Doğu Akdeniz bölgesi şeftali ve nektarinlerde zararlı türler ile parazitoit ve predatörlerin saptanması, önemli zararlıların popülasyon gelişmesi ve mücadelede kullanılan bazı pestisitlerin Chilocorus bipustulatus L. (Coleoptera : Coccinellidae)'a etkisi
Studies on determination of pests, predators and parasitoits, population dynamics of major pests, and the effects of various pesticides on Chilocorus bipustulatus L. (Coleoptera: Coccinellidae) in peach and nectarine orchards in the East Mediterranean region
Yazar: ADALET HAZIR
Danışman: PROF. DR. M. RIFAT ULUSOY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Nektarin = Nectarin ; Pestisitler = Pesticides ; Popülasyon gelişimi = Population development ; Zararlı böcekler = Insect pests ; Şeftali ağacı = Peach tree

Özet:
Bu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesi'nin Adana ve Mersin illerinde bulunan şeftali ve nektarin ağaçlarında 8 takım, 22 familyaya ait toplam 44 adet zararlı tür ile 5 takım, 6 familyaya ait 14 adet faydalı tür belirlenmiştir.Popülasyonları takip edilen türlerden biri olan Cydia molesta Busck'nın bölgemizde yaygın olarak bulunduğu ve hatta bazı bahçelerde hakim tür olduğu bu çalışma ile saptanmıştır. C. molesta'nın bölgede mart ayı sonundan ekim ayına kadar aktif olup yılda 4-6 döl verebileceği, ikinci tür olan Anarsia lineatella Zell'nın ise Adana ili'nde nisan ? kasım ayları arasında doğada aktif olduğu ve yılda 4-5 döl verebileceği tespit edilmiştir. Popülasyonu takip edilen üçüncü tür olan thrips türlerinin bölgeye göre değişmekle birlikte şubat ayı sonu - mart ayı ortasında çıkış yaptığı, bölgeye, hatta bahçeye göre değişmek üzere yılda 1-4 kez tepe noktası oluşturduğu, tepe noktalarının çiçek dönemi ve/veya hasat öncesi dönemlere denk geldiği belirlenmiştir. Nektarin çiçekleri içinde belirlenen 12 thrips türü arasında en yaygın bulunan türün Frankliniella occidentalis Perg. olduğu tespit edilmiştir. Çiçek içinde thrips erginleri ilk kez, nektarin çiçeklerinin açmaya başladığı tarihlerde, larvalar ise çiçeklerde taç yaprak dökümü sırasında görülmeye başlamışlardır. Çiçek içinde bulunan ergin ve larva sayısı ile meyvede görülen zarar arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Nektarin ağaçlarının çiçeklenme döneminde çiçekli yabancı ot bulunan bahçelerde meyvede görülen zararın oranı, otsuz bahçelere kıyasla daha düşük bulunmuştur.Şeftali ve nektarin bahçelerinde yaygın olarak kullanılan bazı pestisitlerin Chilocorus bipustulatus üzerine ettkileri laboratuvar koşullarında araştırılmış, bu pestisitler arasında Chlorpyrifos-ethyl etkili maddeli ilacın ergin ve larvaların tümünü öldürdüğü, Pyriproxyfen'in ise erginleri öldürmediği, ancak erginlerin bıraktığı yumurtaların açılmasını önlediği ve larvaların deri değiştirmesini engelleyerek ölümlerine neden olduğu saptanmıştır. Denemeye alınan diğer ilaçlardan Fenbutatin oxide, Thiram ve Glyphosate isopropilamin `in düşük düzeyde etkileri olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, 44 pest species belonging to 22 families of 8 orders, 3 classes and 14 natural enemy species belonging to 6 families of 5 orders - were found on peach and nectarine trees in Adana and Mersin provinces of the Eastern Mediterranean Region.Populations of three species were monitored in this study. One of these species, Cydia molesta Busck. was found to be widespread and even dominant in some orchards in the region. It was determined that C. molesta was active from the end of March till October and gave 4 to 6 generations per year. Anarsia lineatella Zell. was the second prevalent species monitored. They were found to be active between April and November and had 4 to 5 generations per year. The third species monitored were thrips. The first thrips adults were found to emerge at the end of February through the middle of March. Trap counts showed that thrips populations peaked 1 to 4 times in a year depending on the region or even on the orchard. The population peaks were found to happen during bloom and / or harvest period. Frankliniella occidentalis Perg. was the most common thrips species in nectarine flowers among the 12 species determined. The adults were first detected in the nectarine flowers at the beginning of the bloom period and the larvae were first detected at the petal fall period. A positive correlation was found between the number of adults / larvae in the flower and the damage ratios of the fruit. The fruit damage was found to be lower in the orchards that had weeds and wild flowers on the base than the orchards that didn?t.The effect of some pesticides that were widely used in peach and nectarine orchards on Chilocorus bipustulatus L. was investigated in laboratory conditions. Among these pesticides, chlorpyrifos-ethyl was determined to be the most toxic to the adults and larvae. It was determined that the pesticide pyriproxyfen had no toxic effect on adults, but prevented the larvae emerging from their eggs and caused existing larvae to die by preventing their molting ability. The other pesticides ?fenbutatin oxide, thiram, glyphosate isopropilamin- were determined to have little negative effect on this natural enemy