Ulaşım güvenliği kapsamında sürücü eğitmenlerinin otonom araçlara yönelik tutumlarının araştırılması
Investigation of attitudes of driver instructors towards autonomous vehicles in the scope of transportation safety
Yazar: FATİH YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ŞENOL YAPRAK
Polis Akademisi / Trafik Enstitüsü / Ulaşım Güvenliği ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Türkiye'nin akıllı ulaşım sistemleri doğrultusunda hazırladığı eylem planı hedeflerine ulaşılması ve sürücü eğitmenlerinin tutumlarının öğrenilmesi motivasyonuyla bu çalışma tercih edilmiştir. Araştırmanın amacı otonom araçların etkileşim içinde olduğu/olacağı unsurlardan biri olan sürücü eğitmenlerinin tutumunu açıklayabilecek görüş ve faktörlerin belirlenmesidir. Bu amacın gerçekleşmesi noktasında literatürde yer alan "Sürücüsüz Araçlara Yönelik Tüketici Tutumları" ölçeğinden yararlanılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde akıllı ulaşım sistemleri hakkında bilgiler verilip literatürdeki çalışmalar paylaşılmıştır. İkinci bölümde otonom araç kavramı, gelişimi ve Türkiye'deki uygulamaları paylaşılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise veri toplama yöntemi bulgular ve elde edilen sonuçlar yer almaktadır. Bu çalışma Ankara ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursunda çalışan sürücü eğitmenlerine uygulanmıştır. 
Bu araştırmada, anket uygulaması sonucu elde edilen verilerin analizin güvenilirlik düzeyinin tespiti noktasında Cronbach's Alpha katsayısına yer verilmiştir. Verilerin normal dağılıma uyup uymadığının tespitinde Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk değerlerine yer verilmiştir. Bu kısımda, p anlamlılık düzeyinin 0,05'ten küçük olması durumunda verilerin normal dağılıma sahip olmadığı yorumunda bulunulmuştur. Araştırmada, anket formu içerisinde yer alan ifadelerin ortalama ve standart sapma değerlerinin ortaya konmasında betimsel istatistiklere yer verilmiştir. Hipotez test sonuçlarına göre belirlenen bağımsız değişkenlerden yaş, eğitim durumu ve güven ile otonom araçlara yönelik tutum arasında anlamlı bir faklılık görülürken, cinsiyet ve tecrübe faktörleri ile tutum arasında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların algılanan faydanın tespiti noktasındaki verdiği cevaplarda pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Akıllı ulaşım sistemleri; otonom araç; sürücü eğitmeni; tutum.

Abstract:
This study was preferred with the motivation to reach the targets of the action plan prepared in line with the smart transportation systems of Turkey and to learn the attitudes of the driver trainers. The purpose of this research is to determine the opinions and factors that could explain the attitudes of driver instructors, which is one of the elements with which autonomous vehicles interact/will. In order to achieve this goal, the scale of "Consumer Attitudes towards Driverless Vehicles" included in the literature was used.  The study consists of three parts. In the first part, informations about intelligent transportation systems are given and studies in literature are shared. In the second part, the concept, development and applications of autonomous vehicles are shared. In the third and final part, data collection method, findings and the results obtained are included. The questionnaire was applied to the driver trainers working in the Private Motor Vehicle Drivers Course affiliated to the Ministry of National Education in Ankara.
In this study, Cronbach's Alpha coefficient was included in the point of determining the reliability level of the analysis of the data obtained as a result of the survey application. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-wilk values were included in the determination of whether the data fit the normal distribution. In this section, it was commented that if the p significance level is less than 0.05, the data do not have a normal distribution. In the research, descriptive statistics were included in revealing the mean and standard deviation values of the expressions in the questionnaire. Among the independent variables determined according to hypothesis test results, while there was a significant difference between age, education level, confidence and attitudes towards autonomous vehicles, it was concluded that there was not any significant difference between gender and experience factors. It has been concluded that there is a positive relationship between the answers given by the participants at the point of determining the perceived benefit. 
Keywords: Intelligent transportation systems; autonomous vehicle; driver instructor; attitude.