Alabaş ( Brassica oleracea L. var. gongyloides )  yetiştiriciliğinde farklı gübre uygulamalarının verim, kalite ve mineral madde içerikleri üzerine etkileri
The effects of different fertilizer treatments on yield, quality and mineral matter content in kohlrabi ( Brassica oleracea L. var. gongyloides ) cultivation
Yazar: KÜBRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MELEK EKİNCİ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Erzurum ekolojik koşullarında, 2014-2015 yılarında yapılan çalışmada, alabaş (Brassica oleracea L. var. gongyloides cv. Korist F1) yetiştiriciliğinde gübrelerin verim, kalite ve mineral madde üzerine etkilerine bakılmıştır. Araştırma sekiz uygulama  (bakteri formülasyonu-BF, bitki aktivatörü-BA, kimyasal gübre-KG, deniz yosunu-DY, solucan gübresi-SG, sıvı organik gübre-OG, çiftlik gübresi-ÇG ve kontrol-K), üç tekerrür ve her bir tekerrürde 30 bitki olacak şekilde tesadüf blokları deneme desenine göre oluşturulmuştur. Serada viyollerde torf+perlit içerisine ekilen tohumlardan elde edilen fideler 3x3m ebatlarında hazırlanan tavalara 40x30 cm mesafelerde dikilmiş, uygulamalar dikim öncesi ve dikim sonrası olacak şekilde belirlenen dozlarda yapılmıştır. Bitkilerde verim ve çeşitli kalite parametrelerine bakılmış, ayrıca uygulamaların mineral madde içerikleri üzerine etkileri incelenmiştir.
Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre gübrelerin incelenen parametreler üzerine etkisi yıllara göre değişmekle birlikte genellikle istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. 
Ortalamalara (2014-2015) göre; bitki ağırlığı, yaprak sayısı, yaprak ağırlığı, gövde verimi, gövde boyu, gövde çapı, gövde kuru ağırlığı, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı ve C vitamini bakımından kontrole göre en yüksek artışlar KG uygulamasından elde edilmiştir. Bununla birlikte diğer uygulamalarda da KG uygulamasına yakın artışlar meydana gelmiştir. Belirtilen bu parametreler bakımından KG dışındaki uygulamalar ile elde edilen artışlar sırasıyla; %4,16 (BA) - 43,46 (ÇG), %0,77 (SG) - 6,54 (ÇG), %3,94 (DY) - 31,27 (ÇG), %25,66 (BA) - 54,64 (ÇG),  % 3,96 (OG) - 7,87 (ÇG), %4,42 (OG) - 9,60 (SG),  %4,16 (OG) - 22,24 (BA), %9,03(DY) - 17,16(SG), % 11,86 (DY) - 24,51 (BF) ve  %3,37 (SG) - 12,45 (DY) arasında değişen oranlarda olmuştur. Çalışmada, ortalamalara (2014-2015) göre gövde oranı kontrole göre %7,58 (ÇG) - %19,70 (BA), gövde indeksi %1,50 (SG) - %2,26 (DY),  gövde kuru madde oranı %2,35 (OG) - %5,09 (BF),  kök kuru madde oranı %0,26 (DY) - %13,87 (OG), SÇKM %1,75 (BA) - %12,40 (ÇG) ve klorofil %1,17 (KG) - %1,37 (DY) oranları arasında değişen bir artış sergilemiştir. Ayrıca, alabaşta N, P, K, Na, Mg, Ca, Fe, Mn, Zn, Cu ve B içerikleri bakımından kontrole göre uygulamalar ile önemli artışlar elde edilmiş, NO3 içeriğinde ise KG uygulaması dışındaki uygulamalar ile azalma meydana geldiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, alabaş yetiştiriciliği için çalışmada kullanılan gübrelerin kimyasal gübreye alternatif olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
The effects of fertilizers on the yield, quality and mineral matter of kohlrabi (Brassica oleracea L. var. gongyloides cv. Korist F1) were examined in Erzurum ecological conditions in 2014-2015. The experiment was designed as random blocks with eight applications (bacterial formulation- BF, plant activator-BA, chemical fertilizer-KG, seaweed-DY, warm fertilizer-SG, liquid organic fertilizer-OG, farm manure –CG and control-K), three replications, and 30 plants per replicate. The seedlings were provided by seeds sown in viols filled with peat+perlitte under greenhouse conditions and transplanted to experimental sub- plots at the size of 40x30 cm on the main plot (3x3m). The applications were implemented twice as pre-planting and post-planting as suitable dosses. The yield and various quality parameters of the plants were examined and the effects of the applications on the mineral matter contents were investigated. 
According to the results of this study, the effect of fertilizers on the parameters examined was found statistically significant although it varies depending on years. According to the average of the years (2014-2015), the highest plant weight, leaf number, leaf weight, stem yield, stem length, stem diameter, stem dry weight, root fresh weight, root dry weight and vitamin C were obtained from the KG application.  However, other applications also provide close results to KG. In regard to these parameters mentioned above, the increases obtained from the applications as compared to control were 4,16 (BA) - 43,36% (CG), 0,77 (SG) - 6,54% (CG), 3,94 (DY) - 31,27% (CG), 25,66 (BA) - 54,64% (CG), 3,96 (OG) - 7,87% (CG), 4,42 (OG) - 9,60% (SG), 4,16 (OG)- 22,24% (BA), 9,03 (DY)- 17,16% (SG), 11,86 (DY) - 24,51% (BF) and 3,37 (SG) - 12,45% (DY) respectively, except for KG. According to the average of the years (2014-2015), the stem rate, stem index, stem dry matter ratio, root dry matter ratio, TSS and chlorophyll content were increased to 7,58 (CG) - 19,70% (BA), 1,50 (SG) - 2,26% (DY), 2,35 (OG) - 5,09% (BF), 0,26 (DY) - 13,87% (OG), 1,75 (BA) –12,40% (CG) and 1,17 (KG) - 1,37% (DY) as compared to control, respectively. In addition, the contents of N, P, K, Na, Mg, Ca, Fe, Mn, Zn, Cu and B in kohlrabi considerably increased with applications as compared to control, whereas NO3 content was decreased by applications except for KG application. As a result of this study, it was determined that the fertilizers used in the experimented could be used as an alternative to chemical fertilizer for kohlrabi cultivation.