Karanlık üçlünün örgütsel sinizme etkisinde algılanan aşırı nitelikliliğin aracı rolü: Akademisyenler üzerine bir araştırma
The mediator role of perceived overqualification in the effect of the dark triad on organizational cynicism: A study on academics
Yazar: MEHMET ALİ CANBOLAT
Danışman: PROF. DR. AYKUT BEDÜK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan aşırı niteliklilik = Perceived overqualification ; Karanlık üçlü = Dark triple ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism

Özet:
Bu çalışmada, algılanan aşırı nitelikliliğin aracı değişken olarak belirlenmesiyle kişilik özellikleri arasında, karanlık kişilik özellikleri olarak değerlendirilen Makyavelizm, narsizm ve psikopatiyi örgütsel davranış bağlamında inceleyerek karanlık üçlünün yoğun çalışma temposuna sahip akademisyenlerde örgütsel sinizme olası etkisinin tespit edilmesi planlanmıştır. Buradan hareketle araştırmanın amacı, akademisyenlerde karanlık kişilik özellikleri ve örgütsel sinizm ilişkisinde algılanan aşırı nitelikliliğin aracı rolünün test edilmesi ve değişkenler arasındaki olası ilişki ve etkilerinin ortaya konulabilmesidir. Aynı zamanda bu değişkenlerin bazı demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi de amaçlanmıştır. Nicel araştırma deseninde tasarlanan araştırma bir devlet üniversitesinde görev yapan 453 akademisyen ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama formu olarak demografik bilgileri içeren 6 soru, karanlık kişilik özellikleri, örgütsel sinizm ve algılanan aşırı vasıflılık ölçekleri uygulanmıştır. Veri analizlerinde, tanımlayıcı istatistikler, faktör analizleri, korelasyon ve regresyon analizleri ile fark testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; karanlık üçlünün örgütsel sinizme etkisinde algılanan aşırı nitelikliliğin orta düzeyde aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiş ve değişkenlerin bazı demografik özelliklerde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was planned to determine the possible effect of the dark triad on organizational cynicism in academics with heavy workload by examining Machiavellianism, narcissism and psychopathy, which are considered as dark personality traits, in the context of organizational behavior by determining perceived overqualification as a mediating variable. From this point of view, the aim of the research is to test the mediating role of perceived overqualification in the relationship between dark personality traits and organizational cynicism in academics and to reveal the possible relationship and effects between the variables. At the same time, it is aimed to determine whether these variables differ according to some demographic characteristics. The research, which was designed in a quantitative research method, was conducted with 453 academicians working at a state university. In the research, 6 questions containing demographic information, dark personality traits, organizational cynicism and perceived overqualification scales were applied as data collection form. Descriptive statistics, factor analyses, correlation and regression analyzes and difference tests were used in data analysis. According to the research findings; It has been determined that the perceived overqualification has a moderate mediation impact in the effect of the dark triad on organizational cynicism, and it has been concluded that the variables differ in some demographic characteristics.