Gürcü kaynaklarına göre XI.-XIII. yüzyıllar arası Türk-Gürcü münasebetleri
XI.-XIII. Turkish-Georgian relations between centuries according to Georgian sources
Yazar: KETEVAN KOBULADZE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ AHMETBEYOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Türklerin ana yurttan batıya doğru göçlerinde çeşitli güzergâhlar ve bölgeler kullanılmış veya yurt tutulmuştur. Bu harekâtların bir muhatabı da Gürcüler olmuştur. Gürcülerin tuttukları kayıtlar Türk tarihini inceleme ve diğer kaynaklarla karşılaştırma yapmada temel eserlerdendir. 
XI. ve XIII. yüzyıllarda Gürcistan topraklarında gerçekleşen tarihi hadiselerin başrolünde genel itibarıyla Bizansların yerini alan Türkler bulunuyordu. Bu mücadelelerin diğer muhatapları da Bizans İmparatorluğu, Tiflis Arap Emirliği, Ermeniler, Türk kökenli Selçuklu Hanedanları, Doğu Anadolu Türk Beylikleri, Kıpçaklar, Gence Emirliği, Türkmenler gibi topluluklardı. Bahsi geçen toplulukların ve Gürcistan'ın coğrafî konumu itibarıyla bu tarihi dönemin dikkatle incelenmesi zaruridir.
Tezimizin Birinci Bölüm'ünde; Selçukluların Gürcistan Krallığı'na yaptığı ilk akınlardan önce Gürcistan'ın siyasî durumunu ortaya koyduk. Selçukluların Kafkasya Bölgesi'ne geldiklerinde bu bölgeye ve özellikle de Gürcistan'da ne sebeplerden dolayı egemenlik kurmayı başarabildiklerini göstermeye çalıştık. 
İkinci Bölüm'de; 1089-1156 yılları arasındaki Türk-Gürcü ilişkilerini ele aldık. Kral IV. Davit'in tahta çıkışı, onun Türklere karşı sürdürdüğü siyaseti, Kıpçakları Gürcistan'a göç ettirmesi ve Gürcistan tarihinde Kıpçakların yerini göstermeye çalıştık. Ayrıca şunu da belirtmek gerekir ki IV. Davit'ten sonra da Türk-Gürcü siyasi ve askeri faaliyetleri söz konusudur. 
Üçüncü Bölüm'de; 1160 yılından ilk Moğol akınlarına kadar Türk-Gürcü münasebetlerini işledik. Gürcü kaynaklarına dayanarak Gürcistan tarihinin Altın Çağ'ında Türk-Gürcü mücadeleleri ve askerî faaliyetleri hakkında geniş bilgiler verdik.
Tezimizi hazırlarken çoğunlukla Gürcü kaynaklarından yararlandık. Birinci ve ikinci dereceden kaynakları özenle kullanmaya çalıştık. Tezimizde ana konumuz olan Türk-Gürcü münasebetleri dışında Gürcistan tarihini daha detaylı şekilde gösterme gereği duyarak çalışmamızda Gürcistan Krallığı hakkında da ayrıntılı bilgi vermeye gayret ettik.  Ayrıca bu konular üzerinde Gürcistan'da yapılan eski ve yeni araştırma eserlerini çalışmamızda değerlendirerek Gürcü araştırmacıların görüşlerini Türk bilim âlemine tanıtmaya çalıştık.

Abstract:
During the migration of the Turks from the homeland to the West various routes, various regions were used or kept as homeland. One of the addressees of these processess were the Georgians. The records kept by the Georgians are among the most important information in examining Turkish history and comparing it with other sources.
In the XI-XIII centuries the Turks took the place of the Byzantines in the main role of the historical events that took place on the territory of Georgia in general. Other interlocutors of these struggles were communities such as the Byzantine Empire, Tbilisi Arab Emirate, Armenians, Seljuks, Ganja Emirate, Kipchaks and Turkmens. Due to the geographical location of the mentioned communities and Georgia, it is necessary to carefully examine this historical period.
In the first part; We have revealed the political situation of Georgia before the first Seljuk invasion on the Kingdom of Georgia. We tried to show why the Seljuks succeeded in establishing dominance in this region and especially in Georgia when they came to the Caucasus Region.
In the second part; We discussed the Turkish-Georgian activities between the years 1089-1156. We tried to show the place of the Kipchaks in the history of Georgia, the enthronement of King Davit IV, his policy against the Turks, and the migration of the Kipchaks to Georgia. In addition, we have discussed Turkish-Georgian political and military activities after Davit IV of Georgia.
In the third part; We've discussed Turkish-Georgian relations from the period of 1160 until first Mongol invasions. Based on Georgian sources, we gave extensive information about the Turkish-Georgian struggles and military activities in the Golden Age of Georgian history.
We mostly benefited from Georgian sources while preparing this dissertation. We especially chose primary and secondary sources and tried to use them carefully.
Apart from the Turkish-Georgian relations, which is the main subject in this dissertation, we also provide more detailed information about the Kingdom of Georgia in order to show the history of Georgia in more detail.
In addition, by evaluating the old and modern research works on this subject, we tried to introduce the views of Georgia researchers to the Turkish science world.