Allium scorodoprasum L. Subsp. rotundum  (L.) STEARN bitkisinin antioksidan özelliklerinin tayini
Determination of the antioxidant properties of Allium scorodoprasum L. Subsp. rotundum (L.) STEARN plant
Yazar: BAHTINUR TAŞCI
Danışman: PROF. DR. HALİL KÜTÜK ; DOÇ. DR. İLKAY KOCA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Körmen (Allium scorodoprasum L. subsp. rotundum (L.) STEARN) bitkisi dünyanın çeşitli ülkelerinde doğal olarak yetişen tıbbi ve aromatik nitelikte bir bitkidir. Bu çalışma Alliaceae familyasının Allium cinsine ait 3 farklı ilde yetişen körmen bitkisinin doğal antioksidan içeriğini ve antioksidan kapasitesini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma materyalini Samsun, Tokat ve Nevşehir'in 7 farklı lokasyonundan sağlanan 42 körmen örneği oluşturmaktadır. Körmen örneklerinin hem soğan hem de yaprak kısımlarında ayrı ayrı bazı fizikokimyasal özellikler ve antioksidan özellikler belirlenip, organosülfür bileşiklerinden allisinin kalitatif olarak tayini yapılmış ve TGA/DSC analiziyle örneklerin termal davranışları izlenmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, örneklerin soğan ve yaprak kısımlarının toplam fenolik madde değerleri sırasıyla, 254.51-927.81 ve 1929.05-19645.24 mg/kg, FRAP 0.80-5.20 ve 14.31-47.83 mM TE/g, DPPH serbest radikal temizleme etkisi 0.99-9.02 ve 36.61-241.06 µmol TE/g, askorbik asit içeriği ise 29.14-314.01 mg/kg ve 200.64-1383.16 mg/kg olarak belirlenmiştir.
Çalışma sonucunda örneklerin yaprak kısımlarında iller arasındaki farklılık istatistiksel açıdan önemli (p<0.05) bulunmuştur. Tüm illere ait örneklerin soğan kısımlarının daha düşük antioksidan bileşik ve antioksidan aktivite içerdiği belirlenmiştir. İller arasında örneklerin fizikokimyasal özellik, antioksidan bileşik ve antioksidan aktivite değerleri, bitkilerin yetiştiği bölgenin klimatik koşullarına ve toprak özelliklerine bağlı olarak değişim göstermektedir.

Abstract:
Wild leek (Allium scorodoprasum L. subsp. rotundum (L.) STEARN) is a medical and aromatic plant which grows naturally in various countries of the world. The purpose of this study was to determine the natural antioxidant content and antioxidant capacity of wild leek plant, an Allium subspecies of the Alliaceae family, which grows in three different cities. The material of the study consists of 42 wild leek samples from 7 different locations of Samsun, Tokat and Nevşehir. Some physicochemical characteristics and antioxidant features of both bulbs and leaves of wild leek samples were determined separately; allicin, an organosulfur compound, was specified qualitatively and thermal behaviors of the samples were monitored through TGA/DSC analysis. 
As a result of the analyses conducted, in the bulb and leaf parts of the samples, total phenolic matter values were 254.51-927.81 and  1929.05-19645.24 mg/kg, FRAP was 0.80-5.20 and 14.31-47.83 mM TE/g, DPPH free radical scavenger effect was 0.99-9.02 and 36.61-241.06 µmol TE/g and ascorbic acid content was 29.14-314.01 mg/kg and 200.64-1383.16 mg/kg, respectively. 
As a result of the study, the difference between leaf parts of the samples was found to be statistically significant in terms of cities (p<0.05). Bulb parts of the samples from all cities were found to have lower antioxidant compound and antioxidant activity. Physicochemical features and antioxidant compound and antioxidant activity values of the samples among cities vary in terms of the climatic conditions and soil characteristics of the area the plants are grown in.