Ceza Muhakemesi Hukukunda yakalama ve gözaltına alma
To arrest and to take into custody in Code of Criminal Procedure
Yazar: KADİR ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. METİN FEYZİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Ceza hukuku = Criminal law ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Gözaltına alma = Detention ; Kişi özgürlüğü = Person freedom ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Yakalama = Capture

Özet:
Kişi özgürlüğünü sınırlandıran yakalama ve gözaltına alma, insan hakları açısından son derece önemli koruma tedbirleridir. Hakim kararı olmaksızın başvurulabilen bu tedbirlerin, yasal şartlar oluşmadan keyfi bir biçimde uygulanması ve özellikle cezalandırma amacıyla kullanılmasının önlenmesi için gerekli kanuni güvenceler sağlanmalıdır. Kanunda gösterilen hukuki gerekçelerin soyut tekrarları ile somut olayın özellikleri dikkate alınmadan kişi hürriyetini tahdit eden koruma tedbirlerine başvurmanın, keyfi ve hukuka aykırı uygulamaların önünü açacağı unutulmamalıdır. Böyle bir durumda hukuk devletinden bahsetmek mümkün olmayacağı gibi kişi güvenliğinden de söz edilemeyecektir.Anayasa, yakalamanın ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabileceğini belirterek, şartlarını kanuna bırakmıştır. Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, yakalamanın şartları, yakalayanın herhangi bir kimse veya kolluk görevlileri olmasına göre farklı şekilde düzenlenmiş, ayrıca yakalama emri ile yapılabilen yakalama hali ihdas edilmiştir. Gözaltına alma ise, yakalamadan bağımsız ve sadece Cumhuriyet Savcısı tarafından karar verilebilen ayrı bir koruma tedbiri olarak düzenlenmiştir.Çalışmamızda, yakalama ve gözaltına almayla ilgili mevzuatta yer alan hükümler AİHM kararları ışığı altında karşılaştırmalı olarak incelenerek tartışmalı ve eksik hususlara değinilmiş, uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Arresting and taking into custody activities which are restraining the civil liberties are very important protective measurements for the human rights. The necessary legal assurances must be supplied to prevent the arbitrary application of these measurements which can be applied without having a judicial decree, and especially to avoid to use them for punishment purposes. It must be remembered that applying the protective measurements which are restricting the personal freedom without taking the abstract reputations of the legal grounds written in the law and the characteristics of the concrete case into the consideration will prepare the way of arbitrary and unlawful applications. In such cases it will not be possible to mention either a state governed by the rule of law or personal safety.The Constitution determines that to arrest can only be done for flagrant offences or for the situations which can be disadvantageous when they retard; and it leaves the conditions to the law. In Code of Criminal Procedure the conditions of arresting have been ordered differently if the catcher is an ordinary person or the law-enforcement officers; additionally the arresting made with an arrest warrant has been established. However to take into custody is organized as a different protective measurement independent from the arrestment and which can only be decided by the Public Prosecutor.In our study, the provisions taking place in the regulations related with the arresting and taking into custody have been examined in the light of the decisions of European Court of Human Rights and the controversial and defective points have been mentioned, and the solution proposals made for the problems which have been faced during the applications.