Dil eğitiminde yazılı sözlüklerden görsel ve sesli sözlüklere geçişin incelenmesi
Examination of transition from written dictionaries to visual and audio dictionaries in language education
Yazar: FATİH KARACA
Danışman: PROF. DR. MURAT DEMİRKAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fransızca Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli dil eğitimi = Computer assisted language education ; Dil eğitimi = Language education ; Elektronik = Electronics ; Elektronik görüntü = Electron image ; Elektronik kitap = Electronic book ; Eğitim = Education ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Sesli kitap = Audio book ; Sözlük = Dictionary ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education

Özet:
Bilişim ve eğitim teknolojilerindeki yeni gelişmeler görsel öğeleri didaktize edilmiş ve öğrencinin seviyesine uygun bir biçimde dil sınıflarında daha fazla kullanılabilir bir hale getirmiştir. Şüphesiz ki bu yeniliklerden en fazla etkilenen alanlardan biri de sözlükbilim alanı olmasına rağmen görsel sözlüklere dair yapılan çalışmalar genel itibariyle sınırlı kalmıştır. Ancak yeni teknoloji ile harmanlanmış bu görsel-işitsel sözlüklerin bizlere sunduğu bu çok duyulu öğrenme imkânı kelime ediniminde ve öğretiminde aktif bir rol oynadığı/oynayacağı düşünülmektedir. Bu noktadan hareketle tezin amacı, görsellerin ve özellikle görsel sözlüklerin yabancı dil öğretimine olan katkılarını ve işlevlerini ortaya koymak ve ayrıca bunların öğrenme üzerindeki etkilerini incelemektir. Belgesel ve tecrübi desenlere başvurulan araştırmamızda şu sorulara cevap aranmıştır:
-	Sesli ve görsel sözlük kelime ediniminde yardımcı rolü nasıldır? 
-	Sesli ve görsel sözlükler yabancı dil öğrenimindeki yeri ve önemi nedir? 
-	Sesli ve görsel sözlüklerin avantajları ve sınırlılıkları nelerdir? 
-	Görsel ögelerin dil sınıfında kullanımının yeri ve önemi nedir? 
Araştırmanın evreni İstanbul Ümraniye Eczacı Neşem Özlen Güray Anadolu Lisesi, örneklemini ise 9. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemimizde 70 öğrenci bulunmaktadır.  Örneklem seçimi yapılırken gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılmıştır.
Seçmiş olduğumuz bu öğrenci grubuna 10 sorudan oluşan ve 5'li likert ölçekli bir anket uygulanmıştır. Anketlerin sonuçları bilgisayar ortamında SPSS programına girilmiştir. 
Elde ettiğimiz sonuçlarda öğrenciler görseller ve görsel sözlük sayesinde daha iyi öğrendiklerini, derslerin tek düzelikten kurtulduğu için motivasyonlarının ve başarılarının arttığını belirtmişlerdir. Anket sonuçları ile literatür taramasını bir kez daha beraber değerlendirdiğimizde, görsel öğelerin yazılı metinle birlikte verildiğinde öğrenmemin kolaylaştığı saptanmıştır. Zira öğrenme birden fazla duyu organına hitap ettiği takdirde öğrenmenin hızlandığını, yani bilgilerin sınırlı kapasitesi olan kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe daha kolay bir şekilde aktarıldığı için daha fazla bilgi öğrenmeyi sağlamaktadır 
Araştırmadan elde edilen bulguları özetlendiğindeyse, görsel sözlüklerin yabancı dil eğitiminde, iletişimsel, tasvir edici, oyun ve eğlendirme, güdüleme, hıfzetme ve aracılık etme gibi işlevlerinin olduğunu ve yabancı dil öğretiminde kullanılabilecek fonksiyonel bir ders materyali olduğunu söylemek mümkündür.



Anahtar Kelime: Sözlük, Görsel Sözlük, Görsel ve Sesli Sözlük, Elektronik Sözlük,Görselin Gücü, Görsellik ve Motivasyon, Görsellik ve Yabancı Dil, Görsellik ve Öğrenme, Yabancı Dil Öğretimi, Eğitim Teknolojileri, Öğretim Yöntemleri

Abstract:
New developments in information and educational technologies have made it possible to use more didactic visual items appropriated to the level of students in the language classroom. We can say that although one of the areas most affected by innovation undoubtedly is the field of lexicology, the studies on visual dictionaries remain limited. However, these audiovisual dictionaries blended with new technology have been considered to play an active role in vocabulary acquisition and teaching of vocabulary providing multi-sensory learning oppurtunity. From this point on, our main focus is to reveal the contributions and functions of images and especially visual dictionaries to foreign language teaching. Also we have examined their effects on learning.
The following questions have been answered in our research:
- What does the role of audio-visual dictionary in word acquisition?
-   What is the place and the importance of audio-visual dictionary in foreign language education?
- What are the advantages and limitations of audio-visual dictionary?
-   What is the place and importance of the use of visual objects in the language class?

This is a population-based study from İstanbul Ümraniye Eczacı Neşem Özlen Güray Anatolian High School, involving 70 students in the 9th grade. The participants were selected through random sampling strategy. The questionnaire consisting of 10 questions and 5 point likert scale was applied to this student group. We have benefited from the programme called as SPSS in order to view statistical results of the survey. According to the results of our survey, we can say that students have learnt better through visuals. Also their motivation and success have increased because lessons have become more and more interesting. When we have evaluated our survey results together with the studies in the related literature, it has been found that visual items facilitate learning process when the teacher gives them with a written text. Learning process is accelerated when instruction adresses to multi-sensory organs. So the knowledge is transferred more easily to the long-term memory, which has a limited capacity, from the short-term memory. Thus multi-sensory approach provides students with more opportunities in the process of learning. 
It should also be briefly mentioned that visual dictionaries have some distinct characteristics such as being communicative, descriptive, motivational, mediational, and game-oriented and they further help learners to improve their memorization skills.
 It is possible to say that it is a functional course material from which we can benefit in foreign language teaching.


Keywords: Dictionary, Visual Dictionary, Audio-visual Dictionary, Electronic Dictionary, Power of Visual Content, Visuality and Motivation, Visuality and Foreign Language, Visuality and Learning, Foreign Language Teaching, Educational Technologies, Teaching Methods