Tip 1 diyabetli çocukların duyu, denge ve motor performanslarının incelenmesi
Investigation of sensory, balance and motor performance of children with type 1 diabetes
Yazar: ÖZGE NUR ÖZERLİ
Danışman: DOÇ. DR. BANU ÜNVER
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma, Tip 1 Diabetes Mellitus (T1DM) tanısı almış ve sağlıklı çocuklar arasında duyu, denge ve motor performansı karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya yaşları 8-12 yaş aralığında 17 erkek, 21 kız olmak üzere 38 T1DM'li çocuk, 26 Erkek, 14 kız olmak üzere 40 sağlıklı çocuk dahil edildi. Çalışmaya katılan tüm çocukların cinsiyet, yaş, dominant üst ekstremite ve dominant alt ekstremite bilgileri ve T1DM'li çocukların diyabete ilşkin bilgileri kaydedildi.
Tüm çocukların ayak plantarı hafif dokunma ve el hafif dokunma duyusunu değerlendirmek Semmes- Weinstein monofilamentleri kullanıldı. Grafestezi, Güney Kaliforniya Duyu Entegrasyon Testi Alt testlerinden Grafestezi testi kullanılarak değerlendirildi. Dinamik dengeyi değerlendirmek için Y Denge Testi kullanıldı. İnce motor performans, 9 Delikli Peg Testi (9-DPT), kaba motor performans ise Bir Dakika Otur Kalk Testi kullanılarak değerlendirildi. Çocukların yaşam kalitesi için Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ)'nin 8-12 yaş formu kullanıldı.
T1DM'li ve sağlıklı grup karşılaştırıldığında, dominant ve dominant olmayan tarafta ayağın plantar 4 bölgesinin tümünde ve elin 1. Parmak hariç 6 bölgesinde T1DM'li çocukların hafif dokunma duyularının sağlıklı çocuklara göre azalmış olduğu bulundu (p<0,05). T1DM'li çocuklarda dominant ve dominant olmayan elde grafestezinin (p<0,001), dinamik dengenin (p<0,001) ve kaba motor performansın (p<0,001) sağlıklı gruba göre azaldığı bulundu. T1DM'li ve sağlıklı çocukların ince motor performans düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı bulundu (p>0,05). T1DM'li çocukların yaşam kalitesi alt ölçeklerindeki fiziksel sağlık ve toplam puanlarının, sağlıklı çocuklara göre azaldığı (p<0,001), ancak psikosoyal sağlık puanı açısından T1DM'li ve sağlıklı çocuklar arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) bulundu.
Çalışmamızın sonucu, T1DM'li çocukların duyu, denge ve motor performanslarının sağlıklı çocuklara göre azalmış olduğunu ortaya koymuştur. 8-12 yaş aralığından itibaren plantar dokunma duyusu ve el hafif dokunma duyusu azalmaya başladığından T1DM'li çocuk ve ergenlerin periferik diyabetik nöropatiye yönelik taramalarına erken yaşta başlanmalı ve farkındalık oluşturulmalıdır. T1DM'li çocukların tanı aldıktan itibaren duyu ve motor gelişim taramaları da yapılmalı ve T1DM'li çocuklara fizyoterapist tarafından motor performansı ve dengeyi destekleyebilecek bir egzersiz programı oluşturulmalıdır.

Abstract:
The aim of this study was to compare sensory, balance and motor performance between healthy and children with Type 1 Diabetes Mellitus (T1DM). The study included 38 children with T1DM (17 boys, 21 girls) and 40 healthy children (26 boys, 14 girls) aged between 8-12 years. Gender, age, dominant upper extremity and dominant lower extremity information of all children participating in the study and information about diabetes mellitus of children with T1DM were recorded.
Semmes-Weinstein monofilaments were used to evaluate the plantar foot light touch and hand light touch sensation of all children. Graphesthesia was assessed using the Graphesthesia test from the Southern California Sensory Integration Test Subtests. Y Balance Test was used to evaluate dynamic balance. Fine motor performance was evaluated using the 9 Hole Peg Test (9 DPT) and gross motor performance was evaluated using the One Minute Sit and Stand Test. The 8-12 years old form of the Quality of Life Scale for Children (PedsQL) was used for the quality of life of children.
When the T1DM and healthy groups were compared, it was found that the light touch senses of children with T1DM were decreased in all 4 plantar regions of the foot on the dominant and non-dominant side and in 6 regions of the hand except the 1st finger compared to healthy children (p<0.05). Graphesthesia in the dominant and non-dominant hand (p<0.001), dynamic balance (p<0.001) and gross motor performance (p<0.001) were found to be decreased in children with T1DM compared to the healthy group. It was found that the physical health and total scores in the quality of life subscales of children with T1DM decreased compared to healthy children (p<0.001), but there was no significant difference between children with T1DM and healthy children in terms of psychosocial health score (p>0.05). 
The results of our study revealed that sensory, balance and motor performances of children with T1DM were decreased compared to healthy children. Since the sense of plantar touch and the sense of light touch of the hand begin to decrease from 8-12 years of age, screening of children and adolescents with T1DM for peripheral diabetic neuropathy should be started at an early age and awareness should be raised. Since early childhood is an important period in terms of motor development, sensory and motor development screening should be performed in children with T1DM from the time of diagnosis and an exercise programme that can support motor performance and balance should be created by a physiotherapist for children with T1DM.