Doğu Akdeniz bölgesinde farklı soğuklama yöntemleri kullanılarak olasılıklı soğuklama süre haritalarının çıkarılması
Developing probabilistic chilling-duration maps in the Mediterranean region through using different chilling estimation methods
Yazar: HÜSEYİN YELMEN
Danışman: PROF. MAHMUT ÇETİN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Doğu Akdeniz bölgesinde yürütülen bu araştırmada, bölgenin farklıyöntemlere göre soğuklama sürelerinin saptanması ve %50, %80 ve %95 olasılıklısoğuklama haritalarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Soğuklama değerleri, 26 adetmeteoroloji gözlem istasyonunun uzun yıllar günlük saatlik sıcaklıkları, günlükmaksimum ve minimum sıcaklık değerleri kullanılarak Aron, klasik ve soğuk birimiyöntemlerine göre geliştirilen bir bilgisayar programı yardımıyla hesaplanmıştır.Aron yöntemi ile Klasik yöntem arasındaki korelasyon incelenmiş ve haritalanarakalansal dağılımı elde edilmiş; Afşin meteoroloji istasyonu hariç çalışma alanınıntamamında yüksek oranda benzerlik saptanmıştır (P=0.05). Yöntemlere göresaptanan soğuklama değerleri serilerinin frekans analizleri yapılmış, en uygunolasılık dağılım modelleri bulunmuştur. Kullanılan istasyonların çoğunun Gumbel velog-normal dağılıma uyduğu belirlenmiştir. İstasyonların farklı yöntemlere göresoğuklama süreleri ve soğuklama değerleri %95, %80 ve %50 olasılık düzeylerindetahmin edilmiştir. Olasılıklı soğuk süre değerlerinin haritaları çizilmiş ve alansaldağılımları belirlenmiş; haritalar yorumlanmıştır. Soğuklama değerlerinin kıyıkesimlerden iç kesimlere gidildikçe hızla arttığı saptanmıştır. Anamur, Silifke,Mersin, Karataş ve Yumurtalık'ın yörede soğuklama süreleri en kritik olanistasyonlar olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study, conducted in the Eastern Mediterranean Region of Turkey, aimed at determiningchilling durations in the region by using different chilling estimation methods and developing chillingmaps at 50%, 80% and 95% probability levels. Long term yearly chilling durations for classic andAron methods and chilling hour accumulations for chill unit method of 26 meteorological stations,located point-wisely in the study area, were calculated by running a computer program which has beendeveloped for this purpose. Long-term hourly temperature and daily maximum and minimumtemperature series of meteorological observation stations were utilized to obtain long term yearlychilling duration -as hours- and chilling accumulation -as chill units- series. The correlation betweenlong-term series of Aron or so-called Costello and classic method was investigated and the correlationcoefficient map was developed to obtain spatial distribution pattern of association. It was found thatthe association is statistically significant (P=0.05) over the study area, except for Afşin meteorologicalstation. Frequency analyses of the series of chilling hours and chilling units -calculated for eachstation using the tree chilling estimation methods- were performed and the best fitted probabilitydistribution functions were determined for each of tree chilling series at each station. It was found thatthe majority of stations utilized in the study fitted to Gumbel and log-normal frequency distributions.Chilling hours and chill units for 95%, 80% and 50% probability levels were estimated for treedifferent chilling estimation methods at each meteorological station. Probabilistic chilling-durationmaps for each chilling estimation method were developed and spatial distribution patterns of chillunits and chilling hours were determined over the study region, and interpreted thoroughly. It wasfound that chilling values are increasing too fast towards inner parts of the study area, viz. from theMediterranean climatic zone to terrestrial climate. Anamur, Silifke, Mersin, Karataş and Yumurtalıkmeteorological stations and their nearby neighborhood were found to be the most critical places interms of chilling durations in the region.