Spora yetenekli çocukların olimpik spor branşlarına göre sportif sorunlarla başa çıkma becerilerinin incelenmesi
Investigation of coping skills of sports talented children according to olympic sports branches
Yazar: EMİN CAN KISA
Danışman: DOÇ. DR. CELAL TAŞKIRAN
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Başa çıkma = Coping ; Spor = Sports ; Spor branşları = Sport branches ; Spor psikolojisi = Sport psychology ; Sporcular = Sportsmen ; Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted ; Ölçekler = Scales

Özet:
Spor biliminin çalışma alanlarından birisi olan spor psikolojisi alanında, sportif psikolojik
yeteneğin sporcu üzerinde etkisini literatürde inceleyen sınırlı sayıda çalışma vardır. Yapılan
bu çalışma ile sporcu eğitim merkezlerinde eğitim gören ve olimpik sporcu olma yolunda farklı
branşlarda ilerleyen çocukların almış oldukları 8 aylık eğitim sonucunda sportif sorunlarla
başa çıkma beceri testindeki skor değişimleri incelenerek sportif başarılarına katkı sağlayacak
önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Çalışmaya atıcılık, atletizm, badminton, boks, cimnastik,
eskrim, güreş, halter, judo, kano, kayak, kürek, tenis, yelken ve yüzme branşlarından toplamda
893 sporcu katılım sağlamıştır. Sporculara eğitim döneminin başlamasıyla (ön test),
sonlanmasıyla (son test) kişisel bilgi formu ve ACSI-28 envanteri uygulanmıştır. Elde edilen
veriler SPSS 24.00 paket programında analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre güven ve
başarı güdüsü sporcuların en güçlü olduğu boyut olurken, sporcu eğitim merkezlerinde almış
oldukları eğitimlerin sportif sorunlarla başa çıkma becerilerini geliştirdiği görülmüştür.
Cinsiyet durumlarına göre bakıldığında erkek sporcularda eğitim sonunda sportif sorunlarla
başa çıkma beceri puanları artarken, kadın sporcularda düşüş görülmüştür. Branşlara göre
kıyaslandığında atletizm ve yüzme ile ilgilenen sporcuların diğer spor branşlarına göre sportif
sorunlarla başa çıkma becerilerinde anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. sporcu eğitim
merkezlerinde gündüzlü eğitim gören, erken yaşta spora başlayan, ilave antrenman yapan,
daha önce şampiyonluk yaşayan, müsabaka öncesi rüya gören ve arkadaşlarından farklı
özellikleri olduğunu düşünen sporcular sportif sorunlarla başa çıkma becerisi puan
ortalamasında daha iyi skorlara sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
In the field of sports psychology, which is one of the fields of study of sports science, there are
a limited number of studies in the literature examining the effect of sportive psychological
ability on athletes. With this study, it is aimed to make suggestions that will contribute to their
sportive success by examining the score changes in the skill test of coping with sportive
problems as a result of the 8-month training received by the children who are trained in the
Athlete Training Centers and progress in different branches on the way to becoming an
Olympic athlete. A total of 893 athletes from shooting, athletics, badminton, boxing,
gymnastics, fencing, wrestling, weightlifting, judo, canoeing, skiing, rowing, tennis, sailing and
swimming branches participated in the study. Personal information form and ACSI-28
inventory were applied to the athletes at the beginning (pre-test) and end (post-test) of the
training period. The obtained data were analyzed in SPSS 24.00 package program. According
to the results of the study, while the confidence and success motive were the strongest
dimensions of the athletes, it was seen that the training they received in the athlete training
centers improved their ability to cope with sportive problems. Considering the gender status,
while the skill scores of coping with sportive problems increased in male athletes at the end of
the training, a decrease was observed in female athletes. When compared according to the
branches, a significant increase was observed in the ability to cope with sportive problems of
the athletes who are interested in athletics and swimming compared to other sports branches.
Athletes who receive daytime training in athlete training centers, start sports at an early age,
do additional training, have championships before, dream before the competition and think
that they have different characteristics from their friends have better scores on the average of
their ability to cope with sportive problems