Koroner arter hastalığı şüphesi olan hastalarda çok kesitli bilgisayarlı tomografi koroner anjiyografinin prognostik değerinin araştırılması
Prognostic role of multidetector computed tomography coronary angiography in patients with suspected coronary artery disease
Yazar: HİKMET YORGUN
Danışman: PROF. DR. M. ALİ OTO
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Prognoz = Prognosis ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Çok kesitli bilgisayarlı tomografi anjiyografi (ÇKBTA) koroner arter hastalığının (KAH) tanısındaki rolüne ek olarak hastalağın seyri hakkında da bilgi verebilmektedir. Bu çalışmada KAH şüphesi olan hastalarda ÇKBTA'nın prognostik değerinin araştırılmıştır. Çalışmaya KAH değerlendirilmesi amacıyla ÇKBTA çekilen ve öncesinde KAH öyküsü olmayan ortalama yaşın 58.4±11.4 olduğu, 602'si erkek (%54), olmak üzere toplam 1115 hasta alınmıştır. Çalışmamıza alınan hastaların tümünün ÇKBTA incelemeleri çift tüplü 64 kesitli cihaz (Somatom Definition, Siemens, Erlangen, Almanya) ile yapılmıştır. Koroner arterler modifiye Amerikan Kalp cemiyeti sınıflamasına göre toplam 16 segmentte incelenmiştir. Koroner aterosklerotik plakların morfolojik analizi (1) kalsifiye (kontrastın doldurduğu koroner lümeninden daha yoğun bir BT yoğunluğu), (2) kalsifiye olmayan (kontrastın doldurduğu koroner lümeninden daha az yoğun ancak etrafındaki bağ dokudan daha fazla bir BT yoğunluğu) ve (3) miks (hem kalsifik hem de kalsifik olmayan komponentler içeren plaklar) olarak yapılmıştır. Hastalar takipte KAH'a bağlı geçirilen olaylar açısından izlenmiştir. Ortalama 29.7±13.2 aylık izlemde 29 hastanın akut koroner sendrom nedeniyle acil servise başvurduğu izlenmiştir. Bunlardan 4 hastada ST segment yükselmeli miyokard infarktüsü, 5 hastada ST segment yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü, 20 hastada ise kararsız anjina pektoris gözlenmiştir. Cox orantılı hazard regresyon analizinde ÇKBTA parametrelerinden koroner plak varlığı (tehlike oranı (TO): 4.267, %95 güven aralığı (GA): 1.287-14.146, p<0.05), ciddiyeti (TO: 4.729, %95 GA: 1.358-16.466, p<0.05), yaygınlığı (TO: 1.103, %95 GA: 1.000-1.216, p=0.051) ve kalsifik plak ağırlıklı morfoloji (TO: 5.799, %95 GA: 1.537-21.874, p<0.05) takipteki hastalarda göre koroner olay geçirme sıklığını etkileyen faktörler olarak bulunmuştur. Çok değişkenli Cox orantılı hazard regresyon analizinde ise yalnızca plak ciddiyeti koroner olay geçirme olasılığını etkileyen faktör olarak bulunmuştur (TO: 4.765, %95 GA 1.356-16.741, p<0.05). Sonuç olarak ÇKBTA ile tespit edilen koroner plak varlığı, ciddiyeti, yaygınlığı ve morfolojisine ilişkin veriler prognozla ilişkili bulunmuştur. Bu veriler KAH değerlendirilmesi için ÇKBTA yapılan hastalarda risk derecelendirilmesi yapılmasına ve bu hastalarda medikal tedavi stratejisinin yönlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
In addition to the diagnostic role, multidetector computed tomography (MDCT) coronary angiography can give important data regarding the prognosis of coronary artery disease (CAD). In this study we aimed to evaluate the prognostic role of MDCT coronary angiography in patients with suspected CAD. A total of 1115 patients (602 male, 54%; age: 58.4 ± 11.4) who did not have a history of previous CAD were enrolled in this study. All subjects underwent computed tomography (CT) coronary angiography imaging using dual-source MDCT scanner (Somatom Definition, Siemens, Erlangen, Germany). For categorization of the coronary plaques, the coronary system was divided into 16 separate segments. For each segment, coronary plaques were categorized as: (1) calcified (defined as a CT density more than the contrast enhanced coronary lumen), (2) noncalcified (defined as a CT density less than the contrast enhanced coronary lumen but greater than the surrounding connective tissue), (3) mixed (having both calcified and non calcified components). In the follow up, patients with acute coronary syndrome were recorded. In a mean follow up of 29.7±13.2 months, cardiovascular events defined as ST segment myocardial infarction (4 patients), non-ST segment elevation myocardial infarction (5 patients) and unstable angina pectoris necessitating emergency department administration (20 patients) were recorded. Cox hazards regresssion analysis reveled an association between the presence of coronary plaque (hazards ratio (HR): 4.267, 95% confidence interval (CI): 1.287-14.146, p<0.05), lesion severity (HR: 4.729, 95% CI: 1.358-16.466, p<0.05), extent (HR: 1.103, 95% CI: 1.000-1.216, p=0.051) and calcific morphology (HR: 5.799, 95% CI: 1.537-21.874, p<0.05) as the factors increasing the probability of coronary events in the follow up. Multivariate Cox hazards regression analysis revealed that, nonobstructive lesions was the only factor causing increased probability of coronary events in the follow up (HR: 4.765, 95% CI: 1.356-16.741, p<0.05). In conclusion, the presence, severity, extent and morphology of coronary atherosclerotic plaques shown by MDCT was associated with prognosis of coronary events in the follow up. Those results may aid in the risk stratification among patients evaluated by MDCT coronary angiography and providing strategies about the optimal medical therapy.