Ambalaj tasarımında inovasyon
Innovation in packaging design
Yazar: FATMA ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Bilim Dalı / Grafik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalajlama = Packaging ; Tasarım = Design ; Tüketiciler = Consumers ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Ambalaj, bir ürünün üretilip fabrikadan çıktığı andan başlayarak tüketileceği ana kadarki geçen sürede gıdayı koruma, taşıma ve tanıtma işlevlerinden sorumlu, ürününe göre farklılık gösteren çeşitli malzemelerden yapılan paketlerdir. Ambalaj genel anlamda insanlığın kültürel gelişimi ile doğru orantıda ilerlemektedir. Kültürel değerler ve teknolojinin gelişmesi ile birlikte ambalaj sektöründeki büyüme göz ardı edilemeyecek derecede geniş kapsamlı bir sektör halindedir. Günümüzde çeşitli tüketim biçimlerinin oluşması ve bunun çevre ile olan ilişkisi gözetildiğinde yeni ambalajlarının geliştirilmesinin gerekli olduğu görülmektedir. Bu bağlamda mevcut olan tasarıma eklenen her inovasyon (yenilik), yaratıcı fikir rakiplerden sıyrılmayı sağlamaktadır. İnovasyonun amacı tüketicinin sorunları, arzu ve isteklerine katma değer sağlayarak ve yeni tasarımlar geliştirerek daha iyi ürün sunmaktır. Böylece işletmeler sürdürülebilir ekonomi ile ilerleyerek, toplumun yaşam kalitesini ve refah düzeyini artırmaktadır. 
Araştırmada tüketiciye sunulan ürünlerin ambalaj tasarımlarında inovasyon, katma değer, yaratıcı fikirlerin kullanımı ve tüketicilere daha iyi ürün hizmeti sunabilmek adına başarılı bir ambalaj tasarımının nasıl olması gerektiğinden bahsedilmiştir. Araştırmanın asıl amacı aynı kategoride çok sayıda ürünün tüketiciye sunulduğu rekabetçi pazar şartlarında, tüketiciyi merkeze alarak ihtiyaçlarına cevap vermenin yanı sıra onu özel hissettirerek ve kullanım kolaylığı gibi yaratıcı fikirler sunarak ürün satışının gerçekleşmesini sağlamaktır. Yapılan bu araştırmada ambalajın tanımı, tarihsel gelişimi, ambalajın işlevleri, sınıflandırılması, ambalaj tasarımında kullanılan görsel elemanlar açıklanmıştır. Tasarıma etki eden faktörler başlığı altında kültür, tüketim kültürü, halk kültürü, kitle kültürü, popüler kültür ve çevre bilinci konuları araştırılmıştır. Var olan bir ürüne katma değer sağlayarak rakiplerden sıyrılmayı sağlamak adına inovasyon ve inovasyonun ilişkili olduğu kavramlarda açıklanmıştır. Araştırma gıda, kozmetik, tekstil ve sürdürülebilir çevre dostu ambalaj tasarımlarında yapılan inovasyonlar ile sınırlandırılmış olup örnekler random şekilde seçilmiştir. Yöntem olarak ise nitel araştırma yöntemlerinden gözlem ve tarama biçimi kullanılmış olup araştırılan inovatif ambalaj tasarımlara ulaşım sanal ortam ve fotoğraf çekimi ile sağlanarak bulgu ve yorumlar kısmında detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Abstract:
Packaging is the packages made of various materials that differ according to the product, responsible for the functions of protecting, transporting and promoting food, starting from the time a product leaves the factory until it is consumed. In general, packaging progresses in direct proportion with the cultural development of humanity. With the development of cultural values and technology, the growth in the packaging industry is a wide-ranging sector that cannot be ignored. Considering the formation of various forms of consumption and its relationship with the environment, it is seen that it is necessary to develop new packaging. In this context, every innovation (innovation), creative idea added to the existing design enables to stand out from the competitors. The aim of innovation is to offer better products by providing added value to the problems, desires and wishes of the consumer and by developing new designs. Thus, businesses advance with a sustainable economy and increase the quality of life and welfare of the society.
In the research, it is mentioned how a successful packaging design should be in order to provide innovation, added value, use of creative ideas and better product service to consumers in the packaging designs of the products offered to the consumer. The main purpose of the research is to ensure the realization of product sales in competitive market conditions where many products in the same category are offered to the consumer, by putting the consumer in the center and responding to their needs, as well as making them feel special and offering creative ideas such as ease of use. In this research, the definition of packaging, its historical development, functions of packaging, classification, visual elements used in packaging design are explained. Under the title of factors affecting design, the subjects of culture, consumption culture, folk culture, mass culture, popular culture and environmental awareness have been researched. In order to stand out from competitors by providing added value to an existing product, the concepts that innovation and innovation are related to are explained. The research was limited to the innovations made in food, cosmetics, textile and sustainable environmentally friendly packaging designs, and the samples were randomly selected. As a method, observation and scanning form, which is one of the qualitative research methods, was used, and the access to the researched innovative packaging designs was provided by virtual environment and photo shooting, and it was explained in detail in the findings and comments section.