Neyzen Ali Doğan Ergin'in Ferahnâk Aşîran Mevlevî Âyîn-i'nin    makam, usûl ve ezgisel yönden incelenmesi
The observation Ferahnak Asiran Mevlevi ritual by ney player Ali Doğan Ergin in terms of style and pattern
Yazar: MUHAMMET SEFA POLAT
Danışman: PROF. DR. OĞUZ KARAKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Türk Sanat Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Ergin, Doğan = Ergin, Doğan ; Ezgi = Melody ; Ferahnak makamı = Ferahnak mode ; Makamlar = Modes ; Mevlevi ayini = Mevlevi ceremony ; Usul = Rhytm

Özet:
Türk makam müziği'nin önemli temsilcilerinden olan besteci ve icracı Neyzen Ali Doğan ERGİN'in hayatı, bestekârlık yönü ve Ferahnâk Aşîran Mevlevî Âyîni'nin  ele alındığı bu çalışmada, öncelikle bestekârın hayatı, eserleri, ney icracılığı ve kendi terkîbi olan 'Ferahnâk Aşîran' makamındaki mevlevi âyîni, makam, usûl ve ezgisel yönden incelenmiştir. İncelenen bu âyîn-i şerîf'te, Ferahnâk Aşîran makamının Ali Doğan ERGİN tarafından nasıl bir seyir içinde işlediğini, eserin içinde kullanmış olduğu makamsal geçkileri ve bu geçkilerin makamla ilişkisini, âyinde kullanılan usuller ve bu usullerin arûz vezni ile ilişkisi gösterilmiştir. Araştırmada, Türk makam müziğinde terkîb bakımından yeni sayılabilecek olan Ferahnâk Aşîran makamının, Mevlevî Âyîn-i gibi büyük ve önemli bir formda işleniş biçimini ortaya çıkarmak, makamın seyir özelliklerini önemli ölçüde ortaya koymak ve bundan sonra konuyla ilgili yapılacak araştırmalara kaynak oluşturmak bu araştırmanın amaçlarından bazılarıdır.
Araştırmada tarama modeli kullanılmış olup, gerek bestecinin hayatı ve eserleri gerekse Türk makam müziği teorisine dair kaynaklar tarama modeli ile incelenmiştir. Ferahnâk Aşîran makâmındaki ilk ve tek Mevlevî Âyîn-i olma özelliği taşıyan eserin notaları incelenmiş ve makam-usûl-arûz vezni yönüyle analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda, Neyzen Ali Doğan Ergin'in bestelediği Ferahnâk Aşîran Mevlevî Âyîn-i'ndeki Ferahnâk Âşîran seyrinin, Evç'te Segâh, Hüseynî'de Rast Mâye, Nevâ'da Rast ve Dügâh'ta Rast çeşnilerinin ardından Dügâh perdesinde verilen bir asma kararın ardından Hüseynî Aşîran perdesi üzerinde Aşîran (Uşşak'lı) karar ettiği, Evç, Nevâ ve Hüseynî perdelerindeki çeşnilerin Irak, Hüseynî Aşîran ve Yegâh perdelerinde tekrarlamadığı, Irak perdesinde (asma) karar etmediği; âyin-i şerifte on altı makama geçki yapıldığı,  âyinde kullanılan usullerde geleneği yansıtan bir çizginin izlendiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, which deals with the life of the composer and performer Neyzen Ali Dogan Ergin, who is one of the important representatives of Turkish maqam music, his direction of composition and Ferahnak Asiran Mevlevi ritual, first of all, the life of the composer, his works, his performance of ney and his abandonment, 'Ferahnak Asiran' Mevlevi ritual, maqam, rhythm and melodic aspects. In this ritual, which was examined, how Ali Dogan Ergin performed the maqam Ferahnak Asiran, the modal transitions he used in the work and the relationship of these transitions with the maqam, the methods used in his act and the relationship of these procedures with the arûz meter. Some of the aims of this study are to reveal the way in which the maqam Ferahnak Asiran, which can be considered new in terms of abandonment in Turkish maqam music, is used in a large and important form such as Mevlevi ritual, to reveal the melodical course characteristics of the maqam to a great extent, and to provide a source for future researches on the subject.
The scanning model was used in the study, and both the life and works of the composer and the sources related to the Turkish maqam music theory were examined by scanning model. The notes of the work, which is the first and only Mevlevi ritual in the maqam Ferahnak Asiran, were analyzed and analyzed in terms of maqam-rhythm-aruz meter.
As a result of the research, following the Ferahnak Asiran course in Ferahnak Asiran Mevlevi ritual, composed by Neyzen Ali Doğan Ergin, after a hanging decision made on the curtain of Dugah after the season of Segah in Evc, Rast Maye in Hüseyni, Rast in Neva and Rast in Dügah In the methods used as Asiran (from Uşşak) on Hüseyni Asiran curtain, the flavors in Evc, Neva and Huseyni curtains are not repeated in Irak, Huseyni Asiran and Yegah curtains, they do not darken on the Irak curtain (hang), they are passed to sixteen maqams in ritual. It was concluded that a line reflecting the tradition was followed.