Subaraknoid kanama ile platelet sayısı, ortalama platelet hacmi, platelet dağılım genişliği ve ortalama platelet hacmi/platelet sayısı oranı arasındaki ilişki
Platelet count, mean platelet volume, platelet with subarachnoid hemorrhage distribution width and average platelet volume/platelet count ratio the relationship between
Yazar: MÜJDAT BÜKE
Danışman: DOÇ. DR. VEDAT AÇIK ; PROF. DR. MELİH ÇEKİNMEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Kan trombositleri = Blood platelets ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Vazospazm-intrakraniyal = Vasospasm-intracranial

Özet:
Giriş ve Amaç: Subaraknoid kanama, serebrovasküler hastalıkların % 5-7'lik bölümünü oluşturmasına rağmen, yüksek mortalite ve morbidite oranından dolayı daima bilinmesi gereken bir hastalıktır. Biz bu çalışmamızda subaraknoid kanama sonrası alınan periferik kan örneklerinde hematolojik parametrelerin (MPV, PDW, PLT sayısı, MPV/PLT sayısı oranı) düzeylerinin değerlendirilerek, aSAH ve vasospasmla olan ilişkisini araştırdık. 
	Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroşirurji Kliniği'ne Eylül 2017-Eylül 2021 tarihleri arasında başvuran 698 aSAH tanılı hasta ile bunlara demografik olarak yakın 703 kontrol hastası alındı. Her iki hasta grubundan alınan kan örneklerinde PLT sayısı, MPV, PDW ve MPV/PLT sayısı oranı çalışıldı. Bilinen kan hastalığı (orak hücreli anemisi) olan hastalar çalışmaya alınmadı. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi.
	Bulgular: Hastaların MPV değerleri kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu. Hastaların PDW değerleri kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu. Hastaların MPV/PLT sayısı oranı değerleri kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu.
	Vasospasm gelişen hastalarda MPV değeri vasospasm gelişmeyen hastalara göre daha yüksek idi. Vasospasm gelişen hastalarda PDW değeri vasospasm gelişmeyen hastalara göre daha düşük idi. Vasospasm gelişen hastalarla gelişmeyen hastaların MPV/PLT sayısı oranı değerleri arasında fark bulunmadı (p>0.05).
	MPW değeri <9.6 olanların %5'inde, MPW değeri >9.6 olanların %14.7'sinde vasospasm saptandı. PDW değeri >16.2 olanların %5.1'inde, PDW değeri <16.2 olanların %21.4'ünde vasospasm saptandı.
	Vasospasm gelişmesine etki eden risk faktörünün incelenmesinde tek değişkenli analizde anlamlı bulunan bağımsız değişkenler (MPV, PDW), Multivariate Lojistik regresyon analizine dahil edilerek sonuç model elde edildi. Multivariate Lojistik regresyon analizi sonucunda MPV ve PDW vasospasm gelişmesine etki eden risk faktörü olarak tespit edildi (sırasıyla p<0.05 p<0.001). Vasospasm gelişimini; MPV değerinin 9.6'ının üstünde olmasının 2.174 kat, PDW değerinin 16.2'inin altında olmasının 3.751 kat artırdığı görüldü.
	Sonuç: aSAH geçiren hastalarda literatürle uyumlu olarak MPV, MPW/PLT sayısı oranları yüksek bulunmuştur. Biz literatürden farklı olarak aSAH hastalarında PDW'nin de arttığını ortaya koyduk. Aynı zamanda PDW'nin ve MPV'nin vasospasmla ilişkili olduğunu belirledik. Hasta serimiz içerisinde vasospasmı olan hasta sayısının toplam hasta sayısına oranla yetersiz olduğu düşünülebilir. Vasospasm olan hastaların tamamı radyolojik olarak da vasospasm olduğu gösterilen hastalardır. Bu parametrelerin daha geniş hasta serilerinde araştırılması gerektiği kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: aSAH, Vasospasm, MPV, PDW, PLT, MPV/PLT

Abstract:
Introduction and Aim: Subarachnoid hemorrhage accounts for 5-7% of cerebrovascular diseases. However, it is an issue that should always be known due to its high mortality and morbidity rate is a disease. In this study, we evaluated the peripheral blood samples taken after subarachnoid hemorrhage. The levels of hematological parameters (MPV, PDW, PLT number, MPV/PLT number ratio) we investigated the relationship between aSAH and vasospasm.
	Materials and Methods: T.C. Health Sciences University Adana Medical Faculty Hospital with 698 patients diagnosed with aSAH, who applied to the Neurosurgery Clinic between September 2017 and September 2021. 703 demographically similar control patients were included. Blood from both patient groups PLT number, MPV, PDW and MPV/PLT number ratio were studied in the samples. Known blood disease (sickle cellular anemia) were excluded from the study. The results were evaluated statistically.
	Results: The MPV values of the patients were higher than the control group. PDW of patients values were higher than the control group. MPV/PLT number ratio values of patients found higher than the control group. The MPV value was higher in patients who developed vasospasm than in patients who did not develop vasospasm. The PDW value was lower in patients who developed vasospasm than in patients who did not develop vasospasm. The difference between the MPV/PLT number ratio values of patients who developed vasospasm and those who did not found (p>0.05).
	Vasospasm was detected in 5% of those with an MPW value of; 9.6 and 14.7% of those with an MPW value of; 9.6. Vasospasm was detected in 5.1% of those with a PDW value of >16.2 and in 21.4% of those with a PDW value of <16.2. In the examination of the risk factor affecting the development of vasospasm, there was no significant difference in univariate analysis. İndependent variables (MPV, PDW) were included in the Multivariate Logistic regression analysis. The resulting model was obtained MPV and PDW vasospasm as a result of multivariate logistic regression analysis.
	It was determined as a risk factor affecting its development (p<0.05, p<0.001 respectively). Vasospasm its development; 2.174 times higher than 9.6 MPV value, 16.2 times below PDW value it was seen that it increased 3.751 times.
	Conclusion: In accordance with the literature, the rates of MPV, MPW/PLT numbers are high in patients who have had aSAH found. Unlike the literature, we demonstrated that PDW is also increased in patients with aSAH. We also determined that PDW and MPV are associated with vasospasm. Our patient series ıt can be thought that the number of patients with vasospasm is insufficient compared to the total number of patients. All of the patients with vasospasm are patients who have been shown to have vasospasm radiologically. This we believe that these parameters should be investigated in larger patient series.
Keywords: aSAH, Vasospasm, MPV, PDW, PLT, MPV/PLT