Türk Hukukunda borcun üstlenilmesi
Transfer of debts in Turkish Law
Yazar: DİDEM ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. SUAT SARI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aktarım = Transmission ; Borçlar = Debts ; Borçlar Kanunu = Code of Obligations ; Borçlar hukuku = Law of obligations ; Borçlu = Debtor ; Türk Hukuku = Turkish Law ; İntikal = Transition

Özet:
Borcun üstlenilmesi, borçluyu dar anlamda borçtan kurtarmayı hedefleyen bir kurumdur. 
Borcu üstlenen, genellikle, borçlu ile aralarında yaptıkları bir borcun iç üstlenilmesi sözleşmesi sonrasında alacaklıya borcun dış üstlenilmesi sözleşmesi için bir öneri sunar ve alacaklının bu öneriyi kabul etmesi ile borcun dış üstlenilmesi doğar. 
Borcu üstlenen, borçlunun haberi olmasa dahi, alacaklı ile borçlunun borcundan kurtulması ve borcu kendisinin ifa etmesi yönünde bir anlaşma yapabilir ya da borcu doğrudan ifa edebilir. Borcun dış üstlenilmesi sözleşmesinin kurulmasından sonra, artık borçlu dar anlamda borcundan kurtulmuş olur. Bu işlem alacaklı açısından bir tasarruf işlemidir. 
Alacaklı, borcun dış üstlenilmesi sözleşmesinin yapılmasının ardından, artık borcun ifasını borcu üstlenenden talep edebilecektir. Bununla birlikte, daha önce alacağına bağlı öncelik haklarını ve bağlı hakları da elinde tutmaya devam edecektir. Bunun istisnası, önceki borçlunun kişiliğine bağlı olan bağlı haklardır. 
Rehin ve kefalet ile alacağa teminat sağlamış olan üçüncü kişilerin bu güvenceleri ancak onların borcun üstlenilmesine yazılı olarak rıza göstermeleri halinde devam eder. 
Borcun üstlenilmesi bazı hallerde özel düzenlemeye tabi tutulmuştur. Mirasçıların tereke borcunu üstlenmesi ile rehinli bir taşınmazın mülkiyetinin elde edilmesi hallerinde borcun üstlenilmesi konusunda özel hükümler konulmuştur. 
Borcun üstlenilmesi sözleşmesinin hükümsüzlük nedeniyle ortadan kalkmasından doğmuş bulunan sözleşmeye bağlı sonuçlar etkilenir. Ancak teminatlar bakımından her zaman önceki hale dönüş mümkün olmayabilir. Böyle hallerde doğan zarar ile alacaklının hükümsüz kalan borcun üstlenilmesi sözleşmesi ile uğramış olduğu zararın giderilmesi istenebilir. Borcu üstlenenin sorumluluktan kurtulabilmesi, ancak borcun üstlenilmesinin hükümsüz hale gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını ispat etmesi ile mümkündür.



Anahtar Sözcükler: borcun üstlenilmesi, borcun nakli, dış üstlenme, içüstlenme, borçlu, alacaklı, borcu üstlenen, borçlar kanunu, borç, üçüncü kişi

Abstract:
Transfer of debt is a way for fulfilment of a debt arising from a contract between parties by the transferee instead of the debtor. 
In most of the cases after getting into a commitment of debt transfer agreement with the debtor, the transferee makes an offer to the creditor to enter into a transfer of debt agreement and upon acceptance of this offer by the creditor, the transfer of debt agreement gets in force. The debtor becomes free from his debt at the time the transfer of debt agreement gains validity by the creditor's acceptance. This is an act of disposal for the creditor.
Creditor shall than be entitled to demand the fulfilment of the debt from the transferee. Not withstanding he shall continue to hold the rights associated to his receivable. The exception to this is the rights associated to the previous debtors personality.
However the obligations of the guarantors who presented collateral or surety for the subject receivable may only continue in case they give their written consent for the transfer of the debt. 
There are special procedures for transfer of debts in certain circumstances like inheritor's takeover of the debt of the estate or acquisition of a mortgaged real property.
In case of the debt transfer agreement to become null and void all facts that arose due to its execution shall be affected. In principle, in case the transfer of debt becomes null and void the debt turns into its previous form with all rights associated to it. However this may not be always possible for related guarantees. In such cases the damage the creditor suffers shall be demanded from the transferee. The transferee may be released from this obligation only if he can prove that he has no fault in the debt transfer to become null and void.



Key Words: Transfer of debt, debt transfer agreement, debtor, creditor, transferee,law of obligations, obligation, debt, third party