Meme kanseri hastalarında travma sonrası büyüme ve hastaların büyüme sonrası gelişimini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the development of post-traumatic growth in breast cancer patients
Yazar: MERVE ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM EREN
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; Travma sonrası gelişim = Post-traumatic development ; Ölçekler = Scales ; Şükür = Praise

Özet:
Meme kanseri, kadınlar arasında en yaygın görülen kanser türüdür. Bireylerin yaşamını tehdit eden ve uzun süreli bir mücadele gerektiren travmatik bir hastalıktır. Son zamanlarda yapılan araştırmalar, meme kanserinin olumsuz sonuçlarına odaklanmak yerine olası olumlu sonuçlarını da vurgulamaya başlamışlardır. Bu noktada 'Travma Sonrası Büyüme' kavramı ortaya çıkmaktadır. Bireyin meme kanseri gibi son derece zorlu yaşam koşullarıyla mücadelesinin bir sonucu olarak yaşadığı pozitif psikolojik değişim travma sonrası büyüme olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı, meme kanseri hastaları örnekleminde bazı sosyodemografik ve hastalıkla ilgili değişkenler ile birlikte travma sonrası stres bozukluğu belirti düzeyi, temel inançlarda sarsılma ve şükür değişkenlerinin travma sonrası büyüme ile ilişkisini incelemektir. Araştırma kapsamında, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak tedavisi devam eden 81 hastaya ulaşılmıştır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS), Temel İnançlar Envanteri (TİE), Taktir Etme Ölçeği (TEÖ) ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri (TSBE) uygulanmıştır. Korelasyon analizleri sonucunda, temel inançların sarsılma ve travma sonrası stres belirti düzeyleri arttıkça travma sonrası büyüme düzeyinin arttığı bulunmuştur. Ayrıca, 18-35 yaş arasındaki kişilerin, 46-55 yaş arasındaki kişilere göre travma sonrası büyüme seviyelerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan hiyerarşik regresyon analizinin son aşamasında, temel inançların sarsılma ve takdir etme düzeylerinin travma sonrası büyüme düzeyini arttırıcı bir yordayıcı etkisinin olduğu bulunmuştur. Mevcut araştırmanın travma sonrası büyümenin, kanser tedavisinde ve koruyucu çalışmalarda daha etkin şekilde kullanılması için önemli bir adım olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Breast cancer is the most common cancer diagnosed in women. It is a traumatic disease that threatens the life of individuals and requires a long-term struggle. Recent research has focused on the possible positive consequences of breast cancer rather than examining the negative consequences of cancer. At this point, the concept of 'Posttraumatic Growth (PTG)' emerges. PTG is characterized as 'positive psychological change experienced by the individuals as a result of a struggle with highly challenging life conditions such as breast cancer'. The aim of this study is to examine the relationship between sociodemographic and disease-related variables, level of post-traumatic stress disorder, disruption of core beliefs, gratitude and posttraumatic growth in breast cancer patients. Within the context of the research, 81 patients who received breast cancer treatment with purposive sampling method were reached. Demographic Information Form, Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), The Core Beliefs Inventory (CBI), Appreciation Scale (AS), Post Traumatic Growth Inventory (PTGI), Post Traumatic Stress Disorder Checklist (PCL-5), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Basic Beliefs Inventory (TIE), Appreciation Scale (TEO), and Post Traumatic Growth Inventory (PTSB), Post-Traumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5) were applied to participants. As a result of correlation analysis, it was found that as the disruption level of core beliefs and post-traumatic stress levels increased, post-traumatic growth level too increased. It was also observed that people who are 18-35 years old had higher posttraumatic growth levels than who are 46-55 years old. At the last stage of the hierarchical regression analysis, it was found that disruption level on the core beliefs and level of the gratitude had a predictive effect on post-traumatic growth. The current research is thought to be an important step towards more effective use of posttraumatic growth in cancer treatment and preventive studies.