Türkiye'de 1980-2016 yılları arası yaşam ümidinin bölgelere göre kısaltılmış yaşam tablosu yöntemi ile belirlenmesi
Determination of life expectancy according to regions in Turkey between 1980 and 2016 by using the abridged life table method
Yazar: TUĞBA ZELİHA ALTINSOY KİRİŞCİ
Danışman: PROF. DR. KEVSER SETENAY ÖNER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı / Biyoistatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Türkiye = Türkiye ; Yaşam = Life ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam süresi = Lifetime ; Yaşam tabloları = Life tables ; Yaşam ümidi = Life expectancy ; Ömür analizi = Life analysis ; İstatistik = Statistics ; İstatistiksel yöntemler = Statistical methods

Özet:
Amaç: Türkiye İstatistik Kurumu nüfus ve ölüm istatistiklerine dayanarak
1980-2016 yılları arasında Türkiye'de yaşam ümidinin bölgelere göre kısaltılmış
yaşam tablosu yöntemi kullanarak belirlemektir.
Yöntem: Çalışma içerisinde ölüm ve nüfus istatistiklerinden yararlanarak
5'erli yaşa göre kısaltılmış yaşam tablosu yöntemi kullanılarak yaşam ümidi
belirlenmiştir.
Bulgular: Yaşam ümidi, Türkiye için 1980 yılında erkeklerde doğuşta
beklenen yaşam süresi 57,24 yaş / yıl, 1985 yılında yükselerek 65,10 yaş /yıl olmuştur.
Kadınlar için ise 1980 yılındaki beklenen yaşam süresi 68,58 yaş / yıl iken yaklaşık 3
yaşa varan artış ile 71,45 yaş / yıla yükselmiştir. İstanbul bölgesi erkekler için 2009
yılındaki yaşam ümidi 72,37 yaş / yıl iken artış göstererek 2016 yılında 74,23 yaş / yıl
olmuştur. 2009 yılı kadın nüfus için en düşük Bebek Ölüm Hızı (BÖH) 10,7 ile
İstanbul Bölgesi, en yüksek BÖH 17,8 ile Ortadoğu Anadolu; 2014 yılı için en düşük
7,5 ile Batı Marmara iken en yüksek 15,1 ile Güneydoğu Anadolu; 2015 yılı için en
düşük 6,3 ile Batı Marmara iken en yüksek 14,1 ile Güneydoğu Anadolu, 2016 yılı
için en düşük 6,7 ile Batı Marmara, en yüksek 14,0 ile Güneydoğu Anadolu Bölgesinde
gözlenmektedir.
Sonuç: Uygulama kolaylığı yönünden nüfus ve ölüm bildirimlerinin yapısı
bakımından en uygun yöntem kısaltılmış yaşam tablosudur. Ülkemizde eğitim
hizmetinin tüm bölgelere yeterli ve dengeli düzeyde ulaştırılamamasından kaynaklı
eğitim problemleri; doğurganlık hızı, bebek ve çocuk ölüm hızlarının artış göstermesi
gibi ölçütler geri kalmış bölgelerin en tipik özellikleri arasındadır. Bölgelerin
gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesi açısından düzenli aralıklarla kısaltılmış yaşam
tablolarının hazırlanması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kısaltılmış yaşam tablosu, yaşam ümidi

Abstract:
Aim: Based on the population and death statistics of the Turkish Statistical
Institute, to determine the life expectancy in Turkey between 1980 and 2016 using the
abridged life table method by regions.
Method: In the study, life expectancy was determined using the abridged life
table method according to the age of 5, using mortality and population statistics.
Results: Life expectancy, life expectancy at birth for men in Turkey increased
to 57.24 years in 1980, in 1985 it increased to 65.10 years. While life expectancy for
women in 1980 was 68.58 years, it increased to 71.45 years with an increase of almost
3 years. While the life expectancy for men in the Istanbul region in 2009 was 72.37
years, in 2016 it increased to 74.23 years. For the female population in 2009, the lowest
infant mortality rate (IMR) in the Istanbul region was 10.7, the highest in Middle East
Anatolia with 17.8; for 2014, the lowest is Western Marmara with 7.5, while the
highest is Southeast Anatolia with 15.1; for 2015, the lowest is Western Marmara with
6.3, the highest is Southeastern Anatolia with 14.1, the lowest is Western Marmara
with 6.7 for 2016, and the highest is Southeastern Anatolia with 14.0.
Conclusions: In terms of ease of application, the most appropriate method in
terms of structure of population and death notices is the abridged life table. Educational
problems due to inadequate and balanced delivery of education services to all regions
in our country; Measures such as fertility rate, increase in infant and child mortality
rates are among the most typical characteristics of underdeveloped regions. In order to
determine the level of development of the regions, abridged life tables must be
prepared at regular intervals.
Key Words: Abridged Life Table, Life Expentancy