Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için dinleme/izleme materyali olarak masal ve bir uyarlama çalışması: Anadolu masalları
Fairy tales as a listening/watching material for those learning Turkish as a foreign language and an adaptation work: Anadolu masalları
Yazar: GÜRKAN CEVİZ
Danışman: PROF. DR. KADİR KAAN BÜYÜKİKİZ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Henüz anne karnında gelişmeye başlayan dinleme becerisi, insanın günlük hayatta bilgi edinmek için en çok kullandığı dil becerisidir. Türkçe dil kullanımının en güzel örneklerinin dinleme becerisine katkı sağlamak üzere kullanılması önemlidir. Araştırmacılar tarafından dinleme becerisinin geliştirilmesi konusunda Türkçenin sözlü devresinden devşirilen halk edebiyatı ürünlerinin ve özellikle masalların kullanımı tavsiye edilmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı'nın Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Müdürlüğü tarafından bir UNESCO projesi olarak ortaya konulan Anadolu Masalları Projesi çocukların masallar ile buluşması gayesiyle geliştirilmiştir. Projenin çıktılarından biri kitap setleridir. "Anadolu Masalları İlkokul 1-2" isimli kitap setinin içerisinde alan uzmanlarınca tasnif edilmiş 15 adet masal bulunmaktadır. Bu tez çalışması, söz konusu masallardan yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme materyalleri olarak faydalanılmasını amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda "Anadolu Masalları İlkokul 1-2" kitap seti edinilmiş, içeriğindeki masallar doküman incelemesi yöntemiyle analiz edilip Türkiye Maarif Vakfı'nın hazırladığı "Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı" A2.2. dil yapılarına uygun olarak uyarlanmıştır. Uyarlamada söz varlığı unsurlarının tespitinde çeşitli araştırmacılar tarafından ortaya konulan sıklık sözlüklerinden ve tavsiye edilen kelime listelerinden faydalanılmıştır. Masalların uyarlanma durumları ve hangi dinleme kazanımları ile ilişkilendirilebileceğine dair uzman görüşleri alınmıştır. Tavsiye kazanım listeleri uyarlanan masalların sonunda bulunmaktadır. Ayrıca anlamaya katkı sağlamak için her masalla ilgili görsel destekli sözlükler oluşturulmuştur. Uyarlanan masallar seslendirilmiş, daha fazla duyu organını işe koşmak amacıyla kitap seti içeriğinde bulunan masal oyun kartları kullanılarak anlatım görsellerle desteklenmiştir. Ses ve görsellerin bulunduğu materyallere Türkçe alt yazılar eklenerek her masal bir video formatına dönüştürülmüştür. Oluşturulan dinleme/izleme materyalleri küresel bir video paylaşım platformu olan Youtube'a yüklenmiştir. Çalışmamızda uyarlanmış masal metinlerinin altlarına karekodlar vasıtasıyla internet bağlantı adresleri konumlandırılmıştır. Uzman görüşleri uyarlanan masalların genel olarak dinleme eğitiminde kullanılabileceğini göstermektedir. Çalışma, bu haliyle öğretici ve öğrencilerin kullanımına sunulmaktadır.

Abstract:
Listening skill, which begins to develop in the womb, is the language skill that people use most to acquire information in daily life. It is important to use the best examples of Turkish language usage to contribute to listening skills. Researchers recommend the use of folk literature products derived from the oral phase of Turkish, and especially fairy tales, in developing listening skills. The "Anatolian Fairy Tales" Project, put forward as a UNESCO project by the Teacher Training and Development Directorate (ÖYGM) of the Ministry of National Education, (MEB) was developed with the aim of introducing children to fairy tales. One of the outputs of the project is book sets. The book set named "Anadolu Masalları İlkokul 1-2" contains 15 tales classified by experts in the field. This thesis study aims to use these tales as listening materials in teaching Turkish as a foreign language. For this purpose, the "Anadolu Masalları İlkokul 1-2" book set was acquired, the tales in it were analyzed by document review method and prepared by the Turkish Maarif Foundation, "Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı" A2.2. adapted to suit language structures. In the adaptation, frequency dictionaries and recommended word lists put forward by various researchers were used to determine the vocabulary elements. Expert opinions have been obtained on the adaptation situations of the fairy tales and the listening gains. Recommendation lists are at the end of the adapted tales. In addition, visual -supported dictionaries about each fairy tale have been created to contribute to understanding. The adapted tales were voiced, and the narrative was supported with visuals using the fairy tale game cards included in the book set in order to engage more sensory organs. Each tale was converted into a video format by adding Turkish subtitles to these materials, which contain audio and visuals. The created listening/watching materials were uploaded to YouTube, a global video sharing platform. In our study, internet connection addresses were placed under the adapted fairy tale texts via QR codes. Expert opinions indicate that fairy tales can be used in listening training in general. The study is presented to the use of instructors and students in this form.