Üniversitelerdeki zorunlu ortak derslerin uzaktan ve yüz yüze eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluating distance and face to face education application of compulsory common courses at universities
Yazar: FAHRİYE EROĞLU
Danışman: PROF. DR. NURDAN KALAYCI ATAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Uzaktan eğitim = Distance education ; Yükseköğretim = Higher education ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Yüz yüze eğitim = Face to face education ; Zorunlu ders = Compulsory course ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Üniversiteler, ülkelerin sosyal ve ekonomik kalkınmasına destek olacak, bilgiye dayalı bir toplumun oluşmasını sağlayacak en önemli kurum olarak algılanmaktadır. Bu beklentinin karşılanabilmesi için bilgiye kolay erişebilen, onu kullanıp üretimine katkı sağlayabilen, eleştirel düşünme becerilerine sahip olan, araştıran, sorgulayan, yaratıcı, kendisini sürekli geliştiren, bağımsız düşünebilen ve üretken öğrenciler yetiştirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle üniversitelerde yabancı dil, Türk dili, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi derslerinin zorunlu ortak dersler olarak lisans/önlisans programlarında yer alması oldukça önemlidir ve bu derslerin etkili bir şekilde öğretimine gereksinim vardır. Çünkü öğrencilerin üniversite eğitimleri boyunca öğrendikleri ile mezuniyet sonrası öğrendikleri bilgileri birleştirmek; dünyanın karmaşıklığı ve kendilerinin bu dünyadaki rolünü anlamalarını sağlamak zorunlu ortak derslerin amacıdır. Günümüzde üniversiteler öğrencilere kaliteli bir eğitim verebilmek için küresel eğilim doğrultusunda yeniden şekillenmeye başlamıştır. Teknolojik gelişmeler ve bilimsel yenilikler, üniversitelerde verilen eğitim sisteminde, öğrencilerin öğrenme alışkanlıklarında yeniliklere neden olmuştur. Zorunlu ortak derslerin öğretimi, 2013 yılı öncesinde yüz yüze eğitim yoluyla yapılmaktayken 2013 yılı sonrasında bazı üniversitelerde uzaktan eğitim uygulaması yoluyla yapılmaya başlamıştır. Bu durum uygulamanın çeşitli boyutlarıyla incelenip değerlendirilmesine ilişkin bilimsel araştırmaların yapılmasını gerekli hale getirmiştir. Araştırmanın amacı, üniversitelerin eğitim programında yer alan zorunlu ortak derslerin uzaktan eğitim uygulamasının değerlendirilmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde, (i) zorunlu ortak derslerin üniversite eğitim programında yer almasına, (ii) uzaktan ve yüz yüze eğitim programına, (iii) her iki eğitim uygulamasının avantaj ve dezavantajlarına ve (iv) Gazi Üniversitesi'nde zorunlu ortak derslerin uzaktan eğitim uygulamasına yönelik öğrenci görüşleri belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin uzaktan eğitim uygulamasına ve zorunlu ortak derslerin eğitimine yönelik uygulama önerileri sorgulanmıştır. Araştırma, zorunlu ortak derslerin etkili uygulamaları için; genelde uzaktan veya yüz yüze eğitim, özelde ise içerik, eğitim durumu, değerlendirme konularında program geliştirme çalışmaları yapanlara, uygulayıcılara ve yapılacak olan olası araştırmalara veri sağladığından önemlidir. Araştırma, betimsel bir araştırma modelidir ve nitel araştırma özelliği göstermektedir. Ayrıca araştırma, durum çalışması olarak desenlenmiştir. Bu araştırmanın çalışma evrenini, Gazi Üniversitesi'nde 2016-2017 öğrenim yılında fen edebiyat, mühendislik, tıp, eğitim ve hukuk fakültelerinde birinci sınıfta öğrenim gören 50 öğrenci ile 2015-2016 öğretim yılında aynı fakültelerden mezun olan 50 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama yöntemi görüşmedir ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın alt amaçları kapsamında elde edilen bulgulara göre öğrenciler, zorunlu ortak derslerin uzaktan eğitim uygulamasının içerik, ders işlenişi (eğitim durumu) ve değerlendirme boyutlarının her birinde sorun yaşamışlardır. Araştırma bulgularında, zorunlu ortak derslerin içeriklerinin üniversite düzeyinde bir eğitim programı için basit olduğu sonucu da yer almaktadır. Öğrenciler, zorunlu ortak ders içeriklerinin üniversitelerin farklı bölümlerine uyum sağlayacak şekilde değiştirilebilen çerçeve bir programdan oluşmasını talep etmektedir. Ders işlenişi (eğitim durumu) için de videoların yalnızca düz anlatım yönteminden yararlanılarak hazırlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin daha aktif olabileceği ve eş zamanlı (senkron) olarak işlenen uzaktan eğitim derslerinin hazırlanması önerilmiştir. Araştırma bulgularına göre zorunlu ortak dersler, basit sorulardan oluşan çoktan seçmeli testler ile değerlendirilmektedir. Öğrenciler, değerlendirme boyutuna ilişkin olarak süreç değerlendirmesi yapılmasını istemektedir. Ayrıca öğrenciler, sınav yerlerini bulmakta zorlandıklarından uzaktan eğitim uygulaması sonrasında yapılan sınavların kendi fakültelerinde yapılması gibi önerilerde bulunmuştur.

