Türkiye'nin  İç Batı Anadolu bölümü clerıdae (Insecta:Coleoptera) familyası üzerinde araştırmalar
Researches on the family cleridae (Insecta:Coleoptera) in e Inner West Anatolia Section of Türkiye
Yazar: CİHAN ÖZAY
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KABALAK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında Türkiye'nin Akdeniz, İç Anadolu, Ege ve Marmara bölgelerinin kesişim ve geçiş noktasında bulunan İç Batı Anadolu Bölümünde; Mayıs-Ekim 2019, Mart-Ekim 2021 ve Mart-Ekim 2022 aralıklarında toplamda 1420 lokalitede 166 günlük arazi çalışmalarıyla faunistik, ekolojik, zoocoğrafik ve sistematik araştırmalar yapılmıştır. Sistematik değerlendirmelerde; toplanan 992 örneğin incelenmesiyle 2 altfamilyadan 5 cinse ait 16 tür teşhis edilmiştir. Bu türlerin genel morfolojileri incelenmiş, detaylı morfolojik tanımlamaları yapılıp, erkek bireyi bulunamayan 1 tür hariç 15 türün erkek üreme organı yapılarının stereo mikroskop ve 14 türün ise Taramalı Elektron Mikroskop fotoğrafları çekilmiştir. Erkek üreme organı çizimleri ve tanımlamaları, tespit edilen türlerin literatür verisiyle karşılaştırılarak tartışılmıştır. Faunistik değerlendirmelerde; tespit edilen türlerin örneklendikleri habitat bilgileri, örneklem yöntemleri, familya ve cinslere göre dağılımları verilmiştir. Tez çalışması kapsamında araştırma alanı için 8 tür ilk kayıttır ve çalışma alanı özelinde Cleridae faunası 10 türden 18 türe yükselmiştir. Ekolojik değerlendirmelerde; çalışma alanından tespit edilen türler; yükseklik aralıklarına göre 1101-1300m aralığında, toplanma sıcaklık aralıklarına göre 25.1-30°C ve 30.1-35°C ve toplanma aylarına göre ise haziran ayında en fazla sayıda tür tespit edildiği görülmektedir. Ekolojik niş modellemesi ile Trichodes apiarius (Linnaeus, 1758) ve Trichodes suspectus Escherich, 1892 türlerinin potansiyel uygun habitatları günümüz koşullarında ve gelecekteki farklı iklim senaryoları altında incelenmiş olup, T. suspectus türünün uygun habitatlarında ciddi bir azalma, T. apiarius türünde ise Kuzey enlemlere doğru bir kayma olabileceği tespit edilmiştir. Zoocoğrafik değerlendirmelerde; tespit edilen türlerin Türkiye'nin coğrafi bölgelerindeki yayılışları ve Palearktik bölgenin alt bölgelerindeki yayılışları değerlendirilmiş olup, araştırma alanının 13 türle Akdeniz ve İç Anadolu Bölgeleri, 15 türle ise Palearktik'in Doğu Avrupa alt bölgesiyle zoocoğrafik kompozisyon açısından benzer olduğu görülmektedir. Majör korotiplere göre yapılan değerlendirmelerde araştırma alanından 5'er türün Turano-Avrupa ve Güney-Batı Asyatik yayılışlı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, faunistic, ecological, zoogeographic, and systematic research was conducted in the Inner West Anatolia Section, located at the intersection and transition point of Turkey's Mediterranean, Central Anatolia, Aegean, and Marmara regions, through fieldwork conducted from May to October 2019, March to October 2021, and March to October 2022, covering a total of 1420 localities with 166 days of fieldwork. In systematic evaluations, examination of 992 collected specimens led to the identification of 16 species belonging to 5 genera from 2 subfamilies. The general morphologies of these species were studied, detailed morphological descriptions were provided, and reproductive organ structures of 15 species (excluding one species without a male specimen) were documented through stereo microscope images, while 14 species had Scanning Electron Microscope photographs taken. Male reproductive organ drawings and identifications were discussed by comparing them with literature data for the identified species. In faunistic evaluations, habitat information, sampling methods, and distributions by family and genus were presented for the identified species. Within the scope of the thesis study, 8 species were recorded for the first time in the research area, and the Cleridae fauna in the study area increased from 10 species to 18 species. Ecological evaluations revealed that the species detected in the study area were observed within elevation ranges of 1101-1300m, collection temperature ranges of 25.1-30°C and 30.1-35°C, and the highest number of species was detected in June according to collection months. Ecological niche modeling was employed to examine the potential suitable habitats of Trichodes apiarius (Linnaeus, 1758) and Trichodes suspectus Escherich, 1892 under current conditions and various future climate scenarios. It was determined that T. suspectus may experience a significant decrease in suitable habitats, while T. apiarius might shift towards northern latitudes. Zoogeographic evaluations assessed the distribution of the identified species in Turkey's geographical regions and the sub-regions of the Palearctic region. The research area exhibited similarities in zoogeographic composition with 13 species shared with the Mediterranean and Central Anatolia Regions, and 15 species shared with the Eastern European sub-region of the Palearctic. According to major chorotypes, 5 species from the research area were found to have Turano-European and South-West Asiatic distribution.