Sistemik skleroz hastalarında adipositokinlerin düzeylerinin hastalık aktivitesi ve organ tutulumu ile olan ilişkisinin araştırılması
Investigation of relationship between adipocytokines with disease activity and organ involvement in systemic sclerosis patients
Yazar: BAHAR SEVGİLİ
Danışman: DOÇ. ALİ TAYLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Leptin = Leptin ; Retinol bağlayıcı proteinler = Retinol binding proteins ; Rezistin = Resistin ; Skleroz = Sclerosis ; Visfatin = Visfatin

Özet:
Giriş ve Amaç: Sistemik skleroz (SSc) etiyolojisi tam olarak bilinmeyen, kronik, otoimmün, multisistemik bir hastalıktır. Hastalık başlangıcında deri sertliği belirginken geç dönemde cilt ve subkutan yağ doku atrofisi gelişmektedir. SSc hastalarında derideki değişikliklere bağlı olarak ilgili subkutan yağ dokusundan salınan adipositokinlerin farklılaşabileceğini ve bunun da hastalık süresi, hastalık aktivitesi gibi parametrelerle ilişkisi olabileceğini düşündük. 
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yürütülen bu çalışmada, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ve Dokuz Eylül Üniversitesi Romatoloji Kliniklerinde takipli 38 postmenopozda diffüz sistemik skleroz (dSSC) tanılı kadın hasta ile yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ) yakın 27 sağlıklı kontrol olgusu değerlendirme kapsamına alındı. Hastaların ve kontrol grubunun yaş, boy, kilo, VKİ, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP), kreatinin ve lipid paneli düzeyleri dosyalarından kaydedildi. Deri sertliği, modifiye Rodnan skorlama sistemine (mRSS) göre hesaplanmış skorlar kaydedildi. İç organ tutulumlu, eski tetkik sonuçlarından derlendi. Ek olarak hastaların ve kontrol grubunun daha önceden ayrılmış ve uygun koşullarda muhafaza edilmiş olan 1 adet venöz kan örneğinden visfatin, leptin, retinol bağlayıcı protein-4 (RBP-4) ve resistin düzeyleri çalışıldı. Adipositokin düzeyleri, kontrol grubuyla karşılaştırıldı, ek olarak mRodnan skorları, hastalık süresi, VKİ ile korelasyon analizi yapıldı. 
Bulgular: Çalışmamızda SSc olgularıyla kontrol grubunun yaş, VKİ, ESH, CRP düzeyleri benzerdir. SSc olgularında adipositokin düzeylerinde kontrol grubuna göre azalma saptanmıştır; ancak bu değişiklik istatistiksel olarak, anlamlı değildir. Korelasyon analizlerinde modifiye Rodnan (mRodnan) skorları ile visfatin ve leptin arasında negatif, zayıf, anlamsız ilişki saptanmıştır. mRodnan ile resistin ve RBP-4 arasında zayıf, anlamsız ilişki bulunmuştur. Hastalık süresiyle adipositokinler arasında da negatif, zayıf, anlamsız ilişki saptanmıştır.
Sonuç ve Tartışma: Çalışmamızda SSc olgularında çalışılan adipositokin düzeyleri kontrol grubuna göre numerik olarak daha düşük görünsede, istatistiksel anlamlı fark bulunamamıştır. Aynı şekilde leptin, resistin, visfatin ve RBP-4 düzeyleri ile hastalık aktivitesi ve hastalık süresi, mRodnan skorları arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır; ancak vücut yağ dokusunu daha iyi belirleyen yöntemlerin kullanıldığı (biyoimpedans...) daha fazla hasta sayısıyla daha güçlü analizlerin yapılacağı çalışmalarda farklı sonuçlar bulunabilir.

Abstract:
Introduction and Aim: Systemic sclerosis is a chronic, autoimmune, multisystemic disease with unknown etiology. Skin stiffness is prominent in early period while skin and subcutaneous fat tissue atrophy develops in the course of disease. We aimed to investigate the relationship between adipocytokines that was released from subcutaneous fat tissue and may be decreased in amount with subcutaneus fat atrophy in the later stage of disease, and skin tickness measure, disease activity, duration of disease.
Material- Method: In this retrospective study, 38 postmenopausal female patients with diagnosis of diffuse systemic sclerosis and 27 healthy age, gender and body mass index (BMI) matched controls were included into the study. All the data including erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP), mRodnan score of the skin, and disease duration were obtained from Tepecik Research and Training Hospital and Dokuz Eylul University Hospitals' department of Rheumatology patients records. Leptin, visfatin, resistin and retinol binding protein-4 levels were measured with appropriate kits from previously separated venous blood sample from both patient and control groups. 
Results: Age, gender, BMI, lipid profile were similar between SSc patients and controls. Adipocytokine levels were decreased compared to controls, however this alteration was not statistically significant. There was negative, poor and nonsignificant corelation between mRSS and visfatin and leptin, while positive poor and nonsignificant corelation between mRSS and resistin and RBP-4. We also found negative, poor and statistically nonsignificant corelation between disease duration and adipocytokines.
Discussion: In our study, though the studied adipoctokines were numerically lower in SSc patients, this differences did not reach statically signicifant value. More researches with better estimation of amount of fat tissue and larger sapmle size may give different result in favor of our hypotesis.