4734 sayılı kamu ihale kanununa göre belediyelerde uygulanan kamu alım usulleri: Uygulamada karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Public procurement procedures applied in municipalities accordance with public procurement law no. 4734: Problems encountered in practice and solution proposals
Yazar: ÇAĞLA DEMİR
Danışman: PROF. DR. ERCAN EYUBOĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Kamu alımları = Public procurement ; Kamu hukuku = Public law ; Kamu İhale Kanunu = Public Procurement Law ; Kamu İhale Kurumu = Pubic Procurement Authority ; Kanunlar 4734 sayılı = Laws 4734 numbered ; İhale Kanunu = Tender Law

Özet:
Neredeyse her ülkede, devletin gereksinim duyduğu mal, hizmet ve üretim çalışmalarının, tatbik edilecek belirli usuller ardından saptanacak bir bedel karşılığında, özel bireylerden alınması aşaması kamu alımları şeklinde isimlendirilmekte ve belirli kurallar çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Kamu alımları zaman içerisinde değişiklikler sergilese de gider kaynaklarının en büyük bölümünü oluşturmaktadır. Gelirlerin kısıtlı, gider kaynağı yaratacak alanların gün geçtikçe artan bir yapıda olduğu göz önüne alındığında, kamu harcamaları konusunda hassas, şeffaf, tarafsız ve özenli davranılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
İhale, yönetimin gerçekleştireceği bir sözleşmenin tarafını belirlemek için yürüttüğü süreç olarak ifade edilmektedir. İhaleler, alım ve satım hususuyla alakalı piyasa fiyatının olmadığı veya kesin olmadığı hallerde, fiyat oluşturma sürecinde oldukça mühim bir görev üstlenmektedir. Bununla bağlantılı olarak belediyelerin ihtiyaçları doğrultusunda kamu alımları gerçekleştirilmektedir. Bahsi geçen kamu alımları ile ilgili ihale süreçleri bulunmakta ve bunlara uyulması gerekmektedir. İhale süreçlerinin yasalara uygun bir şekilde işlemesi ihalelerin temel amaçlarına ulaşmasını sağlayacaktır. Yine bu durum kamuda oluşan zararların önüne geçmiş olacaktır.
Bugün tüm ihale süreçlerinde uygulamada bulunan kanun, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'dur. En köklü değişimin gerçekleştirildiği 4734 sayılı kanun, eski dönemde ortaya çıkan olumsuz durumları ve hatalı iş ve işlemleri engellemek amacıyla uygulamaya konmuştur. Yürürlüğe girdiği süreçten sonra giderilemeyen problemler, değişen koşullara uyum sağlayabilmek, AB'ye uyum gibi nedenlerle gereğinden fazla değişikliğe uğramıştır. Bütün değişikliklere bakıldığında sürecin hassasiyeti ve ne kadar özen gerektirdiği, aynı zamanda sürecin karışık bir yapıya sahip olduğu ortadadır.
Bu çalışmada, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre belediyelerde kamu alım usulleri ve kamu alım usullerinin bağlı bulunduğu kanunda tartışmaya sebep olan boşluklar ele alınmıştır. İhale usullerinde gecikmelere ve hatalı uygulamalara neden olan problemler ve çözüm önerileri incelenmiştir. İlk bölümde, yerel yönetimler üzerinde durulmuş; yerel yönetimlerin ortaya çıkışı, dönemsel gelişimi ve dayandığı temel değerler ve ilkeler anlatılmıştır. İkinci bölümde ise, kamu harcaması kavramının sorumluluk ilkesiyle olan bağlantısından bahsedilmiş, sorumluluk sürecinde etkili olan elemanlar üzerinden harcama süreci anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, belediyelerde gerçekleştirilen kamu alımlarını sağlayan ihale usulleri detaylı olarak anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, bu ihale usullerinin temel süreçleri ve adımları incelenmiştir. Son bölümde ise kamu ihale mevzuatının gelişim süreci detaylarıyla birlikte anlatılmış, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun, yapılan tüm düzeltmelere rağmen bugün gelinen durumda, tartışmalı ve yanlış uygulamalara sebebiyet veren durumları incelenmiştir. Bu inceleme sonucu yapılan tüm değişikliklere rağmen, bugün hala tartışma yaratan ve çözüme varılamamış konular üzerinden ne gibi düzeltmelere gidilebileceği araştırılmıştır.
Yapılan değerlendirmeler, 4734 sayılı kanun ve ihale yöntemleri üzerinden incelenmiştir. Kamu alım kanunlarının tarihsel gelişim süreci çok eskiye dayansa da 4734 sayılı kanunda, yürürlüğe girdiği günden bugüne, en son yapılan değişiklik de dahil yaklaşık 180'e yakın düzeltme yapılmıştır.  Tüm düzeltmelere rağmen kamu alımlarının önemi de göz önünde bulundurularak; belediyelerde uygulanan kamu alım usulleri ile bu usullerin bağlı bulunduğu 4734 sayılı kanunun aksaklıklara neden olan, kanundaki boşlukları gideremeyen, şeffaf ve tarafsız bir kamu yönetimi anlayışı yerine kamu algısını zedeleyen tarafları ve bunların önüne nasıl geçilebileceği tezin ana konusudur. Hatalı uygulamaların kamu ihale sürecindeki kişilere ve kurumlara vermiş olduğu zarara ve çözüm uygulamalarına, tarafsız ve farklı bir açıdan bakılması sağlanmıştır.

