Battalnâme Destanı ile Battal Gazî filmlerinin tip ve motif ekseninde karşılaştırılması
Comparison of Battalname Epic and Battal Gazi films on type and motif axis
Yazar: TUĞÇE DÖĞER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN AKÇAM
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Destanlar milletlerin tarihlerini, milli değerlerini, sosyal ve kültürel hayatlarını yansıtan edebi eserlerdir. Halk muhayyilesinde derin izler bırakmış olan savaşları, göçleri ve doğal afetleri konu edinen destanlar Türk kültüründe oldukça önemli bir yere sahiptir. Türklerin Müslüman olmasından sonra edebiyatımızda dini destanlar teşekkül etmiştir. İslâmiyet'ten sonra oluşan destanlardaki konulardan birisi Anadolu'nun İslâmlaşması ve Türkleşmesidir.  Çalışmamızda bu konular doğrultusunda anlatılan destanlardan biri olan ve Battal Gazî'nin gazâvatlarını anlatan Battal Gazî Destanı değerlendirilmeye tâbi tutulmuştur. Battal Gazî Destanı, Menakıb-ı Gazavât-ı Seyyid Battal Gazî, Hikâyet-i Seyyit Battal Gazî, Seyyit Battal Gazî Menkıbeleri, Kitab-ı Battal Gazî gibi isimlerle de anılır.  Seyyit Battal Gazî VIII. yüzyılda Emevilerin Bizans'a karşı açmış oldukları savaşta kahramanlıklarıyla ün kazanmış olan Arap kumandanıdır.  Bazı rivayetlerde Battal Gazî'nin Anadolu sahasında Malatya civarında yaşadığı dile getirilmektedir. Anadolu sahasında yaşadığı bilinen Seyyit Battal Gazî'nin lakabı bütün kaynaklarda yiğit, cesaretli, pek büyük anlamlarına gelen Battal olarak geçmektedir. 
Çalışmada, Battal Gazî'nin mücadelelerini konu edinen Battal Gazî Destanı ve bu destandan yola çıkarak senaryolaştırılmış olan ve başrollerini Cüneyt Arkın'ın oynadığı 1970'li yıllarda çevrilmiş olan Battal Gazî filmleri tip ve motif ekseninde karşılaştırılacaktır. Bu filmler, Türk sinemasında Yeşilçam dönemi olarak adlandırılan döneme ait filmlerdir. Çalışmada öncelikle Battal Gazî Destanı tip ve motif ekseninde değerlendirilmiş sonrasında ise bahsedilen filmler yine tip ve motif ekseninde değerlendirilmiştir. Bu iki değerlendirmenin sonuçları ise çalışmanın asıl çıktısını oluşturmuştur.
Anahtar Kelimeler: Seyyit Battal Gazî, Battal Gazî Destanı, Tip, Motif, Destan

Abstract:
Epics are literary works that reflect the histories, national values, social and cultural lives of nations.  The epics, which are about wars, migrations and natural disasters, which have left deep traces in the public imagination, have a very important place in Turkish culture. After the Turks became Muslims, religious epics were formed.  One of the subjects in the epics that emerged after Islam is the Islamization and Turki fication of Anatolia.  In our study, Battal Gazî Epic, which is one of the epics told in line with these subjects and tells the gazâvats of Battal Gazî, has been evaluated.  It is also know by names such as Battal Gazî Epic, Menakıb-ı Gazâvat-ı Seyyid Battal Gazî, Stori Seyyit Battal Gazî, Seyyit Battal Gazî Legends, books Battal Gazî.  Seyyit Battal Gazî is an Arab commander who gained fame with his heroism in the war of the Umayyads against Byzantium in the eight th century.  In some rumors, it is stated that Battal Gazî lived in the Anatolian area, around Malatya.  The nickname of Seyyit Battal Gazî, who is known to live in the Anatolian area, is mentioned as Battal, which means valiant, courageous, and great in all sources.
 In this study, Battal Gazî Epic, which deals with the struggles of Battal Gazî, and Battal Gazî Movies, which were scripted based on this epic and starring Cüneyt Arkın, which was translated in the 1970s, will be compared in terms of type and motif.  These films belong to the period called Yeshilcham period in Turkish cinema.  In the study, first of all, Battal Gazî Epic was evaluated on the axis of type and motif, then the films mentioned were evaluated in the axis of type and motif.  The results of these two evaluations formed the main output of the study.
Key Words: : Seyyit Battal Gazi,  Epic of Battal Gazi, Type, Motif, Epic