Kütüphanelerde iç hava kalitesinin incelenmesi ve doğal havalandırmayla iyileştirilmesi: Konya İl Halk Kütüphanesi örneği
Examining indoor air quality in libraries and improving it with natural ventilation: The case of Konya Provincial Public Library
Yazar: BETÜL ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TERECİ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Akışkanlar dinamiği = Fluid dynamics ; Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Hava kalitesi = Air quality ; Havalandırma = Ventilation ; Konya = Konya ; Kütüphane binaları = Library buildings

Özet:
Günümüzde insanların büyük çoğunluğu zamanlarının yaklaşık %90'ını iç ortamlarda geçirmektedirler. Yaşanan COVID-19 pandemisinde virüsün kapalı ve kötü iç hava kalitesine sahip ortamlarda daha hızlı yayıldığına dair çalışmalar bulunmaktadır. İç ortam hava kalitesinin yetersiz oluşu Hasta Bina Sendromu ve Bina Bağlantılı Hastalık gibi sağlık sorunlarına sebep olmaktadır. Özellikle insanların zamanının büyük çoğunluğunu geçirdiği kütüphaneler iç hava kalitesi açısından büyük sorun teşkil etmektedir. Bu çalışmada Konya İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan Gençlik Salonu, Fotokopi ve İnternet Salonu iç ortam hava kalitesi yönüyle incelenmiştir. Bu kapsamda, kütüphane binasında 01.03.2020-12.03.2020 tarihleri arasında iç hava kalitesinin parametrelerinden olan sıcaklık, bağıl nem, CO₂, PM₂.₅ değerlerinin ölçümleri deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Kullanıcılara yapılan memnuniyet anketi araştırması ile bu sonuçlar değerlendirilmiştir. Ölçüm verileriyle, anket verilerinin örtüştüğü tespit edilmiştir. Ölçülen parametrelerden sıcaklığın bir sorun teşkil etmediği ve sınır değerler arasında yer aldığı ancak bağıl nemin oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Karbondioksit değerlerinin belirlenen sınır değeri ölçüm yapılan iki salonda da her gün aştığı belirlenmiş ve salonlarda bulunan kullanıcı sayılarına bağlı olarak artış gösterdiği gözlenmiştir. PM₂.₅ değerlerinin sınır değerleri aşmadığı fakat sınır değerleri birçok kez aşan dış ortam PM konsantrasyonuyla paralel olarak artış gösterdiği gözlemlenmiştir. Bilgisayar programlarıyla yapılan analiz sonucunda doğal havalandırma hesaplamalı akışkanlar dinamiği yöntemiyle modellenmiştir. Bu analizler, ölçüm sonuçlarıyla birlikte irdelenerek Konya İl Halk Kütüphanesi'nde iç hava kalitesinin arttırılmasına yönelik çeşitli senaryolarla doğal havalandırma önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
Today, the vast majority of people spend about 90% of their time indoors. In the COVID-19 pandemic, there are studies that the virus is spreading faster in closed and poor indoor quality environments. Poor internal air quality causes health problems such as Sick Building Syndrome and Building-connected disease. Libraries, especially when people spend most of their time, are a major problem for indoor air quality. In this study, the Youth Hall, Copier and Internet Hall in Konya Provincial Public Library were examined in terms of indoor air quality. In this context, the measurements of temperature, relative humidity, CO2, PM2.5, values of indoor air quality parameters were conducted in the library building from 01.03.2020 to 12.03.2020. The measurement results have been analyzed and compared to the specified indoor air quality standard values. The measurement data and the survey data have been identified to overlap. From the measured parameters it was determined that the temperature did not pose a problem and that the temperature was between the limits, but the relative humidity was very low. The determined limit value of carbon dioxide values has been determined to exceed every day in both halls where the measurement is conducted and has increased depending on the number of users in the halls. It has been observed that the PM2.5 values do not exceed the limit values but increase in parallel with the external ambient PM concentration, which exceeds the limit values several times. The analysis of computer programs has been modeled by natural ventilation computational fluid dynamics. These analyzes were analyzed with the results of the measurement and suggested natural ventilation in various scenarios aimed at improving internal air quality in Konya Provincial Public Library.