Satranc-ı Urefa'nın eğitsel bir oyun olarak uyarlanmasının 6. sınıf öğrencilerinin kelime öğretimine ve Türkçe dersi tutumlarına etkisinin incelenmesi (Siirt ili örneği)
Investigating the effect of adapting Santranc-i Urefa as an educational game on teaching vocabulary to 6th grade students and their attitudes towards turkish lesson (Sample of Siirt province)
Yazar: SEYİTHAN KARA
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN AKIN
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitsel oyunlar = Educational games ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sözcük oyunu = Wordplay ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmada, Satranc-ı Urefa'nın eğitsel bir oyun olarak uyarlanmasının 6. sınıf öğrencilerinin kelime öğretimine ve Türkçe dersi tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2017-2018 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde Siirt il merkezinde MEB'e bağlı bulunan Şehit Öğretmen İsmail Çelik Ortaokulu'nun 6. sınıfının iki farklı şubesinde eğitimine devam eden toplam 48 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma, nicel ve nitel tekniklerin birlikte kullanıldığı karma araştırma yönteminin iç içe gömülü deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel boyutu, gerçek deneysel modellerden biri olan ön test ve son test kontrol gruplu seçkisiz desene göre tasarlanmıştır. Araştırmada seçkisiz olarak atanan deney ve kontrol grubu bulunmaktadır. Deney grubunda (n=24) eğitsel oyun uygulamaları doğrultusunda kelime öğretimi gerçekleştirilirken kontrol grubunda (n=24) geleneksel öğretim ekseninde ders işlenmiştir. Her iki grupta, bütün işlemler araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir.  
Araştırmada, nicel veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu",  katılımcıların kelime bilgisi düzeylerinin ölçümü için Wesche ve Paribakht (1996) tarafından geliştirilmiş ve Ateş & Sis (2016) tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan "Kelime Bilgisi Ölçeği", Türkçe dersine yönelik tutumların belirlenmesi için Ünal & Köse (2014) tarafından geliştirilen "Türkçe Dersi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda veri toplama aracı olarak "Öğrenci Görüşme Formu" kullanılmıştır. Satranc-ı Urefâ oyununun tespiti ve kelime öğretiminde kullanılabilecek modern uyarlama çalışması sürecinde doküman analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizi için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı; nitel verilerin analizi için betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmada, eğitsel oyun yönteminin 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarı ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığının artması ve Türkçe dersine yönelik tutumlarının olumlu anlamda değişmesi noktasında geleneksel öğretime göre daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca eğitsel oyuna dayalı kelime öğretimi ve Satranc-ı Urefa oyunundan uyarlanarak kelime öğretiminde eğitsel bir araç olarak kullanılabilirliğini incelemek amacı doğrultusunda geliştirilen Kelime Safarisi oyunu ve oyun araçlarına ilişkin deney grubu öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla uygulanan görüşme formundan elde dilen bulgulara göre Kelime Safarisi'nin eğitsel bir oyun aracı olarak uygulanabilir olduğu, kelime öğretiminin eğitsel oyunla zenginleştirilmiş öğrenme ortamında eğlenceli, yapıcı, kalıcı ve eğitici bir şekilde gerçekleştirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulama ve ilgili konuda çalışma yapacak araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Dil, kelime, kelime öğretimi, Satranc-ı Urefa, eğitsel oyun

Abstract:
In this study, the effect of the adaption of Satranc-ı Urefa as an educational game on the vocabulary teaching to the 6th grade students and their attitudes towards Turkish lesson was examined. The participants of the study consisted of a total of 48 students studying at two separate classes of Sehit Ogretmen Ismail Celik Secondary School during spring term of 2017-2018 academic year, which is affiliated to MoNE in the city center of Siirt province. The research was designed in embedded design pattern of the mixed research method in which quantitative and qualitative techniques are used together. The quantitative dimension of the study was designed according to the random pattern with pre-test and post-test control group, which is one of the true experimental models. There was an experimental and control group which was determined randomly. The experimental group (n=24) was taught vocabulary in accordance with the educational game applications while the educational process in the control group (n=24) was carried out within the scope of the traditional teaching. In both groups, all procedures were performed by the researcher.
"Personal Information Form", for the measurement of the participants' vocabulary level, "Scale of Vocabulary Knowledge", developed by Wesche and Paribakht (1996) and adapted to Turkish by Ates and Sis (2016) through carrying out its reliability and validity,  "Turkish Lesson Attitude Scale" developed by Unal and Kose (2014) were used as quantitative data collection tools in the research. "Student Interview Form" was used as a data collection tool in the qualitative dimension of the research. Document analysis technique was implemented during the process of the examination of Satranc-ı Urefa game and its modern adaptation to be used in teaching vocabulary. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 program for analysis of quantitative data and a descriptive analysis technique for the analysis of qualitative data were used. In the study, it was concluded that educational game method was more effective than the traditional instruction at the point of increasing 6th grade students' achievement and the permanence of the learned information, and positively changing their attitudes towards Turkish lesson. In addition, according to the findings obtained from the interview form applied to determine the opinions of the students in the experimental group related to the "Word Safari" game and game tools developed in line with teaching vocabulary based on educational game and Satranc-ı Urefa to examine its usability in teaching vocabulary, it was deduced that the "Word Safari" was applicable as an educational gaming tool, vocabulary teaching could be entertaining, constructive, permanent and instructional in an environment enriched with educational game. In line with the results obtained in the research, recommendations were made for the application process and the researchers who would carry out the related studies.
Keywords: Language, vocabulary, vocabulary teaching, Satranc-ı Urefa, educational game