Etik liderlik ile bilgi paylaşımı arasındaki ilişki
The relationship between ethical leadership anda knowledge sharing
Yazar: AYŞE BUDAK
Danışman: PROF. DR. HAKAN VAHİT ERKUTLU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı etik liderliğin, bilgi paylaşımındaki davranışları etkileyip etkilemediğini tespit etmektir. Araştırmanın örneklemini Nevşehir ilindeki Nevşehir Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde çalışan 160 katılımcı oluşturmaktadır. Bu çalışmada kullanılan veriler anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi normallik, korelasyon ve regresyon analiz yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Etik liderin; eşitlik, dürüstlük, adalet, tarafsızlık, şeffaflık gibi davranışları çalışma ortamında sergilemesi çalışanlara rol model olur. Liderin sahip olduğu karakter etik liderliğin temel belirleyicisidir. Etik liderin çalışanlara rol model olabilmesi için sosyal sorumluluk anlayışı, ahlaki yasal davranış anlayışı, vicdan, dürüstlük, çalışanlarla iletişim gibi özelliklere sahip olması gereklidir. Liderde var olan bu özellikler çalışanların dikkatini çeker. Çalışanlar böyle bir ortamda çalıştığı için liderlerini rol model alarak çalışma arkadaşlarına da bu şekilde davranırlar. Liderin etik değerleri gözetmesi çalışanların etik değerleri öğrenme becerisini geliştirir. Etik liderlik sadece iş ortamında uygulanacak bir liderlik çeşidi değildir. Etik davranış sergileyen bir lider olmak zordur. Üst yönetimin baskısı, çalışanların tutum ve davranışları, çalışma ortamının ihtiyaçları etik kararlar almayı zorlaştıran durumlardır. Bu nedenle etik lider olmak etik ve ahlaki değerlere sahip olmakla birlikte yöneticinin cesaretiyle de ilişkilidir.

Üretim, yönetim, pazarlama ve liderlik görüşleri her geçen gün güncellenen bilgilerle devamlı olarak yenilenmektedir. Kurumların yenilenen dünyada devamlılığını sürdürebilmesi, rekabet ortamında fırsatları değerlendirebilmesi, yeniliklere ayak uydurabilmesi ancak bilgiyi yerinde kullanarak güncel kalmalarına bağlıdır. Bilgiyi yerinde kullanma başarısı, katılımcıların bilgi paylaşımına katılmasına bağlıdır.  İşletmelerde bilgi paylaşımının genel başarıyı olumlu etkilediği bilinmesine rağmen çalışanlar bilgiyi saklamaya eğilimlidir. 

Bireyler rekabet, çıkarların tehdit altına girmesi ve benzeri durumlardan dolayı bilgi paylaşımına karşı mesafeli davranmaktadır. Bilgi paylaşımının olmaması veya yetersiz kalması, çalışanlar arasında güven ortamı olmaması, yaratıcılığın gerçekleşmemesi, öğrenme çabasının negatif yönde ilerlemesine, ilişki dengelerinin bozulması gibi durumlara neden olmaktadır.

