24-epibrassinolide hormonunun bazı nane (Mentha spp.) türlerinin morfolojik ve fizyolojik parametrelerine etkisinin belirlenmesi
Determining effects of 24-epibrassinolide hormone on morphological and physiological parameters of some mint (Mentha spp.) species
Yazar: YALÇIN KAYA
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL KARAMAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Çalışmada brassinosteroid hormonunun iki nane türünün (Mentha arvensis ve
Mentha piperita) morfolojik ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisi incelenmiştir. Sera
şartlarında yetiştirilen fidelere yapraktan püskürtme yoluyla 5 farklı dozda (0, 10–8, 10–7,
10–6 ve 10–5 M ) 24-epibrassinosteroid (EBL) uygulanmıştır.
İncelenen parametreler EBL uygulamalarından etkilenmiştir. Her iki tür içinde en
uzun bitki boyu, en yüksek yaş, kuru herba ve kuru yaprak verimi, toplam yaprak alanı,
klorofil miktarları ve uçucu yağ verimi 10-6 M EBL uygulamasından elde edilmiştir. Nane
türlerinde yaş ve kuru kök ağırlıkları EBL uygulamasından etkilenmemiştir. 10-6 M EBL
uygulaması Mentha arvensis türünde toplam fenolik madde ve uçucu yağ oranı; Mentha
piperita türünde ise DPPH radikalini süpürücü etki (IC 50) bakımından en başarılı
uygulama olmuştur. 10-7 M EBL dozu ise Mentha arvensis türü nanelerde IC 50 miktarı
bakımından, Mentha piperita türünde ise toplam fenolik madde ve uçucu yağ oranı
bakımından öne çıkmıştır.
Uçucu yağ içeriğinde Mentha arvensis'te toplam 38 bileşen tespit edilmiş olup
pulegon, isomenton, paramenton ve 1-octen-3-ol ana bileşenler olarak belirlenmiştir.
Mentha piperita'da ise toplam 33 bileşen tanımlanmış, ana bileşenler olarak mentol,
mentofuran ve menton belirlenmiştir. EBL dozu arttıkça Mentha arvensis yağındaki
menton oranları düşmüş, diğer ana bileşenler etkilenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Nane, brassinosteroid, verim, uçucu yağ, mentol

Abstract:
The effect of brassinosteroid hormone on the morphological and physiological
parameters of two mint species (Mentha arvensis and Mentha piperita) was investigated in
the study. 24-epibrassinosteroid (EBL) was applied in 5 different doses (0, 10–8, 10–7, 10–6
ve 10–5 M) by spraying to the seedlings grown in greenhouse conditions.
The parameters examined were influenced by EBL applications. The highest plant
height, maximum fresh, dried herb and dried leaf yield, total leaf area, chlorophyll content
and amount of essential oil were obtained from 10-6 M EBL application in both species.
Fresh and dry root weights of mint species were not affected by EBL application. 10-6 M
EBL application has been the most successful application for total phenolic and volatile oil
content in the Mentha arvensis and for the radical scavenging activity (IC 50) according to
the elimination of DPPH radicals in Mentha piperita. Mentha arvensis came into
prominence for IC 50 value and Mentha piperita came forward for total phenolic content
and volatile oil related with 10-7 M EBL dose.
In essential oil content, 38 components were detected in Mentha arvensis and
pulegone, iso-mentone, para-menthone and 1-octen-3-ol were determined as main
components. A total of 33 components were identified in Mentha piperita, and menthol,
menthofuran, and menthone were identified as main components. As the EBL dose
increased, the menthol ratios in Mentha arvensis decreased, while the other main
components were not affected.

Key words: Mint, brassinosteroid, yield, essential oil, menthol