Seröz efüzyon sitolojisinde konvansiyonel sitoloji ve sıvı bazlı sitoloji (THİNPREP) yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of conventional and liquid-based cytology (THINPREP) preparations in serous effusion
Yazar: ERTUĞRUL ORUÇ
Danışman: PROF. NESRİN UYGUN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Patoloji = Pathology

Özet:
Amaç: Seröz efüzyon (SE) sitolojisinde esas amaç, eğer varsa, sıvıdaki malign hücreleri tespit etmektir. Bu amaca ulaşmadaki en önemli faktör, sıvıdan değerlendirmeye uygun kaliteli preparat elde etmektir.
SE'ların sitopatolojik değerlendirmesi için farklı yöntemlerle preparat hazırlanabilmektedir. Bu çalışmada amaç, konvansiyonel yöntemle kıyaslayarak ThinPrep (TP) sıvı bazlı sitoloji (SBS) yötemiyle preparat hazırlamadaki olumlu ve olumsuz faktörleri ortaya koymak ve yöntemi geliştirmenin yollarını araştırmaktı.
Gereç-Yöntem: Çalışmaya alınan 250 adet SE materyalinden TP-SBS ve konvansiyonel sitoloji (KS) yöntemleriyle yaymalar; plazma-trombin ve konvansiyonel yöntemler kullanılarak hücre blokları hazırlandı. Benign ve malign olarak 2 kategoriye ayrılan olgulara ait tüm preparatlar, sitomorfolojik özellikleri ve teknik ayrıntıları açısından belirlenen parametreler çerçevesinde kıyaslamalı olarak ışık mikroskobunda değerlendirildi. Bulguların istatistiksel analizinde, gereksinime göre seçilen testler için SPSS 21.0 istatistik paket programı kullanıldı. 
Bulgular: Olguların 154'ü (%61.6) benign, 96'sı (%38.4) malign efüzyondu. 
Benign ve malign efüzyonların sitomorfolojik özelliklerinin ayrıntılı değerlendirilmesinde klasik literatürde tanımlananlar dışında dikkat çeken bulgu saptanmadı.
TP-SBS ve KS yöntemleri teknik ayrıntıları açısından kıyaslandığında, hem benign, hem malign efüzyonlarda, başta çekirdek morfolojisi (sırasıyla, %77.9 ve %81.3) olmak üzere, hücrelerin sitomorfolojik özelliklerini iyi yansıtmaları ve içerdikleri hücre miktarları açısından TP preparatlarının belirgin şekilde iyi oldukları görüldü.
Kaliteli TP preparatı hazırlamada, yıkama aşamasında titizlikle çalışılmasının ve TP PreservCyt solüsyonuna, kontrollü olarak, olabildiğince çok materyal aktarılmasının önemli olduğu belirlendi (p=0,011 ve p=0,000).
Sitomorfolojik özellikleri iyi yansıtan TP preparatları hazırlandığında, özellikle KS ile değerlendirme güçlüğü yaşanan durumlarda, TP-SBS yönteminin sitopatolojik değerlendirmeye ekstra katkı sağladığı saptandı (p=0,000).
Sonuç: Tanımlanan yöntem çerçevesinde titiz bir çalışma ile elde edilen kaliteli TP preparatları, sitopatolojik değerlendirmeye ekstra katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Objectives: The main purpose of serous effusion (SE) cytology is to determine the malignant cells if they are present. The most important factor for this goal is to prepare slides from serous fluid that are of high quality and appropriate for the evaluation. The slides of SE can be prepared by a number of different methods. The aim of this study is to reveal the favorable and unfavorable factors of the ThinPrep liquid-based cytology (LBC) by comparing LBC with conventional method and to investigate a variety of ways to improve the method.
Materials and methods: The slides were prepared by using LBC and conventional cytology (CC) methods, the cell blocks were prepared by using plasma-thrombine and conventional methods for each of 250 SE materials. The slides were categorized as benign and malignant and were evaluated comparatively under light microscope, in terms of the cytomorphological features and technical details by using the preset criteria. SPSS 21.0 program was used for the statistical analysis.
Results: 154 cases (%61.6) had benign, 96 cases (%38.4) had malignant effusion. 
The detailed evaluation of cytomorphological properties of the benign and malignant effusions did not reveal any new descriminative finding other than the ones that had already been described in the classical literature.
When TP-LBC and CC methods were compared in terms of the technical details for both benign and malignant effusions, TP preparations were found to be markedly better since the TP technique reflected the cell properties, especially the  nuclear features (respectively %77.9, %81.3), better and the TP slides had  high amount of cells.
It was found that the preparation of high quality TP slides required a meticulous work during the washing phase and as a result to achieve the controlled transfer of as much as material as possible to the TP PreservCyt solution (p= 0,011 and p= 0,000).
It was also noted that when there was any difficulty in the evaluation of a case with CC method, the slides that had been prepared with TP-LBC method, had high quality, reflecting the cytomorphological features much better, resulting in a great contribution to the diagnosis (p=0,000).
Conclusions: TP slides prepared with meticulous work according to the described method make a fabulous contribution to the cytological evaluation.