Üniversite ögrencilerinde çocukluk çağı travmaları ile duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyasyon ve benlik ikilemi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of relationship between childhood traumas and emotional reactivity, self-harming behaviors, dissociation and self-ambivalence in university students
Yazar: KAMALA KHALINBAYLI
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları ile duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyasyon ve benlik ikilemi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evreni, 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim ve öğretim yıllarında İstanbul'da lisans eğitimine devam eden üniversite öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim ve öğretim yıllarında İstanbul'daki devlet ve vakıf üniversitelerinde eğitimine devam eden 18-35 yaş arasındaki 987 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi ve Görüşme Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Duygusal Tepkisellik Ölçeği, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği ve Benlik İkilemi Ölçeği kullanılmıştır. Uygulamalar hem yüz yüze hem de online olarak gerçekleştirilmiş olup 737 katılımcı sosyal medya platformları (Facebook, WhatsApp, Instagram ve mail grupları) aracılığıyla Google Formlar kullanılarak çalışmaya dahil edilmiş; 250 kişinin uygulamaları ise yüz yüze görüşülerek tamamlanmıştır. Bağımsız örneklemler t-testi ve Mann-Whitney U testi sonuçları incelendiğinde Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması 30 ve üzeri olan katılımcıların Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği toplam puanı ile duygusal istismar, fiziksel istismar, duygusal ihmal ve cinsel istismar alt boyutları toplam puanlarının, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması 30'un altında olanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması 30 ve üzeri olan üniversite öğrencilerinin duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları ve benlik ikilemi düzeyleri, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması 30'un altında olanlara göre daha yüksektir. Çok tip travma bildiren katılımcıların duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyatif yaşantılar ve benlik ikilemi düzeyleri, tek tip travma bildirenlere göre istatistiksel açıdan daha yüksektir. Katılımcıların çocukluk çağı travmaları ile duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyatif yaşantılar ve benlik ikilemi düzeyleri arasında istatiksel açıdan pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Kendine zarar verme davranışı gösteren katılımcıların Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği toplam puanı ile duygusal istismar, fiziksel istismar, fiziksel ihmal, duygusal ihmal ve cinsel istismar alt boyutları toplam puanlarının kendine zarar vermeyenlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kendine zarar verme davranışı gösteren katılımcıların duygusal tepkisellik, dissosiyatif yaşantılar ve benlik ikilemi düzeylerinin kendine zarar vermeyenlere göre daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Duygusal istismar bildiren katılımcıların duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyatif yaşantılar ve benlik ikilemi düzeylerinin duygusal istismar bildirmeyen katılımcılara göre istatiksel açıdan daha yüksek olduğu görülmüştür. DES toplam puan ortalaması 30 ve üzeri olan katılımcılarda Benlik İkilemi Ölçeği üç alt boyutunun toplam puanları, DES toplam puan ortalaması 30'un altı olanlara göre daha fazladır. Çocukluk çağı travmaları ile benlik ikileminin üç alt boyutu arasında düşük ve/veya orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır.  Sonuç olarak çocukluk çağı travmalarının; duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyatif yaşantılar ve benlik ikilemi üzerinde önemli bir etiyolojik faktör olduğu anlaşılmaktadır. Modern psikotravmatoloji ilkeleri ve dissoanaliz kuramı temel alınarak gerçekleştirilen bu çalışma çocukluk çağı travmaları ile duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyatif yaşantılar ve benlik ikilemi arasındaki ilişkinin incelendiği ilk araştırmadır. Çocukluk çağı travmalarının bireyler ile toplumlar üzerindeki örseleyici ruhsal etkilerinin dissoanalitik bir yaklaşımla nötralize edilmesi adına travmatik yaşantıları önleme stratejileri geliştirilmesiyle birlikte "Doğal ve Rehber Ebeveynlik Stili"nin ebeveynler tarafından hem benimsendiği hem de uygulandığı fonksiyonel aileler oluşturmaya yönelik psikotoplumsal müdahalelerde bulunulması, sağlıklı ve entegre bir yeni neslin oluşumuna öncülük etmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler: Modern psikotravmatoloji; dissoanaliz; çocukluk çağı travmaları; duygusal tepkisellik; kendine zarar verme davranışları; dissosiyasyon; benlik ikilemi

Abstract:
The primary goal of this study is to investigate the link between childhood trauma and emotional reactivity, self-harming behaviors, dissociation, and self-ambivalence in university students. The population of the study consisted of university students studying undergraduate degrees in Istanbul during the academic years 2020-2021 and 2021-2022.  The study's sample includes 987 undergraduate students aged 18-35 who are currently enrolled in state and foundation universities in Istanbul during the academic years 2020-2021 and 2021-2022. Demographic Information and Interview Form, the Childhood Trauma Questionnaire, the Emotional Reactivity Scale, the Self-Injurious Behavior Assessment Inventory, the Dissociative Experiences Scale, and the Self-Ambivalence Scale were used as data collection tools. For data gathering, both face-to-face and online techniques were used. A total of 737 participants used Google Forms on social media platforms (Facebook, WhatsApp, Instagram, and email groups), while 250 completed the tests in person. Following analysis with Independent Samples t-tests and Mann-Whitney U test, it was determined that participants with a Dissociative Experiences Scale total average score of 30 or higher had significantly higher scores in emotional abuse, physical abuse, emotional neglect, and sexual abuse when compared to those with the Dissociative Experiences Scale scores less than 30. When compared to individuals with the Dissociative Experiences Scale scores below 30, university students with the Dissociative Experiences Scale scores of 30 or higher had higher levels of emotional reactivity, self-harming behaviors, and self-ambivalence. It was discovered that participants who had several traumas had higher degrees of emotional reactivity, self-harming behaviors, dissociative experiences, and self-ambivalence than those who had only one form of trauma. The study also discovered a substantial link between childhood traumas and emotional reactivity, self-harming behaviors, dissociative experiences, and self-ambivalence. Participants who engaged in self-harming behaviors had higher scores in emotional abuse, physical abuse, physical neglect, emotional neglect, and sexual abuse than those who did not. Then, self-harming individuals had higher degrees of emotional reactivity, dissociative experiences, and self-ambivalence than individuals who do not harm themselves. Participants reporting emotional abuse had higher levels of emotional reactivity, self-harming behaviors, dissociative experiences, and self-ambivalence than those who did not report emotional abuse. The total scores of the three sub-dimensions of the Self-Ambivalence Scale were higher in participants with a DES total mean score of 30 and above than those with a DES total mean score below 30.  There is a low and/or moderate positive significant relationship between childhood traumas and the three sub-dimensions of self-ambivalence. To summarize, childhood traumas emerge as a significant etiological factor influencing individuals' emotional reactions, self-harming behaviors, dissociative experiences, and levels of self-ambivalence. This is the first study to look at the association between childhood traumas and emotional reactivity, self-harming behaviors, dissociative experiences, and self-ambivalence. It is based on the ideas of modern psychotraumatology and dissoanalysis theory. In terms of neutralizing the traumatic effects of childhood traumas on individuals and societies with a dissoanalytic approach, it is critical to develop strategies to prevent traumatic experiences and to make psychosocial interventions to create functional families where the "Natural and Guiding Parenting Style" is applied by parents in order to lead the formation of a healthy and integrated new generation.
Keywords: Modern psychotraumatology; dissoanalysis; childhood traumas; emotional reactivity; self-harming behaviors; dissociation; self-ambivalence