Ceyhan Havzası'ndaki bazı lentik ekosistemlerin fitoplankton kompozisyonu ve ekolojik özellikleri
Phytoplankton composition and ecological characteristics of some lentic ecosystems in the Ceyhan Basin
Yazar: EMİNE YONCA GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. ABUZER ÇELEKLİ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Fitoplankton, lentik ekosistemlerin ekolojik durumlarının değerlendirilmesi için Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi tarafından önerilen ekolojik gösterge niteliğindeki beş biyolojik bileşenden biridir. Bu çalışmanın amacı; Temmuz 2014 ve Ağustos 2015 tarihleri arasında Ceyhan Havzası'ndaki Azaplı Gölü, Ayvalı Barajı, Gölbaşı Gölü, Kartalkaya Barajı, Aslantaş Barajı, Kılavuzlu Barajı ve Hakkıbeyli Göleti fitoplankton kompozisyonlarının ekolojik durumu ve fitoplankton gruplarının ekolojik tercihlerinin belirlenmesidir. Kimyasal değişkenlerin (toplam fosfor (TP), toplam azot (TN), nitrat (NO3) vs.) analizleri standart metotlara göre yapılmıştır. Fitoplankton türleri ile çevresel değişkenler arasındaki ilişki kanonik uyum analizi (CCA) ve ağırlıklı ortalama regresyonu ile değerlendirilmiştir. Ekolojik durumu değerlendirmek için Phytoplankton trophic index (PTI), Mediterranean phytoplankton trophic index (Med-PTI), OECD ve Carlson trofik indeksi kullanılmıştır. En yüksek tuzluluk, TN ve NO3 Hakkıbeyli Göleti'nde ölçülmüştür. Çalışma alanlarında toplam 204 tür tespit edilmiştir. Scenedesmus communis, Ceratium hirundinella, Cyclotella iris, Fragilaria ulna, Cocconeis placentula, Aulacoseira granulata, Amphora ovalis ve Gomphonema parvulum yaygın görülmüştür. PTI, incelenen ekosistemlerin iyi/orta durumda ve Med-PTI, incelenen ekosistemlerin orta ekolojik kaliteye sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Fitoplankton, Ceyhan Havzası, Lentik ekosistem, Med-PTI

Abstract:
Phytoplankton is one of the five biological quality components as ecological indicator recommended by the EU Water Framework Directive for the assessment of ecological status lentic ecosystems. The aim of the present study was determination of ecological status and ecological preferences of phytoplankton assemblages from the between July 2014 and August 2015, Lake Azaplı, Ayvalı Reservoir, Lake Gölbaşı, Kartalkaya Reservoir, Aslantaş Reservoir, Kılavuzlu Reservoir, and Hakkıbeyli Reservoir in Ceyhan Basin. Analyzes of chemical variables (total phosphorus (TP), total nitrogen (TN), nitrate (NO3) etc.) were made according to the standard methods. The relationship between phytoplankton species and environmental variables was assessed by canonical correspondence analysis (CCA) and weighted average regression. Phytoplankton trophic index (PTI), Mediterranean phytoplankton trophic index (Med-PTI), OECD and Carlson trophic index were used to assess the ecological status. The highest salinity, TN, and NO3 were measured in Hakkıbeyli Reservoir. A total of 204 species were identified during the study period. Scenedesmus communis, Ceratium hirundinella, Cyclotella iris, Fragilaria ulna, Cocconeis placentula, Aulacoseira granulata, Amphora ovalis and Gomphonema parvulum were commonly found. PTI showed that the studied ecosystems were at the medium/good ecological status and Med-PTI showed that the studied ecosystems were at the medium ecological status.

Keywords: Phytoplankton, Ceyhan Basin, Lentic ecosystem, Med-PTI