Türkçe "olmak" eyleminin ve –dır ekinin kullanımının dil öğretimi açısından Almanca  "sein" ve "werden" eylemi ile anlamsal, yapısal ve işlevsel denklik ilişkileri açısından karşılaştırılması
The comparison of the usage of Turkish verb "olmak" and suffix "–dır" with German "sein" and "werden" from the point of semantik functional and structural terms in language teaching
Yazar: MÜRŞİDE ZÜHAL PEKÇAĞLAYAN
Danışman: PROF. DR. ŞERİF ALİ BOZKAPLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanca = German ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilgisi-yardımcı eylem = Grammar-auxiliary verb ; Dil bilim = Linguistics ; Dil eğitimi = Language education ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Küreselleşme, iş dünyasının yanı sıra sosyo-kültürel ilişkiler açısından da Türkçe'nin önemini arttırmıştır. Gerek yurt içinde gerek yurtdışında Türkçe öğrenimine talep artmakta ve buna paralel Türkçe öğretimi için gerekli altyapı ve öğretici kadrosu desteklenmektedir. 
Almanya ve Türkiye arasında tarihsel süreç içinde giderek artan ticari, ekonomik ve sosyo-kültürel ilişkiler Almanca anadil konuşucusunu Türkçe, aynı zamanda Türkçe anadil konuşucusunu da Almanca öğrenmeye yöneltmiştir. Bu yüzden Almanca veya Türkçe öğrenirken 'sein' ve 'werden' fiillerinin Türkçede 'olmak' fiili ile karşılaştırılması birtakım güçlükler doğurmaktadır. Kafa karışıklığına yol açmamak için bu konu ile ilgili hassasiyet   gösterilmesi söz konu olmaktadır. Bu güçlüklerin başında 'Öğrenciyim', 'Çalışkanım' gibi basit cümle yapılarında yabancı öğrencilerinin kendi anadillerinden kaynaklı olarak 'Öğrenciyimdir', 'Çalışkanımdır' şeklinde mutlaka fiil eki koyma ihtiyacı duyması ve bu durumun dil hatalarına yol açması gelmektedir. 
Bu zorlukların aşılması amacıyla anadili Almanca olan ve Türkçe öğrenen bireylerin kendi dillerinde 'olmak' anlamında iki eylem; 'sein ' ve 'werden' bulunmasından ve yüklem olmadan cümle kurulamaz olmasından dolayı aktarım yanlışları (İnterferenz) kaçınılmaz olmaktadır.
Bu çalışmada Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde karşılaşılan bu zorluklara dikkat çekerek Almanca 'Sein' ve 'Werden' fillerinin kullanımı ile Türkçedeki 'Olmak' fiilinin anlamsal işlevsel ve biçimbirimsel benzerlikleri yanı sıra farklılıkları ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Çalışma, Türkçe öğrenirken ve öğretirken karşılaşılabilecek bu türden problemli durumlara ışık tutmayı hedef almaktadır. Türkçe 'olmak' fiilinin kopula ( koşaç) özelliği Almanca 'sein' ve 'werden' fiileri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Türkçe öğretici ve öğrenicilerinin doğrudan kullanabileceği bir bilgi akışının sağlanması düşünülmüş ve ortaya çıkan problemlerin giderilmesi, daha etkin bir öğrenme ve öğretme sürecine katkıda bulunarak verimli bir sonuç alınmasına yardımcı olunması hedeflenmiştir.

Anahtar kelimeler: Olmak, Sein, Werden, Kopula, Yardımcı Fiil, Yabancı Dil Olarak Türkçe

Abstract:
Globalization has increased the importance of Türkisch in terms of sociology-cultural relations as well as business world. The demand for Turkish education both at home and abroad is increasing and the necessary infrastructure and teaching staff are supported for paralell Turkish teaching.
Increasing trade, economic and sociology- cultural relations between Germany und Turkey in the historical process have also led the German native speaker to learn Turkish and Turkish nativ speaker to learn Germen.Therefore, when learning Turkish, comparing the verbs 'sein' and 'werden' with the verb 'to be' in Turkish creates some difficulties. Therefore, sensitivity is involved in this issue. One of these difficulties is that in simple sentence structures such as ''I am a student" and " I am hardworking" , foreign students need to put verb attachments such as ' 'I am a student" and ' ' I am hardworking" due to their native language, which leads to language errors.
In order to overcome these challenges, two actions in the sense of 'being' in their own languages of individuals whose native language is German and who are learning Turkish; ' sein' and 'werden' are found and sentences cannot be made without predicate, transfer mistakes (interferenz) are inevitable.
In this study, it is tried to reveal the semantic, functional and formal similarities of the use of German verbs 'sein' and 'werden' and the verb 'being' in Turkish, as well as their differences, by drawing attention to these difficulties in teaching Turkish as a foreign language.The study aims to shed light on such problematic situations that can be encountered when learning and teaching Turkish. The copula (koşaç) feature of the Turkish verb 'to be' is examined in comparison wit the German verbs 'sein' and 'werden'.It is intended to provide a flow of information that Turkish teachers and learners can use directly and itis aimed to help achieve an efficient result by contributing to a more effective learning and teaching process.
 
Keywords: Sein, Werden, Copula, Auxiliary Verb, Turkish as a Foreign Language