Amalgam dolguların plazma ve tükürük civa konsantrasyonları ve bazı antioksidan seviyeleri üzerine etkileri
The effects of amalgam restorations on plasma and saliva mercury concentrations and some antioxidant levels
Yazar: HATİCE NUR ÖZDABAK
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN SEVEN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Konservatif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental amalgamlar = Dental amalgams

Özet:
Amalgam dolguların plazma ve tükürük civa konsantrasyonları ve bazı antioksidanseviyeleri üzerine etkileriBu çalısmada amalgam restorasyonların plazma ve tükürük civa seviyeleri üzerindekietkisi arastırılmıs, ayrıca dental amalgamların plazma ve tükürük Total AntioksidanAktiviteleri (TAA) ve bu vücut sıvılarındaki bazı antioksidan enzim ve molekül düzeyleriyleiliskisinin incelenmesi amaçlanmıstır.Arastırmaya yasları 20-32 arasında degisen, agzında amalgam dolgusu olan 33,amalgam dolgusu olmayan 15 olmak üzere toplam 48 birey katıldı. Amalgam dolgulubireylerin agızlarındaki dolguların sayısı ve toplam yüzey sayıları belirlendi, dolgularıntoplam yüzey ve okluzal yüzey alanları Üç Boyutlu Tarama ve Modelleme Cihazı (CountingMeasurement Machine) ile milimetre kare olarak hesaplandı.Çalısmaya katılan tüm bireylerden kan ve uyarılmamıs tükürük örnekleri alındı,plazma ve tükürükteki civa düzeyleri, atomik absorpsiyon spektrometre ve hidrür sistemikullanılarak tespit edildi. Ayrıca plazmada TAA, eritrositte süperoksit dismutaz (Ery-SOD)ve glutatyon peroksidaz (Ery-GPx) düzeyleri, tükürükte ise TAA, SOD, peroksidaz ve ürikasit seviyeleri saptandı. statistiksel analizde SPSS 10.01 programı kullanılarak, veriler t testive korelasyon analiziyle degerlendirildi.Amalgam dolgulu bireylerde P-Hg düzeylerinin, amalgam dolgusu olmayan bireyleregöre anlamlı bir sekilde daha yüksek oldugu belirlenirken (p<0,01); dolgulu ve dolgusuzbireylerin P-TAA, Ery-SOD ve Ery-GPx düzeyleri arasındaki farklar ise istatistiksel olarakönemli bulunmamıstır (p>0,05). Ayrıca P-Hg konsantrasyonu ile P-TAA, Ery-SOD ve Ery-GPx aktiviteleri arasındaki korelasyonun da istatistiksel olarak anlamlı olmadıgı saptanmıstır(p?0,05). Amalgam dolguların sayısı (p<0,01), toplam yüzey sayıları (p<0,05), toplam yüzeyalanı (p<0,05) ve okluzal yüzey alanları (p<0,01) ile P-Hg düzeyi arasında pozitif yöndeanlamlı bir korelasyon oldugu tespit edilirken; bu parametrelerle P-TAA, Ery-GPx ve Ery-SOD düzeyleri arasındaki korelasyonların önemli olmadıgı (p?0,05) belirlenmistir.Amalgam dolgulu bireylerde T-Hg düzeylerinin, amalgam dolgusu olmayan bireyleregöre anlamlı bir sekilde daha yüksek oldugu belirlenirken, (p<0,01); dolgulu ve dolgusuzbireylerde tükürük TAA (T-TAA), tükürük SOD (T-SOD), T-peroksidaz ve T-ürik asitdüzeyleri açısından istatistiksel olarak önemli bir fark olmadıgı bulunmustur (p>0,05). T-Hgseviyesi ile T-TAA (p<0,05) ve T-SOD seviyeleri arasında pozitif bir korelasyon saptanırken(p<0,001), T-ürik asit ve T-peroksidaz seviyeleri ile T-Hg düzeyleri arasındaki korelasyonönemli bulunmamıstır (p>0,05).Amalgam dolguların sayısı ve dolguların okluzal yüzey alanları ile T-Hg düzeyiarasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon bulunurken (p<0,05), dolguların toplam yüzeysayısı ve toplam yüzey alanları ile T-Hg seviyesi arasında istatistiksel olarak önemli bir iliskisaptanmamıstır (p>0,05). Amalgam dolgu sayısı, dolguların toplam yüzey sayısı verestorasyonların okluzal ve toplam yüzey alanları ile tükürük TAA, SOD, peroksidaz ve ürikasit düzeyleri arasındaki korelasyonlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıstır (p>0,05).

Abstract:
In this study, the effect of amalgam restorations on plasma and saliva mercury levelswas evaluated .In addition, it was aimed to determine that how the relation of dentalamalgams with Total Antioxidant Activities (TAA) of plasma and saliva, and also, withlevels of some antioxidant enzymes and molecules in these body fluids were.A total of 48 subjects consisted of 33 with dental amalgam restorations and 15 withoutdental amalgams, with ages ranging 20-32, were participated to the study. On subjects havingamalgams, the total number of amalgam restorations and amalgam surfaces were determinedand, the total and occlusal areas of the restorations were measured by using the CountingMeasurement Machine in square millimeters.Blood and unstimulated saliva samples were collected from all participants, plasmaand saliva mercury levels were measured with Atomic Absorption Spectrometer and HydrideSystem. Plasma TAA, erythrocyte superoxide dismutase (Ery-SOD), erythrocyte glutathioneperoxidase (Ery-GPx) and saliva TAA, peroxidase, uric acid, SOD levels were alsodetermined. In statistical analysis, data were evaluated with t test and correlation analysis byusing SPSS 10.01 programmer.Although the plasma mercury (P-Hg) levels were found significantly higher insubjects having amalgam restorations than subjects having not amalgams (p<0,01); thedifferences in P-TAA, Ery-GPx and Ery-SOD levels between the amalgam and amalgamlesssubjects were not found statistically important (p>0,05). Besides, no significant correlationswere found between P-Hg concentration and P-TAA, Ery-GPx, Ery-SOD activities (p>0,05).Positive significant correlations were detected between P-Hg concentrations with thenumber of amalgam restorations(p<0,01), the number of amalgam surfaces(p<0,05), total(p<0,05) and occlusal surface areas (p<0,01), and; it was found that the correlations betweenthese restoration parameters and P-TAA, Ery-GPx, and Ery-SOD levels were not important.The saliva mercury levels were found higher in subjects with dental amalgams thanin subjects without amalgam restorations (p<0,05), but no significant differences weredetected between subjects having amalgam and having not amalgams in point of saliva TAA,peroxidase, uric acid and SOD activities (p>0,05). Also, although a positive significantcorrelation were found between salivary mercury with saliva TAA and SOD levels (p<0,05);furthermore, the correlations between saliva mercury concentration and saliva uric acid andperoxidase activities and were not important (p>0,05).Although a positive significant correlation were detected between saliva mercury levelwith the number of amalgam restorations (p<0,05) and occlusal surface areas of the amalgams(p<0,05); the number of amalgam surfaces and total surface areas of the amalgams were notcorrelated with saliva mercury concentrations (p>0,05). The correlations of saliva TAA,saliva uric acid, saliva peroxidase and saliva SOD levels with the number of amalgamrestorations, the number of amalgam surfaces, the total and occlusal surface areas were notfound significant, either (p>0,05).