Girit'in elden çıkış sürecinde Osmanlı Devleti ve büyük güçler (1869-1897)
The Ottoman Empire and the great powers in the process of abandoning Crete (1869-1897)
Yazar: ADEM HORAY
Danışman: DOÇ. DR. OLCAY PULLUKÇUOĞLU YAPUCU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Girit = Crete ; Girit İhtilali = Crete Revolution ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Siyasal sorunlar = Political questions ; Yunanistan = Greece ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
XIX. yüzyılda yaşanan gelişmelerle beraber Osmanlı Devleti için sorunlu bir ada 
haline gelen Girit adası, devleti gerek cephede gerekse masada uğraştıran önemli bir unsur
olmuştur. Özellikle Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanması Osmanlı Devleti ve Girit için 
önemli bir dönüm noktasını teşkil etmiştir. Yunan bağımsızlığı devlet için Girit 
sorununun da başlayıp yüzyılın ikinci yarısı itibariyle uluslararası bir hal almasını da
beraberinde getirmiştir. Özellikle yüzyılın ikinci yarısı ile değişen devletlerarası dengeler, 
stratejik açıdan önemli bir noktada bulunan Girit adasının da Avrupalı büyük devletler
tarafından önemsenmesine ve üzerinde söz sahibi olma isteklerine sahne olmuştur. 
Devletlerin Osmanlı merkezli büyük çaplı bir savaştan ziyade diplomasiye dayalı
politikalar üretmeye çalışmaları kendini Girit adasında da göstermiştir. Devletlerin bu 
politikalarına karşın Osmanlı Devleti ise içinde bulunduğu sorunlardan dolayı genel 
olarak diplomasi yolunu tercih etmek zorunda kalmıştır.
Tezin çalışma konusu Girit adasının XIX. yüzyılın ikinci yarısında (1869-1897),
Osmanlı'dan kopuşu sürecinde gerek Osmanlı Devleti gerekse devrin önde gelen 
devletlerinin izledikleri harici politikalar olmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Girit, isyan, hariciye, XIX. yüzyıl, Girit isyanları, Yunanistan.

Abstract:
The island of Crete, which became a problematic island for the Ottoman Empire 
with the developments in the 19th century, became an important element that made the 
state busy both at the front and the table. In particular, the independence of Greece 
constituted an important turning point for the Ottoman Empire and Crete. Greek 
independence also brought about the fact that the Crete problem began for the state and 
became international in the second half of the century. Especially with the second half of 
the century, the changing interstate balances witnessed the importance of the island of 
Crete, which is at a strategically important point, by the European great states and their 
desire to have a say on it. The efforts of the states to produce policies based on diplomacy 
rather than a large-scale war centered on the Ottoman Empire also showed itself in the 
island of Crete. Despite these policies of the states, the Ottoman Empire had to choose 
the path of diplomacy in general due to the problems it was in. 
The study subject of the thesis was the external policies followed by both the 
Ottoman Empire and the leading states of the period in the second half of the 19th century 
(1869-1897) of the island of Crete, in the process of breaking away from the Ottoman 
Empire.
Keywords: Crete, rebellion, foreign, XIX. century, Cretan revolts, Greece.