Silajlık mısır ve bazı baklagil yem bitkilerinin ot verimi ve kalitesinin belirlenmesi
Determination of forage yield and quality of silage corn and some legume forage crops
Yazar: DUYGU ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE SERAP KIZIL AYDEMİR
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Baklagiller = Leguminosae ; Kalite = Quality ; Mısır = Maize ; Ot verimi = Grass yield ; Verim = Yield ; Yem bitkileri = Fodder plants

Özet:
Hızla artan insan nüfusunu sağlıklı ve düzenli beslemek adına sağlıklı, kaliteli ve verimli bitkisel, hayvansal üretim şarttır. Günümüz şartlarında hayvansal gıda üretimi girdi maliyetleri çok yüksek olduğu için pahalıdır, insanlar hayvansal gıdalardan daha çok bitkisel ağırlıklı beslenmektedir. Hayvansal üretimde kaliteyi ve verimi artırmak sağlıklı üretim yapmak adına bu çalışma, 2019 ve 2021 yılı ürün yetiştirme sezonunda Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Alanında yürütülmüştür. Deneme tesadüf bloklar deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. 	Araştırmada, buğdaygil bitkisi olan silajlık mısır ve baklagil bitkisi olan yerel fasulye, yerel börülce, yemlik soya, yem bezelyesi %70 buğdaygil %30 baklagil olacak şekilde saf ve buğdaygil ve baklagil karışım uygulamaları kullanılmıştır.  Bu çalışmada dominant tür olan buğdaygillin (mısır) bitki sıklığı azaltılmadan, sıra arası 70 cm, sıra üzeri 15 cm olacak şekilde ekilmiştir ve buğdaygillin sıra üzerine baklagiller (yemlik soya, yerel börülce, yerel fasulye ve yem bezelyesi) %30 olacak şekilde eklenerek; %70 Buğdaygil+%30 Baklagil karışım ekim sistemleri oluşturulmuş ve ekimler elle yazlık ekim sezonunda yapılmıştır. Saf buğdaygil ve saf baklagil parsellerinde ise ekim, buğdaygilde 15 cm sıra üzeri ve 70 cm sıra aralıklı 5 m uzunluğundaki 4 sıraya (9.524 bitki/da olacak şekilde), baklagil türlerinde ise, 5 cm sıra üzeri ve 35 cm sıra aralıklı yine 5 m uzunluğundaki 4 sıraya (57.150 bitki/da olacak şekilde) elle yapılmıştır. Hasat zamanı dominant tür olan buğdaygile (mısır) göre ayarlanmıştır.
Çalışma sonucunda, toplam yeşil ot verimi bakımından, en yüksek yeşil ot verimi 13745.05 kg da-1 değeri ile mısır+soya ekim sisteminden elde edilmiştir. Bu sistemi mısır+fasulye ve mısır+ börülce ekim sistemleri takip etmiştir.  Toplam kuru ot verimi bakımından ise en yüksek kuru ot verimi 2833.10 kg da-1 değeri ile mısır+soya ekim sisteminden elde edilmiştir. Bu sistemi mısır+ börülce ekim sistemi takip etmiştir. Toplam ham protein verimi bakımından ise en yüksek ham protein verimi 297.06 kg da-1 değeri ile mısır+soya ekim sisteminden elde edilmiştir. Bu sistemi mısır+ börülce ekim sistemi takip etmiştir. Bu sonuçlar ışığında Bilecik yöresi için mısır+ soya, mısır+fasulye ve mısır+börülce ekim sistemleri önerilebilir.

Abstract:
In order to feed the rapidly increasing human population healthily and regularly, healthy, high quality and efficient plant and animal production is essential. In today's conditions, animal food production is expensive because the input costs are very high, people are fed more plant-based than animal food. This study was carried out in Bilecik Şeyh Edebali University Research and Application Area in the 2019 and 2021 crop growing seasons in order to increase the quality and efficiency in animal production and to make healthy production. The experiment was set up in a split-plot design with 3 replications. In the research, pure and mixed grasses and legumes, such as maize silage, which is a grass plant, and local bean, which is a legume plant, local cowpea, forage soybean, 70% maize and 30% legume, were used. In this study, the dominant species of grass (maize) was planted without decreasing the plant density, with 70 cm row spacing and 15 cm row spacing. 70% Maize + 30% Legume mixed planting systems were created and sowing was done by hand in the summer planting season. In pure grass and pure leguminous plots, sowing is done on 4 rows of 5 m in length (9.524 plants/da) with 15 cm spacing and 70 cm row spacing in grasses, and 5 m long rows with 5 cm rows and 35 cm row spacing in legumes. It was made by hand in 4 rows (57,150 plants/da). Harvest time was adjusted according to the dominant species, grass (maize).
As a result of the study, in terms of total forage yield, the highest forage yield was obtained from the maize + soybean planting system with a value of 13745.05 kg da-1. This system was followed by maize + bean and maize + cowpea planting systems. In terms of total hay yield, the highest hay yield was obtained from the maize + soybean planting system with a value of 2833.10 kg da-1. This system was followed by maize + cowpea planting system. In terms of total crude protein yield, the highest crude protein yield was obtained from maize+soybean planting system with a value of 297.06 kg da-1. This system was followed by maize + cowpea planting system. In the light of these results, maize + soybean, maize + bean and maize + cowpea planting systems can be recommended for Bilecik region.