Turist rehberi adaylarının kişilik özellikleri ile çevreci tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determining the personal attributes, environmental attitudes and behaviors of tourist guide candidates
Yazar: GİZEM DERİNALP
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA BİRDİR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı / Turizm Rehberliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turistler = Tourists ; Turizm = Tourism ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Turlar = Tours ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Çevre = Environment ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours

Özet:
Turist rehberleri, yerli ve yabancı turistlere gezilen destinasyon hakkında bilgi veren, turun ilk aşamasından bitişine kadar, bağlı olduğu acentayı ve ülkesini en iyi şekilde temsil eden kişidir. Rehberlik mesleğinde insan faktörü anlamında en temel yapıtaşlarından birini oluşturan turist rehberi adayları, çevreyle oluşturdukları ilişki en büyük dengelerden biridir. Dolayısıyla, turist rehberi adaylarının ilerde elde edebilecekleri konum çok büyük bir öneme sahiptir. Turist rehberi adaylarının sahip oldukları kişilik özellikleri, almış oldukları eğitim doğrultusunda şekillenmekte ve mesleğe yönelik bilgi ve beceriler, uygulama gezileri ile zenginleşmektedir. Buradan hareketle, bu tez çalışması, turist rehberi adaylarının kişilik özellikleri ile çevreci tutum ve davranışlarının belirlenmesi amacını taşımaktadır. Bu konu ile ilgili literatür ele alındığında, turist rehberlerinin ve rehber adaylarının kişilik özelliklerine ilişkin çalışmaların sınırlı olduğu görülmüş, ancak, turist rehberlerinin ve rehber adaylarının çevre, çevreci tutum ve davranışları ile ilgili bir çalışmaya rastlanmamıştır. Dolayısıyla, bu tez çalışması ile literatürdeki bu boşluğu doldurmak amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yönteminde tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni, 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında Türkiye'de lisans düzeyinde Turizm/Turist Rehberliği eğitimi veren ve başarı sıralamalarına göre ilk ona giren Devlet Üniversitelerinde eğitim alan öğrenciler olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklem seçiminde ise, evreni temsil edebilmesi açısından Türkiye'de 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında başarı sıralamalarına göre ilk ona giren ve Devlet Üniversitelerinin Turizm Fakültesi Turizm/Turist Rehberliği'nde eğitim alan öğrenci sayıları baz alınarak kota yöntemi uygulanmıştır. Veriler araştırmacı tarafından 01 Aralık 2021-03 Ocak 2022 arasında çevrimiçi olarak toplanmıştır. Araştırmada, kota ve kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Toplam 422 anket toplanmış ve uygulamada veri olarak kullanılmıştır. Veriler, istatistik paket programına (SPSS) aktarılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, ortalama, standart sapma, çapraz tablolama, t-testi, ANOVA ve faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca, regresyon ve korelasyon analizlerinden de yararlanılmıştır. Araştırmada, yedi hipotez geliştirilmiş ve hipotezler test edilmiştir. Bulgulara göre, araştırmanın örneklemini oluşturan öğrencilerin, kişilik özelliklerinin beş alt boyutta toplandığı belirlenmiştir. Bu boyutlar literatüre paralel olarak dışadönüklük, duygusal dengelilik, deneyime açıklık, sorumluluk ve yumuşakbaşlılık olarak adlandırılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, turist rehberi adayların kişilik özellikleri ile "cinsiyet" ve "medeni durum"ları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Öte yandan, turist rehberi adayların kişilik özellikleri ile "aylık gelirleri" ve "mezun olduktan sonra mesleği yapma isteği" arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Turist rehberi adayların kişilik özellikleri ile çevreci tutumları arasında (r= -0,080; p > 0,05) ve turist rehberi adayların kişilik özellikleri ile çevreci davranışları arasında (r= 0,016; p > 0,05) anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Tourist guides are the people who provide information about the destination visited to domestic and foreign tourists, and represent the agency and country they are affiliated with in the best way from the first stage to the end of the tour. Tourist guide candidates, who constitute one of the most basic building blocks in the sense of human factor in the guiding profession, are one of the greatest balances in the relationship they create with the environment. Therefore, the position that the tourist guide candidates can achieve in the future is of great importance. The personality traits of the tourist guide candidates are shaped in line with the education they have received, and the knowledge and skills for the profession are enriched with practice trips and experience. From this point of view, this thesis aims to determine the personality traits and environmentalist attitudes and behaviors of tourist guide candidates. When the literature on this subject is examined, it has been seen that the studies on the personality traits of tourist guides and guide candidates are limited, and no study has been found on the environment, environmental attitudes and behaviors of tourist guides and guide candidates. Therefore, with this thesis, it is aimed to fill this gap in the literature. The research was designed in the quantitative research method. The universe of the research was determined as the students who received education in the top 10 State Universities in Turkey in the 2021-2022 academic year. In the sample selection of the research, the quota method was applied based on the number of students who entered the top ten in Turkey in the 2021-2022 academic year and who received education in the Tourism Faculty Tourism / Tourist Guidance of the State Universities in order to represent the universe. Data were collected online by the researcher between 01 December 2021 and 03 January 2022. Quota and convenience sampling method was used in the research. A total of 422 questionnaires were collected and used as data in practice. The data were analyzed by transferring them to the statistical package program (SPSS). In the analysis of the data, mean, standard deviation, cross tabulation, t-test, ANOVA and factor analysis techniques were used. In addition, regression and correlation analyzes were also used. In the research, seven hypotheses were developed and the hypotheses were subjected to the relevant analysis. According to the findings, it was determined that the personality traits of the students forming the sample of the study were collected in five sub-dimensions. These dimensions are named as extraversion, emotional stability, openness to experience, responsibility and agreeableness in parallel with the literature. According to the results of the analysis, it was determined that there was no significant difference between the personality traits of the tourist guide candidates and their "gender" and "marital status". On the other hand, it has been determined that there are statistically significant differences between the personality traits of the tourist guide candidates and their "monthly income" and "willingness to do the profession after graduation". It was determined that there was no significant relationship between the personality traits of the tourist guide candidates and their environmentalist attitudes (r= -0.080; p > 0.05), and between the personality traits of the tourist guide candidates and their environmentalist behaviors (r= 0.016; p > 0.05).