Türkiye'de fen eğitiminde argümantasyon alanında son on yılda yapılan akademik yayınların betimsel analiz yöntemiyle incelenmesi
A descriptive analysis of academic studies on argumentation in science education in Turkey within the last ten years
Yazar: SEZEN MALLI
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜNAY BALIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik çalışmalar = Academic studies ; Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy

Özet:
Argümantasyon, fen okuryazarlığının kazanılması, yapılandırılması ve düşünsel eylemlerin geliştirilmesi bakımından oldukça önem taşıyan bir uygulamadır. Bu önem doğrultusunda; Türkiye'de son on yılda Fen Bilimleri öznelinde yapılmış olan argümantasyon temalı Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi'nden ulaşılan lisansüstü çalışmaların amaç, önem, problem cümlesi, sayıltılar-sınırlılıklar, yöntem ve ulaşılan sonuçların değerlendirilmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. 
Araştırmada problemin çözümü için betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada fen bilimlerinde yapılmış olan argümantasyon temalı tezlerin belirlenmesi için, "YÖK" veri tabanına kayıtlı ilköğretim bölümü ve fen bilgisi eğitimi-öğretmenliği anabilim dallarında gerçekleştirilmiş olan argümantasyon temalı çalışmalar incelenmiştir. 2008-2017 yılları arasında gerçekleştirilmiş olan fen eğitiminde argümantasyonu içeren 19 doktora (Dr) ve 41 yüksek lisans (YL) olmak üzere toplam 60 tez ulusal tez merkezinde belirlenmiştir. Belirlenen lisansüstü tezlerden bazılarının İngilizce yazılmış olması veya kısıtlılık nedenlerine bağlı olarak araştırma dışı bırakılan çalışmalar sonucunda 9 doktora, 33 yüksek lisans olmak üzere toplam 42 lisansüstü tez incelemesi ile çalışma yapılmıştır. Çalışmaya alınan tüm tezlerin incelenecek bölümleri ayrıntılı bir şekilde okunmuştur. Daha sonra araştırmacı ve alanında uzman iki bağımsız araştırmacı tez değerlendirme formundaki ilgili bölümlere ayrı ayrı kodlama yaparak tezleri değerlendirmiştir. Değerlendirmelerden sonra araştırmacılar arasındaki ölçüm güvenirliğini saptamak için uyuşma yüzdesi ve kappa değeri hesaplanmıştır.
Çalışmanın sonuçlarından elde edilen bulgularda; eğitim bilimleri enstitüsü bünyesinde 26 lisansüstü çalışmanın olduğu; lisansüstü tezlerin amaç, önem, problem cümlesi ve sayıltılar-sınırlılıklar bölümlerinin yeterlilik oranlarının yüksek olduğu; argümantasyon alanında yapılan lisansüstü çalışmaların genel olarak belli illerde yapılmış olduğu; örneklem gruplarının sayısal genişliğinin yetersiz olduğu; Dr çalışmalarının yöntemlerinin YL çalışmalarına kıyasla daha başarılı olduğu; sayıltı-sınırlılık ve geçerlilik-güvenirlik değerlendirmesi sonucunda eksikliklerin olduğu; çalışmada belirlenen istatistiki yöntemlerin kapsamının yetersiz olduğu ve çalışmalarının çoğunda aynı yöntemlerin kullanıldığı görülmüştür. Argümantasyon modelinin öğrenci ve öğretmenlere getirdiği olumlu etkiler göz önünde bulundurulduğunda, argümantasyon konusunda yapılan tezlerin son yıllarda artış eğiliminde olduğunu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Argümantasyon, fen bilimleri, betimsel analiz, fen eğitimi.

Abstract:
Argumentation is a very important application in terms of acquisition of science literacy, structuring and development of intellectual actions. In line with this importance; Turkey in the last decade of Sciences made the subjective themed argumentation YOK purpose of the National Thesis graduate reached the Center work, attention, problem statement, assumptions-limitations, evaluation methods and results constitute the purpose of the study.
Descriptive analysis method was used to solve the problem. In order to determine the argumentation-based theses that have been made in the science of study, the studies on the argumentation studies conducted in the department of elementary education and science education-teacher education branches enrolled in the Council of Higher Education (YOK) database were examined. A total of 60 theses, including 19 doctoral and 41 masters degrees in science education conducted between 2008 and 2017, were identified at the national thesis center. As a result of the studies which were excluded from the research and due to the reasons of restriction, 9doctoral and 33 masters degrees thesis studies were conducted in total of 42 graduate theses. The parts of all the theses to be examined were read in detail. The researcher and two independent researchers specialized in their field evaluated the theses by coding separately to the relevant sections in the thesis evaluation form. After the evaluations, the numeration percentage and kappa value were calculated to determine the measurement reliability among the researchers.
In the findings obtained from the results of the study; there are 26 graduate studies in the educational sciences institute; the degree of adequacy of the post-graduate dissertations in terms of purpose, importance, problem culmination, and limitations is high; the post-graduate studies in the field of argumentation are generally made in certain illicit states; the numerical width of the sample groups is insufficient; That the methods of the doctoral studies are more successful than the masters degree studies; there are insufficiencies as a result of evaluation of limitations and validity-reliability; it is seen that the scope of statistical methods determined in the study is insufficient and the same methods are used in most of the studies. Considering the positive effects of the argumentation model on the students and teachers, it has been determined that the theses about argumentation have increased in recent years.
Keywords: Argumentation, science, descriptive analysis, science education.