Yabancılara Türkçe öğretimi kapsamında Kemalettin Çalık'ın Piri Reis adlı eserinin B1 seviyesinde sadeleştirilmesi /
Yazar: ZEHRA YAZOK
Danışman: DOÇ. DR. FARUK GÖKÇE
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi = Common European Framework of Reference for Langugage ; Cümle = Sentence ; Sadeleştirme = Simplification ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancılara Türkçe öğretimi kapsamında yapılan sadeleştirme çalışmalarında son zamanlarda artış görülmektedir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi yaygınlaştıkça öğretim materyalleri ve dil öğretim ortamları çeşitlenmekte ve gelişmektedir. Yabancılara Türkçe öğretimi konusunda en önemli problemlerden biri öğretim programlarının geliştirilmesine kaynaklık edecek Türkçenin dilbilgisini işlevsel açıdan ve her yönüyle aktaracak kaynakların yeterli olmamasıdır. Hazırladığımız bu çalışmanın asıl amacı Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma- anlama becerisinin kazandırılması ve geliştirilmesi amacıyla bilimsel ölçütler çerçevesinde dil düzeyine uygun ve özgün metin sadeleştirmenin nasıl gerçekleştirileceğine dair örnek bir çalışma hazırlamaktır. Eldeki çalışma, dil öğretimi alanında bilimsel verilerden yararlanılarak sadeleştirme yöntemleri doğrultusunda bu alandaki kaynak eksikliğini gidermeyi hedeflemektedir. Dil öğretimi alanına materyal oluşturma sürecinde hedef kitlenin seviyesi göz önüne alınarak uygun olan yöntem tercih edilmekte ve sadeleştirme çalışması bu doğrultuda yapılmaktadır. Dil öğrenen birey sadece o dili öğrenmekle yetinmeyip o milletin kültürü ve değerleri hakkında da bilgi sahibi olmaktadır. Bu nedenle eldeki çalışma hazırlanırken Türk kültürünü ve değerlerini barındıran edebi bir eser tercih edilmiştir. Çalışmaya konu olan "Piri Reis" adlı bu roman ile Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B1 seviyesindeki bireyler için alternatif kaynak oluşturulup seviyesine uygun bir eseri okuyup anlaması hedeflenmiştir. Ele aldığımız eser Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metni incelenerek B1 düzeyine ulaşmış öğrenicilere yönelik sadeleştirilip asıl metne sadık kalınmaya çalışılmış ve öğrencilerin kazanımları belirlenip bu doğrultuda sadeleştirme yapılmıştır. Sadeleştirme sırasında B1 seviyesindeki bireye uygun dilsel yapılar; Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Yedi İklim Türkçe B1 ders kitabı, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı ve Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metninden hareketle belirlenmiş ve sadeleştirme işlemi bu kriterlere göre yapılmıştır. Sadeleştirme sürecinde en kritik noktalardan biri olan kelime seçimi sürecinde Murat Aydın tarafından oluşturulan öğrencilerin bilmesi gereken muhtemel kelime listesi, Gökhan Ölker'in hazırladığı Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı sözlüğü, TDK'nin güncel sözlüğü esas alınmıştır. Çalışmanın uygulama sürecinde okuma-anlama sürecindeki kazanımı görmek adına çoktan seçmeli, doğru-yanlış, kısa cevaplı sorular, evet-hayır, eşleştirme şeklinde alıştırmalar eklenmiştir.

Abstract:
Simplification studies conducted in the context of teaching Turkish to foreigners have increased recently. As the teaching of Turkish as a foreign language becomes widespread, teaching materials and language teaching environments become diverse and improve. One of the most important problems about teaching Turkish to foreigners is the insufficiency of the resources that will transfer the functioning and all aspects of Turkish grammar, and that will be a source for the development of curriculum. The main purpose of this study is to prepare a sample study on how to simplify the original text appropriate for the language level within the framework of scientific criteria in order to gain reading and understanding skills in teaching Turkish to foreigners. This study aims to eliminate the lack of resources in the field in accordance with the simplification methods by using scientific data in language teaching.In the process of designing materials in the field of language teaching, the appropriate method is preferred considering the level of the target learners and the simplification study is carried out in this direction.The individual who learns a language not only learns a language but also learns about the culture and values of the nation. For this reason, a literary work representing Turkish culture and values was preferred for this study. In this study a novel named "Piri Reis" was aimed to be used as an alternative and appropriate resource for those who learn Turkish as a foreign language at B1 level. Aforementioned novel was simplified and targets were determined for the B1 learners in line with the Common Framework for European Languages by being faithful to the original text. In the simplification process, the linguistic structures appropriate to B1 level learners were determined according to such criteria as The Seven Climate Turkish textbooks for B1 level prepared by the Yunus Emre Institute, the İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı and Common Framework for European Languages. Known as one of the most critical points in the simplification process vocabulary selection was based on the list of possible words for the students formed by Murat Aydın, Dictionary of Written Turkish Word Frequency prepared by Gokhan Ölker's and Dictionary of Turkish Language Institution (TLI). In the application process, multiple choices tests, right-wrong/yes-no items, short-answer questions, matching items were used in order to see the achievements in reading-comprehension.