Uzun dönemli bakım hizmetlerinin yaşlı yoksulluğu ile mücadeledeki rolü: Avrupa refah rejimleri incelemesi ve Türkiye için öneriler
The role of long-term care services in fighting elderly poverty: A review of European welfare regimes and recommendations for Turkey
Yazar: EMİNE ELİF AYHAN
Danışman: DOÇ. DR. DOĞA BAŞAR SARIİPEK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Yoksulluk Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Gündüz bakımı-tıbbi = Day care-medical ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Sosyal refah = Social welfare ; Sosyoekonomik refah = Socioeconomic welfare ; Toplumsal olgu = social phenomena ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services

Özet:
Yaşlanma, bir organizmanın zamanla fiziksel, zihinsel ve sosyal olarak değişim gösterdiği bir süreçtir. Bu süreç, genellikle biyolojik, sosyolojik ve ekonomik olarak belirlenen faktörlerle ilişkilidir. Küresel yaşlanma, dünya genelinde yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte ortaya çıkar. İnsan ömrünün uzaması, doğum oranlarının düşmesi ve sağlık hizmetlerindeki gelişmeler gibi faktörler, küresel yaşlanmayı etkilemiştir. Bu durum, yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte yaşlılıkla ilişkili sorunları ifade eden yaşlı yoksulluğunu da beraberinde getirmektedir. Yaşlı yoksulluğu, yaşlı bireylerin dezavantajlı duruma düşmesidir. Yaşlı yoksulluğu, yaşlı bireylerin yaşam standartlarını düşürmekte, sağlık hizmetlerine erişimlerini kısıtlayabilmekte ve sosyal dışlanmaya yol açabilmektedir.
Yaşlı yoksulluğu ile mücadelede uzun dönemli bakım sistemleri, yaşlı bireylere sağlık ve sosyal hizmetler bağlamında destek sağlamayı amaçlayan hizmetler ve politikaları kapsar. Bu sistemler genellikle sosyal güvenlik sistemi ve kamu sağlık hizmetleri üzerine kuruludur. Uzun dönemli bakım uygulamaları, ülkelerin bağlı oldukları refah rejimleri özelliklerine göre şekillenmektedir. Ülkeler arasındaki uzun dönemli bakım uygulamaları; finansman, hizmet sunumu ve kapsam açısından farklılıklar barındırır. Ancak yaşlı bireylerin onurlu bir şekilde yaşlanmasını sağlamak, bakım hizmetlerine erişimi iyileştirmek, yaşlı yoksulluğunu azaltmak, ailelerin bakım sorumluluklarını desteklemek ve yaşlı bireylerin sosyal katılımını teşvik etmek ise uzun dönemli bakım hizmetlerinin ortak amaçlarıdır. 
Avrupa refah rejimlerinde yaşlı yoksulluğuyla mücadelede uzun dönemli bakım sistemlerinin rolünü incelemeyi amaçlayan bu tez çalışması, refah rejimlerinin uzun dönemli bakım hizmetlerini sunma biçimlerindeki farklılıkların ve benzerliklerin yaşlı yoksulluğuyla mücadeledeki etkisini değerlendirmeyi ve Türkiye'nin yaşlı yoksulluğu ile mücadelesi için öneriler geliştirmeyi hedeflemektedir. Çalışmada, Avrupa refah rejimlerini temsilen seçilen ülkelerin uzun dönemli bakım sistemlerinin yaşlı yoksulluğuyla mücadeledeki rolünü incelemek ve bu ülkeler arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları kavrayabilmek amacıyla SWOT analizi ve tarihsel-karşılaştırmalı araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca, Türkiye'deki uzun dönemli bakım sisteminin yetersizliğinin nedenlerini anlamak için Balık Kılçığı (Ishikawa) diyagramı yöntemiyle görselleştirme yapılmış ve bu bağlamda önerilerde bulunulmuştur.
Bu tez çalışmasının sonuçlarına göre, yaşlanma kavramı ve yaşlı yoksulluğu küresel yaşlanma eğilimleriyle birlikte önemli bir sorun haline gelmiştir. Uzun dönemli bakım sistemleri, yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak ve yaşam kalitelerini artırmak için çeşitli yaklaşımları bir araya getiren bir çözüm sunmaktadır. Seçilen ülkelerin uzun dönemli bakım sistemleri, refah rejimlerine bağlı olarak benzerlikler ve farklılıklar gösterse de temel amaçları yaşlı bireylere destek sağlamak ve yaşlı yoksulluğuyla mücadele etmektir. Ayrıca uzun dönemli bakım sistemleri, genellikle Avrupa refah rejimlerinde kapsayıcı ve geniş bir sosyal güvenlik sistemi üzerine kuruludur. Uzun dönemli bakım sistemleri aynı zamanda refah rejimlerinin önemli bir parçasıdır. Türkiye'de ise uzun dönemli bakım sisteminin yetersizliğine dair yapılan analizler, bu alanda iyileştirmelerin yapılmasına yönelik önerilere zemin oluşturacaktır.
Anahtar Kelimeler: Yaşlanma, Yaşlı Yoksulluğu, Bakım Hizmetleri, Uzun Dönemli Bakım, Yoksulluk, Sosyal Bakım

Abstract:
Aging is a process by which an organism changes physically, mentally, and socially over time. This process is often associated with biological, sociological, and economic factors. Global aging can characterize by an increase in the number of older people worldwide. Factors such as increasing human life expectancy, declining birth rates and improvements in health care have triggered global aging. This situation, together with the increase in the elderly population, brings with it elderly poverty, which refers to the problems associated with old age. Elderly poverty is the deprivation of older people. Elderly poverty reduces the standard of living of older people, limits their access to health services, and can lead to social exclusion.
In combating elderly poverty, long-term care systems include services and policies that aim to support older persons in the context of health and social services. These systems are usually based on the social security system and public health services. Long-term care practices are shaped by the characteristics of the welfare systems to which countries belong. Long-term care practices in different countries differ in terms of financing, service provision, and coverage. However, the common goals of long-term care services are to ensure that older people age with dignity, to improve access to care services, to reduce poverty among the elderly, to support families' care responsibilities, and to promote the social inclusion of older people. 
This paper, which aims to examine the role of long-term care systems in combating elderly poverty in European welfare regimes, aims to evaluate the impact of differences and similarities in the way welfare regimes provide long-term care services in combating elderly poverty and to develop recommendations for Turkey's fight against elderly poverty. The study uses SWOT analysis and historical-comparative research methods to examine the role of long-term care systems of selected countries representing European welfare regimes in combating elderly poverty and to understand the similarities and differences between these countries. Furthermore, to understand the reasons for the inadequacy of the long-term care system in Turkey, a visualization using the fishbone (Ishikawa) diagram method was made and recommendations were made in this context.
According to the results of this thesis, the concept of aging and elderly poverty has become an important problem with the global aging trends. Long-term care systems offer a solution that combines different approaches to meet the needs of the elderly and improve their quality of life. Although the long-term care systems of the selected countries show similarities and differences depending on their welfare systems, their main objectives are to support older people and combat elderly poverty. Moreover, long-term care systems are generally based on an inclusive social security system in European welfare regimes. Long-term care systems are also an important part of welfare regimes. In Turkey, the analysis of the inadequacy of the long-term care system will form the basis for recommendations for improvements in this area.
Keywords: Aging, Elderly Poverty, Care Services, Long-Term Care, Poverty, Social Care