Kuzu konsantre yemlerine farklı oranlarda katılan adi fiğin (Vicia sativa L.) besi performansı, sindirilme derecesi ile bazı kan ve rumen sıvısı metabolitleri üzerine etkisi
The Effect of the rations containing different amounts of common vetch seed (Vicia sativa L.) on growth performance, digestibility and some blood and rumen metabolites on male lambs
Yazar: İSMAİL KAYA
Danışman: DOÇ.DR. SAKİNE YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Adi fiğ = Vetch ; Baklagiller = Leguminosae ; Besi performansı = Fattening performance ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Kan = Blood ; Rumen sıvısı = Rumen fluid

Özet:
59 ÖZET Kuzu konsantre yemlerine farklı oranlarda katılan adi fiğin {Vida satha L.) besi performansı, sindirilme derecesi ile bazı kan ve rumen sıvısı metabolitleri üzerine etkisi. Kuzu konsantre yemlerine farklı oranlarda adi fiğ (Vicia sativa L.) katılmasının besi performansı, sindirilme derecesi ile bazı kan ve rumen sıvısı metabolitleri üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırma iki deneme halinde yürütülmüştür. Birinci denemede 2,5-3 aylık, ortalama 22,5 kg canlı ağırlığında 24 baş Karaman x Dorset Down Gı melezi kuzular kullanılmıştır. Kuzular, herbirinde altı baş hayvan bulunacak şekilde bir kontrol ve üç deneme grubu olmak üzere toplam dört gruba ayrılmış ve bireysel kafeslerde beslenmiştir. Çalışma, 21 gün alıştırma ve 84 gün deneme dönemi olmak üzere toplam 105 gün sürdürülmüştür. Yem tüketimi günlük belirlenmiştir. Canlı ağırlık artışı ise hayvanların iki haftada bir tartılmasıyla tespit edilmiştir. Kan ve rumen sıvısı numuneleri denemenin başında, 28, 56 ve 84. günde alınmıştır. Hayvanlara, total rasyonun % 87'si oranında konsantre yem, % 13'ü oramnda kaba yem (arpa şamam) olacak şekilde hazırlanan yemler adlibitum verilmiştir. Konsantre yem karmalarına % 0, 10, 20 ve 30 düzeylerinde adi fiğ katılmıştır. Gruplarda besi performansı değerleri ve verilen rasyonun kuru madde, organik madde ve hamprotein sindirilme dereceleri bakımından önemli bir fark oluşmamıştır (p>0,05). Deneme süresince günlük ortalama cardı ağırlık artışı kontrol grubunda 269,9 g iken, 1, 2 ve3. deneme gruplarında sırasıyla 259,7, 242,4 ve 251,9 g olarak şekillenmiştir. Kontrol grubu ile 1, 2 ve 3. deneme gruplarında toplam yem kuru60 madde tüketimi sırasıyla 1,40, 1,39, 1,41 ve 1,40 kg olarak bulunmuştur. Aynı gruplarda bir kg canlı ağırlık artışı için tüketilen yem kuru madde miktarı, sırasıyla 5,24, 5,42, 5,93 ve 5,70 kg'dır. Hayvanlardan alınan kan numunelerinde belirlenen total protein, kolesterol ve lipid düzeyleri ve rumen sıvısı pH, total uçucu yağ asitleri ve amonyak azotu değerleri arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). İkinci denemede rumen fistülü açılmış 3 baş ergin merinos koçu kullanılarak fiğ, arpa samanı ve konsantre yem karmalarının rumende kuru madde, organik madde ve hamprotein parçalanma özellikleri tespit edilmiştir. Fiğin rumende kuru madde, organik madde ve hamprotein potansiyel yıkılma değerleri sırasıyla % 96,37, 96,70 ve 99,14 şeklinde belirlenmiştir. Kontrol ve 1,2 ve 3. deneme grupları konsantre yem karmalarının kuru madde potansiyel yıkılma değerleri de sırasıyla % 81,68, 74,26, 79,79 ve 80,97 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, kuzu konsantre yem karmalarına % 30'a kadar fiğ katılmasının besi performansı, rasyonun sindirilme derecesi ve rumende parçalanma özellikleri ile bazı kan ve rumen sıvısı metabolitleri üzerine herhangi bir olumsuz etki yapmadığı gözlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Kuzu, besi performansı, adi fiğ, kan ve rumen metabolitleri.

Abstract:
61 SUMMARY The effect of the rations containing different amounts of common vetch seed (Vicia sativa L.) on growth performance, digestibility and some blood and rumen metabolites on male lambs. This investigation was carried out in two seperate experiments to determine the effects of different levels of common vetch seed added to concentrate feeds on growth performance, digestibility and some blood and rumen metabolites of male lambs. In the first experiment, 24 Karaman x Dorset Down Gi crossbreed male lambs aged 2,5-3 months and weighing on average 22,5 kg were used. They were divided into one control and three treatment groups each containing six lambs and they were housed in individual pens. The total experimental periods were of 105 days duration consisting of 21 days for adaptation and 84 days for basal experiment. Feed intake was recorded daily. The lambs were individually weighed at two weeks intervals. Blood samples and rumen fluid were taken at the begining and at 28, 56, 84 days of the experiment. The lambs were fed ad libitum with 87 % concentrate feeds and 13 % barley straw. The common vetch was added to the concentrate at the levels of 0, 10, 20 and 30 %. There were no statistical difference in the values of performance, digestibility of dry matter, organic matter, crude protein (p>0,05) among the experimental groups. The average daily gain during experiment was 269,9 g for the control group and 259,7, 242,4, 251,9 g for the first, second, third groups, respectively (p>0,05). The average total dry matter intake was 1,40 kg for the control group and 1,39 kg, 1,41 kg, 1,40 kg for the first, second, third groups, respectively. The values of62 feed dry matter intake per one kg live weight gain of groups during experiment were determined as 5,24, 5,42, 5,93 and 5,70 kg, respectively. Total protein, cholesterol and lipid levels of blood samples and pH, total VFA and NH3-N levels of rumen fluid were not different among groups (p>0,05). In the second experiment three ruminally cannulated mature merino rams were used to measure the rumen degradability characteristics of dry matter, organic matter, crude protein for vetch seed, barley straw and concentrate feeds. Maximum potential degradability values of dry matter, organic matter and crude protein for vetch seed were 96,37, 96,70 and 99,14 %, respectively. Maximum potential dry matter degradability values for concentrate feeds of control group and first, second and third treatment groups were 81,68, 74,26, 79,79 and 80,97 %, respectively. In conclusion, the usage of 30 % of vetch seed in concentrate feed of lambs didn't have adversely effect on performance, digestibility and rumen degradability characteristics, some blood and ruminal metabolites. Key words: lamb, performance, common vetch, blood and rumen metabolites