Ortodontik hasta kooperasyon ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Turkish validity and reliability of the orthodontic patient cooperation scale
Yazar: EDA BAKIR KÖSE
Danışman: PROF. DR. F. ERHAN ÖZDİLER
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Grup çalışması = Group work ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Ortodonti = Orthodontics ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ortodontik hasta kooperasyonunu değerlendiren, Türkçe'ye çevrilmiş, geçerlilik ve güvenilirliği kanıtlanmış bir ölçek bulunmamaktadır. Amacımız ortodontik hasta kooperasyon ölçeğinin dilimize kazandırılması ve ülkemizde geçerli olup olmadığının ispatlanmasıdır. 
Çalışmanın, Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'nda en az 6 aydır tedavi görmekte olan, kendisi ve/ya ebeveyni bu çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan oluşması planlanmıştır. Çalışma grubu 211 hastadan oluşturulmuştur. 
Orijinal makale yazarlarından gerekli izinler alındıktan sonra ölçek maddeleri kapsam geçerliği için uzman görüşlerine sunuldu. Elde edilen veriler SPSS Statistics 20 (IBM Co. Armonk, NY, USA) programına aktarıldı, istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0.05 kabul edildi ve kategorik ölçümlerin gruplar arasında karşılaştırılmasında Ki Kare test istatistiği kullanıldı. Gruplar arasında sayısal ölçümlerin karşılaştırılmasında varsayımların sağlanması durumunda bağımsız gruplarda T testi, varsayımların sağlanmaması durumunda ise Mann Whitney U testi kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen sayısal ölçümleri ikiden fazla grup arasında genel karşılaştırmada Kruskal Wallis testi kullanıldı. Ölçeğin test-tekrar güvenirliliği için 3 ay arayla iki kez uygulanan ölçeğin Pearson korelasyon katsayısı ve iç tutarlılığı için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. 
Faktör analizi sonucunda ölçeğin 3 faktörlü olduğu anlaşılmıştır. Madde 3 ve Madde 4'ün, kapsam geçerlik oranlarının düşük olduğu, madde-toplam puan korelasyon katsayılarının kabul edilebilirlik sınırından düşük olduğu, bu maddeler çıkarıldığında Cronbach Alfa değerlerinin yükseldiği, bu maddelerin diğer maddeler ile aralarındaki korelasyon katsayılarında negatif değerlerin yoğun olduğu bulunmuştur. Bu nedenle madde 3 ve 4'ün ölçekten çıkartılmasına karar verilmiştir. Ölçeğin iki faktörlü olarak kullanımının geçerli ve güvenilir olduğu bulunmuştur.

Abstract:
There is no validated and reliable scale that has been translated into Turkish to evaluate orthodontic patient cooperation. Our aim is to give the orthodontic patient cooperation scale to our language and to prove whether it is valid in our country.
The study was planned to include patients who have been receiving treatment for at least 6 months at the Department of Orthodontics, Faculty of Dentistry, Kırıkkale University. The study group consisted of 211 patients.
After obtaining the necessary permissions from the original article authors, the scale items were presented to expert opinions for the content validity.
The data obtained were transferred to SPSS Statistics 20 (IBM Co. Armonk, NY, USA) program, p <0.05 was accepted as the statistical significance limit and Chi-square test statistic was used to compare categorical measurements between the groups. In the comparison of numerical measurements between groups, T test was used in independent groups if assumptions were provided, and Mann Whitney U test was used in case of assumptions not provided. Kruskal Wallis test was used for general comparison between non-normally distributed numerical measurements of more than two groups. Pearson correlation coefficient was calculated for test-retest reliability and Cronbach's alpha coefficient was calculated for internal consistency.
It was found that the item-total score correlation coefficients of Article 3 and Article 4 were lower than the admissibility limit, and the negative coefficients were high in the correlation coefficients between these items and other items.
As a result of factor analysis, the scale was found to have 3 factors.
Therefore, it was decided to exclude items 3 and 4 from the scale. The use of the scale with two factors was found to be valid and reliable.