Muhasebe ve hukuk açısından ticari alacaklara yönelik sorunlar ve çözüm önerileri meslek mensuplarına yönelik bir uygulama
Problems and solution for trade receivables from i̇n accounting and law an application for accounting professionals
Yazar: MAHMUT DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS VARICI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kambiyo senetleri = Bill of exchange

Özet:
Küreselleşen piyasalar ve artan rekabet koşulları nedeni ile işletmeler vadeli satış yöntemlerine başvurmuş, bu durum ise işletme varlıkları içerisinde ticari alacakların tutar ve oransal olarak artmasına sebep olmuştur. Ticari alacaklar konusunda gerek Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı özelgeler gerekse de yargı kararlarının incelenmesinden işletmelerin ticari alacaklar ile ilgili hem muhasebe hem de hukuk açısından sorun yaşadığını göstermektedir. Bu sorunların çözümü, bilgi düzeyi yüksek muhasebe meslek mensuplarına bağlıdır. Çünkü muhasebe meslek mensupları;  işletmenin defter kayıtlarını tutmanın yanında kayıtlara kaynak teşkil eden belgeleri hazırlayan, işletme sahiplerine bu konuda danışmanlık yapan kişilerdir. Meslek mensubunun ticari alacaklara yönelik muhasebe ve hukuk bilgi düzeyi ile doğru orantılı olarak bu sorunlar çözülecektir.
Bu araştırmanın amacı meslek mensuplarının ticari alacaklar ile ilgili muhasebe ve hukuk alanındaki bilgi düzeyini belirleyerek temel eksikliklerin tespit edilmesidir.  Meslek mensubunun yaş, mezuniyet, unvan ve mesleki deneyim gibi demografik değişkenler açısından muhasebe ve hukuk bilgileri yönünden farklılıklar tespit edilmek de amaçlanmaktadır. Bu amaçlarla üç bölümden oluşan tezin birinci bölümde ticari alacaklar Vergi Usul Kanunu açısından, ikinci bölümde Türk Ticaret Kanunu, İcra İflas Kanunu ve Borçlar Kanunu açısından incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise muhasebe meslek mensuplarının muhasebe ve hukuki bilgi düzeyleri tespit edilmiş. Meslek mensuplarının demografik özellikleri ile muhasebe ve hukuk bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiler istatistiksel açıdan incelenmiştir. Samsun ilinde bulunan 150 meslek mensubuna yönelik 64 sorudan oluşan bir anket çalışması yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda meslek mensuplarının ticari alacaklar ile ilgili muhasebe ve hukuk açısından bilgi düzeylerinde eksikler olduğu tespit edilmiştir. Meslek mensubunun yaş, demografik özellikleri ile muhasebe ve hukuk bilgi düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Meslek mensubunun yaşı, unvanı, mezuniyet durumu ve meslekteki deneyim süresinin muhasebe ve hukuk bilgi düzeyi üzerinde etkili olduğu kanıtlanmıştır.

Abstract:
Due to globalizing markets and increasing competition conditions, enterprises implement sales on credit practices, which cause an increase in the the amount and proportion trade receivables within the operating assets. In terms of trade receivables, both the special notices issued by the Revenue Administration and the examination of the judicial decisions indicate that enterprises have problems for both accounting for and law regarding trade receivables. The solution of these problems depends on professional accountants. Because professional accountants; are the persons who prepare the documents that constitute the source of the records as well as keep the records of the enterprise and advise the owners on this matter. These problems will be solved in direct proportion with the accounting and legal knowledge level of the professional member regarding trade receivables.
The aim of this research is to determine the level of knowledge of the professional members in the field of accounting and law related to trade receivables and to identify their main deficiencies. It is also aimed to identify differences in terms of accounting and legal information in terms of demographic variables such as age, graduation, title and professional experience of the professional member. For this purpose, the first part of the thesis, which consists of three chapters, is examined in terms of the Tax Procedural Law of commercial receivables and the second part is examined in terms of Turkish Commercial Code, Execution and Bankruptcy Law and Law of Obligations. In the third part, accounting and legal knowledge levels of professional accountants are determined. The relationship between the demographic characteristics of professional members and their accounting and legal knowledge levels was examined statistically. A questionnaire consisting of 64 questions has been conducted for 150 accuanting professional members  in Samsun.
As a result of the research, it has been found that there are deficiencies in the level of knowledge of the members of the profession in terms of accounting and law regarding trade receivables. Significant differences were found between the age, demographic characteristics and accounting and legal knowledge levels of the accuanting professional member. The age, title, graduation status, duration of experience of the accuanting professional member has proven to be effective on the accounting and legal knowledge level.