Suç oranları ile sosyoekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin incelenmesi: OECD ülkeleri için ampirik bir uygulama
An analysis of the relationship between crime rates and socioeconomic indicators: An empirical application for OECD countries
Yazar: BALASH BABAYEVA
Danışman: PROF. DR. HALİL TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law

Özet:
Suç geçmişten günümüze kadar varlığını sürdürmüş ve sürdürmeye de devam edecek bir olgudur. Suç kavramı kültürel, sosyolojik, psikolojik ve biyolojik faktörler çerçevesinde incelendiğinde bu faktörlerin hepsinin birbiri ile ilinti olduğu ve birbirlerini güdümlediği görülmektedir. Suç oranı artan toplumlarda bu faktörlerin de etkili rol oynadığı her zaman göz önünde bulundurulmalıdır. Suç olgusu hem çok boyutlu hem de devingen bir yapıya sahiptir. Asla belirli sınır ve tanım içerisine koymak mümkün değildir. 
Bu çalışmada suç oranları ile nüfus oranı, insani gelişmişlik endeksi ve istihdam oranı arasındaki ilişki incelenmektedir. Çalışma kapsamında üç hipotez geliştirilmiştir. Birinci hipotez nüfustaki artışın suçu artırdığı yönündedir. İkinci hipoteze göre insani gelişmişlik endeksindeki artış suçu artırmaktadır. Sonuncu hipotez ise istihdamdaki artışın suçta düşüşe neden olduğunu ifade etmektedir. Bu çalışmaya göre nüfusun ve insani gelişmişlik endeksinin yüksek olduğu bölgelerde suç oranının da yüksek olması beklenmektedir. Bunun yanı sıra istihdamın yüksek olduğu bölgelerde ise suç oranının düşük olması gerekmektedir.
Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü yani bilinen adıyla OECD (Organisation for Economic Co-Operation and Development) üye ülkeleri için Panel Veri Analizi uygulanarak yapılan bu çalışmada elde edilen bulgular öne sürülen hipotezleri doğrulamaktadır. Buna göre nüfus oranında ve insani gelişmişlik endeksindeki artış suç oranını artırmaktadır. İstihdam oranındaki artış ise suç oranında azalmaya neden olmaktadır. 
Sonuçlardan yola çıkarak hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler genelinde istihdamı artırmaya yönelik ekonomi politikalarının uygulanması gerekmektedir. Bu ülkelerin aynı zamanda kontrollü nüfus artışı ile ilgili toplum genelinde sosyal politikalar uygulaması önerilmektedir.  İnsani gelişmişliğin yüksek olduğu ülkelerde ise suçun toplumsal bir sorun olmasına yönelik genel bir kanı oluşturulması adına gerekli eğitimler sağlanmalıdır.

Abstract:
Crime is a phenomenon has existed from the past to the present and will continue to do so. When the concept of crime is examined within the framework of cultural, sociological, psychological and biological factors, it is seen that all these factors are interrelated and drive each other. In societies where crime rates are increasing, the impact of these factors should always be considered. The concept of crime has both a multifaceted and dynamic structure. It is impossible to confine it within specific boundaries and definitions. 
This study examines the relationship between crime rates with population rate, human development index, and employment rate. Three hypotheses have been developed within the scope of the study. The first hypothesis suggests that an increase in population increases crime. According to the second hypothesis, an increase in the human development index increases crime. The final hypothesis states that an increase in employment leads to a decrease in crime. According to this study, it is expected that regions with high population and human development index will also have high crime rates. Additionally, regions with high employment are expected to have low crime rates.
The findings obtained in this study by applying Panel Data Analysis for OECD (Organisation for Economic Co-Operation and Development) countries confirm the hypotheses put forward. Accordingly, increases in population rate and the human development index increase crime rates. An increase in the employment rate, on the other hand, leads to a decrease in crime. 
Based on the results, economic policies aimed at increasing employment should be implemented across both developed and developing countries. These countries should also implement social policies related to controlled population growth across society. In countries with high human development, necessary education should be provided to create a general opinion that crime is a social problem.