Aşılı hıyar yetiştiriciliğinde farklı anaçların ve sulama programlarının etkileri
Effects of different rootstocks and irrigation programs on grafted cucumber growing
Yazar: BULUŞ DUMAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL TÜZEL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aşılama-bitki = Grafting ; Hıyar = Cucumber ; Sulama = Irrigation

Özet:
Sera hıyar yetiştiriciliğinde farklı besin eriyiği uygulama programlarında bazı ticari anaçların bitki gelişimi, verim, meyve kalitesi ve su kullanım etkinliği üzerine etkilerini saptamak amacıyla yürütülen bu araştırma 2010 yılının ilkbahar döneminde Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait polietilen örtülü serada gerçekleştirilmiştir. Denemede bitkisel materyal olarak (1) RS 841 Improved (C. maxima × C. moschata), (2) Nunhems 9075 RT (C .maxima × C. moschata), (3) Maximus (AG 1355) (C. maxima × C. moschata), (4) Macis (C. maxima × C. moschata) ve (5) TZ148 (C. maxima × C. moschata) ticari anaçları kullanılmış olup ve kendine aşılı bitkiler (6) kontrol olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada Gordion hıyar çeşidi kullanılmıştır. Bitkiler perlit ortamında açık sistemde yetiştirilmişlerdir. 11.03.2010 tarihinde, her saksıda 3 bitki ve m2'de 3.48 bitki olacak şekilde dikim yapılmıştır. Deneme iki faktörlü tesadüf blokları deneme desenine uygun olarak 3 tekerrürlü olacak şekilde kurulmuştur. Faktörlerden birini anaçlar, diğerini sulama konuları oluşturmuştur. Bitki besin maddeleri suda çözünmüş olarak damla sulama sistemi ile bitkilere uygulanmıştır. Sera içi toplam solar radyasyon seviyesinin esas alındığı 3 sulama programı uygulanmıştır. Besin eriyiğinin uygulanma zamanın belirlenmesinde: kontrol uygulamasında gün içerisinde uygulamaların zamanlamasında (1) 1 MJ/m2 (S0), (2) 2 MJ/m2 (S1) ve (3) 4MJ/m2 (S2) sera içi toplam solar radyasyon seviyesi esas alınmıştır. Drene olan / uygulanan besin eriyiği oranı günlük olarak yaklaşık %25-35 olacak şekilde sulama süreleri düzenlenmiştir.Farklı sulama konuları altında anaç kullanımına bağlı olarak bitki gelişimi, verim, meyve kalite özellikleri ve su kullanım etkinliği değişim göstermiştir. Toplam verim S0 uygulamasında 18.75 ile 12.32 kg/m2 arasında değişmiş ve Macis anacı haricindekiler ilk istatistikî grupta yer almıştır. S1 konusunda RS841 (22.55 kg/m2) en yüksek verimi vermiş, bunu TZ148 ve Maximus izlemiştir. S2 uygulamasında verim değerleri açısından anaçlar arasında fark görülmemiştir. Pazarlanamayan verim oranı S0 uygulamasında 3., S1 ve S2 uygulamalarında 4. haftadan itibaren %10'un üzerine çıkmış ve sonraki haftalarda ortalama olarak %20'ye ulaşmıştır.Araştırma sonuçları bütün olarak değerlendirildiğinde RS841, TZ148 ve Maximus anaçlarının sera hıyar yetiştiriciliğinde başarı ile kullanılabileceği ve sulamasayısının azaltılmasıyla su tasarrufu sağlanabileceği, ancak pazarlanamayan meyve oranının aşılama ile artabileceği, sulama sayısının azaltılması halinde verim kaybının olmaması yada az olması için kök bölgesindeki EC düzeyinin kontrol altında tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research aiming to determine the effects of some commercial rootstoscks in greenhouse cucumber production at different nutrient solution application programs on plant growth, yield, fruit quality and water use efficiency was conducted in a polyethylene greenhouse of Department of Horticulture Faculty of Agriculture Ege University during the spring season of 2010. In the experiment some commercial rootstocks namely(1) RS 841 Improved (C. maxima × C. moschata), (2) Nunhems 9075 RT (C .maxima × C. moschata), (3) Maximus (AG 1355) (C. maxima × C. moschata), (4) Macis (C. maxima × C. moschata) ve (5) TZ148 (C. maxima × C. moschata) were used and self grafted ones were evaluated as (6) control. In the study cv. Gordion was used as test material. Plants were grown in perlite and it was open system. Plants were transferred on 11.03.2010 with a plant density of 3.48 plants per m2 as 3 plants per container. The experimental design was two factorial randomized blocks with 3 replicates. One of the factors was rootstocks and the other was irrigation programs. Nutrient elements were delivered as dissolved in water and applied with drip irrigation Three Irrigation programs were applied based on indoor integrated solar radiation levels of (1) 1 MJ/m2 (S0), (2) 2 MJ/m2 (S1) ve (3) 4MJ/m2 (S2). The irrigation amount was arranged that the rate of drained solution to applied solution would be kept as 25-35%.Plant growth, yield, fruit quality and water use efficiency showed differences according to rootstocks under different irrigation programs. Total yield changed between 18.75 and 12.32 kg/m2 in S0 and the rootstocks excluding Macis was in the first statistical group. The highest yield was in RS841 (22.55 kg/m2) in S1 and followed by TZ148 and Maximus. There were no significant differences among the rootstocks in S2. Non-marketable yield ratio was over 10% after 3rd week in S0 and 4th week in S1 and S2 and the average rate has reached to 20% in the later weeks.According to the overall results, it was concluded that the rootstocks namely RS841, TZ148 and Maximus could be used successfully in greenhouse cucumber growing and water saving could be obtained by decreasing irrigation number, however non-marketable yield could increase with grafting and EC level in root zone should be controlled not to have any yield loss or to decrease yield loss if the irrigation number is reduced.