Yüksek ve orta teknolojili ihraç ürünlerinde karşılaştırmalı üstünlük büyüme ilişkisi: Türkiye Örneği
The relationship between comparative advantage and economic growth in high and medium technology export products: The case of Turkey
Yazar: HAMZA YİGİTLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM TÜRKMEN
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler = Revealed comparative advantages ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Teknoloji ürünü = Technology product ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yüksek teknoloji = High technology ; İhracat = Export

Özet:
Rekabet gücü, ülkelerin kendi vatandaşlarının refah seviyelerini artırırken piyasalara istenilen mal ve hizmeti sunabilme becerisidir. Tanımlamadan da anlaşılacağı üzere rekabet gücü ekonomik büyüme ile doğrudan ilişkilendirilebilen bir kavramdır. Rekabet gücü ile ilişkilendirilen diğer bir kavram ise yüksek teknolojili ürünlerdir. Bu ürünler yüksek katma değere sahip olduklarından, bu ürünlerde rekabet gücüne sahip olmak beraberinde yüksek ekonomik büyümeyi getirmektedir.
Çalışmada Türkiye'nin yüksek ve orta teknolojili ürünlerinde rekabetçiliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla 1989-2017 dönemi arasında Balassa'nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler endeksi yardımıyla Türk imalat sanayinin yüksek ve orta teknolojili ürünlerinde rekabet gücü hesaplanarak, ekonomik büyüme üzerindeki etkisi zaman serisi analizi ile belirlenmeye çalışılmıştır. Birim kök testi ile serilerin durağanlığı, Johansen eş bütünleşme testi ile de serilerin uzun dönem ilişkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Son olarak eş bütünleşik olan serilerde kısa ve uzun dönem arasındaki dinamikleri ortaya koymak için vektör hata düzeltme modeli uygulanmıştır. 
Çalışma sonucunda Türkiye'nin orta teknolojili ürünlerde rekabet gücüne sahip olduğu, yüksek teknolojili ürünlerde ise rekabet dezavantajına sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Kurulan modellerde yüksek ve orta teknolojili ürünlerin rekabet gücü endeks değerlerindeki artışın ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Rekabet Gücü, Ekonomik Büyüme, Yüksek Teknoloji, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler

Abstract:
Competitiveness is the ability of countries to increase the welfare of their citizens while providing them with the desired goods and services. As can be understood from the definition, competitiveness is a concept that can be directly related to economic growth. Another concept associated with competitiveness is high-tech products. Since these products have high added value, having competitiveness in these products brings along high economic growth.
This study aimed to analyze the relationship between economic growth and Turkey's competitiveness in the high and medium technology products. For this purpose, with the help of Balassa's Comparative Advantage Index between 1989-2017, the competitiveness of high and medium technology products of Turkish manufacturing industry was calculated and its effect on economic growth was tried to be determined by time series analysis. Stability of the series by unit root test and long-term relationship of the series were tried to be determined by Johansen cointegration test. Finally, the vector error correction model was applied to reveal the dynamics between short and long term in the co-integrated series. 
The result of this study has shown that Turkey has comperative advantage for mid-tech products, but it have a competitive disadvantage in high-tech products. According to the models of study, increasing in the competitiveness index values of high and medium technology products will cause a rise in economic growth. 
Key Words: Competitiveness, Economic growth, High-Technology, Revealed Comperative Advantage