Safahat'ta temel erdemler: Hikmet, iffet, cesaret ve adalet
Basic virtues in Safahat: Wisdom, chastity, courage and justice
Yazar: SAFİYE GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. MUHİTTİN TURAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Değerler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adalet = Justice ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Ahlaki değerler = Moral values ; Cesaret = Courage ; Değerler = Values ; Ersoy, Mehmet Akif = Ersoy, Mehmet Akif ; Hikmet = Wisdom ; Safahat = Safahat ; İffet = Chastity ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
İslam ahlâk felsefesinin en önemli meselelerinden biri 'erdem' konusudur. Filozoflar, insanı saadete ulaştıracak yolları ararken sahip olunacak temel erdemleri belirlemeye çalışmışlar ve "hikmet, iffet, cesaret ve adalet" kavramlarını temel erdemler olarak belirlemişlerdir. İnsanın ruhunu kemale erdirmek, toplumun birlik ve bütünlüğünü sağlamak konusunda ahlâk eğitiminin önemi giderek artmaktadır. Bu anlamda kendi düşünce dünyamız ve kültürümüze ait ahlâk kodlarının araştırılması önem taşımaktadır. Mehmet Akif Ersoy, Türk Edebiyatı dışında fikirleriyle de çağdaş düşünce tarihimizde yer alan bir şahsiyettir. Türk halkının buhranlı dönemlerini bizzat yaşayarak sanatını ülkenin kurtuluşuna yönelik bir araç olarak kullanmış; fikir ve düşüncelerini de Safahat isimli eserinde toplamıştır. Edebiyat ve felsefe arasında var olan ilişkiden yararlanarak geniş bir okur kitlesine sahip olan Safahat üzerinde felsefî ahlâk temelli çalışmaların disiplinlerarası alana katkı sağlaması ümit edilmektedir.

Çalışmada  İslam ahlâk felsefesi ile temellendirilmiş olan hikmet, iffet, cesaret ve adalet erdemlerinin Safahat'ta izi sürülmüş; Safahat'ın edebî gücünden de yararlanılarak bu erdemlerin duygu ve düşünce dünyamıza ve pratik hayatımıza yansımaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Mehmet Akif'in; tanrı, insan ve aleme dair düşünceleri incelendiğinde insanın iradesi ve sorumluluğu üzerine kurulu bir hayat felsefesine sahip olduğu anlaşılmıştır. Safahat'ta iffet erdemi daha çok alt erdemlerinden merhamet anlamıyla kullanılırken; adalet kavramı ise milletin bağımsızlığı ve hakkın tesis edilmesi anlamlarıyla yer almıştır. Safahat üzerine yapılacak çalışmalar onun edebî yönünden de istifade edilerek eğitim, siyaset, ahlâk ve karşılaştırmalı felsefî çalışmalar için zengin bir kaynak olacaktır.

Abstract:
One of the most important issues of Islamic moral philosophy is the issue of 'virtue'. Philosophers have tried to determine the basic virtues to be possessed while searching for the ways that will lead people to happiness and have determined the concepts of 'wisdom, chastity, courage and justice' as the basic virtues. The importance of moral education is gradually increasing in terms of perfecting the human spirit and ensuring the unity and integrity of the society. In this sense, it is important to investigate the moral codes of our own world of thought and culture. Mehmet Âkif Ersoy is a person who takes place in our contemporary thought history with his ideas apart from Turkish Literature. He used his art as a tool for the salvation of the country by experiencing the depressive periods of the Turkish people himself; He collected his ideas and thoughts in his work named Safahat. It is hoped that philosophical ethics-based studies on Safahat, which has a wide readership by making use of the relationship between literature and philosophy, will contribute to the field.

In the study, the virtues of wisdom, chastity, courage and justice, which are based on Islamic moral philosophy, were traced in Safahat; By making use of Safahat's literary power, it has been tried to reveal the reflections of these virtues on our world of emotions and thoughts and our practical life. Mehmet Akif's; When his thoughts on god, man and the universe were examined, it was understood that he had a philosophy of life based on the will and responsibility of man. While the virtue of chastity is mostly used with the meaning of compassion, one of its sub-virtues, in Safahat; The concept of justice, on the other hand, has taken place with the meaning of the independence of the nation and the establishment of the right. It is hoped that philosophical ethics-based studies on Safahat, which has a wide readership by making use of the relationship between literature and philosophy, will contribute to the interdisciplinary field.