Diş rengi seçiminde bilgi tecrübe ve cinsiyetin başarıya olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the education, experience and gender influence the shade matching quality
Yazar: AYŞE YALNIZ
Danışman: PROF. DR. ENDER KAZAZOĞLU
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Başarı = Success ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Deneyim = Experience ; Dental mine = Dental enamel ; Diş renk değişikliği = Tooth discoloration ; Dişler = Teeth ; Renkler = Colors

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, renk kavramları hakkında eğitimli olmanın, cinsiyet ve tecrübe seviyesinin görsel renk seçiminde başarıya etkisinin değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntem: Diş hekimliği öğrencilerinden 200, protetik diş tedavisi asistanlarından 18 olmak kaydıyla toplam 218 renk körü olmayan katılımcı araştırmaya dahil edildi. Katılımcıların 130'u kız, 88'i erkeklerden oluşmaktadır. Öğrencilerin yarısına renk kavramı ve renk seçimi prensipleri hakkında eğitim verildi. Protetik diş tedavisi asistanları eğitimli olarak kabul edildi. Tootguide Trainer (TT) yazılımı ile birlikte çalışan Toothguide Training Box (TTB) kullanılarak katılımcıların renk eşleştirme alıştırma aşamalarını tamamlayıp, final testi sonuçları elde edildi. Son olarak yapılan ve 15 sorudan oluşan renk eşleştirme final sınavı sonrasında, TTB'nin sorduğu renk ile katılımcının buna karşılık seçtiği renk arasındaki renk farklılığının toplamı (??E) ile TT yazılımının verdiği toplam skor, her katılımcı için hesaplandı. Düşük ?E değeri ve yüksek skor, daha iyi renk seçimine karşılık gelmektedir.Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, niceliksel verilerin karşılaştırılmasında ve normal dağılım gösteren parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Oneway Anova testi ve farklılığa neden çıkan grubun tespitinde Tukey HDS testi kullanıldı. Normal dağılım gösteren parametrelerin iki grup arası karşılaştırmalarında Student t test kullanıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-Kare testi kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.Bulgular ve Sonuç: Tüm katılımcılar ve final sınavı sonuçları tecrübe açısından değerlendirildiğinde, protetik diş tedavisinde eğitim gören asistanların, diş hekimliği 1. ve 2. sınıf öğrencilerine göre toplam skor ortalamaları anlamlı düzeyde yüksekken (p<0,01), ?E ortalamaları anlamlı düzeyde düşüktür (p<0,01). Diğer tüm sınıflardakiIIIöğrenci ve Protetik diş tedavisi asistanları arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05).Renk eğitimi verilen grup ile verilmeyen grup arasında toplam skor ve ?E ortalamalarında anlamlı farklılık bulundu (p<0,01). Renk eğitimi verilen grubun doğru sayısı, eğitim verilemeyen gruba göre anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,01). Renk eğitimi verilen grubun tonda yanılma oranları, eğitim verilmeyen gruba göre anlamlı düzeyde yüksekken (p<0,01), renk eğitimi verilmeyen grubun parlaklık ve yoğunlukta yanılma oranları, eğitim verilen gruba göre anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,01).Cinsiyetler arasında, toplam skor ve ?E ortalamaları arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). Bunun yanında, renk eğitimi verilen kızlar ile verilmeyen kızlar arasında toplam skor ortalamaları anlamlı düzeyde yüksek ve ?E ortalamaları anlamlı düzeyde düşük olduğu görüldü (p<0,01). Renk eğitimi verilen erkekler ile verilmeyen erkekler arasında toplam skor ve ?E ortalamalarında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05).Anahtar kelimeler: Renk, renk seçimi, cinsiyet, tecrübe, Toothguide Training Box

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to evaluate the influence of color education, gender and level of experience on shade matching quality.Material and Method: A study was simultaneously performed a total of 218 color normal participants. Among them, there were 200 dental students and 18 prosthodontic post-graduate students, 130 female and 88 male. A lecture on color and color matching in dentistry was given to half of the dental students. Post-graduate students accepted as educated. Toothguide Training Box (TTB) which is working with Toothguide Trainer (TT) software, was used by all participants to perform all the steps of training procedure and lastly final test was done by the TTB. The test task was to successively match 15 shade guide tabs with the corresponding shade guides. The shade matching score for each participant, which was given by the TT software, was computed as a sum of color differences (??E) between target tabs and selected tabs. Lower ?E scores and higher TT scores corresponded to better shade matching results and vice versa.The evaluation of the quantative data and comparison between groups were performed by Oneway Anova test, and Tukey HDS test was used for the group which causes discrepancy. Parameters showing normal distribution, Student's t test was used for comparisons between the two groups. Qualitative data were compared using Chi-square test. Significance p <0.05 level were evaluated.Results and Conclusion: All participants were evaluated in terms of experience and final exam results, the mean total scores of post-graduated students in prosthodontics were significantly higher than 1. and 2. class of dental students (p<0,01) and also the mean of ??E scores were significantly lower than 1. and 2. class of dental V students (p<0,01). There was no significant difference between other classes of students and post-graduate students (p>0,05).The mean total scores of the educated group was significantly higher then uneducated group (p<0,01) and the mean ??E scores of educated group was significantly lower than uneducated group (p<0,01). The number of corrects were significantly higher in educated group (p<0,01). The mistake number of hue in educated group was significantly higher than uneducated group (p<0,01), furthermore for uneducated group the mistake nuber of value and chroma was significantly higher than educated group (p<0,01).The mean of total score and the mean of ??E, there is no significant difference between genders (p>0,05). In addition, the mean of total score of educated females was significantly higher than uneducated females (p<0,01), and also the mean of ??E was significantly lower than uneducated females (p<0,01). However, the mean of total score and the mean of ??E between educated and uneducated males there is no significant difference (p>0,05).Key Words: Color, shade matching, gender, experience, Toothguide Training Box