İmar barışı adı altında getirilen düzenlemenin İmar Kanunu ile korunan kamusal yarara etkisi
The effect of the regulation under the name of the zoning amnesty on public interest protected by Zoning Law
Yazar: AHMET CAN ÇAĞIRAN
Danışman: PROF. DR. ALİ AKYILDIZ
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Yapı izni = Building license ; Yapı ruhsatları = Construction permits ; Çevre hakkı = Environmental rights ; İmar Kanunu = Building Law ; İmar affı = Development amnesty ; İmar düzeni = Zoning order

Özet:
İnsanların sağlıklı ve dengeli ve düzenli bir çevrede yaşama hakkı, anayasal bir hak olarak hukuk sistemimiz içerisinde yer almaktadır. Anayasamız çevreyi geliştirmeyi, çevre sağlığını korumayı ve çevrenin kirlenmesini önlemeyi, devletin ve vatandaşların üzerindeki bir ödev olarak ifade etmiştir. İmar düzeni ve bu düzenin korunması için getirilen yaptırımlar, Anayasa'da belirtilen "sağlıklı ve düzenli bir çevrede yaşama hakkı" ile doğrudan bağlantılıdır. İmar düzeninin ve bu bağlamda çevre hakkının korunabilmesi için öngörülen yaptırımların, ilgili idare tarafından uygulanması ve imar düzenini bozan durumların ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu bağlamda 3194 sayılı yasa ve diğer mevzuat hükümleri genel olarak imar hukukunun temel kaynağını teşkil etmekte olup imar düzeninin sağlanmasını amaç edinmektedir.
3194 Sayılı Yasaya eklenen geçici 16. madde ile "imar barışı" adı altında; imar kanunuyla korunan kamusal bir yarar olan imar düzenini bertaraf edecek nitelikte bir düzenleme getirilmiştir. Söz konusu düzenlemenin belirli bir tarihe kadar yapılmış yapılar için getirilmiş olması işbu çalışmamızın belirli bir dönem için olduğu izlenimini uyandırmaktadır. Ancak imar düzeninin ülkemizde, getirilen af düzenlemeleri ile bertaraf edilmesi bir alışkanlık hali almıştır. Getirilen imar barışı düzenlemesinin sonuçları da önümüzdeki yıllar içerisinde ortaya çıkacaktır. İmar barışı düzenlemesinin irdelenmesi burada önem kazanmakta olup gelecekte doğuracağı sonuçların ne olduğu ve yol açabileceği sonuçların da kavranabilmesi amacıyla işbu çalışma ortaya konulmaktadır.
Çalışmamızda öncelikle imar hukukunun konusu ve imar hukukuyla korunan kamusal yarar olan imar düzenine değinilecek olup devamında bu korumanın nasıl sağlanmaya çalışıldığı izah edilecektir. Çalışmamızın devamında ise imar barışı adı altında getirilen düzenlemelere ve bu düzenlemenin imar düzenine olan etkisine eleştirel olarak yaklaşılacaktır. Son olarak imar barışı adı altında getirilen düzenlemeler neticesinde meydana gelen ve gelecek olan sonuçlar izah edilmeye çalışılacak ve yapılması gereken düzenlemelere yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler: Çevre Hakkı, İmar Düzeni, İmar Barışı Düzenlemesi, Yapı, Yapı Ruhsatı, Yapı Kullanma İzin Belgesi, Yıkım Kararı, İmar Para Cezası, Yapı Kayıt Belgesi, İmar Affı

Abstract:
The right to live in a healthy, balanced and orderly environment for the people is included in our legal system as a constitutional right. Our constitution refers to the improvement of the environment, preserving of the environmental health and prevention of the environmental pollution as a duty on the State and citizens. The zoning order and the sanctions imposed for the protection of this order are directly related to "the right to live in a healthy and orderly environment" laid down in the Constitution. The zoning order and the sanctions prescribed for the protection of the environmental right in this regard need to be applied and the situations imparing the zoning order should be eliminated by the administration concerned. In this context, the Zoning Law no. 3194 and other legislative provisions do generally constitute the primary resource of the zoning law and aim for maintaining the zoning order.
After the entry into force of the Provisional Article 16 added to the Law no. 3194, the regulation under the name of "zoning reconciliation", which has the nature of eliminating the zoning order that is a public interest as protected by the zoning law, was introduced. As the regulation in question was introduced for the buildings erected to a certain date, the present study appears to be made for a certain period. However, the elimination of the zoning order in our country became a habitual practice together with the amnesty regulations granted. The outcomes of the relevant zoning reconciliation introduced will be emerged in the coming years. A scrutiny of the zoning reconciliation regulation is of importance here and the present study is conducted so as to understand which results will be arisen in the future and how it may be resulted.
The subject of the zoning law and the zoning order as a public interest protected by the zoning law will be initially handled and then how this protection is ensured will be explained in the study. In the next part of the study, the regulations introduced under the name of zoning reconciliation and their effects on the zoning order will be approached critically. Finally, the outcomes of the regulations introduced under the name of zoning reconciliation and possible results will be tried to explain and the regulations that should be made will be considered.

Keywords: environmental right, zoning order, the regulation of zoning reconciliation, building, residential areas, building license, the certificate of occupancy permit, decision of demolition, zoning fine, building registration certificate, zoning amnesty