Proje tabanlı çevre eğitiminin öğretmen adaylarının çevre bilincine ve epistemolojik inançlarına etkisi
Effects of project based learning on reservice science teachers' consciousnes towards environment and epistemological beliefs
Yazar: VEDAT OFLAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE SAVRAN GENCER
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilimsel epistemolojik inançlar = Scientific epistemological beliefs ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, proje tabanlı öğrenme modeli ile geleneksel öğretim yöntemlerinin etkisinin; fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları,
çevre bilgi düzeyi, çevre tutum ve davranış boyutlarıyla karşılaştırmak olarak
saptanmıştır. Proje tabanlı öğrenme modelinin uygulandığı deney grubu ile kontrol
grubu arasındaki farklılıkları ortaya koymak amacıyla ön test-son test kontrol gruplu
yarı deneysel yöntem kullanılmıştır.
Araştırma örneklemini 2010-2011 öğretim yılı bahar döneminde, Pamukkale
Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Öğretmenliği
Anabilim Dalı'nda 3. sınıfta öğrenim gören ve "Çevre Bilimi" dersini alan 53
öğretmen adayı oluşturmaktadır. Deney grubundaki öğretmen adaylarına, Çevre
Bilimi dersi proje tabanlı öğrenme modeli çerçevesinde planlanmış ve uygulanmıştır.
Kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yapılmıştır. Uygulama öncesinde ve
sonrasında her iki grupta öğretmen adaylarına 5'li likert tipinde Epistemolojik İnanç,
Çevre Bilgi, Çevre Tutum ve Çevre Davranış Ölçekleri uygulanmıştır. Verilerin
analizinde istatiksel analiz yöntemleri ile ön test ve son test puanları kullanılarak
gruplar arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Yöntem ve cinsiyetin bağımsız değişken
olarak alındığı iki faktörlü ANOVA ve ANCOVA sonuçları .05 anlamılık düzeyinde
değerlendirildiğinde; fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları,
çevreye yönelik tutumları ve davranışlarına ilişkin ortalamanın grup ve cinsiyet
değişkenine göre farkılılık göstermediği bulunmuştur. Deneysel işlem sonrası
öğretmen adaylarının çevreye ve çevre sorunlarına yönelik bilgi düzeyleri arasında
ise proje tabanlı öğrenme modelinin uygulandığı deney grubu lehine anlamlı bir
farklılık vardır. Çoklu regresyon sonuçlarına göre çevre bilgi ölçeğinin istatistiksel
anlamda çevre tutum düzeyi üzerinde etkili olması, fen bilgisi öğretmen adaylarının
çevre bilgilerinin, çevre tutum düzeylerinin bir yordayıcısı olduğunu göstermektedir.
Araştırmada elde edilen bulgular ilgili alan yazında tartışılmış, eğitimcilere ve
araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of project based learning on
preservice science teachers' environmental perceptions as a means of epistemological
beliefs, environmental knowledge, environmental attitudes and behaviors by comparing
differences among these dimensions when considering environmental approaches based
on project based learning model and tradtional teaching model. Fort his purpose, quasiexperimental
model with the pre-test post-test experimental model with a control
group was used to explore the differences between experimental group in which
project based environmental education learning was conducted and control group
in which traditonal environmental education was conducted.
The participants of the study were third class 53 preservice science teachers who
enrolled in the course of Environmental Science offered in the department of
Elementary Science Education at Pamukkale University in the spring term of
education years of 2010-2011. In the experimental group Environmental Science
course was designed based on project based learning whreas in the control grup the
course was conducted tradionally. Before and after the treatment in both groups the
Likert type scales of Epistemological Beliefs, Environmental Knowledge,
Environmental Attitudes and Behaviors were applied to get quantitative data. In the
analyzing data, pre and post scores of preservice teachers were compared as regard to
between gruops by using inferentail statistics. According to the results of two
factorial ANOVA and ANCOVA with goup and gender as independent variables at
the significance level of .05, there were no significant mean differences in the
preservice teachers' epistomological beliefs, environmental attitudes and behaviors
neither group nor gender. After the tretament, there was only a significant mean
difference in preservice teachers' environmental knowledge levels in favour of
experimenatal group. Further analysis with Multiple Regression indicated that
environmental knowledge scales of students had a significant effect on their
environmental attitudes. The findings of the study were deliberated in the light of the
related literature, and that some suggestions and implications were given to teacher
educators and educational reserchers.