Seçilmiş bazı melez patates  (solanum tuberosum l.) genotiplerinin karakterizasyonu
Characterizastion of some selected hybrid potato genotypes
Yazar: NAZİRE GÜLŞAH KÜTÜK DİNÇEL
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, bazı melez patates kombinasyonlarının klonlarında makroskobik gözlem ve ölçümlere dayalı çeşitli bitkisel özelliklerin karakterize edilerek, erken generasyon seleksiyonlarına katkı sağlanması amacıyla yapılmıştır.  Çalışma Tokat' ta sera şartlarında 2016 yılında yürütülmüştür. Araştırmada 12 farklı melez patates kombinasyonuna ait 714 adet patates klonu incelenmiştir. Bu klonlar, TÜBİTAK-TOVAG destekli 1130928 nolu proje kapsamında melezlemeyle elde edilen tohumlardan oluşturulan fide generasyonu sonucu oluşturulmuşlardır. Bu çalışmada, bitki boyu, ana sap, yan dal sayısı, yumru sayısı, yumru verimi, kabuk düzgünlüğü, iç rengi, göbek çukuru derinliği, göz çukuru derinliği gibi özellikler incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, her bir melez ailesinden incelenen özelliklere göre üstün özellikler gösteren çok sayıda klon olduğu, çalışmanın bu aşamasında yumru şekli, göz ve göbek çukuru derinliği ile yumru kabuk özellikleri yönünden elverişli olmayan klonlar elemine edilmiştir. Bu özellikler yönünden negatif seleksiyona tabi tutulan klon sayısı yaklaşık toplam 94 olup, geri kalan 620 klon verim ve kalite özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Bu klonları içinde, bitki başına yumru verimi, yumru sayısı ve ortalama yumru ağırlığı gibi özelliklerin her birisi bakımından oldukça iyi klonlar bulunmaktadır. Bu klonların toplam sayısı yaklaşık 450' dir. Buna göre incelenen 714 klonun %12.6'sı yumru şekli ve görsellik gibi pazarlanabilir özellikler bakımından yetersizliği, geri kalanların %27.4'ü ise verim özellikleri bakımından ümit var bulunmadığı için elemine edilmişlerdir. Seçilen ümit var klonların içinde çeşitli verim unsurları yönünden ortak ve üstün özellikler gösteren klonların sayısı is 140 olup, bu'da seçilenlerin %31.1 ine karşılık gelmektedir. Bu aşamadan sonra seleksiyon kademelerine başka bir çalışma ile 450 klonla devam edilecek olup, verimle ilgili üç özellik bakımından üstün olduğu gözlenen 140 klon daha yakından izlenecektir.

Abstract:
This research was conducted to characterize various plant characteristics based on macroscopic observations and measurements in clones belonging some hybrid potato combinations and to contribute to early generation selections. The study was carried out in 2016 in greenhouse conditions in Tokat. 714 potato clones from 12 different potato combinations were investigated. These clones were created as a result of seedling generations formed from seeds obtained with hybridization within the scope of project numbered 1130928 and supported by TÜBITAK-TOVAG. According to the findings obtained, it was seen that there were a large number of clones with superior characteristics compared to the characteristics examined from each hybrid family. At this stage of the run, clones that are unsuitable for tuber-like features, tuber depth and tuber-like properties have been eliminated. The total number of clones subjected to negative selection for these properties was about 94 in total, and the remaining 620 clones were evaluated for yield and quality characteristics. Within these clones, there are clones that are quite good in terms of properties such as tuber yield per plant, number of tubers and average tuber weight. The total number of these clones is around 450. According to this, 12.6% of the 714 clones analyzed were insufficient in terms of marketability such as tuber shape and visuality, and 27.4% of the remaining clones were eliminated because they were not good in terms of yield characteristics. Within the selected promising clones, the number of clones showing common and superior characteristics in terms of various yield elements is 140, corresponding to 31.1% of the selected. After this step, the selection steps will continue with 450 clones with another study and 140 clones that are observed to be superior in terms of three properties related to yield will be closely monitored.