Selcen Hatun hayatta kalma becerileri programı-12,13 yaş kız öğrencilerin güçlendirilmesi Kocaeli ili örneği-
Selcen Hatun's skills to survive programme-sample of Kocaeli province supporting to girl students aged 12, 13-
Yazar: GİZEM USALAN
Danışman: PROF. DR. NURAY SUNGUR OAKLEY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Denetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Denetim odağı = Locus of control ; Kız öğrenciler = Girl students ; Kızlar = Girls ; Liderlik = Leadership ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yaratıcılık = Creativity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Liderlik eğitimi ile çocuklara gerekli yaşam becerilerini kazandırarak sorumluluk sahibi anne-baba, lider; kısacası iyi insan olarak yetişmelerine ortam sağlanabilir. Liderlik eğitimi ile hayatlarında daha başarılı olabilirler, çünkü kendi seçimlerini yaparlar ve seçimlerinin sonuçlarına olumlu ya da olumsuz olarak katlanmayı öğrenirler, hayatın anlamını sorgular ve varoluşlarının gizemini ortaya çıkartabilirler. Varoluşla birlikte daha mutlu bireyler olurlar. Bu mutluluk bir zincir gibi bireyden topluma doğru uzanır ve gelecek nesiller için daha adil, huzur ve mutluluk dolu bir yaşam ortaya çıkar.Kızların liderliğinin başlangıcı, dünyaya geldikleri an olarak tanımlanabilir.  Bu araştırmada, ortaokul düzeyindeki kız öğrencilerin liderlik eğitimi kapsamında geleceğe en iyi şekilde yön vermenin yolunu nasıl bulacakları, kendilerinin güçlü ve zayıf yönlerini nasıl keşfedecekleri, hayatta nasıl daha güçlü kalabileceklerini öğretebilmek hedeflenmiştir. Dede Korkut hikâyelerinde; Alp Tipi Kadın ve İdeal Eş Anne olan kadın tipleri ön plana çıkarılmıştır. Bu iki kadın tipi hikâyelerde yüceltilmiştir. Kan Turalı hikâyesindeki en önemli kadın kahraman Selcen Hatun'dur. Selcen Hatun ile evlenmeye çok önem verilmektedir. Çünkü Selcen Hatun'da üç canavar kalınlığı vardır. Selcen Hatun, sağına soluna iki koşa yay çeker, attığı ok yere düşmezmiş. Dede Korkut Kitabı'nda bahsedilen, Selcen Hatun bizim için de liderliğin kadın kahramanıdır ve çalışmada biz de kızlarımızın en az onun kadar cesur, güçlü, kendine güvenen, doğru kararlar alabilen, ileriyi görebilen; gerekli bilgi, beceri ve tutuma sahip liderler olarak yetişmelerini hedeflemekteyiz. Bu yüzden programımızın adı Selcen Hatun Hayatta Kalma Becerileri Programı'dır.         Selcen Hatun Hayatta Kalma Becerileri Programı kapsamında; benlik saygısı, denetim odağı, yaratıcılık, problem çözme becerileri ve liderlik algıları konuları üzerinde durulacaktır. Bu amaçla konu ile ilgili alan yazın taraması yapılarak, uzman görüşleri doğrultusunda Selcen Hatun Hayatta Kalma Becerileri Programı geliştirilmiştir. Programda benlik saygısı, denetim odağı, yaratıcılık, problem çözme ve liderlik becerilerinin kazandırılabilmesi için çeşitli faaliyet ve aktiviteler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada özellikle izcilik faaliyeti üzerine yoğunlaşılmıştır ve hazırlamış olduğumuz program ile izcilik eğitimi sonucunda kazandırılmak istenen hedef davranışlar örtüştüğü için tüm çalışma izcilik faaliyetlerine paralel olarak yapılmıştır.Bu araştırmada veri toplama tekniği olarak ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında, Kocaeli Derince Çınarlı Ortaokulunda 6. ve 7. sınıflara devam eden 50 kız öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada veriler 25 ergen genç kızdan oluşan deney grubuna ve 25 ergen genç kızdan oluşan kontrol grubuna uygulanan; Rotter Denetim Odağı Ölçeği, Heppner Problem Çözme Envanteri, Bogenç Benlik Saygısı Ölçeği, Ne Kadar Yaratıcısınız Ölçeği ve Sever, Domody, Clason tarafından 1993 yılında geliştirilen Ergen Gençlik Liderliği Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir.Kullanılan beş farklı ölçek, deney başlamadan önce kontrol grubuna ve deney grubuna uygulanmıştır.  