Serum tenascin-C ve prokalsitonin düzeylerinin akut pankreatit saptanan hastalarda klinik önemi
Clinical importance of serum tenascin-C and procalcitonin levels in patients with acute pancreatitis
Yazar: ADİL UĞUR ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KAMIŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Kalsitonin = Calcitonin ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis ; Tenaskin = Tenascin

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut pankreatit pankreasın inflamasyonu ile karakterize bir hastalığıdır. Günümüzde hala önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olarak yerini korumaktadır. Hastalık şiddetini öngörmede çeşitli skorlama sistemleri ve laboratuvar bulgularından faydalanılsa bile hala pratik ve kullanışlı prognostik belirteçlere ihtiyaç bulunmaktadır. Çalışmamızda akut pankreatit tanısı almış hastalarda serum Tenascin-C ve Prokalsitonin düzeylerinin klinik seyirdeki önemini incelemeyi amaçladık.
Materyal-Metod: Çalışma prospektif olarak planlandı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne Mart 2019-Mart 2020 tarihleri arasında başvuran, laboratuvar, klinik ve görüntüleme yöntemleri ile tanısı konularak servisimizde takip edilen 44 akut pankreatit hastası ve herhangi bir nedenle Dahiliye veya Gastroenteroloji Polikliniği'ne başvuru yapan, ek hastalığı olmayan, enfeksiyon kliniği dışlanmış 40 kontrol hastası çalışmaya dahil edildi. 
Çalışmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde, SPSS 22.0 (Statistical Packages for Socia Sciences;  SPSS Inc. Chicago, Illinois, USA) programı kullanıldı. Tüm istatistiksel analizler için %95 güven aralığında p değeri<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubunu sırasıyla 20 (%45), 20 (%50) kadın cinsiyet oluşturdu. Hasta grubunun yaş ortalaması 65,45±13,68 yıl, kontrol grubunda 62,40±15,69 yıl bulundu. 
Tenascin-C ile Atlanta, Ranson ve İmrie skorlama sistemleri ile elde edilen puanlar arasında istatistiksel anlamlı ve pozitif yönde farklılık saptanmış olup korelasyon katsayısına göre orta düzeyde ilişkili saptanmasına rağmen Prokalsitonin ile yapılan analizde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı.
Tenascin-C düzeylerinin Atlanta skorlama sistemine göre şiddetli pankreatiti tahmin etmede sensitivitesi %76,5, spesifisitesi %77,8 olarak bulunmuştur. Prokalsitonin için sensitivite %68,8, spesifisite %41,7 idi. Tenascin-C ile Atlanta skorlama sistemi arasında şiddetli pankreatiti tayin etmede istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcuttu.
Hastanede ≥4 gün yatışı olan hastaları predikte etmede Tenascin-C'nin sensitivitesi %53,3, spesifisitesi %42,9, Prokalsitonin için sensitivite %66,7, spesifisite %38,5, WBC için sensitivite %80, spesifisite %64,3, CRP için sensitivite %53,3, spesifisite %50, ESR için sensitivite %69, spesifisite %63,6 olarak bulundu. Çalışmamızda uzamış yatış süresini tahmin etmede sensitivitesi ve spesifisitesi en yüksek inflamatuvar belirteç WBC olarak görüldü.
Sonuç: Akut pankreatit hastalarının klinik seyrinde Tenascin-C ve Prokalsitonin moleküllerinin önemini incelediğimiz çalışmamızda Tenascin-C'nin birden fazla skorlama sistemi ve bazı inflamatuvar belirteçler ile benzer şekilde pankreatit seyri ile ilgili bilgiler verdiğini bulduk. Prokalsitonin ile ilgili literatürden farklı sonuçların bulunması bu molekül için daha sık ve fazla ölçüm gerektiği, ayrıca çalışmada orta-ağır hasta sayısının arttırılmasının uygun olacağını düşündürmüştür. 
Çalışmamızdaki bulguların akut pankreatit hastalarını takipte, prognozlarını tayin etmede önemli sonuçlar içerdiğini düşünmekteyiz. Buna rağmen özgünlüğü yüksek olan çalışmamızdaki bulguların uzun dönemde literatürde yer bulabilmesi için daha çok sayıda hasta içeren, çok merkezli, prospektif çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Introduction and Purpose: Acute pancreatitis is a disease characterized by inflammation of the pancreas. It is still an important cause of morbidity and mortality today. Even if various scoring systems and laboratory findings are used to predict disease severity, practical and useful prognostic markers are still needed. In our study, we aimed to examine the significance of serum Tenascin-C and Procalcitonin(PCT) levels in the clinical course in patients diagnosed with acute pancreatitis.
Material-Method: The study was planned prospectively. 44 patients who were admitted to the Emergency Service of Çanakkale Onsekiz Mart University Faculty of Medicine Health Practice and Research Hospital between March 2019-March 2020, diagnosed with acute pancreatitis by laboratory, clinical and imaging methods, were hospitalized in Gastroenterology or Internal Medicine Service and were followed up and treated prospectively. 40 healthy individuals who applied to Internal Medicine or Gastroenterology Clinic for any reason, who had no additional disease and whose infection clinic was excluded were included in the control group. 
SPSS 22.0 (Statistical Packages for Socia Sciences; SPSS Inc. Chicago, Illinois, USA) program was used for the statistical analysis of the data obtained from the study. 
Findings: The patient and control group consisted of 20 (45%) and 20 (50%) female gender, respectively. The mean age of the patient group was 65.45 ± 13.68 years, and the control group was 62.40 ± 15.69 years.
A significant difference was found between Tenascin-C and Atlanta, Ranson and Imrie scoring systems and was found to be moderately correlated according to the correlation coefficient. There was no significant difference between PCT and scoring systems.
Tenascin-C levels had a sensitivity of 76,5% and a specificity of 77,8% in predicting severe pancreatitis according to the Atlanta scoring system. Sensitivity for PCT was 68,8% and specificity was 41,7%. There was a statistically significant difference between Tenascin-C and Atlanta scoring system in determining severe pancreatitis.
In predicting patients hospitalized for ≥4 days, sensitivity of Tenascin-C was 53,3%, specificity 42,9%, sensitivity for PCT 66,7%, specificity 38,5%, sensitivity for WBC 80%, specificity 64,3%, sensitivity 53,3% for CRP, specificity% 50, sensitivity for ESR was 69%, and specificity was 63,6%. In our study, the inflammatory marker with the highest sensitivity and specificity in predicting the length of stay was WBC.
Conclusion: In our study, where we examined the importance of Tenascin-C and PCT molecules in the clinical course of acute pancreatitis patients, we found that Tenascin-C provides similar information about the course of pancreatitis with more than one scoring system and some inflammatory markers. Having different results from the literature on PCT made us think that a single measurement would not be sufficient in this group of patients and the number of complicated patients should be increased.
We think that the findings in our study have important results in the follow-up of acute pancreatitis patients and in determining their prognosis. Despite this, in order for the findings of our study, which has a high specificity, to be included in the literature in the long term, it should be supported by multi-center, prospective studies involving more patients.