Matriksmetalloproteinaz inhibitörlerinin dentin erozyonuna etkisinin in situ araştırılması
Investigation of effect of matrixmetalloproteinase inhibitors on dentin erosion in situ
Yazar: GÜNÇE SAYGI
Danışman: PROF. DR. TANER YÜCEL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dentin = Dentin ; Diş erozyonu = Tooth erosion ; Diş hekimliği = Dentistry ; Dişler = Teeth ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Mikrosertlik = Microhardness ; Mikroskopi = Microscopy ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, gargara şeklinde kullanılan MMP inhibitörlerinden klorheksidin, flor ve yeşil çay ile siyah çay ve suyun dentin erozyonuna etkisinin değerlendirilmesidir.
Gömük 20 yaş dişlerinden hazırlanan 180 adet dentin örneği % 0,1' lik timolde 1 hafta boyunca bekletilip steril edildikten sonra, 1 gün boyunca 5 kere 1 dk. boyunca 5 ml. hazırlanan % 0,3' lük sitrik asit solüsyonunda bekletilmiştir. Yapay eroziv lezyonlar oluşturulan dentin örnekleri önceden ölçülmüş, mikrosertlik değerlerine göre 6 gruba ayrılmış ve 10 gönüllü için özel olarak hazırlanmış 6 maksiller apareye deney süreci geldikçe yerleştirilmiştir (n=3). Deney süreçlerinde eroziv atak oluşturmak için 150 ml'lik kola içeren bardaklara günde 4 kere konulan apareyler, 5 dakika sonunda koladan çıkarılıp tekrar ağıza yerleştirildikten sonra, 1. ve 3. atakları takiben 60 sn. boyunca oda sıcaklığındaki deney solüsyonları ile gargara yapılmıştır. Sonunda, dentin örneklerinin tamamının mikrosertlik verileri ile 60 adedinin AFM ile yüzey pürüzlülüğü ve maksimum derinlik değerleri incelenmiştir. Çalışma verileri, deney grupları arasında yapılan karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi, grup içi değerlendirmelerde ise Wilcoxon Sign testi kullanılarak incelenmiş, anlamlılık, p≤0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Elde edilen verilere göre, en fazla mikrosertlik değişimi, su grubunda görülürken, en az mikrosertlik değişimi ise flor grubuna ait örneklerdedir. Klorheksidin ile flor grubunun arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunurken, yeşil ve siyah çaylar klorheksidin grubundan daha az mikrosertlik değişimi göstermiştir. Su grubu ile tüm grupların mikrosertlik değişimi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. En fazla yüzey pürüzlülüğü değişimi, yeşil çay grubunda; en az yüzey pürüzlülüğü değişimi ise, klorheksidin grubunda görülmüş, ancak gruplar arasında istatistiksel anlamlılık bulunmamıştır. Benzer şekilde, en fazla maksimum derinlik değeri, su grubunda; en az maksimum derinlik değeri, flor grubunda elde edilmiş ve bu iki değer arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüştür. Flor, klorheksidin ve yeşil çay gruplarına ait AFM görüntülerinde makromoleküler çökeltiler izlenmiştir. Sonuçlara göre, flor grubunun yüzey analizlerinde klorheksidin ve yeşil çaya göre daha iyi sonuçlar gösterdiği, klorheksidin ile kombine kullanılan flor gargarasının tek başına kullanılan flor gargarası kadar etkili olamadığı ve siyah çayın eroziv demineralizasyon varlığında, yeşil çaya benzer yüzey özellikleri gösterdiği izlenmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the effects of the mouth rinse forms of matrix metalloproteinase (MMP) inhibitors, which are chlorhexidine, fluoride and green tea in addition to the effects of black tea and water on dentin erosion in situ. 180 dentin samples were prepared from extracted third molars, and were stored in 0.1% timol for one week for sterilization, and then in a 0.3% citric acid solution for 1 minute 5 times in a single day. The dentin samples with artificial erosive lesions were divided into 6 groups according to the pre-measured micro-hardness values. 60 acrylic palatal appliances were fabricated for 10 volunteers, and 3 specimens were mounted in only one appliance per person (n=3). After a 12-hour lead-in period, the experiment cycles were performed 4 times daily. For erosive cycles, volunteers were instructed to immerse the appliances in a cup containing 150 ml Cola at room temperature for 5 minutes. Immediately after erosion, the volunteers took a sip from Cola, which was followed by reinserting the appliances into the mouth for 60 seconds. 10 ml of the room temperature test solutions were used to rinse by the subjects. The microhardness values of all the samples with microhardness test-machine, while the surface roughness and maximum depth values of only 60 samples were investigated with AFM. The data was analyzed using the Kruskal-Wallis test for the comparison of the experimental groups, and the Wilcoxon Sign test for the intra-group evaluations. The significance was set to 0.05. ü
The results of the micro-hardness analysis showed that the least change was shown in the fluoride group whereas water group had the highest change. The difference was significant when compared with water and fluoride groups. Besides, chlorhexidine group showed the second highest scores for changes in micro-hardness and the related scores are statistically different from the fluoride group. When the surface roughness change was evaluated, the lowest change was found in the chlorhexidine group, while the green tea group had the highest change. Although there were numerical differences among groups, there were no statistically significant differences. The results of the maximum depth analysis showed that the lowest depth values were shown in the fluoride group, while the control group had the highest depth values. AFM evaluations showed macromolecular deposits on surfaces of samples belonging fluoride, chlorhexidine and black tea groups. According to the results, fluoride group showed better results than chlorhexidine and green tea in surface analysis, chlorhexidine combined with fluoride mouth-rinses were not as effective as the single usage of fluoride rinses, and the black tea showed similar surface characteristics as green tea in case of erosive demineralisation.