Çizgi filmlerde aile kurumunun sunumu: Niloya örneği
Presentation of the family institution incartoons: The example of Niloya
Yazar: BÜŞRA ÜNAL KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ ÜMİT YAZGAN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Çocuklar vakitlerinin büyük bir kısmını ekran başında geçirmektedir. Çocuklar
tarafından en çok tercih edilen içerik ise şüphesiz çizgi filmlerdir. Bu sebeple çizgi
filmlerin çocuklara sunduğu iletiler önem taşımaktadır. Çocuklar gelişim özellikleri
nedeniyle kendilerine sunulan iletileri süzmeden olduğu gibi kabul edebilmektedirler.
Seyrettikleri çizgi film karakterleri onlar için önemli rol modellere dönüşebilmektedir.
Bu bağlamda sosyolojik açıdan temel toplumsal kurumlardan biri olan ailenin çizgi
filmler aracılığıyla nasıl inşa edildiği önem taşımaktadır. Bu çalışmanın konusunu,
Türkiye'de çocuklar tarafından en fazla tercih edilen çizgi filmlerden biri olan Niloya
adlı çizgi filmde aile kurumunun nasıl sunulduğu ve aileye yönelik ne tür mesajlar
aktarıldığı incelenmektedir. Nitel araştırma yönteminden faydalanılarak yürütülen bu
araştırmada Niloya çizgi filminin 66 bölümü izlenerek içerik analizi tekniği ile analiz
edilmiştir. Öncelikle temalar ve alt temalar belirlenmiş ardından yorumlamalar
yapılmıştır. Oluşturulan temalar; aile birliğine önem, aile içi sevgi-saygı, aile içi
güven, aile içi yardımlaşma, aile içi sorumluluk, değerler öğretimi (milli değerlerin
öğretimi, dini değerlerin öğretimi), kültür aktarımı (Karadeniz yöresel kültürü
aktarımı, sözlü kültür unsurları), aile içinde toplumsal cinsiyet rolleridir. Niloya isimli
çizgi filmin bir yandan ideal aile değerlerini aktarırken öte yandan mevcut aile
değerlerini pekiştirdiğini de belirtmek gerekir. Sonuç olarak filmde, toplumda yerleşik
olan aile yapısı ve aile örüntülerinin ve bununla birlikte ideal olan aile değerlerinin
sunulduğu anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çizgi film, medya, çocuk, aile.

Abstract:
Children spend most of their time in front of the screen. The most preferred content by
children is undoubtedly cartoons. For this reason, the messages that cartoons offer to
children are important. Due to their developmental characteristics, children can accept
the messages presented to them as they are, without filtering them. The cartoon
characters they watch can become important role models for them. In this context, it
is important how the family, which is one of the basic social institutions in sociological
terms, is built through cartoons. The subject of this study is how the family institution
is presented and what kind of messages are conveyed to the family in the cartoon
Niloya, which is one of the most preferred cartoons by children in Turkey. In this
research, which was carried out using the qualitative research method, 66 episodes of
the cartoon Niloya were watched and analyzed with the content analysis technique.
Firstly, the themes and sub-themes were determined and then interpretations were
made. The themes created; importance to family unity, family love-respect, family
trust, family cooperation, family responsibility, teaching values (teaching national
values, teaching religious values), cultural transfer (transfer of Black Sea regional
culture, oral culture elements), social in family are gender roles. As a result, it should
be noted that the cartoon named Niloya not only conveys ideal family values, but also
reinforces existing family values. It is understood that the ideal values with the
established family structure and family patterns in the society are presented
successfully.
Keywords: Cartoon, media, child, family