Okuduğunu anlama stratejilerinin ilkokul öğrencilerinin problem çözme becerilerine yansımaları: Bir öğretim deneyi
The reflections of the reading comprehension strategies on the primary school students' problem solving skills: A teaching experiment
Yazar: ARİF KAPTAN
Danışman: PROF. DR. BURÇİN TÜRKCAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma stratejileri = Reading strategies

Özet:
Bu araştırma, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin problem çözme sürecinde okuduğunu anlama stratejilerini kullanarak problemleri çözme becerilerinin gelişimine odaklanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin muhakeme gerektiren problemleri çözerken kullanacakları okuduğunu anlama stratejileri ile problem çözme becerilerinin nasıl değişim gösterdiği ayrıntılı bir şekilde incelenerek yorumlanmaya çalışılmıştır. Nitel yaklaşımla desenlenen bu çalışmada öğretim deneyi modeli kullanılmıştır. Araştırma Bilecik ilinde bir devlet ilkokulundaki 20 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu öğrenciler arasından dokuz öğrenci amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yolu ile araştırmanın odak katılımcıları belirlenmiştir. Tüm katılımcılarla öğretim deneyi grup uygulama etkinlikleri ve odak katılımcılarla ön, ara ve son klinik görüşmeler yürütülmüştür. Çalışmada veriler gözlem, klinik görüşme ve yazılı dokümanlar aracılığıyla toplanmıştır. Klinik görüşmeler ve grup çalışmaları sırasında alınan video kayıtları, öğrenci çalışma kağıtları ve araştırmacı notları veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Farklı veri toplama araçlarından elde edilen veriler sürekli karşılaştırılmış, öğretim deneyi doğası gereği sürekli ve geriye dönük analizlerle betimsel bir analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulgularından elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin altını çizme, not alma, tekrar okuma, cümleler arası bağlantı kurma görselleştirme gibi okuduğunu anlama stratejilerini problem çözümünde kullanabildikleri, okuduğunu anlama stratejileriyle problem çözme becerisinin öğretim deneyi süreci içerisinde olumlu yönde geliştiği, problem çözme etkinliklerinde akademik başarısı iyi olan öğrencilerin problem çözme sürecini daha başarılı yönettiği, öğrencilerin problem çözme sürecinde bilgileri ayırt ederek kullanabildikleri görülmüştür. Ayrıca problem çözme etkinliklerinde okuduğunu anlama stratejileriyle bir takım problem çözme stratejilerinin örtüştüğü ve birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This research focused on the development of the problem solving skills with using reading comprehension strategies. In accordance with this purpose it was analyzed and commented in detail that how the problem solving skills show a change with reading comprhension strategies which were used to solve the problems. In this research teaching experiment model was used with qualitive approach. The research was done with 20 students in a public primary school in Bilecik.
Nine students were determined as focus participants of the research with the way of convenience and with criterion sampling which is one of the purposive sampling methods. With all of participants teaching experiment activities and with focus participants clinical interviews were carried out. In this research datas were collected by way of observation, clinical interviews and written documents. Videos which were taken during clinical interviews and groupworkes, students' working papers and researcher's notes were used as data collection tool. Datas which were collected from different data collection tools were always compared. By teaching experiment's nature, a descriptive analysis were followed through with continıous and backword analyses.
According to the results of this research, the students can use reading comprehension strategies like taking notes, reading again, highlighting, making connections between sentences visualisation to solve problems. Also we can see that with the reading comprehension strategies, problem solving skills improve positively during the process of teaching experiments. It was seen that the students, who have a good academic achievement, were more successful than the others during the process of problem solving. In addition to this we can see that, during the problem solving process the students could use the informations by distinguishing. Also it was seen that in problem solving activities, reading comprehension strategies match up and complete each other with some problem solving strategies.