Uluslararası Hukukta toplu sığınma ve Türkiye
Mass influx in International Law and Turkey
Yazar: OLCAY ZİYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TEVFİK ODMAN
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Harp/Harekât Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Mülteciler = Refugees ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası göç = International migration ; Uluslararası hukuk = International law ; Yabancılar = Foreigners ; İltica = Asylum

Özet:
İltica olgusu insanlıkla beraber var olmuştur. Dünyada siyasal, sosyal, çevresel nedenlerle yerlerini terk eden insanların sayısı her geçen gün artmaktadır. İnsan hakları ihlallerinin artması sonucu insanlar büyük nüfus hareketleriyle, toplu olarak uluslararası sınırlara doğru akın etmektedirler.1951 Mültecilerin Hukuki Durumlarına İlişkin Sözleşme ve 1967 Mültecilerin Hukuki Durumlarına Dair Protokol sığınmacı ve mülteciler açısından bir mihenk taşıdır. Uluslararası mülteci hukukunun gelişimini ve sığınan insanların haklarının varlığını sağlayan geri göndermeme ilkesi bu düzenlemelerde yer almaktadır. Toplu sığınma durumlarına ilişkin olarak, 1951 Mültecilerin Hukuki Durumlarına İlişkin Sözleşme'de ve 1967 Mültecilerin Hukuki Durumlarına Dair Protokol'de açıkça bir hüküm yoktur. Uluslararası sınırlara yapılan kitlesel akınlarla ilgili bir uluslararası bir sözleşme de yoktur. Konuya ilişkin düzenlemeler, bölgesel sözleşmeler olan Afrika Birliği Örgütü Sözleşmesi, Cartegena Bildirisi, Avrupa Birliği Konseyi Geçici Koruma Yönergesi ve Birleşmiş Milletler Yürütme Komitesi kararlarıdır. Toplu sığınma olgusu karşısında, bu düzenlemeler çerçevesinde, olaya göre karar verilmektedir. Böylesi bir krizle baş edebilmek için, geri göndermeme ilkesinin de çalıştırılabilmesi için en uygun koruma çeşidi olarak, geçici koruma oluşturulmuştur.Türkiye sorunlu komşuları sebebiyle, devamlı toplu sığınmalara maruz kalmıştır. Hoşgörü geleneği ile sığınmacılara ve mültecilere kucak açan Türkiye, özellikle Yirminci Yüzyıl sonunda, toplu akınlara ev sahibi olmuştur. Bu toplu akınların ortaya çıkardığı ani krizler sonunda, Türkiye'ye İltica Eden veya Başka Bir Ülkeye İltica Etmek Üzere Türkiye'den İkamet İzni Talep Eden Münferit Yabancılar ile Topluca Sığınma Amacıyla Sınırlarımıza Gelen Yabancılara ve Olabilecek Nüfus Hareketlerine Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 1994 yılında yürürlüğe girmiştir. Ancak, çalışmaları sürdürülmekle birlikte, halen konuya ilişkin bir kanun yürürlüğe konulamamıştır.Bu çalışmada, uluslararası mülteci hukukunun toplu sığınma konusunda nasıl bir gelişim gösterdiği hususu ile bu konuda yapılan uluslararası ve bölgesel hukuki düzenlemeler ve ilgili koruma mekanizmaları ele alınarak incelenmektedir. Bu bağlamda, deneyimli bir iltica tarihine sahip olan Türkiye'nin, toplu sığınmaya ilişkin düzenlemeleri de ele alınarak örnek olaylar ile açıklanmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
The case of asylum is as old as the history of humankind. Because of political, social, environmental reasons, the number of people who have to leave their places is increasing every day all over the world. Masses of people flock in masses to international boundaries as large scale of population movements due to the human rights violations.1951 Convention on the Status of Refugees and its 1967 Protocol on the Status of Refugees for refugees, are the two composites of the corner stone for asylum seekers. The principle of non-refoulement, which ensures the existence of human rights of the people taking refugee and the development of international refugee law takes part in these. There is no explicit provision in relation to the 1951 Convention on the Status of Refugees and its 1967 Protocol on the Status of Refugees about mass influx situations. Besides, there is not any international agreements within mass influx to international boundaries. Regulations concerning the issue are the Organization of African Unity Convention on Regional Agreements, Cartegena Declaration, the European Union Council Directive on Temporary Protection and the conclusions of the Executive Committee of the UNHCR. In case of mass influx, decisions are made case-by-case within the framework of these regulations. To cope with such a crisis and put the non-refoulement principle into force as the most appropriate type of protection, temporary protection was created.Turkey has been subject to continuous mass influxes due to its problematic neighbors and has hosted many mass infuxes especially towards the end of 20th century as its tradition of tolerance for refugees. At the end of the sudden crises due to these mass infuxes, Turkey revived The Regulation on the Precedures and the Principles Related to Mass Influx and Foreigners Arriving in Turkey either as Individuals or in Groups Wishing to Seek Asylum from a Third Country on 1994. But no laws has been implemented regarding the issue.In this study, the development of international refugee law regarding the issue of asylum, the protection mechanisms and legal regulations related are addressed. The regulations implemented by Turkey who has a great deal of experience in terms of asylum are also analyzed.