Yuvarlakada kavşaklarda dönüş alanındaki gecikmelere göre kapasite değişimlerinin modellenmesi
Modelling the capacity of a traffic circle with respect to the effect of delays in the circulating area
Yazar: SEÇİL BAŞAK UTKU
Danışman: PROF. DR. SERHAN TANYEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Çalışmada; kapasite hesap yöntemleri, kavşak içinde yaşanan gecikmeler ve kavşak başarımı üzerindeki etkileri tartışılmaya çalışılmıştır. 
İlk olarak yuvarlakada kavşaklar ve kapasite hesap yöntemleri üzerine bir inceleme yapılmıştır. Kapasite hesap yöntemleri üzerini yapılan inceleme sonucunda; geometrik model ve analitik modelde, sürücülerin öncelik kurallarına uymadığı ters öncelik ve sınırlı öncelik durumlarında iyi sonuçlar alınmadığından, birleşimlerde yaya ve bisikletliler de göz önüne alındığında uygulanabilirliklerini kaybettiklerinden eklenik engelleyici akımlar (EEA) yöntemi çalışmanın devamında ülkemize uyarlanmaya çalışılmıştır. Mevcut yaklaşımlar değerlendirildikten sonra EEA modeli için yeni bir kapasite hesap formülü önerilerek model geliştirilmiştir. Çalışmada ayrıca İzmir'deki beş adet tek şeritli yuvarlakada kavşağa ait gözlemlerden yararlanılarak serbest araç oranı ve geçiş üstünlüğü katsayısı formülleri önerilmiştir. Gözlem değerleri, diğer çalışmalarda önerilen formüllerle elde edilen değerler ve çalışmada önerilen formüllerle hesaplanan değerler karşılaştırılmış, çalışmada önerilen formüllerden elde edilen değerlerin gözlem verileri ile uyum içinde olduğu görülmüştür. 
Çalışmanın son bölümünde, yaklaşım kolundaki sürücülerin ana akımdaki araçları yavaşlamaya veya durmaya mecbur ettiği sınırlı öncelik ve yaklaşım kolundan gelen akımın dönen akımdan daha büyük olması nedeniyle önceliklerin değiştiği ters öncelik durumlarında kavşak içinde de gecikmelerin yaşanılabileceği konusuna değinilerek bu durumun kavşak başarımı üzerindeki etkisi incelenmiştir.

Abstract:
This study discusses capacity models, delay in the circulating area and its effect on roundabout capacity. 
Firstly, an overview of the roundabouts and capacity models is presented. As a result of the study on capacity models; for empirical model and gap acceptance model; because the drivers don't obey the rules about reverse and  limited priority conditions; results are not satisfactory and  when pedestrians and  bicyclists are also considered; applicability of the methods are even less, we try to adopt additive conflict flow (ACF) model to our country.   After evaluating the methodologies proposed in early studies we suggest a new formulation for capacity calculation for the further develope and improve of ACF model. Also, a new α formulation and an Aij formulation based on field observations, at five roundabout sites in the city of Izmir, are proposed in this study. Field data, values of proposed formulation results of this study are then compared with those values calculated by other formulations; values obtained as results of the proposed formulation are found to be in accord with those of the field data. 
At final part of the study; we mention there might be delay in the circulating area under limited priority case, when the drivers on minor stream force the drivers on major stream to slow down or stop and reverse case, when the minor stream have a higher traffic volume than major stream and analyze its effect on roundabout capacity.