Penetran yaralanmaya bağlı ölüm olgularında anatomik travma skorlarının değerlendirilmesi
Evaluation of anatomical trauma scores in penetrating trauma deaths
Yazar: GİZEM MURATOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN ÇELİKEL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Hatay = Hatay ; Otopsi = Autopsy ; Travma şiddeti göstergeleri = Trauma severity indices ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; Ölçekler = Scales ; Ölüm = Death

Özet:
GiriĢ ve Amaç: Penetran travma olgularına, gerek acil gerekse cerrahi
kliniklerinin yanı sıra Adli Tıp pratiğinde de sıklıkla karĢılaĢılmaktadır.
ÇalıĢmamızda penetran yaralanmaya bağlı ölüm olgularının epidemiyolojik
özellikleri incelenerek ülkemiz travma verilerine katkı sağlanması ve anatomik
travma skorları değerlendirilerek önlenebilir nitelikteki ölüm olgularının tartıĢılması
amaçlanmıĢtır.
Yöntem: 2012-2018 yılları arasında Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Tayfur
Ata Sökmen Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı'nda yapılan otopsilerin raporları
retrospektif olarak incelenmiĢ, penetran yaralanma sonucu ölen 271 olgu çalıĢmaya
dahil edilmiĢtir. Olguların demografik özellikleri, yaralanma özellikleri ve travma
skorları incelenerek önlenebilir nitelikteki ölümler ayrıca değerlendirilmiĢtir.
Bulgular: YaĢ ortalaması 30.37 olup erkek/kadın oranı 8 bulundu. Olguların
%94.8'inde (n=257) ateĢli silah yaralanması mevcuttu. Olgularda sıklıkla tek vücut
bölgesinde (%64.5, n=175) yaralanma meydana geldiği, en sık izole baĢ-boyun
yaralanması (%39.1, n=106) olduğu görüldü. Olguların %38.7'sinde NISS (New
Injury Severity Score) puanları ISS (Injury Severity Score) puanlarından yüksek
bulundu. Yaralanmadan sonraki ilk 24 saat içinde ölen vakaların %54.3'ünde baĢboyun
bölgesinde yaralanma olup skorun 25-75 puan aralığında olduğu (p<0.001)
görüldü. Önlenebilir ölüm olarak değerlendirilen, NISS puanı 0-24 olan 58 (%21.4)
olgunun %94.8'inde (n=55) toraks, batın veya ekstremite bölgelerinde yaralanma
bulunduğu saptandı.
Sonuç: Travmaya hastaların hızlı bir değerlendirme süreci sonrasında yeterli
süre ve kalitede tedavi almaları amacıyla sağlık alanında gerekli düzenlemelerin
yapılması ve travma hastalarının yoğun olduğu bölgelerde kapsamlı travma
merkezlerinin kurulması yaralanmaya bağlı ölüm oranlarının azalmasında faydalı
olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Hatay, otopsi, penetran travma, travma skoru, NISS

Abstract:
Background and Aim: Penetrating trauma cases are common in both
emergency, surgical clinics and forensic medicine practice. In this study, we aimed to
contribute to our country's trauma data by evaluating the epidemiological
characteristics of penetrating injury and to investigate preventable deaths by
evaluating anatomic trauma scores.
Method: We retrospectively reviewed the reports of autopsies performed
between 2012-2018 at the Hatay Mustafa Kemal University Tayfur Ata Sökmen
Medical Faculty Forensic Medicine Department and evaluated 271 cases who died as
a result of penetrating injury. We evaluated the demographic characteristics, injury
characteristics and trauma scores of the cases and investigated the preventable
deaths.
Results: The mean age was 30.37 and male/female ratio was 8. Gunshot
wounds were present in 94.8% (n = 257) of all cases. We found that 64.5% (n=175)
of cases had injured from single body region and 39.1% (n=106) had isolated
had-neck injury. NISS was higher than ISS in 38.7% of all cases. We found that
54.3% of the cases who died within the first 24 hours after trauma, had head-neck
injury and NISS was between 25-75 points (p <0.001). Of the 58 (21.4%) cases with
NISS score 0-24, which were evaluated as preventable death, 94.8% (n = 55) had
injuries in thorax or abdomen region or extremities.
Conclusion: Making the necessary arrangements in health institutions in order
to ensure that trauma patients receive effective treatment and providing
comprehensive trauma centers in regions with high trauma rates will be beneficial in
reducing the mortality rates due to injury.
Key Words: Hatay, autopsy, penetrating injury, trauma score, NISS