Postoperatif dönemde kullanılan analjezik tedavilerin glisemik kontrol üzerine olan etkilerinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of the effect of analgesic treatments used postoperatively on glycemic control
Yazar: CİHAN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL ERDEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Gliserin = Glycerin ; Hipoglisemi = Hypoglycemia ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Tramadol = Tramadol

Özet:
Amaç: Kliniğimizde 2015-2016 yıllarında elektif koşullarda cerrahi operasyon geçiren ve ASA I-III olan hastalara uygulanan rutin postoperatif ağrı tedavi protokollerinin hastaların glisemik kontrolleri üzerine herhangi bir etkisi olup olmadığını geriye dönük olarak değerlendirmektir.

   Materyal ve Metod: 01.11.2015 ile 31.07.2016  tarihleri arasında hastanemizin tüm ameliyathanelerinde elektif cerrahi operasyon geçirmiş hastaların dosya kayıtları ve ağrı takip formları geriye dönük olarak taranarak pre-operatif ve post-operatif dönemde kan şekeri takibi yapılan, post-operatif dönemde analjezik tedavi uygulamaları yapılan, ASA skoru I-II-III olan ve 18-80 yaş arasındaki 120 hastanın verileri geriye dönük olarak incelendi. Hastalar üç gruba ayrıldı; aralıklı puşe tramadol tedavisi uygulananlar Grup 1, sürekli İV infüzyon tramadol ile HKA uygulananlar Grup 2, İV parasetamol tedavisi alanlar Grup 3 olarak adlandırıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların geriye dönük taranan verilerinden VKI, preoperatif açlık süresi, ek hastalıkları, kan şekeri ölçümleri (ameliyata alınmadan önce yapılan son ölçüm ve postoperatif dönemde yapılan 3 ölçüm), postoperatif  24 saatlik süreç içerisinde uygulanan analjezik türü, toplam dozu ve uygulama sıklığı kayıt altına alındı. 

   Bulgular: Gruplar arasında demografik veriler, ASA skorları ve preoperatif açlık süreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. İlaç kullanım yüzdesi, DM varlığı, OAD kullanımı, insülin kullanımı oranlarında gruplar arasında  istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0,025 p=0,024 p=0,007 p=0,020).  Gruplar arasında preoperatif  kan şekeri ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0,089). Takip süresince yapılan kan şekeri ölçümlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,020 p=0,045 p=0,004). Yapılan üç ölçümde de Grup 3' teki kan şekeri ortalaması Grup 1'e göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,005 p=0,023 p=0,002). Gruplarda yapılan takipteki 1, 2 ve 3. ölçüm kan şekeri değerlerinde DM' a bağlı olarak farklılık bulunmadı (p=0,832, p=0,789, p=0,131). Grup 1 ve 2' de 3. ölçümde 2. ölçüme göre istatistiksel olarak anlamlı düşüş görülmesine rağmen Grup 3'de anlamlı bir düşüş görülmedi (p=0,001, p<0,001, p=0,015).  

   Sonuç: Postoperatif dönemde kullanılan analjezik tedavilerden tramadolün kan şekeri ortalamalarını düşürebileceğini belirledik.

Abstract:
Object: We aimed to evaluate whether routine postoperative pain treatment protocols have any effect on the glycemic control of patients who had  ASA scores I-III and underwent elective surgery between 2015-2016 retrospectively, in our clinic.

   Materials & Methods: We assessed all medical and pain management records of patients underwent elective surgery. Then, 120 patients were chosen between the ages 18 and 80, who had ASA scores I-III, blood glucose follow-up both preoperatively and postoperatively, and received analgesic treatment postoperatively. All recorded data was evaluated retrospectively. Patients were divided in 3 groups: patients given bolus tramadol intermittently as Group 1, continuous intravenous infusion of tramadol with patients control analgesia as Group 2, intravenous paracetamol as Group 3. Body mass index, preoperative fasting time, comorbidities, blood glucose follow-up (the last measurement immediately before surgery and 3 measurements postoperatively), and total dose, administration interval, type of the analgesics given in 24 hours postoperatively were recorded from the data of patients included in the study retrospectively.

   Result: There was no statistically significant difference in demographic features, ASA scores and preoperative fasting time between groups. There was statistically significant difference in percentage of drug use, presence of diabetes mellitus, use of oral antidiabetic drugs and insulin (p=0,025 p=0,024 p=0,007 p=0,020). There was no statistically significant difference in mean preoperative blood glucose level (p=0,089). There was statistically significant difference in blood glucose levels measured during follow-up between groups (p=0,020 p=0,045 p=0,004). Mean blood glucose level in Group 3 was found significantly higher than Group 1 in all three measurements (p=0,005 p=0,023 p=0,002). (p=0,832, p=0,789, p=0,131). There was no difference in blood glucose levels during follow-up according to presence of diabetes mellitus (p=0,832, p=0,789, p=0,131). Although there was significant decrease in third measurement compared with second measurement during follow-up in Group 1 and Group 2, there was no significant decrease in Group 3 (p=0,001, p<0,001, p=0,015).  

   Conclusion: We found that postoperative tramadol administration may decrease mean blood glucose level.