Aile hekimlerinin ve uzman hekimlerin empati ve bilişsel esneklik düzeylerinin kişilerarası ilişki tarzları üzerine olan etkisi
The effect of empathy and cognitive flexibility levels of general practitioners and specialists on interpersonal communication styles
Yazar: HARİKA KÖKALAN YEŞİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Empati = Empathy ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Esneklik = Flexibility ; Uzmanlar = Specialists

Özet:
Bu çalışmada aile hekimlerinin ve uzman hekimlerin empati ve bilişsel esneklik düzeylerinin kişilerarası ilişki tarzları üzerine olan etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmaya devlete bağlı hastanelerde ve aile sağlığı merkezlerinde hasta gören 30 aile hekimi ve 30 uzman hekim katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik form, Jefferson Hekim Empati Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Kişilerarası İlişki Tarzları Ölçekleri uygulanmıştır. Bulgulara göre açık, saygılı ve küçümseyici ilişki tarzları arasında uzman hekimler lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Uzman hekimlerin empati ve bilişsel esneklik puanları yüksek bulunurken istatistiksel olarak sadece alternatifler alt boyutunda bilişsel esneklik puanları anlamlı bulunmuştur. Bu çalışmada aile hekimlerinin cinsiyetlerine ve medeni durumlarına göre empati eğilimleri, bilişsel esneklik düzeyleri ve kişilerarası ilişki tarzları arasında anlamlı bir fark bulunmazken çalışma süresi daha uzun olan aile hekimlerinin empati eğilimlerinin, bilişsel esneklik düzeylerinin ve besleyici ilişki tarzlarının arttığı, yine yaşları artarken bilişsel esneklik düzeylerinin arttığı ve tüm bu değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Uzman hekimlerin cinsiyetlerine, medeni durumlarına, yaş ve çalışma sürelerine göre empati eğilimleri, bilişsel esneklik düzeyleri ve kişilerarası ilişki tarzları arasında bulunan ilişkilerin hiçbirinin anlamlı olmadığı kaydedilmiştir. Hasta ve hekim arasında gerçekleşen, tanı, tedavi ve sağlık sonuçları üzerinde etkililiği çok sayıda araştırma ile ortaya konulan empati ve esnek iletişim tarzının geliştirilmesi ve uygulanacak müdahale yöntemlerinin belirlenmesi için yeni araştırmalara ihtiyaç vardır.
 
Anahtar Kelimeler: Empati, Bilişsel Esneklik, Kişilerarası İletişim Tarzları, Aile Hekimi, Uzman Hekim.

Abstract:
The aim of this research to investigate the effects of empathy and cognitive flexibility levels of general practitioner and specialists on interpersonal communication styles. The research participants were 30 general practitioners consulting in family health centers and 30 specialists consulting in state hospitals. Research related data were acquired via sociodemographic information form, Jefferson Scale of Empathy, Cognitive Flexibility Inventory, and Interpersonal Relationship Scale. Findings revealed that the open, respectful and condescending communication styles significantly different in favor of specialists. Specialists' empathy and cognitive flexibility scores were higher, and only the cognitive flexibility scores at the level of alternatives were found to be significant. No differences were found between empathic tendencies, cognitive flexibility levels, and interpersonal relationship styles according to gender and marital status of general practitioners and specialists. General practitioners with longer working period had increased empathic tendencies, cognitive flexibility levels, and nutritional communication styles also as they get older their cognitive flexibility levels increased, and all these variables were statistically significant. No differences were found between empathic tendencies, cognitive flexibility levels, and interpersonal relationship styles according to age and working period of specialists. There is need for further research in order to develop intervention methods to improve the empathic and flexible communication styles between the patient and the physician that their efficacy is demonstrated by many studies on the diagnosis, treatment and health outcomes.

Key Words: Empathy, Cognitive Flexibility, Interpersonal Communication Styles, General Practitioners, Specialists