Buluş yoluyla öğretim yaklaşımının temel sanat eğitimi alan öğrencilerin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi
The effect of discovery learning method on the basic art education students' academic success and attitude
Yazar: ZÜHAL BAŞBUĞ
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞATAY AKENGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Buluş = Discovery ; Buluş yoluyla öğretim = Discovery teaching ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Sanat eğitimi = Art education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
İnsan, doğası gereği kendini ifade etmede duygusal bir tepkiyle beraber mantık ekseninde düşündüklerini çeşitli yöntemlerle aktarabilen varlıktır. Bu aktarım, kelimelerle, renklerle, dokularla, hareketlerle olabilirken, karşıdaki bireyin algı durumuyla ilgili anlam çıkarımı şeklinde de olabilmektedir. Temel sanat eğitimi, bu aktarım veya ifade biçiminin temellerinin öğretildiği bir alandır. Buluş yoluyla öğretim yaklaşımının, temel sanat eğitimi alan öğrencilerin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi konulu araştırmada, temel sanat eğitimi dersinin lisans düzeyinde eğitim veren güzel sanatlar fakültelerinde öğretilme ve işlenişinde farklı yaklaşımlar benimsenmesi, dersin temel dinamiklerini sağlaması açısından önemli görülmüştür.  Klasik gösterip-yaptırma metotlarının sıklıkla kullanıldığı temel sanat eğitimi dersleri, gereken yaratıcılığı öğrenciye sağlayamayacağı düşüncesinden yola çıkılarak, buluş yoluyla öğretim yaklaşımı kılavuzluğunda verilmesinin dersin işlenişinde sağlayacağı yaratıcılık, keşfetme heyecanı, merak ederek öğrenme, öğrenciye aktif katılım ortamı oluşturması bakımından getirilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, buluş yoluyla öğretim stratejisini temel alan oluşumların temel sanat eğitimi dersinde uygulanması ve bu uygulama sonrası elde edilen bulguların dersin öğretiminde sağlayacağı faydaları ve getirilebilecek önerileri ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Bruner'in öğretmeni rehber, öğrenciyi aktif katılımcı olarak felsefesinin temeline yerleştirmesi, özellikle sanat eğitimi açısından önemli bir durumdur. Araştırmanın çalışma gurubunu, 2018-2019 öğretim yılı bahar döneminde, Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Moda ve Tekstil Tasarım Bölümü 1. Sınıfta öğrenim gören A ve B şube öğrencileri oluşturmuştur. Yapılan kura ile, hangi şubenin deney hangi şubenin kontrol grubu olacağı belirlenerek; 17'si deney, 17'i kontrol olmak üzere, toplam 34 öğrenciden oluşan çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırmanın modeli öntest sontest kontrol gruplu deneysel desen olarak belirlenmiştir. Araştırmada başarı testi ve tutum ölçeği araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Başarı testi, temel sanat eğitimi dersi konularının kazanımlara dağılımı dikkate alınarak ve her kazanıma ilişkin en az 3 soruya yer verilerek oluşturulmuştur. Tutum ölçeği geliştirme sürecine ve madde yazma ilkelerine uygun olarak maddelerin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal öğeleri içermesine, olumlu ve olumsuz maddelerin ölçek içerisinde eşit dağılımına özen gösterilmiştir. Araştırmanın başında her iki gruba da başarı testi ve tutum ölçeği öntest olarak uygulanmış, 8 haftalık çalışma sonrasında sontest uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarında gerek başarı gerekse tutum ölçeğinden elde edilen veriler üzerinde dağılımın normallik varsayımını yerine getirdiği gerekçesine dayalı olarak parametrik testlerden bağımlı ve bağımsız gruplar için "t" testi tekniklerinden yararlanılmıştır. Analizlerden elde edilen sonuçlar tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonrasında buluş yoluyla öğretim yaklaşımının uygulandığı deney grubu ile geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu arasında başarı baz alındığında, deney grubu lehine anlamlı bir fark görülmektedir. Tutumlar baz alındığında ise deney ve kontrol grubu tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşmamıştır.

Abstract:
Human, by his nature, is a living creature who can express in many ways himself both with an emotional reaction and a rational manner. While this transfer can be with words, colors, texture and movements, it can also be with judgement of the individuals' perception.  Basic art education is a field where the basics of this transfer and statement.  In the research of the effect of discovery learning method on the basic art education students's academic success and attitude, adopting different methods in teaching basic art education in the faculties of fine arts is considered significant for ensuring the basics dynamics of the lesson. The basic art education classes, where the classic demonstration method is often used, can't give the students the necessary creativity. Based upon this thought, teaching the lesson with the discovery learning method, it is aimed to determine its advantages such as supplying the students with creativity, excitement for discovery, learning curiously and active participation.  Applying the formations which use the discovery learning strategy as base, in the basic art education is also important and after this practise, it is also importatn for it revels the advantages and new suggestions of the new findings. Bruner's philosophy of making the teacher a guide and the student an active participant, is especially important for art education. The working group of the research is composed of first grade students of A and B group at Akdeniz University Faculty of Fine Arts Fashion and Textile Design Department in 2018-2019 academic year spring term. By drawing a number, it is decided that one of the groups is experimantal group and the other is control group. So a 34 student working group is formed; seventeen for the experimantal group and seventeen for the control group.  The research pattern is pretest posttest control grouped experimental design. In the research, the achievement test and the attitude scale is developed by the researcher. Considering the distribution of the basic art education subjects to the learning outcomes, the achievement test is formed of at least 3 questions for every learning outcome. The attitude scale is formed according to the development process and item writing principles and the items' having cognitive, affective and behavioural elements is paid attention and the equal distribution of positive and negative items in the scale is considered important. At the beginning of the research, the achievement test and the attitude scale are applied to both of the groups as pretests, after the eight- week working the posttest is applied. In the experimental and control groups, on the basis of the data from the achievement test and the attitude scale, the distrubiton fulfills the normality hypothesis and based on this reason, "t" test techniques are used for dependent groups or independent groups of the parametric tests. The results of the analyses were tabulated and interpreted. After the research, when the success between the experimeantal group that was applied the discovery learning method and the control group that was applied the traditional method was used as base, a meaningful difference can be seen for the experimantal group. When the attitudes are used as base, there is not a meaningful difference between the attitudes of experimental and control groups.