Deprem duyarlı planlamada coğrafi bilgi sistemleri odaklı çok kriterli karar verme yöntemlerinin uygulanması:Yalova kent merkezi örneği
Implementation of gis-based multi criteria decision making methods in the context of earthquake sensitive planning:Yalova city center case
Yazar: KADRİYE  BURCU YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞULE TÜDEŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Deprem riski = Earthquake risk ; Kent planlama = Urban planning

Özet:
Ülkemizde özellikle 1999 Marmara Depremleri ve 2011 Van Depremi?nden sonra depremlerin insan hayatı için ne kadar yıkıcı olduğu bir kez daha anlaşılmıştır. Tarih boyunca Türkiye büyük depremlerle sarsılmış ve pek çok kayıp vermiştir. Ülkemiz bir deprem ülkesi olduğu için ilerleyen yıllarda da büyük şiddetlerde depremlere maruz kalması hayli olasıdır. Bu nedenle olası bir depremin büyük kayıplara neden olmaması için özellikle afet öncesi çalışmalara ağırlık verilmesi gerekmektedir. Deprem riskini azaltmak amacıyla afet öncesi çalışmalar oldukça kritik bir öneme sahiptir ve afet öncesi çalışmalar afet yönetiminin en önemli süreci olarak tanımlanabilir. Hâlbuki yakın geçmişimize bakıldığında genellikle afet sonrası çalışmalara yani yara sarma politikalarına yoğunlaşıldığı gözlemlenmektedir. Günümüze yaklaştığımızdaysa,  afet öncesi risk azaltma çalışmalarının yavaş yavaş afet yönetimi süreci kapsamında önem kazandığını görmekteyiz. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) bu süreç kapsamında etkin olarak kullanıldığında oldukça faydalı olan bir araçtır. Afet yönetiminin gerek afet öncesi gerek afet sırası gerekse de afet sonrası çalışmalarında kullanıldığında afet risklerini azaltmada oldukça etkin bir araçtır. Bu çalışmada CBS, deprem duyarlı planlama kapsamında, Yalova ili kent merkezinde kentsel ve zeminsel özelliklerden kaynaklanan riskleri tespit etmek amacıyla kullanılmıştır. Bu amaçla ilk olarak kentsel kriterler ve zemin kriterleri Analitik Hiyerarşi Süreci?ne tabi tutulmuşlardır. Analitik Hiyerarşi Süreci sonucu elde edilen riskli alanları gösterir kentsel risk ve zemin riski haritaları ise daha sonra TOPSIS analizinde girdi olarak yer almışlardır. TOPSIS analizi sonucunda da hem kentsel hem de zemin kriterlerini barındıran genel risk haritası elde edilmiştir.

Abstract:
Especially after 1999 Marmara Earthquakes and 2011 Van Earthquake occured in Turkey, one can once again state that earthquakes as natural disasters are too destrcutive to human life. Turkey has been a witness to massive earthquakes throughout the history and numerous loss of lives have been observed. It is highly probable that Turkey might be exposed to massive earthquakes in the following years so that in order to ignore the negative effects of a massive earthquake, pre-disaster activities should be emphasized. Pre-disaster actions have great importance and should be seen as the most important part of the disaster management. However, it could be argued that post-disaster actions, namely relieving policies, become intense considering the recent past. Reaching today, it could be stated that pre-disaster activities have been gained importance gradually in the context of disaster management process. Usage of geographical information systems (GIS) is very efficient in that sense. By the time of both pre and post disaster activities as well as in the course of the disaster activities, GIS could be used as to reduce disaster risks. In this study, GIS is used as to determine the risks caused by urban and ground based characteristics of city center of Yalova province. For this purpose, first of all urban and ground criteria are processed within the context of Analitic Hierarchy Process (AHP). As result of AHP, urban risk and ground risk maps are produced. Then, these maps are used as input maps in the context of TOPSIS analysis. In consequence of TOPSIS analysis, the general map which includes both urban risks and ground risks is generated.