Faset eklemlerin disk dejenerasyon'lu ve spondilolistezis'li hastalarda manyetik rezonans görüntüler ile değerlendirilmesi
Evaluation of the facet joints with magnetic resonance images in the patients with disc degeneration and spondylolisthesis
Yazar: YUNUS EMRE KUNDAKCI
Danışman: DOÇ. DR. NADİRE ÜNVER DOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Eklem hastalıkları = Joint diseases ; Eklemler = Joints ; Lumbosakral bölge = Lumbosacral region ; Omurga = Spine ; Spondilolistezis = Spondylolisthesis ; İntervertebral disk = Intervertebral disc

Özet:
Fonksiyonel spinal ünite intervertebral disk, faset eklem ve vertebral cisimlerden oluşur. Bu çalışmada intervertebral disk, faset eklem ve vertebraların, dejenerasyon sürecinde birbirlerini ne derece etkilediği farklı klinik durumlarda araştırıldı.
Çalışmaya 353 olgu Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyodiagnostik Anabilim Dalı'ndaki radyologlar tarafından lumbal spondilolistezis (LS) tanısı konulan 102 hasta ile disk dejenerasyon (DD) evrelerine göre iki gruba ayırdığımız 141 DD hastası (DDH) ve 110 kontrol grubu dahil edildi. Olgulara ait veriler 2013-2015 yılları arasındaki lumbal MRG'lerin retrospektif olarak taranması ile elde edildi. Tüm olgularda DD ve faset eklem dejenerasyonu (FED) değerlendirildi, transvers plandaki bilateral faset eklem açılarına (FEA) bakılarak faset eklem oryantasyon (FEO) ve faset eklem tropizmi (FET) değerlendirildi. FET sınıflara ayrıldı. Tüm gruplarda L4, L5 corpus'ları ile L4-L5, L5-S1 disk-lerin orta taraf yükseklik ve genişlik ölçümleri yapıldı ve bu değerlerin FEO ve FET değerleri ile olan ilişkisine bakıldı.
L4-L5'teki faset eklemler, kontol grubuna göre, LS grubunda daha koronalde, DDH grubun-da ise daha sagitaldeydi. L5-S1'de ise her iki hasta grup faset eklemleri daha koronaldeydi. Ancak sadece L4-L5'teki LS ve DDH grubundaki yerleşim farkı anlamlıydı. Gruplar arasında FET değerleri benzerdi. FET sınıflaması yönünden sadece L4-L5'teki DDH ve LS grupları arasında önemli bir fark vardı. Gruplar içinde FET sınıflarına ait yaş ortalamaları benzerdi. L4-L5'te ilerleyen yaşla birlikte faset eklemler daha sagitalde görüldü. FED ve DD şiddeti, yaş ile birlikte artmaktaydı ve ikisi arasın-da pozitif yönde bir ilişki vardı. L4-L5 seviyesindeki faset eklemler, FED olanlarda anlamlı düzeyde daha koronale yerleşmişti. Morfometrik ölçülerde L4-L5'teki diskin yükseklik ve genişlik değerleri L5-S1'e göre ve L4'teki corpus yükseklik ve genişlik değerleri L5'e göre daha yüksek bulundu.
Çalışmamızın lumbosakral bölgede meydana gelen değişiklikleri belirlemede referans niteliği taşıyabileceği ve çeşitli hastalıkların fonksiyonel spinal ünite elemanları üzerindeki etkilerinin aydın-latılmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Functional spinal unit (FSU) consists of the intervertebral disc, facet joints (FJ) and vertebral body (VB). In this study, intervertebral disc, FJ and VB, the extent to which influence each other in the degeneration process was investigated in different clinical situations.
353 patients 102 lumbar spondylolisthesis (LS) patients diagnosed by radiologists where are Selcuk University Faculty of Medicine at the Radiology Department and we divided into two groups according to the stage of disc degeneration (DD), DD patients (DDP) and control group. Data on the patients were retrospectively obtained by MRI of the lumbar spine between the years 2013-2015. In all cases DD and FJ degeneration (FJD) were evaluated, FJ orientation (FJO) and FJ tropism (FJT) values were determined by looking at the transverse plane of bilateral FJ angle (FJA). FJT were classified. In all groups, middle height and width measurements of L4, L5 VB and L4-L5, L5-S1 disc were obtained and this values are viewed relationship between with FJT and FJO values.
FJ in the LS group are more coronal and DDP group more sagital than control group at the L4-L5. The L5-S1 in both of patients groups was more coronal FJ than control group. However, difference of orientation on the LS and DDP groups was signifaicantly only at the L4-L5. FJT values were similar between groups. In terms of the FJT classification only L4-L5 were significant differences between DDP and LS group. The mean age was similar in the groups belonging to the class of FJT. FJ was seen with increasing age more sagital at L4-L5. FJD and DD severity is increasing with age and there was a positive correlation between them. FJ are significantly more coronal in FJD ones at the L4-L5. Height and width values of disc at the L4-L5 were higher than L5-S1 and height and width values of VB at L4 were higher L5 were higher in morphometric measurements.
We think that our study may provide a reference work for determining the changes occurred in the lumbosacral region and may help in the illuminate of t he effects various diseases on the FSU elements.