İstanbul'da eski ve yeni yerleşim yerlerinde komşuluk ilişkilerinin karşılaştırılmasına yönelik bir araştırma (Fatih-Seyitömer Mahallesi; Bağcılar-Kemalpaşa Mahallesi; Beylikdüzü-Bizimkent; İkitelli-Başakşehir 4. Etap örneği)
A field research on comparison between neighbor relationship of the old and the new districts of İstanbul (Fatih-Seyitömer; Bağcılar-Kemalpaşa; Beylikdüzü-Bizimkent; İkitelli-Başakşehir samples)
Yazar: BUKET ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA E. ERKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı / Sosyal Yapı Sosyal Değişme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bir önceki duruma göre farklılaşmayı ifade eden değişme; insanlarınoluşturduğu toplumların en temel özelliklerindendir. Toplumsal yapıda köklü birdeğişime yol açan kentleşme, toplumsal değişimin hem sonucu hem de nedenidir.Kentleşme iki boyutlu bir toplumsal değişmedir. Boyutlardan biri kişisel düzeydeoluşan psikolojik ve sosyal psikolojik boyuttur. Diğeri ise; toplumsal yapı vekurumsal değişimleri içeren sosyolojik boyuttur. Her iki boyutta da değişimin en iyigözlendiği alan toplumsal ilişkilerdir.Heterojen kent yapısı farklı yaşam biçimlerini ve toplumsal çevreleriiçerisinde barındırır. Sosyo-ekonomik anlamda farklılaşan kentsel yerleşimyerlerinde toplumsal ilişkilerin özellikleri ve yaşam biçimleri de farklılık gösterir. Birtoplumsal ilişki biçimi olan komşuluk ilişkisi günlük hayatta sürekli ve yoğun olarakkarşılaştığımız bir ilişki türüdür. Kişilerarası bir ilişki olarak ele aldığımızda sosyalpsikolojik; toplumsal yapı içinde ele aldığımızda ise; sosyolojik boyut taşımaktadır.Bu çalışmada İstanbul'da farklı yerleşim yerlerinde farklı özelliktekikomşuluk çevreleri ele alınmaktadır. İlk olarak eski kent merkezi yerleşim yerleri veikinci olarak gecekondulaşmayla gelişme gösteren yakın çevre eski yerleşim yerlerive son olarak yeni yerleşim yeri olarak uydu kentler araştırılmaktadır. Komşulukçevrelerinin oluşumu, komşuluk ilişkileri, yerleşim yerlerine ve İstanbul'a aidiyetkonularındaki farklılıkları ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
Change which is expressed as differentiation in respect to the former situationis one of the basic characteristics of social aspect which is formed and contributed bythe people. Urbanization which causes radical changes in social structure is bothresult and reason of the social change. Urbanization is a social change which has twodimensions. One of the aspects of social change is psychological and socialpsychological which is emerged in individual level. The other dimension is socialwhich is connected to social structure and institutional life. In both aspects, the bestindicator of social change mentioned social relations.Heterogeneous urban structure contains different districts, styles of life andsocial environments. The districts of cities differ from each other in social-economicperspective and in social relations.Neighborhood relations a kind of social relation are observed continuouslyand intensively in daily life. When neighborhood relations are considered amongpersons or among groups, it?s accepted as a social psychological term. On the otherhand when it is considered in social structure, it becomes a sociological term.In this study different characteristics of neighborhoods in different districts ofİstanbul are considered. Firstly old settlement areas in the city center and secondlyold settlement areas near the city center and finally new settlement areas as satellitetowns (suburbs) are investigated. In this research, differences in neighborhood andrelations at different districts in a large city like İstanbul and the state of belonging tolocal environment and city are tired to be illuminated.