Sağlıklı ve demanslı bireylerde sosyal bilişsel bozulmanın nörobilişsel bozulma ile ilişkisi
The relationship between social cognitive impairment  with neurocognitive impairment in healthy individuals and dementia patients
Yazar: BUSE GÜL YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Bilişsel özellikler = Cognitive characteristics ; Demans = Dementia ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Hastalar = Patients ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Sosyal bozulma = Social disorder

Özet:
Bu çalışma, demans hastalarında ve tanı almayan sağlıklı kontrol grubunda nörobilişsel ve sosyobilişsel işlevlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Demans tanısı almış 20 hasta ve demografik değişkenler bakımından eşitlenmiş 20 kişilik sağlıklı kontrol grubunun dahil edildiği çalışma için klinik grup NP İstanbul Beyin Hastanesi'nde tedavi gören ve erken evre demans tanısı almış bireylerden oluşmaktadır. Kontrol grubu ise hasta yakınları ve dışarıdan katılımla dahil edilen kişilerden oluşmaktadır. Araştırmada, her iki gruba Demografik Bilgi Formu, Üsküdar Üniversitesi Reha-Bil Bilişsel Değerlendirme Modulü, Montreal Bilişsel Değerlendirme Formu, Beklenmedik Sonuçlar Testi, Yüzde Dışa Vuran Duyguların Tanınması Testi ve Gözlerden Zihin Okuma Testi uygulanmıştır. Deneysel desende yürütülen çalışmada, katılımcıların yaş değişkeni kontrol altına alınarak test skorlarının farklılaşma düzeyleri incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, demans hastalarının nörobilişsel ve sosyobilişsel işlevlerinin sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır. Montreal Bilişsel Değerlendirme Formu, Yüzde Dışa Vuran Duyguların Tanınması Test ve Gözlerden Zihin Okuma Testi puan ortalamalarının klinik grupta sağlıklı gruba göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca, katılımcıların bilişsel değerlendirme ve sosyobilişsel işlevlerinin değerlendirildiği ölçekler arasındaki korelasyon incelendiğinde, gözlerden zihin okuma ve beklenmedik sonuçlar puan ortalamalarının Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği puan ortalamalarıyla pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır. Yüzde Dışa Vuran Duyguların Tanınması Testi ve Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi skorları arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Ayrıca, bulgulara göre Beklenmedik sonuçlar puanlarının, MOBİD skorları tarafından anlamlı düzeyde yordandığı saptanmıştır.  Araştırmada elde edilen bulguların, erken evre demans hastalarındaki nörobilişsel ve sosyobilişsel dejenerasyonun boyutunu saptayabilmek ve tedavi başarısını sağlamaya ilişkin müdahaleler geliştirmek açısından önemli katkı sağlayabileceği öngörülmektedir. Farklı klinik gruplarla ileri çalışmaların bu çalışma tekrar edilebilir.

Abstract:
This study aims to investigate the neurocognitive and sociocognitive functions in dementia patients and undiagnosed healthy controls. The study included 20 patients with dementia and 20 healthy controls with equal demographic variables. The clinical group consisted of individuals treated at NP Istanbul Brain Hospital and diagnosed as early stage dementia. The control group consisted of patients' relatives and people who were included with external participation. Demographic Information Form, Uskudar University Reha-bil Cognitive Assessment Module, Montreal Cognitive Assessment Form, Unexpected Outcomes Test, Face Expression Test and Reading the Mind in the Eyes Test were applied to both groups. In the experimental study, the age variable of the participants was controlled and the differentiation levels of the test scores were examined by using ANCOVA. According to the findings of the study, neurocognitive and socio-cognitive functions of dementia patients were found to be significantly lower than healthy controls. The scores of Montreal Cognitive Assessment Form, Facial Expression Test, Unexpected Outcomes Test, and Reading the Mind in the Eyes Test scores were found to be lower in the clinical group than the healthy group. In addition, when the correlation between the scales in which the participants' cognitive assessment and sociocognitive functions were evaluated, it was found that the mean scores of eyes test and unexpected outcomes test were positively and significantly correlated with the scores of the Montreal Cognitive Assessment Scale. However, no significant correlation was found between the Facial Expression Test and Montreal Cognitive Assessment Test scores. However, unexpected outcomes were also predicted by MOCA scores of participants. Based on the findings, it can be considered that the findings obtained in this study may contribute significantly in determining the extent of neurocognitive and sociocognitive degeneration among early-stage dementia patients and in developing interventions to ensure treatment success. Further studies with different clinical groups can be repeated in the light of the results obtained in this study.