Ağız sağlığının değerlendirilmesinde hemşireler arası ölçümsel tutarlılık
Measuremental consistency between nurses in assessment of oral health
Yazar: DEMET ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜNEŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Değerlendirme = Evaluation ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research

Özet:
Amaç: Çalışmada ağız sağlığının değerlendirilmesinde hemşireler arası tutarlılığı, kriterlerin değerlendirilmesinde hemşireler arası, hemşireler ile araştırmacı hemşire arasındaki uyumu, subjektif kriterler ile objektif kriterler arasındaki uyumluluğu belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 20.09.2019-25.02.2020 tarihleri arasında ilişkisel betimleme tipinde yapılmıştır. Evreni: diyabet, kronik böbrek yetmezliği tanısı ile klinikte yatan hastalar ve kliniklerde çalışan 95 hemşire, örneklemi: 10 hemşire ve G-Power analizi ile belirlenen 86 hasta oluşturmuştur.  Verilerin elde edilmesinde "Ağız Değerlendirme Rehberi, Uyarımsız Tükürük Akış Hızı, Plak İndeksi ve Veri Toplama Formu" kullanılmıştır. Veriler Statistical Package for Social Sciences 25.00 programında tanımlayıcı ve ilişki analizleri ile değerlendirilmiştir. Araştırma için etik kurul onamı ve kurum izni alınmıştır.
Bulgular: Hastaların %50'si, hemşirelerin %70'i kadındır, hastaların yaş ortalamaları 61,35±12,39, hemşirelerin yaş ortalamaları 36,10±7,20 yıldır ve %90'ı lisans mezunudur. Ağız değerlendirilmesinde hemşireler arası tutarlılık için Cronbach alfa katsayısı sonuçları 0,773 ile 0,864 arasındadır. Ağız sağlığı kriterlerinin değerlendirilmesinde hemşireler arası uyumun en fazla yutkunma ile ses, en az uyumun mukoz membran, dişler/protez kriterlerinde olduğu belirlenmiştir. Araştırmacı ile diğer hemşireler arasındaki uyum düşük ile orta düzeydedir, en fazla uyum yutkunma ve ses kriterlerinde ile en az uyum tükürük ve dişler/protez kriterindedir. Plak indeksi ile diş, tükürük akış hızı ile tükürük değerlendirilmesi arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır.
Sonuç: Ağız sağlığı kriterleri değerlendirilmesinde hemşireler arası uyum en fazla yutkunma ile ses kriterlerinde ve orta düzeydedir. Tükürük akış hızı azaldıkça, plak indeksi arttıkça rehberde yer alan tükürük ve diş kriterleri değerlendirmesi arasındaki uyum azalmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ağız Sağlığı, Değerlendirme, Hemşirelik.

Abstract:
Purpose: The study aims to identify the consistency between the nurses for the evaluation of oral health, the compliance between the nurses as well as the compliance between nurses and researcher nurses for the evaluation of the criteria in addition to the compliance between subjective criteria and objective criteria.
Materials and Method: The study is conducted between the dates of 20.09.2019 and 25.02.2020 with the associative description model. The target population of the study consists of in-patients admitted to the clinic with diabetes, chronic renal failure, and 95 nurses employed in the clinic, whereas its sample consists of 10 nurses and 86 patients identified with G-Power analysis. The data is collected through the usage of "Oral Assessment Guide, Unstimulated Salivary Flow Rate, Plaque Index and Data Collection Forms". The data is evaluated with subsidiary and associative analysis conducted on Statistical Package or Social Sciences 25.00 program.  Approval of the board of ethics and institutional permission are received for the study.
Findings: 50% of the patients and 70% of the nurses are females, the median age of the patients is 61.35±12.39 years whereas the median age of the nurses is 36.10±7.20 years and 90% of them have Bachelor's degrees. Cronbach alpha coefficient results are between 0.773 and 0.864 in order to ensure the consistency between the nurses for oral evaluation.  During the evaluation of oral criteria, it has been identified that the consistency between the nurses is at its most for noise and swallowing criteria and is at its least for mucous membrane, teeth/ prosthesis criteria. The consistency between the researches and other nurses is between mid to low levels, consistency is at its most for swallowing and noise criteria and it is at its least for saliva and teeth/prosthesis criteria. Difference between the plaque index and teeth, salivary flow rate as well as saliva evaluation is statistically significant.
Conclusion: The consistency levels between the nurses in regards to the evaluation of oral health criteria is at its most for swallowing and noise criteria as well as being at mid-levels. As the salivary flow rate decreases, the compliance between the salivary and dental criteria evaluation stated in the guide, also decreases.
Keywords: Assessment, Nursing, Oral Health.