Covid-19 sürecinde sürdürülebilir insan kaynakları uygulamalarının çalışanların örgütsel bağlılıklarına ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi
The effect of sustainable human resources practices on employees organizational commitment and organizational citizenship behavior during the Covid-19
Yazar: İHSAN SUNGUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK KILIÇ
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; İnsan kaynakları politikası = Human resources policy ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Dünya genelini 2020 yılı Mart ayından sonra etkisi altına alan Covid-19 salgını insan
yaşamını, üretimini, tüketimini, yaşam tarzını ve insanın içinde olduğu birçok alanı
kısıtlamış hatta mevcut düzen içerisinden insanı çıkartma aşamasına getirmiştir. Covid-19
süreci birçok örgütü insan kaynakları yönetimi politikaları ve uygulamaları konusunda hızlı
ve verimli kararlar vermeye mecbur kılmıştır. Bu kararlardan bir tanesi de uzaktan çalışma
modelidir. Bu çalışmada Covid-19 salgınıyla birlikte çalışanların sürdürülebilir insan
kaynakları politikaları ve uygulamaları ile pozitif örgütsel davranışların önde gelen
konularından örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasında ilişki olup
olmadığı, varsa ilişkilerin yönünü ve gücünü belirlemek amaçlanmaktadır. Araştırmada
nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Afyonkarahisar ilinde
Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren örgütlerde görev yapan 544 çalışan
oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla insan kaynakları politikaları ve
uygulamaları, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları ölçekleri kullanılmıştır.
Verilerin analizinde Pearson korelasyon, çoklu doğrusal regresyon, bağımsız örneklem ttesti ve varyans analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Covid-19
döneminde uzaktan çalışanların insan kaynakları yönetimi politikaları ve uygulamaları,
örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına yönelik algıları iş yerinde çalışanlara
göre daha yüksek çıkmıştır. İnsan kaynakları politikaları ve uygulamalarının çalışanların
örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışlarını pozitif yönde etkilediği tespit
edilmiştir. Çalışanların insan kaynakları yönetimi politikaları ve uygulamaları ile örgütsel
bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına yönelik tutumları demografik değişkenlere
göre farklılıklar gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Uzaktan çalışma modelinin uygulandığı
bir dönemde çalışanların örgütsel davranışlarının ve algılarının nasıl farklılaştığını ortaya
koymak açısından bu çalışmanın alanyazına önemli katkılar sunduğu düşünülmekte ve
gelecek araştırmalara yönelik önemli ipuçları ve öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
The Covid-19 epidemic, which affected the world after March 2020, has restricted human
life, production, consumption, lifestyle, and many areas in which people live, and has even
brought people to the stage of removing them from the current order. The Covid-19 process
has forced many organizations to make fast and efficient decisions regarding human
resources management policies and practices. One of these decisions is the remote working
model. This study aims to determine whether there is a relationship between the sustainable
human resources policies, and practices of employees during the Covid-19 epidemic and
organizational commitment, and organizational citizenship behaviors, which are among the
leading issues of positive organizational behavior, and, if so, the direction and strength of
the relationships. Quantitative research method was used in the research. The sample of the
research consists of 544 employees working in organizations operating in the Organized
Industrial Zone in Afyonkarahisar province. Human resources policies and practices,
organizational commitment, and organizational citizenship behavior scales were used to
collect data in the study. Pearson correlation, multiple linear regression, independent sample
t-test, and analysis of variance were used to analyze the data. In line with the findings, the
perceptions of remote workers regarding human resources management policies and
practices organizational commitment, and organizational citizenship behaviors during the
Covid-19 period were higher than those working at work. It has been determined that human
resources policies and practices positively affect employees' organizational commitment
and organizational citizenship behaviors. It was found that employees' attitudes toward
human resources management policies and practices, organizational commitment, and
organizational citizenship behaviors differ according to demographic variables. It is thought
that this study makes significant contributions to the literature in terms of revealing how
employees' organizational behaviors and perceptions differ in a period when the remote
working model is implemented, and important clues and suggestions for future research are
offered.