Koyunlarda laktasyon dönemi besleme koşullarının flushing üzerindeki etkileri
The effect of feeding level during lactation period on flushing in sheep
Yazar: MESUT YILDIRIR
Danışman: PROF. İ. YAMAN YURTMAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Besleme, koyunların üreme performansı üzerinde önemli etkiler meydana getirmektedir. Koç katımı öncesi ve süresince besleme koşullarının iyileştirilmesine yönelik uygulamalar olarak tanımlanan flushing ile üreme performansında artış sağlanması hedeflenmektedir. Fakat birey ve çevreye bağlı faktörler nedeniyle flushing uygulaması sonucunda her zaman beklenen başarı elde edilememektedir.Bu çalışmanın temel amacını aşım döneminden 4-6 ay öncesinde koyunların maruz kaldıkları besleme koşullarının üreme performansı üzerindeki etkileri ve flushing'in başarısı ile ilişkilerini değerlendirmek oluşturmuştur. Bu amaçla çalışmada Karacabey Merinosu koyunlarında aşım döneminin 6 ay öncesinden başlayarak, üç aylık laktasyon dönemi boyunca, iki farklı besleme seviyesi uygulanmıştır. Laktasyon dönemi besleme uygulamaları için NRC (2007) bildirimleri doğrultusunda yeterli (%100; KF-K) ve düşük (%70; DF-D) olmak üzere iki farklı seviyede besleme programı uygulanmıştır. Çalışma flushinge bağlı etkilerin ve bu etkilerin besleme geçmişi ile etkileşimini değerlendirmek amacıyla aşım döneminde flushing uygulanan (KF, DF) ve uygulanmayan gruplar (K, D) olmak üzere toplam 4 grup üzerinde (n=21) yürütülmüştür.Laktasyon dönemi yeterli seviyede beslenen KF-K gruplarında ovulasyon oranı DF-D gruplarına göre daha yüksek gerçekleşmiştir (P=0,296). Ovulasyon oranları KF, K, DF ve D gruplarında sırasıyla 1,67±0,13, 1,62±0,13, 1,45±0,13 ve 1,37±0,14 olarak gerçekleşmiştir. Laktasyon döneminde yeterli seviyede beslenen grupların (KF-K) düşük seviyede beslenen gruplara (DF-D) kıyasla koyun başına 0,23 adet daha fazla ovule olan yumurta sayısına sahip olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde laktasyon döneminde yeterli seviyede beslenen gruplarda düşük seviyede beslenen gruplara göre doğuran koyun başına düşen kuzu sayısı 0,15 daha fazla gerçekleşmiştir (P=0,684).Flushing uygulamasına bağlı olarak KF grubunda koç altı koyun başına düşen kuzu sayısı düşerken DF grubunda olumsuz bir etki gözlenmemiştir. KF grubunda K grubuna göre koç altı koyun başına düşen kuzu sayısının daha düşük olduğu gözlenmiştir. Ayrıca flushing uygulaması kızgınlıkların toplu olarak ortaya çıkışı üzerinde etkili olmuştur. Kızgınlıklar DF grubunda diğer tüm gruplardan daha kısa sürede gerçekleşmiştir (P=0,020).Ovulasyon oranı ve kuzu verimi bakımından elde edilen sonuçlarda gruplar arasında gözlenen farklılığın önemli çıkmaması besleme geçmişinin üreme performansı üzerinde taşıdığı etkiler bakımından kesin yargılara varılmasının önüne geçmektedir. Bununla birlikte koyunların aşım döneminin 6 ay öncesinde maruz kaldıkları beslenme koşullarının ovulasyon oranını önemli oranda etkileyebilecek potansiyele sahip olduğu söylenebilir.

Abstract:
Nutrition has an important impact on the reproductive performance of ewes. Flushing defined as the practice of increasing level of nutrition in the pre-mating and mating period, is used with the objective of improving reproductive performance. However, it doesn?t always provide the expected results because of individual and environmental factors.The objective of the present study was to evaluate the effects of nutritional condition 4 to 6 months prior mating period and interaction with flushing on reproductive performance in sheep. Two nutritional level were used during lactation period started 6 months before mating in Karacabey Merino sheep. The different feding levels were used for the lactation period of nutrition as 100 % (KF-K) and 70 % (DF-D) according to NRC (2007). The ewes were assigned at random to two equal-sized groups during lactation period and then randomly divided into equal-sized subgroups as flushing (KF, DF) and non-flushing, three weeks before mating period.High level of nutrition during lactation resulted in an incresae of ovulation rate. However, the difference among the groups was not significant (P=0,296). It was determined that ovulation rate was 0,23 higher in the high nutritional level (KF-K) than low level (DF-D). Similarly, litter size was 0,15 more in KF-K groups than DF-D groups. However, the difference between high and low nutritional levels was not significantly (P=0,684).Flushing reduced fecundity in KF group but it did not affect in DF group. Besides the days of heat in DF group was shortened significantly (P=0,02).The effect of nutritional level during lactation on ovulation rate and lambing performance was not clear, due to the fact that the difference among the groups was not important. However, the effect of nutritional level 4 to 6 months before mating period has important potantial to effect reproductive performance in sheep.