Ankara il merkezinde evde sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi: Kalitatif bir çalışma
Evaluation of home healthcare services in Ankara province: A qualitative study
Yazar: SEBAHAT SÜMEYYE TAŞKIN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN BAYDAR ARTANTAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Evde sağlık hizmetleri bakıma ihtiyaç duyan kişilerin evde
tıbbi bakımını sağlayan bir hizmettir. Dünyada ve ülkemizde yaşlı nüfus oranının 
artmaya başlamasıyla evde sağlık hizmetinin önemi artmıştır. Bu çalışmanın amacı
Ankara il merkezinde, evde sağlık hizmetlerinin 4 merkezde birleşmesinden sonra 
evde sağlık hizmeti veren birimlerin mevcut durumlarını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kalitatif tiptedir. Bu çalışmaya Ankara 
merkezde 3 Evde Sağlık Hizmetleri Birimi (ESHB) dahil edilmiş ve bu merkezlerin 
sorumlu hekim ve sorumlu hemşireleri ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır.
Görüşmelerde yarı yapılandırılmış röportaj tekniği kullanılmıştır. Veriler niteliksel 
yöntemle analiz edilmiştir.
Bulgular: Katılımcılar birleşmenin olumlu ve olumsuz yönleri olduğunu, 
birleşme sonrasında mesafelerin çok artmasını olumsuz olarak değerlendirmişlerdir. 
Yolda geçirilen zamanın bakılan hasta sayısını azalttığını ve personelde yorgunluğa 
neden olduğunu belirtmişlerdir. Katılımcıların yarısı birleşmeden sonra yönetimden 
kendilerine verilen desteğin arttığını belirtmişlerdir. Hekim ve hemşirelerin çoğu 
evde sağlık hizmeti mevzuatında değişiklikler olması gerektiğini belirtmiştir. 
Katılımcıların tamamı ESHB'de çalışan hekim ve hemşirelerin özel bir eğitim alması 
gerektiğini belirtmiştir. Özellikle Covid-19 pandemisinin başlamasıyla beraber hasta 
sayılarında çok artış olduğu, mobil hastalar gibi uygunsuz başvuruların çok fazla 
olduğunu belirtmişlerdir. Katılımcıların çoğu birimlerindeki sabit hekim sayısının 
yetersiz olduğunu ve bu yüzden hekim olması gereken yerde sadece hemşirelerden 
oluşan ekiplerin olduğunu belirtmişlerdir. Hekim ve hemşireler genel olarak evde 
sağlık hizmetinde çalışmaktan memnuniyet duymalarına karşın çalışma koşullarının 
iyileştirilmesinin ve verilen ücretlerin artmasının çalışanların motivasyonunu 
arttıracağını belirtmiştir.
Sonuç: Evde sağlık hizmetlerinin önemi, ortalama insan ömrünün ve buna 
bağlı olarak kronik hastalıkların artması sonucunda günden güne artmaktadır. Evde 
bakım ihtiyacı olan hastalara kaliteli hizmet verebilmek için öncelikle çalışanlara iyi 
bir çalışma ortamı sağlanması gerekmektedir. Evde sağlık hizmetinin 4 merkezde 
birleştirilmesinin hizmet kalitesini arttırmak ve hizmeti standart hale getirmek adına 
olumlu olduğu görülse de mevzuatın kapsamındaki eksiklik, sabit personel eksikliği, 
ek ödeme ve eğitim açığı gibi konularda halen geliştirilmesi gereken yerler ve 
kapatılması gereken açıklar görülmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: Home health services provide medical care at home 
for people who need health care. The importance of home health services has 
increased with the enlargement of elderly population in the world and also in our 
country. This study aims to evaluate the current situation of the units providing home 
health services after the merger of home health services in the city center of Ankara.
Materials and Methods: Our research is qualitative type. Three Home 
Health Services Units (HHSU) in the center of Ankara were included in this study 
and face-to-face interviews were conducted with responsible physicians and 
responsible nurses of these centers. Semi-structured interview technique was used in 
the interviews. The data were analyzed with the qualitative method.
Results: The participants stated there are positive and negative aspects of the merger. 
The increasing distances after the merger have been evaluated negatively. They 
stated that the time spent on the road reduces the number of patients cared for and 
causes fatigue in the staff. Half of the participants stated that the support given to 
them by the management increased after the merger. Most of the physicians and 
nurses stated that there should be changes in the home health care legislation. All of 
the participants stated that physicians and nurses working in HHSU should receive 
special training. They stated that especially with the onset of the Covid-19 pandemic, 
the number of patients has increased much more than before, and there are many 
inappropriate applications such as mobile patients. Most of the participants stated 
that the number of fixed physicians in their units was insufficient and therefore there 
were teams of only nurses without physicians instead of with physicians. Although 
physicians and nurses were generally pleased to work in home health services, they 
stated that improving working conditions and increasing wages would increase the 
motivation of the employees.
Conclusion: The importance of home health services is increasing day by day 
as a result of the increase in the average human lifespan and consequently chronic 
diseases. To provide quality service to patients in need of home care, first of all, it is 
necessary to provide a good working environment for the employees. Although it 
was seen that the merger of home health services in 4 centers is positive in terms of 
increasing the quality of service and standardizing the service, there are still areas 
that need improvement and gaps that need to be closed in issues such as lack of 
legislation and fixed personnel. Also, additional payment and training gaps are
another issue.