Akademisyenlerin sağlık tarama programlarına uyumu
Compliance with the periodic health exam in academicians
Yazar: HATİCE İKİIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KALAÇA
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Akademisyenlerin sağlıkla ilgili davranıslarını, bunlara etki eden faktörleribelirlemek, yas ve cinsiyetlerine uygun sağlık taramalarını yaptırıp yaptırmadıklarınısaptamaktır.Yöntem: Kesitsel tipteki bu arastırmanın evreni Marmara Üniversitesi HaydarpasaKampüsü`nde görevli toplam 483 akademisyendir. Tabakalı örnekleme yöntemi ileseçilen 238 akademisyene sosyodemografik özellikleri, sağlık alıskanlıkları,yaptırmaları gereken sağlık tarama testlerini içeren bir anket ve ?Sağlıklı YasamBiçimi Davranısları Ölçeği? uygulanmıstır.Bulgular: Toplam 197 kisi ile görüsülmüstür (%82,7). Akademisyenler, yeterli vedengeli beslenme, egzersiz yapma ve emniyet kemeri kullanımı açısından genelpopulasyona benzerlik göstermektedir; sigara içme sıklığı ise daha düsüktür. Düzenliolarak sağlık kontrolü yaptırma oranı %18,8'dir. Düzenli sağlık kontrolü yaptırmamanedeni olarak en fazla ?ihmal ediyorum? yanıtı verilmistir (%54,8). Kadınların, 50yas üzeri kisilerin, herhangi bir sağlık sorunu olanların, özel sağlık sigortası olanlarınve sağlıkla ilgili bir fakültede çalısanların düzenli sağlık kontrolleri yaptırmasıaçısından daha iyi durumda olduğu saptanmıstır. Sağlıklı Yasam Biçimi DavranıslarıÖlçeği (SYBDÖ) puanına göre, akademisyenlerin sağlıklı yasama uyum düzeyleriorta derecededir. ?Kisilerarası iliskiler? alt grubu ortalama puanı en yüksek,?egzersiz? alt grubu ortalama puanı en düsüktür.Sonuç: Akademisyenler, sağlıklı yasam biçimi davranısları açısından orta düzeydeolarak değerlendirilmistir. Kisilerin ancak bir sağlık sorununa sahip olduktan sonradüzenli sağlık kontrolü yaptırma davranısı gelistirdiği görülmektedir.Akademisyenlerin ikincil koruma kapsamındaki test ve değerlendirmeler açısındandesteklenmesi gerekmektedir. Özel sağlık sigortası ile düzenli sağlık kontrolüyaptırılması arasındaki iliski, mevcut sağlık sisteminin kisiye yönelik birincil veikincil koruma hizmetleri açısından değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Sağlık taraması, akademisyen, sağlıklı yasam biçimi, uyum.

Abstract:
Aim: To determine health behaviors of academicians, to identify if they have theirperiodic health exams done appropriate to their age and gender; and associatedfactors.Method: The universe of this cross-sectional study is 483 academicians fromHaydarpasa Campus of Marmara University. A questionnaire containing questionsabout socio-demographic characteristics, health habits, compliance with neccessaryhealth exam and Healthy Life Style Behaviour Scale II were applied to 238academicians chosen by stratified sampling method.Findings: Totally 197 academicians participated into the sudy (82,7%).Academicians have similar figures with general population regarding some healthbehaviors such as healthy eating, egzercise, using seat belt; but a lower rate ofsmoking. 18.8% of them were having their periodic health exam. ?Negligence? wasthe most stated answer for the causes of not having exams. Being women, beingolder than 50 years of age, having any kind of health problem, having private healthinsurance and working at a health related faculty were found to be related with abetter compliance with regular health exams. Level of compliance with the healty lifestyle was intermediate according to The Scale. The interpersonal relations sub-grouphad the highest score; where exercise sug-group had the lowest scores.Results: Academicians were evaluated as intermadiate regarding healthy life style.They developed periodic health exam behaviour only after having a health problem.Academicians should be supported for the test and evaluations that are in the scopeof secondary prevention. The relation between private health insurance and periodichealth exams showed that there was a need for evaluation of present health systemfor the primary and secondary preventive health services.KEY WORDS: health exam, screening, academician, healthy life style, compliance.