Armut psillidi [Cacopyslla pyri L.(Hemiptera: Psyllidae)]'ne karşı farklı dalga boylarındaki sarı yapışkan  tuzakların çekim etkinliğinin araştırılması
Investigation of shooting efficiency of yellow sticky traps in different wavelengths against pear psyllid [Cacopyslla pyri L. (Hemiptera: Psyllidae)]
Yazar: AKİF EMRE KAVAK
Danışman: DOÇ. DR. İNANÇ ÖZGEN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Armut, ülkemizde yetiştiriciliği yapılan yumuşak çekirdekli meyveler içerisinde üretim miktarı açısından elmadan sonra ikinci sırada gelmektedir. Ülkemiz açısından önemli bir ihraç ürünü ve birçok ailenin geçim kaynağı olan armudun üretimi yıllar içerisinde giderek artmış ve 2017 yılı sonu itibariyle 500 bin tonu aşmıştır. Ekonomik anlamda ülkemiz açısından önemli olan armudun en önemli sorunu bu meyvenin en önemli zararlısı konumunda olan Cacopyslla pyri (L.) (Hemiptera: Psyllidae)'dir. 
Armut bahçelerinde özellikle geniş spektrumlu ilaçlarla yapılan yoğun ilaçlamalar, zararlının bu ilaçlara karşı dayanıklılık geliştirmesine ve doğal düşmanların yok olmasına neden olmaktadır. Ayrıca ülkedeki iklim şartlarının C. pyri'nin gelişmesi için uygun olması sorunun çözümünü daha da güçleştirmektedir. Bu sebeplerden dolayı armut psillidi C. pyri' ye karşı sarı renkli yapışkan tuzakların kullanımı alternatif bir mücadele yöntemi olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada da armut bahçelerinde zararlara neden olan C. pyri' nin etkinliğini azaltmak için biyoteknik mücadele yöntemlerinden olan sarı yapışkan tuzaklar kullanılmıştır. 
Çalışmalar Elazığ Merkez ve Elazığ Örençay köyünde bulunan zararlıyla bulaşık 2 adet 1-3 dönümlük armut bahçesinde gerçekleştirilmiş olup zararlının düşük, orta ve yüksek popülasyon dönemleri belirlenerek 3 farklı dönemde yapılmıştır. Çalışmalarda 1, 2, 3, 4, 7, 10 ve 14. günlerde tuzaklara yakalanan C. pyri bireylerinin sayımları yapılmıştır. Sayımlar neticesinde sarı rengin hangi tonunun C. pyri bireylerini en çok çektiği, tuzaklar arasında anlamlı bir fark olup olmadığı Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri ile belirlenmiştir. Ayrıca 14. gün sonunda tuzaklara yakalanan doğal düşmanlar tespit edilmiş ve hangi renk tonunun daha fazla doğal düşman çektiği sütun grafikler yardımıyla ortaya koyulmuştur.
Çalışmalar neticesinde 1023 tuzak koduna sahip sarı renk tonunun zararlı bireylerini en fazla doğal düşmanları ise en az çektiği tespit edilmiştir.Bu renk tonunun armut bahçelerinde C. pyri bireylerini etkin olarak çektiği ve zararlarını önlemek amacıyla üreticiler tarafından farklı sayılarda asılarak yapılacak çalışmalar neticesinde olumlu sonuçlar alınabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Pear is in second place after apple in terms of the production amount in soft-core fruit grown in our country. In terms of our country, pear production as an important export product and a source of livelihood for many families has increased gradually over the years and by the end of 2017 has exceeded 500 thousand tons. The most important problem of pear which is important for our country in terms of our economy is Cacopyslla pyri (L.) (Hemiptera: Psyllidae) which is the most important pest of this fruit.
The intensive spraying of pear orchards, especially with broad spectrum drugs, causes the damage to develop resistance to these drugs and the destruction of natural enemies. Moreover, it is even more difficult to solve the problem that the climate conditions in the country are suitable for the development of C. pyri. For these reasons,the use of yellow sticky traps against the pear psyllid C. pyri is an alternative method of management. In this study, which are biotechnical management methodsyellow stickytraps, were used to reduce the activity of C. pyri causing damage to pear orchards.
The studies were carried out in 2 different 1-3 acres of pear orchards in Elazığ Center and Elazığ Örençay villagesthe harmful low, medium and high population periods were determined and carried out in 3 different periods. In the studies, C. pyri individuals caught in traps on 1, 2, 3, 4, 7, 10 and 14 days were counted. As a result of the counts, it was determined by Kruskal Wallis and Mann-Whitney U tests whether there is a significant difference between traps, which color attracts most C. pyri individuals. In addition, at the end of the 14th day, natural enemies caught in the traps were identified and the color graphics helped to determine which color tones attracted more natural enemies.
It has been determined that the most harmful individuals of the yellow color tone with a trap code of 1023 are the least natural enemies. It is considered that this color tone effectively attracts C. pyri individuals in the pear orchards and positive results can be obtained as a result of the work to be done by the producers in different numbers in order to prevent their harm.