1945-1960 arası Türkiye-ABD siyasi ve ekonomik ilişkiler
Türkiye-USA political and economic relations between 1945-1960
Yazar: UĞUR KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ SEMİN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Eisenhower, Dwight David = Eisenhower, Dwight David ; Marshall Planı = Marshall Plan ; Soğuk savaş = Cold war ; Truman Doktrini = Truman Doctrine ; Türkiye Cumhuriyeti = Turkish Republic

Özet:
ABD ve Türkiye, Soğuk Savaş'ın başlarında önemli bir ittifak kurdular. Söz konusu siyasi birliktelik Soğuk Savaş sürecinde önemli bir etkiye sebep oldu. II. Dünya Savaşı'nın sonunda ABD, kendisin ekonomik ve güvenlik çıkarlarına bir tehdit oluşturduğu için, Sovyetler Birliği liderliğindeki Komünist genişlemeyi kontrol altına alma ihtiyacı hissetti. Diğer taraftan SSCB 1925 tarihinde imzalanan Türk-Sovyet Dostluk Antlaşması'ndan caymak istedi. Bu anlaşma 3 senelik bir geçerliğe sahip olmasına rağmen taraflar caymadığı sürece yenilenme hakkına sahipti. SSCB'de kendi toprak egemenliğini arttırmak isteyerek, Türkiye'nin toprak bütünlüğünü tehdit etti. Türkiye, savaşın sona ermesiyle artan ciddi ekonomik sorunlarının üstesinden gelebilmek için de ekonomik yardıma ihtiyaç duyuyordu. Ortak tehdit karşısında Türkiye ve ABD, Soğuk Savaş boyunca devam edecek ve günümüze kadar uzanan bir ittifak oluşturmuştur. 1950'li yıllar genellikle Amerikan-Türk ilişkilerinin "altın çağı" olarak anılır, ancak iki ülke arasında ilişkileri bir ölçüde zedeleyen ve sonraki dönemde daha büyük sorunların temelini oluşturan bazı anlaşmazlıklara ve sorunlara sahne oldu. 1945-1960 yılları arasındaki Amerikan-Türk ilişkilerinin tarihini ABD hükümet belgeleri, dergi makaleleri, anılar ve gerektiğinde ikincil kaynaklardan yararlanarak aydınlatmayı amaçlayan kronolojik bir çalışmadır.

Abstract:
The United States of America and Turkey made one of the strongest alliances of the Cold War and played an important role in the course of the Cold War with this alliance. With the end of the Second World War in 1945, the United States felt the need to contain the Soviet expansion, which was threatening its economic and security interest: On the other hand, the territorial integrity of Turkey was threatened by the USSR, which terminated the "Turkish-Soviet Friendship Agreement" dated November 17, 1925, and Turkey needed foreign aid to cope with the increasing economic problems after World War I. As a result, Turkey and the United States have made an alliance against a common enemy that will last throughout the Cold War and stretch to the present. Although the 1950s are often referred to as the "golden age" of Turkish-American relations, this period was also the scene of conflicts and problems that damaged the relations between the two countries to a certain extent and formed the basis of the larger problems in the post-1960 period. This thesis is a chronological study that aims to contribute to the history of Turkish-American relations in the period 1945-1960 by using US documents, academic articles, memoirs and books.