Ergenlerde dijital oyun bağımlılığında kişilik özelliklerinin seçtiği oyun türüyle ilişkisi
The relationship between personality characteristics and the game type selected in digital game addiction in adolescents
Yazar: CENNET AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. GÜL ERYILMAZ BEYTAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, dijital oyun bağımlılığı olan ergenlerde seçtiği oyun türünün kişilik özellikleriyle ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Uşak ilinde bulunan liselerde öğrenim gören 283 öğrenci oluşturmuştur.  Araştırmada veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Birinci bölümde Kişisel Bilgi Form, ikinci bölümde Irmak ve Erdoğan (2015) tarafından geliştirilen Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, üçüncü bölümde Beş Faktör Kişilik Envanteri uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı (SPSS) aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, erkek öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı puanlarının kız öğrencilere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, kız öğrencilerinin uyumluluk, nevrotiklik ve deneyime açıklık puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sınıf ve seçtiği oyun türü bakımından dijital oyun bağımlılığı ve beş faktörlü kişilik özelliklerinin anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır. Gün içinde dijital oyun oynama süresi bakımından 5 saat ve üzeri oyun oynadığını belirten öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Dijital oyun bağımlılığı riski açısından beş faktörlü kişilik özelliklerinin farklılaşması incelendiğinde, uyumluluk ve nevrotiklik puanlarının dijital oyun bağımlılığı riski yüksek öğrencilerde anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Dijital oyun bağımlılığı ile beş faktörlü kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelendiğinde, dışadönüklük, uyumluluk, nevrotiklik ve sorumluluk puanlarının dijital oyun bağımlılığı ile arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Dijital oyun bağımlılığının beş faktörlü kişilik özellikleri tarafından yordayıcılığı incelendiğinde uyumluluk puanlarının dijital oyun bağımlılığı puanlarının anlamlı düzeyde yordandığı sonucu elde edilmiştir.  Araştırmada elde edilen bulgular ilgili literatürle karşılaştırılmış ve bulgular çerçevesinde ileri araştırma ve uygulamalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the relationship between the type of game chosen by adolescents with digital game addiction and personality traits. The sample of the study consisted of 283 students studying in high schools in Uşak province.  A questionnaire form consisting of three sections was used as a data collection tool in the study. In the first part, Personal Information Form, in the second part, Digital Game Addiction Scale developed by Irmak and Erdoğan (2015), and in the third part, Five Factor Personality Inventory were applied. The data obtained were analyzed through the statistical package program (SPSS). In line with the findings obtained in the study, it was found that the digital game addiction scores of male students were significantly higher than female students. In addition, it was found that female students had significantly higher scores of agreeableness, neuroticism and openness to experience. It was found that digital game addiction and five-factor personality traits did not differ significantly in terms of class and game type. In terms of the duration of playing digital games during the day, it was found that the digital game addiction scores of the students who stated that they played games for 5 hours or more were significantly higher. When the differentiation of five-factor personality traits in terms of the risk of digital game addiction was examined, it was found that the scores of agreeableness and neuroticism were significantly higher in students with high risk of digital game addiction. When the relationship between digital game addiction and five-factor personality traits was examined, it was found that extraversion, agreeableness, neuroticism and conscientiousness scores had a positive and significant relationship with digital game addiction. When the prediction of digital game addiction by five-factor personality traits was examined, it was concluded that agreeableness scores predicted digital game addiction scores at a significant level.  The findings obtained in the study were compared with the related literature