Tasarımda yaratıcılığın görsel düşünme ve eskiz ile ilişkisi
The relation of visual thinking and sketching in design creativity
Yazar: AYSU CEREN YILMAZ SATILMIŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE KANDEMİR
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Eskiz = Sketch ; Görsel düşünme = Visual thinking ; Problem çözme = Problem solving ; Tasarım = Design ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Tasarım en temelde bir problem çözme eylemidir. Tasarımın iyi-tanımlanmamış, karmaşık problemlerinin çözülmesi ise yaratıcılık gerektirmektedir. Bu nedenle tasarımcı probleme farklı bakış açıları ile yaklaşabilmeli, farklı olanı keşfedebilmeli, farklı düşünebilmelidir. Tasarım disiplini sonuç ürünü çoğunlukla görsel bir varlık olduğundan
kaçınılmaz olarak görseli ve görsel düşünmeyi içermektedir. Tasarımcı henüz var olmayanı tasarlayabilmek için hayal etmekte, zihinsel imgeler oluşturmakta, bu imgeler aracılığıyla düşünmektedir. Görsel düşünme karmaşık tasarım problemlerine eşsiz bir bilişsel süreç sağlamaktadır. Görsel düşünmenin bilinçli süreçlerinin yanısıra bilinçdışı
süreçleri de yaratıcı çözümlerin üretilmesine imkan tanımakta; özellikle görsel düşünmenin bilinçdışı süreçleri aktif düşünmeye kıyasla çok daha hızlı ilişkilendirmeler yaparak yaratıcı fikirlerin açığa çıkmasına katkı sağlamaktadır. Bu süreçte açığa çıkan zihinsel imgelerin kısa ömürlü doğası imgelerin kaybedilmeden önce dışsallaştırılmasını gerektirmektedir. Görsel düşünme süreci fikirlerin kaydedilmesi için farklı görsel araçlardan faydalanabilirken, sahip olduğu özgün nitelikler ile eskiz öne çıkabilmektedir. Eskiz zihinsel imgelerin ve fikirlerin uçup gitmeden ifade edilebilmesi ve bu fikirlerin değerlendirilebilmesi için bir esnek bir ortam sağlamaktadır. Eskiz özgür, yaratıcı ve
esnek doğası ile hem görsel düşünmeye serbestçe işleyebileceği bir ortam hazırlamakta hem de ona üzerinde oynayabileceği görsel veriler sağlamaktadır. Bu çerçevede ele alınan çalışmada, genel olarak tasarım, özelde ise mekan tasarımında göz ardı edilemeyecek değerlere sahip olan görsel düşünme ve eskiz süreçlerinin özellikleri ve bu süreçlerin arasındaki ilişki incelenmiş, elde edilen verilerin tasarımda yaratıcılığa olan katkıları bütünleşik olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Design is fundementally a problem-solving act. So solving the ill-defined, complex problems of design requires creativity. Therefore the designer should be able to approach the problem from different perspectives, discover what is different, and think differently. The design discipline, inevitably includes visuals and visual thinking, since the end product is commonly a visual entity. In order to design something that does not yet exist, the designer imagines, creates mental images, and thinks through these images. Visual thinking provides a unique cognitive process to complex design problems. In addition to the conscious processes of visual thinking, unconscious processes also enable the production of creative solutions; in particular, the unconscious processes of visual thinking contribute to the emergence of creative ideas by making connections much faster than active thinking. However, the evanescent nature of mental imeges that emerge in this
process requires the images to be externalized before they are lost. While the visual thinking process can benefit from different visual tools to record ideas, the sketch can stand out with its unique features. Sketching provides a flexible environment for expressing and evaluating mental images and ideas before they fly away. Sketch, with its free, creative and flexible nature, offers visual thinking an environment in which it can work freely while also providing visual thinking with visual data to play with. In this study, which is handled within this framework, the characteristics of visual thinking and sketching processes, which possess values that cannot be overlooked in design in general and space design in particular, and the relationship between these processes are examined, and the contribution of the obtained data to creativity in design is evaluated in an integrated manner.