Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde Türkiye'de farklı dil ve lehçelerde radyo ve televizyon yayıncılığı
Radio and television broadcasts in diffent languages and dialects in Türkiye for European Union legislation
Yazar: AYNUR YILDIZ AYDINLI
Danışman: DOÇ.DR. AHMET ÇİFTCİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Dil = Language ; Yayıncılık = Publishing ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Türkiye, küreselleşen dünyada Avrupa Birliği'ne üyeliği kendisi içinhedef seçmiştir ve 40 yılı aşkın süredir politikalarına bu hedef doğrultusundayön vermektedir. Çok farklı alanlardaki yapılanmaların Avrupamüktesebatına uyumu için çalışmalar yoğunlaştırılmıştır. Bu alanlardan biride medyadır. Görsel-işitsel alandaki düzenlemelerin Avrupa örneklerineparalelliği için Türkiye'de yasal değişikliklere gidilmektedir. Türkçe dışındakifarklı dil ve lehçelerdeki yayınların başlatılması da Avrupa Birliği'ne uyumiçin yapılan çalışmaların bir sonucudur. Bu çerçevede yapılan değişiklersonrasında 7 Haziran 2004 yılında Türkiye'de farklı dil ve lehçelerde yayınlarbaşlatılmıştır, Boşnakça, Arapça, Çerkezce, Kirmançi ve Zazaca yayınlaryapılmaktadır. Bu yayınları öncelikle Türkiye Radyo Televizyon Kurumutarafından gerçekleştirmiştir. Daha sonra 15.07.2003 tarihinde 4928 sayılıkanunla yapılan değişiklikle birlikte farklı dil ve lehçelerde yayın hakkı özelradyo ve televizyon kuruluşlarına da verilmiştir. Söz konusu yayınlar sınırlıbir biçimde, haber, müzik ve kültür programlarından oluşmaktadır.Avrupa'da kültürel çeşitliliğin korunması amacı doğrultusundadesteklenen yayınlar Türkiye'de de aynı amaçla yapılmaktadır. Çokkültürlülükilkesinden hareketle yeryüzünde az konuşulan dillerin ve kültürlerin yokolmaması için Avrupa bünyesinde Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği gibikuruluşlar görev yapmaktadır. Ancak yürütülen politikaları her ülkenin kendi içdinamikleri belirlemektedir. Kültürel ve tarihi farklılıkları bulunan AB'ye üyeülkelerde Birlik tarafından oluşturulan bazı sözleşmelerin tam anlamıylakabul görmediği bir gerçektir. Türkiye'de de özellikle Lozan Antlaşmasıhükümleri doğrultusunda bazı hususlar hassasiyetle gözden geçirilmektedir.Bu çalışmanın ana konusu olan Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarındageleneksel olarak kullandıkları farklı dil ve lehçelerde yayınlar da içeriğiitibariyle çok büyük önem arz etmektedir. Bu yayınların bütünleşmeyisağlayıcı olması, ifade özgürlüğünü desteklemesi ve her vatandaşın haber vebilgiye ulaşması doğrultusunda yapılması gerekmektedir. Farklı dil velehçelerde yayınlar, ayrımcılığa, bölünmeye, Türk toplumu içindeki farklıkültürlere sahip gruplar arasında çatışmaya yol açmayacak şekildealgılanmalı ve ele alınmalıdır. Farklı dil ve lehçelerde yayınlar çokkültürlülüğün bir ifadesi olmalı ve bütünleştirici bir rol oynamalıdır.Anahtar Sözcükler1. Avrupa Birliği2. Çokkültürlülük3. Yayın4. Dil5. Lehçe

Abstract:
Turkey has chosen European Union membership as its objective in aglobalizing world and has directed its policies in this order more than fortyyears. Studies to harmonize Turkish and European Union legislation havebeen intensified in many areas. Media is one of these areas. In order toharmonize audio-visual legislation of Turkey to EU legislation, laws arechanged. One of the results of harmonization studies is launchingbroadcasts in different languages and dialects. Following the amendments,broadcasts in different languages and dialects such as Boşnakça(Bosnian), Arapça (Arabic), Çerkezçe (Circassian) , Kürtçe (Kirmançi veZazaca) languages were started on June 7, 2004. These broadcasts havebeen realized by the Turkish Radio and Television Corporation first.Afterwards, with the amendment of the Law 4928 on July 15, 2003, privateradio and television stations are also authorized to broadcasts in differentlanguages and dialects. Aforementioned broadcasts are restricted to news,music and culture programs.Broadcasts, which have been realized in order to preserve diversity inEurope, has also been made for the same objective in Turkey. Motivatedby the principal of multi-culture, European Institutions like European Counciland European Union are functioning in order to prevent disappearance ofrarely spoken languages. However, policies are determined by eachcountry?s inner dynamics. It is a fact that some of the agreements are notfully accepted by the European Union member countries due to cultural andhistorical differences. Some sensitive issues are also being reviewed inTurkey in accordance with the rules of Lausanne Agreement, July 24,1923.The main theme of this study, broadcasts in different languages anddialects that have been traditionally used by Turkish Citizens in daily life, ishighly important due to its contents. These broadcasts have to beconducted in a way to provide integration, freedom of speech and to easegetting news and information. Broadcasts in different languages anddialects should be considered and perceived as a way to preventdiscrimination and the conflict between different cultural groups. Broadcastsin different languages and dialects should be the statement of being multi-cultured and should play an integrating role within Turkey.Key Words1. European Union2.Multi-culturel3.Broadcast4.Language5.Dialect