XVIII. yüzyıl klasik Türk şiirinde mevsimler
Seasons in 18th century classical Turkish poetry
Yazar: FATMA AKDOĞMUŞ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA BATUR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Doğa = Nature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Klasik Türk edebiyatı = Classical Turkish literature ; Mevsimler = Seasons ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
XVIII. yüzyıl Klasik Türk Şiirinde mevsimsel unsurlar oldukça önemli bir yer ihtiva etmektedir. İnsanların günlük yaşamında mevsimler, bireylerin yaşam standartlarından psikolojilerine, hatta düşünsel özelliklerine kadar birçok noktada etkilendiği faktörler arasında yer almaktadır. Şairler de yaşadıkları dönem ve şartlar içinde verdikleri eserlerinde çevresel faktörlerin etkisi altında kalmıştır.

Bu çalışma kapsamında XVIII. Yüzyıl Klasik Türk Şiirinde mevsimler ve mevsimsel unsurların şiire yansımaları, benzetme unsurları ve etkileri dört ana mevsim olarak ilkbahar, yaz, sonbahar, kış ana başlıkları ve nevbahar ile nevruz altbaşlıkları altında ele alınmıştır.

Çalışma kapsamında evren olarak seçilen XVIII. Yüzyıl Klasik Türk Edebiyatında eser vermiş, bu yüzyılda yaşamış şairlerden öne çıkan toplam otuz şairin divanı örneklem olarak seçilmiş, seçilen bu divanlar mevsimsel unsurlar bağlamında fişleme yöntemi ile taranarak çalışmanın başlıkları altında tasnif edilmiştir.

Bu çalışmanın yöntemi durum araştırması yöntemi olup, çalışma kapsamında taranan divanlarda yer alan mevsimsel unsurlara dair beyit ve manzumeler çalışmanın amacı doğrultusunda tasnif edilmiş ve açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: XVIII. Yüzyıl, Klasik Türk Şiiri, Mevsim, Tabiat

Abstract:
Seasonal factors have important a place in 18 th Century Classical Turkish Poetry. Seasons in people's daily life are among the factors that affect individuals at many points from their living standards to their psychology and even their intellectual characteristics. Poets were under the influence of enviromental factors in their works in the period and conditions in which they live.

In this study, seasons at 18 TH Century Classical Turkish Poetry and the impact of seasonsal factors, elements of metaphor and its effect was viewed as four main topics as spring, summer, winter and autumn and in adition as sub titles nevbahar and nawruz.

18 TH Century Divan (all poems written and sorted by same poet) of thirty poets, who came to prominence from the poets who lived in this century, were selected as samples, and these divans were scanned with the plug-in method in the context of seasonal elements and classified under the titles of the study.

In this scope of work, divans which came to prominence from the thirty poets who belonged to in 18 TH Century Classical Turkish Literature, were selected as sample, and these poems were looked through card indexing technique in the context of seasonal elements and classified under the titles of the study.

The method of this study is the situation researh method and the couplets and poems about the seasonal elements in the divan look through within the scope of the study are classified and explained for the purpose of the study.

Key words: Classical Turkish Poetry, Season, Time, Nature