Toplumsal cinsiyet eşitliğinin ortaöğretim düzeyinde sosyolojik öğretimi
Teaching sociology at the high school level for gender equality
Yazar: İLKSEN ÜSTÜNDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BEYHAN ZABUN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Felsefe Grubu Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Eşitlik = Equality ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyoloji eğitimi = Sociology education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Toplumsal cinsiyet rolleri özellikle ataerkil toplumlarda kadının fiziksel, psikolojik ve ekonomik bağlamlarda örselenmesine sebep olmaktadır. Türkiye'de artan kadına yönelik şiddet olayları toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili geliştirilen kalıp yargıların bir sonucudur. Kadına yönelik şiddetin hem bireysel hem de toplumsal olumsuz sonuçları bulunmaktadır. Kadına yönelik şiddetin önlenmesi için dernekler, sivil toplum kuruluşları ve hükümetin çalışmaları dikkat çekmektedir. Ancak istatistikler bu şiddetin artarak devam ettiğini göstermektedir ve bu da yasaların ve diğer çalışmaların amacına ulaşamadığını akla getirmektedir. Eğitim ise toplumsal bir problemin zaman içinde çözümünü sağlayacak öncü kurumlardan biridir. Bu sebeple toplumsal cinsiyete dair olumsuz kalıp yargılar hakkında toplumsal değişimi sağlayabilecek güçtedir. Bir toplum bilimi olarak kabul edilen sosyoloji ise hem şiddeti hem toplumsal cinsiyeti kendine konu edinmektedir. Bu çalışma Türkiye'deki kadına yönelik şiddet ve toplumsal cinsiyet rollerinin diğer olumsuz yansımalarını en aza indirme amacında Ortaöğretim Sosyoloji dersine düşen görevi vurgulamaktadır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle literatür taraması yapılarak problem net bir biçimde ortaya konulmaktadır. Ardından Sosyoloji ders kitabı feminist bakış açısıyla incelenmekte ve Sosyoloji dersinin toplumsal cinsiyet eğitimine dair yeterliliği hakkında Ortaöğretim Sosyoloji dersi öğretmenleriyle görüşme gerçekleştirilmektedir. Bulgular Sosyoloji dersinin bugünkü halinin toplumsal cinsiyet eğitimi için yeterli olmadığı yönündedir. Araştırmanın sonucunda bu probleme dair görüş ve öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
Social gender stereotyping can provoke physical, psychological and economical disturbance of women particularly in patriarchal societies. Increasing violence against women in Turkey are mainly because of the developed judgement patterns concerning social gender stereotyping. Violence against women has negative impacts both for an individual and the society. Endevours and plans of institutions, non-governmental organizations and governments draw significant attention. However, as the statistics indicate the continuous raise of violence against women, laws and other related activities seem insufficient. Education, on the other hand, is one of the primary institution to solve a social problem in time. For that specific reason, education has the capability to promote the societal change regarding negative judgement patterns for social gender stereotyping. Sociology which was accepted as a social science discusses both the violence and social gender stereotyping. This thesis emphasizes the role and mission of sociology class at the secondary education to decrease and minimize the violence against women as well as other various negative impacts of social gender stereotyping. In accordance with this objective, literature research has been made and the problem has clearly put forth. Subsequently, sociology course book was scrutinized from a feminist perception and an interview was held with sociology lectures at secondary education regarding the efficiency of sociology classes specifically for social gender education. Results indicate that the existing version of sociology classes are insufficient. At the conclusion of this research, opinions and suggestions for the defined problem has elaborated.