Eşlerde ilişki doyumunun belirleyicileri olarak yaşam pozisyonları ve temel psikolojik ihtiyaçlar
Life positions and basic psychological needs as the identifiers of relationship sati̇sfacti̇on among spouses
Yazar: MERVE KARAMEHMETOĞLU ÇEMBERCİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Temel ihtiyaçlar = Basic needs ; Yaşam = Life ; Yaşam pozisyonları = Life positions ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, yaşam pozisyonlarının ve temel psikolojik ihtiyaçların eşlerde ilişki doyumunun belirleyicileri olup olmadığını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda hem kadının hem erkeğin yaşam pozisyonları ve temel psikolojik ihtiyaçlar ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da yaşayan toplamda 400 kişiden oluşan 200 kadın ve 200 erkeğin oluşturduğu evli çiftler oluşturmaktadır. Araştırmada İlişki Doyumu Ölçeği, Yaşam Pozisyonları Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği, ayrıca hazırlanmış olunan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Çalışmada verilerin analizi için 'Hiyerarşik Regresyon Analizi' tekniği uygulanmıştır. 
Çalışmanın sonucunda, temel psikolojik ihtiyaçların, alt boyutları (özerklik, yeterlilik, ilişki) kadınlara göre incelendiğinde, kadınların 'yeterlik ve ilişki' düzeyi yükseldikçe erkeklerin ilişki doyumunun anlamlı ve yüksek olduğu bulunmuştur. Erkeklere göre incelendiğinde 'özerklik' ve 'ilişki' boyutunun anlamlı olduğu ve kadınların ilişki doyumunun yüksek olduğu görülmektedir. Kadınların ilişki doyumunda yaşam pozisyonları belirleyiciyken, erkeklerin ilişki doyumunda yaşam pozisyonlarının belirleyici olmadığı görülmüştür.
Anahtar kelimeler: İlişki Doyumu, Yaşam Pozisyonları, Temel Psikolojik İhtiyaçlar.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine whether life positions and basic psychological needs are determinants of relationship satisfaction in spouses. For this purpose, the relationship between life positions and basic psychological needs of both men and women were investigated. The sample of the study consists of married couples consisting of 200 women and 200 men. Relation of Relationship Satisfaction Scale, Life Positions Scale, Basic Psychological Needs Scale and personal information form prepared by the researcher were used in the study. Hierarchical Regression Analysis was used to analyze the data. As a result of the study, when the sub-dimensions of basic psychological needs (autonomy, competence, relationship) the data acquired from women show that the higher women's level of 'competence' and 'relationship' is, the higher and more meaningful men's relationship satisfaction gets. On the other hand, the data acquired from men show that the state of 'autonomy' and relationship' is meaningful and women's relationship satisfaction is high. While life positions of women were determinant in relationship satisfaction, it was seen that life positions were not determinant in relationship satisfaction of men. While life positions of women affect the satisfaction of men, life positions of men do not affect the satisfaction of women.
Keywords: Satisfaction of Relationship, Life Positions, Basic Psychological Needs.