Kolorektal kanserli hastalarda fiziksel aktiviteyi belirleyen faktörler
Factors determining physical activity level in patients with colorectal cancer
Yazar: DİLEK KÜÇÜKVARDAR
Danışman: PROF. DR. DİDEM KARADİBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Fizyoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Kolorektal kanserli hastalarda fiziksel aktivite düzeyini belirleyen faktörleri tespit etmek ve ölçülen parametrelerle (nöropatik ağrı, duyu, kas kuvveti, denge, yorgunluk, yaşam kalitesi) aralarındaki ilişkiyi incelemektir.

Yöntem: Çalışmaya Tümör Nod Metastaz sınıflamasına göre evre II-III olan 47 hasta alınmıştır. Hastaların fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) kısa form ile, nöropatik ağrı düzeyi DN4 nöropatik ağrı skalası ile, duyu düzeyi Semmes-Weinstein Monofilament testi ile, kas kuvveti Hand Held Dinamometre (HHD)  ile, denge düzeyi Berg Denge Skalası ve Balance Master Sistem ile, yorgunluk düzeyi Kısa Bitkinlik Anketi (KBA) ile, yaşam kalitesi Short Form 36 (SF-36) ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmamızda %68,1' i (n=32) erkek, % 31,9' u (n=15) kadın olan olguların, %70,2'si (n=33) kolon, %29,8' i (n=14) rektum kanseriydi. Toplam fiziksel aktivite düzeyi median değeri 1386,00 MET-dk/hafta idi. Oluşturulan lineer regresyon modelinde varyasyonun %43,2'sini açıklayan SF-36 fiziksel rol skoru, dominant alt ekstremite quadriceps kas kuvveti ve KBA-Genel yorgunluk skoru, IPAQ toplam fiziksel aktivite düzeyinin anlamlı prediktörü olarak bulundu. Fiziksel aktivite düzeyi ile fiziksel rol skoru arasında pozitif yönde, güçlü anlamlı korelasyon (r=0,530, p<0,001); fiziksel aktivite düzeyi ile dominant alt ekstremite quadriceps kas kuvveti arasında  pozitif yönde, orta güçte anlamlı korelasyon (r=0,310, p=0,034); fiziksel aktivite düzeyi ile genel yorgunluk skoru arasında negatif yönde, orta güçte anlamlı korelasyon (r= -0,471, p=0,001) bulundu.

Sonuç: En sık karşılaşılan kanserler arasında yer alan kolorektal kanserlerde fiziksel aktivite düzeyini belirleyen en önemli parametreler yorgunluk, yaşam kalitesi, kas kuvveti olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: kolorektal kanser, fiziksel aktivite, yorgunluk, yaşam kalitesi, quadriceps kas kuvveti

Abstract:
Objective: To identify the factors determining physical activity level and examine the relationships among the measured parameters (neuropathic pain, sense, muscle strength, balance, fatigue, quality of life in patients with colorectal cancer.

Methods: 47 patients diagnosed as stage II-III colorectal cancer according to Tumor Nod Metastasis were included the study. The level of physical activity was assessed by International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), neuropathic pain level by DN4 scale, sense level by Semmes-Weinstein Monofilament, muscle strength by Hand Held Dynamometer, balance by Berg Balance Scale and Balance Master System, fatique by Brief Fatigue Inventory (BFI), quality of life by Short Form-36 (SF-36).
 
Results: 70,2% (n=33) were colon and 29,8% (n=14) were rectum cancer from the patients whom 68,1% (n=32) were male and 31,9% (n=15) were female. Total physical activity level median value was 1386,00 MET-min/week. In the created linear regression model, SF-36 role physical, quadriceps muscle strength of dominant lower extremity, BFI-General fatique score were predictors of  IPAQ physical activity level, by describing 43,2 % of the variation. As it is established that there is positive way, power and significant correlation between physical activity level and role physical score (r=0,530, p<0,001); positive way, medium power and significant correlation between physical acitivity level and quadriceps muscle strength of dominant lower extremity (r=0,310, p=0,034), negative way, medium power and significant correlation physical activity level and general fatique score were found (r= -0,471, p=0,001) .

Conclusion: The most important parameters determining the level of physical activity in colorectal cancer among the most common cancers are fatigue, quality of life, muscle strength.

Key Words: colorectal cancer, physical activity, quality of life, fatique, quadriceps muscle strenght