Annelere süt sağma sırasında bebeklerinin fotoğraf, video ve canlı görüntülerinin gösterilmesinin anne sütü miktarına, anne-bebek bağlanmasına ve emzirme özyeterlilik düzeyine etkisi: randomize kontrollü deneysel çalışma
The effect of showing photos, videos, and live images of non-breastfed premature infants to mothers during milk expression on breast milk volume, mother-infant bonding, and breastfeeding self-efficacy: a randomized controlled experimental study
Yazar: ÖZLEM MUMCU
Danışman: PROF. DR. AYFER AÇIKGÖZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma, yenidoğan yoğun bakım ünitesi (YYBÜ)'nde tedavi gören emzirilemeyen prematüre bebeklerin fotoğraf, video ve canlı görüntülerinin süt sağma sırasında annelerine gösterilmesinin, anne sütü miktarına, anne-bebek bağlanmasına ve emzirme öz yeterliliklerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
 Yöntem: Tabakalı randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Çalışma 160 anne ile tamamlanmıştır. Çalışmada dört grup bulunmaktadır. Bunlar; fotoğraf, video, canlı görüntü ve kontrol gruplarıdır. Çalışmada veri toplama formu, anne sütü miktarı takip formu, anne bebek bağlanma ölçeği, postpartum emzirme öz yeterlilik ölçeği (kısa formu) kullanılmıştır. Uygulamalar her anne için dört gün sürmüştür. Veri analizinde parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılmıştır.
 Bulgular: Çalışmanın sonunda gruplara göre dört günlük anne sütü miktarı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,001). Fotoğraf, video ve canlı görüntü grubundaki annelerin ortalama anne sütü miktarının, kontrol grubundakilere göre yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.001).  Video ve canlı görüntü grubundaki annelerin ortalama anne sütü miktarı, fotoğraf grubundaki annelere göre de anlamlı düzeyde daha yüksektir. Tüm gruplarda son test anne bebek bağlanma ölçeği puanlarının ön teste göre azaldığı, ancak bu farkın anlamlı olmadığı saptanmıştır (p˃0,05). Tüm gruplarda son test postpartum emzirme özyeterlilik ölçeği puanlarının ön teste göre arttığı, bu farkın video grubu dışındaki tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p˂0,05). 
 Sonuç: Anneye süt sağma sırasında bebeğinin video kaydının veya canlı görüntüsünün gösterilmesinin anne sütü miktarını artırmada en etkili yöntemler olduğu belirlenmiştir. Uygulanan yöntemlerin anne bebek bağlanması üzerine etkisi olmadığı belirlenmiştir. Gruplara göre ön test postpartum emzirme özyeterliliği ölçeği puanları homojen dağılmadığı için, uygulanan yöntemlerin annelerin emzirme özyeterliliği üzerine etkisi belirlenememiştir. 

Anahtar Kelimeler: yenidoğan yoğun bakım ünitesi (YYBÜ), preterm bebek, anne sütü miktarı, anne bebek bağlanması, emzirme özyeterlilik.

Abstract:
Aim: This study aims to determine the effect of showing photos, videos, and live images of non-breastfed premature infants treated in the neonatal intensive care unit (NICU) to their mothers during milk expression on breast milk volume, mother-infant bonding, and breastfeeding self-efficacy.
 Methods: This is a stratified randomized controlled experimental study completed with 160 mothers. The study includes four groups: photo, video, live image, and control groups. Data collection tools include a data collection form, breast milk volume tracking form, mother-infant bonding scale, and postpartum breastfeeding self-efficacy scale (short form). The interventions lasted four days for each mother. Parametric and non-parametric tests were used for data analysis.
 Findings: At the end of the study, a statistically significant difference was found in the four-day breast milk volume among the groups (p<0.001). The average breast milk volume of mothers in the photo, video, and live image groups was higher than that of the control group (p<0.001). The average breast milk volume of mothers in the video and live image groups was also significantly higher than that of mothers in the photo group. In all groups, the post-test mother-infant bonding scale scores decreased compared to the pre-test, but this difference was not significant (p>0.05). The post-test postpartum breastfeeding self-efficacy scale scores increased compared to the pre-test in all groups, and this difference was statistically significant in all groups except the video group (p<0.05).
Conclusion: Showing video recordings or live images of the infant to the mother during milk expression was found to be the most effective method for increasing breast milk volume. The applied methods had no effect on mother-infant bonding. Since the pre-test postpartum breastfeeding self-efficacy scale scores were not homogeneously distributed among the groups, the effect of the applied methods on mothers' breastfeeding self-efficacy could not be determined.

 Keywords: neonatal intensive care unit (NICU), preterm infant, breast milk quantity, maternal-infant bonding, breastfeeding self-efficacy.