2,6-bisklorometilpiridin ile 2,6-disübstitüebenzentiyol türevlerinin reaksiyonundan türeyen yeni ligand ve bazı metal komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu ve katalitik aktivitesinin incelenmesi
Synthesis, characterization and catalytic activity of new ligands and some metal complexes derived from the reaction of 2,6-bischloromethylpyridine with 2,6-disubstituebenzenethiol derivatives
Yazar: HATİCE GAMZE SOĞUKÖMEROĞULLARI
Danışman: PROF. DR. MEHMET SÖNMEZ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
SNS pincer tipi bileşikler ve metal kompleksleri son zamanlarda oldukça önem kazanmıştır. SNS pincer tipi bileşiklerin katalitik ve elektrokimyasal özellikleri oldukça önemlidir. Son zamanlarda katalitik aktivite üzerine çok sayıda araştırma gerçekleştirilmiş ve pincer tipi komplekslerin birçoğunun oksidasyon, katılma ve kenetlenme vs. gibi reaksiyonlarda seçici ve etkili katalitik aktivite gösterdiği bulunmuştur.
Bu çalışmada 2,6-bis(klorometil)piridin ile sırasıyla 2,6-dimetilbenzentiyol, 2-metilbenzentiyol, 2-metoksibenzentiyol ve 2-klorotiyofenol ayrı ayrı reaksiyona sokularak dört farklı ligand sentezlenmiştir. Bu ligandlar ile Cu(II), Co(II) ve Fe(II) metal tuzlarından SNS pincer tipi metal kompleksleri sentezlenmiştir. Ligandlar ve kompleksleri X-ışını kırınım, 1H-NMR, 13C-NMR, kütle, UV-Vis, FT-IR, TGA/DTA ve elementel analiz yöntemleriyle karakterize edilmiştir. Cu(I) komplekslerinin yapısı Y tipi bozuk trigonal düzlem iken diğer kompleksler için kare piramidal geometri önerilmiştir. Bütün kompleksler CO2'nin epoksitlere katılması reaksiyonunda katalizör olarak kullanılmıştır. Ayrıca komplekslerin bu reksiyon için verim ve seçicilik yüzdelerinin oldukça yüksek olduğu kaydedilmiştir.    
Anahtar Kelimeler: Tiyoeter, SNS pincer tipi ligand, metal kompleks, katalitik aktivite

Abstract:
SNS pincer type compounds and their metal complexes have recently gained considerable attention. SNS pincer type compounds show very important catalytic and electrochemical properties. In recent years, the investigations have been carried out to catalytic activity and it has been found that indeed several pincer type metal complexes showed selective and effective catalytic activity for oxidation, addition and coupling reactions etc.
In this study, four new ligands were synthesized from reaction 2,6-bis (chloromethyl) pyridine with 2,6-dimethylbenzenethiol, 2-methylbenzenethiol, 2-methoxybenzenethiol and 2-chlorothiophenol, respectively. SNS pincer type metal complexes were synthesized from the reaction of Cu(II), Co(II) and Fe(II) metal salts with ligands. Ligands and their metal complexes were characterized by elemental analysis and X-ray diffraction, 1H-NMR, 13C-NMR, mass, UV-Vis, TGA/DTA, FT-IR spectral analysis. The structure of the Cu(I) metal complex is a Y-shape pseudo-trigonal planar geometry, while square pyramidal geometry is proposed for the other complexes. All complexes were used as catalysts in the addition of CO2 to the epoxides reaction. The complexes showed good catalytic activity and selectivity in the conversion of CO2 to cyclic carbonates.

Key Words: Thioether, SNS pincer type ligand, metal complex, catalytic activity