Farklı dozlardaki SDS (Sodium Dodecyl Sulphate)'nin gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)'nın yüzme performansı, hematoloji parametreleri ve bazı antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkileri
The effects of different doses of SDS (Sodium Dodecyl Sulphate) on swimming performance, haematology parameters and some antioxidan enzyme activities of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
Yazar: HÜLYA ESENBUĞA
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED ATAMANALP ; YRD. DOÇ. DR. GONCA ALAK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
SDS (Sodium Dodecyl Sulphate) maddesinin 2 farklı doz (1,5 mg/lt ve 2.25 mg/lt) uygulamasının etkilerinin araştırıldığı çalışmada, materyal olarak gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) kullanılmıştır. Uygulama periyodu sonucunda yüzme performansı, kan parametreleri ve bazı enzim aktivite değerleri incelenmiştir.

SDS maddesinin iki farklı dozuna maruz bırakılan gökkuşağı yüzme performansı olarak kritik yüzme hızı incelenmiştir. SDS?nin kritik yüzme  hızı üzerine etkisi önemli bulunmuştur (P<0,05). Söz konusu parametre ile ilgili değerler kontrol grubunda 120,600±5,2096 cm/sn veya 4,9280±0,4970 bl/sn; 1,5 mg/lt uygulama yapılan grupta 67,672±16,4057 cm/sn veya 2,4340±0,8070 bl/sn; 2,25 mg/lt uygulama yapılan grupta ise 30,390±14,4625 cm/sn veya 1,090±0,4708 bl/sn olarak tespit edilmiştir.

Hematolojik parametrelerden hemoglobin, hematokrit, eritrosit başına düşen ortalama hemoglobin miktarı (MCH), ortalama eritrosit hacmi (MCV) ve Lökosit değerleri SDS?den etkilenmemiştir (p>0,05). Eritrosit sayısı, eritrosit başına düşen ortalama hemoglobin konsantrasyonu (MCHC), eritrosit sedimentasyon oranı ve trombosit sayısı bakımından gruplar arasındaki fark önemli bulunmuştur. (p<0,05).

SDS uygulaması gökkuşağı alabalık dokularında antioksidan enzim aktivitelerini önemli derecede etkilemiştir. Karaciğerde GPX, böbrekte SOD aktivitesi, her iki dokuda ise MDA seviyesi bakımından gruplar arasındaki fark önemli olmuştur (P<0.05).
Anahtar Kelimeler: SDS (Sodyum Dodesil Sülfat), gökkuşağı alabalığı, hematoloji, 
yüzme performansı, enzim

Abstract:
In this study the effects of the two different dosage application of SDS (Sodium Dodecyl Sulphate) substance were researched and rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) was used as the material. As a result of the application period, swimming performance, blood parameters, and some enzyme activity values were scrutinized.
In the rainbow trout, exposed to two different doses of the SDS substance, critical swimming speed was examined as the swimming performance trait and the effect of SDS on critical swimming speed was found to be significant (P<0,05). Average critical swimming speed values was found to be 120,600±5,2096 cm/sec or 4,9280±0,4970 bl/ sec in the control group, 67,672±16,4057 cm/ sec or 2,4340±0,8070 bl/sec in the group applied 1,5 mg/lt SDS and 30,390±14,4625 cm/ sec or 1,090±0,4708 bl/ sec SDS in the group applied.
From the hematologic parameters, haemoglobin, hematocrit, average haemoglobin amount per erythrocyte (MCH), average erythrocyte volume (MCV) and Leukocyte values were not affected by SDS (p>0,05). Differences among the groups interms of number of the erythrocytes, average haemoglobin concentration per erythrocyte (MCHC), erythrocyte sedimentation rate and number of thrombocytes were found to be significant (p<0,05).
The SDS application affected the antioxidant enzyme activities in the rainbow trout tissues  (P<0.05).  GPX activity in the liver, SOD activity in the kidney, and MDA in both tissues of groups were found to be significant.
Keywords: SDS (Sodium Dodecyl Sulphate), rainbow trout, haemotology, swimming performance, enzyme