Bir insan hakkı olarak ulaşılamama hakkı
The right to disconnect as a human right
Yazar: MEHMET ZAHİD ERER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZEN KAMA IŞIK
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa hukuku = Constitutional law ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights ; Hakların korunması = Protection of rights ; Kamu hukuku = Public law ; Çalışanların korunması = Workers protection ; Çalışma hakları = Rights to work ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bilişim teknolojilerinin gelişimi pek çok alanda hayatımızda ciddi etkilere yol açmıştır. Bu etkilerden birinin de çalışma hayatında ve çalışanların üzerinde olduğunu söyleyebiliriz. Bilişim teknolojilerindeki gelişmeler ve nihayetinde Covid 19 salgını, çalışanların iş ve özel yaşamını ayırt etmesinin oldukça güç bir hal almasına sebep olmuştur. Bundan dolayı da ulaşılamama hakkı, bilişim teknolojilerinin gelişimi ve Covid 19 salgınıyla birlikte sıkça gündeme gelen bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Her ne kadar ulaşılamama hakkına yönelik somut gelişmelerin 21. yüzyılın ilk dönemlerinde başladığını söyleyebilsek de gelinen süreçte ulaşılamama hakkına yönelik gerekli adımların atıldığını ifade edememekteyiz. Bundan dolayı da ulaşılamama hakkının insan hakları perspektifinden değerlendirilmesinin önemli olduğunu düşünmekteyiz. Mevcut çalışma ile ulaşılamama hakkı hem özel yaşamın gizliliği hem de dinlenme hakkı bakımından derinlemesine incelenmektedir. Bununla birlikte gerek uluslararası düzenlemeler gerekse de ulusal düzenlemeler bakımından ulaşılamama hakkının hukuki boyutu değerlendirilmektedir. Böylelikle çalışmada ulaşılamama hakkına yönelik somut gelişmeler incelenmekte ve ileriye dönük önerilerde bulunulmaktadır. 
Ulaşılamama hakkının yakın bir gelecekte hem ülkemiz hem de dünya ölçeğinde daha da önem kazanacağı aşikardır. Ancak ulaşılamama hakkının nasıl bir düzenleme ile hukukumuza gireceği tereddütler oluşturabilmektedir. Bu noktada somut bir düzenlemeye ihtiyacın olup olmadığı da tartışılabilmektedir. Zira bu hakkın hukuk hayatımızda yaygınlaşmasının yargı kararları, doktrindeki gelişmeler ve çalışanların bu konuda bilinçlendirilmesiyle olacağına şüphe yoktur. Ayrıca şirketler düzeyindeki gelişmelerin de ulaşılamama hakkının tanınması ve korunması açısından önemli bir araç olabileceğini de söyleyebiliriz. Nihayetinde ulaşılamama hakkının somut bir düzenlemeye kavuşmasının oldukça önemli olduğunu ifade edebilmekteyiz. Bu çalışmanın da iş ve özel yaşamında ciddi problemlerle karşılaşan çalışanlar bakımından küçük de olsa bir etkisi olmasını hedeflemekteyiz. Bununla birlikte ulaşılamama hakkını insan hakları sistematiği ve perspektifinden incelediğimiz çalışmanın literatüre önemli bir katkı sunacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
The development of information technologies has had serious impacts on our lives in many areas. We can say that one of these effects is on working life and employees. Developments in information technologies and the Covid 19 pandemic have made it very difficult for employees to distinguish between their work and private lives. Therefore, the right to disconnect appears as a right that is frequently on the agenda with the development of information technologies and the Covid 19 pandemic. 
Although we can say that concrete developments regarding the right to disconnect started in the early periods of the 21st century, we cannot state that the necessary steps have been taken towards the right to disconnect in the current process. Therefore, we think that it is important to evaluate the right to disconnect from a human rights perspective. In the present study, the right to disconnect is examined in depth in terms of both the right to privacy and the right to rest. In addition, the legal dimension of the right to disconnect is evaluated in terms of both international and national regulations. Thus, the study examines concrete developments regarding the right to disconnect and makes recommendations for the future. 
It is obvious that the right to disconnect will become even more important both in our country and in the world in the near future. However, there may be hesitations as to how the right to disconnect will be regulated in our law. At this point, it may also be discussed whether there is a need for a concrete regulation. There is no doubt that this right will become widespread in our legal life through judicial decisions, developments in the doctrine and raising awareness of employees on this issue. We can also say that developments at the level of companies can be an important tool for the recognition and protection of the right to disconnect. Finally, we can state that it is very important to have a concrete regulation of the right to disconnect. We aim for this study to have a small impact on employees who face serious problems in their professional and private lives. In addition, we believe that this study, which examines the right to disconnect from the perspective of human rights systematics and perspective, will make an important contribution to the literature.