Otozomal dominant polikistik böbrek hastalarında böbreküstü bezi fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Assessment of adrenal functions in patients with autosomal dominant polycystic kidney disease
Yazar: FATİH TUFAN
Danışman: PROF. DR. TEFVİK ECDER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Adrenal bezler = Adrenal glands ; Polikistik böbrek hastalıkları = Polycystic kidney diseases

Özet:
GİRİŞ: Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı en sık görülen kalıtsal böbrek hastalığıdır ve bu hastalıkta birçok organ sisteminde çeşitli bozukluklar gözlenebilir. Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığında hipotalamus-hipofiz-adrenal aksı ayrıntılı olarak incelenmemiştir. AMAÇ: Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığında hipotalamus-hipofiz-adrenal aksını değerlendirmeyi amaçladık. METOTLAR: Yirmi iki otozomal dominant polikistik böbrek hastası ve 27 sağlıklı gönüllü çalışmaya alındı. Düşük doz kısa adrenokortikotropin uyarısına kortizol ve dihidroepiandrosteron yanıtı değerlendirldi. Bu parametrelerin kan basıncı seviyeleri, glomerüler filtrasyon hızı ve ultrasonografi ile hesaplanan böbrek hacmi ile korelasyonları değerlendirildi. BULGULAR: Olguların hiçbirinde düşük doz kısa adrenokortikotropin uyarısına uygunsuz yanıt ile karşılaşılmadı. Bununla birlikte otozomal dominant polikistik böbrek hastalarında kontrol grubuna göre bazal kortizol seviyesinin daha yüksek (12.1 ± 3.4 vs 9.6 ± 4.3, p=0.033) ve delta kortizol seviyesinin daha düşük (10.3 ± 2.8 vs 12.6 ± 4.2, p=0.026) olduğu tespit edildi. Alt grup analizi yapıldığında bu farklılığın yalnız kadın hasta ve kadın kontroller arasında olduğu görüldü. Kortizol değerleri ile kan basınçları, glomerüler filtrasyon hızları ve böbrek hacimleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı. SONUÇ: Ozotomal dominant polikistik böbrek hastalığı olanlarda kontrol grubuna göre daha yüksek bazal kortizol değerleri ve daha düşük delta kortizol değerleri ile karşılaşıldı. Bu bulguların doğrulanması ve altta yatan muhtemel nedenlerin araştırılması için daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
INTRODUCTION: Autosomal dominant polycystic kidney disease (ADPKD) is the most common hereditary kidney disease and extrarenal manifestations may be observed in many organ systems. Hypothalamus-pituitary-adrenal axis in patients with ADPKD was not evaluated extensively. AIM: We aimed to evaluate the hypothalamus-pituitary-adrenal axis in ADPKD patients. METHODS: Twenty two consecutive ADPKD patients and 27 healthy volunteers were enrolled. Cortisol and dehydroepiandrosterone responses to low dose short adrenocorticotropin stimulation test were assessed. Correlation analyses of these parameters with blood pressure levels, glomerular filtration rate and renal volume estimated with ultrasonography in patients with ADPKD were done. RESULTS: None of the subjects had inadequate response to low dose short adrenocorticotropin stimulation test. However, patients with ADPKD had higher basal cortisol (12.1 ± 3.4 vs 9.6 ± 4.3, p=0.033) and lower delta cortisol levels (10.3 ± 2.8 vs 12.6 ± 4.2, p=0.026) compared to controls. Subgroup analysis showed that there were significant differences in cortisol levels only between female patients and female controls. There was no significant correlation between cortisol levels and blood pressure levels, renal volumes or glomerular filtration rates. CONCLUSIONS: Patients with ADPKD had higher basal cortisol and lower delta cortisol levels compared to controls. Further studies are needed to confirm these results and to investigate possible underlying mechanisms.