Jacques Ellul: Sosyolojik yaklaşımı ve propaganda çözümlemesi
Jacques Ellul: Sociological approach and propaganda analysis
Yazar: JAHANDAR JABAROV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE AKBIYIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Siyaset Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Jacques Ellul, 20. yüzyılın en etkin sosyologlarından birisidir. Onun teknoloji toplumu ve propaganda ile ilgili çalışmaları günümüzde bile söz konusu alandaki araştırmaların ilham kaynağı olmaktadır. Bu bağlamda, Jacques Ellul'ün sosyoloji ve siyaset sosyolojisine katkılarını inceleyen tez çalışmasında onun temel ilgileri ve bu ilgiler doğrultusunda yazdığı eserler incelenmektedir. Tez çalışmasının birinci bölümünde düşünürün hayatı ve çevresi ile ilişkileri, aynı zamanda ilk ilgilerinin şekillenmesi zamandizimsel bir şekilde ele alınmaktadır. Burada Ellul'ün hayata bakışının nasıl şekillendiği, hangi etkenlerden etkilendiği anlatılmaktadır.
İkinci bölümde düşünürün ilgi odaklarının nasıl profesyonel araştırma alanlarına dönüştüğü incelenmektedir. Bu bölümde, Ellul'ün Hristiyanlık, Marksizm teknoloji toplumu ve propaganda gibi temel araştırma alanları ve bu alanlardaki fikir ve düşünceleri detaylı biçimde izah edilmektedir. Bu bölümde aynı zamanda Ellul'ün sosyoloji alanı için öneminden bahsedilmekte ve Ellul üzerine tartışmalara yer verilmektedir. Bunun yanı sıra, düşünürün çeşitli araştırma alanları olabildiğince bütünsel bir şekilde incelenmektedir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde Ellul'ün propaganda çalışmalarına odaklanılmakta ve üretken yazarın propaganda teorileri tartışılmaktadır. Bu bölümde Ellul'ün propaganda sınıflandırması incelenmekte ve sosyolojik propaganda olgusu günümüz dünyasından örneklerle geniş bir şekilde açıklanmaktadır. Çalışmamızın bu kısmında daha ziyade propagandanın işleyişi, toplumsal etkileri ve Ellul'ün deyimiyle ona karşı koyma halleri ele alınır.
Sonuç kısmında tümdengelimci yaklaşımla, sistematik inceleme yöntemi ile elde edilmiş sonuçlar tartışılmakta ve Ellul'ün siyaset sosyolojisine katkılarının özgün bir değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Abstract:
Jacques Ellul is one of the most influential sociologists of the 20th century. His work on technology society and propaganda still inspires research in the field. In this context, in the thesis study examining the contributions of Jacques Ellul to sociology and political sociology, his main interests and the works he wrote in line with these interests are examined. In the first chapter of the monographic thesis, the life of the thinker and his relations with his environment, as well as the formation of his first interests, are discussed in a chronological manner. Here, it is explained how Ellul's view of life was shaped and by which factors were affected.
In the second chapter, it is examined how the focus of the thinker's interests turned into professional research areas. In this section, Ellul's basic research areas such as Christianity, Marxism, technology society and propaganda, as well as his ideas and thoughts in these areas are explained in detail. This chapter also mentions the importance of Ellul for the field of sociology and includes discussions on Ellul. In addition, the various research areas of the thinker are examined as holistic as possible.
The third chapter of the study focuses on Ellul's propaganda studies and discusses the prolific author's propaganda theories. In the third chapter, Ellul's propaganda classification is examined and the sociological propaganda phenomenon is explained extensively with examples from today's world. In this part of our study, the operation of propaganda, its social effects and, in Ellul's words, opposition to it are discussed.
In the conclusion part, the results obtained with the deductive approach and systematic review method are discussed and an original evaluation of Ellul's contributions to political sociology is made.