Propp'un yapısal analiz yöntemine göre "Batman Kara Şövalye" filmlerinin kahraman olgusu bağlamında çözümlenmesi
Analysis of the hero concept in "Batman The Dark Knight" films according to Propp's structural analysis method
Yazar: MUHAMMED HALİT ÇAKAN
Danışman: DOÇ. DR. AZİME CANTAŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Geleneksel anlatı = Traditional narrative ; Modern anlatı = Modern narrative ; Süper kahramanlar = Superheroes

Özet:
20. yüzyıl ortalarından itibaren anlatı kavramının bir bilim dalı olmasıyla bu kavramın alan çalışmaları sistemli bir duruma gelip disiplinler arası bir nitelik halini kazanmıştır. Bu kavram ilk dönemlerdeki anlatılar üzerindeki çalışmalarda klasik anlatıbilim diye adlandırılmış ve Ferdinand de Saussure'un öncülüğünde olan yapısalcı yaklaşımı benimsemiştir. 1960'lı yıllara gelindiğinde sosyal bilimlerde dile dönüşümün bir parçası olan yapısalcı yaklaşım; özellikle 1970'li yılların sonundan itibaren dilbilimi dışında da birçok farklı disiplin tarafından kullanılmıştır.Sinemaya baktığımızda bu alandaki anlatı çalışmalarında klasik anlatının kavramı ve kuramları etkin şekilde kendisini göstermiştir. Bu çalışmalar filmin dil bilgisinden yola çıkarak bir sinema anlatısının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu çalışma, dilbilimci Vladimir Propp'un "Masalın Biçimbilimi" adlı eserinde ortaya koyduğu yapısal anlatı çözümleme yöntemini, sinemaya uyarlanan bir çizgi romandan uyarlama film üçlemesi üzerinden incelemeyi hedeflemektedir. Propp'un yöntemi, geleneksel masalların yanı sıra modern sinema yapıtlarının analizinde de etkili bir araç olarak kabul görmektedir.Çalışma, "Batman Başlıyor", "Batman Kara Şövalye" ve "Kara Şövalye Yükseliyor" gibi çizgi roman temelli üç filmin biçimbilimsel çözümlemesini yapmayı amaçlamaktadır. Propp'un 31 işlev ve 7 eylem alanından oluşan yapısal çözümleme tekniği, bu filmlerdeki kahramanlık temalarını ve olay örgülerini ortaya koymak için kullanılacaktır. Ancak araştırmanın bulguları, özellikle "Batman Kara Şövalye" filminde işlevlerin ve eylemlerin beklenenden farklı sıralanmasıyla karşılaşmaktadır. Bu durum, Propp'un yönteminin filmdeki yapısal tutarlılık ve anlatı bütünlüğünü tam olarak karşılamadığını göstermektedir.Bu bağlamda çalışma, Vladimir Propp'un yapısal anlatı çözümleme yöntemini çizgi romandan uyarlama olan Batman sinema filmleri örnekleri üzerinde nasıl uyguladığını göstererek, bu yöntemin sinema analizindeki güncelliğini ve kısıtlamalarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Günümüz sinema filmlerinin klasik anlatı yapılarını nasıl adapte ettiğini ve değiştirdiğini anlamak için önemli bir perspektif sunmaktadır.

Abstract:
Since the mid-20th century, with the emergence of narrative as a scientific discipline, the studies related to this concept have become more systematic and gained an interdisciplinary nature. In its early stages, the study of narratives was referred to as "classical narratology", and it adopted the structuralist approach pioneered by Ferdinand de Saussure. By the 1960s, the structuralist approach, which was part of the transformation of language within the social sciences, had been used by many disciplines beyond linguistics, especially from the late 1970s onward.When we turn to cinema, the concept and theories of classical narrative have played a significant role in narrative studies in this field. These studies, starting from the grammar of film, have facilitated the emergence of cinematic narrative. This study aims to explore the structural narrative analysis method introduced by the linguist Vladimir Propp in his work Morphology of the Folktale and apply it to a trilogy of adaptation films based on a comic book. Propp's method is regarded as an effective tool not only in analyzing traditional folktales but also in the analysis of modern cinematic works.The study aims to conduct a morphological analysis of three films based on comic books: Batman Begins, The Dark Knight, and The Dark Knight Rises. Propp's structural analysis technique, consisting of 31 functions and 7 action spheres, will be used to uncover the themes of heroism and plot structures in these films. However, the research findings encounter an issue with the sequencing of functions and actions, especially in The Dark Knight, where the order deviates from the expected. This suggests that Propp's method does not entirely account for the structural consistency and narrative coherence within the film.In this context, the study aims to demonstrate how Vladimir Propp's structural narrative analysis method is applied to the examples of the Batman films, which are adaptations from comic books, and to assess the relevance and limitations of this method in cinematic analysis. This provides an important perspective for understanding how contemporary films adapt and alter classical narrative structures.