Farklı lise türlerine devam eden lise öğrencilerinin sosyal medyaya ilişkin tutumları ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Gaziosmanpaşa ilçesi örneği)
A study on the relotionship between attitudes of different students from different schools towards social media and their loneliness (The example of Gaziosmanpasa district)
Yazar: MERYEM AKSAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Son yıllarda milyarlarca kişi tarafından kullanılmaya başlayan internet, yaşamımızın her alanını derinden etkileyerek adeta hayatımızın bir parçası haline gelmeye başlamıştır. Özellikle internet kullanımının en yaygın olduğu sosyal ağlar, iletişimin odağı haline gelmiştir. Son on yılda görülen değişimlerle birlikte insan ilişkileri sosyalleşme biçimleri ve hatta yaşam tarzları bu durumdan önemli ölçüde etkilenmiştir. Bu nedenle araştırmada farklı lise türlerine devam eden lise öğrencilerinin sosyal medyaya ilişkin tutumları ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır.
Tarama modelinde hazırlanan araştırmada, örneklem grubu 2016-2017 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesindeki okul türü farklı olan resmi ortaöğretim kurumlarından tesadüfi oransız küme örnekleme yöntemiyle seçilen 1004 lise öğrencisidir. Veri toplamak amacıyla öğrencilerin sosyal medyaya ilişkin tutumlarını ortaya koymak için, Otrar ve Argın (2013) tarafından geliştirilen Sosyal Medya Tutum Ölçeği, öğrencilerin yalnızlık durumlarını değerlendirmek için Demir (1989) tarafından geliştirilip revize edilen UCLA Yalnızlık Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Uygulamalar doğrudan araştırmacı tarafından öğrencilerin öğrenim gördükleri okullarda gerçekleştirilmiş, uygulama öncesinde araştırmanın amacına ve uygulama sürecine ait sözlü ve yazılı yönerge verilmiştir. Uygulamalar ortalama 40-45 dakika (1 ders saati) sürmüştür. 
Verilerin analizinde SPSS 15.00 paket programından yararlanılarak tanımlayıcı istatistiksel metodları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla Bağımsız Gruplar T Testi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. ANOVA'da fark çıkan durumlarda Scheffe, Tamhane T2 ya da LSD testleri kullanılmıştır. Öğrencilerin sosyal medyaya ilişkin tutumları; cinsiyet, sınıf, okul türü, akademik başarı durumu, annenin sağ olup olmaması, herhangi bir sosyal medya sitesine üyelik, sosyal medyayı kullanım süresi, sosyal medya sitelerini kullanım sıklığı, sosyal medyayı günlük ortalama kullanım süresi, sosyal medya üyeliğinin sosyal çevredeki değişimi ve sosyal medyayı kullanım amacı değişkenlerine göre farklılaşmaktadır. Öğrencilerin yalnızlık durumları ise cinsiyet, sınıf, akademik başarı durumu, algılanan gelir durumu, annenin sağ olup olmaması, anne babanın birlikteliği, kardeş sayısı, herhangi bir sosyal medya sitesine üyelik, sosyal medyayı kullanım süresi, sosyal medya sitelerini kullanım sıklığı ve sosyal medyanın kullanım amaçları değişkenlerine göre farklılaşmaktadır.
Ölçeklerden elde edilen puanlar kullanılarak sosyal medyaya ilişkin tutum ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ile bulunmuştur. Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısının anlamlı olması sonucunda yalnızlık puanlarının, Sosyal Medya Tutum Ölçeği ve alt boyutları puanlarını ne düzeyde etkilediğini bulmak amacıyla basit regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bu sonuçlar bizlere yalnızlık ve sosyal medya tutumları arasında çok yüksek olmasa da anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir.



Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, yalnızlık, İnternet.

Abstract:
The internet, which has been used by billions of people in recent years, has become a part of our lives by deeply affecting every aspect of our life. Especially social networks, the most common use of the internet, have become the focus of communication. Along with the changes seen in the last decade, the way in which people socialize their associations and even their lifestyles has been greatly influenced by this situation. For this reason, it was aimed to reveal the relation between the attitudes of the high school students attending different high school types to social media and loneliness levels.
In the research that was prepared in the screening model, the sample group is 1004 high school students selected by random secondary school sampling method from official secondary education institutions different from school type in Gaziosmanpaşa district of Istanbul province in the 2016-2017 educational year. Perceived Social Support Scaledeveloped by Otrar, Argın (2013), the UCLA Loneliness Scale developed and revised by Demir (1989) and the Personal Information Form prepared by the researcher were used to assess students 'loneliness status in order to gather data on students' social media attitudes. The applications were carried out directly by the researcher in the schools where the students were educated, and the verbal and written instructions for the application process were given for the purpose of researching before the application. Practices lasted for an average of 40-45 minutes (1 lesson hour).
In the analysis of the data, descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) were used by using SPSS 15.00 package program. Independent Groups T-Test and ANOVA U analyzes were performed to determine the relationships between the variables according to the results obtained. Scheffe, Tamhane T2 or LSD tests were used in cases where ANOVA was noticed. 
Attitudes of students towards social media; Social media usage, the frequency of use of social media sites, duration of daily average usage of social media, change of social media membership in the social environment, use of social media, use of social media, Are different according to their purpose variables. The loneliness status of the students is determined by gender, class, academic achievement status, perceived income status, mother's right or not, parental unity, the number of siblings, membership to any social media site, duration of social media usage, the usage frequency of social media sites.
Using the scores obtained from the scales, the relationship between attitudes towards social media and loneliness levels was investigated by Pearson Product Moment Correlation Coefficient. Simple Linear Regression Analysis was used to find out how loneliness scores predicted Social Sciences Attitude Scale and subscale scores after checking the Pearson Product Moment Correlations. These results show that there is a meaningful relationship between loneliness and social media attitudes, although not very high.


Keywords: Social media, loneliness, Internet.