Farklı pancar genotiplerinde tuz stresine bağlı olarak antioksidant düzeylerinde değişimlerin araştırılması
Investigation of changes in the antioxidant levels of different beet genotypes depending on salt stress
Yazar: MELİKE YILMAZ BOR
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ÖZDEMİR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Tuz stresi = Salt stress ; Şeker pancarı = Sugar beet

Özet:
Bu tez çalışmasında, iki şeker pancarı varyetesi, Beta vulgaris ev. bianca, Beta vulgaris ev. ansa ve bu bitkilerin yabani akrabası, Beta maritima'da, tuz stresinin, zamana ve konsantrasyona bağlı çeşitli etkileri incelenmiştir. Küttür varyeteleri ile yabani tür arasında, büyüme parametreleri (kök ve gövde), fotosentetik verim, bağıl su içeriği, fotosentetik pigment, protein, prolin, lipid peroksidasyonu miktarları ve süperoksit dismutaz, peroksidaz, katalaz, askprbat peroksidaz ye glutasyon redüktaz gibi antioksidatif enzimlerinin aktivitelerine göre farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Tüm bitki gruplarında, genel olarak, tuz stresinin ilk bir haftalık döneminde, belirtilen parametreler arasında çok belirgin farklılıklar gözlenmezken, ikinci haftada ve sonraki dönemde özellikle antioksidatif enzim aktivitelerinde anlamlı farklılıklar ekle edikti. Beta vulgaris ev. bianca ve Beta vulgaris ev. ansa ile karşılaştırıldığında, B. maritima' da kalıtsal olarak, temel lipid peroksidasyonu miktarı düşük, süperoksit dismutaz (SOD), peroksidaz (POX), katalaz (CAT), askorbat peroksidaz (APOX) ve glutasyon redüktaz (GR) enzimlerinin aktiviteleri yüksek düzeydedir. B- maritima'da. İSO ve 500 mM NaCl uygulamalarında da, kültür varyetelerine göre fipid peroksidasyonu miktarı düşük, süperoksit dismutaz (SOD), peroksidaz (POX), katalazVI (CAT), askorbat peroksidaz (AP05C) ve glutasyon redüktaz (GR) enzimlerinin aktivitderi yüksek düzeydedir. Bu sonuçlar, B. maritima'nın oksidatif zarara karşı kalıtsal ve indüklenmiş yüksek antioksidant enzim aktiviteleri sayesinde, tuz stresine duyarlı olan şeker pancarı varyeteleri, B. vulgaris ev. bianca ve B. vulgaris ev. ansa'dan daha etkili bir korunma mekanizmasına sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar sözcükler '.Beta vulgaris L, Beta maritima L., şeker pancarı, antioksidantlar, tuz stresi

Abstract:
In this Diesis, the effects of salt stress, oh two sugar beet varieties, Beta vulgaris cv. bianca, Beta vulgaris cv. ansa and their wild relative, Beta tnaritima, were studied fpr different lengths of time and salt concentrations. We aimed to determine the differences between growth parameters, photosynthetic efficiency, relative water content, photosynthetic pigments, protein, pyroline, lipid peroxidation contents and activities of antioxidative enzymes like superoxide dismutasç, peroxidase, catakse, ascorbaie peroxidase and glutathione reductase, for the cultivated varieties and wild specks. In the first week of salt stress, the parameters mentioned above were generally not significantly different in all groups, but in the long term, significant differences were observed especially in the antioxidative enzymes' activities. In B. tnaritima the constitutive level of lipid peroxidation was lower, but activities of superoxide dismutase (SOD), peroxidase (POX), ascorbaie peroxidase (APOX), catalase (CAT) and glutathione reductase {OR) were inherently higher than in Rvulgaris cv. bianca and ansa. Compared to B. vulgaris, lipid peroxidation was also lower and the activities of SOD, POX, APOX, CAT and GR were higher in B. maritima, at the end of the experimental period in both salt concentrations.vm These results possibly suggest that the wild salt tolerant beet, B. maritimd exhibit a better protection mechanism against oxidative damage by maintaining a higher constitutive and induced activity of antioxidant enzymes than the relatively sensitive plants of the sugar beet, B. vulgaris cv. biatica and B. vulgaris ev. ama.

Key words; Beta vulgaris L" Beta maritima L, sugar beet, antioxidants, salt stress