Galileo: İki büyük dünya sistemi hakkında diyalog
Galileo: Dialogue concerning the two chief world systems
Yazar: MUSTAFA KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RIDVAN KÜÇÜKALİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Astronomi = Astronomy ; Galileo Galilei = Galileo Galilei ; Optik teleskop = Optical telescope ; Teleskop = Telescope

Özet:
Fizik ve matematik biliminden yararlanarak evreni anlama ve anlamlandırma çabasını sürdüren Galileo'nun astronomiye yönelişindeki amacını yeni keşiflerinde buluruz. Var olan bilginin nesnesinin tüketilmesinden çok her zaman yeni bir bilgi üretimini sağlayan şey, Galileo'nun deneyden çok idealizasyon yöntemini kullanmasında yatar. Bu da matematiğin yöntem olarak kullanılmasını sağlayacaktır. Amaç başkalarını ikna etmeye yarayan deneye başvurmaktan çok, olup biteni gözlemeye ve oluşun içindeki denklemi veren matematiğe dayanmak ve doğadaki matematik bağıntıları elde etmektir. Yani Galileo, kurgulamış deneylerden elde edilen niceliksel ölçümler ve olgusal ilişkilerin geometrik nitelikleri üzerinde durur. Dedüktif doğrulama yöntemi olarak bilinen bu durum Klasik Platonculuğa geri dönüş olarak yorumlanır. Galileo'nun teleskopla göksel cisimlere ilişkin elde ettiği bilgiler "yer merkezli" evren anlayışının yıkılışı olarak yorumlanır. Bu durum aynı zamanda skolastik düşünceye en önemli karşı koyuş olarak kabul görmüştür. Ayrıca bu tezin önemi "yer merkezli" evren anlayışı ve "güneş merkezli" evren anlayışının karşılaştırılması sonucunda ortaya çıkacak farklılıkları ortaya koyarak, iki dünya görüşü hakkında önemli gelişmeleri ve bunların bilim tarihi açısından önemli sayılacak gelişmelere neden olmuş değişimleri göstermesi olacaktır.



Anahtar Kelimeler:  Astronomi, Galileo, teleskop.

Abstract:
Galileo who we find the aim of him heading to astronomy in his  new discoveries by  continueing effort in understanding and making meaningful the universe by benefiting from Physics and Mathematics. More than consuming the existed information the thing that producing new information is lying in Galileo's using idealisation more than experiment. This makes Mathematics being used as a method. The aim is more than applying experiment which  works to convince others is to observe things that  are  happening and to  lean on mathematics  that  give equation in formation  and  to  get  correlation mathematics  in  nature. So Galileo put emphasis  on the quantitive measurements that are  obtained from fictioned  experiments and geometric qualities phenomenlogical relationships. This situation  that  is known as classical deductive confirmation method is commented  as  returning  to  classicall platonism. The informations  that  are  obtained  about  heavenly  objects by  telescope  by  Galileo are  commented as the ruin of  "the geocentric universe" comprehension. This situation has  been accepted as the most important oppose to scolastic thought. Furthermore the  importance  of this thesis is by  putting  forward at  the  end of  comparing  the  "geocentric" universe  comprehension and "heliocentric"  universe comprehensions will be showing important  developments about two worlds view and  the  changes that  caused  important  developments  these  in  terms  of  science  history.



KeyWords:  Astronomy, Galileo, telescope.