hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Saros Körfezi Keşan Bölgesinden toplanan bazı halofit türlerinin etnobotanik özelliklerinin araştırılması
Investigation of ethnobotanical characteristics of some halophyte species collected from Keşan Region of Saros Bay
Yazar: SHUAIB WAHEEB IBRAHIM ALBOBDRI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FADİME ERYILMAZ PEHLİVAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu araştırma, Saros Körfezi, Keşan Bölgesi (Danişment köyü, Erikli köyü, Tuzla Gölü, Gökçetepe köyü, Sazlıdere köyü ve Mecidiye köyü) yörelerinde kullanılan taksonları ve etnobotanik özelliklerini keşfetmek amacıyla 2023-2024 yılları arasında yapılmıştır.
               Keşan halkıyla yapılan görüşmeler sonucunda etnobotanik kullanımı olan taksonlardan 15 farklı familyadan ve 30 halofit türüne ait bitkinin çeşitli amaçlar için (gıda, ilaç, ev eşyası, endüstriyel alanda, süs eşyası, inançsal) kullanıldığı gösterilmiştir. Bitkilerin hiçbirinin endemik ya da türü tehlike altında olan nadir bitki kategorisinde olmadıkları tespit edilmiştir. Leucophyta brownii'nin (gümüşi bitki) süs bitki olarak kullanımı Türkiye'de ilk kez bu çalışmayla kayıt altına alınmıştır.
Bu tez çalışmasından elde edilen verilerin Saros körfezinde doğal yayılış gösteren halofitlerin kayıt altına alınmasına ve ilgili bitkilerin etnobotanik özelliklerinin tespit edilmesine katkıda bulunulmasının yanısıra; bu ekstrem koşullara adapte olmuş değerli bitki türlerinin habitatlarının koruma altına alınmasına dikkat çekilmesi hedeflenmiştir.  
Anahtar kelimeler: Saros örfezi, Keşan, halofit, etnobotanik, tıbbi bitkiler.
Temmuz 2024, 85 sayfa.

Abstract:
This research was carried out between 2023-2024 in order to discover the taxa and ethnobotanical characteristics used in the regions of Saros Gulf, Keşan Region (Danişment village, Erikli village, Tuzla Lake, Gökçetepe village, Sazlıdere village and Mecidiye village).
                As a result of the interviews with the local people, within taxa with ethnobotanical uses it was shown that 15 families and 30 genera were used for various purposes (food, medicine, household goods, industrial, ornamental, religious). We learned that none of the endemic and rare plants were in danger. The use of Leucophyta brownii (silvery plant) as an ornamental plant was recorded for the first time in Turkey with this study.
In addition to the data obtained from this thesis study contributing to the recording of naturally occurring halophytes in Saros gulf and the determination of the ethnobotanical characteristics of the relevant plants; it is aimed to draw attention to the protection of the habitats of these valuable plant species adapted to these extreme conditions.

Keywords: Saros Gulf, Keşan, halophyte, ethnobotany, medicinal plants.

July 2024, 85 pages.
Nefret söyleminin ifade özgürlüğü kapsamında korunabilirliği meselesi
Protection of hate speech under the freedom of speech
Yazar: ALKANER BEYAZGÜL
Danışman: PROF. DR. HAYDAR BURAK GEMALMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Nefret söylemi = Hate speech ; Özgür konuşma = Free speech ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
İfade özgürlüğü günümüzde temel bir insan hakkı olarak kabul edilmesine rağmen hakkın kapsamına dair tartışmalar devam etmektedir. Bu tartışmalardan biri de nefret söyleminin ifade özgürlüğü kapsamında korunabilirliği meselesidir. Bu ifadeler hoşgörü, toplumsal huzur ve barış, ayrımcılıktan kaçınma vb. değerleri korumak gibi amaçlarla birçok ülkede yasaklanmış durumdadır. Oysa demokratik bir toplumun temelini tartışma kültürü, fikir çatışması ve ifade özgürlüğü oluşturmaktadır.

Çalışmada Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi kararları eşliğinde kategorik bir nefret söylemi yasağının yol açtığı sorunlar ele alınarak bu yasakların hedeflenen sonuçlar için elverişli olup olmadığı incelenecektir.

