Mevlevi kültürü mutfak terimleri üzerine adbilimsel bir çalışma
An onomasiological study on the terms of the mawlawi culture cuisine
Yazar: İMREN YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ÖZKAN ; DOÇ. DR. MEHMET ÇİÇEK
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Dilbilim = Linguistics ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Adbilimi = Onomastic ; Dil bilim = Linguistics ; Kültür dil bilim = Lingvoculturel ; Mevlevihaneler = Hous of Mevlevis ; Mevlevilik = Mawlawiyya ; Mutfak = Kitchen ; Terimler = Terms

Özet:
Bu çalışmada Mevlevi kültürü mutfak terimlerinin tespiti, anlamlarının açıklanması ve kullanım biçimlerinin ortaya çıkarılması konu edilmiştir. Tezin kuramsal çerçevesi bağlamında birinci bölümde konuya giriş yapılmış ve araştırmanın genel çerçevesi çizilmiştir. İkinci bölümde araştırmanın yöntemine dair bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde Mevlana'ya, Mevleviliğe, Mevlevi mutfağına ve mutfak kültürüne dair bazı temel bilgiler verilmiştir. Ayrıca bazı yerlerde resimler ve fotoğraflar yardımıyla bu bilgiler görsel olarak da desteklenmiştir.
Dördüncü bölümde "dil ve kültür ilişkisi" açıklanarak bu ilişki "Mevlevilik ve Mevlevi mutfağı" açısından değerlendirilmiştir. Mevleviler arasındaki "kültür dilinin" (Kaplan, 2006) "jargon" özelinden çıkıp "terim" genelinde değerlendirilme sebebinden bahsedilmiştir. Burada çeşitli tasavvuf terimleri sözlüklerinden derlenen Mevlevi kültürü mutfak terimlerinin adbilimsel (onomasyolojik) açıdan incelenmesi amaçlandığından öncelikle adbilimsel bir alan olan onomasyolojinin ne olduğuna dair bilgiler verilmiştir. Beşinci bölümde ise terimin tanımı yapılmış ve Türk-İslam kültürün bir parçası olan Mevlevi mutfağına ait -güncelliğini yitiren ya da korumaya devam edip deyimleşmiş- birtakım terimler alfabetik olarak sıralanıp, dilbilimsel bir bakış açısıyla adbilimsel (onomasyolojik) olarak irdelenmiştir.Öte yandan -dil genelinde ve Mevlevilik özelinde- "terimler ile karşılık geldikleri anlam ilişkisi vb. saymaca ve nedensiz midir yoksa önceki-sonraki bilgi, alt bilgi- üst bilgi adlandırmaları -yansıma sözler gibi- nedenli adlandırmalar mıdır?" sorularına da cevap aranmıştır.

Abstract:
In this study, determination of kitchen terms of Mawlavi culture, explication of meanings and explication of usage forms have been discussed. In the context of the theoretical framework of the thesis, the first chapter was introduced and the general framework of the research was drawn. In the second part, information on the method of research is given. In the third chapter, some basic information about Mevlana, Mawlavi, Mawlavi cuisine and culinary culture is given. In addition, in some places informations has been visually supported with the help of pictures and photographs.
In the fourth chapter, "relation between language and culture" was explained and this relation was evaluated in terms of "Mawlavi and Mawlavi cuisine". The "culture language" between the Mawlavi people (Kaplan, 2006) is mentioned in terms of "jargon" in general and "term" in general. Here, it is aimed to investigate the terms of Mawlavi culture kitchens from various sufish terms dictionaries in terms of onomasic (onomasiological) examination of what is primarily an ontology of onomasyology. In the fifth section, the definition of the term is made and some terms of the Mawlavi cuisine (a part of the Turkish-Islamic culture), which have been lost or failed to maintain or have been preserved, are listed in alphabetical order and examined as linguistic from an onomological point of view.
On the other hand, the terms "in general" and "in Mawlavi" are the terms which correspond to what they mean. Whether it is countable and reasonless, or previous-next information, sub-information-super information nomenclature-like "recall words" -were called attributions?