Erzurum şehir merkezinde polisiklik aromatik hidrokarbonların (pah'ların) konsantrasyonlarının alansal dağılımı
Regional distribution of polycyclic aromatic hydrocarbons (pahs) in Erzurum urban center
Yazar: CİHAN PALOLUOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANEFİ BAYRAKTAR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Poliaromatik bileşikler = Polyaromatic compounds

Özet:
Bu Tez kapsamında Erzurum Şehir merkezinde Çok Halkalı Aromatik Hidrokarbonların (PAH'lar),kuru çökelmeleri, kar yüzeyi alıcı ortam olarak kullanılarak araştırılmıştır.Şehir bazında çöken PAH'ların alansal dağılımının tesbit edilmesi amacıyla şehir 500×500 lik gridlere bölünerek her giridin köşe noktalarından topografya ve örnekleme koşullarıda dikkate alınarak toplam 44 noktadan 2 kar örneklemesi yapıldı. İlk örnekleme kardaki mevcut PAH'ların belirlenmesi amacıyla yapılırken, ikinci örnekleme 8 günlük yağışsız periyod sonunda kardaki kuru çökelme miktarlarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla ilk örnekleme 31 Ocak 2008,ikinci örnekleme ise 7 Şubat 2008 tarihlerinde -20ºC'de yapılmıştır. Toplanan örnekler ekstraksiyon ve temizleme aşamalarından geçilerek Gaz Kromatografi Kütle Spektrometresi (GC-MS) cihazında Analiz edildi ve Amerikan Çevre Koruma Ajansı (USEPA) öncelikli kirleticiler listesindeki 19 PAH bileşiğinin konsantrasyonları belirlenmiştir. Analizler öncesi GC-MS cihazı Analiz metodu optimize edilmiş, kalibrasyon ve güvenirlik testleri gerçekleştirilmiştir.Erzurumda yapılan örnekleme çalışmasına göre sıvı ve katı faz ekstraksiyon neticesinde elde edilen ortalama PAH konsantrasyonları; (ilk-son süzüntü, ilk-son partikül) sırasıyla; 1,44 ?g/L,3,86 ?g/L seviyelerinde olduğu görülmüştür. Ölçülen yüksek konsantrasyon sebepleri ayrıca araştırılmıştır.

Abstract:
Within the scope of this Thesis, dry deposit of poli circular aromatic hydrocarbon (PAHs) in the center of Erzurum city has been used as snow surface absorber environment.In order to determine the distribution of PAH deposits in the city, the city has been divided into 500x500 grids and by taking topography and sampling conditions at the corner points of each grid into consideration, 2 snow sampling were carried out from a total of 44 points. The first sampling was carried out to determine the PAHs existing in the snow and the second sampling was carried out to determine the amount of dry deposit following 8-days arid period. For that purpose, the first sampling was carried out on January 31st, 2008 and the second was on February 7th, 2008 at 20°C. The saples collected underwent extraction and cleaning staged and they were analysed with Gas Cromatography Mass Spectrometer (GC-MS) . As a result, concentration of 19 PAH components which are in the primary pollutants list of American Environment Protection Agency (USEPA) were determined. Prior to analysis, GC-MS device analysis method was optimized and calibration and reliability tests were realized.According to the sampling research carried out in Erzurum; average PAH concentrations obtained as a result of liquid and solid phase extraction and (first-last filtrate,first-last particule) respectively as 1,44 ?g/L,3,86 ?g/L The reasoons for high concentrations were also researched.