Tek parti dönemi romanında edebiyat - siyaset ilişkisi /
Yazar: YUNUS BİLGE
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Devrimler = Revolutions ; Edebiyat = Literature ; Roman = Novel ; Siyaset = Politics ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period ; İnkılaplar =

Özet:
Tek Parti iktidarı, Cumhuriyet'i kurmuş; her alanda yeni bir yapılanmaya gitmiştir. Yeni Türkiye'yi "altı ok" ile ifade edilen Kemalist ideoloji doğrultusunda inşa etmeye çalışmıştır. Kemalist ideolojinin yansıması olan inkılapların benimsetilmesinde edebiyattan ve dönemin etkili türü olan romandan yararlanmak istemiştir. Atatürk Dönemi'nde 1933'te düzenlenen "Cumhuriyet'in Onuncu Yılı"nı kutlama etkinlikleri bağlamında yazılan bazı romanlar iktidar eliyle bastırılmış ve dağıtılmıştır. İnönü Dönemi'nde ise 1942'de "Roman Yarışması" düzenlenmiştir. Yani Tek Parti Dönemi'nde edebiyat ile siyaset arasında bir ilişki olduğu açıktır. Bu çalışmada, söz konusu ilişkiye odaklanılmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmanın "Edebiyat-Siyaset İlişkisi" başlığını taşıyan birinci bölümünde edebiyat-siyaset ilişkisinin genel çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. "Tek Parti Dönemi'nde Edebiyat Siyaset İlişkisi" adlı ikinci bölümünde Tek Parti iktidarının ideolojisi, kültür sanat politikaları ve edebiyatla ilişkisi ele alınmıştır. "Türk Romanında Edebiyat-Siyaset İlişkisi (1923-1950)" başlıklı üçüncü bölümde ise edebiyat-siyaset ilişkisi bağlamında Tek Parti Dönemi romanı ele alınmış, Onuncu Yıl etkinlikleri bağlamında bastırılıp dağıtılan üç romanla 1942'deki yarışmada ilk beşe giren romanlardan oluşan toplam sekiz roman, on üç tema üzerinden incelenmiştir.

Abstract:
Having found the republic, single party government introduced reforms in all areas of life. This government tried to construct new Turkey in the light of Kemalist ideology, which is symbolized by six arrows. As novels were influential type of literature at the time, they tried to use literature especially novels in order to make people internalize the reforms as the reflection of Kemalist ideology. During Atatürk's period, some novels were written for the tenth anniversary of the Republic in 1933. These were published and distributed by the government. Likewise, in İnönü period, they held a novel contest in 1942. Hence, it is clear that there was a link between literature and politics in single party rule, and this study focuses on relationship between literature and politics during single party government. This study consists of three chapters. First chapter, "Literature -Politics Relations", outlines the relationship between literature and politics. Second chapter, "Literature-Politics Relationship in Single Party Government", focuses on ideology, culture and art policy of single party government and its relationship to literature. With the title of "Literature Politics Relationship in Turkish Novel between 1923 and 1950", third chapter examines the novel in single party government in terms of literature politics relationship. This analysis was conducted over thirteen themes on eight novels, three of which were for aforementioned tenth anniversary of the Republic and rest of them were top five novels in the contest of 1942.