Sosyal medyada linç kültürü
Virtual lynching in social media
Yazar: LAÇİN NİSBET
Danışman: PROF. DR. MUKADDER ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kitle psikolojisi = Mass psychology ; Linç = Lynching ; Nefret söylemi = Hate speech ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media

Özet:
Sosyal medya mecraları artık, hayatın her alanına ve her anına sirayet etmiş durumdadır. Gün içinde sürekli olarak takip edilen bu mecraların toplumda yarattığı değişimler ve bu değişimlerin etkisi artık yadsınamaz bir seviyeye ulaşmıştır. Söz konusu gelişmelerden hareketle, sosyal medyada gerçekleşen -ve hatta bazı sosyal medya mecralarının bir nevi kullanım biçimine dönüşecek kadar yaygınlaşan- sanal linçin etkilerinin de yadsınmaması gerekmektedir. Konuyla ilgili gerçekleştirilen güncel bilimsel literatür taraması sonucunda, sanal linç ile ilgili, özellikle de Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmaların sayısının, yetersiz olduğu göze çarpmaktadır. Söz konusu çalışmalar incelendiğindeyse, sanal linçe maruz kalmış bireyler üzerindeki etkilerine yer veren bir çalışmaya rastlanmamıştır. Sanal linçe katılan kitlenin, fiziki linçteki kitle ile neredeyse aynı özellikleri gösterdiği ve sanal linçin sonuçları bakımından linçe maruz kalan kişide ciddi fiziksel ve psikolojik etkiler bıraktığı iddiası üzerinden sanal linçin öneminin anlaşılması hedeflenmiştir. Sanal linç ile ilgili bir çözüm yolu önerebilmek açısından öncelikle, sanal linçin öneminin anlaşılması gerektiği tezin önemli savunularından biri olarak dile getirilmiş ve buradan hareketle çözüm önerilerinin somutlaştırılabilmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmanın amacı doğrultusunda, sanal linçe maruz kalmış -ve neredeyse düzenli denilebilecek biçimde maruz kalmaya devam eden- dernek ve vakıfların sosyal medya sorumluları ve bireysel olarak sanal linçe uğrayan sosyal medya kullanıcılarıyla yarı-yapılandırılmış soru tekniği ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin sonucunda sanal linçin etkilerini, oluşum süreçlerini ve motivasyonlarını tartışmaya açmak açısından önemli bulgulara ulaşılırken bir diğer taraftan, sanal linçe maruz kalmış kişilerin konudaki deneyimleri, aldıkları önlemler ve sanal linçin önlenmesine yönelik önerileri de değerlendirilmiştir.

Abstract:
Social media platforms are now spread to every area and every moment of life. The changes and effects created by these platforms, which are constantly looked at and followed, on society are now indisputable. The effects of the virtual lynching took place in social media and even became widespread enough to turn into some form of use of some social media platforms.  As a result of the literature review on the subject, it stands out that the number of studies on virtual lynching, especially in Turkey, is insufficient. When the studies mentioned earlier are examined, no study was found that included the effects of the studies on individuals exposed to virtual lynching. This thesis observed that although virtual lynching does not result in death directly like physical lynching, it occurs in very similar and even almost the same forms and motivations; the mass participating in the lynching indicates almost identical characteristics. When the consequences are excluded due to death, similar mental, physical and psychological effects are observed in the person exposed to the lynching. This thesis aims to understand the importance of virtual lynching to claim that it has effects and embody the solution proposals based on this. In line with this purpose, semi-structured, in-depth interviews were conducted with social media users of associations and foundations exposed to virtual lynching and continue to be exposed almost regularly and individuals who were subjected to virtual lynching. On the other hand, the experiences, precautions, and prevention suggestions of people exposed to virtual lynching were also examined.