Madde kullanımı nedeniyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanan bireylerin sosyodemografik ve klinik özellikleri ile suç - ceza ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationships between crime and punishment with sociodemographic and clinical features of individuals on probation due to substance use
Yazar: KEREM SEHLİKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN KAFADAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER LÜTFİ ÖZKAN
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Esrar = Marijuana ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Suç = Crime

Özet:
Madde kullanımı, yasal olmayan bir maddenin kullanılmasını ya da yasal olan bir maddenin zarar verecek şekilde kullanılmasını ifade eder. Madde kullanımı ve ilişkili bozuklukların dünyada ve ülkemizde yaygınlığı giderek artmaktadır. Türkiye'de madde kullanımı batılı ülkelerden daha düşük olsa da, ülkemizde de madde kullanımına ilişkin bireysel ve sosyal sorunlar hızla artması nedeniyle yasal düzenlemeler oluşturulmuştur. Bu konuda ülkemizde uygulama alanı ve sınırları yasalarla belirlenmiş, hapis cezasına alternatif bir yöntem olarak kişilerin denetim altında tutulması, takip edilmesi ve ıslah edilmesini amaçlayan ceza uygulaması olarak Denetimli serbestlik (DS) sistemi uygulanmaktadır. Çalışmada haklarında Tedavi ve DS Tedbiri kararı verilmesi nedeniyle hastanemize başvuran bireylerin sosyodemografik, klinik özellikleri ve suç - ceza ilişkilerinin araştırılması, uygulamanın sonuçları ile katılımcıların sisteme uyumlarının değerlendirilmesi ve madde kullanan bireylerde eşlik edebilecek diğer psikopatolojilerin tespit edilmesi amaçlandı.
Çalışmada 15.10.2017 - 01.03.2018 tarihleri arasında Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, DS birimine başvuran ve bilgilendirilerek yazılı ve sözlü onamı ile çalışmaya katılan 145 birey sosyodemografik, madde kullanım, adli tıbbi özellikleri ve ek psikiyatrik tanı varlığı açısından prospektif olarak incelendi.
Olguların 142'si (%97,9) erkek, 3'ü (%2,1) kadındı. Katılımcıların yaşları 18 ile 56 arasında iken; yaş ortalaması 27,21 ± 6,77 yıl olarak saptandı. Bireylerin 103 olgu (%71,0) ile büyük oranda 18 - 30 yaş genç erişkin grupta oldukları gözlendi. Bireylerin %70,3'ünün (n = 102) ilköğretim mezunu ve altı olduğu görüldü. Olguların 86'sının (%59,3) çoklu madde, 51'inin ise (%35,2) tek çeşit madde kullanım öyküsü olduğu tespit edildi. Madde kullanan olgular içerisinde (n = 137) en sık esrar (%94,9) kullanıldığı saptandı. Maddeyi ilk kullanma yaşı 12 ile 35 yaş arasında değişmekte olup, yaş ortalaması 19,72 ± 5,31 yıl olarak saptandı. Madde kullanımına en sık 16 - 20 yaşları arasında başlandığı (%47,4) gözlendi. Çalışma katılımcılarına DS kararı gereğince yapılan idrarda toksik madde analizinde; olguların %76,6'sında (n = 111) test sonucu negatif yani numunede herhangi bir toksik madde saptanmazken, %23,4'ünde (n = 34) en az bir toksik madde çeşidi pozitif olarak saptandı.
Olguların çoğunluğunun (%70,3) ilköğretim mezunu ve altı eğitim düzeyine sahip olması nedeniyle, madde kullanımını önlemek için; bireylere ilköğretim döneminden (6 - 14 yaş) itibaren madde konusunda eğitimlerin verilmesi ve toplumsal farkındalığın artmasının sağlanması gerektiği kanaatine varıldı. Ek olarak düşük eğitim düzeyine sahip bireylerin daha sık oranlarda suç işledikleri gözlendi. DS kapsamında başvuran bireylere uygulanan her iki programın benzer oranda verimli olduğu ve bu programlara etkin bir şekilde devam edilmesi gerektiği düşünüldü. Son olarak çoklu madde kullanımı olan bireylerin ek psikiyatrik belirti ve hastalıklar açısından detaylı değerlendirilmesinin tedavi sürecine olumlu katkıları olacağı sonucuna varıldı.
	
Anahtar Kelimeler: Madde Kullanımı; Denetimli Serbestlik; Sosyodemografik Özellikler; Suç; Esrar

Abstract:
Substance use refers to the use of an illegal substance or the use of a legal substance in a harmful way. The prevalence of substance use and related disorders is ever-increasing in our country and in the world. Although substance use in Turkey is lower than in western countries, legislative regulations were put into force due to a heavy increase in individual and social issues related to substance use in our country. In this regard, the field and limits of the application were determined by law and probation system is implemented as an alternative method to the prison sentence to keep individuals in control, to monitor and to regenerate them. The aim of this study is to examine the sociodemographic and clinical features and the relationships between crime and punishment of individuals who were passed precautionary probation and treatment, to evaluate the results of the application and the adaptation of the participants to the system and to determine other psychopathologies accompanying them.
In this research, 145 individuals who applied to the department of probation in Adıyaman Training and Research Hospital between the dates of 15.10.2017 and 01.03.2018 were prospectively investigated in terms of their sociodemography, substance use, forensic medical features, and the existent additional psychiatric diagnosis after informing them and receiving their verbal and written consent.
142 of the cases (97.9%) were men and 3 of the cases (2.1%) were women. The participant ages were in between 18 and 56, and the mean age was determined to be 27.21 ± 6.77. The majority of the participant ages were observed to be in between 18 and 30 year young adult age group with 103 cases (71.0%). It was seen that 70.3% of the individuals (n = 102) were primary school graduates and below. Multiple substance use histories were determined in 86 of the cases (59.3%) and single substance use histories were determined in 51 of the cases (35.2%). Cannabis was determined to be the most used substance (94.9%) in cases with substancerst use of  use1. It was observed that the ages between 16 and 20 are the most common ages (47. histories (n = 137). The fithe substance ranged from 12 to 35 years and the mean age was determined to be 19.72 ± 5.34%) to start substance use. In the urine analyses of participants for sted of primary school graduates and below, a conclusion to prevent substance use was reached; to inform individuals starting from primary education (ranging from 6 to 14 year-olds) and to increase social awareness about substance use. In addition, it was observed that individuals with low levels of education committed crimes in more frequent incidences. Both of the programs that are applied to individuals who apply to the hospital in thetoxic substances that were performed in pursuance of probation decision, 77.6% of the cases (n = 111) came out negative, which means that no toxic substances were found, 23.4% of the cases (n = 34) came out positive, which means that at least one toxic substance was found.
Due to the fact that the majority of the cases (70.3%) consi framework of probation caution were determined to be successful in similar ratios and the programs were determined to continue efficiently. Finally, it was concluded that the detailed evaluation of individuals with multiple substance use histories in terms of additional psychiatric symptoms and diseases will contribute positively to the treatment process.
	
Keywords: Substance Use, Probation, Sociodemographic Features, Crime, Cannabis