Diyarbakır yöresi halk oyunları müziklerinin incelenmesi: Mahmut Şirin Demir, Seyithan Atar ve Selahattin Davulcu örnekleri
Investigation of Diyarbakır folk dances music: Examples of Mahmut Şirin Demir, Seyithan Atar and Selahattin Davulcu
Yazar: FATİH AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SERTAN DEMİR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Türk halk oyunlarında genellikle bir oyuna bir melodi eşlik etmektedir. Fakat Diyarbakır yöresine 
bakıldığında bir oyunun birden fazla melodisi olduğu görülmektedir. Bu çeşitlilik, çalan kişiye göre 
değişkenlik gösterebilmektedir. Diyarbakır yöresi halk oyunları müziklerinin incelenmesinde örnek 
olarak seçilen icracılar, halk oyunlarında temel ve genel olarak kullanılan çalgıların davul ve zurna 
olması göz önünde bulundurularak; zurna icracılarından olması, yörede kabul görmüş kişilerin olması, 
hayatta olması ve yöre ekipleri ile çalışan aktif icracı olması kriterlerine göre belirlenmiştir. 
Kendilerini Dom olarak adlandıran icracılar Diyarbakır yöresi halk oyunları müziklerinin icrasında 
aktif rol almaktadırlar.
Araştırmada Mahmut Şirin Demir, Selahattin Davulcu ve Seyithan Atar'ın hayatı hakkında bilgilere 
yer verilmiştir. 3 icracı tarafından icra edilen 7 oyunun müzikleri, video ve ses kayıt cihazları aracılığı 
ile kayıt altına alınmış, Mus2 nota yazım programı kullanılarak transkripsiyonu gerçekleştirilmiştir. 
Notaya alınan eserlerinusûl, karar ses, güçlü ses, ses genişliği, tempo dağılımları ve kullanılan dizinin 
benzerlik gösterdiği makamsal özellikleri ortaya konulmuştur. Gerçekleştirilen incelemeler neticesinde 
oyun müziklerinin icrasında kullanılan usûl ve tempo özellikleri benzerlik gösterirken, karar ses, güçlü 
ses, ses sahası ve kullanılan dizinin makamsal benzerlik özellikleri, icracılara göre farklılık arz 
etmektedir. Veriler, belgesel tarama, gözlem ve görüşme teknikleri kullanılarak elde edilmiş, içerik 
analizi tekniği ile çözümlemesi yapılmıştır.

Abstract:
In Turkish folk dances, a game is usually accompanied by a melody. However, when we look at the 
Diyarbakır region, it is seen that a game has more than one melody. This diversity may vary according 
to the performer. The performers selected as examples in the analysis of the music of folk dances of 
Diyarbakır region were determined according to the criteria of being from zurna performers, being 
recognized in the region, being alive and being active performers working with local teams, taking into 
consideration that the basic and generally used instruments in folk dances are drums and zurna. The 
performers who call themselves Dom take an active role in the performance of Diyarbakır region folk 
dance music.
In the research, information about the lives of Mahmut Şirin Demir, Selahattin Davulcu and Seyithan 
Atar were included. The music of 7 plays performed by 3 performers were recorded with video and 
voice recorders and transcribed using Mus2 note writing program. The usul, decisive voice, strong 
voice, sound width, tempo distributions of the notated works and the maqam characteristics of the 
scale used were revealed. As a result of the examinations carried out, while the usûl and tempo features 
used in the performance of the game music are similar, the decision voice, strong voice, sound field 
and the maqam similarity features of the scale used differ according to the performers. The data were 
obtained by using documentary scanning, observation and interview techniques and analyzed by 
content analysis technique.