Sa'düddîn Et-Teftâzânî'nin Şerhu'l-Miftâh adlı eserinin tahkik ve tahlili (Beyan bölümü)
Investigation and analysis of Sharh'u Miftah by Sa'ad Al-Din Al-Taftazani (Al-Bayan section)
Yazar: RAID DURDU KARA MUSTAFA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Belâgat alanındaki çalışmalar erken dönemde başlamış ve sürekli gelişme kaydetmiştir. Belâgat alanında yapılmuş olan eserlerin çoğu yazma halindedir. Belâgat meselelerinin birçoğunun kökleşmesi için yazma eserleri gözden geçirmemizi sağlar ve islâmî hüviyetimizi temsil eden doğru bir bilimsel yeniliğe ulaştırır. Belâgat ilminin çalışmalarının gelişmesiyle birlikte, Abdülkâhir el-Cürcânî gibi bir grup âlimlerin gayretleriyle belâgat ilmi, es-Sekkâkî tarafından belli bir seviyeye getirilmiş tamamlanıp olgunlaşana kadar müstakil bir ilim haline gelebilmiştir. Bu alandaki en önde gelenlerden yetkinliğini ispatlamış olan başta et-Taftâzânî olmak üzere çok sayıda âlim tarafından şerh edilmiş olan bu eserdir.
Tezimizin amacı, Taftâzânî'nin kütüphanelerde yazma hâlinde bulunan Şerhu'l-Miftâh adlı eserini, tahkik/edisyon kritik kurallarına uygun bir şekilde basıma hazır hâle getirerek ilim dünyasının istifadesine sunmaktır. Tezimizi bir giriş, iki bölüm ve tahkikli metinden oluşmaktadır.
Girişte, tezin amacı, kapsamı ve tahkikte izlenen metoduna değinildi. Birinci bölümde, tezin konusu olan Şerhu'l-Miftâh'ın müellifi et-Taftâzânî'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildi. İkinci bölümde, Şerhu'l-Miftâh'ı çeşitli açılardan tahlil edildi ve tahkikte uygulanan metod ayrıntılı bir şekilde anlatıldı. Tahkikli metin bölümünde ise, eserimizin, tahkik / edisyon-kritik kurallarına uygun sağlam bir metni oluşturuldu.   
Anahtar Kelimeler: Balâgat, Beyân, Sekkâkî, Miftâhu'l-'ulûm, Teftâzânî.

Abstract:
Studies in the field of rhetoric started early and made continuous progress. Most of the works in the field of rhetoric are in writing. It enables us to review manuscripts in order to root many of the rhetoric issues and leads us to a correct scientific innovation that represents our Islamic identity. With the development of the studies of the science of rhetoric, the science of rhetoric, with the efforts of a group of scholars such as ʿAbd-al-Qāher Jorjānī, was brought to a certain level by al-Sekkaki and became an independent science until it was completed and matured. This work, which has been annotated by many scholars, especially al-Teftazani, who has proven his competence in this field. 
The aim of our thesis is to present al-Teftazani's work called Sharh'u Miftah, which is in the form of manuscripts in libraries, to the benefit of the scientific world by making it ready for publication in accordance with the critical rules of review/edition. 
Our thesis consists of an introduction, two chapters and an authenticated text. In the introduction, the aim and scope of the thesis and the method followed in the investigation were mentioned. In the first chapter, information was given about the life and works of al-Teftazani, the author of Sharh'u Miftah, which is the subject of the thesis. In the second part, Sharh'u Miftah was analyzed from various aspects and the method applied in the investigation was explained in detail. In the editorial part, a solid text of our work was created in accordance with the rules of verification criticism.
Keywords: Balagat, Beyan, Sekkaki, Miftah Al-Uloom, Teftazani.