Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Acil Servise başvuran hastalarda HBsAg seroprevalansı ve etki eden faktörler
HBsAg seroprevalance and affecting factors in patients attending Aydin ​​Adnan Menderes University Emergency Department
Yazar: BABAJIDE EMMANUEL OLADAPO
Danışman: PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Aydın = Aydın ; HIV = HIV ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B yüzey antijenleri = Hepatitis B surface antigens ; Hepatit C = Hepatitis C ; Hepatit C virüsü = Hepatitis C virus ; Seroprevalans = Seroprevalence

Özet:
Giriş: Hepatit B'nin neden olduğu karaciğer enfeksiyonu hastalığı, ülkemiz ve dünyada sık görülen, bulaşıcı olmasının yanı sıra mortaliteyi de arttıran bir hastalıktır. Acil servisler, akut rahatsızlıkların ilk başvuru yeridir ve toplumun her kesiminden hasta başvurmaktadır. Acil servise başvuran hastaların HBsAg seroprevalansı toplum değerlerini yansıtabilir. Çalışmamız ile Acil Servise başvuran hastaların viral hepatit açısından taranarak HBsAg seroprevalansı ve etki eden faktörler arasındaki ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmamız 01.01.2019-01.01.2020 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil servise çeşitli nedenlerle başvuran ve HBsAg bakılmış olan  tüm hastaların sistem üzerinden kayıtları incelenerek geriye dönük olarak yapılmıştır. Çalışmanın verileri hastaya ait demografik özellikler (yaş, cinsiyet, sağlık sigortası, oturduğu yer), acil servise geliş nedeni, hastaya ait laboratuvar parametreleri (ALT, AST, HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV ve Anti-HIV) , hastanın mevcut hepatit durumu, kronik hastalıkları, acil serviste işlem ya da operasyon yapılıp yapılmadığı kaydedilerek oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler, binominal regresyon analiz ve ki-kare testi kullanılarak SPSS-25 programı ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Acil Servise toplam başvuru sayısı 66237 idi. Bunlardan HBsAg markeri bakılmış olan 693 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların %57,3'ü (s=397) erkek olup ortalama yaş 53,8±21,6 (minimum:4, maksimum:99) olarak bulunmuştur. Hastaların %58,6'sı (s=405) kentsel bölgede yaşamakta, %95,5'inin (s=662)  sağlık sigortası vardı. Gelen hastaların %%41,1'inin (s=288) en az bir kronik hastalığı mevcuttu.  Çalışmaya alınanların HBsAg seroprevalansı %3,3. HBsAg seropositivite en yüksek prevalans 41-60 yaş aralığında %5.2 oran ile kaydedildi. Anti-HBs seroprevalansı %44,6 (s=311), Anti-HCV seroprevalansı %0,6 (s=4) ve Anti-HIV için % 0,3  (s=3) olarak bulundu. Bağışıklık durumları değerlendirildiğinde hastaların %51'inde (s=346) HBV' ye karşı koruyuculukları olmadığı, %45'inde (s=309) ise HBV'ye karşı koruyuculuğunun olduğu (aşı veya hastalığı geçirme yoluyla) saptandı. Hastaların %4'ünde (s=21) inaktif taşıyıcı, akut veya kronik HBV enfeksiyon vardı. HBsAg pozitifliği ile yaş, cinsiyet ve yaşadığı yer gibi bağımsız değişkenler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p<0.05).  Düşük Anti-HBs, Hepatit B enfeksiyonu için bir risk faktörü olarak istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,003)
Sonuç:  Hepatit B prevalansı, değerlendirilen popülasyonda orta endemik düzeyde saptandı. Elde ettiğimiz sonuç bölgemizdeki mevcut diğer verilerle benzerlik göstermektedir. Ayrıca, çalışmamızda Anti-HBs'nin düşük olmasının HBsAg seropozitifliği için en önemli risk faktörü olduğu gösterildi. Acil servislerde Hepatit B enfeksiyonu seroprevalansı ve riskini ortaya koymanın yanı sıra hastalığa karşı koruyucu önlemleri güçlendirmek için daha geniş ve kapsamlı çalışmalar yapılmalıdır.

Anahtar sözcükler: HBsAg, Anti-HBs, HCV, HIV.

Abstract:
Aim and Introduction: Liver infection caused by hepatitis B is a common disease worldwide which increases mortality. Emergency wards are the first place of application for acute diseases and for most patients in the society. The HBsAg seroprevalence of patients admitted to the emergency department may reflect community serostatus. In our study, it was aimed to screen the patients admitted to the Emergency Department for viral hepatitis B and to reveal the relationship between HBsAg seroprevalence and the affecting factors.
Material and Method: Our study was conducted retrospectively by examining the records of all patients who applied to the Emergency Department of Adnan Menderes University Medical Faculty Hospital between 01.01.2019 and 01.01.2020 for various reasons and had their HBsAg checked. The data of the study were determined by demographic characteristics of the patient (age, gender, health insurance, residence), reason for coming to the emergency department, laboratory parameters of the patient (ALT, AST, HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV and Anti-HIV), current hepatitis status of the patient, chronic diseases, whether an operation or operation was performed in the emergency department was recorded. The data of the study were analyzed with the SPSS-25 program using descriptive statistics and chi-square test.
Results: The total number of applications to the Emergency Department was 66237. Of these, 693 patients whose HBsAg markers were checked were included in the study, 57.3% (n=397) of the patients were male and the mean age was 53.8±21.6 (minimum:4, maximum:99). 58.6% (n=405) of the patients lived in the urban area, and 95.5% (n=662) had health insurance. 41.1% (n=288) of the admitted patients had at least one chronic disease. The HBsAg seroprevalence of those included in the study was 3.3%. The highest prevalence of HBsAg seropositivity was recorded in the 41-60 age group with a rate of 5.2%. Anti-HBs seroprevalence was 44.6% (n=311), Anti-HCV seroprevalence was 0.6% (n=4) and Anti-HIV was 0.3% (n=3). When their immune status was evaluated, it was found that 51% (n=346) of the patients did not have protection against HBV, and 45% (n=309) had protection against HBV (through vaccination or having the disease). Inactive carrier state, acute or chronic HBV infection was present in 4% (n=21) of the patients. No significant correlation was found between HBsAg positivity and independent variables such as age, gender and place of residence (p<0.05). Lower Anti-HBs was statistically significant as a risk factor for Hepatitis b infection (p=0,003)
Sonuç: The prevalence of hepatitis B in our study is at an intermediate epidemic level. Testing at every opportunity even in the emergency service is a suitable strategy for the prevention and control of hepatitis B. The prevalence of hepatitis B is at an intermediate epidemic level in the studied population.  The findings are similar to other available data in our region. This result have also identified low Anti-HBs has the most significant risk for HBsAg seropositivity. More expanded and comprehensive study should be carried out in emergency service in order to understand the risk of Hepatitis B infection while further strengthening preventive measures against the disease.

Keywords: HBsAg, Anti-HBs, HCV, HIV.