Lomber düzeyde laminektomi yapılan hastalarda üst mesafe ligamentum fla vum kalınlıklarının araştırılması /
Yazar: FATMA BAHAR HACIOĞLU KASIM
Danışman: DR. ÖZGÜR TOSUN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Laminektomi = Laminectomy ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging

Özet:
Giriş: Ligamentıım flavum (LF), spinal kanalın posterolateral duvarının büyük bir kısmını oluşturan vücudun en esnek bağlarından birisidir. Hastanın yaşı ve LF üzerinde mekanik stres yaratabilecek birçok faktör kalınlığını etkileyebilmektedir. Anatomik lokalizasyonundan dolayı kalınlığında oluşabilecek değişiklikler komşu spinal kord ya da spinal sinirleri etkileyerek nörolojik semptomlara yol açabilir. Laminektomi ve flavektomi; lomber disk hemisi cerrahisinde intervertebral disk aralığına ulaşmak, spinal stenoz cerrahisinde ise stenotik segmentin dekompresyonu için uygulanan vertebra laminasının ve LF'un bir kısmının rezeke edildiği bir cerrahi prosedürdür. 
Amaç: Bu çalışmada, lomber bölgeye tek taraflı laminektomi ve flavektomi cerrahisi uygulanan hastaların bir üst mesafe aynı taraf ve karşı taraf ligamentıım flavum kalınlıkları arasında farklılık oluşup oluşmadığının araştırılması amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Lomber bölgeye laminektomi ve flavektomi yapılan 78 hastanın lomber Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) tetkikleri incelenmiş ve operasyon seviyesinin bir üst mesafesindeki LF kalınlıkları aksiye! planda B FFE (Balanced Fast Field Echo (Dengeli Hızlı Alan Ekosu)) sekansında faset eklemlerin izlendiği ve LF'un en kalın olduğu yerden ölçülerek kaydedilmiştir. 
Bulgular: Operasyon sonrasında bir üst mesafede aynı taraf LF kalınlığının yaş, cinsiyet, operasyon seviyesi ve postoperatif geçen süreden bağımsız olarak karşı tarafa göre anlamlı derecede artmış olduğu görülmüştür (P<0,05). 
Tartışma ve Sonuç: Lomber düzeyde yapılan laminektomi ve flavektomi girişimleri, mekanik kuvvetlere karşı vertebral kolonda kuvvet dağılımının post­operatif dönemde bozulmasına neden olur. Mekanik stres, ligamentum flavum hipertrofisi (LFH) etiyolojisiııde önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle, laminektomi yapılan hastalarda post-operatif dönemde şikayetlerin yinelemesi durumunda, komşu seviyede oluşabilecek bir LFH'nin de ayırıcı tamlar arasında yer almasmın ve radyolojik değerlendirme yapılırken LF'uıı dikkatli bir şekilde incelenmesinin gerektiği kanaatindeyiz 
Anahtar Kelimeler: Laminektomi, ligamentıım flavum, MRG

Abstract:
Background: Ligamentum flavum is one of the most flexible ligaments of tbe body residing in the posterolateral spinal cana!. There are many variables determining the thickness of ligamentum flavum like age or mechanical stress. Regarding its anatomical location, changes in the thickness may cause neurologic symptoms when adjacent cord or spinal nerves are affected. Laminectomy followed by flavectomy is a surgical procedure composed of hemilaminectomy and partial resection of ligamentum flavum targeting to reach the disc space in the lomber disc hemiation surgical interventions and decompression of the stenotic segment in the spinal stenosis surgery. 
Aim: Our purpose was to compare the thickness of the ipsilateral and the contralateral ligamentum flavum and also to demonstrate the difference in thickness at one !eve! proximal to the operated lumbar !eve! among the patients who underwent unilateral laminectomy and flavektomy surgical prosedure. 
Materials and Methods: Seventy eight postoperative lomber MRI seans of patients who received unilateral laminectomy and flavectomy were retropectively evaluated.Ligamentum flavum on each side was specifıcally measured at the level of the greatest recorded thickness using B FFE (Balanced Fası Field Echo) sequences. 
Results: At the one proximal level from the operated site, the ipsilateral LF was statistically significantly thicker than the contralateral LF site regardless of the age, gender, !eve! of operation or postoperative time span. 
Discussion and Conclusion: Consequences of laminectomy and flavektomy procedure is postoperative unbalanced distribution of forces in the vertebral column against the mechanical stresses. Mechanical stress has important bearings on the ligamentum flavum hypertrophy. We believe !hat LFH, at one proximal level to the operated lumbar !eve! should be considered in differential diagnosis in patients who complain postoperative low back pain. 
Key Words: Laminectomy, ligamentum flavum, MRI