Türk bankacılık sektöründe türev araç kullanımı
The use of derivative instruments in the Turkish banking sector
Yazar: HİLAL AKİŞ
Danışman: DOÇ. DR. MACİDE ÇİÇEK
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Opsiyon = Option ; Risk yönetimi = Risk management ; Swap = Swap ; Türevler = Derivatives ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Hayatın her alanında karşımıza çıkan risk, finans piyasalarında özellikle bankacılıkta büyük önem taşımaktadır. Küreselleşme ile birlikte başlayan uluslararası sermaye hareketleri, ülkemizdeki bankacılık sektörünü de içine almıştır. Bankalarda varlık yönetimiyle ilgili risklerin önem dereceleri değişmiş ve yenileri eklenmiştir. Bütün bu gelişmeler "risk" kavramının iyi anlaşılması gerekliliğini doğurmuş ve risk ölçme ve riskten kaçınma yöntemlerine olan ihtiyacı arttırmıştır. Risklere karşı önlem olarak, yeni piyasa araçları türetilmiştir. Bu yeni finansal araçlar arasında en önemlileri türev piyasaları kavramı olup bu kavram forward, futures, opsiyon ve swap sözleşmelerini içermektedir. Tezgah üstü (OTC) piyasalar ve borsalarda işlem gören bu ürünler esas olarak fiyat dalgalanmalarının açığa çıkardığı riskleri ortadan kaldırmak amacıyla kullanılmaktadır.
Bu çalışmada, dünyada 1980'lerden itibaren ortaya çıkan risk yönetimi anlayışı sonucu ilgi görmeye başlayan türev araç piyasalarının önemi, tarihi gelişimi işleyiş esasları ve Türkiye'de türev piyasalara ilişkin gelişmelere ayrılmış mevcut durum ve sorunlar incelenmiştir. Son yıllarda ülkemizde bu ürünlerin işlem hacminde ciddi artışlar ortaya çıkmıştır. Buna rağmen türev ürünlerin kullanımı Türkiye'de yeterince gelişmemiştir. Çalışmada izlenilen yöntem, türev ürünler ve türev piyasalara ilişkin veri taramasıdır. 2005-2013 dönemi incelenmiştir. Sonuç olarak Türkiye'de faiz oranına kıyasla döviz kuru riskine karşı daha fazla risk algılamasının olduğuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türev Piyasalar, Vadeli Piyasalar, Opsiyonlar, Swap, Risk Yönetimi

Abstract:
Risks that are encountered in the flow of daily life have also an outstanding place in financial market, particularly in the banking sector.The financial operations, beginning with globalization, affected the banking sector in our country.  Risk that are related to asset management, came into question and new ones were added. All these changes increased the need to understand, to measure and to avoid "risk". New derivative products are produced as precaution against the risks. Among these new financial instruments, derivative market is the most important concept, including forward, futures, option and swap contracts. Those products which are traded in over-the-counter (OTC) markets and exchanges are basically used to remove the risks that price fluctuations expose.
This study covers the function, the importance, the history of the derivatives markets that started to attract the attention of the financial authorities after the 1980's as a result of the emerging risk management understanding. And the study also covers the development, the current situation and the problems of the derivatives markets in Turkey. Recently, the trading volume of these derivatives in Turkey significantly increased. Howevertheuse  of  derivatives  in Turkey, has not  developedsufficently.
The study depends on data search method releated to the types of derivatives and the derivatives markets. İn this study the term of 2005-2013 is examined. In summary, this study shows that there is a higher risk perception against foreign exchange risk in comparison to interest rates risks in Turkey.

KeyWords: Derivative Markets, Futures, Options, Swap, Risk Management.