Anadolu seramiğinde neolitik figürin ve eklektik yorumu
Neolithic figurine in Anatolian ceramic and its eclectic interpretation
Yazar: SELİM ÇINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ N. OYA UZUNER
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Anatanrıça = Goddess ; Anatanrıça kültü = Goddes cult ; Eklektik sanat = Eclectic art ; Eklektisizm = Eclecticticism ; Figürün = Figurine ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Anadolu'da Neolitik dönem MÖ 10500'ler – 5500'ler arasına tarihlenmektedir. Yerleşik düzen, tarım ve hayvancılık, toplumsal yapılanma, sanat, mimari ve zanaat belirgin bir şekilde bu dönemde ortaya çıkmıştır.
Bu araştırmanın amacı, Anadolu'da Neolitik Dönemde yapılan seramik figürinlerin saptanarak plastik değerleriyle incelenmesidir. Böylece seramik figürinler yapılma ve kullanılma amaçların yanı sıra biçimsel değerleriyle de incelenmiş olacaktır. Tez kapsamında Neolitik dönem seramik figürin geleneğinde önemli etkileri olan Ana Tanrıça Kültü araştırılmış ve 72 adet seramik figürinin incelenmiştir.
Araştırmanın bir diğer amacı da; Anadolu seramiğindeki Neolitik figürinlerin sahip oldukları biçimsel ve kavramsal değerleri eklektik olarak yorumlamaktır. Sanayi Devrimi sonrasında yenilik ve özgünlük arayışına giren sanatçılar sanat dışı nesneler, geçmiş kültürler, farklı disiplinler ve yeni teknikler ile eklektik bir bakış açısı geliştirmişlerdir. Felsefi temellere sahip eklektik eğilim sanat alanında eklektizm olarak adlandırılmıştır. Neolitik döneme ait seramik figürinler ile eklektizm arasındaki bağlantı kişisel seramik uygulamaları ve ilgili manifesto ile tez kapsamında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda Anadolu'da Neolitik döneme ait seramik figürinlerin özellikleri maddeler halinde açıklanmış ve bu özellikler ile yapılan eklektik yorumların çağdaş seramik sanatına sağlayabileceği katkılar aktarılmıştır.

Abstract:
The Neolithic Age, is dated nearly between 10500 and 5500 BC in Anatolia. The settled life, agriculture, animal breeding, social structure, art, architecture and craft emerged significantly in this period.
The aim of this thesis is to determine the ceramic figurines in the Neolithic Period in Anatolia and to evaluate them with their artistic values. Thus, ceramic figurines will be evaluated with their formal values as well as purpose of making and using them. Within the content of the thesis, the Cult of the Mother Goddess, which had important influences on the Neolithic ceramic figurine tradition, was examined and 72 ceramic figurines were evaluated.
Another aim of the research is; to interpret eclectically the formal and conceptual values of Neolithic figurines in Anatolian ceramics. After the Industrial Revolution, the artists who sought innovation and originality developed an eclectic perspective with non-art objects, past cultures, different disciplines and new techniques. The eclectic trend with philosophical foundations has been called eclecticism in the field of art. The connection between the ceramic figurines of the Neolithic period and eclecticism has been realized within the content of the thesis with personal ceramic artworks and the relevant manifest. As a result of the research, the characteristics of the ceramic figurines belonging to the Neolithic period in Anatolia were explained as items and the contributions of the eclectic interpretations made with these features to the contemporary ceramic art was stated.