Babacan liderlik ile ekstra rol davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Örgütsel özdeşleşmenin aracı, kendinden fedakârlık etmenin düzenleyici rolü
The moderating role of self-sacrifice and the mediating role of organizational identification on the relationship between paternalist leadership and extra role behavior
Yazar: HAŞİM CÜCE
Danışman: PROF. DR. SEMRA GÜNEY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Babacan liderlik = Paternalistic leadership ; Ekstra rol davranışı = Extra role behavior ; Fedakarlık = Sacrifice ; Paternalistik liderlik = Paternalistic leadership ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification

Özet:
Bu araştırmanın amacı öncelikle Türkiye gibi toplulukçu özellikleri fazla olan kültürler için daha geçerli bir liderlik tarzı olan babacan liderliğin çalışanların benlik algılarını etkileyerek, bir başka deyişle örgütle özdeşleşmelerini sağlayarak örgüt için ekstra çaba, performans göstermelerini sağlayıp sağlamadığı belirlemek, aynı zamanda babacan liderlik ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide liderin kendinden fedakârlıkta bulunmasının düzenleyici rolünü incelemektir. Bu maksatla gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletmede çalışan 211 kişiden toplanan veriler ile değişkenler arasındaki ilişkiler iki ayrı modelde incelenmiştir.
Ana modelde değişkenlerin arasındaki doğrudan, dolaylı ve düzenleyici etkileri belirlemek için Process Macro uygulamasından faydalanılmıştır. Alternatif model için yapısal regresyon modelleri oluşturulmuş ve yol analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde babacan liderliğin hem örgütsel özdeşleşmeyi hem de ekstra rol davranışını anlamlı şekilde etkilediği; örgütsel özdeşleşmenin ekstra rol davranışını anlamlı şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca örgütsel özdeşleşmenin babacan liderlik ile ekstra rol davranışı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir. Ancak liderin kendinden fedakârlık etmesinin ise babacan liderlik ile örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür.
Alternatif modelde örgütsel özdeşleşmenin kendinden fedakârlık eden liderlik ile ekstra rol davranışı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is primarily to determine whether paternalistic leadership, which is an effective leadership style for cultures with high collectivist features such as Turkey, enables employees to show extra performance for the organization by affecting their self-concept and organizational identification. It also aims to investigate the moderating role of the leader's self-sacrifice on the relationship between paternalistic leadership and organizational identification. The relations between the variables were examined under two different models using the data acquired from 211 employees working in a food firm.
As part of this study, two separate models were proposed. First, PROCESS Macro was used to examine the direct, indirect, and moderating effects between the variables in the main model. Second, the structural regression model was used, and path analyzes were conducted for the alternative model. The findings revealed that paternalistic leadership had a significant effect on both organizational identification and extra-role behavior; additionally, it has been found that organizational identification significantly affects extra-role behavior. Furthermore, it was revealed that organizational identification mediated the relationship between paternalistic leadership and extra-role behavior. On the other hand, the leader's self-sacrifice was found to have no moderating effect on the relationship between paternalistic leadership and organizational identification.
In the alternative model, it was also discovered that organizational identification mediated the relationship between self-sacrificing leadership and extra-role behavior.