Farmasötik şuruplarda kapiler elektroforez yöntemi ile efedrin, norefedrin ve guafenezin miktar tayini
Determination of ephedrine, norephedrine and guaifenesin in syrup preparations by capillary electrophoresis
Yazar: SEZEN YARIMKAYA BAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN GÜNDEN GÖĞER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Efedrin = Ephedrine ; Elektroforez = Electrophoresis ; Guaifenesin = Guaifenesin ; Kapilerler = Capillaries ; Kromatografi = Chromatography ; Norefedrin = Norephedrin ; Şuruplar = Syrups

Özet:
Efedrin, Norefedrin, Guafenezin ve Parabenler'in tayini amacıyla, iki yöntem geliştirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır.  Mikroemülsiyon  elektrokinetik kromatografi (MEEKC) ve misel elektrokinetik kromatografi (MEKC) yöntemleri kullanılarak, tampon pH'ı tampon konsantrasyonu, surfaktan konsantrasyonu, ko-surfaktan konsantrasyonu, organik fazı oluşturan çözücünün konsantrasyonu optimizasyonları ile, en uygun ayırma ve tayini gerçekleştirmek amaçlanmıştır. MEKC için en iyi sonuçlar elektrolit çözeltisinin 70 mM SDS içerdiği pH 9.5, 5 mM borat tamponu  ile elde edilmiştir. Ayrıca çözeltiye organik modifiye edici ACN, %15 oranında eklenmiştir. Kapiler koşulları da optimize edilerek, 20 s enjeksiyon süresi ve 30 ˚C kaset sıcaklığı optimum değer olarak seçilmiş, ayırma için +22 kV kullanılmıştır. MEEKC için yapılan optimizasyon çalışmalarında, pH 11, 10 mM Borat tamponu %96.7 (a/a)  oranında olacak şekilde, buna ek olarak  %1.4 SDS, %1.2 1-butanol ve % 0.7 etil asetat bulunan bir elektrolit çözeltisinin kullanılması ile ayrım sağlanmıştır. 20 s enjeksiyon süresi ve 40 ˚C kaset sıcaklığı kullanılmıştır. Kalibrasyon çalışmaları ile yöntemlerin doğrusallıkları incelenmiştir. Validasyon çalışmalarında bulunan LOD değerleri, GUA, MP, NE ve EPH için sırasıyla MEKC yönteminde 0.56; 0.72; 0.38 ve 0.25 µg.mL-1  olarak hesaplanmış, MEEKC yönteminde ise 0.45; 0.61; 0.38 ve 0.46  µg.mL-1  olarak hesaplanmıştır . LOQ değerleri ise, ilk yöntemde,  1.68; 2.17; 1.13 ve 0.76 µg.mL-1  iken, ikinci yöntemde1.36; 1.86; 1.15 ve 1.38 µg.mL-1  olarak bulunmuştur.  Son olarak şurup preparatının analizi ve geri kazanım çalışması yapılmış, bulunan sonuçlar istatistiksel olarak incelenmiştir.

Abstract:
The aim of the study was to develop and compare two capillary electrophoresis methods for the determination of Ephedrine, Norephedrine, Guaifenesin and Methylparaben. In MEEKC and MEKC methods, parameters were optimized according to the best separation and determination results. In MEKC method, the best results were obtained by using  a pH 9.5, 5 mM borate buffer electrolyte solution including 70 mM SDS and 15% ACN. While optimizing  the capillary conditions, the best separation was obtained by using 30˚C cassette temperature and +22 kV separation voltage with an injection time of 20 s. In MEEKC, the optimum conditions were obtained by using a mixture of pH 11, 10 mM borate buffer 96.7% (w/w) and 1.4% SDS , 1.2% 1-butanol and 0.7% ethyl acetate in microemulsion solution. Injection time of 20 s and temperature of 40˚C  were chosen for the separation. The linearity of the methods were between 1-25 µg.mL-1 for both MEKC and MEEKC. In validation studies, the LOD and LOQ  values for GUA, MP, NE and EPH were found to be 0.56; 0.72; 0.38 and 0.25 µg.mL–1 and 0.45; 0.61; 0.38 and 0.46 µg mL–1 respectively by MEKC. In MEEKC LOD and LOQ values for the analytes were found to be  1.68; 2.17; 1.13; 0.76 µg.mL–1 and 1.36; 1.86; 1.15 and 1.38 µg.mL-1  respectively. Finally, the recovery studies were obtained by the analysis of the syrup preparation and the results were analyzed statistically.