Organik ve mineral gübre uygulamalarının soya bitkisinde azot fiksasyonuna ve zeytin karasuyunun toksik etkilerinin bertarafına etkileri
The effects of organic and mineral fertilizer applications on the nitrogen fixation of soybean and disposal of the toxic effects of olive oil waste water (OOWW)
Yazar: EKİN ŞAKAR
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL DOĞAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu projenin amacı, Antakya koşullarında, bazı organik ve mineral gübre uygulamalarının, soya bitkisinde azot fiksasyonu, biyomas ağırlığı ile toprakta bazı mikrobiyal ve kimyasal özelliklere etkilerini belirlemektir. Bununla beraber zeytin yetiştiricileri ve zeytinyağı üreticileri için büyük bir sorun olan ve zeytinyağı üretimi aşamasında oluşan, zeytin karasuyunun (ZK) toksik etkilerini bertaraf etmek, araştırmanın önemli bir diğer amacını oluşturmaktadır. 
Bu araştırma, Antakya Amik Ovası, yaygın toprak serilerinden Topboğazı serisinden alınan topraklar kullanılarak iklim odası koşullarında, saksı denemeleri olarak yürütülmüştür. Deneme varyantları; gidya (G), solucan gübresi (SG), ahır gübresi (Ah), leonardit (L), mineral gübre (Min) ve zeytin karasuyu (ZK) olup herbir varyant 3 farklı dozdan oluşmuştur. Bununla beraber G+Min, SG+Min, Ah+Min, ZK+Ah gibi farklı gübre karışımları ve dozlarıyla birlikte toplamda 30 gübre varyantı oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, organik bazı materyal uygulamaları nodülasyon parametrelerini olumlu yönde etkilerken, mineral gübre varyantları, kontrol toprakların sonuçlarıyla benzerlikler göstermiştir. Karışım gübre uygulamalarından, G1+Min, ZK1+Ah, ZK2+Ah ve ZK1+Ah1+SG1 varyantları nodülasyon ve N2-Fiksasyonu parametrelerini olumlu yönde etkilerken, SG1+Min, Ah1+Min karışımları, kontrol toprakları ile benzer sonuçlar vermiştir. Bitki biyomas ağırlıklarını (g/bitki) arttıran varyantlar, G, SG, L, ZK, G1+Min, ZK1+Ah, ZK1+Ah1+SG1 olup, azaltan varyantlar ise Ah, Min, SG1+Min, Ah1+Min olarak belirlenmiştir. Toprakların önemli mikrobiyal aktivitelerinden CO2 sonuçları ZK2+Ah varyantından olumsuz yönde etkilenirken, diğer varyantlar arttırmıştır. DHA sonuçları, G, SG, G1+Min, SG1+Min, ZK2+Ah ve ZK1+Ah1+SG1 uygulamalarından olumlu yönde etkilenmiş olup, L, Min ve Ah1+Min uygulamalarından olumsuz yönde etkilenmiş ve Ah, ZK ve ZK1+Ah uygulamaları ise kontrol toprakları ile benzer sonuçlar vermiştir. MBC sonuçları, ZK1+Ah1+SG1 dışındaki tüm varyantlardan olumsuz yönde etkilenmiş ve kontrol topraklarına ait değerlerin altında kalmıştır. Bununla beraber SG1+Min uygulamaları kontrol toprakları ile benzer sonuçlar vermiştir. SG ve ZK1+Ah1+SG1 varyantları, pH değerlerinin düşmesine neden olurken, diğer uygulamalar kontrol varyantı ile benzer sonuçlar vermiştir. EC değerleri, G, Ah, L, Min, ZK, ZK1+Ah ve ZK2+Ah uygulamaları ile düşüşler gösterirken, SG, SG1+Min ve ZK1+Ah1+SG1 uygulamaları ile artmıştır. Bu sonuçlara göre, organik ve organo mineral uygulamalar, azot fiksasyonu parametrelerini ve toprak mikrobiyal aktivitelerini olumlu yönlerde etkilerken, zeytin karasuyunun uygun dozlarda kullanımı ile toksik etkilerinin bertaraf edildiği belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this project is to determine the effects of some organic and mineral fertilizer applications on nitrogen fixation in soybean, biomass weight, some of microbial and chemical properties of soil. However, it is another important purpose of the research to eliminate the toxic effects of olive oil waste water (OOWW), which is a major problem for the olive growers and olive oil producers and which is formed during the olive oil production stage. In this research, established as a pot experiment, has been used soil obtained from the Topboğazı series, which is one of the common soil series of Antakya Amik Plain. Trial variants have been formed, gyttja (G), vermicompost (SG), barnyard manure (Ah), leonardite (L), mineral fertilizer (Min) and olive oil waste water (ZK) and each variant consists of 3 different doses. In addition, total of 30 variants were formed with the control consisting of four mixture fertilizers as G+Min, SG+Min, Ah+Min, ZK+Ah and their different doses. 
According to the results of the research, some organic material applications positively affected the nodulation parameters while mineral fertilizer variants showed similarities with the results of the control soils. While G1 + Min, ZK1 + Ah, ZK2 + Ah and ZK1 + Ah1 + SG1 variants affected the nodulation and N2-Fixation parameters positively, the SG1 + Min, Ah1+Min mixtures gave similar results with the control soils. Variants that increase the weight of plant biomass are G, SG, L, ZK, G1 + Min, ZK1 + Ah, ZK1 + Ah1 + SG1 and the decreasing variants are Ah, Min, SG1 + Min, Ah1 + Min. CO2 results from the important microbial activities of soils were adversely affected by the ZK2 + Ah variant and other variants increased the CO2 values. The results of DHA were negatively influenced by G, SG, G1 + Min, SG1 + Min, ZK2 + Ah and ZK1 + Ah1 + SG1 applications, and were negatively affected by L, Min and Ah1 + Min applications and Ah, ZK and ZK1 + Ah yielded similar results with control. The MBC results were adversely affected by all variants except ZK1 + Ah 1 + SG1 and remained below the control. However, SG1 + Min applications gave similar results with control soils. The SG and ZK1 + Ah 1 + SG1 variants resulted in lower pH values, while the other applications gave similar results to the control variant. EC values were decreased with G, Ah, L, Min, ZK, ZK1 + Ah and ZK2 + Ah applications and increased with SG, SG1 + Min and ZK1 + Ah1 + SG1 applications. According to these results, while organic and organo-mineral applications in the study have affected the nitrogen fixation parameters and soil microbial activities positively, it has been determined that the toxic effects are eliminated by using the appropriate amounts of olive oil waste water.