Genç kadınlarda kendini susturma ve toplumsal cinsiyet rollerinin kimlik işlevleri üzerindeki etkisi
Effect of self silencing and gender roles on functions of identity in young women
Yazar: MEVA DEMİR KAYA
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÇOK
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Gençler = Youngs ; Kadınlar = Women ; Kendini susturma davranışı = Silencing the self behavior ; Kimlik işlevleri = Identity functions ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı kadınlarda kendini susturma ve toplumsal cinsiyet özelliklerinin kimlik işlevleri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı üniversite eğitimi gören ve görmeyen kadınlarda kimlik işlevlerinin farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktır. Son olarak çalışmada, toplumsal cinsiyet rollerine göre kimlik işlevleri puanlarındaki farklılaşmanın incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya İstanbul'da bulunan meslek eğitim kurslarından 133 (%26.4), Erzurum'da bulunan meslek eğitim kurslarından 136 (%27), Maltepe Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 115 (%22.9) ve Atatürk Üniversitesi'nde öğrenim gören 119 (%23.7) olmak üzere toplam 503 kadın katılmıştır. Çalışmada "Kimlik İşlevleri Ölçeği", "Bem Cinsiyet Rolü Envanteri" ve "Kendini Susturma Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modeli ve çok faktörlü varyans analizi (MANOVA) kullanılmıştır.
Yapısal eşitlik modeli sonuçlarına göre kimlik işlevleri üzerinde toplumsal cinsiyet özelliklerinin hem doğrudan hem de kendini susturma üzerinden dolaylı etkisi vardır. Ayrıca kendini susturmanın kimlik işlevleri ve toplumsal cinsiyet özellikleri arasındaki ilişkide aracı rolü gözlenmiştir. MANOVA sonuçlarına göre kimlik işlevlerinin eğitim durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği ve toplumsal cinsiyet rollerine göre ise anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Son olarak bulgular, kadınların kimlik işlevleri düzeyini yükseltmede kendini susturmanın ve toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında tartışılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Kimlik İşlevleri, Kendini Susturma, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Genç Kadınlar.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine effect of self silencing and gender roles on functions of identity of women. Another purpose of this study is to investigate whether the identity functions of women with and without university education differ. Finally, the differences in the scores of functions of identity according to gender roles are examined. Total 503 women from vocational training courses in Istanbul 133 (26.4%), vocational training courses in Erzurum 136 (27%), Maltepe University 115 (22.9%) and Ataturk University 119 (23.7%)  participated in the study. "Functions of Identity Scale", "Bem Sex Role Inventory" and "Silencing the Self Scale" were utilized. Structural Equation Modelling and Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) were used in the analyses of the data.
According to Structural Equation Modelling results there are gender roles both direct effects and indirect effects through self silencing on functions of identity. In addition, it was observed that self silencing has mediator role in the relationships between functions of identity and gender roles. MANOVA results show that identity functions didn't differ significantly according to education level. Moreover identity functions differed significantly according to gender roles. Finally, the findings were discussed in the context of self silencing and gender roles in raising the level of identity functions of women.
Keywords: Functions of Identity, Self Silencing, Gender Roles, Young Women.