Sultan Sencer Devri Selçuklu dış siyaseti H. 512-552/M. 1118-1157
The foreign policy of Sultan Sanjar the Seljuk era H. 512-552/M. 1118-1157
Yazar: FİKRET ZERKAYA
Danışman: DOÇ. DR. H. HÜSNÜ KOYUNOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Büyük Selçuklular = Great Seljuks ; Selçuklular = Seljuks ; Sultan Sencer = Sultan Sanjar ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Büyük Selçuklu imparatorluğu için Sultan Sencer'in etkinliği H. 490 /M. 1097 tarihinde Horasan'a melik olarak atanması ile başlamıştır. Bu dönemde yaşanan taht mücadelelerine taraf olduğu gibi diğer taraftan imparatorluğun doğu komşularını henüz meliklik döneminde olmasına rağmen itaat altına almış ve böylece batıda yaşanan taht mücadelelerinde devletin dışarıdan gelebilecek tehlikelere karşı emniyetini sağlamıştır. Sultan Sencer, H. 512 /M. 1118 yılında imparator olarak Büyük Selçuklu Devletinin tahtına oturduktan sonra dahi meliklik döneminde uyguladığı başarılı dış siyasetini devam ettirmiş ve böylece yaklaşık kırk yıl ülkesini huzur ve güven içinde yönetmiştir. Ülkesinin tüm komşularını tâbiiyetine almakla devletini dış tehlikelere karşı adeta bir zırh ile kaplamıştır. Sultan Sencer dış siyasette asla taviz vermemiştir. Kendisine tâbi devletlere karşı çok ince bir siyaset takip etmiştir. Irak Selçuklu Sultanlarını kendisine veliaht tayin etmiş, İslam dünyasının manevi lideri olan Halife'yi hiçbir zaman karşısına almamıştır. Tâbilerinin ekonomik olarak güçlenmelerine izin vermemiştir. Onların kendisini hesaba katmadan yaptıkları en ufak hatalara dahi müdahale etmiş ancak müdahaleden sonra çoğuzaman bu failleri afederek büyüklüğünü göstermiştir. Matbu hükümdar olarak kendisine tâbi hükümdarlardan gelen her yardım çağrısına da olumlu cevap vererek kendisinin metbû hükümdar olduğunu daima his ettirmiştir.

Abstract:
The reign of Sultan Sencer fort he Great Seljuk Empire Began with his nomination to Horasan as a ruler in H. 490 / M. 1097 in spite of being biase to challenges for throne he managed to subject his eastern neighbours as he was just a ruler and thus secured his state against outer threats in challenges took place for H. 512 / M. 1118 throne in west even after he took the reign of the Great Seljuk Empire as an emperar,he maintained his successful foreign policy he practised during the period he was a ruler and thus he ruled his state in peace and safety for about 40 years. By subjecting of all of his neighbours he armoured his state against outer threats. Sultan Sencer never gave compromise in foreign policy. He practised a very balanced policy for his subjected states. He appointed İragıan Seljuk Sultans as heirs to him. He never considered calif, who wasthe spirital leader of muslims, as a rival. He didn?t let his subjects to become financially strong. He interfered even slightest mistakes they made without taking him into consideration but after his intervations he mostly showedhis supremacy by forgiving them. Also he made his subjects feel themselves dependant to him by helping them anytime they needed.