Sühreverdî felsefesinde epistemoloji
Epistemology in Suhrawardi's philosophy
Yazar: HALİDE YENEN
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA ÇAĞRICI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Sihâbuddîn el-Sühreverdî (1153-1191) ? daha ziyade `seyhü'l-isrâk' ya da`maktûl seyh' olarak bilinir ? ran'da srâkî ekolün kurucusudur.Onun felsefesindeki dogu sembolizmi nurun dogusunu, ilâhi nurlarınkaynaklandıgı kutsal alanı, kozmik oldugu kadar ruhî isrâkın kaynagını ifade ederkenbatı, içinde insanî nefsin tutsak edildigi ve gerçek evi olan doguya dönebilmesi içinoradan özgürlesmeyi gerçeklestirmesi gereken maddî karanlıklar çukurunu ifade eder.Nur, kendinde ve kendisi sebebiyle varlıktır ve bütün esyayı meydana getirenonun kendi varlıgıdır. Bütün diger her sey nura basvurarak tanımlanırken nurun kendisitanımlanamaz. Nur, kısaca, esyanın ontolojik olarak bulunmasından baska bir seydegildir ve bütün varlıgın kaynagıdır. Nur, bilginin de kaynagıdır. Bilmek, isrâkaracılıgıyla bulunmaktır (huzûr). Bilmek, batıda tutsak edilmis insanî nefsin oradanözgürlesmeyi gerçeklestirmesi ve gerçek evi olan doguda bulunmasıdır.Biz bu tezde Sühreverdî'nin bilgi teorisini inceledik. lk bölümde onun nurontolojisini ve insanî nefsi, onun kaynagını, düsünen nefsle hayvanî ruh arasındakiiliskiyi ve dıs ve iç duyularının sayısını ve tabiatını açıkladık.kinci bölümde bilgi teorisinin temel problemleri olan bilginin ne oldugunu,kaynagını, imkânını, dogrulugunun kesinliginin ölçütünü, Sühreverdî'ninepistemolojisine göre isledik. Ayrıca huzûrî bilgi ve formel (sûrî) bilgi teorilerini detaylıolarak inceledik.

Abstract:
Shihâb al-Dîn al-Suhrawardî (1153-1191) is ?better known as the shaykh alishrâqor the shaykh al-maktûl- founder of the illuminationist school of Iran.In his illuminationist philosophy the symbolism of Orient means the orient oflight, the sacred place in which divine light orijinates, the source of spiritual as well ascosmic illumination; whereas the Occident is the abyss of material darkness, in whichthe human soul imprisoned and from which it must set itself free so that it may go backto its real home, the Orient. Light is that exists by and in itself, and by its own existencebrings into existence all things. Light defies definition while all other things can andmust be defined in reference to it. Light, in short, is nothing other than the ontologicalpresence of the things it is the ultimate source of all existence. Light is the ultimatesource of knowledge too. To know is presence through illumination. To know is thehuman soul that is imprisoned in occident set itself from which it and in its real home,the Orient is presence.In this thesis we have investigated the Suhrawardi?s Epistemology. In firstchapter we have explained ontology of light and the human soul; the origin of the soul,the relationship betwen the rational and animal souls, the number and nature of theexternal and inner senses. In the second chapter we have investigated the fundamentalproblems of theory of knowledge in aproaching Suhrawardî?s Epitemology; what is