Toplumsal göstergebilim perspektifinden alışveriş merkezlerinin çocuk alanları. Ankamall, Antares ve Armada örnekleri
Shopping malls' kids zone from the perspective of social semiotics. Cases of Ankamall, Antares, and Armada
Yazar: NESİBE ZEYNEP ARSLANOĞLU KOÇ
Danışman: PROF. DR. EMRAH AKBAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Ankara = Ankara ; Kent sosyolojisi = Urban sociology ; Kentsel alanlar = Urban areas ; Mekan = Space ; Mekan planlaması = Space planning ; Mekansal özellikler = Space characteristics ; Oyun alanları = Playground ; Spor alanları = Sports area ; Çocuk oyunları = Children's games

Özet:
Bu çalışma ile tüketimci ideolojinin alışveriş merkezi çocuk alanlarındaki tezahürlerini ortaya çıkarmak; bu mekânların kapalı anlatımlarını sistematik ve bilimsel bir araştırmayla incelemek istedim.

Bu amaçla Gottdiener'in alışveriş merkezlerini toplumsal gösterge bilim yaklaşımı ile incelediği makalesinden istifade ederek sistematik bir araştırma dizaynı tasarladım ve üç alışveriş merkezinde uyguladım. Ayrıca çocukluğu toplumsal gösterge bilim ile çözümleyerek sonuçlarından veri analizinde istifade ettim. Alanda konuyla doğrudan ilgili çalışmalar bulunmasa da yakın kaynakları titizlikle eleyerek bunları veri analizinde kullandım.

Macera Adası Ankamall'de ilgi çekici; Jr. Monkey's Club Antares'de sıkıştırılmış-sonradan eklenmiş konumdadır. Armada'da Rollhouse ihmal edilmiş ve Çocuk Sokağı özerk konuma sahiptir. Ankamall Macera Adası'nda macera-hareket oyunları ile elektronik oyuncaklar; Antares Jr. Monkey's Club'da lunapark oyuncakları ile macera-hareket oyunları; Armada Rollhouse'da dijital deneyim oyuncakları ile elektronik oyuncaklar ön plana çıkar. Antares'de bulunan Jr. Monkey's Club çocuğu eğlence tüketimine; Armada'da bulunan Rollhouse ve Çocuk Sokağı çocuğu önce gösterişçi meta tüketimine sonra eğlence tüketimine; Ankamall'da bulunan Macera Adası çocuğu önce eğlence sonra gösterişçi meta tüketimine teşvik eder.

Alışveriş merkezlerinin çocuk alanları ses, ışık ve konseptlerden oluşan bir atmosfere sahiptir. Ankamall Macera Adası'nda gürültü, loş ışıklarla birlikte görülen egzotizm ve dijitalizm konseptleri mekâna kumarhane atmosferi; Antares Jr. Monkey's Club'da uğultu ve sıradan aydınlatma ile görülen karnaval ve egzotizm konseptleri mekâna karnaval atmosferi; Armada Rollhouse'da gürültü, loş ışıklarla birlikte görülen dijitalizm ve egzotizm konseptleri mekâna kumarhane atmosferi; Armada Çocuk Sokağı'nda sıradan ses ve aydınlatma ile modernizm ve geleneksellik konseptleri bu mekâna elit tüketimcilik atmosferi verir.

Tartışma bölümünde genelde insanın, özelde çocuğun mekânın belirleyiciliğine mahkûm olup olmadığını sorguladım. Çocuğun alışveriş merkezi göstergelerini sabote ederek ve mekânı amacı dışında kullanarak alışveriş merkezinin birleştirici motifine zarar verebileceğini oyunbozan çocuk kavramı üzerinden anlattım. Mekânla hakiki bir ilişki kuramayan yersiz, yurtsuz bîmekân çocuğun ise uzun vadede bir kurtuluş imkânını kendisinde taşıdığını savundum.

Abstract:
In this study, I aimed to investigate the inexplicit expressions prevailing in shopping malls' kids zone and to reveal the manifestations of consumerism ideology with social semiotics.

Therefore,  I implemented  a systematic research design developed using Gottdiener's study based on social semiotics in three shopping malls in Ankara. I also analyzed childhood by means of social semiotics.

Although there is a notable paucity of studies specifically relating to the shopping mall's kids zone, I have carefully reviewed the literature and used related results in data analysis.
While Ankamall-Macera Adası has an attractive location, Antares-Jr. Monkey's Club seems compressed and adjectitious in the mall. In Armada, Rollhouse has a neglected and Çocuk Sokağı has an autonomous location. While Macera Adası differentiates with adventure games; Jr. Monkey's Club comes with amusement park to the forefront and Rollhouse takes the stage with digital experience toys. Children are encouraged to amusement and conspicuous consumption. Jr. Monkey's Club and Rollhouse focuses on entertainment; Çocuk Sokağı promotes conspicuous consumption and Macera Adası motivates both of them.

Kids zone in shopping malls have a unique atmosphere comprising sound, light and concepts. With its rumble, dim lights, and exotic-digital concepts, Macera Adası has a casino atmosphere. Hum, ordinary lighting, and exotic-carnival- concepts bring Jr. Monkey's Club a carnival atmosphere. While exotic-digital- concepts together with noise and dim lights create a casino atmosphere in Rollhouse; modern-traditional concepts together with ordinary sound and lighting generate an atmosphere of elite consumerism in Çocuk Sokağı.

Finally, I questioned whether the human being in general or the child in particular, is condemned to the place. I claimed that a spoilsport child can damage the unifying motif of the shopping center by sabotaging the shopping center image and misusing the space.I argued also that children, who cannot establish a healthy relationship with the place, carry  the possibility/opportunity of salvation with theirselves in long term.