Nakşi Ali Akkirmani divanı (inceleme-metin)
Diwan of Naqshi Ali Akkirmani (critical-education)
Yazar: HİKMET ATİK
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKKUŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divanlar = Divans ; Nakşi Ali Akkirmani = Nakşi Ali Akkirmani ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvuf edebiyatı = Literature of mysticism

Özet:
367 ÖZET Atik,Hikmet, Nakşî Ali Akkirmânî Dîvânı (İnceleme-Metin), Doktora Tezi. Danışman: Prof. Dr. Mehmet Akkuş, XXVlII+368s. Nakşî Ali Akkirmânî, Halvetî tarikatının Ramazaniyye koluna mensup ve XVIII.yy da yaşamış bir şairdir. Kaynaklara göre doğum yeri Sivas/Divriği olup daha sonra İstanbul'a gitmiştir. Burada Kocamustafapaşa Dergahı' nda eğitimini tamamlamıştır. Daha sonra irşad için bu gün Ukrayna sınırları içinde bulunan Akkirman Şehrine gönderilmiştir. Buradaki dergahta kendine bağlı olan müritlerinin manevî eğitimi ile meşgul olmuştur. Müritlerini eğitirken de şiiri kullanarak eğitici tasavvufî manzumeler kaleme almıştır. Aruz ve hece veznini ustalıkla kullanarak kaleme aldığı bu şiirler Dîvân 'ını oluşturmaktadır. Şiirlerinde çok sade ve akıcı bir dil kullandığından, Divân'ı bir çok kez istinsah edilmiş ve müritleri arasında okunagelmiştir. Etkisi sadece yaşadığı yüzyılla olmayıp daha sonraki dönemleri de kapsamaktadır. Bir çok şair tarafından şiirlerine yapılan şerhler bulunmaktadır. Fuat Köprülü Nakşî'yi İlk Mutasavvıflar adlı eserinde Yunus Emre tesirinde yetişen şairler arasında zikrederken, Rıza Tevfik de; İngiliz Şairi Arnbuthnot ve Sokrates'le karşılaştırarak şairliğine vurgu yapmaktadır. Nakşî'nin, hece ve aruz vezniyle yazmış olduğu şiirlerini ihtiva eden Dîvân'nın yanında, Aynu'l Hayat, Manzume-i Gavriyye adlı iki mesnevîsi ve bir de mensur Esrâr-nâme^sı vardır. Biz bu çalışmamızda Nakşî'nin şiirlerini ihtiva eden Divân 'mm bulduğumuz 55 nüshasından hareketle ve 5 tanesini esas alarak bir tenkitli metnini ortaya koyduk. Ayrıca yine Dîvân 'ı oluşturan şiirlerden hareketle dinî ve tasavvufî yününü ortaya çıkarmaya çalıştık.

Abstract:
368 SUMMARY Atik, Hikmet, the Dîwân of Naqshl 'Ali Akkirmânî (critical edition), Ph.D. Dissertation. Adviser: Prof. Dr. Mehmet Akkuş, XXVIII+368p Naqshl 'Aü Akkirmânî was a poet who belonged to suborder of Hahvatiyya order, called as the Ramazâniyya, and lived in the XVIIIth Century. According to the sources, he was borned in Sivas/Divrigi and then moved to Istanbul and studied at the dervish convent, or dargâh, in Kocamustafapasha. Then he was sent to Akkirman in Ukraina and tought his disciples and wrote some poems in the meter of 'arüd and haja to educate them there, and collected these poems in a book called DTwSn. Because of the fact that he wrote his poems in a fluent and understandable style, hi» poems were much read by the people. His impression didn't continue in the century who lived in, but also in the centuries after that. Fuat Köprülü said in his book called Ilk Mutasavvıflar that he was among the poets who studied on the impression of Yunus Emre. As for Rıza Tevfık, he compared him with the English poet Arnbuthnot and Socrates. Naqshi had a few books, including two masnawis called as 'Ayn al-HaySt and Manzuma-i Ghawriyya, and Asrâr-nSma written in prose. I criticized his Diwan studying on its five copies choosing them from its 55 manuscripts. And also I tried to identfy his religious and mystical aspects..r + 1 *££?