Psöriazis tanılı hastalarda mizaç ve karakter özelliklerinin cinsel işlevler üzerine etkisinin incelenmesi
The effect of temperament and character traits on sexual dysfunction in patients with psoriasis
Yazar: BUSE BABAOĞLU AY
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: Psöriyazis tanılı hastalarda mizaç ve karakter özelliklerinin cinsel işlevler üzerine etkisini inceleyip; aralarındaki ilişkiyi değerlendirmek ve psöriyazis tanılı hastalarda potansiyel cinsel sorunların taranmasını sağlamaktır.

ARAÇ ve YÖNTEM: Çalışmamızın örneklemi, psöriyazis tanısı alan 44 kişilik araştırma grubu ve herhangi bir sağlık sorunu olmayan 44 kişilik kontrol grubundan oluşmaktadır. Sosyodemografik Veri Formu, Hastane Anksiyete ve Depresyon Formu (HAD A-D), Vücut Algısı Ölçeği (VAÖ), Mizaç ve Karakter Envanteri (TCI) ve Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRISS) katılımcılar tarafından doldurulmuştur. Hasta grubuna ayrıca araştırmacı tarafından DSM-V için Yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5) uygulanarak başvurudaki ek komorbid psikiyatrik tanılar değerlendirilmiştir.

BULGULAR: Çalışmamızda psöriyazis tanılı kişilerde beden algısının daha olumsuz, bazal anksiyete skorlarının daha yüksek, cinsel işlevlerde daha fazla bozulma olduğu görülmüştür. Mizaç ve karakter özellikleri TCI envanteri ile incelendiğinde psöriyazis tanılı kişilerde kontrol grubu katılımcılarına göre; yenilik arayışı alt ölçeğinin (NS) skorları daha düşük; zarardan kaçınma (HA) alt ölçeğinin skorlarının daha yüksek; ödül bağımlılığı (RD) skorlarının daha yüksek; kendini yönetme (S) skorlarının daha düşük; iş birliği yapma (C) alt ölçeğinin skorunun daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. TCI envanteri alt boyutlarının cinsel işlevler üzerine etkisi incelendiğinde ise psöriyazis tanılı hastalarda mizaç ve karakter özelliklerinin cinsel işlevler üzerine etkisinin olduğu ve bu etkinin kontrol grubundan daha güçlü olduğu görülmüştür. Cinsel işlevleri etkilyen mizaç alt boyutunun yenillik arayışı (NS) olduğu tespit edilmiştir. Yenilik arayışı (NS) azaldıkça psöriyazis tanılı kişilerde kaçınma, dokunma ve en önemlisi de doyumun azaldığı görülmüştür.

SONUÇ: Çalışmamızda psöriyazis tanılı kişilerde daha fazla beden algısında olumsuzluk olduğunu, anksiyete seviyelerinin daha yüksek olduğunu saptadık. Cinsel işlevlerde özellikle iletişim, dokunma, doyum, vaginismus, anorgazmi, empotans, erken boşalma sorunlarının daha fazla olduğunu ve mizaç ve karakter özellikleri bakımından kontrollerden farklı olduklarını, yenilik arayışlarının (NS) düşük olduğunu, daha fazla zarardan kaçınıp (HA), ödül bağımlılıklarının (RD) daha fazla olduğunu yani daha pasif bağımlı kişilik yapılanmasında olduklarını saptadık. Mizaç ve karakter özelliklerinin cinsel işlevler üzerine etkisini inceleyerek yenilik arayışı skorlarının düşüklüğünün özellikle motivasyon kaybına yol açıp aktivasyonu engelleyerek cinsel işlevleri bozduğunu saptadık. Çalışmamız psöriyazis tanılı kişilerde mizaç ve karakter özelliklerinin cinsel işlevler üzerine etkisini inceleyen bildiğimiz ilk çalışma olup, literatüre katkı sunmaktadır. Klinisyenler, bireylerin doğuştan gelen eğilimlerini dikkate alarak müdahaleleri kişilik özelliklerine göre uyarlayabilir ve cinsel doyumu artırabilir.

Abstract:
AIM: The aim of this study is to evaluate the effect of temperament and character traits on sexual functioning in patients with psoriasis compared with healthy individuals and to screen for potential sexual problems in patients with psoriasis.

MATERIALS and METHODS: The sample of our study consisted of a research group of 44 patients diagnosed with psoriasis and a control group of 44 participants without any health problems. The research group was also administered the Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5) by the researcher to assess comorbid psychiatric diagnoses at admission. Sociodemographic Data Form, Turkish version of the Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD A-D), Body-Cathexis Scale (BCS), Temperament and Character Inventory (TCI), and Golombok Rust Inventory of Sexual Satisfaction scale (GRISS) were completed by the participants.

RESULTS: Our study observed that body perception was more pessimistic, baseline anxiety scores were higher, and sexual functions were more impaired in people diagnosed with psoriasis. When temperament and character traits were examined with the TCI inventory, it was found that the scores of the novelty-seeking subscale (NS) were lower, the scores of the harm avoidance (HA) subscale were higher, the scores of reward dependence (RD) were higher, the scores of self-directedness (S) were lower, and the scores of the cooperativeness (C) subscale were higher in people diagnosed with psoriasis compared to the control group participants. When the effect of TCI inventory subscales on sexual functions was examined, it was observed that temperament and character traits had an effect on sexual functions in patients with psoriasis. This effect was stronger than in the control group. It was determined that the temperament sub-dimension affecting sexual functions was novelty seeking (NS). As novelty seeking (NS) decreased, avoidance, touching and most importantly satisfaction decreased in people with psoriasis.

CONCLUSION: In our study, we found that people diagnosed with psoriasis had more negative body perceptions and higher anxiety levels. In sexual functions, especially communication, non-sensuality, satisfaction, vaginismus, anorgasmia, impotence, and premature ejaculation problems were more and also they were different from controls in terms of temperament and character traits, novelty seeking (NS) was low, more harm avoidance (HA), more reward dependence (RD), that is, they were in a more passive dependent personality structure. By examining the effect of temperament and character traits on sexual functioning, we found that low noveltyseeking scores impaired sexual functioning, especially by leading to loss of motivation and preventing activation. Our study is the first study we know of examining the effect of temperament and character traits on sexual functioning in people diagnosed with psoriasis and contributes to the literature. Our study may contribute to the development of a more sensitive approach to sexual health assessment and intervention.