Cumhuriyet savcısının hukuki statüsü, delilleri değerlendirme yetkisi ve sınırları
The legal status, the authority to evaluate the evidence and its limits of the public prosecutor
Yazar: TUĞÇE ÇİTÇİ
Danışman: PROF. DR. HAMİDE ZAFER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Delil = Evidence ; Hukuki statü = Legal status ; Savcılar = Public prosecutors ; Savcılık = Public prosecutorship ; Soruşturma = Investigation ; Yetki = Authority

Özet:
"Cumhuriyet Savcısının Hukuki Statüsü, Delilleri Değerlendirme Yetkisi ve Sınırları" konulu çalışmamızda, Cumhuriyet savcısının hukuki statüsü ortaya konulmuş ve delilleri değerlendirme yetkisi, soruşturma aşamasında haiz olduğu diğer tüm yetkileriyle birlikte bağlantılı olarak incelenmiştir. Ceza muhakemesi, bir suç şüphesiyle birlikte başlar. Soruşturma da, yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi ifade eder. Maddi gerçeğe ulaşma amacına yönelik faaliyetler bütünü olan ceza muhakemesinde, kuşkusuz ki, bu faaliyetlerin en önemlileri soruşturma aşamasında yapılmaktadır. Savcı, delil serbestliği ve delillerin serbestçe değerlendirilmesi ilkeleriyle birlikte olayı değerlendirerek suç teşkil eden bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleştiyse bu olayı gerçekleştiren kişinin şüpheli olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapmaktadır. Savcının değerlendirme yetkisinin kapsamını, olaya ilişkin topladığı tüm deliller oluşturur. Ancak hukuka aykırı deliller, bu serbestinin sınırını çizer. 
Bir suç şüphesiyle başlayan soruşturma aşamasında savcının iç içe geçen yetkileri, çalışmamızda olabildiğince ayrıştırmaya çalışılarak incelenmiştir. Ancak yine de, savcının yetkilerinin birbirinden kesin çizgilerle ayrılması mümkün değildir. Çünkü savcı, daha soruşturma aşaması başlamadan delilleri değerlendirmeye başlayarak, başlangıç şüphesinin oluşup oluşmadığının tespitini yapmaya çalışmaktadır. İnsan hakları açısından yürütülmesi ve sonuçlandırılması bakımından ceza muhakemesinin omurgası niteliğinde olan soruşturma, doğru ve eksiksiz bir delil toplama işlemiyle birlikte doğru bir değerlendirme ve sonuçlandırma gerektirir. Bu bağlamda bilhassa mevzuat ve uygulama değişikliği, geniş kapsamlı bir çalışmayı gerekli kılmıştır. Çalışmamızda konuya ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve yabancı ülke yerel mahkeme kararlarına geniş şekilde yer verilmiştir.

Abstract:
In our study on "The Legal Status, The Authority to Evaluate The Evidence and Its Limits Of The Public Prosecutor", the legal status of the public prosecutor was determined and the authority to evaluate the evidence was examined in connection with all the other powers it had during the investigation. Criminal procedure begins with a suspicion of a crime. The investigation also refers to the stage from the discovery of the suspicion of crime by the competent authorities to the adoption of the indictment. In criminal procedure, which is the whole of the activities aimed at achieving material truth, undoubtedly the most important of these activities are carried out at the stage of investigation. The prosecutor assesses the incident along with the principles of freedom of evidence and free evaluation of evidence, and assesses whether a criminal incident took place, if it did, and whether the suspect carried it out. The scope of the prosecutor's authority to evaluate is all the evidence it collects in relation to the incident. However, evidence against the law draws the limit of this freedom.
The intertwined powers of the prosecutor during the investigation phase, which began with the suspicion of a crime, were examined in our study by trying to parse as much as possible. However, it is not possible for the prosecutor's powers to be separated on precise lines. Because the prosecutor tries to determine whether the initial suspicion has been formed by starting to evaluate the evidence before the investigation phase has even begun. The investigation, which is the backbone of Criminal Procedure in terms of its execution and conclusion from the human rights standpoint, requires an accurate and complete collection of evidence, as well as an accurate assessment and conclusion. In this context, legislation and implementation changes in particular made a wide-ranging study necessary. The European Court of Human Rights, The Court of Cassation, The Constitutional Court and the local court of foreign countries have been widely cited in our study.