Türkiye'de tarım destekleme politikaları ve etkinliğinin arttırılmasına yönelik değerlendirme
Agricultural support policies in Turkey and evaluation on increasing its efficiency
Yazar: HATİCENUR ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. HAŞİM AKÇA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: ARDL = ARDL ; Destekleme politikaları = Support policies ; Devlet desteği = Government backing ; Tarım = Agriculture ; Tarım politikaları = Agricultural policies ; Tarımsal destekleme = Agricultural support ; Tarımsal destekleme politikaları = Agricultural support policies ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis

Özet:
Tarım, beslenme ihtiyacını karşılamanın yanı sıra ekonomiye olan katkısı ve tarım dışı sektörlere sağladığı hammadde bakımından oldukça stratejik bir sektördür. Bir diğer ifadeyle tarım sektörü, ülke ekonomilerinde kalkınmanın finansmanı açısından önemli bir yere sahiptir.
Bu çalışmanın amacı, tarım sektörünün önemi göz önünde bulundurularak Türkiye'de uygulanan tarım destekleme politikalarını değerlendirmeyi ve etkililiğini ampirik olarak test etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Türkiye'de 1991-2019 dönemini kapsayan 29 yıllık veri seti ile tarımsal desteklerin tarımsal çıktı üzerindeki etkisi ARDL sınır testi ve Toda-Yamamoto nedensellik yöntemleriyle araştırılmıştır. Analiz neticesinde gerek kısa gerekse de uzun dönemde tarımsal destekleme politikaları tarımsal çıktı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip değildir. Bununla birlikte kişi başı GSYİH'deki artışın tarımsal çıktıyı azalttığı bulgusu hem kısa hem uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Elde edilen bu sonuçların sağlamlığını test etmek amacıyla yürütülen FMOLS ve DOLS tahmincileriyle de benzer sonuçlar elde edilmiştir. Son olarak ilgili değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri araştırmak için kullanılan Toda-Yamamoto tahmin sonuçları, yalnızca kişi başı GSYİH'dan tarımsal çıktıya doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisine işaret etmektedir. Elde edilen bulgular göz önünde bulundurulduğunda ilgili dönemde tarım sektörüne verilen tarımsal destekleme politikaların etkili olmadığı, politika yapıcıların verimliliği ve çıktıyı arttıracak sade ve etkili tarımsal destekleme politikaları yürütmesi gerekmektedir.

Abstract:
Agriculture is a very strategic sector in terms of its contribution to the economy and the raw materials it provides to non-agricultural sectors and meeting the need for nutrition. In other words, the agricultural sector has an important place in the financing of development in national economies.
This study aims to evaluate the agricultural support policies applied in Turkey and test their effectiveness empirically, taking into account the importance of the agricultural sector. In the study, the effect of agricultural supports on agricultural output with a 29-year data set covering 1991-2019 in Turkey was investigated by ARDL bound test and Toda-Yamamoto causality methods. As a result of the analysis, both short- and long-term agricultural support policies do not significantly affect agricultural output. However, the finding that the increase in GDP per capita reduces agricultural output was statistically significant in the short and long term. Similar results were obtained with the FMOLS and DOLS estimators to test the robustness of these results. Finally, the Toda-Yamamoto estimation results, which were used to investigate the causal relationships between the relevant variables, indicate a unidirectional causality relationship from GDP per capita to agricultural output. Considering the findings, the agricultural support policies given to the agricultural sector in the relevant period are ineffective, and policymakers should carry out simple and effective agricultural support policies that will increase productivity and output.