Sivil hava yolu pilotlarının pozitif psikolojik sermayeleri ve politik becerilerinin ekip kaynak yönetimi tutumları üzerindeki yordayıcı etkileri
The predictive effects of civil airline pilots' positive psychological capital and political skills on crew resource management attitudes
Yazar: SEDA AYAR
Danışman: PROF. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Havacılık Psikolojisi Araştırmaları Enstitüsü / Havacılık Psikolojisi Ana Bilim Dalı (Disiplinlerarası)
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Ekip kaynak yönetimi = Crew resource management ; Politik beceri = Political skill ; Psikolojik sermaye = Psychological capital

Özet:
Uçuş kazalarının teknik kaynaklardan ziyade insan kaynaklı olduğunun anlaşılmaya 
başlandığından itibaren uçuş ekibinin ve pilotların teknik olmayan becerileri ekip kaynak 
yönetimi becerileri olarak tanımlanmıştır. Ancak bu becerileri ölçmek üzere geliştirilmiş 
herhangi bir ölçme aracı olmadığından, bu çalışmada söz konusu becerilerin temelini 
oluşturacağı düşünülen ekip kaynak yönetimi tutumları üzerinden bunlar üzerinde yordayıcı 
olabileceği düşünülen bazı değişkenlerin araştırılması hedeflenmiştir. "Umut", "iyimserlik", 
"dayanıklılık", "öz-yeterlik" kavramları "psikolojik sermaye"yi ve "kişilerarası etkileşim", "ağ 
kurma", "samimi görünme" ve "sosyal zekâ" ise politik becerileri ifade etmektedir. Çalışmada 
pilotların bu özelliklere sahip olmasının ekip kaynak yönetimi tutumlarına katkı sağlayıp 
sağlamayacağı araştırılmıştır. Araştırma kapsamında, 192 pilotun pozitif psikolojik sermaye ve 
politik becerileriyle ekip kaynak yönetimi tutumları arasındaki ilişki korelasyon ve regresyon 
analizleriyle incelenmiş, elde edilen bulgular neticesinde pozitif psikolojik sermayenin ekip 
kaynak yönetimi tutumları boyutlarından "stres, yorgunluk ve acil koşullarda bireysel 
performans"ı negatif yönde etkilediği, politik becerilerden "ağ kurma-sosyal etki" becerisinin 
ekip kaynak yönetimi tutumlarının "iletişim, koordinasyon ve ekip çalışması" boyutunu pozitif 
yönde anlamlı düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Non-technical skills of flight crew and pilots have been defined as crew resource management 
skills since it was understood that flight accidents were caused by human rather than technical 
resources. As there are no available measurement devices to measure these skills, in this 
research crew resource magement attitudes were accepted as the basic indicators of these skills, 
and therefore predictive effects of these attitudes were examined in relation to crew resource 
management attitudes. The concepts of "hope", "optimism", "resilience", and "self-efficacy"
refer to "psychological capital", and "interpersonal influence", "networking ability", "apparent 
sincerity", and "social astuteness" refer to political skills. It was investigated whether the pilots having these skills would contribute to the crew resource management attitudes. Within the 
scope of the research, the relationship between positive psychological capital, political skills 
and crew resource management attitudes of 192 pilots and their attitudes were examined by 
correlation and regression analyses. As a result of the findings, it was concluded that positive 
psychological capital negatively affects "individual performance in stress, fatigue and 
emergency conditions" dimension of crew resource management attitudes, and interpersonal 
influence-networking skill of political skills affects "communication, coordination and 
teamwork" dimension of crew resource management attitudes positively.