Polikistik over sendromu olan hastalarda, kritik öneme sahip antioksidan enzimlerine ait gen varyantlarının incelenmesi
Poli̇ki̇sti̇k over sendromu olan hastalarda, kri̇ti̇k öneme sahi̇p anti̇oksi̇dan enzi̇mleri̇ne ai̇t gen varyantlarinin i̇ncelenmesi̇
Yazar: ALİ OSMAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. İLHAN YAYLIM
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Genler = Genes ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Katalaz = Catalase ; Moleküler genetik = Molecular genetic ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Restriksiyon fragman uzunluğu polimorfizmi = Restriction fragment length polymorphisms ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase ; eNOS = eNOS

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS); reprodüktif dönemdeki kadınların yaklaşık %5-10'unu etkileyen, anovulasyon ve hiperandrojenizm ile karakterli kompleks, kronik seyirli, metabolik bir hastalıktır. PKOS'lu hastalarda kronik karşılanmamış östrojen etkisi, kronik anovulasyon, obezite ve hiperinsülinemi endometriyal hiperplazi ve adenokarsinom riskini artırabilecek özelliklerdir. Antioksidan enzimler ve oksidatif stres ile PKOS ilişkisini araştıran çalışmalarda oksidatif stresin PKOS etyopatogenezinde potansiyel risk faktörü olduğu bildirilmiştir. Oksidatif stress serbest radikal oluşumu ile antioksidan savunma mekanizması arasındaki dengenin bozulması sonucunda PKOS gibi bir çok hastalığın gelişmesine neden olmaktadır.
Çalışmamızda bazı önemli antioksidan enzimler ve bunları kodlyan genlerdeki polimorfizmlerin PKOS ile olası etkilerini ve bu genlerden SOD2 Ala16Val, GPX1 Pro198Leu, NOS3 Glu298Asp ve KAT -21A/T polimorfizmlerinin PKOS üzerindeki etkisini araştırmayı amaçladık. 100 PKOS tanısı almış hasta ve 100 sağlıklı kontrol grubundan periferik kan alınarak DNA izolasyonları gerçekleştirilip PCR'ları yapıldı. Sonrasında PCR ürünleri, ilgili gen bölgelerine spesifik kesim enzimleri ile kesim işlemleri yapıldı. Kesim sonrasında uygun agaroz jeller hazırlanarak oluşan bantların görüntüleri analiz edildi.
Çalışmamızda SOD2 geni için anlamlı sonuç bulunamamıştır (p=0,512) ancak GPX1, NOS3 ve KAT genleri gruplar arasında anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.  (p=0,002, p=0,001 ve p=0,031). Ayrıca binary logistic regresyon analizi ile bazı PKOS risk faktörlerinin genler ve genlerdeki genotipler açısından da değerlendirilmesi yapıldı. AKŞ, insülin TG, bel çevresi ve DHEAS gibi risk faktörlerin hastalıkla anlamlı olduğu görülürken FSH'ın ise hastalığa koruyucu yönde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Çalışmamızın sonucunda GPX1, NOS3 ve KAT enzimlerini kodlayan genlerdeki polimorfizmler PKOS ile ilişkili bulunmuş ve AKŞ, TG, insulin, DHEAS ve bel çevresi'nin bu genlerin homozigot mutasyon varlığında hastalığın patogenezinde önemli olduğu düşünülmektedir

Abstract:
Polycystic over syndrome (PCOS); is a complex, chronic, metabolic disease characterized by anovulation and hyperandrogenism affecting about 5-10% of women in the reproductive period. Chronic unmet estrogen effects, chronic anovulation, obesity and hyperinsulinemia are the features that may increase endometrial hyperplasia and adenocarcinoma risk in patients with PCOS. According to the studies regarding to relations between PCOS and antioxidant enzymes-oxidative stress have shown that oxidative stress is a potential risk factor in the ethiopathogenesis of PCOS. The destruction of the balance between oxidative stres induced formation of free radical and antioxidant defence mechanism results in the development of many diseases such as PCOS. 
We aimed to investigate the possible effects of some important antioxıdant enzymes and gene polymorphisms that coding them, such as SOD2 Ala16Val, GPX1 Pro198Leu, NOS3 Glu298Asp and CAT -21A/T on PCOS. Peripheral blodd of 100 patients with PCOS and 100 healthy control group were collected, DNA isolation and PCR was performed. Subsequently, PCR products were digested with the specific restriction enzymes. After digestion in prepared suitable agarose gels the bands were imaged and analyzed.  
In addition, in our study there is no significant results for SOD2 gene (p=0.512) but the results obtained between GPX1, NOS3 and CAT genes were significant (p=0,002, p=0,001 ve p=0,031). Also binary logistic regression analysis was used to evaluate some PKOS risk factors in terms of genes and genotypes. Fasting blood sugar, insulin, triglyceride, waist circumference and DHEAS were found to be significant with disease, whereas FSH was found to be effective in preventing disease.
According to the results of our study the polymorphisms in genes that encoding enzymes such as GPX1, NOS3 and CAT are related with PCOS, also it is thought that fasting blood sugar, triglycerides, insulin, DHEAS and waist circumference are important in the pathogenesis of the disease in the presence of homozygous mutation