Bursa ili tıbbi atık yönetim sisteminin geliştirilmesi
Development of medical waste management system in Bursa city
Yazar: CENGİZ ESMEN
Danışman: PROF. DR. YAŞAR AVŞAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık bertaraf yöntemleri = Waste disposal methods ; Bursa = Bursa ; Otoklav = Autoclav ; Sterilizasyon = Sterilization ; Tıbbi atık = Medical waste

Özet:
Teknolojinin ve sanayinin gelişmesi ile kent nüfusunun artması ve sağlık sektörünün gelişmesini sağlamış ve buna paralel olarak da tıbbî atıklar hızlı bir şekilde artması ile tıbbi atıkların bertarafı önemli bir çevre sorunu haline gelmiştir Bu doğrultuda, tıbbî atıkların yapma riski olduğundan evsel nitelikli atıklardan ayrı toplanması ve bertaraf edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda ülkemizde oluşan tıbbî atıklar, 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan "Tıbbî Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" ile yönetilmektedir.
Bursa ilindeki önceki uygulama irdelendiğinde; tıbbî atıkların oluştuğu noktadan sağlık kuruluşu içindeki geçici depolama birimine taşınırken tıbbi atık poşetler ile taşınmaktaydı. Tıbbi Atıklar, tıbbi atık taşıma kamyonları ile bertaraf sahasına taşınmakta ve tıbbi atıkların kireçlenerek bertarafı sağlanmaktaydı. Ancak tıbbî atıkların poşet ile taşınması bu poşetlerin yırtılma ihtimali göz önünde bulundurulduğunda muhtemel sakıncalar meydana getirmekteydi. Ayrıca toplama, taşıma ve bertaraf safhalarında insan faktörünün etkisinin büyük olmasından dolayı yetersiz eğitim ve denetim olduğunda istenmeyen durumların ortaya çıkmasına sebep olmaktaydı
Tüm bu sorunlardan dolayı tıbbî atıkların kaynağında doğru ve eksiksiz toplanması, toplama ve taşıma esnasında istenmeyen durumların ortadan kaldırılması, tam bir kontrol ve denetim sisteminin oluşturulması, tıbbi atık kovası ile tartma, toplama, taşıma ve çevrimiçi izleme sistemi sağlanabilmesi için yeni yönetim sistemi geliştirilmiştir. Ayrıca modern tıbbi atık sterilizasyon tesisi kurulmuş ve yeni yönetim sistemi olarak uygulamaya geçirilmiştir. Kurulan bu sistem sayesinde gerek tıbbî atıkların miktarı ve gerekse de tıbbi atık kovalarının içerisindeki atıkların tıbbî atık olup olmadığı sağlıklı bir şekilde denetlenebilmekte, izlenebilmekte ve kayıt altına alınabilmektedir.
Bu çalışma kapsamında, ülkemizde ve dünyada kullanılan tıbbi atık bertaraf yöntemleri irdelenmiş ve Bursa Büyükşehir Belediyesi kontrolünde olan yönetim sisteminin geliştirilmesi incelenmiştir. Yönetim sisteminin aşamaları olan, toplama, taşıma ve bertaraf safhalarında yapılan iyileştirmeler ve yatırım ve işletme maliyetleri irdelenmiştir. Sonuçta Bursa'da uygulanmakta olan Tıbbî Atık Yönetim Sistemi tıbbî atık yönetiminde yeni bir uygulama modeli olarak sunulmuştur.

Abstract:
With the development of technology and industry, the increase of the urban population and the improvement of the healthcare sector have resulted in a rapid increase in medical waste and the disposal of medical waste has become an important environmental problem. In this respect, it is necessary to collect and dispose of medical wastes separately from domestic wastes, so medical wastes are at risk of infecting them. In this context, in our country, medical wastes are managed according to the regulation which was published in the government's Official Bulletin # 25883 and went into effect on 07/22/2005, i.e., the Regulation of Medical Waste Management'.
When the previous application in the province of Bursa is examined; medical wastes were being picked up with plastic bags and were carried to the temporary storage in healthcare center. Medical wastes were transported to the landfill with medical waste trucks and the medical wastes were disposed of by calcination. Considering that plastic bags were so quick to get damaged and torn, this method obviously presents possible drawbacks. Also, the lack of staff training and quality supervision in the pick-up, transportation and elimination stages of these wastes had been causing undesirable consequences.
Because of all these problems, collecting medical waste right way from source, removing unwanted situations during collection and transportation, establishing complete auditing system and providing weighing, collection, transportation with medical waste bins and online monitoring system therefore new medical waste management system has been developed. In addition, modern medical waste sterilization treatment facility has been established and put into practice as a new management system. Thanks to this online tracking system, amount of infectious medical wastes and type of wastes inside the medical waste bins can be easily controlled, tracked and recorded..
In this study, methods of disposal of medical waste used in our country and in the world were examined and the development of the management system under Bursa Metropolitan Municipality control was examined. Management system with the stages of collection, transport and disposal stages and improvements made to the investment and operating costs have been studied. As a result, the Medical Waste Management System which is being implemented in Bursa is presented as a new application model in medical waste management.