Son dönem Türk sinemasında popüler ve sanat filmlerinin kurgu biçimleri karşılaştırması
Comparison of editing forms of the popular and art films in the late Turkish cinema
Yazar: CEM YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SİM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Film çözümleme = Film analysis ; Kurgu = Fiction ; Popüler sanat = Popular art ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Popüler filmler, kültür endüstrisinin yükse gişe geliri elde etmek amacıyla geniş seyirci kitlelerine satmayı hedeflediği ticari kültürel ürünlerdir. Bu nedenle kitlesel olarak üretilen diğer ürünler gibi, risk alınmayan belirli standartlar çerçevesinde üretilirler. Gişe gelirini ön planda tutmayan,  bireysel ve sanatsal ifade amacıyla gerçekleştirilen sanat filmleri ise,  popüler sinemanın standartlaşmış biçimlerinden farklılaşmayı amaçlar. Bu biçimsel farklılaşmanın temelinde yatan en etkili unsur ise kurgudur. Bu çalışmada, son dönem Türk Sineması'nın popüler ve sanat kanadından örneklem olarak seçilmiş olan filmlerin kurgu biçimleri, "çekim-çekim çözümleme" yöntemiyle çözümlenerek, popüler filmler ile sanat filmleri arasında kurgu yoluyla oluşan biçimsel farklılıklar ortaya konulmuştur. Son dönem Türk Sineması'nın popüler filmleri, biçimsel risklere girmeyen klasik anlatı sinemasının kurgu yapısını temel alıp, aynı zamanda popüler Türk televizyon dizilerinin kurgu tarzlarının da etkilerini taşımaktadırlar. Geniş seyirci kitlelerine ulaşmak yerine,  kendileri için varoluşsal olan film festivallerinde ödüller kazanarak nitelikli bir seyirci grubunun dikkatini çekebilmeyi amaçlamış olan sanat filmleri ise,  bu bağlamda çoğunlukla klasik biçimin uzlaşımlarından kaçınan ve Tarkovski, Ozu, Bergman ve Angelopulos gibi  yönetmenlerin etkileriyle oluşmuş minimalist bir "yavaş sinema" anlayışıyla şekillenen kurgu biçimlerine sahiptirler. Bununla birlikte, son dönem Türk Sineması'nda hem popüler sinemanın klasik biçiminden, hem de sanat sinemasının "yavaş sinema" anlayışından farklı kurgu biçimlerine sahip, yeni ve özgün anlatım biçimleri denemiş olan filmler de ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Popular films are commercial cultural products, which the culture industry aims to sell to mass audience for high box-office revenue. For this reason, like other mass-produced products, they are produced within the framework of certain non-risk based standards. On the other hand, art films that do not hold box office revenue for their priority and that are performed for individual and artistic expression, aim to differentiate from the standardized forms of popular cinema. The most effective factor underlying this formal differentiation is "editing". In this study, the formal differences in terms of editing between popular and art films have been revealed through the analysis of selected sample films from the popular and art wings of the late Turkish Cinema, using the "shot by shot analysis method". The form of the popular films of the late Turkish Cinema are not only based on the classical continuity editing, which does not involve formal risks, but they are also influenced by the editing styles of the popular Turkish television series. In contrast, the form of the art films, which aims to attract the attention of certain qualified audience by winning prizes in film festivals that are existential for them instead of reaching the mass audience, in this context mostly bear certain editing forms that were shaped by minimalistic "slow cinema concept" that emerged with the effects of directors such as Tarkovski, Ozu, Bergman and Angelopulos, avoiding from the conventions of classical narrative form. However, there have also been films in the late Turkish Cinema that have tried new and original narrative forms, which are different from both popular and art cinema.