Resmi ve özel okullarda beden eğitimi öğretmenlerinde örgütsel sinizm ve tükenmişlik düzeyleri
Organizational cynicism and professional burnout levels in physical education teachers in official and specialized schools
Yazar: BÜLENT KARAYAKA
Danışman: DOÇ. DR. KUBİLAY ÇİMEN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Devlet okulları = State schools ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yapılan araştırmanın amacı, İstanbul İl'inde Resmi ve Özel okullarda görev yapan Beden Eğitimi öğretmenlerinin örgütsel sinizm ve tükenmiş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul İlinde görev yapan Beden Eğitimi öğretmenleri, örneklemini ise basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 551 gönüllü öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında kullanılan veri toplama araçları demografik bilgi anketi, örgütsel sinizm ölçeği ve Maslach tükenmişlik envanteridir. Elde edilen verilerin analizi IBM SPSS 25,0 paket programında yapılmıştır. İstatistiksel analizde ikili grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalarda ise Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Örgütsel sinizm ile tükenmişlik arasındaki ilişkinin tespit edilmesinde Spearman Korelasyon testi uygulanmıştır. İstatistiksel sonuçlar, yüzde 95 güven aralığında p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Gerçekleştirilen analizler sonucunda, örgütsel sinizm ölçeği bilişsel alt boyut ortalamasının 1.66±0.92, duyuşsal alt boyut ortalamasının 0.80±0.80, davranışsal alt boyut ortalamasının 1.68±0.82 ve örgütsel sinizm ölçeği genel ortalamasının 1.65±0.92; Maslach tükenmişlik envanteri duygusal tükenme alt boyut ortalamasının 1.29±0.79, duyarsızlaşma alt boyut ortalamasının 0.64±0.63, kişisel başarı alt boyut ortalamasının 2.97±0.51 ve Maslach tükenmişlik envanteri genel ortalamasının 1.05±0.56 olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel sinizm ile tükenmişlik envanteri alt boyutları arasında genel olarak istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Maslach tükenmişlik envanteri kişisel başarı alt boyutu ile sinizm ölçeğinin bilişsel ve davranışsal alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve düşük düzeyde negatif yönlü, Maslach tükenmişlik envanteri kişisel başarı alt boyutu ile sinizm ölçeği genel ortalaması ile duyuşsal alt boyutu arasında ise, istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu bulgular doğrultusunda öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arttıkça, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeyleri artarken, kişisel başarılarının azalmakta olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Sinizm, Tükenmişlik, Beden Eğitimi Öğretmeni

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between the organizational cynicism and depleted levels of the Physical Education teachers working in public and private schools in Istanbul. The universe of the research is Physical Education teachers who work in Istanbul and the sample is composed of 551 volunteer teachers determined by simple random sampling method. The data collection tools used in the research are demographic information questionnaire, organizational cynicism scale and Maslach burnout inventory. The data were analysed by IBM SPSS 25.0 package program. Mann Whitney U test was used for comparison of binary groups and Kruskal Wallis test was used for statistical analysis. Spearman Correlation test was used to determine the relationship between organizational cynicism and burnout. Statistical results were evaluated at a level of p<0.05 in the 95 percent confidence interval.
As a result of the analyzes performed, the organizational cynicism scale cognitive sub-dimension average was 1.66 ± 0.92, the affective sub-dimension average was 0.80 ± 0.80, the behavioral sub-dimension average was 1.68 ± 0.82 and the cynicism scale general average was 1.65 ± 0.92, the Maslach burnout inventory the emotional exhaustion subscale average was 1.29 ± 0.79, the desensitization subscale average was 0.64 ± 0.63 , the personal achievement sub-dimension average was 2.97 ± 0.51 and the Maslach burnout inventory general average was 1.05 ± 0.56. A statistically significant and moderately positive relationship was detected between organizational cynicism and burnout inventory sub-dimensions. The Maslach burnout inventory was statistically significant and low negative in the sub-dimension of cognitive and behavioral sub-dimensions of the personal achievement sub-dimension and the cynicism scale, whereas the Maslach burnout inventory was found to be statistically significant and moderately significant in the sub-dimension of personal accomplishment sub-dimension of cynicism scale and cynicism scale a negative relationship was observed. In line with these findings, it is concluded that as teachers' organizational cynicism levels increased, emotional exhaustion and depersonalization levels increased and personal accomplishments were decreasing.
Key Words: Organizational Cynicism, Burnout, Physical Education Teacher