Şebnem İşigüzel'in romanlarının feminist eleştiri bağlamında incelenmesi
Investigation of Şebnem İşigüzel's novels in the context of feminist criticism
Yazar: HALİDE TARHAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YÜREK
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Feminist kuram = Feminist theory ; Feminizm = Feminism ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; İşigüzel, Şebnem = İşigüzel, Şebnem

Özet:
Feminist yaklaşım; kadınların temelde cinsiyetleri gerekçesiyle, toplumda ikincil konuma itilmelerine bir karşı çıkış olmakla birlikte, aynı zamanda kadınların özgürleşmesi, sosyal ve ekonomik hayatta erkeklerle eşit haklara sahip olması gerektiğini savunan bir yaklaşımdır. Feministler; kadınların cinsiyetleri gerekçesiyle toplumsal ve hukuki haklardan yoksun bırakılmasına karşı çıkmış, toplumun ve kültürün kadına yüklediği genel geçer yargıları yıkmak, sorgulamak istemiş, kadınların bağımsız ve kendini keşfeden bireyler olmasını amaçlamıştır. Feminizmin 1960'lı yıllardan sonra Avrupa ve Amerika'da yeniden güçlenmesi, feminist söylemlerin edebiyata yansımasını sağlamış bu durum beraberinde edebiyatta var olan cinsiyet kalıplarını, edebiyatta hâkim olan eril dili, kadınların edebiyata nasıl yansıtıldığını, edebiyatla kadına biçilen toplumsal rollerin tartışılmasına olanak sağlamıştır. 1970'li yıllardan itibaren Türk edebiyatında kadın yazarların sayısı artmış, bu yazarlar; kadın olma ve farkındalığıyla eserler vermişlelerdir. Türk edebiyatında yenilik arayışını sürdüren ve özgünlüğünü kararlılıkla sürdüren kadın yazarlardan biri de Şebnem İşigüzel'dir. Şebnem İşigüzel de eserlerinde kadın olma, kadınlık durumu, eril zihniyet, toplumun kadına yüklediği rolleri romanlarında feminist bir yaklaşımla irdelemiştir.
Bu çalışmada öncelikle feminizminin doğuşu ve gelişim sebepleri, dünyada ve ülkemizde tarihsel gelişimi, feminist eleştiri kuramı hakkında genel bilgiler verilerek, yazarın romancılığı sanat anlayışı ortaya konulmuş ve bu bağlamda yazarın romanlarındaki feminist yaklaşımı değerlendirilmiştir. Şebnem İşigüzel'in, 2019 itibariyle toplamda dokuz romanı yayımlanmıştır. Feminist unsurlar ön plana çıkmadığı gerekçesiyle, Resmi Geçit adlı roman çalışmanın dışında tutulmuştur. Yazarın Eski Dostum Kertenkele (1996), Sarmaşık (2002), Çöplük (2004) , Kirpiklerimin Gölgesi (2010), Venüs(2013), Gözyaşı Konağı, Ada 1876 (2016), Ağaçtaki Kız (2017), İyilik(2019) sekiz romanı feminist eleştiri bağlamında incelenmiştir. Yazarla yapılmış bir söyleşi de çalışmanın sonuna eklenmiştir.

Abstract:
Feminism is both a resistance to subordination of women because of their sex and also an approach which demands freedom of women and equal women rights with men in social and economic life. Feminists set against to debaring of women from social and legal rights and also they aim at overcoming cliches about women attributed by society and culture. Moreover, they want women find theirselves as an individual. Resurgence of Feminism in Europe and America after 1960's provides reflection of feminist discourse to the literature and it enables to argue gender perception of women, dominance of masculine point of view, place of women in literature and disscussion of social roles of women. After 1970's the number of women writers increases and they write within the frame of being women and consciousness. Şebnem İşigüzel is one of these writers who is in the search of freshness originality. Şebnem İşigüzel in her writings adresses the subject of being women, state of women, masculine point of view, roles of women given by society with feminist approach.