Akıllı tekstillerde kullanılmak üzere halokromik boyalarla  boyanmış poliamid 6,6  kumaşın  yaş haslıklarının  incelenmesi
Examination of wet fastness halochromic dyed polyamide 6,6 fabrics for using smart textiles
Yazar: AYBEN PAKOLPAKÇIL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASLIHAN DELİTUNA
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Kumaş boyama = Fabric dyeing ; Tekstil boyacılığı = Textile dyeing

Özet:
Halokromik boyalar pH değişimine bağlı olarak tersinir renk değişimi meydana getirirler. Bu renk değişimi ortamda asit veya baz varlığında bir ikaz sinyali olarak kullanılabilir. Tekstil materyallerine halokromik özelliğin kazandırılmasında konvansiyonel boyama ucuz  ve  kolay  bir  yöntemdir. Bu çalışmada  poliamid 6,6 dokunmuş  kumaş  Bromkresol  Moru  ve Alizarin Kırmızı S  ile çektirme  yöntemine  göre, 98 ºC `de  1  saat boyanmıştır. Yaş  haslıkları iyileştirmek   amacıyla,  dört  farklı  ticari  fiksatör ve  tannik  asit  ile ard işlem  uygulanmıştır.  Yapılan çalışmalar sonucunda fiksatör  ile  yapılan denemelerde her iki  boya  için , %3 Setafix S ile  en  yüksek  su haslık  değerleri  elde  edilmiştir. Tannik asit kullanılan ve  Bromkresol  moru  ile  yapılan  çalışmalarda sadece  düşük konsantrasyon yapılan  boyamalarda bir  gelişme  kaydedilirken, yüksek  konsantrasyonda  bir  gelişme  gözlenmemiştir. Alizarin  Kırmızı  S  ile  boyanan  ve  tannik asit ile  ard işlem  gören  numunelerde  iyi  su haslıkları  elde  edilmiştir. Yıkama haslığı testi  uygulandığında  oldukça  yüksek  haslıklar  elde  edilirken, renk  değişim  skalasıyla değerlendirme  yapıldığında  aynı  sonuçlar  elde  edilememiştir. Bromokresol  Moru  ile  yapılan  denemelerde fiksatör  ve tannikasit  kullanımı    renk  değişimini  oldukça  fazla  etkilerken, Alizarin Kırmızı S `de bu  etkinin  olumlu  yönde  olduğu  kaydedilmiştir. Çalışmada, seçilmiş kumaşlar HCI ve NaOH kullanılarak hazırlanan pH 2-10 arasında 5  farklı  çözeltiye  daldırılmış  ve  renk  değişimi incelenmiştir. Ard işlem gören numunelerde renk değişiminin diğer işlem görmeyen kumaşlara nazaran daha yavaş olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Halochromic dyes are  which changes color when pH changes occur. The colour  changing can be used a warning signal in the prensence of acid  or  base. Conventional  dyeing is cheap  and  easy process of acquiring the halochromic textile property. In this  study, polyamide 6,6 woven fabric was  dyed using Bromocresol Purple and  Alizarin Red S dyes  98 ° C for  1 hour. For  the  purpose  of  enchanging  wet fastness, four  different  commerical  fixator  and  tannic asid  used  aftertreatment. As  aresult  of  these  studies ,  water  fastness  test  was applied, it  was  found  that 3% Setafix S imparted  to  the  gratest  water  fastness improvement. Tannic  acid used , studies  with  Bromocresol Purple  dyeing only  low  concentration dyed samples have  been  make  progress  while  high  concentration  dyed fabrics have not make progress. Tannic  asid used, dyed  with Alizarin Red S  samples  was  observed good water  fastness. The  washing  fastness  of  the  samples  were  recorded very good values, but  colour  loss  of  original  samples  were not  obtained  same  results. Bromcresol  Purple  dyed samples  were  affected  both  fixator and  tannic  asid  aftertreated conversely, Alizarin  Red S  dyed  fabrics  were obtained  positive effect. In this  work, selected  fabrics  were immersed  5  different  solution pH 2-10  which  was  prepared HCI  and NaOH, color  shift  was  investigated. Aftertreated fabrics  changed  color slower than other, was observed.