Frontex'in hukuki çerçevesinin AB hukuku ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the legal framework of Frontex in terms of EU law and international law
Yazar: ELİF GÖKÇE ÇAYCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRİYE ÖZLEM ŞEKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Avrupa Topluluğu hukuku = European Community law ; Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights ; Devletler hukuku =   ; Milletlerarası hukuk =

Özet:
Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı (Frontex) 2004 yılında Avrupa Birliği (AB) genelinde sınır güvenliğini koordine etmek ve geliştirmek amacıyla kurulmuştur. AB'nin sınır yönetiminden sorumlu merkezi ajansı olarak Frontex, AB üye ülkelerinin dış sınırlarını etkin bir şekilde yönetme çabalarını desteklerken risk analizleri hazırlamak, ortak operasyonları ve hızlı müdahaleleri koordine etmek, Üye Devletlere teknik ve operasyonel yardım sağlamak, ulusal sınır yetkilileri arasında iş birliği ve bilgi alışverişini teşvik etmek gibi görevleri de yerine getirir. Ancak Frontex'in günümüzdeki aslî rolü, AB'nin dış sınırlarında düzensiz göç, sınır ötesi suç ve güvenlik tehditleriyle ilgili çeşitli zorlukların ele alınmasına yardımcı olarak Schengen Bölgesi'nin genel güvenlik ve bütünlüğüne katkıda bulunmak olarak özetlenebilir.  Dolayısıyla Üye Devletler ve Frontex arasında muhtemel hukuki sorunların ötesinde Frontex'in faaliyetlerinden doğrudan etkilenen grup, göçmenlerdir. Üye Devlet sınırlarına kabul edilmeyen bir göçmenin başvurabileceği mekanizmalar oldukça sınırlıdır. Operasyonlar sırasında gerçekleşen temel hak ihlallerine ilişkin sorumluluğunun belirlenebilmesi için Üye Devletler ile Frontex arasındaki emir komuta zincirinin netleştirilmesi ve şeffaflığın sağlanması gerekmektedir. Kendi personeline sahip olan Frontex, hem Üye Devletlerle ortak operasyonlar yürüttüğü hem de üçüncü ülkelerle anlaşmalar imzalayabildiği ve birlikte çalışabildiği için Frontex'in operasyonlarına ilişkin sorumluluk mekanizmasının belirlenmesinde ciddi zorluklar ile karşılaşılmaktadır. Bunun yanı sıra Frontex'in en önemli iş ve işlemlerinin ABAD yargısından bugüne kadar geçememiş ve Frontex'in sorumluluklarının net bir şekilde ABAD tarafından yorumlanamamış olması hukuki bir eksiklik teşkil etmektedir. Bu çalışma ile mevcut mekanizmalardaki eksikliklere dikkat çekilmesi ve alternatif çözüm yollarının araştırılması hedeflenmektedir.

Abstract:
The European Border and Coast Guard Agency (Frontex) was established in 2004 with the objective of coordinating and enhancing border security across the European Union (EU). As the central agency responsible for border management in the EU, Frontex provides support to member states in their efforts to effectively manage their external borders. This is achieved through the conduct of risk analyses, the coordination of joint operations and rapid interventions, the provision of technical and operational assistance to member states, and the promotion of cooperation and information exchange among national border authorities. However, the primary role of Frontex can be summarised as contributing to the overall security and integrity of the Schengen Area by assisting in addressing various challenges related to irregular migration, cross-border crime, and security threats at the EU's external borders. Therefore, beyond potential legal issues between Member States, the EU and Frontex, the groups directly affected by Frontex's activities are migrants who are not admitted to Member State borders. The options available to a migrant who is not admitted at the borders of a Member State are limited. In order to determine the responsibility for fundamental rights violations occurring during operations, it is necessary to clarify the chain of command between Member States and Frontex and ensure transparency. Frontex faces significant challenges in determining the responsibility mechanism for its operations, as it conducts joint operations with Member States and can sign agreements and collaborate with third countries. Furthermore, the most significant tasks and procedures of Frontex have not yet been subjected to the jurisdiction of the CJEU, nor have they been clearly interpreted by the CJEU. The objective of this study is to identify the shortcomings in existing mechanisms and to explore alternative solutions to challenge this legal deficiency.