Algılanan kent rekabetçiliği ile kent markalaşması arasındaki ilişkinin irdelenmesi: Ekoturizm sektörü örneği
Investigation of the relationship between perceped urban competitiveness and urban branding: Example of the ecoturism sector
Yazar: SELİM ÖZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ÖCEL
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan kent rekabetçiliği = Perceived urban competitiveness ; Ekoturizm = Ecotourism ; Kentler = Cities ; Rekabet = Competition ; Şehir markası yaratma = Creating city brand

Özet:
Bu çalışmanın amacı; algılanan kent rekabetçiliği ile kent markalaşması arasındaki ilişkinin irdelenmesidir. Algılanan kent rekabetçiliği bir kentin diğer kentlere kıyasla daha iyi değere sahip mal ve hizmet üretebilme ve piyasaya sunabilme yeteneği iken kent markalaşması ise kentin ve kentlinin kendisine ait her türlü çıktıya değer kazandırmakla insanların zihninde olumlu bir imaj oluşturması çabalarını içerir. Ekoturizm esas itibariyle doğal güzelliklerin korunmasını amaç edinen bir turizm türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada ilk olarak bahsi geçen algılanan kent rekabetçiliği, kent markalaşması ve ekoturizm ile ilgili kavramlar ele alınmış daha sonrasında kullanılan ölçekler ile katılımcıların algılanan kent rekabetçiliği, kent markalaşması ve ekoturizm algıları ortaya konulmuştur. 
Araştırma evrenini Düzce ili oluşturmaktadır. Araştırmada örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi seçilmiştir. Veriler anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Anketler elden dağıtılıp doldurulduktan sonra toplanmıştır. Bu doğrultuda toplamda 423 anket dağıtılmış 394 anket üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen verilere; frekans, faktör, korelasyon, çoklu doğrusal regresyon, t-testi ve tek yönlü ANOVA analizleri yapılmıştır. Veriler analiz edilirken SPSS paket programı kullanılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına bakıldığında, algılanan kent rekabetçiliği toplamda altı boyut olarak bulunmuştur. Bu boyutlar; gelişmiş faktör koşulları, uzmanlaşmış faktör koşulları, talep koşulları, ilgili ve destekleyici endüstriler, firma stratejisi-yapısı ve rekabet ile devletin rolü olarak belirlenmiştir. Kent markalaşması için uygulanan açıklayıcı faktör analizi sonuçlarında da altı boyut ortaya çıkmıştır. Bu boyutlar; kentin bilinirlik düzeyi, kentin fiziksel çevresinin çekiciliği, kentin potansiyel imkânlarının düzeyi, kentin canlılık düzeyi, yerel halkın farkındalık düzeyi ve kentin kamusal olanaklarının kalite düzeyinden oluşmaktadır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre ise algılanan kent rekabetçiliği alt boyutları (gelişmiş faktör koşulları, uzmanlaşmış faktör koşulları, talep koşulları, ilgili ve destekleyici endüstriler, firma stratejisi-yapısı ve rekabet ile devletin rolü) ile kent markalaşması alt boyutları (kentin bilinirlik düzeyi, kentin fiziksel çevresinin çekiciliği, kentin potansiyel imkânlarının düzeyi, kentin canlılık düzeyi, yerel halkın farkındalık düzeyi ve kentin kamusal olanaklarının kalite düzeyi) arasında düşük ve orta düzeyde anlamlı, pozitif ve negatif ilişkilerin var olduğu görülmektedir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizleri sonucunda ise; algılanan kent rekabetçiliği boyutlarının (uzmanlaşmış faktör koşulları, talep koşulları, devletin rolü) kent markalaşması boyutları üzerinde etkisi olduğu saptanmıştır. Son olarak uygulanan t-testi ve tek yönlü ANOVA analizlerinde katılımcıların medeni durumları dışında kalan tüm demografik özellikleri ile algılanan kent rekabetçiliği ve kent markalaşması boyutlarına yönelik algıları arasında anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study; is to examine the relationship between perceived urban competitiveness and urban branding. While perceived urban competitiveness is the ability of a city to produce and deliver higher quality products and services compared to other cities, urban branding involves the efforts of a city and its inhabitants to create a positive image in the minds of people by adding value to their own output. Ecotourism is mainly considered as a tourism type that aims to protect natural beauties. In the study, the concepts related to urban competitiveness, urban branding and ecotourism were initially discussed, and then the perceptions of the participants' perceived urban competitiveness, urban branding and ecotourism were revealed.
The research universe constitutes the province of Duzce. In the research, convenience sampling method was selected as sampling strategy. The data were collected via a survey technique. Accordingly, 423 questionnaires were distributed in total and 394 questionnaires were analyzed. Data obtained by using quantitative methods; were analysed via frequency, factor, correlation, multiple linear regression, independent sample t-test and One Way ANOVA analyzes were performed. In the analysis of the data, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) was used. Considering the results of the explanatory factor analysis, perceived urban competitiveness and urban branding were found in six dimensions. Perceived urban competitiveness dimensions were determined as advanced factor conditions, specialized factor conditions, demand conditions, relevant and supportive industries, firm strategy-structure, competition and the role of the state. Explanatory factor analysis for urban branding also revealed six sub dimensions consist of the recognition level of the city, the attraction of the physical environment of the city, the level of potential opportunities of the city, vitality level of the city, awareness level of the local people and the quality level of the public facilities in the city. According to the results of the correlation analysis, urban competitiveness sub-dimensions (advanced factor conditions, specialized factor conditions, demand conditions, relevant and supportive industries, firm strategy-structure and competition and the role of the government) and urban branding sub-dimensions (level of awareness of the city, attractiveness of the city's physical environment it is observed that there are low and medium meaningful, positive and negative relations between the level of the city's potential opportunities, the city's vitality level, awareness level of the local people and the quality of public facilities in the city. As a result of multiple linear regression analysis; urban competitiveness dimensions (specialized factor conditions, demand conditions and the role of the government) were determined to have a significant impact on urban branding dimensions. Finally, according to the t-test and One Way ANOVA analyses, it was determined that there were significant differences between the demographic characteristics of the participants except for their marital status and their perceptions of the dimensions of perceived urban competitiveness and urban branding.