Obez çocuk ve adölesanlarda kapiller kan açil-karnitin düzeylerinin hepatosteatoz ve insülin direnci ile ilişkisi
Correlation Of Capillary Blood Acyl-Carnitine Levels With Hepatosteatosis And Insulin Resistance In Obese Children And Adolescents
Yazar: ELİF ŞÜHEDA YAZICI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KENDİRCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Karnitin = Carnitine ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç:Obezite ve yol açtığı komplikasyonlar son yıllarda tüm dünyada belirgin şekilde artmış ve global bir sorun haline gelmiştir. Hepatosteatoz ve insülin direnci çocuklarda da obeziteye bağlı olarak görülenönemli komplikasyonlardandır. Açil-karnitinler,yağ asitlerinin oksidasyonu ve organik asit metabolizmasında rol oynayan esansiyel metabolitlerdir. Yapılan çalışmalarda plazma uzun zincirli açil-karnitin türlerinin obez ve insülin direnci olan yetişkinlerde arttığı gösterilmiştir. Literatürde bu konuda yapılmış pediatrik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada obezitesi olan çocuklarda kapiller kan açil-karnitin düzeylerinin karaciğer yağlanması, insülin direnci ve pubertegibi faktörlerle olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:Çalışma Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Po-likliniği'ne Temmuz 2018- Şubat 2019 tarihleri arasında başvuran yaşları 8-18 yaş ara-sında obez ve sağlıklı gönüllü çocuk ve adölesandagerçekleştirildi. Obezite tanısı için vücut kitle endeksinin(VKİ) yaşa ve cinsiyete göre 95. persentilin üstünde olması esas alındı.Obezite ve komplikasyonları dışında, kronik hastalığı veya enfeksiyonu olanlar, sigara ve alkol kullananlar ve obezite için tedavi alanlar çalışmaya dahil edilmedi. Hepa-tosteatoz tanısı ultrasonografi ile konuldu. İnsülin direnci için homeostatic model as-sessmentınsulinresistance (HOMA-IR)değerleri esas alındı.Çalışmaya dahil edilen tüm bireylerde, gecelik açlık sonrasında antekübital bölgeden uygun şartlarda alınan kan ör-neklerinde açlık kan şekeri, serum total,Yüksek yoğunluklu lipoprotein(HDL)vedüşük yoğunluklu lipoprotein(LDL),trigliserid (TG),aspartataminotransferaz (AST), alaninami-notransferaz(ALT), ürik asit ve plazma insülin düzeyleri ve Guthriekağıdına alınan kapil-ler kan örneklerindeise açil-karnitin düzeyleri çalışıldı. Katılımcılar obezite, hepatostea-toz ve insülin direnci varlığına göre gruplandırıldı ve klinik ve laboratuar verileri ve açil-karnitin düzeyleri obez ve sağlıklı gruplar arasında karşılaştırıldı. Verilerin analizi için SPSS for Windows version 22.0 istatistik paket programı kullanıldı.
Bulgular:Obezitesi olan grupun ve sağlıklı kontrollerın yaşları ve cinsiyet dağılımları benzerdi. Obezitesi olan 83 bireyin 42'sinde hepatosteatoz mevcut iken 41'inde yok-tu.Laboratuvar parametreleri karşılaştırıldığında serum Tg, total ve LDL kolesterol, ürik asit, ALT ve insülin düzeyleri, HOMA-IR değerleri obezitesi olanlarda sağlıklı kontrolle-re göre anlamlı olarak daha yüksek, serum HDL düzeyleri daha düşük; Açlık kan şekeri ve AST düzeyleri ise benzer  bulundu. Obezitesi olanlardan insülin direnci olanlarda AKŞ, insülin düzeyleri ve HOMA-IR değerleri daha yüksekti. Obezitesi olanlarile sağ-lıklı kontrollerde açil-karnitin düzeyleri karşılaştırıldığında kan serbest karnitin düzeyi istatistiksel olarak anlamlı şekilde obezlerdedaha düşük, buna karşılık C4,C6, C18, C10:1 ve C12:1-açil karnitin düzeyleri ise daha yüksek bulundu. Obezitesi olanlardahe-patosteatozvarlığına göre laboratuvar parametreleri sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldı-ğında sadece serum ALT ve insülin düzeyleri ve HOMA-IR değerleri her üç grupta da istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu.Kan serbest karnitin düzeyleri, obez-lerdehepatosteatozu olanlar ve olmayanlarda benzer ikensağlıklı grup, hepatosteatozu olmayan obezitesi olan grup ile karşılaştırıldığında anlamlı derecede yüksek bulundu.C4 ve C12:1 açil-karnitin düzeyleri, gruplar arasında karşılaştırıldığında obezitesi olup hepa-tosteatozu olan gruptasağlıklı grubagöre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulu-nurken obezitesi olup hepatosteatozu olmayan grup ile anlamlı farklılık tespit edilmedi. Obezitesi oluphepatosteatozu olan grup ve olmayan grupta  C18 açil-karnitin düzeyleri obezitesi olmayan sağlıklı gruba  göre  daha düşük tespit edildi. C10:1 açil-karnitin dü-zeylerine bakıldığında ise obezitesi olup hepatosteatozu olan grup istatistiksel olarak obezitesi olup hepatosteatozu olmayan grup ve sağlıklı gruptan daha yüksekti. Serbest karnitin (C0), total karnitin (C2) ve C3, C5, C14, C16, C6DC, C4-OH ve C5-OH açil-karnitin düzeyleri insülin direnci olan obez olgularda olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek bulundu.
