Doğruluk, iyilik ve güzellik: Kant'ın eleştirel felsefesi çerçevesinde modern insan
Trueness, goodness and beauty: Modern human within the frame of kant's critical philosophy
Yazar: EYLEM YILDIZER KUZEY
Danışman: DOÇ. DR. METİN BAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Doğruluk = Accuracy ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Güzellik = Beauty ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Modern birey = Modern individual ; İyilik = Goodness

Özet:
Bu çalışmada Kant'ın eleştiri felsefesinde zihin yetilerinin ayrıştırılması
ve birbiriyle ilişkilendirilmesi çerçevesinde yargı yetisinin yerini ve rolünü
açıklamak amaçlanmıştır. Zihin yetilerinin bilgiye ulaşmada, bilgiyi pratikte
kullanmanın ilkelerini oluşturmada ve son olarak yargı vermede üstlendikleri
özgün roller, Kant'ın eleştirel felsefesini epistemolojiden etiğe, etikten estetiğe
taşır. Zihin yetileri arasında bilme yetisi doğa karşısında insana deneyim
imkânı sunmanın yanı sıra sentetik a priori bilgiyi de olanaklı kılar, böylece
transandantal bir bilgi anlayışı ortaya çıkar. İsteme yetisinin kategorik
imperatife dayanan ilkesi yoluyla da insan kendi eylemine yasa koyan ve
kendisini denetleyen, dünyada olaylar başlatabilen bir fail olarak
değerlendirilir. İmgelem yetisinin özgür oyunu aracılığıyla ortaya çıkan "güzel"
yargısı, öznel bir alan olan estetik deneyimi evrensel ilkelere ve olanaklara bağlı
olan bilme ve ahlaki eylem alanlarıyla birleştirir. Bu üç yeti ve karşılık geldiği
alanlar bakımından insanın doğa ile, kendisi ile ve başkaları ile karşılaşması
yoluyla dünyanın düzeni içinde kendisini nasıl bir yerde konumlandırdığı
sorusu önem kazanır. Bu bağlamda bu tez, türsel bir varlık olarak insanın
yetilerinin ve kendisini doğanın son ereği olarak görmesinin ortaya konmasında
estetik yargıların önemini açıklamayı amaç edinmiştir.

Abstract:
In this work it is aimed to explain the place and the role of judgment
within the frame of division and association of faculties of mind in Kant's
critical philosophy. The unique roles played by the faculties of mind in reaching
knowledge, in forming the principles of the usage of knowledge in practice and
lastly in judging, carry Kant's critical philosophy from epistemology into ethics,
from ethics to aesthetics. Faculty of cognition makes synthetic a priori
knowledge possible as well as providing the possibility of experience to the
human being before the nature, and thus emerges a transcendental
epistemology. Through the principle of the faculty of desire which relies on
categorical imperative, the human being is considered as an agent who makes
law for her/his action, supervises him/herself and can initiate events in the
world. The judgment of "beautiful" that arises by means of the free play of
imagination unites the aesthetic experience which is a subjective area, with
knowing and morally acting areas depend on universal principles and
possibilities. With respect to these three faculties and their corresponding areas,
the question of where human being positions him/herself within the order of the
world through encountering the nature, the self and the others becomes crucial.
In this context, this thesis aims to explain the importance of aesthetic judgments
with respect to propounding the faculties of human as a species being and
asserting him/herself as the final purpose of the nature.