Birinci basamakta çalışan aile hekimlerinde aile hekimliği disiplinin bazı temel özelliklerini kendilerinde hissetmenin, tükenmişlik sendromu görülmesine etkisi /
Yazar: OLGU AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN MEVSİM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tıp = Medicine

Özet:
Amaç: Birinci Basamakta Çalışan Aile Hekimlerinde Aile Hekimliği Disiplinin bazı Temel özelliklerini kendilerinde hissetmenin, Tükenmişlik Sendromu Görülmesine Etkisi
Yöntem: Bu araştırma bir yuvalanmış olgu kontrol çalışmasıdır. Örneklem, küme örneklem yöntemi ile seçilmiştir. İzmir ili metrapoldeki ilçeler kümeler olarak belirlenmiştir. Örneklemde ilk seçilen ilçedeki 1 no'lu aile sağlığı merkezinden başlanılarak ankete katılmayı kabul eden hekimlere anket uygulanarak veri toplanmaya başlandı. 
Olgu ve kontrol sayısı 1:1 olarak belirlenmiştir. Toplam 395 hekime ulaşılmıştır ve daha sonra veri tabanına aktarılmıştır. Maslach Tükenmişlik Ölçeğine göre değerlendirildiklerinde; 185 hekim tükenmiş olarak saptanırken, 210 hekim tükenmemiş olarak bulunmuştur. Daha sonra cinsiyet ve yaş gruplarına göre olgu ve kontrol grupları eşleştirildiğinde her iki grupta 113'er hekim olacak şekilde gruplandırılmıştır.
Çalışmada elde edilen bulgula programları kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde; tanımlayıcı analizler, student t testi, khi kare analizi, korelasyon analizi ve logistik regresyon analizi kullanılmıştır. p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular:
Olgu ve kontrol grubu yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından eşleştirilmiştir. Olgu grubunun %96,5 i aile hekimi; % 3,5 i aile hekimi uzmanı iken; kontrol grubunun % 84,1 i aile hekimi ; %15,9 u aile hekimi uzmanıydı (p<005). Mezuniyet sonrası tıp etkinliklerine katılım ve kongrelere katılım tükenmişlik sendromu görülmeyen katılımcı grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,005). Kendisinde aile hekimliğinin bazı temel özelliklerini az yeterli hisseden hekim oranı olgu ve kontrol gruplarında %63,7 ve %15,9 iken, yeterli hisseden olgu grubunda %36 ve kontrol grubunda %84 olarak bulunmuştur. Mesleki anlamda yeterli hissedenlerin oranı kontrol grubunda olgu grubuna göre daha yüksekken, yetersiz hissedenlerin oranı olgu grubunda kontrol grubuna göre daha yüksektir (p=0,00)
Sonuç:
Tükenmişliği azaltmak ve hekimlerin mesleki verimliğini arttırmak için mesleki olarak yetkin hissetmelerini sağlayacak önlemlerin alınması, etkinliklerin yapılması, mezuniyet sonrası eğitimlere katılımlarının sağlanması önermekteyiz.

Abstract:
Background: 
Burnout syndrome is a major problem especially among health care workers. Many factors are known to be associated with this syndrome. Sense of individual skills and achievement are affected by one's education and competence in his/her professional practice. Higher the sense of individual skills and achievement, lower the occurrence of burnout syndrome. 
Research question: 
Does the sense of possession of basic professional competences have any effect on occurrence of burnout syndrome in family physicians?
Method: 	
This study is designed as a nested case-control study. Study population is physicians working in family health centres in Izmir. The sample was selected by cluster sampling method. Data were collected via a questionnaire consists of demographic variables and questions to measure sense of professional competences described by EURACT and Maslach Burnout Inventory Personal Achievement subscale (MBI-PA). Case and control groups were formed based on MBI scores. Student's t test, chi square test, correlation analysis and logistic regression analysis were used to analyse the data. 
Results:
There were 113 cases and 113 controls. Both groups were matched with respect to age and gender.  Number of male and female participants was same for both of the groups; 64.6% male and 35.4% female. Mean ages of case and control groups were 44.7±6.9 and 44.8±6.8 respectively. MBI-PA scores were 23.04 for cases and 14.6 for controls. In case and control groups, the rates of physicians who have strong sense of competence were 36.3% and 84.1% respectively. Cases were more likely to participate postgraduate medical congresses and activities.
Conclusion:
Strong sense of competence is associated with low occurrence of burnout syndrome in primary care physicians. Postgraduate and continuous medical education is important in adoption of core competencies in primary care.