Küreselleşmenin güvenlik anlayışına etkileri (1991-2010)
The effects of globalization on security understanding (1991-2010)
Yazar: HASAN DENİZ PEKŞEN
Danışman: DOÇ. DR. SÜHA ATATÜRE
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Güç = Power ; Küreselleşme = Globalization ; Türkiye = Turkey ; Ulusal güvenlik = National security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Soğuk Savaş'ın bitişi, yalnızca uluslararası sistemdeki büyük değişikliği ifade etmekle kalmamış; aynı zamanda Soğuk Savaş boyunca önüne set çekilmiş olan gelişmeler bütününü de açığa çıkartmıştır. 1991 sonrasında ?küreselleşme? adıyla anılmaya başlanan bu olgu, sınırları üzerinde tam bir uzlaşının olmadığı birçok temel alanda etkilerde bulunmuştur. Bu alanlardan birisi olan güvenlikte yaşanan değişim, yeni güç kullanım alanları sonucunda daha geniş bir alanı kapsamış ve yeni güvenlik anlayışı da söz konusu genişlemeye paralel olarak dönüşmüştür.Bu çalışma, neorealizmin anarşik sistemde aktörlerin kendilerine yetebilmek için güç geliştirmek zorunda olmaları, işlevselci neoliberal kuramın bir çatışmasızlık ortamı karşılıklı bağımlılık ile sürdürülebilir olması ve bağımlılık kuramlarının ekonomik yapıyı kontrol eden güçlerin bunu sürdürebilmek için bağımlılığa dayalı bir yapı oluşturdukları kabulleri üzerine kurulmuştur. Ayrıca, sosyal yapılandırmacı kuramın özellikle güvenlikleştirme sürecindeki etkisinde açıklayıcılığından faydalanılmıştır. Bu kuramların yardımıyla çalışmanın odaklandığı problem, eş zamanlı ilerleyen iki sürecin, yani güvenliğin alanının genişlemesi ve ulus devletin işlevlerinin değişmesinin güvenlik anlayışına nasıl yansıdığının incelenmesidir. Bu doğrultuda ilk olarak küreselleşmenin temel etki alanları incelenmiş ve bu etkilerin sonucunda ulus devletlerin vatandaşlarına ve uluslararası sisteme karşı kendilerini nasıl konumlandırdıkları açıklanmıştır. İkinci olarak ise, bu yeni konumlarına göre güvenlik anlayışının birey-devlet-sistem düzeylerinde ve yeni tehditleri de içerecek biçimde nasıl değiştiği değerlendirilmiştir.Çalışmanın sonucunda, devletlerin kendilerine verdikleri yeni konum aracılığıyla, birey-devlet-sistem aktörlerinin her birine etkide bulunan ve her birinden etkilenen yeni bir güvenlik anlayışının mevcut olduğu değerlendirilmiştir. Bu anlayışta ulus devletlerin temel aktör olma durumu sabit kalmıştır, dolayısıyla güvenlik anlayışını şekillendiren temel yönelimler de 1991 öncesinde olduğu gibidir. Uluslararası sistem hala anarşiktir ve devletler güvenlikleri için güç geliştirmek zorundadır. Bununla birlikte, çatışmaların önlenmesi için kullanılan karşılıklı bağımlılık gelişmiş bölgeleri birbirine bağlamışsa da bölgeler arası bağımlılık ilişkileri devam etmektedir. Ayrıca güç geliştirme alan ve araçlarının geliştiği ve farklı kullanımlarının olduğu değerlendirilmektedir. Sonuçla, küreselleşme sürecindeki güvenlik anlayışının temel mantığının değişmediği, fakat işleyişi ve bileşenlerinin dönüştüğü görülmüştür.

Abstract:
The end of the Cold War was not only enunciative of the big change in the international system, but also revealed the entire developments, which were dammed up during the Cold War. This phenomenon, which was called as ?globalization? after 1991, had impact on many basic areas, on whose boundaries there is no complete consensus. Changes on Security, which is one of these areas, got a broader extent as a result of the usage of force on new regions, and the new concept of security also transformed collaterally with this new extent.This study is based on the following preassumptions: that the actors need to increase their power in order to be self-sufficient in the chaotic system as Neorealism dictates, that a state of non-confrontation can be sustainable by interdependency as functional neoliberal theory dictates, and that the powers which control the economical structure create a structure based on dependency as the dependency theories dictate. Also, social constructivist theory was exploited in its explanatory role especially in the securitization process. With the help of these theories, the study is focused on the problem, analysing how the two contemporaneously proceeding processes, namely the expanding of the security area and the changes in the functions of the nation state, are reflected on the concept of security. In this sense, firstly the the key impact areas of globalization are analysed, and it is explained how the nation states locate themselves against their citizens and the international system as a result of these impacts. Secondly, it has been discussed, how the understanding of security changed according to these new positions on the individual-state-system levels, including the new threats, .At the end of the study, it has been discussed, that there is a new understanding of security, which affects each of the actors of individual-state-system and which also is being affected by each of them, through the new position the states put themselves in. In this understanding, the status of the nation states as the key actor has not been changed, hence the basic tendencies are the same as of before 1991. The international system is still chaotic, and the states still need to increase strength for their security. On the other end, although the mutual dependency which is used to prevent the conflicts, has connected the developed regions to each other, the codependency relations still continue. Also, it has been discussed, that the regions and tools for power increase are developed and there are different applications of them. As a conclusion, it is seen that the fundamental logic behind the understanding of security in the globalization process has not been changed, but the mechanism and the components of it are transformed.