Şizofreni hastalarında beslenme ve fiziksel aktivite durumlarının metabolik profil üzerine etkilerinin araştırılması
Evaluating the effects of nutritional and physical activity status on metabolic profile in patients with schizophrenia
Yazar: İNCİ TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme hizmetleri = Nutrition services ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Metabolizma = Metabolism ; Psikiyatri = Psychiatry ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofrenide artan morbidite ve mortalite yeterli ve dengeli olmayan beslenme ve fiziksel aktivite azlığı gibi sağlıksız yaşam biçimlerine bağlanabilir. Bu çalışmanın amacı: şizofreni hastalarında enerji ve besin ögesi alımı, fiziksel aktivite durumu, bazı laboratuvar ve antropometrik ölçümlerin metabolik profil üzerine etkilerini incelemektir. Çalışma DSM-IV tanı kriterine göre şizofreni ya da şizoaffektif bozukluk tanısı almış 148 hasta ve yaş, cinsiyet eşli 77 kontrol üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylerin antropometrik ölçümleri, bazı laboratuvar tetkikleri, enerji ve besin ögesi alımları, fiziksel aktivite düzeyleri saptanmıştır. Şizofren bireylerin kan basıncı, açlık kan şekeri, trigliserid ve bel çevresi ölçümleri sağlıklı kontrollerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Şizofren kadınlarda vücut yağ yüzdesi sağlıklı kontrollerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Fiziksel aktivite düzeyi şizofreni bireylerde (sırasıyla, erkek 1.54±0.14, kadın 1.63±0.15) sağlıklı kontrollere (sırasıyla erkek 1.83±0.16, kadın 1.79±0.17) kıyasla anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.01). Şizofren bireylerde toplam yağ, doymuş yağ ve tekli doymamış yağ asitleri alımları sağlıklı kontrollerden yüksek bulunmuştur (p<0.05). Şizofreni hastaları sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı olarak daha az taze sebze tüketmektedir (p<0.05). Sonuç olarak bu bulgular şizofreni hastalarının yetersiz ve dengesiz beslenme durumları ve fiziksel aktivite alışkanlıkları ile metabolik profili olumsuz etkileyecek sağlıksız bir yaşam şekli sürdüğünü göstermektedir. Kişiye özel tıbbi beslenme tedavisine ve fiziksel aktivite düzeyi ve enerji harcamasını arttırmak için önerilere ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
High morbidity and mortality in schizophrenia may be attributed to an unhealthy lifestyle such as inadequate, unbalanced nutrition and low physical activity level. The aim of this study was to assess the effects of energy and nutrients intake, physical activity level and anthropometric measurements on metabolic profile in patients with schizophrenia. The study was conducted on 148 individuals with DSM-IV diagnosis of schizophrenia or schizoaffective disorder and 77 age, gender matched healthy controls. The anthropometric measurements, laboratory tests, energy and nutrient intakes and physical activity level assessed  in both groups. Individuals with schizophrenia had significantly higher levels of blood pressure, fasting glucose, triglycerid compared with healthy controls (p<0.05). The female with schizophrenia had higher body fat percentage than healthy controls (p<0.05). The physical activity level was significantly less (respectively, male 1.54±0.14, female 1.63±0.15) in the schizophrenia group, than healthy controls (respectively, male 1.83±0.16, female 1.79±0.17) (p<0.01). The individuals with schizophrenia consumed significantly high total fat, saturated fatty acids and monounsaturated fatty acids compared with healthy compared with healthy controls (p<0.05). Patients consumed less fresh vegetables than healthy controls (p<0.05). In conclusion, the findings suggest that schizophrenia patients showed unhealthy lifestyle with poor nutritional patterns and physical activity habits which cause adverse metabolic profile. They need specific medical nutrition theraphy and recommendations to increase physical activity and energy expenditure.