Cengiz Dağcı'nın eserlerinde XX. yüzyıl Kırım tarihine dair yansımalar
Reflections on the works of Cengiz Dağcı in related with history of Crimea in the XXth century
Yazar: BUKET KEMİKSİZ
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHAP KARA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Dağcı, Cengiz = Dağcı, Cengiz ; Kırım = Crimean ; Kırım Türkleri = Crimean Turks ; Roman = Novel ; Sürgün = Exile

Özet:
Kırım'da doğan ancak II. Dünya Savaşı'nda Almanlara esir düştükten sonra hayatını Avrupa'da devam ettiren yazar Cengiz Dağcı genelde romanlarında Kırım Türklerinin kültürü ile tarihini konu olarak almıştır. Bu sebeple onun romanlarında özellikle XX. yüzyıl için Kırım Türklerini birçok yönleriyle görmek mümkündür. Kendine has akıcı ve etkileyici bir dili olan Dağcı, romanlarında kendi şahit olduğu II. Dünya Savaşı öncesinde Sovyet dönemi Kırım ve bizzat kendisinin katıldığı ve Almanlara esir düştüğü II. Dünya Savaşı genişçe yer tutar. Savaştan sonra yurduna dönemese bile yerleştiği Londra'da Kırım'daki gelişmeleri takip etmeye devam eder. 

Böylece onun romanlarında Kırım Türklerinin sürgünü ve vatana dönüş mücadeleleri de yer alır. Bu şekilde Kırım Türklerinin 1917'den sonra Sovyet yönetimi altında çektiği acıları, Sovyetlerin Ruslaştırma politikaları ile kendi yurdundan sürgün edilen Kırımlıların durumu gibi tarihi gerçekliklerin onun romanlarına yansıdığı görülür. Bunun yanı sıra anlatılan olayları yazarın seviyeli ve çok gerçekçi bir şekilde tasvir etmesi de onun eserlerinin değerini arttırmaktadır. İşte bu durum, tarihin bir yazarın edebi eserlerine nasıl yansıdığını görmek ve dolayısıyla tarih – edebiyat ilişkisini irdelemek bakımından önemlidir. Ancak Dağcı'nın edebi eserlerinin II. Dünya Savaşı dışında ele aldığı konuların tarih ve edebiyat ilişkisi açısından pek incelenmediği görülmektedir.

Bu çalışmada, Cengiz Dağcı'nın, Kırım'ın Sovyet dönemi tarihi, Kırım Türklerinin sürgünü ve Kırım Türklerinin vatanlarına dönüş mücadelesi gibi romanlarında işlediği konular tarihi açıdan incelenmeye çalışılacaktır.

ANAHTAR KELİMELER: Sovyetler Birliği, Kırım Türkleri, Cengiz Dağcı, Kırım Türklerinin Sürgünü, Kırım Türklerinin Vatana Dönüş Mücadelesi, Tarih ve Edebiyat.

Abstract:
Cengiz Dagci who born in Crimea but continued to live in Europe after being captivated by the Germans during World War II deals generally with the culture and history of Crimean Turks. Therefore one can see Crimean Turks with many aspects in his novels. Dagci who has unique, fluent and impressive writing manner describes extensively the Crimea in the Soviet era before the II. World War and  the war as he witnessed it himself. Even if he couldn't go back to his homeland after the war, he kept track of the developments in Crimea from London. 

Thus, the deportation and struggles of returning to the homeland of the Crimean Turks are taken place in the novels of Cengiz Dagci. So his novels reflects some historical realities such as sufferings of the Crimean Turks after 1917 under the Soviet era, Soviet russification policies and  tragedy of the deportation. In addition, the fact that the author depicts the events described in a high level and very realistic way increases the value of his works. This is important to see how history reflects to an author's literary works and thus to examine the relation between history and literature. However, It seems that these issue have not been studied much except World War II. 

In this study, the topics like the history of Crimea in the Soviet era, the deportation of Crimean people and the struggle of Crimean Turks trying to get back to their homeland on the novels of Cengiz Dagci will be tried to examine from historical perspective.

KEY WORDS: Soviet Union, Crimean Turks, Cengiz Dagci, Deportation of Crimean Turks, Struggle of Return to the Homeland, History and Literature.