Yaşlı bireylerin bakım vericilerine  yapılan ev ziyaretlerinin depresyon,  stresle baş etme, yaşam kalitesi ve  bakım yüküne etkisi
The affect of home visits to caregivers of elders on caregiver's depression, overcoming stress,  quality of life and burden
Yazar: FİRDEVS KUZU
Danışman: DOÇ. NURAN GÜLER
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Ev ziyaretleri = Home visits ; Geriatri = Geriatrics ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma, evde sağlık hizmeti alan 65 yaş ve üzeri bireylerin bakım vericilerine yapılan ev ziyaretlerinin depresyon, stresle baş etme, yaşam kalitesi ve bakım yüküne etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılan ön test-son test düzeninde yarı deneysel bir çalışmadır.
Araştırma, Sivas il merkezinde Evde Sağlık Hizmeti Koordinasyon Merkezi'ne kayıtlı bulunan, evde sağlık hizmeti alan 65 yaş ve üzeri 44 yaşlı bireylerin bakım vericileri ile yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü için güç analizi kullanılmıştır. Araştırmada, 'Bakım verici tanıtım formu, Yaşam kalitesi ölçeği, Beck depresyon ölçeği, Bakım yükü envanteri, Stresle başa çıkma tarzları ölçeği' kullanılmıştır. Araştırma eğitim, danışmanlık odaklı ev ziyaretleri şeklinde gerçekleştirilmiştir. Girişimler bakım vericilerin toplanan verilerle belirlenen gereksinimleri doğrultusunda uygulanmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 22.0 programına aktarılarak analizde t testi, varyans analizi, tukey testi, pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır.
Araştırmada, bakım vericilerin yarıdan fazlasını (% 61.4) kadınlar oluşturmaktadır. Kadınlar ile erkekler arasında depresyon, bakım yükü ön test ve son test puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür (p<0.05). Yakınlık dereceleri arasında stresle baş etme alt boyutlarından çaresiz yaklaşım, sosyal destek arama ön ve son test, boyun eğici yaklaşım son test puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Yaşlı bakımını isteyerek üstlenenler ile istemeden üstlenenler arasında yaşam kalitesi alt boyutlarından ruhsal sağlık son test puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur (p<0.05). 
Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, bakım vericilere yapılan ev ziyaretlerinin bakım vericilerin depresyon, stresle baş etme, yaşam kalitesi ve bakım yüküne etkisi olduğu saptanmıştır. Ölçek ve alt boyut puanları arasında düşük, orta ve yüksek düzeyde pozitif ve negatif yönde anlamlı doğrusal ilişkiler olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Hemşireler tarafından bakım vericilerin depresyon, bakım yükü, stresle baş etme ve yaşam kalitelerinin düzenli aralıklarla değerlendirilmesi önerilebilir.

Abstract:
This study is a quasi-experimental study done in pretest-posttest design so as to define the affects of home visits to caregivers of 65 years of age and above individuals with home care service on their depression, overcoming stress, quality of life and caregiving burden.
Research is done with caregivers of 44 elderly individuals 65 years of age and above receiving home care and registered to Sivas Local Health Authority Home Care Service Coordination Center. Power analysis is applied for sampling size. 'Information cards for caregivers, Life Quality scale, Beck depression scale, workload inventory, scale of ways to overcome the stress' are applied in the research. This study is done as education and counseling focused home visits. Procedures are applied in accordance with the caregiver needs determined with data gathered. Data is uploaded to IBM SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Science) computer program and T test, variation analysis, tukey test, Pearson's correlation coefficient are used in analysis. 
In this research, more than half (61,4 %) of the caregivers are women. A statistically meaningful difference is observed between women and men in terms of pretest and posttest average score for depression and caregiving burden (p<0.05). A statistically significant difference among degrees of kinship was identified regarding average scores in pretest and posttest for desperate approach, seeking social support and posttest for obedient approach from sub-dimensions of coping with stress (p<0.05). Between the caregivers willingly and unintentionally undertaking elder care, a statistically significant difference was found regarding average scores in posttest for mental health as in sub-dimensions of life quality (p<0.05). 
According to the findings, it was found that home visits made to caregivers have an impact on caregivers' depression, overcoming the stress, quality of life and caregiving burden. Positive and negative significant linear relationships at low, mid and high levels are found between scale and sub-dimensions (p<0.001). Assessments of caregivers' depression, caregiving burden, overcoming the stress and quality of life can be suggested at regular intervals by nurses.