Abstract:
Although considered as one of the most fundamental human rights today, there are ongoing debates on free speech. Protection of hate speech under the freedom of speech is one of them. Hate speech is prohibited in many countries for such purposes as tolerance, social peace, and non-discrimination. However, the foundation of a democratic society is based on the culture of discussion, conflict of ideas, and free speech.

In this study, the problems caused by a categorical prohibition on hate speech and whether these prohibitions are suitable for the intended results will be examined with the decisions by the Turkish Constitutional Court, the European Court of Human Rights and the Supreme Court of the United States of America.
Milletlerarası yatırım hukukunda çevrenin korunması
Environmental protection in international investment law
Yazar: EMRE KÜLÜŞLÜ
Danışman: PROF. DR. NACİYE GÜNSELİ GELGEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Yatırım faaliyetlerinin çevre üzerindeki olumsuz etkileri, milletlerarası yatırımların teşviki ve korunmasına yönelik esaslar ile çevrenin korunmasına yönelik kamusal menfaatler arasında çatışmalara neden olması itibariyle, milletlerarası yatırım hukukunun tartışmalı konularından birini teşkil etmektedir. Milletlerarası yatırım hukukunda çevrenin korunmasını konu edinen bu çalışmada, milletlerarası yatırım anlaşmaları ve yatırım tahkimi yargılamalarına ilişkin inceleme ve değerlendirmelerde bulunularak, belirtilen çatışmaların giderilmesine katkıda bulunan hukuki müesseseler ortaya konulmaktadır. Bunun yanı sıra, kalkınma faaliyetlerinin sosyal, çevresel ve insan haklarına ilişkin boyutlarının göz önünde bulundurulmasını gerektiren sürdürülebilir kalkınma politikalarının rehberliğinden faydalanılarak, yakın dönem itibariyle yaygınlaşma eğilimi gösteren ilgili hukuki müesseselerin etkinliğinin artırılmasına olanak sağlayan reform çalışmaları ele alınmaktadır.

Abstract:
The adverse effects of investment activities on the environment constitute one of the controversial issues of international investment law, as they cause conflicts between the principles for the promotion and protection of international investments and public interests for the protection of the environment. This study, which focuses on environmental protection in international investment law, examines international investment treaties and investment arbitration proceedings, and presents the legal institutions that contribute to the elimination of these conflicts. In addition, by utilizing the guidance of sustainable development policies that require the consideration of the social, environmental and human rights dimensions of development activities, the reform efforts that enable the enhancement of the effectiveness of these legal instruments, which have tended to become widespread in the recent period are put forward.
Mehmed Sâlih'in Mühcetü'l-Ebrâr Şerh-i Lüccetü'l-Esrâr adlı eseri (İnceleme-metin)
Commentary of Mehmed Sâlih Called as Mühcetü'l-Ebrâr Şerh-i Lüccetü'l Esrâr (İnceleme-metin)
Yazar: EMRAH ZORBACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN KORKMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cami = Jami ; Şerh = Commentary

