Yağmur Beklerken ve Yol Ayrımı romanlarına etnometodolojik  bir  yaklaşım
Ethnomethodologi̇cal view at novels "Yagmur Beklerken" and "Yol Ayrımı"
Yazar: VAHDETTİN AYÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE CANATAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Buğra, Tarık = Buğra, Tarık ; Etnometodoloji = Ethnmethodology ; Kemal Tahir = Kemal Tahir ; Roman = Novel ; Sosyal yapı = Social structure ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu çalışmada, Tarık Buğra'nın "Yağmur Beklerken", Kemal Tahir'in " Yol Ayrımı" romanları, Garfinkel'in "Etnometodoloji" kuramı çerçevesinde ele alınarak analiz edilmeye çalışılmıştır.
Max Weber'in "verstehen" kavramını merkeze alarak Parsons'ın Yapısal- İşlevselciliğinden ve Schutz'ün Fenomenoloji'sinden etkilenen Garfinkel, toplumu şekillendiren gündelik hayatı anlamaya ve açıklamaya çalışır. Geliştirdiği etnometodoloji kuramı, Schütz'ün fenomenolojisine daha yakındır. Garfinkel, toplumsal yapıları ve gündelik hayatın pratiklerini anlamak ve açıklamak için konuşma, bireysel davranışlar ve etkileşim şekilleri üzerinde durur. Böylece, bireylerin gündelik hayatta ifade edemedikleri ve kendilerine sakladıkları düşüncelere ulaşma imkanını yakalayacağına inanır. 
Altı bölümden oluşan bu çalışmada, Garfinkel'in etnometodoloji kuramı, Tarık Buğra'nın Yağmur Beklerken ve Kemal Tahir'in Yol Ayrımı romanına uygulanmıştır. Birinci bölümde edebiyat sosyolojisi, özellikleri ve tarihi seyri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde teorik bakış ele alınmıştır.Üçüncü bölümde yöntem hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde romanlarda anlatılan dönemin sosyal yapısı üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde yazarların hayatı,sanat anlayışı ve düşünceleri işlenmiştir. Altıncı bölümde romanlar etnometodloji kuramı çerçevesinde analiz edilmiştir. Karşılaştırmalı  Bir Okuma bölümünde ise her iki roman karşılaştırılmıştır. 
Çalışmanın sonucunda, etnometodoloji kuramının gündelik hayatın analizinde elverişli olduğu görülmüştür. Her iki romanda da bireyler arası davranışların, etkileşimlerin ve konuşmaların, kültür, değer ve normlarla perçinlenen bir toplumsal yapının nasıl tehlikeye  düştüğü görülmüştür. 


Anahtar Kelimeler: Garfinkel, Etnometodoloji, Metin  Analizi, Kemal Tahir, Tarık Buğra, Yağmur Beklerken, Yol Ayrımı

Abstract:
In this study, the novels "Yağmur Beklerken" by Tarık Buğra and "Yol ayrımı" by Kemal Tahir are tried to be analysed through Garnfinkel's "Ethnomethodology" theory
While Garfinkel, tries to understand and explain daily life that shapes the society by placeing Max Weber's "verstehen" concept at the center, he is also affected by Parsons's Structural-functionalism and Schutz's Phenomenology, Ethnomethodological theory improved by him is closer to Schütz's Phenomenology. He focuses on speech, individual behaviours and ways of interaction in order to understand and explain the structure of the society and its practices in everyday life. Through this method, he believes he can understand the individuals' unexpressed or hidden thoughts in their daily lives.
This study consists of six parts. In this study, Garfinkel's Ethnomethodology theory was applied to the novels "Yağmur Beklerken" by Tarık Buğra and  "Yol Ayrımı" by Kemal Tahir. In the first part sociology of literatrure with its features and historical development was covered. In the second part theoretical view was analysed. In the third part methodology was explained. In the fourth part some background information was provided to give an accurate description of the society of that time. In the fifth part Authors' lives,their views of art and their way of thinkings were analyzed.  In the sixth part novels were analysed through Ethnomethodology theory and the results of this resarch were discussed and evaluated. 
At the end of the study, it can be observed that Ethnomethodological theory is efficient in analysing the daily life. In both novels it can be seen how the structure of the society which is strong with behaviours, interaction, speech, culture, values and norms between individuals is in danger.


Key Words :Garfinkel, Ethnomethodology", novel  Analysis, discourse analysis, Kemal Tahir, Tarık Buğra, Yağmur Beklerken, Yol Ayrımı