Mikorizanın Kuraklık Stresi İle Büyüme Düzenleyicileri Arasındaki Biber Bitkisi Üzerindeki Etkisi
Effect of mycorizan between drought stress and growth regulators on pepper plant
Yazar: ŞEYHMUS BARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELDEREM AKHOUNDNEJAD
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biber = Pepper ; Büyüme düzenleyici maddeler = Growth regulator matters ; Jasmonik asit = Jasmonic acıt ; Kuraklık stresi = Drought stress ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Salisik asit = Salıcıca acıt

Özet:
Kuraklık stresi bitkilerde büyüme ve gelişmeyi olumsuz yönde etkileyen en önemli abiyotik faktörlerden birisi olmuştur. Kuraklık stresinin bitkinin mikoriza, salisilik asit ve jasmonik asit üzerindeki dengesini nasıl etkilediğini araştırmak amacıyla 36 farklı saksıda çalışmalar yürütülmüştür. Deneme Şırnak Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait yetiştirme odasında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve her saksıda 2 tane Anemon F1 sivri biber fidesi olacak şekilde yürütülmüştür. Kuraklık stresine maruz bırakılan bitkilere 1,00 mM konsantrasyonlarında olacak şekilde salisilik asit ve 50 µM konsantrasyonlarında olacak şekilde jasmonik asit uygulanmıştır. Salisilik asit ve jasmonik asit bitkilerin yaprağına uygulanması ve besin çözeltisininin kökten uygulanması sonucu biber bitkisinin kuraklık stresi altında kalitenin etkisi araştırılmıştır. Araştırmada bitki boyunun belirlenmesi, gövde çapının belirlenmesi, yaprak sayısı ölçümleri, klorofil miktarı, yaprak sıcaklığı, kök taze ve kuru ağırlık, yaprak taze ve kuru ağırlık, yaprak oransal nem içeriği ölçülmüştür. Ayrıca makro ve mikro besin elementleri (N, P, K, Mg, Ca, Cu, Fe, Zn), antioksidan enzim (APX, CAT, POX, SOD) aktiviteler, toplam fenolik ve flavonoid bileşikler ve yaprak alanı analizleri yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bütün bulgular değerlendirildiğinde, kuraklık stresi uygulanan bitkilerin yaprak sıcaklığında artışlar tespit edilmiş ve kontrole göre yaprak sıcaklığına en çok etki eden uygulama %25 kuraklık stresi uygulanıp mikoriza uygulanmayan 25-m bitkide tespit edilmiştir. Biber bitkisine uygulanan %25 kuraklık stresi sonucunda yeşil aksam üzerinde önemli boyutta zararlanma meydana gelirken mikoriza uygulaması yapılan bitkilerde ise bitki kök gelişiminin daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte jasmonik asit ve salisilik asit uygulanan bitkilerde yeşil aksam üzerinde istatistiksel olarak umut verici etkilerinin olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
Drought stress has been one of the most important abiotic factors affecting growth and development in plants negatively. Studies were carried out in 36 different pots to investigate how drought stress affects the plant's balance on mycorrhiza, salicylic acid and jasmonic acid. The experiment was carried out in the growing room of Şırnak University, Faculty of Agriculture, Horticulture Department, in a randomized block design with 3 replications and 2 Anemone F1 green pepper seedlings in each pot. Salicylic acid at 1.00 mM concentrations and jasmonic acid at 50 µM concentrations were applied to plants exposed to drought stress. As a result of the application of salicylic acid and jasmonic acid to the leaves of the plants and the application of the nutrient solution from the root, the effect of the quality of the pepper plant under drought stress was investigated. In the study, determination of plant height, determination of stem diameter, number of leaves, chlorophyll amount, leaf temperature, root fresh and dry weight, leaf fresh and dry weight, leaf proportional moisture content were measured. In addition, macro and micro nutrient elements (N, P, K, Mg, Ca, Cu, Fe, Zn), antioxidant enzyme (APX, CAT, POX, SOD) activities, total phenolic and flavonoid compounds and leaf area analyzes were made. When all the findings obtained from the study were evaluated, increases were determined in the leaf temperature of the plants under drought stress, and the application that affected the leaf temperature the most compared to the control was determined in the 25-m plant, which was applied 25% drought stress and did not apply mycorrhiza. As a result of 25% drought stress applied to the pepper plant, significant damage occurred on the green parts, while it was determined that the plant root development gave better results in the plants with mycorrhiza application. However, it has been shown that there are statistically promising effects on green parts of plants treated with jasmonic acid and salicylic acid.