Sirotik ve nonsirotik portal hipertansiyonlu çocuklarda böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of renal functions in children with cirrhotic and noncirrhotic portal hypertension
Yazar: ZEREN BARIŞ
Danışman: PROF. DR. BUKET DALGIÇ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Hipertansiyon-portal = Hypertension-portal ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis

Özet:
Son dönem kronik karaciğer hastalığı ve portal hipertansiyonlu olgularda görülen en önemli komplikasyonlardan biri böbrek işlev bozukluğudur. Böbrek yetmezliği, özellikle karaciğer nakli bekleyen kronik karaciğer hastalarında prognozu etkileyen önemli bir risk faktörü olduğundan, böbrek fonksiyonlarının doğru olarak değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışmaya Gazi Üniversitesi Pediatrik Gastroenteroloji Bilim Dalı'na başvuran, siroz tanısı ile izlenen 25, non sirotik portal hipertansiyon tanısı ile izlenen 9 ve 20 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 54 hasta alındı.Olgularda rutinde kullanılan böbrek fonksiyon testleri ile, serum sistatin C düzeyleri, idrar ß2 mikroglobulin, serum ve idrar NGAL, idrar KIM 1 ile serum ve idrar IL 18 değerleri incelendi. Hasta grubunda klinik evreleme MELD, Child Pugh Turcotte ve Baveno IV sınıflaması kullanılarak yapıldı. Rutin incelemelerde kullanılan serum BUN, kreatinin, sodyum düzeyi, idrar dansitesi, idrar pH ve fraksiyone sodyum atılımı gruplar arası farklılık göstermedi. Sistatin C hastaların tümünde normal aralıkta olmakla birlikte, her iki hasta grubunda sağlıklı kontrolden yüksek bulundu (p=0,031). Serum NGAL değeri gruplar arasında farklı değilken, idrar NGAL değeri sirozlu hastalarda kontrol grubuna göre yüksekti (p=0,043). İdrar KIM 1 değeri nonsirotik grupta, siroz ve kontrol grubuna göre yüksek bulundu (p<0,0001). Sirozlu hastalarda, MELD, Child Pugh Turcotte ve Baveno IV evreleri arttıkça serum sodyum düzeylerinin ve idrar dansitesinin azaldığı, serum IL 18 düzeylerinin arttığı gözlendi. Bu korelasyonlar istatistiksel olarak anlamlıydı. Kolestaz ve tübülopati arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, bilirubin düzeyleri ?3 mg/dl olan sirozlu hastaların idrar ß2 mikroglobulin düzeyleri, bilirubin düzeyleri <3 mg/dl olan hastalara kıyasla anlamlı olarak yüksek saptandı. Kullanılan yeni belirteçlerin, kronik karaciğer ve portal hipertansiyonlu hastalarda, böbrek fonksiyonları ve hastalık evresi konusunda rutinde kullanılan testlere ek olarak farklı bilgiler verebileceği ancak daha fazla sayıda hasta ile test edilmeleri gerektiği düşünüldü.

Abstract:
Renal dysfunction is one of the major complications in patients with cirrhosis and portal hypertension. Correct evaluation of renal functions in patients with end stage liver disease is of great importance, since renal dysfunction is an important risk factor of prognosis in patients on transplant list. Study group composed of 25 cirrhotic, 9 noncirrhotic patients and 20 otherwise healthy control subjects who applied to Gazi University Pediatric Gastroenterology Department. Renal functions of cases were evaluated with routine renal function tests, serum cystatin C levels, urine ß2 microglobulin, serum and urine NGAL, urine KIM 1, serum and urine IL 18. Model for end stage liver disease, Child Pugh Turcotte and Baveno IV classifications were used for clinical staging. Serum BUN, creatinin, sodium levels and urine specific gravity, pH, and fractional sodium excretion which were used as routine screening did not show any significant difference between groups. Although cystatin C levels were normal in study groups, levels were significantly higher in the patient groups (p=0,031). Urine NGAL levels were significantly higher in cirrhotic group compared to control group (p=0,043), but serum NGAL did not show any significant difference between groups. Urine KIM 1 levels were found to be significantly higher in patients with noncirrhotic portal hypertension, compared to cirrhotic and control groups (p<0,0001). Serum sodium levels, urine specific gravity and serum IL 18 levels increased with increased points of MELD, Child Pugh Turcotte and Baveno IV. These correlations were statistically significant. The relationship between cholestasis and tubulopathy were evaluated: urine ß2 microglobulin levels of cirrhotic patients with bilirubin levels of ?3 mg/dl, were significantly higher compared to patients with bilirubin levels of <3 mg/dl. New biomarkers of kidney injury are helpful for evaluating renal functions and determining clinical staging in patients with cirrhotic and noncirrhotic portal hypertension, but they need to be tested in larger case series.