Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin dil öğrenme ihtiyaçları ile Türkçe öğrenmeye yönelik motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Sakarya TÖMER örneği
An evaluation of the relationship between language learning needs of foreign students learning Turkish and their motivation to learn Turkish: Sakarya TÖMER example
Yazar: İREM DEBRELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, yabancı öğrencilerin Türkçe öğrenme ihtiyaçları ve
motivasyonları arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Araştırmanın
diğer amacı ise öğrencilerin dil öğrenme ihtiyaçlarını alt boyutlarına, kur düzeyine,
Türkçeyi öğrenme süresi ve anadil değişkenlerine göre inceleyerek aralarındaki
ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi ve buna bağlı olarak
tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem grubu; Sakarya Üniversitesi TÖMER'de
A2, B1, B2, C1 kur düzeylerinde öğrenim gören 200 öğrenciden oluşmaktadır.
Çalışma 2022-2023 eğitim öğretim yılında yapılmıştır. Araştırmanın veri toplama
araçları "Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği" ve
"Yabancılara Türkçe Öğretimi İhtiyaç Analizi Ölçeği" olarak belirlenmiştir.
Araştırma verilerinin analizinde nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu
kapsamda elde edilen veriler SPSS27 paket programı ile analiz edilmiştir.
Öğrencilerin motivasyon durumları içsel motivasyon, araçsal motivasyon ve
kültürel motivasyon alt boyutlarına göre incelenmiştir. Buna göre motivasyon
kaynaklarının en fazla içsel motivasyona yönelik olduğu belirlenmiştir. Dil
öğrenme ihtiyaçları ise Ticaret Yapma, Eğitim ve İş İmkânı, Bireysel İlgi ve
İhtiyaçlar ve Sınıf İçi İletişim Becerileri alt boyutlarıyla ele alınmıştır.
Bu alt boyutlara göre öğrencilerin en önemli ihtiyaçlarının Sınıf İçi İletişim
Becerileri olduğu belirlenmiştir. Ana dili değişkeninde; anadili Arapça ve
Endonezce olan öğrencilerin Türkçe öğrenme ihtiyaçları diğer anadillerde
konuşan öğrencilere göre daha düşüktür. Ancak öğrencilerin anadili fark
etmeksizin dil öğrenme motivasyonlarının yüksek düzeyde gerçekleştiği
görülmüştür. Öğrencilerin dil öğrenme ihtiyaçları kur düzeylerine göre değişiklik
göstermezken C1 düzeyindeki öğrencilerin araçsal ve genel olarak motivasyon
puanları daha yüksektir. Motivasyon puanları öğrencilerin Türkçeyi öğrenme
süresi değişkenine göre karşılaştırılmış ve farklı sürelerde dil öğrenen öğrencilerin
benzer motivasyon düzeyine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin
Türkçeyi öğrenme süreleri farklılık gösterse bile dil öğrenme ihtiyaçlarının benzer
olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın amacına uygun olarak öğrencilerin dil
öğrenme ihtiyaçları ile motivasyonları arasındaki ilişki tespit edilmiş ve aralarında
anlamlı bir ilişki görülmüştür. Buna göre dil öğrenme ihtiyacı arttıkça öğrencilerin
motivasyonlarının da arttığını söylemek mümkündür.
Anahtar kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, TÖMER, İhtiyaç,
Motivasyon, İhtiyaç analizi.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine whether there is a relationship
between foreign students' Turkish learning needs and motivation. The other aim of
the study is to examine students' language learning needs according to their subdimensions,
course level, duration of learning Turkish and mother tongue variables
and to determine the relationship between them. In the study, quantitative research
method and accordingly the survey model was used. Sample group; consists of 200
students studying at Sakarya University TÖMER at A2, B1, B2, C1 level. The study
was conducted in the 2022-2023 academic year. The data collection tools of the
study were determined as "Motivation Scale for Learning Turkish as a Foreign
Language" and "Needs Analysis Scale for Teaching Turkish to Foreigners".
Quantitative data analysis methods were used to analyze the research data. The data
obtained in this context were analyzed with SPSS27 package program. Students'
motivation status was analyzed according to intrinsic motivation, instrumental
motivation and cultural motivation sub-dimensions. Accordingly, it was determined
that motivation sources were mostly oriented towards intrinsic motivation.
Language learning needs were addressed through the sub-dimensions of Doing
Business, Education and Job Opportunities, Individual Interests and Needs, and
Communicating in the Classroom.
According to these sub-dimensions, it was determined that the most important need
of the students was to communicate in the classroom. In the mother tongue variable,
the Turkish language learning needs of students whose mother tongue is Arabic,
and Indonesian are lower than those of students who speak other mother tongues.
However, it was observed that students' motivation for language learning was high
regardless of their mother tongue. While students' language learning needs do not
vary according to their level, students at C1 level have higher instrumental and
overall motivation scores. Motivation scores were compared according to the
variable of students' duration of learning Turkish, and it was concluded that students
who learned the language for different durations had similar motivation levels.
Even though the language learning needs of the students differed in terms of the
duration of their Turkish language learning, it was determined that their language
learning needs were similar. In line with the purpose of the study, the relationship
between students' language learning needs and motivation was determined and a
significant relationship was observed between them. In this case, it is possible to say
that as the students' need for language learning increases, their motivation also
increases.
Keywords: Teaching Turkish to Foreigners, TÖMER, Need, Motivation,
Needs analysis.