Ankara Şehir Hastanesi'nde takip edilen Covid-19 tanılı hastalarda biyokimyasal parametrelerin hastalığın şiddeti ile ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: ERKAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY SEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ankara = Ankara ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: COVID-19 hastalarının biyokimyasal açıdan in vitro tanısal testlerle izlenmesi, hastalık tanısı, şiddeti ve seyrinin değerlendirilmesinin yanında terapötik müdahaleyi takip etmek için de son derece önemlidir. Bu nedenle biz de Ankara Şehir Hastanesi'ne COVID-19 ön tanısı ile başvuran ve biyokimyasal test istemleri olan hastaların test sonuçlarını retrospektif olarak tarayarak, söz konusu testlerin hastalık tanısı ve şiddeti hakkındaki öngörüsü konusunda bilgi sahibi olmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi'ne COVID-19 ön tanısı ile başvuran, hastaneye geliş itibari ile ilk 24 saat içerisinde biyokimya, koagülasyon, hemogram testleri istenmiş olan ve RT-PCR sonucu pozitif hastalar seçilmiştir. Bu hastalar, hastalığı hafif geçirenler (Grup I) yoğun bakım ihtiyacı olup sonra taburcu olanlar (Grup II) ve yoğun bakımda eks olanlar (Grup III) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Bu hastaların Laboratuvar Bilgi Sistemi (LBS) üzerinde kayıtlı olan verileri retrospektif olarak taranmıştır.   
Bulgular: Çalışmamızda 87 erkek (%52,1) ve 80 kadın hasta (%47,9) vardı. Hastalığı hafif, ağır geçiren ve eks olanlardaki ortanca yaş değerleri sırayla 46 (31), 57 (26) ve 59 (24)'du. Grup II ve Grup III' te, Grup I' e göre anlamlı olarak daha yüksek Glukoz, Üre, AST, GGT, LDH, Fibrinojen, D-dimer, WBC, NEU, NEU% RDW, DNI ve NEU/LEN değerleri ve daha düşük T. Protein, Albümin, Kalsiyum, Sodyum, Klor, eGFR, lym, LYM%, EOS, EOS%, BASO%, RBC, HGB, MCH, MCHC, LUC% değerleri tespit edilmiştir. Eks olanlarda hastalığı ağır geçirenlere göre Üre, D-dimer, ve RDW değerleri anlamlı olarak daha yüksek iken EOS anlamlı olarak daha düşüktü. Yaş, cinsiyet ve komorbidite gibi faktörleri dışlayarak yapılan Lojistik regresyon analizinde yüksek LDH, Protrombin Aktivitesi ve NEU/LEN oranı ile düşük albümin ve MCH değerleri hastalık şiddetinin bağımsız öngörücüleriydi.  Kaplan Meier Survey analizinde D-dimer (cut-off: 1,19), NEU (cut-off: 9,65) ve NEU/LEN (cut-off: 8) değerlerinin sağ kalım üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğu gözlenmiştir (p<0,05). 
Sonuç: Koronavirüs hastalarında yüksek NEU/LEN oranının hastalık şiddetinin öngörmede ve sağ kalım üzerinde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bu yüzden COVID-19 şüphesiyle hastaneye başvuran kişilerde bu parametrenin değerlendirilerek hastalığın olası klinik gidişatı hakkında bilgi sağlanabileceği ve bu sayede gerekli müdahalenin zamanında yapılabilmesinin mümkün olabileceği kanısına varılmıştır.
Anahtar kelimeler: COVID-19, Biyomarkırlar, Yoğun Bakım Ünitesi

Abstract:
Aim: Biochemical monitoring of COVID-19 patients with in vitro diagnostic testing is crucial for assessing disease diagnosis, severity, and progression as well as monitoring therapeutic intervention. For this reason, we aimed to have information about the prediction of the disease diagnosis and severity by retrospectively scanning the test results of patients who applied to Ankara City Hospital with a pre-diagnosis of COVID-19 and requested biochemical tests.

Material and Method: Patients who applied to Ankara City Hospital with a pre-diagnosis of COVID-19, whose biochemistry, coagulation and hemogram tests were requested within the first 24 hours of their arrival, and whose RT-PCR results were positive, were selected. These patients were divided into three groups as those with mild disease (Group I), those who needed intensive care but were discharged later (Group II), and those who died in the intensive care unit (Group III). The data of these patients recorded in the Laboratory Information System (LBS) were scanned retrospectively.

Results: There were 87 male (52.1%) and 80 female (47.9%) patients in our study. The median age values of those with mild, severe and absent patients were 46 (31), 57 (26) and 59 (24), respectively. In Group II and Group III, significantly higher Glucose, Urea, AST, GGT, LDH, Fibrinogen, D-dimer, WBC, NEU, NEU% RDW, DNI and NEU/LEN values and significantly lower T. Protein, Albumin, Calcium, Sodium, Chlorine, eGFR, lym, LYM%, EOS, EOS%, BASO%, RBC, HGB, MCH, MCHC, LUC% values were determined compared to Group I. Urea, D dimer, and RDW values were significantly higher in those who died compared to those with severe disease, while EOS was significantly lower. High LDH, Prothrombin Activity and NEU/LEN ratio, and low albumin and MCH values were independent predictors of disease severity in the Logistic regression analysis, which excluded factors such as age, gender, and comorbidity. In Kaplan Meier Survey analysis, it was observed that D-dimer (cut-off: 1.19), NEU (cut-off: 9.65) and NEU/LEN (cut-off: 8) values had significant effects on survival (p<0 .05).

Conclusion: High NEU/LEN ratio was found to be significant in predicting disease severity and on survival in coronavirus patients. Therefore, it has been concluded that by evaluating this parameter in people who apply to the hospital with the suspicion of COVID-19, information about the possible clinical course of the disease can be provided, and thus, it will be possible to make the necessary intervention in a timely manner.

Key Words: COVID-19, Biomarkers, Intensive Care Unit