İşlemsel ve kavramsal bilginin gelişiminin cebirsel kesirleri içeren denklemler bağlamında incelenmesi
Investigation of the development of operational and conceptual knowledge in the context of equations containing algebraic fractions
Yazar: MEHTAP TAŞTEPE
Danışman: DOÇ. DR. DOÇ. DR. BAHADIR YANIK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cebir = Algebra ; Denklemler = Equations ; Kavramsal bilgi = Conceptual knowledge ; Kesirler = Fractions ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; İşlemsel bilgi = Procedural knowledge

Özet:
Bu araştırmanın amacı, cebirsel kesirlerde toplama ve çıkarma işlemini içeren denklemlerde işlemsel bilgi ve kavramsal bilgilerindeki gelişimi incelemektir. 
Araştırma 2015-2016 öğretim yılında Sinop ilinde iki farklı lisede öğrenim gören 4 dokuzuncu sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Öncelikle Sinop merkezde bulunan liselerde ön uygulama soruları uygulanmış ardından 4 öğrenci belirlenmiştir. İlk klinik görüşmenin ardından haftada bir olmak üzere 7 öğretim seansı uygulanmış, son klinik görüşme ve 3 ay sonra kalıcılık klinik görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın modelini nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan  "öğretim deneyi", bunu desteklemek için yapılan "klinik görüşmeler" ve "doküman incelemesi" oluşturmaktadır.
Elde edilen veriler işlem esnekliği boyutunda çoklu çözüm stratejisi bilgisi göstermek, bu çözüm stratejileri arasında bilinçli tercihlerde bulunmak ve tercih edilen çözümü uygulayabilmek şeklinde üç başlık altında incelenmiştir. Çoklu strateji bilgisi bölümünde veriler kodlanarak puanlanmış ve dört düzey belirlenmiştir. Bilinçli tercihlerde bulunma ve tercih ettiği çözümü uygulayabilme durumları içerik analizi yöntemi kavramsal anlama boyutu ise betimsel analiz ve içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda katılımcıların bu süreçte işlemsel ve kavramsal bilgileri gelişme göstermiştir. İşlemsel anlamda çoklu strateji bilgisi geliştikçe işlem esnekliğinin geliştiği, çözümlü örneklerin bunda önemli bir rol oynadığı, çoklu strateji bilgisi gelişiminin ve çözüm için etkili stratejiyi seçerek doğru stratejileri belirleme becerisinin karşılıklı olarak birbirini olumlu etkilediği görülmüştür. Çoklu strateji bilgisinin gelişimi tercih nedeninin matematiksel olmasını sağlamıştır. Verilen denklemlere yazılan sözel problemlerde kullanılan anlamların ve problem yazarken yapılan hataların kesrin türüne göre farklılaştığı belirlenmiştir. Denklemlerin çözümünde özellikle kesrin bölüm anlamının kullanılması iki bilgi türünün birbirini olumlu etkilediğini göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the development of operational knowledge and conceptual knowledge in equations involving addition and subtraction in algebraic fractions.
The research was carried out by 4 ninth grade students who attended two different high schools in Sinop province in 2015-2016 academic year. Firstly, pre-application questions were applied in high school in Sinop center and 4 students were identified. Following the first clinical interview, 7 teaching sessions were held once a week, and the last clinical interview and persistence clinical interview were performed 3 months later. The model of the research constitutes the "teaching experiment" which is one of the qualitative research approaches, the "clinical interviews" and the "document examination" which are made to support this.
The obtained data are examined under three headings: to show information of multiple solution strategy in terms of transaction flexibility, to make conscious preferences among these solutions and to implement preferred solution. In the multi-strategy information section, the data were coded and scored and four levels were determined. The content analysis method and the conceptual understanding dimension are analyzed by using descriptive analysis and content analysis method.
As a result of the research, the participants have developed operational and conceptual knowledge in this process. As multi-strategy knowledge has developed in operational sense, it has been seen that process flexibility develops, analytical examples play an important role in this, the development of multi-strategy information, and the ability to select the right strategies for the solution have mutually positive effects. The development of multi-strategy knowledge has made mathematical reason for preference. It has been determined that the meanings used in the verbal problems written in the given equations and the errors made when writing the problem differ according to the specific type. The use of the notion of a definite part in the solution of the equations has shown that the two sets of information affects each other positively.