Van ili'nin turizm potansiyelinin belirlenmesi ve planlamaya yönelik öneriler
Determination tourism potential of the province of Van and suggestions towards planning
Yazar: FARUK ALAEDDİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. MESUT ELİBÜYÜK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Van İli'nin Turizm Potansiyelinin Belirlenmesi ve Planlamaya YönelikÖneriler? isimli çalışma konumuz ve Doğu Anadolu Bölgesinin Van Bölümünde yeralan araştırma sahamız olan Van İli, coğrafi sınırlılıklar nedeniyle ekonomik vesosyal göstergeler açısından Türkiye ortalamasının oldukça gerisinde kalmıştır. Bugeri kalış bir bütün olarak Van İlini gerek yapısal ve gerekse fonksiyonel olmaküzere bir çok sorunla yüz yüze bırakmıştır. Oysa muazzam bir tarihsel geçmişe sahipolan il, başta Urartular gibi zamanının en gelişmiş medeniyetlerinden birinin kurulupgelişmesine olanak tanımıştır. Zira daha sonraki süreçlerde de bu fonksiyonunudevam ettirmiştir. Ancak zamanla bu fonksiyonunu yitirmiş ve bir kısmı ulusalolmakla beraber önemli bir kısmı yerel faktörlerden kaynaklan sorunlar nedeniylebugünkü duruma gelmiştir. Var olan sorunların başlıca nedenleri, başta fizikişartların getirdiği olumsuzluklar (reliyef, iklim) olmak üzere, bir bütün olarak Vanİli'nin gelişmiş bölgelere uzak olması, sosyo-kültürel ve ekonomik nedenlerdenkaynaklanan gerileme (ve yine bunun sonucu gerçekleşen) hızlı nüfus artışı veşehirlere yönelik hızlı göç hareketi olarak sıralanabilir. Ancak tez konusunu seçerkenhareket noktamız olan ilin doğal, tarihi ve kültürel çekiciliklerinin zenginliği aynızamanda var olan sorunların aşılması noktasında da bizim en önemli referansnoktamız (kaynağımız) olmuştur. Dolayısıyla doğal, beşeri ve ekonomik sınırlılıklarıolan ve aynı zamanda saniyeleşememiş bir yapı arz eden Van'ın bir çok açıdankendini geliştirebilmesi ve içsel dinamizm yaratması turizm hariç pek mümküngörünmemektedir. Bu bağlamda diyebiliriz ki, ilde çevresel, sosyal-kültürel veekonomik göstergeleri dikkate alan bir turizm planlaması ile gelir elde etmeyeyönelik turizm aktivitesi, Van'da gelişmenin bir aracı olarak düşünülebilir. Ancakunutulmaması gereken, var olan potansiyelin doğru belirlenmesi ve bu sektöründoğru bir şekilde planlanması gerektiğidir. Zira aksi taktirde başta ekonomik katkıolmayacağı gibi sosyal, yapısal ve doğal çevreye ilişkin önemli kayıplar / erozyonlaryaşanabileceğidir.Bu anlamda çekicilikler adına oldukça zengin olan Van, maalesef bunlarıkullanma noktasında oldukça etkisiz kalmıştır. Özellikle bir turizm politikasınıngeliştirilememiş olması başta olmak üzere, diğer turizm arzlarının yetersiz ve eksikolması ve bölgede yaşanan sosyal huzursuzluk, turizmin gelişmesini olumsuz yönde250etkilemiştir. Ancak turizmin önemli bir tarafı olarak gördüğümüz halkın ve işadamlarının turiste ve turizme bakışı bizi bütün bu olumsuzlukların aşılmasınoktasında ümitlendirmiştir.Altı bölümden oluşan çalışmamızın her bölümü birbirini destekleyen vetamamlayan bir yapı içinde ele alınmıştır. Zira çalışma bütünlüğü içinde, öncelik ilinturizmi destekleyen coğrafi özellikleri ve turizm çekiciliklerine verilirken, sonrakikısımlarda onu destekleyen turizm altyapısı ve turizmin ildeki etkileri ve nasılalgılandığına dair bilgiler yer almaktadır. Son olarak planlamaya yönelik öneriler vesonuç kısmı ile çalışma tamamlanmaktadır.251

Abstract:
This studies subject is to determine tourism potential of the province of Vanand suggestions towards planning. The province of Van which is the Van region ofthe East Anatolia Region is our research area. It is back of the Turkey average interms of economic and social indicators because of geographic limitations. Thissituation faces the province of Van not only structural but also functional problems.The province having great historical background encouraged the foundation anddevelopment of civilization such as Urartu which was the best developed civilizationof its time. After that it continued this function. But later it lost this functiongradually. It has come to now with problems in connection with national andespecially local factors. Main causes of the problems are negative situations aboutphysical situation (relief, climate) and the distance between the province of Van anddeveloped region, receding because of economic causes and fastly growingpopulation and fastly emigration to urban. When we choose subject of the thesis, wetake the richness of natural, historical and cultural attractions of the province as areference point to deal with the problems. Thus from the different of views it seemsthat Van having not only natural, human and economic limitations but alsounderdeveloped structure has not any instrument to develop itself and to createinternal dynamic except tourism. It is considered that tourism planning taking intoaccount environmental, social-cultural and economic indicators of the province andtourism activity aiming income are instruments for Van to develop. But it is notforgot that current potential?s truly determining and this sector?s planning truly areessential. Otherwise there will be no economic contribution. Also there may beimportant loss in connection with social, structural and natural environment.Unfortunately although it?s richness attractions, Van has not usedthem effectively. Especially not being developed tourism policy and lack of tourismsupply and living chaos in the region influenced tourism development negatively.But businessman?s seeming tourism and tourist as an important side of tourism ishope us to overcome negative situations.This study composes of six chapters. All these chapters are examinedwith structure which is support and complete one another. Firstly, geographicfeatures which are support tourism and tourism attractions are examined. After that252tourism infrastructure and understanding and effectiveness of tourism in the provinceare examined. At last, this study is completed with conclusion and suggestionchapter.253