Narince üzüm (Vitis vinifera L.) çeşidinde kolhisin uygulamalarının morfolojik ve sitolojik etkileri
Morphological and cytological effects of colchicine treatments on narince (Vitis vinifera L.) grape cultivar
Yazar: ABDULRAHMAN SHAKIR SHAKOR ALBANAA
Danışman: PROF. DR. ZEKİ KARA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye sofralık üzüm üretimi, tüketimi ve uluslararası pazarında önemli ülkeler arasındadır. Sofralık üzüm pazarı artan bir trend içerisinde olup bu alandaki rekabette geleneksel çeşitlerin geliştirilmesi ve yeni üzüm çeşitleri ıslahının gerekli olduğu kılmaktadır. Bu projede 'Narince' üzüm (Vitis vinifera L.) çeşidinde kolhisin uygulamalarıyla poliploidinin teşviki in vivo koşullarda denenmiştir. Bu çeşidinin tek gözlü kışlık gözleri serada 1:1 torf: perlit ortamında köklendirilmiş, gelişen sürgünlerin 7-10 cm olduğu dönemde 4 kolhisin dozu (%0, %0.25, %0,5, %0,75, %1) %5'lik gliserinle birlikte 2 farklı sürede (48 ve 96 saat) sürgün ucuna damlatılarak uygulanmıştır. Uygulamanın ardından sürgün uçları alüminyum folyo ile kapatılarak ve açık bırakılarak etkiler sürgün ucu canlılık oranı, sürgün uzunluğu, stoma boyutları (uzunluk, genişlik, alan ve yoğunluk) ve ploidi düzeyi flow sitometri (FC) analizleriyle değerlendirilmiştir. Morfolojik özellikler bakımdan önemli değişimler tespit edilmekle birlikte FC analizlerinde ploidi seviyesinde önemli bir değişim belirlenememiş, test edilen materyali orijinal diploit 2n yapıda olduğu belirlenmiştir. Tespit edilen morfolojik farklılıklar ve FC analizlerindeki varyasyon nedeniyle materyal, takip edilmek için araziye aktarılarak izlenmeye alınmıştır. Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre 'Narince' üzüm çeşidinde kolhisin uyartımı ile poliploidi teşvikine yönelik mitotik tam mutasyon frekansı 1/120'den daha düşüktür.

Abstract:
Turkey is among the important countries in table grape production, consumption and international marketer. The table grape market is in an increasing trend and the development of the traditional varieties in this area and the breeding of new grape varieties are necessity. In this project induction of polyploidy with colchicine applications in 'Narince' grape (Vitis vinifera L.) variety has been tested in vivo conditions. Single node cuttings are sprouted in greenhouse in 1:1 peat:perlite, 4 colchicine dosages (0%, 0.25%, 0.5%, 0.75%, 1%) with 5% glycerine  were applied by dropwise to the shoot tip with two different times (48 and 96 hours). After the application, the shoot tips were covered with aluminium foil and left open, and the effects were assessed by the shoot tip viability rate, shoot length, stoma dimensions (length, width, area and density) and flow cytometry (FC) analysis. Although some changes in the morphological characteristics were observed, a significant change in the level of ploidy was not determined according to FC analysis, that all the tested material found as original 2n diploid. Due to the detected morphological differences and variation in FC analysis, the material has been monitoring by transferring it to the open area to follow up the future developments. The present study reveals that in 'Narince' grape variety, the exact frequency of colchicine-induced polyploidy induction was less than 1/120.