Osmanlıcılık ile İslamcılık arasında bir düşünür: Mizancı Murad Bey ve siyasi görüşleri
A thinker between Ottomanism and Islamism: Mizanci Murat Bey and his political thought
Yazar: İBRAHİM DURMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ YAŞAR SARIBAY
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Modernleşme = Modernization ; Murad Efendi = Murad Efendi ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlıcılık = Ponottoman ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; İslamcılık = Islamism ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
Modernleşmenin doğasında dinin doldurduğu geleneksel dünyayı dönüştürerek içine aklı ve bilimi koyma miti vardır. Batı'da bu süreç, bilimsel gelişmelerin ışığında kilisenin ve öğretilerinin sorgulanmasıyla başlamış ve gelinen noktada siyasi meşruluk arayışlarının din ile bağlantısı kesilmiş görünmektedir. Daha çok 19. yüzyıl ile alakalı olan Osmanlı Devleti'nin modernleşme sürecinde ise din birçok yerde temel meşrulaştırma kaynağı olmuştur. İdeolojiler yüzyılı olarak da anılan bu yüzyılda Devlet-i Âliye'yi kurtarabilmek için birçok aydın tarafından birçok fikir önerisi getirilmiştir. Bu fikirlerin başında ise temelde devlet içindeki tüm unsurların birleşmesine dayanan Osmanlıcılık ile İslam'ın modern bir yorumunu sunan İslamcılık gelir. 19. yüzyılda yaşamış bir aydın olarak Murad Bey de bir yandan bu akımlardan etkilenmiş, bir yandan da II. Meşrutiyet yıllarındaki daha sert tartışmalara örnek söylemler geliştirmiştir. Bu çalışma ile Murad Bey'in fikirlerinin Osmanlıcılık ile İslamcılık arasında bir konumdan incelenebileceği savunulmuştur.

Anahtar Sözcükler :
Modernleşme, Osmanlı Modernleşmesi, Osmanlıcılık, İslamcılık, Mizancı Murad Bey,
İttihad ve Terakki Partisi, II. Meşrutiyet

Abstract:
Within the nature of modernization there is the myth which asserts that mind and science were inserted into the traditional world that was filled by religion. In the West, this process started with questioning the church and its teachings in the light of scientific developments, and at the moment, the search for legitimacy is totally disconnected from religion. However, in the modernization process of the 19th-century Ottoman Empire, religion was taken as the base of political legitimacy. In this century, which is also called the century of ideologies, numerous ideological solutions were developed to save the Empire by the intellectuals. The two most prominent of these ideologies is Islamism and Ottomanism. Islamism is a modern interpretation of Islam, and Ottomanism fundamentally suggests the co-habitance of all nations under the state. A 19th-century intellectual Murad Bey also, on the one hand was influenced by these trends, and on the other hand developed a discourse that underlies the more rigid discussions of the 2nd Constitutional Era. In the current study it is argued that Murad Bey's ideology could be studied within a shared frame of both Islamism and Ottomanism.

Keywords :
Modernization, Ottoman Modernization, Ottomanism, Islamism, Mizancı Murad Bey,
Committee of Union and Progress, Second Constitutional Era