Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinin akdedilme usulü ve uyuşmazlıkların çözümü
Settlement of public service concession agreements and settlement of disputes
Yazar: RAVDA KEÇEOĞLU YOLCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SIRRI DÜĞER
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu hizmetleri = Public services ; Kamu hukuku = Public law ; Sözleşmeler = Contracts ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; İmtiyaz sözleşmeleri = Contracts of concession

Özet:
İdarenin egemen güç olması nedeniyle tasarruflarını yaparken kullandığı tek taraflı işlemlerinden ayrı tutulan idari sözleşmelerin en tipik ve en mükemmel örneği olarak kabul edilen, kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinin, İmparatorluk döneminden Cumhuriyet dönemine ve bugüne değin değişen hukuki niteliği, şekil şartları ve akdedilme usulü ile uyuşmazlıkların çözümü çalışmamızda ele alınmıştır. 
İdarenin yapmış olduğu idari sözleşmelerin tanımı ile çeşitlerine değinilmiştir. İmtiyaz sözleşmesinin, idari sözleşme türleri arasındaki farklılıkları ortaya konularak, kamu hukuku özel hukuk ayrımına değinilmiştir. Anayasa hükümlerinde 4446 Sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış, bunun sonucunda imtiyaz sözleşmeleri özelinde, getirdiği yeni hukuki durumlar Danıştay kararları çerçevesinde inceleme altına alınmıştır. Bu bilgiler ışığında imtiyaz sözleşmesinin geniş tanımı çerçevesinde değişen ve küreselleşen dünya konjonktüründe imtiyaz sözleşmelerinin bugünkü akdedilme usulleri ve uyuşmazlıkların çözümleri yargı kararları, doktrin ve tatbikat penceresinden incelenmiştir.
İmtiyaz sözleşmelerinin akdedilme usullerinde, özellik taşıyan hususlara değinilerek doktrin, kanun ve tatbikat üçgeninde kabul görmüş uygulamalardan bahsedilmiştir. İmtiyaz sözleşmelerinin doktrinsel ifade ile İdarenin ihale açmadan imtiyazcısını serbestçe seçebilme özgürlüğünü sağlayan sözleşme tanımlamasının yanında, bu serbestinin belli ilkeler çerçevesinde sınırlı olduğunu kabul etmek gerekmiştir. Uygulamada, bu kabul ile uyumlu olarak İdare, imtiyaz sözleşmelerinde izlenecek ihale usulünü şartnameler içerisinde düzenleme altına alarak, hangi ihale usulünün uygulanacağına karar vermektedir. Yürürlükte olan Menafii Umumiyeye İmtiyazat Hakkında Kanun ile ihale usulleri hususunda temel birkaç husus dışında düzenleme yoluna gidilmemiştir. Bunun yanında, İdarenin gelir getirici ve sarfiyatlarını düzenleyen her iki ihale kanunu olan; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında da imtiyaz sözleşmesinin yer almaması; imtiyazcının seçimi konusunda serbest olduğu görüşünü destekler niteliktedir. Buna rağmen İdare ihale mevzuatlarında yer alan ilke ve esasları gözeterek imtiyazcısını seçme yoluna gittiğini görmekteyiz. İdarenin bu usul ile ihale aşamalarının denetlenebilir olmasını sağladığını görmekteyiz. 
Tez kapsamında tartışmaların kaynağı olan imtiyaz sözleşmelerinin, akdedilme usulünün uygulamadaki örneklerini ve hukuki niteliğinin Anayasal hükümler bazında değiştirilmesi ile bu değişikliklerin kamu yararı ilkesi ışığında uyuşmazlıkların çözüm ve görüm yeri açısından yarattığı tartışmalarına değinilmiştir.

Abstract:
In our study, the legal nature of the concession contracts, which are accepted as the most typical and perfect example of the administrative contracts that are kept apart from the unilateral transactions used by the administration in making their savings due to being the sovereign power of the administration, have changed from the Imperial period to the Republican period and the procedure of settlement of the disputes. It is discussed.
The definition and types of administrative contracts made by the administration are mentioned. The distinction of concession agreement between the types of administrative contract has been put forward and the distinction between public law and private law has been mentioned. The provisions of the Constitution were amended by Law No. 4446 and as a result of this, new legal situations brought under the concession agreements were examined within the framework of the decisions of the Council of State. In the light of this information, in the context of the broad definition of the concession agreement and the globalization of the world conjuncture, the present procedure of concession agreements and the settlement of disputes are examined from the perspective of judicial decisions, doctrine and practice. In the procedures for the conclusion of concession agreements, the practices that are accepted in the triangle of doctrine, law and practice are mentioned by mentioning the particularities. It was necessary to acknowledge that the concession agreements were limited by certain principles, in addition to the doctrinal expression of the concession agreements, which provided the contracting authority with the right to freely choose the concessionaire without the tender. In practice, in accordance with this acceptance, the Contracting Authority regulates the tender procedure to be followed in the concession contracts within the specifications and decides which tender procedure to apply. With the Law on Concession to the General Public Service in force, no regulation has been taken except for a few basic issues regarding the tender procedures. In addition, both the procurement law regulating the revenue generation and consumption of the Administration; The absence of the concession agreement within the scope of the State Procurement Law No. 2886 and the Public Procurement Law No. 4734; supports the view that the franchiser is free to choose. Nevertheless, we observe that the Contracting Entity has chosen to choose its concessionaire by considering the principles and principles in the tender legislation. We see that the administration ensures that the tender stages can be controlled by this procedure.
In the scope of the thesis, the constitutional provisions of the concession agreements, which are the source of the debates, are changed in terms of the constitutional provisions in practice and the disputes created by these amendments in the light of the principle of public interest in terms of settlement and view of disputes are mentioned.