Bireysel yatırımcıların kişilik özellikleri ile finansal davranışları arasındaki ilişki: Üniversite öğrencileri açısından değerlendirilmesi
The relationship between personality traits and financial behaviors of individual investors: Evaluation from the perspective of university students
Yazar: ULAŞ İKE
Danışman: PROF. DR. SERHAT YANIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
İnsanları rasyonel olarak gören geleneksel finans anlayışının aksine davranışsal finansal yatırımcıların rasyonel olmadıklarını varsaymakta ve rasyonel olmayan davranışlar gösterebileceklerini öngörmektedir. Davranışsal finansın temelinde, insan faktörünün gerçekleştirilecek yatırım kararlarında göz önüne alınması yer almaktadır. Finansal piyasalarda bireysel yatırımcılar önemli oyunculardandır. Bu araştırmanın amacı, davranışsal finans kapsamında üniversite öğrencilerinin yatırım davranışlarını ve üniversite öğrencilerinin kişisel özellikleri ile finansal davranışları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini 400 kişi olmak üzere bir üniversitede okuyan bireysel yatırımcılar oluşturmaktadır. Araştırmada anket yöntemi kullanılmıştır. Bir üniversitede okuyan bireysel yatırımcılarına yöneltilen bu anket ile elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; davranışsal finans açısından bireysel yatırımcıların cinsiyet haricinde yaşları, aylık gelirleri, okul türü, okul bölümü, kaçıncı sınıfta oldukları, yatırım büyüklükleri ve yatırım tercihleri ile finansal davranışları arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Davranışsal finans açısından bireysel yatırımcıların kişilik özellikleri finansal davranışlarını etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden dışadönüklük davranışsal finans kapsamında aşırı iyimserlik eğilimlerini etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden yumuşakbaşlılık davranışsal finans kapsamında kayıptan kaçma eğilimlerini etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden özdenetimlilik davranışsal finans kapsamında kayıptan kaçma eğilimlerini etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden dışadönüklülük davranışsal finans kapsamında aşırı güven eğilimlerini etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden özdenetimlilik, nörotiklik ve deneyime açıklık davranışsal finans kapsamında aşırı güven eğilimlerini etkilemektedir.  Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden dışadönüklülük ve deneyime açıklık davranışsal finans kapsamında kayıptan kaçma eğilimlerini etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden özdenetimlilik davranışsal finans kapsamında kayıptan kaçma eğilimlerini etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden dışadönüklülük ve deneyime açıklık davranışsal finans kapsamında temsil etme eğilimlerini etkilemektedir. Bireysel yatırımcıların kişilik özelliklerinden özdenetimlilik ve nörotiklik davranışsal finans kapsamında temsil etme eğilimlerini etkilemektedir.

Abstract:
Contrary to the traditional understanding of finance, which sees people as rational, behavioral finance assumes that investors are not rational and predicts that they may exhibit non-rational behavior. The basis of behavioral finance is to consider the human factor in investment decisions. Individual investors are important players in financial markets. The purpose of this research is to investigate the investment behavior of university students within the scope of behavioral finance and the relationship between university students' personal characteristics and financial behavior. The sample of the research consists of 400 individual investors studying at a university. Survey method was used in the research. The data obtained from this survey directed to individual investors studying at a university were analyzed with the SPSS program. According to the findings; In terms of behavioral finance, it has been concluded that there is a significant difference between individual investors' age, monthly income, school type, school department, grade, investment size, investment preferences and financial behavior, apart from gender. In terms of behavioral finance, the personality characteristics of individual investors affect their financial behavior. Extraversion, one of the personality traits of individual investors, affects over-optimism tendencies within the context of behavioral finance. Agreeableness, one of the personality traits of individual investors, affects their tendency to avoid losses within the scope of behavioral finance. Self-control, one of the personality traits of individual investors, affects their tendency to avoid losses within the scope of behavioral finance. Extraversion, one of the personality traits of individual investors, affects overconfidence tendencies within the context of behavioral finance. Self-control, neuroticism and openness to experience, which are the personality traits of individual investors, affect overconfidence tendencies within the context of behavioral finance. Extraversion and openness to experience, which are personality traits of individual investors, affect their tendency to avoid losses within the context of behavioral finance. Self-control, one of the personality traits of individual investors, affects their tendency to avoid losses within the scope of behavioral finance. Personal investors' personality traits such as extraversion and openness to experience affect their representation tendencies within the scope of behavioral finance. Self-control and neuroticism, which are individual investors' personality traits, affect their representation tendencies in the context of behavioral finance.