Sınıf öğretmenlerinin ve sınıf öğretmeni adaylarının "Adalet" hakkındaki metaforik algıları
Metaphorical perceptions of primary school teachers and primary preservice teachers about justice
Yazar: ŞEHRİBAN YÜKSEL BORUCU
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN DAĞ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet = Justice ; Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Metafor = Metaphor ; Metaforik algı = Metaphorical image ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma sınıf öğretmenlerinin ve sınıf öğretmeni adaylarının "adalet" kavramına yönelik algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesini amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma modeline dayalı olup temel nitel araştırma deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Mersin ili Akdeniz, Erdemli, Mezitli, Toroslar ve Yenişehir ilçelerinde görev yapmakta olan 55 sınıf öğretmeni ile Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği lisans programının üçüncü ve dördüncü sınıfına devam etmekte olan 55 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, yapılandırılmış kalıp sorulardan yararlanılarak oluşturulan metafor geliştirme formuyla toplanmıştır. Araştırmada kullanılan sorular; (1) "Adalet …. gibidir; çünkü ….."; (2) "Adalet denilince aklıma gelen ilk kelime ….dir." ve (3) "Adalet denilince aklıma gelen ilk kişi ….dir." şeklinde ifade edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, içerik analizi tekniği kullanılmış olup bu süreçte Patton'un (2014) izlencesi takip edilmiştir.
Araştırma sonucunda, "adalet" kavramına yönelik sınıf öğretmenlerinin 30; sınıf öğretmeni adaylarının ise 40 çeşit metafor ürettikleri tespit edilmiştir. "Adalet" kavramıyla ilgili en fazla belirtilen metafor "terazi" (sınıf öğretmenleri (f=13), sınıf öğretmeni adayları (f=14)) olmuştur. Sınıf öğretmenlerinin ürettikleri metaforlar benzerlik yönlerine göre kategorileştirildiğinde üç kategori ("Doğanın Bir Parçası Olarak Adalet", "Yaşam Kaynağı Olarak Adalet" ve "Güvence Olarak Adalet") elde edilmiştir. Bu kategorilerden biri olan "Güvence Olarak Adalet" kategorisi "Koruyucu" ve "Önleyici" şeklinde iki alt kategoriden oluşmuştur. Sınıf öğretmeni adayları tarafından oluşturulan metaforlar ise, benzerlik yönlerine göre kategorize edildiğinde üç kategori elde edilmiştir. Bu kategoriler, "Doğanın Bir Parçası Olarak Adalet", "Yaşam Kaynağı Olarak Adalet" ve "Toplumsal Nizam İçin Adalet" olarak belirlenmiştir.
Ayrıca araştırmada, "adalet" kavramı denilince akla gelen ilk kelimeyle ilgili olarak sınıf öğretmenlerinin 19; sınıf öğretmeni adaylarının ise 23 çeşit metafor ürettikleri tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin en çok belirttikleri metaforlar "eşitlik" ve "terazi" olurken; sınıf öğretmeni adaylarının en çok belirttikleri metafor "eşitlik" olmuştur. Hem sınıf öğretmenleri hem de sınıf öğretmeni adayları tarafından yazılan kelimeler, benzerlik yönlerine göre kategorize edildiğinde "olumlu yargılar" ve "olumsuz yargılar" olarak iki kategori elde edilmiştir. En fazla metafor, "olumlu yargılar" kategorisine aittir.
Ayrıca araştırmada, sınıf öğretmenlerinin "adalet" denildiğinde akıllarına gelen 21 farklı kişi olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının ise "adalet" denildiğinde akıllarına gelen kişi sayısının 15 olduğu bulgulanmıştır. Adalete ilişkin en sık tekrar eden kişi, "Atatürk" (sınıf öğretmenleri (f=10) ve sınıf öğretmeni adayları (f=13)) olmuştur. "Anne", "baba", "öğretmen", "Atatürk", "Hz.Muhammed", "Hz.Ömer", "hakim/yargıç", "hukukçular", "ben" ve "hiçkimse", hem sınıf öğretmenlerince hem de sınıf öğretmeni adaylarınca akla gelen ilk kişiler olmuştur. Hem sınıf öğretmenleri hem de sınıf öğretmeni adayları tarafından yazılan kişiler, benzerlik yönlerine göre kategorize edildiğinde dört kategori elde edilmiştir. Bu kategoriler "aile", "meslekler", "sembol isimler" ve "diğer" olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This research aims to determine the perceptions of classroom teachers and prospective classroom teachers about the concept of "justice" through metaphors. The study is based on the qualitative research model and was conducted using the basic qualitative research design. The study group of the research consisted of 55 classroom teachers working in Akdeniz, Erdemli, Mezitli, Toroslar and Yenişehir districts of Mersin province in the 2021-2022 academic year, and 55 classroom teacher candidates attending the third and fourth grades of Mersin University Education Faculty Classroom Teaching undergraduate program. . The data of the research were collected with a metaphor development form, which was created by using structured pattern questions. The questions used in the research; (1) "Justice…. like this; because ….."; (2) "When I think of justice, the first word that comes to mind is …." and (3) "When I think of justice, the first person that comes to mind is …." expressed as. Content analysis technique was used to analyze the data. Patton's (2014) curriculum was followed in this process.
As a result of the research, it was determined that primary school teachers and teacher candidates produced 30 kinds of metaphors for the concept of "justice". It was found that primary school teachers (f=13) and prospective classroom teacher (f=14) related to the concept of "justice" produced the metaphor of "balance" the most. When the metaphors produced by the classroom teachers were categorized according to their similarity aspects, three categories ("Justice as a Part of Nature", "Justice as a Source of Life" and "Justice as Security") were obtained. One of these categories, "Justice as Assurance", consists of two sub-categories ("Protective" and "Preventive"). Three categories were obtained when the metaphors created by the primary school teacher candidates were categorized according to their similarity aspects. These categories were determined as "Justice as a Part of Nature", "Justice as a Source of Life" and "Justice for Social Order".
In addition, in the research, regarding the first word that comes to mind when the concept of "justice" is mentioned, 19; It was determined that the primary school teacher candidates produced 23 kinds of metaphors. While the metaphors most frequently mentioned by classroom teachers are "equality" and "balance"; The metaphor most frequently mentioned by the primary school teacher candidates was "equality". When the words written by both classroom teachers and prospective classroom teachers were categorized according to their similarity aspects, two categories were obtained as "positive judgments" and "negative judgments". Most metaphors belong to the category of "positive judgments".
In addition, in the research, it was determined that there are 21 different people that come to mind when the class teachers say "justice". On the other hand, it has been found that the number of people who come to mind for primary school teacher candidates when "justice" is mentioned is 15. The most frequently repeated person regarding justice was "Atatürk" (classroom teachers (f=10) and prospective classroom teacher (f=13)). "Mother", "father", "teacher", "Atatürk", "Hz.Muhammad", "Hz.Ömer", "judge/judge", "lawyers", "me" and "nobody" are used by both classroom teachers and were also the first to come to mind by prospective classroom teachers. Four categories were obtained when the articles written by both classroom teachers and prospective classroom teachers were categorized according to their similarity aspects. These categories were determined as "family", "occupations", "symbol names" and "other".