SDÜ Acil Servise travma şikayeti ile başvuran ve transfüzyon uygulanan hastalarda başvuru anında kan gazında bakılan iyonize kalsiyum düzeyi ile transfüzyon miktarı ve mortalite arasındaki ilişki
The relationship between ionized calcium level in blood gas at the time of admission, transfusion amount and mortality in patients admitted to SDU emergency department with trauma complaint and transfused
Yazar: ERSİN TOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN GÖKBEN BECEREN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Kalsiyum = Calcium ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Mortalite = Mortality ; Travma = Trauma

Özet:
Amaç :Travma, tüm dünyada her yaş grubundan insanları etkileyen, önemli oranda iş gücü kaybına neden olan bir halk sağlığı sorunudur. Bu denli önemli bir konuda ölüm oranlarının en aza indirilmesi için birçok tanı ve tedavi stratejisi geliştirilmiştir. Bizde bu çalışmamızda acil servise travma şikâyeti ile başvuran ve transfüzyon uygulanan hastalarda başvuru anında kan gazında bakılan iyonize kalsiyum düzeyi ile transfüzyon miktarı ve mortalite arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntem: Çalışmamız Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Acil Servis Kliniği'nde 31.10.2022 – 31.06.2023 tarihleri arasında prospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza acil servisimize travma şikâyeti ile başvuran ve transfüzyon uygulanan 18 yaş ve üzeri hastalar dahil edilmiştir. Bulgular: Çalışmamız 56 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza katılan hastaların %83,9'u (n=47) erkek, %16,1'i (n=9) kadın idi. Hastalarımızın yaş ortalaması ise 46,25±20,12 idi. Travma mekanizmaları incelendiğinde %60,7 (n=34) ile trafik kazaları ilk sırada yer alırken bunu %21,4 (n=12) ile düşmeler takip etti. Hastalarımızın sonlanımına bakıldığında %53,6'sının (n=30) taburcu olduğu %46,4'ünün (n=26) ise öldüğü tespit edildi. Ölen hastalarımızın 9'u acil serviste kaybedilirken 17 hasta yoğun bakım ünitesinde kaybedilmiştir. Hastalarımızın başvuru anında bakılan iyonize kalsiyum düzeyi ortalama 0,839±0,155 idi. Kalsiyum düzeyi ile hastaların sonlanımı arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0,05). İyonize kalsiyum düzeyi ile transfüzyon miktarı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p: 0,653). Hastalarımızın başvuru anında bakılan GKS (Glasgow Koma Skoru) değeri ile hasta sonlanımı incelendiğinde p<0,001 idi ve GKS değeri düştükçe mortalite oranı artmaktaydı. Başvuru anında bakılan şok indeksi ortalama 1,49±0,7 idi. Hasta sonlanımı ile şok indeksi arasındaki ilişki analiz edildiğinde p<0,001 idi ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Mortalite üzerine etki eden bu parametrelerin iyonize kalsiyum düzeyi ile oranlanmasının hasta sonlanımına etkisini ROC (Receiver Operating Characteristic) analizi ile incelediğimizde iyonize kalsiyum/GKS ve iyonize kalsiyum/şok indeksi'ne ait p değerleri sırasıyla p<0,001, p:0,001 idi ve istatistiksel olarak anlamlı idi. İyonize kalsiyum/GKS oranı mortalite üzerine %100 sensitif iken iyonize kalsiyum/şok indeksi oranı %100 spesifik olarak bulundu. Sonuç: Travma şikâyeti ile başvuran hastalarda kan gazında bakılan iyonize kalsiyum değerinin mortalite tahmininde kullanılabileceğini ancak iyonize kalsiyum değerinin transfüzyon ihtiyacını öngörmediğini bulduk. İyonize kalsiyum/şok indeksi ve iyonize kalsiyum/GKS oranlarının da mortalite tahmininde kullanılabileceğini öngörmekteyiz.

Abstract:
Objective: Trauma is public healt issue affecting individuals of all age groups worldwide, leading to significant workforce loss. Numerous diagnostic and therapeutic strategies have been developed to minimize mortality rates in such a crucial matter. In this study, our aim was to investigate the relationship between ionized calcium levels in blood gases at the time of admission, transfusion volüme and mortality in trauma patients who received transfusions in the emergency department. Materials and Methods: Our study was conducted prospectively between October 31, 2022 and June 31, 2023, at the Emergency Department Clinic of Süleyman Demirel University Research and Application Hospital. Patients aged 18 and above who presented to our emergency department with trauma complaints and received transfusions were included in our study. 
Findings: Our study was conductes with 56 patients. Of the participants, 83,9% (n=47) were male, while 16,9% (n=9) were female. The avarage age of our patients was 46,25±20,12 years. When examining the trauma mechanisms, traffic accidents were the most common at 60,7% (n=34), followed by falls at 21,4% (n=12). In terms of patients outcomes, 53,6% (n=30) were discharged, while 46,4% (n=26) unfortunately passes away. Of the deceased, 9 patients died in the Emergency department and 17 were lost in the intensive care unit.The mean ionized calcium level at the time of admission for our patients was 0,839±0,155. When examining the relationship between calcium levels and patient outcomes, there was a statistically significant difference (p<0,05). However, there was no statistically significant correlation between ionized calcium levels and volüme transfusion (p=0,653). When analyzing the relationship between the Glasgow Coma Scale (GCS) at the time of admission and patient outcomes, the significance was p<0,001, indicating that as the GCS value decreased, the mortality rate increased. The average shock index at the time of admission was 1,49±0,7. Upon analysis of the relationship between patient outcomes and the shock index the signifinance was p<0,001 and it was deemed statistically significant. When examining the impact of these parameters, which influenced mortality, in the relation to ionized calcium levels using the ROC (Receiver Operating Characteristic) analysis, the p values for ionized calcium/GCS and ionized calcium/shock index were respectively p<0,001 and p=0,001, both of which were statistically significant. The ionized calcium/GCS ratio was found to be 100% sensitive to mortality, while the ionized calcium/shoc index ratio was 100% spesific.     
Conclusion: In patients presenting with trauma complaints, we found that ionized calcium levels measured in blood gases can be used to predict mortality. However, ionized calcium levels did not predict the need for transfusion. Additionaly, we determined that the ionized calcium/shock index and ionized calcium/GCS ratios can also be utilized for mortality prediction.