Kuyumculuk sektörü ve kuyumcu işletmelerde stok hesaplarının denetimi
The jewellery sector and auditing of inventory accounts in jewelry companies
Yazar: FATİH SARAÇ
Danışman: DOÇ. DR. KIYMET ÇALIYURT
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Kuyumculuk = Jewellery ; Kuyumculuk işletmeleri = Jewellery enterprise ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Stok değerleme = Stock valuation ; Stok kontrol = Stock control ; Stok yönetimi = Stock management

Özet:
Kuyumculuk sektörü, 2008 yılında 1,5 milyar Amerikan Dolarını aşan resmi ihracat rakamıyla Türkiye ekonomisinde önemli bir yerde bulunmaktadır. Sektör, resmi ihracata ilave olarak bavul ticareti ve turistlere yapılan satışlar ile ülke ekonomisine yılda yaklaşık 3 ila 3,5 milyar Amerikan Doları tutarında döviz kazandırmaktadır. Sektörün son 20 yılda üretim, ihracat, marka ve mağazalaşma konularında gösterdiği performans Hindistan, Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve İtalya'nın yanında Türkiye'yi dünya altın sektörünün önemli bir oyuncusu yapmıştır. Ancak sektör, uzun yıllar boyunca yüksek enflasyon, altın fiyatlarındaki ani dalgalanmalar, değerli taşların vergilendirilmesi ve kurumsallaşamama gibi sorunlar ile karşı karşıyadır. Kuyumcu işletmelerin en önemli hammaddesi olan değerli taşlar üzerindeki yüksek Özel Tüketim Vergisi ve has altın satış değeri ile has altın maliyeti arasındaki farkın vergilendirilmeye tabi olması işletmeleri kayıt dışı çalışmaya itmektedir.Kuyumcu işletmelerin temel stokları olan değerli maden ve kıymetli taşlar fiziksel ve kimyasal özellikleri nedeniyle ayrıntılı üretim süreçlerine tabidir. Kuyumculuk muhasebesi, ayar hesaplamaları ve değerleme ölçüleri gibi uzmanlığa dayanan hesaplamaları gerektirmektedir. Kuyumcu işletmelerin ana faaliyetlerini oluşturan stoklar, kar ya da zarar tutarını doğrudan etkilemesi açısından oldukça önemli varlıklardır. Kuyumcu işletmelerin stok kalemlerinde yapılabilecek hata ve hileler bilgi kullanıcılarının alacakları kararları olumsuz etkileyecektir. Kuyumcu işletmelerin stoklarının tutarlılık ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına geçirildiğinin, stokların işletme sahipliğinde bulunduklarının, doğru değerlenip fiyatlandırıldıklarının ve finansal tablolarda dürüst bir biçimde bilgiye dönüştürüldüklerinin bir süreç olarak incelenip, ilgililere raporlanması gerekmektedir. Bu da sektör hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olan denetçiler tarafından yapılacak kapsamlı denetim çalışmaları ile mümkündür.Anahtar Kelimeler: Kuyumculuk sektörü, kuyumcu işletmeler, stok, stok denetimi

Abstract:
Jewellery sector has a significant position in Turkish economy due to export revenues exceeding 1.5 billion US dollars as stated officially in 2008. The sector brings foreign money equal to approximately 3 or 3.5 billion US dollars to the nation?s economy through shuttle trade and sales to tourists each year in addition to official export. Turkey has become an important actor in the international gold sector besides India, China, USA and Italy as a result of high performance of the sector in manufacturing, export and creating makes and stores. However, the sector has now been experiencing problems like high inflation for years, sudden fluctuations in gold price, taxes imposed on gem stones and failing in organization. Jewelers are forced to make unregistered business by high Private Consumption Tax imposed on gem stones, which are jewelers? most important raw material, and because the margin between sales price of pure gold and its cost is subject to taxation.Precious metals and gem stones, which are basic inventories of jewelers, are made subject to detailed manufacturing processes due to their physical and chemical features. Jewelry accounting requires calculations requiring competence like appraisal criteria and carat calculations. The inventories, which account for main activities of jewelers, are quite important assets because they have direct effects on profit or loss amounts. Errors and deceptions, which might be done in inventory items of jewelers, will negatively affect decisions of data users. It should be inspected as a process and reported to the authorities that jewelers register their inventories according to consistent accounting principles, which are generally accepted, the inventories are under the company?s ownership, they are accurately evaluated and priced and they are converted into honest data in financial statements. This can be conducted via comprehensive audits completed by auditors, who have detailed information on the sector.Key words: Jewellery sector, jewelry companies, inventory, auditing inventories