8. sınıf öğrencilerinin sosyo-bilimsel konularda farkındalık ve düşünme becerilerinin araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımıyla geliştirilmesinin incelenmesi
Investigation of development of 8th grade students' awareness and thinking skills in socioscientific issues with an inquiry-based learning approach
Yazar: EZGİ KİRMAN ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Araştırma-inceleme yoluyla öğretim = Research-investigation by learning ; Eleştirel düşünme =   ; Karar verme = Decision making ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues

Özet:
Türkiye'de ve dünyada, bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler hayatımızın her alanında olduğu gibi eğitim alanında da karşımıza çıkmaktadır. Bilimdeki ilerleyiş toplumsal olarak tartışmalı konuların da sıklıkla gündeme gelmesine neden olmaktadır. Öğrencilerin toplumsal olarak tartışmalı olan ve ikilem yaratan sosyobilimsel konuların farkında olmaları ve 21. yüzyıl becerilerini kullanarak değerlendirmeleri gerekmektedir. Bu noktadan hareketle mevcut çalışmada, araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımıyla sosyobilimsel konuların öğretimi 8. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme ve karar verme becerilerinin geliştirilmesi ve öğrencilerin sosyobilimsel konular hakkında farkındalık kazanmalarını sağlamak amaçlanmıştır. Bu araştırma, çoklu araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yarı deneysel desen ön test son test desen ile bütünselleştirilmiş tek durum deseninin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde bir devlet okulunda iki ayrı şubede öğrenim görmekte olan 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Eleştirel Düşünme Ölçeği", "Karar Verme Beceri Testi" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Sosyobilimsel Farkındalık Ölçeği" ile beraber öğrenciler tarafından doldurulan etkinlik kâğıtları ve araştırma raporları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde "Karar Verme Becerileri Testi" ve "Eleştirel Düşünme Ölçeği" nin analizi ilişkisiz örneklem t-testi ile yapılmıştır. " Sosyobilimsel Farkındalık Ölçeği" verilerinin analizi ANCOVA testleri kullanılarak yapılmıştır. Nitel verilerin analizi ise içerik analizi ile yapılmıştır. Bulgular incelendiğinde öğrencilerin sosyobilimsel farkındalıklarına ait toplam puanlarında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Öğrencilere ait etkinlik kâğıtları ve araştırma raporlarının analiz edilmesiyle, öğrencilerin günlük hayatta karşılarına çıkan sosyobilimsel konular hakkında daha fazla bilgiye sahip oldukları ve bu konulardaki farkındalıkların daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin araştırma öncesi ve sonrasında sosyobilimsel konulara ilişkin ikilemlere yönelik farkındalıklarının arttığı tespit edilmiştir. Bu çalışma sonrasında yapılacak araştırmalarda farklı öğrenim seviyelerinde ve farklı sosyobilimsel konularda öğrencilerin farkındalıklarının, eleştirel düşünme ve karar verme becerilerinin gelişiminin izlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
We see rapid advances in science and technology in Turkey and across the globe in education, as well as in other aspects of our life. The progress in science brings up socially controversial issues frequently. Students are required to be aware of socioscientific issues that are socially controversial and create dilemmas and to evaluate them by using 21st century skills. From this perspective,  the current studys aimed to improve the critical thinking and decision-making skills of 8th grade students with a socioscientific inquiry-based learning approach and to raise awareness of students about socioscientific issues. Multimethod research were used to conduct this study. The study group for this research comprises of eighth graders enrolled in two different classes at a public school in Istanbul during the 2019–2020 school year. A poor experimental design that called static group pre–test post–test design, and an integrated single–case design were employed as research design. As data collection tools, "Critical Thinking Scale" and "Decision Making Skill Test" were employed in the study, also "Socioscientific Awareness Scale" developed by the researcher was used along with activity sheets and research reports completed by the students. For analysing quantitative data, the "Decision Making Skills Test" and the "Critical Thinking Scale" were analyzed using the independent sample t-test.  The "Socioscientific Awareness Scale" were analyzed using the ANCOVA tests. Content analysis was performed to analyze qualitative data. Results showed that, there was a significant difference in the students' overall scores for socioscientific awareness in favor of the experimental group. The students' activity papers and research reports were examined, and it was discovered that they were more knowledgeable about and more conscious of the socioscientific issues they experienced on a daily life. Additionally, it was shown that both before and after the study, students' understanding of ethical dilemmas relating to socioscientific issues increased. The future studies might keep track of how students' awareness, critical thinking, and decision-making abilities are developing at various educational levels and in relation to various socio-scientific concerns.