Kalp hastalığı olan çocukların ağız diş sağlığı durumu ve tedavi ihtiyaçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of oral health status and treatment needs of children with heart disease
Yazar: TÜLİN TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ERBAŞ ÜNVERDİ
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Kalp hastalığı olan bireylerin enfektif endokardit (EE) geçirme riski taşıdığı ve kötü ağız sağlığı ile birlikte diş tedavileri sırasında oluşan geçici bakteriyeminin EE patogenezinde önemli bir risk faktörü olduğu bilinmektedir. Bu çalışma, kalp hastalığı bulunan 5-14 yaş arası çocukların sosyo-demografik özelliklerini, ağız hijyeni alışkanlıklarını, ağız-diş sağlığı durumlarını ve tedavi ihtiyaçlarını incelemek amacıyla planlanmıştır. Veriler, ebeveynlere uygulanan bir anket formu aracılığıyla ve çocukların ağız-diş muayeneleriyle toplanmıştır. Çocuklarda; DMFT/DMFS/dmft/dmfs ve ICDAS II indeksleri, pufa indeksi, dişeti sağlığı ve plak durumu, dişlerdeki mine defektleri, malokluzyon varlığı ve tedavi gereksinimleri açısından değerlendirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen toplam 301 çocuğun ortalama yaşı 8,95±2,91 olup çocukların 271(%90)'i doğuştan kalp hastalığına sahiptir. Diş çürüğü için ortalama indeksler sırasıyla; dmft=6,63±4,39; dmfs=15,70±13,64; DMFT=3,56±3,45; DMFS=5,04±6,16 olarak bulunmuştur. Orta ve ciddi derecede kalp hastalığı olan çocukların basit derecede kalp hastalığı olan çocuklara kıyasla dmfs değeri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,038). Araştırmaya katılan 301 çocuğun %93'ünde kavitasyonlu diş çürüğü gözlenirken, ICDAS II koduna göre, tüm dişleri sağlıklı olan çocuk bulunmadığı; çocukların %7,0'sinde başlangıç seviyesinde, %17,3'ünde orta seviyede ve %75,7'sinde ise ileri seviyede diş çürüğü olduğu saptanmıştır. Çocukların %21,3'ünde pulpa ekspozu, %7'sinde fistül, %5,6'sında apse ve %1'inde ülserasyon görülmüştür. Orta ve ciddi derecede kalp hastalığı olan çocuklarda basit derecede kalp hastalığı olan çocuklara kıyasla pulpa ekspozu varlığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,015). Ortalama plak indeksi ve gingival indeks değerleri sırasıyla 1,18±0,38 ve 0,69±0,53 olarak saptanmıştır. Çocukların %15,9'unda mine defekti görülmüştür. Süt dişler için hesaplanan Uygulanması Gereken Tedavi İhtiyacı (UGTİ) değeri %85,8 iken, Karşılanmış Restoratif Tedavi İndeksi (KRTİ) değeri %12,4 olarak hesaplanmıştır. Daimi dişler için UGTİ değeri %88,9 iken KRTİ değeri %10,8 olarak hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilere göre; kalp hastalığı olan çocuklarda, tedavi edilmemiş diş çürüğü, diş eti iltihabı, plak birikimi varlığı ve uygulanması gereken tedavi ihtiyacının yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu sonuçlar, bu hasta popülasyonunda EE riskinin önlenmesi ve kötü ağız sağlığının olumsuz etkilerini azaltma açısından diş hekimleri tarafından göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
It is known that individuals with heart disease are at risk of infective endocarditis (IE) and that poor oral health and transient bacteremia occurring during dental treatments are important risk factors in the pathogenesis of IE. This study aimed to examine the socio-demographic characteristics, oral hygiene habits, oral and dental health conditions and treatment needs of children with cardiac disease between the ages of 5 and 14. Data was collected through a survey form administered to the children's parents and children's oral and dental examinations were performed. In children, DMFT/S, dmft/s and ICDAS II indices; the pufa index; the gingival index and plaque index; enamel defects in the teeth, the presence of malocclusion and treatment needs were evaluated and recorded. The mean age of 301 children was 8.95±2.91 years and 271 (90%) of the children had congenital heart disease. Mean dmft was 6.63±4.39, mean dmfs was 15.70±13.64, mean DMFT was 3.56±3.45; mean DMFS was 5.04±6.16. dmfs value of children with moderate and severe heart disease was found to be significantly higher compared to children with simple heart disease (p=0.038). Cavitation was observed in 93% of the children participating in the study. It was determined that 7.0% of the children had initial caries, 17.3% had moderate caries, and 75.7% had extensive caries. Pulp exposure was observed in 21.3% of children, fistula in 7%, abscess in 5.6% and ulceration in 1%. The presence of pulp exposure was found to be significantly higher in children with moderate and severe heart disease compared to children with simple heart disease (p=0.015). The mean plaque index and gingival index were found to be 1.18±0.38 and 0.69±0.53, respectively. Enamel defects were observed in 15.9% of children. While the Treatment Needs Index (TNI) value for the primary teeth was 85.8%, the Care Index (CI) value was found as 12.4%. While the TNI value was 88.9% for the permanent teeth, the CI value was found as 10.8%. According to the data obtained from the study; it was observed that the presence of untreated dental caries, gingivitis, plaque accumulation and the dental treatment need were high in children with heart disease. These results should be considered by dentists in terms of preventing the risk of IE and reducing the negative effects of poor oral health in this population.