Yüksek çözünürlüklü topoğrafik veriler yardımıyla heyelanların izlenmesi
Landslide monitoring with the use of high resolution topographical data
Yazar: MUSTAFA ZEYBEK
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ŞANLIOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Üç boyutlu (3B) jeodezik ölçme yöntemleri günümüzde farklı disiplinler tarafından kullanılan önemli bir araç haline gelmiştir. Doğal afetlerin izlenmesinde ve yer bilimleri ile ilgili araştırmalarda 3B ölçme yöntemleri önemli yer edinmiştir. Elde edilen veriler ile haritalama, izleme ve konumlandırma çalışmaları yapılmıştır.
Bu tez çalışmasında yüksek çözünürlükte elde edilen topografik veriler yardımıyla heyelan izleme, takip ve tespit çalışmaları 3B analizlerle yapılmıştır. İnsansız hava araçları (İHA), yersel lazer tarama (YLT), mobil lazer tarama (MLT) yöntemlerinden elde edilen yoğun nokta bulutlarının birleştirilmesi, düzenlenmesi, filtrelenmesi, enterpolasyonu, deformason analizlerinin yapılmasıyla heyelan izleme çalışmaları yürütülmüştür. Nokta bulutları için bitki örtüsünün filtrelenmesi, sayısal arazi modeli üretimi için enterpolasyon yöntemlerinin araştırılması ve bu modellerden yer değiştirmelerin tespit edilmesi, yer değiştirme vektörlerinin doğrudan nokta-nokta karşılaştırmalarıyla belirlenmesi ve hacimsel hesaplamaların yapılmasıyla heyelanın karakteristiğinin tanımlanması üzerine araştırmalar yapılmıştır. İHA,  MLT ve YLT sistemleriyle ortalama standart sapma değerleri sırasıyla $\pm7$ cm, $\pm3$ cm ve $\pm2$ cm dolaylarında üretilen veriler analiz edilmiştir. Heyelanların derin izler bıraktığı taç ve topuk bölgelerinde 10 m'lere ulaşan heyelanlar tespit edilmiştir. Elde edilen yoğun nokta bulutlarındaki yer değiştirme miktarları küresel konum belirleme tekniğinde gerçek zamanlı kinematik (RTK) yöntemiyle doğrulanmıştır. RTK ölçme verileriyle elde edilen yer kontrol nokta koordinatları, güven elipsoitleri yöntemiyle deformasyonların anlamlılık düzeyleri belirlenmiştir. Yüksek çözünürlüklü veriler geleneksel yersel jeodezik yöntemlere göre daha ekonomik ve zamandan tasarruf sağlayarak daha az iş gücüne ihtiyaç duyar. Sonuç olarak bu yöntemler sayesinde heyelanların izlenmesi kolaylaşmıştır.

Abstract:
Three dimensional (3D) geodetic measurement methods have become an important tool used by different disciplines today. 3D surveying methods have taken an important place in the investigation of natural disasters and in the researches related to earth sciences. Mapping, monitoring and positioning studies were performed with the obtained data.
In this thesis study, landslide monitoring, follow-up and determination studies with high resolution topographical data were performed with 3D analysis. Landslide monitoring studies have been carried out by dense point clouds obtained from unmanned aerial vehicles, terrestrial laser scanning, mobile laser scanning techniques with aligning, regulation, filtering, interpolation, and deformation analysis. Research has been done on the identification of landslide characteristics by filtering vegetation clusters for point clouds, determining interpolation methods for digital terrain model production, determining displacement from these models, displacement vectors directly by point-to-point comparisons, and performing volumetric calculations. The data obtained from the UAV, MLT and TLS systems were analyzed with the mean standard deviation $\pm7$ cm, $ \pm3$ cm and $\pm2$ cm, respectively. Landslides reaching 10 m in the toe and main scarp areas where the landslides leave deep traces are detected. The displacement amounts in the obtained dense point clouds are confirmed by the real-time kinematic (RTK) method in the global positioning technique. The ground control point coordinates obtained by RTK measurement data and the degree of significance of deformations by confidence ellipsoids method were determined. High resolution data requires less work power, more economical and time saving than traditional terrestrial geodetic methods. As a result, monitoring of landslides is facilitated by these methods.