Kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik kapsamında performans ölçümü : BIST 100 Endeksi işletmelerinde bir uygulama
Performance measurement in the scope of corporate governance and sustainability: An application in BIST 100 iIndex businesses
Yazar: MAZHAR DEDE
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KARĞIN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal performans = Financial performance ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Kurumsal yönetim endeksi = Corporate governance index ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Sürdürülebilirlik endeksi = Sustainability index

Özet:
Kurumsal Yönetim, paydaşların sorumluluk ve menfaatlerini dengede tutmaya yarayan politikaları içeren bir kavramdır. Sürdürülebilirlik kavramı ise, doğal dengesinden uzaklaşmaya başlayan çevre yapısının, gelecek nesillerin de doğal kaynaklara erişim kolaylığı sağlayabilmesi bakımından, bugün kullandığımız kaynaklarda tedbirli olunmasını gerektiren bilinçlilik hareketi olarak nitelendirilebilir. Günümüzde birçok işletme organizasyon yapılarını, kurumsallaşma ve sürdürülebilirlik kültürlerini benimseyerek oluşturmaktadır. Bu bağlamda, BIST bünyesinde de Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Endeksleri yer almaktadır. BIST bünyesinde yer alan işletmelerin bu endekslerde işlem görebilmeleri için belirli kriterleri sağlamaları gerekmektedir. Bunları sağlayabilen işletmelerin kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik uygulamalarında elde ettikleri başarı, finansal performansları üzerinde de etkiye sahiptir. Ayrıca, kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik politikalarının benimsenmesi, işletmelere faaliyet gösterdikleri sektörlerde çeşitli avantajlar sağlayabilmektedir
Bu çalışma BIST 100 Endeksi şirketleri veri seti baz alınarak, 4 Kasım 2014 tarihinde oluşturulan Sürdürülebilirlik Endeksine katılım ile BIST Sürdürülebilirlik Endeksine kayıtlı işletmelerin çalışma sermaye yönetimi ve kurumsal yönetim politikaları etkileşiminin, finansal performans üzerinde etkilerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Ayrıca çalışmada, Kurumsal Yönetim endeksinde işlem gören işletmelerin diğer endekslerde işlem gören işletmelerle finansal performansının karşılaştırılması yapılmıştır.
Çalışma yöntemi olarak veri setinin uygunluğu dolayısıyla Panel Veri Analiz Tekniği belirlenmiştir. Performans ölçümünde iki bağımlı, dört bağımsız değişken kullanılmıştır. Performans ölçütleri olarak bağımlı değişkenler; Aktif Karlılık ve Düzeltilmiş Fiyat Değeri kullanılmıştır. Bağımlı değişkenleri etkileyebilme durumunu test etmeye yönelik bağımsız değişkenler ise, Nakit Devir Hızı, Cari Oran, Performans Oranları ve Kaldıraç Oranı olarak belirlenmiştir. 
Panel veri analizi iş akışında, verilerin tanımlayıcı istatistiklerinin belirlenmesinden başlayıp, yöntemde sıklıkla kullanılan sınamalar gerçekleştirilmiştir. Ardından verilerin kendi arasındaki bağlantıları ve varsa bağlantı sorunlarının giderilmesi sağlanmış, son olarak ise model denklemi oluşturma aşamasıyla son bulmuştur. 
Çalışma sonucunda Sürdürülebilirlik Endeksi ve Kurumsal Yönetim Endeksinde işlem gören işletmelerin finansal performansları, BIST 100 Endeksinde yer alan işletmelerin finansal performanslarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ancak sadece Sürdürülebilirlik Endeksinde işlem gören işletmelerin finansal performansında olumlu değişim tespit edilememiştir. Dolaysıyla Kurumsal Yönetim Endeksi kriterlerini sağlamanın işletmelerin finansal performanslarına olumlu katkı sunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Corporate Governance is a concept that includes policies that balance the responsibilities and interests of stakeholders. The concept of sustainability, on the other hand, can be described as a consciousness movement that requires caution in the resources we use today, in order to ensure that the environmental structure, which has begun to move away from its natural balance, can provide ease of access to natural resources for future generations. Today, many businesses create their organizational structures by adopting institutionalization and sustainability cultures. In this context, BIST also includes Corporate Governance and Sustainability Indices. Businesses under BIST must meet certain criteria in order to be traded in these indices. The success of businesses that can provide these in corporate governance and sustainability practices also has an impact on their financial performance. In addition, the adoption of corporate governance and sustainability policies can provide businesses with various advantages in the sectors in which they operate.
This study aims to determine the effects of the interaction of working capital management and corporate governance policies on the financial performance of the companies registered in the BIST Sustainability Index with the participation in the Sustainability Index created on November 4, 2014, based on the data set of BIST 100 Index companies. In addition, the financial performance of the companies traded in the Corporate Governance index with the companies traded in other indexes was compared in the study.
Panel Data Analysis Technique was determined as the study method due to the suitability of the data set. Two dependent and four independent variables were used in performance measurement. Dependent variables as performance criteria; Asset Profitability and Adjusted Price Value are used. The independent variables to test the ability to affect the dependent variables were determined as Cash Turnover Rate, Current Ratio, Performance Ratios and Leverage Ratio.
In the panel data analysis workflow, starting with the determination of the descriptive statistics of the data, the tests frequently used in the method were carried out. Then, the connections between the data and the connection problems, if any, were eliminated, and finally, the model equation was created.
As a result of the study, it has been determined that the financial performances of the companies traded in the Sustainability Index and Corporate Governance Index are higher than the financial performances of the companies in the BIST 100 Index. However, a positive change could not be detected in the financial performance of the companies traded only in the Sustainability Index. Therefore, it has been determined that meeting the Corporate Governance Index criteria contributes positively to the financial performance of the enterprises.