Tiny house kavramı üzerine kullanım sonrası değerlendirme: Esnek hacimli bir model önerisi
Post-occupancy evaluation of the tiny house concept: A proposal for a flexible volume model
Yazar: ALPER AKDERE
Danışman: PROF. DR. HAKKI TONGUÇ TOKOL
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı / İç Mimarlık Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Doğaya yakın olma ihtiyacı ile ekonomik bir mekan arayışı sonucu; doğa ile bütünleşilebilen ve aynı zamanda ev konforunun sağlanabildiği ideal bir mekan çözümü olarak tiny house fikrine ulaşılmıştır. Bu konutların, Türkçe karşılığı küçük ev olan tiny house terimi ile tanımlanıp tanımlanamayacağı konusunda özellikle ülkemizde bir karmaşa olduğu şeklinde bir yorum getirilmiş ve tiny house teriminin net bir tanımının yapılması amaçlanmıştır.
Tezin giriş bölümünde, tez çalışmasının konusu ve amacı saptanmış; planı ve yöntemi anlatılmıştır. Tiny house'lar ile ilgili litaratür taranmış ve kaynakların önemli görülen bölümleri özetlenmiştir. Tiny house hareketinin; özgürlük, sürdürülebilirlik ve minimalizm gibi felsefeleriyle örtüşmediğinden tiny house olarak nitelendirilemeyecek küçük evler belirlenmiş, sınırları çizilmiş ve tez kapsamından çıkarılmıştır.
Tezin 2. bölümünde tiny house terimi üzerinde durulmuş, tarihi ve tiny house hareketi ve bu hareketi doğuran ve yaygınlaştıran etkenler incelenmiştir. Mobilite ve mobil konutlar araştırılmış, tiny house türleri analiz edilmiştir. Tiny house'lar; hareketli, taşınabilir, sökülebilir–takılabilir ve yeniden yerleştirilebilir olabilme ön koşulu ile çalışma kapsamına alınmış; kulübe, kabin, bungalov, konteyner tiny house, modüler tiny house, thow (tekerlekli tiny house), yüzen ev ve karavanlar, incelenmiştir. Belirlenen tiny house türleri, yapı ruhsatına tabi ve araç ruhsatlı olarak iki sınıfa ayrılmıştır. Daha sonra sınıflandırılan tiny house'lar için temel kullanıcı gereksinimleri; tezin, nitel ve nicel yöntemlerini içerisinde barındıran karma araştırma yöntemi ile analiz edilmek üzere performans alt başlıklarına ayrılmıştır. Kullanım sonrası değerlendirmede karşılığını performanslar olarak bulan kullanıcı gerekinimleri;  teknik performans başlığı altında emniyet, malzeme ve konstrüksiyon, tesisat, aydınlatma, havalandırma, ısısal konfor, akustik, sürdürülebilirlik; işlevsel performans başlığı altında ergonomi, mekan biçimlenişi, esneklik ve değişim; davranışsal performans başlığı altında estetik, mahremiyet ve etkileşim, kültürel değer, imaj ve anlam ve  ekonomik performans başlığı altında maliyet, mevzuat olarak belirlenmiştir.
 Tezin 3. bölümünde öncelikle araştırmanın modeli hakkında bilgi verilmiştir. Kullanıcı ve mekân arasındaki etkileşimden doğan pozitif - negatif deneyimler, mekândan beklentiler ve tecrübeler ile ilgili verilerin toplanması amacı ile bir mekanın en doğru şekilde değerlendirilmesi, yine o mekanı deneyimleyen kullanıcılar tarafından gerçekleştirilir düşüncesi ile ''Kullanım Sonrası Değerlendirme'' yönteminin tez çalışmasına en uygun araştırma metodu olduğuna karar verilmiştir. Model içerisinde kullanılan araştırma teknikleri ve performans kavramı tiny house araştırması için özelleştirilmiştir. Sonrasında sınırları belirlenmiş tiny house örneklemi üzerine kullanım sonrası değerlendirme çalışmasının planlaması yapılmış; kullanıcı anketi ve görüşme soruları hazırlanmış, gözlem türü ve özellikleri belirlenmiştir. Yapılan saha çalışmasının ardından hazırlanan formlar doldurulmuş görseller, grafikler ve tablolarla desteklenerek yorumlanmış ve değerlendirmeleri yapılmıştır. Kullanıcı Görüşlerine İlişkin Anket Sonuçları, Gözlemlere İlişkin Sonuçlar ve Görüşmelere İlişkin Sonuçların ve literatürün sentezi yapılmıştır.
