Kayıp yaşamış bireylerde bitmemiş işler ve yasa bağlı ruminasyonun yas düzeyine etkisi
The effect of unfinished business and grief rumination on the level of grief in the individuals who experinced loss
Yazar: ÖYKÜ ARIBAŞ
Danışman: DR. BİNGÜL SUBAŞI HARMANCI
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ġnsanın, varoluĢundan bu yana, sevdiği birinin ölümünün sebep olduğu acıyla
baĢ etmeye çalıĢması, en büyük zorluklarından biri olmuĢtur. Ölüm olgusu hiçbir
zaman tam anlamıyla kolay kabullenilir hale gelmemiĢtir. Ölüm sonucu ile kayıp
yaĢayan bireylerin yas süreci, pek çok yas araĢtırmasının konusu olmuĢtur. Her
bireyin yas yaĢama Ģekli biriciktir ve yas sürecini birbirinden farklı kılan pek çok
faktör bulunmaktadır. Bu faktörler yas düzeyi üzerinde etki eden role sahiptir.
BitmemiĢ iĢler ve yasa bağlı ruminasyonun yas düzeyine etkisinin incelenmesi bu
çalıĢmanın temel amacıdır. ÇalıĢmanın amacına bağlı olarak, kayıp yaĢayan yetiĢkin
bireylerin sosyo-demografik özellikleri, kaybın özellikleri, bitmemiĢ iĢler düzeyi ve
yasa bağlı ruminasyon düzeyleri ile yas Ģiddetleri incelenmiĢtir. Bu amaç
doğrultusunda araĢtırmaya, bir yakınını veya yakınlarını kaybetmiĢ 18 yaĢ ve üzeri
424 kiĢi katılmıĢtır. Veri toplama araçları olarak, Sosyo-demografik Bilgi Formu,
Teksas DüzeltilmiĢ Yas Ölçeği, Kayıp YaĢantılarında BitmemiĢ ĠĢler Ölçeği- Kısa
Form ve Utrecht Yasa Bağlı Ruminasyon Ölçeği kullanılmıĢtır. AraĢtırmanın
sonucundan elde edilen bulgulara göre, bitmemiĢ iĢler, yasa bağlı ruminasyon ve yas
Ģiddeti arasında anlamlı iliĢkiler tespit edilmiĢtir. Kayıp yaĢantılarında bitmemiĢ
iĢlerin ve yasa bağlı ruminasyonun yas düzeyini etkilediği ve yasa bağlı ruminasyon
ile yas düzeyi arasındaki iliĢkide bitmemiĢ iĢlerin aracı role sahip olduğu, bulgular
arasındadır. AraĢtırmadan elde edilen bulgular, ilgili literatür bağlamında tartıĢılmıĢ
ve gelecek için katkı sağlayabilecek öneriler vurgulanmıĢtır.
Anahtar Kelimeler: kayıp, yas, bitmemiĢ iĢler, yasa bağlı ruminasyon

Abstract:
One of the greatest difficulties of mankind, since his existence is to try to
cope with the pain caused by death of the loved one. The phonemenon of death has
never been totaly accepted. The grief process of individuals who experienced loss as
a result of death has been the main issue of many grief studies. Each individual‟s
way of grieving is unique and there are many factors that make his grieving process
different from each other. These factors have roles on the level of grief. The main
goal of this study is to examine the effects of unfinished business and the grief
rumination, depending on the purpose of study, socio-demographic characteristics of
loss, level of unfinished business and grief rumination. Severity of grief was
investigated in adult individual‟s who experienced loss. For that, 424 people, over
18, who has lost one or more relatives, participated in the research. The Sociodemographic Information Form, The Texas Revised Inventory of Grief, The
Unfinished Business in Bereavement Scale- Brief Form and Utrecht Grief
Rumination Scale were used as data collection tools. According to the findings on
the results of the research, the meaningful relationships between the unfinished
business and grief rumination, were detected. Its is among the findings that
unfinished business in loss experienced and grief rumination affect the level of grief
and that unfinished business has a mediating role in the relationship between grief
rumination and the level of grief. The findings obtanied from the research, were
discussed by the light of the related literature and suggestions that can contribute for
the future were emphasized.
Keywords: loss, grief, unfinished business, grief rumination