Gebelik döneminde yüksek miktarda folik asite maruziyetin annelerde glukoz intoleransı ve yavru ratlarda insülin direnci gelişimi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of effects of high folic acid supplement during pregnancy on glucose intolerance in mother rats and insulin resistance in offspring
Yazar: MERVE ŞEYDA KARAÇİL ERMUMCU
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anneler = Mothers ; Beslenme = Nutrition ; Folat = Folate ; Folik asit = Folic acid ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Sıçanlar = Rats ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Bu çalışma maternal dönemde yüksek miktarda folik asite maruziyetin gebe ratlarda bozulmuş glukoz toleransı ve yavru ratlarda insulin direnci gelişimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır.  Wistar türü dişi ratların (n:18) gebe kalmaları sağlanmış ve randomize şekilde kontrol, deney 1 ve deney 2 olmak üzere üç gruba ayrılmıştır ve gebelik döneminde her gruba folik asit içerikleri farklı üç ayrı beslenme protokolü (kontrol grubu: 2 mg/kg folik asit, deney 1 grubu: 5 mg/kg folik asit, deney 2 grubu: 40 mg/kg folik asit) uygulanmıştır. Laktasyon döneminde tüm annelerin aynı folik asit içeriğine sahip yemle (2 mg/kg folik asit) beslenmeleri sağlanmıştır. Gebeliğin 16. gününde gebelere oral glukoz tolerans testi uygulanmıştır. Laktasyon dönemi sonrasında 18 dişi ve 18 erkek olmak üzere toplamda 36 yavrunun vücut ağırlığı ve yem tüketimi takibi yapılmıştır. Annelere laktasyon sonunda, yavruların yarısına (n:18) yedinci haftanın sonunda diğer yarısına (n:18) ise on ikinci haftanın sonunda ötenazi işlemi uygulanmıştır. Anne ve yavru ratların serum folik asit, homosistein, B12 vitamini, insülin, glukoz, IL-6, TNF-α, HbA1c ve adiponektin düzeylerine bakılmıştır. Yavru ratlarda insülin direncini değerlendirmek için HOMA-IR, obezite durumunun değerlendirmesi için lee indeksi hesaplanmıştır. Gebelik döneminde anne ratlara uygulanan OGTT sonuçları değerlendirildiğinde; deney 2 grubunun başlangıç (K:80,8±6,67 mg/dL, D1: 88,6±11,25 mg/dL, D2: 98,6±8,31 mg/dL) 60. dakika (K: 89,6±9,66 mg/dL, D1: 106,5±13,54 mg/dL, D2: 117,8±18,60 mg/dL), 90. dakika (K: 84,1±12,35 mg/dL, D1: 99,8±10,75 mg/dL, D2: 116,5±36,01 mg/dL) ve 120. dakikadaki (K: 83,6±9,75 mg/dL, D1: 97,0±7,66 mg/dL, D2: 103,8±12,92 mg/dL) kan glukoz değerleri diğer gruplardan daha yüksek olduğu ve kontrol grubuyla arasındaki fark istatiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0,05). Anne ratların HbA1c düzeyi deney 2 grubunda en yüksek değere sahiptir ve kontrol grubuyla arasındaki fark istatiksel açıdan önemlidir (K: 6,1±1,58 mmol/L, D1: 8,4±0,93 mmol/L, D2: 8,9±0,98 mmol/L, p<0,05). Kontrol grubu annelerinin yavru ratlarının ortalama doğum ağırlığı en az, deney 2 grubu yavru ratların ortalama doğum ağırlığının en fazla olduğu belirlenmiştir (k:5,6±0,17 g; d1:5,8±0,59 g; d2:5,9±0,26 g, p<0,05). Kontrol ve deney grubu annelerin yavru ratlarının yedi (k: 0,26±0,02; d1: 0,27±0,03; d2: 0,25±0,02 g) ve on ikinci haftanın (k: 0,31±0,01; d1: 0,31±0,04 g; d2: 0,32±0,01) sonundaki lee indeks değerleri benzer bulunmuştur (p>0,05). Kontrol ve deney 2 grubu annelerin yedi haftalık (k: 0,31±0,09; d1: 0,26±0,05; d2: 0,29±0,14) ve on iki haftalık yavruların (k: 0,26±0,12; d1: 0,22±0,08; d2: 0,26±0,04) HOMA-IR değeri benzer olup deney 1 grubu annelerin yavrularından daha yüksektir (p>0.05). Bu çalışmayla gebelik döneminde yüksek miktarda folik asite maruziyetin gebelerde glukoz intoleransına ve yavrularında ise insülin direnci gelişimine etkileri saptanmıştır.

Abstract:
This study was planned to evaluate effects of high folic acid supplement during pregnancy on glucose intolerance in mother rats and insulin resistance in offspring. Wistar female rats (n: 18) were mated and were randomly divided into three groups: control, experimental 1 and experimental 2 group. Three different feeding protocols (control group: 2 mg / kg folic acid, experimental 1 group: 5 mg / kg folic acid, experimental 2 group: 40 mg / kg folic acid) were administered during pregnancy. All mothers rats were fed with the same folic acid content (2 mg / kg folic acid) diet during the lactation period. Oral glucose tolerance test was performed on the 16th day of pregnancy. After the lactation period, body weight and food intake of 36 pups (18 females and 18 males) were monitored. Mother rats were euthanized at the end of lactation period and half of the pups were euthanized at the end of the 7th weeks and the others at the end of the 12th weeks. Serum folic acid, homocysteine, vitamin B12, insulin, glucose, IL-6, TNF-α, HbA1c and adiponectin levels of mothers and pups were evaluated. HOMA-IR and lee index were calculated to evaluate insulin resistance and obesity status in offspring. According to glucose tolerance test results of mother rats, blood glucose values  at 0th minute (C:80.8±6.67 mg/dL, E1:88.6 ±11.25 mg/dL, E2:98.6±8.31 mg/dL), 60th minutes (C:89.6±9.66 mg/dL, E1:106.5±13.54 mg/dL, E2:117.8±18.60 mg/dL), 90th minutes (C:84.1±12, 35 mg/dL, E1:99.8±10.75 mg / dL, E2:116.5±36.01 mg/dL) and 120th minutes (C:83.6±9.75 mg/dL, E1:97.0±7.66 mg/dL, E2:103.8±12.92 mg/dL) of experimental group 2 were significantly higher than control group (p<0.05). HbA1c level of the experimental 2 group mother rats significantly higher than the control group (C:6.1±1.58 mmol/L, E1:8.4±0.93 mmol/L, E2:8,9±0.98 mmol/L, p<0.05). The mean mean birth weight of the pups-experimental 2 group was significantly higher than control group (c:5.6±0.17 g; e1:5.8±0.59 g; e2:5,9±0.26 g, p<0.05). Lee index values of control and experimental group offsprings were similar at 7th (c:0.26±0.02; e1:0.27±0.03; e2:0.25±0.02 g) and 12th weeks (c:0,31±0,01; e1:0,31±0,04 g; e2:0,32±0,01). HOMA-IR values of control and experimental group 2 offsprings were similar at 7th (c:0.31±0.09; e1:0.26±0.05; e2:0.29±0.14) and 12th week (c:0.26±0.12; e1:0.22±0.08; e2:0.26±0.04) and higher than experimental group 1 offsprings (p>0.05). In this study, the effects of high levels of folic acid exposure during pregnancy on glucose intolerance in pregnant women and insulin resistance in offspring were determined.