Pervari (Siirt) bölgesi (Çemikari, Kovanağzı, Sarıyaprak) propolislerinin kimyasal içerikleri ve botanik orjininin belirlenmesi
Determination of chemical contents and botanical origin of Pervari (Siirt) region (Çemikari, Kovanağzı, Sarıyaprak) propolis
Yazar: ERKAN SIRMA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FİDAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Arılar dünyadaki diğer canlılar ile doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkisi olan önemli bir canlı türüdür. Arılar aynı zamanda biyolojik çeşitlilik açısından da son derece önemlidir. Doğadaki bu karmaşık sosyal organizasyonlarda başarılı olmasının temel nedeni arı ürünleridir. Bu ürünlerden önemli bir tanesi propolistir.  Propolisin kimyasal yapısının tespiti için son yıllarda birçok farklı çalışma yapılmıştır. Propolisin kimyasal içeriği üretildiği bölgenin floristik yapısına bağlı olarak değişmektedir. Bu tez çalışmasında Siirt ilinin Pervari ilçesi sınırlarında yer alan üç ayrı lokaliteden (Sarıyaprak, Kovanağzı, Çemikari) alınan propolis örnekleri incelenmiştir. Çalışmada propolis örneklerinin wax oranları, DPPH, FRAP, toplam fenolik ve flavonoid madde miktarları ile polen analizleri yapıldı. GC-MS ve LC-MS/MS ile uçucu bileşenleri, yağ asitleri ve fenolik bileşik içerikleri tespit edilmiştir.
Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, Sarıyaprak bölgesi için; DPPH: %74,34±0,02, IC50: 0,66 mg/ml, FRAP: 0,069±0,012 µgFeSO4/ml ekstrakt eşdeğeri, Toplam fenolik madde: 21,88±3,35 µg gallik asit/ml ekstrakt, Toplam flavonoid madde:67,63±0,012 µg rutin/ml ekstrakt, Wax oranı: %59,3340 olarak tespit edildi. Temel uçucu bileşeler: α-pinene (%19,15), Cis-9-Hexadecenal (%7,76), Octodecenal (%6,21) ve yağ asitleri: 1-dodecanamine N, N-dimethyl (%21,65), Borneol (%21.16), (S)-cis-verbenol (%16,3). Son olarak fenolik bileşikler: Fumaric asit (3,462 mg analit/g ekstrakt), Quinic asit (2,437 mg analit/g ekstrakt), Gallik asit (2,150 mg analit/g ekstrakt) şeklinde bulundu.  Kovanağzı bölgesi için: DPPH: %88,18±0,62 IC50: 0,15 mg/ml, FRAP: 1,254±0,037 µg FeSO4/ml ekstrakt eşdeğeri, Toplam fenolik madde: 53,43±2,41 µg gallik asit/ml ekstrakt. Toplam flavonoid madde: 65,95±0,004 µg rutin/ml ekstrakt, Wax oranı: %60,8289.  Bu bölgede tespit edilen uçucu bileşen: 13-tetradecenal (%11,28), Octodecenal (%8,19), Nonanol (%7,17). Yağ asitleri: Benzil Alcohol (%31,27), 1-dodecanamine N, N-dimethyl (%28,19), Cedrenol (%6.14). Fenolik bileşikler: Caffeic asit (6,788 mg analit/g ekstrakt), Vanilik asit (4,453 mg analit/g ekstrakt), Quinic asit (3,963 mg analit/g ekstrakt). Son lokasyon olan Çemikari bölgesi için, DPPH: 88,75±0,37, IC50: 0,15 mg/ml, FRAP: 1,334±0,038 µg FeSO4/ml ekstrakt eşdeğeri, toplam fenolik madde: 86,64±2,55 µg gallik asit/ml ekstrakt, toplam flavonoid madde: 98,29±0,012 µg rutin/ml ekstrakt, Wax oranı: %57,2341 olarak heaplandı. Uçucu bileşenler: 13-tetradecenal (%10,4), Octodecenal (%7,63), 7-tetradecenal (%6,14), Yağ asitleri: Borneol (%47,58), Benzil Alcohol (%15.03), 1-dodecanamine N, N-dimethyl (%12.27), Fenolik bileşikler: Nicotiflorin (11,389 mg analit/g ekstrakt), Ferulic asit (11,265 mg analit/g ekstrakt), Caffeic asit (7,350 mg analit/g ekstrakt) olarak tespit edilmiştir.
