Obez bireylerde hedonik açlık durumunun obezite farkındalığı ve besin değişim süreci ile ilişkisi
Investigation of factors affecting hedonic humanity status of obese and non-obese individuals
Yazar: SEZEN ÇETİNKAYA EREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Kişilerin temel ihtiyacı olan beslenmenin ana hedefi, enerji ihtiyacını ve besin öğelerini karşılamak ve hayatta kalma çabasıdır. Günümüzde toplumda birçok insan için besin tüketimi yalnızca fizylojik açlığı gidermek niyetli olmamaktadır. Yeme tutumu; içsel homeostatik süreçler, çevresel ile sosyal değişkenler tarafından düzenlenmektedir. 
Bu çalışma, Şubat 2023-Nisan 2023 tarihlerinde İstanbul'da özel bir Beslenme- diyet merkezine başvuran 18-60 yaş aralığında Beden Kütle İndeksi (BKİ) 30 kg/m2) ve üzeri olan gönüllü bireylerde hedonik açlık durumunu etkileyen faktörlerin ve değişim süreçlerinin incelenmesi amacıyla yürütüldü. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun 90 obez birey %38,9 (n:35) erkek ve %61,1 (n:55) kadın dahil edildi. Hedonik açlığın belirlenebilmesi için Aşırı Besin İsteği Ölçeği (ABİÖ) ve  Besin Gücü Ölçeği (BGÖ) kullanılırken bu bireylerin obezite farkındalığı ve besin değişimine uyumu sırasıyla Obezite Farkındalık Ölçeği (OFÖ) ve Besin Değişim Süresi Ölçeği (BDSÖ) ile ölçüldü. Veriler yüzyüze toplandı.  
Sonuç olarak; hedeonik açlıkla obezite farkındalığı arasında cinsiyete bağlı olarak anlamlı ilişkili saptandı. Çalışmaya katılan kadın bireylerin, ABİÖ toplam puanları (p<0,01) bulundu. Kadın bireylerin BGÖ toplam puanları arttıkça BDSÖ toplam puanlarında (p<0,001) bulundu. Erkek bireylerde ise; ABİÖ toplam puanları arttıkça BDSÖ toplam puanları anlamlı derecede artma (p<0,001) görüldü. Erkek bireylerin BGÖ toplam puanları arttıkça OFÖ toplam puanları (p<0,01) ve BDSÖ toplam puanları (p<0,01) bulunmuştur.  
Sonuç olarak; beslenme danışmanlığı için başvuran bireylerin hedonik açlık alt yapısının bilinmesi beslenme planında bu faktörlerin etkinliği göz önünde bulundurulmalıdır. Tedavi planında bilişsel davranışçı terapilere yönlendirilmelidir. Bu alanda yapılacak çalışmalar ile bu konu desteklenmelidir.

Abstract:
The main goal of nutrition, which is the basic need of people, is to meet their energy needs and to survive without hunger. Today, food consumption for many people in society is not only due to the need for energy and hunger. Eating attitude; internal homeostatic processes are regulated by environmental and social variables. 
This study was carried out to examine the factors affecting hedonic hunger status and the change processes in obese groups, with individuals over the age of 18 who applied to the Nutrition-Diet Center of a private practice in Istanbul between February 2023 and April 2023 and volunteered for our study. 90 obese individuals (38.9% (n:35) men and 61.1% (n:55) women) who met the inclusion criteria of the study were included. While PAD and BDS were used to determine hedonic hunger, these individuals' awareness of obesity and compliance with nutritional changes were measured with PDS and BDS, respectively. Data were collected face to face. In conclusion; A significant relationship was detected between hedeonic hunger and obesity awareness depending on gender. The total scores of the female individuals participating in the study were found to be (p<0.01). As the BDS total scores of female individuals increased, the BDS total scores increased (p<0.001). In male individuals; As ABI total scores increased, BDS total scores increased (p<0.001). As male individuals' BDS total scores increased, their OFS total scores (p<0.01) and BDSS total scores (p<0.01) were found to increase. As a result; When evaluating patients who apply to the nutrition and diet outpatient clinic, the background of hedonic hungershould be known and the effectiveness, these factor shouldbe considered in the nutrition plan to be directed to the patient. Cognitive behavioral therapies should be directed to contribute to the treatment plan. For this reason, the subject should be supported by studies to be carried out.