Ortaöğretim öğrencilerinde sosyal dışlanmanın, arkadaşlık kalitesi ve sahte kimlik açısından incelenmesi
The relationship between friendship quality in secondary school students and false self and social exclusion
Yazar: KADRİYE ÖZYAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KANAK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arkadaşlık = Friendship ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Kimlik = Identity ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sahte kimlik = False self ; Sosyal dışlanma = Social exclusion

Özet:
Bu araştırma, ergenlikte arkadaşlık kalitesinin sahte kimlik ve sosyal dışlanma
ile ilişkisi ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel bir çalışmadır.
Araştırma yöntemi nicel, araştırma deseni ise yordayıcı korelasyonel olarak
belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Sivas
ili merkezinde okulların taban puanlarına göre belirlenmiş dört lisede öğrenim gören
510 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak, Ergenler
İçin Sosyal Dışlanma Deneyimleri Ölçeği, Ergenler İçin Sahte Kimlik Ölçeği ve
Arkadaşlık Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmaya ait verilerin toplaması sürecinde maksimum çeşitlilik örnekleme
yöntemi kullanılmış, cinsiyet, okul taban puanı, yaşamını geçirdiği yerleşim yeri, sosyoekonomik
düzey ve akademik başarı durumu değişkenlerine göre irdelenmesi amacıyla
SPSS paket programı kullanılmıştır. Araştırmada regresyon analizi bulgularına göre
sosyal dışlanma değişkeninin alt boyutu olan önemsenmeme boyutunu, sahte benlik ve
kabul değişkenlerinin manidar düzeyde yordadığı görülmüştür. Sosyal dışlanma
değişkeninin alt boyutu olan dışlanma boyutunu yakınlık ve kabul değişkenleri manidar
düzeyde yordamaktadır. Arkadaşlık kalitesinin, sosyal dışlanmanın alt boyutu olan
dışlanmayı ise manidar düzeyde yordadığı görülmüştür. Araştırmada bağımsız
değişkenlerin etkilerini yordamak amacıyla kullanılan MANOVA testi sonuçlarına göre
cinsiyet değişkeni Sosyal Dışlanma ve Sahte Kimlik değişkenlerine göre manidar
düzeyde farklılık göstermemektedir; ancak Arkadaşlık Kalitesi değişkenine göre
manidar farklılık görülmektedir. Okul taban puanına, yaşamını geçirdiği yerleşim yeri,
sosyo-ekonomik düzey, akademik başarı değişkenleri ile Sosyal Dışlanma, Sahte
Kimlik ve Arkadaşlık Kalitesi değişkenleri arasında manidar bir ilişki
bulunmamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Sosyal dışlanma, arkadaşlık kalitesi, sahte kimlik

Abstract:
The present study is a descriptive study that aims to demonstrate the relationship
between friendship quality in adolescence and false self and social exclusion.
The study employs the quantitative method and a predictive correlational design.
The study group consists of 510 students studying at four high schools located in the
center of Sivas province in the 2017-2018 academic year determined according to the
minimum score for admission. The data were collected using the Ostracism Experience
Scale for Adolescents, False Self Scale for Adolescents and Friendship Quality Scale.
Maximum diversity sampling method was employed for data collection, and
SPSS package was used to examine the data according to the variables of gender, the
minimum score for admission to the school, the place of residence, socio-economic
level, and academic achievement. The findings obtained from the regression analysis
demonstrate that the variable of social exclusion considerably predicts the dimension of
ignore (which is the sub-dimension of social exclusion), false self, and acceptance. The
dimension of exclusion (the sub-dimension of social exclusion) is significantly
predicted by the variables of intimacy and acceptance. Besides, friendship quality
significantly predicts the variable of exclusion. According to the results of MANOVA
test carried out to predict the effects of the independent variables in the study, it is seen
that the variable of gender does not have a significant effect on the variables of social
exclusion and false self whereas it has a significant effect on friendship quality. There
are no significant relationships between the variables of the minimum score for
admission to schools, the place of residence, socio-economic level and academic
achievement and the variables of social exclusion, false self, and friendship quality.
Keywords: social exclusion, friendship quality, false self