Bu çalışmanın temel amacı etik liderlik davranışının çalışanlar üzerinde bilgi paylaşımına hangi yönde etki ettiğini belirlemektir. Çalışmanın katılımcılarını Nevşehir Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi çalışanları oluşturmaktadır. Yapılan araştırma sonucunda etik liderlik ve bilgi paylaşımı değişkenleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın neticesinde etik liderlik yaklaşımının bireyler için doğru olanı göstermek ve doğruyu yapmaya teşvik etmek amaçlı olduğu gözlenmiştir. Bireylerin etik liderlik ölçeğinde liderlerini, bilgi paylaşımı ölçeğinde çalışma arkadaşlarını değerlendirmeleri istenmiştir. Araştırmanın anket çalışmaları kısmında yaşanan birtakım sıkıntılar nedeniyle Nevşehir Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi çalışanlarının ölçeklerde yer alan ifadelere, verilerin araştırmacılar dışındaki bireylerle paylaşılacağı düşüncesiyle objektif cevap vermediği düşünülmektedir. Ayrıca kurum yönetiminden çekinen bazı katılımcılar ankete katılmak istemediklerini, işlerini kaybedeceklerini ya da bir disiplin soruşturması ile karşı karşıya kalma ihtimallerinin olduğunu düşündüklerini beyan etmişlerdir. Bu nedenle bazı birimlerdeki katılımcıların işten uzaklaştırılacaklarını düşünmeleri nedeniyle bütün ifadelere olumlu yanıt verdikleri, olumsuz yanıt vermekten kaçındıkları öngörülmüştür. Bu nedenle katılımcıların objektifliklerini koruyamaması nedeniyle olumlu yanıtlar vermesinden dolayı sonuçların etkilendiği de düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler; etik, liderlik, etik liderlik, bilgi paylaşımı

Abstract:
The main purpose of this study is to determine whether ethical leadership affects knowledge sharing behaviors. The sample of the research consists of 160 personnel working in Nevşehir Oral and Dental Health Center in Nevşehir. The data used in this study were obtained using the questionnaire technique. Data were evaluated using normality, correlation and regression analysis methods. Your ethical leader; exhibiting behaviors such as equality, honesty, justice, impartiality and transparency in the working environment becomes a role model for the employees. The character of the leader is the main determinant of ethical leadership. In order for an ethical leader to be a role model for employees, it is necessary to have characteristics such as social responsibility understanding, moral legal behavior understanding, conscience, honesty, and communication with employees. These features in the leader attract the attention of the employees. Since employees work in such an environment, they treat their colleagues in this way by taking their leaders as role models. The leader's observance of ethical values improves the ability of employees to learn ethical values. Ethical leadership is not just a type of leadership to be applied in the business environment. Being an ethical leader is difficult. The pressure of the top management, the attitudes and behaviors of the employees, the needs of the working environment are the situations that make it difficult to make ethical decisions. For this reason, being an ethical leader is related to the courage of the manager as well as having ethical and moral values.

Production, management, marketing and leadership views are constantly renewed with updated information every day. Sustaining the continuity of institutions in the renewed world, seizing opportunities in the competitive environment, keeping up with innovations depends on keeping up-to-date by using the information in place. The success of using the information in place depends on the participation of the participants in the information sharing. Although it is known that information sharing in enterprises positively affects overall success, employees tend to hide information.
Individuals act at a distance against information sharing due to competition, threats to interests and similar situations. The absence or inadequacy of information sharing causes situations such as lack of trust among employees, lack of creativity, negative learning efforts, and deterioration of relationship balances.

The main purpose of this study is to determine how ethical leadership behavior affects information sharing on employees. The participants of the study consist of personnel working in Nevşehir Oral and Dental Health Center. As a result of the research, it was determined that there is a significant and positive relationship between ethical leadership and knowledge sharing variables. As a result of the research, it has been observed that the ethical leadership approach aims to show what is right for individuals and to encourage them to do the right thing. Individuals were asked to evaluate their leaders on the ethical leadership scale and their colleagues on the knowledge sharing scale. Due to some problems experienced in the survey part of the research, it is thought that Nevşehir Oral and Dental Health Center employees did not respond objectively to the statements in the scales, with the thought that the data would be shared with individuals other than researchers. In addition, some personnel who were afraid of the management of the institution stated that they did not want to participate in the survey, that they thought they would lose their jobs or face a disciplinary investigation. For this reason, it was predicted that the employees in some units gave positive answers to all statements and avoided giving negative answers because they thought that they would be dismissed. For this reason, it is thought that the results were affected because the participants gave positive answers because they could not maintain their objectivity.

Keywords; ethics, leadership, ethical leadership, knowledge sharing