Sütçü jersey ırkı ineklerde doğumu takiben uygulanan kalsiyum ve vitamin d'nin postpartum dönem uterus involusyonu ve ovaryum aktivitesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of calsium and vit D administration following parturition on postpartum period uterus involution and ovarian activity in dairy jersey cows
Yazar: EMİNE HATUN BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR PİR YAĞCI
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Doğum ve jinekoloji Bilim Dalı (Veteriner Hekimlik)
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada Jersey ırkı ineklerde doğum sonrası 1.günde oral yolla uygulanan kalsitriol bolusunun postpartum dönemde hayvanlarda; hipokalsemi görülme insidansı, kuru madde tüketimi, vücut kondisyon skoru üzerine etkisi, mastitis görülme insidansı, döl verimi ve sonrasında gebe kalma oranı ile ilgili parametreler üzerine etkisinin çalışılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 13'ü çalışma grubu ve 14'ü kontrol grubu olmak üzere toplam 27 gebe düvenin kuru dönemi ve geçiş dönemi dikkate alınarak doğum sürecine kadar son 60 günü sürü takip sistemi ile takip edilmiştir. Hayvanlar araştırmaya beklenen doğum tarihinden 30 gün önce alınarak doğumdan sonra gebe kaldığı güne kadar takip edilmiştir. Elde edilen bulgular sonradan değerlendirilmek üzere kaydedilmiştir. Çalışma grubunda bulunan ineklere doğum sonrası ilk birkaç saat içinde kalsitriol içeren bolus (PhytoBiotics Active D Bolus) oral yolla verilmiştir. Kontrol grubundaki ineklere doğum sonrasında kalsitriol içeren herhangi bir katkı maddesi verilmemiştir. İki grup arasında buzağılama yaşı ve VKS değerleri arasında belirgin bir farklılık olmamıştır. Yapılan analizler sonucunda, gruplar arasında döl verimi parametreleri açısından istatistiksel farklılıklar olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunda; Kızgınlık indeksi (%) (P<0,09), tekrar gebe kalma zamanı (P<0,001) ve gebelik başına düşen tohumlama sayısı, (P<0,003) tespit edilmiştir. Bu araştırma sonucunda Jersey ırkı sütçü ineklerde doğum sonrası uygulanan Active D bolusun postpartum dönemde görülebilecek metabolizma hastalıklarından korunmada olumlu yönde etkisi olabileceği, uterus involusyonunda, ovaryum aktivitesi üzerinde ve döl verimi parametrelerinde etkinliği olabileceği düşünülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Hipokalsemi, Jersey Irkı, Kalsiyum, Postpartum Dönem, Süt Sığırı, Vitamin D3

Abstract:
In this study, it was aimed to study the parameters related to the oral administration of calcitriol bolus administered on the 1st postpartum day in Jersey cows and then the incidence of hypocalcemia, dry matter consumption, its effect on body condition score, incidence of mastitis, fertility and subsequent conception rate. For this purpose, a total of 27 pregnant heifers, 13of which were in the study group and 14 in the control group, were followed up with the herd follow-up system for the last 60 days until the calving process, taking into account the dry period and transition period. Animals were recruited into the study 30 days before the expected due date and  were followed from calving  until the day of conception. The findings were recorded for later evaluation. The cows in the control group were not given any additives containing calcitriol after calving. Calsitriol-containing bolus (PhytoBiotics Active D Bolus) was given orally to the cows in the study group in the first few hours after calving. Active D bolus is a herbal feed supplement containing calcitriol glycosides and ursolic asid. It is aimed to dissolve in the rumen within 6-7 days after the application and to ensure the secretion of basic metabolites. The cows in the control group were not given any additives containing calcitriol after calving. All animals in both grup were similaraccording to the calving age and BCS. As a result of analyzes, it was determined that there were statistical differences between the groups in terms of fertility parameters. In the study group, the incidence of estrus (%) (P<0,09), time to conceive again (P<0,001) and the number of inseminations per pregnancy (P<0,003) were determined. As a conclusion of this study, it was concluded that Active D bolus applied  postpartum  in Jersey dairy cows may have a positive effect on the prevention of metabolic diseases that may be seen in the postpartum period and may have an effect on uterine involution, ovarian activity and fertility parameters.

Keywords: Calcium, Dairy Cattle, Hypocalcemia, Jersey Breed, Postpartum Period, Vitamin D3