Hekimlerde opiofobi bilgi, tutum ve davranışının araştırılması: kesitsel bir çalışma
Physicians' opiophobia - a cross-sectional study: research on knowledge, attitude and behaviour
Yazar: TOLGA MUSTAFA YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA ; DOÇ. DR. ÖZGE PASİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Akut ağrı = Acute pain ; Analjezikler-opioid = Analgesics-opioid ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Opioidler =   ; Opioidler = Opioids ; Tıp eğitimi = Education-medical

Özet:
Amaç: Ağrı tedavisinde opioidler yetersiz reçete edilmektedir. Opioidlerin yetersiz reçete edilmesinde hekimlerin opioid reçete etme korkusu başka deyişle opiofobi önemli bir etkendir. Çalışmamızda opiofobi nedenlerinin daha iyi anlaşılabilmesi ve hekimlerin opioidlerle olan ilişkisini aydınlatmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmamıza 15.08.2024-15.09.2024 tarihlerinde Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde hasta muayene eden 318 hekim katılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, opioidler hakkındaki tecrübelerini, tutumlarını ve bilgilerini sorgulayan 36 soru sorulmuştur. Verilerin analizi SPSS Versiyon 26.0'la yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmamıza katılan hekimlerin %59,7'si kadın, yaş ortalaması 32,07±7,03, %6'si pratisyen, %64,8'i asistan, %15,1'i uzman, %4,4'ü yan dal asistanı, %5,7'si yan dal uzmanı, %4,4'ü öğretim görevlisidir. Katılımcıların %68,9'u ağrı tedavisi eğitimi almadığını ve %70,4'ü düzenli ağrı tedavisi eğitimi almak istediğini ifade etmektedir. Hekimlerin %46,2'sinin hiç opioid reçete etmedikleri, %56,9'unun opioidin bağımlılık dahil hiçbir yan etkisini görmediği, %64,1'inin opioidin solunum depresyonu etkisinden dolayı reçete etmekten çekindiği, %70,1'inin hastaların bağımlı olmasından endişelendiği, %70,4'ünün hastanın opioidi kötüye kullanacağından endişelendiği görülmüştür. Katılımcıların cevaplarına göre: opioid bilgileri 0-8 arasında puanlanmış ve ortalaması 2,73±1,66; opiofobileri 0-16 arasında puanlanmış ve ortalaması 8,74±3,72; opioid bağımlılığı korkuları 0-8 arasından puanlanmış ve ortalaması 5,51±2,08 olarak bulunmuştur. Opioid bilgisi puanları ile opiofobi puanları arasında negatif korelasyon (p<0.001), opioid bağımlılık korkusu ile opiofobi puanları arasında pozitif korelasyon (p<0.001) saptanmıştır. Opioid reçete etme sıklıkları yüksek olan hekimlerin opioid bilgi puanları daha yüksek (p<0.001), opioid bağımlılık korkusu (p<0.001) ve opiofobi puanları daha düşük (p<0.001) sonuçlanmıştır. Ağrı tedavisi eğitimine katılmış olmanın bir ayda ortalama reçete edilen opioid sayısını (p<0.001) ve opioid bilgi puanlarını artırdığı (p<0.001), opiofobi puanlarını ise azalttığı (p<0.001) tespit edilmiştir. 
Sonuç: Opiofobinin yetersiz opioid reçetelenmesine ve dolayısıyla hastaların ağrı tedavilerinin eksik kalmasına neden olması vahim bir durumdur. Çalışmamızda opiofobinin bağımlılık korkusu ve bilgi eksikliğiyle olan ilişkisi açıkça saptanmıştır. Neticede opiofobiyi yenmekteki en önemli adımın hekimlere düzenli ağrı tedavisi eğitimi verilmesinin olduğu anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Opiofobi, opioid, ağrı, hekimlerin opiofobisi, Aile Hekimliği

Abstract:
Aim: Opioids are under-prescribed for pain management. Physicians' fear of prescribing opioids (opiophobia) is an important factor in this. Our study aims to better understand opiophobia.
Materials and Methods: 318 physicians working at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital participated in our cross-sectional study between 15.08.2024 and 15.09.2024. Participants were asked 36 questions regarding their characteristics, experiences, attitudes and knowledge about opioids. SPSS Version 26.0 was used for analysis.
Results: 59.7% of the participants were female and the mean age of all participants was 32.07±7.03 years. 68.9% of the participants stated that they had not received any education in pain management and 70.4% stated that they would like to receive regular education. 46.2% of physicians had never prescribed opioids, 56.9% had never seen the side effects of opioids including addiction, 64.1% were afraid to prescribe opioids because of their respiratory depression effect, 70.1% were worried that patients would become addicted, 70.4% were afraid that patients would abuse opioids. According to participants' answers, their opioid knowledge, opiophobia and fear of opioid dependence were scored. There was a negative correlation (p<0.001) between opioid knowledge scores and opiophobia scores and a positive correlation (p<0.001) between fear of opioid dependence and opiophobia scores. Physicians who prescribed opioids more frequently had higher scores for opioid knowledge (p<0.001), lower scores for fear of opioid dependence (p<0.001) and lower scores for opiophobia (p<0.001). Participation in pain management education increased the average number of opioids prescribed per month (p<0.001), increased opioid knowledge scores (p<0.001) and decreased opiophobia scores (p<0.001).
Conclusion: Opiophobia leads to insufficient opioid prescribing and thus to incomplete pain management for patients. Our study clearly demonstrates the relationship between opiophobia, fear of addiction and lack of knowledge. Regular education in pain management is the most important step in overcoming opiophobia.
Keywords: Opiophobia, opioid, pain, physicians' opiophobia, Family Medicine