Sonuç:Çocukluk çağı obezitesindehepatosteatoz ve insülin direnci önemli komplikas-yonlarındandır. Obezitesi olan çocuk ve adolesanlarda kan açil-karnitin açil karnitin dü-zeyleri ile ilgili çalışmalar literatürde oldukça sınırlıdır. Obez çocuk ve adolesanlarda kan açilkarnitin düzeylerinde bazı değişiklikler olduğu saptandı. Hepatosteatoz ve insülin direnci gibi önemli komplikasyonların eşlik ettiği obez çocuk ve adolesanlardaaçil-karnitin düzeylerinin eşik değerini belirlemek amacıyla yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Obesity and its complications have increased significantly all over the world in recent years and have become a global problem. Hepatosteatosis and insulin resistance are the important complications associated with obesity in children. Acyl-carnitines are essential metabolites involved in oxidation of fatty acids and organic acid metabolism. Studies have shown that plasma long chain acyl-carnitine species increased in adults with obese and insulin resistance.Pediatric studies on this subject are very limited In the literature.The aim of this study was to determine the relationship between acyl-carnitine levels in capillary blood samples  and insulin resistance, puberty, and fatty liver  in child-ren with obesity.
Patients and Methods: The study was performed in obese and  healthy volunteer child-ren and adolescents aged between 8-18 years who were admitted to the Pediatric En-docrinology Outpatient Clinic of Erciyes University Faculty of Medicine between July 2018 and February 2019. Body mass index (BMI) for obesity diagnosis was based on age and sex. Patients who had obesity and complications with external chronic disease or infection, smokers and alcohol users, and those receiving treatment for obesity were excluded from the study. Hepatosteatosis was diagnosed by ultrasonography. The HO-MA-IR values were based on insulin resistance. Fasting blood glucose, serum total HDL and LDL cholesterol, triglyceride, AST, ALT and uric acid and plasma insulin levels were determined in all the subjects included in the study in blood samples taken from the antecubital region under appropriate conditions after the overnight fasting. In the capillary blood samples taken from the finger tip Guthrie paper, acyl-carnitine levels were studied. Participants were grouped according to the presence of obesity, hepatos-teatosis and insulin resistance and clinical and laboratory data and acyl-carnitine levels were compared between obese and healthy groups. SPSS for Windows version 22.0 statistical package program was used for data analysis.
Results: Of 83 patients with obesity, 42 had hepatosteatosis and 41 patients had no hepatosteatosis.  Age and gender distributions of obese group were similar when compa-red to healthy controls. When laboratory parameters were compared, serum Tg, total and LDL cholesterol, uric acid, ALT and insulin levels, HOMA-IR values were significantly higher in obese patients than healthy controls, serum HDL levels were lower, and serum levels of LDL and AST were similar. Patients with insulin resistance who had obesity, insulin, insulin levels and HOMA-IR levels were higher than those without insulin resis-tance. Blood-free carnitine levels were significantly lower in obese patients compared to those with obesity and healthy controls with acyl-carnitine levels. On the other hand, C4, C6, C18, C10: 1 and C12: 1-acyl carnitine levels were significantly higher. Serum ALT and insulin levels and HOMA-IR values were found to be significantly higher in all three groups when compared with healthy controls. Blood-free carnitine levels were similar in those with and without hepatosteatosis in obese patients. The healthy group was significantly higher compared to the group with obesity without hepatosteatosis. When the C4 and C12: 1 acyl-carnitine levels were compared between the groups, the difference between the obese group with hepatosteatosis and healthy group was statisti-cally significant, while no significant difference was found with the obese group with  non-hepatosteatosis. In the group with obesity and hepatosteatosis and in the group wit-hout hepatosteatosis, C18 acyl-carnitine levels were found to be lower than health group. C10: 1 acyl-carnitine levels were statistically  higher in obese group with  hepa-tosteatosis  than obese group with non-hepatosteatosis and healthy group. Free carnitine (C0), total carnitine (C2) and C3, C5, C14, C16, C6DC, C4-OH and C5-OH acyl-carnitine levels were found to be significantly higher in patients with insulin resistance.
Conclusion: Hepatosteatosis and insulin resistance are important complications of childhood obesity. Studies on blood acyl-carnitine acyl carnitine levels in children and adolescents with obesity are quite limited in the literature. There were some changes in blood acylcarnitine levels in obese children and adolescents. New studies are needed to determine the cut-off value of acyl-carnitine levels in obese children and adolescents with significant complications such as hepatosteatosis and insulin resistance.