Paylaşımlı e-skuter kullanımı ve yolculuklarının analizi: Bursa örneği
Analysis of shared e-skuter use and journey: The case of Bursa
Yazar: BURAK DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYLAN ENGİN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Ulaştırma mühendisliği = Transportation engineering ; Ulaşım = Transportation ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Son yıllardaki teknolojik gelişmeler ışığında kullanımı hızla artan akıllı telefonlarla birlikte paylaşım sistemleri yaygınlaşmaya başlamış ve bu sistemin ekonomik karşılığına ise paylaşım ekonomisi adı verilmiştir. Paylaşım sistemlerinden en çok etkilenen sektörlerin başında ise ulaşım sektörü gelmekte ve paylaşımlı hareketlilik kavramı ortaya çıkmasına neden olmuştur. Paylaşımlı hareketlilik ise kullanıcıların ihtiyaç duyduklarında skuter, bisiklet vb. ulaşım modlarına kısa süreli erişme imkanı sağlayan ve genellikle toplu taşıma gibi diğer modlara ilk veya son kilometre bağlantısı sağlama amacıyla hizmet veren bir aracın, bisikletin veya diğer düşük hızlı modların ortak kullanımı olarak tanımlanmaktadır.

Paylaşımlı mikromobilite son yıllarda paylaşımlı e-skuter hizmetlerinin ortaya çıkmasıyla birlikte dünya genelinde oldukça hızlı bir şekilde yaygınlaşmıştır. Henüz yeni bir mod olması nedeniyle paylaşımlı e-skuter hizmeti ile ilgili araştırmalar sınırlı ve yetersiz kalmaktadır. Bu eksikliği gidermek ve bu hizmetin kullanımlarını daha iyi anlayabilmek adına bu çalışmada Bursa ilinde paylaşımlı e-skuter kullanımı incelenmiştir.
Bu kapsamda Bursa ilinde faaliyet gösteren bir paylaşımlı e-skuter hizmet sağlayıcısından elde edilen veriler ışığında paylaşımlı e-skuter yolculuk verilerinden yararlanılmıştır. Çalışmada Eylül 2020 ile Kasım 2022 tarihleri arasında toplam 27 aylık periyotta 26.492 kullanıcı tarafından gerçekleştirilen 195.720 yolculuk Microsoft Excel aracılığıyla analiz edilmiştir.

Çalışma sonucunda paylaşımlı e-skuter kullanıcılarının ve yolculuklarının her yıl büyük bir artış göstermektedir. Yolculukların %78'inin 30 yaş altı genç kullanıcılar gerçekleştirildiği görülmektedir. Yolculukların %82'si toplam 100 adet yolculuktan daha az yolculuk gerçekleştiren kullanıcılar tarafından gerçekleştirilmiştir ve ortalama yolculuk süresi 11 dakika olarak gerçekleştiği görülmektedir. Haftanın günlerine göre yolculukların dağılımda anlamlı bir fark olmadığı ancak Cuma ve Cumartesi günlerindeki yolculukların daha fazla gerçekleştiği görülmektedir. Yolculuklar günün saatlerine göre incelendiğinde ise sabah mesai ve ders başlangıç saatleriyle yolculukların artmaya başladığı, yolculukların zirve saati ise 17.00 olarak gerçekleştiği ve zirve saatin ardından yolculukların azalmaya başladığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In the light of technological developments in recent years, sharing systems have started to become widespread with smart phones, the use of which has increased rapidly, and the economic equivalent of this system is called the sharing economy. The transportation sector is one of the sectors most affected by sharing systems, and the concept of shared mobility has emerged. Shared mobility, on the other hand, allows users to use scooters, bicycles, etc. when they need it. It is defined as the shared use of a vehicle, bicycle or other low-speed mode that provides short-term access to modes of transport and often serves as a first or last kilometer connection to other modes, such as public transport.

Shared micromobility has spread rapidly around the world with the emergence of shared e-scooter services in recent years. Due to the fact that it is a new mode, research on the shared e-scooter service is limited and insufficient. In this study, the use of shared e-scooters in Bursa was examined in order to eliminate this deficiency and to better understand the uses of this service.
In this context, shared e-scooter journey data were used in the light of data obtained from a shared e-scooter service provider operating in Bursa. In the study, 195,720 trips made by 26,492 users in a 27-month period between September 2020 and November 2022 were analyzed through Microsoft Excel.

As a result of the study, shared e-scooter users and their journeys show a great increase every year. It is seen that 78% of the trips are made by young users under the age of 30. 82% of the trips were made by users who made less than 100 trips in total, and the average trip time is 11 minutes. It is seen that there is no significant difference in the distribution of trips according to the days of the week, but the trips on Friday and Saturday are more frequent. When the journeys are examined according to the hours of the day, it is concluded that the journeys start to increase with the morning working hours and the starting hours of the lesson, the peak time of the journeys is 17.00 and the journeys start to decrease after the peak hour.