Suriye iç savaşı ve devlet dışı silahlı aktörlerin sorumluluğu
Syria civil war and non state armed actors responsibility
Yazar: NİHAN ÖZAY
Danışman: PROF. DR. FATMA TAŞDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ortadoğu ve Afrika Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Devlet dışı aktörler = Non-state actors ; Savaş = War ; Silahlı gruplar = Armed groups ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Suriye = Syria ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İç savaş = Civil war

Özet:
Devletler ve devlet dışı silahlı aktörlerin katılımıyla meydana gelen uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmalar gerek yoğunluğu gerekse süresi bakımından insanlık açısından oldukça vahim sonuçlar doğurmaktadır. Devletler gibi devlet dışı silahlı aktörler de uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmalarda insancıl hukuk ihlalleri gerçekleştirmektedir. Devlet dışı silahlı aktörlerin insancıl hukuk ihlallerinin önüne geçebilmek için bu aktörlerin insancıl hukuk kurallarına uymaları sağlanmalıdır. Uluslararası hukukun devlet merkezli yapısı nedeniyle devlet dışı silahlı aktörler ne insancıl hukuk kurallarının oluşum sürecine dahil olabilmekte ne de bu kurallara taraf olabilmektedir. İnsancıl hukuk kurallarının devlet dışı silahlı aktörlere bazı yükümlülükler getirdiği genel olarak kabul edilmekle beraber kurallara taraf olamayan devlet dışı silahlı aktörlerin bu kurallarla bağlı oluşunun yasal dayanağı belirsizdir. Bununla birlikte bu aktörlerin gerçekleştirdiği insancıl hukuk ihlalleri nedeniyle sorumluluğu konusu da günümüzde devlet dışı silahlı aktörlerin sahip olduğu kurumsal, mali ve ekonomik güç göz önünde bulundurulduğunda çok daha önemli bir hal almaktadır. Devlet dışı silahlı aktörler bireysel cezai sorumluluk mekanizmasının işletilmesi ve insancıl hukuk ihlallerinin devlete atfedilmesi şeklinde dolaylı yoldan sorumlu tutulabilse de doğrudan sorumluluk konusu tartışmalıdır. 2011 yılında patlak veren Suriye İç Savaşı'nda faaliyet gösteren DEAŞ ve PYD/YPG devlet dışı silahlı aktörlerin sorumluluğu konusunu çok daha önemli bir noktaya taşımaktadır. Klasik terör örgütlerinin sınırlarını aşan DEAŞ ve PYD/YPG, devlet ve devlet dışı silahlı aktör arasındaki çizgiyi bulanıklaştırmıştır. Bu yönleriyle sorumluluk konusunda yeni tartışmaların alevlenmesine neden olan DEAŞ ve PYD/YPG aynı zamanda Suriye İç Savaşı boyunca çok ciddi insancıl hukuk ihlalleri gerçekleştirmiştir.

Abstract:
Non-international armed conflicts with the participation of states and non state armed actors have very serious consequences for humanity in terms of both intensity and duration. Non state armed actors such as the states also conduct humanitarian law violations in non international armed conflicts. Due to the state centered structure of international law, non state armed actors cannot be involved in the process of forming humanitarian law rules, nor can they be parties to these rules. Although it is generally accepted that the rules of humanitarian law bring some obligations to non state armed actors, the legal basis for non state armed actors who are not parties to the rules is unclear. However, because of humanitarian law violations carried out by these actors, the issue of responsibility is much more important today, considering the institutional, financial and economic power of non state armed actors. Although non state armed actors can be held indirectly responsible for the operation of individual criminal responsibility mechanisms and the abdication of humanitarian law violations to the state, the issue of direct liability is controversial. ISIS and PYD/YPG, operating in the Syrian Civil War, which erupted in 2011, have a much more important point in the responsibility of non state armed actors. ISIS and PYD/YPG, which exceeded the boundaries of classical terrorist organizations, blurred the line between the state and the non state armed actor. In these aspects, ISIS and PYD/YPG, which have caused new debates on responsibility, have also carried out very serious humanitarian law violations during the Syrian Civil War.