Bir üniversite hastanesinde mevcut atık yönetimi uygulamalarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesi
Evaluation and enhancement of existing waste management practices at a university hospital
Yazar: TARIK UZUNLULAR
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞATAYHAN BEKİR ERSÜ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Hastane atıkları =   ; Tıbbi atık = Medical waste

Özet:
Üniversite hastaneleri sunmuş oldukları sağlık, uygulama ve araştırma faaliyetleri sonucu evsel, ambalaj, tıbbi, tehlikeli ve radyoaktif türde ve yüksek miktarlarda atık üretiminin gerçekleştiği, çevreyi kirletici etkiye sahip sağlık kuruluşlardır. Bu kuruluşlarda oluşan tehlikeli atıkların ilgili yasal mevzuatlara uygun olmayan şekilde yönetiminin sağlanması, çevre ve halk sağlığı açısından önemli risklerin oluşmasına sebebiyet verecektir. Çalışmanın gerçekleştirildiği üniversite hastanesinde, yıllık ortalama 595.230 kg tıbbi atığın üretildiği tespit edilmiş, oluşan bu atığın Adana İl'inde yıllık üretilen tıbbi atığın ortalama %23,16'sını oluşturduğu görülmüştür. Çalışma kapsamında, 1200 yatak kapasitesine sahip Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi'ndeki mevcut atık yönetimi uygulamaları ve atık yönetim süreçleri mevzuat kapsamında değerlendirilmiş, elde edilen bulgular çerçevesinde atık yönetim süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Sağlık kuruluşunun atık yönetim politikalarında yapılan değişimlerle atık miktarının ve atık bertaraf maliyetlerinin azaldığı görülmüş, hasta başına oluşan atık miktarının 2014-2016 yılı arasında ortalama 0,94 kg/kişi/gün ve 2017-2019 yılı arasında 0,68 kg/kişi/gün olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca günlük yatak başına oluşan ortalama atık miktarının ise 2018 yılında 1,51 kg/yatak/gün, 2019 yılında ise 1,43 kg/yatak/gün olduğu saptanmıştır.

Abstract:
University hospitals are healthcare institutions which produce high amounts of wastes including household, packaging, medical, hazardous and radioactive wastes resulting from implementation and research activities in the field of health care. If the management of hazardous wastes generated during these activities is not carried out in accordance with the relevant legal regulations,  significant risks will occur in terms of environment and public health. On average, annual production of 595,230 kg of medical waste has been determined in the university hospital where the study was carried out. The medical waste contributes to the annual medical waste generated in Adana Province by 23.16%. Within the content of this study, current waste management activities and waste management practices at Balcali Health Practice and Research Hospital of Cukurova University with a capacity of 1,200 beds were evaluated within the scope of the legislation. Within the framework of the findings obtained, suggestions were made to improve existing waste management processes. It was observed that the amount of waste and waste disposal costs decreased with the changes and improvements made in the waste management policies of healthcare institution. It was determined that the amount of waste produced per patient was 0.94 kg/person/day between 2014-2016 before improvement and 0.68 kg/person/day between 2017-2019 after improvement. In addition, the average amount of waste per day for a bed was determined to be 1.51 kg/bed/day in 2018 and 1.43 kg/bed/day in 2019.