Evli bireylerde evlilik uyumunun erişkinlerde görülen dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve çocukluk çağı ruhsal travma düzeyleri ile ilişkisi
The relationshp between marital adjustment with adult attention deficit hyperactivity disorder and childhood trauma in married participants
Yazar: CEMİLE ESİNÇ ARZ
Danışman: YRD. DOÇ. İPEK GÜZİDE PUR
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada temel olarak evli bireylerin, evlilik uyumu ile erişkinlerde görülen dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve çocukluk çağı ruhsal travma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de yaşayan, 18-65 yaş arasındaki en az lise mezunu, ilk evliliği olan, en az bir yıldır resmi nikahlı 301 birey (164 kadın, 137 erkek) araştırmaya katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Çift Uyum Ölçeği (ÇUÖ), Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (EDHB) ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇRTÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24.0 paket programıyla çözümlenmiş; analizlerde bağımsız gruplar için T-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), Pearson Korelasyon Analizi, hiyerarşik regresyon analizi ve aracı değişken için yapılan regresyon analizinde Hayes'in geliştirdiği "PROCESS" makro eklentisi kullanılmıştır. Yapılan analizlerde, erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivitenin psikolojik/psikiyatrik yardım alma durumu ve çocukluk çağı ruhsal travma tarafından yordandığı bulunmuştur. Diğer yandan evlilik uyumunun psikolojik/psikiyatrik yardım alma, çocukluk çağı ruhsal travma ve erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite tarafından yordandığı saptanmıştır. Buna göre; erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite ile çocukluk çağı ruhsal travma düzeyleri arasında pozitif, erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktiviteyle evlilik uyumu düzeyleri arasında negatif ve çocukluk çağı ruhsal travma ile evlilik uyumu düzeyleri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Ayrıca çocukluk çağı ruhsal travma ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun aracı rolü bulunduğu saptanmıştır. Çalışmada bulunan sonuçların genel olarak alanyazınla tutarlı olduğu görülmüş, alanyazın çevrevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The main aim of the study is to examine the relationship between childhood trauma, attention deficit hyperactivity disorder seen in adulthood and marital adjustment. The study involved 301 participants (164 women, 137 men) who were married once and officially, for at least one year, aged 18-65, and had at least highschool degree. A demographic information form, Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS-v1.1), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ) and Dyadic Adjustment Scale (DAS) were administered. The data obtained within the scope of the study were analyzed with SPSS 24.0 package program, T-test for independent groups in the analyzes, one-way Anova, Pearson Correlation Analysis, hierarchical multiple regression analysis and macroeclosure "PROCESS" developed by Hayes in regression analysis for the instrument variable were used. Analyses indicated that adult attention deficit and hyperactivity disorder is predicted by psychological or/and psychiatrical support and childhood trauma. Moreover it was found that the marital adjustment is predicted by psychological or/and psychiatrical support, childhood trauma and adult attention deficit and hyperactivity disorder. It's depicted that there is a positive relationship between adult attention deficit and hyperactivity and childhood trauma levels while there is a negative one between levels of adult attention deficit and hyperactivity and marital adjustment. The association between childhood trauma and marital adjustment is also identfy as negative. Additionally, it was indicated that there was a mediator role of adult attention deficit and hyperactivity disorder in relation to childhood trauma and marital adjustment. The results were found to be consistent with the literature in general and were discussed in the context of the literature.