Çalışan ve çalışmayan kadınların tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the burnout levels of working and non-working women
Yazar: FURKAN LENK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF YÖYEN GÜNERİ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kadınlar = Women ; Kaygı = Anxiety ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik duygusu = Burnout feeling ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Tükenmişlik kavramı ilk olarak Freudenberger (1974) tarafından tanımlanmıştır. Freudenberger tükenmişliği; başarısız olma, yıpranma, enerji ve güç kaybı veya karşılanamayan istekler sonucu bireyin iç kaynaklarında tükenme durumu şeklinde ifade etmiştir. Daha sonra Maslach‟ın geliştirmiş olduğu model kabul görmüştür. Maslach tükenmişliği üç alt boyutuyla tanımlamıştır: Duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık. Kadınlar iş hayatında; ücret eşitsizliği, cinsel taciz, eğitimde ve yükselmede fırsat eşitsizliği, mobbing gibi sorunlar, ev hayatları ile ilgili olarak da; iş-aile çatışması, çocuk bakımı sorunu, ev ve iş yaşamının bir arada yürütülmesinin zorlukları gibi sorunlar yaşamaktadırlar. Bu da çalışan ve çalışmayan kadınların tükenmişlik yaşamasına neden olmaktadır. Tükenmişlikle mücadelede geliştirilmiş pek çok yöntem vardır. Bunlar kişinin kendi kendine uygulayabileceği yöntemler olabileceği gibi örgütün çalışan ve çalışmayan kadınlar için yapabileceği uygulamalar da olabilir. Bu çalışmada değişik sektörlerde çalışan ve çalışmayan kadınların tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla tesadüfî yöntemle seçilen çalışan ve çalışmayan kadınlara Maslach Tükenmişlik Düzeyini Belirleme Anketi uygulanmıştır. Çalışan kadınlardaki tükenmişliğin en büyük nedeninin toplum tarafından dayatılan annelik-ev kadınlığı gibi görevler olduğu belirlenmiştir. Yine bu toplumsal baskının kadının iş hayatında ötekileştirilmesinin öncelikli nedeni olduğu görülmüştür. Çalışmayan kadınlardaki tükenmişliğin nedeninin ise, ev yaşantısındaki görev ve sorumlulukların büyük ölçüde kadına bırakılmasının olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; çalışan ve çalışmayan kadının tükenmişlik yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Freudenberger ( 1974 ) is the first person to define the term " burnout". Freudenberger defined burnout as failure, wearing out, loss of energy and strength or as the state of the run out of inner resources of the person because of unsatisfied wants. Afterwards the model which Christiana Maslach developed was accepted.
Maslach defined burnout under three sub dimensions namely; Emotional Exhaustion, Depersonalisation and Personal Accomplishment.  Women who work face many problems in their work environment such as inequality of wages, sexual abuse, inequality of opportunities regarding education and promotion, mobbing and etc. Working women also face many problems in their family lives such as work-family conflicts, care of children, difficulties in being able to continue family and work life together, and etc. And all of these cause burnout on working women. There are many methods of coping with burnout.
These can be both methods that the person can apply himself or herself, and methods that the organisation can apply for their staff.  In this study the aim was to determine the burnout levels of women working in various sectors. For this purpose the Maslach Burnout Inventory has been applied to  working women who have been chosen randomly.  As a result, it was obtained that the  working women on whom the Maslach Burnout Inventory was applied experience a high level of burnout.