Erken çocukluk döneminde oyun temelli beyin jimnastiği etkinliklerinin çocuklardaki çalışma belleğine etkisi
The effect of play-based brain gymnastics activities on working memory in children in early childhood
Yazar: BETÜL ÖZDENİZ
Danışman: PROF. DR. BELMA TUĞRUL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, erken çocukluk döneminde uygulanan beyin jimnastiği aktivitelerinin çocuklardaki çalışma belleği üzerindeki potansiyel etkilerini incelemeye amaçlamaktadır. Erken çocukluk dönemi, bireylerin temel bilişsel ve zihinsel becerilerini kazandığı kritik bir zaman dilimidir. Erken çocukluk döneminde beyin jimnastiği yapan çocukların çalışma beӏӏeğindeki farklılık ve değişimler izlenmiştir. 
 Belirtilen amaçlara ulaşabilmek için araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel desenin kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Çalışma Belleği Ölçeği kullanılmıştır (Büyüköztürk, Kılıç Çakmak, E. Akgün, Karadeniz ve Demirel, 2023). Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir.  Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz döneminde İstanbulӏ ilindeki bir anaokulunda eğitim gören 5 yaş grubu 15'deney ve 15' kontrol grubu olmak üzere toplam 30 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada deney grubundaki çocuklara 8 hafta süresince haftada 2 gün olarak "Oyun Temelli Beyin Jimnastiği" Programı uygulanmıştır. Bu süreç içinde kontrol grubundaki çocuklar okul öncesi eğitim programlarına devam etmişlerdir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ÇBÖ kullanılmıştır. Verilerin analizlerinde SPSS 24.0 paket programları kullanılmıştır. Verilerin normal dağılımı tespit edildikten sonra bağımlı gruplar t testi yapılmıştır.  
Araştırma sonuçlarına göre kontrol ve deney grubunun Çalışma Belleği Ölçeği ön test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmektedir. İki grubunun son test puanları arasında ise kontrol grubu lehinde, istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmuştur.  
Yapılan analizler sonucunda, araştırmanın çalışma grubunu oluşturan erken çocukluk dönemindeki çocuklara uygulanan oyun temelli beyin jimnastiği etkinliklerinin Çalışma Belleği Ölçeğinin görsel bellek alt boyutunda yer alan; desen matrisi, blok hatırlama, farklı olanı seçme, mekânsal hatırlama, ve görsel bellek düzeylerinde, olumlu etkiler yarattığı görülmüştür.

Anahtar Keӏimeӏer: Erken çocukluk, Beyin jimnastiği, Çalışma belleği

Abstract:
This research aims to examine the potential effects of brain training activities in early childhood on working memory in children. Early childhood is a critical period of time when individuals gain basic cognitive and mental skills. Differences and changes in the working age of children who did brain training in early childhood were observed. 
 In order to achieve the stated objectives, a quasi-experimental design with pre-test and post-test control group, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. Within the scope of the study, the Working Memory Scale was used (Büyüköztürk, Kılıç Çakmak, E. Akgün, Karadeniz and Demirel, 2023). The obtained data were analyzed with the SPSS program.  The research was carried out with a total of 30 students, 15 experimental and 15 control groups, aged 5 years, studying in a kindergarten in Istanbulӏ in the fall semester of the 2023-2024 academic year. In the study, the "Game-Based Brain Training" Program was applied to the children in the experimental group 2 days a week for 8 weeks. During this period, the children in the control group continued their preschool education programs. In the study, MPS was used as a data collection tool. SPSS 24.0 package programs were used in the analysis of the data. After determining the normal distribution of the data, the dependent groups t-test was performed.  
According to the research result, it is seen that there is no significant difference between the working memory scale preliminary test score averages of the control and experimental group. A statistically significant difference was found between the final test scores of the two groups in favor of the control group.
As a result of the analyzes, it has been seen that the game-based brain gymnastics activities applied to children in early childhood, which constitute the study group, have positive effects on the levels of pattern matrix, block recall and visual memory in the visual memory subdimension of the Working Memory Scale.

Keywords: Early childhood, Brain training, Working memory