Matematik öğretmenlerinin yazma etkinliklerine yönelik yeterlik ve görüşleri
Qualifications and opinions of mathematics teachers on writing activities
Yazar: HÜRRİYET ÖZGÜR YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KARADENİZ
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada amaç, yeterlik ölçeği ve görüşme formu geliştirerek matematik öğretmenlerinin yazma etkinliklerine yönelik yeterlik ve görüşlerini belirlenmesini hedeflemektedir. Araştırmanın nicel çalışma grubunu Türkiye'nin doğudaki bir ilinde 2022-2023 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde matematik öğretmeni olarak görev yapan devlet ve özel okullardaki 178 kişi oluşturmaktadır. Yazma etkinliklerine yönelik yeterlik ölçeği "Uygulama" ve "Etkili Kullanma" olmak üzere iki boyutlu olarak tasarlanmıştır. Ölçek 35 madde olarak tasarlanmış, geçerlik ve güvenirlik çalışması çerçevesi ile yapı geçerliği kapsamında açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonucunda güvenirliği düşüren maddeler ölçekten çıkarılarak ölçek 21 maddeye indirgenmiştir. Geliştirilen ölçek öğretmenlerin yazma etkinlikleri yeterlik düzeylerine göre analiz edilmiş ve 141 öğretmenin yeterlik düzeyi yüksek, 35 öğretmenin orta, 2 öğretmenin ise yeterlik düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Geliştirilen ölçek güvenirlik bakımından incelendiğinde ise Cronbach Alfa iç güvenirlik katsayısı 0,95 olarak hesaplanmıştır, bu da sonuçların %95 güven düzeyinde olarak değerlendirilmiştir. Verilerin faktör analizine uygunluğunu görmek için KMO ve Barlett testi sonuçları incelenmiş KMO değeri 0,957, Barlett testi sonucu ise 3764,736 (p<0,005) olarak hesaplanmıştır.
Araştırmanın nitel bölümü ise üç aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk aşama olarak öğretmen görüşlerinin belirlenebilmesi için araştırmacı tarafından görüşme formu geliştirilmiştir. Nicel bölümde geliştirilen yeterlik ölçeğinin değer aralıklarına göre düşük, orta ve yüksek yeterliğe sahip öğretmenler arasından gönüllü üç matematik öğretmeni seçilerek ikinci aşama olan öğretmenlerle yazma etkinlikleri ile ilgili yarı yapılandırılmış mülakat uygulanmış ve mülakat sonucunda öğretmenlerden edinilen verilerin çözümlenmesi için betimsel analiz uygulanmıştır. Üçüncü aşama olarak öğretmenlere yazma etkinlikleri uygulatması yaptırılmış ve görüşleri etkinlik sonunda yeniden alınmıştır. Bu bağlamda ilk ve son görüşleri karşılaştırılmıştır. Bu görüşler neticesinde öğretmenlerin yazma etkinliklerine yönelik olumlu görüşler sergilediği ve öğrenciler için destek ve öğrenme aracı olabileceği yönünde görüşler bildirdiği gözlemlenmiştir. Bunlara ek olarak nitel bölümden elde edilen bulgular neticesinde ise bu etkinliklerin öğrenciler için eğlenceli olduğu, kalıcı bir öğrenme gerçekleştirdiği, kavram yanılgılarının tespit edilebileceği ve bu etkinliklerle ilgili hizmet içi eğitim alınması gerektiği gibi görüşler belirtilmiş fakat bu olumlu görüşlerin aksine derste sadece geleneksel olan yazma etkinliklerinin (not tutturma, özet çıkartma vb.) tercih edildiği, çağdaş yazma etkinliklerinin (bilgilendirici, anlamlı yazma vb.)  kullanılmadığı bunun sebebinin ise zaman alıcı olması düşüncesi olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Görüş, görüş formu, matematik, matematik öğretmeni, öğrenme amaçlı yazma, ölçek geliştirme, yazma etkinlikleri

Abstract:
The aim of this study is to determine mathematics teachers' competencies and opinions about writing activities by developing a competency scale and an interview form. The quantitative study group of the research consisted of 178 mathematics teachers in public and private schools working as mathematics teachers in the Ministry of National Education during the 2022-2023 academic year in an eastern province of Turkey. The proficiency scale for writing activities was designed in two dimensions: "Implementation" and "Effective Use". The scale was designed as 35 items, and as a result of exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) within the framework of validity and reliability study and construct validity, the items that reduced reliability were removed from the scale and the scale was reduced to 21 items. The developed scale was analyzed according to teachers' proficiency levels in writing activities and it was determined that 141 teachers had high proficiency level, 35 teachers had medium proficiency level and 2 teachers had low proficiency level. When the developed scale was analyzed in terms of reliability, Cronbach's Alpha internal reliability coefficient was calculated as 0.95, which was considered as 95% confidence level. In order to see the suitability of the data for factor analysis, KMO and Barlett test results were examined and KMO value was calculated as 0.957 and Barlett test result was calculated as 3764.736 (p<0.005).
The qualitative part of the research was conducted in three stages. As the first stage, an interview form was developed by the researcher to determine teacher opinions. According to the value ranges of the competence scale developed in the quantitative part, three volunteer mathematics teachers were selected among the teachers with low, medium and high competence, and semi-structured interviews were conducted with the teachers about the writing activities in the second stage, and descriptive analysis was applied to analyse the data obtained from the teachers as a result of the interviews. As the third stage, teachers were made to implement writing activities and their opinions were taken again at the end of the activity. In this context, the first and last opinions were compared. As a result of these opinions, it was observed that the teachers had positive opinions about the writing activities and stated that they could be a support and learning tool for students. In addition to these, as a result of the findings obtained from the qualitative part, opinions such as that these activities are fun for students, realize a permanent learning, misconceptions can be detected and in-service training should be taken about these activities were stated, but contrary to these positive opinions, it was determined that only traditional writing activities (note-taking, summarizing, etc.) were preferred in the course, and contemporary writing activities (informative, meaningful writing, etc.) were not used because of the idea that it was time-consuming.
Keywords: Opinion, opinion form, mathematics, mathematics teachers, writing for learning, scale-up development, writing activities