Kısıtlı su koşullarında fosforun pamukta verim ve lif kalitesi üzerine etkisi
The effect of phosphorus on cotton yield and fiber quality under limited water conditions
Yazar: HÜSEYİN GÜZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGÜR TATAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Agronomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Değişen iklim koşulları ve buna bağlı olarak bitkisel üretim için gerekli olan kaynakların daha kısıtlı hale gelmesi pamuk üretimini de olumsuz yönde etkilemektedir. Su kaynaklarının halihazırda sınırlı olması ve gelecekte bu sorunun daha etkili olacağı beklentisi, kısıtlı sulama koşullarında pamuk yetiştiriciliğinin önemini arttırmaktadır. Mevcut çalışma kapsamında, kısıtlı su koşullarında, farklı fosfor uygulamalarının, pamuk verimi ve kalitesine etkilerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Gossipium hirsutum L. türüne ait bir adet ticari pamuk çeşidi ile İzmir-Bornova'da kurulan tarla denemesinde, tam sulama ve kısıtlı sulama koşulları altında 5 farklı fosfor uygulaması gerçekleştirilmiştir (20, 40, 60, 80 ve 100 kg/ha). Araştırma kapsamında; bitki boyu, toplam kuru ağırlık, koza sayısı, kütlü verimi, lif verimi ve lif randımanı parametreleri ile lif kalite parametrelerinden micronaire, UHML, uniformite index ve strenght değerleri saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, kısıtlı sulama koşullarının, bitki boyu, toplam kuru ağırlık, koza sayısı, kütlü ve lif veriminde azalmaya, lif randımanında ise artışa neden olduğu ancak fosfor uygulamasının bu parametreler üzerine önemli bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Bununla beraber, azaltılmış su uygulamasının micronaire, UHML ve uniformite index değerlerinde düşüşe neden olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, kısıtlı su koşullarında, 40 ton/ha'dan daha yüksek fosfor uygulamalarında strenght değerlerinin düşebileceği, lif mukavemetinin azalabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The adverse impact of changing climatic conditions and the consequent scarcity of resources for crop production extends to the detriment of cotton cultivation. The current limitation of water resources, coupled with the anticipated exacerbation of this issue in the future, underscores the growing significance of cultivating cotton under conditions of restricted irrigation. This study sought to comprehend the effects of various phosphorus applications on both the yield and quality of cotton under limited water conditions. To achieve this objective, five distinct phosphorus application rates (20, 40, 60, 80, and 100 kg/ha) were implemented in a field trial conducted in Izmir-Bornova, using a commercial cotton variety belonging to the Gossypium hirsutum L. species. The study encompassed assessments of plant height, total dry weight, boll number, seed yield, fiber yield, and various fiber quality parameters, including micronaire, UHML, uniformity index, and strength values. The findings revealed that under limited irrigation conditions, there was a decrease in plant height, total dry weight, boll number, seed and fiber yield, accompanied by an increase in fiber/seed ratio. However, phosphorus application did not exhibit a significant impact on these parameters. Beside, a reduced water application led to a decline in micronaire, UHML, and uniformity index values. Upon comprehensive evaluation of the results, it was established that, in conditions of limited water availability, strength values may decrease, and fiber strength may diminish with phosphorus applications exceeding 40 tons/ha.