Diyarbakır ekolojik koşullarında farklı hümik asit dozlarının pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin verim ve kalite unsurları üzerine etkisi
The effect different humic acid dozes on the yield and quality features of cotton (Gossypium hirsutum L.) varieties under di̇yarbakir ecological conditions
Yazar: MEHMET AKİF ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. TAMER ERYİĞİT
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Ekolojik koşullar = Ecological conditions ; Humus = Humus ; Kalite = Quality ; Ot verimi = Grass yield ; Pamuk = Cotton

Özet:
Bu çalışmada hümik asidin Pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin verim ve kalite unsurları üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada üç pamuk çeşidi ( ST-468, DP-499 ve LİMA) ve dört farklı hümik asit dozu kullanılmıştır. Deneme, Diyarbakır ili Bismil ilçesi Şahintepe köyünde çiftçi arazisinde, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada; bitkisel özellikler, verim, verim unsurları ve lif teknolojik özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre çalışmada kullanılan hümik asit dozlarının pamuk çeşitlerinde; odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, kütlü pamuk verimi ve lif pamuk verimi üzerine etkisi çok önemli (P<0.01) ve bitki başına boğum sayısı, lif oranı ile lif uzunluğu üzerine etkileri ise önemli (P<0.05) bulunmuştur. Kütlü pamuk verimi en yüksek Lima çeşidinden 285.03 (kg da-1) ile HA3 kg da-1 humik asit dozu uygulamasından, en düşük ise DP-499 çeşidinden 249.72 kg da-1 ile HA1 ve HA4 hümik asit dozu uygulamalarından elde edilmiştir. Diyarbakır Bismil ekolojik şartlarında en yüksek kütlü pamuk verimi için Lima çeşidine HA3(443.1) kg da-1 humik asit dozu önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of humic acid on yield and quality factors on Cotton (Gossypium hirsutum L.) cultivars. In the trial, ST-468, DP-499, and Lima varieties and four different humic acid doses were used as the trial factor, which had shown superior performance, which was preferred by the cotton producers in the region before. The experiment was established in the farmer's land in the village of Şahintepe, Bismil district of Diyarbakır province, in three replications, in four rows in each plot, according to the trial design of Divided Plots in Random Blocks.
In the study; vegetative characteristics, yield, yield components, and fiber technological properties were investigated. According to the results of the research, the effects of the humic acid doses used in the study on the characteristics examined in cotton varieties; the number of wood branches, number of fruit branches, seed cotton yield, and fiber cotton yield were very important (P<0.01), number of nodes per plant, shear rate, and fiber length were significant (P<0.05). The highest seed cotton yield was obtained from 285.03 kg da-1 and HA3 kg da-1 humic acid dose from lima variety, and the lowest from 249.72 kg da-1 and HA1 ve HA4 kg da-1 humic acid dose from LİMA variety. For the highest cottonseed yield in Diyarbakır Bismil ecological conditions, a HA3 kg da-1 humic acid dose is recommended for the lima variety.