45 – 65 yaş arası tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda probiyotik kullanımının glukoz, ha1c ve lipid profili üzerine etkisi
The effect of probioticuuse on glucose, hba1c and lipid profile in patients with type 2 diabetes mellitus between 45 and 65 years
Yazar: PINAR KILIÇSOKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glükoz = Glucose ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kefir = Kefir ; Lipidler = Lipids ; Probiyotikler = Probiotics

Özet:
Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet polikliniğine başvuran 45-65 yaş arası tip2 diabetes mellitus tanılı hastalarda probiyotik kullanımının glikoz,  HbA1c ve lipid profili üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma 01 Mart -Aralık 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışma 13'ü (%38,2) erkek ve 21'i (%61,8) kadın olma üzere toplam 34 hasta ile yapılmıştır. Hastaların çalışma başlangıcında boy(seca)ve kilosu (tanıta )marka tartı aleti ile ölçülerek, BKİ hesaplandı. Hastaların Harris Benedict formülü kullanılarak beslenme düzeni planlanmıştır ve hastalara yaşam tarzı değişikliği önerisinde bulunulmamıştır. Çalışmada hastaların diyabetik beslenme programlarına kuşluk ve gece ki ara öğünlerine 100ml kefir eklenmiştir. Bireylerin beslenme durumlarını takip etmek için çalışma başında ve sonunda hafta içi 24 saatlik besin tüketim kayıtları, vücut analizleri ile antropometrik ölçümleri alınmıştır. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 52.44±6.0, hastalık sürelerinin ortalaması 102,79±72,76 ay, boy ortalaması 162,35±10,28 cm olarak saptanmıştır. Başlangıç ağırlık ortalamaları 87,76±18,47,  3. ayda ağırlık ortalamaları 86,47±19,33'dir. Hastaların başlangıç BKİ ölçümleri 23 ile 50 kg/m² arasında değişmekte olup, ortalama 33,11±6 kg/m² iken 3. ayda BKİ ölçümleri 22,5 ile 48 kg/m² arasında değişmekte ortalama 32,63±6,21 kg/m² dir. Hastaların başlangıç enerji alımları ortalama 1.099,kcal, protein 50,2 gr, karbonhidrat 110 gr, yağ 47 gr, kolesterol 173gr lif 20 gr iken probiyotik kullandıktan sonraki 3. ayda enerji alımı ortalaması 1.189 kcal, protein 58 gr, karbonhidrat 119 gr, yağ 50 gr, kolesterol 187 gr, lif değeri ise değişmemiştir. Çalışmaya katılan hastaların başlangıç ağırlık ortalama standart sapması 87,76±18,47 mg/dl iken 3. ayda hastaların ağırlık ortalama standart sapması 86,47±19,33 mg/dl'dir. Başlangıç ve 3. Aydaki ağırlıkları kıyaslandığında aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p<0,015). Hastaların başlangıç BKİ Ort±SS: 33,11±6 iken 3. Ayda BKİ Ort±SS: 32,63±6,21 mg/dl olarak saptanmıştır. Hastaların başlangıç ve 3 aydaki BKİ kıyaslandığında aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p<0,016). Çalışmaya katılan hastaların başlangıç HbA1C ortalama standart sapması 9,1±2,27 iken 3.ayda HbA1C ortalama standart sapması 8,32±1,9'dur. Aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.(p<0,033).Hastaların başlangıç kalsiyum Ort±SS: 9,71±0,54 iken 3. Ayda kalsiyum Ort±SS: 9,9±0,37 olarak saptanmıştır. Aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p<0,035).
Sonuç olarak, başlangıç ve üçüncü ay biyokimyasal kan sonuçları karşılaştırıldığında probiyotik fermente süt tüketen diyabetik hastaların açlık kan şekeri ve HbA1C seviyesi düşmüştür. Total Kolesterol, LDL Kolesterol ve trigliserit değerleri başlangıç değerlerine göre 3. ayda azalmış ancak bu azalma istatistiksel olarak anlamlı değildir. Hastaların başlangıç değelerine göre 3. aydaki ağırlık ve BKİ değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştır. Tüm bu sonuçlara göre probiyotik fermente sütün (kefir) diyabetin ve birçok hastalığın tedavisinde tamamlayıcı tedavi olarak kullanılabilirliği söylenebilir.

Abstract:
THE EFFECT OF PROBIOTICUUSE ON GLUCOSE, HBA1C AND LIPID PROFILE IN PATIENTS WITH TYPE 2 DIABETES MELLITUS BETWEEN 45 AND 65 YEARS
The aim of this study is to evaluate the effect of probiotic use on glucose, HbA1c and lipid profile in patients with type 2 diabetes mellitus between 45 and 65 years who admitted to Health Sciences University Ümraniye Education and Research Hospital Diabetic Polyclinic. The study was conducted between 1 March 2018 to  December 2018. A total of 34 patients (13 male and 21 female) were included in the study. BMI value was calculated by measuring the height (Seca) and weight (Tanıta) of the patients at the beginning of the study. A nutrition scheme was planned using the Harris Benedict formula of the patients and the patients were not offered a lifestyle change. In the study, 100ml kefir was added to the diabetic nutrition programs of the patients in the mid-morning and night snacks. In order to monitor the nutritional status of the individuals, 1-day food consumption records, body analyzes and anthropometric measurements were taken at the beginning and end of the study. The mean age of the patients who participated in the study was 52.44±6.01 and the mean duration of illness was determined as 102.79+72.76 months, the mean height was determined as 162.35±10.28 cm. The mean weight of the patients initially was 87.76±18.47kg, in the third month, the weight ranged from 50 kg to 148 kg and the mean weight was 86.47.±19.33 kg. The initial BMI measurements of patients ranged from 23 to 50 kg / m2, the mean BMI was 33.11±6 kg / m2, and the patients BMI measurements in the third month ranged from 22.5 to 48 kg / m2 and the mean was 32.63±6.21 kg / m2. The mean energy intake of the patients was 1.099 kcal, protein 50,2 gr, carbohydrate 110 gr, fat 47 gr , cholesterol 173 gr , vegetable fibre 20 gr while the mean energy intake at 3 months after using probiotic was 1189,15 kcal ,protein 58 gr, carbohydrate 119 gr , fat 50 gr , cholesterol 187 gr , vegetable fibre value was not changed. The initial weight standard deviation of the patients who participated in the study was 87,76±18,47 mg/dl while in the third month weight standard deviation was determined as 86,47±19,33 mg/dl. The difference between them was found statistically significant (p=0,015). The initial BMI MEAN±SD value of the patient was 33,11±6 mg/dl while in the third month BMI MEAN±SD value was determined 32,63±6,21 mg/dl. The difference between them was found statistically significant (p=0,016). The initial HbA1C standard deviation of the patient was 9,10±2,27 while in the third month HbA1C standard deviation was determined 8,32±1,9. The difference between them was found statistically significant (p=0,033). The initial calcium MEAN±SD value of the patient was 9,71±0,54 while in the third month calcium MEAN±SD value was determined 9,9±0,37. The difference between them was found statistically significant (p=0,035).
As a result, when compared to initial and third month biochemical blood results, fasting blood sugar and HbA1C levels in diabetic patients consuming probiotic fermented milk was decreased. Total cholesterol, LDL cholesterol and triglyceride values decreased in the third month compared to initial values, but this decrease was not statistically significant. The weight and BMI values of the patients at the third month were decreased statistically significantly compared to the initial values of the patients. According to all these results, probiotic fermented milk (kefir) can be used as a complementary treatment in the treatment of diabetes and many diseases.