Ortaokul 6. 7. 8. sınıf fen ve teknoloji̇ öğreti̇m programında mühendi̇slik- di̇zayn yönteminin uygulanabi̇leceği̇ konuların anali̇zi: Alternati̇f enerji̇ kaynakları öğretim materyalleri̇ hazırlama
Analysis of the 6th, 7th, and 8th grade science and technology curricula for identifying subjects that can be taught by engineering-design method: Preparing teaching materials for alternate energy reseources
Yazar: KEZBAN MERCAN HÖBEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL MARULCU
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif enerji kaynakları = Alternative energy resources ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğretim araçları = Teaching aids ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı ortaokul 6. 7. ve 8. sınıf fen ve teknoloji  öğretim programında mühendislik-dizayn süreci kullanılarak öğretimi yapılabilecek konu ve kavramları belirlemek ve örnek teşkil etmesi açısından mühendislik dizayn yaklaşımına uygun alternatif enerji kaynakları ile ilgili etkinlik planları oluşturmaktır.
Araştırma 2013 yılında Güney illerinden birinde iki köy okulunda uygulanmıştır. Deney grubunda 44 kontrol grubunda ise toplam 52 öğrenci bulunmaktadır. Deney grubuna alternatif enerji kaynaklarıyla ilgili mühendislik dizayn yöntemi kullanılarak geliştirilen etkinlikler, kontrol grubuna ise aynı konuyla ilgili Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) onaylı mevcut ders kitabındaki etkinlikler uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına geliştirilen Alternatif Enerji Kaynakları Başarı Testi (AEKBT) öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Ayrıca uygulamada olan fen ve teknoloji öğretim programı (MEB, 2006) analiz edilmiştir. Literatürden faydalanılarak ve mevcut fen ve teknoloji öğretim programı incelenerek mühendislik dizayn yöntemi ile öğretime uygun konular belirlenmiştir. 
Araştırma süresince başarı testinden elde edilen verilerin aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri verildikten sonra, öntest ve sontest gruplarına eşleştirilmiş t-testi ve kovaryans analizleri yapılmıştır.
Bu çalışmanın temel amacı ortaokul 6. 7. ve 8. sınıf fen ve teknoloji  öğretim programında mühendislik-dizayn süreci kullanılarak öğretimi yapılabilecek konu ve kavramları belirlemek ve örnek teşkil etmesi açısından mühendislik dizayn yaklaşımına uygun alternatif enerji kaynakları ile ilgili etkinlik planları oluşturmaktır.Araştırma 2013 yılında Güney illerinden birinde iki köy okulunda uygulanmıştır. Deney grubunda 44 kontrol grubunda ise toplam 52 öğrenci bulunmaktadır. Deney grubuna alternatif enerji kaynaklarıyla ilgili mühendislik dizayn yöntemi kullanılarak geliştirilen etkinlikler, kontrol grubuna ise aynı konuyla ilgili Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) onaylı mevcut ders kitabındaki etkinlikler uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına geliştirilen Alternatif Enerji Kaynakları Başarı Testi (AEKBT) öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Ayrıca uygulamada olan fen ve teknoloji öğretim programı (MEB, 2006) analiz edilmiştir. Literatürden faydalanılarak ve mevcut fen ve teknoloji öğretim programı incelenerek mühendislik dizayn yöntemi ile öğretime uygun konular belirlenmiştir. Mühendislik dizayn kriterlerine gore 6. 7. ve 8. sınıf öğretim program incelendiğinde mühendislik dizayn süreci kullanılarak oluşturulan herhangi bir etkinlik bulunamamıştır. Ancak literatür incelendiğinde aslında pek çok konunun mühendislik dizayn yöntemi ile öğretilebileceği görülmüştür. Eşleştirilmiş t-testi sonuçları hem deney hem de kontrol gruplarının AEKBT puanlarının belirgin bir şekilde artırdığını göstermiştir  (tden= 9.27, p< .000; tkont= -5.32, p< .001). Aynı zamanda sontest ve öntest puanları arasındaki kazanım deney grubunda daha fazla olmuştur. Diğer taraftan ANCOVA analizi sonuçları grupların sontest ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığını göstermemiştir (p= 0.515). Elde edilen bulgulara gore mühendislik dizayn yöntemi ile de etkin fen öğretimi yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to analyze 6th, 7th, and 8th grade science curricula for identifying subjects that can be taught by engineering-design method and to create instructional materials for alternate energy resources topic as an example. The research was conducted in two rural area middle schools in a southern province in 2013.  The experimental group included 44 students and the control group included 52 students. The experimental group took engineering-design based alternate energy resources lessons while the control group took textbook-based alternate energy resources lessons. The Alternative Energy Sources Achievement Test (AESAT) was used as both pretest and posttest for both the groups. Also 6th, 7th, and 8th grade science curricula (MEB, 2006) were analyzed. Based on the literature review and current science and technology curriculuma topics that can be taught by using engineering design method were determined. It was found that current 6th, 7th, and 8th grade science curricula did not include any engineering design activities. Paired t-test scores showed that both the experimental and control groups significantly increased their scores on the AESAT significantly. Although average posttest score in the control group was higher than it was in the experimental group, average gain score was greater in the experimental group. On the other hand, ANCOVA results showed that there was no significant difference between the experimental and control goups post scores (p= 0.515). According to these results, it was concluded that engineering design method can also be an effective wasy to teach science.