Sanatsal yaratım sürecinde sanat- sanatçı ve ideoloji sorunsalı
The problematic of art, artist and ideology in the artistic creation process
Yazar: MEYSEM SAMSUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YRD. DOÇ. DR. MERYEM ACARA ESER
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Güzel sanatlar = Fine arts ; Sanat eleştirisi = Art criticism ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanat eylemi = Art action ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Sanat hareketleri = Art movements ; Sanat ideolojisi = Art ideology ; Sanat kuramları = Art theories ; Sanatsal iletişim = Artistic communication ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity

Özet:
`'Sanatsal Yaratım Sürecinde Sanat-Sanatçı ve İdeoloji Sorunsalı'' konulu bu tezde, sanatın ve özelikle sanatçının ideolojik bir söyleme sahip olup, olmadığı eser çözümlemek suretiyle irdelenmiştir.Çalışmanın ana savlarından biri; sanatın ve sanatçının ideolojik bir temelde tanımının yapılamayacağı, ancak bunun sanatın ve sanatçının ideolojik bir söylemden yalıtılması anlamına gelmediğidir.Bu, bir sanat yapıtının nasıl dediğini önemserken, ne dediğinin de bir o kadar önemli olduğunu öne sürmektir. Burada Aristoteles'in ?bilmek bir şeyin nedenini bilmektir? savı temel görüşümüzdür. Bize göre, sanat yapıtının ideolojiden, toplumdan soyutlanıp bireyin iç dünyasını yansıtan bir araç (kimine göre bir amaç) haline gelebileceği ya da gelmesinin gerekliliği savunmak absürd'dür. Sanata ideoloji karıştırmamak kimileri için önemli bir koşul haline gelmiştir. Bu tez böyle bir durumun olası olup olmadığı sorusunu sorarken; ideolojisiz sanatçı var mıdır? sorusunu problemin merkezinde tutarak cevap aramaktadır. Çalışma; üretilen sanat nesnesi üretim koşullarından bağımsız olarak çıkabilir mi? Bu sürecin oluşum ve yaratı nedenleri adına olup biten her şeyi sanatçının kendi sanat yapma ereğinin, nedenlerinin çerçevesi nedir? sorularına cevap aramaktadır.Çalışmamızda bir başka önemli savımız da, yukarıda belirtilen soruları cevaplamaya çalışırken, bu güne değin yapılmış eser çözümlemelerinin eserden hareketle sanatçıya varmak şeklinde olduğunun tespiti ve bunun çözümlemede gerçeğin anlaşılmasına yönelik tutamaklardan yoksun, eksik kaldığıdır. Son olarak; sanatçı merkezli bir eser çözümlemenin, eserin üretildiği dönemin özellikleri göz önünde bulundurulup, olması gerektiği gibi anlamlandırılıp açıklandığında gerçeği yansıtacağını öne sürüyoruz.

Abstract:
Throughout this dissertation, `?the Problematic of Art, Artist and Ideology in the Artistic Creation Process??, it was scrutinized through the analysis of artistic works whether art and particularly artist has an ideological discourse.One of the main points of the study is that art or artist can not be explained on the ideological basis, but this does not mean that art or artist is isolated from an ideological discourse.This puts forward the idea that while giving emphasis on how art object communicates, what it communicates has a far greater significance. Here, our main perspective is Aristotle?s point, knowing means knowing the why of a thing. To us, it is absurd to advocate that artistic object can be isolated from ideology and society and transformed into a means (an aim for some) reflecting the inner world of an individual. Preventing the intervention of ideology in the art has become a significant condition for some. While asking whether this condition is possible or not, by focusing on the question of ?is there an artist that has no ideology? at the center of the problem, this dissertation has tried to answer this question. This study has aimed to answer the questions such as; can the processed art object be produced free from the conditions of the production?, what are the frames of the things that are done for the formation and reasons of creation, the individual artistic reasons and aim of the artist.Another significant point of our study, while trying to answer the questions above, is that until recently the analysis of the art object have aimed to reach to the artist through the artistic object and this lacks the elements required for the understanding of the truth in the analysis. Finally, we suggest that artist-centered analysis of an artistic object can reflect the reality, if the characteristics of the age in which it is produced are viewed, explored and explained as it should be done.