Türk parti sisteminde 1980 sonrası kutuplaşma ve dinamikleri
Polarization in turkish party system after 1980 and its dynamics
Yazar: HAKAN MEHMET KİRİŞ
Danışman: PROF. DR. ŞABAN SİTEMBÖLÜKBAŞI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Kutuplaşma = Polarization ; Parti politikaları = Party policies ; Siyasi partiler = Political parties ; İdeoloji = Ideology ; İdeolojik yönelim = Ideological orientation

Özet:
Bu tezin amacı, 1980 sonrasında Türk parti sistemindeki gelişmeleri ve eğilimleri kutuplaşma değişkenini kullanarak açıklamaktır. Kutuplaşma, görüşlerin karşıt cepheler halinde toplanmasını ifade eden bir kavramdır. İki veya çok partili her parti sisteminde kutuplaşma bulunmakla birlikte, parti sistemindeki kutuplaşmanın artması partilerin, söylem ve politikalarıyla birbirinden derin farklılıklarla ayrılması anlamında kullanılmaktadır.Türkiye'de parti kutuplaşmaları, temel olarak Osmanlı döneminden kalan siyasal yapı üzerine şekillenmiştir. Bu etki merkez ? çevre ve tarihsel blok gibi yaklaşımlarla ele alınmaktadır. Bununla birlikte özellikle 1950'de tek parti iktidarının sona ermesi, 1960 darbesi sonrasında kurulan yeni anayasal sistem, 1980 sonrasında dünyada ve Türkiye'de meydana gelen dönüşümler, parti sistemi üzerinde de belirleyici rol oynamıştır. 2000'li yıllar Türkiye'de kimlik temelli kutuplaşmaların baskınlık kazandığı dönem olmuştur. Laikler ? İslamcılar, Türkçüler ? Kürtçüler ve Aleviler ? Sünniler başlıca kutuplaşma eksenleri olarak ön plana çıkmaktadır.Bu tez temel olarak kutuplaşma teorisine ve Türk parti sisteminde kutuplaşmaların kökeni ve gelişimine yer vererek 1991 ve 2007 arasında yapılan milletvekili genel seçimleri kapsamında parti sistemindeki kutuplaşma düzeyini saptamayı amaçlamaktadır. 1980 sonrasında Türk parti sistemindeki kutuplaşmanın görünümü, 1980'li yılların sonu ve 1990'lı yılların başından itibaren istikrarlı demokrasilerle olan benzerliğini yitirmiş, giderek istikrarlı olmayan ve yeni demokrasilere benzemeye başlamıştır. Özellikle din ? laiklik ekseninde ölçülen kutuplaşma skoru tüm seçim dönemlerindeki en yüksek değere sahip olmuştur. Bu durum, Türk parti sisteminde anaakım kutuplaşmanın bu eksende yer aldığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Kutuplaşma, Türk Parti Sistemi, Seçimler, Temsil, İdeolojik Eğilimler.

Abstract:
The purpose of this study is to explain the developments in Turkish party system after 1980 by using polarization variable. Polarization is a concept that explains the aggregation of the opinions in the opposite sides. In spite of the fact that there is polarization in each two or multi party systems, the increase of the polarization in a party system has been used as an indication that parties differ from one another in terms of their discourse and policies.The polarization of parties in Turkey has formed basically on the political structure inherited from Ottoman period. This effect has been dealt with the approaches of center- periphery and historic bloc. In addition, especially the ending of single party power in 1950, new constitutional system established after the coup in 1960, transformations in the world and Turkey after 1980 have all had an important impact on the party system. The 2000s have been the period when identity based polarizations have become dominant in Turkey. Secularists - Islamists, Turkish Nationalists ? Kurdish Ethnic Nationalists and Alevis ? Sunnis have come into prominence as the main identity based polarization dimensions.This thesis basically aims to determine the level of polarization in the party system in the general elections from 1991 to 2007 within the framework of origin and development of polarization in Turkish party system and general polarization theory. The view of polarization in Turkish party system after 1980 has lost its resemblance with stable democracies since the beginning of 1990s and gradually become similar to the nonstable or new democracies. Polarization score, especially measured in the secularism? religion dimension, has possessed the highest values in all election periods, which shows the mainstream polarization in this dimension in Turkish party system.Keywords: Polarization, Turkish Party System, Elections, Represantation, Ideological Tendencies.