Doğaltaş CNC makinelerinin çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak seçimi
Selection using multi criteria decision making methods of natural stone CNC machines
Yazar: DOĞANCAN AYDOĞMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN ÖZKAN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu araştırmada, günümüz artan nüfus ile yapı sektörü de hızla ilerlemektedir. Bu
ilerleme doğrultusunda doğaltaşlara olan rağbet de gittikçe artmaktadır. Hem güzel
görüntüsü hem doğal oluşu hem de insan sağlığı açısından zararlı bir etkisinin
bulunmaması doğal taşlara olan ilgiyi iyice artmıştır. Beraberinde tüketici farklı, özel ve
hatta kendine has tasarımlar ile üreticilerin kapılarını çalmaya başlamıştır. Üreticiler,
gelen talepler doğrultusunda tüketici taleplerine ayak uydurmaya çalışmaktadır. Bu
durumda ise üreticileri daha kısa sürede daha kaliteli bir ürün üretmeye itmiştir. Bu
şekilde yapılacak üretimler için teknolojik makinalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu
ihtiyaçlar doğrultusunda doğaltaş sektöründe ve bu sektöre hizmet veren sektörlerde
(makine, sarf malzemeler vb.) ürünler geliştirmişlerdir. Sanatsal ve özel projelerde
yüzeyi işlenmiş ve özel ebatlarda tasarlanmış dekoratif doğaltaşlara talep artmıştır. Bu
tasarımları karşılamak için bilgisayar kontrollü CNC makinelerine talep artmıştır.

Bu çalışmada mermer işleme sektöründe en fazla kullanılan 5 eksenli CNC makine
markaları belirlenmiştir. Belirlenen markaların özellikleri hem üreticilerden hem de
kullanan operatörlerden alınan makine ve ekipman özellikleri birbirleri ile
kıyaslanmıştır. CNC makinelerinin kıyaslanacak özellikleri; ekonomi ölçütü, teknik
özellik ölçütü, müşteri memnuniyeti ölçütü ve kullanım koşulları ölçütü 4 ana grupta
toplanmıştır. Üretici ve operatörlerden alınan veriler doğrultusunda Analitik Hiyerarşi
Prosesi (AHP) ve İdeal Çözüme Benzer Tercih Sıralama Tekniği (TOPSIS) kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda makine seçiminde etkili olan yöntem belirlenmiştir.

Abstract:
In this research, today with the increasing population, the construction industry is
progressing rapidly. In line with this progress, the demand for natural stones is
increasing day by day. Both its beautiful appearance, its natural nature and the absence
of any harmful effects on human health have increased the interest in natural stones.
Along with this, the consumer started to knock on the doors of the manufacturers with
different, special and even unique designs. Manufacturers try to keep up with consumer
demands in line with incoming supplies. In this case, it pushed the manufacturers to
produce a higher quality product in a shorter time. Technological machines are needed
for the productions to be made in this way. In line with these needs, they have
developed products in the natural stone sector and in the sectors that serve this sector
(machinery, consumables, etc.). In artistic and special projects, demand for decorative
natural stones with surface processed and designed in special sizes has increased.
Demand for computer-controlled CNC machines has increased to meet these designs.

In this study, the most used 5-axis CNC machine brands in the marble processing
industry were determined. The features of the determined brands were compared with
each other with the machine and equipment features obtained from both manufacturers
and operators. Compared features of CNC machines; economy criterion, technical
feature criterion, customer satisfaction criterion and usage conditions criterion are
gathered in 4 main groups. It has been analyzed using the Analytical Hierarchy Process(AHP)and the Ideal Solution-like Preference Ranking Technique (TOPSIS) in line with
the data received from the manufacturers and operators. As a result of the analysis, the
method that is effective in machine selection has been determined.