Tıbbi ve aromatik bitkilerin bileşenlerinin farklı ekstraksiyon yöntemleri ile belirlenmesi
Determination of the components of medicinal and aromatic plants by different extraction methods
Yazar: TUĞBA BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. TİJEN ENNİL BEKTAŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Işkın otu = Rheum ribes ; Plantago major = Plantago major

Özet:
Bu çalışmada Sinir otu ve ışkın otu (Plantago Major ve Rheum Ribes) bitkilerinin soxhlet, ultrason ve mikrodalga destekli ekstraksiyon yöntemleri kullanılarak metanol, etanol, aseton, n-hekzan çözücüleriyle farklı sürelerde toplam fenolik madde miktarı Folin yöntemi ile tayin edildi. Serbest radikal temizleme özelliği, DPPH yöntemine göre belirlerken, antimikrobiyal özellikleri ise Disk Difüzyon ve Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) yöntemleri ile belirlenmiştir.
Elde edilen sonuçlarda sinir otu bitkisinin en yüksek fenolik içeriği soxhlet ekstraksiyonunda (24 saat, metanol) 68,335 mg GAE/10g KM olarak bulunmuştur. En yüksek % İnhibisyon değeri ise 6 saatlik metanol çözücüsüyle mikrodalga destekli ekstraksiyon yönteminde %81,35 olarak bulunmuştur. Disk difüzyon yönteminde en büyük zon çapı etanol ile soxhlet ekstraksiyon yöntemiyle elde edilen (24 saat) ektresinde Candida albicans için 22 mm olarak ölçülmüştür. MİK değeri Staphylococcus aureus için en düşük 1,031 µg/ml olarak bulunmuştur.
Işkın bitkisi için soxhlet ekstraksiyonunda toplam fenolik madde miktarı en yüksek (24 saat, metanol) soxhlet ekstraksiyonunda 26,33 mg GAE/10g KM olarak elde edilmiştir. En yüksek % inhibisyon değeri n-hekzan çözücüsü ile 24 saatlik soxhlet ekstraksiyonunda %69,82 olarak bulunmuştur. Disk difüzyon yönteminde en büyük zon çapı ışkın otunun metanol ile soxhlet ekstraksiyon yöntemiyle elde edilen 24 saatlik ektresinde Staphylococcus aureus için 16 mm, MİK değeri ise Candida albicans için 2,062 µg/ml olarak ölçülmüştür. Işkın otunun etanol ile 24 saatlik ekstraksiyonunda ise Escherichia coli için minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) değeri: 2,062 µg/ml olarak bulunmuş olup minimal bakterisidal konsantrasyon (MBK) değerleriyle bu sonuçlar desteklenmektedir. Ayrıca bu çalışmada sinir otu ve ışkın bitki karışımından elde edilen ekstraktın içerikleri belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the amount of total phenolic substances in Plantago Major and Rheum Ribes was determined by the Folin method in different periods of time with methanol, ethanol, acetone and n-hexane solvents using soxhlet, ultrasound and microwave assisted extraction methods. While its free radical scavenging properties were determined by the DPPH method, its antimicrobial properties were determined by Disc Diffusion and Minimum Inhibition Concentration (MIC) methods.
In the results obtained, the highest phenolic content of plantain plant was found to be 68,335 mg GAE/10g KM in soxhlet extraction (24 hours, methanol). The highest % inhibition value was found to be 81.35% in the microwave assisted extraction method with methanol solvent for 6 hours. In the disk diffusion method, the largest zone diameter was measured as 22 mm for Candida albicans in the extract obtained by the Soxhlet extraction method with ethanol (24 hours). The lowest MIC value for Staphylococcus aureus was found to be 1.031 µg/ml.
The highest amount of total phenolic substances in the soxhlet extraction for Rheum Ribes plant was obtained as 26.33 mg GAE/10g KM in the soxhlet extraction (24 hours, methanol). The highest % inhibition value was found to be 69.82% in 24-hour soxhlet extraction with n-hexane solvent. In the disc diffusion method, the largest zone diameter was measured as 16 mm for Staphylococcus aureus and the MIC value was 2,062 µg/ml for Candida albicans in the 24-hour extract of Rheum ribes obtained by the soxhlet extraction method with methanol. In the 24-hour extraction of Rheum ribes with ethanol, the minimum inhibitory concentration (MIC) value for Escherichia coli was found to be 2,062 µg/ml, and these results are supported by minimal bactericidal concentration (MBK) values. Additionally, in this study, the contents of the extract obtained from the Plantago major and Rheum ribes plant mixture were determined.