Kentsel dönüşüm uygulamalarında yenilikçi ve alternatif finansman modelleri: TOKİ örneği
Innovative and alternative financing models in urban transformation practices: TOKI example
Yazar: TİMUÇİN KURT
Danışman: PROF. DR. BAŞAK TANINMIŞ YÜCEMEMİŞ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Finansman = Financing ; Finansman yöntemleri = Financing methods ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Toplu Konut İdaresi Başkanlığı = Housing Development Administration

Özet:
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2019 yılında "ülke genelinde dönüştürülmesi gereken 6,7 milyon konuttan acil / öncelikli dönüşüm kapsamında yer alan 1,5 milyonunun önümüzdeki beş yıl içerisinde dönüşümünün sağlanması" hedefi ilan edilmiştir. Buna göre ülkemizde her yıl 300 bin konutun dönüşümü sağlanmalıdır.
Bununla birlikte, 2020 yılından itibaren ülkemizi olumsuz etkileyen Covid-19 pandemisi, özellikle 2018 sonrasında daha belirgin hale gelen kentsel dönüşümde finansman kaynağı temini sorununun derinleşmesi riskini arttırmaktadır. 
Nitekim tez kapsamında yapılan anket ve mülakatlarda da günümüzde kentsel dönüşümün finansmanında bir tıkanma yaşandığı teyit edilmiş ve Covid-19 pandemisi ile bu sorunun daha da artacağı vurgulanmıştır. Ayrıca, kurumların %29'u tarafından finansman kaynaklı gerekçelerle önümüzdeki beş yılda kentsel dönüşüm yapmayacakları ifade edilmiştir.
Bu doğrultuda, kentsel dönüşümde kullanılan ve kullanılma potansiyeli olan finansman modellerine yönelik kavramsal ve teorik araştırmaların yanı sıra ülkemizde ve yurtdışında ayırt edici özelliklere sahip toplam 176 kentsel dönüşüm projesinin finansmanına yönelik yapılan analizlerden elde edilen verilerle yenilikçi ve alternatif finansman modellerini içeren model önerisi geliştirilmiştir.
Geliştirilen model önerisi, kentsel dönüşümün önemli aktörlerinden olan TOKİ'nin İstanbul'daki uygulamalarından seçilen örnekler üzerinden test edilmiştir.

Abstract:
In 2019, the Ministry of Environment and Urbanization declared the goal of "ensuring the transformation of 1,5 million out of 6,7 million homes that need to be transformed throughout the country within the scope of emergency / priority transformation within the next five years". Accordingly, the transformation of 300 thousand houses should be provided every year in our country.
However, the Covid-19 pandemic, which has adversely affected our country since 2020, increases the risk of deepening the problem of financing in urban transformation, which has become more pronounced after 2018.
As a matter of fact, in the surveys and interviews conducted within the scope of the thesis, it was confirmed that there is a blockage in the financing of urban transformation today and it was emphasized that this problem will increase even more with the Covid-19 pandemic. In addition, 29% of the institutions stated that they will not make urban transformation in the next five years due to financing reasons.
In this direction, a model proposal including innovative and alternative financing models has been developed with the data obtained from the analysis of the financing of a total of 176 urban transformation projects with distinctive characteristics in our country and abroad, as well as conceptual and theoretical studies on financing models that are used in urban transformation and have potential to be used.
The model proposal developed was tested on samples selected from TOKI's applications in Istanbul, one of the important actors of urban transformation.