Serebral palsili bireylerin kaba motor fonksiyon düzeylerine göre beslenme ve yaşam kalite durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of nutritional and quality of life status BY gross motor functi̇on levels in individuals with cerebral palsy
Yazar: SANİYE SÖZLÜ
Danışman: PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Motor beceriler = Motor skills ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Çocuklar = Children

Özet:
Serebral Palsi'li (SP) çocuk ve ergenlerin beslenme durumları ve yaşam kalitelerinin saptanması amacıyla, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Pediatrik Rehabilitasyon Ünitesine başvuran SP tanısı almış 5-15 yaş (8,7±3,32) arası 84 gönüllü çocuk ve ergen (erkek:45, %53,6, kız:39, %46,4) araştırma kapsamında yer almıştır. Çalışmaya dâhil edilen çocuk ve ergenlerin antropometrik ölçümleri alınmış ve bakımlarıyla ilgilenen bireylere anket formu uygulanarak çocuk ve ergene ait genel bilgiler, beslenme öyküsü ve yaşam kalitesi sorgulanmıştır. Çocuk ve ergenlerin beslenme durumlarının değerlendirilmesinde birbirini takip eden üç günlük besin tüketim kaydı kullanılmıştır. Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi'ne (KMFSS) göre I-II-III seviyesinde yer alan erkeklerin %60,0'ının ve kızların %63'ünün vücut ağırlığı sağlıklı çocuk persentil eğrisine göre 0-49.persentil aralığında iken, erkeklerin %46,7'si ve kızların %44,4'ü ise SP'li çocuklara özgü büyüme eğrisine göre 0-49.persentil aralığındadır (p<0,001). Araştırma kapsamında yer alan çocuk ve ergenlerin %20,2'si beslenmelerinde birisine bağımlıdır ve bir günde ortalama beslenme süreleri 81,7±36,85 dakikadır. Çocuk ve ergenler KMFSS ve yaş gruplarına göre günlük alması gereken enerjinin %59,5-83,4'nü karşılarken, protein alımları önerilerin üzerindedir. KMFSS I-II-III seviyesinde yer alan çocuk ve ergenlerin ortalama toplam Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ) puanı 51,8, KMFSS IV-V seviyesinde yer alan çocuk ve ergenlerin 56,2 olarak bulunmuştur (p<0,05). Yeme ve İçme Becerisi Sınıflandırma Sistemi (YİBSS) ile KMFSS arasında çok iyi derecede korelasyon (r=0,742, p=0,000) olduğu ve çocuk ve ergenlerin kaba motor fonksiyon düzeyleri ile yaşam kaliteleri arasında negatif iyi derecede ilişki (r=-0,679, p=0,000) olduğu belirlenmiştir. SP'li çocuklarda motor bozukluğun şiddeti beslenme problemleri, büyüme gelişme gerilikleri ve yaşam kalitelerinde kısıtlılıkları belirlemektedir. Enerji, makro ve mikro besin ögelerinin alım durumu ve önerilen değerleri karşılama yüzdelerini KMFSS düzeylerine göre değerlendirmek daha doğru sonuçlar sağlayabilir. Ailenin de dâhil edildiği diyetisyenin de önemli rolünün olduğu multidisipliner bir ekip ile SP'li çocuk ve ergenlerin beslenme durumları yakından takip edilerek büyüme ve gelişmeleri izlenmeli ve sosyal yaşam alanlarına dâhil olma şansları artırılmalıdır.

Abstract:
In the study, 84 voluntary children and adolescents (between the ages of 5 and 15 years (8,7±3,32); male: 45, 53,6% and female: 39, 46,4%) who were diagnosed to have Cerebral Palsy (CP) and applied to Physiotherapy and Pediatric Rehabilitation, the Faculty of Health Sciences, Gazi University were included to determine the nutritional status and of life quality in children and adolescents with cerebral palsy. Anthropometric measurements of these children and adolescents were conducted and the individuals who were taking care of them were given a questionnaire form to obtain information about general information, nutritional habits and life qualities of the children and adolescents. Food consumption of the children and adolescents was recorded for three consecutive days to evaluate their nutritional status. While body weight of 60% of males and 63% of females in levels I-II-III according to Gross Motor Function Classification System (GMFCS) was within 0-49percentile range according to healthy child percentile curve, 46.7% of males and 44.4% of females were within 0-49 percentile range according to the growth curve of the children with cerebral palsy (p<0,001). 20.2% of children and adolescents in the research were dependent on someone for their nutrition and average nutrition duration was 81,7±36,85 minutes per day. While children and adolescents met 59.5-83.4% of daily necessary energy according to GMFCS and their age group their protein intake was above recommendations. Total average Healthy Eating Index point of the children and adolescents at GMFCS level I-II-III was found to be 51.8 while that of the children at GMFCS level IV-V was 56.2 (p<0,05). It was found out that there is a strong correlation between Eating and Drinking Ability Classification System (EDACS) and GMFCS (r=0,742, p=0,000) and there is a negative relation between GMFCS and life qualities of children and adolescents (r=-0,679, p=0,000). The severity of motor destruction at the children with CP determines the nutritional problems, growth retardation and limitations in life quality. It may create more accurate results to evaluate energy, macro and micro nutrients intake and the percentage of meeting recommended values according to GMFCS levels. A multi-disciplinary team including parents and dietitian should follow the growth of the children with CP closely by monitoring their nutritional status and enhance their opportunities to involve in social living spaces.