Toz bebek mamalarında ve yeni doğan beslenme tüplerinde Cronobacter spp. (Enterobacter sakazakii) araştırılması
Investigation of Cronobacter spp. (Enterobacter sakazakii) in infant formulas and neonatal feeding tubes
Yazar: MERVE MENGA
Danışman: DOÇ. DR. KENAN MİDİLLİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek mamaları = Infant food ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Enterobacter = Enterobacter ; Menenjitler = Meningitis ; Moleküler tanı = Molecular identification

Özet:
Cronobacter spp. (Enterobacter sakazakii), özellikle yenidoğanlarda ve bağışıklığı baskılanmışlarda menenjit, septisemi, nekrotizan enterokolit ve nadiren de invazif infeksiyonlara yol açan, Enterobacteriaceae ailesinde yer alan Gram negatif çomak şeklinde fırsatçı bir patojendir. Cronobacter spp.'nin farklı kaynaklardan izole edilmesine rağmen, toz bebek mamalarıyla ilişkilendirildiği belirtilmektedir. Bunda bebeklerin gıda kaynaklı hastalıklara daha duyarlı olmalarının yanı sıra hazır toz mamaların steril ürünler olmamaları ve hazırlanması sırasında yapılan hataların etkisi büyüktür. Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde oda sıcaklığında uzun besleme süresi ve mama kaplarının tekrar kullanılması risk faktörü olarak tanımlanmaktadır. Cronobacter spp. infeksiyonlarından korunabilmek için, etkenin üreme, canlı kalma, inaktivasyon koşulları gibi özellikleri ile izolasyon ve identifikasyon yöntemlerinin bilinmesi önemlidir. Cronobacter spp. ile ilgili çalışmalar oldukça sınırlıdır. Çalışmamızda 52 toz bebek maması, 82 kullanıma hazır sulandırılmış mama ve 6 adet yenidoğan beslenme tüpü olmak üzere 140 örnek, Cronobacter spp. varlığı açısından hem kültür hem de moleküler saptama yöntemleri ile incelenerek bakterinin yenidoğanlarda oluşturduğu riskin ortaya konması amaçlandı. Toplanan örnekler önce tamponlanmış peptonlu su içerisinde 1 gecelik inkübasyonla zenginleştirildikten sonra, bu sıvıdan Cronobacter spp. için özelleştirilmiş kromojenik agar, Mac Conkey agar ve kanlı agara ekimler yapılarak üremeleri değerlendirildi. Aynı karışımdan 1ml örnek moleküler incelemeler için -70ºC'ye kaldırıldı ve 2 farklı PZR ile incelendi. Kültür ve PZR'ye dayalı incelemelerin hiçbirinde Cronobacter spp. saptanmadı. Elli iki toz bebek maması örneğinden 32(%62)'sinde, 82 kullanıma hazır sulandırılmış mama örneğinin 71(%87)'inde ve altı beslenme tüpü örneğinin 5(%83)'inde başka bakteriler üredi. Üremelerin %41'i Enterobacteriaceae ailesine ait bakterilerden oluşmaktaydı. Mama hazırlanırken kullanılan sterilizasyonundaki eksiklikler ve çevre kaynaklı kontaminasyonların sorumlu tutulabileceği yüksek üreme oranları, mamaların yenidoğanlarda ciddi infeksiyonlara yol açabilecek başka bakteriler için de uygun bir kaynak olabileceğine işaret etmektedir. Bu tarz risklerin azaltılması için toz bebek mamalarının hazırlanması, saklanması ve bebeklerin beslenmesi sırasında hijyen kurallarına uymada gerekli özen gösterilmelidir.

Abstract:
Cronobacter spp. (Enterobacter sakazakii) are Gram negative bacilli within the Enterobacteriacea family which cause meningitis, septicemia, nerotizing enterocolitis and rarely invasive infections especially in infants and in immunocomprimised patients. Although Cronobacter spp. have been isolated from different sources, powdered infant formulas serve as the main source for these bacteria. powdered infant formulas are reported as the main sources of outbreaks. Besides the babies are more prone to food-borne diseases, incorrect preparation, storage and handling of infant foods which are non-sterile are other contributing factors do date. Long feeding periods at room temperature and re-using the food pans in neonatal intensive care units are defined as a risk factor. For the prevention of Cronobacter infections, ,t is important to know the growth, survival, inactivation conditions, the isolation and identification methods of these bacteria. Although the reported frequency of Cronobacter spp. infections has increased during the last twenty years, the data about this bacteria in our country is rather limited. In our study, in total 140 samples including 52 powdered infant formula, 82 prepared infant formula and 6 neonatal feeding tubes, were examined by both culture and polymerase chain reaction for the presence of Cronobacter spp.. Following the collection, the samples were enriched by overnight incubation in buffered peptone water, subcultures were performed on Mac Conkey agar, blood agar and chromogenic agar, which is selective for Cronobacter spp. In addition 1 ml overnightly incubated peptone-eater enrichments were stored at -70ºC for molecular examinations. In none of the examinations based on the culture and PCR, Cronobacter spp. is determined. On the other hand in 32 (62%) of 52 powdered infant formulas, in 71 (87%) of 82 prepared infant formulas and in 5(83)% of 6 feeding tubes grew other bacterias. Reproduction is observed in 5 (83%) of 6 feeding tubes. 41% of the isolates are belonged to the Enterobacteriaceae family. The high bacterial growth rates, which mquipment and contamination originating from the environment during the preparation of formula indicate that the infant formula may be reservoirs also for other bacteria which may cause severe infections in the early infancy. In order to reduce this kinds of the risks, hygienic measures should be taken during the reconstitution, storage of the formula and feeding of the babies.