Peyami Safa'nın romanlarının Rene Girard'ın "Üçgen Arzu Modeli"ne göre incelenmesi
An analysis of Peyami Safa's novels according to Rene Girard's Triangular Desire Model
Yazar: KENAN TOHUMCU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARABULUT
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Girard, Rene = Girard, Rene ; Roman = Novel ; Safa, Peyami = Safa, Peyami ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Üçgen arzu = Triangular desire

Özet:
Türk edebiyatının güçlü romancılarından biri olan Peyami Safa'nın romanları birçok açıdan incelenmeye uygundur. Fransız edebiyatının eleştiri kuramcılarından Rene Girard, "Romantik Yalan ve Romansal Hakikat" adlı kitabında dünya edebiyatının klasik eserlerini inceleyerek kişiler arasındaki ilişki ağlarından faydalanıp "Üçgen Arzu Modeli'ni ortaya çıkarmıştır. Modelde arzulanan bir nesne, arzulayan bir özne ve öznenin arzularını tetikleyen dolayımlayıcı bulunur. Kurama göre öznenin arzusu saf değildir, kaynağı dolayımlayıcıdır. Girard, bu yapıdaki eserleri "romansal" roman olarak tanımlar.
Bu tez dört bölümden oluşur. Birinci bölümde; Peyami Safa'nın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri ile ilgili birtakım genel bilgiler aktarılmıştır. İkinci bölümde "Üçgen Arzu Modeli" ile ilgili bilgiler verilerek bu modelin Peyami Safa romanlarıyla ilişkisi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Peyami Safa'nın romanlarının özetleri verilerek romanlar "Üçgen Arzu Modeli"e göre incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise Peyami Safa'nın romanlarındaki belirgin temalar "Üçgen Arzu Modeli'ne göre ele alınmıştır. Bu çalışmada Peyami Safa'nın romanları "Üçgen Arzu Modeli'ne göre incelenmiş ve eserlerin "romansal" roman sınıfına girdikleri tespit edilmiştir. Tezin amacı, Peyami Safa'nın seçilen romanlarına "Üçgen Arzu Modeli'ni uygulayarak bu eserlerin modele uygunluğu noktasında bir sonuca varıp yeni bir okuma biçimi kazandırmaktır.

Anahtar sözcükler: Peyami Safa Romanları, Rene Girard, Üçgen Arzu Modeli

Abstract:
The novels of Peyami Safa, one of the strongest novelists of Turkish literature, are suitable to be examined in many ways. Rene Girard, one of the critical theorists of French literature, examined the classical works of world literature in his book called "Romantic Lie and Novelistic Truth" and revealed the "Triangle Desire Model" by making use of the networks of relations between people. The model includes a desired object, a desiring subject, and a mediator that triggers the subject's desires. According to the theory, the subject's desire is not pure, its source is mediating. Girard defines works of this nature as "novel" novels.
This thesis consists of four parts. In the first part; Some general information about Peyami Safa's life, literary personality and works are given. In the second part, information about the "Triangle Desire Model" is given and the relationship of this model with Peyami Safa novels is emphasized. In the third chapter, summaries of Peyami Safa's novels are given and the novels are examined according to the "Triangle Desire Model". In the fourth chapter, prominent themes in Peyami Safa's novels are handled according to the "Triangle Desire Model". In this study, Peyami Safa's novels were examined according to the "Triangle Desire Model" and it was determined that the works were classified as "novel" novels. The aim of the thesis is to apply the "Triangle Desire Model" to Peyami Safa's selected novels, to reach a conclusion about the compatibility of these works with the model and to gain a new way of reading.

Key words: Peyami Safa Novels, Rene Girard, Triangle Desire Model