Basit U-tipi montaj hattı dengelemede analitik yöntemlerin karşılaştırılması
Comparing analytical methods for simple U-line line balancing problem
Yazar: AYŞE ELVAN BAYRAKTAROĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. MURAT BASKAK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Dal sınır algoritması = Branch bound algorithm ; Dinamik programlama = Dynamic programming ; Montaj hattı dengeleme = Assembly line balancing

Özet:
Endüstrilesme sürecinde daha çok miktarda, hızlı ve ucuz üretim yapabilmek içinuygulanmaya baslanan montaj hatları, günümüzde serî üretim sistemlerinin en temelögelerinden biridir. Rekâbet açısından eldeki kaynakların en iyi sekildedegerlendirilmesinin bir zorunluluk oldugu günümüzde, montaj hatlarının en iyi sekildedengelenmesi, isletmelerin kapasitelerini etkin kullanabilmeleri açısından kritikönemdedir. Bu nedenle, basit montaj hatlarının dengelenmesi problemi için bilinen birçevrim süresi dahilinde en iyi çözümü bulmak amacıyla kullanılan analitik yöntemlerincelenmistir. Dinamik programlama ve dal-sınır algoritması, bu anlamda en yaygınolarak kullanılan yöntemlerdir. Bu çalısmada, montaj hattı dengeleme problemi içinliteratürde bulunan dinamik programlama ve dal-sınır algoritmasına yönelik çalısmalarincelenmis, etkin çözüm veren yöntemlerin hangileri oldugu arastırılmıstır. Literatürarastırması sonucunda dal-sınır algoritmasının, islem yükü ve hesaplama süresiaçısından dinamik programlamaya kıyasla daha üstün oldugu görülmüstür. Son yıllardaTam Zamanında Üretim felsefesinin kabul görmesi ile birlikte U-tipi montaj hatlarınınkullanımı yaygınlasmıstır. Bu çalısmada, U-tipi montaj hatlarının fiziksel yapılarındanve bunların, klasik düz tip (I-tipi) montaj hatlarına olan üstünlüklerinden de sözedilmisve I-tipi montaj hatlarının dengelenmesinde kullanılan analitik yöntemlerin, U-tipimontaj hatlarının dengelenmesinde hangi degisiklerle kullanılabilecekleri deincelenmistir. Hem basit montaj hattı dengeleme problemi, hem de basit U-tipi montajhattı dengeleme problemi için en etkin çalısan algoritmalar belirlenmis ve bualgoritmalar birer örnek problem üzerinde gösterilmistir. Son olarak uygulamaasamasında, endüstriyel yasamdan alınan bir problem bu algoritmalar ile çözülmüs,sonuçlar karsılastırılmıstır. Seçilen algoritmaların uygulama problemi için en iyi sonucuverdigi ve problem U-tipi montaj hattı olarak dengelendiginde dengenin, I-tipi montajhattına kıyasla, daha az sayıda istasyonla saglandıgı görülmüstür.Anahtar kelimeler: Montaj hattı dengeleme, basit U-tipi hat dengeleme problemi,dinamik programlama, dal-sınır algoritması

Abstract:
Recently, assembly lines which has been started being used for faster, cheaper and moreproduction during industrialization process are one of the leading elements of massproduction systems. Balancing assembly lines perfectly is very critical as a matter ofeffective capacity usage of enterprises. Therefore, in this study, analytical methodswhich are used to determine the best solution within a known cycle time has beenexamined for the problem of balancing simple assembly lines. Dynamic programmingand branch-and-bound algorithm are the most common methods in this area. First,literature studies on dynamic programming and branch-and-bound algorithmapplications has been examined and the methods which provides the best solution hasbeen researched. As a conclusion of literature studies, it has been determined thatbranch-and-bound algorithm is better than dynamic programming in terms of memoryrequirement and calculation time. Also in this study, U-type assembly lines? set up andits advantages versus classic I-type assembly lines has been mentioned. At the end, themost effective algorithms which fit both basic assembly line balancing problem and Utypeassembly line balancing problem have been performed on a problem which is takenfrom the industrial life and the results of the applications have been compared to eachother. It has been seen that the used algorithms helped to find the optimum solution forthe problem and that solving the problem as an U-type assembly line led to a bettersolution in the meaning of station number compared to the classic I-type assembly line.Keywords: Assembly line balancing, simple U-line line balancing problem, dynamicprogramming, branch-and-bound algorithm