Ailelerin yılmazlık düzeyleri ve çocuklarının mizaç özellikleri arasındaki ilişki
The relationship between families' levels of resilience and the temperament traits of their children
Yazar: AYŞENUR GÖNÜLTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YAŞAR EKİCİ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, ailelerin yılmazlık düzeyleri ile çocuklarının mizaç özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amaç çerçevesinde; ailelerin yılmazlık düzeyleri ile çocuklarının mizaç özellikleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı; ailelerin yılmazlık düzeyinin çocukların mizaç özelliklerini anlamlı düzeyde yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Bunun yanında, ailelerin yılmazlık düzeylerinin ve çocuklarının mizaç özelliklerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. 
İlişkisel tarama modeline uygun olarak düzenlenen araştırmanın örneklemini; 2019-2020 eğitim öğretim döneminde, İstanbul ilinin 6 ilçesinden (Halkalı, Eyüp, Beykoz, Çekmeköy, Sultangazi, Üsküdar) basit seçkisiz örnekleme modeliyle seçilmiş devlet ilkokulu bünyesindeki anasınıfları ve bağımsız anaokulları ile özel okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim gören 4-6 yaş grubu 271 çocuk ve ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; "Bilgi Formu", "Aile Yılmazlık Ölçeği" ve "Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği"dir. Araştırmadan elde edilen verilerle ilgili yapılan analizler: "Yüzde-Frekans Analizi, Bağımsız Grup T Testi, Tek Yönlü Varyans (ANOVA) Analizi, Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi"dir. 
Araştırma sonucunda;  ailelerin çoğunun 'mücadelecilik ve meydan okuma'ya yönelik yılmazlık özelliğine sahipken, en az sahip olunan yılmazlık özelliğinin 'kontrol'e yönelik yılmazlık olduğu saptanmıştır. Çocukların çoğu 'sıcakkanlılık-utangaçlık ve ritmiklik' mizaç özelliğine sahipken, en az sahip olunan mizaç özelliği 'tepkisellik' olarak saptanmıştır. Ailelerin yılmazlık düzeyleri ile çocuklarının mizaç özellikleri arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu; ailelerin yılmazlık düzeyinin çocukların mizaç özelliklerini anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Ailelerin yılmazlık düzeylerinin cinsiyete, yaşa ve sahip olunan çocuk sayısına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; birliktelik durumlarına, eğitim durumlarına, çalışma durumlarına, yetiştirildikleri ebeveyn tutumlarına ve içinde yetiştikleri coğrafi bölgeye göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı saptanmıştır. Çocukların mizaç özelliklerinin ise cinsiyete ve devam edilen anaokulu türüne göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; yaşa, kardeş sayısına ve doğum sırasına göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı saptanmıştır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between families' levels of resilience and the temperament traits of their children. Within the scope of this main objective, it was investigated whether there was a significant relationship between families' levels of resilience and the temperament traits of their children and whether families' levels of resilience significantly predicted the temperament traits of children. Moreover, it was researched whether families' levels of resilience and the temperament traits of their children differed according to various variables. 
The sample of the study, which was planned in accordance with the correlational survey model, consisted of 271 children between the ages of 4-6 studying in nursery classes within state primary schools, in independent kindergartens and in private preschool education institutions, which were selected by the simple random sampling model from 6 districts of Istanbul (Halkalı, Eyüp, Beykoz, Çekmeköy, Sultangazi, and Üsküdar), in the 2019-2020 academic year and their parents. The data collection tools used in the study are the "Information Form," the "Family Resilience Scale," and the "Short Temperament Scale for Children." "Percentage-Frequency Analysis, Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson's Product-Moment Coefficient Correlation Analysis, and Regression Analysis" are the analyses conducted on the data obtained from the study. 
As a result of the study, it was revealed that most of the families had the resilience trait of 'challenge', whereas the least possessed resilience trait was 'control.' While most of the children had the temperament trait of 'approach-withdrawal and rhythmicity,' the least possessed temperament trait was found to be 'reactivity.' It was elucidated that there was a significant relationship between families' levels of resilience and the temperament traits of their children and that families' levels of resilience significantly predicted the temperament traits of children. It was observed that families' levels of resilience differed significantly according to gender, age, and the number of their children but did not differ significantly according to the status of togetherness, educational status, employment status, parental attitudes they were raised in, and the geographical region they grew up in. The temperament traits of children were found to differ significantly according to gender and the type of kindergarten but did not differ significantly according to age, the number of siblings, and birth order.