Kültür bozumu bağlamında yıkıcı reklamların toplumsal hareketler ve mutlak demokrasi açısından rolü
Role of subvertising in terms of social movements and absolute democracy in the context of culture jamming
Yazar: YUSUFCAN KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYDA UZUNÇARŞILI SOYDAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Reklamcılık ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Reklamcılık = Advertising ; Siyasal Bilimler = Political Science ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Açık hava reklamaları = Outdoor advertisement ; Negri, Antonio = Negri, Antonio ; Postmarksizm = Postmarxism ; Radikal demokrasi = Radical democracy ; Sosyal hareketler = Social movements ; Toplumsal hareketler =

Özet:
Geçmişten günümüze toplumsal hareketler toplumların demokratik kazanımlar için taleplerini dile getirdikleri mücadeleci süreçlerdir. Bununla beraber, bu tür süreçlerin ortaya çıkması demokratik bir ortama ihtiyaç duymaktadır. Zira hareketlerin ortaya çıkması demokratik bir ortamın varlığına bağlıyken, hareketlerin de demokratik talepleri dile getirme de önemli bir araç olduğu literatürde kabul gören bir yaklaşımdır. Toplumsal hareketlerde talepleri dile getiren katılımcılar belirli protesto biçimleri kullanırlarken, sanat pratikleri bu taleplerin anlatılmasında önemli bir araç olabilmektedir. Sanatın duygulanım yaratma gücüne önem veren yaklaşımlardan en önemlisi kültür bozumu akımının taktiklerinden biri olan ve geçmişi Sitüasyonist Enternasyonal'e dayanan yıkıcı reklamlardır. Bu çalışmada, toplumsal hareketler ve demokrasi arasında bir ilişki kurarken Michael Hardt ve Antonio Negri'nin mutlak demokrasi adını verdikleri siyasal teorileri ile yıkıcı reklamların bu teori arasındaki ilişkisi gösterilmeye çalışılmıştır. Buna göre, The Subvertisers International'e bağlı sanatçıların yaptığı 4 adet yıkıcı reklam uygulaması teoriyi oluşturan imparatorluk, maddi olmayan emek, çokluk ve müşterekler kavramları çerçevesinde ele alınmıştır. Söz konusu reklamlardaki mutlak demokrasi ideali önce göstergebilimsel analiz yöntemiyle ardından birbirinden farklı özelliklere sahip iki grup arasında odak grup çalışmalarıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda, imparatorluk bağlamında merkezi otorite ve çok uluslu şirketler; çokluk oluşturmak için görseldeki mesajın netliği, bireyin politikliği – geçmiş deneyimleri, alımlayıcının entelektüel birikimi, alımlayıcının mesajı paylaşması, sanatçının öngörüsü, markanın bilinirliği, sanatçının popülaritesi; imparatorlukla mücadele için kullanılan maddi olmayan emekte ise toplumsallık, teknik, tanımsal uyum, duygulanım yaratma, avangard, bağlam, gösterge, tarihsellik, özgünlük gibi kodların önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, müşterekler teması çerçevesinde kamusal alan, ırkçılık, sağlık, çevre ve haklar kodlamaları yapılarak yıkıcı reklamların bu alanlarda müşterekleri ele geçirme mücadelesi verdiği belirtilmiştir.

Abstract:
From past to present, social movements are contentious processes that societies claim their demands for democratic achievements. However, this kind of processes need democratic environment. Because, mutual relationship between democracy and social movements are accepted approach in the literature. Protesters use specific tactics for their demands and one of the effective tactics for them can be art practices in the social movements. One of the significant culture jamming tactics that give importance to affection power of art is subvertising. Tradition of subvertising comes from Situationist Enternational. In this study, relationship between democracy and social movements are tried to show within the Michael Hardt and Antonio Negri's absolute democracy and subvertising. Accordingly, 4 subvertising practices which are made by members of the Subvertisers' International are discussed within empire, multitude, immaterial labour and commons that are elements of absolute democracy. These practices are analyzed with semiology and then 2 focus groups are done. As a result of research, within the context of empire brands as multinational corporations and nation states as central authority are coded; to create a multitude codes are clarity of message in the image, being political individual-past experiences, intellectual profundity of receptioner, sharing of message by receptioner, foresight of artist, brand awareness, popularity of artist; to challenge with empire using immaterial labor codes are social, technique, definitional coherence, affection, avangard, context, sign, historicalness, authenticity. Lastly, subvertising practices are coded as public spaces, racism, health, environment and rights in the context of commons.