Hedonik talep teorisi çerçevesinde bir fiyatlandırma örneği
A pricing example within the framework of hedonic demand theory
Yazar: AYDA RONA AYLİN ALTINAY CİNGÖZ
Danışman: PROF. DR. NİHAL TUNCER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Fiyatlandırma = Pricing ; Hedonik model = Hedonic model ; Konut piyasası = Housing market ; Talep = Demand ; Talep analizi = Demand analysis ; Talep yönetimi = Demand management

Özet:
Hedonik talep teorisi, talep ya da değerin tahmin edildiği bir tür değer teorisidir. Teori malın çeşitli özelliklerin bir araya gelmesinden oluşan heterojen bir mal olduğu varsayımına dayanarak malın değerinin onu oluşturan özelliklerin ölçülebilir bir fonksiyonu olduğunu kabul eder. Temelleri tüketici teorisi içindeki fayda yaklaşımına dayanan hedonik fiyat analizi değeri ölçülmek istenen mal ya da hizmeti bileşenlerine ayırarak her bir özelliğin malın değerine katkısını belirlemeye çalışır. Zira farklılaştırılmış bir malı oluşturan her bir özelliğin gizli fiyatına örtük fiyat denmekte ve hedonik fiyat bu örtük fiyatların meydana getirdiği fiyat olmaktadır. Bu çalışmada hedonik fiyat analizi İstanbul ili konut fiyatlarını etkileyen faktörlere ilişkin hipotezlerimizin test edilmesinde kullanılmıştır. Hipotezimiz İstanbul'da kapalı sitelerin bulunduğu semtlerin ve bu sitelerin şehir merkezinden uzaklığının (ŞMU) fiyat üzerinde önemli bir etkisi olacağıdır. Model oluşturulurken bağımsız değişkenlerin belirlenmesinde adım adım regresyon analizinden faydalanılmış, uygun fonksiyon formunun tayin edilmesinde ise Box Cox tekniğine başvurulmuştur. İstanbul kapalı site konut verilerinden elde edilen sonuçlar, konut fiyatları üzerindeki en belirleyici etmenin semt değişkenleri olduğunu bulgulamış ve ŞMU faktörünün de önemini koruduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
Hedonic demand theory attempts to estimate demand or value. The theory is grounded on the assumption that a good is a heterogeneous commodity composed of various characteristics and that the value of a good is a measurable function of the characteristics it is composed of. Based on the utility approach in consumer theory, hedonic price analysis endeavors to determine the contribution of each characteristic by decomposing the components of the good or service to be valued. Hedonic price results from the implicit prices of different characteristics that compose a good. Implicit prices on the other hand, define the price of each characteristic that is hidden in the good and are derived from the observed prices of differentiated products. In this study hedonic prices have been employed to analyze Istanbul?s gated community house prices. Our hypothesis is that the neighborhoods in which Istanbul?s gated communities are located and their distance to the center of the city will be of great importance. In constructing a model, stepwise regression techniques have been used in determining the repressors and Box Cox transformations have been utilized in designating the appropriate functional form. The results from the estimate of the model on Istanbul?s gated communities discovered that the neighborhood variable is the most effective factor on determining house prices and the distance to the central business district remains to be important.