Köpeklerde torakolumbal vertebralarda optimal güvenli implant koridorlarının bilgisayarlı tomografi eşliğinde değerlendirilmesi
The evaluation of optimal, safe implant corridors in thoracolumbal vertebrae in dogs with to computerized tomography
Yazar: SERAP ABADAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYLAN ÖNYAY
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cerrahi-veteriner hekimlik = Surgery-veterinary ; Corpus vertebrae = Corpus vertebrae ; Foramen intervertebrale = Foramen intervertebrale ; Göğüs vertebraları = Thoracic vertebrae ; Köpekler = Dogs ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İntervertebral disk = Intervertebral disc

Özet:
Veteriner hekimlikte, vertebranın destabilizasyonuna ve patolojilerine sıklıkla rastlanılmaktadır. Vertebra instabilitesinde, çoğunlukla operatif tedavi uygulanmaktadır. Köpeklerde, vertebra kırık ve luksasyon olgularının büyük çoğunluğu, kolumna vertebralisin anatomik ve biyomekanik yapısı nedeniyle, torakolumbal bölgede meydana gelir. Görüntüleme ve implant teknolojilerinin ilerlemesi ile birlikte, stabilizasyon teknikleri de gelişme göstermiştir. Operasyonda, implantın stabil ve güvenli bir şekilde uygulanabilmesi için, preoperatif dönemde belirlenecek güvenli implant koridorları büyük önem taşımaktadır. Veteriner nöroşirurjide türler, hatta ırklar arasında bile anatomik farklılıkların bulunması, güvenli implant koridorlarının belirlenmesini zorlaştırmaktadır.
Bu tez çalışmasında, 25 kg ve üzeri köpeklerde, torakolumbal vertebralarda, optimal güvenli implant koridorlarının bilgisayarlı tomografi eşliğinde değerlendirildi. Torakal ve lumbal vertebraların güvenli giriş noktaları, implantasyon koridorları ve uzunlukları değerlendirilerek, olgular arasında bireysel fark bulunup bulunmadığı ve bu değerlerin tutarlı olup olmadığını belirlemek amaçlandı. İmplantasyon koridorları oluşturulurken, önemli anatomik yapılar ve visseral dokular dikkate alındı. İmplantın uygulandığı yüzey ile orta sagittal düzlem arasındaki minumum ve maksimum güvenli açılar, maksimum implant uzunluğu ve implant giriş noktasının arasındaki uzunluklar değerlendirildi. Verilerin, normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için, Shapiro Wilk analiz testi kullanıldı. İstatistiksel analizler sonucunda, minimum güvenli açı değeri T6, T8, T12, T13 vertebralarında ve maksimum güvenli açı değeri T6, T9, T13 vertebralarında birbiriyle uyumlu bulunmuştur. (p<0.05) Çalışmada, her vertebra için Pearson Korelasyon testi ile minimum-maksimum açı arasında ve minimum-maksimum uzaklık değerleri arasında pozitif korelasyon görüldü. 
Veteriner hekimlikte, ırk varyasyonunun fazla olması ve bireysel anatomik farklılıklar nedeniyle standart bir güvenli implant koridoru oluşturmak zordur. Çalışmamızın sonuçları, birbirine yakın ağırlıktaki bazı köpeklerde bile güvenli koridorların tutarlı olmadığını göstermektedir. Ancak, güvenli koridor çalışmalarının aynı ırk, yaş ve ağırlıktaki olgularla yapılması, elde edilen güvenli implantasyon bölgelerinin daha kapsamlı ve tutarlı olarak belirlenmesini sağlayabilir.

Anahtar Sözcükler: Vertebra, Güvenli implant koridoru, Köpek, Stabilizasyon 
ABSTRACT

Abstract:
Vertebral destabilization and pathologies are common in veterinary medicine. Vertebral instabilities are mostly treated with surgery. Most vertebra fractures and luxations in dogs happen at the thoracolumbar area due to anatomical and biomechanical properties of this section. Better stabilization techniques were developed in accordance with improved imaging and implant technologies. Preoperative planning of implant corridors play a very important role in safe and stable implantation. The determination of safe implant corridors in veterinary neurosurgery is challenging because there are many varieties between species and breeds. 
Safe implant corridors of thoracal and lumbar vertebrae of dogs weighing 25kg and above were evaluated using computed tomography. Safe entry points, implant corridors and lengths were evaluated and compared with each other for individual differences. Implant corridors were determined considering important anatomical and surrounding visceral structures. The angle between the implant and the sagittal mid section, maximum implant length and the distance of implant entry and the mid-section were evaluated. Shapiro-Wilk test was used to determine if the dispersion of data was normal. According to this test's results the minimum safe angle values of T6, T8, T12 and T13 and the maximum safe angle of T6, T9 and T13 were compatible with each other (p<0,05). According to Pearson correlation test, a strong correlation was found between minimum and maximum angles of each vertebra and a positive correlation was found between minimum and maximum implant distances.
The variations between breeds and individual anatomical differences it is quite difficult to standardize safe implantation corridors in veterinary medicine. The results of our study show that safe implant corridor values show differences even in dogs with similar body weights. Focusing future studies on cases that are of the same breed, race and age may yield more reliable and comprehensive results for safe implant corridors.
 
Keywords: Vertebrae, Safe implant corridor, Dog, Stabilization