Piçoğlu Osman Efendi'nin hayatı ve Karadeniz Kemençe kültürüne olan etkileri
Piçoğlu Osman Efendi's life and his effects on the Black Sea Kemenche culture
Yazar: SULTAN MEHMET GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL MÜRTEZAOĞLU
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışma, Piçoğlu Osman Efendi gibi çok önemli bir kemençe virtüözünün tanıtılması amacı ile yapılmıştır. İlk bölümde, Piçoğlu Osman Efendi?nin enstrümanı olan Karadeniz Kemençesi, tarihsel ve yapısal olarak ele alındıktan sonra, doğduğu yer olan Görele ilçesinin, Doğu Karadeniz Bölgesi?ndeki ve Karadeniz Kemençesi alanındaki önemi vurgulanmıştır. Bir sonraki bölümde hayat hikayesi, elde edilen en küçük ayrıntılara varıncaya kadar izah edilmiş ve özellikle de ?Piçoğlu? lakabının nereden geldiği konusu, kaynak kişilerin vermiş oldukları bilgiler doğrultusunda açıklığa kavuşturulmuştur. Ardından, Piçoğlu Osman?ın icrasının neden diğer kemençe icralarından farklı olduğu sorusuna yanıt verilmeye çalışılmış ve kendine has üslubu ve birçok teknik özelliği de maddeler halinde yazılmıştır.Onun bu denli sevilmesinin en önemli sebeplerinden biri olan kemençesinin farklı tınısı, yine o kemençeyi görüp dinleyen kaynak kişilerin görüşleri doğrultusunda ve onun kemençesinden birebir kopya edildiği iddia edilen bir kemençenin resim ve ölçüleri ile ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Bir sonraki bölümde, günümüze kadar ulaşan ve buna karşın, bulunamadıkları halde ismen de olsa bilinen eserlerinin genel bilgileri verilmiş ve bu eserlerden altı tanesi, hikayeleri ile birlikte açıklanmıştır. Devamında ise tarafımızdan notaya alınan ?Trabzon İskele Kahya Havası? adlı eser ile aynı eserin TRT?de bulunan notası kıyaslanarak, eserin aslının TRT arşivinde bulunan şekliden daha farklı olduğu savunulmuştur. Bunlara ek olarak, taş plaklarında yer alan türküleri ile birlikte, başka yer ve zamanda söylediği bazı türküleri tespit edilmiştir. Atma türkü özelliğine de değinilmiş ve atma türkü konusunda da en büyük ustalardan biri olduğu vurgulanmıştır. Sesi, kemençesi ve elindeki kemençesinin tınısı ile insanları ne denli etkilediği ve özellikle doldurduğu plakları ile bütün Doğu Karadeniz Bölgesi?ni etkisi altına alması konusu açıklanmıştır. Son olarak, bu etkinin bir meyvesi olarak görülebilecek olan çırakları konusu araştırılmış, bu çıraklarından bazılarının biyografisi çok kısa olmakla birlikte, ulaşılabilenlerin hepsine bu çalışmada yer verilmiştir ve çıkan sonuçlar ortaya konulmak üzere sonuç bölümüne gidilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Piçoğlu Osman, Karadeniz Kemençesi, Görele Yöresi

Abstract:
This study has been made for the aim of introducing a very important kemenche virtuoso named Piçoğlu Osman Efendi in a very accurate way. In the first section of this study,  the Black Sea Kemenche, instrument of Piçoğlu Osman,  has been analised historically and structurally. Secondly,  the importance of his birthplace Görele district for The Eastern Black Sea Region and in the area of The Black Sea Kemenche has been emphasized. In the next chapter, his life story has been described until the smallest details obtained and it was especially clarified where his nickname ?Piçoğlu? came from according to the information given by resource people. After that it has been explained that the style of Piçoğlu Osman was pretty much similar to his master?s style. It was tried to answer why the performance of Piçoğlu Osman has been different from other kemenche performances.  And his unique style with many technical features have also been written down by titles.One of the most important reason why people like him so much is the different timbre of his instrument. It has been claimed that his instrument was tried to replicate completely in the same way and in the same size according to the opinion of the source people who saw and listened to it to get the same timbre. This kemenche has been presented with pictures. In the next section, general information has been given about his nominally known works which reached to the present although they can?t be found. Six of these works have been explained with their stories. In continuation of this, a work titled Trabzon İskele Kahya Havası which has been noted by me and the note of the same work that exists in TRT archive have been compared. It has been claimed that the original work is more different than the one in TRT archive.In addition to these, some songs he performed in different places and times have been found out except his songs on gramophone records. Improvisation songs have been mentioned also and it was agreed that he was one of the great masters of improvisation works. It has been explained how much he affected people with his voice, with his kemenche and with the timbre of the instrument in his hands and how he charmed whole Eastern Black Sea Region with the works he recorded. Finally, his pupils who could be seen as the fruit of this trend have been searched and all the reachable ones have been mentioned in this study although some of them have only a short biography. The result of this study has been presented in the last chapter.



Keywords: Piçoğlu Osman, Black Sea Kemenche, Vicinity of Görele