Kemoterapi uygulanan jinekolojik kanserli kadınlara verilen cinsel eğitimin yaşam kalitesi ve cinsel yaşam üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of sex education given to women with gynecological cancer treated with chemotherapy on quality of life and sexual life
Yazar: ŞULE TUNUĞ
Danışman: PROF. DR. ŞULE GÖKYILDIZ SÜRÜCÜ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Cinsel eğitim = Sexual education ; Cinsel yaşam = Sexual life ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Genital neoplazmlar = Genital neoplasms ; Kadınlar = Women ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Randomize kontrollü deneysel nitelikte olan araştırma ile kemoterapi uygulanan jinekolojik kanserli kadınlara verilen cinsel eğitimin yaşam kalitesi ve cinsel yaşam üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma, Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Jinekoloji Kliniği'nde yürütülmüştür. Grupların örneklem sayısını belirleyebilmek için literatür doğrultusunda jinekolojik kanserli kadınlarda cinsel işlev bozukluğu göz önünde bulundurularak güç analizi uygulanmış 30 deney, 30 kontrol olmak üzere 60 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Kanser Hastalarında Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Kadın Cinsel Fonksiyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizleri SPPS 25 programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada literatür bilgileri doğrultusunda eğitim kitapçığı hazırlanmış ve eğitim sırasında kullanılmıştır. Deney grubundaki katılımcılara 3. kemoterapi küründen başlayarak toplam 4 kez cinsel eğitim verilmiş, kontrol grubundaki katılımcılara standart klinik bakım uygulanmıştır. 
Deney ve kontrol grubundaki katılımcılar sosyo-demografik özellikler açısından benzerdir. Kontrol grubundaki katılımcıların eğitim öncesi yaşam kalitesi ölçeği sosyal iyilik hali, manevi iyilik hali, psikolojik iyilik hali ve toplam puan ortalamalarının anlamlı olarak deney grubuna kıyasla daha yüksek iken yapılan eğitim sonrasında deney grubundaki katılımcıların manevi iyilik hali düzeyi kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubundaki katılımcıların KCFİ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında eğitim öncesinde fark yokken yapılan eğitim sonrasında bütün değişkenlere ilişkin ortalamaların deney grubunda anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Deney grubundaki kadınların % 86.7'sinin (n=26) eğitim öncesinde cinsel disfonksiyonları varken yapılan eğitim sonrası bu oran % 26.7 (n=8) olarak belirlenmiştir. Eğitim sonrasında deney grubundaki katılımcıların cinsel fonksiyonları iyileşmiştir.

Anahtar Kelimeler: Cinsel yaşam, cinsel eğitim, yaşam kalitesi, jinekolojik kanserler, ebelik

Abstract:
The aim of this randomized controlled experimental study was to determine the effect of sex education given to women with gynecological cancer who underwent chemotherapy on quality of life and sexual life.
The research was carried out at Çukurova University Balcalı Hospital Health Practice and Research Center, Gynecology and Obstetrics Department, Gynecology Clinic. In order to determine the sample size of the groups, in line with the literature, power analysis was applied considering the sexual dysfunction in women with gynecological cancer, and 60 participants, 30 of which were experimental and 30 control, were included in the study. In the study, data were collected using the Personal Information Form, the Quality of Life in Cancer Patients Scale and the Female Sexual Function Scale. The analysis of the data was carried out using the SPPS 25 program. In the research, a training booklet was prepared in line with the literature information and used during the training. The participants in the experimental group were given a total of 4 sexual education, starting with the 3rd chemotherapy course, and standard clinical care was applied to the participants in the control group.
Participants in the experimental and control groups were similar in terms of socio-demographic characteristics. While the pre-training quality of life scale mean scores of the participants in the control group were significantly higher than the experimental group, after the training, the spiritual well-being level of the participants in the experimental group was found to be significantly higher than the control group. While there was no difference between the total and sub-dimension mean scores of the participants in the experimental and control groups before the training, it was observed that the averages of all variables were significantly higher in the experimental group after the training. While 86.7% (n=26) of the women in the experimental group had sexual dysfunction before the training, this rate was determined as 26.7% (n=8) after the training. After the training, the sexual functions of the participants in the experimental group improved.

Keywords: Sex life, sex education, quality of life, gynecological cancers, midwifery