Okul öncesi çocuklarında bağlanma temsilleri ile annelerin duyarlılığı, zihin yönelimi ve çocukların mizacı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relations between preschoolers attachment representations with maternal sensitivity, mind-mindedness and children's temperament
Yazar: AYŞEGÜL GÜNER ALGAN
Danışman: PROF. DR. T. GÜL ŞENDİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk bağlılığı = mother-child attachment ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Duyarlılık = Sensitivity ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Zihin yönelimi = Mind-mindedness

Özet:
Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, annenin zihin yönelimliliği ile okul öncesi çocuklarının bağlanma temsilleri arasındaki ilişkide anne duyarlılığının aracı etkisini incelemektir. Araştırmanın diğer amacı ise anne duyarlılığı ve çocukların bağlanma temsilleri arasındaki ilişkide mizacın biçimlendirici rolünü incelemektir. 
Araştırmanın amaçları doğrultusunda, 4-6 yaş aralığında 35 çocuk ve onların anneleri ile çalışılmıştır. Ailelerin evlerine gözlem için gidilmiş ve anne duyarlılığını ölçmek için Anne Davranışlarını Sınıflandırma Seti (ADSS), bağlanma güvenliğini belirlemek için Oyuncak Öykü Tamamlama Testi (OÖTT) uygulanmış; aynı görüşme içinde daha sonra annelere, Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği (ÇKMÖ) ve Zihin Yönelimliliği Görüşme Ölçeği (ZYGÖ) uygulanmıştır. 
Bulgular, araştırmanın birinci amacı olan zihin yönelimliliği ile bağlanma güvenliği arasındaki ilişkide anne duyarlılığının aracı etkisini göstermemiştir. Ancak araştırmanın ikinci amacı doğrultusunda, annelerin duyarlılık puanları ile çocukların bağlanma güvenlikleri arasındaki ilişkide tepkisellik mizaç türünün biçimlendirici etkisini ortaya koyan bulgular ede edilmiştir. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
This study has two purposes. The first purpose is, testing the model in which maternal sensitivity mediates the link between maternal mind-mindedness and attachment representations of preschool children. The other purpose of this study is testing the model in which temperament moderates the link between maternal sensitivity and attachment representations of preschool children. 
Participants of this study are 35 children, ages between 4-6 and their mothers. For obtaining the data, home-observations were made and Maternal Behaviour Q-sort was used to asses the maternal sensitivity. Additionaly Toy Story Competition Task (TSCT), The Short Temperament Scale for Children (STSC) and Maternal Mind-mindedness Interviev were used to asses children's secure attachment representations, temperament and mother's mind-minedness.   
The result of the study revealed that there is a strong relation between maternal sensitivity and attachment security. Maternal sensitivity significantly predicted attachment representations of preschool children. Similarly, a strong negative relationship found between maternal sensitivity and attachment anxiety.  The mediation model of the research was non-significant, with this result the prediction power of mind-minedness and maternal sensitivity over attachment security couldn't be tested. However, the results of the study supported the moderator model of temperamen and showed that reactivity significantly moderates the relation between maternal sensitivity and attachment representations of preschool children. These results are going to be considered at the discussion part.