Deney uygulandıktan sonra kullanılan beş farklı ölçek aynı şekilde kontrol ve deney grubuna tekrar uygulanmıştır. Sonuçları karşılaştırmak için; deney öncesinde gruplar arasında anlamlı bir fark olup olmadığına t testi ile bakılmıştır. T testi aynı zamanda grupların kendi içlerindeki değişimlerini görebilmek amacıyla uygulanmıştır. Ön testler kontrol altına alınarak tek yönlü kovaryans analizi (ANCOVA) yapılarak denenceler test edilmiştir. Bulgulara bakıldığında denetim odağı ve liderlik algılarında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The training of leadership provides children with the necessary life skills. By means of this training, children can be not only a leader, a mother or a father who takes responsibilities but also they can grow up as a good person. Besides,  they can be more successful in their life because they make their  own selection and they learn how to put up with the  positive or the negative results of  it. In addition, they question the meaning of life and discover the mysteries of their existence. They become happier person with this realization. This happiness is extended from a person to the whole society and a life may emerge that is more equal, full of peace and happiness for  the next generation. The beginning of the women's leadership can be described as the moment when they are born. With the frame of leadership training, this research aims to teach how to find ways of shaping their future, how to discover their strenghts and weaknesses and also how to survive in the life more powerfully to the secondary school female students.In  the  tales of Dede Korkut, two  types  of woman  character are presented. One of them  is  a woman  who  is  brave  named  as "type of Alp  woman " and the  other  one  is  ideal  wife. There are some  compliments  for  these two types of woman  character in the  tales. "Selcen  Hatun" is the  most  important  heroine  in the  "Kan Turalı" tales. Getting  marry  with  Selcen  Hatun  is really  important  in this  tale. Because  Selcen  Hatun  is as well-built  as three  monsters. According to the tale  Selcen  Hatun  is  a character  who uses bows from  right to left and  none of  the  bows fall down. Selcen  Hatun, mentioned  in the book "Dede  Korkut", is a heroine of  leadership  for  us. With  our  research,  we aim to grow our girls at least as brave, powerful, self-confident and foresightful as Selcen  Hatun. In addition, we  aim to grow  them as leaders, having necessary information, ability and attitude. So, the  name  of our programme is Selcen Hatun's Skills to Survive Programme. The programme named as  "Selcen Hatun's skills to survive"  includes the subjects such as self-respect, focus of control, creativity, skills of problem solving and perception of leadership. After the review of literature had been made, Selcen Hatun's skills to survive programme was developed with the light of the experts' opinion. In this  programme, a lot of activities have been done in order to  have  girls  gain  qualities  like  self-esteem, focus  of  control  and leadership. Especially we  have  focused  on  the scouting activities in this study. The prepared programme has been  done  in  paralel with  the  scouting  activities. Because  the  behaviour that  we  ask  girls  gain  as a result  of  scouting  activities, coincides  with  our programme.The pre-testing, the proof positive and the quasi-experimental design with a control group was used in this research as a technique of gathering information. The study group consists of fifty female students who are sixth and seventh grade students in 2016-2017 education year at Kocaeli Derince Çınarlı Secondary School. In this research, the data was gathered by means of various scales such as Rotter' s focus of control, Heppner's inventory of problem solving, Bogenç's scale of self-respect, the scale of how creative you are and the leadership pubescents' scale that was improved in 1993 by Sever, Domody and Clason. These scales were applied to the experiment group consisting of 25 girls at the age of puberty and to the control group consisting of 25 girls at the age of puberty.Five different scales, which were used,  were applied to the control group and to the experiment group before the beginning of the experiment. Five different scales, which were used after the implementation of the experiment, were applied to the control group and to the experiment group in the same way again. Before the experiment Test T was used in order to compare if there was a remarkable difference or not.  Test T was also used to see the difference inside of the groups. Hypotheses were tested by taking the pre-testing under control and by making one-way analysis of covariance (ANCOVA). When the findings were observed, it was found that on behalf of the experiment group there was a remarkable difference in the perceptions such as focus of control and leadership.