Fiberoptik bronkoskopi sırasında transkütanöz karbondioksit ve saturasyon monitorizasyonu
Transcutaneous monitorization of combined carbondioxide pressure and saturation during fiberoptic bronchoscopy
Yazar: MERVE YUMRUKUZ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM HİKMET FIRAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Ventilasyon = Ventilation ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical

Özet:
Çalışmamızda, göğüs hastalıkları pratiğinde sıkça kullanılan fiberoptik bronkoskopi (FOB) işlemi sırasında, hastaların pulmoner ventilasyon kriterlerinden karbondioksit (PaCO2) ve oksijen saturasyonu (SaO2) transkutanöz yöntemle (kulak memesine probe monte edilerek) birlikte ölçen bir cihaz yardımı ile monitorize edilmesi ile FOB de uygulanan işlemlerin ventilasyon üzerine olan etkilerinin hem yapılan işlem hem de hastanın andropometrik değerleriyle ilişkili risk faktörleri belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya 81 hasta dahil edilmiş ancak 7 hasta kayıt yetersizlikleri nedeni ile çalışma dışı bırakılmıştır. Hastaların işlem sırasında kaydedilen SaO2 ve PaCO2 bazal değerleri, ortalama ve en yüksek-en düşük değerleri incelenmiş ve bu duruma neden olabilecek risk faktörleri belirlenmeye çalışılmıştır. İşlem sırasında ölçülen ortalama PaCO2 37,095,6 olup, değişimi 3,252,12 (artarak) olarak saptanmıştır. SaO2 değerleri incelendiğinde ise ortalama 95,952,27; değişimi 5,113,17 olarak (azalarak) ölçülmüştür. İzlenen ortalama ve en yüksek CO2 değerlerinin erkeklerde daha yüksek olduğu saptanmış, erkeklerin işlem sırasında CO2 artışına meyilli olduğu görülmüştür. Sigara öyküsü 20 paket-yıl üstü olanlarda da (tüm grupta) benzer şekilde PCO2 değerleri sigara içmeyen veya daha düşük miktarlarda içenlere göre daha yüksek bulunmuştur. FOB' da endobronşial lezyonu olan ve benzer şekilde kitlesi olan hastalarda SaO2 düzeyleri işlem sırasında daha düşük saptanmıştır. Plevral effüzyon ve KOAH varlığı ile ventilasyon değerleri arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. FOB işlem süresinin 15 dakikadan uzun sürmesi ve yapılan işlemin biyopsi ve fırçalama gibi kompleks işlemler olması da SaO2 düşmesi açısından ilişkili risk faktörü olarak belirlenmiştir.   
Sonuç olarak; fiberoptik bronkoskopi sırasında gelişen ventilasyon değişkenlikleri mulifaktöryel bir olaydır. Ventilasyonun en iyi göstergesi CO2'dir ve özellikle gelişen hipoventilasyonu saptamak adına PaCO2 monitorizasyonunun önemi aşikardır. FOB işlemine girecek hastalarda gelişebilecek ventilasyon problemlerini öngörmek amacıyla yaptığımız çalışma sonucunda çeşitli risk faktörleri belirlenmiştir. Özellikle FOB işlem süresinin uzun sürmesi, endobronşiyal kitlesi olan, sigara içmiş ve erkek cinsiyet hastalarda işlem esnasında saturasyon ile birlikte CO2 izleminin yapılması tarafımızca önerilmektedir.

Abstract:
The aim of the present study was to assess the effects of interventions during bronchoscopy to the ventilation and the risk factors related to bothinterventions and patient's anthropometric measures with a device measuring both saturation and carbondioxide tension transcutaneously (probe placed to ear lobe) during fiberoptic bronchoscopy which is frequently used in pulmonology practice. 
81 patients were included to the study, 7 patients were excluded because of insufficient recordings. We tried to analyze basal, mean, peak and minumum measures of SaO2 and PaCO2 during bronchoscopy and to determine the risk factors for hypoventilation. During bronchoscopy, mean PaCO2 was 37,095,6; mean difference was 3,252,12 (increased). When we analyzed SaO2 measures, mean was 95,952,27; mean difference was 5,113,17 (decreased). Measured mean and peak CO2 were much higher in men. In whole group, in the patients with the smoking history of 20 packages-year and more, similarly, PCO2 measures were higher compared to non-smokers and less smokers. In the patients with endobronchial lesion and mass, SaO2 measures were lower during bronchoscopy. There was no significant relationship between ventilation measures and existent plevral effusion and COPD history. We also determined that duration of FOB over than 15 minutes and complex interventions like biopsy, brushing are related with lower SaO2 measures. 
In conclusion, ventilation changes during fiberoptic bronchoscopy are multifactorial issue. The best indicator of ventilation is CO2 and it is obvious that especially monitorization of PaCO2 is so important to detect hypoventilation. In order to predict ventilation problems in the patients planning toget in FOB, we determined some risk factors as a result to our study. We recommend that in the male patients with endobronchial lesion, smoking history, and in case longer duration of FOB, saturation together with CO2 must be monitorized.