Manevi iyi oluş uygulaması yoluyla yaşam doyumu, manevi yönelim ve mutluluk yönelimlerinin incelenmesi (Eğitimciler örneği)
Examination of life satisfaction, spiritual orientation and happiness orientations through spiritual well-being practice (Educators example)
Yazar: HÜMEYRA NAZLI TAN
Danışman: DOÇ. DR. MUALLA YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dini eğilimler = Religious tendencies ; Eğitimciler = Educators ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Maneviyat = Spirituality ; Mutluluk = Happiness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Tarih boyunca maneviyatın, insana yaşam sevinci veren bir enerji olarak algılanması, onun aynı zamanda insanoğlunun ulaşabileceği en etkin pozitif biliş düzeyi olarak kabul edilmesine sebep olmuştur. Ancak son zamanlarda insanların bu enerjiden mahrum bir şekilde hayatlarını sürdürdükleri gözlemlenmektedir. Çünkü maneviyatın çok boyutlu yönü ve özellikle sezgisel değerlendirmeyi gerektiren içsel derinlik boyutu, modern çağın hızlı, yoğun ve sanal niteliği karşısında gelişme fırsatı bulamamaktadır.
  Hızlı, yoğun ve sanal ortamlar modern çağın karakteristik bir özelliği olsa da bu çağda yaşamak zorunda olan insanların da içlerinde bulunan bu enerjiyi keşfedebileceklerini görmeleri, buna inanmaları ve hatta bu tecrübeyi yaşayabilmeleri gerekmektedir. Çünkü tüm zamanlardan daha çok modern zamanda yaşayan insanların manevi iyi oluşun olumlu etkisine ihtiyacı vardır. Bu araştırma ile modern insanının ihtiyaç duyduğu manevi iyi oluş hali ve olumlu etkileri zamanın şartlarına uygun bir şekilde bireylere kazandırılmaya çalışılmıştır.
Bu tez çalışması kapsamında, yaşam doyumunun, manevi yönelimin ve mutluluk yönelimlerinin desteklenebilmesi için manevi iyi oluşun temel ilke ve prensipleri ile hazırlanan bir uygulama geliştirilmiş ve bu uygulama ile yaşam doyumu, manevi yönelim ve mutluluk yönelimleri arasındaki ilişki değerlendirilmiştir.
Araştırmaya 2020-2021 eğitim öğretim yılları arasında çalışan, 39'u karşılaştırma grubu, 36'sı da araştırma grubu olmak üzere toplam 75 eğitimci katılmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde çalışmakta olan eğitimcilerden oluşan katılımcıların yaş ortalaması 40.15'tir. 
Araştırmada nicel ve nitel yöntemler kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında; araştırma ve karşılaştırma gruplu, öntest-sontest ve izleme testi içeren ilişkisel desenin kullanıldığı bir uygulama çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubuna, araştırma kapsamında geliştirilen manevi iyi oluş uygulaması, ikişer bölümden oluşan 10 oturum şeklinde uygulanmış, karşılaştırma grubuna ise bu sürede hiçbir uygulama yapılmamıştır.
Araştırmada manevi iyi oluş uygulamasının inceleme alanları üzerinde oluşturduğu farklılıkları ölçmek için araştırma ve karşılaştırma gruplarına; "yetişkin yaşam doyumu" ölçeği (YYDÖ), "manevi yönelim" ölçeği ve "mutluluk yönelimleri" (MYÖ) ölçekleri, uygulama başlamadan önce "ön test", uygulama bittikten sonra "son test" ve uygulama bitiminden dört ay sonra "izleme testi" olarak uygulanmıştır. Ölçümler sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
Araştırmanın nitel kısmında ise uygulamanın oluşturduğu farklılıkları derinlemesine incelemek amacı ile katılımcılarla görüşmeler yapılmış ve bu görüşmelerden elde edilen veriler fenomenolojik desende ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Yapılan ölçümler ve analizler sonucunda manevi iyi oluş uygulaması; "genel yaşam doyumu", "manevi yönelim" ve "toplam mutluluk yönelimleri" düzeylerinde uygulama öncesine göre olumlu yönde anlamlı ve kalıcı bir farklılık sağlamış sadece «toplam mutluluk yönelimleri» düzeyinde bu farklılık kalıcılığını sürdürememiştir. Uygulamaya katılmayanlara göre ise yine "genel yaşam doyumu" düzeyinde olumlu yönde anlamlı ve kalıcı bir farklılık sağlamış, "manevi yönelim" ve "toplam mutluluk yönelimleri" düzeylerinde de olumlu yönde ve kalıcı bir farklılık oluşturmuştur.
Araştırmanın sonuçları, manevi iyi oluş uygulamasının hedeflerini büyük oranda gerçekleştirdiğini göstermektedir.
Yapılan araştırmanın neticesinde manevi iyi oluş uygulamasının yaşam doyumu, manevi yönelim ve mutluluk yönelimleri düzeylerini desteklemeye yönelik bir uygulama olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Since spirituality has been viewed throughout history as an energy that brings happiness to life, it has come to be regarded as the highest kind of effective positive cognition that humans are capable of. However, people in today's digital societies happened to live their lives without this energy. The many facets of spirituality that depend on intuitive awareness cannot develop because of the fast-paced, intense, and virtual nature of the modern age.
Within the context of this study, a psychoeducational program was developed, based on the key principles of spiritual well-being in order to enhance or at least promote life satisfaction, happiness, and spiritual orientation. I tried to uncover the connection between the techniques I used and life satisfaction, happiness, and spiritual orientation by applying this program to a specific set of people.
75 educators participated in our study, which was conducted in the years 2020–2021, with 39 in the control group and 36 in the experimental group. The participants' average age is 40.15, and they all work in educational positions for the Ministry of National Education.
In the research both quantitative and qualitative methods were used. In the quantitative part, an applied work was carried out using the "split-plot" design with experimental and control groups, pretest-posttest and follow-up test. The spiritual well-being application developed within the scope of the research was applied to the research group in 10 sessions consisting of two parts, while no application was applied to the comparison group during this period.
In order to evaluate the effectiveness of the educational program provided throughout the study, three tests—The Adult's Life Satisfaction Scale (ALSS), Happiness Orientation Scale (HOS), and Spiritual Orientation Scale (SOS)—were applied to both the experimental and control groups. These scales were put into use three times: once as a "forward test" prior to the application, once as an "end test" following the application, and once as a "follow-up test" four months later. The findings obtained as a result of the measurements were evaluated.
In the qualitative part of the research, interviews were conducted with the participants in order to examine the differences created by the application in depth, and the data obtained from these interviews were analyzed in phenomenological design and content analysis method.
As a result of the measurements and analyses, the spiritual well-being practice provided a significant and permanent positive difference in the levels of "general life satisfaction", "spiritual orientation" and "total happiness orientations" compared to before the practice, but this difference could not maintain its permanence in the level of "total happiness orientations". According to those who did not participate in the application, it provided a significant and permanent difference in a positive direction at the level of "general life satisfaction" and created a positive and permanent difference at the levels of "spiritual orientation" and "total happiness orientations".
The data analysis revealed that the levels of "overall life satisfaction" and "spiritual orientation" of the experimental group participants were significantly higher than those of the control group participants. The levels of "overall happiness" were also found to be higher than in the control group, and there was a significant and effective increase acquired after the application.
The study's findings demonstrate that psychoeducational techniques created to boost spiritual wellbeing are substantially successful. 
The outcomes of the study led to the conclusion that psychoeducational practices of spiritual well-being are making up an appropriate program to boost and support levels of life satisfaction, happiness, and spiritual orientation.