Lojistik merkezlerde demiryolu yük kapasite analizi
Railway load capacity analysis in logistics centers
Yazar: FATMA ZEHRA EFE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜRŞAT YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Günümüzde lojistik faaliyetlerin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Türkiye de bu nedenle yirmi beş
lojistik merkez kurmayı hedeflemiştir. Lojistik yer seçiminde ulaşım ağları ve yük potansiyeli
dikkate alındığında Kars lojistik merkezinin 2017 yılında inşasına başlanmıştır. Kars Lojistik
merkezinin ulaşım moduna bakıldığında Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demiryolu, yük potansiyelinde ise
Çin ve Türk Cumhuriyetlerinden Avrupa'ya aktarılacak yükler dikkat çekmektedir. Lojistik
merkezler misyonlarını yerine getirebilmeleri için yük kapasite değerlerini karşılayabilmeleri
gerekmektedir. Büyük ticari akışın olduğu lojistik merkezler için kapasite önemli bir parametredir.
Kapasitenin yetersizliği ya da fazlalığı hem maliyet hem de alan kullanımı açısından büyük sorunlar
meydana getirebilmektedir. Bu çalışmada, Kars lojistik merkezinin yük kapasite değerlendirmesi
yapılmış ve bu değerlendirmeye göre kapasite kullanımını maksimize eden üç aşamalı bir model
önerilmiştir. Önerilen modelin ilk aşamasında, Üstel Düzeltme yöntemi ile Kars lojistik merkezinde
geçmişte taşınan yük miktarına göre gelecek yıllara ait yük oranı tahmin edilmiştir. Buradaki oran
kapasite analizinde belirleyicidir. İkinci aşamada, matematiksel model yardımıyla yük kapasitesi
kullanım oranını maksimize eden alternatif yük taşıma senaryoları elde edilerek kapasite analizi
yapılmıştır. Son aşamada ise bu alternatif senaryolardan en uygun olanına yıllık sefer sayısı, rampa
maliyeti, giden yük miktarı ve konteyner bekletme kriterleri dikkate alınarak TOPSIS yöntemi ile
karar verilmiştir. Önerilen modelin tüm lojistik merkezler için referans olması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Today, the importance of logistics activities is increasing day by day. Therefore, Turkey
has aimed to establish twenty-five logistics centers. Considering the transportation
networks and freight potential in logistics location selection, the construction of the Kars
logistics center started in 2017. Considering the transportation mode of Kars Logistics
center, Baku-Tbilisi-Kars (BTK) railway draws attention, in terms of freight potential, the
cargoes to be transferred from China and Turkic Republics to Europe. Logistics centers
must be able to meet their load capacity values in order to fulfill their missions. Capacity is
an important parameter for logistics centers with large commercial flows. Insufficiency or
excess of capacity can cause big problems in terms of both cost and space usage. In this
study, the load capacity assessment of the Kars logistics center has been made and a three-
stage model that maximizes the capacity utilization according to this assessment is
proposed. In the first stage of the proposed model, the load ratio for the next years is
estimated according to the amount of load carried in the past at the Kars logistics center
with the Exponential Adjustment method. The ratio here is decisive in capacity analysis. In
the second stage, alternative load carrying scenarios that maximize the load capacity
utilization rate with the help of the mathematical model are obtained and capacity analysis
has been made. In the last stage, the most suitable one of these alternative scenarios was
decided by TOPSIS method, taking into account the annual number of trips, ramp costs,
outgoing cargo amount and container holding criteria. The proposed model is intended to
be a reference for all logistics centers.