Diyaliz öncesi ve diyalize giren kronik böbrek yetmezlikli olgularda sağlık anksiyetesinin değerlendirilmesi
Evaluation of health anxiety in predialitic and dialitic chronic renal failure patients
Yazar: İHSAN DİNÇER SOYER
Danışman: PROF. DR. SEYHUN KÜRŞAT
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyaliz = Dialysis ; Diyaliz hastaları = Dialysis patients

Özet:
Çalışmamıza Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Nefroloji Bilim Dalı'nda yataklı tedavi gören ve poliklinikten izlenmekte olan, herhangi bir psikiyatrik hastalık öyküsü bulunmayan, kreatinin klirensi 30 ml/dk altında olan prediyalitik kronik böbrek yetmezliği hastaları ile hemodiyaliz tedavisi alan 18 yaş ve üstü erkek ve kadın hastalar dahil edildi. Çalışmaya alınan iki grup sosyodemografik bilgi formu, SF-36 yaşam kalitesi ölçeği, sağlık anksiyete ölçeği ve bedensel duyumları abartma ölçeği ile değerlendirmeye alındı. Prediyalitik evre ve diyaliz tedavisi alan hastalar anksiyete belirtileri ve yaşam kalitesi yönünden birbiriyle karşılaştırıldı.
Hasta grubunda 32 (%53,3) erkek, 28 (%46,7) kadın hasta vardı. Prediyalitik hastaların yaş ortalaması 57,67±14,28 iken diyaliz hastalarının yaş ortalaması 54,20±19,15 olarak saptandı. Hastaların sosyodemografik özellikleri (medeni durum, eğitim durumu, meslek, sosyal güvence) değerlendirildiğinde iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı.
Prediyalitik ve diyaliz hasta gruplarında yaşam kalitesi değerlendirilmesi amacıyla kullanılan SF-36 formunun değerlendirilmesinde fiziksel rol güçlüğü (p=0,077) dışında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Fiziksel rol fonksiyonu; fiziksel sağlık sorunlarına bağlı rol kısıtlılıklarını (çalışma saatlerinde kısıtlanma, çalışırken ve günlük aktivitelerde aşırı efor sarf etme gibi) değerlendirmekte olup diyaliz grubunda saptanan düşük skor bu açıdan yaşam kalitesinin azaldığını göstermektedir.
Çalışmamızda interdiyalitik kilo alımı bedensel duyumları abartma ölçeği toplam skoru ile değerlendirildiğinde bedensel duyumları abartma skorunun yüksekliği ile interdiyalitik kilo alımı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,021). Anksiyete düzeyi arttıkça interdiyalitik kilo alımında artış olduğu görüldü.
Sağlık anksiyete ölçeği prediyaliz ve diyaliz hastalarında kıyaslamalı olarak değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,288) ancak prediyaliz grubunda ortalama skor (18,06±10,34), diyaliz grubuna (17,86±9,03) göre yüksek olarak saptandı.
Bedensel duyumları abartma ölçeği her iki grupta kıyaslamalı olarak değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,726) ancak diyaliz grubunda ortalama skor (30,76±7,20) prediyaliz grubuna (27,36±5,69) göre yüksek olarak saptandı. 
Tüm bulgular değerlendirildiğinde prediyaliz ve diyaliz hasta gruplarında anksiyete düzeyleri açısında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Kronik böbrek yetmezliği hastaları prediyaliz evresinden diyalize başlanması ve sonraki dönemi kapsayan süreçlerde anksiyete semptomları açısından psikiyatrik muayeneden geçmelidir. Psikiyatrik destek ile yaşam kalitesinde artış sağlanarak ve hastaların tedaviye uyumu arttırılarak mortalite ve morbidite oranlarında azalma sağlanabilir.

Abstract:
This study was conducted on the predialitic chronic renal disease patients with creatinine clerance below 30 ml/min without psychiatric disease, and dialitic male and female patients above 18 years of age in Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital Department of Nephrology. The patients were evaluated with sociodemographic information form, SF-36 quality of life scale, health anxiety inventory and somatosensorial amplification scale. Anxiety symptoms and quality of life scales of predialitic patients and dialytic patients were compared.
There were 32 male (53,3%) and 28 female (46,7%) patients. Mean age was 57,67±14,28 in predialytic patients and 54,20±19,15 in dialytic patients. There were no statistically significant difference in sociodemographic features between two groups. 
There were no statistically significant difference in SF-36 form except physical role functioning between two groups (p=0,077). Physical role functioning (restriction in working hours, using excessive effort in daily and work activities) evaluates the difficulties related with physical health problems and low scores show the decrease in quality of life in dialytic patients.
There were statistically significant difference between interdialytic gain weight and total score of somatosensorial amplification scale (p=0,021). The interdialytic gain weight was higher as the anxiety level was getting higher.
There was no statistically significant difference in health anxiety inventory between predialytic and dialytic patients (p=0,288)  but mean score of predialytic patients (18,06±10,34) was higher than mean score of dialytic patients (17,86±9,03).
There was no statistically significant difference in somatosensorial amplification scale between predialytic and dialytic patients (p=0,726) but mean score of dialytic patients (30,76±7,20) was higher than mean score of predialytic patients (27,36±5,69).
When results were evaluated, there was no statistically significant difference in anxiety levels between predialytic and dialytic patients. The patients should have psychiatric examination when the patient starts dialysis and in further controls. There can be improvement in mortality and morbidity rates when quality of life and compatibility of the patient are increased with psychiatric support.