Madde kullanım bozukluğu tanılı hastaların çocukluk çağı travmaları, manevi yönelimleri ve psikolojik esnekliklerinin tedavi motivasyonu ve öz yeterliliklerine etkisi
The effects of childhood traumas, spiritual orientations and psychological flexibility of patients diagnosed with substance use disorder on treatment motivation and self-efficacy
Yazar: NACİYE EFENDİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NURGÜL ÖZDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, madde kullanım bozukluğu tanılı hastaların çocukluk çağı travmaları, manevi yönelimleri ve psikolojik esnekliklerinin tedavi motivasyonu ve öz yeterliliklerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. 13 Mart-13 Kasım 2023 tarihleri arasında Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi (AMATEM) Kliniği'nde yatan ve ayaktan tedavi alan 18-65 yaş arası 113 hasta ile yapıldı. Veri toplama aracı olarak; Bireysel Bilgi Formu, Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Manevi Yönelim Ölçeği (MYÖ), Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ), Tedavi Motivasyonu Anketi (TMA) ve Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ) kullanıldı. Veriler IBM SPSS 25.0 paket programı aracılığıyla Kruskal-Wallis H Testi, Anova T-testi, Mann-Whitney U Testi ve Spearman's Rank Correlation testi kullanılarak değerlendirildi. Madde kullanım bozukluğu tanılı hastaların ölçek toplam puanları; BAPİ 14.34±2.83, ÇÇTÖ 52.27±16.27, MYÖ 89.29±18.53, PEÖ 128.01±25.98, TMA 83.17±11.19 ve GÖYÖ 63.57±11.96 olarak belirlendi. ÇÇTÖ toplam puan ortalaması ile GÖYÖ toplam puan ortalaması arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.05). MYÖ toplam puan ortalaması ile GÖYÖ toplam puan ortalaması arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.05). PEÖ toplam puan ortalaması ile GÖYÖ toplam puan ortalaması arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.05). Çocukluk çağı travmalarının, manevi yönelimlerin ve psikolojik esnekliklerin genel öz yeterlilik düzeylerini %48.7 oranında yordadığı, tedavi motivasyonu düzeylerini ise yordamadığı belirlendi. Bireyin çocukluk çağı travmalarının gözden geçirilmesi, manevi yönelim, psikolojik esneklik ve genel öz yeterlilik düzeylerinin arttırılmasına yönelik girişimlerin planlanması ve psikoeğitim programlarına yönlendirilmesi önerilir.

Abstract:
This study aims to determine the effects of childhood traumas, spiritual orientations and psychological flexibility of patients diagnosed with substance disorders on treatment motivation and self-efficacy. It was conducted on 113 patients between the ages of 18 and 65, who received inpatient and outpatient treatment in the Alcohol and Substance Addiction Treatment and Training Centre (AMATEM) Clinic in ŞANLIURFA MEHMET AKIF INAN TRAINING AND RESEARCH HOSPITAL between the 13th of March and 13th of November 2023. While collecting the data, Personal Information Form, Addiction Profile Index (API) Scale, Childhood Trauma Scale (CTS), Spiritual Orientation Scale (SOS), Psychological Flexibility Scale (PFS), Treatment Motivation Questionnaire (TMQ), and General Self-Efficacy Scale (GSES) were used. Collected data were analysed via IBM SPSS 25.0 Package Software using the Kruskal-Wallis H Test, Anova T-test, Mann-Whitney U Test and Spearman's Rank Correlation test. The Total Scale Scores of the patients diagnosed with substance use disorder were as follows: API 14.34±2.83, CTS 52.27±16.27, SOS 89.29±18.53, PFS 128.01±25.98, TMQ 83.17±11.19 and GSES 63.57±11.96. There is a negative, moderate and statistically significant relationship between the Mean Total Score of the CTS and the Mean Total Score of the GSES (p<0.05). There is a positive, moderate and statistically significant relationship between the Mean Total Score of the SOS and the Mean Total Score of the GSES (p<0.05). There is a positive, moderate and statistically significant relationship between the Mean Total Score of the PFS and the Mean Total Score of the GSES (p<0.05). It is found that childhood traumas, spiritual orientations and psychological flexibility predicted general self-efficacy levels by 48.7%, but did not predict treatment motivation levels. It is recommended that the individual's childhood traumas should be reviewed, interventions to improve spiritual orientation, psychological flexibility and general self-efficacy levels should be planned and the individual should be redirected to psycho-education programmes.