Sigara bıraktırma polikliniğine başvuran hastaların bağımlılık düzeyi, ekshale karbonmonoksit düzeyi ve QT dispersiyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the addiction level, exhaled carbonmonoxide level and qt dispersion in patients who applied to smoking cessation clinic
Yazar: GAMZE KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Nikotin = Nicotine ; QT dispersiyonu = QT dispersion ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; sigara içen kişilerin bağımlılık düzeyi, ekspiryum havasındaki karbonmonoksit düzeyi ve EKG'de QT dispersiyonu arasındaki ilişkiyi saptamak ve böylece ventriküler aritmi riskini tespit etmek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma tek merkezli, prospektif, kesitsel araştırma olarak planlanmış olup, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sigara Bıraktırma Polikliniği'ne ilk kez başvuran 250 sigara içici katılımcı dahil edildi. Kişilerin onayları alındıktan sonra sosyodemografik verileri, sağlık durumları ve sigara içme öyküleri sorgulandı. Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) uygulandı. BKİ ve Ekshale karbonmonoksit (CO) değerleri kaydedildi. EKG çekimleri yapıldı. Tüm derivasyonlardaki QT intervali hesaplanarak, en uzun QT intervali ve en kısa QT intervali arasındaki fark QTd (QT dispersiyonu) olarak kaydedildi. Bazzet formülü ve Framingham formülü kullanılarak QTc (düzeltilmiş QT) intervali hesaplandı. En uzun QTc ve en kısa QTc intervali arasındaki fark QTcd olarak kaydedildi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 250 kişinin yaş ortalaması 37.2±9.3 olup çoğu erkek (%62) idi. Sigara kullanma miktarları toplam ortalaması 25.74±16.03 paket/yıl, günlük ortalaması 27.34±11.5 adet/gün idi. FNBT puanı değerleri ortalaması 6.64±2.22 idi. Olguların %41.2'si çok yüksek derecede bağımlılığa sahip idi. Ekshale CO değerleri ortalaması 12.36±7.06 idi. EKG'de kalp hızı ortalaması 74.57±10.66 atım/dakika, QTd değerleri ortalaması 23.83±13.12, QTcd değerleri ortalaması 26.63±15.02 idi.  QTd ile FNBT puanı, günlük sigara kullanım sayısı, paket/yıl, BKİ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. (sırasıyla p:0.000, p:0.000, p:0.000, p:0.010). QTcd ile günlük sigara kullanım sayısı, paket/yıl, BKİ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. (sırasıyla p:0.000, p:0.000, p:0.010). Ekshale CO ile QTc değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu  (p:0.001).
Sonuç: Bu çalışmada; yüksek bağımlılık düzeyi, FNBT skoru, günlük sigara kullanım miktarı, ekshale CO düzeyi, yüksek BKİ ve erkek cinsiyet QT dispersiyonunun artışı açısından risk faktörü olarak bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Sigara, Fagerström, Karbonmonoksid, QT dispersiyonu, Qtc

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study is to determine the relationship between the addiction level of smokers, the level of carbon monoxide in expiratory air and the QT dispersion in ECG, thereby identifying the risk of ventricular arrhythmia.
Method: The study was planned as a single-centered, prospective and cross-sectional study. It was conducted with 250 smokers who applied to Smoking Cessation Outpatient Policlinics Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital for the first time. Socio-demographic data, health status, and smoking histories were questioned after the approval of the individuals included in the study. Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND) was applied. BMI and Exhaled carbon monoxide (CO) values were recorded. ECG were done. The calculation of the QT interval in all diversions, the difference between the longest QT interval and the shortest QT interval, was recorded as QTd (QT dispersion). The QTc interval was calculated using the Bazzet Formula and Framingham Formula. The difference between the longest QTc and the shortest QTc interval was recorded as QTcd (corrected QT dispersion). When evaluating the findings obtained in the study, IBM SPSS Statistics 22 (SPSS IBM, Turkey) program was used for statistical analysis. Significance level was evaluated as p <0.05. 
Results: The mean age of 250 participants included in the study was 37.2 ± 9.3 and most of them were male (%62). The mean amount of total smoking was 25.74 ± 16.03 packs / year, and the daily smoking was 27.34 ± 11.5 cigarettes / day. The mean score of FTND was 6.64 ± 2.22. 41.2% of the cases had very high dependency. The mean value of Exhale CO was 12.36 ± 7.06. In ECG, the mean heart rate was 74.57 ± 10.66 beats / minute, the average of QTd values was 23.83 ± 13.12, and the average of QTcd values was 26.63 ± 15.02. A statistically significant relationship was found between QTd and FNBT scores, number of daily cigarettes, pack / year, and BMI values. (p: 0.000, p: 0.000, p: 0.000, p: 0.010, respectively). A statistically significant relationship was found between QTcd and the number of cigarettes per day, pack / year, and BMI values. (p: 0.000, p: 0.000, p: 0.010, respectively). A statistically significant relationship was found between exhaled CO and QTc values (p: 0.001). 
Conclusion: In this study, in terms of increase of QT dispersion; high addiction level, FTND score, daily smoking amount, exhaled CO level, high BMI and male gender were found as risk factors. 
                     Keywords: Cigarette, Fagerström, Carbon monoxide, QT dispersion, Qtc