Oreochromis niloticus'un karaciğer dokusundaki antioksidan sistemler ve lipid peroksidasyonu üzerine chlorpyrifos, emamectin benzoate ve abamectin türü pestisitlerin etkileri
Effects of chlorpyrifos, emamectin benzoate and abamectin pesticides on antioxidant systems and lipid peroxidation in liver tissue of oreochromis niloticus
Yazar: RAMAZAN TUTUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR FIRAT
Adıyaman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Klorpirifos = Chlorpyrifos ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oreochromis niloticus =

Özet:
Sunulan çalışmada organofosforlu insektisit chlorpyrifosun (CPF) ve avermectin insektisitler olan abamectin (ABM) ve emamectin benzoatın (EB) Oreochromis niloticus'ta hedef organ olarak seçilen karaciğerdeki antioksidan parametreler ve lipid peroksidasyonu üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla balıklar CPF, ABM ve EB'nin 5.0 ve 10.0 ppb ortam derişimlerinin etkisine 48 ve 96 saatlik süreler ile bırakılmış ve katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon redüktaz (GR) enzim aktiviteleri ile glutatyon (GSH) ve malondialdehit (MDA) düzeyleri belirlenmiştir.
İncelenen tüm biyokimyasal parametrelerde pestisite, ortam derişimine ve etki süresine bağlı olarak önemli değişimlerin meydana geldiği belirlenmiştir. CAT aktivitesi CPF etkisinde 48 saatlik süre sonunda artış, 96 saatlik süre sonunda ise bir azalış göstermiştir. ABM etkisinde her iki sürede ve yüksek ortam derişimlerinde CAT aktivitesi azalmıştır. EB'nin yüksek ortam derişiminde ve ilk etkileşim süresi sonunda ise CAT aktivitesi artış göstermiştir.
	SOD aktivitesi denenen tüm pestisitlerin etkisinde her iki etki süresinde de azalış göstermiştir. GR aktivitesinin CPF, ABM ve EB'nin etkisinde 96 saatlik süre sonunda özellikle de yüksek ortam derişimlerinde azaldığı belirlenmiştir.
	GSH düzeyi CPF etkisinde 48 saatlik süre sonunda artarken; 96 saatlik süre sonunda azalmıştır. ABM ve EB'nin etkisinde ise 96 saatlik süre sonunda ve yüksek ortam derişiminde GSH düzeyinde azalış saptanmıştır. MDA düzeyi ise denenen tüm pestisitlerin etkisinde 96 saatlik süre sonunda ve yüksek ortam derişimde artış göstermiştir.
Sonuç olarak incelenen tüm parametreler üzerine pestisitlerin etkilerinin CPF>ABM>EB şeklinde olduğu ve bu pestisitlerin O. niloticus'un karaciğer dokusunda oksidatif strese neden olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In the present study, it was investigated effects of organophosphate insecticide chlorpyrifos (CPF) and avermectin insecticides abamectin (ABM) and emamectin benzoate (EB) on antioxidant parameters and lipid peroxidation in liver chosen as target organ in Oreochromis niloticus. For this purpose fish were exposed to 5.0 and 10.0 ppb of CPF, ABM and EB for 48 and 96 hours and activities of catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD) and glutathione reductase and levels of glutathione (GSH) and malondialdehyde (MDA) were determined.
	Significant alterations in all analyzed biochemical parameters were observed due to pesticide, medium concentration and exposure period. In fish exposed to CPF, CAT activity increased after 48-h whereas it decreased after 96-h. In higher concentrations, it was observed CAT activity declined in 48- and 96-h ABM-exposed fish, whereas it elevated in 48-h EB-exposed ones.
	SOD activity showed a decrease in all the tested pesticide exposures after both periods. Also CPF, ABM and EB caused a decline in GR activity after 96-h, especially in their higher concentrations.
	In CPF-exposed fish, although GSH level elevated after 48-h, it decreased at the end of the exposure period. In 96-h ABM- and EB-exposed fish, GSH level declined in their higher concentrations. It was observed an increase in MDA levels of fish exposed to higher concentrations of CPF, ABM and EB for 96 h.
In conclusion, it was determined the effects of pesticides on analyzed all parameters were as CPF>ABM>EB and these pesticides caused oxidative stress in the liver of O. niloticus.