Tipik gelişim gösteren ve gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda öğrenme güçlüğü erken belirtilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
The comparative examination of the early symptoms of learning disability in children with typical development and developmental language disorder
Yazar: MERVE DAŞBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN TADIHAN ÖZKAN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dil bozuklukları = Language disorders ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Çocuklar = Children ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Gelişimsel dil bozukluğunda dilin bir veya birçok bileşeninde gölenen problemler  görülebilmektedir. Dille ilişkili problemlerin öğrenme için bir temel oluşturduğu ve okul öncesi dönemden itibaren belirtilerinin görülebileceği bilinmektedir.  Bu çalışmada okul öncesi dönemde gelişimsel dil bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren 4-6 yaş arası çocukların öğrenme güçlüğü erken belirtileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmaya 40 tipik gelişim gösteren 40 gelişimsel dil bozukluğu olan katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi ve Öğrenme Güçlüğü Erken Belirtiler Tarama Ölçeği uygulanmıştır. Ölçek ile katılımcılar dil gelişimi ve iletişim becerileri, bilişsel beceriler, psikomotor beceriler ve sosyal duygusal beceriler ile ilişkili öğrenme güçlüğü erken belirtileri açısından ebeveyn raporuna dayalı olarak taranmıştır. Bulgulara göre gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar tüm alt alanlarda tipik gelişim gösteren akranlarından anlamlı ölçüde yüksek puanlar almıştır (t(78)= 16.24, p< .001). Gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların öğrenme güçlüğü için tipik gelişen akranlarına göre anlamlı olarak yüksek risk grubunda olduğu bulunmuştur  (χ² = 69.89, p <.001). Öğrenme güçlüğü görülme riskinin cinsiyet faktörü ile ilişkisi de incelenmiş olup gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda cinsiyet ve öğrenme güçlüğü görülme riski açısından anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (t(38)= 0.97, p> .05). Tipik gelişim gösteren çocuklarda da cinsiyet ile öğrenme güçlüğü görülme riski açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (t(38)= 0.05, p> .05). Çalışmada elde edilen sonuçlar alanyazında bulunan ilgili çalışmalar ile örtüşmektedir.

Abstract:
Problems in one or more components of the language can be seen in developmental language disorders. It is known that language-related problems form a basis for learning and its symptoms can be seen starting from the pre-school period. In this study, the early symptoms of learning disability in children aged 4-6 years with developmental language disorder and typical development in the preschool period were examined comparatively. The study included 40 children with typical development and 40 children with developmental language disorder. Turkish version of Test of Early Language Development Third Edition and the Learning Disability Early Symptoms Screening Scale were administered to the participants. With the scale, participants were screened for early signs of learning disability related to language development and communication skills, cognitive skills, psychomotor skills and social emotional skills, based on the parent report. According to the findings, children with developmental language disorders scored significantly higher than their peers with typical development in all sub-areas (t(78)= 16.24, p< .001). Children with developmental language disorders were found to be at a significantly higher risk group than their typically developing peers for learning disabilities (χ² = 69.89, p<.001). The relationship between the risk of learning disability and the gender factor was also examined, and no significant relationship was found in terms of gender and risk of learning disability in children with developmental language disorders (t(38)= 0.97, p>.05). There was no significant difference in terms of gender and risk of learning disability in children with typical development (t(38)= 0.05, p> .05). The results obtained in the study are in line with the related studies in the literature.