ABD ve Türkiye'de yasama ve yürütme fonksiyonları çerçevesinde yürütmenin düzenleyici işlem yapma yetkisi
Regulative power of executive body in Turkiye and the U.S. under the functions of legislative and executive branches
Yazar: BATUHAN USTABULUT
Danışman: PROF. DR. BAYRAM KESKİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cumhurbaşkanı = President ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law

Özet:
Dünyanın birçok ülkesinde yürütme organının güçlendirilmesi yönünde yaklaşımlar söz konusu olmaktadır. Günümüzde bu yaklaşımlar açısından yürütme organı yasama organı karşısında daha güçlüdür. 2017 Anayasa değişiklikleri nedeniyle Türkiye'de yürütme organının güçlendirilmesine yönelik yaklaşımların doruk noktasına ulaştığı görülmüştür.
2017 Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'de hükûmet sistemi değiştirilmiş ve başkanlık sistemini esas alan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi olarak adlandırılan nev'i şahsına münhasır sistem kabul edilmiştir. Bu Anayasa değişiklikleri Türkiye'de yürütme organı bakımından köklü değişiklikleri içermektedir. Bu değişiklikler arasındaki en önemlilerden biri yürütmenin, yasama organının sahip olduğu gibi aslî düzenleyici işlem yapma yetkisine sahip kılınmış olmasıdır. Bu değişikle yürütme organı ilk-elden düzenleme yapabilme imkânına kavuşmuştur. Bu yetkinin kullanılabilmesi için yasama organının yürütmeyi yetkilendirmesine gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle yeni sistemin özellikle yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi açısından incelenmesi gerekmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (ABD) başkanlık kararnamelerinin incelenmesi Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve sınırlarının daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin sınırlarına ilişkin belirsizlikler bu incelemeyi gerekli kılmaktadır. Ayrıca Anayasada Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleneceği belirtilen konuların kanunlarla düzenlenip düzenlenemeyeceği hususu da tartışmalıdır. Çalışma kapsamında yürütmenin düzenleyici işlemleri üzerinde karşılaştırmalı olarak durulacak ve yürütmenin mahfuz bir düzenleme alanına sahip olup olmadığı tartışılacaktır.

Abstract:
There are some approaches to strengthen of executive branches in many countries. Nowadays, in terms of these approaches, executive branch is more powerful than legislative branch. It has been observed that the approaches to strengthening the executive branch in Turkey have reached their peak due to the constitutional amendments of 2017.
Turkish political system was changed with these amendments and was accepted the sui generis system which is called the Turkish presidential system (Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi) based on the presidential system. These amendments include fundamental changes about executive branch of Turkey. One of the most important change among these is that the executive branch has been given the authority to take the main regulatory action like the legislative branch. It is not necessary that the legislative branch authorizes the executive branch in order to use the power. For this reason, it is necessary to examine the new political system especially in terms of the principle of nondelegation doctrine.
To examine the executive orders of the U.S. will provide more depth of the understanding of the Turkish presidential decrees and their limits. It is necessary because there are a lot of uncertainties of the presidential decrees. In addition, there are some discussions about whether some certain issues in the Constitution to be regulated by a presidential decree can be regulated by the legislative branch. Within the scope of the study, the making regulations of the executive branch will be emphasized comparatively and it will be discussed whether the executive has a reserved area.