Sokak lezzetlerinin il gastronomi turizmine etkisi: İzmir ili örneği
The effect of street flavors on provincial gastronomy tourism: The example of İzmir province
Yazar: GİZEM AKÇURA
Danışman: DOÇ. DR. TURGAY BUCAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Sokak lezzetleri olarak da tanımlanan sokak yemekleri insanların beslenme ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için sunulan bir seçenektir. Bunun yanı sıra geçmişten günümüze süre gelen bir kültürdür. Yemek yeme alışkanlıkları toplumların coğrafi konumlarına, iklim koşullarına, inançlarına ve göçlere göre şekillenmektedir. Tüm bu etkenlere göre toplumların sokak yemekleri ve gastronomilerindeki yeri değişkenlik göstermektedir. Türk yemek kültürünün bir parçası olan sokak yemekleri aynı zamanda yerli ve yabancı tüketicilere sunulan ilgi çekici bir yeme içme faaliyetidir. Yaz ve kış turizmlerine alternatif olarak yıl boyunca insanların faydalanabileceği bir turizm çeşidi olarak da öne çıkan gastronomi turizmi sayesinde insanlar seyahat rotalarını yeme-içme faaliyetlerini ön plana koyarak oluşturmaktadırlar. Bu bağlamda da seçilen destinasyonun sokak lezzetlerinin doğal ortamında deneyimlenmesi aynı zamanda belirlenen rotadaki kültürün daha yakından tanınmasına da olanak sağlamaktadır 
Farklı medeniyetleri bünyesinde barındırmasından dolayı sahip olduğu kültürel çeşitliliği mutfağına da yansıtan İzmir için de sokak lezzetleri, kültürünün ve mutfağının vazgeçilmez bir parçası olmaktadır. Gastronomi turizmi bağlamında incelendiğinde ise; İzmir'in iklimi, coğrafi konumu, kültür çeşitliliği ve zengin mutfağına rağmen şehre yapılan turistik ziyaretler bakımından hak ettiği ilgiyi göremediği, potansiyelini tam olarak ortaya çıkaramadığı düşünülmektedir. 
Yapılan bu tez çalışması ile İzmir Sokak Lezzetlerinin Türk gastronomisindeki yeri ve önemine değinilirken; bahsi geçen lezzetlerin il gastronomi turizmine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yönteminden faydalanılmaktadır. Sokak lezzetleri ve gastronomi turizmi ile ilgili yayımlanan ulusal ve uluslararası kaynakların literatür taraması yapılırken, araştırma bölümü için, önceden belirlenmiş sorular (yarı yapılandırılmış) sorularak, yüz yüze görüşmeler yapılmaktadır. Görüşmeler sırasında İzmir'de yaşayan alanında uzman kişilerin görüşleri alınmaktadır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmektedir.
	Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda İzmir sokak lezzetlerinin il gastronomi turizminin gelişmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Fakat diğer taraftan katılımcıların bir kısmı İzmir'e yeterli sayıda turist gelmediğinden ve sokak lezzetlerini ön plana çıkarmak adına yapılan etkinlik ve organizasyonların yetersizliğinden söz etmektedir. Ayrıca gastro turistlerin destinasyon seçiminde de İzmir sokak lezzetlerinin çok etkili olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: İzmir, Gastronomi, Sokak Lezzetleri, Gastronomi Turizmi.

Abstract:
Street foods, which is also defined as street flavors, is an option to meet the nutritional needs of people, as well as a culture that continues from the past to the present. Eating habits are shaped according to the geographical location of societies, climate conditions, beliefs and immigration. Street foods' place in gastronomy and society show variability according to all these factors. Street foods, which is a part of Turkish food culture, is also an attractive eating and drinking activity offered to local and foreign consumers. Thanks to gastronomy tourism, which is an alternative to summer and winter seasons, which stands out as a type of tourism that people can benefit throughout the year, people organize their travel routes by prioritizing their food and beverage activities. In this context, experiencing the street flavors of the selected destination in its natural environment also enables the culture on the determined route to get to know closely. 
For İzmir Province, which reflects its cultural diversity to its cuisine due to its hosting of different civilizations, street flavors become an indispensable part of its culture and cuisine. When examined in the context of gastronomic tourism; considering its climate, geographical location, cultural diversity and rich cuisine, it is thought that İzmir does not receive the attention it deserves in terms of touristic visits to the city and can not fully reveal its potential. While mentioning the place and importance of İzmir Street flavors in Turkish gastronomy with this research; it is aimed to examine the effects of these delicacies on provincial gastronomy tourism.
With this thesis study, the place and importance of İzmir Street Flavors in Turkish gastronomy is mentioned; It is also aimed to examine the effects of the aforementioned flavors on the provincial gastronomy tourism. In the study, while the literature review of national and international sources published on street delicacies and gastronomy tourism is made by using the qualitative research method, predetermined questions (semi-structured) are asked for the research part, face-to-face interviews are conducted and the opinions of experts living in Izmir are taken. The obtained datas are analyzed using the content analysis method.
In line with the findings obtained in the study, although it was concluded that Izmir's street flavors are effective in the development of gastronomy tourism in the province, some of the participants mention that there are not enough tourists coming to Izmir and the inadequacy of events and organizations to highlight street flavors. In addition, it is concluded that Izmir street flavors are not very effective in the destination selection of gastro tourists.

Keywords: İzmir, Gastronomy, Street Flavors, Gastronomy Tourism.