Ankilozan spondilitli hastalarda ev egzersiz tedavi programı ve aerobik egzersiz tedavi programının mobilite, yaşam kalitesi ve pulmoner fonksiyon üzerine etkisi
Effects of home exercise and aerobic exercise programs on mobility, quality of life and pulmonary function in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: HEDİYE  DURUKAN DURMUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. EMRULLAH HAYTA
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Ankilozan spondilitli (AS) hastalarda kas-iskelet sistemi tutulumu, göğüs ekspansiyonundaki azalma egzersiz intoleransına neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı AS?li hastalarda aerobik egzersiz ve ev egzersiz programının mobilite, yaşam kalitesi ve pulmoner fonksiyon üzerine etkilerini karşılaştırmaktır. 
Çalışmaya 1984 Modifiye New York kriterleri ile tanı konulmuş 40 AS?li hasta alındı. AS?li hastaların egzersiz öncesi ve sonrası göğüs ekspansiyon çapı (GEÇ) ve el parmak zemin mesafesi (EPZM) ölçüldü. BASDAI, BASFI ve ASQoL ölçekleri kaydedildi. Tüm hastalara kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) uygulanarak aerobik egzersiz kapasiteleri ve solunum fonksiyonları belirlendi. Ev egzersiz grubuna eklem hareket açıklığı (EHA), germe, güçlendirme, postür ve solunum egzersizlerini içeren egzersiz programı, hastane grubuna ise haftada en az 3 kez olacak şekilde 30 seans olarak aerobik egzersiz ve solunum egzersiz programı uygulandı. Tedavi sonrasında her iki gruba da KPET tekrarlandı. 
Aerobik egzersiz tedavisi sonrasında GEÇ ve EPZM ölçümlerinde, BASDAI, BASFI ve ASQoL ölçeklerinde anlamlı düzelmeler vardı (p<0,005). Yine VO2max, AT değerlerinde anlamlı şekilde düzelme izlendi (p<0,005). FVC değerlerinde anlamlı bir artış varken (p<0,005), FEV1, FEV1/FVC değerlerinde değişme yoktu. (p>0,05). 
Aerobik egzersiz kapasitesindeki azalma AS hastalarında egzersiz intoleransının önemli bir nedenidir. Aerobik egzersiz programlarının AS hastalarında tedaviye eklenmesi hastanın yaşam kalitesini iyileştirmek açısından oldukça önemlidir.

Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, kardiyopulmoner egzersiz testi,aerobik kapasite.

Abstract:
The involvement of musculoskeletal system and reduced chest expansion cause exercise intolerance in patients with ankylosing spondylitis (AS). The aim of present study was to compare the effects of aerobic exercise and home exercise programs on quality of life and pulmonary functions in patients with AS.
The study included 40 patients diagnosed as ankylosing spondylitis according to 1984 Modified New York criteria. Pre- and post-exercise chest expansion diameters and finger-to-ground distance scores and BASDAI, BASFI and ASQoL scales were recorded in patients with AS. In all patients, aerobic exercise capacity and pulmonary functions were determined by cardiopulmonary exercise test (CPET). The home exercise group received a program including range of motion, stretching, strength, posture and breathing exercises, while hospital group received aerobic exercise therapy and breathing exercises for 30 sessions (3 sessions per week). CPET was repeated in both groups after therapy.
There was a significant improvement in chest expansion diameter and finger-to-ground distance scores and BASDAI, BASFI and ASQoL scales after aerobic exercise therapy (p<0,005). Again, significant improvement was observed in VO2max and AT values (p<0,005). There was a significant increase in FVC values (p<0,005), but no significant change was observed in FEV1, FEV1/FVC values (p>0,05). 
The decreased aerobic exercise capacity is an important cause of exercise intolerance in patients with AS. Addition of aerobic exercise programs to therapy in patients with AS is essential to improve quality of life in patients with AS.

Key words: Ankylosing spondylitis, cardiopulmonary exercise testing, aerobic capacity.