Çift-fazlı çelik üretimi, çift fazlı çeliklerde martenzit hacim oranı ve morfolojisinin çekme özellikleri üzerine etkisi /
Yazar: BİLGE DEMİR
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET ERDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metal Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Isıl işlem = Heat treatment ; Martensit = Martensite ; Mikroyapı = Microstructure ; Morfoloji = Morphology ; Çekme dayanımı = Tensile strength ; Çelik-metal = Steel-metal

Özet:
ÇİFT-FAZLI ÇELİK ÜRETİMİ, ÇİFT-FAZLI ÇELİKLERDE MARTENZİT HACİM ORANI VE MORFOLOJİSİNİN ÇEKME ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ (Yüksek Lisans Tezi) Bilge DEMİR GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAYIS 1997 ÖZET Bu çalışmada, martenzit morfolojisi ve hacim oranının çift-fazlı çeliklerin çekme özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada % 0.217 C, % 0.971 Mn, % 0.494 Cr ve % 0.437 N i içeriğine sahip Ç. 8620 çeliği kullanılmıştır. 900°C'den suda suverme ile elde edilen başlangıç mikroyapısından (martenzit) ince (SS), 900°C'den fırında soğutma ile elde edilen başlangıç mikroyapısından (ferrit+perlit) kaba (FS) ve ısıl işlem görmemiş başlangıç mikroyapısından (ferrit+perlit) orta tane boyutuna sahip (BS) çift-fazlı çelikler kritik tavlama sonrasında suda suverme ile üretilmiştir. Bu mikroyapılarda martenzit hacim oranı 726°C ve 740°C'lerde tavlama sonrasında suda suverme ile %30 ve %40 olarak sabit tutulmuştur. Sabit martenzit hacim oranlarında, ince çift-fazlı mikroyapının orta ve kaba yapılara oranla daha iyi çekme özelliklerine sahip olduğu görülmüştür. Martenzit hacim oranının artması ile bütün yapıların dayanımları artarken sünekliklerinin azaldığı tespit edilmiştir. SS çelikleri ve üretilen diğer çift-fazlı çelikler orijinal Ç8620 çeliğinden daha yüksek akma ve çekme dayanımı göstermiştir. Buna karşın SS726 çeliğinin orijinal Ç8620 çeliği ve diğer çift-fazlı çeliklerden daha iyi süneklik değerlerine sahip olduğu gözlenmiştir. SS ısıl işlemi diğer çift-fazlı çelik üretim ısıl işlemleri ile karşılaştırıldığında, en iyi çekme özelliklerine sahip çift-fazlı çelik üretimi için cazip bir ısıl işlemdir. Bilim Kodu : 626.19.01. Anahtar Kelimeler : Çift-fazlı çelik, martenzit morfolojisi, martenzit hacim oranı Sayfa Adedi : 90 Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. MEHMET ERDOĞAN

Abstract:
VI PRODUCTION OF DUAL PHASE STEEL, EFFECT OF VOLUME FRACTION AND MORPHOLOGY OF MARTENSITE ON TENSILE PROPERTIES OF DUAL-PHASE STEEL. (M.Sc. Thesis) Bilge DEMİR GAZİ UNIVERSITY INSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGY May 1997 ABSTRACT In this work the effect of martensite content and morphology on the tensile behaviour of dual-phase steels was examined. Ç 8620 steel containing 0.217 wt %C, 0.917 wt %Mn, 0.494 wt %Cr ve 0.437 wt %Ni was used. From three starting microstructures (martensite, two types ferrite+pearlite) fine, medium and coarse microstructures were obtained by quenching from 900°C, cooling at furnace from 900°C followed by intercritical annealing. In these microstructures, martensite contents were kept constant at 30 and 40% by volume by controlled cooling from intercritical annealing temperatures of 726 and 740°C. It was found that at constant martensite content the fine dual-phase microstructures had better tensile properties than medium and coarse ones. In all structures tensile strength increased and ductility decreased with increasing martensite content. It was observed that apart from SS dual-phase steels other dual-phase steels exhibited higher yield and tensile strenghts and lower ductility than original 8620 steel from which dual-phase steel were produced. However, SS726 dual-phase steel had higher tensile strength and ductility than Ç 8620 and the other dual-phase steel. SS heat treatment is a favorite heat treatment to produce dual-phase steel which has the best tensile properties compered to the other dual-phase steels. Science code : 626. 1 9.01 Key words : Dual phase steel, martensite morphology, volume fraction of martensite Page number : 90 Supervisor : Asst. Prof. Dr. Mehmet ERDO?AN