Koroner by-pass cerrahisi sonrası müzik dinletisinin anksiyete, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
The effect of musical sessions on anxiety, sleep quality and quality of life after coronary by-pass surgery
Yazar: FATMA SILA AYAN
Danışman: PROF. DR. GÜZEL DİŞCİGİL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Yaşlı Sağlığı ve Bakımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Müzik = Music
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışma 65 yaş ve üzeri koroner by-pass hastalarında Klasik Türk Müziği Uşşak Makamı dinletisinin anksiyete, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi üzerindeki etkisini araştırmak üzere yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Aralık 2017-Aralık 2019 aralığında komplikasyon gelişmeden koroner by-pass ameliyatı olan ortalama 65-75 yaş aralığındaki 31 hastaya TÜMATA tarafından hazırlanan müzik terapi eserlerinin 3 aylık süre ile günde bir kez dinletilmesi ve müdahaleye başlamadan önce ile başladıktan 2 hafta, 1 ay ve 3 ay sonraki anksiyete, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi bulgularının karşılaştırılması şeklinde planlanmıştır. İlk ölçüm yüz yüze bilgilendirme toplantısı ile gerçekleştirilmiş olup pandemi sürecinde gerçekleşen müdahalede takip ve ölçümler telefon yoluyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde Friedman Testi (K Related Samples Test) ve tanımlayıcı veriler kullanılmıştır.
Bulgular: Durumluk anksiyetede 1. ölçüm ve 4. ölçüm (X2 =4,525, p=0,0001), 1. ölçüm ve 3. ölçüm (X2 =3,246, p=0,007), 1. ölçüm ve 2. ölçüm (X2 =3,050, p=0,014) arasındaki farklar istatistiksel açıdan anlamlı olarak saptanmıştır. Sürekli anksiyetede ise 1. ölçüm ve 4. ölçüm (X2 =5,902, p=0,0001), 1. ölçüm ve 3. ölçüm (X2=3,738, p=0,001) ve 2. ölçüm ve 4. ölçüm (X2=3,738, p=0,001) arasındaki farklar istatistiksel açıdan anlamlıdır.Uyku kalitesi açısından 2. Hafta ve 3. Ay arasında uyku süresi (X2=-2,350, p=0,004), alışılmış uyku etkinliği (X2 = 1,672, p=0,002), uyku bozukluğu (X2=5,14, p=0,001) alt boyutlarında ve 2. Hafta ve1. Ay arasında gündüz işlev bozukluğu alt boyutunda (X2=2,744, p=0,001) istatistiksel açıdan anlamlı farklar bulgulanmıştır. Yaşam kalitesi açısından ise duyusal işlev alt boyutunda 1. ölçüm ve 4. ölçüm (X2=,263, p=0,024), 1. ölçüm ve 3. ölçüm (X2 =2,066, p=0,039) ve 1. ölçüm ve 2. ölçüm (X2=1,967, p=0,049),  sosyal katılım alt boyutunda 1. ölçüm ve 4. ölçüm (X2=-2, 213, p=0,027), 1. ölçüm ve 3. ölçüm (X2=-2, 213, p=0,027),  yakınlık alt boyutunda 1. ölçüm ve 4. ölçüm (X2 =-1,967, p=0,049),  özerklik alt boyutunda ise 1. ölçüm ve 4. ölçüm (X2=,-2,509, p=0,021), 1. ölçüm ve 3. ölçüm (X2=-2,312, p=0,021), 4. ölçüm ve 2. ölçüm (X2 =-2,410, p=0,016) ve 2. ölçüm ve 3. ölçüm (X2 =-2,213, p=0,027) arasındaki farklar istatistiksel açıdan anlamlıdır.
Sonuç: Müzik dinletisinin sürekli ve durumluk anksiyeteyi 2. Haftadan itibaren azalttığı, uyku kalitesinin bazı alt boyutlarında olumlu değişimlere yol açtığını ve yaşam kalitesinde hem olumlu hem olumsuz değişimlerle ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Objective: To analyze the effect of Classical Turkish Music Uşşak Makam on anxiety, quality of life and sleep quality in coronary by-pass patients aged 65 and over.
Materials and Methods: The study was performed as an intervention research by listening to music therapy works of TÜMATA once a day for 3 months upon 31 patients aged 65-75 years, who underwent coronary by-pass surgery without complications between December 2017 and December 2019. It was planned to compare the findings of anxiety, sleep quality and quality of life 2 weeks, 1 month and 3 months after the intervention. The first measurement was carried out with a face-to-face information meeting, and in the intervention that took place during the pandemic process, follow-up and measurements were carried out via telephone. Friedman Test (K Related Samples Test) and descriptive data were used in the analysis of the data.
Results: In state anxiety, 1st measurement and 4th measurement (X2=4,525, p=0.0001), 1st measurement and 3rd measurement (X2=3,246, p=0.007), 1st measurement and 2nd measurement (X2=3,050, p=0.014), the differences were found to be statistically significant. Similarly in trait anxiety, 1st measurement and 4th measurement (X2=5,902, p=0.0001), 1st measurement and 3rd measurement (X2=3,738, p=0.001), 2nd measurement and 4th measurement (X2=3,738), p=0.001) were statistically significant. In terms of sleep quality, statistical significance have been found between the 2nd week and the 3rd month in sleep duration (X2=-2,350, p=0.004), habitual sleep efficiency (X2=1.672, p=0.002), sleep disturbance (X2=5.14, p=0.001) and between the 2nd week and 1st month in the daytime dysfunction sub-dimension (X2=2.744, p=0.001). In terms of quality of life statistically significant differences observed in sensory-function sub-dimension between 1st measurement and 4th measurement (X2=.263, p=0.024), 1st measurement and 3rd measurement (X2=2.066, p=0.039) and 1st measurement and 2nd measurement (X2=1.967, p=0.049), in social participation sub-dimension between 1st measurement and 4th measurement (X2=-2, 213, p=0.027), 1st measurement and 3rd measurement (X2=-2, 213, p=0.027), in intimacy dimension between 1st measurement and 4th measurement (X2=-1.967, p = 0.049) and in autonomy sub-dimension between 1st measurement and 4th measurement (X2 =,-2.509, p=0.021), 1st measurement and 3rd measurement (X2=-2.312, p=0.021), 4th measurement and 2nd measurement (X2=-2.410, p=0.016) and 2nd measurement and 3rd measurement (X2=-2.213, p=0.027).
Conclusion: It was concluded that listening to music reduces trait and state anxiety from the 2nd week, leads to positive changes in some sub-dimensions of sleep quality, and is associated with both positive and negative changes in quality of life.