Non-radyografik aksiyal spondiloartrit ve ankilozan spondilit hastalarında denge ve yürüyüş parametrelerinin karşılaştırılması
Comparison of balance and gait parameters in patients with non-radrographic axial spondyloarthritis and ankylosing spondylitis
Yazar: YASEMİN AKKUBAK
Danışman: PROF. DR. TÜLİN DÜGER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Omurga = Spine ; Postural denge = Postural balance ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Yürüyüş = Gait

Özet:
Bu çalışmanın amacı, non-radyografik aksiyal spondiloartrit (nr-axSpA) ve ankilozan spondilit (AS) hastalarının yürüyüş ve denge parametrelerini, lumbopelvik stabilitelerini, gövde pozisyon duyularını ve omurga postürlerini karşılaştırmaktır. Çalışmamıza yaş ve cinsiyete göre tabakalı randomizasyon yapılan 24 AS'li birey (41,33±9,67 yıl, 17 kadın), 23 nr-axSpA'lı birey (36,22±8,32 yıl, 17 kadın) ile benzer yaş ve cinsiyet özelliklerine sahip 24 sağlıklı birey (37,83±3,13 yıl, 17 kadın) dahil edildi. Tüm bireylerin yürüyüş parametreleri pedobarografik yürüyüş analiz sistemi ile, statik dengeleri stabilometrik sistem ile, gövde pozisyon duyuları ve omurga postürleri dijital inklinometre ile, lumbopelvik stabiliteleri stabilizer basınçlı biofeedback ünitesi ile değerlendirildi. Aksiyal spondiloartritli (axSpA) bireylerin hastalığa ait özellikleri, spinal mobilite, hastalık aktivitesi, fiziksel fonksiyon, genel sağlık durumu ve yaşam kalitesi sonuçları kaydedildi. Değerlendirme sonucunda, radyografik etkilenimden bağımsız olarak AS ve nr-axSpA'lı bireylerin klinik özelliklerinin, yürüyüş ve denge parametrelerinin, lumbopelvik stabilitelerinin ve gövde pozisyon duyularının benzer olduğu bulundu (p>0,05). Nr-axSpA'lı bireylerin statik arka ayak basınçlarının sağlıklı bireylere göre azaldığı (p=0,049); AS ve nr-axSpA'lı bireylerin sağlıklı bireylere göre dinamik ön ayak basınçlarının arttığı (p=0,047), arka ayak basınçlarının ise azaldığı (p=0,044); radyografik etkilenimden bağımsız olarak AS'li bireylerin sağlıklı bireylere göre kadanslarının azaldığı (p=0,027), adım genişliğinin arttığı (p=0,045), AS ve nr-axSpA'lı bireylerin ise sağlıklı bireylere göre ivmelerinin azaldığı (p<0,001), duruş sürelerinin arttığı (p=0,006); radyografik etkilenime bakılmaksızın statik denge parametrelerinden lateral yer değiştirme miktarının axSpA'lı bireylerde sağlıklı bireylere göre daha fazla olduğu (p<0,001); lumbopelvik stabilizasyon, gövde pozisyon duyusu ve lumbal lordoz derecesinin axSpA'lı bireylerde sağlıklı bireylere göre daha azaldığı bulundu (p<0,001). Çalışmanın en önemli sonucu olarak spinal mobilite ve torakal kifoz derecesinin radyografik süreçten etkilendiği belirlendi. AS'li bireylerin spinal mobilitelerinin nr-axSpA'lı bireylere göre azaldığı, torakal kifoz derecelerin ise arttığı tespit edildi.  Sonuç olarak, AS ve nr-axSpA hastalarında rehabilitasyon programı oluşturulurken hastalık yükü açısından benzerlikler ve özellikle omurga parametreleri ve statik plantar basınç açısından farklılıklar göz önünde bulundurularak kişiye özel stratejilerin ortaya konulması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
The aim of this study is to compare the gait and balance parameters, lumbopelvic stability, trunk position sense and spine posture of patients with non-radiographic axial spondyloarthritis (nr-axSpA) and ankylosing spondylitis (AS). The study included 24 AS patients (41.33±9.67 years, 17 females), 23 nr-axSpA patients (36.22±8.32 years, 17 females), and 24 healthy individuals (37.83±3.13 years, 17 females) with similar age and gender characteristics, randomized based on age and gender. The gait parameters of all individuals were evaluated with a pedobarographic walking analysis system, their static balance with a stabilometric system, body position sense and spinal postures with a digital inclinometer, and lumbopelvic stability with a stabilizer pressure biofeedback unit. The disease-related characteristics of axial spondyloarthritis (axSpA) patients, spinal mobility, disease activity, physical function, general health status, and quality of life outcomes were recorded. As a result of the evaluation, it was found that the clinical features, gait and balance parameters, lumbopelvic stability and trunk position senses of individuals with AS and nr-axSpA were similar regardless of radiographic involvement (p>0.05). The static rearfoot pressures of nr-axSpA patients were lower than those of healthy individuals (p=0.049). The dynamic forefoot pressures of AS and nr-axSpA patients were higher than those of healthy individuals (p=0.047), while rearfoot pressures were lower (p=0.044). AS patients had a lower cadence and increased stride width than healthy individuals (p=0.027, p=0.045; respectively), while AS and nr-axSpA patients had lower accelerations and longer stance times than healthy individuals regardless of radiographic involvement (p<0.001, p=0.006; respectively). The lateral displacement amount of the static balance parameter was higher in axSpA patients than in healthy individuals regardless of radiographic involvement (p<0.001). Lumbopelvic stabilization, body position sense, and lumbar lordosis degree were lower in axSpA patients than in healthy individuals (p<0.001). The most important result of the study was that spinal mobility and thoracic kyphosis degree were affected by radiographic involvement. It was found that the spinal mobility of AS patients was lower and the thoracic kyphosis degrees were higher than those of nr-axSpA patients. In conclusion, we believe that personalized strategies should be developed for individuals with AS and nr-axSpA, taking into account similarities in disease burden and differences, especially in spinal parameters and static plantar pressure, while creating a rehabilitation program.