Yerli durum komedilerinde sürdürülebilirlik problemi: "Avrupa Yakası" örneği.
Sustainability problem in Turkish situation comedies with the example of "Avrupa Yakasi".
Yazar: ZEHRA ÇELENK
Danışman: PROF.DR. NİLGÜN ABİSEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu çalısmada Türkiye'de televizyon programcılıgının önemli açmazlarındanbirini olusturan ?sürdürülebilirlik? problemi, yerli durum komedileri ekseninde,?Avrupa Yakası? örnegi aracılıgıyla incelenmistir. Televizyon anlatısının özgülniteliklerinden birini olusturan ?sonlanmama? egilimi, uzun vadedesürdürülebilir olmayı, gerek TV formatları gerekse tek tek yapımlar düzeyindeönemli kılmaktadır. ?Sürdürülebilirlik? kavramı, televizyona iliskin çesitlitartısmalarda ve ilgili akademik çalısmalarda zaman zaman farklı biçim vedüzeylerde dile getirilmekle birlikte simdiye dek derinlemesine irdelenmemis hattaadlandırılamamıs bir problemi ifade etmek üzere gelistirilmistir. Yapım-yayınizlemesüreçlerinin tümünü kapsayan karmasık bir mekanizma olan?sürdürülebilirlik?, çalısmamızda senaryo düzeyinde ele alınmıstır.Çalısmamızın ana varsayımı, büyük ölçüde Türkiye televizyon ortamının ?kısadönemli egilimlere yaslanma? gibi niteliklerinin ürünü olan ?sürdürülebilirlik?probleminin, yerli durum komedilerinde gündelik gerçeklikten fantazyaya kaçısolgusuna neden oldugudur. Bu varsayım, ?Avrupa Yakası? adlı durum komedisiörnegi üzerinden, senaryo çözümlemesi yöntemiyle sınanmıstır. Çalısmada dizi;çatısma unsuru, kisilestirme düzeni, olay örgüsü, zaman ve mekan, diyaloglargibi senaryo ögeleri temel alınarak, ?sürdürülebilirlik? baglamındaçözümlenmistir. Dizide çesitli düzeylerde gözlenebilen ?sürdürülebilirlik?probleminin, bölümler ilerledikçe gerek türsel gerekse kültürel gerçekmisgibilikboyutunda beklenmedik kırılmalara neden oldugu ortaya çıkarılmıstır. Bölümiçeriklerinde tekrarlara neden olan bu durum, aynı zamanda ?rüya, parodi,mistik ögeler? gibi, gündelik gerçekligin ve metnin öykü dünyasının dısında yeralan ögelerin giderek agırlık kazanmasına yol açmakta ve anlatıya masalsı-mitikbir nitelik kazandırmaktadır.Çalısmada ayrıca Türkiye'de, bir popüler alt tür olarak durum komedisininyerlilestirilme çabaları, ?sürdürülebilirlik? olgusu ekseninde degerlendirilmistir.

Abstract:
Herein this piece of work, an essential problem, which will be hereinafter referredto as the problem of ?sustainability?, one of the pitfalls of Turkish TVprogramming, was studied with regard to the example of the show, AvrupaYakasi, and in the coverage of sitcoms. The predisposition toward?unendingness,? which seems to be one of the certain characteristics of TVnarration, renders the sustainability critical in the long term, in respect of eitherthe TV formats or the individual productions. The concept of ?sustainability? washereby developed to identify a problem that was not argued profoundly- or noteven named elsewhere- in the debates regarding TV and related academic works,even if it was referred now and then in different names, levels, and forms.?Sustainability,? a complex mechanism that covers entire production -broadcasting-watching processes, was handled in this work on the level ofscriptwriting.The focal hypothesis in this work is that the problem of sustainability, the productof the aspects of Turkish television environment such as ?relying on short termtendencies,? have caused an escape from the realities of everyday life towardfantasy in the situation comedies in Turkey. This hypothesis was debated uponthe example of the sitcom show called Avrupa Yakasi by the method of script-textanalysis. The show was analysed on the said context of sustainability, incompliance with textual facts such as the personalization order, plot, time andsetting, and the dialogues. It was detected in the show that the problem ofsustainability that can be observed on varied levels caused some unexpectedbreakages at the stage of generic and cultural verisimilitude as the showadvances. This situation, that misleads toward repetitions in the contents of theepisodes, causes at the same time overflow of the elements like ?dream, parody, ormystical things,? which are outside of the daily realities and narrative world ofthe script and which provide the narration with a fantabulous-mythical feature.In this work, furthermore, the efforts of nationalizing the sitcoms as a popularsub-category were assessed on the axis of sustainability.