Özet:
Abdurrahman-ı Câmî Türk edebiyatına etki eden Fars edebiyatının en büyük şairlerinden biridir. İran ve Türk edebiyatı arasında bir köprü vazifesi görmüştür. Döneminde ve takip eden yıllarda gerek tasavvufî görüşleriyle gerekse de edebi yönüyle birçok Türk şairini etkilemiştir. Onun birçok eseri tercüme ve şerh yoluyla Türkçe'ye aktarılmıştır. 
Lüccetü'l- Esrâr kasîdesi Câmî'nin eserleri arasında en çok ilgi gören, tercüme ve şerhleri yapılan kasîdesidir. Bu şerhlerin en yoğun olarak yapıldığı yüzyıl XIX. yy. olmuştur. 
Mehmed Sâlih el-İstanbulî'nin bu yüzyılda Mühcetü'l-Ebrâr namıyla klasik şerh üslubunu kullanarak yapmış olduğu bu şerh Mollâ Câmî'nin hem tassavvufî kavramlara yaklaşımını anlamak hem de edebî yetkinliğinin tesbiti için önemli bir eserdir. 
Bu eserde şerhe konu olan Lüccetü'l-Esrâr kasîdenin şairi Mollâ Câmî ve eserleri hakkında genel bilgi verildikten sonra bu kasîdenin başka şârihler tarafından yapılmış şerhleri ve incelemeleri aktarılmıştır. Daha sonra Mehmed Sâlih tarafından yapılan Mühcetü'l-Ebrâr şerhi günümüz harflerine aktarılarak ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Abstract:
Abdurrahman-ı Câmî is one of the most important poet of Persian Literaure influencing Turkish Literature. He served as a bridge between Persian and Turkish Literature. He affected a loft of Turkish poets by his Sufi thinking/understanding as well as by his conception/position of literature, both in his time and in the following centures. Many of his works were translated into Turkish via translation and commentary. 
Luccetul Esrâr, is among his eulogies, is mostly commented and well-known work of him. It has many translations and exegesises. Actually, 19th century is the most remarkable time for increase in these translations and commentary works. 
Mehmed Sâlih El-İstanbulî's comentary, called as Mühcetü'l- Ebrâr, is an valuable work to observe Mollâ Câmî's approach to Sufî understanding in addition to see his literary ability. The mentioned translation was written in th 19th century. The writer, Mehmed Sâlih El-İstanbulî, has used the classical style of translation. 
In this work, after giving general information about Mollâ Câmî and his works, commentaries on his Lüccetü'l-Esrâr Eulogy doing by other commentators are given. Then, Mühcetü'l-Ebrâr made by Mehmed Sâlih was examined in detail after being transferred to today's letters.
Evrensel tasarım ilkeleri kapsamında banka şube ve ATM'lerinde erişilebilirliğin incelenmesi: İstanbul Fatih ilçesi örneği
Examination of accessibility in bank branches and ATM's within the scope of universal design approach: The case of Istanbul Fatih district
Yazar: SEZİN SALTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİDE CANDAN ZÜLFİKAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engellilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Erişilebilirlik = Accessibility

Özet:
Finansal hayatın bir parçası olan bankacılık sektörünün sunmuş olduğu hizmetlere evrensel tasarım yaklaşımı kapsamında bakıldığında, engelli bireylerin bu hizmetlere ulaşabilir ve gündelik hayatını kolaylaştırır nitelikte olması beklenmektedir. Türkiye'de konu ile ilgili mevzuat olmasına karşın; mevcut çalışmalar göz önünde bulundurulduğunda, bankacılık sektöründeki hizmetlere mekânsal erişilebilirlik konusunda yapılacakların oldukça fazla olduğu görülmüştür.
Çalışmanın amacı, evrensel tasarım yaklaşımı doğrultusunda, engelli bireylerin bankacılık hizmetlerine mekânsal erişilebilirlikte karşılaştıkları sorunları incelemek ve standart dışı mimari uygulamaları tespit etmektir.
Çalışmada gözlem, veri toplama ve karşılaştırma tekniği kullanılarak İstanbul ili Fatih ilçesindeki seçili kamusal, özel yerli ve yabancı sermayeli mevduat banka şubesi ve ATM'lerinin evrensel tasarım yaklaşımı kapsamında erişilebilirlik bilgisine ulaşılmış, çözümlenen verilerle şube ve ATM hizmetlerine mekânsal erişilebilirliği arttırmaya yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
When the services offered by the banking sector, which is a part of financial life, are examined in the context of universal design approach, it is expected that these services should be accessible to disabled individuals and facilitate their daily lives. Although there is a legislative infrastructure in Turkey, considering the current studies, it is seen that there is a lot to be done regarding spatial accessibility to banking services.
The objective of the study is to examine the problems encountered by disabled individuals in spatial accessibility to banking services and to identify non-standard architectural practices in accordance with the universal design approach. The study used observation, data collection, and comparison techniques to obtain accessibility information within the scope of universal design approach for selected public, private, and foreign-owned bank branches and ATMs in the Fatih district of Istanbul. Based on the analyzed data, solution proposals are presented to increase the spatial accessibility of branch and ATM services.
Perge duvar resimleri: Roma İmparatorluk Dönemi'nden Geç Antik Dönem'in sonuna kadar
Wall paintings at Perge: From the Roman Imperial Period to the end of Late Antiquity
Yazar: GÖKHAN DUMAN
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM SEDEF ÇOKAY KEPÇE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Bu çalışmada Perge'nin duvar resim uygulamalarının bir bütün olarak ele alınması amaçlanmıştır. Resimler, M.S. 2.-6. yüzyıllar arasını kapsayan bir dönemde, sur-içi ve sur-dışı mekanlarda karşımıza çıkar. Çalışma, Perge duvar resimlerinin yapım tekniklerini, kontekstlerini ve stil ile ikonografilerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu yolla kentteki resim geleneğinin Perge'nin ve yerel elitlerin kimliğindeki önemi, Romalılaşma sürecindeki yeri ve Geç Antik Dönem'de Hıristiyanlığın kabulüyle ortaya çıkan dönüşümlerden etkilenme biçimleri araştırılmaktadır. Çalışmanın bir diğer amacı, Perge duvar resimlerinin Anadolu'nun duvar resim uygulamaları tarihi içindeki yerini belirlemektir.

