Öz düzenleme eğitim programının çocukların öz düzenleme ve öğrenme becerilerine etkisi
The effect of the self-regulation education program on children's self-regulation and learning skills
Yazar: BAHAR GÜMRÜKÇÜ BİLGİCİ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT DENİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçekler = Scales ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Öğrenen becerileri = Learning skills ; Öğrenme başarısı = Achievement in learning

Özet:
Araştırma, okul öncesi dönem çocuklarına uygulanan öz düzenleme eğitimi etkinliklerinin çocukların öz düzenleme ve öğrenme becerilerine etkisinin incelendiği, nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel modelin kullanıldığı bir çalışmadır. Araştırma, Kastamonu il merkezinde, 60-72 aylık çocukların devam ettiği bir anaokulunda eğitim almakta olan iki ayrı sınıfta, deney grubunda 16, kontrol grubunda 18 çocuk olmak üzere toplam 34 çocuk ve bu çocukların öğretmenlerinin katılımı ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak çocukların öz düzenleme becerilerini ölçmek amacıyla "4-6 Yaş Çocuklarına Yönelik Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği (Öğretmen Formu)",  öğrenme davranışlarını belirlemek amacıyla "Okul Öncesi Öğrenme Davranışları Ölçeği", çalışma grubunun aile özelliklerini belirleyebilmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Demografik Bilgi Formu" ve deney grubunda yer alan çocukların öğretmeninin öz düzenleme becerisini geliştirici etkinlikler hakkındaki düşüncelerini öğrenebilmek amacıyla "Öz Düzenleme Eğitimi Etkinlikleri Uygulama Gözlem Kaydı Öğretmen Formu" kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Öz Düzenleme Eğitimi Etkinlikleri deney grubundaki çocuklara 10 hafta boyunca toplam 24 etkinlik olarak uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklara araştırma verileri toplanana kadar öz düzenleme becerisini geliştirmeye yönelik herhangi bir etkinlik uygulanmamış, normal eğitim öğretim faaliyetlerine devam etmişlerdir. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubu çocuklarının engelleyici kontrol, dikkat ve çalışma belleği olmak üzere öz düzenleme becerilerinin tüm alt boyutları son test puanlarında ön test puanlarına göre artış saptanmıştır. Deney grubu çocuklarının öğrenme davranışlarından yetkinlik ve motivasyon ile öğrenmeye karşı tutum alt boyutu son test puanlarında ön test puanlarına göre artış bulunurken, dikkat devamlılığı alt boyutu son test puanlarında değişiklik saptanmamıştır. Kontrol grubu çocuklarının öğrenme davranışlarının hiçbir alt boyutunda son test puanları ile ön test puanları arasında değişiklik saptanmamıştır. Uygulama sonunda, deney grubu çocuklarının kontrol grubu çocuklarına göre öz düzenleme becerileri ve öğrenme davranışlarının tüm alt boyutlarında daha yüksek beceri gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
The research was designed as a quasi-experimental model with the pretest-posttest control group, one of the quantitative research methods, and was aimed to investigate the effect of the self-regulation education program which is applied to preschool children on children's self-regulation and learning skills. The study was conducted with the participation of a total of 34 children who were 60-72 months old, 16 children in the experimental group and 18 children in the control group, and their teachers in two classes in an independent kindergarten in Kastamonu province. Data collection tools were "Self-Regulation Skills Scale for 4-6 Years Old Children (Teacher Form)" to measure the self-regulation skills of children, "Preschool Learning Behaviors Scale" to determine children's learning behaviors, developed by the researcher to determine the family characteristics of the study group. "Demographic Information Form" and "Teacher Form of Self-Regulation Instruction Program Activities Application Observation Record" were used to learn the opinions of the teachers of the children in the experimental group about activities improving self-regulation skills. A total of 24 self-regulation education activities developed by the researcher was applied to the children in the experimental group for 10 weeks. Children in the control group did not receive any activity to improve their self-regulation skills until the research data were collected, and the children continued their normal education activities. As a result of the research, it was determined that the experimental and control group children's posttest scores increased in all sub-dimensions of self-regulation skills, including inhibitory control, attention and working memory, compared to their pretest scores. While there was an increase in the posttest scores of the competence/motivation and attitude towards learning sub-dimensions, among the learning behaviors of the experimental group children compared to the pretest scores, there was no difference in the attention continuity sub-dimension between scores of the pretest and posttest. Similarly, there was no difference between the posttest scores and the pretest scores in any sub-dimension of the learning behaviors of the control group children. At the end of the processes, it was determined that the experimental group children showed higher skills in all sub-dimensions of self-regulation skills and learning behaviors compared to the children in the control group.