 Tezin 4. yani sonuç bölümünde araştırma çalışmasının devamı olarak kullanıcı memnuniyetini üst seviyelere ulaştırabilecek, hukuki zemine oturtulmuş bir proje çalışması hedefi ile tiny house tasarlanmış, teze eklenerek; tasarımcı, kullanıcı ve uygulayıcının faydalanabileceği teknik ve üç boyutlu çizimler, metrajlar, maliyet hesapları, uygulama projeleri, malzeme bilgileri içeren bir öneri olarak; uyarlanmaya kişiselleştirilmeye uygun yapısı ve özellikle yapı boyutlarında sağladığı esneklik özelliği ile ön plana çıkan özgün bir tasarım çalışması ile tamamlanmıştır. Tez; hangi amaçlara ulaşıldığı, hangi konularda literatüre katkı sağladığı ve diğer çalışmalardan farklılaşan özgün yönlerinin belirtildiği ve genel değerlendirmenin bulunduğu bir sonuç yazısı ile sonlandırılmıştır.

Abstract:
The need for being close to nature combined with the search for an economical living space led to the concept of tiny houses, which offer an ideal solution by integrating nature with the comforts of home. There is confusion, particularly in our country, about whether the term ''tiny house'' can be used to describe a small house, and this thesis aims to provide a clear definition of the term.
In the introduction, the subject and purpose of the thesis are determined, and the plan and method are explained. The literature on tiny houses is reviewed, and important sections of the sources are summarized. Small houses that do not align with the philosophies of the tiny house movement, such as freedom, sustainability, and minimalism, are identified, delineated, and excluded from the thesis scope.
In the second chapter, the term ''tiny house'' is discussed, its history and the factors that gave rise to and popularized the tiny house movement are examined. Mobility and mobile homes are researched, and types of tiny houses are analyzed. Tiny houses, which are defined by their mobility, portability, dismantlability, reassemblability, and relocatability, are included in the study. The study explores cabins, huts, bungalows, container tiny houses, modular tiny houses, THOW (tiny houses on wheels), floating houses, and caravans. The identified tiny house types are classified into two categories: those requiring building permits and those with vehicle permits. Subsequently, fundamental user requirements for the classified tiny houses are analyzed through a mixed research method incorporating both qualitative and quantitative approaches. These user requirements are broken down into performance subcategories for analysis. User requirements that translate into performance metrics are defined under technical performance (safety, materials and construction, installations, lighting, ventilation, thermal comfort, acoustics, sustainability), functional performance (ergonomics, spatial configuration, flexibility, and adaptability), behavioral performance (aesthetics, privacy and interaction, cultural values, image and meaning), and economic performance (cost and legislation).
In the third chapter, information about the research model is provided. The ''Post-Occupancy Evaluation'' method is determined to be the most suitable research method for this study, based on the idea that the best way to evaluate a space is through the experiences and expectations of its users. Research techniques and the concept of performance used in the model are tailored for the tiny house research. A post-occupancy evaluation study is planned on a sample of tiny houses with defined boundaries, user surveys and interview questions are prepared, and the types and characteristics of observations are determined. After the fieldwork, forms are filled out, and evaluations are made by supporting them with visuals, graphs, and tables. The synthesis of survey results related to user opinions, observation results, interview results, and literature is conducted.
In the fourth chapter, the conclusion, a tiny house is designed with the aim of achieving high levels of user satisfaction and providing a legally sound project as a continuation of the research study. This design is added to the thesis as a proposal containing technical and three-dimensional drawings, quantity surveys, cost calculations, application projects, and material information, suitable for adaptation and personalization, and standing out for its flexibility in building dimensions. The thesis concludes with a summary of the achieved objectives, contributions to the literature, the unique aspects distinguishing it from other studies, and a general evaluation.