Maksiller sinüs septum anatomisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Analysis of the anatomy of the maxillary sinus septum  using cone beam computed tomography
Yazar: MEHMET EMİN TOPRAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SANCAR ATAÇ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Diş hekimliği = Dentistry ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Sinüs perforasyonları = Sinus perforation ; Tomografi = Tomography

Özet:
Maksiller sinüs tabanı yükseltme işlemleri, sinüs anatomisi ve karşılaşılması muhtemel anatomik varyasyonlarla ilgili detaylı bilgi gerektirir. Sinüs tabanı yükseltme operasyonları, sinüs tabanında görülebilen septum gibi anatomik varyasyonlardan dolayı zorlaşabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile dişli, dişsiz ve parsiyel dişsiz maksiller sinüs segmentlerinde tespit edilen septumların; prevalansı, yönü, şekli, yeri ve morfolojisinin belirlenmesidir. Çalışma; ortalama yaşları 50,72  ±  13,99 olan, 300 hasta (140 erkek ve 160 kadın) ve 600 sinüsün KIBT görüntüsü ile yapılmıştır. Çalışmada değerlendirilen 600 maksiller sinüsün 187'sinde (%31,17) septum görülmüştür. 600 maksiller sinüste toplam 208 septum tespit edilmiş ve bu septumlar, 300 hastanın 132'sinde (%44) görülmüştür. Septumların %50,96'sı dişsiz sinüs segmentlerinde görülürken, %30,77'si parsiyel dişsiz sinüs segmentlerinde, %18,27'si ise dişli sinüs segmentlerinde tespit edilmiştir. Çalışmada tespit edilen septumların 42'sinin anteriorda (%20,19), 124'ünün orta bölgede (%59,63) ve 42'sinin posterior bölgede (%20,19) olduğu belirlenmiştir. Dişsiz sinüs segmentlerinde ve orta bölgede görülen septumların görülme oranının, diğer bütün sinüs segmentlerinden ve septumun görüldüğü bölgelerden istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Septumların ortalama yükseklikleri, medial ölçüm noktasında 7,21  ±  3,03 mm, orta ölçüm noktasında 5,86  ±  2,98 mm ve lateral ölçüm noktasında 5,89  ±  2,95 mm olarak belirlenmiştir. Septumların %98,08'inin bukkopalatinal doğrultuda olduğu ve 206 septumun (%99,04) tam olmayan septum olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre maksiller sinüs septum anatomisinin; morfolojik özellikler, görülme oranları, yükseklik ve bulunduğu bölgeye göre geniş varyasyonlar gösterdiği görülmektedir. Bundan dolayı, maksiller sinüsün cerrahi işlemlerinden önce, olası komplikasyonların önüne geçilmesi için, sinüsün içerisindeki anatomik yapıların uygun bir radyografik görüntüleme tekniğiyle ayrıntılı olarak değerlendirilmesi çok önemlidir.

Abstract:
The maxillary sinus lift techniques require detailed knowledge of sinus anatomy and the possible anatomic variations. The sinus lift operation may be difficult to perform if an abnormal sinus anatomy is encountered such as an antral septum. The purpose of this study was to determine the prevalence, size, location and morphology of the maxillary sinus septa in dentate, partially edentulous and completely edentulous maxillary segments using cone beam computed tomography (CBCT). The sample population consisted of 300 patients (140 men and 160 women, mean age of 50,72  ±  13,99 years) and reformatted CBCT of 600 sinuses were analyzed. The prevalence of maxillary sinus segments with septa was found to be 187/600 (31,17%)  in the overall study population. A total of 208 septa were found in 600 maxillary sinus segments, which corresponded to 44% of the patients (132 of 300). Completely edentulous segments presented with 50,96% of total septa, while 30,77% and 18,27% of septa identified in partially edentulous and dentate segments, respectively. The analysis of the anatomic locations of the septa were revealed that; 42 (20,19%) were located in the anterior, 124 (59,63%) in the middle, and 42 (20.19%) in the posterior regions. The prevalence of the septa in the completely edentulous segments and middle regions were statistically higher than other sinus segments and regions. The mean heights of the septa were 7,21 ± 3,03 mm, 5,86 ± 2,98 mm and 5,89 ± 2,95 mm in the medial, middle, and lateral areas, respectively. Orientations of septa were buccopalatal in 98,08% of cases and 206 subjects (99,04%) were incomplete septa.  According to the results of this study, it can be concluded that there is a wide anatomical variation in the morphology, prevalence, height and location of maxillary sinus septa. Therefore, to prevent possible complications during sinus surgery, extensive evaluations of the anatomic structures inherent to maxillary sinus with an appropriate radiographic technique is indispensable.