Plastik enjeksiyon kalıplarında soğuk yolluk parametrelerinin ürün üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effect of cold runner system on the product from plastic injection molds
Yazar: VEDAT YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAMDİ SÖZÖZ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Kalıp tasarımı = Mold design ; Kalıp çizimi = Pattern drawing ; Kalıp üretimi = Mold production ; Kalıplama = Moulding ; Kalıplama yöntemleri = Molding methods ; Kalıplar = Molds ; Plastik enjeksiyon = Plastic injection ; Plastik enjeksiyon kalıpları = Plastic injection molds ; Plastik kalıplar = Plastic molds

Özet:
Yolluk sistemi, plastik enjeksiyon kalıpçılığında plastiğin kalıp boşluğuna dolumuna büyük etkisi olan parametrelerden birisidir. Plastik enjeksiyon kalıpçılığında yolluk sistemleri sıcak ve soğuk yolluk olarak iki ana başlığa ayrılabilir. Bu tezde inceleyeceğimiz soğuk yolluklar ilk yatırım maliyeti açısında sıcak yolluklara nispeten çok uygundur ve uygulama oranı sıcak yolluklara oranla çok daha fazladır. Enjeksiyon makinesi tarafından akışkan hale getirilen plastik, eriyik halde enjeksiyon makinesinin nozul'undan geçerek kalıbın meme (Sprue) kısmından içeriye giriş yapar. Bu aşamadan sonra yolluk dağıtıcı kanalların (Runner) kalıp gözlerine dağılımı, ölçüleri, şekli ve ayrıca yolluğun ürüne giriş ağızlarının (Gate) şekli, ölçüleri kalıbın dolum kalitesini, dolum süresini, kalıptan çıkan ürünün kalitesini çok büyük ölçüde etkilemektedir.Bir plastik parça için pek uygun olmayan bir yolluk grubun tercih edilmesi kalıbın çalışma kalitesini, dolayısı ile zaman, hammadde, işgücü, enerji, vb. kayıplara sebep olacaktır. Bir kalıbın günümüz rekabet koşullarında 7 gün 24 saat çalıştırıldığı düşünüldüğü zaman bir çevrimde oluşabilecek en ufak kayıpların bile kalıbın toplam çalışma ömrü boyunca çok büyük kayıplara sebep olacağı çok basit hesaplarla görülebilir.Bu çalışmanın amacı bir plastik parça için en uygun yolluk sistemini kalıp tasarım aşamasından evvel belirlemek ve böylece oluşacak kayıpları daha kalıp tasarımı yapılmadan önlemektir.Bu çalışmada aynı plastik parçaya uygulanan farklı yolluk sistemlerinin bilgisayar destekli dolum analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçları değerlendirildikten sonra olumlu sonuçlar veren yolluk sistemlerinden bir tanesinin kalıp uygulaması yapılarak analiz sonuçlarının pratik uygulama sonuçları ile karşılaştırması yapılmış ve bu karşılaştırmalar neticesinde çalışmanın değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
Runner systems are one of the most important parameters in filling of the cavities in plastic injection molding. Runner systems of plastic injection molding can be grouped as hot and cold runner systems.Cold runners are found to be friendlier than hot runners considering the initial investment cost. Cold runners have widespread use in the market. The plastic , which has been fluidized in the Injection Machine, makes enterance through the Sprue transpassing the injection machine?s nozzle. After this stage, distribution of molten plastic through runners to cavities, dimensions, shape of runners , as well as dimensions and shape of gate have great impact on mold?s filling quality, filling period, and the final product itself.Poor choice of runner system will eventually have negative effect on labor quality, time, raw material and energy. If we consider that a mold runs 24 hours and 7 days under today?s competitive conditions, even a slight deviation may add up to huge losses during that specific mold?s active lifetime.The aim of this study is to find out the best possible runner system for plastic parts before the mold design stage, thus, preventing any loss in advance.In this study computer aided filling analysis of different runner systems for the same plastic part has been done. Mold application of the favourable runner systems with positive analysis result is performed. Comparison of the computer aided runner system with real system has been done.