Mercimek (Lens culinaris Medik.)  çeşitlerinde farklı potasyum gübre doz uygulamalarının verim ve bazı verim özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and some yield characteristics of different potassium fertilizer doses in lentil (Lens culinaris Medik.) varieties
Yazar: FATMA TUNÇ
Danışman: PROF. DR. YUSUF DOĞAN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, Mardin ekolojik koşullarında tescilli kırmızı mercimek çeşitlerinde (Fırat-87 ve Çağıl) farklı potasyum doz uygulamalarının (0,2,4,6 ve 8 kg/da) verim ve verim ögeleri üzerine etkilerini incelemek amacıyla 2020-2021 ekim döneminde yapılmıştır. Çalışmada tarla denemesi tesadüf bloklarında, bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırma sonucuna göre; bitki boyu, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, tane verimi, hasat indeksi özelliklerinde çeşitler ve potasyum gübre dozları istatiksel olarak önemli bulunurken ilk bakla yüksekliği ve biyolojik verim özelliklerinde sadece potasyum gübre dozları önemli bulunmuştur. Çalışma sonucu, uygulanan farklı gübre dozlarının mercimek çeşitlerinde incelenen özelliklerin aşağıdaki aralıklarda değişim gösterdiği belirlenmiştir. Bitki boyu 29.1-42.7 cm, ilk bakla yüksekliği 20.7-33.1 cm, dal sayısı 2.6-3.9 adet, bitkide bakla sayısı 13.8-31.6 adet, bitkide tane sayısı 16.8-32.8 adet, tane verimi 130.6-193.4 kg/da, bin tane ağırlığı 29.9-33.0 g, biyolojik verim 445.3-540.7 kg/da, hasat indeksi %29.2-35.6. Çalışma sonucundan elde edilen verilere göre Mardin ekolojik koşullarında Fırat-87 mercimek çeşidinin Çağıl çeşidinden daha verimli olduğu belirlenmiş ve artan potasyum gübre dozlarının çeşitlerde tane verimlerine olumlu yönde etkisi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The research was conducted in the 2020-2021 planting period in order to examine the effects of different potassium dosage applications (0,2,4,6 and 8 kg/decare) on the yield and yield elements in the lentil varieties registered in the ecological conditions of Mardin. In the study, the field experiment was set up in three recurrence according to the experimental pattern of randomly divided parcel blocks. According to the results of the research, while cultivar and potassium fertilizer doses were statistically significant in terms of plant height, number of pods per plant, number of seeds per plant, grain yield and harvest index, only potassium fertilizer doses were found to be significant in first pod height and in biological yield characteristics. As a result of the study, it was determined that the values obtained due to the potassium fertilizer doses applied to the investigated properties in lentil cultivars changed in the following ranges. Plant length 29.1-42.7 cm, first pod height 20.7-33.1 cm, branch number 2.6-3.9 pieces, the number of pods per plant  13.8-31.6 items, number of grains per plant 16.8-32.8 pieces, grain yield 130.6-193.4 kg /da, thousand grain weight 29.9-33.0 g, biological yield 445.3-540.7 kg /da, harvest index of 29.2-35.6%. In conclusion, that the Fırat-87 lentil variety was more productive than the Çağıl variety in the ecological conditions of Mardin, and that increasing potassium fertilizer doses had a positive effect on the grain yield of the varieties.