Etkinliği akustik rinometri ve rinomanometri ile değerlendirilen nazal septum cerrahisinin ses üzerine etkisi
The effect of nasal septum surgery whose effectiveness is evaluated with acoustic rhinometry and rhinomanometry on voice
Yazar: EMRE APAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT İKİNCİOĞULLARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Nazal septum = Nasal septum ; Rinomanometri = Rhinomanometry ; Rinoplasti = Rhinoplasty ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; İnsan sesi = Human voice

Özet:
Amaç: Etkinliği akustik rinometri (AR) ve anterior rinomanometri (ARM) ile değerlendirilen nazal septum cerrahisinin ses üzerine etkisini; objektif ve subjektif ses analizi yöntemleri ile değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 62 hasta dahil edildi. Postoperatif dönemde 13 hasta AR ve/veya ARM testlerinin değerlerinde preoperatif döneme göre düzelme olmamasından dolayı çalışma dışı bırakıldı. Ayrıca postoperatif dönemde komplikasyon gelişen 3 hasta ve kontrollerine gelmeyen 4 hasta daha çalışma dışı bırakıldı. Sonuç olarak değerlendirmeye 42 hasta alındı. Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 1. ve 3. aylarda hastalara objektif olarak AR, ARM, akustik ses analizi ve spektrografik analizler yapıldı. Ayrıca burun açıklığını değerlendirmek için NOSE skala, sesteki değişimi değerlendirmek için de VHI-30 subjektif testleri yapıldı. 
Bulgular: AR ile ölçülen total minimal kesitsel alan (Sağ MCA2 + Sol MCA2=MCA) ve total nazal hacim (Sağ VOL+Sol VOL=VOL) değerlerinde preoperatif ile 1.ay, preoperatif ile 3.ay arasında istatistiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca 1. ay ve 3. ay VOL arasında da istatiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır (p<0,05). ARM ile ölçülen total nazal dirençte (TND) preoperatif ile 1.ay, preoperatif ile 3.ay arasında istatistiksel olarak anlamlı azalma izlenmiştir (p<0,05). Değerlendirmeye alınan hastalardan preoperatif ile postoperatif 1. ve 3.  ayda NOSE skala testi doldurmaları istendi. Preoperatif ile 1. ay, preoperatif ile 3.ay, 1. ay ile 3.ay NOSE skala değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,05). Akustik ses analizi parametrelerinden Fo, Jitter, HNR değerlerinde preoperatif ve postoperatif değerler arasında anlamlı değişiklik saptanmamışken (p>0,05), yalnız Shimmer değerinde preoperatif ile 1. ay, preoperatif ile 3. ay arasında istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,05).  Formant frekans (F1-F2-F3-F4) değerlerinde preoperatif ve postoperatif değerler arasında istatiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır (p>0,05). VHI-30 skorunda preoperatif ile 1. ay, preoperatif ile 3. ay, 1. ay ile 3.ay değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Septoplasti operasyonunun ses üzerine olan etkisini iyi değerlendirmek için , operasyonun başarısı objektif testler ile desteklenmelidir. Yapılan operasyonun objektif testler ile burundaki açıklığı ve hava akımını arttırdığını ortaya koyduktan sonra uygulanan objektif ve subjektif ses analizi parametrelerinde erken ve geç dönemde düzelme olabileceği gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Septoplasti, Akustik Rinometri, Rinomanometri, Ses

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evalaute the effect of nasal septum surgery, whose effectiveness is evaluated by acoustic rhinometry (AR) and anterior rhinomanometry (ARM), on voice with objective and subjective voice analysis methods.
Materials and Methods: Sixty-two patients were included in the study. Thirteen patients were excluded from the study in the postoperative period due to the lack of improvement in AR and / or ARM tests compared to the preoperative period. In addition, 3 patients who had complications in the postoperative period and 4 patients who did not come to their control visits were excluded from the study. As a result, 42 patients were included in the evaluation. AR, ARM, acoustic voice analysis and spectrographic analysis were performed objectively in the patients preoperatively and after the first and third months of the operation. Besides, the NOSE scale and VHI-30 were used as subjective tests to assess nasal opening and voice changes, respectively. 
Results: A statistically significant increase in total minimum cross-sectional area (right MCA2 + Left MCA2 = MCA) and total nasal volume (Right VOL + Sol VOL = VOL), which were measured with AR, was detected between preoperative values and the values at postoperative 1st and 3rd month (p<0.05) values. In addition, a statistically significant increase was found between the 1st and 3rd month VOL values (p <0,05). A statistically significant reduction was detected in total nasal resistance (TND), measured by ARM, between preoperative and 1st month and between preoperative and 3rd month values (p<0.05). Patients were asked to fill the NOSE scale preoperatively and at 1st and 3rd month of surgery. There was a statistically significant decrease in NOSE scale values between preoperative and 1st month, between preoperative and 3rd month, and between 1st month and 3rd month (p<0,05). Among acoustic analysis parameters, while no significant change was detected in Fo, Jitter, and HNR values between preoperative and postoperative values (p> 0.05), there was a significant reduction in Shimmer values between preoperative and 1st month, and between preoperative and 3rd month values (p<0,05).  There was no statistically significant difference between preoperative and postoperative values in formant frequencies (F1-F2-F3-F4) (p>0,05). There was a statistically significant decrease in VHI-30 score between preoperative and 1st month, between preoperative and 3rd month, and between 1 month and 3rd month values (p <0,05).
Conclusion: In order to evaluate the effect of the septoplasty operation on the voice, the success of the operation should be supported by objective tests. After demonstrating with the objective tests that the surgery has increased nasal opening and air flow, we also showed that both objective and subjective voice analysis parameters can improve in the early and late period after surgery.
Key words: Septoplasty, Acoustic rhinometry, Rhinomanometry, Voice