Sonuç olarak çalışılan her üç bölgeye ait propolis örneklerinin sonuçları incelendiğinde, içerik ve antioksidan özeliklerinin ileride yapılacak olan biyolojik çalışmalar için umut verici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Bees are an important species that have direct or indirect relationships with other living organism in the world. Bees are also extremely important for biological diversity. The main reason for their success, in these complex social organizations in nature, is he bee products. One of these significant products is propolis. Many different studies have been carried out in recent years to determine he chemical structure of propolis. The chemical content of propolis varies depending on he floristic structure of he region where it is produced. In this thesis, propolis samples taken from three different localities (Sarıyaprak, Kovanağzı, Çemikari) located in Pervari district of Siirt province were examined. In he study, were performed wax ratios, DPPH, FRAP, total phenolic and flavonoid amounts and pollen analyzes of propolis samples. Volatile components, fatty acids and phenolic compound contents were determined by GC-MS and LC-MS / MS techniques.
When he obtained results were evaluated, for he Sarıyaprak region; DPPH: 74.34 ± 0.02% IC50: 0,66 mg / ml, FRAP: 0.069 ± 0.012 µg FeSO4 /ml extract equivalent, Total phenolic: 21.88 ± 3.35 µg gallic acid/ml extract, Total flavonoid: 67.63 ± 0.012 µg rutin/ ml extract, Wax ratio: 59.3340%. The major volatile components are α-pinene (19.15%), Cis-9-Hexadecenal (7.76%), Octodecenal (6.21%) and for fatty acids: 1-dodecanamine N, N-dimethyl (21.65%), Borneol (21.16%), (S) -cis-verbenol (16.3%) finally detected phenolic compounds are Fumaric acid (3.462 mg analyte / g extract), Quinic acid (2,437 mg analyte / g extract), Gallic acid (2,150 mg analyte / g extract). Same analysis for Kovanagzi area: DPPH: 88.18 ± 0.62% IC50: 0,15 mg / ml, FRAP: 1.254 ± 0.037 µg FeSO4 /ml extract equivalent, Total phenolic: 53.43 ± 2.41 µg gallic acid/ml extract, Total flavonoid: 65.95 ± 0.004 µg rutin/ml extract, Wax ratio: 60.8289%. Volatile component are, 13-tetradecenal (11.28%), Octodecenal (8.19%), Nonanol (7.17 %).  Fatty acids: Benzyl Alcohol (31.27%), 1-dodecanamine N, N-dimethyl (28.19%), Cedrenol (6.14%), Phenolic compounds: Caffeic acid (6.788 mg analyte / g extract), Vanilic acid (4.453 mg analyte / g extract), Quinic acid (3.963 mg analyte / g extract). The results for he last location of Çemikari area are, DPPH: 88.75 ± 0.37 IC50: 0,15 mg / ml, FRAP: 1.334 ± 0.038 µg FeSO4/ml extract equivalent. Total phenolic: 86.64 ± 2.55 µg gallic acid/ml extract, Total flavonoid: 98.29 ± 0.012 µg rutin/ml extract, Wax ratio: 57.2341%.  Volatile components: 13-tetradecenal (10.4%), Octodecenal (7.63%), 7-tetradecenal (6.14%), Fatty acids: Borneol (47.58%), Benzyl Alcohol (15.03%), 1-dodecanamine N, N-dimethyl (%12.27), Phenolic compounds: Nicotiflorin (11,389 mg analyte / g extract), Ferulic acid (11,265 mg analyte / g extract), Caffeic acid (7,350 mg analyte / g extract) were determined.
As a result, when the results of propolis samples belonging to all three studied regions are examined, their content and antioxidant properties are promising for future biological assays.