Yaşamın niteliğini belirleyen bir kriter olarak mutluluğun ötanazi kararına etkisi
The effect of happiness as a factor determining the quality of life on the euthanasia
Yazar: AHSEN NUR BOZKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜMEYRA ÖZTURAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Mutluluk = Happiness ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ötanazi = Euthanasia

Özet:
Ötanazi tartışmalarında yaşamın kutsallığı/dokunulmazlığı ve yaşamın niteliği meseleleri temel tartışma konularındandır. Yaşamın kutsallığını/dokunulmazlığını savunan tezler insanın varoluş bakımından değerli olduğunu, bu nedenle yaşamının korunmasını destekleyerek ötanaziye karşı çıkar. Yaşamın niteliğini merkeze alan tezler ise yaşamın bilinç, amaç, zevk gibi kavramlara sahip olduğu için değerli olduğunu dolayısıyla bunlar ortadan kalktığında ötanazinin meşru görülebileceğini söyler. Öyleyse nitelikli olmayan bir hayatın yaşamaya değer olup olmadığı bir soru/sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada hayatın niteliğini belirleyen kriterlerin ne olduğu ve bu kriterlerin ne bakımından bir değere sahip oldukları sorgulanmak durumundadır. Bu açıdan, yaşamın niteliğini belirleyici bir unsur olarak düşünülen mutluluk kavramının ötanazi kararına etkisinin ne olabileceği, bu çalışmanın ana sorusudur. Araştırmanın sınırlarını belirlemesi açısından örnek bir kriter olarak mutluluk seçilmiştir. Çünkü, hem Antik Yunan'da insan yaşamının telosu olarak eudaimonia kavramı hem de Orta Çağ'da İslam filozoflarının ele aldığı şekliyle saadet kavramı mutluluğu yaşamın niteliğini belirleyen bir amaç olarak görmektedir. Antik felsefenin, İslam felsefesinin ve hatta modern dönemde faydacı akımların mutluluğu ancak kendisi için istenen bir gaye/telos olarak kabul ettikleri düşünüldüğünde, seçilen örnek kriter olarak mutluluk, farklı dönemlerden ve farklı akımlardan filozofların bakış açılarını karşılaştırmayı sağlayacaktır. Bir amaç olarak mutluluğun yitirilmesi durumunda ötanazi kararının meşruiyetinin sorgulanması da bu tezde konu edilmiştir. Bu çalışma, ötanazi konusunu ilk defa mutluluk kavramı üzerinden ele alan bir inceleme olacaktır.

Abstract:
The sanctity/immunity of life and the quality of life are among the main topics on debates around euthanasia. Theses which defend the sanctity/immunity of life are against euthanasia by supporting the preservation of human life for its existence. On the other hand, theses which defend the quality of life express that life is valuable because it has concepts such as consciousness, purpose, and pleasure, so when these disappear, euthanasia can be seen as legitimate. Therefore, it is a question / problem whether a life that is not qualified is worth living or not. At this point, it is necessary to question what the criteria that determine the quality of life are and what value these criteria have. In this respect, the effect of the happiness, which is considered as a determinant of the quality of life, on the decision of euthanasia is the main question of this study. Happiness was chosen as an example factor in terms of determining the limits of the study. Because, both the concept of eudaimonia, as the telos of human life in Ancient Greece, and the concept of saadet, as a religious term using by Islamic philosophers in the Middle Ages, regard happiness as a purpose that determines the quality of life. When we consider that ancient philosophy, Islamic philosophy, and even utilitarian ethics in the modern age consider happiness as a desired goal / telos, the sample criterion chosen will enable us to compare the perspectives of philosophers from different periods and different schools. Inquiry on legitimacy of the decision of euthanasia in case of the loss of happiness also is mentioned in the thesis. However, if this targeted study achieves its purpose, it will be the first research that discusses the euthanasia in regard of happiness.