır. Hastalığın olmazsa olmaz özelliği ve en erken belirtisi unutkanlıktır, hastalığın başlangıcında hafif bir unutkanlık vardır. Alzheimer hastalığında bakımın amacı; günlük yaşamını kolaylaştıracak nitelikte aktivitelerine destek olmak, bunları sürdürmek, güvenli çevre şartlarını sağlayarak oluşabilecek travmaları önlemek, hastanın yaşam kalitesini düşürmeden yaşantısını devam ettirmesine yardım etmektedir.  Bu çalışma, Alzheimer hastalarının içinde bulunmuş oldukları hastalık deneyimlerinin biyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan incelenmesi, hastaya bakım verenlerin bakım yüklerinin hastalığın evreleri, risk faktörleri ve tedavi süreçleri göz önünde bulundurularak belirlenmiştir. 
 Araştırma, İstanbul ilinden bakım vericilerle ve ailesinde bakım verici kişiler olan bireylerle tanımlayıcı, kesitsel ve nicel yöntem kullanılarak internet aracılığıyla 213 bireyle sanal olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma çerçevesinde ele alınan bakım vericilerin, gönüllük ilkesi esas alınarak 213 birey örnekleme dahil edilmiştir. Araştırma kapsamı içerisinde olmak için kriterler; 18 yaş üzerinde olmak ve en az 1 engelliye bakım verici olmak ya da ailesinde bakım verici kişiler olan bireylerden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında katılımcıların kişisel tanıtıcı bilgilerinin olduğu Demografik Bilgi Formu ve Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılmıştır. Bu araştırma sonucunda; gelir durumu değişkeninin bakım verme davranışı üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu, eğitim durumunun bakım verme durumu üzerinde etkili olmadığı, cinsiyet değişkeninin bakım verme davranışı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, yaş değişkeninin bakım verme davranışı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı ve medeni durumun bakım verme durumu üzerinde etkili olmadığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler; Alzheimer, Yaşlılık, Sosyal Hizmet, Bakım Yükü, Zarit Bakım Yükü Ölçeği.

Abstract:
Alzheimer's is a slow progressing neurological disease which affects the memory-related parts of the brain. It is the highest common type of dementia; initiating a sustained decline in cognitive, behavioral, and social skills impacting the individual's ability to function autonomously. The imminent feature and earliest symptom of the disease is a slight amnesia. The purpose of care in Alzheimer's disease is to support and sustain activities that would facilitate everyday life, to avert possible traumas by providing secure conditions in a surrounding environment, and to help the patient to maintain his/her life without diminishing one's quality of life. 
The caregiver's physical exhaustion and health conditions resulting from unceasing caregiving may lead to increased depression and anxiety. The burden of caregivers influences the healthiness of both caregivers and care recipients. In this study, I aimed to examine the illness experiences of Alzheimer's patients from biological, psychological, and social aspects, and to determine the care burden of the caregivers by considering the stages of the disease, risk factors and treatment procedures. 
The research was carried out virtually with two hundred and thirteen individuals via the internet in a descriptive and cross-sectional way with the involvement of caregivers from Istanbul and individuals with caregivers in their families. Based on the voluntary principle of caregivers, two hundred and thirteen individuals were included in the sample. The criteria for involved in the research are to be over 18 and to be a caregiver for at least 1 disabled person or individuals who have caregivers in their family. Demographic Information Form and Zarit Burden Test Scale were applied to collect the data. According to the results obtained from the study; it can be asserted that the income status variable has a substantial impact on caregiving behavior, while education status does not affect caregiving, just as gender and age variables and marital status have no significant effect on caregiving behaviour.
Keywords: Alzheimer, Elderliness, Social Work, Care Burden, Zarit Burden Test Scale.