Anahtar Kelimler: Kamu, ihale, alım, yöntem, belediye, Türkiye, kanun, mevzuat, usul, ihale usulleri, 4734 sayılı KİK

Abstract:
In almost every country, the stage of procurement from private individuals for a price to be determined after certain procedures to be implemented for the goods, services and production required by the state is called public procurement and is carried out within the framework of the certain rules. Public procurement constitutes the largest part of its expense sources, although it changes over time. Considering the fact that the revenues are limited and the areas that will create a source of expenditure are increasing day by day, the necessity of sensitive, transparent, impartial and attentive treatment of public expenditures is emerging. 
The tender is expressed as the process performed by the management to determine the party to a contract. Tenders play a very important role in the price creation process in cases where there is no market price or certain in relation to the purchase and sale. In connection with this, public procurement is carried out in accordance with the needs of municipalities. There are tender processes for these public procurements and they need to be followed. Proper functioning of the tender processes in accordance with the law will ensure that the tenders achieve their primary objectives. Again, this situation will prevent the losses in the public.
Today, the law applicable to all procurement processes is the Public Procurement Law No. 4734. Law No. 4734, in which the most profound change was carried out, was implemented in order to prevent negative situations and erroneous practices that occurred in the old period. Problems that could not be resolved after the process in which it came into force have undergone excessive changes due to reasons such as adaptation to changing conditions and compliance with the EU. When all the changes are considered, it is clear that the process is sensitive and how much care it requires, as well as the process has a complex structure.
In this study, according to public procurement law no. 4734, the gaps that cause controversy in the law on which public procurement procedures and public procurement procedures are attached in municipalities are discussed. Problems and solution suggestions that cause delays and improper applications in tender procedures have been examined. In the first part, the focus is on local governments; the emergence of local governments, periodic development and the basic values and principles on which they are based are explained. In the second part, the connection of the concept of public expenditure to the principle of responsibility is mentioned, and the process of expenditure is explained through the elements that are effective in the responsibility process. In the third part, the tender procedures for public procurement in municipalities are explained in detail. In the fourth part, the basic processes and phases of these tender procedures are examined. In the last section, the process of development of public procurement legislation is explained together with the details and the cases of Public Procurement Law No. 4734 which are controversial and cause misapplications are examined despite all the amendments made until today. In spite of all the changes made as a result of this review, it is investigated what kind of corrections can be made on issues that are still controversial and cannot be resolved today. 
The evaluations were examined through law no. 4734 and tender methods. Although the historical development process of public procurement laws dates back to a long time, in the law no. 4734 has been made nearly 180 corrections since its entry into force, including the most recent amendment. Taking into account the importance of public procurement in spite of all adjustments; the public procurement procedures applied in the municipalities and the law no. 4734 to which these procedures are bound, which causes disruptions, cannot eliminate the gaps in the law, and undermines public perception instead of a transparent and impartial public administration concept, and their how to get in the way is the main topic of the thesis. The damages and solution practices caused by improper practices to the persons and institutions in the public procurement process have been examined from a neutral and different perspective. 

Keywords: Public, tender, procurement, method, municipality, Turkey, law, legislation, procedure, tender procedures, PPL no. 4734.