Sigorta şirketlerinin finansal performans analizi
Financial performance analysis of insurance companies
Yazar: GÖRKEM HANCI
Danışman: PROF. DR. ALİ HEPŞEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Sağlık sigortası = Insurance-health ; Sigorta şirketleri = Insurance companies ; Sigortacılık = Insurance ; Özel sağlık sigortası = Private health insurance

Özet:
Ekonomide ve sağlıkta gelişmişlik birbiriyle ilintilidir ve refah düzeyi yüksek olan ülkeler, sağlık sektöründe de gelişmiş olarak kabul edilebilirler. Bir ülkenin ve dolayısıyla o ülkede bulunan hastanelerin sağlık sektöründe yaptığı yatırımların fazla olması, ülkedeki hastane sayısı, faaliyette bulundukları bölge ve sağlık personeli istihdamı gibi faktörler söz konusu ülkenin sağlığa öncelik verdiğini gösterir ve bu da bir açıdan gelişmişlik ölçütüdür. Bununla birlikte Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından sağlıkta gelişmişlik ölçütleri olarak kabul edilen anne – bebek ölümleri, beklenen yaşam süresi,  ölümcül yaygın hastalıkların oranı, sigara tüketimi, beslenme alışkanlıkları, obezite oranları gibi değişkenler de ülkenin refah seviyesini etkilemektedir. Sağlık sektörüne yapılan yatırımlar, ortalama yaşam süresini artırır. Bir yandan yaşam kalitesinin yükselmesi ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortalama yaşam süresi uzarken, diğer yandan çevresel faktörlerin kötü yönde etkisi nedeniyle yaşam mücadelesi devam etmektedir. Bütün bunların finansmanı için özel sağlık sigortaları ortaya çıkmıştır. Dünyada sağlık sigortasının finansmanı tarafında çeşitli modeller bulunmaktadır. Türkiye'de sağlık, hem devlet hem de isteğe bağlı olarak özel şirketlerin güvencesindedir. 
Tezin birinci bölümünde sağlık kavramı ve sağlık kurumları üzerinde durulacak;  Türkiye ve dünyadaki sağlık politikaları, Türkiye'deki sağlık sistemi, sağlık kurumlarının mali değerlendirmesi, DSÖ'nün raporladığı ülkeler arası sağlık göstergeleri kıyaslaması ve sağlık sigortası konuları tartışılacaktır. İkinci bölümde, şirketlerin finansal performans yöntemlerinden bahsedilecek; tüm performans ölçme yöntemleri hakkında genel olarak bilgi verilecek ve çalışmanın uygulamasında da yer verilen veri zarflama analizi (VZA) detaylı olarak incelenecektir. Son olarak üçüncü bölümde ise VZA ile Türkiye Sigorta Birliği'ne kayıtlı sigorta şirketlerinin finansal performansına yönelik modelleme yapılacaktır. 
Tez konusunun amacı, Türkiye Sigorta Birliği'ne kayıtlı sağlık sigortası şirketlerinin finansal performans analizini 2019 ve 2021 yılları için ayrı ayrı modellemektir. 2020 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan pandeminin söz konusu sigorta şirketlerinin finansal performansına etkisini görebilmek adına iki ayrı dönem incelenecektir. Bu kapsamda karar verme birimi olarak seçilen sigorta şirketlerinin performansı veri zarflama analizi ile ölçülecektir. Yapılacak olan ekonometrik modellemede girdi faktörü olarak cari oran, poliçe sayısı, öz sermaye/toplam varlık, toplam sabit varlık, çıktı faktörü olarak ise, hasar prim oranı, dönem net kâr/zarar ve teknik karşılıklar alınacaktır. Oluşturulacak olan modelleme sonrasında ise hangi sigorta şirketlerinin etkin olduğu, hangilerinin etkin olmadığı ortaya çıkarılacak ve etkin olmayan sigorta şirketlerinin etkin pozisyona geçmeleri için yapmaları gerekenler belirtilecek olup, pandeminin şirketlerin performansını nasıl etkilediği yorumlanacaktır.

Abstract:
The levels of development are interrelated for a country's economy and its healthcare, and countries with a high level of welfare can be considered to have a developed healthcare industry. The extent  of a country's investments, including hospital investments characterized by the number of hospitals, the region in which they operate and employment of healthcare personnel, is recognized as an indicator of how much priority that country gives to healthcare. In that respect, healthcare investment is a development criterion in and of itself. 
Other factors behind prosperity level of a country comprise maternal and infant mortality, life expectancy, rate of fatal common diseases, tobacco use, dietary habits, and obesity rates, all of which are identified as health development criteria according to the definition of the World Health Organization (WHO).
 Healthcare investments increase average life expectancy. On the one hand, average life expectancy increases in proportion to the living standards and the development of technology, and on the other hand, the struggle for survival continues due to the adverse environmental impacts. Private health insurance has therefore emerged as a concept to address the consequential needs and finance the remedies. There are various financing models in health insurance worldwide. As for Turkey, healthcare is under the guarantee of both the state and private insurers, with the latter offering optional services.
The first part of the thesis covers health as a concept, and healthcare institutions, followed by a discussion on health policies in Turkey and across the globe, the Turkish healthcare system, a financial evaluation of healthcare institutions, cross-country comparison of health indicators identified by the World Health Organization, and health insurance. In the second part, financial performance methods of companies will be addressed; ratio analysis, parametric and non-parametric methods, data envelopment analysis -also included in the implementation of the study- will be examined in detail. The third and final part will model, through data envelopment analysis, the implementation related to the financial performance of Turkish insurance companies.
The aim of this thesis is to model, for 2019 and 2021, the financial performance analysis of health insurance companies registered in the Insurance Association of Turkey. In order to assess the implications of the pandemic, which has been affecting the world since 2020, on the financial performance of the insurance companies, two periods will be examined. In this context, performance of the insurance companies selected as the decision-making units will be measured via data envelopment analysis. The respective econometric modeling will take current ratio, number of policies, equity/total assets, total fixed assets as input factors, while loss premium ratio, net profit/loss and technical provisions as output factors. Subsequent to the modeling, efficient and inefficient insurance companies will be revealed, and the actions that inefficient insurance companies must take to become efficient as well as how the pandemic affects corporate performance will be interpreted.