İslam muhakeme hukukunda yeni ispat vasıtaları
New means of proof in Islamic law
Yazar: BUŞRA DİNÇER
Danışman: DOÇ. DR. SUAT ERDOĞAN
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fıkıh Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; İslam hukuku = Islamic law ; İslam muhakeme hukuku = Islamic judgement law ; İspat = Proof

Özet:
İslam muhakeme hukukunda hakkı ortaya çıkarmaya yarayan en önemli şey
ispat vasıtalarıdır. Bir davada haklı ile haksız, masum ile suçlu ancak gerçeği ispat
ederek ortaya konulabilmektedir. İslam muhakeme hukukunda ispat vasıtalarının
tamamı nas tarafından belirlenmemiştir. Birçok farklı çeşit olarak karşımıza çıkan
ispat vasıtaları günün şartlarına göre şekillenmiş, yeni ispat vasıtaları ortaya çıkmıştır.
Günümüzde bilim ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak yeni ispat vasıtaları ortaya
çıkmış, bunlar sayesinde suçluların yakalanması ve haksızlıkların önlenmesi
kolaylaşmıştır.
Bilimin ve teknolojinin ilerlemesiyle yenilenen birçok şey gibi ispat
vasıtalarında da yenilikler ortaya çıkmıştır. Adli tıp ilminin ortaya çıkmasıyla, gözle
görülemeyen izler ortaya konulmaya başlanmıştır. Bilimin ilerlemesiyle DNA, parmak
izi, otopsi incelemeleri, kimyasal analizler sayesinde eskiden bilinemeyen pek çok
gerçek bugün kesinlik derecesinde ortaya konulabilir olmuştur. Teknolojinin
gelişmesiyle mesafeler kısalmış, ulaşım, iletişim, bilgi ağı çok farklı bir boyuta
taşınmıştır. Günümüzde teknoloji sayesinde alışveriş, ticaret, maddi kazanç yöntemleri
değişmiş, artık tek bir tuşla uzaktan birçok iş halledilebilir hale gelmiştir. Teknolojinin
getirdiği bu yenilikler muhakeme alanında insanların sorumluluk ve yükümlülüklerini
de arttırmıştır. Ortaya çıkarılmak istenilen maddi gerçek bilim ve teknoloji sayesinde
gözler önüne serilebilir olmuştur.
Çalışmamızda modern dünyadaki bilim ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak
ortaya çıkan ispat vasıtalarının neler olduğuna değinmeye çalıştık. Bu ispat vasıtalarını
İslam muhakeme hukuku açısından kabul edilebilirliğini naslar çerçevesinde ele
almaya çalıştık.
Anahtar Kelimeler: İslam, Hukuk, Muhakeme, İspat, Adli Tıp

Abstract:
The most important thing that helps to reveal the right in Islamic law of
reasoning is the means of proof. In a lawsuit, right and wrong, innocent and guilty can
only be put forward by proving the truth. In Islamic law of reasoning, the means of
proof are not determined by nas. The means of proof, which appear in many different
types, have been shaped according to the conditions of the day, and new means of
proof have emerged. Today, depending on scientific and technological developments,
new means of proof have emerged, making it easier to catch criminals and prevent
injustices.
As with many things renewed with the advancement of science and technology,
innovations have emerged in the means of proof. With the emergence of forensic
science, invisible traces began to be revealed. Thanks to the advancement of science,
DNA, fingerprints, autopsy examinations, and chemical analyzes, many facts that were
previously unknown can now be revealed with certainty. With the development of
technology, distances have shortened and transportation, communication and
information networks have moved to a very different dimension. Today, thanks to
technology, shopping, commerce and financial gain methods have changed, and many
jobs can be done remotely with a single click. These innovations brought by
technology have increased the responsibilities and obligations of people in the field of
reasoning. The material reality that is wanted to be revealed has been revealed thanks
to science and technology.
In our study, we tried to touch on the means of proof that emerged depending
on the scientific and technological developments in the modern world. We tried to deal
with the admissibility of these means of proof in terms of Islamic law of reasoning.
Keywords: Islam, Law, Reasoning, Proof, Forensic Medicine