Kişilerarası grup psikoterapisinin şizofreni tanılı bireylerin aile üyelerinin algılanan sosyal destek, yaşam kalitesi, damgalama, tükenmişlik, depresyon ve anksiyete düzeyleri üzerine etkisi
The effect of interpersonal group psychotherapy on the perceived social support, quality of life, stigma, burnout, depression and anxiety levels of family members of individuals diagnosed with schizophrenia
Yazar: BÜŞRA ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Kişilerarası ilişkilerde, ebeveynlikte, işte, okulda ve bağımsız yaşamda işlevsellikte bozulma ile sonuçlanan psikoz, ilgisizlik, sosyal geri çekilme ve bilişsel bozulma ile karakterize önemli bir akıl hastalığıdır. Şizofrenin başlangıcında ve seyrinde şizofreniyi etkileyen ve şizofreniden etkilenen konumda olmaları nedeniyle aile üyelerinin önemli bir rolü vardır. Yapılan bu çalışmada kişilerarası grup psikoterapisinin (KİPT-G) şizofreni tanılı bireylerin aile üyelerinin algılanan sosyal destek, yaşam kalitesi, damgalama, tükenmişlik, depresyon ve anksiyete düzeyleri üzerine etkisinin incelenmesini amaçlanmıştır.
Bu amaçla deney grubuna yaşları 26 ile 53 arasında değişen (40,400±9,512 yıl) toplamda 10 katılımcı; kontrol grubuna ise yaşları 27 ile 53 arasında değişen (39,900±9,769 yıl) toplamda 10 katılımcı dahil edilmiştir. KİPT-G grubundaki katılımcılar 2 ön görüşme, 8 grup KİPT oturumu alırken, kontrol grubundakilere herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Sonuçlar, oturumların sonunda ve üç ay sonra Kişilerarası İlişkiler Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği- Kısa Formu, Depresyon Anksiyete ve Stres Ölçeği-21 (DASS 21), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Şizofreni Hastalarının Yakınları İçin Damgalanma Ölçeği (ŞHYDÖ) ile değerlendirilmiştir. 
Online olarak yürütülen KİPT-G'nin şizofreni tanılı bireylerin aile üyelerinde kontrol grubuna kıyasla, damgalama, tükenmişlik, depresyon ve anksiyete semptomlarını azalmada ve algılanan sosyal destek, yaşam kalitesi düzeylerini de iyileştirmede etkili bir terapötik yaklaşım olarak kabul edilebileceği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: damgalama, depresyon, grup kişilerarası ilişkiler psikoterapisi, sosyal destek, şizofreni

Abstract:
Resulting in impaired functioning in interpersonal relationships, parenting, work, school, and independent living, psychosis is a significant mental illness characterized by apathy, social withdrawal, and cognitive impairment. Family members have an important role in the onset and course of schizophrenia due to the fact that they are in the position of influencing schizophrenia and being affected by schizophrenia. In this study, it was aimed to examine the effect of interpersonal group psychotherapy (IPT-G) on the perceived social support, quality of life, stigma, burnout, depression and anxiety levels of family members of individuals diagnosed with schizophrenia.
For this purpose, a total of 10 participants aged between 26 and 53 (40,400±9,512 years) were included in the experimental group; A total of 10 participants aged between 27 and 53 years (39,900±9,769 years) were included in the control group. While the participants in the IPT-G group received 2 preliminary interviews and 8 groups of IPT sessions, there was no intervention in the control group. At the end of the sessions and after three months, the results were evaluated with the Interpersonal Relationships Scale, World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form, Depression, Anxiety and Stress Scale-21 (DASS 21), Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Maslach Burnout Scale and Stigmatization Scale for Relatives of Schizophrenia Patients. 
It is seen that IPT-G, which is conducted online, can be considered as an effective therapeutic approach in reducing symptoms of stigma, burnout, depression and anxiety and improving perceived social support and quality of life levels in family members of individuals diagnosed with schizophrenia, compared to the control group.
Keywords: depression, group interpersonal psychotherapy, social support, schizophrenia, stigma