Yerin olanaklılıkları: Olanaklılık kuramının yer bağlamında mimariye uygulanabilirliği
Affordances of place: The applicability of theory of affordances to architecture in context of place
Yazar: UĞUR TURHAN
Danışman: PROF. DR. ASU BEŞGEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışma kapsamında yer kavramı, atmosfer ve olanaklılık kuramı incelenmiş ve kuramın yerin anında algılanan anlamı olarak değerlendirilen atmosferlerin algısını araştırmakta nasıl kullanılabileceğine dair kavramsal bir çerçeve oluşturmak amaçlanmıştır. 
Literatür araştırması yerin anında genel bir atmosfer olarak algılandığını göstermektedir. Atmosferik olanaklılıkların nasıl algılandığı yerin anında algılanan anlamını deşifre etmek amacıyla olanaklılık kuramı yardımıyla incelenmiştir. Atmosfer, yer ve olanaklılık kavramlarını bir araya getiren teorik bir çatkı oluşturularak kavramların birbirleri ile ilişkileri kurulmuştur.
İyi atmosferik olanaklılıkların yavaş gelişen, zaman içinde inşa edilen yer hissine olumlu katkıları olduğu, bunun da nihayetinde kentsel çevrelerin sahiplenilmesi ve sosyal olarak sürdürülebilir çevreler üretilmesi için faydalı olacağı varsayımı araştırmayı yönlendirmiştir. Ancak bu araştırma yerin anında algısının nasıl gerçekleştiğini atmosfer kavramı ve olanaklılık kuramı bağlamında açıklamakla sınırlı olup yer hissine uzun dönemli katkıları gelecek araştırmalarda değerlendirilmek üzere kapsam dışı bırakılmıştır.
Tespit edilen kaynakların çoğunluğunun olanaklılık kuramını çevrenin sunduğu eylem olanakları ve sosyal olanaklar bağlamında değerlendirdiği görülmektedir. Atmosferik olanaklılık söylemini inceleyen çalışmaların kısıtlı olduğu görüldüğünden tezin konu ile ilgili araştırmalara faydalı olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Within the scope of this thesis the concept of place, atmosphere and the theory of affordances have been examined in order to draw a theoretical framework to define how the theory can be used to research the perception of atmospheres delineated as the immediately perceived meaning of places. 
The literature research suggests that place is immediately perceived as a general atmosphere. How atmospheric affordances are perceived is examined with the help of the theory of affordances to decipher the immediately perceived place meaning. Bringing the concepts of place, atmosphere and affordances together by forming a theoretical structure, their relationships are established. 
The hypothesis that good atmospheric affordances have positive contributions to the slow growing sense of place constructed in time, and that this eventually leads to the embracement of urban environments and production of socially sustainable environments has guided this research. However this research is limited to the explication of the perception of immediately perceived place-meaning by the concept of atmosphere and the theory of affordances, while the long term contributions to sense of place have been reserved for future researches.
Majority of detected literature considered the theory of affordances in context of action and social affordances provided by the environment. Since it has been observed that the studies on atmospheric affordances are limited, it is considered that this thesis could prove useful to the researches on the topic.