Ankilozan spondilitli hastalarda melatonin seviyesi ve hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Melatonin level and its relationship with disease activity in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: REFİYE AKPINAR
Danışman: PROF. DR. SAMİ HİZMETLİ
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Hastalık = Disease ; Melatonin = Melatonin ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Bu çalışmada Ankilozan spondilit (AS)'li hastalarda melatonin sirkadiyen ritmini ve bunun hastalık aktivitesi ile ilişkisini araştırmayı amaçladık.
1984 Modifiye New York kriterleri ile tanı konulmuş 16 AS'li hasta ve 16 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Hasta ve kontrol grubunda 20:00, 03:00, 08:00 serum melatonin düzeylerine ve hasta grupta eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP) düzeyine bakıldı. AS'li hastaların Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivitesi İndeksi (BASDAI), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI), Maastricht AS Entesopati skoru (MASES), Ankilozan spondilit yaşam kalitesi (ASQoL) ölçümleri yapıldı. Hastalık süreleri, sabah tutukluğu süresi ve periferik artrit tutulumu sorgulandı. Human Lökosit Antigen B27 (HLA-B27) sonucu kaydedildi.
AS hasta grubunda sabah ve akşam serum melatonin seviyesi kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). Gece melatonin değeri ise kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı farklılığa ulaşamadı (p<0.05). AS hastalarında sabah ve gece serum melatonin düzeyleri ile BASDAI, BASFI, ASQoL, MASES, sabah tutukluğu arasında pozitif korelasyon saptanırken (p<0.05), akşam melatonin düzeyleri ile korelasyon saptanamadı (p>0.05). Sabah, akşam ve gece ölçülen melatonin düzeyi ile CRP, ESH, hastalık süresi, HLA-B27 pozitifliği ve periferik artrit tutulumu arasında korelasyon saptanamadı (p>0.05).
Sonuçlarımız immünregülatör bir hormon olan melatoninin AS hastalarında hastalık aktivitesi ile ilişkili olabileğini işaret etmektedir.

Abstract:
In the present study, we aimed to investigate circadian rhythm of melatonin and its relationship with disease activity in patients with ankylosing spondylitis (AS).
The study included 16 patients with ankylosing spondylitis diagnosed according to Modified New York 1984 diagnostic criteria and 16 healthy controls. Serum melatonin levels were measured at 20:00, 03:00 and 08:00 in both groups, while erythrocyte sedimentation rate (ESR) and C-reactive protein (CRP) levels were measured in patient group. Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), Maastricht Ankylosing Spondylitis Enthesitis Score (MASES) and Ankylosing Spondylitis Quality of Life (ASQL) were calculated in patients with AS. Duration of disease, peripheral arthritis and duration of morning stiffness were questioned in the patient group. Human leukocyte antigen B27 (HLA-B27) results were recorded.
In the patient group, serum melatonin levels obtained at morning and evening were found to be significantly higher than those in control group (p<0.05). Although serum melatonin level obtained at night was found to be higher in the patient compared to control group, the difference didn't reach statistical significance (p>0.05). It was found that there were significant positive correlations between melatonin levels obtained at morning and night, and BASDAI, BASFI, ASQoL, MASES and morning stiffness while no correlation was detected when melatonin levels obtained at evening was assessed (p>0.05). In addition, no correlation was detected between melatonin levels obtained at morning, evening or night and CRP, ESR, disease duration, HLA-B27 positivity and peripheral arthritis (p>0.05).
Our results indicated that melatonin, an immunoregulatory hormone, can be associated to disease activity in patients with AS.