Hidrojen nefes testi ile laktoz ve fruktoz intoleransı tanısı alan pediatrik hastaların değerlendirilmesi: Sekiz yıllık tek merkez deneyimi
Evaluation of pediatric patients diagnosed with lactose and fructose intolerance by hydrogen breath test: EİGHT years of single center experience
Yazar: EDA ESRA BAYSAL
Danışman: PROF. DR. AYHAN GAZİ KALAYCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Fruktoz = Fructose ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Laktoz = Lactose ; Laktoz intoleransı = Lactose intolerance ; Nefes testleri = Breath tests ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç:Çocuk Gastroenteroloji Polikliniği' nde hidrojen nefes testi yapılarak, laktoz ve fruktoz intoleransı tanısı alan hastaların demografik özellikleri, klinik, laboratuvar bulguları ile hidrojen nefes testlerinin değerlendirilmesi ve intolerans gruplarının özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.

Gereç/Hastalar ve Yöntem:Çalışmada,  Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Polikliniği'ne başvurup, 09.03.2012-11.05.2020 tarihleri arasındahidrojen nefes testi uygulanan 476 hasta geriye dönük tarandı. Hidrojen nefes testi pozitif 158 hasta seçildi. Hastalar, laktoz intoleransı, fruktoz intoleransı ve intolerans birlikteliği olan grup olmak üzere üç gruba ayrıldı. İntolerans grupları, eşlik eden hastalığı olanlar hariç tutularak, demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, fizik muayene bulguları, laboratuar, görüntüleme, patoloji sonuçları ve tedavileri ile değerlendirildi. 

Bulgular:Çalışmada 476 hastaya (224 erkek, 252 kız)  hidrojen nefes testi yapıldı. 318 hastanın (%66,81) test sonucu negatif olup, intolerans saptanmadı.Toplam 566 adet hidrojen nefes testi yapıldı. Laktoz nefes testlerinin %26,88' i, fruktoz testlerinin %35,56' sı pozitifti. 158 hastada (84 kız, 74 erkek) intolerans saptandı,  ortalama yaş 10.5±4.53 idi. İntolerans saptanan hastalarda, saptanmayanlara göre tekrarlayan karın ağrısı daha sıktı. İntolerans saptanan hastaların, 89'u laktoz intoleransı (%18,7), 58'i fruktoz intoleransı (%12,18)  ve 11' i laktoz+fruktoz intoleransı (%2,31) tanısı aldılar. İntolerans gruplarında en sık şikayet tekrarlayan karın ağrısı idi ve laktoz intoleransında karın ağrısı sıklığı anlamlıydı. Çölyak hastalığı ile en çok birliktelik laktoz intoleransı grubundaydı. Üç grupta da fizik muayenenin, büyüme gelişmenin, usg ve gaita tetkik sonuçlarının normal olması sıktı. Hastalara tedavide diyet düzenlemesi yapıldı. Laktoz intoleransı olan 21 hastaya (%23,6) laktaz enzim desteği verildi. 

Tartışma ve Sonuç:Laktoz ve fruktoz intoleransı, pediatrik çağda oldukça sık görülmesine rağmen, günümüzde halen yeterince tanınıp yönetilememektedir. Özellikle tekrarlayan karın ağrısı varlığında, bu hastalıkların akılda tutulması tanı koyulmasını kolaylaştıracak ve gereksiz tetkikleri önleyecektir. 

Anahtar Kelimeler:Laktoz intoleransı, Fruktoz intoleransı, Hidrojen nefes testi.

Abstract:
Objective:It was aimed to evaluate the demographic characteristics, clinical and laboratory findings and hydrogen breath tests of patients diagnosed with lactose and fructose intolerance by performing hydrogen breath test in the Pediatric Gastroenterology Polyclinic and to reveal the characteristics of intolerance groups.

Method:  In the study, 476 patients who applied to Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Pediatrics Hospital, Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition Polyclinic and underwent hydrogen breath test between 09.03.2012-11.05.2020 were retrospectively screened. 158 patients with positive hydrogen breath test were selected. The patients were divided into three groups as lactose intolerance, fructose intolerance and co-intolerance group. Intolerance groups were evaluated with demographic characteristics, admission complaints, physical examination findings, laboratory, imaging, pathology results and treatments, excluding those with concomitant diseases.

Result: Hydrogen breath test was performed on 476 patients (224 boys, 252 girls) in the study. Test results of 318 patients (66.81%) were negative and no intolerance was detected. A total of 566 hydrogen breath tests were performed. 26.88% of lactose breath tests and 35.56% of fructose tests were positive. Intolerance was detected in 158 patients (84 girls, 74 boys), mean age was 10.5±4.53 years. Recurrent abdominal pain was more common in patients with intolerance than in those without. Of the patients with intolerance, 89 (18.7%) were diagnosed with lactose intolerance, 58 (12.18%) with fructose intolerance, and 11 with lactose+fructose intolerance (2.31%). The most common complaint in the intolerance groups was recurrent abdominal pain, and the frequency of abdominal pain was significant in lactose intolerance. The most association with celiac disease was in the lactose intolerance group. It was common in all three groups that the physical examination, growth and development, and USG and stool examination results were normal. Dietary adjustments were made to the patients. Lactase enzyme supplementation was given to 21 patients (23.6%) with lactose intolerance.

Discussion and Conclusion:Although lactose and fructose intolerance is seen quite frequently in the pediatric age, it is still not adequately recognized and managed today. Keeping these diseases in mind, especially in the presence of recurrent abdominal pain, will facilitate diagnosis and prevent unnecessary investigations.

 Keywords: Lactose intolerance, Fructose intolerance, Hydrogen breath test.