Mısır bitkisinin bazı karakterlerine ön bitki ve farklı azot dozlarının etkisi
The effect of previous crop and different nitrogen doses on some traits of maize
Yazar: HÜSEYİN CELEP
Danışman: Y.DOÇ.DR. LEYLA İDİKUT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, ön bitki ve farklı azot dozlarının ikinci ürün mısır bitkisinin bazıtarımsal özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla 2005 yılında, ikinci ürün mısıryetiştirme sezonunda, Kahramanmaraş Tarımsal Araştırma Enstitüsü Araştırmaİstasyonunda yapılmıştır. Araştırma, ana parsellere ön bitkiler (Nohut ve Buğday), altparsellere azot dozları (0, 12.5 ve 25 kg/da) ve alt-alt parsellere ise çeşitler (Bora veMaverik) gelecek şekilde, tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller denemedesenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür.Araştırmada, tepe püskülü çıkış süresi (TPÇS), koçan püskülü çıkış süresi (KPÇS),bitki boyu (BB), ilk koçan yüksekliği (İKY), sap kalınlığı (SK), koçan uzunluğu (KU),koçan başına tane sayısı (KBTS), bitki başına koçan sayısı (BBKS), tek koçan verimi(TKV), bin tane ağırlığı (BTA) ve tane verimi (TV) incelenmiştir.Ön bitkiler; KÇPS, BB, BBKS, TKV ve TV bakımından önemli farklılıkgöstermiştir. Ön bitkiler arasında nohut, KPÇS (42.16 gün), BBKS (1.02 adet/bitki), TKV(220.09 g) ve TV'de (786.49 kg/da) buğday ise, BB'de (178.50 cm) en yüksek değerleresahip olmuştur.Azot dozları; KPÇS, TPÇS, BB, İKY, KU, KTS ve TV bakımından önemlifarklılıklar göstermiştir. N25 azot dozunda KPÇS (42.25 gün), TPÇS (39.87 gün), BB(182.44 cm), İKY (83.31cm), KU (18.96 cm), KBTS (563.19 adet) ve TV (831.02 kg/da)değerleri ile en yüksek ortalamalara sahip olmuştur.Çeşitler arasında; TPÇS, KPÇS, İKY, SK, KU ve TKV bakımından önemlifarklılıklar tespit edilmiştir. Çeşitlerden Bora, TPÇS (38.06 gün), KPÇS (40.83 gün), SK(16.32 mm) ve TKV (225.09 g) bakımından ise Maverik, İKY (79.32 cm) ve KU (18.48 cm)bakımından en yüksek değerlere sahip olmuşlardır.Ön bitki x azot dozu arasındaki interaksiyonlar BB, İKY, KU, TKV, BTA ve TViçin önemli olmuştur. Ön bitki x çeşit arasındaki interaksiyonlar KPÇS, SK ve KU içinönemli olmuştur. Azot dozu x çeşit arasındaki interaksiyonlar BB için ve Ön bitki x azotdozu x çeşit arasındaki interaksiyonlar ise İKY, SK ve TV bakımından önemlibulunmuştur.Anahtar Kelimeler: ön bitki, nohut, buğday, azot dozu, mısır, çeşit, verimII

Abstract:
This research was carried out to determine the effect of previous crops anddifferent nitrogen doses on some agronomic traits of second crop maize inKahramanmaras Agricultural Research Station experimental field in 2005. Theexperiment was arranged on a completely randomized split-split block design with 4replications, previous crops as main plots (Chickpea and Wheat), nitrogen doses assubplots (N0, N12.5 and N25) and cultivars as sub-subplots (Bora and Maverik).In the experiment; tassel flowing period (TFP), ear flowing period (EFP), plantheight (PH), first ear height (FEH), stem diameter (SD), ear length (EL), grain numberper ear (GNE), ear number per plant (ENP), grain yield per ear (GYE), 1000 seed weight(1000-SW) and grain yield (GY) were investigated.Previous crops were significantly different for EFP, PH, ENP, GYE and GY.Between the previous crops, chickpea for EFP (42.16 days), ENP (1.02 number/plant),GYE (220.09 g) and GY (786.49 kg/da) and wheat for PH (178.50 cm) had the highestvalues.Nitrogen doses were significantly different for EFP, TFP, PH, FEH, EL, GNE, andGY. Between the nitrogen doses; N25 for EFP (42.25 days), TFP (39.87 days), PH (182.44cm), FEH (83.31 cm), EL (18.96 cm), GNE (563.19 number/plant), and GY (831.02kg/da) had the highest averages.Cultivars were significantly different for TFP, EFP, FEH, SD, EL and GYE.Between the cultivars; Bora for TFP (38.06 days), EFP (40.83 days), SD (16.32 mm) andGYE (225.09 g) and Maverik for FEH (79.32 cm) and EL (18.48 cm) had the highestvalues.The interactions between previous crops x nitrogen doses were significant for PH,FEH, EL, GYE, 1000-SW and GY, interactions between previous crops x cultivars weresignificant for TFP, SD and EL, interactions between nitrogen doses x cultivars weresignificant for PH and interactions between previous crops x nitrogen doses x cultivarswere significant for FEH, SD and GY.Key Words: previous crop, chickpea, wheat, nitrogen doses, maize, cultivar and yield.III