Abstract:
This study aims to study the wall paintings of Perge as a whole. These paintings cover the period between 2nd-6th centuries AD, and they appear in urban and extra-urban spaces. This study investigates the production techniques, contexts, as well as the styles and iconographies of Perge's wall paintings. It, therefore, surveys Perge's mural tradition's importance in the city's and its local elites' identities, its place in the process of Romanization, and how it responded to the transformations of Late Antiquity following the acceptance of Christianity. Another aim of the study is to locate the city's wall paintings to its place within the history of wall paintings in Anatolia.
Sola scrıptura bağlamında hıristiyanlıkta kutsal kitap'ın otoritesi
The authority of scripture in christianity in the context of the doctrine of sola scri̇ptura
Yazar: HURİYE ABAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SALİHOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Reform dönemine kadar kilisenin kontrolünde ve onun gözetiminde okunan, yorumlanan ve anlatılan Kutsal Kitap, reformun kurucu isimlerinin gayreti ve çabasıyla sola Scriptura kavramı altında yalnızca Kutsal Kitap'ın otoritesi dogmasına dönüştürülerek herkesin okunmasına imkân sağlanmıştır. Kökünü Rönesans'tan alan bu doktrin, Aydınlanmanın da doğuşuna katkı sağlamıştır. Bu açıdan hem reform dönemi hem de sonrası için önemli kabul edilmiş ve Hıristiyanlığın bölünmesinde birincil derecede etki eden unsurlar arasında zikredilmiştir. 
	Bu doktrin bağlamında ortaya çıkan gelenek tartışmaları Katolikler ve Protestanlar arasında ayrıştırıcı olmuş, Katolikler Protestanları geleneği yok sayıp Kutsal Kitap'ı kendilerince yorumlamakla suçlamıştır. Buna karşılık Protestanlar da Katolikleri gelenek adı altında Kutsal Kitap'ta kaynağı olmayan birçok şeyi Hıristiyanlığa sokuşturmakla suçlamışlardır. XVI. asırdan bugüne devam eden bu süreçte sola Scriptura tartışmaları, beraberinde sadece Katolik Kilisesi'nde değil Protestanlar arasında da bölünmelere ve ayrılmalara yol açmıştır. Son dönemlerde özellikle Protestanlıktan ayrılıp Katolik Kilisesi'ne geçen kimselerin dile getirdikleri en önemli eleştirilerden biri Protestanlık içinde hâlen devam etmekte olan bu bölünmüşlük ve buna bağlı olarak köksüzlük problemidir.

