Terceme-i Tuhfetü'l-Mülūk (Giriş, metin, dizin, tıpkı basım)
Terceme-i Tuhfetü'l-Mülūk (Giriş, metin, dizin, tıpkı basım)
Yazar: NURİYE ACAR
Danışman: DOÇ. DR. SERDAL KARA
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Rüyalar, tarih boyunca insanların ilgi duyduğu ve merak ettiği bir konu olmuştur. İnsanlar bu merakını gidermek için sürekli olarak rüyada gördükleri canlıları, olayları, nesneleri vs. anlamlamdırmaya ve yorumlamaya çalışmıştır. Bunların sonucunda da rüyaları yorumlayan tabirciler ve bu tabircilerin kaleme aldığı tabirnameler meydana gelmiştir. İbn-i Sirin ve İbrāhimū bin Ker(e)man da bu tabirciler arasında iki önemli şahsiyettir ve yazdıkları tabirnameler hem yazıldıkları dönemde hem de sonraki dönemlerde rüya tabircileri ve tabirnameler için iki önemli kaynak olmuştur. Çalışmamızda  esas aldığımız nüsha da bu iki önemli rüya tabircisinin tabirnamelerinden hareketle yazılmış bir eserdir.  Eser, bir rüya tabirnamesi olmanın yanı sıra yazıldığı dönemin sosyal, kültürel hayatı hakkında hem okuyuculara hem de araştırmacılara fikir vermek açısından önemlidir. Ayrıca yine yazıldığı dönemde, insanların olaylara bakış açısını, yaşadıkları durumları ne şekilde karşıladıklarını açıklamak bakımından da oldukça yararlıdır. Altmış bābdan oluşan eser rüyada peygamberleri, melekleri, doğa olaylarını, hayvanları, bitkileri, kokuları, yiyecek ve giyecekleri, ibadet etmeyi, güneşi, ayı, yıldızları, dağları ve daha birçok şeyi görmeyi konu edinir ve bunların nasıl yorumlanması gerektiği üzerine bilgiler verir. Çalışmamız "Giriş, Dil Özellikleri, Metin, Dizin, Sonuç ve Kaynaklar" bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Tuhfetül-Mülūk eserinin adı ve yazılış sebebi, konusu, bölümleri, eserin diğer nüshaları, bu nüshalar üzerinde yapılan çalışmalar, metin incelemesinde uygulanan yöntemler, dizin kuruluşunda izlenen yöntemler hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonrasında "Dil Özellikleri" bölümü gelmektedir.  İkinci bölümde, esas aldığımız nüshanın çeviri yazısının yapıldığı "Metin"  kısmı bulunmaktadır. Ayrıca bu bölümde eksik ya da yanlış olan kelime veya ifadeler diğer nüshalardan yararlanılarak tamamlanmıştır. Dizin bölümünde metnin gramatikal dizini bulunmaktadır. Bu bölümde metinde geçen kelime veya tamlamaların anlamları metne bağlı olarak verilmiştir. Bu bölümün sonunda Özel Adlar Dizini de bulunmaktadır. Çalışmamız metin incelemesinde elde edilen bilgilerin yer aldığı "Sonuç" , faydalanılan kaynakların bulunduğu "Kaynaklar" ve metnin tıpkıbasımının yer aldığı "Ekler" kısmı ile sona ermektedir.

Abstract:
Dreams have been a subject that people have been interested in and wondered throughout history. In order to satisfy this curiosity, people constantly look for creatures, events, objects, etc., that they see in they dreams. Tried to make sense of it and interpret it. As a result of these, interpreters who interpret dreams and the phrasebooks written by these interpreters have emerged. Ibn-i Sirin, and İbrahimū Ker(e)man are two important sources for dream interpreters and interpreters both in the period they were written and in later periods. The copy that we take as a basis in our study is a work written based on the interpretations of these two important dream interpreters. In adittion to being a dream interpretation, the works is important in terms of giving both readers and researchers an idea about the social and cultural life of the period in which it was written. In adittion, it is also very useful in terms of explaining people's perspectives on events and how they met the stuations they experienced at the time it was written. In the work, which consist of sixty chapters, it is about seeing prophets, angels, natural events, animals, plants, smells, food and clothing, worship and many other things, and gives information on how these should be interpreted. Our study consist of "Introduction, Language Features, Text, Index, Conclusion and  References" sections. In the second part, there is  the "Text" part,  where the translation of the copy we take as tjhe basis is made. In addition, missing or incorrect words or expressions in this section were completed by making use of other copies. The "Index" section contains the grammatical index of the text. In this section, the meanings of the words or phrases in the text are given depending on the text. At the and of this section, the index of proper names is also included.  Our study ends with the "Conclusion", which includes the information obtained from the text analysis, "Sources", where the sources benefited from, and the "Appendix", which includes the facsimile of the text.