Soğuk Savaş sonrasında Türkiye-Türk Cumhuriyetleri ilişkilerinin entegrasyon teorileri çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of Turkey-Turkic Republics relations within the framework of integration theories after the Cold War
Yazar: VUSAL HASANZADEH
Danışman: PROF. DR. HAVVA KÖK ARSLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Soğuk savaş = Cold war ; Türk Cumhuriyetleri = Turkish Republics ; Türk dünyası = Turkish world ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Soğuk Savaş'ın bitişi sonrasında SSCB'nin yıkılmasıyla on beş devlet bağımsızlığını ilan etmiş ve bu on beş devletten beşinin Türk Cumhuriyeti (Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan) olması Türk dış politikası için Türk dünyasına yönelmede yeni bir dönemin kapılarının açılmasına vesile olmuştur. Bu tezin amacı Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerini entegrasyon kavramının yeni işlevselci teorisi ile açıklamaktır. Türkçe anlamı "bütünleşme" olan entegrasyon uluslararası ilişkilerde sıkça karşımıza çıkmakla beraber yeni işlevselci teorisi ise ekonomik entegrasyonu ilk başta esas alan sonra siyasi entegrasyona doğru kademeli geçişi savunan, devletlerin kısıtlı çerçevede haklarını ulus üstü kuruma devretmesini hedefleyen, bölgesel entegrasyonu esas alan teoridir. Türkiye Cumhuriyeti Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerin kurulmasında, bu cumhuriyetlerin uluslararası arenada yer almasında, siyasi, ekonomik ve diğer alanlarda kalkınmalarında öncü rol oynamıştır. Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleri ile kurduğu ilişkiler manevi açısından önemli olsa da, Türk Cumhuriyetleri'nin Güney Kafkasya ve Orta Asya coğrafyalarında var olması Türkiye için jeopolitik anlamda büyük imkanlar sunmuştur. 1990'lar sonrası Türkiye Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerde tam istediği düzeye gelemese de, günümüz uluslararası ilişkilerde Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasında başta Azerbaycan örneği olmakla çok önemli ilişkileri mevcuttur. Günümüzde yeniden kurulmaya doğru giden uluslararası sistemde Türkiye için Türk Cumhuriyetlerinin önemi giderek artmakta ve bunu analiz eden Türkiye Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerini yükseltmeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, Türk Cumhuriyetleri, Türk Dünyası, Entegrasyon.

Abstract:
After the end of the Cold War, with the collapse of USSR, fifteen states declared their independence and the facr that five of these fifteen states were Turkic Republics (Azerbaijan, Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Turkmenistan) opened the doors of a new era for Turkish Foreign Policy to turn to the Turkic World. The aim of this thesis is to explain Turkey's relations with the Turkic Republics with the new functionalist theory of the concept of integration. Although integration, which means "bütünleşme" in Turkish, is frequently encountered in international relations, the new functionalist theory is a theory based on regional integration, which is based on economic integration at first and then advocates a gradual transition towards political integration, aiming for states to assign their rights to supranational institutions within a limited framework. The Republic of Turkey has played a leading role in the establishment of relations with the Turkic Republics, their participation in the international arena and their development in political, economic and other fields. Although Turkey's relations with the Turkic Republics are important in terms of spirituality, the existence of the Turkic Republics in the South Caucasus and Central Asian geographies has provided great geopolitical opportunities for Turkey. Although Turkey didn't reach the desired level in relations with the Turkic Republics after the 1990s, there are very important relations between Turkey and Turkic Republics in today's international relations, primarily being the example of Azerbaijan. Today, the importance of the Turkic Republics is increasing for Turkey in the international system that is going towards re-establishment, and Turkey, which analyzes this, aims to increase its relations with the Turkic Republics.

Keywords: Turkey, Turkic Republics, Turkic World, İntegration.