Kur'an'da kitle psikolojisi
Psychology of the mass in the Qur'an
Yazar: YASEMİN DÜNDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SELİM AYDAY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Kitle psikolojisi = Mass psychology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an-ı Kerim âyetlerinde insanın hem sosyolojik hem psikolojik olarak ele alınması, insana dair çalışmaların bu yönde çeşitlenmesine sebep olmaktadır. Bu tür çalışmalara yönelik olarak ele aldığımız Kur'an'da Kitle Psikolojisi konusu, yaratılışından bu yana sürekli olarak toplumsal hareketler içinde bulunan insanı, yine onun yaratıcısı Allah-u Teâlâ'nın bizlere gösterdiği yönleriyle anlamaya yöneliktir. 
Çalışmamız, başta tek tek fertlerin sahip olduğu bilinç düzeylerini ortaya koyarak başlamakta; topluma yönelik algı ve hareketleri psikolojik olarak anlamakla devam etmektedir. Çalışmamızda insan ve toplum algısını, insana dair yapılan araştırmaları da göz önünde tutarak başta Kur'an-ı Kerim âyetlerinde ele alınan şekliyle inceledik. Bu amaçla başta Kur'an-ı Kerim âyetlerini hem Arapça hem Türkçe vererek okuyucuya sunduk. İlgili âyetleri verdikten sonra bu konuda başta müfessirlerimizin ilgili âyetlerle alakalı görüşlerini verdik. Daha sonra sosyoloji veya psikoloji alanlarında yapılan çalışmalara da yer vererek konuyu harmanladık. Bu manada hem psikolojik hem de sosyolojik çalışmalar, konumuza destek veren önemli alanlar oldu.
Ele aldığımız bu çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın konusu, amacı ve yöntemi hakkındaki bilgileri giriş bölümünde verdik. Birinci bölümde, kitle psikolojisiyle bağlantısı olan ve çalışmamıza yön veren sosyal bilimlerden faydalandık. İkinci bölümde, Kur'an-ı Kerim'de insanı hem bireysel hem de toplumsal sorumlulukları açısından ele alan âyetleri inceledik. Toplumsal sorumlulukları yerine getirirken kitlelere yol gösteren liderlerin etkisini de ele alarak konuya bütünlük kazandırmaya çalıştık. Üçüncü ve son bölümde ise herhangi bir kitleye mensup olarak yaşayan bireylerin, bu kitlelere uyum sağlarken önem verdikleri hususları, yine âyetleri dikkate alarak sosyal psikolojik açıdan inceledik.

Abstract:
The fact that the human being is handled both sociologically and psychologically in the verses of the Qur'an causes the studies on human beings to diversify in this direction. The subject of Mass Psychology in the Qur'an, which we deal with for such studies, is aimed at understanding the human being, who has been in social movements since its creation, with the aspects shown to us by his creator, Allah Almighty.
	Our study begins by revealing the consciousness levels of individual individuals; continues with a psychological understanding of perceptions and movements towards society. In our study, we examined the perception of human and society as discussed in the verses of the Qur'an, taking into account the researches on human beings. For this purpose, we presented the verses of the Qur'an in both Arabic and Turkish to the reader. After giving the relevant verses, we first gave the opinions of our commentators on the relevant verses. Later, we blended the subject by including studies in the fields of sociology or psychology. In this sense, both psychological and sociological studies have been important fields that support our subject.
	This study, which we discussed, consists of an introduction and three parts. We have given information about the subject, purpose and method of our study in the introduction. In the first part, we have benefited from social sciences, which are related to mass psychology and guide our work. In the second part, we examined the verses in the Quran that deal with human in terms of both individual and social responsibilities. While fulfilling social responsibilities, we tried to bring integrity to the subject by addressing the influence of leaders who guide the masses. In the third and last part, we examined the issues that individuals who live as members of any group attach importance to while adapting to these masses, again taking into account the verses, from a social psychological perspective.