Lomber disk hernisi olan bireylere sanal gerçeklik gözlüğüyle yaptırılan egzersizin ağrı, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of exercise performed with virtual reality glasses on individuals with lumbar disc hernia on pain, daily life activities and quality of life
Yazar: SERAP BUZTEPE
Danışman: DOÇ. DR. CANTÜRK ÇAPIK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Bu çalışma; lomber disk hernisi olan bireylere sanal gerçeklik gözlüğü ile yaptırılan egzersizin; ağrı, günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve düşme üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırma evrenini 13 Eylül 2021 – 8 Mart 2022 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitesi'ne ayaktan başvuran 230 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine alınması gereken kişi sayısı yapılan güç analizine göre en az 64 olması gerektiği bulunmuştur. Örnekleme ise araştırma kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 68 hasta alınmıştır. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Visual Analog Skala, Oswestry Özürlülük İndeksi to, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve düşme risk cihazı kullanılmıştır. Girişime başlamadan önce sanal gerçeklik ve kontrol grubundan ön test verileri toplanmıştır. Girişim olarak sanal gerçeklik grubundaki hastalara 28 seans sanal gerçeklik gözlüğüyle egzersiz uygulatılmıştır. Kontrol grubuna hastanedeki rutin tedavi alan hastalar alınmıştır. Tedavisini tamamlayan sanal gerçeklik ve kontrol grubundaki hastalardan son test verileri toplanmıştır. Verilerin sisteme aktarılmasında ve istatistiksel işlemlerin yapılmasında SPSS 20 paket programından yararlanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi, yüzdelik dağılım, bağımsız gruplarda t testi ve etki büyüklüğü analizi kullanılmıştır. Araştırma Helsinki Deklarasyonunun tüm ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.
Bulgular: Sanal gerçeklik grubunun ön test- son test puan ortalamalarına göre;  Visual Analog Skala ağrı puan ortalamaları 3.38±1.48 ve anlamlı bir azalma, ODI indeks puan ortalamaları 21.59±6.00 ve anlamlı bir azalma, SF-36 yaşam kalitesi tüm alt boyut puan ortalamalarında istatistiksel açıdan anlamlı bir artma olduğu bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca sanal gerçeklik grubu ön test- son test düşme risk puan ortalamalarının anlamlı derecede azalma olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Lomber disk hernili hastalarda sanal gerçeklik gözlüğüyle egzersiz uygulamalarının ağrıyı azalttığı, günlük yaşam aktivitelerini arttırdığı, yaşam kalitesi arttırdığı ve düşme risk puanını azalttığı belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Ağrı, hemşirelik, lomber disk hernisi, sanal gerçeklik, yaşam kalitesi.

Abstract:
Aim: This study was performed with virtual reality glasses for individuals with lumbar disc herniation; This study was conducted to determine the effect on pain, activities of daily living, quality of life and falling.
Materials and Methods: The study was conducted in a randomized controlled manner. The research population consisted of 230 outpatients who applied to Atatürk University Health Application and Research Center Physical Therapy and Rehabilitation Unit between 13 September 2021 and 8 March 2022. It was found that the number of people to be included in the sample of the study should be at least 64 according to the power analysis. The sampling included 68 patients who met the research criteria and agreed to participate in the study. Patient Information Form, Visual Analog Scale, Oswestry Disability ındex to, SF-36 Quality of Life Scale and fall risk device were used to collect data. Before starting the intervention, pretest data were collected from the virtual reality and control groups. As an intervention, 28 sessions of exercise with virtual reality glasses were applied to the patients in the virtual reality group. Patients undergoing routine treatment at the hospital were included in the control group. Post-test data were collected from patients in the virtual reality and control groups who completed their treatment. SPSS 20 package program was used in transferring the data to the system and performing statistical operations. Chi-square test, percentile distribution, t-test for independent groups and effect size analysis were used to evaluate the data. The research was conducted in accordance with all the principles of the Declaration of Helsinki.
Results: According to the pretest-posttest mean scores of the virtual reality group; Visual Analogue Scale pain score averages were found to be 3.38±1.48 and a significant decrease, ODI index mean scores of 21.59±6.00 and a significant decrease, and a statistically significant increase in all SF-36 quality of life sub-dimension scores (p<0.05). In addition, it was determined that the mean scores of the virtual reality group pretest-posttest fall risk were significantly reduced (p<0.05).
Conclusion: It has been determined that exercise applications with virtual reality glasses in patients with lumbar disc hernia reduce pain, increase daily living activities, increase quality of life and reduce the risk of falling.
Keywords: Lumbar disc herniation, nursing, pain, virtual reality, quality of life.