Yeni dünya düzeninde, örgütlerde kuşak farklılıklarına duyarlı liderlik ve bir araştırma
A research on leadership awareness to generational differences in organizations in the new world system
Yazar: DİLEK ÇUHADAR
Danışman: PROF. DR. ASLI BEYHAN ACAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Örgütsel Davranış Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fenomenoloji = Phenomenology ; Kuşaklar = Generations ; Liderlik = Leadership

Özet:
Bu araştırmanın amacı; "örgütlerde çok kuşaklı çalışma ortamında, her kuşağın ihtiyaçlarını eş zamanlı olarak karşılayabilecek, kuşak farklılıklarına duyarlı liderlik nasıl olmalı?" sorusunu cevaplamaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi, fenomenoloji kullanılmıştır. Örgütsel ortamda kuşaklara duyarlı liderlik fenomenine bütünsel bir bakış açısıyla yaklaşılmış olup, araştırma kapsamı; kuşakların çalışma hayatındaki davranışları, kuşaklar arası farklılıklardan dolayı yaşanan sorunlar, kuşakların liderlik davranışları, kuşaklara duyarlı liderin sahip olması beklenen davranışsal yetkinlikler ve bu liderlerin göstermesi beklenen davranışlar ile kuşak çeşitliliğinin örgütlere katkılarıyla sınırlandırılmıştır. Nitel araştırmanın doğası gereği keşfedici ve tümevarımcı bir yaklaşım izlenmiştir.
Araştırma liderlik gelişim programına sahip, halka açık bir holding çalışanlarıyla gerçekleştirilmiştir.  Araştırma sürecinde X, Y ve Z Kuşaklarını temsil eden toplam 19 katılımcıyla mülakatlar yapılmıştır. Veri analizinde MAXQDA 2022.2 programı kullanılmıştır. Kodlamalar sonrasında, araştırma soruları çerçevesinde 6 tema oluşturularak veri analizi tamamlanmıştır. Araştırma bulgularına göre X ve Y Kuşaklarının liderlik tarzlarında ve liderlik davranışlarında ortak noktalar bulunduğu gibi farklılıklar da olduğu görülmüştür. Kuşaklara duyarlı liderin sahip olması beklenen davranışsal yetkinlikler, 21. yy'da çalışanlardan ve liderlerden beklenen en temel davranışsal yetkinlikler olarak dikkat çekmektedir. Araştırma bulgularına göre çalışanlar, liderlerinden insan odaklı yaklaşım sergilemesini, kendileriyle doğrudan ve derinlemesine iletişim kurmasını beklemektedir. Bu bağlamda kuşaklara duyarlı liderlerin "insan merkezli yetkinliklere" daha fazla önem vermesinin uygun olacağı düşünülmektedir.  
Bulgulara göre, üç kuşağında kuşaklara duyarlı liderlik davranışları bağlamında ortak beklentileri olduğu gibi, diğer kuşaklardan tamamen ayrıştığı farklı beklentilerin de bulunduğu gözlenmiştir. Çok kuşaklı ekibi yöneten kuşaklara duyarlı liderden beklenen davranışsal yetkinlikler ve davranışlar "Dönüştürücü (Transformational) Liderlik Tarzı" ile örtüşmektedir. Kuşakların bir arada sinerji yaratarak çalışmaları için İK ve liderlerin birlikte çalışması, liderlerin ön yargıların yıkılması için çaba göstermesine ihtiyaç bulunmaktadır. 
Araştırmanın literatüre ana katkısı, örgütsel ortamdaki kuşaklar arası farklılıkların bütünsel bir bakış açısıyla ele alınması ve tüm kuşakları kapsayan bir liderden beklenen yetkinlik-davranışların bir liderlik tarzıyla örtüştürülmesidir. Araştırma bulgularının, çalışan bağlılığının zayıfladığı bu dönemde kurumlara, liderlere ve eğitimcilere yol gösterici olabileceği ve bununla birlikte lider yetiştirme-geliştirme programlarına dahil edilebileceği öngörülmektedir.

Abstract:
This research aims to answer this question: "How should leadership awareness to generational differences that can meet the needs of each generation simultaneously in a multi-generational working environment in organizations?" In this research, qualitative research methods and phenomenology were used, and due to the nature of this research, an exploratory and inductive approach was followed. The phenomenon of leadership awareness to generations in the organizational environment has been approached from a holistic perspective. The scope of the research has been limited to the problems experienced by the behaviors of generations in working life due to intergenerational differences, the leadership behaviors of generations, the competencies that a generation-sensitive leader should have, the behaviors that these leaders should show, and the contributions of generational diversity to organizations. 
The research was conducted with employees of a publicly traded holding with a leadership development program. During the research process, interviews were performed with 19 participants representing Generations X, Y, and Z. Data analysis was performed using the MAXQDA 2022.2 program. After the coding, data analysis was completed by creating six themes within the framework of the research questions. According to the research findings, it has been seen that there are differences as well as common points in the leadership styles and leadership behaviors of the X and Y Generations. A generation-sensitive leader's competencies draw attention as the most basic behavioral competencies expected from employees and leaders in the 21st century. Findings showed that employees expect their leaders to display a human-oriented approach and communicate directly and deeply with them. In this context, it is proposed that generation-awareness leaders emphasize "human – centered competencies."
It has been observed that three generations have common expectations in the context of leadership behaviors awareness to generations and different expectations entirely from other generations. The competencies and behaviors expected from the generation-awareness leader who manages the multi-generational team overlap with the "Transformational Leadership Style." For generations to work together by creating synergy, it would be more appropriate for HR and leaders to work together and to make efforts to break down prejudices.
The main contribution of this research to the literature is to understand the intergenerational differences of leaders in the organizational environment and to deal with the behavior patterns and expected competencies of a leader covering all generations from a holistic perspective. Research findings can guide institutions, leaders, and educators when employee commitment is weak and can also be included in leadership training and development programs.