50 yaş ve üzeri bireylerde ekran maruziyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of screen exposure in individuals aged 50 and over
Yazar: FATMA HİLAL ÇİÇEK KARAKETİR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE PALANDUZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaçlar: Yaşlılar toplumumuzun büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Özellikle emeklilikten sonra iş gücünün azalmasından ötürü artan zamanı değerlendirme ihtiyacı doğmuştur. Ekonomik sebepler ve salgın hastalıklar, yaşlıları ucuz ve kolay eğlence aracı olan ekranları kullanmaya itmiştir. Evlerde yaygın olarak kullanılan ilk ekran türü olan televizyon baz alındığında, şu an 50 yaşında olan kişiler doğduğundan beri ekranla büyüyen ilk nesildir. Bu çalışmanın amacı 50 yaş ve üzerindeki bireylerin ekran alışkanlıklarını, ekran süresini etkileyen olası nedenleri ve ekrana bağlı olası psikososyal ve fiziksel sonuçları saptamak; yaşlılarda ekran kullanımına dikkat çekmektir.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmamız kesitsel belirleyici bir araştırmadır. Araştırmaya İstanbul Tıp Fakültesi hastanesine Aralık 2021- Mart 2022 tarihleri arasında çeşitli sebeplerle gelen 50 yaşın üzerindeki kişiler dahil edilmiştir. Ekran kullanımını engelleyecek derecede işitme kaybı, görme kaybı, bilinç kaybı veya engeli bulunan kişiler çalışmaya dahil edilmemiştir. Anket yüz yüze yapılmıştır. Ankette demografik bulgular, VKİ, uyku süresi, uyku kalitesi, hobi varlığı, ekran çeşitlerinin varlığı, ekran çeşitlerinin ayrı ayrı kullanım süreleri, internet kullanımı ve ekranın sosyal etkileri sorgulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda yaş arttıkça televizyon izleme süresinin arttığı ancak telefon kullanım süresinin azaldığı görülmüştür. Cinsiyetin, çalışma durumunun, evde yaşayan kişi sayısının, ilk televizyonun alınma zamanının ekran süresini etkilemediği tespit edilmiştir. Televizyon izleme süresi arttıkça vücut kitle indeksi artmaktayken cep telefonu kullanım süresi VKİ'ne etki etmemiştir. Eğitim durumu arttıkça bilgisayar kullanımı artmıştır. Televizyon izleme süresi fazla olanların uyku süresi fazla iken cep telefonu kullanım süresi fazla olanların uyku süresi daha az saptanmıştır. Uyurken telefonun yatağa olan uzaklığı arttıkça uyku süresi de artmaktadır.
Sonuçlar: Kronik hastalıklar, salgınlar ve sosyokültürel sebepler yaşlılarda sedanter yaşama neden olmaktadır. Yaşlıları topluma kazandırmak hem bireysel hem toplumsal anlamda iki taraf için de faydalıdır. Ekran süresi hakkında farkındalık oluşturarak uyku, beslenme, fiziksel aktivite ve psikososyal değişim sağlanabilir.

Abstract:
Objectives: Elderly people constitute a large part of our society. Especially after retirement, there is a need to utilize the increased time due to the decrease in the workforce. Economic reasons and epidemics have pushed the elderly to use screens, which are cheap and easy entertainment tools. Based on television, which was the first type of screen widely used in homes, people who are now 50 years old are the first generation to grow up with screens since birth. The aim of this study is to determine the screen habits of individuals aged 50 and over, possible reasons affecting screen time, and possible psychosocial and physical consequences related to screens; to draw attention to screen use in the elderly.
Material and Methods: Our research is a cross-sectional descriptive research. People over the age of 50 who came to Istanbul Univercity Faculty of Medicine for various reasons between December 2021 and March 2022 were included in the research. People with hearing loss, vision loss, loss of consciousness or disabilities that would prevent screen use were not included in the study. The survey was conducted face to face. Demographic findings, BMI, sleep duration, sleep quality, presence of hobbies, presence of screen types, duration of use of individual screen types, internet use and social effects of the screen were questioned in the survey.
Results: In our study, it was observed that as age increases, the time spent watching television increases but the time spent using the phone decreases. It has been determined that gender, working status, number of people living at home and the time of buying the first television do not affect screen time. While body mass index increased as the duration of television viewing increased, the duration of mobile phone use did not affect BMI. As education level increased, computer use increased. It was found that those who spent more time watching television had more sleep time, while those who spent more time using mobile phones had less sleep time. As the distance of the phone from the bed increases while sleeping, the duration of sleep also increases.
Conclusions: Chronic diseases, epidemics and sociocultural reasons cause sedentary life in the elderly. Integrating the elderly into society is beneficial for both individuals and society. By raising awareness about screen time, sleep, nutrition, physical activity and psychosocial changes can be achieved.