Mimarlık fakültesi öğrencilerinin 'aparatlı matematik problemleri'ni kurma süreçlerinin incelenmesi
Investigation of architecture faculty students' processes of posing 'mathematics problems with apparatus'
Yazar: NAZLI GÜL ÇAĞIRGAN
Danışman: PROF. DR. IŞIKHAN UĞUREL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Mimarlık hem lisans yıllarındaki eğitim sürecinde hem de mesleği icra etme aşamasında birden çok bilgi ve beceri alanını gerektiren ve farklı disiplinler ile etkileşimi olan bir alandır. Söz konusu temel bilgi ve beceri alanlarından biri de matematiktir. Mimar adayları aldıkları derslerde tasarım, planlama, uygulama, yapı bilgisi, ölçme, üç boyutlu düşünme, teknik resim, perspektif, nesne manipülasyonu gibi matematikle ilişkili konularda çalışmalar yapmaktadır. Dolayısıyla mimar adaylarının matematikle ilişkili olan problemleri çözmesi ve kurması onlardan beklenen ve mesleki gelişimlerine hizmet edecek temel etkinliklerden biridir. Nitel yapıdaki bu çalışmada amaç Ege Bölgesi'ndeki bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan (birinci ve üçüncü sınıftaki) mimar adaylarınca kurulmuş olan (96 adet) "aparatlı matematik problemlerinin (ApMP)" analizinden elde edilen bulguları paylaşmaktır. Katılımcılar gönüllü olarak çalışmaya katılan 24 mimar adayından oluşmaktadır. Problem kurma sürecinden önce katılımcılara yönelik aparatlı matematik problemi çözme atölyesi düzenlenmiştir. Adaylar bu atölyeden sonraki birkaç hafta içerisinde ikişer kişiden oluşan gruplar halinde (toplam 12 grup) çalışarak araştırmacılarca kendilerine verilen (Uğurel, 2019b'den alınan) üç aparat için tek oturumda ayrı ayrı ApMP'leri üretmiştir. Problemler Uğurel (2019a) tarafından geliştirilen rubrik temel alınarak araştırmacının geliştirdiği bir rubrik kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sürecinde hem geliştirilen problemlerin nitelik olarak (rubrik yardımıyla) analizi hem de aparatlı problem kurma sürecinde mimar adaylarının kullandığı stratejiler bağlamında hem de problem kurma sürecine dair görüşleri ile ilgili inceleme yapılmıştır. Bulgular mimar adaylarının aparatlı matematik problemleri kurma deneyiminden oldukça keyif aldıklarını, bu süreci farklı bir uygulama olarak gördüklerini ve problemleri kurarken matematiksel kavramlarla ilgili sorgulamalar gerçekleştirdiklerini göstermiştir.
Kurulan problemlerin problem çözme atölyesindeki sunulan problemlere çok benzediği, öğrencilerin genellikle çözdükleri problemlerdeki şekilleri değiştirerek yeni şekiller üzerinden aynı tarz problemler kurdukları görülmüştür. Kurulan problemler rubriğe göre incelendiğinde farklılıkları konusunda sınırlılıkları olduğu ve birbirine benzeyen problemler kurma eğiliminde oldukları fark edilmiştir. 
Araştırmamızın ikinci alt problemi olan mimar adaylarının problem kurma süreçlerindeki stratejiler incelendiğinde ise hem sınıf düzeyleri bazında hem de aparat çeşitlerinde en çok kullanılan stratejinin deneme-yanılma stratejisi olduğu görülmüştür. Mimar adaylarının problem kurma sürecinde sistematik olmayan aparat manipülasyonlarında bulundukları ve problemleri dizilim deneme yanılmalarının sonucunda oluşan dizilimlere göre kurguladıkları görülmüştür. 
Üçüncü alt problemimiz olan mimar adaylarının aparatlı matematik problemleri kurma deneyimlerine dayalı görüşlerine ait bulgular ise mimar adaylarının yaşadıkları bu süreci eğlenceli ve düşündürücü olarak ifade ettikleri, aparatlı matematik problemlerinin farklı düşünmeye sevk ettiği yönünde görüşler belirttikleri görülmüştür. Ayrıca diğer alt problemlerin sonuçlarından da anlaşıldığı gibi görüş formunda en zorlandıkları aparatın daire seti olduğunu tespit edilmiştir. 
Çalışmamızın mimarlık ile matematik disiplinlerinin etkileşim alanının genişletilmesine ve aparatlı matematik problemlerine yönelik araştırma literatürüne katkı yapması beklenmektedir

Abstract:
Architecture is a field that requires multiple areas of knowledge and skills and interacts with different disciplines both during the undergraduate education process and during the practice of the profession. One of these basic knowledge and skill areas is mathematics. In the courses they take, architect candidates work on mathematics-related subjects such as design, planning, application, building knowledge, measurement, three-dimensional thinking, technical drawing, perspective, object manipulation. Therefore, architect candidates are expected to solve and pose problems related to mathematics and this is one of the basic activities that will serve their professional development. The aim of this qualitative study is to share the findings obtained from the analysis of "apparatus mathematical problems with apparatus (ApMP)" (96) constructed by architect candidates (first and third year) studying at a state university in the Aegean Region. The participants consisted of 24 prospective architects who voluntarily participated in the study. Before the problem posing process, an apparatus mathematics problem solving workshop was organized for the participants. Within a few weeks after this workshop, the candidates worked in groups of two (12 groups in total) and produced separate ApMPs for three apparatuses given to them by the researchers (taken from Uğurel, 2019b) in a single session. The problems were analyzed using a rubric developed by the researcher based on the rubric developed by Uğurel (2019a). In the analysis process, both the qualitative analysis of the problems developed (with the help of the rubric) and the strategies used by the pre-service architects in the process of constructing problems with apparatus were examined. The findings showed that the pre-service architects enjoyed the experience of constructing mathematical problems with apparatus, saw this process as a different application and made inquiries about mathematical concepts while constructing the problems.
	It was observed that the problems constructed were very similar to the problems presented in the problem solving workshop and that the students generally changed the shapes in the problems they solved and constructed the same type of problems based on new shapes. When the constructed problems were examined according to the rubric, it was realized that they had limitations in terms of differences and tended to construct problems that were similar to each other. 
When the strategies in the problem posing processes of the architect candidates, which is the second sub-problem of our research, are examined, it is among the results of our research that the most used strategy is the trial-and-error strategy both on the basis of class levels and apparatus types. It was observed that the prospective architects made unsystematic apparatus manipulations in the problem posing process and constructed the problems according to the sequences formed as a result of trial and error. 
The findings of our third sub-problem, the opinions of the prospective architects based on their experiences of constructing mathematical problems with apparatus, showed that the prospective architects expressed this process as entertaining and thought-provoking, and that they wrote opinions that mathematical problems with apparatus prompted them to think differently. In addition, as can be understood from the results of other sub-problems, it was seen that they stated that the apparatus they had the most difficulty with in the opinion form was the circle set. 
Our study is expected to contribute to the expansion of the interaction area between architecture and mathematics disciplines and to the research literature on mathematical problems with apparatus.