Abstract:
Universities are the most important institutions providing the social and economic development of countries and supporting to create a knowledge-based society. They aim to educate students who can easily access the information, contribute to production by applying that information, have critical thinking skills, make research, inquire, and be creative, self-improvement, independent and productive students. In terms of educating individuals with these aimed qualifications, the purpose of education at universities is to spread information with well-educated human power, to disseminate updated information and technology through research activities, and to transfer results of education and research to society. Courses in associate / undergraduate programs of universities in the direction of the educational objectives; are grouped under three main headings, namely field courses, elective courses and compulsory common courses. The courses, which are the focus of this study and called as compulsory common courses, are foreign language, Turkish language, Atatürk Principles and History of Turkish Revolution. The aims of having compulsory courses at the curricula of universities are the followings; to combine the information that students learn during their university education with those they learn after graduation, to enable them understand the complexity of the world and their role in this world. Today, universities have begun to reshape in the direction of global trends in order to provide quality education to students. Technological developments and scientific innovations have led to revolutions in students' learning habits and in the educational system applied at universities. Innovations and changes occurred in the education system and the learning habits of the students are quite extensive. One of these is that teaching of compulsory common courses carried out through face-to-face education before 2013 is beginning to be implemented by distance education at some universities after 2013. That situation made it necessary to carry out scientific researches on the examination and evaluation of the application with various dimensions. The aim of this study is to evaluate the distance education application of the compulsory courses that are included in curricula of the universities. Within this general aim, the students' opinions on (i) the involvement of compulsory common courses in the university curricula, (ii) the distance and face-to-face education programs, (iii) the advantages and disadvantages of both programs, and (iv) distance education application of compulsory common courses at Gazi University were determined. Furthermore, students' suggestions about distance education application and teaching of compulsory common courses were taken. That study carries importance for those who develop curriculum, for practitioners and for the prospective studies because it presents data about distance and face-to-face education in general and content, learning experiences, evaluation in detail. The model of study is descriptive. It is also a qualitative study designed via case study. The study group is composed of 50 students who are studying in the first grade in science, engineering, medicine, education, law faculties at Gazi University in 2016-2017 academic year, and 50 students who graduated from the same faculties in the 2015-2016 academic year. The data collection method of the study is interview and a semi-structured interview form was used. In the analysis of the data, content analysis technique was applied. According to the findings obtained from the study, students have experienced problems in the content, learning experiences and evaluation dimensions of distance education for compulsory common courses. The findings also show that the content of compulsory common courses is superficial for a university-level curricula. Students demand that that the content of compulsory common courses be rearranged to accommodate to different departments of the universities. For the learning experiences (education situation), it has been concluded that the videos have been prepared only by using direct instruction method. It has been proposed to prepare distance education courses that students are more active and are taught in a synchronized way. According to some other findings, compulsory common courses are evaluated by multiple choice tests consisting of simple questions. However, students have asked formative assessment. In addition, students taking the courses via distance education application have explained that they have difficulties in finding the exam places and made suggestions such as sitting exams at their own faculties. Based on the study findings, the following suggestions have been made for those who develop a distance education curriculum; (i) the information in course content should be rearranged so that students in all departments can use it, (ii) the instructors should prefer updated videos and teaching methods that enable students to be more active, since the teaching methods applied affect the efficiency of distance education courses. Suggestions for researchers include those; (i) the opinions and recommendations of instructors on the delivery of compulsory common courses through distance education can be determined; (ii) the effectiveness and permanence of distance education of compulsory common courses can be measured. For the higher education institutions, some of the suggestions are the followings; (i) the proficiency of instructors who teach courses in distance education videos in terms of distance education should be determined and the instructors who are not at the required level should be taken into a preparatory education program, and (ii) the efficiency of distance education of compulsory common courses should be audited.