Grafik tasarımda yapısal öğelerin algısı ile sosyo demografik değişkenler arasındaki ilişki Selçuk Üniversitesi örneği
The relation between sociodemographic variables and perception of structural elements in graphic design: The case of Selçuk University
Yazar: ABDULGANİ ARIKAN
Danışman: PROF. DR. ADNAN TEPECİK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Eğitimden reklâmcılığa kadar çok geniş alanda varlık gösteren grafik tasarım bir başka ifade ile görsel iletişim tasarımı olgusu, sanatsal alandan iletişim alanına kadar farklı disiplinleri içinde barındırmaktadır. Temel olarak yüzey baskı ve dijital ortam tasarımları olarak gruplandırılabilir. Görsel yapıyı meydana getiren tüm disiplinlerde olduğu gibi tasarım ilke ve elemanları, grafik tasarımda da inşa sürecinin temelidir denebilir. Doğru grafik tasarım çözümlerine ulaşmak için, tasarım ilke ve elemanlarının doğru ve etkin kullanımı önemli olabilir. Bu süreçte insanın görsel algısına ilişkin bilgi ve bulgular bu çözüme katkı sağlayabilir.Görsel bir iletişim sanatı olarak Grafik tasarımın en önemli işlevi; kendisine yüklenen mesajı hedef kitleye iletmek için, hızlı ve doğru şekilde mesajı anlaşılır hale getirmek olarak açıklanabilir. Grafik tasarımında, tasarımcı (sanatçı), tasarlanan ve tüketici açısından çözüm bekleyen önemli bir sorun belirmektedir. Bu durum ?ortak anlam? sorunu olarak açıklanabilir. Tasarımcı tarafından hazırlanan mesaj, tasarlanan şey tarafından tüketici konumundaki izleyiciye ulaştırılmalıdır. Bir başka ifade ile gerek tasarlayan yani sanatçı açısından gerek izleyici açısından, tasarlanan şeyden aynı anlam çıkarılmalıdır. Grafik tasarım; iletişim, görsellik ve tasarım temelinde şekillenmektedir.?Ortak anlam? sürecinde grafik tasarımı meydana getiren tasarım ilke ve elemanları önemli etkiye sahip olabilirler. Süreç aynı zamanda insanın görsel algısı ile de ilişkili olabilir. Bu bağlamda yapılan araştırmada, görsel algı ile tasarım ilke ve elemanları arasında var olması muhtemel ilişkiyi tespit edebilmek için özgün bir ölçek geliştirilmeye çalışılarak; tasarım ilke ve elemanlarının algılanışında sosyo demografik değişkenlerin etkileri niceliksel olarak ortaya konmaya çalışılmıştır.Görsel sistemin birçok özelliği anlaşılmış olmasına karşın Grafik tasarım bağlamında görsel algıya ilişkin bilgi ve kaynak yetersiz denebilir. Görsel algı prensipleri bağlamında tasarıma ilişkin olarak doğrudan bir sistem formüle etmek doğru ve geçerli bir durum olmayabilir ancak; elde edilen bilgi, grafik tasarım açısından pratik çözüm yolları oluşturmak için kullanılabilir.

Abstract:
Residing in a very wide area that reaches from education up to advertising, graphical design or with other words the matter of graphical communication design includes various disciplines ranging from the arts up to communications. The subject can be categorized on basis of application as printed and digital media. As with all disciplines of visual structure, it can be said that in visual design, the principles and elements of design form the fundamentals of the construction process. To achieve suitable solutions in graphical design, proper and efficient usage of design principles and elements might be of importance. In this process, knowledge and findings about the nature of human visual perception may contribute to the solution.The most important function of graphical design as a visual communication art can be formulated as to make the message quick and precisely understood in order to convey the intended message to the addressed audience. In graphical design, an important problem concerning the designer (artist), the design, and the consumer awaits to be solved. This problem can be defined as the problem of ?mutual meaning?. The message intended by the designer has to be conveyed by the design to the targeted consumer audience. In other words, the same meaning should be inferred from the design by the designer and the audience as well. Graphical design is constructed on fundaments consisting of communication, visuality and design.The principles and elements constituting the graphical design may have important effect on the process of ?mutual meaning?. At the same time, the process may be related with human visual perception as well. With the aim to explore likely relations between visual perception and design principles and elements, this study tried to develop an original scale and used it to quantitatively assess effects of social-demographical variables on the perception of design principles and elements.While most features of the visual system might have been understood, it can be asserted that knowledge and sources related to the aspect of graphical design are not sufficient. It may be not as accurate and valid to directly propose a design system in relation to visual perception principles, but the obtained knowledge may be used in constructing practical solutions in graphical design.