Kanserli çocuğu olan ailelerin sosyal destek algısı,umutsuzluk ve başetme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relation between social support, hopelessness and coping in parents of children with cancer
Yazar: EVRİM KIZILER
Danışman: Y.DOÇ.DR. FİLİZ ARSLAN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Sosyal destek = Social support ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Bu arastırma, kanserli çocuga sahipailelerde sosyal destek algısı, umutsuzluk ve bas etme davranıslarıarasındaki iliskinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıstır.Arastırma, Aralık 2006-Nisan 2007 tarihleri arasında GATA ÇocukSaglıgı ve Hastalıkları A.D. Hematoloji ve Onkoloji Kliniklerindeuygulanmıstır. Arastırma örneklemini, arastırmaya katılmayı kabul eden veçocugu kanser tanısı almıs olan, bilinç durumu yerinde, iletisim kurabilen vearastırmaya katılmayı kabul eden 107 ebeveyn olusturmustur.Katılımcılara arastırmacı tarafından olusturulan veri toplama formu,Folkman ve Lazarus tarafından stresle bas etme tarzlarını belirlemekamacıyla gelistirilen ?Stresle Basa Çıkma Tarzları Ölçegi?, Zimet vearkadasları tarafından gelistirilen, bireylerin algıladıkları sosyal desteginyeterliligini ölçmede kullanılan ? Çok Boyutlu Algılanan Sosyal DestekÖlçegi?, Beck ve arkadasları tarafından umutsuzlugu yansıtan psikopatolojikdurumları arastırmak üzere gelistilen ?Beck Umutsuzluk Ölçegi? kullanılmıstır.Arastırmadan elde edilen verilerin frekans dagılımları, aritmetik ortalamaları,standart sapmaları alınmıs ve student t testi, tek yönlü varyans analizi,Bonferroni ve Tukey ileri düzey testi, Pearson Korelasyon katsayısı ve Kikaretesti uygulanmıstır. Ölçeklere ve anketin tamamına iliskin CronbachAlpha iç güvenilirlik katsayısı hesaplanmıstır.Arastırma kapsamına alınan kanserli çocuga sahip ebeveynlerinçogunlugu 31-37 yas grubunda, tamamına yakını evli ve yaklasık yarısı lisemezunudur. Bireylerin tamamının sosyal güvencesi bulunmakta veçogunlugunun aile gelirleri ve giderlerinin dengede oldugu belirlenmistir.Ebeveynlerin tanıyı duydukları ilk anda sok yasadıkları, hastalık süresinceçocuklarını kaybetme korkuları oldugu belirlenmistir. Ebeveynler sorunlarlabasa çıkmada en fazla saglık personelinin destegine ihtiyaç duydukları vespritüel inançlarının arttıgı görülmektedir. Ebeveynlerin çogunlugununhastalık nedeni ile saglıgında, is, aile ve sosyal yasamında ve gelecekle ilgiliplanlarında degisiklikler yasandıgı, hastalık nedeni ile aile bütçesinin büyükoranda etkilendigi saptanmıstır. Çocugun yasının ve tedaviyi alma seklinin,ebeveynin egitim durumunun ve hastalıgın aile bütçesine etkisinin ebeveyninumutsuzluk düzeyini etkiledigi belirlenmistir. Ebeveynlerin yasları ve medenidurumları ile umutsuzluk arasında bir iliski bulunamazken, evli olanebeveynlerin daha fazla sosyal destek algıladıkları görülmektedir. Yeterlisosyal destek algılayan ebeveynlerin is, aile ve sosyal yasamlarında hastalıknedeni ile degisim yasanmamaktadır.Hastalık klinik dönemi, ebeveynlerin çocugun hastalıgı nedeni ilesaglık problemi yasaması, aile iliskilerinde ve is yasantısında güçlüklerlekarsılasması, yasanan sorunlara çaresiz yaklasımı arttırmaktadır. Gelirdüzeyi azaldıkça ve aile bütçesinin hastalıgın yükünden etkilenme oranıarttıkça ebeveynlerin destek arama yaklasımlarında ve çaresizyaklasımlarında artıs oldugu belirlenmistir.Çalısmadan elde edilen en önemli bulgulardan biri de umutsuzluk vesosyal destek algısı arasındaki negatif iliskidir. Ebeveynlerin algıladıklarısosyal destek arttıkça, umutsuzluk düzeyinin azaldıgı görülmektedir.Arastırmadan elde edilen sonuçlar dogrultusunda önerilerdebulunulmustur.Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çagı Kanserleri, Umutsuzluk, StresleBasa Çıkma, Sosyal Destek, Hemsire

Abstract:
Registered Nurse Evrim Kiziler, ?The examination of the relationbetween social support, hopelessness and coping in parents ofchildren with cancer? GMMA Health Sciences Institute, NursingProgram Master?s Degree Thesis, Ankara, 2007. The study was performedin order to examine the relation between social support, hopelessness andcoping in parents of children with cancerThe study was performed in Clinics of Pediatric Oncology andHematology between December 2006 and April 2007. The sample of thestudy included 107 parents whose children were diagnosed with cancer, whowas conscious, communicating and accepted to participate in the study.In collecting the data, an information form, which was developed byresearchers, ?Ways of coping inventory? which was developed by Folkmanand Lazarus, ?Scale of the Ways to Cope With Stress? which wasdeveloped by Zimet et al., and ?Beck Hopelessness Scale? which wasdeveloped by Beck et al. The frequency distribution, arrhythmetic averageand Standard deviation of the data was obtained. In analyzing the data,Student?s t test, one- way ANOVA, Bonferroni and Tukey advanced level test,Pearson correlation test and Chisquare test were used. Cranbach alpha wascompute of all scales and the information form.The majority of the parents of children with cancer, were between 31-37 year old, married, graduated from high school and stated that their familyincome was equal to their family?s expenditure. Parents were in shock whenthey first heard the diagnosis and felt the fear of the loss of the child. Parentsneed the health care practitioners? support and spiritual beliefs to cope withtheir problems. It?s determined that there are some changes in work, familyand social life, future plans and economic status. It?s shown that the factorseffected the hopelessness of the parents are; the age of children, the way toget the medical therapy, education level of the parents and the effect ofcancer on family budget.Although no relation is found between the level of hopelessness andthe parents ages, their marital status, it?s determined that the maried parentsperceived more social support. There is no change in the work, family andsocial life of the parents who perceive enough social support.The factors which increase the helpless approach are; the clinicalprocess of cancer, health problems of the parents because of child illnessand the problems in the family relations and work life. It?s found that when theincome level decreases and the effection rate of family budget increases, theapproaches of seeking support and helpless increases.One of the most important findings is the negative relation betweenhoplessness and social support perception. When the perceived socialsupport increases the hopelessness level decreases.We had recommendations according to the results of the study.Key words: Childhood Cancers, Hopelessness, Coping with Stress,Social Support, Nurse.