Bankacılık sektöründe kredi temerrüt takası: Türkiye ve gelişmekte olan ülke uygulamaları
Credit default swaps in the banking sector: Turkey and developing country practices
Yazar: CAN TEZCAN
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÇİNKO
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Krizler, ekonomik aktivitenin etkinliğinin öneminin daha iyi anlaşıldığı kısıtlı kaynakların değerinin daha fazla önem kazandığı dönemlerdir. Sağlıklı bir ekonomik işleyişin sağlanabilmesi ve refahın artırabilmesi için farklı unsurların bir araya gelmesi gerekmekte olup, bunlardan en önemlilerinden biri de sermayedir. Küreselleşmenin de etkisiyle sermaye hareketliği de hızlanmış, yatırımcılar farklı piyasalarda sürekli daha iyi getiri-risk arayışı içine girmişlerdir. Belirsizlik unsuru artıkça, öngörülebilirlik azalmakta, bu durum etkin piyasa işleyişine mani olmakta, yeterli tampon ve ihtiyat akçesi olmayan durumlarda da krizlere sebebiyet vermektedir. Küresel piyasaların en yakın kriz tecrübesi olarak COVID-19 salgını olarak tanımlamak yanlış olmayacaktır. Başlangıçta, salgının etkilerinin bölgesel ve geçici olacağı değerlendirilirken, sonradan kriz yaygınlaşmış ve derinleşmiştir. Küresel piyasaların bu krizden bir önceki en zorlu sınavı 2008 finansal krizi olmuştur. İflaslar sonrasında kredi temerrüt takaslarının önemi artmıştır. 

Çalışmada, Türkiye ile benzer ekonomik dinamiklere sahip Brezilya, Rusya, Güney Afrika ve Güney Kore ülkelerinin verileri dikkate alınmıştır. Farklı yatırımcı ihtiyaçlarını değerlendirmek için risk primi ile tahvil oranları, borsa endeksleri, döviz kuru arasındaki ilişki ayrı ayrı incelenmiştir. Veriler ışığında kurulan ekonomik modellemelerin çıktılarına göre, kredi temerrüt takas primlerinin erken uyarı sinyali olarak kullanılabilmesinin mümkün olup olmaması değerlendirilmiştir. Böylelikle, piyasalarda karar vericilerin bilgi asimetrisinden kaynaklanan handikaplarını giderebileceği bir gösterge niteliğindeki alternatif bir finansal ürünün varlığına dikkat çekilmek, kaynakların etkin kullanımının sağlayarak toplum refahına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Abstract:
The value of the limited resources, which is the most basic factor of the economy, emerges most in times of crisis. In order to ensure a healthy economic functioning and increase welfare, different elements must come together, one of the most important of which is capital. Capital is constantly in search of better returns-risks in the global economy. The loss of efficiency of the market occurs in times of crisis when uncertainty increases. It would not be wrong to evaluate that the most recent crisis in the global markets emerged from the effects of the COVID-19 epidemic on global economies. Initially, it was considered that the effects of the epidemic would be regional and temporary, but later on, the crisis became widespread and deepened. The most challenging test of the global markets before this crisis was the 2008 financial crisis. After the major bankruptcies, the importance of credit default swaps increased.

In the study, the data of Turkey and the data of Brazil, Russia, South Africa and South Korea (which have similar economic dynamics to Turkey), were taken into account. In order to evaluate different investor needs, the relationship between the risk premium and bond rates, stock market indices, exchange rate has been examined separately. In the light of the economic models made, it has been tried to reach conclusions about whether it is possible to use credit default swap premiums as the most warning signal. It is aimed to draw attention to the existence of an indicator product that can eliminate the handicaps of decision makers in the markets due to information asymmetry, and to contribute to the welfare of the society by ensuring the effective use of resources.