Ekstrakorporeal dolaşımla yapılan koroner bypass ameliyatlarında düşük ve yüksek ACT (Aktive edilmiş pıhtılaşma zamanı) gruplarının postoperatif drenaja etkisi
Effect of low and high ACT (activated clotting time) groups on postoperative drainage in extracorporeal circulation coronary bypass surgeries
Yazar: SİMGE DURAN
Danışman: PROF. DR. HALİL TÜRKOĞLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Perfüzyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Drenaj = Drainage ; Ekstrakorporeal dolaşım = Extracorporeal circulation ; Heparin = Heparin ; Kan pıhtılaşma zamanı = Whole blood coagulation time ; Kardiyopulmoner bypass = Cardiopulmonary bypass ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass

Özet:
Kanama koroner bypas cerrahisi geçiren hastalarda gelişen önemli bir komplikasyondur. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde retrospektif olarak yapılan çalışmamızda ekstrakorporeal dolaşım (EKD) ile yapılan koroner bypass ameliyatlarında yüksek ve düşük aktive edilmiş pıhtılaşma zamanı (ACT) gruplarının postoperatif drenaja etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ocak 2018 ve Aralık 2018 tarihleri arasında koroner bypas cerrahisi uygulanan 60 hasta, ekstrakorporeal dolaşımda; ACT seviyesi 400-650 saniye arasında olan hastalar (grup 1, n:30)  ve ACT seviyesi 650 saniye üzerinde olan hastalar (grup 2, n:30) olarak iki gruba ayrılarak postoperatif drenajları incelenmiştir. Pompa çıkışında protamin ile nötralizasyon yapılarak ACT değerleri tüm gruplarda normal seviyeye indirilmiştir. Hastaların; demografik özellikleri, kardiyopulmoner bypas ve kross klemp süreleri, kardiyopulmoner bypasta uygulanan toplam heparin dozları, yoğun bakımdakalış süreleri, extübasyon süreleri, postoperatif 24 saatlik drenaj miktarları, preoperatif ve yoğun bakım 24. saattaki hemoglobin, hematokrit, trombosit değerleri, kardiyopulmoner bypas sırasındaki en yüksek ACT seviyeleri, peroperatif ve postoperatif kan ürünü kullanımlarıyla ilgili verileri toplanarak kayıt edildi. Analizlerde Ki-Kare testi, Fisher, Mann Withney U testi, Student testi, Spearman's ve Pearson korelasyon katsayısıyla analiz edildi. ACT'si yüksek seyreden hastalarda heparin daha  fazla uygulanmış,peroperatif kan kullanımıda daha fazla çıkmıştır. En yüksek ACT değeri ile EKD'de uygulanan toplam heparin dozu arasındaki ilişki anlamlı çıkmıştır. ACT'si yüksek seyreden grupta postoperatif drenaj daha fazla olmasına rağmen iki grup arasında anlamlı bir etki saptanmamıştır. Toplanan diğer verilerde de gruplar arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Ekstrakorporeal Dolaşım, Aktive Edilmiş Pıhtılaşma Zamanı, Drenaj, Heparin, Kardiyopulmoner Bypass

Abstract:
Bleeding is an important complication in patients undergoing coronary bypass surgery. In our retrospective study conducted at Kartal Koşuyolu Training and Research Hospital of the Health Sciences University, we aimed to compare the effects of high and low activated clotting time (ACT) groups on postoperative drainage in extracorporeal circulation (ECC) coronary bypass surgeries. Postoperative drainages of 60 patients, who underwent coronary artery bypass surgery between January 2018 and December 2018, were evaluated by separating into two groups as patients with ACT level between 400-650 seconds (group 1, n: 30) and patients with group ACT above 650 seconds (group 2, n: 30)  in the extracorporeal circulation. ACT values were reduced to normal levels in all groups by neutralizing with protamine at the pump outlet. Demographic characteristics, cardiopulmonary bypass and cross-clamp times, total heparin doses applied in cardiopulmonary bypass, length of stay in intensive care unit, duration of intubation, postoperative 24-hour drainage, hemoglobin, hematocrit, platelet values at 24 hours of preoperative and intensive care, highest ACT levels during cardiopulmonary bypass, perioperative and postoperative blood product use data of the patients were collected and recorded. Analysis was performed with Chi-square test, Fisher's exact test, Mann Withney U test, Student's t test and with Spearman's and Pearson correlation coefficients. In patients with elevated ACT, heparin was administered more and perioperative blood use was higher. The relationship between the highest ACT value and total heparin dose administered in ECC was significant. Although postoperative drainage was higher in the group with high ACT, there was no significant effect between the two groups. In the other collected data, no significant difference was observed between the groups.

Keywords: Extracorporeal Circulation, Activated Clotting Time, Drainage, Heparin, Cardiopulmonary Bypass