Maternal obezite kaynaklı diyabetik yatkınlık için yeni bir marker: Amilin
A new marker for diabetic predisposition due to maternal obesity: Amylin
Yazar: ÇAĞATAY OZAN KARABULUT
Danışman: PROF. DR. SUNA CEBESOY
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Amilin = Amylin ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) = Reverse transcription polimerase chain reaction ; Obezite = Obesity

Özet:
Bu tez çalışmasında pankreasta bulunan beta hücrelerinden insülin ile birlikte sekrete edilen Adacık Amiloid Polipeptit – Amilin (IAPP)'in hem Tip 2 Diabetus Mellitus (T2DM) hastalığının fizyopatogenezinde hem de maternal kaynaklı T2DM'nin belirlenmesinde önemli bir belirteç olarak kullanılması amaçlanmıştır. Çalışmada 5 haftalık 20 adet dişi Wistar albino sıçan kullanılmış ve çiftleşme öncesi dişi sıçanlar rastgele seçilmiş ve kontrol ve kafeterya diyet (KAF) grubu olmak üzere her grupta 10'ar adet olacak şekilde iki gruba ayrılmıştır. KAF grubu, normal sıçan yemine ek olarak yüksek yağlı diyet (HFD) ile beslenmiştir. 8 ay sonra KAF grubundaki dişi sıçanların vücut ağırlıkları, kontrol grubundaki dişi sıçanlara göre %75 oranında artmıştır. Çalışmada, kafeterya diyet ile indüklenen obezite modeli sonucu gelişen Tip 2 diyabetli anne sıçanlarla birlikte 0, 20 ve 90 günlük yavrulara ait pankreas dokuları kullanılmıştır. Bu dokulardan nükleik asit izolasyonu gerçekleştirilerek gerçek zamanlı PCR aracılığıyla Adacık Amiloid Polipeptit (IAPP) mRNA'ları düzeyleri izlenmiştir. Gerçek zamanlı PCR işleminin ardından IAPP ve 18S rRNA genlerine ait amplikonlar Agaroz Jel Elektroforez yöntemi ile görüntülenmiştir. Kontrol gruplarında, kafeterya diyetine tabi tutulan KAF gruplara göre insülin gen ifadesi daha fazla bulunmuştur (p<0.05); bu durum, kafeterya diyeti uygulanan annelerde ve bunların yavrularında diyabet veya önceden diyabetik durumlara meyilli olduğunun bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. IAPP gen ifadeleri kontrol gruplarına oranla, p0 gün KAF grubunda 8 kat, p20 KAF grubunda 8 kat ve p90 gün KAF grubunda 4 kat şeklinde rapor edilmiştir (p<0.05). Bu noktada IAPP, yavrularda gelişebilecek maternal kaynaklı T2DM`ye yatkınlık patofizyolojisindeki yolakta önemli bir gen ve klinik çalışmalar için bir hedef potansiyelini barındırmaktadır.

Abstract:
This thesis investigates the role of Amylin (IAPP), secreted alongside insulin by pancreatic beta cells, as a critical marker in the pathogenesis of Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) and the identification of maternally derived T2DM. 20 5-week-old female Wistar albino rats were used and the female rats were randomly selected before mating and divided into two groups as control and cafeteria diet (CAF) groups, with 10 rats in each group. The CAF group was fed a high-fat diet (HFD) in addition to normal rat chow. After 8 months, the body weights of female rats in the HFD group increased by 75% compared to female rats in the control group. Pancreatic tissues of T2DM rats and their 0, 20 and 90-day-old offspring that developed T2DM as a result of cafeteria diet-induced obesity model were used. Nucleic acid isolation was performed from these tissues and IAPP mRNA levels were monitored by real-time PCR. Amplicons of IAPP and 18S rRNA genes were visualized by Agarose Gel Electrophoresis method. Insulin gene expression was found to be higher in the control groups than in the CAF groups subjected to cafeteria diet (p<0.05); this was considered as an indication that CAF mothers and their offspring were prone to diabetes or pre-diabetic conditions. IAPP gene expression was reported to be 8-fold in the p0 CAF group, 8-fold in the p20 CAF group and 4-fold in the p90 CAF group compared to the control groups (p<0.05)