Kanserli hastaların kanser gereksinimleri ve sosyal destek düzeylerinin belirlenmesi
Determination of cancer needs and social support levels of cancer patients
Yazar: AYŞENUR ARCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA KURT
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
"Kanserli Hastaların Kanser Gereksinimleri ve Sosyal Destek Düzeylerinin Belirlenmesi", Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2024. 

Giriş ve Amaç: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlanan bu çalışma kanser hastalarının kanser gereksinimleri ve sosyal destek düzeylerinin belirlenmesi amacıyla planlandı.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma Ekim 2022 - Nisan 2023 tarihleri arasında gönüllülük esasına dayalı olarak Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Medikal Onkoloji Kliniği'nde tedavi gören 407 hasta ile gerleştirildi. Araştırma verileri sosyodemografik bilgileri içeren anket formu, Kanser Gereksinimleri Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlardan (sayı, yüzde, ortalama vb.) Bağımsız Örneklem t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-way ANOVA), Pearson korelasyon testi ve çok değişkenli linear regresyon modellemesinden yararlanıldı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalamasının 54,42±10,67 yıl, %57,2' sinin kadın olduğu ve %33,2'sinin akciğer kanseri tanısına sahip olduğu saptandı. Kanserli hastaların kanser gereksinimleri ölçeği genel puan ortalamasının 72,46±24,10 olduğu, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği genel puan ortalamasının ise 45,34±11,74 olduğu bulundu. Cinsiyet, kanser tanısı, ECOG performans skoru, kemoterapi alma durumu ile kanser gereksinimleri ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim seviyesi, meslek, sigara ve alkol kullanımı, kanser tanısı, kemoterapi alma durumu ile çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Kanserli hastaların sosyal destek düzeyi arttıkça kanser gereksinimlerinin azaldığı belirlendi (p<0,05). Artan eğitim düzeyi ve performans skoru, metastatik kanser tanısı, anne/baba desteği, aile tarafından verilen desteğin kısmen yeterli görülmesi, akciğer ve prostat kanserinin kanser gereksinim düzeyini arttıran; artan sosyal desteğin ise kanser geresiksinim düzeyini azaltan bağımsız değişkenler olduğu saptandı (p<0,05). Artan yaş, performans skoru, kanser gereksinimi ve metastatik kanser tanısına sahip olmanın sosyal destek düzeyini azaltan, geniş aile yapısının ise arttıran bağımsız değişkenler olduğu belirlendi (p<0,05).  
Sonuç: Sonuç olarak hastaların kanser gereksinimlerinin ve sosyal destek düzeylerinin orta seviyede olduğu, kanserli hastaların sosyal destek düzeyi arttıkça kanser gereksinimlerinin azaldığı saptandı. Hastaların sosyodemografik ve hastalık ile ilgili özelliklerinin (cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim seviyesi, kanser tanısı vb.) kanser gereksinimlerini ve sosyal destek düzeylerini etkilediği belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin kanserli hastaların bu özelliklerini dikkate alarak uygun hemşirelik girişimlerini planlayarak, fiziksel ve sosyal gereksinimlerini karşılaması önerilebilir.

Anahtar kelimeler: Kanserli hasta, kanser gereksinimi, sosyal destek, hemşirelik bakımı

Abstract:
"Determination of Cancer Needs and Social Support Levels of Cancer Patients", Trakya University, Institute of Health Science, Nursing Department, Master, Edirne, 2024. 

Background and Aim: This cross-sectional study was planned to determine the needs and social support levels of cancer patients.
Material and Methods: The study was carried out with 407 patients receiving treatment at the Medical Oncology Clinic of Trakya University Medical Faculty Hospital between October 2022 and April 2023, based on voluntary participation. Data were collected using a questionnaire form containing sociodemographic information, the Cancer Needs Scale, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, etc.), Independent Samples t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson correlation test, and multivariate linear regression modeling were used it.
Results: It was determined that the age of the patients was 54.42±10.67 years, 57.2% were women and 33.2% were diagnosed with lung cancer. It was found that the general mean score  of the cancer requirements scale of cancer patients was 72.46±24.10, and the general mean score of the multidimensional perceived social support scale was 45.34±11.74. Statistically significant difference was found between gender, cancer diagnosis, performance score, chemotherapy status and the cancer requirements scale (p<0.05). Statistically significant difference was also found between age, gender, marital status, education level, occupation, smoking and alcohol use, cancer diagnosis, chemotherapy status and the multidimensional scale of perceived social support scale (p<0.05). It was determined that as the social support level of cancer patients increased, their cancer requirements decreased (p<0.05). Increasing education level and performance score, metastatic cancer diagnosis, mother/father support, the support given by the family being considered partially sufficient, increasing the cancer requirements level of lung and prostate cancer; increasing social support was found to be independent variables that reduced the level of cancer requirements (p<0.05). It was determined that increasing age, ECOG performance score, cancer requirements and having a diagnosis of metastatic cancer were independent variables that decreased the level of social support, while extended family structure increased it (p<0.05).
Conclusion: In conclusion, it was found that the cancer needs and social support levels of the patients were moderate, and that as the social support level of cancer patients increased, their cancer needs decreased. It was determined that the sociodemographic and disease-related characteristics of the patients (gender, marital status, age, education level, cancer diagnosis, etc.) affected their cancer needs and social support levels. Based on these results, it may be suggested that nurses should consider these characteristics of cancer patients when planning appropriate nursing interventions to meet their physical and social needs.

Keywords: Cancer patient, cancer needs, social support, nursing care