İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının örgütsel bağlılık ve bireysel performansa etkisinde çalışanlarla hisse paylaşımının aracı rolü
The intermediation role of stock sharing with employees within the impact of human resources management practices on organizational commitment and individual performance
Yazar: BİLAL DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR GÜMÜŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hisse paylaşımı = Stock sharing ; Performans = Performance ; Çalışan performansı = Employee performance ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İş performansı = Job performance

Özet:
Bu araştırma, insan kaynakları yönetimi uygulamalarının içinde yer alan hisse paylaşımı seçeneğinin, örgütsel bağlılık ve bireysel performans üzerindeki etkisini ve aracı rolünü ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Korelasyonel araştırma modelinde yapılan araştırmanın örneklemini, telekomünikasyon sektöründe yer alan 422 şirket çalışanı oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde Kişisel Bilgi formu, İşgören Performansı Ölçeği, Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve Hisse paylaşımı anketi kullanılmış, Google formlar aracılığıyla veriler elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 26 programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, hisse paylaşımının örgütsel bağlılığı arttırdığı, çalışanların örgüte olan bağlılıklarını olumlu yönde etkilediği; çalışanların çoğunlukla hisse paylaşımını tercih ettikleri (%80,6, n=340), hisse paylaşımı türlerinden ise opsiyon planı yani hisseyi önceden alma fırsatı olarak (%34,6, n=146) tercih ettikleri görülmüştür. Hisse paylaşımında demografik özelliklere göre ise cinsiyet ve şirket içindeki pozisyona göre anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Erkek çalışanların, hisse paylaşımını kadınlara oranla daha çok tercih ettikleri ve şirket içinde alt düzey yöneticilerin üst düzey yöneticilere göre hisse paylaşımını daha fazla istedikleri görülmüştür. Ayrıca hisse paylaşımı ile bireysel-işgören performansı arasında da anlamlı ilişki belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırmada insan kaynakları açısından, hisse senedi paylaşımının, örgütsel bağlılık ve iş gören performansını arttırarak şirketlere önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Bu nedenle gelişmiş ülkelerde başarılı şirketler tarafından sıklıkla kullanılan hisse paylaşımının örgütsel bağlılık ve iş gören performansı üzerindeki olumlu etkilerinden dolayı şirketlerde çalışanlarla hisse paylaşımı uygulaması önerilmektedir.

Abstract:
This research has been conducted to reveal the effect and moderator role of stock sharing within human recourses management practices on organizational commitment and individual performance. The research conducted in the correlational research model and the sample of the research consists of 422 company employees in the communication sector. Personal information form, Employee Performance Scale, Organizational Commitment Scale and Stock Sharing Questionnaire were used to collect the research data, and data were obtained through Google forms. SPSS 26 program was used to analyze the obtained data. As a result of the research, it was found that stock sharing increases organizational commitment and positively affects employees' commitment to the organization; It has been observed that employees mostly prefer stock sharing (80.6%, n=340), and they prefer the option plan (34.6%, n=146). There were significant differences in share sharing according to demographic characteristics, gender and position within the company. It has been observed that male employees prefer stock sharing more than women, and lower-level managers within the company want stock-sharing more than senior managers. In addition, a significant relationship was determined between stock sharing and individual-employee performance. As a result, in terms of human resources management in the research, it is thought that stock sharing will make significant contributions to companies by increasing organizational commitment and employee performance. For this reason, it is recommended to implement stock sharing with employees in companies due to the positive effects of stock sharing, which is frequently used by successful companies in developed countries, on organizational commitment and employee performance.