21. yüzyılda Sahra-Altı Afrika'da yeni sömürgecilik yarışı: BRICS ve AB ülkelerinin politikalarının karşılaştırmalı analizi
New colonial rivalry in the 21th century Sub-Saharan Africa: Comparative anaylsis of the policies of BRICS and EU countries
Yazar: SALİM AVCI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NAİL ALKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Avrupa Birliği = European Union ; BRICS = BRICS ; Cotonou Antlaşması = Cotonou Agreement ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Sahraaltı Afrika = Sub-Saharan Africa ; Yeni kolonyalizm = Neo-colonialism

Özet:
Bu tez, Avrupa Birliği'nin kuruluşundan itibaren günümüze değin Sahra-Altı Afrika ülkeleri ile ilişkilerini neo-kolonyalizm düzleminde ele alacaktır. Sömürgecilik döneminde başlayan ve Afrikalı ülkelerin bağımsızlıklarını elde ettiği tarihe kadar devam eden ilişkiler ise kolonyalizm perspektifinden değerlendirilecektir. 1957'de imzalanan Roma Anlaşması bu bağlamda kolonyalizmden neo-kolonyalizme geçiş sürecinin sağlanması için birtakım koşullar sağlamıştır. Afrika'ya sağlanan tek taraflı ayrıcalıklar ve kalkınma fonları, Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun (AET) kuruluşundan itibaren Avrupa ülkelerinin kıtadaki nüfuzlarını ve eski kolonyal bağlarını korumak için en önemli araçlar olmuştur. Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra dünyada neo-liberal ekonomi modelinin hakim olması birlikte AB'nin kalkınma politikaları da değişime uğramıştır. Tek taraflı ayrıcalıklar yerine neo-liberal ekonomik reformların yapılması yönünde AB'nin Sahra-Altı Afrikalı ülkelerine baskı uygulaması ile birlikte taraflar arasındaki hiyerarşik ilişki daha da belirginleşmiştir. 21. yüzyılda BRICS ülkelerinin de Afrika kıtasının yeni partnerleri olması sonucunda AB'nin politikaları daha da agresifleşmiştir. Birçok yazar, Afrika'nın sömürgecilik döneminde yaşadığı deneyime atıfta bulunarak günümüzde kıtada yaşanan rekabet ve mücadeleyi "Yeni Afrika Talanı" olarak adlandırmıştır.

Abstract:
This thesis will review the relations between Sub-Saharan African countries and the European Union since decolonization process till the present day in light of neo-colonialism perspective. The thesis will also refer to the relations since the colonial period till the decolonization process from the perspective of colonialism. In this context, the Rome Agreement of 1957 and subsequent agreements with former colonies provided favorable tools for the transition from colonialism to neo-colonialism. Non-reciprocal priveleges and development funds that were provided to Africa have been the most important tools for European countries to maintain their influence in former colonies. After the end of the Cold War, the neo-liberal economy model prevailed all over the world and as a result, EU accorded its development policies in line with the neo-liberal principles. The hierarchical relationship between the parties has become more pronounced as the EU's ramped up pressure on Sub-Saharan African countries to implement neo-liberal economic reforms and revoked non-reciprocal privileges. The 21st century witnessed heating up of rivalry in the African continent with rise of BRICS countries as new players in the game. This rivalry has driven the EU to pursue more aggressive policies. Many authors called this development as the "New Scramble for Africa" by alluding to the experience of Africa during the colonial period.