Metastatik prostat kanseri tedavisinde kullanılan ilaçların serum PSA düzeyini düşürme etkinliğinin karşılaştırılması
Comparasion of the effectiveness of drugs in the treatment of metastatic prostate cancer in reducing serum PSA levels
Yazar: GİZEM GÜNEY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALPASLAN ÖZGÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türüdür. Son yıllarda
tedavideki ilerlemeler sayesinde metastatik prostat kanseri hastalarında sağkalım
süresi uzamış ve hastalara daha konforlu bir hayat sağlanmıştır. Metastatik prostat
kanserinde değişik tedavi türleri kullanılmaktadır. Androjen deprivasyon tedavisi
(ADT), kemoterapi ve en son tedaviye giren yeni nesil anti-androjen tedavileri gibi
farklı tedavi türleri ile metastatik prostat kanseri tedavisinde önemli ilerlemeler
kaydedilmiştir. Serum prostat spesifik antijen (PSA) düzeyi ile, prostat kanserinin
prognozu ve prostat kanseri tedavisine yanıt arasında güçlü bir ilişki vardır. Prostat
kanserinde verilen tedavi türü ile PSA yanıtı arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar
ise sınırlıdır.
Bu çalışmada, metastatik prostat kanseri nedeni ile tedavi alan hastalar
retrospektif olarak incelenmiş ve aldıkları tedavi türü ile PSA yanıtı arasındaki ilişki
ayrıntılı bir şekilde araştırılmıştır. Hastaların aldıkları tedavi türünün prognoz
üzerindeki etkisi incelenmiş, tedavi türleri arasında tedaviye PSA yanıt süresi ve
tedavinin PSA düşürme miktarı yönünden bir fark olup olmadığı araştırılmıştır.
Çalışmaya alınan 127 hastadan 31'i sadece ADT kullanmıştır. 96 hasta ise
tanı anında veya progresyon gelişimi sonrası ADT ile birlikte ek tedavi (kemoterapi
ve/veya yeni nesil anti-androjen tedavisi) almıştır. Başlangıçta alınan tedaviye göre
incelendiğinde; tedavi öncesi PSA değeri, ADT ile birlikte ek tedavi alan hastalarda
sadece ADT alanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Tedaviye PSA yanıt süresi
yönünden tedavi türleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Tedavinin PSA
düşürme miktarı ise, başlangıçta ADT ile birlikte ek tedavi alanlarda sadece ADT
alanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Progresyon sonrası başlanan tedaviler
incelendiğinde ise, tedavi öncesi PSA düzeyi ve tedavinin PSA düşürme miktarı
bakımından tedavi türleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır, ancak
tedaviye PSA yanıt süresinin enzalutamid tedavisinde dosetaksel tedavisine göre
anlamlı bir şekilde daha kısa olduğu gösterilmiştir. Genel sağkalım süresi yönünden
tedavi türleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Sonuç olarak; bu çalışma ile, metastatik prostat kanseri hastalarında verilen
tedavi türü ile tedaviye PSA yanıtı ve tedavinin PSA düşürme miktarının yakın ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ancak bu ilişkinin daha iyi aydınlatılabilmesi için,
geniş ölçekli çalışmalar gerekmektedir.

Abstract:
Prostate cancer is the most common cancer in men in the world. In recent
years, with advances in treatment, survival time has been extended and a more
comfortable life has been provided for metastatic prostate cancer patients. Different
treatment methods are used in metastatic prostate cancer. Different treatment
methods such as androgen deprivation therapy (ADT), chemotherapy, new
generation anti-androgen therapy have made significant progress in the treatment of
metastatic prostate cancer. There is a very strong relationship between serum prostate
specific antigen (PSA) level and prognosis of prostate cancer and also response to
prostate cancer treatment. Though, studies about the religionship between the type of
the treatment and the response of the PSA level are limited.
In this study, patients having treatment for metastatic prostate cancer were
retrospectively examined and the relationship between the type of treatment they
received and PSA response was investigated in detail. The effect of the type of
treatment on the prognosis was examined. Also it was investigated whether there was
a difference between the types of treatment in terms of PSA response time to
treatment and the amount of PSA reduction of the treatment.
127 patients included in the study. 31 patients used only ADT. 96 patients
received additional treatment (chemotherapy and/or new generation anti-androgen
therapy) along with ADT at the time of diagnosis or after the progression. When
examined according to the initial treatment received; Pre-treatment PSA values were
found to be higher in patients receiving additional treatment with ADT than in
patients receiving ADT alone. There was no significant difference between treatment
types in terms of PSA response time to treatment. The PSA lowering amount of the
treatment was found to be higher in those who received additional treatment with
ADT at the beginning than in those who received ADT alone. When the treatments
started after progression were examined, no significant difference was found between
treatment types in terms of pre-treatment PSA level and the PSA lowering amount of
the treatment, but it was shown that the PSA response time to treatment was
significantly shorter in enzalutamide than in docetaxel. There was no significant
difference between treatment types in terms of overall survival time.

In conclusion; this study showed that the type of treatment given in metastatic
prostate cancer patients is closely related to the PSA response to treatment and the
amount of PSA lowering of the treatment. However, large-scale studies are required
to better elucidate this relationship.