Sıçanlarda radyasyonla oluşturulan akciğer hasarında cinsiyet temelli farklılıklar
Gender-based differences on radiation induced pulmonary damage in rats
Yazar: ESRA İNAN
Danışman: DOÇ. DR. BAYKAL TÜLEK
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Hidroksiprolin = Hydroxyproline ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyografi = Radiography ; Transforme edici büyüme faktörü-beta = Transforming growth factor-beta ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors

Özet:
Radyoterapi torakal bölge malign hastalıklarının tedavisinde önemli role sahiptir. Toraksa yönelik radyoterapi alan hastalarda gelişen akciğer hasarı etkin radyoterapi dozunun verilmesinde doz kısıtlayıcı faktör olup önemli bir morbidite ve mortalite sebebidir. Radyasyona bağlı akciğer hasarı gelişimini etkileyen radyasyon dozu, ışınlanan akciğer volümü, eşzamanlı kemoterapi uygulaması gibi birçok faktör olup cinsiyetin rolü net olarak bilinmemektedir. Bu çalışma ile sıçanlarda oluşturulmuş deneysel akciğer radyasyon hasarı modelinde cinsiyetin radyasyona bağlı akciğer hasarı gelişiminde bir risk faktörü olup olmadığını göstermek amaçlandı.
Çalışmada 12 haftalık 31 erkek ve 31 dişi Wistar albino soyunda rat kullanıldı. Gruplar A1:Sham kontrol dişi, A2:Radyoterapi(RT) alan dişi, A3:Ooferektomi yapılan dişi, A4:Ooferektomi+RT uygulanan dişi, B1:Sham kontrol erkek, B2:RT alan erkek, B3:Orşiektomi yapılan erkek, A4:Orşiektomi+RT uygulanan erkek olarak düzenlendi. Radyoterapi gruplarına her iki akciğere yönelik tek doz 12Gy RT verildi. Radyoterapi sonrası tüm gruplar 16 hafta takip edildikten sonra sakrifiye edilerek akciğer dokusunda hidroksiprolin düzeyi ölçüldü, histopatolojik inceleme yapıldı ve TGF β1, VEGF ekspresyonları bakıldı.
Çalışmamızda radyoterapi verilen tüm gruplarda kontrol grubu ile kıyaslandığında akciğer dokusu hidroksiprolin içeriğinin arttığı, histopatolojik değerlendirmede doku hasarı ve pulmoner fibrozis oluştuğu ve TGF β1 ekspresyonunun arttığı, VEGF ekspresyonunda ise anlamlı fark olmadığı tespit edildi. Ancak radyoterapi verilen normal dişi ile radyoterapi verilen ooferektomi yapılmış dişi, radyoterapi verilen normal erkek ile radyoterapi verilen orşiektomi yapılmış erkek, radyoterapi verilen dişi ile radyoterapi verilen erkek sıçanlar arasında aynı parametreler açısından anlamlı fark bulunmadı.
Radyoterapi uygulanan dişi ve erkek rat grupları arasında radyasyon akciğer hasarının histopatolojik ve biyokimyasal belirteçleri açısından fark olmadığı saptandı, cinsiyetin radyasyona bağlı akciğer hasarı gelişiminde risk faktörü olmadığı düşünüldü.

Abstract:
Radiotherapy has an important role in the treatment of malignant diseases of the thoracic region.  In the patients who has given RT to the thorax region developing lung injury is a dose limiting factor for effective radiation dose and it is a major cause of morbidity and mortality. There are many factors that influence the development of radiation-induced lung injury but the role of gender is unknown. This study aims to determine wheather the sex is a risk factor in development of lung injury with experimental model of lung radiation injury in rats. 12-week 31 male and 31 female Wistar albino rats were used in the study. Group A1: sham control female, A2: Radiotherapy (RT) field female A3: Oopherectomy made female A4: Oopherectomy + RT applied female, B1 sham control man, B2: RT male B3: orchiectomized made man, A4: men orchiectomized + RT. Surgery groups, to be followed three weeks after the operation when stabilize hormonal terms, the RT group were given a single dose of 12Gy RT to both lungs. All groups were followed for 16 weeks after RT, hydroxyproline levels, tissue injury, TGF β1 expression and VEGF expression were examined. In our study in the RT-administered groups increased the hydroxyproline content of the lung tissue, it was found that collagen deposition and fibrosis develop. It was found that tissue damage and pulmonary fibrosis occured and TGF β1 expression increased in the immunohistochemical evaluation. An increase in VEGF expression was observed but was not statistically significant. In addition, there was not difference observed between RT-applied normal female and oophorectomy made female, normal male and orchiectomy made male rats. No differences were found between male and female rats given radiotherapy.