Balkan tarihinde ilinden isyanı ve Kruşevo'da hükümet kurma girişimi
Ilinden uprising and goverment attemt in Krushevo in the Balkan history
Yazar: ISRA SHEH
Danışman: DOÇ. DR. NERİMAN ERSOY HACISALİHOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Makedonya = Macedonian ; Makedonya sorunu = Macedonian problem ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; İlinden İsyanı = Ilinden Uprising ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Osmanlı Devleti 19. yy. sonlarında gerileme ve çöküş evresine girdi. Yapılan savaşlar ile yıprandı ve toprak kayıpları yaşadı. Bu dönemde devleti etkileyen en önemli unsur Fransız İhtilali'nden sonra yayılan milliyetçilik akımları oldu. Bildiğimiz üzere Osmanlı topraklarında özellikle de Balkanlar'da birçok dini ve etnik unsur barınıyordu. Bu bölgede yaşayan halk, milliyetçilik akımlarından etkilenerek milli bir uyanış içerisine girdi. Avrupa Devletleri'nin de onları kışkırtması ve desteklemesiyle beraber bu milli uyanış isyanlara, daha sonra ise bağımsızlık mücadelesine dönüştü. Avrupa Devletleri'nin kendi çıkarları ve özellikle Rusya'nın Balkan topraklarında uyguladığı Panslavizm politikası ile başlayan mücadelelerden doğan bir sorun da Makedonya Sorunu`dur. 
Bu sorunun özü Makedonya Bölgesinin Bulgaristan, Yunanistan ve Sırbistan tarafından ele geçirilmek istenmesidir. Makedonya Bölgesinde hak iddia eden Balkan Devletleri, Avrupa Devletleri'nin de desteği ile mücadeleye giriştiler. Bu mücadeledeki en önemli isyanlardan birisi 2 Ağustos 1903 tarihinde gerçekleşen İlinden İsyanı'dır. Ayrıca isyan ile beraber Kruşevo'da on günlük bir hükümet kurma girişimi de oldu. Bu isyan Osmanlı ordusu tarafından bastırılmış olsa da Avrupa Devletleri'nin dikkatini çekmeye başardı ve bölgede yapılacak reformlara daha fazla müdahale etmeye başladılar.

Abstract:
In the 19th century Ottoman Empire had entered to a decadence phase. It was worn out by the wars and it had lost lands. The most important factor affecting the state in this period is the nationalist movements that spread after the French Revolution. As we know, there were many religious and ethnic elements in the lands of Ottomans, especially in the Balkans. The people in this region being influenced by nationalism movements, entered into a national revival. As a result of the provocation and support of the European states, this national revival turned into revolts and later into a struggle for independence. Another problem rising from the struggles that started due to the interests of the European states and especially with the Russians Panslavism policy in the Balkan lands was the Macedonian Question.
The essence of this problem was that, the Macedonian region was wanted to be captured by Bulgaria, Greece and Serbia. The Balkan states demanded rights in the Macedonian Region have entered into a struggle with the support of European states. One of the most important revolts in this struggle was the Ilinden Uprising that took place on 2nd of August 1903. During the uprising there was also an attempt to form a ten day government in Krushevo. Although this revolt was supdued by the Ottoman Army, it managed to attract the attention of the European states and they began to intervent more in to the reforms of the region.