Major depresif bozukluğu olan hastalarda bazal ganglion hacimlerinin stereolojik yöntem ile ölçülmesi
Evaluation of the basal ganglia volume in patients with major depression by stereological methods
Yazar: EMRAH ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. İLTER KUŞ ; DOÇ. DR. SELAMİ GÜRKAN
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Anatomi = Anatomy ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Bazal ganglia = Basal ganglia ; Cavalieri prensibi = Cavalieri principle ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Stereoloji = Stereology

Özet:
Bu çalışmada, Major Depresif Bozukluğu (MDB) olan bireylerin beyin manyetik rezonans (MR) görüntülerinde, nuc.caudatus, putamen ve globus pallidus hacminin üç farklı ölçüm yöntemi ile ölçülmesi amaçlanmıştır.  
Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri polikliniğine başvuran ve major depresif bozukluğu tanısı alan hastalar iki gruba ayrıldı; grup 1 ilk atak major depresyon dönemini yaşayan hastalardan (n=10), grup 2 ise 17 maddelik Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği'nde (HAM-D) 15 veya daha yüksek puan almış, şuan major depresyon yaşayan hastalardan oluşturuldu (n=10). Kontrol grubu ise sağlık bireylerden seçildi (n=10). Üç boyutlu yapısal MR görüntüleri T1 ağırlıklı 1,5 Tesla cihazından elde edildi. Total beyin, sağ ve sol hemisfer, sağ ve sol nuc.caudatus, sağ ve sol putamen ve sağ ve sol globus pallidus hacimleri cavalieri,planimetri ve atlas temelli metot yöntemleri ile ölçüldü.
Major depresif bozukluğu olan hastalar sağlıklı grupla karşılaştırıldığında, total beyin, sağ ve sol beyin hemisferi, sağ ve sol nuc.caudatus, sağ ve sol putamen ve sağ ve sol globus pallidus hacminde azalma vardı, ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Korelâsyon analizinde, ilk atak hasta grubunda, Hamilton depresyon derecelendirme puanı arttıkça bazal ganglionların hacminde azalma olduğu görüldü (r= -0,74) (p<0,05). Bazal ganglionların hacminin beyin hemisferlerinin hacmine oranı değerlendirildiğinde ise sadece sağ ve sol nuc.caudatus hacim oranının ikinci grupta istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha düşük olduğu bulundu (p<0,05). Bland-Altman analizi göre hacim hesaplamak için kullanılan üç yöntem arasında mükemmel uyum bulundu. 
Bulgularımız MDB hastalarda beyinde oluşan yapısal değişikliklerin tanımlanmasıyla MDB'nin nörobiyolojik mekanizmasını açıklayabilir ve MDB'nin etiyolojisini araştırmayı amaçlayan çalışmalara katkıda bulunabilir.

Abstract:
This study aims to measure the volumes of the nuc.caudatus, the putamen and the globus pallidus from the brain magnetic resonance images (MRI) of patients with major depressive disorder (MDD) with three different measurement methods.
Patients who applied to the Psychiatry Outpatients Clinic of Balikesir University Faculty of Medicine and have been diagnosed with major depressive disorder were divided in two groups; patients in group 1 were having their first episode of major depression (n=10) and in group 2 were currently experiencing a major depressive episode with a score of 15 or greater on the 17-item Hamilton Depression Rating Scale (HDRS) (n=10). The control group has been chosen from healthy individuals (n=10). Three-dimensional structural MRI scans were acquired from a 1, 5 Tesla using a T1-weighted magnetization. The total brain, right and left hemisphere, right and left nuc.caudatus, right and left putamen and right and left globus pallidus volumes were measured by three different methods.
Compared to the healthy group, there was a decrease in the total brain volume, the right and left brain hemisphere, the right and left nuc.caudatus, the right and left putamen and the right and left globus pallidus volumes in patients with major depressive disorder, but the difference was not statistically significant (p>0,05). In the analysis of the correlation, when the Hamilton depression rating score increased it was observed that the volume of basal ganglia decreased in the first episode patient group (r= - 0, 74) (p<0, 05). And when the ratio of the volume of basal ganglia to the volume of brain hemispheres was evaluated, it was found that right and left nuc.caudatus volume ratio was statistically decreased in the second group (p<0,05). Excellent agreement was found among the three methods of measuring volumetric techniques according to Bland–Altman plots.
Our results might explain the neurobiological mechanism of MDD by clarified initial structural changes in the brain of MDD patients and may contribute to future studies which aim to investigate the etiology of MDD.