Subklinik hipotiroidi ve levotiroksin tedavisi altındaki ötiroit hastalarda tiroit hormon seviyeleri ile insülin direnci ve vücut kitle indeksi arasındaki ilişki
The relationship between thyroid hormone levels and insulin resistance and body mass index, in euthyroid patients undergoing levothyroxine treatment and subclinical hypothyroidism
Yazar: KASIM OKAN
Danışman: PROF. MEHMET ŞENCAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Levotiroksin = Levothyroxine ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Tirotropin = Thyrotropin ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Ötiroid hasta sendromları = Euthyroid sick syndromes ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Subklinik hipotiroidizm (SH) prevalansı primer hipotiroidiye göre daha yüksektir, yetişkinlerde %4 ile %15 arasında değişir. Hipotiroidi ve SH'li hastalarda insülin direnci ile ilişkili kardiyovasküler hastalık (KVH) gibi bozuklukların arttığı gözlenmiştir. İnsülin direnci tanısında altın standart öglisemik hiperinsülinemik klemp olmakla birlikte uygulanması zor olduğundan, Homeostasis Model Assessment (HOMA) ve The quantitative insulin sensitivity check index (QUICKI) gibi matematiksel modeller klinikte daha sık kullanılmaktadır. Bu çalışmaya Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Genel Dâhiliye polikliniklerine 2012-2018 yılları arasında başvuran hastalar dâhil edildi. İnsülin direncini tespit etmek ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmek için QUICKI, HOMA, Aterojenik Plazma İndeks (AIP), trigliserit (TG)/yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) kolesterol oranı kullanıldı. Çalışmaya 154 SH'li, 94 tedavi altında ötiroit hasta ve 123 sağlıklı kontrol grubu dâhil edildi. SH'li grupta ötiroit hasta gruba benzer şekilde vücut kitle indeksi (VKİ); HOMA ve AIP ile HOMA da AIP ile pozitif korele bulundu. Yine HOMA, QUICKI ile QUICKI de AIP ile negatif korele idi.  QUICKI, VKİ ile de negatif korelasyon gösterdi. Çalışmamızda SH'li hastalarda HOMA ile QUICKI arasında anlamlı ve kuvvetli korelasyon olması bu gruptaki hastalarda insülin direncini tespit etmede HOMA ile QUICKİ'nin birlikte kullanılabileceğini düşündürmektedir. SH'li hastalarda aterojenik parametreler [kolesterol, düşük dansiteli lipoprotein (LDL), insülin] yüksek olduğu için tarafımızca lipit metabolizma bozukluklarının tarama ve tedavisi önerilmektedir.


Anahtar sözcükler: Metabolik sendrom, Tiroit uyarıcı hormon (TSH

Abstract:
The prevalence of subclinical hypothyroidism is higher than in primary hypothyroidism, ranging from 4 to 15 per cent in adults and is more common in older women.Disorders such as cardiovascular disease associated with insulin resistance have been observed to increase in patients with hypothyroidism and SH. 
The gold standard for insulin resistance is the euglycemic-hyperinsulinemic clamp. Because the technique is difficult to apply, mathematical models such as Homeostasis Model Assessment (HOMA) and The quantitative insulin sensitivity check index (QUICKI) are used more frequently in the clinic. A retrospective archive was searched for patients admitted to the Departments of Endocrinology and General Internal Medicine, Department of Internal Medicine, Sivas Cumhuriyet University between 2012-2018. QUICKI, HOMA, Atherogenicity Index Plasma (AIP) was used to detect insulin resistance.
The study included 154 SH, 94 euthyroid and 123 healthy control groups. Body Mass Index (BMI) in subclinical and euthyroid groups; HOMA and AIP showed a positive correlation. AIP positively correlated with HOMA. QUICKI found a negative correlation with BMI and AIP. 
In our study, a significant and strong correlation between HOMA and QUICKI in patients with SH suggests that HOMA and QUICKI can be used together in detecting insulin resistance in this group. Because of the high atherogenic parameters (cholesterol, LDL, insulin) in patients with SH, screening and treatment of lipid metabolism disorders are recommended.

Anahtar sözcükler: Metabolik sendrom, Tiroit uyarıcı hormon (TSH