İzmir Körfezi'nde yaşayan Cetacea türlerinin popülasyonları üzerine bir araştırma
An invastigation populations of Cetacean species in the İzmir Bay
Yazar: VAHİT ALAN
Danışman: DOÇ. DR. HARUN GÜÇLÜSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Canlı Deniz Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balinalar = Whales ; Cetacea = Cetacea ; Deniz memelileri = Marine mammals ; Popülasyon = Population ; İzmir Körfezi = İzmir Bay

Özet:
Bu çalışma, İzmir Körfezi'nde yaşayan Cetacea türlerinin tespiti, alandaki dağılımlarının belirlenmesi ve popülasyon miktarlarının tahmin edilmesi için yapılmıştır. Bu amaçla, 2013 ve 2014 yaz sezonları boyunca bölgede yolcu taşımacılığı yapan vapur ile toplam 4.494 deniz mili araştırma eforu yapılarak Cetacea türlerinin mevcut durumu değerlendirilmiştir. Çalışma alanını oluşturan Foça, Karaburun ve Mordoğan arasındaki hatlar üzerinde  2013 yılında 129 gözlem yapılmış ve bu gözlemler ile Afalina Tursiops truncatus ve Tırtak Delphinus delphis türlerine ait bireyler tespit edilmiştir. 2014 yılında ise 119 gözlem yapılmış ve sadece T. truncatus türüne ait bireyler gözlenmiştir. Popülasyon çalışmalarında alanı düzenli olarak kullanan tek türün T. truncatus olması nedeni ile bu türe ait popülasyon tahmini yapılmıştır. "Doğrusal kesit (Line Transect)" yöntemini kullanılarak popülasyon tahmini 2013 yılı için 143 birey olarak hesaplanmışken, 2014 yılı için  ise 141 birey olarak hesaplanmıştır.

Çalışmada yunus bireyleri çalışma alanının hemen her yerinde gözlenmesine karşın, Karaburun ve Mordoğan arasında kalan kıyıya yakın bölgelerde yoğun gözlem kayıtları elde edilmiştir. Bu nedenle, bu alan için öneri olarak geliştirilmiş bir alan koruma statüsü olan "Karaburun Yarımadası ÖÇK Bölgesi" sınırları içerisinde değerlendirilmesi oldukça önem arz etmektedir.

Foça ÖÇK Bölgesi sınırları içerisinde yapılan foto-kimlik çalışmaları sayesinde Körfez popülasyonuna ait olduğu düşünülen 11 adet T. truncatus bireyi tanımlanarak kimlik bilgileri kayıt altına alınmıştır.

Abstract:
This study was conducted to assess the status and distribution of the cetacean species in the Izmir Bay. Therefore, throughout 2013 and 2014 summer seasons, the current status of cetacean species were evaluated by carrying out a total of 4.494 nautical miles of  research effort by the local passenger ferry. On the study area line between Foça, Karaburun and Mordoğan, out of 129 observations among which 125 bottlenose dolphin Tursiops truncatus and 3 common dolphin Delphinus delphis groups were encountered in 2013. The following year all 119 observations were of T. truncatus. Since the only species that roamed the area during the population studies was T. truncatus, the population estimates belonged to this species could have been made. By using "Line transect" method, the population estimates of T. truncatus were found to be 143 individuals for 2013 and 141 individuals for 2014.

Although the bottlenose dolphin individuals that were identified in the study were observed everywhere in the area, the coastal area between Karaburun and Mordoğan, line were the most intense observations were made. Therefore, it is of utmost importance that this area to be considered with in the borders of "Karaburun Peninsula SEPA". 

The prelimanry finding of the photo-ID study in the Foça SEPA revalaed that 11 T. truncatus individuals that were thought to be resident population members in the Izmir Bay were identified.