Fen bilimleri öğretmenlerinin teknoloji destekli alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanma yeterliliklerinin belirlenmesi ve öğretmen görüşleri
Determination of science teachers' competencies in using technology supported alternative measurement and assessment tools and their opinions
Yazar: GÜLTEKİN SEDA TALAY
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİZ AYDIN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ölçme ve değerlendirme =

Özet:
Araştırmanın amacı, Fen Bilimleri öğretmenlerinin çevrim içi derslerde ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanma durumlarını ve Fen Bilimleri öğretmenlerinin teknoloji destekli alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanmaya ilişkin görüşlerini belirlemektedir. Teknoloji destekli alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarına ilişkin öğretmen yeterliliklerinin belirlenmesinin, bu alanda yapılacak olan çalışmalara katkısı olacağı düşünülmektedir. Çalışma nitel betimsel bir araştırma olup; çalışma grubunu, Muğla İli Menteşe İlçesi merkez ortaokullarında görev yapmakta olan 30 Fen Bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır.  Araştırma verileri, anket ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. İlk olarak çalışmaya katılan Fen Bilimleri öğretmenlerinin tamamına, onların çevrim içi derslerde ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanma durumlarını belirlemeye yönelik form uygulanmıştır. Formda, öğretmenlere ilişkin demografik özellikler, onların çevrim içi derslerde ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanma zamanları, kullanma amaçları ve kullanmama sebeplerine ilişkin bilgiler yer almaktadır. Ayrıca, çalışmaya katılan gönüllü 8 Fen Bilimleri öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde yer alan sorular, teknoloji destekli alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarına yöneliktir. Araştırma kapsamında kullanılan anket SPSS 27 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Analizde, frekans (f) ve yüzdeler (%) hesaplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme sorularının analizi için içerik analizi yapılmıştır. Öğretmenlerin görüşmelere verdikleri 
cevaplar, kategoriler ve kodlar şeklinde tablo haline getirilmiştir. Çalışmaya katılan tüm Fen Bilimleri öğretmenlerinin, çevrim içi derslerde soru-cevap ve doğru-yanlış sorularını kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler, ölçme ve değerlendirme araçlarını çevrim içi derslerde daha çok ders sürecinde öğrenmeyi kalıcı hale getirmek ve konuyu pekiştirmek amacıyla kullandıklarını; kullanmadıkları ölçme ve değerlendirme araçlarının ise çevrim içi derslere uygun olmadığını ve zamanın yetersiz oluşu nedeniyle bunları kullanmadıklarını ifade etmişlerdir. Fen Bilimleri öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme araçlarından kelime ilişkilendirme testi ve kavram haritalarını kullanma durumları ile kıdemleri açısından bir ilişki bulunmuştur.  Kıdem arttıkça kelime ilişkilendirme testinin kullanılmama durumunun arttığı, kavram haritalarının ise kullanılma durumunun arttığı görülmektedir. Mezuniyet alanına göre çevrim içi derslerde kullanılan ölçme ve değerlendirme araçlarından kavram karikatürlerinin Fen Bilgisi alanından mezun olan öğretmenler tarafından daha çok tercih edildiği, mezuniyet alanı ile kavram karikatürlerinin kullanımı arasında bir ilişki olduğu görülmektedir. Gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda öğretmenlerin, teknoloji destekli alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarına (kavram haritası, zihin haritası, kavram karikatürü ve rubrik vb.) ilişkin bilgi sahibi oldukları fakat bu araçların dijital ortamlarda kullanılmasına ilişkin yeterliliklerinin olmadığı görülmüştür. Öğretmenler, dijital ortamlarda bahsedilen araçları kullanma konusunda kendilerini yeterli görmemelerine rağmen, derslerinde öğrencilerine böyle bir uygulama yaptırmak istediklerini; böyle bir uygulamada yaptıklarında da öğrencilerin daha çok teknoloji kullanım düzeyleri, program içeriği ve program dili konusunda güçlüklerle karşılaşabileceklerini ifade etmişlerdir

Abstract:
The aim of the study is to determine the use of measurement and assessment tools in online courses and the opinions of science teachers on the use of technology-supported alternative measurement and assessment tools. It is thought that determining teacher competencies related to technology-supported alternative measurement and assessment tools will contribute to the studies to be conducted in this field. The study is a qualitative descriptive research and the study group consists of 30 Science teachers working in the central secondary schools of Menteşe District of Muğla Province.  The research data were collected with a questionnaire and semi-structured interview questions. Firstly, a form was applied to all of the Science teachers participating in the study to determine their use of measurement and assessment tools in online courses. The form includes demographic characteristics of the teachers, their time of using measurement and assessment tools in online courses, their purposes of using them and the reasons for not using them. In addition, semi-structured interviews were conducted with 8 volunteer science teachers who participated in the study. The questions in the interviews were about technologysupported alternative measurement and assessment tools. The questionnaire used in the research was analysed with SPSS 27 statistical software. In the analysis, frequency (f) and percentages (%) were calculated. Content analysis was used to analyse the semistructured interview questions. The answers given by the teachers to the interviews were tabulated in the form of categories and codes. It was concluded that all Science teachers participating in the study used question-answer and true-false questions in online lessons. Teachers stated that they used measurement and assessment tools in online courses mostly in order to make learning permanent and reinforce the subject during the lesson process, and that the measurement and assessment tools they did not use were not suitable for online courses and that they did not use them due to lack of time. A relationship was found between the use of word association test and concept maps among the assessment and evaluation tools by science teachers and their seniority. As the seniority increases, it is seen that the non-use of word association test increases, while the use of concept maps increases. According to the field of graduation, it is seen that concept cartoons, which are among the measurement and assessment tools used in online courses, are preferred more by teachers who graduated from the field of Science, and there is a relationship between the field of graduation and the use of concept cartoons. As a result of the interviews, it was seen that teachers have knowledge about technology-supported alternative assessment and evaluation tools (concept map, mind map, concept cartoon and rubric etc.), but they do not have the competence to use these tools in digital environments. Although the teachers did not consider themselves competent in using the aforementioned tools in digital environments, they stated that they would like their students to have such an application in their lessons; when they did such an application, they stated that students may encounter difficulties mostly in terms of technology usage levels, program content and program language.