Türkiye'nin Bursa yöresinde yetiştiriciliği yapılan Rosenthal çeşidi siyah frenk üzümlerinin (Ribes nigrum) içeriklerininbelirlenmesi ve antibakteriyel kullanımlarının değerlendirilmesi
Determination of content and evaluation of antibacterial use of Rosenthal (Ribes nigrum) cultivar grown in Bursa region of Turkey
Yazar: NESLİHAN MERVE EREN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BURÇİN PİŞKİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering
Dizin: Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Antioksidan kapasite = Antioxidant capacity ; Antosiyaninler = Anthocyanins ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Siyah frenk üzümü = Black currants

Özet:
Son yıllarda çeşitli hastalıklardan korunma ve tedavide doğal kaynaklara, özellikle de bitkilere olan ilgi giderek artmaktadır. Siyah frenk üzümü (Ribes nigrum) zengin fitokimyasal içeriğe ve çeşitli biyolojik aktivitelere sahip doğal fonksiyonel gıdalar arasında büyük ilgi gören bir bitki türüdür. Öte yandan, sağlık sektörü ve pazarında önemli bir kullanım potansiyeline sahip olan bu bitkinin ülkemizde yetişen türlerine ait literatürde eksiklikler mevcuttur.
Sekonder metabolit içeriğinin, bitki yetişme bölgesi ve ayrıca kurutma tekniğine göre farklılık gösterdiği bilinmektedir. Bu yüksek lisans çalışmasında, Bursa yöresinin farklı iki bölgesinden temmuz-ağustos döneminde hasat edilen Rosenthal çeşidi siyah frenk üzümü meyvelerinin fenolik içerik, antioksidan kapasite ve antibakteriyel aktivite yönünden kıyaslanması amaçlanmıştır. Bu amaçla ilk olarak meyvelerin etüvde kurutma ve dondururak kurutma işlemleri gerçekleştirilmiştir. Kurutulan meyveler aseton/su/asetik asit (70:28:2) çözeltisi ile ekstrakte edilmiştir. Ekstraktların toplam antosiyanin içeriği pH diferansiyel yöntemi; fenolik içeriği Folin-Ciocalteu ayıracı ile analiz edilmiştir. En yüksek antosiyanin içerik, 100 gram kuru meyve ağırlığı başına 771.3872 mg siyanidin-3-glikozit olarak dondurularak kurutulmuş meyvelerden elde edilen ekstraktta bulunmuştur. Ekstraktların antioksidan kapasiteleri DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) yöntemiyle belirlenmiştir. En yüksek antosiyanin içeriğine sahip olan ekstraktın antioksidan kapasitesinin de (0.8238 TEAC) daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, ülkemizde yetişen siyah frenk üzümünün kullanım alanını genişletmek adına Escherichia coli suşu üzerinde antibakteriyel aktivite testleri de gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, ülkemizin önemli bir doğal kaynağı olan siyah frenk üzümü meyvesinin sağlık sektöründe kullanım potansiyelini değerlendirmek için temel veri sağlanması hedeflenmektedir.

Abstract:
In recent years, interest in natural resources, especially plants, has been increasing in the treatment and also prophylaxis of various diseases. With its rich phytochemical content, black currant is a plant species that attracts great attention among natural functional foods with various biological activities. On the other hand, there are deficiencies in literature of the species grown in our country of this plant, which has an important potential for use in health sector and market.
It is known that the secondary metabolite content differs according to the plant growing region and also the drying technique. In this master's thesis, it was aimed to compare the phenolic content, antioxidant capacity and antibacterial activity of Rosenthal blackcurrant cultivars harvested from two different regions of Bursa region in July-August. For this purpose, firstly, oven drying and freeze-drying processes of fruits were carried out. Dried fruits were extracted with acetone/water/acetic acid (70:28:2) solution. The total anthocyanin content of the extracts was analyzed by pH differential method and the phenolic content was analyzed by Folin-Ciocalteu reagent. The highest anthocyanin content was found in the extract from freeze-dried fruit as 771.3872 mg of cyanidin-3-glycoside per 100 grams of dry fruit weight. The antioxidant capacities of the extracts were determined by the DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazil) method. It was concluded that the extract with the highest anthocyanin content had higher antioxidant capacity (0.8238 TEAC). In addition, antibacterial activity tests were carried out on Escherichia coli strains in order to expand the usage area of black currant grown in our country. As a result of the study, it is aimed to provide basic data to evaluate the potential of use in the health sector of blackcurrant fruit, which is an important natural resource of our country.