Prekonsepsiyonel dönemde Akdeniz tipi diyete uyumun ve kafein tüketiminin değerlendirilmesi
Compliance with the mediterranean-type diet during the preconceptional period and evaluation of caffeine consumption
Yazar: DİLARA ALEYNA KARACA
Danışman: PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Karaca, D. (2024). Prekonsepsiyonel Dönemde Akdeniz Tipi Diyete Uyumun ve Kafein Tüketiminin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, İstanbul. 
Prekonsepsiyonel dönem, bir kadının gebelik öncesi sağlık ve yaşam tarzı alışkanlıklarının gelecekteki gebelik ve bebek sağlığı üzerindeki etkilerini kapsayan kritik bir süreçtir. Bu dönemde annenin sağlığını optimize etmek, doğacak bebeğin de sağlıklı bir başlangıç yapmasına katkıda bulunmaktadır.
Bu araştırma ile prekonsepsiyonel dönemde Akdeniz diyetine uyumun ve kafein tüketiminin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kasım 2023 – Ocak 2024 tarihleri arasında bir sağlık kurumunun kadın doğum polikliniğine başvuran 18-49 yaş arasındaki prekonsepsiyonel dönemde olan kadınlar ile yüz yüze anket yöntemi ile yapılan bu çalışmaya 327 kişi katılmıştır. Araştırmaya katılan hastaların demografik özellikleri "Genel Bilgiler Formu" ile, Prekonsepsiyonel Bilgi ve Tutum Ölçeği, 14 Maddeli Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği, Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği araştırmacı tarafından katılımcılar ile soru cevap yapılarak kaydedilmiştir. Araştırmaya katılan prekonsepsiyonel dönemdeki kadınların boy uzunluğu ortalaması 163.6±5.75 cm, ağırlık ortalaması 64.7±14.48 kg, doğum sayısı ortalaması 0.62±1.03 adet, düşük sayısı ortalaması 0.13±0.52 adet ve BKİ ortalaması 24.18±5.36 kg/m2 olduğu görülmüştür. Katılımcıların 138'i (%42.2) evli ve 189'u (%57.8) bekardır. Evlilerin Akdeniz diyeti puan ortalaması bekarlardan istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksekken; bekarların ise kafein tüketimi puan ortalamasının evlilerden istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların 61'i (%18.7) düzenli egzersiz yaparken 266'sı (%81.3) egzersiz yapmamaktadır. 
Bu çalışmada, prekonsepsiyonel dönemdeki kadınların büyük bir çoğunluğunun yeterli düzeyde beslenme bilgisine sahip olmadığı ve çoğunluğunun Akdeniz diyetine uyumunun düşük seviyede olduğu sonucuna varılmıştır. Prekonsepsiyonel dönemdeki kadınların beslenme bilgi seviyelerinin arttırılması ve beslenme tedavisinin önemi konusunda bilinçlendirilmesi, toplum sağlığı açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Prekonsepsiyonel, Akdeniz Diyeti, Kafein, Gebelik, Bebek

Abstract:
Karaca, D. (2024). Compliance with the Mediterranean-Type Diet during the Preconceptional Period and Evaluation of Caffeine Consumption, Istanbul Atlas University Postgraduate Education Institute, Department of Nutrition and Dietetics, Istanbul.
The preconceptional period is a critical process that covers the effects of a woman's pre-pregnancy health and lifestyle habits on future pregnancy and infant health. Optimizing the health of the mother during this period also contributes to the healthy start of the baby to be born. 
With this research, it was aimed to evaluate compliance with the Mediterranean diet and caffeine consumption during the preconceptional period. November 2023 – January 2024 327 people participated in this study conducted by face-to-face survey method with women who are in the preconceptional period between the ages of 18-49 who applied to the obstetric clinic of a health institution. The demographic characteristics of the patients participating in the study were recorded using the "General Information Form", the Preconceptional Knowledge and Attitude Scale, the 14-Item Mediterranean Diet Compliance Scale, the Caffeine Use Disorder Scale by the researcher by making questions and answers with the participants. The average height length of the women in the preconceptional period participating in the study was 163.6±5.75 cm, the average weight was 64.7±14.48 kg, the average number of births was 0.62±1.03 pieces, the average number of miscarriages was 0.13±0.52 pieces and the average BMI was 24.18±5.36 kg/m2. 138 of the participants (42.2%) are married and 189 (57.8%) are single. While the average Mediterranean diet score of married people was statistically significantly higher than singles, it was found that the average caffeine consumption score of singles was statistically significantly higher than married people. While 61 (18.7%) of the participants exercised regularly, 266 (81.3%) did not exercise. 
In this study, it was concluded that the vast majority of women in the preconceptional period do not have an adequate level of nutritional knowledge and the majority of them have a low level of compliance with the Mediterranean diet. Increasing the nutritional knowledge levels of women in the preconceptional period and raising awareness about the importance of nutritional treatment is important for public health.

Key Words: Preconceptional, Mediterranean Diet, Caffeine, Pregnancy, Baby