Kısıntılı sulama uygulamalarının ikinci ürün mısırın su-verim ilişkileri üzerine etkisi
The effect of restricted irrigation practices on the water-yield relationship of second crop corn
Yazar: MEHMET FİDAN
Danışman: PROF. DR. ALİ BEYHAN UÇAK ; PROF. DR. CAFER GENÇOĞLAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Mardin ili merkez Küçük köyünde çiftçi koşullarında 2022 yılı ikinci ürün mısır bitkisinin yetişme sezonu boyunca yürütülen bu çalışmada, damla sulama yöntemi ile uygulanan farklı sulama düzeylerinin ikinci ürün mısırın su-verim ilişkileri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme deseninde üç yinelemeli olarak yürütülmüştür. Denemede üç adet mısır çeşidi (Fito portbou, Dekalp 6664 ve Agromar1506) bitki materyalini oluşturmuştur. Araştırmada farklı sulama sevileri, sekiz gün aralıklara 90 cm'lik toprak katmanında tüketilen suyun %100'ünün (I100) uygulandığı tam sulama, tüketilen suyun %25'inin (I75) eksik uygulandığı kısıntılı sulama ve tam sulamaya göre %25 oranında (I125) daha fazla suyun  uygulandığı sulama konularından oluşturulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara yapılan varyans analizi sonuçlarına göre verim değerleri sulama konularına göre;1104,00-1479,44 kg/da,  genotibe göre;1143,22-1417,22 kg/da, genotipxsulama konusu interaksiyonuna göre ise 982,00-1670,33 kg/da arasında değişiklik göstermiştir. Bitki boyu sulama konularına göre 223,78-252,00 cm; genotibe göre 227,77-250,55 cm; genotipxsulama konusu interaksiyonuna göre ise 210,66-257,33 cm arasında değişiklik göstermiştir. CWSI (Bitki su stres indeksi) sulama konularına göre 0,243-0349; genotibe göre 0,277-0,293; genotipxsulama konusu interaksiyonuna göre ise 0,230-0,360 arasında değişiklik gösterdiği belirlenmiştir. İlk koçan yüksekliği, sap kalınlığı, bitki boyu ve klorofil değerleri yapılan varyans analizi sonuçlarına göre istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. En düşük tane verimi olarak Fito portbou genotipinden elde edilirken, en yüksek tane verimi Dekalp 6664 genotipinden elde edilmiştir. En yüksek tane verimi I100 sulama konusundan elde edilirken, en düşük tane verimi I75 sulama konusundan belirlenmiştir. Yapılan bu çalışmanın sonuçlarına göre Mardin ilinde ikinci ürün mısır bitkisinde tam sulama (I100) uygulamasının yapılması, gereksinim duyduğu sudan daha az veya daha fazla sulama uygulamasının yapılması ise verimde bir artışa sebep olmadığından dolayı önerilmemektedir. Sonuç olarak Mardin ili koşullarında ikinci ürün mısır bitkisine tam sulama uygulamasının yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study, carried out during the growing season of the second crop corn plant in 2022 under farmer conditions in the Küçükköy village of the central Mardin province, was carried out to determine the effects of different irrigation levels applied with the drip irrigation method on the water-yield relations of the second crop corn. The research was conducted in a split-plot trial design in randomized blocks with three replications. Three corn varieties (Fito portbou, Dekalp 6664 and Agromar1506) constituted the plant material in the experiment. In the study, different irrigation levels were used: full irrigation, in which 100% of the consumed water (I100) was applied in the 90 cm soil layer at eight-day intervals, limited irrigation, in which 25% of the consumed water (I75) was applied incompletely, and 25% compared to full irrigation (I125). It was created from irrigation issues where more water is applied. According to the results of variance analysis performed on the findings obtained from the research, the yield values are 1104.00-1479.44 kg/da according to irrigation subjects, 1143.22-1417.22 kg/da according to genotype, and 982.00-1670 kg/da according to genotypexirrigation subject interaction. It varied between .33 kg/da. Plant height is 223.78-252.00 cm depending on irrigation issues; 227.77-250.55 cm depending on genotype; It varied between 210.66-257.33 cm depending on the interaction of genotype and irrigation. CWSI (Crop water stress index) 0.243-0349 depending on irrigation issues; 0.277-0.293 depending on genotype; It was determined that it varied between 0.230-0.360 depending on the genotypexirrigation interaction. First ear height, stem thickness, plant height and chlorophyll values were not found to be statistically significant according to the results of the analysis of variance. While the lowest grain yield was obtained from the Fito portbou genotype, the highest grain yield was obtained from the Dekalp 6664 genotype. While the highest grain yield was obtained from the I100 irrigation plot, the lowest grain yield was determined from the I75 irrigation plot. According to the results of this study, it is not recommended to apply full irrigation (I100) to the second crop corn plant in Mardin province, or to apply less or more water than the water required, as it does not cause an increase in yield. As a result, it is recommended to apply full irrigation to the second crop corn plant under the conditions of Mardin province.