Sosyal devlet ilkesi kapsamında idarenin tehlikeli salgın hastalıklarla mücadelesi
The administration's struggle with dangerous epidemics diseases within the scope of the social state principle
Yazar: BURCU AKKAFA
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA SUZAN GÖKALP
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Epdemi = Epidemics ; Hastalık = Disease ; Kamu yönetimi = Public administration ; Pandemiler = Pandemics ; Sosyal devlet = Social state ; İdare hukuku = Administrative law

Özet:
Tehlikeli salgın hastalıklar ile mücadele, ülkemiz de dâhil olmak üzere pek çok 
devletin sağlıklı bir toplum inşa etmek ve kamu düzenini sağlamak amacıyla önem vermesi 
ve bu doğrultuda çözümler üretmesi gereken elzem bir konudur. Bu konunun önemi 
günümüzde yaşanan Covid-19 salgınıyla daha iyi anlaşılmıştır. Yirminci yüzyılda Batı 
demokrasilerinde ortaya çıkan "sosyal devlet" kavramı gereği devletlerden, sosyal barış ve 
sosyal adaleti sağlamak amacıyla ekonomik ve sosyal hayata aktif olarak müdahale etmeleri 
beklenmiştir. Dolayısıyla devletlerin sosyal devlet anlayışının bir yansıması olarak bireylerin 
refah içinde yaşamalarını garanti etmesi ve sağlık hakkını koruyan tedbirler alması 
gerekmektedir. Tehlikeli salgın hastalıklarla mücadele söz konusu olduğunda, idare bu 
tedbirleri, genel sağlığın korunması amacıyla kolluk faaliyetleri aracılığıyla yürütmektedir. 
Bu bakımdan tezin amacı, Anayasa'da belirtilen sosyal devlet ilkesi kapsamında, genel 
sağlığın korunması konusunda en büyük risklerden biri olan ve Anayasa'da "tehlikeli salgın 
hastalıklar" şeklinde ifade edilen salgın hastalıklar ile mücadelede idarenin sorumluluğunu, 
görev ve yetkilerini tespit etmektir. Bu doğrultuda ilk olarak salgınlarla mücadelede, sosyal 
devlet ilkesi çerçevesinde devletin pozitif yükümlülüğünün önemi ortaya konulmak 
istenmiştir. Bu amaçla sosyal devlet ile sağlık hakkı ilişkisi açıklanmış, sağlık hakkını 
gerçekleştirmede kamu sağlığını korumanın önemi ele alınarak salgın hastalıklar, idare 
hukuku disiplini yaklaşımıyla incelenmiştir. Bu doğrultuda konunun son dönemlerde 
disiplinler arası tartışılması dikkate alınmış ve farklı disiplinlere ilişkin kaynaklardan da
yararlanılmıştır. Ayrıca salgın hastalıklarla mücadelede idarenin kolluk faaliyetleri ve bu 
faaliyetlerini yerine getirirken uyması gereken hukuka uygunluk sınırları en güncel 
mahkeme kararlarıyla açıklanarak idare hukuku çerçevesinde konu izah edilmeye 
çalışılmıştır.

Abstract:
Combating dangerous epidemics is an essential issue that many states, including our 
country, should attach importance to in order to build a healthy society and maintain public 
order, and to produce solutions in this direction. The importance of this issue has been better 
understood with the current Covid-19 epidemic. In accordance with the concept of "social 
state" that emerged in Western democracies in the twentieth century, states were expected to 
actively intervene in economic and social life in order to ensure social peace and social 
justice. Therefore, as a reflection of the social state understanding, states should ensure that 
individuals live in prosperity and take measures that protect their right to health. When it 
comes to combating dangerous epidemics, the administration carries out these measures 
through police power to protect public health. In this regard the objective of this thesis is to 
determine the responsibilities, duties and authorities of the administration, to struggling with 
epidemic diseases, which are one of the biggest risks in the protection of public health and 
expressed as "dangerous epidemic diseases" in our Constitution, within the scope of the 
social state principle specified in our Constitution. Accordingly, first of all, the importance 
of the positive obligation of the state in combating dangerous epidemics, within the 
framework of the social state principle, was required to put forward. For this purpose, the 
relationship between the social state and the right to health has been explained, by handling 
the importance of protecting public health in realizing the right to health and epidemics have 
been examined with the administrative law discipline approach. In this direction, the 
interdisciplinary discussion of the subject in recent times has been taken into account, and 
resources from different disciplines have also benefited. In addition, the law enforcement 
activities of the administration in combating epidemic diseases and the limits of compliance 
with the law while performing these activities are explained with the most recent court 
decisions and the subject has been tried to be explained within the framework of 
administrative law.