Kedi sahiplerinin beslenme alışkanlıklarının kedilerin vücut kondisyon skoru ile ilişkisi
Association of cat owners' nutritional habits with cats' body condition score
Yazar: ERDEM DANYER
Danışman: PROF. DR. BANU ÇAKIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Epidemiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Kediler = Cats ; Ölçekler = Scales ; İnsan-hayvan etkileşimi = Human-animal interaction

Özet:
Vücut kondisyon skoru (VKS) kedi sahipleri ve veteriner hekimler için kedilerin sağlığı ile ilgili bilgi edinebilmesi için önemli bir göstergedir. Fazla kilolu ve obez (FKO) VKS, tip-2 diyabet, kalp hastalıkları, osteoartirit, yüksek kan basıncı ve kanser gibi hastalıklara neden olabilir; zayıf VKS ise kronik hastalık, malnütrisyon nedeniyle oluşabilir. Bu çalışmada kedilerin VKS değişikliklerinin sahiplerinin yeme alışkanlıklarıyla ilişkisinin tek sağlık çerçevesinde araştırılması hedeflenmiştir. Analitik tipte, kesitsel bir araştırmadır. Çevrimiçi 46 soruluk anket ile 1875 geçerli veri toplanmıştır. Kedilerin ağırlıkları ve beş dereceli VKS'ları, katılımcıların yeme davranışları, kedilerine yem verme alışkanlıkları öğrenilmiş, VKS değişiklikleri multinomial lojistik regresyon ile değerlendirilmiştir. Kedi ağırlığına bağlı olarak yapılan VKS sınıflandırmasında FKO kedi oranı %33,8; beş dereceli görsel VKS yardımıyla %30,8 olarak belirlenmiştir. Erkek kedilerde normal ağırlık 4,9 ± 1,4 kg, dişilerde 4,0 ± 1,21 kg olarak bulunmuştur.  Aynı ortamda üç veya daha fazla kedinin bulunması, tek başına bulunmasına göre FKO tahmini riskini 1,6 kat (%95 GA= 1,20-2,13) arttırmıştır. British, Scottish, diğer saf ırklar ve miks olan kedi grupları VKS değerleri fark görülmüştür (p=0,04). Mama paketinden mama çalan kediler 1,66 kat (%95 GA= 1,26-2,20) daha sık FKO olduğu, obezitenin zararlarının bilinmesinin ise kedilerdeki FKO VKS görülme sıklığını azalttığı belirlenmiştir. Katılımcıların besleneme alışkanlıklarının ve spor alışkanlıklarının kedilerdeki FKO VKS ile doğrudan bir ilişkisi belirlenmese de yem, su verme, kedinin evde üç günden fazla yalnız kalmasının ilişkisi belirlenmiştir. Bilinçlendirme çalışmaları ile kedilerdeki FKO sıklığının düşürülebileceği düşünülmektedir. Obezitenin tedavisi kediler için zor olduğundan, konunun öneminin tek sağlık çerçevesinde ele alınarak bilinçlendirme çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Body condition score (BCS) is an important indicator for cat owners and veterinarians to obtain information about the health status of cats. Being overweight and obese (OWO) can cause diseases such az type-2 diabetes, cardiovasculer, osteoarthritis, high blood pressure and cancer; on the other hand, having a thin BCS may occur due to chronic disease, and malnutrition. This study aimed to investigate the status of cats having thin and OWO BCS compared to normal BCS and whether the association of nutritional habits of cat owners on their cat's BCS. It is an analytical, cross-sectional study. Cats' weight and five-grade body condition scores, BCSs, nutritional behaviours of the participants, and feeding habits of their cats' data were collected between February and April 2022, with an online 46-question questionnaire. A total of 1875 valid answers were collected. Cats with normal BCS were accepted as a reference category, and the relationship of thin and OWO cats with the determined risk factors was evaluated by multinomial logistic regression. Based on cat weight, the rate of OWO cats was 33.8%; on five-grade visual BCS was 30.8%. Normal weight was found to be 4.9 ± 1.4 kg in male and 4.0 ± 1.21 kg in female cats. A cat living with three or more cats was found to be 1.6 times (95% CI = 1.20-2.13%) more OWO than living alone. It has been observed that the estimated risk of OWO increases parallel to the age of cats. It was determined that the cats who stole feed from the feed package were 1.66 times (95% CI = 1.26-2.20) more frequently in OWO BCS. It has been determined that knowing the harms of obesity reduces the incidence of OWO BCS in cats. Although there was no direct relationship between the dietary habits and workout habits of the participants. The association was observed between feeding, watering practices. It is thought that the frequency of OWO cats can be reduced with awareness-raising studies. Since the treatment of OWO is difficult for cats, it is recommended to carry out awareness-raising studies within the framework of one health.