Lise öğrencilerinin okul terki risklerinin çeşitli değişkenlere göre belirlenmesi (Edirne ili örneği)
Determination of school dropout risks of high school students according to various variables (Edirne province example)
Yazar: MELİS KAVAK
Danışman: PROF. DR. TUNCER BÜLBÜL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Okul terki = Drop out of school ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Türk öğrenciler = Turkish students ; Örgün eğitim = Formal education ; Öğrenimi terketme = Drop-out of study

Özet:
Okul terki günümüzde tüm devletlerin çözüme ulaştırmak için büyük çabalar 
harcadığı bir sorundur. Okul terkinin kısa ve uzun vadede hem bireylere hem de 
devletlere büyük kayıplar yaşattığı bilinen bir gerçektir. Özellikle bireyleri birçok 
açıdan iş dünyasına hazırlama noktasında en büyük kazanımların verildiği ortaöğretim 
kademesinin tamamlanmaması bu noktada büyük sorunlara sebep olmaktadır. Bu 
çalışmada da lise öğrencilerinin okul terki risklerinin olup olmadığı, bu riskin belirli 
değişkenler kapsamında nasıl farklılık gösterdiğini Edirne İli dahilinde saptamak 
amaçlanmıştır. Araştırmada toplanan veriler, istatistiksel paket program ile 
çözümlenmiştir. Öğrencilerin okul terki risklerinin, cinsiyet ve anne-babalarının sağ 
olma değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için Mann-Whitney 
U Testi uygulanmıştır. Mann Whitney U analiz yöntemi, birbirleriyle ilişkisi 
bulunmayan iki gruba yönelik ölçüm sonuçlarının arasında manidar bir farklılaşma 
olup olmadığını belirlemek için kullanılır (Field, 2009). Sınıf, kardeş sayısı, okuyan 
kardeş sayısı, anne-baba eğitim durumu, aile geliri ve okul türü değişkenlerine göre 
farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için ise Kruskal Wallis analizi yapılmıştır. 
Kruskal Wallis analiz yöntemi, birbiri ile ilişki bulundurmayan ikiden fazla gruba 
yönelik ölçümlerin arasında manidar bir farklılaşma bulunup bulunmadığını 
belirlemek amacıyla kullanılır (Pagano, 2007). Değişkenlerin ölçek üzerindeki etki 
büyüklüklerini değerlendirmek için Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H testlerine 
uygun olarak eta kare (μ2) değerleri hesaplanmıştır. 
Bu araştırmada elde edilen bulgular şöyledir: öğrencilerin okul terki riskleri 
erkek öğrencilerde kız öğrencilere kıyasla daha yüksektir. 12. sınıfta okuyan 
öğrencilerin okul terki riskleri 11.sınıfta okuyan öğrencilere oranla daha yüksektir. 
Babası sağ olmayan öğrencilerin okul terki riskleri babası sağ olanlara kıyasla daha 
yüksektir. Aynı şekilde babasının eğitim durumu daha yüksek olan öğrenciler daha az 
okul terki riski taşımaktadır. Okul terki riski Spor lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu 
lisesi ve İmam Hatip lisesinde okuyan öğrencilerde daha yüksektir.

Abstract:
School dropout is a problem that all states are making great efforts to solve 
today. It is a known fact that school dropout causes great losses to both individuals and 
states in the short and long term. Particularly, not completing the secondary education 
level, where the greatest gains are made in terms of preparing individuals for the 
business world in many respects, causes major problems at this point. In this study, it 
is aimed to determine whether high school students have a risk of dropping out of 
school and how this risk differs within the scope of certain variables within Edirne 
Province. The sample of the research; It consists of 1676 students studying in Imam 
Hatip High Schools, Anatolian High Schools, Vocational and Technical Anatolian 
High Schools, Music and Performing Arts High School, Social Sciences High School 
and Sports High School. The School Dropout subscale of the Risky Behavior Scale 
developed by Gençtanırım-Kuru (2010) was used in the study. The validity and 
reliability studies of the scale were conducted by Gençtanırım-Kuru (2010), and the 
validity and reliability study of the School Dropout sub-dimension to be used in the 
research was conducted by the researcher with confirmatory factor analysis. In the first 
part of the scale, there was a personal information form in which demographic 
characteristics such as students' gender, grade level, number of siblings, number of 
siblings studying, mother and father's survival status, mother and father's education 
level, monthly income of the family and school type were collected.  
In the research, The collected data were analyzed with statistical package 
program. Mann-Whitney U Test to determine whether students' school dropout risks 
differ according to gender and parents' survival variables; Kruskal Wallis analysis was 
conducted to determine whether there were differences according to grade, number of 
siblings, number of siblings studying, parents' educational status, family income and 
school type variables. To evaluate the effect sizes of the variables on the scale, eta 
v 
squared (μ2) values were calculated in accordance with Mann-Whitney U and Kruskal 
Wallis H tests. 
The findings obtained in this research are as follows: the risk of school 
dropout of students is higher among male students higher than female students. 
Students studying in the 12th grade have a higher risk of dropping out than students 
studying in the 11th grade. Students whose fathers are not alive have a higher risk of 
dropping out of school than those whose fathers are alive. Likewise, students whose 
fathers have a higher education level have less risk of dropping out of school. The risk 
of school dropout is higher in students studying in Sports High School, Vocational and 
Technical Anatolian High School and Imam Hatip High School.