Nysa antik kenti ve Çarşı Bazilikası'nda yürütülen yorumlama ve sunum çalışmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of interpretation and presentation studies conducted in the ancient city of Nysa and the Bazaar Basilica
Yazar: AYLİN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF SELENA AYHAN KOÇYİĞİT ; DOÇ. DR. SERDAR HAKAN ÖZTANER
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Antik şehirler = Antique cities ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Nysa = Nysa ; Yorumlama = Interpretation

Özet:
Bu tezin odağı, bugün bize geçmişin bir aynası olarak miras kalan arkeolojik alanlardan biri olan Nysa Antik Kenti ve Çarşı Bazilikası'nın yorumlanması ve sunumunun değerlendirilmesidir. Tezde ayrıca öneriler de geliştirilerek, Nysa Antik Kenti ve içinde bulunan yapıların daha algılanabilir ve anlaşılır olması hedeflenmektedir. 
Arkeolojik alanda bir yapının anlaşılır olmasının ilk aşaması anastilosis (yeniden ayağa kaldırma) çalışmaları, bununla birlikte gerekli koruma çalışmalarının yapılmasıdır. Devamında sürdürülebilir bir koruma sağlanabilmesi için yapının tanıtımı ve ziyaretçilerin alan ve yapılar hakkında bilgi sahibi olması çok önemlidir. Bu noktada arkeolojik alanlarda bulunan yapıların sürdürülebilir koruması için gerçekleştirilmesi gereken ikinci adım ise yorumlama ve sunumdur. 
Tez temelde dört kısımdan oluşmaktadır. İlk kısım arkeolojik alanda uygulanacak koruma, anastilosis, yorumlama ve sunum kavramlarının anlaşılmasını amaçlayan teorik bir çalışmadan oluşmaktadır. Tezde örnek olarak üzerinde durulan Çarşı Bazilikası'nın mimari özellikleri ve yapı tipinin gelişimi incelenmektedir. İkinci kısımda ise Nysa Antik Kenti ve yapıları anlatılmaktadır. Antik kentlerde bazilikaların yeri ve Nysa Antik Kenti'nde Çarşı Bazilikası'nın konumunun incelemesi bu kapsamda yapılmaktadır. 
Üçüncü kısımda ise Çarşı Bazilikası'nın koruma çalışmaları ve tribunal (mahkeme) kısmının anıtsal cephesi için önerilen yeniden ayağa kaldırma projesi anlatılmaktadır. Dördüncü kısımda ise anastilosis ile ayağa kaldırılan yapının mevcut yorumlama ve sunum önerisine bakılıp, olumlu ve revize edilmesi gerekli görülen tarafları göz önüne alınarak yeni öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The focus of this thesis is the evaluation of interpretation and presentation of the Ancient City of Nysa and the Civil Basilica, as one of the archaeological sites that passed down to us today as a reflection of the past. Moreover, the thesis aims to develop proposals for the Ancient City of Nysa and its structures to be more perceptible and understandable.
The first stage towards understanding a structure in an archaeological site is anastylosis (reconstruction of a monument from fallen parts) studies, as well as carrying out of the necessary conservation work. Furthermore, in order to ensure sustainable conservation, the introduction of the structure and informing visitors about the site and structures are essential. At this point, the second step that needs to be taken to ensure the sustainable conservation of structures located in archaeological sites is interpretation and presentation.
The thesis is basically composed of four parts. The first part consists of a theoretical study aimed at understanding the concepts of conservation, anastylosis, interpretation, and presentation to be applied in the archaeological site. The thesis examines the architectural features and the development of the structure type of the Bazaar Basilica that is discussed as an example. The second part describes the Ancient City of Nysa and its structures. The location of the basilicas in ancient cities and the location of the Bazaar Basilica in the Ancient City of Nysa are examined within this scope.
The third part describes the conservation work of the Bazaar Basilica and the proposed reconstruction project for the monumental facade of the tribunal (court) section. In the fourth part, the existing interpretation and presentation proposal of the structure that was reconstructed via anastylosis was evaluated and new proposals were developed by taking into account the aspects that are positive and need to be revised.