Isparta evleri
The houses of Isparta
Yazar: DOĞAN DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. BAHATTİN YAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk ve İslam Sanatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Evler = Houses ; Isparta = Isparta ; Süslemeler = Ornamentations ; Türk evi = Turkish house

Özet:
Isparta'nın eski evleri geleneksel Türk evi görünümlerini koruyarak günümüze kadar gelebilmiştir. Bu evler Isparta halkının tarihini, kültürünü, ekonomisini ve yaşam tarzını yansıtmaktadırlar. Eski Isparta evleri yaşam biçimi, üretimi, arsanın durumu ve ailenin zenginliğine göre şekillenmiştir. Gün geçtikçe eskiyerek yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu çalışmada, geleneksel Isparta evleri incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmamızda 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında inşa edilen evler konu edilmektedir. Çalışma, beş ana bölümden oluşup,. son bölümde bütün çalışma değerlendirilmiştir.Çok eğimli olmayan bir arazi üzerine kurulan Isparta'nın eski caddeleri dar ve kavislidir. Düzgün olmayan arsalar üzerindeki bazı evler eğime ve yollara göre çok iyi uyum sağlamışlardır. Çelebiler Mahallesi hala şehrin geleneksel görünümünü muhafaza eden bir mahalledir. Evler, ?Hımış? tarzında yapılarak, dar sokaklar üzerinde sıra evler tipinde düzenlenmiş iki katlı evlerdir. Zemin katlar taş olup, üretim işlerinin yapıldığı bir kattır. Bu katın duvarları sıvanmadan derzlenerek bırakılmaktadır. Üst katlar bağdadi sistemde yapılmıştır. Üst katlar, yola doğru çıkma ile hareketlendirilmiştir. Cumbalar kirişler üzerine oturur, destek konsolları pek görülmez. Bu katın dış duvarları sıvalıdır. Dış duvarlarda, süslemeler genellikle kalemişi veya mala ile yapılan işçiliktedir. Odalar kare veya kareye yakın ölçülerdedir. Odaların tavanları tekne tavandır. Odalardaki yüklük ve dolaplar gömme olarak yapılmaktadır. Ocağın davlumbazları alçı ya da ahşap malzemeyle yapılmakta her iki yanında gözler bulunmaktadır. Çatı, oluklu kiremitlerle kaplıdır.

Abstract:
The old houses of Isparta have preserved the features of the traditional Turkish house up the now. They reflect the history, the culture, the economy and the way of life of Isparta people. The design of old Isparta houses is influenced by such factors as the way of life and production, topography of the site and wealth of the family. They will have to come across the danger of vanishing because of becoming worn-out day after day. In this study, the traditional Isparta houses were analized and evaluated. These have been mostly built at the end of 19th or the beginning of 20th centuries. This is the period covered in the study. The study consists of five main chapters. In the last chapter the whole study is evaluated.Streets of the old quarters in Isparta are narrow and curvilinear. Topography is on inclines in Isparta but not very steep. Some houses situated on irregular plots meet are designed in perfect harmony with the topography and streets. İn Çelebiler quarter, the city still preserves its traditional appearance. Houses which are built using ?Hımış? methods are constructed around the narrow roads and mostly closer to each other. Ground floor is of stone. Ground floor functions as a space for productive activites. The exterior of the wall is usually jointed plastering is rare. The upper floors have a wooden frame construction. This is articulated with projections on road side. The projection sits on carbelling beams. The exterior surface of upper floor is plastered Curved supports are rare. Either gypsumwork or painting is used for exterior decoration. The shape of the room is a square or very close to one. There are coved ceilings in all of the rooms. There are built in closets and cupboards in the rooms and niches on either side of the hooded stove. The hood of the fairplace and niches are made of gypsum or wood. Roof is covered with semi-cylindiricial tiles.