Türkiye`de 1994-2004 döneminde dış borçların gelişimi ve sürdürülebilirliği sorunu
The Development of foreign debts in 1994-2004 in Turkey and the problem of sustainability
Yazar: HÜSEYİN GÜÇLÜ ÇİÇEK
Danışman: Y.DOÇ.DR. İBRAHİM ATİLLA ACAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
ÖZETTÜRKİYE'DE 1994-2004 DÖNEMİNDE DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİVE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SORUNUHüseyin Güçlü ÇİÇEKSüleyman Demirel Üniversitesi,İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Yüksek Lisans Tezi, 138Sayfa, Ağustos 2005.Danışman: Yrd.Doç.Dr. İbrahim Attila ACARDış borçlanma, ülkelerin iç kaynaklarının, gerek yerli para gerek dövizcinsinden harcamalarını karşılayamadığı bir durumda, oluşan açığı kapatmakamacıyla o ülkede yerleşik olmayan kişilerden sağlanan ödünç fonlardır. Alınan bufonların toplam değerlerinin milli gelire oranını sabit tutabilme durumu ise borçstokunun sürdürülebilir olduğunun en temel göstergesidir. Bu tezin amacı 1994-2004 yılları arasında kamu borcunun sürdürülebilir olup olmadığının temel ekonomikbüyüklükler ile ortaya konulmasıdır.Çalışmanın birinci bölümünde, borçlanma terminolojisi; dış borçlar ve borçsürdürülebilirliği açılarından incelenmiş olup bu şekilde kavramsal bir çerçeveoluşturulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde gelişmekte olan ülkelerin dış borçbatağına saplanmalarının nedenleri ve tarihsel süreç içerisinde dış borçlanmauygulamaları ile ele alınmıştır. Son olarak, Türkiye'de borçlanmanın tarihçesi, borçsürdürülebilirliğinin temel belirleyicileri olarak genel kabul görmüş rasyo analizleri(1994-2004), özellikle IMF ve Dünya Bankası uzmanlarının borç sürdürülebilirliğikonusunda geliştirmiş olduğu formüller ve bu formüllerde kullanılan temeldeğişkenler ile kamu borç dinamiğinin sürdürülebilirliğini etkileyen faktörlerTürkiye uygulaması ile beraber açıklanmaya çalışılmıştır.Çalışma soncunda elde edilen temel bulgu, 1994-2004 yılları arasında, sekizyıl boyunca (1994-2001) borç sürdürülebilirliği temel ekonomik göstergeleri sürekliolarak olumsuz bir ivme göstermiş, nihayet sonraki üç yıl (2001 ortasından 2004sonuna kadar), borcu çevirebilmede bir sorun yaşanmamıştır.Anahtar Kelimeler: Dış Borç, Borç Sürdürülebilirliği,Dış Borç Rasyoları, FaizDışı Fazla.

Abstract:
ABSTRACTTHE DEVELOPMENT OF FOREIGN DEBTS IN 1994-2004 INTURKEY AND THE PROBLEM OF SUSTAINABILITYHüseyin Güçlü ÇİÇEKSüleyman Demirel University, Department of Public FinanceMaster Thesis, 138 Pages, August, 2005Supervising Professor: Yrd.Doç.Dr. İbrahim Atilla ACARForeign borrowing is the loaned funds that is provided by the people who isnot established in the country to cover the deficit when the country?s domesticsources in both domestic currency and foreign exchange aren?t enough for theexpenditures. The main indicator of the debt stock is the counstancy of the ratio ofthe total values of these funds to national income. The aim of this thesis is to exposewhether the public debt is sustainable or not, with the basic economic variablesbetween the years 1994-2004.In the first part of the study a conceptual frame is tried to be drawen byexamining the borrowing terminology with the foreign debt and debt sustainabilitypoint of views. In the second part, the reasons of the foreign debts of the developingcountries and their borrowing practices in the historical process are examined.Finally, the history of the borrrowing in Turkey and the factors that effect thesustainability of public debt dynamics with the generally accepted ratio anlysies asthe main diagnostics of debt sustainability between 1994-2004 and the formulasabout debt sustainability that are improved especially by the IMF and the WorldBank experts and the main variables that are used in these formulas are tried to beexplained with the application for Turkey.At the end of the study the main finding is; in the first eight years (1994-2001) of the examined process (1994-2004) the main economic diagnostics of debtsustainability has a contiunal negative haste and then, the following three years (frommid 2001 to the end of the 2004) no problem has been faced in debt sustainability.Keywords: Foreign Debt, Debt Sustainability, Primary Surplus