Pektus ekskavatumlu hastalarda toraks ve mediasten hacminin stereolojik yöntemlerle değerlendirilmesi
Evaluation of thorax and mediastinum volume in patients with pectus excavatum by stereological methods
Yazar: CANER İŞEVİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GÖKHAN PİRZİRENLİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Cerrahisi = Thoracic Surgery

Özet:
Amaç: Bu çalışmada pektus ekskavatum (PE) nedeniyle minimal invaziv pektus ekskavatum onarımı (MİRPE) yapılan hastalarda, tedavi öncesi ve tedavi tamamlandıktan sonraki tetkiklerde toraks ve mediasten hacmindeki değişikliklerin değerlendirilmesini amaçladık.
Hastalar ve Yöntem: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı'nda 01.01.2017-01.01.2022 tarihleri arasında PE nedeniyle MİRPE yapılan ve gerekli süre geçtikten sonra bar çıkarılması cerrahisi yapılan 51 hastanın dosyaları ve hastane dijital bilgi sistem kayıtları geriye dönük olarak incelendi. Hastaların demografik verileri, ek sistemik hastalıkları, intaoperatif kullanılan bar-stabilizatör sayı ve özellikleri, anestezi ve cerrahi süreleri, postoperatif komplikasyonları, hastanede kalış ve bar çıkartılma süreleri, preoperatif ve postoperatif ekokardiyografileri kaydedildi. Çalışmaya dahil edilen 51 hastanın preoperatif ve postoperatif toraks bilgisayarlı tomografileri (BT) stereolojik yöntemlerden Cavalieri prensipleri kullanılarak mediasten hacmi, akciğer hacmi, toraks hacmi tarafsız olarak hesaplandı. Hastaların preoperatif toraks BT'lerinden Haller indeksi (Hİ) ve Düzeltme indeksi (Dİ), postoperatif toraks BT'lerinde ise Hİ hesaplandı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların 41'i erkek (%80,4), 10'u kadın (%19,6), yaş ortalaması 15,5 ± 3,5 (en yüksek 33, en düşük 9) yıldı. Hastaların 25'inde (%49) aile öyküsü mevcuttu. Hastaların 37'sinde (%72,5) simetrik PE, 14'ünde (%27,5) asimetrik PE mevcuttu. Hastaların preoperatif Hİ'si ortalama 3,871,32 (minimum 2,38, maksimum 9,11), postoperatif Hİ'si ise ortalama 3,280,86 (minimum 2,18, maksimum 6,92) idi. Ortalama cerrahi süre 53,43±14,12 dakika, ortalama anestezi süresi 73,43±16,23 dakikaydı. Hastaların ortalama hastanede kalış süresi 2,47±0,95 (en yüksek 5, en düşük 1) gündü. Sadece 5 (%9,8) hastada komplikasyon gelişti: 3'ünde (%5,9) bar dönmesi, 1'inde (%1,9) drenaj gerektiren sağ plevral effüzyon, 1'inde (%1,9) ise drenaj gerektiren sağ pnömotoraks görüldü. MİRPE sonrası bar çıkartılma süresi ortalama 33,43±9,33 (en yüksek 60, en düşük 18) aydı. Çalışmaya dahil edilen hastalarda mortalite izlenmedi. Hastaların preoperatif akciğer hacminin göğüs kafesi hacmine oranı 79,52±5,15, postoperatif akciğer hacminin göğüs kafesi hacmine oranı 78,86±6,05 idi. Hastaların preoperatif mediasten hacminin göğüs kafesi hacmine oranı 20,48±5,15, postoperatif mediasten hacminin göğüs kafesi hacmine oranı 21,14±6,05 idi. Hastaların toraks hacimleri ile cinsiyet, bar sayısı, bar çekilme süresi, simetri durumu ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Normal vücut kitle indeksli hastalarda postoperatif akciğer hacminin göğüs kafesi hacmine oranının, preoperatif akciğer hacminin preoperatif göğüs kafesi hacmine oranı daha düşük iken, düşük vücut kitle indeksli hastalarda postoperatif mediasten hacminin göğüs kafesi hacmine oranının, preoperatif mediasten hacminin preoperatif göğüs kafesi hacmine oranı daha düşüktü. Çalışmamızda Hİ ile Dİ arasında pozitif yönlü oldukça yüksek seviyeli anlamlı bir ilişki belirlendi. Çalışmamızda Dİ ile postoperatif Hİ-preoperatif Hİ arasında istatistiksel olarak ters yönlü orta seviyeli ve anlamlı bir ilişki belirlendi. 
