Tarım kredi kooperatiflerinin mali yapısının tespiti ve sorunlarının çözümüne yönelik öneriler
The Determination Of Financial Structure Of Turkish Agricultural Credit Cooperatives And Proposals For The Solutions Of Its Problems
Yazar: MAHMUT SEYFİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEKİ YANIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal analiz = Financial analysis ; Finansal yapı = Financial structure ; Kooperatif bankacılığı = Cooperative banking ; Kooperatifler = Cooperatives ; Krediler = Credits ; Tarım kredi kooperatifleri = Agricultural credit cooperatives ; Tarım kredileri = Agricultural credits

Özet:
1935 yılında kurulan TKK, ülkemizin en büyük ve etkili tarımsal kooperatif kuruluşudur. Siyasi, makro ekonomik, sektörel ve kurumsal yönetime ilişkin faktörlerdeki değişime tam olarak uyum sağlayamama nedeniyle TKK'nin mali performansı düşmüş ve finansal sorunları belirginleşmeye başlamıştır. Çalışmanın amacı da bu sorunların kaynaklarını ve boyutlarını tespit etmek şeklinde belirlenmiştir.2008 yılı sonu itibariyle Tarım Kredi Kooperatiflerinin bilanço büyüklüğü 6.488 milyon liraya ulaşmış ve Toplam kaynakların %44'ü (2.847 milyon TL) öz kaynaklardan oluşmaktadır. TTK 2.124 milyon TL toplam kredi hacmi ile T.C. Ziraat Bankasından sonra çiftçilere en fazla kredi kullandıran ikinci büyük kuruluş olmuştur. İş potansiyelinin tamamı, kurumun kaynak temininde karşılaştığı sorunlar nedeniyle, gerçekleştirilememektedir. Nitekim finansman kaynakları 2000 yılından itibaren düşmeye başlamış ve sayıları 1.321.877 olan çiftçi ortaklarının kredi taleplerinin ancak bir kısmını karşılayabilecek duruma gerilemiştir. Ayrıca, kurum kaynaklarının optimal kullanımı konusunda da sorunlar tespit edilmiştir.Çalışmada, tarımsal kredilerin ve bu kapsamda kooperatif finansman alternatifinin önemini ortaya koymak üzere 31.12.2000 ? 31.12.2008 dönemi konsolide mali tabloları esas alınarak yapılan mali analizlerle TTK'nin performansı ölçülmüş ve sorun alanları tespit edilmiştir. Analiz kapsamında, Merkez Birliği ve 16 bölge birliğinin yüzde yönetimi ile analizi, trend analizi ve oran analizi yapılmış ve karşılaştırmalı olarak tablolaştırılmıştır. Analiz sonucu elde edilen bulgulara göre; duran varlık ve özsermaye artışlarının enflasyon muhasebesinin bir sonucu olduğu, nakit artış olmadığı gözlenmiştir. 2003 yılından itibaren satışlarda gözlenen artışlar kurum karlılığına yansıtılamamış; kar marjları düşmüştür, hatta karlılık istikrarı da önemli oranda bozulmuştur. Genel yönetim giderlerinin aşırı boyutlara ulaştığı, trendin bu şekilde devamının ciddi sorunları beraberinde getireceği tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, bazı bölge birliklerinin yeterli özkaynağının olmadığı, bazılarının ise negatif olduğu, 414 üye kooperatifinde özkaynağının negatif olduğu görülmüştür. Bu tespitler kurumun ve tarımsal kredilerin geleceği konusunda endişe oluşturmaktadır. Son olarak TKK' nın sorunlarına çözüm alternatifleri geliştirilmiştir.

Abstract:
Turkey Agricultural Credit Cooperatives was founded on 1935, is the biggest and the most effective agricultural cooperative in Turkey. Due to lack of ability to adjust itself to the changes in political, macro economic and managerial changes, the Institution?s financial performance has declined and financial problems started to arise. Therefore the objective of the study determined as investigating in depth the roots and magnitude of these problems.As of end of fiscal year 2008, total assets of Turkey Agricultural Credit Cooperatives is reached to 6.488 million TL, share of equity capital to total liabilities is 44% (2.827 million TL), and with the outstanding credits of 2.124 million TL, extended to agricultural sector, is the second largest creditor after the Ziraat Bank. However the Institution cannot exploit full potential due to lack availability and accessibility to financing sources. In fact, amount of financing means has been reduced since year 2000 and the Institution has come to a position not being able to meet demand for credit from its partner farmers, whose number reaches 1.321.877. Also, some problems have been determined regarding the optimal usage of resources available to the Institution.In order to bring about the relative importance agricultural credits in the context of cooperative finance alternatives; financial analysis of the Turkey Agricultural Credit Cooperatives has been performed based on the consolidated financial statements of the regional cooperative unions covering the period of 2000 ? 2008 fiscal year results. The range of analysis performed includes, based on the 1 Central Union and 16 regional cooperative unions individually, common size analysis, trend analysis and ratio analysis and reported in comparative formats. According to the results of the analysis, increases in assets and equity stemmed from inflationary adjustment of financial statements, secondly, inspite of increases in sales, profit margins and net income have been declined gradually since 2003, also volatility of earnings increase during the period. Thirdly, general administrative expenses has been increased to a unsustainable levels, if this trend prevailed, serious problems will be inevitable in the coming years. Fourth, some of the regional cooperative unions have almost zero equity capital, while some of them even have negative equity capital, number of individual cooperative in that category is about 414. That altogether, fuels the fear about the future of both Turkey Agricultural Credit Cooperatives and agricultural credits. Finally, proposals for probable solutions has been developed for the Turkey Agricultural Credit Cooperatives.