Tıp fakültesi mezuniyet öncesi dermatoloji eğitiminin cilt kanseri bilgi düzeyi ve güneşten korunma davranışı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of pre-graduation dermatology training in medical school on skin cancer knowledge and sun protection behavior
Yazar: ELİF MİNE HAVA
Danışman: UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Son yıllarda yaşam süresinin uzaması ve ozon tabakasının zedelenmesiyle oluşan ultraviole (UV) maruziyetindeki kümülatif artış, cilt kanserini tanı konulan her üç kanserden birine dönüştürerek çok ciddi bir halk sağlığı sorunu haline getirmiştir. Birinci basamak hekimleri deri rahatsızlıklarının muayenesi yapma ve güneşten koruyucu davranışlar konusunda hastalara danışmanlık verme fırsatına en çok sahip olan hekimlerdir. Tıp fakültesi öğrencilerine, özellikle büyük kısmının birinci basamak sağlık kuruluşlarında görev alacağı düşünülürse, güneşten koruyucu davranışların önemi konusunda eğitim verilmesi cilt kanseri görülme sıklığını azaltmak için kritik öneme sahiptir. Çalışmamızın amacı, Yıldırım Beyazıt Tıp Fakültesi'nin birinci, dördüncü ve altıncı sınıf öğrencilerinin deri kanseri ve güneş konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmek, güneşten korunma davranışlarını incelemek ve öğrencilerin sınıflarını karşılaştırarak verilen dermatoloji eğitiminin etkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma kesitsel gözlemsel türde yapılan bir çalışmadır. Araştırmaya toplam 282 gönüllü tıp fakültesi öğrencisi katılmıştır. Bu öğrencilerin 90 tanesi birinci sınıf, 96 tanesi dördüncü sınıf, 96 tanesi altıncı sınıftır. Çalışmamızda "Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği" (DKGKBÖ), "Güneşten Korunma Davranış Ölçeği" (GKDÖ) ve araştırmacıların hazırlamış olduğu anket kullanılmıştır. Anket ve ölçekler katılımcılara araştırmacının gözlemi altında yüz yüze uygulanmıştır. Araştırmamızda elde edilen bulgular değerlendirilirken SPSS 25 istatistik programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza gönüllü olarak katılan 282 öğrencinin %56,03'ü kadındı. Yaş ortalaması 21,54±2,58 yıldı. Katılımcıların DKGKBÖ toplam puan ortancası 17, GKDÖ toplam puan ortalaması 24,43±5,81 olarak hesaplandı. Katılımcılardan altıncı sınıfların DKGKBÖ toplam puanı dördüncü ve birinci sınıflardan, dördüncü sınıfların DKGKBÖ toplam puanı birinci sınıflardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Çalışmaya dahil edilen kadınların DKGKBÖ ve GKDÖ toplam puanı erkeklerden yüksek bulundu. Çalışmaya katılanların sadece %55,87'si güneş koruyucu ürün kullanmaktadır ve kullananların da %85.99'unu kadın öğrenciler oluşturmaktadır.
Sonuç ve Öneriler: Çalışmamıza katılan tıp fakültesi öğrencilerinin deri kanseri ve güneş hakkındaki bilgi seviyesi orta düzeyden yüksek, güneşten korunma davranışları orta düzeyde bulunmuştur. Dermatoloji eğitimiyle birlikte öğrencilerin deri kanseri ve güneş hakkındaki bilgi düzeyleri artarken edinilen bilgilerin davranışa dönüşmesi aşamasında sıkıntılar vardır. Eğitim programlarında güneşten korunma davranışlarına daha fazla önem verilmelidir. Öğrencilerin güneş koruyucu ürün kullanım oranını artırmaya yönelik stratejiler geliştirilmelidir.

Abstract:
Aims: In recent years, the cumulative increase in ultraviolet (UV) exposure, attributed to the prolongation of life expectancy and the depletion of the ozone layer, has turned skin cancer into a significant public health issue, representing one in every three diagnosed cancers. Primary care physicians, who have the greatest opportunity to examine skin conditions and provide counseling on sun-protective behaviors, play a crucial role in addressing this issue. Considering that a significant portion of medical faculty students is expected to work in primary healthcare institutions, providing education on the importance of sun-protective behaviors is critically important in reducing the incidence of skin cancer. The aim of our study is to assess the knowledge levels of first, fourth, and sixth-year students at Yıldırım Beyazıt Faculty of Medicine regarding skin cancer and sun exposure, examine sun protection behaviors, and investigate the impact of dermatology education by comparing students across different classes.
Materials and Methods: This study is a cross-sectional observational research conducted with a total of 282 voluntary medical faculty students. Among these students, 90 were first-year students, 96 were fourth-year students, and 96 were sixth-year students. In our study, the "Skin Cancer and Sun Knowledge Scale" (SCKSKS), "Sun Protection Behavior Scale" (SPBS), and a questionnaire prepared by the researchers were utilized. The questionnaire and scales were administered face-to-face under the observation of the researchers. The findings obtained in our research were analyzed using the SPSS 25 statistical program. A significance level of p < 0.05 was considered statistically significant.
Result: Of the 282 students who voluntarily participated in our study, 56.03% were female. The average age was 21.54±2.58 years. The median total score of SCKS for participants was 17, and the mean total score of SPBS was calculated as 24.43±5.81. The total score of SCKS for sixth-year students was statistically significantly higher than that of fourth and first-year students, and the total score of SCKS for fourth-year students was also statistically significantly higher than that of first-year students. The total scores of SCKS and SPBS for female participants included in the study were higher than those for male participants. Only 55.87% of the participants use sun protection products, with 85.99% of these users being female students.
Conslusion and Suggestions: The knowledge level of medical faculty students participating in our study about skin cancer and the sun was found to be moderate to high, and sun protection behaviors were at a moderate level. Although the knowledge levels of students about skin cancer and the sun increased with dermatology education, there were difficulties in the stage of translating the acquired knowledge into behavior. Sun protection behaviors should be given more importance in educational programs, and strategies should be developed to increase the use of sun protection products among students.