Burdur Müzesi cam eserleri
Glass vessels in Burdur Museum
Yazar: AYŞEGÜL SOSLU
Danışman: PROF. DR. AYNUR CİVELEK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Arkeoloji = Archaeology ; Burdur = Burdur ; Cam = Glass ; Üretim = Production

Özet:
Bu tez çalışmasında, Burdur Müzesi cam koleksiyonunda bulunan 390 adet eser incelenmiş; tipolojik ve kronolojik olarak değerlendirilmiştir. Burdur Müzesi'nde korunan cam eserlerin incelenmesi Anadolu, Pisidia Bölgesi ve Antik Akdeniz dünyası cam işçiliği açısından önemlidir.
Eserler, müzeye satın almaya yoluyla gelmiştir. Eserlerin çoğu iyi durumdadır. Koleksiyon, farklı ve zengin form çeşitliliğine sahiptir. Malzemeler alabastron, aryballos, oinokhoe, amphoriskos, unguentarium, şişe, mürekkep hokkası, kavanoz, bardak, kapak, kadeh, kase, ağırşak, ağırlık, cam çubuk, takı (bilezik, boncuk, kolye sarkacı yüzük ve yüzük taşı) başlıkları altında sınıflandırılmıştır. Burdur Müzesi cam eserlerinin üretiminde, çekirdek sarma, serbest üfleme, kalıba üfleme, sarma, baskı, çekme, halka çevirme, kalıplama ve serbest üfleme teknikleri kullanılmıştır. Bezemeler kesme, çökertme, çimdikleme, damla, kaburga, zikzak, bant, aplike teknikleri ile uygulanmıştır. Burdur Müzesi cam koleksiyonundaki eserler, genel olarak MÖ 6. yüzyıl sonlarından MS 14. yüzyıl başlarına dek olan geniş zaman diliminde üretilmiş ve kullanılmışlardır.
Tüm cam eserlerin el çizimleri yapılmış, fotoğraflanarak belgelenmiş ve dijital ortama aktarılmıştır. Eserler biçimlerine göre gruplandırılarak, bugüne dek Anadolu içinde ve dışındaki yerleşimlerden gelen cam eserlerin form ve bezeme özellikleri dikkate alınarak benzerleriyle karşılaştırılmıştır. Benzer örnekler, genellikle müzelerde ve özel cam koleksiyonlarında yoğundur. Bilimsel arkeolojik kazılardan gelen kontekst veriler azdır. Eserlerin karşılaştırılmasında pişmiş toprak paralelleri de dikkate alınmıştır.
Burdur Müzesi cam eserlerinin, Pisidia Bölgesi ve yakınlarında üretilip üretilmediği, genel üretim özellikleri, cam ticaretindeki yeri, tipoloji ve kronolojisi değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler:Arkeoloji, Anadolu, Burdur, Cam, Üretim.

Abstract:
this thesis, 390 glass artefact of the Burdur Museum's were examined; evaluated typologically and chronologically. In terms of glasswork in Anatolia, the Pisidia Region, and the ancient Mediterranean world, it is crucial to examine the glassworks preserved at the Burdur Museum.
Artifacts have come to the museum through purchase. The majority of Works are in good condition. The collection has different and rich forms. Materials; alabastron, aryballos, oinochoe, amphoriskos, unguentarium, bottle, inkwell, jar, glass, lid, goblet, bowl, whorl, weight, glassrod, jewellery (bracelet, bead, pendant pendulum), ring and ring stone. Core winding, free blowing, mould blowing, winding, printing, drawing, ring turning, moulding, and free blowing were utilised in the production of Burdur Museum glassworks. The decorations were applied by means of cutting, buckling, pinching, drop, rib, zigzag, tape, and applique techniques. From theend of the 6th century BC until the beginning of the 14th century AD the Burdur Museum's glass collection was manufactured and utilised throughout a larges pan of time.
All glass works were hand-drawn, photographed, documented, and digitised. In order to compare them with their counterparts, the form and decoration of glass objects from Anatolian and non-Anatolian settlements up to the present day have been considered. Similar examples are found commonly in museums and private glass collections. Contextual data from scientific archaeological excavations are scarce. Parallels to terracotta were also considered while comparing the works.
It has been attempted to determine if the glass works in the Burdur Museum were manufactured in the Pisidia Region and its environs, as well as their general production features, location in the glass trade, typology, and chronology.

Keywords: Arcaheology, Anatolia, Burdur, Glass, Production.