Amanita ovoidea (Bull.) Link yabani mantarının kimyasal bileşimleri ve antioksidant aktivitesinin belirlenmesi
Chemical composition of amanita ovoidea (Bull.) Link mushroom and determination of antioxidant activity
Yazar: DURAN AKPINAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET EMİN DURU
Muğla Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Mantarlar = Fungi

Özet:
Bu tez çalışmasında Amanita ovoidea adıyla bilinen yenilebilir mantarın toplam antioksidan aktivitesi, serbest radikal giderim aktivitesi ve antikolinesteraz enzim aktiviteleri araştırıldı. Ayrıca mantarın yağ asit bileşimleri GC ve GC-MS sistemleri kullanılarak kalitatif ve kantitatif olarak aydınlatıldı. Elde edilen sonuçlara göre 10 tane yağ asidi bileşeni tespit edildi. Yağın %70,85'lik oranını oleik asit, %2.93 `lık kısmını da polidoymamış yağ asidi olan linoleik asit işgal etmektedir. A. Ovoidea yağının %77,67'lık oranı doymamış yağ asitleri oluştururken %20,69'lık kısmı da doymuş yağ asitlerinden oluşmaktadır. Hem toplam antioksidan aktivite testinde hem de radikal giderim aktivite testinde A. ovoidea mantar özütlerinin konsantrasyon artışıyla inhibisyonlarının da arttığı gözlendi. ß-karoten renk açılım testine göre 800 µg/ml'lik konsantrasyon dikkate alındığında metanol (%78,91) ile elde edilen özütün diğer özütlere nazaran en yüksek inhibisyon göstermektedir. Hesaplanan bu inhibisyon değerleri sırasıyla aseton (%77,84) ve hekzan özütü (%58,86) takip etmektedir. A. ovoidea özütlerinin serbest radikal giderim kapasitelerinin standartlara göre oldukça düşük olduğu tespit edildi. Bununla beraber A. ovoidea metanol özütünün diğer özütlerden daha yüksek inhibisyon gösterdiği hatta 400 µg/ml'lik konsantrasyondaki metanol özütünün 25 µg/ml'lik BHA çözeltisinden daha yüksek radikal giderim aktivitesi gösterdiği hesaplandı. Mantarın bir miligram metanol özütünde 17,635 mikrogram pirokatekole ekivalent fenolik bileşik bulunmaktayken aseton özütünde 14,308 mikrogram ve hekzan özütüne ise 7,644 mikrogram fenolik bileşik hesaplandı. Aynı şekilde bir miligram metanol özütünde 36,001 mikrogram kersetine ekivalent flavonoid ile en yüksek oranda flavonoid miktarı hesaplanırken en düşük oranda da hekzan özütü 14,654 µg QEs / mg özüt hesaplandı. Enzim aktivitesi çalışmasında mantar özütlerinin antikolinesteraz enzim aktivitelerinin oldukça düşük inhibisyon gösterdiği tespit edildi. Üzerine çalıştığımız tüm özütler içinde metanol özütü (%14,12±0,24) ile aseton özütü (%11,01±0,14) bütiril kolinesteraz enzim aktivitesi diğer özütlere karşı daha yüksek hesaplandı.

Abstract:
This study investigated the total antioxidant activity, free radical removal activity and anti-cholinesterase enzyme activities of the edible mushroom known with the name of Amanita ovoidea. Moreover, the fatty acid components of the mushroom were qualitatively and quantitatively examined by GC and GC-MS systems. Ten fatty compounds were found. 70.85% of the fat consists of oleic acid, 2.39% consists of linoleic acid which is a polyunsaturated fatty acid. While 77.67% of A. ovoidea is constituted by unsaturated fatty acids, 20.69% is constituted by saturated fatty acids. Both in the test of total anti-oxidant activity and of radical removal activity, it was observed that with the increase in the concentration of the A. ovoidea mushroom extracts, their inhibition also increased. According to ß-carotene color removal test, when 800 µg/ml concentration is considered, the extract obtained with methanol (78.91%) exhibited the highest inhibition when compared to the other extracts. This inhibition value is followed by acetone extract (77.84%) and hexane extract (58.86%). A. ovoidea extracts were found to have quite low free radical removal capacities when compared to the standards. However, A. ovoidea methanol extract exhibited higher inhabitation than the other extracts, and even it was found that methanol extract in 400 µg/ml concentration performed higher radical removal than 25 µg/ml BHA solution. While there is 17.635 microgram pyrocatechol equivalent phenolic compound in one milligram methanol extract of the mushroom, 14.308 microgram phenolic compound was found in acetone extract and 7.644 microgram phenolic compound was found in hexane extract. In the same token, while the highest amount of flavonoid was calculated in one milligram methanol extract (36.001 microgram quercitin equivalent), the lowest amount was calculated in the hexane extract (14,654 µg QEs / mg extract). In enzyme activity investigations, it was found that anti-cholinesterase enzyme activities of the mushroom extracts exhibited quite low inhabitation. The butyric-cholinesterase enzyme activity in methanol extract (%14,12±0,24) and acetone extract (%11,01±0,14) was found to be higher than that is in the other extracts.