İş sözleşmelerindeki genel işlem koşulları ve denetimi
The general transaction conditions and audit of employment contracts
Yazar: AYBÜKE ODABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. SEZER ÇABRİ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Denetim = Control ; Genel işlem şartları = General transaction conditions ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; İş hukuku = Labour law ; İş sözleşmesi = Employment contract

Özet:
Sanayileşme ile birlikte bireysel sözleşme modelinden uzaklaşılmış ve standart (tip, kitlesel)sözleşme kavramı ortaya çıkmıştır. Aynı konuda, kısa sürede, birden fazla sözleşme yapılabilmesi ihtiyacı genel işlem koşulu kavramının doğmasına neden olmuştur. Genel işlem koşullarına ilişkin ilk düzenleme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun kabul edilmesi ile birlikte getirilmiştir. Uygulamada ise bankacılık, sigortacılık, seyahat gibi birçok alanda kullanımı daha eski tarihlere dayanmaktadır. İş hukuku alanında da iş ilişkisinin kurulmasında sıklıkla genel işlem koşullarına yer verildiği görülmektedir. Bu nedenle iş sözleşmelerinde kullanılan genel işlem koşulları TBK m.20-25 hükümlerinin kapsamı içerisinde yer alacaktır.
Çalışmanın amacı, genel işlem koşulu ve ilgili hükümlerinin iş hukukundaki görünüm şekillerini ve hükümlerin uygulama alanını incelemektir. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel işlem koşulları kavramı açıklanmıştır. İkinci bölümde koşulların iş hukuku alanındaki karşılığı olan genel iş koşulları kavramı, kavramların benzerlikleri ve iş ilişkisinde karşılaşılan genel işlem koşulu türleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise genel işlem koşullarının varlığı halinde koşulların TBK m.20-25 hükümleri gereği tabi tutulacağı yürürlük, yorum ve içerik denetimlerine, denetim sonucunda uygulanabilecek yaptırımlara iş hukuku kapsamında yer verilmiştir. Ayrıca uygun olduğu ölçüde somut örneklere ve Yargıtay kararlarına yer verilerek konunun açıklanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler : Genel İşlem Koşulları, Genel İş Koşulları, Tip Sözleşmeler, İş Hukuku, Denetim, Yazılmamış Sayılma.

Abstract:
Along with industrialization, divergence from personal employment contract model started and at the same time the concept of standard contract (type, mass) emerged. The need for doing more than one contract on the same subject in a short span of time, caused the formation of the concept of standardized terms of contract. The first regulations regarding standardized terms of contract was made with passage of Turkish Code of Obligations No. 6098. As for that in practice, it is applied for a long time in numerous fields as banking, insurance and travel. In case of labour law, standardized terms of contract is frequently used in building employment relations. Therefore, standardized terms of contract that is used in labour contracts does fall under the provisions of Turkish Code of Obligations Articles 20 to 25.
Aim of this study is, researching into the perspective of standardized terms of contract and the provisions about it in labour law and application area of this provisions. This thesis study is composed of three chapters. In first chapter, the concept of standardized terms of contract is clarified. In second chapter; the concept of general labour terms, which is equivalent of standardized terms of contract in labour law, the similarity between these two concepts and types of standardized terms of contract in employment relationships are explained in detail. Finally the third chapter includes the inspection about validity, interpretation and contents by force of the provisions of Turkish Code of Obligations Articles 20-25, the sanctions that may be applied as a result of this inspections within labour law in case of the existence of standardized terms of contracts. In this thesis, it is also aimed to clarify the subject by using epitomes and including supreme court decisions where appropriate. 

Keywords : Standardized Terms of Contract, General Labour Terms, Standard Contracts, Labour Law, Inspection, be Regarded as Unwritten.