Sosyal bilgiler dersinde yaratıcı drama yöntemi ile sorumluluk, saygı, çalışkanlık, duyarlılık ve dayanışma değerlerinin öğrencilere kazandırılması
Taking the values of responsibility respect, hardwork, sensitivity and solidarity  to students through the creative drama method in the social studies course
Yazar: SALİHA ALTUNAY
Danışman: DOÇ. DR. KİBAR AKTIN
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde bilim, teknoloji, sosyal ve kültürel alanlarda gerçekleşen hızlı değişimler ve dönüşümler toplumun bireylerden beklentilerini değiştirirken değerlerin bu değişim rüzgarında toplumun yapı taşı olma rolünü daha artırmaktadır. Değer eğitiminde 21. yüzyıl eğitim anlayışında öğrenci merkezli aktif öğretim sürecini destekleyen yaklaşımlar benimsenmektedir. Drama yöntemi de öğrencilerin eğitim-öğretim sürecinde daha aktif katılım sağlayabildiği, kendilerini daha iyi ifade etme fırsatı buldukları bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Günlük yaşantıyla birebir bağlantılı olan değerler eğitiminde drama yönteminin etkililiği birçok araştırmacı tarafından bu amaca hizmet eden en etkili yöntemlerden biri olarak belirtilmektedir. Değerlerin kazandırılması ve gelişimi üzerine kullanılan bu yöntem aynı zamanda öğrencilerin hem Sosyal Bilgiler dersine karşı olumlu duygular beslemelerini hem de derse daha aktif katılımlarını sağlaması açısından büyük öneme sahiptir. Bu kapsamda çalışmada 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" öğrenme alanında öğrencilerin drama etkinlikleri ile sorumluluk, saygı, çalışkanlık, duyarlılık ve dayanışma değerlerine sahip olma durumunu belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Sinop ilinde yer alan bir devlet ortaokulundaki 28 beşinci sınıf öğrencisi ve bu öğrenci velilerinden gönüllü katılımcı 14 kişi oluşturmuştur. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile belirlenmiştir. Araştırmanın veri toplama araçlarını öğrenci ön ve son görüşme formları, öğrenci günlükleri, öz değerlendirme ve grup değerlendirme raporları, katılımcı gözlemci notlarını içeren etkinlik gözlem raporları ve veli görüşme formu oluşturmaktadır. Verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel istatistiki analiz kullanılmıştır. Araştırmada farklı veri toplama araçlarından elde edilen sonuçlar yaratıcı drama etkinliklerinin öğrencilerin başta sorumluluk ve saygı değeri olmak üzere duyarlılık, dayanışma ve çalışkanlık değerini benimsemelerine olumlu yönde katkı sağladığını ortaya koymuştur. Yalnız çalışkanlık değerinin diğerlerine göre daha zor kazanılan bir değer olduğunu düşündüren sonuçlarla da karşılaşılmıştır. Bu tür etkinliklerin Sosyal Bilgiler derslerinde kullanımının değer eğitimine olumlu katkısı olmasının yanı sıra dersi aksatacağına ve olumsuz öğrenme ortamı oluşturacağına yönelik görüşlere rastlansa da iyi planlanmış yaratıcı drama etkinliklerinin öğrencilerde araştırmada hedeflenen değerler ile daha fazla sayıda değer ve sosyalleşme, iş birliği, yaratıcı düşünme, etkili dinleme gibi çok sayıda beceriyi geliştireceğine yönelik önemli sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
In today's world, rapid changes and transformations in the fields of science,technology and in the social and cultural areas alter social expectations of each member of the society in a way that it shows values plays a crucial role as a foundation of society.In value education, approaches that include student-centered active teaching processes are adopted in the 21st-century educational understanding.Drama method emerges as a method in which students can actively participate in the teaching-learning process and find opportunities to express themselves better. The effectiveness of the drama method in values education, which is directly related to daily life, is stated by many researchers as one of the most effective methods serving this purpose. This method, used for the acquisition and development of values, is also of great importance in ensuring that students have positive feelings towards Social Studies and increasing their active participation in the lesson. In this context, the aim of the study is to determine the values of responsibility, respect, diligence, sensitivity, and solidarity through drama activities in the "Production, distribution, and consumption" learning area in the 5th-grade Social Studies class. In the study, the action research design, a qualitative research method, was preferred. The research group consists of 28 students from the 5th grade of a state middle school in Sinop province during the 2022-2023 academic year, and 14 voluntary participants, including parents of these students. The research group was determined through the convenient sampling method, one of the purposeful sampling methods. The data collection tools of the research include student pre and post-interview forms, student diaries, self-assessment and group assessment reports, activity observation reports including participant observer notes, and a parent interview form. Content analysis and descriptive statistical analysis were used in the analysis of the data. The results obtained from different data collection tools in the research have revealed that creative drama activities positively contribute to students' adoption of values such as sensitivity, solidarity, and diligence, especially responsibility and respect. Results also revealed findings suggesting that the value of diligence is more challenging to acquire compared to others. Despite concerns that the use of such activities in Social Studies classes may contribute positively to values education, there were opposing views indicating it could disrupt the lesson and create a negative learning environment. However, the research has yielded significant results showing that well-planned creative drama activities not only contribute to the targeted values but also enhance a variety of skills such as socialization, collaboration, creative thinking, and effective listening in students.