Amasya'da sel ve su taşkınlarının ulusal basındaki yansımaları (1930-1960)
Reflections of floods in Amasya in the national press  (between 1930-1960)
Yazar: MEHMET DÜMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP YILMAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Arşiv belgeleri ve ulusal gazete haberleri ışığında çalışmasını yapmış olduğumuz 1930 ile 1960 yılları arasında Amasya ve çevresi defalarca sel ve su taşkınlarına maruz kalmıştır. Amasya iline hayat veren Yeşilırmak ile bu ırmağı besleyen ve Amasya ili sınırlarında Yeşilırmak ile buluşan Tersakan, Çekerek, Deliçay, Kelkit çayları da zaman zaman yataklarına sığmamış hatta bu akarsular aynı anda tahribata yol açmışlardır. Neredeyse her yıl ilkbahar başlangıcında karların erimesi ve yağmurlarla birlikte meydana gelen nehir taşkınları yüzünden şehir ve yerleşkesi adeta göle dönmüştür. Bu taşkınlarda insanca bir kayıp olmasa da şehirde ve köylerinde pek çok ev ya tamamen yıkılmış ya da oturulamayacak derecede hasar görmüştür. Şehir içerisinde sular altında kalan işyerleri harap olmuş, üretim ve ticaret faaliyetleri sekteye uğramıştır. 
Şehir ahalisiyle birlikte köyler ve ahalisi de taşkınlarla yüzleşmek durumunda kalmışlardır. Meyve ve sebze bahçeleri ile tarlaları bataklık haline gelmiş, tarım ürünleri zayi olmuştur. Art arda yaşanan taşkınlar yüzünden çiftçiler büyük ekonomik kayıplara uğramışlardır. Beslemiş oldukları hayvanlarını da bu felaketlerde kaybetmişlerdir. Uzun süre bataklık halini alan arazi ahalisi başlayan ve yayılan sıtma hastalığı ile de mücadele etmek durumunda kalmıştır.
Bu taşkınlarda şehrin çevre illerle karayolu bağlantısı ya tamamen kopmuş ya da kopma noktasına gelmiştir. Tren istasyonu sular altında kalmış, demiryolları tahrip olmuş, Samsun-Amasya-Sivas demiryolu ulaşımı kesintiye uğramıştır. 
Dağlık bir arazinin vadisine kurulmuş bulunan Amasya ve yerleşkeleri zaman zaman ani ve şiddetli yağışların neticesinde ıslah edilmemiş derelerden gelen sellerle de mücadele etmek durumunda kalmıştır. Bu sellerin bazılarında pek çok vatandaşımız hayatını kaybetmiştir.
Yaşanılan sel ve taşkınlarda yapılan yardımlar kısmi ve yetersiz kalmıştır. Hükümet, sel ve su taşkınlarını önleme çalışmalarını bir türlü tamamlayamamış Amasya ili ahalisi sel ve su taşkınlarıyla yaşamak zorunda kalmıştır.
 Sel ve su taşkınları ulusal basın tarafından da takip edilmiş olup o günün koşulları dâhilinde hadiseleri okuyucuları ile paylaşmışlardır.

Abstract:
Between 1930 and 1960, Amasya and its surroundings were repeatedly subjected to floods and inundations, which we have studied in the light of archival documents and national newspaper articles. The Yeşilırmak, which gives life to the city of Amasya, and the Tersakan, Çekerek, Deliçay, Kelkit streams that feed this river and meet with Yeşilırmak within the borders of Amasya province did not fit into their beds from time to time, and even these rivers caused destruction at the same time. Almost every year at the beginning of spring, the city and its settlements turned into lakes due to river floods that occur with the melting of snow and rains. Although the human casualties were relatively low during these inundations, numerous houses in both urban and rural areas were either completely destroyed or rendered uninhabitable due to severe damage. Businesses inundated by the floodwaters within the city suffered significant losses, disrupting production and commercial activities.
Villages and their inhabitants had to face the floods along with the city dwellers. Fruit and vegetable gardens and fields were swamped and agricultural products were lost. Farmers suffered great economic losses due to the successive inundations. They also lost their livestock in these disasters. The inhabitants of the land, which had been swampy for a long time, also had to struggle with the malaria disease that started and spread. During these inundations, the city's highway connection with neighboring provinces was either completely severed or almost severed. The train station was submerged, railways were destroyed, and Samsun-Amasya-Sivas railway transportation was interrupted. 
Amasya and its settlements, which are located in the valley of a mountainous terrain, also had to deal with floods from untreated streams as a result of sudden and heavy rains from time to time. Many of our citizens lost their lives in some of these floods.
The assistance provided during floods and inundations remained partial and inadequate. The government was unable to complete its flood prevention that left the people of Amasya to cope with floods and inundations.
Floods and inundations were also followed by the national press and they shared the events with their readers within the conditions of that day.