İlk asrında (756\852) Endülüs Emevîleri
In the first century (756\852) the Andalusian Umayyad State
Yazar: ELİFNUR ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. TANER YILDIRIM
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Şam Emevî Devleti, uyguladığı politikalarla devletin merkezi otoritesini kaybederek zayıflamasına sebep olmuştu. Bunun akabinde yönetimden memnun olmayan halk, Abbasoğulları etrafında birleşerek ayaklanma başlatmışlardı. Kısa süre içerisinde birçok kesim tarafından desteklenen Abbâsîler, Emevîlere karşı ihtilâl hareketi düzenleyerek kurumlarını tasfiye etmişlerdi. Yaşanan bu olaylar çeşitli siyasî gelişmelere sebep olmuştu. Abbâsî katliamından kaçarak hayatlarını kurtarmak isteyen Emevî hanedan üyeleri ve Emevî destekçileri Şam'dan kaçarak Kuzey Afrika ve çevresine yerleşmişlerdi. Böylece Abbâsîlere karşı muhalif bir tutum sergileyerek siyasî ve ideolojik hareketlere öncülük etmişlerdi. Bu minval üzerine Kuzey Afrika'da taraftar toplayan Abdurrahmân b. Muâviye, Endülüs'e geçerek Emevî Devleti'nin devamını teşkil edecek yeni siyasî oluşumunun temellerini atmıştı.
VIII. yy ortalarında kurulan Endülüs Emevî Devleti, İslâm tarihine yeni bir yön veren siyasî aktörler arasındadır. 138 \ 756 yılında Abdurrahmân b. Muâviye tarafından kurulan bu devlet, Endülüs Yarımadası'nda hâkimiyet kurabilmek için iç ve dış kuvvetler (Franklar, İspanyol devletler) ile mücadele etmek zorunda kalmıştır. Başlangıçta Kuzey Afrika'da bulunan Berberî kabileleri birleştirerek güçlenen Abdurrahmân, Endülüs ile temas sağlaması akabinde yarımadaya geçiş yapmıştır. Toplumsal ayrışmalardan faydalanan Emîr, hâkimiyet kurarak Avrupa'da İslâm'ın temsilcisi olmuştur. Karşılaştığı tüm olumsuzluklara rağmen pes etmeyen Abdurrahmân, idarî ve ilmî sahalar başta olmak üzere çeşitli alanlarda gelişmeler göstermeye gayret etmişti. Onun ölümüyle başa geçen Hişâm b. Abdurrahmân, iç ve dış politikada babasının izinden gitmek için mücadele etmişti. Hişâm'ın en belirgin özelliği dindar olmasıdır. Bu nedenle yaşam tarzı Ömer b. Abdülaziz'e benzetilmiştir. Bu dönemde Mâlikîlik mezhebi Endülüs'te kendine yer bulmuştu. Endülüs Emevî Devleti'nin üçüncü emîri olan Hakem b. Hişâm dönemi diğer emîrlere nazaran farklı politikalar içeren bir dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Saltanat yıllarında âlimlerin devlet makamlarındaki yüksek konumlarından rahatsız olmuştu.  Ayrıca iç politikada caydırıcı cezalar vererek sükûneti sağlamaya çalışan Hakem b. Hişâm, bu tutumları hasebiyle tahttan indirilmek istenmişti. Hakem, duruma müdahale ederek tahtını kurtarmıştı. Ele aldığımız son emîr Abdurrahmân b. Hakem dönemi dış ilişkilerin yoğun olduğu bir dönemdir. Dönem içerisinde Bizans Devleti ile diplomatik temaslar kurularak iş birliği ve antlaşma yapılmıştır. Bu dönemin dikkat çeken özellikleri arasında Norman saldırıları da bulunmaktadır. Bu saldırılar akabinde Endülüs'te donanmayı güçlendirmek için çalışmalar yapılmıştır.
Tüm emîrler gaza ve cihat politikası doğrultusunda akın ve seferler düzenlemiş ve çeşitli ganimetler elde ederek bölgesel hâkimiyet sağlamışlardı. Özellikle X. ve XI. Yy'larda gücünün zirvesine ulaşan Endülüs Emevî Devleti, Akdeniz'de söz sahibi olmayı başarmıştı. Siyasî istikrarı sosyo-kültürel alanla da destekleyen yöneticiler, sekiz asır sürecek olan devleti sağlam temeller üzerine inşa etmişlerdi. Böylece "Endülüs Medeniyeti" adı verilen kozmopolit yapıyı siyasî, idarî, ilmî, mimarî sahalar başta olmak üzere çeşitli alanlarda yansıtmışlardı.

Abstract:
The Umayyad State of Damascus, with the policies it implemented, caused the state to weaken by losing its central authority. Following this, the people who were dissatisfied with the government united around the Abbasids and started an uprising. In a short time, the Abbasids, supported by many groups, organized a revolution against the Umayyads and liquidated their institutions. These events caused various political developments. Wanting to save their lives by escaping from the Abbasid massacre, Umayyad dynasty members and Umayyad supporters fled Damascus and settled in North Africa and its surroundings. Thus, they took an opposing stance against the Abbasids and pioneered political and ideological movements. In this regard, Abdurrahman b. gathered supporters in North Africa. Muaviye moved to Andalusia and laid the foundations of the new political formation that would constitute the continuation of the Umayyad State.
VIII. The Andalusian Umayyad State, founded in the mid-19th century, is among the political actors that gave a new direction to Islamic history. 138 \ In 756 Abdurrahman b. This state, founded by Muaviye, had to struggle with internal and external forces (Franks, Spanish states) in order to establish dominance in the Andalusian Peninsula. Abdurrahman, who initially gained strength by uniting the Berber tribes in North Africa, moved to the peninsula after establishing contact with Andalusia. Taking advantage of social divisions, the Emir established dominance and became the representative of Islam in Europe. Abdurrahman, who did not give up despite all the negativities he encountered, tried to make progress in various fields, especially in administrative and scientific fields. Hisham b. came to power after his death. Abdurrahman struggled to follow in his father's footsteps in domestic and foreign policy. Hisham's most distinctive feature is that he is religious. For this reason, the lifestyle of Ömer b. He has been compared to Abdulaziz. During this period, the Maliki sect found a place for itself in Andalusia. Hakem b., the third emir of the Andalusian Umayyad State. Hisham's period appears as a period with different policies compared to other emirs. During his reign, he was disturbed by the high positions of scholars in state positions. In addition, Hakem b. tried to maintain peace in domestic politics by giving deterrent punishments. Because of these attitudes, Hisham was wanted to be dethroned. The referee intervened in the situation and saved his throne. The last emir we discussed is Abdurrahman b. The referee period is a period when foreign relations are intense. During the period, diplomatic contacts were established with the Byzantine Empire and an agreement was made for cooperation. Among the notable features of this period are the Norman attacks. Following these attacks, efforts were made to strengthen the navy in Andalusia.
All emirs organized raids and expeditions in line with the war and jihad policies and achieved regional dominance by gaining various spoils. Especially X. and XI. The Andalusian Umayyad State, which reached the peak of its power in the centuries, managed to have a say in the Mediterranean. The rulers, who supported political stability with the socio-cultural field, built the state on solid foundations that would last for eight centuries. Thus, they reflected the cosmopolitan structure called "Andalusian Civilization" in various fields, especially political, administrative, scientific and architectural fields.