Mermer fabrikalarında gürültü kaynaklarının araştırılması
Investigation of noise sources in marble quarries
Yazar: ÖMER FARUK ERTİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR EROL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Gürültü = Noise ; Makineler = Machinery ; İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu = Occupational Health and Safety Law

Özet:
Bu tez çalışmasında, 8 farklı mermer fabrikasında yer alan makinelerin gürültü seviyeleri gürültü ölçer cihazı ile ölçülmüştür. Ölçümler her makinenin çevresinde 1,0 m'lik mesafelerde yürütülmüş ve makinelerin eşdeğer gürültü seviyeleri belirlenmiştir. Gürültü ölçüm sonucunda gürültü düzeyi en yüksek olan makinelerin A fabrikasında kafa kesme, B fabrikasında trimming; C, E, F ve H fabrikasında S/T; D ve G fabrikasında köprü kesme makinelerinin olduğu belirlenmiştir. Bir ortamda aynı anda iki veya daha fazla sayıda makine çalıştığında gürültü maruziyeti bileşke gürültü olarak hesaplanmaktadır. Mermer fabrikalarında da birden fazla makine bir arada çalıştığından dolayı fabrikaların bileşke gürültü değerleri belirlenmiştir. En yüksek bileşke gürültü değeri A fabrikasında 109,3 dBA olarak tespit edilmiştir. Ayrıca fabrikalarda çalışanların 8 saatlik bir iş günü için maruz kaldıkları gürültü seviyeleri (LEX,8h) hesaplanmış ve gürültü yönetmeliğine göre değerlendirilmiştir. Tüm fabrikalarda çalışanların maruz kaldıkları gürültü değerlerinin sınır değeri (LEX,8h=87 dBA) aştığı tespit edilmiştir. Fabrikalar arasında benzer görev yapan makinelerin ortalama eşdeğer gürültü seviyeleri ile kestikleri doğal taşların shore sertlikleri ilişkilendirilmiştir. Çoklu ebatlama makinelerinde R2=%99'luk, trimming makinelerinde R2=%99'luk, kafa kesme makinelerinde R2=%98'lik, plaka silim makinelerinde R2=%95'lik, katrak makinelerinde R2=%77'lik, S/T makinelerinde ise R2=%73'lük bir ilişki tespit edilmiştir. Fabrikaların içinde çalışanların gürültünün zararlı etkilerinden korunmaları için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this thesis study, the noise levels of machines located in 8 different marble factories were measured using a noise meter device. Measurements were conducted at distances of 1.0 m around each machine, and the equivalent noise levels of the machines were determined. Based on the noise measurement results, it was determined that the machines with the highest noise levels were head cutting machines in Factory A, trimming machines in Factory B, S/T machines in Factories C, E, F, and H, and bridge cutting machines in Factories D and G. When two or more machines operate simultaneously in an environment, noise exposure is calculated as composite noise. Since multiple machines operate together in marble factories, the composite noise values of the factories have been determined. The highest composite noise value was found to be 109.3 dBA in Factory A. Additionally, the noise levels (LEX,8h) that workers in the factories were exposed to during an 8-hour workday were calculated and evaluated according to noise regulations. It was determined that the noise values exceeded the limit value (LEX,8h=87 dBA) for all workers in the factories. The average equivalent noise levels of machines performing similar tasks among factories were correlated with the shore hardness of the natural stones they cut. A relationship with R2=%99 for multi-blade cutting machines, R2=%99 for trimming machines, R2=%98 for head cutting machines, R2=%95 for slab polishing machines, R2=%77 for gang saw machines, and R2=%73 for S/T machines was detected. Various recommendations were made to protect workers inside the factories from the harmful effects of noise.