Anadolu yakasındaki ulaşım aktarma merkezlerinin eribişilebilirlik açısından incelenmesi
Examination of transportation transfer centers on Anatolian side in terms of handicapped accessibility
Yazar: ABDULKADİR DİCLE
Danışman: PROF. DR. TUNCER TOPRAK
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ulaştırma Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Aktarma istasyonu = Transfer station ; Aktarma merkezleri = Transfer center ; Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Erişilebilirlik = Accessibility ; Marmaray Projesi = Marmaray Project ; Toplu taşımacılık = Public transportation ; Ulaşım hizmeti = Transportation service ; İstanbul-Anadolu Yakası = İstanbul-Anatolian Side ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü 2011 verilerine göre yeryüzünde yaşayan insanların %15'i kadarı engelli bireylerden oluşmaktadır. Dünyada yüzmilyonlarca insan doğuştan yada sonradan olan kazalar sonucu bir engelle yaşam sürmek zorunda kalmışlardır. Bunların bellirli bir bölümü hayatını bu engellerle sürdürürken diğer bir kısmı hayatlarının tamamını bu engellerle geçirmişlerdir. Engelli bireyler fiziksel, sosyal, ekonomik, kültürel açıdan dezavantajlı duruma geçmiş halde bu toplumda yaşıyorlar. Engelli bireyler ya da başka bir deyişle dezavantajlı bireyler bizim gibi avantajlı sayılan bireyler gibi doğuştan gelen insan ve toplumda birey olmanın gerekliliklerinden olan ulaşım hakkı, seyahat hakkı ve kamu hizmetlerine erişme hakkı gibi haklara sahiptirler. Bu hakların kullanılması ülkemizde uluslararası sözleşme, antlaşmalar, Anayasa ve kanunlar ile güvence altına alınmıştır. Bu hakların kulanılmasını sağlamak her ne kadar yazılı metinlerle güvence altına alınmışsa da hayatın içinde yer alan teknik boyutu gözardı edilmemelidir. Bunun için gerekli denetimlerin yapılması ihmal edilmemelidir. Engelli bireylerin bu hakları kullanması için gerekirse bu mekansal tasarımlarada gidilmesi kaçınılmazdır. Bu mekansal tasarımlarda amacına ulaşması için minimum ölçülerde ulusal ve uluslararası standartlara dayanması zorunluluğu vardır. Bu tasarımları yaparak engelli bireylerin sosyal açıdan hayata katılımlarını artırmak devletin vatandaşlarına karşı sorumluluklarındandır. Bu çalışmada engellilik ve erişebilirlik kavramları düzleminde dünya, Türkiye ve İstanbul Metropoliten Alanı'nda yaşayan in niceliksel değerleri ve yasal haklarının tarihsel gelişimi üzerinde durulmuş olup; kent içi toplu ulaşım sistemlerinde in erişebilirliğine yönelik tasarım ilkeleri kapsamında İstanbulun prestijli ulaşım projelerinden olan Marmaray Hattı, Üsküdar –Çekmeköy Metro Hatları ayrıca Kadıköy-Pendik Yht (16Y) ve Pendik- Üsküdar (16A) Otobüs Hatları ele alınarak toplu ulaşım durak, istasyon ve çevresi ile ulaşım araçları teknik açıdan analiz edilerek toplu ulaşım sistemlerinde in erişebilirliğine yönelik yapılan düzenlemelerin eksik standartlara uygun olup olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
According to the World Health Organization 2011 data, about 15% of the people living on earth are disabled individuals.Hundreds of millions of people in the world have been forced to live with an obstacle as a result of accidents that were born or later.The other part of their lives with these obstacles have spent their entire lives with this obstacle.Disabled individuals physical, social, economic, they live in this society, culturally disadvantaged.Disabled individuals or ,in other words, disadvantaged individuals, such as those who are considered as advantaged individuals, have the right to access, travel and access to public services, which are the necessities of being an individual in the human and society.The exercise of these rights in our country, international conventions, treaties, It has been secured by laws and laws.To ensure the exercise of these rights, although guaranteed by written texts, the technical dimension should not be ignored.For this, the necessary inspections should not be neglected. Disabled individuals can use these rights if necessary in spatial designs.In these spatial designs, it has to be based on national and international standards at minimum to achieve its purpose.By making these designs, it is the responsibility of the state to increase the participation of disabled individuals in social life. In this study, quantitative values of the disabled people living in the world, Turkey and Istanbul Metropolitan Area and the historical development of legal rights are emphasized in the framework of disability and accessibility concepts.; design principles for the accessibility of disabled people in urban mass transportation system within the scope of the Marmaray line, which is one of Istanbul's prestigious transportation projects Üsküdar –Çekmeköy metro lines also Kadıköy-Pendik Yht (16Y) and Pendik - Üsküdar (16A) by taking the bus lines, public transport stops, stations and transport vehicles with its surroundings and analyzed from a technical point of arrangements made for disabled people in the accessibility of the public transport system is incomplete and whether it has been determined that did not comply with the standards.

Keywords: Accesbility, disadvantage inviduals, disability, Marmaray.