Osmanlı Devleti ve Bulgaristan Krallığı ilişkileri (29 Eylül 1913-12 Ekim 1915)
Ottoman State and the Kingdom of Bulgari relationships (29 September-12 October 1915)
Yazar: BESNA ÖNLER
Danışman: PROF. DR. FATİH MEHMET SANCAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Anlaşmalar = Agreements ; Bulgaristan = Bulgaria ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Türk-Bulgar ilişkileri = Turkish-Bulgarian relations

Özet:
İkinci Balkan Savaşı sonunda Bulgaristan, Birinci Balkan Savaşı'ndaki kazanımlarının çoğunu kaybetmiş, Osmanlı Devleti de Bulgaristan'dan Edirne'yi geri almayı başarmıştı. Bulgaristan büyük devletlerden beklediği desteği göremeyince Osmanlı Devleti ile uzlaşarak İstanbul Antlaşması'nı imzalamaya razı olmuştur. İstanbul Antlaşması ile iki ülkenin diplomatik ilişkileri tekrar normale dönmüştü. Fakat Osmanlı Devleti ve Bulgaristan, İstanbul Antlaşması'nı   uygulamaya koyduktan sonra yeniden anlaşmazlıklar yaşamaya başlamıştılar.   İlk olarak yeni belirlenen Osmanlı-Bulgar sınırının tespiti sırasında sorunlar çıkmıştı.  Ayrıca Meriç Nehri'nin sınır tespiti konusunda da anlaşmazlıklar yaşanmıştı. Bunun dışında Edirne İtilafnamesi ile iki ülkenin 15 km'lik sınır hattı boyunca Türk-Müslüman ve Bulgar köyleri mübadele edilmesi kararlaştırılmıştı. Bu anlaşmaya göre mübadele edilen   köylerin, taşınır ve taşınmaz mülkleri tazmin edilecektir. Fakat mübadele edilen köylerin ve mülklerin tazminat meselesi bir çözülememiştir. Ayrıca Bulgaristan'a terkedilen arazilerdeki Müslümanlar vatandaşlık ve askerlik gibi meselelerde güçlüklerle karşılaşmışlardı. Bu sırada Birinci Dünya Savaşının ortaya çıkmasıyla birlikte iki ülke ilişkileri de bu duruma göre şekil almaya başlamıştır. Osmanlı Devleti, Almanya ile bulunduğu İttifak Bloku'na Bulgaristan'ın da katılması için daha yumuşak ve temkinli politik adımlar atıyordu. Bulgaristan Krallığı da bu durumu Osmanlı Devleti'ne karşı bir koz olarak kullanmış ve Osmanlı Devleti'ne yeni bir sınır anlaşması imzalatmayı başarmıştı. Tashih-i Hudut Anlaması ile Osmanlı- Bulgar sınırında bazı değişikliler yapılmıştır. Bu anlaşmanın imzalanmasında Almanya'nın da etkisi olmuştu. Çünkü Almanya Bulgaristan'ın kendi İttifak Blok'una katılmasını bir zorunluluk olarak görüyordu. Dolayısıyla Osmanlı Devleti de Bulgaristan'ın İttifak Bloku'na katılması uğruna birtakım tavizler vermeye razı olmuştu.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Bulgaristan Krallığı, İstanbul Antlaşması, Sınır Anlaşmazlığı, Edirne İtilafnamesi, Almanya, Tashih-i Hudut Anlaşması.

Abstract:
After the Second Balkan War, Bulgaria had lost most of its achievements in the Fisrt Balkan War and The Ottoman State had succeeded in retaking Edirne from Bulgaria. When Bulgaria could not get the support it expected from the Great Powers, it agreed with The Ottoman State to sign the İstanbul Treaty. With İstanbul Treaty, the diplomatic relation between two countries returned to normal. However, after The Ottoman State and Bulgaria put the İstanbul Treaty into practice, They started to have disagreement again. At firstly, problems arose during the determination of the newly defined Ottoman – Bulgaria frontier. There were also disagrements about the demarcation of the Meriç River. Apart from the fact that, it was decided to Exchange Turkish-Muslim and Bulgarian villages along 15 km border line of the two countries with the Edirne Agreement. According to this agreement, the movable and immovable properties of the exchanged villages wiil be compensated. However, the issue of compensation for the exchanged villages and properties has not been resolved. İn addition, Muslims in the lands left to Bulgaria faced difficulties in matters such as national status and military service. Meanwile, with the outbreak of the First World War, the relations between the two countries began to take shape according to this situation. The Ottaman State was taking softer and more caution political steps for Bulgaria to join the Alliance Bloc with Germany. The Kingdom of Bulgaria also used this situation as a trump card aganist The Ottoman State and succeded in getting The Ottoman State to sign a new boundary convention. Some changes were made on the Ottoman-Bulgaria boundary line with Border Correction Agreement Germany was also influential in the signing of the this agreement. Because Germany saw it as an necessity for Bulgaria to join its Alliance Bloc. Therefore, The Ottoman State was willing to make some comprimise for Bulgaria participation in the Alliance Bloc.

Key Words: Ottoman State, The Kingdom of Bulgaria, İstanbul Treaty, Case of Boundary, Edirne Agreement, Germany, Border Correction Agreement.