Türkçe konuşan kekemeliği olan ve olmayan okul çağı çocuklarda anlamsız sözcük tanıma ve tekrarlama görevlerinin karşılaştırılması
Comparison of nonword recognition and repetition tasks in Turkish-speaking school-age children with and without stuttering
Yazar: İREM AKKAYA
Danışman: DR. ÖZLEM ÖGE DAŞDÖĞEN
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Anlamsız sözcük tekrarı = Nonsense repetition ; Fenoloji = Phenology ; Fenolojik özellikler = Phenological properties ; Kekemelik = Stuttering ; Kelime tanıma = Word recognition ; Motor beceriler = Motor skills ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Çalışma belleği = Working memory

Özet:
Kekemeliği olan bireylerin fonolojik çalışma belleği performansları ve motor planlamaları kekemeliği olmayan akranlarına göre farklılıklar göstermektedir. Literatürdeki çalışmaların bazıları kekemeliği olan bireylerin fonolojik çalışma belleği performansını yordadığı düşünülen anlamsız sözcük görevlerindeki performanslarının akıcı konuşanlara göre daha düşük olduğunu bildirmektedir. Anlamsız sözcük tanıma ve tekrarlama görevleri fonolojik çalışma belleği performansını değerlendirmenin yanında fonolojik işlemleme ve konuşmanın motor planlama performansını belirlemek için de kullanılmaktadır. Anlamsız sözcük tanıma görevinde katılımcılar, anlamsız sözcük setini dinleyerek istenen anlamsız sözcüğü diğerleri arasından bularak eşleştirmektedirler. Anlamsız sözcük tekrarlama görevinde duydukları sözcüğü aynen tekrar etmeleri istenmektedir. Araştırmanın amacı, kekemeliği olan okul çağı çocukların anlamsız sözcükleri tanıma ve tekrarlama becerilerinin akıcı akranlarına göre farklılıklarını belirlemektir. Bu amaçla sosyal medyadan duyuru aracılığıyla ulaşılan 6- 12 yaş kekemeliği olan (n=17) ve yaş, cinsiyet, anne eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş kontrol grubundaki (n=17) katılımcıların anlamsız sözcük tanıma ve tekrarlama performansları, bu çalışma için oluşturulan anlamsız sözcüklerin olduğu ses kayıtları kullanılarak saptanmıştır. Anlamsız sözcük tanıma performansı; hedef sözcüğü diğer anlamsız sözcükler arasından bulup hedef sözcüğü tanımasıyla belirlenirken tekrarlama görevindeki performansları tekrarın doğruluğu, doğruya kaç tekrarda ulaşıldığı, ilk denemedeki doğruluk oranı ve kekemeliği olan grup için konuşmadaki akıcılık ile belirlenmiştir. Veriler varyans analizi ve bağımsız örneklemler için t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Gruplar arasında anlamsız sözcük tanıma ve tekrarlama becerilerinin her ikisi için de anlamlı farklılık saptanmıştır. Ayrıca grup içi ve gruplar arası performanslar incelendiğinde doğru tekrar sayısı, deneme sayısı ve ilk denemedeki doğruluk performanslarının sözcükteki hece sayısına göre gruplar arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgular kekemelik varlığının, konuşmanın motor ve fonolojik süreçleri üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The performance of phonological working memory and motor planning of people who stutter differ from their fluent peers. Some studies show that lower performance on nonword tasks predicts phonological working memory performance in people who stutter. Nonword recognition and repetition tasks are used to evaluate phonological working memory, as well as to determine phonological processing and motor planning of speech. In the recognition task, the participants listen to the nonword set and match it by finding the targeted nonword among the others. In the nonword repetition task, the participants are asked to repeat the word identically to what they heard. This study aims to determine whether school-age children who stutter differ in their ability to recognize and repeat nonwords compared to their fluent peers. The participants' nonword recognition and repetition performances were determined by using audio recordings of nonwords generated for this study. The participants in the 6-12 age group with stuttering (n=17) and the control group (n=17) matched in terms of age, gender, mother education level and reached them through social media announcements. The nonword recognition task performance was determined by finding the same target word he heard among other nonwords, and the nonword repetition task performance was determined by the accuracy of the repetition, the number of correct repetitions, by the accuracy rate in the first trial, and by the fluency in speech for the stuttering group. Obtained data were analyzed using variance analysis and t-tests for independent samples. There was a significant difference between the groups for nonword recognition and repetition skills. In addition, when the within-group and between-group performances were examined, it was determined that the number of correct repetitions, the number of attempts, and the accuracy performances in the first trial differed between the groups according to the number of syllables in the word. These findings show that the presence of stuttering may affect the motor and phonological processes of speech.