Nuri Bilge Ceylan sinemasında sinematografinin anlatıya etkisi
The effect Of cinematography On Nuri Bilge Ceylan's movies
Yazar: FATİH ÇALIŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY NİŞANCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anlatı = Narrative ; Ceylan, Nuri Bilge = Ceylan, Nuri Bilge ; Görüntü = Image ; Sinema = Cinema ; Sinematografi = Cinematography ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sinemanın teknolojik bir eğlence aracından, sanatsal bir üretim ve anlatım biçimi haline dönüşmesinin altında; öykü, kamera hareketi, aydınlatma, kurgu, renk, çerçeveleme gibi birçok unsurun gelişmesinin ve bu unsurların bilinçli bir şekilde bir araya getirilmesinin yattığı söylenebilir. Düşünsel ve soyut olanı görünür kılma sürecine işaret eden sinematografi kavramı ise bir sinema filminin sanatsal bir düzeye ulaşmasında etkili unsurlardandır. Türk Sinemasında önemli ve uluslararası düzeyde elde ettiği başarılarla kendini kanıtlamış bir yönetmen olan Nuri Bilge Ceylan'ın filmlerinde de bilinçli bir sinematografik yaklaşım görülmektedir. Bu bağlamda; Nuri Bilge Ceylan Sinemasını sinematografik unsurlar açısından incelemek, filmler arasındaki sinematografik değişimleri saptamak, görüntünün anlatıya kattığı boyutu teknik ve estetik bağlamda incelemek önem arz etmektedir. Bu araştırma; Nuri Bilge Ceylan Sinemasını oluşturan; Kasaba (1997), Mayıs Sıkıntısı (1999), Uzak (2002), İklimler (2006), Üç Maymun (2008), Bir Zamanlar Anadolu'da (2011), Kış Uykusu (2014), Ahlat Ağacı (2018) filmlerinin; anlatının kurulumu ve sinematografik unsurların anlatıyla nasıl bir bağ kurduğu bağlamında incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma sonuçlarına ana hatlarıyla bakıldığında; yönetmenin filmlerini oluştururken sinematografiyi bir anlatım aracı olarak öyküyle iç içe kullandığı, ilk filminden itibaren yönetmenin sürekli arayış içinde olduğu ve bu bağlamda sinematografisinin, yönetmenlik tercihlerinin sürekli dönüşüm geçirdiği, filmlerinde görüntü yönetimi üzerinde baskın bir etkisinin olduğu görülmektedir.

Abstract:
It can be stated that under the transformation of cinema from a technological entertainment tool into artistic production and expression; the development of many elements such as story, camera movement, lighting, editing, color, framing and the deliberate combination of these elements lies. The concept of cinematography, which refers to the process of making the intellectual and abstract visible, is one of the most effective elements in a motion picture that carries it to an artistic level. A conscious cinematographic approach is also seen in the films of Nuri Bilge Ceylan, who is an important director in Turkish Cinema and who has proven himself with his international successes. In this context; it becomes important to analyze Nuri Bilge Ceylan's films in terms of the cinematographic elements, to determine the cinematographic changes between films, and to examine the extent that the image adds to the narrative in technical and aesthetic terms. In this research the aim is to examine the establishment of the narrative and how the cinematographic elements relate to it, in the films of Nuri Bilge Ceylan that are Kasaba (1997), Mayıs Sıkıntısı (1999), Uzak (2002), İklimler (2006), Üç Maymun (2008), Bir Zamanlar Anadolu'da (2011), Kış Uykusu (2014), Ahlat Ağacı (2018). The results of the research suggest that the director used cinematography intertwined with the story as a means of expression while creating his films, he has been in constant search since his very first film, and in this context, his cinematography and his preferences are constantly transformed. It is also seen that he is on the decision maker position on the work of cinematographer.