Sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu ve motivasyon kuramları arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma
A research on the relationship between fear of missing out on social media and motivation theories
Yazar: KAAN SİVRİ
Danışman: PROF. DR. EMEL POYRAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Motivasyon = Motivation

Özet:
Bu araştırma, teknolojinin ve sosyal medyanın insanların günlük yaşamındaki rolü üzerine odaklanmıştır. Özellikle, sosyal medya platformlarının haber, güncelleme ve bilgi erişimi ihtiyacını nasıl pekiştirdiği ve bu durumun Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) fenomenini nasıl beslediği incelenmiştir. Sosyal medya kullanıcılarının FoMO ile motivasyon düzeyleri arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır? Bu ilişki, temel motivasyon kuramlarından Öz Belirleme Kuramı çerçevesinde nasıl açıklanabilir? Bu amaçla, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. FoMO ile motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki ve bu ilişkinin Öz Belirleme Kuramı çerçevesinde açıklanması üzerinde durulmuştur. Ayrıca, FoMO'nun sosyal medya kullanıcılarının duygudurumlarına ve yaşam tatminlerine etkisi, motivasyon kuramları aracılığıyla ele alınmıştır. Bulgular, sosyal medyanın Öz Belirleme Kuramı çerçevesinde bireylerin sosyalleşme ihtiyaçlarını karşılamada etkili olabileceğini, ancak sürekli olarak farklı yaşantılara maruz kalmak nedeniyle bu ihtiyaçların tam olarak karşılanamayabileceğini ve bunun FoMO'yu tetikleyebileceğini göstermiştir. Sosyal medyada alınan geri dönüşler, bireylerin "yetkinlik" ihtiyaçlarını karşılamakta önemli bir rol oynamış, ancak beklentilerin altında kalan geri dönüşler yetkinlik hissini azaltmıştır. Aynı zamanda, sosyal medyanın sürekli kullanımı, bireylerin "özerklik" ihtiyaçlarını sınırlayan bir faktör olarak ortaya çıkmıştır. Black Mirror dizi bölümünün analizi, teknolojik bağımlılık ve FoMO ile ilgili içsel ve dışsal motivasyonlar üzerinden sosyal medyanın etkisini detaylı bir şekilde incelerken, teknolojinin yaratıcıları ile kullanıcıları arasındaki gerilimi de gözler önüne sermiştir. Bölümdeki karakterlerin eylemleri, sosyal medyanın dışsal motivasyon kaynağı olarak etkisini ve bireylerin hayatları üzerindeki sonuçlarını vurgulamıştır. Ayrıca, Smithereens şirketinin kullanıcı verilerini toplama ve analiz etme yeteneği, teknolojik şirketlerin gücü ve bu gücün kullanımı üzerine soruları gündeme getirmiştir.

Abstract:
This research has focused on the role of technology and social media in people's daily lives. Particularly, it has examined how social media platforms reinforce the need for access to news, updates, and information, and how this situation feeds the Fear of Missing Out (FoMO) phenomenon. What is the relationship between FoMO and motivation levels of social media users? How can this relationship be explained within the framework of Self-Determination Theory, one of the basic motivation theories? For this purpose, qualitative research methods such as content analysis have been used. The relationship between FoMO and motivation levels, and how this relationship can be explained within the framework of Self-Determination Theory, has been a focal point. Furthermore, the impact of FoMO on the emotional states and life satisfaction of social media users has been examined through motivation theories. Findings have shown that social media can effectively meet individuals' socialization needs within the framework of Self-Determination Theory. However, constant exposure to different experiences may lead to these needs not being fully met, potentially triggering FoMO. Feedback received on social media has played a significant role in meeting individuals' "competence" needs, but feedback below expectations has diminished the sense of competence. Additionally, continuous use of social media has emerged as a factor limiting individuals' "autonomy" needs. The analysis of the Black mirror series episode has provided a detailed examination of the impact of social media on internal and external motivations related to technological dependence and FoMO, while also highlighting the tension between the creators and users of technology. The actions of the characters in the episode have emphasized the role of social media as an external source of motivation and its consequences on individuals' lives. Furthermore, the ability of the Smithereens company to collect and analyze user data has raised questions about the power of technological companies and the use of this power.