Ekonomilerde yapısal dönüşüm: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir uygulama
Structural transformation in economics: An application on selected developed and developing countries
Yazar: MUSA KESKİN
Danışman: PROF. DR. EROL ÇAKMAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel regrasyon analizi = Panel regression analysis

Özet:
Bu çalışmada, ekonomik büyümenin ve kalkınmanın merkezinde yer alan ve ekonomik kalkınma literatüründe sıkça kullanılan yapısal dönüşüm olgusu, seçilmiş gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerinde incelenmiştir.
Bu maksatla ilk önce, ekonomide sektörel yapı ve sektörlerin ekonomik kalkınmadaki önemi açıklanmıştır. Daha sonra yapısal dönüşüm olgusu teorik temelleriyle incelenmiştir. Literatür araştırmasından sonra tanımlayıcı ve ekonometrik bir analiz yapılmıştır. Çalışmada, seçilmiş 19 gelişmiş ve Türkiye'nin dahil olduğu 24 gelişmekte olan ülkede 1970-2017 yılları arasında yaşanan yapısal dönüşüm süreci ve yapısal dönüşümün belirleyicileri analiz edilmiştir. Özellikle uluslararası literatüre uygun olarak kişi başına milli gelir ve dış ticaret değişkenlerinin yapısal dönüşüm üzerine etkileri analize dahil edilmiştir. Analiz sonucunda, Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkelerde sanayileşmesiz bir yapısal dönüşüm süreci yaşandığı tespit edilmiştir. Ayrıca gelişmiş ülkelerde dış ticaretin yapısal dönüşüm üzerindeki etkisinin pozitif ve anlamlı, kişi başına milli gelirin ise istatistiki olarak anlamsız olduğu görülürken, gelişmekte olan ülkelerde dış ticaretin etkisinin negatif, kişi başına milli gelirin pozitif olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak da, büyüme ve kalkınma için yapısal dönüşüm bağlamında önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the phenomenon of structural transformation, which is seen as a central point of economic growth and development and is frequently used in development literature, is examined on selected developed and developing countries. 
For this purpose, firstly, sectoral structure in the economy and the significance of sectors in economic development are explained. Then, the phenomenon of structural transformation is examined with its theoretical foundations. After the literature search, a descriptive and econometric analysis is performed. In the study, in 19 selected developed and in 24 developing countries including Turkey, the process of structural transformation that took place between the years 1970-2017 and the determinants of structural transformation are analyzed. Also, the effects of per capita income and foreign trade variables on structural transformation are included in the study in accordance with international literature. In the analysis results, it is set forth that Turkey and the other developing countries experience the structural transformation process without industrialization. Besides, the effect of foreign trade on structural transformation in developed countries is found to be positive and significant and per capita income statistically insignificant, while, in developing countries, foreign trade is found to be negative and per capita income positive. As a result, recommendations are made in the context of structural transformation for growth and development.