Birleşmiş Milletler'in Yemen'e yönelik insani yardım ve koruma sorumluluğu politikası
United Nations' humanitarian assistance and responsibility to protect policy towards Yemen
Yazar: TUBA DEMİREL
Danışman: PROF. DR. FARUK TAŞCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Dünyada savaş kaynaklı krizlerden milyonlarca insan etkilenerek uluslararası toplumun korumasına ve insani yardımlarına muhtaç olmaktadır. Birleşmiş Milletler (BM) insan haklarının korunması ve uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması ile ilgili BM Şartı'nda yer alan maddeler doğrultusunda insani yardım ve koruma sorumluluğunun gerçekleştirilmesi bakımından sorumlu kuruluş olarak karşımıza çıkmaktadır. BM raporlarında dünyanın savaş kaynaklı en büyük krizini yaşadığı ifade edilen Yemen'de 2015 yılından beri savaş sebebiyle yüzbinlerce insan hayatını kaybetmiş veya yaralanmış, milyonlarca insan ise yetersiz beslenme, salgın hastalıklar, yerinden edilme ve savaşın getirdiği daha birçok zorlukla mücadele etmek zorunda kalmaktadır. İnsan hakları hukuku bağlamında bireylerin korunması ve temel yaşam ihtiyaçlarının sağlanması hususunda uluslararası toplumu koordine etmesi gereken BM'nin bölgeye dair politikaları ise literatür açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada BM'nin Yemen'e yönelik insani yardım ve koruma sorumluluğu politikaları BMGK dökümanları içeriklerinde incelenmiştir. İncelemenin temel sorusu şudur: BM'nin Yemen insani krizine yönelik aktif bir insani yardım ve koruma sorumluluğu politikası var mıdır? Çalışma nitel içerik analizi yöntemiyle yapılmış olup çalışmanın temel sonucu BM'nin Yemen'de aktif bir insani yardım politikası olduğu, koruma sorumluluğu ile ilgili olarak da önleme sorumluluğu aşamasında kalınarak aktif bütüncül bir koruma sorumluluğu politikası olmadığı yönündedir. 
Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları, İnsancıl Hukuk, İnsani Yardım, Koruma Sorumluluğu, Birleşmiş Milletler, Yemen

Abstract:
Millions of people around the world are affected by war-related crises and are in need of protection and humanitarian assistance from the international community. The United Nations (UN) is the responsible organization for the realization of humanitarian aid and responsibility to protect in line with the articles of the UN Charter regarding the protection of human rights and ensuring international peace and security. In Yemen, which is stated to be experiencing the world's biggest war-related crisis in UN reports, hundreds of thousands of people have lost their lives or been injured due to war since 2015, and millions of people have to struggle with malnutrition, epidemics, displacement and many other difficulties brought by war. The regional policies of the UN, which should coordinate the international community in terms of protecting individuals and providing basic living needs in the context of human rights law, are important in terms of literature. In this study, the UN's humanitarian aid and responsibility to protect policies for Yemen were examined in the content of UNSC documents. The main question of the review is: Does the UN have an active humanitarian aid and responsibility to protect policy towards the Yemen humanitarian crisis? The study was conducted with the qualitative content analysis method and the main result of the study is that the UN has an active humanitarian aid policy in Yemen, and regarding the responsibility to protect, it remains at the stage of responsibility to prevent and does not have an active holistic responsibility to protect policy.
Keywords: Human Rights, Humanitarian Law, Humanitarian Assistance, Responsibility to Protect, United Nations, Yemen