Çağdaş Türk resim sanatında atık nesne
Waste objects in contemporary Turkish painting
Yazar: SULTAN ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM MURAZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanatta atık nesnenin kullanılması sanatçılar tarafından estetik, sembolik veya kavramsal birer araç olarak kullanılmıştır. 20. yüzyılın başında Picasso'nun tuval üzerine kağıt yapıştırması ve sonra Duchamp'ın hazır nesneyi doğrudan sanat olarak nitelendirmesi sanatta büyük bir değişime sebep olmuş, sanat yeniden tanımlanmıştır. Daha sonraki 1960'lar sanatında atık nesnenin de kavramsal olarak ele alınabileceği fikrini doğmuştur. Atık nesne, doğada çözünmeyen bir malzeme olarak sanatçıların dikkatini çekmiştir. Çünkü atık nesnelerin oluşabilmesi için tüketim gibi bir eylemin sıklıkla yapılıyor olması gerekmektedir. Dolayısıyla sanatçılar, bu tüketim alışkanlığının problem yaratmasına bir tepki olarak ve daha yaşanılabilir bir dünya bırakmak için çevresel, toplumsal ve politik mesajlar iletmek istemişlerdir. Çevre hareketleri ile atıklar sanat alanında daha çok kullanılmış, sürdürülebilir sanat bağlamında çalışmalar yapılmıştır. Çağdaş Türk sanatında ise atık nesnelerin kullanımı hemen hemen aynı zamanlara denk gelmektedir. Türkiye'de sanat alanında kullanılan atık nesneler malzeme farklılığı anlamında yenilik getirmiş gibi olsada çevresel ve ekolojik sanat anlamında çok fazla üretim olmamıştır. Ancak uluslararası sergilerin düzenlenmesiyle disiplinlerarası çalışmalar üreten genç sanatçıların girişimleri olmuştur ve çevresel duyarlılık bilinciyle atıkla ilgili çalışmalar yapmışlardır. Çağdaş Türk resim sanatında atık nesneler çöp kavramıyla ilişkilendirilmiş olmasının yanı sıra estetik değer taşıyan ve toplumsal mesajları ileten güçlü bir ifade biçimi olmuştur.

Abstract:
The use of waste objects in art has been used by artists as an aesthetic, symbolic or conceptual tool. At the beginning of the 20th century, Picasso's pasting of paper on canvas and later Duchamp's direct description of ready-made objects as art caused a major change in art, and art was redefined. Later in the art of the 1960s, the idea that waste objects could also be considered conceptually emerged. Waste objects attracted the attention of artists as a material that does not dissolve in nature. Because in order for waste objects to be formed, an action such as consumption must be done frequently. Therefore, artists wanted to convey environmental, social and political messages as a reaction to the problems caused by this consumption habit and to leave a more livable world. With environmental movements, wastes were used more in the field of art, and studies were conducted in the context of sustainable art. In contemporary Turkish art, the use of waste objects coincided almost at the same time. Although waste objects used in the field of art in Turkey seemed to bring innovation in terms of material differences, there was not much production in terms of environmental and ecological art. However, there were initiatives by young artists who produced interdisciplinary works with the organization of international exhibitions and they carried out studies on waste with an awareness of environmental sensitivity. In contemporary Turkish painting, waste objects have not only been associated with the concept of garbage, but have also become a powerful form of expression that carries aesthetic value and conveys social messages.