Balkan konferansları bağlamında Türkiye-Arnavutluk ilişkileri
Türkiye-Albania relationship in the context of Balkan conference
Yazar: AYŞE NUR GÖNEN
Danışman: DOÇ. DR. MESUT YAVAŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bölgesel Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Türkler ve Arnavutlar, asırlarca Osmanlı yönetimi altında birlikte yaşamışlardır. Asırlarca Türklerle birlikte aynı çatı altında yaşayan Arnavutlar, 1912'de yaşanan Balkan Savaşları esnasında bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Bağımsızlık ilanı sonrasında Arnavutluk, başta komşu devletlerce olmak üzere işgale uğramıştır. Gerek Balkan Savaşları gerekse Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında işgale uğrayan Arnavutluk, işgal güçlerine karşı bağımsızlık mücadelesini başlatmıştır. Aynı dönemde Türklerin yaşadığı topraklar da ortak düşmanlarca işgal edilmiş, böylece her iki millet de işgalci devletlere karşı kurtuluş mücadelesi gerçekleştirmiştir. Yaşanan bu mücadelelerden dolayı, 1912-1923 yılları arasında her iki ülke arasında diplomatik ve siyasi ilişkiler kurulamamıştır.

Her iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler, 1923 yılında başlamıştır. 1928'e gelindiğinde ise Arnavutluk'ta Cumhuriyet rejiminin yerine krallık ilan edilmiş, fakat genç Türkiye Cumhuriyeti kardeş ülke olarak gördüğü Arnavutluk'ta yaşanan bu rejim değişikliğini onaylamamıştır. Bunun sonucunda da Türkiye-Arnavutluk ilişkileri dondurulmuştur. 

Balkan Konferansları, Türkiye-Arnavutluk ilişkilerinin dönüm noktası olmuş ve konferanslar sayesinde ilişkiler yeniden kurulmuştur. Diğer yandan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin dış politikada takip ettiği barış ve uzlaşma siyaseti neticesinde Arnavutluk dışındaki Balkan devletleriyle de ilişkiler kurulmuş ve imzalanan dostluk antlaşmaları ile bu ilişkiler geliştirilmeye çalışılmıştır.
Bu dönemde bir Balkan Birliğinin kurulması fikri gündeme gelmiştir. Bunun için her yıl Balkan Devletleri arasında konferanslar düzenlenmesinin kararlaştırılması, dondurulmuş olan Türkiye-Arnavutluk ilişkileri için önemli bir fırsat olmuştur. Nitekim ilki 5 Ekim 1930'da Atina'da, ikincisi 20-26 Ekim 1931'de İstanbul'da, üçüncüsü 22-26 Ekim 1932'de Bükreş'te ve sonuncusu da 5-11 Kasım 1933 tarihleri arasında Selanik'te olmak üzere dört Balkan Konferansı düzenlenmiştir. Tüm bu konferanslar, her iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden başlamasına ve gelişmesine katkı sağlamıştır.

Abstract:
Turks and Albanians lived together under Ottoman rule for centuries. Albanians, who lived under the same roof as Turks for centuries, declared their independence during the Balkan Wars in 1912. After declaring independence, Albania was invaded, especially by neighboring states. Albania, which was invaded both during the Balkan Wars, World War I, and afterwards, began a struggle for independence against the occupying forces. During the same period, the lands where Turks lived were also invaded by common enemies, thus both nations waged a struggle for independence against the occupying states. Due to these struggles, diplomatic and political relations could not be established between the two countries from 1912 to 1923.

Diplomatic relations between the two countries began in 1923. In 1928, a Kingdom was declared instead of the regime in Albania, but the young Republic of Türkiye did not approve of this regime change in Albania, which it saw as a sister country. As a result, Türkiye-Albania relations were frozen.

The Balkan Conferences were a turning point in Türkiye-Albania relations and relations were re-established thanks to the conferences. On the other hand, as a result of the peace and reconciliation policy pursued by the Republic of Türkiye in its foreign policy, relations were established witht he Balkan states other than Albania, and efforts were made to develop these relations by signing friendship agreements.
During this period, the idea of establishing a Balkan Union came to the agenda. For this purpose, the decision to hold conferences between the Balkan States every year was an important opportunity for frozen Türkiye-Albania relations. Indeed, four Balkan Conferences were held, the first in Athens on October 5, 1930, the second in Istanbul on October 20-26, 1931, the third in Bucharest on October 22-26, 1932, and the last in Thessaloniki from November 5-11, 1933. All these conferences contributed to the resumption and development of relations betweent he two countries.