Hüzünlü müziğin duygusal etkileri ve hüzünlü müzikten hoşlanma: Duygusal deneyimin farklı yöntemlerle ele alınması
Emotional effects and liking of sad music: Examining emotional experience with different methods
Yazar: AYŞE ARMAN KALKANDELER
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ALICI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Müzik = Music ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel değerlendirme = Cognitive assessmen ; Duygu = Emotion ; Duygusal deneyimler = Emotional experiences ; Duygusal etki = Emotional effect ; Hüzün = Sadness ; Müzik = Music

Özet:
Üç farklı çalışmayı kapsayan bu tezde, hüzünlü müziğin duygusal etkileri ve hüzünlü müzikten hoşlanma olgusu farklı yöntemlerle ele alınmıştır. Hüzünlü müziğin duygusal etkilerinin öz bildirim yöntemi ile ele alındığı birinci çalışmada hüzünlü ve mutlu müzik koşullarında katılımcıların, değer ve uyarılma boyutları temelinde yaptıkları duygusal değerlendirmeler karşılaştırılmıştır. Bulgulara göre, hüzünlü müziklerin mutlu müziklere göre daha negatif bir deneyimle ilişkilendirildiği gözlenmiştir. Hüzünlü müziğin duygusal etkilerinin dolaylı ölçümlerle ele alındığı ikinci çalışmada hüzünlü, mutlu ve nötr müzik koşullarında katılımcıların sözlük kararı görevi, tanıma belleği görevi ve duygusal Stroop görevlerinde pozitif, negatif ve nötr değerli kelime listeleri için performansları karşılaştırılmıştır. Bulgulara göre hüzünlü müzik sunumu sonrasında sözlük kararı görevi ve tanıma belleği görevlerinde negatif değerli kelimeler için performansın pozitif ve nötr kelimelere göre daha iyi olduğu belirlenmiştir. Öte yandan duygusal manipülasyonun duygusal Stroop görevinde otomatik tepkinin baskılanması performansını etkilemediği gözlenmiştir. Hüzünlü müzik deneyimlerinin açık uçlu sorular aracılığıyla ele alındığı üçüncü çalışmada hüzünlü müziğin uyandırdığı duyguların dikkate değer bir kısmının negatif olduğu, hüzünlü müziğin sıklıkla epizodik bellek mekanizmasıyla ilişkili olduğu ve duygudurum düzenleme stratejilerinin hüzünlü müzikten hoşlanmada sıklıkla rol oynadığı gözlenmiştir. Bütün bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde, hem direkt hem de dolaylı olarak alınan ölçümlere göre hüzünlü müzik bireylerde negatif duygusal tepkilere neden oluyor gibi görünmektedir. Daha uzun süreli bir duygudurum gerektiren duygusal Stroop görevinde gruplar arasında performans farklılığı görülmemesi nedeniyle, hüzünlü müziğe verilen negatif duygusal tepkinin kısa süreli olduğu düşünülmektedir. Duygudurum düzenleme sürecinde otobiyografik anıların tetiklenmesi, duygusal bulaşma, önemli yaşam olaylarının hatırlanması aracılığıyla negatif deneyim, pozitif bir deneyime dönüşüyor olabilir.

Abstract:
In this thesis, which includes three different studies, the emotional effects of sad music and the phenomenon of liking sad music are discussed with different methods. In the first study, in which the emotional effects of sad music were handled by the self-report method, the emotional evaluations of the participants in sad and happy music conditions on the basis of valance and arousal dimensions were compared. According to the findings, it was observed that sad music was associated with a more negative experience than happy music. In the second study, in which the emotional effects of sad music were handled by indirect measures, the performances of the participants in the lexical decision task, recognition task and emotional Stroop task for positive, negative and neutral word lists were compared in sad, happy and neutral music conditions. According to the findings, it was determined that the performance for negative words was better than for positive and neutral words in the lexical decision task and recognition task after the presentation of sad music. On the other hand, it was observed that emotional manipulation did not affect the suppression of automatic response performance in emotional Stroop task. In the third study, in which sad music experiences were handled through open-ended questions, it was observed that a significant portion of the emotions evoked by sad music were negative, sad music was often associated with the episodic memory mechanism, and mood regulation strategies often played a role in liking sad music. When all the findings are evaluated as a whole, it seems that sad music causes negative emotional reactions in individuals according to both direct and indirect measurements. It is thought that the negative emotional reaction to sad music is short-lived, since there was no difference in performance between the groups in the emotional Stroop task, which requires a persistent mood. In the mood regulation process, a negative experience may turn into positive through the triggering of autobiographical memories, emotional contagion, and recollection of important life events.