Nitrozamin grubu impüritelerin farmasötik preparatlardan kromatografik miktar tayini
Chromatographic determination of nitrosamine impurities from pharmaceutical preparations
Yazar: İBRAHİM DANİŞ
Danışman: PROF. DR. DURİ ŞEHVAR ÜNAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Nitrozaminler, bir amine bağlı bir nitrozo grubunun kimyasal yapısına sahip bileşiklerdir. Nitrozamin bileşikleri, aminler ve nitröz asit arasındaki reaksiyonla oluşur. Son zamanlarda bazı ilaç ürünlerinde nitrozamin safsızlıklarının varlığı tespit edilmiştir. Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) ve Avrupa İlaç Ajansı (EMA), bazı ilaç sınıflarında nitrozamin safsızlıklarının bulunduğunu duyurmuştur. ICH M7 (R1), nitrozamin safsızlıklarını hem kemirgen kanserojenliği hem de mutajenite verilerine dayalı olarak mutajenik ve kanserojen olarak bilinen Sınıf 1 olarak sınıflandırır. Nitrozaminler kanserojen etki gösteren maddelerdir ve bu nedenle ilaç ürünlerindeki bu safsızlıkların miktarlarının çok düşük seviyelerde tayin edilmesi gerekir. Kromatografik ayırma, bir Inertsil ODS-3 (4,6 x 250 mm, 5µm) kolon üzerinde gerçekleştirildi. Tespit, elektrosprey iyonizasyon (ESI) ile donatılmış üçlü dört kutuplu bir kütle detektörü tarafından gerçekleştirildi. Miktar belirleme, çoklu reaksiyon izleme (MRM) kullanılarak yapıldı. Geçiş iyonları NDMA için (75,1>43,1), NDEA için (103,1>75,2), NEIPA için (117>75,1), NDIPA için (131,1>43,2), NMBA için (147>117), MeNP için (130,1>58,2), NDBA için (159,2>57,2) ve NMPA için (137>66,1)'dir. Kalibrasyon eğrileri 6 derişim seviyesinden oluşur. LOQ değerleri NDMA için 2 ng/mL, NDEA için 0,4 ng/mL, NEIPA için 0,5 ng/mL, NDIPA için 0,2 ng/mL, NMBA için 2 ng/mL, MeNP için 0,8 ng/mL, NDBA için 0,4 ng/mL ve NMPA için 0,1 ng/mL'dir. Kalite kontrol numunelerinin derişim seviyeleri 3, 15, 50 ng/mL'dir. Yöntemin kesinliği bağıl standart sapmanın yüzdesi olarak, yöntemin doğruluğu ise yüzde doğruluk olarak gösterildi. Sonuçlar, yöntemin iyi bir kesinliğe ve doğruluğa sahip olduğunu ve kesinlik ve doğruluk için kabul limiti içinde olduğunu göstermektedir. Geliştirilen yöntem farklı farmasötik preparatlara başarıyla uygulanmıştır.

Abstract:
Nitrosamines are compounds have the chemical structure of a nitroso group bonded to an amine. Nitrosamine compounds are formed by reaction between amines and nitrous acid. The presence of nitrosamine impurities has been detected recently in some drug products. The Food and Drug Administration (FDA) and the European Medicines Agency (EMA) announced that nitrosamine impurities were found in some classes of the drugs. ICH M7 (R1) classifies nitrosamine impurities as Class 1 known to be mutagenic and carcinogenic based on both rodent carcinogenicity and mutagenicity data. Nitrosamine impurities are carcinogenic and therefore, it is required to quantify nitrosamine impurities in drug products at very low levels. Separation was carried out on a Inertsil ODS-3 (4.6 x 250 mm, 5µm) column. Detection was carried out by a triple quadrupole mass detector fitted with electrospray ionization (ESI). Quantification was performed using multiple reaction monitoring (MRM). Transition ions are 75.1>43.1 for NDMA, 103.1>75.2 for NDEA, 117>75.1 for NEIPA, 131.1>43.2 for NDIPA, 147>117 for NMBA, 130.1>58.2 for MeNP, 159.2>57.2 for NDBA, 137>66.1 for NMPA. The calibration curves consist of 6 concentration levels. LOQ values are 2 ng/mL for NDMA, 0.4 ng/mL for NDEA, 0.5 ng/mL for NEIPA, 0.2 ng/mL for NDIPA, 2 ng/mL for NMBA, 0.8 ng/mL for MeNP, 0.4 ng/mL for NDBA and 0.1 ng/mL for NMPA. The concentration levels of the quality control samples are 3, 15, 50 ng/mL. The precision of the method was showed as the percentage of relative standard deviation and the accuracy of the method was showed in terms of percentage of error. The results indicate that the method has good precision and accuracy which are within the acceptance limit for precision and accuracy. The developed method has been successfully applied to different pharmaceutical preparations.