Kapsayıcı ortamlarda kültüre duyarlı öğretim etkinliklerinin etkinlik kuramı ve yükleme kuramı perspektifiyle incelenmesi
Elaboration of culturally responsive teaching practices in inclusive environments through activity and attribution theories
Yazar: DİLARA SAKA
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkinlik Kuramı = Activity Theory ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Göçmenler = Emigrants ; Kapsayıcı eğitim = Inclusive education ; Kültürel duyarlılık = Cultural sensivity ; Uluslararası göç = International migration ; Yükleme kuramı = Attribution theory ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu tezin temel amacı, ilkokul 4. sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı kültüre duyarlı pedagojiyi
öğretim ortamlarıyla bütünleştirme süreçlerini "Etkinlik Kuramı" ve "Yükleme Kuramı"
perspektifinden inceleyerek kapsayıcı pedagojinin öğretimsel süreçlerde etkili bir şekilde
kullanılmasını etkileyen faktörleri ortaya çıkarmaktır. Çalışma, amaçlı örnekleme tekniği
kullanılarak bir devlet okulundan seçilen üç sınıf öğretmeni ile yürütülmüştür. Tezin çalışma
grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Ankara'nın Altındağ ilçesindeki
bir okulda görev yapan ve sınıfında zorunlu göç mağduru çocuklar bulunan ilkokul dördüncü
sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Çalışmanın veri toplama araçları ve kapsayıcı kültüre
duyarlı öğretim etkinlikleri uzman görüşleri alınarak araştırmacı tarafından hazırlanmıştır.
Çalışma durum çalışması deseninde tasarlanmış olup veri toplama sürecinde gözlem
formları, görüşme formları ve saha notlarından yararlanılmıştır. Çalışmada veri toplama ve
veri analizi süreci eşzamanlı yürütülmüş olup betimsel analiz ve içerik analizi yöntemi,
sürekli karşılaştırmalı metot ile birlikte kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, sınıf öğretmenleri
tarafından kapsayıcı kültüre duyarlı öğretim etkinlikleri işe koşulduğunda ortaya çıkan eylem
ve işlemlerin öğretimsel boyutta ne gibi yansımalarının olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca
çalışmada Etkinlik Kuramı ve Yükleme Kuramı perspektifi dikkate alınarak öğretmenlerin
kapsayıcı kültüre duyarlı öğretim etkinliklerini uygulama süreçlerinde iyileştirilmesi gereken
yönlerin açığa çıkarılmasına ve kapsayıcı öğretimin öğretmenlerdeki karşılığının ne
olduğunun keşfedilmesine yönelik sonuçlara yer verilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda
kapsayıcı pedagojinin sahadaki öğretmenler tarafından etkili ve verimli kullanılmasına
yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to reveal the factors affecting the effective use of inclusive
pedagogy in instructional processes by examining primary school 4th grade teachers'
process of integrating inclusive culturally responsive teaching into teaching environments
from the perspective of the "Activity Theory" and "Attribution Theory". The study was
conducted on three primary school teachers selected from a public school using the
purposive sampling technique. The study group of the thesis consists of primary school
fourth grade teachers who work in a school in Altındağ district of Ankara in the spring term
of the 2021-2022 school year and have children who are victims of forced migration in their
classes. The data collection tools of the study and inclusive culturally responsive teaching
practices were prepared by the researcher by seeking opinions of experts. The study
employed the case study design and in the data collection process, observation forms,
interview forms and field notes were used. In the study, data collection and data analysis
processes were carried out simultaneously and descriptive analysis and content analysis
methods were used together with the constant comparative method. As a result of the study,
it was determined what kinds of reflections were caused by the actions and processes that
emerged when the inclusive culturally responsive teaching practices were employed by the
primary school teachers in the instructional dimension. In addition, in the study, it was
attempted to reveal the aspects that need to be improved in the implementation of inclusive
culturally responsive teaching practices and to discover what inclusive teaching means to
teachers by taking the Activity Theory and Attribution Theory into account. In line with the
results, suggestions were made for the effective and efficient use of inclusive pedagogy by
teachers in the field.