Tarihi çevrede yeni yapılaşma koşulları ve Çatalca-Kaleiçi mahallesi kentsel tasarım rehberi önerisi
New building conditions in the historic environment and Çatalca-Kaleiçi neighbourhood urban design guide proposal
Yazar: MERYEM YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KIRAN ÇAKIR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kentsel koruma = Urban conservation ; Kentsel tasarım = Urban design ; Koruma = Conservation ; Tarihi çevre = Historical environment

Özet:
Tarihi çevreler ve eski kent merkezleri bulundukları bölgenin kimliğini ortaya koyan en önemli alanlardır. Bu alanların sürdürülebilir olması ve tarihi kent dokularının yaşatılarak yarınlara doğru bir şekilde ulaştırılması sahip olduğumuz kültürel değerler bakımından oldukça önem taşımaktadır. Dolayısıyla tarih kokan kent dokularının korunması, gerekli olduğu düşünülen koruma yöntemlerinin doğru uygulanması ve yeni yapı tasarlanması için kentsel tasarım rehberlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Kentsel tasarım rehberleri, tarihi ve kentsel çevrelerde yürütülen koruma çalışmalarının ayrılmaz bir parçasıdır.
Çalışma kapsamında; birinci bölümde araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmış, ikinci bölümde tarihi çevre kavramı ve tarihi çevrede yeni yapılaşma alt başlıklarıyla açıklanmıştır. Daha sonra üçüncü bölümde ise kentsel tasarım rehberi kavramı ve rehber oluşturma sürecinin nasıl bir uygulama gerektirdiği anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, seçilen çalışma alanın neden seçildiği ve alan hakkında bilgi verildikten sonra İstanbul ili, Çatalca ilçesi, Kaleiçi Mahallesi'nin tarihi dokusunun önemi ve korunması tarihi çevrede yeni yapılaşmayı etkileyen ana unsurlar vurgulanarak tarihi dokunun korunması için yapılan analiz çalışmaları, değerlendirilmesi tablolar halinde verilmiştir. Beşinci bölümde ise kentsel tasarım rehberi önerisine yönelik yapılan analiz çalışmaları, değerlendirilmesi yapılarak kentsel tasarım rehberi önerisi hazırlanmıştır. Sonuç olarak ise toplanan veriler ve kentsel tasarım rehberi önerisinin değerlendirmesi yapılmıştır. 
Bu bağlamda yapılan analizler sonucunda alana yönelik oluşturulan tasarım yaklaşımları ve öneriler ışığında Çatalca Kaleiçi Mahallesi kentsel tasarım rehberi önerisinin ileride yapılacak çalışmalara yol gösterici olması, tarihi alanın kentsel kimliğini korumak ve gelecek kuşaklara doğru aktarılmasını sağlamak için kullanılması hedeflenmektedir.

Abstract:
Historical environments and old city centres are the most important areas that reveal the identity of the region where they are located. The sustainability of these areas and the survival of historical urban textures and their transfer to the future in the right way are very important in terms of the cultural values we have. Therefore, urban design guides are needed for the protection of historical urban textures, the correct application of the protection methods considered necessary and the design of new buildings. Urban design guides are an integral part of the conservation works carried out in historical and urban environments.
Within the scope of the study, in the first section; the purpose, scope and method of the research are explained, in the second section, the concept of historical environment and new construction in the historical environment are explained with subheadings. Then, in the third chapter, the concept of urban design guide and how the process of creating a guide requires an application is explained. In the fourth chapter, after giving information about the selected study area and why it was chosen, the importance and protection of the historical texture of Istanbul province, Çatalca district-Kaleiçi neighbourhood, the main factors affecting the new construction in the historical environment are emphasised and the analysis studies carried out for the protection of the historical texture and its evaluation are given in tables. In the fifth section, the analyses and evaluations made for the urban design guide proposal were evaluated and an urban design guide proposal was prepared. In conclusion, the data collected and the evaluation of the urban design guide proposal were evaluated.
In the light of the design approaches and suggestions created for the area as a result of the analyses made in this context, it is aimed that the urban design guide proposal for Çatalca Kaleiçi Neighbourhood will be used to guide future studies, to protect the urban identity of the historical area and to ensure that it is transferred to future generations correctly.