Kur'ân'-ı Kerîm'de itirâzî cümle
Declarative sentences in the Qur'an
Yazar: AHMET KERİMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GAYRETLİ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Belagat = Eloquence

Özet:
"Kur'ân-ı Kerîm'de İtirâzî Cümle" adlı çalışmamızda Arap dilinin ifade türlerinden olan İtirâzî cümle türü ve Kur'ân'daki kullanım biçiminin yanı sıra belâgat yönüne yer verilmiştir. Çalışmada itirâzî cümlenin Kur'ân'daki kullanımının belâğî ve edebî açıdan farklı yönlerinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu hedef bağlamında yapılan çalışmamız giriş, dört bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmuştur. Giriş kısmında konunun önemi, kapsamı, kaynakları ve yöntemi gibi çalışmanın ana konusu ile doğrudan ilgili olmayan ancak konunun anlaşılmasına yönelik hazırlayıcı bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde örnekler ışığında Kur'ân'da cümlede dilsel üslupların karakteristik özelliklerine değinilmiştir. İkinci bölümde Arapçadaki cümle kavramının tanımı, üslup ve kurulum açısından türlerine dair bilgi verilmiş, bunun yanı sıra i'râb açısından cümle çeşitleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde cümlenin bir türü olan itirâzî cümle kavramı tanımlanmış, belâgat açısından yönleri ve türleri detaylıca aktarılmıştır. Çalışmanın ana odağını oluşturan itirâzî cümle hakkında verilen bu teorik bilgilerden sonra dördüncü bölümde Kur'ân'da itirâzî cümlelerin kullanımı, belâgat açısından anlama katkıları ve örnekleri, sûre sıralamasına uygun şekilde okuyucu ile paylaşılmıştır. Çalışma sürecinde elde edilen yeni bulgu ve bilgiler, kanıtlarıyla birlikte sonuç kısmında sunulmuştur.

Abstract:
Our study titled "Declarative Sentences in the Qur'an" examines the application and rhetorical aspects of the declarative sentence type, a grammatical structure in the Arabic language, within the context of the Qur'an. The primary objective of this study is to shed light on the various rhetorical and literary aspects of the usage of declarative sentences in the Qur'an. To achieve this goal, our work is structured into an introduction, four chapters, and a conclusion. The introduction provides introductory information that is directly relevant to the main topic of the study but does not directly address it, such as the significance, scope, sources, and methodology of the subject. The stylistic characteristics of linguistic styles in sentences in the Qur'an are discussed in the first chapter using examples. The second chapter defines the concept of the sentence in Arabic, provides information on its types in terms of style and structure, and also examines the types of sentences in terms of i'rāb. The concept of the declarative sentence, a type of sentence, is defined in the third chapter, and its rhetorical aspects and types are explained in detail. Following this theoretical information about the declarative sentence, which forms the main focus of the study, the fourth chapter presents the use of declarative sentences in the Qur'an, their rhetorical contributions to meaning, and examples, in order of surah, for the reader. The new findings and information obtained during the study process are presented in the conclusion section along with their evidence.