Nöroloji yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastalarda konstipasyon riski ve etkileyen faktörler
Constipation risk and the affecting factors in patients treated in the neurology intensive care unit
Yazar: KIYMET MESES
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KUMAŞ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dışkılama = Defecation ; Hemşirelik = Nursing ; Kabızlık = Constipation ; Nöroloji = Neurology ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Dışkılama sıklığının azalmasına bağlı, seyrek ve zor dışkılama olarak tanımlanan konstipasyon, hasta bireylerde yaygın olarak görülmekte ve hastanın yaşam kalitesini önemli derecede olumsuz etkilemektedir. Yoğun bakımlarda konstipasyon görülme oranı %15-83 arasında değişmekte olup Serebrovasküler hastalıkları olan hastalarda görülme sıklığı %30 ile %60 arasında değişmekte ve inme sonrası hastaların %55'inde yeni başlangıçlı konstipasyon görülmektedir. Konstipasyon, nöroloji yoğun bakım hastalarında gastrointestinal sisteme ilişkin önemli bir komplikasyon olup inme, intrakranial hemorojili hastalarda kafa içi basıncın artmasına bağlı olarak progresyon gelişmesine, hatta ölüm riskine neden olabileceği için bu hastalarda konstipasyonun önlenmesi oldukça önemlidir.
Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan araştırmanın evrenini, Haziran 2018-Haziran 2019 tarihleri arasında Çukurova üniversitesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesinde tedavi gören hastaların tamamı, örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 102 hasta oluşturmuştur. Verilerin istatiksel analizinde SPSS (IBM SPSS Statistics 24) adlı paket program kullanılmıştır.
Araştırmaya başlamadan önce araştırmanın yapıldığı Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu'ndan, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığından ve Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Başhekimliği'nden gerekli izinler alınmıştır.
Verilerin toplanmasında hastalara ait tanıtıcı bilgileri içeren ''Kişisel Bilgi Formu'', hastaların konstipasyon ciddiyet durumunu belirlemek amacıyla ''Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği (KCÖ)'' ve hastaların konstipasyon riskini belirlemek amacıyla ''Konstipasyon Risk Değerlendirme Ölçeği (KRDÖ)'' kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda çalışmaya katılan hastaların %53,9 kadın olup yaş ortalaması 48,28±16,89 olarak bulunmuştur. KRDÖ toplam puanı ortalaması düşük (10,24±3,34) olarak bulunmuştur. KCÖ toplam puan 23,60±13,41 olup dışkı tıkanıklığı alt ölçeği puan ortalaması 11,65±6,12), kalın bağırsak tembelliği 9,27±5,56, ağrı alt ölçeği puan ortalaması (2,68±3,56) olarak bulunmuştur. KCÖ ve alt boyutları toplam puanı ve KRDÖ toplam puanı kadınlarda erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ve daha yüksek olarak bulunmuştur. Hastaların KRDÖ puanları ile KCÖ toplam puanları arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,256; p=0,009). Hastaların meslek, gelir düzeyi, yaşadığı yer ve sağlık güvencesine göre ölçek puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda NYB Ünitesinde tedavi gören hastalarda  konstipasyon riski ve etkileyen faktörlerin en aza indirilmesinde hemşirelik süreci doğrultusunda bireye özgü hemşirelik bakımının planlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve tanılamada geçerli ve güvenilir ölçeklerin kullanılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Nöroloji, Konstipasyon, Konstipasyon Riski, Yoğun Bakım, Hemşire

Abstract:
Constipation Risk and the Affecting Factors in Patients Treated in the Neurology Intensive Care Unit
Constipation, defined as infrequent and difficult defecation caused by the decrease in defecation frequency, is commonly experienced in patients and has significant negative effects on their quality of life. The prevalence of constipation in intensive care units ranges from 15 to 83 %; its prevalence in patients with Cerebrovascular diseases ranges between 30% and 60%, and 55% of patients have new-onset constipation after stroke. Constipation is an important complication related to the gastrointestinal system in neurology intensive care unit patients, and as it may cause progression development due to intracranial pressure and even death risk in stroke, intracranial hemorrhage patients, it is very important to prevent constipation in this patient group. 
The target population of this descriptive and cross-sectional study was all patients who were treated in Çukurova University Neurology Intensive Care Unit (NIC) between June 2018 and June 2019, and the sample was 102 patients who met the research criteria and accepted to participate in the study. Statistical analysis of the data was performed using SPSS (IBM SPSS Statistics 24) package programming. 
Prior to the study, necessarypermissions were obtained from Çukurova University Medical Faculty Ethics Committee, Dean of Medical Faculty, and Head Physician of Çukurova University Medical Faculty Balcalı Hospital.  
Data were collected through the "Socio-demographic Form", the "Constipation Severity Instrument" (CSI) to identify patients' constipation severity, and the "Constipation Risk Assessment Scale (CRAS) to identify patients' constipation risks. 
The results showed that 53,9% of the patients involved in the study were female, and their average age was 48,28±16,89. The CRAS total mean score was found low (10,24±3,34). While the CSI total score was 23,60±13,41, Obstructive Defecation sub-scale mean score was 11,65±6,12, Colonic Inertia subscale mean score was 9,27±5,56, and pain sub-scale mean score was 2,68±3,56. CSI and sub-scales total score and CRAS total score were found to be significantly higher in women compared to men. There was a positive, weak, and statistically significant relationship (r=0,256; p=0,009) between the patients' CRAS scores and CSI total scores (r=0,256; p=0,009). No significant differences were found by patients' occupation, income level, place of living, and health insurance in terms of their scale scores. 
In line with the results of the study, recommendations were made about planning, applying, and evaluating individual nursing care and using valid and reliable scales in diagnosis in order to decrease the constipation risk and the affecting factors in patients treated in the NIC unit. 

Keywords: Neurology, Constipation, Constipation Risk, Intensive Care, Nurse