Dünya'da ve Türkiye'de otomotiv sektörü, BİST 100'de işlem gören otomotiv sektörü işletmelerinin finansal analizi
The automotive sector in the world and Turkey, financial analysis of the automotive sector companies traded on BIST 100
Yazar: IŞIL ARSLAN
Danışman: PROF. DR. BAŞAK ATAMAN GÖKÇEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansal Piyasalar ve Yatırım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal analiz = Financial analysis ; Konsolide finansal tablolar = Consolidated financal tables ; Otomotiv sektörü = Automotive sector

Özet:
Otomotiv sektörü, tüm gelişmiş ülkelerde ekonominin lokomotifi ve vazgeçilmez sektörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Otomotiv sektörü ulaşmış bulunduğu teknolojik düzey ile gelişmiş bir sektör olmasına karşılık, bu sektörün halen büyük bir gelişme potansiyeli bulunmaktadır. Sektörün ekonomideki sürükleyici etkisinin nedeni, ekonomideki diğer sektörler ile yakın ilişki içerisinde olmasıdır. Otomotiv sektörü demir-çelik, petro-kimya, lastik gibi temel sektörler için başlıca alıcı durumundayken, ihtiyaç duyduğu teknoloji nedeni ile bu sektörlerdeki teknolojik gelişmenin sürükleyicisidir. Sektörün temel ürünü olan motorlu taşıt araçları; turizm, altyapı, inşaat, ulaştırma ve tarım sektörlerinin ihtiyaç duyduğu her çeşit motorlu araçlar ihtiyacını karşılamaktadır.
 
Otomotiv sektörü, otomotiv ürünlerinin tüketiciye ulaşmasını sağlayan ve bunu destekleyen pazarlama, bayi, servis, akaryakıt, finans ve sigorta sektörlerinde geniş iş hacmi ve istihdam yaratmaktadır. Sektördeki yoğun küreselleşmenin, yüksek düzeyde rekabeti beraberinde getirmesi, ülkelerin bu sektörün korunması ve rekabet gücünün geliştirilmesi için özel yöntemler uygulamasına neden olmuştur. 1960'lı yılların başında ithal ikamesi yoluyla kurulmuş olan Türk otomobil sektöründe ilk üretim tamamen montaja dayalı olarak başlamışken, bugün gelinen noktada sektör, ülkemiz ekonomisinde ve ihracatta sürükleyici sektör konumuna gelmiştir. 

Türkiye'de otomobil sektörü, ana ve yan sanayide geniş istihdam olanaklarının yanında her otomobil için değerinin %35-40'ı oranında vergi geliri sağlayan teknolojik gelişmeye katkıda bulunan lokomotif sektör konumundadır. Gümrük korumalarının azaltılması ile ithal otomobillerin ülkemize giriş imkânının artması, yerli üreticileri de yeni ve kaliteli modellerin üretimine yönlendirmiştir. AB pazarının doyum noktasına ulaşması ve maliyetlerin rakip ülkelere göre artması, Türkiye'yi sahip olduğu potansiyel otomobil talebi ile AB'nin ihracat hacmini artırabileceği hedef pazar konumuna getirmiştir.

Coğrafi konumunun getirdiği avantajlar nedeniyle,  dünyanın büyük otomobil üreticileri ileri teknoloji gerektirmeyen bazı araç gruplarının üretimini Türkiye'ye kaydırmış ve böylece diğer ülkelere ihracatı Türkiye'den gerçekleştirmeyi benimsemişlerdir. Yabancı üretici firmalara verilen yatırım teşvikleri, ihracat için yeni pazarlar arayan ve Türkiye üzerinden ihracat yapmak isteyen bu firmaların, Türkiye'de yatırım kararı almalarında etken olmuştur. Çalışma, esas olarak altı bölümden oluşmaktadır.  Birinci bölümde, otomotiv sektörünün tanıtımına yer verilmiş, sektörün dünyadaki ve Türkiye'deki durumu ayrıntılı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde, genel olarak finansal analiz kavramı üzerinde durularak finansal tablolar ve analiz yöntemlerine yer verilmiştir. Sonrasında finansal analiz yöntemleri sınıflandırılarak detaylı biçimde anlatılmıştır. Üçüncü bölüm, çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu bölümde, Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.,  Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., Doğuş Otomotiv A.Ş., Karsan Otomotiv A.Ş. ve Otokar Otomotiv Sanayi A.Ş. 'ne ait finansal tablolar, Finansal analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir.

Abstract:
The automotive sector is considered to be one of the locomotive and indispensable sectors of the economy in all developed countries. Although the automotive sector is a developed sector with its technological level reached, this sector still has a great development potential. The reason for the driving influence of the sector in the economy is the close relationship with other sectors in the economy. While the automotive sector is the main buyer for basic sectors like iron-steel, petro-chemistry and rubber, it is the driver of the technological development in these sectors with the required technology. Motor vehicles, which are the main product of the sector; Tourism, infrastructure, construction, transportation and agriculture sectors.

The automotive sector creates a large business volume and employment in the marketing, dealer, service, fuel, finance and insurance sectors which provide and support automotive products to consumers. The intense globalization of the sector, along with the high level of competition, has led to countries adopting special methods for the protection of this sector and the development of competition power. In the Turkish automobile sector, which was founded by import substitution at the beginning of 1960s, the first production started on the basis of totonto montoja, today the sector has reached the position of our country economy and exporting sector.

In Turkey, the automobile sector is the locomotive sector that contributes to technological development that provides tax revenue of 35-40% of value for every automobile as well as wide employment opportunities in main and subsidiary industries. Increasing the possibility of importing automobiles to enter the country with the reduction of customs protection has led domestic producers to produce new and high quality models. The achievement of the satisfaction of the EU market and the increase in costs according to competing countries have brought Turkey to the position of the target market where the EU can increase the export volume with the potential car demand.
        
Due to the advantages of geographical location, the world's major automobile manufacturers have shifted the production of some vehicle groups that do not require advanced technology to Turkey, thus adopting to export to other countries from Turkey. The investment incentives given to the foreign producers have been a factor in their decision to invest in Turkey, seeking new markets for export and wanting to export through Turkey. The study mainly consists of six parts. In the first chapter, the promotion of the automotive sector was given, and the situation of the industry in the world and in Turkey has been examined in detail. In the second part, the concept of financial analysis is emphasized in general and financial tables and analysis methods are given. Later, financial analysis methods are classified and explained in detail. The third part forms the basis of the study. In this section, Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş., Ford Otomotiv Sanayi AS, Doğuş Otomotiv AS, Karsan Otomotiv A.Ş. and Otokar Otomotiv Sanayi A.Ş. Were analyzed using financial analysis methods.