Abstract:
The Bible, which was read, interpreted and explained under the control and supervision of the church until the Reformation period, was transformed into the dogma of the authority of the Bible alone under the concept of sola Scriptura with the efforts and efforts of the founding figures of the Reformation, allowing everyone to read it. This doctrine, rooted in the Renaissance, also contributed to the birth of the Enlightenment. In this respect, it was considered important for both the reform period and its aftermath, and was mentioned among the factors that had a primary impact on the division of Christianity. 
	The tradition debates that emerged in the context of this doctrine were divisive between Catholics and Protestants, with Catholics accusing Protestants of ignoring tradition and interpreting the Bible in their own way. On the other hand, Protestants accused Catholics of introducing many things into Christianity under the name of tradition that had no biblical source. In this process, which has continued since the 16th century, the sola Scriptura debates have led to divisions and separations not only in the Catholic Church but also among Protestants. One of the most important criticisms voiced recently, especially by those who have left Protestantism and converted to the Catholic Church, is this ongoing problem of division and rootlessness within Protestantism.
Saîd b. İbrâhim Kaddûra'nın Senûsî'nin Şerhu Ümmî'l-Berâhin'ine yazdığı hâşiyenin tahkik ve tahlili
Examination and analysis of Saîd b. İbrahim Qaddura's commentary on Muhammad b. Yusuf al-Sanusi's explanation of Ummu'l-Berâhîn
Yazar: ABDULRAHMAN SEYİTOĞLU
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kelâm ilmi İslamî ilimler alanında şüphesiz en değerli ve en önemli ilimlerdendir. Bu ilmin en yaygın ekollerinden biri Eş'arî mezhebidir. Yaptığı çalışmalar ve ortaya koyduğu eserlerle Muhammed b. Yusuf Senûsî de h. IX. asrın en önemli isimlerinden biri denilebilir. Onun özellikle es-Suğrâ's-Senûsî veya Ümmü'l-berâhin olarak adlandırılan eserleri başta gelmektedir. Bu metnin yazıldığı tarihten günümüze kadar âlimler onun üzerine birçok şerh, hâşiye ve değerlendirmeler kaleme almışlardır. Biz bu çalışmamızda bu hâşiyelerin en önemlilerinden biri olan hicrî X. yüzyılda İmam Ebû Osman Saîd b. İbrâhim Kaddûra el-Cezâirî tarafından yazılan hâşiye üzerinde inceleme ve tahkik yapıp bu hâşiyenin yazıldığı dönemin önemi üzerinde duracağız. Ayrıca Kaddûra'nın hâşiyesinin özgünlüğü, içeriği, metodolojisi ve etkisi gibi konuları da detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Amacımız bu eserin önemini ortaya koymak ve onu akademik ilim camiasına tanıtmaktır.
Anhatar kelimeler: Kelâm, Saîd b. İbrâhim Kaddûra, Ümmü'l-Berâhîn, el-Akîdetü's-Suğrâ, Muhammed b. Yûsuf Senûsî, Tahlil, Tahkik.

Abstract:
Undoubtedly, the science of Kalam is among the foremost and most prominent sciences in the field of Islamic sciences. One of the most widespread schools of this knowledge is the Ash'ari school. Muhammad ibn Yusuf al-Sanusi can also be considered one of the most important figures of this era with his works and contributions in the 9th century. Especially prominent among his works is the book known as "es-Suğrâ's-Senûsî" or "Ümmü'l-berâhin". Since the time this book was written until today, scholars have written many explanations, annotations, and evaluations on it. In this study, we will examine and authenticate the commentary written by Imam Abu Usman Saîd ibn Ibrahim Qaddura al-Jazairi in the 10th century, which is one of the most important annotations, and we will emphasize the significance of this commentary and the era in which it was written. Our aim is to highlight the importance of this work and introduce it to the academic community.
 Key words: Islamic Theology, Sa'id ibn Ibrahim Qudura, Uumm al-Barahin, Muhammad ibn Yusuf al-Sanusi, Examination.
Kötüleme yoluyla haksız rekabet
Unfair competetion through disparagement
Yazar: İLKNUR CORUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AYDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmamızda, kötüleme yoluyla haksız rekabet ve kötüleme yoluyla haksız rekabetten doğan sorumluluk 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde incelenmiştir.
Çalışmamız, üç ana bölümden ibarettir. İlk ana bölümde, çalışmamızın temellendirilebilmesi için haksız rekabet kavramı genel olarak açıklanmıştır. İkinci ana bölümde haksız rekabetin kötüleme yoluyla gerçekleşmesi haline yer verilmiştir. Bu kapsamda,  ilk olarak kötüleme açıklanmış, kötüleme yoluyla haksız rekabetin unsurları incelenmiş ve son olarak kötüleme yoluyla haksız rekabet sayılmayan özel durumlara yer verilmiştir. Üçüncü ve son ana bölümde ise, kötüleme yoluyla haksız rekabetten doğan sorumluluk kapsamında hukuk davaları, davanın tarafları, geçici koruma tedbirleri, zamanaşımı ve cezai sorumluluğa yer verilmiştir.

Abstract:
In our study, unfair competition through disparagement and liability arising from unfair competition through disparagement have been examined within the framework of Turkish Commercial Code No. 6102.
The study consists of three main sections. The first section provides a general explanation of the concept of unfair competition to establish the foundation of our study. The second section addresses unfair competition through disparagement. In this context, firstly, the concept of disparagement has been explained, the elements of unfair competition through disparagement have been examined, and finally, special cases where disparagement does not constitute unfair competition have been addressed. The third and final section covers legal actions under liability arising from unfair competition through disparagement, including the parties involved in legal proceedings, interim protective measures, statute of limitations, and criminal liability.