Üniversteden yeni mezun olan gençlerin iş arama davranışlarının planlı davranış teorisi bağlamında araştırılması
Exploring recent university graduates? job search behavior in the context of the theory of planned behavior
Yazar: GÖKÇE BAŞBUĞ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversiteden yeni mezun olan gençlerin iş aramadavranışlarının ve iş arama davranışlarının çeşitli sonuçlarının planlı davranış teorisibağlamında araştırılmasıdır. Bu amaçla üniversite son sınıf öğrencilerine finalsınavları döneminde ve mezun olduktan dört ay sonra uygulama yapılarak iş aramayayönelik duygusal ve bilişsel tutum, öznel norm ve iş arama öz-etkinliğinin iş aramaniyeti üzerindeki etkileri ile iş arama niyeti ve iş arama öz-etkinliğinin iş aramadavranışı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Aynı zamanda beş faktörlü kişilikmodelinin boyutlarından biri olan sorumluluğun, iş arama niyetinin iş aramadavranışına dönüşmesinde etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca,katılımcıların iş arama davranışlarının girilen mülâkat sayısını, alınan iş teklifisayısını, istihdam durumunu, bulunan iş ve örgütün kişiye uygunluğunu ve iş ileörgütten duyulan genel memnuniyeti etkileyip etkilemediği araştırılmıştır.Araştırmadan elde edilen sonuçlar bilişsel tutum, öznel norm ve iş arama özetkinliğininiş arama niyetini öngördüğünü, iş arama davranışını ise iş aramaniyetinin öngördüğünü ortaya koymaktadır. İş arama niyetinin iş arama davranışınaevrilmesinde sorumluluğun etkisi görülmemekle beraber, iş arama davranışı iş aramasonuçlarından sadece girilen mülakat sayısını öngörmüştür. Bu sonuçlar, ülkemizdeüniversiteden yeni mezun olan gençlerin iş arama davranışlarının anlaşılmasındaplanlı davranış teorisinin uygun bir teori olduğunu göstererek, iş arayan bireylere veonlara danışmanlık yapan profesyonellere önemli bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to explore recent university graduates? job searchbehavior and its outcomes in the context of theory of planned behavior. For this aim,some scales were applied to university senior students at their final term and fourmonths later to examine the effects of affective and cognitive attitude, subjectivenorm and job search self-efficacy on job search intention, and the effects of jobsearch intention and job search self-efficacy on job search behavior. Besides, it isinvestigated whether conscientiousness has an effect as a moderator variable in therelationship between job search intention and job search behavior. In addition,participants? job search behaviors? effect on job search outcomes such as number ofinterviews attended, number of job offers received, employment status, perceivedperson-job, person-organization fit and job and organization satisfaction is examined.Results show that cognitive attitude, subjective norm and job search self-efficacypredict job search intention and job search intention predicts job search behavior.Conscientiousness did not show moderator effect in the job search intention-jobsearch behavior relationship and job search behavior predicted only the number ofinterviews among job search outcomes. These results indicate that the theory ofplanned behavior is appropriate to understand recent university graduates? job searchbehavior in Turkey and give considerable information to job seekers and counselors.