Algılanan örgütsel destek ile iş performansı ilişkisinde örgütsel özdeşleşme, iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışının aracı rolü
The mediating effect of organizational identification, job satisfaction and organizational citizenship behavior on the relationship between perceived organizational support and job performance
Yazar: ZEYNEP FATMA KARAALİOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHU TUĞBA KARABULUT
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Örgütsel destek = Organizational support ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş performansı = Job performance

Özet:
Bu doktora tez çalışması algılanan örgütsel destek (AÖD) ile iş performansı arasındaki ilişkide örgütsel özdeşleşme, iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışının (ÖVD) aracı rolünü sorgulama amacı taşımaktadır. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde enerji sektöründe faaliyet göstermekte olan firmaların genel merkezlerinde çalışmakta olan 700 beyaz-yaka işgören oluşturmaktadır. Üst kademe yöneticiler ve mavi yaka işgörenler araştırmaya dahil edilmemiş olup, örneklem kolayda örnekleme metodu ile belirlenmiştir. Anketler aracılığıyla toplanan verilerin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmış olup bu doğrultuda; açıklayıcı faktör analizi (AFA) ile doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) uygulanmış, teorik olarak oluşturulan hipotezlerin test edilmesi noktasında yapısal eşitlik modelinden (YEM) yararlanılmıştır.Gerçekleştirilen hipotez testleri neticesinde AÖD'nin; örgütsel özdeşleşme, iş tatmini ve ÖVD'yi pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bunların yanı sıra ulaşılan bulgular; örgütsel özdeşleşme, iş tatmini ve ÖVD'nin iş performansını pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Aracı değişken rolüne ilişkin gerçekleştirilen hipotez testleri; AÖD ile iş performansı arasındaki ilişkide örgütsel özdeşleşmenin ara değişken rolü üstlenmezken, iş tatmini ve ÖVD'nin tam ara değişken rolü üstlendiklerini göstermiştir.Bu çalışmada iş performansı üzerinde doğrudan ve dolaylı etkisi olduğu düşünülen dört değişken YEM dahilinde ele alınmış, gerçekleştirilen yol analizi, farklı model ve değişkenlerin aynı anda test edilebilmesine olanak tanımıştır. Yönetim organizasyon alanında gelecekte yürütülecek olan çalışmalarda bu yöntemin kullanılmasının tatmin edici sonuçlar vereceği öngörülmektedir.Alan yazında bahsi geçen değişkenleri bir bütün olarak enerji sektöründe ele alan herhangi bir çalışmaya rastlanmamış olması araştırmanın önemine vurgu yapmakta olup; bulguların, yöneticilere çalışan performansının artırılması noktasında yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this Ph.D dissertation is to investigate the mediating effect of organizational identification, job satisfaction and organizational citizenship behavior (OCB) on the relationship between perceived organizational support (POS) and job performance. The research sample is composed of 700 white-collar employees working at energy sector in Istanbul. Top executives and blue-collar employees are excluded from the study while sample is determined by convenience sampling method. Exploratory and confirmatory factor analyses (EFA & CFA) are used in order to test the validity and reliability of the survey data; and, further SEM (Structural Equation Modeling) is used for testing hypotheses which are constructed theoretically.The research results demonstrated that POS has positive effect on organizational identification, job satisfaction and OCB. Moreover, organizational identification, job satisfaction and OCB have positive effect on job performance. Hypotheses testing for mediator effect revealed that while job satisfaction and OCB are full mediators between POS and job performance, organizational identification is not.In this study, job performance, which is thought to be directly and indirectly influenced by four variables, is examined through SEM. Path analysis provided opportunity for testing various models and variables at the same time. It is predicted that future studies using SEM in management and organization field will give satisfactory results. This study has a significance since there has been no study conducted on energy sector by considering the mentioned variables as a whole. The research results are expected to be a guide for managers in terms of increasing worker performance.