Son on yıl içerisinde (2011 Ekim -2021 Ekim ayları arasında) Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Polikliniğine başvuran ve pannikülit tanısı alan hastaların; sosyodemografik ve klinik özellikleri /
Yazar: BAŞAK BAYKUT ORUNDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEHAN ATIŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Eritema = Erythema ; Eritema nodosum = Erythema nodosum ; Pannikülit = Panniculitis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Subkutan yağ dokusunun inflamasyonu ile seyreden hastalıklara pannikülit adı verilmektedir. Pannikülitler genellikle bacakların ekstansör yüzlerini, daha az sıklıkla uylukları ve ön kolları tutan; ülsere olabilen, kırmızı-mor renkli nodüler erüpsiyonlarla seyreder. Pannikülitler inflamasyonun lokalizasyonuna göre septal ve lobüler; damar tutulumunun olup olmamasına göre vaskülitli ve vaskülitsiz olmak üzere gruplara ayrılır. Etiyopatogenezi spesifik olarak bilinmeyen bu hastalık grubunun en sık ilişkilendirildiği faktörler: enfeksiyonlar, vaskülitler, enteropatiler, konnektif doku hastalıkları, pankreas hastalıkları, sarkoidoz, alfa-1 antitripsin eksikliği, soğuk maruziyeti, ilaçlar, malignitelerdir.
Ülkemizde pannikülit tanısı almış hastalarla yapılan çalışma sayısı yetersizdir. Histopatoloji ile doğrulanmış pannikülit tanısı alan hastaların sosyodemografik özellikleri, en sık hangi pannikülit subtipinin başvurduğu, başvuran hastalarda en çok görülen etiyoloji ile ilgili veriler yeterli değildir. Bu çalışmanın amacı histopatolojik olarak pannikülit tanısı alan hastaların; sosyodemografik ve klinik özelliklerini incelemek, en sık saptanan pannikülit subtipini bulmak, en sık saptanan etiyolojiyi tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Kliniğine son on yıl içerisinde (2011 Ekim ayı ile 2021 Ekim ayları arasında) pannikülit nedeniyle başvuran hastalar çalışmaya dahil edildi. Geriye yönelik olarak araştırılan vakaların patoloji raporları değerlendirildi. Hastanın cinsiyeti, başvuru yaşı, komorbiditeleri, aldığı tedavi; hastalığın yerleşim yeri, tespit edilebildiyse etiyolojisi, histopatolojik subtipi, süresi, verilen tedaviye yanıtı değerlendirildi. Veriler istatistiksel olarak incelendi.
Bulgular: 2011 Ekim ile 2021 Ekim tarihleri arasında kliniğimize başvuran ve pannikülit tanısı alan 654 hastadan, histopatoloji ile tanısı doğrulanmış 246 hasta çalışmaya dahil edildi. Erkek/kadın hasta oranı 40/206 olarak bulunmuş olup hastalığın kadın cinsiyeti lehine yüksek olduğu tespit edildi. Ortalama başvuru yaşı 4. dekat, ortalama hastalık süresi 3 ay olarak bulundu. Hastalığın en sık yerleşim yeri hastaların %59'unda bilateral bacaklar olarak tespit edildi. Pannikülit etiyolojisinde en sık tüberküloz tespit edildi. Histopatolojik olarak gruplara ayrılan hastalarda en sık lobüler pannikülit görüldü. Histopatolojide damar tutulumları da incelenmiş olup en sık damar tutulumu olmayan (vaskülitsiz) pannikülit görüldü. Bu iki etken beraber incelenerek gruplandırıldığı zaman en sık görülen pannikülit subtipinin septal ve vaskülitsiz olduğu tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızda 2011 Ekim ile 2021 Ekim tarihleri arasında kliniğimize başvuran, histopatolojik olarak doğrulanarak pannikülit tanısı alan hastalar incelenmiştir. Pannikülitler daha çok kadınlarda, ortalama 4. dekatta özellikle bilateral olarak bacaklarda ortaya çıkar. Çalışmamızda ortalama hastalık süresi 3 ay olup literatürde daha kısa olarak bildirilmiştir. Çalışmamızda en sık görülen histopatolojik subtip septal ve damar tutulumu olmayan pannikülit olarak tespit edilmiştir. En sık görülen histopatolojik subtipin septal ve damar tutulumu olmayan pannikülitlerden eritema nodozum olduğunu bildiren literatür bilgileriyle uyumludur. Literatür bilgilerinde en sık tespit edilmesi beklenen etiyoloji geçirilmiş streptekok enfeksiyonu iken çalışmamızda en sık görülen etiyolojinin primer tüberküloz olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: pannikülit, eritema nodozum, eritema induratum Bazin, sklerozan pannikülit.

Abstract:
ABSTRACT

Aim: Diseases presenting with inflammation of subcutaneous fatty tissue are called as panniculitis. Panniculitis usually involves the extensor surfaces of the legs, less frequently the thighs and forearms, and presents with red-purple nodular eruptions which may ulcerate. Panniculitis are divided into different subgroups according to localisation of inflammation as septal and lobular, also according to involvement of vessels as with vasculitis and without vasculitis. The most common factors associated with this disease group whose etiopathogenesis is not known specifically are infections, vasculitis, enteropathies, connective tissue diseases, pancreatic diseases, sarcoidosis, alfa-1 antitrypsin deficiency, cold exposure, drugs and malignancies.
Researches done with patients diagnosed with panniculitis are insufficient in our country. Especially researches concerning sociodemographical features of patients, most common type which applies to hospital, most common etiology amongst patients applying to hospital are rather deficient. The aim of this study is to examine sociodemographical characteristics of patients diagnosed with panniculitis, to find the most common subtype of panniculitis and to determine most common etiology.
Material and Methods: Patients who applied to Haydarpasa Numune Training and Research Hospital Dermatology Clinic with panniculitis during last decade (October 2011 – October 2021) are included in this study. Pathology reports of this cases are evaluated. Gender, age of application to hospital, comorbidities, current treatment, localisation of disease, etiology, histopathological subtype, duration and treatment response are evaluated. Datas are analyzed statistically. 
Results: Between October 2011 and October 2021, 246 patients with a diagnosis of panniculitis confirmed by histopathology among 654 patients admitted to our clinic were included in the study. The male/female patient ratio was 40/206 and the disease was found to be predisposed in favour of the female sex. The mean age at presentation was 4th decade and the mean duration of the disease was 3 months. The most common localisation of the disease was found to be bilateral legs in 59% of the patients. The most common etiological cause of panniculitis was tuberculosis. Histopathologically, lobular panniculitis was most common in the patients divided into groups. Vascular involvement was also analysed on histopathology and panniculitis without vascular involvement (without vasculitis) was most common. When these two factors were analysed and grouped together, it was found that the most common panniculitis subtype was septal and non-vasculitis.
Conclusion: In our study, patients who were admitted to our clinic between October 2011 and October 2021 and diagnosed with panniculitis with histopathological confirmation were examined. Panniculitis occurs mostly in women, on average in the 4th decade, especially bilaterally in the legs. The mean disease duration in our study was 3 months, which has been reported to be shorter in the literature. In our study, the most common histopathological subtype was septal panniculitis without vascular involvement. It is consistent with the literature reporting that the most common histopathological subtype is erythema nodosum from panniculitis without septal and vascular involvement. While the most common etiology expected to be detected in the literature was previous streptococcal infection, primary tuberculosis was the most common etiology in our study.  
Key words: panniculitis, erythema nodosum, erythema induratum, Bazin, sclerosing panniculitis