Sesbilgisel farkındalık becerilerinin sözcük okuma becerisi ile ilişkisinin incelenmesi: boylamsal bir çalışma
Investigation on the relationship between phonological awareness skills and word reading skills: a longitudinal study
Yazar: SEYHAN SOĞANCI
Danışman: PROF. DR. TEVHİDE KARGIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anasınıfları = Nursery classes ; Dil farkındalığı = Language awareness ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Ses bilgisi = Phonetic ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmada anasınıfına devam eden öğrencilerinin sesbilgisel farkındalık
becerilerinin ilkokul birinci sınıftaki sözcük okuma becerisi ile ilişkisi incelenmiştir.
Çalışma grubu 133 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcıların tümünün anasınıfında
sesbilgisel farkındalık becerileri, ilkokul birinci sınıfta ise sözcük okuma becerisi
değerlendirilmiştir. Anasınıfında yapılan değerlendirmelerde Erken Okuryazarlık Testi
EROT' un Sesbilgisel Farkındalık Alt Testi kullanılmıştır. İlkokul birinci sınıfta ise
uluslararası bir projede oluşturulmuş olan ve 42 sözcük çiftinden oluşan, bilgisayar
destekli bir program ile veri toplanmıştır. Araştırmanın verileri Tek Yönlü Varyans
Analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon tekniği kullanılarak analiz edilmiştir.
Analizler sonucunda; sözcük çözümleme doğruluğu ve sözcük çözümleme hızı
açısından bakıldığında, iyi sesbilgisel farkındalık becerilerine sahip okuyucuların sözcük
okuma performansının zayıf sesbilgisel farkındalık becerilerine sahip okuyuculara göre
anlamlı düzeyde farklılaştığı; iyi sesbilgisel farkındalık becerilerine sahip okuyucuların
sözcükleri daha doğru ve daha hızlı çözümlediği görülmüştür.
Sesbilgisel farkındalık becerisi, sözcük çözümleme doğruluğu ve sözcük
çözümleme hızı arasındaki ilişkiler okuyucu grupları temelinde değerlendirildiğinde; iyi
sesbilgisel farkındalık becerilerine sahip okuyucularda sesbilgisel farkındalık ile sözcük
okuma doğruluğu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki gözlenirken, sesbilgisel
farkındalık ile sözcük okuma hızı arasında negatif yönde orta düzeyde bir ilişki
gözlenmiştir. Sözcük okuma doğruluğu ile sözcük okuma hızı arasında ise negatif yönde
orta düzeyde bir ilişki gözlenmiştir.
Zayıf sesbilgisel farkındalık becerilerine sahip okuyuculardan elde edilen bulgular
incelendiğinde grubunun sesbilgisel farkındalık toplam puanları ile sözcük okuma
doğruluğu ve sözcük okuma hızı arasında anlamlı bir ilişki gözlenememiştir. Ancak
sözcük okuma doğruluğu ile sözcük okuma hızı arasında ise negatif yönde güçlü bir ilişki
gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between the phonological awareness skills of the
students who attend the nursery class and the word reading skills of the first grade in
primary school is examined. The study group consists of 133 students. All of the
participants were assessed for their phonological awareness skills in the nursery class and
they were assessed for their word reading skills in the first grade. The Early Childhood
Literacy Test EROT 's Phonological Awareness Subtest was used in assessments at the
preschool level. In the first year of primary school, datas were collected by a computeraided
program, consisting of 42 word pairs, which was formed in an international project.
Datas from the study were analyzed using one-way analysis of variance (ANOVA) and
Pearson correlation technique.
In terms of word decoding accuracy and speed of word decoding, the results of
the analysis revealed that readers with good phonological awareness skills differ
significantly from those of readers with poor phonological awareness skills and it has
been found that readers with good phonological awareness skills decode words more
accurately and faster.
When the relations between phonological awareness skill, word decoding
accuracy and word decoding speed are assessed on the basis of reader groups, there is a
significant positive correlation between phonological awareness and the accuracy of
reading word in readers with good phonological awareness skills, and a moderate
correlation was observed between the phonological awareness and the speed of word
reading in the negative direction. There was a moderate correlation between word reading
accuracy and word reading speed in the negative direction.
When the findings obtained from readers with poor phonological awareness skills
were examined, no significant relationship was observed between the group's
phonological awareness total scores and their word reading accuracy and word reading
speed. However, there was a strong correlation between word reading accuracy and word
reading speed in the negative direction.