Şanlıurfa ilinde yayılış gösteren kara akrep (Androctonus crassicauda:Buthidae) türünün biyo-ekolojisi üzerine araştırmalar
Investigations of bio-ecology on black scorpion (Androctonus crassicauda:Buthidae) occuring in Sanliurfa
Yazar: NEVİN ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAHİN TOPRAK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Androctonus crassicauda akrep türünün yaygın olarak bulunduğu Şanlıurfa ili araştırma
alanı olarak seçilmiştir. Şanlıurfa ilinin bütün ilçelerinde arazi çalışmaları yapılmıştır ve 289 örnek toplanmıştır. Çalışma Haziran 2016-Mayıs 2017 ayaları arasında yapılmıştır. Çalışma alanında en fazla 54 bireyle Harran ilçesi ve ikinci olarak 30 bireyle Eyyübiye ilçesinde toplama yapılmıştır. En az toplama 10 bireyle Karaköprü ve 12 bireyle Haliliye ilçelerinde yapılmıştır. Harabe ve taşlık yapısı nedeniyle, Androctonus crassicauda Harran ilçesinde daha yoğun görülmüştür. Genellikle nisan ayından ekim ayına kadar rastlanmıştır. En yoğun olduğu dönem haziran, temmuz ve ağustos aylarıdır. Mevsimsel beklenti gözetilerek ve normal dağılmayan bir seri için yapılan koralesyon testi sonuçları Kendall'stau_bkorelasyon katsayısı ve Spearman'srho korelasyon katsayısı şeklinde iki opsiyon şeklinde listelenmiştir. İlk (Kendall'stau_b) katsayı için ay ile popülasyon arasında %1 anlamlılık seviyesine göre 0,168 (%16) pozitif bir korelasyon söz konusudur. İkinci (Spearman'srho) katsayı için ay ile popülasyon arasında %1 anlamlılık seviyesine göre 0,231 (%23) pozitif bir korelasyon olduğu görünmektedir. Bölgesel beklenti gözetilerek ve normal dağılmayan bir seri için yapılan koralesyon testi sonuçları iki opsiyon şeklinde listelenmiştir. Birinci katsayı için bölge ile popülasyon arasında %5 anlamlılık seviyesine göre 0,099 (%9) negatif bir korelasyon söz konusudur. İkinci ikinci katsayı için bölge ile popülasyon arasında %5 anlamlılık seviyesine göre 0,128 (%12) negatif bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmada mevsimsel varyasyon ve bölgeler arasında varyasyon tespit edilmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Akrep, Androctonus crassicauda, biyoekoloji, fauna, Şanlıurfa

Abstract:
In this study, Androctonus crassicauda was chosen as there search area of Şanlıurfa province where the scorpion is commonly found. Land investigations were carried out in all the districts of Şanlıurfa province and 289 samples were collected. The study was conducted between June 2016 and May
2017. In the study area, a maximum of 54 individuals were collected in the district of Harran with the second 30 individuals in Eyyubia. The minimum collectionwasmade in Karaköprüwith 10 individuals and in Haliliye with 12 individuals. Due to its ruins and stony structure, Androctonus crassicauda is moreintense in Harran province. It is usually encountered from April to October. The peak period is June, July and August. Taking seasonal expectations into account, the results of the coralhony test for a normally non-dispersive seriesa relisted as two options, Kendall' stau_Bcorrelationco efficient and Spearman' srho correlationco efficient. Forthefirst (Kendall' stau_b) coefficient, there is a positive correlation of 0.168 (16%) with the 1% significance level between the month and the population. Forthe second (Spearman' srho) coefficient, there appearsto be a positive correlation between the moon and the population of 0,231 (23%) compared to the level of 1% significance. Regarding the regional expectation and the results of the coralhony test for a normally undistorted series, the two optionsa relisted. Forthe first coefficient, there is a negative correlation of 0,099 (9%) with the 5% significance level between the regionand the population. Forthesecondcoefficient, therewas a negativecorrelation of 0,128 (12%) withthe 5% significance level between the region and the population. In this study, a variation between seasonal variations and regions was determined.

KEY WORDS: Scorpion, Androctonuscrassicauda, bioecology, fauna, Şanlıurfa