İntraoperatif tramadol fentanil'e eşdeğer mi?
Is intraoperative tramadol equivalent to fentanyl?
Yazar: RAHŞAN DİLEK OKYAY
Danışman: DOÇ. DR. PINAR GAMZE DURAK
Sağlık Bakanlığı / Ankara Türkiye Yüksek İhtisas Eğt. ve Arş. Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Bu çalışmada laparaskopik kolesistektomi planlanan hastalarda eş etkinlikteki tramadol ve fentanilin preemptif ve intraoperatif olarak kullanımının intraoperatif hemodinami, analjezik tüketimi, postoperatif derlenme ve postoperatif ağrı üzerine olan etkilerini araştırmayı amaçladık.

Çalışmaya yerel etik komitesinin yazılı izni ve hasta onamı alındıktan sonra laparaskopik kolesistektomi ameliyatı planlanan 20-75 yaş arası, ASA I-II grubu 120 hasta dahil edildi ve rastgele dört gruba ayrıldı. 
 
Standart monitörizasyon sonrası, indüksiyon Grup FB(Fentanil bolus) ve Fİ (Fentanil infüzyon) de, 2 gr kg-1 fentanil, Grup TB(Tramadol bolus) ve Tİ(Tramadol infüzyon) de, 2 mg kg-1 tramadol sonrası propofol ve rokuronium ile sağlandı. İdamede oksijen, hava ve sevofluran kullanıldı. Entübasyon sonrası, hasta solutulana kadar Fİ grubunda 0.5 gr kg-1 saat-1 fentanil, Ti grubunda 0.5 mgr kg-1 saat-1 tramadol infüzyonuna başlandı. İhtiyaçları olduğunda fentanil grubuna, 0.5 gr kg-1 fentanil, tramadol grubuna 0.5 mgr kg-1 tramadol ilavesi uygulandı. Postoperatif VAS değeri >5 olan hastalara i.m. meperidin uygulandı.
 
Analjezik ilavesi sonrası fentanil gruplarında SpO2 değerlerindeki düşüklük, indüksiyondan hemen sonra fentanil gruplarında SAB, DAB, OAB da anlamlı azalma, entübasyon sonrası 1.dakikada tramadol gruplarında KAH SAB, DAB ve OAB da anlamlı artış gözlendi. (p<0.05).  Ekstübasyon sonrasında FB grubunda SAB, DAB, OAB düşüklük, derlenme odasında 5 ve 60. dakikalarda FB grubunda VAS değerlerinde yükseklik ve buna paralel olarak ilk analjezik ve total analjezik ihtiyacının fazla olması istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). 

Sonuç olarak; preemptif ve intraoperatif kullanılan tramadol, solunumu baskılamaması ve preemptif analjezik olarak etkin olmasına rağmen, entübasyon ve ekstübasyona refleks yanıtı önlemede ve hemodinamiyi korumada eşdeğer dozda fentanile üstün olmadığı sonucuna varıldı.

Abstract:
This study aimed to examine the effects of preemptive and intraoperative use of tramadol and fentanyl with equal efficacy on intraoperative hemodynamics, analgesic consumption, postoperative recovery, and postoperative pain in patients planned for laparoscopic cholecystectomy.
After obtaining written permission from the local ethics committee and patient consent, a total of 120 patients between the ages of 20-75 years, classified as ASA I-II and planned for laparoscopic cholecystectomy, were included in the study and randomly divided into four groups.
Following standard monitoring, induction was achieved by propofol and rocuronium after 2 gr kg-1 of fentanyl was given to patients in the FB (Fentanyl bolus) and FI (Fentanyl infusion) groups, and 2 mg kg-1 of tramadol to those in the TB (Tramadol bolus) and TI (Tramadol infusion) groups. Oxygen, air, and sevoflurane were used during maintenance. After intubation, a fentanyl infusion of 0.5 gr kg-1 hour-1 was started in the FI group and a tramadol infusion of 0.5 mgr kg-1 hour-1 in the TI group until patients were extubated. When necessary, an additional dose of 0.5 gr kg-1 of fentanyl was administered to the fentanyl groups, and 0.5 mgr kg-1 of tramadol to the tramadol groups. IM meperidine was administered to patients with postoperative VAS score >5.
After adding analgesics, a significant decrease in SpO2 values was observed for patients in the fentanyl groups, a significant decrease in SAB, DAB, and OAB values for those in the fentanyl groups immediately after induction, and a significant increase in KAH SAB, DAB, and OAB values for those in the tramadol groups at 1 minute after intubation (p<0.05). After extubation, a significant decrease in SAB, DAB, and OAB values was observed for patients in the FB group, and a significant increase in VAS scores for patients in the FB group at 5 and 60 minutes in the recovery room, which corresponded to significantly higher need for first analgesic and total analgesic use (p<0.05).
In conclusion, although tramadol, which is used preemptively and intraoperatively, does not suppress respiration and is effective as a preemptive analgesic, it is not superior to fentanyl at equivalent doses in preventing reflex response to intubation and extubation and preserving hemodynamics.