İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin okula yabancılaşma ve sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi
An examination of social skill levels and student alienation among 4th and 5th grade primary school children
Yazar: MÜZEYYEN PINAR ÖZSARI
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KARATAŞ
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Okul bağlılığı = School attachment ; Okullar = Schools ; Sosyal beceri = Social skill ; Yabancılaşma = Alienation ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışma, ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin okula yabancılaşma ve sosyal becerilerinin cinsiyet, ailenin algılanan sosyo-ekonomik durumu, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, öğrenim gördüğü sınıf mevcudu değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini ve ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin okula yabancılaşma ve sosyal becerileri arasında ilişki olup olmadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Betimsel tarama modelinde olan araştırmanın çalışma grubunu 2011 – 2012 eğitim öğretim yılında Burdur ili Merkez ilçesindeki 11 ilköğretim okulunda öğrenim gören 506 öğrenci oluşturmaktadır.
Veriler, "Kişisel Bilgi Formu", "Okula Yabancılaşma Ölçeği" ve "Sosyal Beceri Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi ve pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ile çözümlenmiştir. Veriler SPSS 17.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Bulguların yorumlanmasında anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır.
Analizler sonucunda elde edilen okula yabancılaşma bulgularına göre; cinsiyet açısından öğrenci yabancılaşma ölçeği ile güçsüzlük, anlamsızlık, sosyal soyutlanma alt ölçeklerinden aldıkları puanlar ve okula yabancılaşma toplam puanlarında anlamlı fark bulunurken, kuralsızlık alt boyutunda anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Ailenin algılanan sosyo-ekonomik düzeyine göre okula yabancılaşma puanları incelendiğinde; güçsüzlük alt boyutunda anlamlı bir farka rastlanırken, anlamsızlık, sosyal soyutlanma ve kuralsızlık alt boyutlarında ve okula yabancılaşma toplam puanlarında anlamlı bir fark görülmemiştir. Öğrencilerin anne eğitim düzeylerine göre güçsüzlük alt boyutuna ve okula yabancılaşma toplam puanlarına bakıldığında anlamlı bir fark bulunmuş ancak anlamsızlık, sosyal soyutlanma, kuralsızlık alt boyutlarında ise anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Öğrencilerin baba eğitim düzeylerine göre ise güçsüzlük, anlamsızlık alt boyutlarına ve okula yabancılaşma toplam puanlarına bakıldığında anlamlı fark bulunurken, sosyal soyutlanma ve kuralsızlık alt boyutlarında anlamlı fark bulunmamıştır. Öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıf mevcuduna göre okula yabancılaşma ve alt boyutları incelendiğinde; güçsüzlük, anlamsızlık sosyal soyutlanma, kuralsızlık alt ölçeklerinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Tüm alt ölçek puanlarında sınıf mevcudu açısından anlamlı bir fark görülürken, okula yabancılaşma toplam puanlarında sınıf mevcudu açısından anlamlı bir farka rastlanmamıştır. 
Analizler sonucunda elde edilen sosyal beceri bulgularına göre; cinsiyet ve annenin eğitim düzeyi açısından incelendiğinde anlamlı fark bulunmuştur. Ancak öğrencilerin, algıladıkları sosyo-ekonomik düzeye, babanın eğitim düzeyine, öğrenim gördükleri sınıf mevcuduna göre sosyal beceri puanlarında anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Öğrencilerin okula yabancılaşmaları ve sosyal becerileri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı incelendiğinde; güçsüzlük, anlamsızlık, sosyal soyutlanma, kuralsızlık ve okula yabancılaşma algıları ile sosyal beceri algıları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Yabancılaşma, Okula Yabancılaşma, Güçsüzlük, Anlamsızlık, Kuralsızlık, Sosyal Soyutlanma, Sosyal Beceri

Abstract:
This thesis examines not only whether the levels of student alienation and social skills in 4th and 5th grade school children change based on gender, perceived socio-economic status, parents' education level, class size, but also whether there is a relationship between student alienation and social skills among 4th and 5th grade primary school children. The sample of the research, conducting in terms of Descriptive Scan Modelling, comprises 506 4th and 5th-grade students from 11 primary schools in the central district of Burdur city in Turkey during 2011-2012 academic year.
The data was collected by questionnaires including demographic variables and a set of measurements such as "Student Alienation Scale", "Social Skills Scale". An independent sample t-test, one-way ANOVA, and Pearson's momentum correlation coefficient were conducted to examine the data by using SPSS 17.0 statistical software. The level of significance was determined as .05.
According to the results of student alienation; there was a significant gender differences in scores of powerlessness, meaninglessness, and social exclusion subscales of student alienation scale, and total scores on the scale while there was no gender differences for normlessness subscale. When examining student alienation score in terms of perceived socio-economic status, it was shown that powerlessness subscale showed significant differences while there were no significant differences in meaninglessness, social exclusion, normlessness subscales, and total scores of student alienation. According to students' mother education, there were significant differences in powerlessness scores of subscale and total scores of student alienation, but no such differences were observed for meaninglessness, social exclusion, and normlessness subscale. According to students' father education, there were significant differences in powerlessness, meaninglessness scores of subscales and total scores of student alienation, but no such differences were observed for social exclusion and normlessness subscale.
Examining student alienation score and subscales' scores in terms of class size; there were significant differences in powerlessness, meaninglessness, social exclusion, and normlessness subscales. Although the levels of all dimensions of student alienation were differentiated by class size, the total score of school alienation that was formed by scores of sub-dimensions was not associated with this factor. 
Considering the results of students' social skill, differences in gender and only mothers' education level were significantly associated with students' social skills, while it was not observed for perceived socio-economic status, fathers' education level, and class size. 
The analyses of the current study showed that there is a significant and negative relationship between school alienation and students' social skill.


Keywords: Alienation, Student alienation, powerlessness, meaninglessness, normlessness, social exclusion, social skills.