Gaziantep Kendirli kilisesi yeniden işlevlendirme sorunlarının bir koruma manifestosu ile yeniden değerlendirilmesi
Re- evaluation of re- functioning problems of Gaziantep Kendirli church with a conservation manifesto
Yazar: ENES HACIARAP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERNAZ ÖNCEL
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Korunması gereken tarihi ve dini yapılar arasında bulunan kiliseler, bir toplumun geçmişten günümüze oluşum ve gelişimine dair sosyal ve kültürel durumu hakkında bilgi vermektedir. Bu yapılar günümüz istek ve ihtiyaçlarının değişmesi, teknolojinin hızla gelişmesi, nüfusun artması gibi nedenlerden dolayı işlevsel ve fiziksel olarak etkilenmektedir. Ayrıca değer, yargı ve durumların değiştiği toplumda, dönemsel olarak kiliselerin işlevlerinde de değişimler gözlemlenebilmektedir. Kiliselerin bu değişimleri, koruma yöntemleri arasında bulunan yeniden işlevlendirme yöntemi kullanılarak yapıların sürdürebilir olması sağlanmaktadır. Bu görüşler doğrultusunda hazırlanan tez çalışmasında; ilk olarak koruma ve yeniden işlevlendirme kavramı anlatılmıştır. Yeniden işlevlendirilen kiliselere Dünya'dan ve Türkiye'den örnekler verilmiş, karşılaştırmalı bir biçimde tablo hazırlanmıştır. Daha sonra Gaziantep'te şehir merkezinde bulunan, özgünlüğünü koruyarak günümüze kadar gelen ve cami işlevi verilmiş olan Surp Asdvadzadzin Kilisesi, kültür merkezi işlevi verilmiş olan Aziz Bedros Kilisesi, enstitü işlevi verilmiş olan Kendirli Kilisesi ve Gaziantep'in Nizip ilçesinde atıl durumda olan Nizip Fevkani Kiliseleri için yapılan güncel koruma uygulamaları; "yeniden işlevlendirme" bağlamında incelenmiş ve karşılaştırmalı olarak tablo hazırlanmıştır. Bu yapılar arasından seçilen Kendirli Kilisesi'nin mevcut durum analizleri, geçmişten günümüze gelen fotoğrafları, sözlü ve yazılı kaynaklar dikkate alınarak rölöve ve restitüsyon çalışmaları hazırlanmıştır. Bu veriler ışığında, Kendirli Kilisesi'ne yazılan manifesto ile yeni işlev önerisi getirilerek korunması amaçlanmıştır.

Abstract:
Churches, which are among the historical and religious buildings that need to be preserved, provide information about the social and cultural status of society from the past to the present. These structures are affected functionally and physically due to reasons such as the change in today's demands and needs, the rapid development of technology, and the increase in population. In addition, in a society where values, judgments, and situations change, changes can also be observed in the functions of churches periodically. These changes in churches are ensured to be sustainable by using the re-functioning method, which is among the conservation methods. In the thesis study prepared in line with these views; firstly, the concept of conservation and re-functioning was explained. Examples of re-functionalized churches from the world and Türkiye were given and a comparative table was prepared. Then, the current conservation practices for the Surp Asdvadzadzin Church, which is located in the city center of Gaziantep, which has survived to the present day by preserving its originality and has been given the function of a mosque, the St. Bedros Church, which has been given the function of a cultural center, the Kendirli Church, which has been given the function of an institute, and the Nizip Fevkani Church, which is idle in the Nizip district of Gaziantep, have been examined in the context of "re-functioning" and a comparative table has been prepared. The survey and restitution studies of the Kendirli Church, which was selected among these buildings, were prepared by taking into account the current situation analysis, photographs from the past to the present, and oral and written sources. In light of this data, it is aimed to protect Kendirli Church by proposing a new function with a manifesto written for it