Türk Kara Kuvvetleri teşkilat ve doktrininde yabancı kaynaklı yeniden yapılandırma projeleri ve sonuçları (1880-1960)
Outsourced restructuring projects and their results in the organization and doctrine of the Turkish Land Forces (1880-1960)
Yazar: ERHAN ÇİFCİ
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Askeri birlikler = Military units ; Askeri tarih = Military history ; Askeri teşkilat = Military organization ; Askeri yapı = Military structure ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kara Kuvvetleri Komutanlığı = Turkish Land Forces Command ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Yeniden örgütlenme = Reorganization

Özet:
Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri'nde dış kaynaklı yeniden yapılandırma seçeneği 17. yüzyılın sonlarından itibaren devlet idarecilerinin gündemine girmiştir. Bununla beraber, dış kaynaklı yeniden yapılandırma faaliyetlerinin kapsamlı ve planlı hale gelmesi 1880'lerde mümkün olmuştur.

Bu çalışmanın amacı, Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri'nin ıslahı için 1880-1960 yılları arasında Fransız, Alman, İngiliz ve Amerikalı ve diğer ülkelere mensup askerî müşavirler tarafından yürütülen dış kaynaklı yeniden yapılandırma faaliyetlerinin teçhizat, teşkilat yapısı ve doktrin açısından Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri üzerinde nasıl bir etki yaptığının belirlenmesidir. 

Belirlenen amaç doğrultusunda Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri'ndeki dış kaynaklı yeniden yapılandırma faaliyetleri 1880-1960 arasındaki süreçte nitel araştırma yöntemiyle ele alınmış, araştırma boyunca elde edilen bulgular kronolojik ve tematik olarak incelenmiştir. Ayrıca bu süreçte "dönüm noktası" olarak değerlendirilebilecek hususlar somut örneklerle aktarılmıştır. Bu sayede dış kaynaklı yeniden yapılandırma projelerinin hangi açılardan benzerlik ve hangi açılardan farklılık gösterdiklerinin ortaya konmasına çalışılmıştır.

Elde edilen bulgular, dış kaynaklı yeniden yapılandırma projeleri içerisinde yapılan teçhizat modernizasyonunun doktrin dönüşümüne, doktrin dönüşümünün de teşkilat yapısında bazı değişikliklere yol açtığını ortaya koymaktadır. Bu durum ise yardım alınan ülkeye veya ülkelere karşı zamanla askerî, iktisadi ve siyasi olarak bağımlı kalma tehlikesini beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla iyi işleyen ve teknolojik gelişmelere ayak uydurabilecek bir yerli savunma sanayinin teşkili başta olmak üzere, dış etkilerden bağımsız bir millî askerî kültürün oluşturulması ve bu yapıyı koruyacak tedbirlerin alınması elzem görülmektedir.

Abstract:
Option for outsourced reorganization in Ottoman/Turkish Land Forces made into state executives' agenda at the end 17th century. Nevertheless, outsourced reorganization operations were planned and became more comprehensive around 1880s.

The aim of this research is to find out how the operations of outsourced reorganization for reforming Ottoman/Turkish Land Forces between 1880 and 1960, which were carried out by military advisors of French, German, British, American and other countries, affected Turkish Land Forces in terms of equipment, organization structure and doctrine.

As for these objectives, outsourced reorganization operations in Turkish Land Forces between 1880 and 1960 have been reviewed by qualitative analysis method and obtained evidence during the research have been examined chronologically and thematically. Furthermore, matters that are considered to be "milestone" in this process have been provided with tangible examples. Thus, outsourced reorganization projects have been presented in terms of similarities and differences.

Obtained evidence showed that modernization of equipment in outsourced reorganization projects led to change of doctrine, and change of doctrine led to change in organization structure. This situation in time brought up the danger of being dependent militarily, financially and policitically on countries providing assistance. Therefore, forming a domestic defence industry which functions well and keeps up with technological developments as well as creating an independent national military culture and taking measures to protect this structure are deemed to be absolute necessity.