Akut bronşiolitli çocuklarda salbutamol ve yüksek akımlı nazal kanülle oksijen tedavilerinin karşılaştırılması
Comparison of salbutamol and high-flow nazal cannulated oxygen treatments in children with acute bronchiolite
Yazar: ŞULE ZUHAL GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ERKEK
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronşiyal hastalıklar = Bronchial diseases ; Bronşiyolit = Bronchiolitis ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Salbutamol = Salbutamol ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk Acil Kliniğinde yürütülen bu prospektif müdahale çalışmasında; <2 yaş ilk bronşiyolit atağı ile başvuran sağlam çocuklardan SKS ≥ 4 olanlara, salbutamol ve YANKOT uygulandı; klinik sonuçları karşılaştırıldı. 
Yetmişiki hastanın 47'si erkek, ortalama yaşı 7.8 ay, %59.7'sinin yaşı <6 aydı. 52(%72,2)'si sezaryenle doğmuş, %65'i ilk altı ay sadece emzirilmiş, %16.7'sinde besin allerjisi/egzeması, 39'unun eviçi sigara dumanı maruziyeti, 29'unun aile bireylerinde astım vardı ve %97.2'sine anneleri bakıyordu, %33.3'ü kalabalık ailede yaşıyordu. En sık başvuru şikayeti öksürüktü(%68.1). En sık taşikardi(%72.2), takipne(%84.8), desatürasyon(SaO2<%95, %22.2) ve ateş(%12.5) tespit edildi, %79.2'sinde muayenelerinde SKS parametreleri dışında bulgu yoktu. 
 Başvuruda SKS ortalaması 8,4 puan olup, orta ve ağır klinikte olan hasta oranı eşitti. Ağır bronşiolitlilerin çoğu(%85'i) düşük gelirli aile çocuklarıydı(p0.004). İlk saatten itibaren SKS ve alt parametrelerinin ortalama puanları anlamlı düştü(p<0.05). Ortalama solunum ve kalp atım/dk sayıları 4. saatten itibaren normale geriledi, hasta yaşı ve kilosu ile SKS arasında orta düzeyde negatif korelasyon vardı(p<0.05). İlk 8 saatte %44,4'ü taburcu edilirken, %51,4'ü servise, %4,2'i yoğun bakıma yatırıldı. Yaşı <3 ay olanlar daha fazla hastaneye yatırıldı(p:0.007). Hastanede yatış ve oksijen tedavisi süresi ortalama 70 ve 67 saatti. Taburculuk sonrası ilk 7 gün içinde hastaların %50'si solunumsal şikayetlerle başvurdu. Yirmi aylık izlemde %59'u tekrar bronşiyolit geçirdi, bu açıdan erkek cinsiyette ve kreşe gidiyor olmak anlamlı fark yaratıyordu(p<0.05).
YANKOT grubundakilerin yüksek oranda kalabalık aileden olması dışında(p:0.011) gruplar; sosyodemografik ve klinik özellikler açısından benzerdi. Tedaviyle SKS ortalamaları 2. saatten itibaren YANKOT grubu lehine fark gösteriyordu. Gruplar arasında nabızda 1.saatten itibaren ve solunum hızında 8.saatte anlamlı fark bulundu. Nabız 150/dk'nın altına ve solunum sayısı 50/dk'nın altına YANKOT grubunda 1'inci saatte inerken, salbutamol grubunda 4'üncü saatten sonra geriledi. Salbutamol alanların %17.1'inde beklenen düzelme gözlenmediği için 2-4 saat içinde tedaviye YANKOT eklenmesi gerekirken, YANKOT grubunda hiçbir hastada tedavi değişikliği gerekmedi. Salbutamol alanlara göre, sadece YANKOT uygulananlar ve salbutamole YANKOT eklenen hastaların hastaneye yatırılma oranları(p:0.017) daha fazla,  hastanede kalma(p:0.002)  ve oksijen tedavisi alma(p:0.001) süreleri daha uzundu. Taburculuk sonrası 7 günde tekrar hastaneye başvuru; salbutamol grubunda %64.2'ydi, YANKOT grubunda yoktu(p: 0.000). Otuzüç hastada konfor skoru ortalama 13,9 puan olup, gruplar arasında fark yoktu. Hiçbir hastada tedavilere bağlı komplikasyon görülmedi.
