Safra yolu yaralanması nedeniyle cerrahi onarım yapılan hastaların erken ve geç dönem sonuçlarını etkileyen faktörler
Factors influencing early and long-term outcomes in patients undergoing surgical repair due to bile duct injury
Yazar: İBRAHİM ÇOĞAL
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÜLKÜ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Giriş ve Amaç
Kolesistektomi ülkemizde ve dünyada en sık yapılan elektif batın cerrahisidir. Laparoskopinin gelişmesi ile birlikte laparoskopik kolesistektomi, kolesistektomi için altın standart olmuştur. Bununla beraber safra yolu yaralanma insidansında da artış meydana gelmiştir. Safra yolu yaralanması morbidite ve mortalitesi yüksek komplikasyondur ve multidisipliner bir tedavi yaklaşımı gerektirir.  Bu çalışmada safra yolu yaralanması nedeniyle cerrahi onarım yaptığımız hastalarda postoperatif erken ve geç dönem sonuçlarını etkileyen faktörleri aydınlatmayı amaçladık.
Materyal-Metod: 
Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi genel cerrahi kliniğinde ocak 2005- haziran 2022 yılları arasında safra yolu yaralanması nedeniyle dış merkezden kabul ettiğimiz ve hepatikojejunostomi yapılan 66 hasta incelendi. Hastaların demografik özellikleri, ameliyat öncesi ve sonrası bakılan laboratuvar değerleri, onarım öncesi görüntülemeler ve ameliyatta uygulanan anastomoz tipleri kayıt altına alınıp istatistiksel analiz yapıldı. Hastaların postoperatif erken dönem sonuçları ve uzun dönem sonuçları incelendi. Uzun dönem takiplerde McDonald sınıflaması kullanıldı.  
Bulgular: 
Hastaların 18'i erkek 48'i kadındı. Ortalama takip süresi 105±58 (12-216) ay idi. Hastaların %42.4'ünde erken dönemde 1 veya daha fazla komplikasyon meydana geldi. Diyabet ve kültür pozitifliğinin yara yeri enfeksiyonu gelişimi ile anlamlı ilişkisi tespit edildi(p:0,032) (p: 0,001). Uzun dönem takipte McDonald sınıflaması kullanıldı. Onarım öncesi ALP ile onarım sonrası ALP- GGT'nin McDonald sınıflamasına anlamlı etkisi saptandı(p:0,012) (p<0,05) (p:0,05). Onarım öncesi GGT ve CRP'nin ise McDonald sınıflaması ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edildi (p>0,05). Vasküler yaralanma varlığı ile postoperatif takiplerde görülen izole ALP-GGT yüksekliği arasında anlamlı ilişki mevcuttu(p<0,05). Takiplerde 8 hastada anastomoz darlığı gelişti. 2 hasta balon ile dilatasyona yanıt verirken 5 hastada revizyon cerrahisi yapıldı. Revizyon cerrahisi planlanan 1 hasta ise kontrol altına alınamayan kolanjitik sepsis nedeniyle exitus oldu. 
Sonuç: 
Safra yolu yaralanması, kolesistektominin en korkulan komplikasyonudur. Cerrahın deneyimi, teknik imkanlar, lokal risk faktörleri ve anatomik varyasyonlar yaralanmalarda önemli rol oynamaktadır. Safra yolu yaralanmaları, multidisipliner tedavi yaklaşımı gerektirmektedir ve hepatobiliyer cerrahi deneyimi olan merkezlerde takibi önemlidir.   
Anahtar kelimeler: 	Kolesistektomi, laparoskopik kolesistektomi, safra yolu yaralanmaları, hepatikojejunostomi,

Abstract:
Introduction and Objective 
Cholecystectomy is the most commonly performed elective abdominal surgery both in our country and worldwide. With the development of laparoscopy, laparoscopic cholecystectomy has become the gold standard method for cholecystectomy. However, the incidence of bile duct injury has increased with the advancement of laparoscopy. Bile duct injury is a complication with high morbidity and mortality, requiring a multidisciplinary treatment approach. In this study, we aimed to illuminate the factors influencing postoperative early and late-term outcomes in patients undergoing surgical repair due tobiliary tract injury. 
Material and Methods 
A total 66 patients, who were admitted from external centers due to biliary tract injury and underwent hepaticojejunostomy between January 2005 and June 2022 at the General Surgery of Cukurova University Faculty of Medicine, were examined. Demographic characteristics of the patients, laboratory values before and after surgery, preoperative imaging, and types of anastomoses performed during surgery were recorded, and statistical analysis was conducted. The postoperative early and long-term outcomes of the patients were investigated, utilizing the McDonald classification during long-term follow-ups.
Results 
Of the patients, 18 were male and 48 were female. The mean follow-up period was 105±58 (12-216) months. In 42.4% of the patients, one or more complications occurred in the early period. A significant association was found between the development of wound site infection and diabetes and positive culture (p: 0.032) (p: 0.001). The McDonald classification was used in long-term follow-ups. A significant effect of pre-repair ALP and post-repair ALP-GGT on the McDonald classification was detected (p: 0.012) (p<0.05) (p: 0.05). However, pre-repair GGT and CRP were found to have no significant relationship with the McDonald classification (p>0.05). There was a significant relationship between the presence of vascular injury and isolated ALP-GGT elevation observed in postoperative follow-ups (p<0.05). Anastomotic stricture developed in 8 patients during follow-ups. While 2 patients responded to dilation with a balloon, revision surgery was performed in 5 patients. One patient for whom revision surgery was planned succumbed to uncontrollable cholangitic sepsis. 
Conclusion 
Bile duct injury is the most feared complication following cholecystectomy. The surgeon's experience, technical capabilities, local risk factors, and anatomical anomalies play crucial roles in these injuries. Bile duct injuries necessitate a multidisciplinary approach and require follow-up at a center with hepatobiliary expertise.

Keywords: 	Cholecystectomy, laparoscopic cholecystectomy, bile duct injury, hepaticojejunostomy