Gazetelerdeki sağlık haberleri: Yaşamın tıbbileştirilmesi, sağlığın bireyselleşmesi ve tüketim üçgeninde kadın
Health news in newspapers: The effects of medicalization of life, individualized health and consumption to woman
Yazar: ESRA KARAKUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA YÜKSEL
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden sosyolojisi = Body sociology ; Bireyselleştirme = Individualization ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Kadınlar = Women ; Sağlık bilinci = Health awareness ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Tüketim = Consumption ; Tıp sosyolojisi = Medical sociology ; İletişim sosyolojisi = Communication sociology

Özet:
Bu çalışmanın amacı ulusal gazetelerdeki sağlık haberlerinin içeriğinin tüketime özendirme, yaşamın tıbbileştirilmesi ve sağlığın bireyselleştirilmesi temaları ile incelenmesidir. Ayrıca bu temaların, toplum tarafından kadına atfedilen rollerle bağlantısını ortaya koymaktır. Kuramsal açıdan, tüketim kuramı ve kültür endüstrisi kuramından yararlanılırken tarihsel anlamda sağlık anlayışlarının değişimi ve yeni sağlık anlayışının oluşumu da incelenmiştir. Sağlık haberleri, ?bireyselleştirilen sağlık,? ?yaşamın tıbbileştirilmesi? ve ?tüketime özendirme? kategorileri altında incelenmiştir. 
Araştırmanın örneklemini, 2011 yılında yayınlanan baskı sayısı en yüksek dört gazete (Posta, Sabah, Zaman, Hürriyet) oluşturmaktadır. Bu gazetelerde 518 haber değerlendirmeye alınmıştır. Veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, gazetelerdeki sağlık haberlerinin % 58?inin kadın okuyucuları hedef aldığı belirlenmiştir. Kadına yönelik haberlerin  % 82?si kadınları yeni tanıtımı yapılan ürünleri tüketmeye yönlendirmekte ve sağlık problemlerini tıbbileştirmektedir. Ayrıca, kadının ideal anne, ideal eş ve ideal bir vücuda sahip olma gibi geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini pekiştirdiği tespit edilmiştir. Sağlık haberlerinin % 99?u sağlık sorunlarını bireyin sorunu olarak ele almıştır. Böylelikle sağlık problemleri, bireyselleştirilmektedir.Bu bağlamda, gazete haberleri, kadın bedenini kontrol etmeye hizmet ederek sağlık sorunlarını tıbbileştirmektedir. Tüketim kültürü aracılığı ile üretilen kapitalist ideolojinin sağlık sorunlarını bireyselleştirdiği söylenebilir. Bu çerçevede medya sağlık konusunda okuyucuyu bilgilendirme amacıyla hareket etmekle birlikte, sosyal sorumluluk ilkeleri açısından eleştirilmesi gereken bir noktadır.


Anahtar Kelimeler: Sağlık Haberleri, Kadın, Yaşamın Tıbbileştirilmesi, Bireyselleşen Sağlık, Tüketim

Abstract:
The object of this study is to analyze the themes of consumption culture, medicalizing society, and individualized health in relation to social roles that are ascribed to women. We focus particularly on the extent to which news messages address health issues at the individual or the policy level. We evaluated 518 news items on the basis of ?individualized health?, ?medicalizing society?, and ?consumption culture? concepts, drawing our sample from health news published in 2011 in the four highest-circulation newspapers (Posta, Sabah, Zaman, Hürriyet). Content analysis techniques were used to analyze the data.We conclude that health news controls women?s bodies and reinforces consumption culture, viewing health problems as individual rather policy matters. Although, popular news media to raise consciousness about health problems, they fall short on social responsibility. While media heighten awarenness of health issues, they should not commodify health problems and reduce the to individual, cosmetic problems


Key Words: Health News, Women, Medicalizing Society, İndividualized Health, Consumption