Öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeylerinin ve eğitim ihtiyaçlarına yönelik görüşlerinin belirlenmesi
Determining the digital citizenship level of teachers and their views on educational needs
Yazar: ZEHRA LÜY
Danışman: PROF. DR. HAFİZE KESER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Sayısal haklar = Digital rights ; Sayısal vatandaşlık = Digital citizenship ; Vatandaşlık eğitimi = Citizenship education ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Dünyanın dijitalleşmesiyle, toplumlara ve bireylere yönelik büyük ölçekli dönüşümler başlamıştır. Bu dönüşümün en önemli unsurlarından biri vatandaşlık üzerinde gerçekleşmiştir. 21. Yüzyıl toplumunda yaşayan vatandaşlar çağın gereklilikleri doğrultusunda teknoloji kullanım becerilerine sahip olmakla birlikte, teknolojiyi etik ve sorumlu bir şekilde kullanan iyi birer dijital vatandaş olmaları gerekmektedir. Bunun içinde vatandaşlık eğitimine ihtiyaç duydukları gibi dijital vatandaşlık eğitimine de ihtiyaç duymaktadırlar. Dijital vatandaşlık eğitimi yediden yetmişe herkese verilebilecek bir eğitimdir. Gerek yurt içinde gerekse yurt dışında daha çok öğrencilere yönelik dijital vatandaşlık eğitimleri verilmektedir. Ancak bakıldığında 21. Yüzyılın dijital yerlileri olan öğrencilere verilecek olan dijital vatandaşlık eğitimlerini veren öğretmenlerinde rol model olmak veya iyi bir şekilde öğretebilmek için dijital vatandaşlık eğitimlerine ihtiyaçları olabilmektedir. Bu doğrultuda tezin amacı öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeylerini, dijital vatandaşlık ve eğitimi hakkındaki görüşleri doğrultusunda eğitim ihtiyaçlarını belirlemektir.
Karma yöntem kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada nicel ve nitel veriler elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili merkez ilçelerinde görev yapan 524 ortaöğretim öğretmeni oluşturmuştur. "Öğretmenlerin Dijital Vatandaşlık Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Görüşme Formu" aracılığıyla öğretmenlerden toplanan nitel veriler, nitel veri analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilirken, nicel verilerin yalnızca betimsel istatistiklerine bakılmıştır.
Görüşme formu içerisinde yer alan Dijital Vatandaşlık ölçeğinden elde edilen bulgular doğrultusunda araştırmaya katılan öğretmenlerin %24'ünün iyi düzeyde, %31.5'i çok iyi düzeyde ve %22.5'i mükemmel düzeyde dijital vatandaş oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda öğretmenlerin en çok dijital güvenlik ve dijital haklar ve sorumluluklar konularında eğitime ihtiyaç duyduğu elde edilen bir başka sonuçtur.

Abstract:
With the digitalization of the world, large-scale transformations for societies and individuals have started. One of the most important elements of this transformation has been on citizenship. While citizens living in the 21st century society have the skills to use technology in line with the requirements of the age, they must be good digital citizens who use technology in an ethical and responsible manner. For this, they need citizenship education as well as digital citizenship education. Digital citizenship education is an education that can be given to everyone from seven to seventy. Digital citizenship trainings are given to more students both in Turkey and abroad. However, teachers who provide digital citizenship education to students who are digital natives of the 21st century may need digital citizenship education in order to be a role model or to teach them well. In this direction, the aim of the thesis is to determine the digital citizenship levels of teachers and to determine the digital citizenship education needs in line with teachers' views on digital citizenship and digital citizenship education.
Quantitative and qualitative data were obtained and mixed method were used in the study. The study group of the research consists of 524 secondary school teachers working in central districts of Ankara. The qualitative data collected from teachers by "Interview Form for Determining Digital Citizenship Levels of Teachers" and were analyzed using qualitative data analysis methods. Descriptive statistics were used for analyzing of quantitative data.
The findings obtained from the Digital Citizenship scale were resulted that 24% of the teachers participating in the study were at a good level, 31.5% were at a very good level and 22.5% were at an excellent level. At the same time, it was concluded that teachers mostly need training on digital security and digital rights and responsibilities.