           Kısıtlı sayıda hastayla yapılabilen bu çalışmanın sonuçlarıyla; orta–ağır klinik ciddiyette ilk akut bronşiolit atağı ile gelen bebeklerde YANKOT 'un daha erken ve hızlı klinik düzelme yarattığı, dispne ve retraksiyon bulguları açısından en az salbutamol kadar etkili ve güvenilir olduğu söylenebilir.

Abstract:
In this prospective intervention study conducted in the Pediatric Emergency Clinic; Salbutamol and YANKOT were administered to healthy children <2 years of age who presented with the first bronchiolitis attack and had SKS 4; clinical results were compared.
47 of 72 patients were male, mean age was 7.8 months, 59.7% of them were <6 months. 52 (72.2%) were born by cesarean section, 65% were breastfed only in the first six months, 16.7% had food allergy / eczema, 39 had domestic cigarette smoke exposure, 29 had family members and 97.2% had asthma. Their mothers were caring for them, 33.3% of them lived in a crowded family. The most common complaint was cough (68.1%). The most common tachycardia (72.2%), tachypnea (84.8%), desaturation (SaO2 <95%, 22.2%) and fever (12.5%) were detected, 79.2% of them had no findings other than the SKS parameters in their examinations.
            The mean SKS at admission was 8.4 points, and the proportion of patients in moderate and severe clinic was equal. Most (85%) of those with severe bronchiolitis were children of low-income families (p0.004). The mean scores of SKS and its sub-parameters decreased significantly from the first hour (p <0.05). Mean respiration and heartbeat / min numbers regressed to normal after the 4th hour, there was a moderate negative correlation between the patient's age and weight and SKS (p <0.05). While 44.4% were discharged in the first 8 hours, 51.4% were hospitalized in the service and 4.2% were hospitalized in intensive care. Those aged <3 months were hospitalized more often (p: 0.007). The average duration of hospitalization and oxygen therapy was 70 and 67 hours. In the first 7 days after discharge, 50% of the patients presented with respiratory complaints. In the twenty-month follow-up, 59% of them had bronchiolitis again. In this respect, being male and going to the nursery made a significant difference (p <0.05).
            The groups, except that those in the YANKOT group were mostly from large families (p: 0.011); They were similar in terms of sociodemographic and clinical characteristics. The mean SKS with treatment showed difference in favor of the YANKOT group starting from the second hour. Significant differences were found between the groups in heart rate starting from the 1st hour and respiratory rate at the 8th hour. While the pulse decreased below 150 / min and respiratory rate below 50 / min at the 1st hour in the YANKOT group, it decreased after the 4th hour in the salbutamol group. While the expected improvement was not observed in 17.1% of the patients who took salbutamol, YANKOT should be added to the treatment within 2-4 hours, while no treatment change was required in the YANKOT group. Patients who received YANKOT alone and YANKOT were added to salbutamol had higher rates of hospitalization (p: 0.017), longer periods of hospitalization (p: 0.002) and oxygen therapy (p: 0.001) compared to those who received salbutamol. Re-admission to the hospital in 7 days after discharge; It was 64.2% in the salbutamol group, not in the YANKOT group (p: 0.000). Comfort score was 13.9 points on average in 33 patients, and there was no difference between the groups. There were no complications related to the treatments in any patient.
          With the results of this study, which can be done with a limited number of patients; It can be said that YANKOT creates earlier and faster clinical improvement in babies presenting with the first acute bronchiolitis attack of moderate-severe clinical severity and is at least as effective and safe as salbutamol in terms of dyspnea and retraction findings.