Tartışma ve Sonuç: Pektus ekskavatumda güncel ve en efektif tedavi şekli MİRPE'dir. MİRPE uygulanan hastalarda toraks hacmi ön-arka eksende ciddi oranda artıp Hİ düşer. Çalışmamızda postoperatif toraks hacimlerinde ve mediasten hacminin göğüs kafesi hacmine oranında artış olmakla beraber istatistiksel olarak anlamlı bir artış bulunamadı. Ancak tüm hastalarda Hİ normal sınırlara gelmiştir. Bu da aslında nitelikli bir hacimsel artış olmasa da niceliksel olarak toraks ve mediasten hacminin olması gereken ön-arka düzlemde arttığını göstermektedir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Bilgisayarlı tomografi, Düzeltme indeksi, Göğüs radyografisi, Haller indeksi, Pektus ekskavatum, Toraks

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to evaluate the changes in thoracic and mediastinal volume in patients who underwent minimally invasive pectus excavatum repair (MIRPE) for pectus excavatum (PE) before and after treatment.
Patients and Methods: The files and hospital digital information system records of 51 patients who underwent MIRPEminimally invasive pectus excavatum repair (MIRPE) for pectus excavatum (PE) between 01.01.2017-01.01.2022 in Ondokuz Mayıs University, Faculty of Medicine, Department of Thoracic Surgery and underwent bar removal surgery after the required period were retrospectively analyzed. Demographic data, additional systemic diseases, number and characteristics of bar-stabilizers used intraoperatively, duration of anesthesia and surgery, postoperative complications, duration of hospital stay and bar removal, and preoperative and postoperative echocardiograms were recorded. Preoperative and postoperative thoracic computed tomography (CT) scans of 51 patients included in the study were performed using Cavalieri principles of stereological methods, and mediastinal volume, lung volume, and thoracic volume were calculated objectively. Haller index (HI) and correction index (DI) were calculated from preoperative thorax CT scans, and HI was calculated from postoperative thorax CT scans.
Results: Of the patients included in the study, 41 were male (80.4%), 10 were female (19.6%), and the mean age was 15.5 ± 3.5 years (highest 33, lowest 9). Family history was present in 25 patients (49%). Symmetrical PE was present in 37 patients (72.5%), and asymmetrical PE was present in 14 patients (27.5%). The mean preoperative HI was 3.87±1.32 (minimum 2.38, maximum 9.11), and the mean postoperative HI was 3.28±0.86 (minimum 2.18, maximum 6.92). The mean surgical time was 53.43±14.12 minutes, and the mean anesthesia time was 73.43±16.23 minutes. The mean hospital stay was 2.47±0.95 (maximum 5, minimum 1) days. Complications developed in only 5 (9.8%) patients: 3 (5.9%) with bar rotation, 1 (1.9%) with right pleural effusion requiring drainage, and 1 (1.9%) with right pneumothorax requiring drainage. The mean duration of bar removal after MIRPE was 33.43±9.33 (maximum 60, minimum 18) months. No mortality was observed in the patients included in the study. The ratio of preoperative lung volume to thorax volume was 79.52±5.15, and the ratio of postoperative lung volume to thorax volume was 78.86±6.05. The ratio of preoperative mediastinal volume to thorax volume was 20.48±5.15, and the ratio of postoperative mediastinal volume to thorax volume was 21.14±6.05. No statistically significant correlation was found between the thorax volumes of the patients and gender, number of bars, bar removal time, and symmetry status. The ratio of postoperative lung volume to thorax volume and the ratio of preoperative lung volume to preoperative thorax volume were lower in patients with average body mass index. In contrast, the ratio of postoperative mediastinal volume to thorax volume and the ratio of preoperative mediastinal volume to preoperative thorax volume were lower in patients with low body mass index. Our study found a positive and highly significant correlation between HI and DI. Our study determined a statistically inverse, moderate and important relationship between DI and postoperative HI-preoperative HI.
Discussion and Conclusion: The current and most effective treatment modality for pectus excavatum is MIRPE. In patients who undergo MIRPE, thorax volume increases significantly in the anteroposterior axis, and HI decreases. In our study, although there was an increase in postoperative thorax volumes and the ratio of mediastinal volume to thorax volume, no statistically significant increase was found. However, HI returned to normal limits in all patients. This shows that the thorax and mediastinum volume increased quantitatively in the anteroposterior plane, even though there was no qualified volumetric increase.
KEYWORDS: Computed tomography, Correction index, Chest radiography, Haller index, Pectus excavatum, Thorax