Spinal kord yaralanmasında kadın seksüalitesinin araştırılması /
Yazar: NALAN YAĞMUR ÇİVİCİ
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE YILMAZ
GATA / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Cinsellik = Sexuality ; Kadınlar = Women ; Omurga = Spine ; Spinal kord yaralanmaları = Spinal cord injuries ; Spinal yaralanmalar = Spinal injuries

Özet:
Bu çalışmamızda; SKY'lı kadın hastalarda seksüalitenin öneminin incelenmesi, seksüel yaşamla ilgili sorunların tespiti, seksüel fonksiyon bozukluklarının hasta bildirimleri ile ortaya konması, nörolojik muayene bulgularıyla ilişkilerini ve bu sorunların yaşam kalitesine etkisini araştırmayı amaçladık.Çalışmaya 18-58 yaş arası, SKY'lı 50 kadın hasta alındı. Seksüel disfonksiyonu ve seksüaliteyi daha iyi anlamak için 50 kişilik sağlam kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. TSK Rehabilitasyon Merkezi Spinal Kord Yaralanmalı Kadın Hastalarda Seksüel Rehabilitasyon Değerlendirme Formu ve Kadın Seksüel Fonksiyon İndeksi (Female Sexual Function Index, FSFI) kullanılarak SKY'lı kadınlarda seksüalite ve seksüel disfonksiyon ortaya kondu. Yine SKY'lı hastalardaki seksüel disfonksiyonun Kadın Spinal Cinsel Fonksiyon Sınıflandırması (FSSFC= The Female Spinal Sexual Function Classification) ile ilişkisi araştırıldı. Hastaların yaşam kalitesini veya yaşam tatminini ölçmede Yaşamdan Memnuniyet Ölçeği (SWLS= Satisfaction With Life Scale) kullanıldı.Tüm hastalara ayrıntılı nörolojik muayene yapılarak ASIA protokolüne göre nörolojik seviyeleri belirlendi. Bu seviyeler, seksüel fonksiyondan sorumlu spinal kord merkezlerinin yerleşimine göre T10 ve üzeri, T11-L2 arası, konus-kauda lezyonu olmak üzere 3 grupta sınıflanarak lubrikasyon ve orgazmla ilgili bilgilerle nörolojik seviye arasındaki ilişkiler araştırıldı.SKY'lı kadın hastaların ve kontrol grubunun sosyodemografik özellikleri karşılaştırıldığında uyumlu olduğu görüldü. Çalışmamızda SKY'lı kadınlarda ortalama FSFI skoru 18,59 olup seksüel fonksiyonlardaki yetersizliğe işaret ediyordu (Kötü fonksiyon; FSFI<23). Hastaların büyük çoğunluğu (%65'i) kötü fonksiyona sahipti. Hastaların seksüel fonksiyonları sağlamlara göre ileri derecede bozmuştu ( p<0,05) ve SKY'lı kadınların yarısı orgazm olamamakta idi.FSSFC'la uyumlu olarak; hastaların genital bölge duyu skoru (SS) arttıkça psikojen lubrikasyonunun daha iyi düzeylerde olduğu görülmektedir (p<0,05).Bulbokavernöz ve anal refleks alınabilen hastalarda refleks lubrikasyonunda korunduğu gözlenmektedir (p<0,05). Sakral duyusu olmayan ve bulbokavernöz ve anal refleks alınamayan hastaların çoğunda orgazm görülmemiştir. Orgazm bildiren çok az hastanın ise orgazm değerleri ileri derecede düşük bulunmuştur.Çalışmamızda da nörolojik düzeylere göre (genital bölgenin innervasyonu, motor nöron hasarı, paraplejik/ tetraplejik, komplet inkomplet) yapılan sınıflama ile seksüel fonksiyonlarda azalma arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Bunun sebebi seksüel fonksiyonların kişinin seksüalitesi ile daha yakın ilişkili olmasıdır. Hastaların FSFI skorları ile yaşam memnuniyet düzeyleri (SWLS) (Satisfaction With Life Scale) arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0.05 ).Sonuç olarak bu çalışma, SKY sonrası kadınlarda önemli derecede seksüel fonksiyonlarda bozulma olduğunu ve bunun da yaşam kalitesini bozduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of our study is to determine importance of sex, sexual concerns, the sexual function disorders in female patients with spinal cord injury by the use of patient reports, impact of clinical neurologic examination and of quality of life (QoL ).Fifty female patients in age between 18 and 58 years were enrolled in the study. The age-matched control group consisted of 50 women were included to assess sexual dysfuncion and sexuality. TAF Rehabilitation Center Sexual The Female Spinal Sexual Rehabilitation Questionnaire and Female Sexual Function Index (FSFI) were used to assess sexuality and sexual dysfunction. Also the relation between sexual dysfunction and The Female Spinal Sexual Function Classification (FSSFC) were searched. Quality of life in patients was evaluated with Satisfaction With Life Scale (SWLS).Neurologic levels of the patients were determined with ASIA impairment scale. Having classified these levels into 3 groups, namely, T10 and above, T11-L2, conus-cauda according to the localization of the spinal cord centers responsible of sexual function, the relation between the data about lubrication and orgasm and neurologic level was investigated.Socio-demographic features of SCI female patients and control group were consistent. Mean FSFI scores of SCI female patients were 18,59 and was indicating inadequate sexual function (decreased function; FSFI<23). Most of the patients (65%) had decreased sexual function. Sexual function of patiens were severely impaired than control group (p<0,05). Half of the SCI female patiens were unable to orgasm.Sensitivity Score (SS) of genital region had positive corelation between psychogenic lubrication (p<0,05). Reflex lubrication were escaped in patients whom bulbocavernosus and anal wink reflexes were taken (p<0,05). Orgasm weren?t seen in most of the patient who didn?t have sacral sensation and absent bulbocavernosus and anal wink reflexes. Orgasm levels were highly decreased in patients who reported orgasm.A meaningful relation wasn?t observed between decrease in sexual dysfunction classsification according to neurolojical levels (innervation of genital region, motor neuron injury, paraplegia, tetraplegia, complet/incomplet) (p>0.05). The reason was the strong relation between sexual functions and sexuality. FSFI scores and SWLS scores had pozitive corelation (p<0.05).As a result this study showed that SCI female patients had severe sexual dysfunction and this impaired quality of life.