Ordu ili yol zeminlerinde mekaniksel özelliklerin belirlenmesi
Determination mechanical characteristics of road soils in Ordu province
Yazar: HALİL İBRAHİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. DAMLA BENDER ÖZENÇ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Maksimum kuru yoğunluk = Maximum dry density ; Nem oranı = Humidity ; Sıkışabilirlik = Compactibility ; Tane dağılımı = Grain size distribution ; Zemin sınıflaması = Soil classification

Özet:
Bu çalışmada, Ordu ili geneli muhtelif yol güzergahları boyunca etüt çalışmaları sırasında kırsal arazi alanlarında açılan araştırma çukurlarından alınan zemin örneklerinin (504 adet); kıvam limitleri (likit limit, plastik limit ve plastiklik indeksi) ve sıkışma parametreleri (maksimum kuru birim ağırlık ve optimum su içeriği) ile tane dağılımı (4.75mm ve 75µm eleklerden geçen toprak yüzdesi) belirlenmiş; USCS'ye göre sınıflandırılması yapılmıştır. Ayrıca, zeminlerin plastiklik ve sıkışabilirlik oranlarının coğrafi dağılım haritaları oluşturulmuştur.
Çalışma alanına ait zemin sınıflandırmasında, örneklerin %9'u ince taneli, %91'i iri taneli zemin sınıfı olarak belirlenmiştir. İri taneli zeminlerin ise %19' u çakıl, %81'i kum sınıfı olarak ayrılmıştır. İnce taneli zeminlerin %79'u silt, %21'i ise kil sınıfı olarak dağılım göstermiştir. Örneklerin kıvam limit değerleri incelendiğinde, %33'ünün plastik özellik göstermediği, %54'ünün düşük plastiklik, %32'sinin orta plastikliğe sahip olduğu ve %13'ünün yüksek plastiklik özelliği gösterdiği belirlenmiştir.
Maksimum kuru hacim ağırlık değerlerinin coğrafi dağılımına bakıldığında; Ordu ilinin güneybatı kesimlerinde orta sıkışabilirlik, güneydoğu hattı boyunca yüksek sıkışabilirlilik, kuzey-güney hattı boyunca yeryer düşük sıkışabilirlikte zeminler tespit edilmiştir. Plastiklik bakımından coğrafi dağılımı değerlendirildiğinde, bölgenin güney batısından kuzey doğuya doğru bir hat boyunca düşük ve orta plastik, kıyı şeridinde düşük plastiklik zeminlerin dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Çalışma alanının genelinde kum sınıfı zeminler yayılım göstermiş; kuzey batı, kuzey doğu ve kuzey-güney hattında yer yer çakıl sınıfı zeminler izlenmiştir. Yüksek plastiklik yoğunluğunun göze çarptığı bölgelerde zeminler killi kum, siltli kum ve kil şeklindedir.

Abstract:
In this study, the soil samples (504 number) taken from the research pits opened in rural land areas during the surveys along various road routes throughout Ordu province; consistency limits (liquid limit, plastic limit and plasticity index) and compaction parameters (maximum dry volume weight and optimum water content) and particle distribution (4.75mm and 75µm sieves of soil percentage) were determined; soils were classified according to USCS. In addition, geographical distribution maps of the plasticity and compressibility ratios of the soils were created.
In the soil classification of the study area, 9% of the samples were determined as fine-grained and 91% coarse-grained soil class. On the other hand, 19% of coarse-grained soils were seperated as gravel and 81% as sand. 79% of fine-grained soils were classified as silt and 21% as clay class. When the consistency limit values of the samples were examined, it was determined that 33% of the samples did not show plasticity, 54% had low plasticity, 32% had medium plasticity and 13% showed high plasticity.
Considering the geographical distribution of the maximum dry volume weight values; in the southwestern parts of Ordu, soils of medium compressibility, high compressibility along the southeast line, and low compressibility in places along the north-south line were detected. When the geographical distribution in terms of plasticity is evaluated, it has been determined that low and medium plasticity soils are distributed along a line from the south-west to the north-east of the region and low plasticity soils are distributed along the coastline. Sand grade soils were spread throughout the study area; gravel grade soils were observed in places in the northwest, northeast and north-south lines. In regions where high plasticity density stands out, the soils are in the form of clayey sand, silty sand and clay.