Finansal tabana yayılmanın gelir eşitsizliği - Ekonomik büyüme ilişkisindeki rolü
The role of the financial inclusion on the relationship between income inequality and economic growth
Yazar: MEHMET CİVAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜNAL TÖNGÜR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies

Özet:
Bu tezde finansal tabana yayılma ile gelir dağılımının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi ile birlikte finansal tabana yayılmanın, gelir dağılımı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye üzerindeki rolü araştırılmıştır. Finansal tabana yayılma, son dönemlerde hızla gelişen finansal piyasalara bireylerin ne kadar dahil olduğunu gösteren bir kavramdır. Çalışmada kişilerin bu piyasaya ne kadar dahil edildiğini ölçmek amacıyla finansal tabana yayılma endeksi hesaplanmıştır. Her bir ülke için finansal tabana yayılma endeksi ve endeksi oluşturan alt boyutlar için çalışmaya dahil edilen ülkeler arasındaki konumu gösterilmiştir. Hesaplanan finansal tabana yayılma endeksi ile birlikte gelir dağılımını gösteren Gini katsayısının ekonomik büyümenin bir göstergesi olarak kullanılan kişi başına düşen GSYİH üzerindeki etkisi sabit etkiler modeline göre incelenmiştir. Ayrıca endeksi oluşturan erişim (banking penetration, access), imkan (availability) ve kullanım (usage) boyutları da ayrı ayrı finansal tabana yayılmanın bir göstergesi olarak kabul edilerek gelir dağılımı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkideki rolü incelenmiştir. Çalışmanın devamında ülkeler kişi başına GSYİH, gelir dağılımı ve finansal tabana yayılma konusunda yüksek ve düşük olmak üzere gruplara ayrılarak bu etkinin nasıl farklılaştığı ortaya konulmuştur.
Sabit etkiler modeline göre yapılan analiz sonucunda finansal tabana yayılmanın kişi başına düşen GSYİH düzeyini artıran bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Gelir eşitsizliğinin ise ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmaktadır. Ayrıca finansal tabana yayılmanın, gelir dağılımının ekonomik büyüme üzerindeki olumsuz etkisini hafifleten bir faktör olduğu görülmüştür. Endeksi oluşturan boyutlardan erişim ve imkan boyutları ekonomik büyümeye olumlu bir katkıda bulunmaktadır. Üç boyut da gelir dağılımının ekonomik büyüme üzerindeki olumsuz etkisini azaltmaktadır.
Ülkeler belirtilen gruplara göre ayrıldığında değişkenler arasındaki ilişki benzer yönde olmasına karşın finansal tabana yayılmanın ekonomik büyüme üzerindeki olumlu etkisi, düşük gelir grubunda bulunan ülkeler için daha yüksek seviyelerdedir. Yüksek IFI ve yüksek Gini grubunda bulunan ülkelerde finansal tabana yayılmanın ekonomik büyüme üzerinde olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür. Ancak düşük IFI ve düşük Gini değerine sahip ülkeler için sonuç istatistiksel olarak anlamsızdır.

Abstract:
This thesis investigates the impact of financial inclusion on income distribution and economic growth, along with the role of financial inclusion in the relationship between income distribution and economic growth. Financial inclusion is a concept that indicates the extent to which individuals are involved in rapidly developing financial markets. In order to measure individuals' participation in these markets, a financial inclusion index, known as the financial inclusion index, was calculated. The position of the countries included in the study was shown for the financial inclusion index and the sub-dimensions constituting the index. The impact of the calculated financial inclusion index, along with the Gini coefficient representing income distribution, on per capita GDP, which is used as an indicator of economic growth, was examined using a fixed effects model. Additionally, the dimensions of access, availability, and usage, which constitute the index, were considered separately as indicators of financial inclusion, and their role in the relationship between income distribution and economic growth was examined. Furthermore, in the study, countries were divided into high and low groups based on per capita GDP, income distribution, and financial inclusion to demonstrate how this effect differs.
According to the analysis conducted using the fixed effects model, it has been observed that financial inclusion has a positive effect on the level of per capita GDP. Income inequality, on the other hand, has a negative impact on economic growth. Additionally, financial inclusion has been found to be a mitigating factor in the negative effect of income inequality on economic growth. The dimensions of access and availability, which constitute the index, contribute positively to economic growth. All three dimensions help alleviate the negative impact of income inequality on economic growth.
When countries are divided into the specified groups, although the relationship between variables is in the same direction, the positive impact of financial inclusion on economic growth is higher for countries in the low-income group. In countries classified as having high financial inclusion (IFI) and high Gini coefficients, financial inclusion has a positive effect on economic growth. However, the results are statistically insignificant for countries with low IFI and low Gini values.