Ortaokul öğretmenlerinin öğretimi planlama yeterlik algıları ile program okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between secondary school teachers' perception of instruction planning proficiency and curriculum literacy levels
Yazar: DUYGU YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KİNAY
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim sürecinin belirlenen amaçlara ulaşabilmesi için öğretmenlerin sahip olması gereken bazı yeterlikler bulunmaktadır. Öğretmenlerin uygulanacak program ile ilgili bilgi sahibi olması ve öncesinde bu süreç için hazırlık yapmasına ihtiyaç vardır. Bu araştırmanın amacı ortaokul öğretmenlerinin öğretimi planlama yeterlik algıları ile program okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Diyarbakır ili merkez ilçelerinde (Kayapınar, Bağlar, Sur ve Yenişehir) görev yapan 5448 ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 675 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Gülbahar (2016) tarafından geliştirilen Öğretimi Planlama Yeterlik Algısı Ölçeği (ÖPYAÖ)" ve Kahramanoğlu (2019)'nun geliştirdiği "Öğretim Programı Okuryazarlığı Ölçeği (ÖPOÖ)" kullanılmıştır. Ölçekler katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Betimsel istatistiklerin yanında verilerin analizinde bağımsız örneklemler t- testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Spearman sıra farkları korelasyon katsayısından faydalanılmıştır. Araştırma sonuçlarında ortaokul öğretmenlerinin öğretimi planlama yeterlik algılarında cinsiyet, yaş, mezun olunan fakülte, okul türü, haftalık ders saati, hizmet içi eğitim alma durumu değişkenlerine göre herhangi bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul öğretmenlerinin program okuryazarlığı düzeylerinde ise cinsiyet, okul türü, haftalık ders saati ve hizmet içi eğitim alma durumu değişkenlerinin anlamlı farka neden olduğu bulunmuştur. Ortaokul öğretmenlerinin öğretimi planlama yeterlik algıları ile program okuryazarlık düzeyleri arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda görüşme, gözlem gibi veri toplama teknikleri kullanılarak daha derinlemesine veriler elde edilebilecek nitel araştırmalar yapılabileceği ya da eğitim fakültesinde alınan derslerin öğretmen adaylarının öğretimi planlama yeterlik algılarının ya da program okuryazarlık düzeylerinin gelişimine etkisi üzerine çalışmalar gerçekleştirilebileceği şeklinde öneriler yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Öğretim, program, okuryazarlık, planlama, program okuryazarlığı

Abstract:
There exist some competencies teachers are required to have in order for educational process to achieve predetermined objectives. Teachers need to have knowledge of the curriculum to be implemented and make preparations for the process beforehand. The aim of this research is to examine the relationship between secondary school teachers' perceptions of instructional planning and their curriculum literacy levels. In line with this purpose, relational screening model was used in the research. The universe of the research consists of 5448 secondary school teachers working in Diyarbakır central districts (Kayapınar, Yenişehir, Sur, Bağlar) in 2021- 2022 spring semester. The sample of the research comprises 675 secondary school teachers determined by simple random sampling method. The Scale for Perception of Proficiency in Instructional Planning" developed by Gülbahar (2016) and "The Scale for Curriculum Literacy Level" by Kahramanoğlu (2019) were used as data collection tools. The scales were applied face to face.  In addition to descriptive statistics, independent samples t-test, one way analysis of variance (ANOVA) and Spearman's rank correlation coefficient were made use of in data analysis. In the results of the research, it was determined that there is no significant difference in the secondary school teachers' perceptions of instructional planning according to gender, age, faculty of graduation, school type, weekly hour of lessons, getting in-service training. It was found that gender, school type, weekly hour of lessons, and getting in-service training cause significant differences in the secondary school teachers' levels of curriculum literacy. It was concluded that there is a positive relationship between the secondary school teachers' perceptions of instructional planning and their curriculum literacy levels. At the end of the research, such suggestions were made as follows: Qualitative research providing deeper data by using interview and observation technique can be carried out on this subject or new research can be done in relation to the effect of the courses taken in the educational faculties on the teacher candidates' development of their perceptions of instructional planning and curriculum literacy levels.
Key words: Instruction, curriculum, literacy, planning, curriculum literacy