Kadın sosyal medya kullanıcılarında, estetik işlem yaptırma algısı ile sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perception of aesthetic procedure and social appearance anxiety in female social media users
Yazar: GÜNEŞ GÖZEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU SOMAY
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, kadın sosyal medya kullanıcılarında estetik işlem yaptırma
algısı ile sosyal görünüş kaygısı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı
incelenmiştir. Önceki çalışmalar, bireylerde olumsuz etkilerin, çeşitli medya araçlarını
kullanarak harcanan zaman ve sosyal medyanın problemli kullanımıyla da güçlü bir
şekilde ilişkili olduğunu göstermiştir. Buna göre sosyal medyada zaman geçiren
kadınlar, bu platformlarda takip ettikleri ünlüler, fenomenler ya da hemcinsleri
tarafından teşvik edilen kusursuz beden görüntüsüne sürekli maruz kaldığında, sosyal
çevre, sosyo-ekonomik durum, eğitim durumu gibi bazı demografik özellikler
bağlamında, estetik işlem yaptırma algısı ve sosyal görünüş kaygısının ne düzeyde
etkilendiği incelenmiştir.
Yöntem: Araştırma grubu 18 yaş ve üzeri sosyal medya kullanan 562 kadından
oluşmuştur. Bu araştırmada kullanılan ölçekler "Sosyal Medyada Estetik İşlem
Yaptırma Algısı Ölçeği'', "Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği" ile araştırmacı tarafından
hazırlanan "Kişisel (Demografik) Bilgi Formu" online olarak uygulanmıştır.
Araştırmada anket yöntemine dayanan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Sosyal
görünüş kaygısı bağımsız, estetik işlem yaptırma algısı bağımlı değişken olarak
belirlenmiştir. Kadın sosyal medya kullanıcılarında estetik işlem yaptırma algısı ile
sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişki düzeyleri belirlenmiş olup yöntem bölümünde
konuyla ilgili detaylı bilgi verilmiştir. Elde edilen verilerin istatistik analizi "Statistical
Package For The Social Sciences" (SPSS) 25 paket programı kullanılarak analiz
edilmiştir. İstatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir.
Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için
Kurtosis (Basıklık) ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelenmiştir.
Bulgular: Yapılan analizler sonucunda, sosyal medya kullanan kadınlarda, sosyal
görünüş kaygısı ve estetik işlem yaptırma algısı arasındaki neden sonuç ilişkisindeki
regresyon analizi anlamlı bulunmuştur. Estetik İşlem Yaptırma Algısı düzeyindeki
toplam değişim %17,9 oranında sosyal görünüş kaygısı tarafından açıklanmaktadır
(R2=0,179). Sosyal Görünüş Kaygısı estetik işlem yaptırma algısı düzeyini
arttırmaktadır.
Sosyal Görünüş Kaygısı puanlarının tanımlayıcı özelliklere göre
karşılaştırılmasına bakıldığında yaş, medeni durum, çalışma durumu, çocuk sahipliği
gibi demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık olduğu, eğitim durumu, gelir
düzeyi, sosyal medyada geçirilen süre gibi değişkenlere göre anlamlı bir fark olmadığı
tespit edilmiştir.
Estetik İşlem Yaptırma Algısı ihtiyaç puanlarının tanımlayıcı özelliklere göre
karşılaştırılmasına bakıldığında yaş, sosyal medyada geçirilen süre, medeni durum,
çalışma durumu, çocuk sahipliği, gelir düzeyi, estetik girişimleri takip etme durumu
gibi demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık olduğu, eğitim düzeyi değişkenine
göre anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Araştırma sonucunda, sosyal medya kullanan kadınlarda, sosyal görünüş
kaygısı ve estetik işlem yaptırma algısı arasındaki neden sonuç ilişkisinin anlamlı
olduğu bulunmuştur. Estetik İşlem Yaptırma Algısı düzeyindeki toplam değişim
%17,9 oranında sosyal görünüş kaygısı tarafından açıklanmaktadır. Sosyal Görünüş
Kaygısı estetik işlem yaptırma algısı düzeyini arttırmaktadır.
Estetik İşlem Yaptırma Algısı Ölçeğinin alt boyutlarının demografik
değişkenler ile yapılan analizinde, tutarlı ve anlamlı farklılıklar olduğu tespit
edilmiştir.

Abstract:
Purpose: In this study, it will be examined whether there is a significant relationship
between the perception of having aesthetic procedures and social appearance anxiety
levels in female social media users. Previous studies have shown that adverse effects
in individuals are also strongly associated with time spent using various media tools
and problematic use of social media. Accordingly, when women who spend time on
social media are constantly exposed to the perfect body image promoted by the
celebrities, phenomena or their fellows they follow on these platforms; In the context
of some demographic characteristics such as social environment, socio-economic
status, educational status, the perception of having aesthetic procedures and the level
of social appearance anxiety were examined.
Method: The research group consisted of 562 women whose age is 18 and use social
media. The scales used in this study, "Perception of Having Aesthetic Procedure in
Social Media Scale", "Social Appearance Anxiety Scale" and "Personal
(Demographic) Information Form" prepared by the researcher were applied online.
Relational survey method based on questionnaire method was used in the research.
Social appearance anxiety was determined as an independent variable, while the
perception of having aesthetic procedures was determined as a dependent variable. The
relationship levels between the perception of having aesthetic procedures and social
appearance anxiety in female social media users were determined, and detailed
information on the subject was given in the method section. Statistical analysis of the
data obtained was analyzed using the "Statistical Package For The Social Sciences"
(SPSS) 25 package program. Statistically, p<0.05 was accepted as the level of
significance. Kurtosis (Kurtosis) and Skewness (Skewness) values were examined to
determine whether the research variables showed a normal distribution.
Findings: As a result of the analysis, the regression analysis of the cause-effect
relationship between social appearance anxiety and the perception of having aesthetic
procedures in women using social media was found to be significant. 17.9% of the
total change in Perception of Having Aesthetic Procedure is explained by social
appearance anxiety (R2=0.179). Social Appearance Anxiety increases the perception
of having aesthetic procedures.
When the Social Appearance Anxiety scores were compared according to
descriptive features, it was determined that there was a significant difference according
to demographic variables such as age, marital status, employment status, and having
children, and there was no significant difference according to variables such as
education status, income level, time spent on social media.
When the Aesthetic Process Perception is compared according to the
descriptive characteristics of the need scores; It has been determined that there is a
significant difference according to demographic variables such as age, time spent on
social media, marital status, working status, having children, income level, following
aesthetic initiatives, and there is no significant difference according to the education
level variable.
Results: As a result of the research, it was found that the cause-effect relationship
between social appearance anxiety and the perception of having aesthetic procedures
was significant in women using social media. 17.9% of the total change in Perception
of Having Aesthetic Procedure is explained by social appearance anxiety. Social
Appearance Anxiety increases the perception of having aesthetic procedures.
In the analysis of the sub-dimensions of the Perception of Having Aesthetic Procedure
Scale with demographic variables, it was determined that there were consistent and
significant differences.