Çocukluk çağı tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonlarında bilgisayarlı tomografinin tanıya katkısının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Diagnostic contribution of computerized tomography in childhood recurrent lower respiratory tract infections: A retrospective evaluation
Yazar: NAZLI BALCAN KARACA
Danışman: PROF. DR. SELMİN KARADEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Pnömoni = Pneumonia ; Radyografi-göğüs = Radiography-thoracic ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Teşhis = Diagnosis ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Çocuklarda alt solunum yolu enfeksiyonları (ASYE), gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde en önemli mortalite ve morbidite nedenleri içerisinde yer almaktadır. Tekrarlayan ASYE'de altta yatan nedenler saptanmalı ve erken dönemde uygun tedavi önerilmelidir. Tanıda radyolojik incemeler oldukça önem taşımaktadır. Çalışmamızda çocukluk çağında tekrarlayan ASYE'de bilgisayarlı tomografinin (BT) tanıya katkısının değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mayıs 2013 ve Mayıs 2016 tarihleri arasında tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu tanısı ile izlenen ve  altta yatan etiyolojiyi saptamaya yönelik olarak toraks bilgisayarlı tomografi ve/veya yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi (HRCT) çekilen 0-18 yaş aralığında 104 hasta alındı. Olguların yaş ve cinsiyetleri, yakınmaları, fizik inceleme bulguları, pnömoni ve bronşiolit atak sayıları, eşlik eden komorbiditeleri, immünglobulin değerleri, ter testleri, ekokardiyografik bulguları , tüberkülin deri testleri, akciğer grafileri, BT ve/veya HRCT bulguları ve izlem tanıları değerlendirildi. BT ve/veya HRCT bulgularının tanıya katkısı irdelendi.
Bulgular: Tekrarlayan ASYE etiyolojisi amacı ile BT ve/veya HRCT çekilen hastaların 80'inde (%76,9) patolojik bulgu saptandı. En sık izlenen patolojik bulgular  atelektazi (%27,9), buzlu cam infiltrasyonu (%22,1), bronşial duvar kalınlaşması (%22,1), konsolidasyon (%20,2), fibrotik bant (%17,3) ve bronşektazi (%11,5) idi. Çalışmada bilgisayarlı tomografinin sadece  22 (%21,2) olguda tanıya katkıda bulunduğu, ancak 82'sinde (%78,8) tanıya katkı sağlamadığı gözlendi. BT ve/veya HRCT'de saptanan bronşektazi ve mukus tıkacı bulgularının tanıya katkıları anlamlı bulundu (p<0,05) . Buzlu cam infiltrasyonu, atelektazi, konsolidasyon ve bronşektazi saptanmasında BT ve/veya HRCT'nin akciğer grafisine göre daha üstün olduğu gözlendi (p<0,05).
Sonuçlar: Çalışmada, tekrarlayan ASYE'lerde etiyolojiye yönelik çekilen bilgisayarlı tomografinin hastaların sadece %21,2'sinde tanıya katkı sağladığı gözlendi. Hastaların %78,8'inde tanıda ve izlemde radyolojik inceleme olarak akciğer radyografilerinin yeterli olduğu göz önüne alınırsa, BT ve/veya HRCT tetkiki istenirken risk/yarar oranına dikkat edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Tekrarlayan ASYE'li hastalarda etiyoloji araştırılırken farklı metodolojiler geliştirmeye ihtiyaç duyulduğu ve bu konuda çalışmalar yapılması gerektiği kanısına varıldı.

Anahtar kelimeler: Tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu, pnömoni, bilgisayarlı tomografi, yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi, akciğer grafisi, çocukluk çağı

Abstract:
Introduction and Objectives: Lower respiratory tract infections (LRTI) are one of the most important reasons behind mortality and morbidity throughout childhooh in both developed and developing countries. In recurrent LRTI, determining the etiology and beginning the treatment in an early period are important. Radiologic investigations are very crucial in diagnosis. The main aim of this study is that determining the contribution of computerized tomography (CT) on diagnosis of recurrent LRTI. 
Materials and Methods: In this study, 104 patients having recurrent LRTI and whose age ranging from 0 to 18 were investigated in the period between May 2013 to May 2016 at Dr. Sami Ulus Maternity and Children Health and Disease Training and Research Hospital. All patients underwent through computerized tomography and/or high resolution computerized tomography (HRCT) scan in order to determine the etiology behind recurrent LRTI. The age, gender, symptoms, physical examinations, the episode number of pneumonia and bronchiolitis, comorbidities, the immunoglobulin values, sweat test, echocardiographic findings, tuberculin skin tests, chest x-rays, CT and/or HRCT findings and diagnosis of patients were investigated. CT and/or HRCT findings were evaluated to find out whether there is any contribution on diagnosis. 
Result: Twenty-four in 104 patients who had CT and/or HRCT scans were determined normal while the rest 80 (%76,9) had abnormal findings on recurrent LRTI. The most frequent pathological findings were atelectasis (27.9%), ground glass opacity (22.1%), bronchial wall thickening (22.1%), consolidation (20.2%), fibrotic band (17.3%) and bronchiectasis (11.5%). In order to investigate the underlying illness with CT and/or HRCT scans, 22 in 104 patients (21.2%) contributed to diagnosis while  the rest 82 (78.8%) did not contribute to diagnosis. Bronchiectasis and mucus plugging that were detected over CT and/or HRCT findings showed that there was a contribution on diagnosis (p<0,05). In addition, when the chest x-ray and CT and/or HRCT were compared, there is also a significant difference investigated on the tomographic methods; ground glass opacity, atelectasis, consolidation and bronchiectasis (p<0,05). 
Conclusion: In this study, it was determined that CT and/or HRCT for recurrent lower respiratory tract infections' etiology contributed to the diagnosis in only 21.2% of the patients. We truly conclude that risk/benefit ratio should be very carefully investigated before the decision of CT and HRCT scan when the chest x-rays are considered as adequate on diagnosis and monitoring of 78.8% of our patiens. As a consequence, more future studies and reliable methodologies are needed for diagnosis approach on recurrent lower respiratory tract infections.

Key words: Lower respiratory tract infections, pneumoniae, computed tomography, high resolution computed tomography, chest x-ray, childhood