Çevre temalı animasyon filmlerinin ortaokul öğrencilerinin insan ve çevre ünitesindeki kavram öğrenmelerine, çevreye yönelik tutumlarına ve eleştirel düşünmelerine etkisinin incelenmesi
Investigating of effects of environment basedanimation movies on middle school students' concept learning in the human and environment unit environmental attitudes and critical thinking skills
Yazar: FATMA AYÇA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ELİF BENZER
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ekolojik çevre = Ecological environment ; REACT strateji = REACT strategy

Özet:
Günümüzde Dünya'yı tehdit eden en büyük problem olan küresel iklim değişikliğinin ve çevre kirliliklerin önü alınamazsa yakın gelecekte geri dönülemeyecek seviyeye ulaşması kaçınılmaz olarak görülmektedir. Toplumu oluşturan bireylerin bu sorunu fark ederek neler yapılabileceğini düşünmeleri gerekmektedir. Bu çalışmada profesyonel yapımcı şirketlerin elinde hayat bulan çevre temalı animasyon filmlerinden Wall-e (2008), Loraks (2012) ve Buz Devri 4 (2012) filmlerinin ders materyali olarak kullanılmasının 5. Sınıf Fen Bilimleri "İnsan ve Çevre" ünitesinin REACT modeline göre işlenmesinin ortaokul öğrencilerinin kavram öğrenme düzeylerine, çevre tutumlarına ve eleştirel düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya kaynaklık eden animasyon filmleri ders konularına hitap eden unsurlara sahip olmaları nedeniyle seçilmiş ve etkililiğinin araştırılması amaçlanmıştır. Ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ile tasarlanan çalışmada; bir şube 1. deney grubu (25 kız öğrenci), bir şube 2. deney grubu (25 erkek öğrenci) ve bir şube kontrol grubu (23 kız öğrenci) olmak üzere 3 grupla çalışılmıştır. Deney gruplarında dersler çevre temalı animasyon filmleriyle yürütülürken kontrol grubunda bu filmlere yer verilmemiştir. Her üç grupta da yapılan öğretim REACT modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada çevre temalı animasyon filmlerinin kullanılması bağımsız değişken olarak belirlenirken filmleri REACT modeline göre tasarlanan derslerde öğretim yöntemi değişkenlik göstermemiş; kontrol edilen değişken olarak çalışmada yer almıştır. Çalışmada veri toplama araçları nicel ve nitel verileri toplamak için kullanılmıştır. Nicel veri toplama araçları olarak İnsan ve çevre ünitesi kavram öğrenme testi, Çevreye yönelik tutum ölçeği ve UF/ EMI Eleştirel düşünme eğilim ölçeği kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi bir istatistik programı ile yapılmıştır. Görüş formu ve odak grup görüşmelerinden elde edilen nitel veriler, uzman görüşüne başvurularak değerlendirilmiş ve kodlar oluşturulmuştur. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz yapılmış uzman görüşüne göre veriler analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.
Kavram öğrenme testi sonuçlarında deney ve kontrol gruplarının hepsinde kavram öğrenme puanlarının arttığı; çevreye yönelik tutum ölçeği verileri incelendiğinde kirlilik alt boyutunda ve ölçek genel puanında 1. Deney ve 2. Deney grubu lehine anlamlı fark oluştuğu görülmüştür. Diğer alt boyutlarda anlamlı fark oluşmadığı görülmüştür. UF/ EMI Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği verileri incelendiğinde gruplar arasında ön test ve son test puanları arasında anlamlı fark oluşmadığı sadece katılım alt boyutunda 2. Deney grubunun ön test son test verilerinde anlamlı fark oluştuğu görülmüştür. Öğrenci puanlarının toplam puanlarda benzer sonuçlar verdiği görülmüştür. Nitel verilerin incelenmesi sonucunda animasyonların ders materyali olarak kullanılmasının öğrencilerin tutum ve öğrenmelerinde etkili olduğu, ders motivasyonunun artmasına katkı sağladığı ancak her derste ve her konuda kullanılmasının zor olabileceği fikirleri öğrenciler tarafından belirtilmiştir.

Abstract:
If global climate change and environmental pollution, which are the biggest problems threatening the Earth today, cannot be prevented, it is inevitable that they will reach an irreversible level in the near future. Individuals who make up the society need to realize this problem and think about what can be done. In this study, the environment-themed animation films Wall-e (2008), The Lorax (2012) and Ice Age 4 (2012), which were produced by professional production companies, were used as course material and the 5th Grade Science "Human and Environment" unit was processed according to the REACT model. It was aimed to examine the effect of secondary school students on their concept learning levels, environmental attitudes and critical thinking skills. Animated films that were the source of the study were chosen because they had elements that appealed to the course topics, and it was aimed to investigate their effectiveness. In the study designed with a quasi-experimental design with a pre-test and post-test control group; Three groups were studied: one branch 1st experimental group (25 female students), one branch 2nd experimental group (25 male students) and one branch control group (23 female students). While the lessons in the experimental groups were conducted with environmentally themed animation films, these films were not included in the control group. Teaching in all three groups was carried out using the REACT model. While the use of environmentally themed animated films was determined as an independent variable in the study, the teaching method did not vary in the courses whose films were designed according to the REACT model; was included in the study as a controlled variable. In the study, data collection tools were used to collect quantitative and qualitative data. Human and environment unit concept learning test, Environmental attitude scale and UF/EMI Critical thinking disposition scale were used as quantitative data collection tools. Analysis of quantitative data was done with a statistical program. Qualitative data obtained from the opinion form and focus group interviews were evaluated by consulting experts and codes were created. In the analysis of qualitative data,descriptive analysis was made and the data were analyzed and interpreted according to expert opinion.
According to the concept learning test results, concept learning scores increased in all experimental and control groups; When the data of the attitude scale towards the environment was examined, it was seen that there was a significant difference in the pollution sub-dimension and the overall score of the scale in favor of the 1st Experiment and 2nd Experiment groups. It was observed that there was no significant difference in other sub-dimensions. When the UF/ EMI Critical Thinking Disposition Scale data were examined, it was seen that there was no significant difference between the pre-test and post-test scores between the groups, and that there was a significant difference only in the pre-test and post-test data of the 2nd Experimental group in the participation sub-dimension. It was observed that student scores gave similar results to total scores. As a result of the analysis of qualitative data, students stated that using animations as course materials is effective in students' attitudes and learning, contributes to increasing course motivation, but that it may be difficult to use them in every lesson and in every subject.