GST omega 1 ve omega 2 gen polimorfizmlerinin talasemi hastalarındaki kan metal düzeylerine etkisi
Effect of GST omega 1 and omega 2 gene polymorphism on blood metal levels in thalassemia patients
Yazar: BİLGE AHSEN KARA
Danışman: PROF. DR. HALİT SİNAN SÜZEN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Demir = Iron ; Homeostaz = Homeostasis ; Kan = Blood ; Kurşun = Lead ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Talasemi = Thalassemia ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Bu çalışma ile organizmada metal homeostazının önemli ölçüde değiştiği bir hastalık olan talasemide, demir toksikokinetiğinde rol olduğu düşünülen GSOT1 (rs4925 C/A) ve GSOT2 (rs156697 A/G) gen polimorfizmlerinin kan demir ve kurşun düzeylerine olan etkisinin aydınlatılması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda talasemi dışında başka bir hematolojik hastalığı ve metal maruziyeti olmayan, en az bir yıldır eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yapılmakta olan 100 hasta bireyden elde edilen kan örnekleri kullanılmıştır. Kan örneklerinde demir iz elementi konsantrasyonları Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrometre (Varian AA240FS) cihazı ile, kurşun konsantrasyonları ise Grafit Fırın Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (Varian AA240Z) ile belirlenmiştir. Genetik araştırmalar için izole edilen DNA'larda GSOT1 C/A (rs4925) tek nükleotid polimorfizmini belirlemek amacıyla Alel Spesifik Oligonükleotid- Polimeraz Zincir Reaksiyonu (ASO-PCR) yöntemi, GSOT2 A/G (rs156697) tek nükleotid polimorfizmini belirlemek amacıyla Polimeraz Zincir Reaksiyonu-Restriksiyon Fragman Uzunluk Polimorfizmi (PCR-RFLP) yöntemi kullanılmıştır.
Çalışmanın sonucunda talasemili hastalarda GSOT1 ve GOST2 gen polimorfizmlerinin kan demir ve kurşun düzeylerine etkisi istatistiksel olarak değerlendirildiğinde, GSOT1 gen polimorfizmi genotip frekansları; %51 yabanıl tip (CC), %40 heterozigot (CA), %9 mutant tip (AA) olarak belirlenmiştir. Demir düzeyi AA genotipine sahip bireylerde (286,08±33,95mg/L), CA (295,76±68,45mg/L) ve CC genotipli bireylere (291,27±51,38 mg/L) göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Çalışmamızda demir ve kurşun arasında negatif bir korelasyon gözlemlenmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05).
GSOT2 gen polimorfizmi genotip frekansları; %42 yabanıl tip (AA), %45 heterozigot (GA) ve %13 mutant tip (GG) olarak belirlenmiştir. Demir düzeyi AA genotipine sahip bireylerde (283,59±59,69 mg/L) AG (302,14 ±58,69 mg/L ) ve GG genotipli bireylere (288,65 ±40,29  mg/L ) göre daha düşük  olduğu tespit edilmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Çalışmamızda demir ve kurşun arasında negatif bir korelasyon gözlemlenmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05).

Anahtar Kelimeler: Gen polimorfizmi GSOT-1, GSOT-2, Metal, Talasemi.

Abstract:
The aim of this study was to clarify the effect of GSTO1 (rs4925 C / A) and GSTO2 (rs156697 A / G), thought to be involved in iron toxicokinetics,  gene polymorphisms on blood iron and lead levels in thalassemia, a disease in which metal homeostasis in the organism is significantly altered.
In our study, blood samples obtained from 100 patients who had undergone erythrocyte suspension transfusion for at least one year without any hematological disease and metal exposure other than thalassemia were used. Iron trace element concentrations in blood samples were determined by Flame Atomic Absorption Spectrometer (Varian AA240FS) and lead concentrations were determined by Graphite Furnace Atomic Absorption Spectrometer (Varian AA240Z). DNAs isolated for genetic research; Allele Specific Oligonucleotide-Polymerase Chain Reaction (ASO-PCR) method to determine single nucleotide polymorphism for GSTO1 C / A (rs4925), and Polymerase Chain Reaction-Restriction Fragment Length Polymorphism (PCR-RFLP) method for GSTO2 A / G (rs156697) was used.
As a result of this study, when the effect of GSTO1 and GSTO2 gene polymorphisms on blood iron and lead levels in thalassemia patients were statistically evaluated,  GSTO1 gene polymorphism genotype frequencies were identified as; 51% wild type (CC), 40% heterozygous type (CA), 9% mutant type (AA). Iron levels were lower in individuals with AA genotype (286.08 ± 33.95mg / L) than CA (295.76 ± 68.45mg / L) and CC genotype (291.27 ± 51.38 mg / L). However, this result was not statistically significant (p> 0.05). In our study, a negative correlation was observed between iron and lead levels, but this result was not statistically significant (p> 0.05).
GSTO2 gene polymorphism genotype frequencies were identified as; 42% wild type (AA), 45% heterozygous type (GA) and 13% mutant type (GG). Iron levels were lower in individuals with AA genotype (283.59 ± 59.69 mg / L) than AG (302.14 ± 58.69 mg / L) and GG genotype (288.65 ± 40.29 mg / L). However, this result was not statistically significant (p> 0.05). A negative correlation was observed between iron and lead levels, but this result was not statistically significant (p> 0.05).
Keywords: Gene polymorphism, GSTO1, GSTO2, Metal, Thalassemia.