541 numaralı Afyonkarahisar Şer'iyye Sicili 1736-1747 (H. 1154-1159)(Belge özetleri-transkripsiyon-değerlendirme)
Afyonkarahisar the dates of 1149-1159. in the national library, it is possible to collect the documents registered in the register of Sahib
Yazar: SONER ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARAGÖZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Tarihi malzemelerin Arşiv ve Kütüphanelerdeki tasnif sistemleri açısından defterler analitik tasnif sistemine göre tasnif edilirler. Yani ilgili defterin bir defter numarası bir yer-mekân bilgisi bir de tarih (başlangıç bitiş) numarası verilir. Ancak birçok araştırmacı bu durumu yeterli görmez, özellikle mevzi tarih çalışmaları yapan sosyal bilimciler dosya ve konu tasnifli arşiv ve kütüphaneleri daha çok tercih ederler. Bunun nedeni istenilen bilgi ve belgeye daha hızlı ulaşma gayretidir. Bu nedenle biz de tezimizde kayıtlı belgelerin konu konu tasnifini çıkarmayı uygun bulduk.
Hicri 1149-1159 tarihleri arasındaki on yıllık bir tarih kapsayan yaklaşık 275 adet belge ve hüküm bulunan Milli Kütüphanede 541 numara ile kayıtlı Karahisar-ı Sâhib sancağı şeriyye sicilinde kayıtlı belgeleri aşağıda İdari konular, İktisadi konular, Sosyal ve Askeri konular olmak üzere dört ana başlık ve ilgili alt başlıklar altında toplamak mümkündür.
Hem şeriyye sicillerinin hem de dönemin yazı ve kayıt anlayışı gereği bir kayıt burada tasnif ettiğimiz konudan farklı bir konuyu da ilgilendirebilir. Burada tercih edilme nedeni olarak hükümün o konu üzerinde yoğunlaşması hususu dikkate alınmıştır.
Ayrıca tasnif kalıbında verdiğimiz başlıklar hem belgenin içeriğini yansıtması açısından hem de günümüzdeki anlayışa uygun olsun amacı ile başlık isimlendirmelerinde bazı güncel yaklaşımlar öncelenmiştir. Bu öncelenme hükümlerin kendilerini değil konusunun daha iyi anlaşılması amacına matuf 'dur.
Şeriyye sicillerinin mahiyeti düşünüldüğünde içerik açısından ne kadar zengin olduğu üzerinde çalışma yapan herkes tarafından kabul gören bir husustur. Biz burada aşağıda verdiğimiz ana ve alt konulara tasnif belgelerin özetlerinden kolayca bazı ön bilgilerin bulunması içindir. Başka bir araştırmacı meselelere başka bir yaklaşımla ele alabilir ve tasnif tablo ve şablonunu ona göre oluşturabilir. Bu durum tarihsel olguların varlığını değiştirmek yerine bakış açılarındaki farklılıkları ortaya koyar.
İşbu çalışmamızda şehir şeriyye sicili çalıştığımız için sicilde kayıtlı belgelerin diplomatik özellikleri üzerinde durulmadı. Ancak kayıtlı belge Vakfiye, hüccet, arz, buyruldu, tereke gibi belge diplomatikasını bildiren ifadeler kullanılmışsa özetlerde bu durum belirtildi. Nitekim incelediğimiz sicilde çokça buyruldu geçmektedir.
Anahtar kelimeler: Afyon Şer'iyye Sicili, Kadı, Şehir Tarihi, Şehir Tarihi.

Abstract:
There are notebooks in terms of the classification systems in the archives and libraries of historical materials. According to the analytical classification system are classified. In other words, a book number of a book is given a place-space information and a date (start-up) number. However, many researchers do not consider this situation sufficient. Social scientists, especially in the field of history studies, file and subject classification archives and libraries more prefer. The reason for this is the effort to reach the required information and document more quickly. For this reason, we have deemed it appropriate to classify documents recorded in our thesis as subject.
There are approximately 275 documents and sentences covering a ten-year period between the dates of 1185-1159. In the National Library, it is possible to collect the documents registered in the register of Sahib, which is registered with 541, under four main headings and related sub-topics: Administrative matters, Economic issues, Social and Military subjects.
According to both the records of the writings of the period and the record of the period, a record may be of interest to a different topic from the subject we are classified here. The reason for the preference here is to focus on the matter.  In addition, the titles we provide in the classification form have been prioritized in terms of reflecting the content of the document and also in the title naming of the current approaches.
Considering the importance of Şeriyye registers, it is understood how rich it is in terms of content. For the main and sub-topics given here, it is easy to find some preliminary information from the summaries of the classification documents. Another researcher can address issues with another approach. They can create the table and template classification. Instead of changing the existence of historical facts, this situation reveals the differences in viewpoints.
In this study, we did not focus on the diplomatic features of the documents registered in the registry as we are working on the city's slate. However, the registered document, such as the foundation (Vakfiye), bill(hüccet), order(arz), commanded (buyruldu), heritage(tereke) document diplomatic; expressions were used in the summaries. As a matter of fact, it has been passed through a lot in the registry we have examined.
Key Words: Afyon Şer'iyye Sicili, Kadı