Tarihi kent merkezi için kentsel aydınlatma tasarımı önerisi: Adana örneği
Urban lighting design proposal for historical city center: The case of Adana
Yazar: NURSEL AYDİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KASIM ÇELİK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Adana-Tepebağ = Adana-Tepebağ ; Mimari aydınlatma = Architectural lighiting ; Yapay aydınlatma = Artificial lighting

Özet:
Kentsel aydınlatma, kent kullanıcısının canlı ve cansız kent ögelerini algılayabilmesi, ulaşım, güvenlik, estetik gibi çeşitli işlevlerden faydalanabilmesi için en önemli kent bileşenlerinden biridir. Bu anlamda kent aydınlatmaları işlevsel veya mimari olarak iki başlıkta toplanabilir. İşlevsel aydınlatmada amaç, gece hayatında görünürlüğü ve güvenliği sağlamak iken, mimari aydınlatmada amaç, teknolojinin gelişmesiyle birlikte şekillenen estetik ihtiyaçları karşılamak ve kent kimliğini ortaya çıkarmaktır. Özellikle kimlik konusunda kentlerin geçmişleri ile kurdukları ilişkide kentsel aydınlatmanın rolü çok önemlidir. Aydınlatma, genellikle tüm kent alanlarının sadece aydınlatılması için kullanılsa da, tarihi kent alanlarının tanıtımı, kullanımının arttırılması ve korunması amacıyla düşünülmelidir.
Bu tez çalışmasında kentsel aydınlatma hakkında genel bilgiler sunarak, aydınlatma master planlarının önemine değinmek ve tarihi kent merkezlerine yönelik aydınlatma önerileri geliştirmek hedeflenmiştir. Bu bağlamda Adana tarihi kent merkezinde yer alan Tepebağ Höyüğü ve çevresindeki tarihi yapıları kapsayan alanın aydınlatma açısından çevresel ve fiziksel koşulları incelenmiş, gözlem ve ölçme çalışmaları ile aydınlatma ihtiyaçları tespit edilerek tarihi doku için kentsel aydınlatma tasarım önerileri sunulmuştur. Yapılan çalışmayla kentsel aydınlatmanın bütüncül bir yaklaşımla ele alınması ve özellikle tarihi alanlarda yapılacak benzer aydınlatma master planı çalışmalarına katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Urban lighting is one of the most crucial urban components for the urban user to be able to perceive living and non-living urban elements and to benefit from various functions such as transportation, security, and aesthetics. In this sense, urban lighting can be grouped into two categories, functional or architectural. While the purpose of functional lighting is to provide visibility and safety in nightlife, the purpose of architectural lighting is to meet the aesthetic needs that are shaped by the development of technology and to reveal the identity of the city. The role of urban lighting is very important in the relationship that cities establish with their past, especially in the field of identity. Although lighting is usually used only for the illumination of all urban areas, it should be considered for promoting, increasing its use, and protecting historic urban areas.
This thesis aims to provide general information about urban lighting, to mention the importance of lighting master plans, and to develop lighting proposals for historical urban centers. In this context, the environmental and physical conditions of the area covering the Tepebağ Mound located in the historical city center of Adana, and the surrounding historical structures were examined in terms of lighting, the lighting needs were determined through observation and measurement studies, and urban lighting design proposals for the historical texture were presented. This study, it is aimed to address urban lighting with a holistic approach and to contribute to similar lighting master plan studies to be conducted especially in historical areas.