Büyük dış merkezli elastik sürekli temellerdeki taban gerilme dağılımının meta-sezgisel teknikler ile belirlenmesi
Determination of the base stress distribution of methods in big eccentricity elastic continuous footings with meta-intoitive techniques
Yazar: SEDA TURAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM AYDOĞDU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yapılar deprem, rüzgâr gibi yatay kuvvetlere maruz kaldığında, temellerinde yüksek momentler meydana gelmektedir. Bu durumda temelin bazı bölgelerinde zeminle temas olmadığı için gerilme oluşmamaktadır. Standart statik çözüm ile hesaplama yapıldığında bu bölgelerinde negatif gerilme elde edilir. Bu çözüme göre yapılacak gerilme dağılımı hatalı olacağı için gerilme dağılımı yeniden düzenlenmelidir. Rijit temellerde gerilme dağılımı doğrusal olması sebebiyle gerilme dağılımın yeniden yapılması kolaydır. Hatta şartnamelerde bununla ilgili formüller de türetilmiştir. Ancak elastik temellerde gerilme dağılımı doğrusal olmadığı için bu gerilme dağılımını tahmin etmek oldukça zorlaşmaktadır. Bu tez çalışmasında büyük dış merkezliliğe sahip elastik sürekli temellerdeki gerilme dağılımını belirleyebilen ve bunu formül ile ifade edebilen matematiksel modeller oluşturulması amaçlanmıştır. Bu model oluştururken, dış yükler ile iç kuvvetler arasındaki farkı azaltacak edecek şekilde bir optimizasyon problemi türetilecektir. Türetilen optimizasyon problemi, daha önce etkinliği değişik problemler üzerinde ispat edilmiş meta-sezgisel tabanlı optimizasyon yöntemlerinden olan Yapay Arı Kolonisi, Ağaç Tohum, Biyo-Coğrafya algoritmaları ile çözülerek matematiksel formüllerin elde edilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca farklı zemin koşulları ve yükleme durumlarına analiz edilerek matematiksel formüllerin değişiminin araştırılmıştır. Bu algoritma yöntemlerinin uygulanabilir olduğu gözlemlenmektedir. Bu yöntemlerden en iyi performansı ağaç tohum yöntemi sağlamaktadır. Ancak 0.45L eksantrisite değerinden itibaren performansın düştüğü gözlemlenmektedir.

Abstract:
When structures are exposed to horizontal forces, such as earthquakes, wind, high moments occur on their foundations. In this case, there is no tension in some parts of the foundation since there is no contact with the ground. When the standard static solution is calculated, negative stress is obtained in these regions. As the stress distribution to be made according to this solution will be inaccurate, the stress distribution should be rearranged. The stress distribution is easy to reproduce due to the fact that the stress distribution is linear on the rigid foundations. Even formulas related to this are derived from the formulas. However, since the stress distribution on elastic foundations is not linear, it is very difficult to estimate the stress distribution. In this thesis, it is aimed to derive mathematical models that can determine the stress distribution in elastic continuous foundations with big eccentricity and to express it with a formula. When creating this model, an optimization problem will be derived to reduce the difference between external loads and internal forces. Derived optimization problem is aimed to solve mathematical formulas by solving Artificial Bee Colony, Tree Seed and Bio-Geography algorithms which is one of the meta-intuitive based optimization methods that have proven effectiveness on different problems. In addition, different soil conditions and loading conditions were analysed to investigate the change of mathematical formulas. It is observed that these algorithm methods are applicable. Tree seed method provides the best performance of these methods. However, it is observed that performance decreases starting from 0.45L from eccentricity value.