PISA 2009-Türkiye verilerine dayanarak okuma becerileri alanında başarılı okullar ile başarısız okulları ayırt eden okul içi etmenler ve sosyo-ekonomik faktörler
Differences among low- and high performing schools on socio-economic factors and in-school activities in reading based on pisa 2009 results in Turkey
Yazar: ÇİĞDEM GÜZLE KAYIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ERDOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Başarı değerleme = Success evaluation ; Eğitim programları = Education programs ; Okul başarısı = School achievement ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment

Özet:
Bu çalışmanın amacı Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2009 verilerini dikkate alarak Türkiye'deki okuma becerileri alanında başarılı olan okullarla başarısız olan okulları ayırt eden okul içi etmenleri ve sosyo-ekonomik faktörleri ortaya koymaktır.Araştırma deseni nedensel karşılaştırma araştırmasıdır. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki 15 yaş grubu öğrenciler oluştururken, örneklemini ise Türkiye'den PISA 2009'a katılan 15 yaş grubu 4996 öğrenci arasından araştırmanın amacına yönelik olarak seçilen 2302 öğrenci oluşturmaktadır.Veri toplama aracı olarak okuma becerileri başarı testi ve öğrencilerin demografik bilgilerini ortaya koyan öğrenci anketi kullanılmıştır. Veri analizi süreci temelde iki basamakta gerçekleştirilmiştir. İlk basamakta analiz için ayıklanan veri seti üzerinde SPSS 17 paket programı yardımı ile kayıp veri analizi ve uç nokta analizleri betimsel analiz teknikleri yardımı ile gerçekleştirilmiş, araştırmanın bağımsız değişkenleri betimlenmiştir. İkinci aşamada ise temizlenen veri seti kullanılarak SPSS.17 paket programı yardımı ile binary lojistik regresyon analizi uygulanmıştır.Araştırma sonucunda sosyo-ekonomik düzeyi yüksek olmasının, sınıf ortamının disiplinli olmasının, öğrenci merkezli sınıflarda öğrenim görmenin, anlama hatırlama stratejisini kullanmanın bireylerin okuma başarılarını arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan öğretmen-öğrenci iletişiminin iyi olmasının, sınıfa öğrenci merkezli ölçme stratejilerinin kullanılmasının, öğrencinin ezberleme ve kontrol stratejilerini kullanmalarının okuma başarısı üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Araştırmadan elde edilecek sonuçlar, program geliştirmecilere yeni programlar geliştirirken; öğretmenlerin ve okul idarecilerinin programın uygulama aşamasını daha verimli kılmalarında, velilere ise evde öğrencilerin çalışma ortamlarını nasıl hazırlayacakları konusunda ışık tutacaktır.Anahtar Kelimeler: okuma becerileri, sosyo-ekonomik düzey, okul içi etmenler PISA2009

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the differences among low- and high performing schools on socio economic factors and in-school activities in reading using Programme for International Student Assessment2009 (PISA2009) data set.The research design of the study was a causal-comparative study. The population of the research was 15-years-old students in Turkey; and the sample of the research consisted of 2302 15-year-old-students which were selected from 4996 15-year-old students that participated PISA2009.As data collection instrument, reading skill test and student?s questionnaire, which gives demographic information on students, were used.Data analysis was carried out in two basic steps. At the first step, missing data analysis and out lier analysis was carried out and independent variables were described as descriptive analysis with the help of SPSS.17 package program. At the second step, binary logistic regression was carried out as inferential analysis.The results indicate that; high socio-economic status, disciplined classes, student-centered instructional strategy, elaboration strategy have positive effects on student?s reading achievement. On the other hand good communication between the teacher and student, student-centered measurement and evaluation strategies, memorization strategy and control strategy have negative effects on student?s reading achievement.As a conclusion; the results of the research will shed light to curriculum developers while they are developing new curricula, to teachers and school administers while implementing the program, to parents while preparing the study environment of students at home.Key Words: Reading skills, socio-economic status, in-school activities, PISA2009