COVİD-19 aşısı olan 60 yaş ve üzeri bireylerde COVİD-19 korkusu ile sosyal ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of social relationships and fear of COVID-19 in individuals aged 60 and over who received the COVID-19 vaccine
Yazar: FADİM DEFNE YAMANER
Danışman: UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Korku = Fear ; Sosyal ilişkiler = Social relations

Özet:
Amaç: Covid-19'un hızlı bir şekilde tüm dünyaya yayılması, halen etkene yönelik spesifik bir tedavinin olmaması, hastalık kliniğinin özellikle ileri yaş grubunda ağır veya mortal olabilmesi nedeniyle kişilerde Covid-19'a yakalanma korkusu oluşmuştur. Çalışmamızda Covid-19 aşısı olmanın, hastalık korkusuna ve sosyal ilişkilere olan etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.07.2021-31.08.2021 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Numune Yerleşkesi aşı polikliniklerine başvuran ve aşı olan 60 yaş ve üzeri 519 kişi katıldı. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Koronavirüs Korkusu Ölçeği ve Lubben Sosyal Ağ Ölçeği-6 yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Araştırma sırasında toplanan veriler, IBM SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, version 25) programı ile değerlendirildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 519 kişinin, 279'u (%53,8) kadın, 240'ı (%46,2) erkekti. 449 (%86,5) kişi Covid-19 aşısının ikinci dozu için başvurmuştu.  Kadın katılımcıların Koronavirüs Korkusu Ölçeği puanları 18,86±6,20; erkek katılımcıların ise 16,30±5,45 olarak bulundu (p<0,001). Kadınlarda Lubben Sosyal Ağ Ölçeği-6 aile faktörü puanı 8,77±3,35 olarak erkeklerden daha yüksek bulundu ancak gruplar arasında anlamlı fark görülmedi, arkadaş faktörü puanı 2,91±3,90 olarak erkeklerden daha düşük hesaplandı ve gruplar arasında anlamlı fark görüldü (p=0,005). Katılımcılardan 391'inin (%75,3) tanı konulmuş hastalığı olduğu, kronik hastalık varlığının genel olarak Covid-19 korkusu ve sosyal ilişkileri değiştirmediği görüldü. Okuryazar olmayanların Koronavirüs Korkusu Ölçeği'nden en yüksek puanı (19,17±7,13) aldığı görülürken; lisansüstü mezunlarının en düşük puanı (15,95±4,95) aldığı görüldü (p=0,044). Bu bilgiler ışığında bireylerin Koronavirüs Korkusu Ölçeği ve Lubben Sosyal Ağ Ölçeği-6 puanlarının aşı dozu, cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, sigara kullanımı gibi faktörlerden etkilendiği bulunmuştur.
Sonuç: Birinci doz aşı için başvuranların Koronavirüs Korkusu Ölçek puanları anlamlı olarak yüksek bulundu. Bunun aileleri dışındaki çevreleriyle olan sosyal ilişkilerini anlamlı derecede arttırdığı ancak aileleriyle olan sosyal ilişkilerinde fark yaratmadığı görüldü. Toplum bağışıklığı için bireylerin aşılanması teşvik edilmeli ve yaşlı popülasyonun fiziksel ve sosyal ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak sosyal izolasyon gerektiren durumlarda uygun önlemler alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: 	Covid-19 aşısı, sosyal ilişkiler, Covid-19 korkusu

Abstract:
Aim: Due to the rapid spread of Covid-19 all over the world, the absence of a specific treatment for the agent, and the fact that the disease clinic can be severe or mortal, especially in the advanced age group, there has been a fear of catching Covid-19 in people. In our study, it was aimed to investigate the effect of being vaccinated against Covid-19 on fear of disease and social relations.
Materials and Methods: Between 01.07.2021 and 31.08.2021, 519 people aged 60 and over who applied to the vaccination polyclinics of Health Sciences University Ankara Training and Research Hospital Numune Campus and were vaccinated participated in the study. Sociodemographic data form, Coronavirus Fear Scale and Lubben Social Network Scale-6 were applied to the participants by face-to-face interview method. The data collected during the research were evaluated with the IBM SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, version 25) program. A p value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: Of the 519 people participating in the study, 279 (53.8%) were female and 240 (46.2%) were male. 449 (86.5%) people applied for the second dose of the Covid-19 vaccine. Fear of Covid-19 Scale scores of female participants were 18.86±6.20; male participants were found to be 16.30±5.45 (p<0.001). The Lubben Social Network Scale-6 family factor score was found to be 8.77±3.35 higher in women, but no significant difference was observed between the groups. The friend factor score was calculated as 2.91±3.90, lower than men, and there was a significant difference between the groups (p=0.005). It was observed that 391 (75.3%) of the participants had a diagnosed disease, and the presence of a chronic disease did not generally change the fear of Covid-19 and social relations. While it was seen that illiterate people got the highest score (19.17±7.13) from the Fear of Covid-19 Scale; it was seen that postgraduate graduates got the lowest score (15.95±4.95) (p=0.044). In the light of this information, it has been found that the Fear of Covid-19 Scale and Lubben Social Network Scale-6 scores of individuals are affected by factors such as vaccine dose, gender, educational status, marital status, and smoking.
Conclusion and Suggestion: The Coronary Fear Scale scores of those who applied for the first dose of vaccine were found to be significantly higher. It was observed that this significantly increased their social relations with their environment outside their families, but did not make a difference in their social relations with their families. Vaccination of individuals for community immunity should be encouraged and appropriate measures should be taken in cases requiring social isolation, taking into account the physical and social needs of the elderly population.
Keywords: Covid-19 vaccine, social relationships, fear of Covid-19