İstanbul-Sarıyer yöresi sahil çamı ağaçlandırmaları için gövde çapı modellerinin geliştirilmesi
Devolopment of stem taper model for maritime pine plantations in Istanbul Sariyer region
Yazar: UTKUN KARAKUYU
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Sahil çamı (Pinus pinaster Ait.) ülkemizde endüstriyel plantasyon kurmak amacıyla kullanılan en önemli ağaç türlerinden biridir. Bu çalışmada, İstanbul-Sarıyer Yöresi sahil çamı plantasyonları için gövde çapı modelleri geliştirilmiştir. Bu amaçla, bazı parçalı ve değişken şekil gövde çapı modeleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında toplam 194 örnek ağaç üzerinde yapılan detaylı ölçümlerden yararlanılmıştır. Modellerin geliştirilmesi için en küçük kareler yöntemi kullanılmıştır. Gövde çapı modellerinin geliştirilemesi sırasında karşılaşılan otokorelasyon probleminin çözümü için ikinci derece otoregresif hata yapısı ve çoklu bağıntı probleminin varlığının araştırılması için durum sayıları kullanılmıştır. Modellerin performansları çap, boy, ticari hacim ve toplam ağaç hacmi tahminleri açısından değerlendirilmiştir. Bu amaçla beş farklı ölçüt değeri kullanılmıştır. Poudel ve Cao (2013) tarafından geliştirilen bir nispi sıralama sistemi kullanılarak yapılan değerlendirme sonucunda, en başarılı modelin Lee vd. (2003) tarafından geliştirilen değişken şekil gövde çapı model olduğu görülmüştür. Bu model yardımı ile İstanbul-Sarıyer Yöresi sahil çamı plantasyonlarında gerçeğe yakın çap ve hacim tahminleri yapılabileceği görülmüştür. Diğer yandan, model nisbi sıraları incelendiğinde, Lee vd. (2003) tarafından geliştirilen model ile Fang vd. (2000) tarafından geliştirilen modeller arasında büyük bir fark olmadığı da görülmüştür. Bu nedenle, daha hızlı hacim tahminine imkân sağlaması ve gövde çapı modelinin kolayca integrali alınarak toplam hacim ya da ticari hacim denklemine dönüştürülebiliyor olması nedeniyle Fang vd. (2000) tarafından geliştirilen model de bu amaçla kullanılabilir.

Abstract:
Maritime pine (Pinus pinaster Ait.) is one of the most important tree species in Turkey for indtustriel plantations establisment. In this study, stem taper models were develeped for maritime pine plantations in İstanbul-Sarıyer Region. For this aim, some taper models belonging to two different taper model groups (segmented and variable-form) were evaluated. In this frame, totally 194 destructively sampled trees was used. These equations were fitted with ordinary nonlinear least squares method. We incorporated a second-order continuous-time autoregressi error structure to model (CAR(L)) o addresses of autocorrelation problem and used condition numbers to detect presence of multicollinearity. To evaluate predictie evaluated of the taper models were predictie eveluated in terms of the diameter at specified height, height at any given diamater, merchantable volume, and total stem volume estimations. For this aim, we used five different evaluation criteria. As a result of evaluations, the variable-form model of Lee et al. (2003) is the best model using ranking system proposed by Poudel ve Cao (2013). Accuracy and reliable tree diameter and volume estimations can be done using this taper model for maritime pine plantations in İstanbul-Sariyer Region. On the other hand, according to model relative ranking, there is no big difference between Fang et al. (2000) and Lee et al. (2003) models in terms of predicting capacitiy of the models. Therefore, Fang et al. (2000)'s taper model can be use for estimating diamatr and volume. This model has the additional advantage that it is comptible with both a total volume equation and a merchantable volume equation, which allows for rapid volume prediction.