NO/cGMP yolağının sıçanlarda ağrıya, morfin analjezisine ve morfine karşı gelişen toleransa etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of NO/cGMP pathway on the pain, morphine analgesia and morphine tolerance development in rats
Yazar: NEDİM DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN BAĞCİVAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Ağrı vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan gerçek ya da olası bir doku hasarı ile birlikte bulunan, hastanın geçmişteki deneyimleri ile ilgili, duyusal, afektif, hoş olmayan emosyonel bir duyum ve davranış şeklidir. Bu çalışmada ağrı mekanizmasında, morfinin analjezik etkisinde ve morfine karşı gelişen toleransta NO/cGMP yolağının rolünü tail flick ve hot plate testlerini kullanarak araştırmayı amaçladık.Çalışmamızda kullanılan 150 adet sıçan on beş gruba ayrıldı. Deney gruplarına L-NAME, NOC-18, BAY 41-2272 ve SIN-1 intraperitoneal olarak verildi ve bu maddelerin termal hiperaljeziye etkileri ve morfin analjezisine etkileri tail flick ve hot plate testleri kullanılarak ölçüldü. Ayrıca morfine tolerans geliştirilen gruplarda bu ilaçların morfin toleransına etkileri değerlendirildi.L-NAME, hem tail flick hem de hot plate testlerinde kontrol grubuna göre anlamlı olarak analjezi oluştururken, NOC-18, BAY 41-2272 and SIN-1 kontrol grubuyla karşılaştırılınca hiperaljezik etki gösterdi (p<0.05). Bu etki en fazla SIN-1'de en az NOC-18'de olmasına rağmen aralarında anlamlı fark yoktu. L-NAME morfinle kombine edildiğinde sadece morfin uygulanan grupla karşılaştırıldığında morfinin oluşturduğu analjeziyi anlamlı olarak artırdı (p<0.05). NOC-18, BAY 41-2272 ve SIN-1 morfinle birlikte verildiğinde morfinin analjezik etkisini tek başına morfin verilen grupla karşılaştırıldığında anlamlı olarak azalttılar (p<0.05). En fazla azalma SIN-1'de iken en az NOC-18'de görüldü ancak bu maddeler arasında anlamlı bir fark yoktu. L-NAME morfine karşı gelişen toleransı azalttı (p<0.05) ancak tamamen ortadan kaldırmadı. NOC-18, BAY 41-2272 ve SIN-1 ise morfine gelişen toleransı daha da artırdı (p<0.05). En fazla artış SIN-1'de görülürken az NOC-18'de görüldü ancak bu maddeler arasında anlamlı bir fark yoktu.Sonuç olarak nitrik oksitin ağrı mekanizmasında hiperaljezik yönde rol oynadığı söylenebilir. NOS inhibitörlerinin morfinle birlikte uygulanması morfinin analjezik etkisini arttırabilir. Ayrıca NO/cGMP yolağı morfine karşı gelişen toleransta rol oynamaktadır ancak NOS inhibitörlerinin verilmesinden sonra tamamen toleransın ortadan kalkmaması morfine tolerans gelişiminde başka mekanizmaların da rolünün olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Pain is an unpleasant sensory and emotional experience associated with actual or potential tissue damage, or described in terms of such damage. In this study we aimed to investigate the role of NO/cGMP pathway in the pain mechanism, the analgesic effect of morphine and the tolerance to morphine by tail flick and hot plate tests.One hundred and fifty rats were allocated into fifteen groups. L-NAME, NOC-18, BAY 41-2272 and SIN-1 were intraperitoneally given to the experimental groups and the effects of these agents to the thermal hiperalgesia and morphine analgesia assessed by tail flick and hot plate tests. Additionally the effects of these agents on the morphine tolerance development were evaluated.L-NAME,made an analgesic effect where NOC-18, BAY 41-2272 and SIN-1 showed a hyperalgesic effect compared with control group both in tail flick and hot plate tests (p<0.05). The most hyperalgesic effect was at SIN-1 and the lowest was at NOC-18 but there was not a significant difference between these agents. When L-NAME combined with morphine it enhanced the analgesic effect of morphine compared with the only morphine applied group (p<0.05). But when NOC-18, BAY 41-2272 and SIN-1 combined with morphine, they all decreased the analgesic effect of it compared with the only morphine applied group (p<0.05). The most decrease was at SIN-1 and the lowest was at NOC-18 but there was not a significant difference between these agents. L-NAME decreased the morphine tolerance development (p<0.05) but cannot inhibit completely. NOC-18, BAY 41-2272 and SIN-1 increased the morphine tolerance development (p<0.05). The most increase was at SIN-1 and the lowest was at NOC-18 but there was not a significant difference between these agents.In conclusion, NO plays a hyperalgesic role in pain mechanism. The application of NOS inhibitors with morphine may enhance the analgesic effect of morphine. NO/cGMP pathway seems to play a role in the morphine tolerance development but the partial inhibition of this tolerance by NOS inhibitors may show the possible other mechanisms in this tolerance development.