Almanya ve Türkiye'nin PISA 2000-2015 sonuçlarındaki değişimin incelenmesi ve PISA sonrası Almanya'daki eğitim reformları
An investigation into the change in PISA 2000-2015 results of Germany and Turkey and the education reforms in Germany since PISA
Yazar: HANNAH VIOLA WEISSBACH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇOBANOĞLU AKTAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanya = Germany ; Eğitim reformları = Education reforms ; Fen başarısı = Science achievement ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Okul türü = Type of a school ; Okuma = Reading ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin ve Almanya'nın 2015 yılına kadar PISA sonuçlarını karşılaştırmak ve iki ülkenin eğitim başarısını etkileyen faktörleri incelemektir. Almanya'nın eğitim sistemi ve 2000 yılından sonra eğitim sistemindeki değişimler ele alınmıştır. Türkiye'nin ve Almanya'nın okuma, matematik ve fen alanlarının PISA puanları incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Sosyoekonomik düzey, göçmenlik geçmişi ve okul türünün etkileri regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Araştırma 15 yaşındaki öğrenciler üzerinde yapılmış olup Türkiye'de 2003 ile 2015 yılları arasında toplam 25.536 öğrenci ve Almanya'da 2000 ile 2015 yılları arasında toplam 31108 öğrenci ile yürütülmüştür. Okuma, matematik ve fen alanlarındaki eğitim başarısı PISA araştırmasının kavramsal testleri başta gelmek üzere; sosyoekonomik düzey, göçmenlik geçmişi ve okul türü öğrenci ve okul anketlerinden alınan verilerle belirlenmiştir.
Çalışmanın sonuçları göstermiştir ki Almanya'nın okuma ve fen PISA puanları 2000 yılında OECD ortalamasından altında kalmıştır ve matematik puanı OECD ortalamasına yakın gelmiştir. Sonraki yıllarda puanlar tüm alanlarda artmıştır ve fen puanı 2006, matematik puanı 2009 ve okuma puanı 2012 yılından itibaren OECD ortalamasından daha yüksek çıkmıştır. 2003 yılında katılımcı OECD ülkelerinden sadece bir tanesi Türkiye'den daha düşük puan almıştır. Türkiye'nin PISA puanları tüm döngülerde OECD ortalamasından altında kalmış, fakat 2012 yılına kadar her döngüde puanlar artmıştır.
Almanya'da okuma, matematik ve fen başarı puanlarındaki farklılıkların %15-29 arası sosyoekonomik düzey farklılıklarından, %4-13 arası göçmenlik geçmişi farklılıklarından ve %40-51 arası okul türü farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Yıllar içerisinde özellikle sosyoekonomik düzeyden kaynaklı fark azalmıştır.
Türkiye için PISA başarı puan farklılıkların %9-22 arası sosyoekonomik düzey farklılıklarından ve %25-43 arası okul türü farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Yıllar içerisinde sosyoekonomik düzeyin etkisi azalmakla beraber okul türü farklılıklarının etkisi artmıştır.
Hem Türkiye'de hem Almanya'da okul türünün farklılıklarının etkileri sosyoekonomik düzeyin farklılıkları ile bir miktarda açıklanabilmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to compare the PISA results of Turkey and Germany up to the year 2015 and to investigate factors affecting the academic success in each country. Especially, Germany's changes in the education system after 2000 were explored. Turkey's and Germany's reading, maths and sciences PISA scores were examined and compared. The effects of the socio-economic background, immigrant background and different school types were evaluated with regression analysis.
The study was conducted with 25.536 students from Turkey between the years 2003 and 2015 and 31.108 students from Germany between the years 2000 and 2015, all of which were 15 years old. The academic success of the students in reading, math and science was defined through the PISA cognitive test, and the socio-economic background, immigrant background and school type data was taken from questionnaires from the students and schools.
The results of the study revealed that Germany, in the year 2000, was under the OECD average in reading and science and just close to the OECD average in maths. In the following years, the scores increased in all fields; the science score from 2006, the maths score from 2009 and the reading score from 2012 was over the OECD average. In 2003, in the first year Turkey participated in the PISA study, only one OECD country scored below Turkey. Throughout the years Turkey's PISA scores have been under the OECD average in all fields but have increased every year until 2012.
From the differences in Germany's reading, math and science scores 15-29% can be explained with differences in socio-economic background, 4-13% with differences in the immigrant background and 40-51% with differences in the type of school. The differences caused by the socio-economic background decreased over the years especially.
For Turkey, 9-22% of the PISA score differences can be explained by the differences in the socio-economic background, and 25-33% by the differences in the type of school. Through out the years the differences caused by socio-economic background decreased while the differences caused by the school type increased.
When considering the socio-economic background then the differences in the type of school can partially be explained in both countries.