Türk sigortacılık sektöründe karlılığı etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik ampirik bir uygulama
An empirical application to determine the factors affecting profitability in the Turkish insurance sector
Yazar: RÜVEYDA TUNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU ÖZMERDİVANLI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sigortacılık = Insurance

Özet:
Sigorta şirketlerinin büyüyüp gelişebilmesi ve rekabet edebilmesi açısından karlılık hayati bir öneme sahiptir. Sigortacılık sektöründe elde edilen karlar, sigortacıları, yatırımcıları, hissedarları, düzenleyici otoriteleri yakından ilgilendirmektedir. Bununla birlikte karlılık risk yönetimi ve yatırım kararı alma süreçlerinde kullanılan önemli bir göstergedir. Bu çalışmanın amacı, Türk sigortacılık sektöründe karlılığı etkileyen firmaya özgü faktörleri incelemektir. Bu bağlamda çalışma kapsamında 32 sigorta şirketinin (29 hayat dışı, 3 hayat) Mayıs 2014 – Aralık 2023 dönemini kapsayan çeyrek dönemlik verileri ile panel veri regresyon analizi yapılmıştır. Çalışmada karlılık değişkenini temsilen aktif ve özkaynak karlılık oranları kullanılmıştır. Firmaya özgü faktörler ise büyüklük, cari oran, gider oranı, kaldıraç oranı, sermaye yeterliliği, hasar prim oranı olup bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Aktif karlılığının bağımsız değişken olduğu model, Model 1, özkaynak karlılığının bağımsız değişken olduğu model ise Model 2 olarak belirtilmiştir. Yatay kesit ve birim kök ön testlerden sonra gerçekleştirilen panel veri regresyon analizleri sonucunda Model 1 için çift yönlü sabit etkiler, Model 2 için ise tek yönlü rassal etkiler modelinin uygun olduğu ortaya çıkmıştır. Model 1 sonuçlarına göre büyüklük ve sermaye yeterliliği aktif karlılığını pozitif yönde etkilerken, Model 2 sonuçları kaldıraç oranının özkaynak karlılığını negatif bir şekilde etkilediğini göstermektedir. Bununla birlikte elde edilen diğer bulgular, diğer değişkenlerin aktif veya öz kaynak karlılığı üzerinde herhangi bir etki yaratmadığını ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda elde edilen kanıtlar, Türk sigortacılık sektöründe karlılığını artırmak isteyen şirketlerin, sermayelerini ve varlıklarını artırmalarının ve yükümlülüklerini azaltmalarının faydalı olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Profitability is of vital importance for insurance companies to grow, develop and compete. Profits obtained in the insurance sector are of great interest to insurers, investors, shareholders and regulatory authorities. In addition, profitability is an important indicator used in risk management and investment decision-making processes. The purpose of this study is to examine company-specific factors affecting profitability in the Turkish insurance industry. In this context, within the scope of the study, panel data regression analysis was conducted with quarterly data of 32 insurance companies (29 non-life, 3 life) covering the period May 2014 - December 2023. In the study, asset and equity return ratios were used to represent the profitability variable. Company-specific factors are size, current ratio, expense ratio, leverage ratio, capital adequacy, loss premium ratio and were used as independent variables. The model in which return on assets is the independent variable is designated as Model 1, and the model in which return on equity is the independent variable is designated as Model 2. As a result of the panel data regression analyzes performed after the cross-section and unit root pre-tests, it was revealed that the two-way fixed effects model was suitable for Model 1 and the one-way random effects model was suitable for Model 2. According to the results of Model 1, while size and capital adequacy positively affect the return on assets, the results of Model 2 show that the leverage ratio negatively affects the return on equity. However, other findings reveal that other variables do not have any effect on asset or equity return. The evidence obtained as a result of the study shows that it may be beneficial for companies that want to increase their profitability in the Turkish insurance industry to increase their capital and assets and reduce their liabilities.