Psikolojik sermaye, iş stresi ve hizmet odaklı örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisi: Yiyecek içecek çalışanları örneği
Relationship between psychological capital, job stress and service-oriented organizational citizenship behaviour : Example of food and beverage employees
Yazar: BETÜL KODAŞ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SARI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hizmet odaklılık = Service orientation ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Stres = Stress ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Yiyecek içecek sektörü = Food and beverage sector ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu araştırmanın amacı psikolojik sermaye, iş stresi ve hizmet odaklı örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkinin yiyecek içecek örnekleminde ele alınıp incelenmesidir. Bu doğrultuda Eskişehir'de dört ve beş yıldızlı otellerin yiyecek içecek departman çalışanları ile birinci sınıf restoran ve özel tesis belgeli restoran çalışanlardan 2017 yılı Ekim-Kasım-Aralık ayında 502 anket toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 ve LİSREL 8.80 aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda araştırmada ölçülmek istenen değişkenlere ait ölçeklerin AFA ve DFA sonucunda güvenirlik ve geçerlilikleri sağlanmıştır. Araştırmada önerilen kuramsal model sınanmış ve modelin kabul edilebilir model olarak doğruluğu kanıtlanmış ve ana hipotezler desteklenmiştir. Elde edilen bulgulara göre psikolojik sermaye ile hizmet odaklı örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı ve pozitif yönlü, psikolojik sermaye ile iş stresi arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. İş stresi ile hizmet odaklı örgütsel vatandaşlık davranışı arasında ise anlamlı ve negatif yönlü ilişki saptanmıştır. Bunun yanısıra iş stresinin psikolojik sermaye ile hizmet odaklı örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisinde kısmi aracılık rolünün olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuç bölümünde elde edilen bulgular doğrultusunda işletme yöneticilerine bir dizi yönetimsel önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between psychological capital, job stress and service-oriented organizational citizenship behaviour in the food and beverage sampling. İn this direction 502 questionnaires were collected from the food and beverage department employees of the four and five star hotels in Eskişehir and the restaurant staff of the first class restaurant and the special facility certificate between October, November and December 2017. The collected data were analyzed through SPSS 22.0 and LISREL 8.80. Results indicate that the scales has realibity and validity after EFA and CFA analyses. The theoretical model proposed in the study has been proved to be valid as a tested and acceptable model and the main hypotheses supported. According to the findings, there was a significant and positive relationship between psychological capital and service oriented organizational citizenship behaviour, and a significant negative correlation was found between psychological capital and job stress. There was a significant and negative relationship between job stress and service oriented organizational citizenship behaviour. In addition, it has been determined that job stress is partial mediator in relation to psychological capital and service-oriented organizational citizenship behaviour. In the conclusion of the study, a series of managerial suggestions have been presented for the business managers in the direction of the findings.