Türkiye'de enflasyon dinamikleri: var analizi
Inflation targeting in Turkey: Var analysis
Yazar: ÖZLEM ÖZÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. NEZİR KÖSE
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
ÖZETÖZÇİFTÇİ ÖzlemTürkiye'de Enflasyon Dinamikleri: VAR AnaliziYüksek Lisans TeziAnkara-2007 Bu çalışmanın amacı; Türkiye Cumhuriyet MB'nın uyguladığı para politikası, Enflasyon Hedeflemesi çerçevesinde fiyatlar genel seviyesindeki istikrarı sağlayabilmede kullanılacak dinamikleri tespit etmektir. Bunun için makroekonomik değişkenler arasındaki dinamik yapıyı çözmede sıklıkla kullanılan VAR analizi uygulanmıştır. Her ne kadar VAR modelleme iktisadi önsel kısıtlamaların model tanımlamasını bozmasına izin vermese de modelde kullanılacak değişkenler, iktisadi kuram ve bu konuda yapılmış diğer çalışmaların önsel bilgi olarak kullanılmasıyla seçilmiştir. Modele dahil edilen değişkenler; TÜFE, döviz kuru, faiz oranı, para arzı, İFE ve SÜİ değişkenleridir. Değişkenlere ait 1990:01-2007:06 dönem aylık verileri kullanılmıştır. Uygulamada öncelikle değişkenlerin durağanlığı Birim Kök testleriyle (ADF) sınanmış, sonrasında sebep sonuç ilişkilerinin ortaya çıkartılması için Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Dinamik yapılarının analizi için VAR yöntemi kullanıldıktan sonra enflasyon değişkeninin öngörü hata varyansı içerisinde en yüksek paya hangi değişkenin sahip olduğu Varyans Ayrıştırmasıyla ölçülmüştür. Herhangi bir değişkende meydana gelen 1 birimlik şoka karşılık enflasyonun tepkisi ise Etki -Tepki fonksiyonlarıyla ölçülmüştür. Sonuç olarak genel fiyatlar seviyesi üzerinde en etkili değişken para arzı, ikinci etkin değişken ise kısa dönemde döviz kuru, uzun dönemde ithalat fiyat (birim değer) endeksidir. Para arzındaki bir şoka karşılık enflasyon öncelikle artış göstermekte sekizinci aydan sonra tekrar denge durumuna dönmektedir. Döviz kurunda meydana gelen şok karşısında enflasyonun dengeye gelmesi yine onbir aylık bir süre gerektirmektedir. İthalat birim değer endeksindeki şok ise enflasyonun artmasına neden olmaktadır, dengeye dönmesi için de on ay gerekmektedir. Elde edilen bulgular, enflasyonla mücadelede para arzı değişkeninin daha etkin olacağını göstermiştir. Anahtar Sözcükler1. VAR Analizi2. ADF Birim Kök Testleri3. Granger Nedensellik4. Etki-Tepki Fonksiyonları5. Varyans Ayrıştırması6. Enflasyon Hedeflemesi

Abstract:
ABSTRACTÖZÇİFTÇİ ÖzlemInflation Targeting in Turkey:VAR AnalysisGraduate ThesisAnkara-2007 The purpose of this study within the frame work of inflation targeting which is applied by the central bank is determine the dynamics which will use in reestablishing the currency. Therefore VAR analysis is executed which frequently used for the solve dynamic structure of the macroeconomic factors. Although, the VAR modeling disallow the economic priory restrictions to defination of the variables which will use in the model gathered with priory information of economic theory and other studies which received on this case. The variables of the model is the Consumer Price Index, Exchange Rate, Interest Rate, Money Supply, Imports Price Index and Industrial Production Index. VAR analysis based on monthly time series data for 1990:01-2007:06 period. In the study the stationarities of the variables is tested by Unit root test (ADF) and in order to reveal cause and result relations among variables, Granger Causality test is applied. After employing of VAR process for dynamic structure analysis; Variance Decomposition is applied for how much percentage of the total variance on forecast error variance of inflation is explained by the others. Impulse-Response Function is measured for responses of the inflation variable to another variable which received on one standart deviation shock, Consequently, the most effective variable on general price level is money supply however, second graded variable is exchange rate in short term, imports price (unit value) index in long term . Firstly, in response to an unexpected shock on the money supply inflation shows an increasing, after first eight months inflation returns to the steady-state. In response to an unexpected shock on the exchange rate, inflation make a response with decrease and its returns to the steady-state needs eleven months. However, the shock on the imports price (birim değer) index cause of increasing on inflation and needs ten months for stability. In such a case, it can say that money supply policy will be more effective in battle against inflation.Key Words1. VAR Analysis2. ADF Unit Root Tests3. Granger Causality Test4. Impulse-Response Funtions5. Variance Decomposition6. Inflatin Targeting