Pamukta (Gossypium hirsutum L.) hasat dönemi yağışların lif kalitesi üzerine etkileri
The effects of harvest period rainfall on fiber quality in cotton (Gossypium hirsutum L.)
Yazar: KORHAN ÖZCEYLAN
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL GÖRMÜŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hasat zamanı = Harvesting date ; Lif kalitesi = Fiber quality ; Pamuk = Cotton ; Parlaklık = Brightness ; Yağışlar = Rainfall

Özet:
Bu çalışma 2021 yılında Çukurova Üniversitesi, Pamuk Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme arazisinde farklı pamuk çeşitlerinde hasat dönemi yağış uygulamalarının lif kalite özelliklerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuş; yağış uygulamaları ana parsellere, çeşitler alt parsellere yerleştirilmiştir. 
Çalışmada 5 dakika süreyle yapılan yağış uygulamalarının iplik eğirilebilirlik indeksi, lif uzunluğu, lif uzunluk uyumu, kısa lif içeriği, lif kopma dayanıklılığı özellikleri üzerine etkileri olumsuz yönde olmuştur. Yağış uygulamasız kontrol uygulamaları lif esneme oranı ve lif parlaklığında en yüksek değerleri oluşturmuştur. 
Yağış uygulamaları arasında istatistiksel olarak önemli bulunmamakla birlikte, kontrol uygulaması çepel sayısı, yaprak derecesi yönünden en iyi değerleri oluştururken, tohum kabuğu nep sayısında en yüksek değeri oluşturmuştur. 5 dakika süreyle yapılan yağış uygulaması önemsiz olmakla birlikte, daha yüksek lif nep sayısına ve en düşük olgunluk oranına sahip lifleri oluşturmuştur. 
İncelenen özellikler açısından pamuk çeşitleri arasında önemli farklılıklar bulunmamıştır. Kontrol uygulamalarında oluşan lifler daha ince, Lima çeşidinde oluşan lifler ise daha kaba olmuşlardır. Yağış uygulamalarında yönünden renk derecesi değerleri kontrole oranla daha kötü sınıfta yer almışlar, Lima ve Kaira çeşitleri renk derecesi yönünden daha yüksek kalitede olmuşlardır.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of different rain application timings at harvest period on fiber quality properties of different cotton in 2021 at Çukurova University, Cotton Research and Application Center. Trial was arranged in a split-plot system in a randomized complete block with three replicates and rain application timings were maintained as main plots, while the cultivars were in the sub-plots.
Applications of rain at 5 minutes negatively affected SCI, fiber length, fiber uniformity, short fiber content, fiber strength. Control that were not received rain applications treatments gave the best values for fiber elongation and fiber brightness. 
Although there were no significant differences among rain application treatments, better values for trash count and leaf grade and the worse value for seed coat nep were found in control treatments. Applications of rain at 5 minutes gave higher fiber nep count and more immature fibers, although their effects were not significant. 
No significant differences among cotton varieties were found in all the studied characteristics. In control treatments, fiber became more finer, Lima variety had more coarser fibers. In terms of rain applications, color grade values involved in more worse group when compared with the control treatment.  Lima and Kaira varieties had more better color grade values.