Küreselleşen yemek kültürünün dönüşümünde sosyal medyanın rolü: İnstagram gurmeleri
The role of social media in the transformation of globalizing food culture: Instagram gourmets
Yazar: AYŞEGÜL ELİF ÇAYCI
Danışman: PROF. DR. CELALETTİN AKTAŞ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etkileşimli medya = Interactive media ; Gastronomi = Gastronomy ; Gurmeler = Gourmets ; Küreselleşme = Globalization ; Sosyal iletişim = Social communication ; Sosyal medya = Social media ; Yemek kültürü = Food culture ; Yeni medya = New media ; İnstagram = Instagram

Özet:
Yemek kültürü konusu; antropoloji, tarih, psikoloji, sosyoloji, sağlık, iletişim, din, gastronomi gibi disiplinler bağlamında araştırılması gereken bir olgudur. Bu denli geniş bir alana yayılan yemek kültürü konusunun sınırlandırılması açısından, çalışma kapsamında; yemek kültürü ve iletişimin sosyolojik boyut ve etkilerini inceleyen, iletişim sosyolojisi arasındaki ilişkiden yola çıkılmıştır. Bu perspektifte çalışmanın amacı; Instagram kullanıcılarının yemek kültürlerinin dönüşümünde, sosyal medyanın meydanın izlerini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda; Instagram gurmeleri ve takipçileri ile gerçekleştirilen; anket ve derinlemesine görüşme olmak üzere iki araştırma yöntemi kullanılmıştır. Instagram gurmelerinin takipçileri üzerine yapılan anket; 284 kadın, 245 erkek olmak üzere, toplam 529 kişi ile yapılmıştır. Instagram gurmeleri ile yapılan derinlemesine görüşmeler ise; 5'i kadın, 5'i erkek olmak üzere 10 katılımcıyla yapılmıştır. Instagram gurmelerinin yemek konusunda uzman, güvenilir ve bilgi sahibi olmaları, takipçilerinin yemek tercihlerinde ve yeme alışkanlıklarında etkili olmaktadır. Takipçilerin Instagram gurmelerinin paylaştıklarından etkilenme düzeylerinin; takipçilerin sosyo-ekonomik düzeyleri ve Instagram kullanım sıklıklarıyla bağlantılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, Instagram insanların gösteriş ve algı yaratma amacıyla kullandıkları bir alan haline gelmiştir. İnsanlar eskiden beslenmek için yiyorken; artık yemek bir eğlence, gösteri unsuru haline gelmiştir. Instagram'da yiyeceklerin bir gösteri ile birlikte servis edilmesi, gıda ponogrofisi denen durumun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, küreselleşme ve onun getirdiği ekonomik trendler, insanların yemek kültürünü değiştirmektedir. Instagram bu durumun nedeni değil, sonucudur.
Anahtar Kelimeler: Yemek kültürü, sosyal medya, Instagram gurmeleri, küreselleşme.

Abstract:
The food culture is a phenomenon that requires studies in different disciplines like anthropology, history, psychology, sociology, health, communication, religion, and gastronomy. Limiting the scope of food culture, the study investigates the relationship between communication sociology, which examines the sociological influence and effects of communication, and food culture. In this context, the study aims to unravel the effects of social media and its users on the transformation of food culture. The study used two research methods, survey, and in-depth interview, on Instagram gourmets and their followers. The survey conducted on Instagram gourmets' followers consisted of 284 females, and 245 males, with 529 participants in total. The sample of in-depth interviews was composed of 5 females and 5 males: a total of 10 Instagram gourmets. The Instagram gourmets' expertise, reliability, and knowledge of food affect their followers' food preferences and eating habits. The study found out that the degree the followers were influenced by th posts of Instagram gourmets is associated with the followers' socio-economic levels and how frequently they use Instagram. Furthermore, Instagram has become a platform for users to show-off their lavish lifestyles or to create perception. While people used to eat food for nourishment, food became an element of entertainment and pomposity. Serving food like performing a show led to the situation that is called food pornography. In this context, globalization and the economic trends that globalization created have transformed the food culture. Instagram is not the cause of it, but the result of it.
Keywords: Food culture, social media, Instagram gourmets, globalization.