Neonatal ishalli buzağılarda koagülasyon profili
Coagulation profilesin neonatal diarheic calves
Yazar: AHMET KÜNYELİ
Danışman: PROF. DR. KEREM URAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılar = Calves ; Diyare = Diarrhea ; Enterit = Enteritis ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Hayvanlar = Animals ; Koagülasyon = Coagulation

Özet:
Bu çalışmada neonatal ishalli buzağılarda koagülasyonprofilindeki muhtemel değişikliklerin incelenmesi, böylelikle yangı (enteritis) nedeniyelekoagülasyon parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Farklı ırk, yaş ve her iki cinsiyetten, daha önce veteriner hekim tarafından hiçbir şekilde sağaltım uygulanmamış 1-28 yaş aralığında toplam 78 (64 hastave 14 sağlıklı) buzağı araştırma kapsamına alındı. Bovid-5 katı fazlı immunokromatografi yöntemi ile çalışan hızlı test kitleri aracılığıyla tanı konulan olgular öncelikli olarak sağlıklı, enfekte ve non-enfekte olarak 3 ana grup olarak değerlendirilse de,mono-enfeksiyona ilişkin 4 grup, ko-enfeksiyona bağlı olarak 1 grup ve non-enfeksiyona bağlıda 1 grup altında oluşturuldu. İlgili olgular, ana gruplara (her grupta n=en az 7) ayrılarak I. grup (E. coli ile enfekte, n=7), II. grup (Rota virüs ile enfekte, n=7), III. grup (Cryptosporidiumsp.ileenfekte, n=13), IV. grup (Giardiasp.ileenfekte, n=17), V. grup (non-enfeksiyoz, n=13), VI. grup (ko-enfekte, n=7) olarakhasta buzağılar yer aldı, kontrol olarak ayırılacak VII. grupta ise (n=14) ise sağlıklı buzağılar yer aldı.
Fiziksel muayenede ishalin akut/kronik tabiatına göre değişen derecelerde dehidrasyon, dışkı kıvam, renk ve kokusu değişken kalp frekansı, solunum sayısı, emme refleksi ve vücut ısısında değişiklikler mevcuttu. Enfekte buzağıların dışkı kıvamının pastöz- sıvı şeklinde olduğu gözlemlendi. Dışkı renkleri genelde açık sarı ve sarı tonlarında etiyolojiye bağlı olarak giardiazisli buzağılarda gri-beyaz/gri-kahverengi renginde, cryptosporoidoziste sarı-pastöz kıvamda, E.coli'ye bağlı ishallerde kanlı dışkılama gözlemlendi.
Üç farklı majör gruplar arası değerlendirmede ortlama PT değerleri açısından sağlıklı ve nonenfektif ishalli buzağı grupları arasında istatistiksel bir fark olduğu (p=0.026) buna karşın sağlıklı grup ve enfektif ishalli buzağı grubu arasında istatistiksel bir fark olmadığı görüldü. Ortlama APTT değeri arasında gruplar arasında istatistiksel anlamda bir fark görülmedi. Ortalam FIB düzeyleri arasında istatistiksel manada sağlıklı buzağı grubu ile enfektif ishalli buzağı grubu arasında fark olduğu (p=0.051) saptandı.
Çalışmada yer alan her bir grup ayrı ayrı değerlendirildiğinde ortalam PT değeri açısından koenfekte ishalli buzağı grubu ile nonenfekte ishalli buzağı grubu arasında istatistiksel anlamada bir fark (p=0.042) bulundu. FIB düzeyleri arasında ise sağlıklı buzağı grubu ile Crytosporoidosis'e bağlı ishal olan buzağı grubu arasında istatistiksel anlamda fark (p=0.012) olduğu dikkat çekti.
Sonuç olarak neonatal ishalli buzağılarda özelliklede ko-enfeskiyon durumlarında PT değeri açısından, Crytosporoidosis'e bağlı ishal olan buzağılarda da FIB konsantrasyonları açısından değerlendirme yapılması gerektiği söylenebilinir. Özellikle saha koşullarında Veteriner Hekimlerimiz hemostatik ya da koagülasyonprofilini değerlendirmedikleri durumlarda hiperfibrinojeneminin gelişebileceği, buna bağlı olarakta sağaltım protokollerinde nonsteroidalantiinflamatuvar ilaç seçenekleri göz önünde bulundurulmalıdır. 

Anahtar sözcük: Neonatal buzağı, ishal, koagülasyon

Abstract:
In the present study, the aim was to determine the probable alterations in coagulation profilein neonatal calves and to those of detecting relationship between inflammation (enteritis)andcoagulation parameters
A total of 78 (64 diseasedand 14 healthy) calves, of severalbreed, ageand of bothsexes, tothose of nontreatedpreviouslybyVeterinarysurgeons, wereenrolled. Firstly, thoroughly by Bovid solid-phase immunocromatographic method rapid test results were enrolled into 3 major groups, whereas mono-infected 4 groups, co-infected 1 group and non-infected 1 group were subclassified. Related cases were subdivided into major groups (n=7 in each), I. group (E. coliinfected ), II.group (Rotavirus -infected), III. group (Cryptosporidium sp. infected), IV. group (Giardia sp. infected), V. group (non-infected ), VI. group (co-infected) including sick calves, whereas healthy calves left as control were enrolled in group VII (n=14).
At physical examination, depending on the acute or chronic nature of diarrhea, variable levels of dehydration, fecal consistency, color and smell of stool, heart frequency rate, respiratory rate, sucking reflex, and some differences in body temperature were found. It was detected that the feces of infected calves was pasteous liquid. The feces generally characterized by light yellow -yellow color depending on etiology,as grey-white/grey brownincalves with giardiasis, yellow pasteous in cryptosporidiosis infected cases, and bloody stool in diarrheic calves with E.coli.
Among evaluation of 3 major groups regarding mean PT levelsthere was statically difference (p=0.026) between healthy and infected diarrheic calves, whereasthere was no statically difference between healthy and infected the calves with diarrhea. Mean APTT levels presentedno statistical difference among groups. Mean FIB levels revealed differences (p=0.051) between healthy and infected diarrheic calves in terms of statistics.
In the current study, as the each groups was evaluated as in terms of the average of  PT level, revealed  statically difference between co-infected group and non-infected group (p=0.042) and also it standed out that there was statically difference between healthy calves and the diarrheic calves with Cryptosporidiosis (p=0.012).. 
In conclusion, it may be suggested that inco-infected calves with diarrhea PT values, in diarrheic calves infected with cryptosporidiosis FIB values should be analyzed. Especially, at field conditions, the veterinarians should consider that in cases which haemostatic or coagulation profiles might not be not evaluated, hyperfibrinogenemiamayexist, as a consequlenonsteroidal anti-inflammatory drug choices might be taken into account.

Keywolds: Neonatal calves, diarhea, coagulation.