Romatoid artrit hastalarında asemptomatik omuz ekleminde ultrasonografi bulguları ve fonksiyonel durumun sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of ultrasonography findings and functional status with healthy controls in the asmptomatic shoulder joint in patients with rheumatoi̇d arthri̇ti̇s
Yazar: MUHAMMED BİLAL ÖZDEMİR
Danışman: UZMAN ESMA DEMİRHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı omuz tutulumu olmayan Romatoid artrit hastaları ile sağlıklı kontrollerin omuz ultrasonografi bulgularının karşılaştırılması ve Romatoid artrit olgularında ultrasonografi bulguları ile ağrı ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon-Romatoloji (FTR) Kliniği'nde takip edilen Romatoid Artrit tanılı gönüllüler ile yine bu polikliniklere başvuran artrit, artralji gibi romatolojik hastalık dışı şikayet ile başvuran gönüllülerden, çalışmaya alınma kriterlerini karşılayıp, dışlanma kriterlerine sahip olmayan 18 yaş üstünde 102 kadın, 38 erkek olmak üzere toplam 140 hasta ile yapıldı. Tüm hastaların cinsiyet, yaş, boy, vücut ağırlığı, ek hastalık öyküsü, mesleki durumları, eğitim düzeyleri, dominant el, sigara ve alkol kullanımı bilgilerini içeren sosyodemografik verileri ve kullandıkları ilaçlar (doz, süre), omuz ultrasonografi (USG) bulguları ve rutin olarak istenen Sedimentasyon, CRP değerleri olgu rapor formuna (Bkz. EK-3) kayıt edildi. Hastaların eklem hareket açıklıkları gonyometre ile ölçüldü. Klinik muayene ile hassas ve şiş eklem sayısı değerlendirildi. Hastalık aktivitesi için DAS28 ('Disease Activity Score-28')-ESH (Bkz. EK-4) dolduruldu. Ağrı değerlendirmesi için VAS (Vizüel Analog Skala) (Bkz. EK-5) sonuçları kaydedildi. Hastalara ve sağlıklı gönüllülere yaşam kalitesi için Nothingham sağlık profili (Bkz. EK-6), omuz fonksiyonel durumu için UCLA ('The University of California and Los Angeles Rating Score') omuz değerlendirme formu (Bkz. EK-7) dolduruldu. 
Bulgular: Bu çalışmada RA grubunda 140 omuzun 123 (%87,9)'ünde anormal ultrasonografik bulgular saptandı. RA hastalarında USG bulguları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla bulunmuştur.  USG bulguları tek tek değerlendirildiğinde; RA grubunda kontrol grubuna göre biceps uzun başı efüzyonu (sırayla %12.9% - %2.9), tendinopati (sırayla %50 - %14.3), humerus başı erozyonu (sırayla %76.5 – %52.1), AC osteoartriti (sırayla %23.6- %9.3) ve SA/SD bursit (sırayla %8.6 - %0) istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla bulunmuştur. RA hastalarında RF serolojisi, hastalık süresi, hastalık aktivitesi ve tedaviye göre USG bulgularının karşılaştırıldığı değerlendirmede istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı.
Sonuç: RA hastalarının önemli bir kısmında omuz ağrısı olmaksızın USG ile saptanabilen omuz patolojileri mevcuttur. RA hastaları ve kontrol grubunun USG bulgularının karşılaştırmasında; biceps uzun başı efüzyonu,tendinopati, humerus başı erozyonu, AC osteoartriti ve SA/SD bursit RA grubunda anlamlı derecede fazla bulundu. RA hastalarında omuz ekleminde bir şikayet olmasa bile USG ile saptanabilen patolojiler olabileceği akılda bulunmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: romatoid artrit, ultrasonografi, omuz.

Abstract:
Aim: This study aimed to compare the shoulder ultrasonography findings of rheumatoid arthritis patients without shoulder involvement and healthy controls, and to examine the relationship between ultrasonography findings, pain, and functional status in rheumatoid arthritis patients.
Materials and Methods: The study was conducted in Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital, among volunteers with a diagnosis of Rheumatoid Arthritis followed in the Physical Medicine and Rehabilitation- Rheumatology (FTR) Clinic and volunteers who applied to these polyclinics with complaints other than rheumatological diseases such as arthritis and arthralgia, with a total of 140 patients (102 women and 38 men) over 18 years of age, who met the inclusion criteria and did not meet the exclusion criteria. Sociodemographic data of all patients including gender, age, height, body weight, additional disease history, occupational status, education level, dominant hand, smoking and alcohol use, drugs they use (dose, duration), shoulder ultrasonography (USG) findings, and routinely Desired Sedimentation and CRP values were recorded in the case report form (See Appendix-3).
The joint range of motion of the patients was measured with a goniometer. The number of tender and swollen joints was evaluated by clinical examination. DAS28 ('Disease Activity Score-28')-ESH (See Appendix-4) was filled for disease activity. VAS (Visual Analogue Scale) (See Appendix-5) results were recorded for pain assessment. The patients and healthy volunteers filled out the Nottingham health profile (See Appendix-6) for quality of life, and the UCLA ('The University of California and Los Angeles Rating Score') shoulder evaluation form (See Appendix-7) for shoulder functional status.
Results: In this study, abnormal ultrasonographic findings were detected in 123 (87.9%) of 140 shoulders in the RA group. USG findings in RA patients were found to be statistically significantly higher when compared to the control group. When USG findings were evaluated one by one; Biceps long head effusion (12.9% and 2.9%, respectively), tendinopathy (50% and 14.3%, respectively), humeral head erosion (76.5% and 52.1%, respectively), AC osteoarthritis (23.6% and 9.3%, respectively) and SA/SD bursitis (8.6% and 0%, respectively) were found to be statistically significantly higher in the RA group compared to the control group. No statistically significant difference was found in the evaluation in which USG findings were compared according to RF serology, disease duration, disease activity, and treatment in RA patients. 
Conclusion: A significant portion of RA patients have shoulder pathologies that can be detected by USG without shoulder pain. In the comparison of USG findings of RA patients and the control group; Biceps long head effusion, tendinopathy, humeral head erosion, AC osteoarthritis, and SA/SD bursitis were significantly higher in the RA group. Even if there is no complaint in the shoulder joint in RA patients, it should be kept in mind that pathologies can be detected by USG. 
Keywords: rheumatoid arthritis, ultrasonography, shoulder.