Kırım kongo hemorajik ateşi virüsü enfeksiyonuna karşı serolojik teşhis yöntemleri geliştirilmesi
Development of serological diagnostic methods for crimean congo hemorrhagic fever virus infection
Yazar: NURETTİN ÇANAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYKUT ÖZDARENDELİ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Viroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Seroloji = Serology ; Serolojik testler = Serological tests ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Viroloji = Virology

Özet:
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı (KKKAH), insanlarda şiddetli hastalık ve hemorajiye neden olan ve yüksek mortaliteyle seyreden kene kaynaklı bir hastalıktır. KKKAH viral genomu her biri ayrı ayrı enkapsüle olmuş negatif anlamlı tek iplikli 3 segmentten oluşur. KKKAH virüsü insanlara enfekte kenelerin ısırmasıyla veya viremik insan ve hayvanlarla direkt temas sonucubulaşır. Hastalık Afrika, Avrasya ve Ortadoğu?da çok geniş bir alanda rapor edilmiştir. Türkiye?de 2002 yılında bir salgın bildirilmiştir. Bu tarihten itibaren KKKAH vakalarının her yıl sürekli olarak artış göstermesi virüsü halk sağlığı problemi haline getirmektedir. İnsanlarda anti-KKKAH IgG ve IgM?lerin tespiti için İmmunofloresan testleri (IFA) ve enzim ilintili immunosorbent deneyleri (ELISA) kullanılmaktadır. Virüs deteksiyonu hastalığın erken döneminde teşhis için en çok tercih edilen metottur. Akut dönemde enfeksiyonun teşhisinde kullanılan testler hücre kültürü ve tersine transkripsiyon polimeraz zincir reaksiyonudur (RT-PCR). Hastalığın spesifik bir tedavisi bulunmadığından erken teşhis oldukça önemlidir. Hastalığın erken dönemlerinde teşhis edilen hastalarda destekleyici tedavi etkili olabilmektedir. Bu çalışmada insanlarda KKKAH?nın erken teşhisi için antijen ELISA testi geliştirildi. Ankara, Sivas ve Samsun?dan toplanan hasta serumları geliştirilen antijen ELISA ile test edildi ve sonuçlar Vectorbest® Vectocrimean-CHF-Ag ELISA kiti ile karşılaştıldı. Sonuçlara göre geliştirilen antijen ELISA testinin özgüllüğü % 94 ve hassasiyeti % 95 olarak xxbelirlendi. Geliştirilen antijen ELISA testi endemik bölgeden toplanan kene örneklerine adapte edildi. Ayrıca koyun, keçi, sığır, fare ve tavşan anti-KKKAH IgG?lerinin belirlenmesi için indirekt ELISA testi geliştirildi. Sonuç olarak hücre kültüründen elde edilen KKKAH viral antijenler kullanılarak KKKAH antijen ve antikorlarının tespiti amacıyla ELISA tabanlı bir teşhis sistemi geliştirildi.Anahtar kelimeler: KKKAH, Antijen ELISA, İndirekt ELISA, Teşhis

Abstract:
Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF) is a tick-born viral zoonotic disease that causes hemorrhage and severe illness in humans with high mortality rates. CCHF virus genome consists of three molecules of negative-sense singlestranded RNA, each encapsulated separately. CCHF virus is transmitted to humans through infected tick bites or from direct contact with viremic animals or humans. The disease has been reported in widespread areas of Africa, the Middle East, and Eurasia. A large Crimean-Congo hemorrhagic fever outbreak occurred in Turkey in 2002. The numbers of Crimean-Congo hemorrhagic fever cases have gradually increased in Turkey making the virus a public health concern. For the detection of anti-CCHFV IgG and IgM, immunofluorescence assays (IFAs) as well as enzyme- linked immunosorbent assays (ELISAs) have been used for human cases. Virus detection is the primary method of diagnosis of early stage disease. Diagnostic assays for acute Crimean-Congo hemorrhagic fever infection include virus culture, reverse transcription-PCR (RT-PCR). Early diagnosis of CCHF is extremely important since there is no spesific treatment for CCHF. Supportive treatment would be effective for the CCHF patients with diagnosed at early stage of the disease. In this study, antigen capture ELISA has been developed for early diagnosis of CCHF for humans. The patient sera obtainedfrom Ankara, Sivas and Samsun have been tested with the antigen capture ELISA and results compared with Vectorbest® Vectocrimean-CHF-Ag ELISA kit. The