Hekimlik uygulamalarında ölümle sık karşılaşmanın ölüm kaygısı üzerine etkisi
The effect of being exposed to death often on physician?s death anxiety
Yazar: HAKAN ERTUFAN
Danışman: PROF. DR. BENAL İNCEER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
?Hekimlik uygulamalarında ölümle sık karşılaşmanın ölüm kaygısı üzerine etkisi? sınanmıştır.İstanbul ve İzmir'de farklı hastanelerde görevli 144 hekim örneklem olarak belirlenmiştir.Veriler Genel Bilgi Formu - Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKAYÖ) - Ölüm Korkusu Ölçeği (ÖKÖ) - Glock & Stark'ın Dini İnanışın Boyutları Anketi ? Rotter'in İç/Dış Kontrol Odağı Ölçeği'nin uygulanmasıyla toplanmıştır.Ölümcül Hastayla Çalışan Hekimler (ÖHÇH) ve kontrol grubu olarak katılımcıların ayrıştırılması ?bir yılda tanık olduğunuz ölüm anı?? sorusuyla yapılmıştır.Temel hipotez, ÖHÇH'nin ÖKAYÖ ve ÖKÖ değerlerinin, kontrol grubuna göre düşük olacağıdır. Ayrıca, ?ÖHÇH'nin, kontrol grubuna göre iç kontrol odaklılığı kuvvetli bulunacaktır? ve ?Ölüm kaygısı düşük hekimler daha iç kontrol odaklı kişilerdir? varsayımları öne sürülmüştür.ÖKAYÖ, ÖKÖ ve kontrol odağının örneklem grubunun tanımlayıcı özelliklerine bağlı değişiminin incelenmesinde t-testi ve varyans analizi; örneklem grubu tarafından kullanılan temel başaçıkma mekanizmasının örneklem grubunun tanımlayıcı özelliklerine bağlı değişiminin belirlenmesinde Pearson Ki-Kare'den yararlanılmış; ÖKAYÖ, ÖKÖ, kontrol odağı, ve ölümden sonraki hayata inanç arasındaki ilişkiyse korelasyon analiziyle hesaplanmıştır.Araştırma sonuçları ana hipotezleri desteklememiştir.Kadınların ÖKAYÖ ve ÖKÖ değerlerinin yüksek çıkacağı alt hipotezi desteklenmiştir.?ÖHÇH'nin meslekte geçirdikleri süre arttıkça ÖKAYÖ ve ÖKÖ değerleri düşecektir? hipotezini destekleyen ilişki bulunmuştur. Ölüm kaygısı düzeyinde yaşa bağlı değişimlerin rastlantısal olduğu, ölüm korkusunun yaşla birlikte azaldığı, ayrıca insanların ilerleyen yaşlarda daha iç kontrol odaklı olmaya başladıkları sonucuna ulaşılmıştır.Süregelen ölümcül hastalıklı kişilerin ölüm kaygısı yüksektir.Erkekler mantığa büründürme, kadınlar diğerleriyle konuşmayı tercih etmektedirler. Erkeklerde hastayı vaka olarak algılama, kadınlardaysa içe bastırma daha sık kullanılmaktadır. Mizahı sadece erkekler kullanmaktadır.Hiçbir ölçekle dini inanış arasında ilişki saptanmamıştır.İlerideki araştırmaların değişken mantığından ?kişi? temeline kayması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
This is a research on ?the effect of being exposed to death often on physician?s death anxiety?.Sample consists of 144 physicians from different hospitals in İstanbul and İzmir.Subjects completed scales and forms in order : General Information Form, Templer?s Death Anxiety Scale (ÖKAYÖ), Collett&Lester?s Fear of Death Scale (ÖKÖ), Glock&Stark?s Dimensions of Religious Commitment, Rotter?s Locus of Control Scale.Group is divided as physicians who are practising on patients close to death, and control group. The criterion to divide subjects is: ?the number of death to expose (being a witness of somebody?s last breath) in a year.?The main hypothesis is that physicians who are practising on patients close to death get significant lower ÖKAYÖ and ÖKÖ scores. Also, these physicians are higher in internal control. Moreover, physicians who get lower ÖKAYÖ and ÖKÖ scores are higher in internal control.Relations between demographic variables and ÖKAYÖ, ÖKÖ, and locus of control were tested by t ? test and variance analysis. Relations between demographic variables and physicians? coping mechanisms were tested by Pearson Qui-Square. Relations between ÖKAYÖ, ÖKÖ, locus of control, and belief in afterlife were tested by correlation analysis.Findings didn?t support main hypothesis. However one of the secondary hypothesis is supported : women scored higher in ÖKAYÖ and ÖKÖ than men. Also, ?physicians who are practising on patients close to death get lower scores on ÖKAYÖ and ÖKÖ if they spent more years in profession? is supported.Relation between ÖKAYÖ and age is random; however, ÖKÖ decreases by age. Older subjects are higher in internal control. Moreover, those chronically ill get higher ÖKAYÖ scores.Men utilize more rationalization mechanism; however women prefer to talk others. Males cope with dehumanizing, while women apply repression. Only men use humor against occupational stress.No relation is found between religious belief and any scale.Contradictory data regarding death anxiety may indicate that ?death anxiety isn?t a variable but a personal issue.? Further researches should focus on person.