İnme geçiren hastalarda trombofili ile ilişkili genetik polimorfizmlerin değerlendirilmesi
Evaluation of genetic polymorphisms related to thrombophilia in patients with stroke
Yazar: AHMET BUĞRUL
Danışman: PROF. DR. OSMAN SERHAT TOKGÖZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş ve Amaç: İnme dünya genelinde en sık ikinci mortalite sebebidir. Gelişmiş teknolojik tarama yöntemlerine rağmen inmenin etiyolojik nedenleri hala tam aydınlatılamamıştır. Nedeni bilinmeyen inmelerde genetik polimorfizmlerin katkısı giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışma iskemik inme ile trombofili ile ilişkili genetik polimorfizmlerin ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. 
Materyal ve Method: Bu çalışma Necmettin Erbakan Üniversitesi İlaç ve Tıbbi Cihaz Dışı Araştırmalar Etik Kurulunun 2021/3366 sayılı kararı ile yapılmıştır ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Projeleri Yönetim Birimi tarafından 211518016 numaralı proje ile desteklenmiştir. Çalışmaya Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp fakültesi Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde, 2019-2022 yılları arasında iskemik inme tanısı ile izlenen akut veya kronik dönemde olan 200 hasta ve iskemik inme tanısı olmayan 90 bireyden oluşan kontrol grubu alınmıştır. 18 yaş ve altı, yetersiz veri nedeni ile etiyolojik tiplendirme yapılamayan hastalar ve genetik çalışma için onam alınamayan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Elde edilen komorbidite, demografik, klinik ve radyolojik veriler kendi aralarında ve kontrol grubu ile karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 200 inme hastasının %43,5'i kadın, yaş dağılımı 19-92 arası olup ortalaması 60,27 ± 13,3 idi. Kontrol grubunun %45,6'ü kadın, yaş aralığı 36-83 ortalaması 58,52±11,20 idi. Kontrol grubu ile hasta grup arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından anlamlı fark yoktu. MTHFR A1298C CC genotipi resesif genetik modelde kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti ve çok değişkenli binary lojistik regresyon analizinde odds oranı 3,45 olarak saptandı (p<0,05). TOAST sınıflamasına göre Büyük damar aterosklerozunda Faktör XIII V34L (p<0,005 OR: 2,92 CI%95 1,3-6,5), Kardiyoembolik inme etiyolojisinde ITGB3 L33 (p<0,05 OR: 4,9 CI%95 1,06-22,9), Küçük damar hastalığında Faktör II G20210A (p<0,05 OR: 3,54 CI%95 1,02-12,25), Nedeni bilinmeyen etiyolojilerde MTHFR C677T (p<0,05 OR: 2,48 CI%95 1,01-6,08), Diğer etiyolojiye sahip olan hastalarda ise NOS3 T-786C polimorfizmi daha yüksekti (p< 0,05 OR: 5,50 CI%95 1,13-26,59). İnme geçiren hastalarının %28,5'i inme öncesi COVID-19 geçirdiği %29,5'i Biontech ve %48,5'i Sinovac aşısı olduğu tespit edildi. COVID-19 enfeksiyonu ve aşı sonrası inme öyküsünün diğer inme grubuna göre gen polimorfizmleri açısından anlamlı bir farkı yoktu.
 Sonuç: Bu çalışmada iskemik inme hastalarında MTHFR A1298C CC genotipi bağımsız risk faktörü olarak saptanmıştır. Diğer trombofili ilişkili genler ile iskemik inme arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır.

Abstract:
Introduction: Stroke is the second most common cause of mortality worldwide. Despite advanced technological methods, the etiological causes of stroke are still not fully elucidated. The contribution of genetic polymorphisms in strokes of unknown origin is becoming increasingly important. This study aims to examine the relationship between stroke and thrombophilia-associated genetic polymorphisms.
Material and Method: This study was carried out with the decision numbered 2021/3366 of the Necmettin Erbakan University Non-Pharmaceutical and Medical Device Research Ethics Committee and was supported by the Necmettin Erbakan University Scientific Projects Management Unit with project number 211518016. The study included 200 patients who were followed up with the diagnosis of ischemic stroke in the Necmettin Erbakan University Meram Faculty of Medicine Hospital Neurology Clinic between 2019-2022, in the acute or chronic phase, and a control group consisting of 90 individuals without the diagnosis of ischemic stroke. Patients aged 18 years and younger, for whom etiological typing could not be performed due to insufficient data, and patients whose consent could not be obtained for the genetic study were excluded from the study. Obtained comorbidity, demographic, clinical, and radiological data were compared among themselves and with the control group.                                 
Results: Of the 200 stroke patients included in the study, 43.5% were women, and the age distribution was between 19 and 92, with a mean of 60.27 ± 13.3. 45.6% of the control group were female, and the mean age range of 36-83 was 58.52±11.20. There was no significant difference between the control and patient groups in terms of age and gender distribution. MTHFR A1298C CC genotype was significantly higher in the recessive genetic model than in the control group, and the odds ratio was 3.45 in multivariate binary logistic regression analysis (p<0.05). According to TOAST classification Factor XIII V34L in large Vessel atherosclerosis (p<0.05, OR: 2.92, CI 95%1,3-6.5), ITGB3 L33 in cardioembolic stroke etiology (p<0.05, OR:4.9, CI 95%1.06-22.9), Factor II G20210A in small vessel Disease (p<0.05, OR:3.54, CI 95%1.02-12.25), MTHFR C677T in unknown etiologies (p<0,05, OR:2, 48, CI 95% 1.01-6.08), and NOS3 T-786C polymorphism in other etiology were higher (p<0,05, OR:5.50, CI 95% 1.13-26.59). 28.5% of stroke patients had pre-stroke COVID-19, 29.5% had the Biontech, and 48.5% had the Sinovac vaccine. There was no significant difference in the history of COVID-19 infection and post-vaccine stroke in terms of gene polymorphisms compared to the other stroke group.
Conclusion: In this study, the MTHFR A1298C CC genotype was determined as an independent risk factor in ischemic stroke patients. No association was found between other thrombophilia-related genes and ischemic stroke.