Okul öncesi öğretmenlerinin çevre eğitimi bağlamındaki pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi: Epistemolojik profilin etkisi
Examination of preschool teachers' pedagogical fieldknowledge in the context of environmental education: The effect of the epistemological profile
Yazar: ERMAN ÜNSER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Epistemoloji = Epistemology ; Erken eğitim = Early intervention ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme ve öğretmeye yönelik epistemolojik inançlarının çevre eğitimi bağlamında erken fen öğretimine yönelik pedagojik yeterliğe yönelik kavramsallaştırmalarını nasıl etkilediğini belirlemektir. Araştırmanın ikincil amacı ise okul öncesi öğretmenlerinin epistemolojik inanç düzeylerini ortaya koymaktır. Araştırmada bu amaçlar doğrultusunda nitel ve nicel yöntemleri birlikte kullanılmasına imkan sunan sıralı dönüşümsel tasarım kullanılmıştır. Araştırma sürecinde, önce nicel veri toplanıp analiz edilerek alt örneklem grupları oluşturulmuş, farklı epistemolojik profili temsil eden alt örneklem grubundan ise nitel veri toplanıp analiz edilerek sayısallaştırılmıştır. Araştırma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı birinci döneminde Kocaeli İli Darıca İlçesi'nde Milli Eğitim Bakanlığın bağlı resmi anaokulu ve anasınıflarında görev yapan toplamda 48 okul öncesi öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Tüm katılımcılara Epistemolojik İnanç Ölçeği uygulanarak okul öncesi öğretmenlerinin epistemolojik inanç düzeyleri belirlenerek alt örneklem belirlenmiştir. Öğretmenler ölçekten aldıkları puanlara göre alt, orta ve üst epistemolojik profili temsil edecek şekilde ikişer kişilik üç alt gruba ayrılmışlardır. Alt örneklemdeki toplam altı öğretmene ise çevre eğitimi bağlamında katı ve sıvı atık konusu özelinde erken fen öğretimine yönelik pedagojik yetkinlik ve kavramsallaştırmalarını ortaya çıkarmak için Ders Planı Yapılandırma Formu ve Pedagojik Alan Bilgisi görüşme formu olmak üzere iki adet ölçme aracı uygulanmıştır. Nicel veriler betimsel istatistik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Nitel veriler ise sürekli karşılaştırma yöntemi aracılığıyla tümevarımsal içerik analizi, derinlemesine doğrudan Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) analizi, numaralandırma yaklaşımı ve PAB haritalama analizi kullanılarak analiz edilmiştir.  Araştırma sonuçlarında; fen öğretiminde katı ve sıvı atıklar konusu özelinde üst epistemolojik profili temsil eden öğretmenlerin daha çok sürdürülebilir çevre eğitimi, çocuk merkezli yaklaşım, süreç odaklı değerlendirme, alternatif öğrenme yaklaşımları, bilimsel süreç becerileri, kazanım odaklı öğrenmeye daha fazla atıf yaptıkları ortaya çıkmıştır. Diğer yandan alt epistemolojik profili temsil eden öğretmenlerin ise kavram öğretimi, sonuç odaklı değerlendirme ve öğretmen merkezli yaklaşımlar, kendini müfredatta yetersiz hissetme ve vatandaşlık eğitimine daha fazla atıf yaptığı tespit edilmiştir. Ek olarak öğretmenlerin PAB haritalamaları karşılaştırıldığında farklı epistemolojik profili temsil eden öğretmenlerin pentagon modelini tamamladığı ancak üst epistemolojik profile sahip öğretmenlerin pentagon modelini tamamlarken bilgi alanları arasında daha etkileşimsel ilişkileri olduğu tespit edilmiştir. Ulaşılan sonuçlar, mevcut literatür temelinde derinlemesine tartışılmış ve bu doğrultuda gerekli öneriler verilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to determine how preschool teachers' epistemological beliefs towards learning and teaching affect their conceptualization of pedagogical competence for early science teaching in the context of environmental education. The secondary aim of the study is to reveal the epistemological belief levels of preschool teachers. In accordance with these purposes, a sequential transformational design, which allows the use of qualitative and quantitative methods together, was used. In the research process, firstly, sub-samples were formed by collecting and analyzing quantitative data, and qualitative data were collected and analyzed from the sub-sample group representing different epistemological profiles and digitized. The research was carried out with the participation of a total of 48 preschool teachers working in the official kindergartens of the Ministry of National Education in the Darıca District of Kocaeli Province in the first term of the 2020-2021 academic year. By applying the Epistemological Belief Scale to all participants, the epistemological belief levels of preschool teachers were determined and a sub-sample was determined. The teachers were divided into three subgroups of two each representing the lower, middle and upper epistemological profile according to the scores they got from the scale. In order to reveal their pedagogical competencies and conceptualizations for early science teaching in the context of environmental education in the context of solid and liquid waste, two measurement tools, including the Lesson Plan Configuration Form and the Pedagogical Content Knowledge interview form, were applied to a total of six teachers in the sub-sample. Quantitative data were analyzed using descriptive statistical analysis. Qualitative data were analyzed using inductive content analysis, in-depth direct PCK analysis, numbering approach, and PCK mapping analysis through continuous comparison method. In the results of the research, it has been revealed that teachers who represent the upper epistemological profile in science teaching refer more to sustainable environmental education, student-centered approach, process-oriented assessment, alternative learning approaches, scientific process skills, achievement-oriented learning, especially on solid and liquid waste. On the other hand, it was determined that teachers who represent the lower epistemological profile refer more to concept teaching, result-oriented assessment and teacher-centered approaches, feeling inadequate in the curriculum and citizenship education. In addition, when teachers' PCK mappings were compared, it was found that teachers representing different epistemological profiles completed the pentagon model, but teachers with higher epistemological profiles had more interactive relationships between knowledge areas while completing the pentagon model. The obtained results were discussed in depth on the basis of the existing literature and necessary suggestions were given in this direction.