Mimari çizim ölçütlerinin yapay zekayla kontrolü
Control of architectural drawing criteria with artificial intelligence
Yazar: SESERVAN BARIN EKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY BENLİ YILDIZ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari tasarım = Architectural design ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Günümüzde, mimarlık ve yapay zekâ arasındaki ilişki büyük bir dönüşüm geçirmektedir. Yapay zekâ teknolojisi, mimarlık alanında tasarım, inşaat ve sürdürülebilirlik gibi birçok yönü etkilemektedir. Bu ilişki, yapay zekânın mimarlık alanında nasıl kullanıldığını ve bu kullanımın sektöre getirdiği avantajları ele almaktadır. Özellikle mimari konut planlarının tasarım aşamalarında, yapay zekâ ile olan ilişki giderek daha fazla önem kazanmıştır. Mimari tasarım, sadece estetik değil, aynı zamanda işlevsellik, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik gibi faktörleri içermektedir. Yapay zekâ, bu alanlarda önemli avantajlar sunmaktadır. Tasarım optimizasyonu, kişiselleştirme, hız ve verimlilik, enerji verimliliği, topluluk ve mekân planlaması, yapısal dayanıklılık, maliyet analizi ve veri analizi gibi konularda yapay zekâ kullanılabilir. Yapay zekâ, tasarım süreçlerini optimize etmek ve en verimli planları önermek konusunda büyük bir potansiyele sahiptir. Ayrıca, müşteri tercihlerine özel planlar sunabilirken, mimari çizim süreçlerini hızlandırarak ve enerji verimliliğini artırabilir. Yapay zekâ aynı zamanda yapısal dayanıklılık, malzeme seçimi ve inşaat maliyetleri gibi unsurlarda analizler yapabilir. Bu tez çalışması, mimari konut planı görüntülerinin ön proje çizim standartlarına uygunluğunu değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu değerlendirme, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'nin temel prensiplerinden kaynaklanan mimarlık çalışmalarında minimum gereksinimleri belirleyerek yapılmıştır. Çalışmada, Düzce Üniversitesi, Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi – Mimarlık Bölümü öğrencilerininin proje çizimlerinden elde edilen 171 eğitim ve 26 test verisi kullanılmıştır kullanılmıştır. Bu çalışma, DNN ve Resnet-50 modelleri kullanılarak geliştirilen yapay zekâ teknolojisi ile konut proje planlarının ön proje aşamasındaki çizim standartlarına uygunluğunu değerlendirmiştir. Mimari Proje Çizim ve Sunuş Standartları'ndan belirlenen ölçütlerin, bakış yönü, ölçülendirme, mahal ismi ve m², modül ve inşai akslar, tefrişler gibi alanlarda çizim standartlarına uygunluğu analiz edilmiştir.Çalışmanın sonuçları, yapay zekânın genel olarak birçok ölçütte başarılı olduğunu göstermektedir. Ancak bakış yönü ölçütünde ise belirgin eksiklikler tespit edilmiştir. Bu eksiklikler, projenin geliştirme aşamasında yapay zekânın performansının dikkatlice incelenmesini gerektirmektedir. Çalışmanın amaçalrı arasında mimarlık eğitiminde yapay zeka araçlarının kullanımının önemi vurgulanmakta ve bu araçların öğrencilerin sektörel yeniliklere adapte olmalarına ve tasarım verimliliğini artırmalarına nasıl yardımcı olabileceği üzerinde durulmuştur. Belediyelerin yapay zeka destekli kontrol sistemlerini kullanarak denetim süreçlerini daha etkin ve objektif hale getirme potansiyeli de ele alınmaktadır. Yapay zeka destekli kontrol sistemlerinin kullanımının avantajları üzerine bir akademik bakış sunmayı hedeflemektedir.
Anahtar Sözcükler:Mimari Tasarım, Çizim Standartları Kontrolü, Yapay Zekâ, Yapay Sinir Ağları.

Abstract:
The relationship between architecture and artificial intelligence is undergoing a significant transformation today. Artificial intelligence technology is impacting many aspects of architecture, such as design, construction, and sustainability. This relationship explores how AI is used in architecture and the advantages it brings to the sector. Particularly in the design stages of architectural housing plans, the relationship with artificial intelligence is becoming increasingly important. Architectural design encompasses not just aesthetics but also functionality, energy efficiency, and sustainability factors. AI offers significant advantages in these areas. It can be used for design optimization, personalization, speed and efficiency, energy efficiency, community and spatial planning, structural resilience, cost analysis, and data analysis. AI has great potential to optimize design processes and suggest the most efficient plans. Additionally, it can offer personalized plans based on customer preferences, speed up architectural drawing processes, and enhance energy efficiency. Artificial intelligence can also analyze factors like structural resilience, material selection, and construction costs. This thesis aims to evaluate the compliance of architectural housing plan images with pre-project drawing standards. This evaluation is based on the minimum requirements for architectural work stemming from the basic principles of the Union of Chambers of Turkish Engineers and Architects. The study uses 171 training and 26 test data obtained from project drawings of students from the Department of Architecture at Düzce University, Faculty of Art, Design, and Architecture. This study evaluates the compliance of housing project plans with pre-project drawing standards using artificial intelligence technology developed with DNN and Resnet-50 models. Criteria from Architectural Project Drawing and Presentation Standards such as viewpoint, dimensioning, room name and m², module and construction axes, and furnishings are analyzed for compliance with drawing standards. The results of the study show that artificial intelligence is generally successful in many criteria. However, significant deficiencies were identified in the viewpoint criterion. These deficiencies require careful examination of AI performance during the project development stage. The study also emphasizes the importance of using AI tools in architectural education and how these tools can help students adapt to industry innovations and increase design efficiency. It also discusses the potential for municipalities to use AI-supported control systems to make inspection processes more effective and objective. The study aims to provide an academic perspective on the advantages of using AI-supported control systems.
Keywords:Architectural Design, Drawing Standards Control, Artificial Intelligence,Artificial Neural Networks.