Transhümanistik gayretlerin felsefi, teolojik ve etik boyutları
Philosophical, theological and ethical dimensions of transhumanistic efforts
Yazar: LEYLA AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULHAN ÜNLÜSOY
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
ÖZET

Yüksek Lisans Tezi

TRANSHÜMANISTIK GAYRETLERIN FELSEFI, TEOLOJIK VE ETIK BOYUTLARI

Leyla Aygün

İnönü Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Din Felsefesi Anabilim Dalı

84+vii sayfa

2024

Danışman: Doç. Dr. Abdulhan ÜNLÜSOY

Bu çalışma, transhümanizm ve yapay zekâ alanlarındaki gelişmelerin insanlık, bilinç ve öz-farkındalık üzerindeki felsefi, teolojik ve etik etkilerini derinlemesine analiz etmeye çalışmaktadır. Çalışmamız, özellikle son dönem teknolojik gelişmelerinin insan doğası, kimlik ve bilinç gibi alanlardaki geleneksel felsefi anlayışlara nasıl meydan okuduğunu ve bu anlayışları potansiyel olarak nasıl yeniden şekillendirdiğini inceler. Bu bağlamda, bilinç ve öz-farkındalık gibi kavramların yalnızca biyolojik varlıklara mı ait olduğu sorusu, felsefi tartışmalarda merkezi bir yer tutmaktadır. Meselenin teolojik boyutunda ise transhümanizm ve yapay zekânın, ilahi yaratılış, ruh ve ölümsüzlük gibi kavramlarla olan geleneksel dini inançlarla olan etkileşimi ele alınmaya çalışılacaktır. Bu teknolojiler, özellikle de yapay zekâ, ruhun doğası ve bilincin kaynakları üzerine yeni teolojik sorular ortaya koymaktadır. Ayrıca, farklı dini doktrinlerin transhümanizm ve yapay zekâya karşı sergiledikleri çeşitli negatif tavırlar, dini yorumların ve pratiklerin bu yeni teknolojik gelişmeler karşısında nasıl dönüşebileceğini göstermektedir. Etik açıdan ise transhümanizm ve yapay zekâ, insan hakları, eşitlik ve bireysel sorumluluk gibi kavramlara yeni meydan okumalar sunmaktadır. Teknolojiye erişimdeki eşitsizlikler yeni sosyal adaletsizliklere yol açarken, bu teknolojilerin yönetimi ve denetimi konusunda etik düzenlemelerin nasıl şekillendirilmesi gerektiği önemli bir tartışma konusudur. Son olarak, bu çalışma, dini ve kültürel çeşitliliği dikkate alarak, farklı inanç sistemlerinin transhümanist ve yapay zekâ teknolojilerine nasıl farklı yaklaşımlar sergilediğini ortaya koymaktadır. Din felsefesi bağlamında, bu tez, teknolojik ilerlemenin dini anlayışlar ve pratikler üzerindeki potansiyel dönüşümlerini kritik bir şekilde değerlendirir ve ileri teknolojilerin dini doktrinlerle nasıl uyum sağlayabileceği veya çatışabileceği konusunda önemli görüşler sunar. Bu araştırma, transhümanizm ve yapay zekânın sunduğu etik, felsefi ve teolojik zorlukları ve fırsatları kapsamlı bir şekilde ele alarak, bu alanlardaki akademik ve toplumsal diyalogları zenginleştirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Felsefe, Teoloji, Etik, Transhümanizm, Yapay Zekâ.

Abstract:
ABSTRACT

Master Thesis

PHILOSOPHICAL, THEOLOGICAL and ETHICAL DIMENSIONS OF TRANSHUMANISTIC EFFORTS

Leyla Aygün

Inonu University
Institute of Social Sciences
Department of Philosophy of Religion

84+vii sayfa

2024

Supervisor: Doç. Dr. Abdulhan ÜNLÜSOY

This study attempts to deeply analyze the philosophical, theological and ethical impacts of developments in the fields of transhumanism and artificial intelligence on humanity, consciousness and self-awareness. Our study examines how recent technological developments have challenged and potentially reshaped traditional philosophical understandings in areas such as human nature, identity and consciousness. In this context, the question of whether concepts such as consciousness and self-awareness belong only to biological beings has a central place in philosophical discussions. In the theological dimension of the issue, the interaction of transhumanism and artificial intelligence with traditional religious beliefs such as divine creation, soul and immortality will be addressed. These technologies, especially artificial intelligence, pose new theological questions about the nature of the soul and the sources of consciousness. In addition, the various negative attitudes of different religious doctrines towards transhumanism and artificial intelligence show how religious interpretations and practices can transform in the face of these new technological developments. In terms of ethics, transhumanism and artificial intelligence present new challenges to concepts such as human rights, equality and individual responsibility. While inequalities in access to technology lead to new social injustices, how ethical regulations should be shaped regarding the management and control of these technologies is an important topic of discussion. Finally, this study reveals how different belief systems exhibit different approaches to transhumanist and artificial intelligence technologies by taking into account religious and cultural diversity. In the context of philosophy of religion, this thesis critically evaluates the potential transformations of technological progress on religious understandings and practices and offers important insights into how advanced technologies may align or conflict with religious doctrines. This research aims to enrich academic and societal dialogues in these areas by comprehensively addressing the ethical, philosophical and theological challenges and opportunities presented by transhumanism and artificial intelligence.

Keywords: Philosophy, Theology, Ethics, Transhumanism, Artificial Intelligence.