Bazı gıdalardaki mikroplastik kirliliğinin tespiti
Determination of microplastic in some foods
Yazar: SEMA ZÜLAL BALCI
Danışman: DOÇ. DR. MERAL YURTSEVER
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Mikroplastikler (MP), öncelikli kirleticiler kapsamında ele alınan çevresel kirleticilerdir. Günümüzde böyle bir kirleticinin, çok fazla tüketilen gıdalarda bulunması ihtimali endişe vericidir. 
Bu çalışmanın temel amacı ülkemizde marketlerde satılan farklı marka tuz, şeker ve poşet çay örneklerinde bulunan mikroplastik kirliliğinin tespit edilmesidir. Bu amaçla, marketlerden alınan farklı 5 marka tuz, 5 marka şeker ve 15 marka poşey çay numuneleri incelenmiştir. Öncelikle filtrasyon, organiklerin oksidasyonu, yüzdürme gibi ön ayırma işlemleriyle muamele edilen numuneler bir ışık mikroskobu altında incelenmiştir. İncelenen numuneler renklerine, şekillerine ve boyutlarına göre kategorize edilerek sayılmıştır. Daha sonra bulunan mikroplastiklerin polimer tipini tespit etmek amacıyla ATR-FT-IR (Zayıflatılmış Toplam Yansımalı- Fourier Dönüşümlü Infrared Spektrofotometre) analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda; tuz ve şeker numunelerinde en fazla lacivert tonlarında liflere rastlanmıştır. ATR-FTIR sonuçlarına göre ise, tuz ve şeker numunelerinde polietilen tereftalat (PET), polipropilen (PP) ve polyamid (PA) tipindeki polimerler çoğunluktadır. 
Ürün üretim teknolojileri ve tüketim tercihleri çevrede oluşması muhtemel atık cinsini ve miktarını da belirleyici bir rol oynamaktadır. Marketlerdeki dökme ve sallama (poşet) çayların reyonuna bakıldığında sallama çayların neredeyse dökme çaylardan daha fazla yer kapladığı görülmektedir. Bu da insanımızın poşet çayları da büyük oranda tükettiğinin bir göstergesidir. Bu çalışmada, farklı poşet çay dokuları ATR-FT-IR ile analiz edilmiştir. Ağırlıklı olarak selüloz yapısındaki örgüsüz dokular kullanılsa da bu malzemelerin içerisinde destek materyali olarak polyester gibi bazı plastik polimerlerin kullanıldığı anlaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Mikroplastik; kirlilik; gıda; sentetik mikrolif; çay; şeker; tuz

Abstract:
Microplastics (MP) are environmental pollutants that are considered as priority pollutants. Nowadays, the possibility that such a pollutant is found in foods consumed too much is worrying. 
The main purpose of this study is to determine the microplastic pollution of different brands of salt, sugar and tea bags sold in markets in our country. For this purpose, samples of 5 different brands of salt, 5 brands of sugar and 15 brands of tea from the markets were examined. Primarily, samples treated with pre-separation processes such as filtration, oxidation of organics, flotation were examined under a light microscope. At the end of the investigations, they were counted and categorized according to their colors, shapes and sizes. Then, ATR-FT-IR analyzes were performed to determine the polymer type of the microplastics. 
In the results of working; salt and sugar samples were mostly found in navy blue tones. According to FTIR results, polyethylene terephthalate, polypropylene and polyamide type polymers are the majority in salt and sugar samples. Product production technologies and consumption preferences also play a decisive role in the type and amount of waste likely to occur in the environment. When we look at the department of bulk and teabags in the markets, it is seen that teabags take up more space than the bulk teas. This is an indication that our people also consume tea bags. In this study, sachet tea tissue was analyzed by FT-IR. Although non-woven fabrics of predominantly cellulose structure are used, it has been found that certain plastic polymers are used as support materials in these materials.

Keywords; Microplastic; pollution; food; synthetic microfibre; tea; sugar; salt