Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin desen uygulamaları ile benlik saygısı sanat benlik kavramı ve yaratıcılık değişkenleriyle ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between pattern practices of ninth grade students and the variables of self-esteem, art self-concept, and creativity
Yazar: UĞUR YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MELİHA YILMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Benlik kavramı = Self concept ; Benlik saygısı = Self esteem ; Desen = Pattern ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yaratıcılık = Creativity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, dokuzuncu sınıf öğrencilerinin desen uygulamaları ile benlik saygısı, sanat benlik kavramları ve yaratıcılıkları arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Bunun yanı sıra değişkenler ile öğrencilerin  sosyo-demografik özellikleri arasındaki ilişkinin de incelenmesidir. Bu araştırma korelasyonel bir araştırmadır. Çalışmanın evrenini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Kırşehir ilinin merkezinde bulunan liselerde dokuzuncu sınıf düzeyinde öğrenim gören 1023 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklemi ise 2017-2018 eğitim öğretim yılında dokuzuncu sınıf düzeyinde öğrenim gören 341 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; desen uygulaması ölçme aracı, Torrance Yaratıcı Düşünce Testi "Sözel A" (TYDT), Rosenberg Benlik Algısı Ölçeği (RBA), Sanat Benlik Kavramı Ölçeği (SBKÖ) ve sosyo-demografik formları kullanılmıştır. Veriler SPSS-21 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin desen uygulama becerileri ile benlik saygısı ölçeğinin hayalperestlik alt boyutunda, sanat benlik kavramlarında ve yaratıcılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yapılan regresyon analiz sonucuna göre öğrencilerin desen uygulama becerileri üzerinde yaratıcılığın ve sanat benlik kavramının (yaratıcılıktan daha etkili olarak) etkili olduğu, benlik saygısının ise herhangi bir anlamlı etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerine göre (cinsiyet, harçlık yeterliliği, ailenin Görsel Sanatlar ödevlerine yardımcı olması, Görsel Sanatlarla ilgili kursa gitme, ailenin ve akrabaların sanata karşı ilgisi vb.) desen uygulamaları, benlik saygısı, sanat benlik kavramı ve yaratıcılıkları arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Okullara yerleşme puanlarına göre orta düzeyde akademik başarıya sahip olan öğrencilerin, akademik düzeyleri yüksek ve düşük olan öğrencilerden daha yaratıcı oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to demonstrate whether there is a significant relationship between pattern practices of ninth grade students and their self-esteem, art self-concepts, and creativities. Besides, the relationship between above-mentioned variables and the socio- demographic characteristics of the students were also examined. This study is a correlational study. The universe of the study is composed of 1023 students who study at ninth grade level in a high school in Kırşehir province in the academic year of 2017-2018. The sample is composed of 341 students who study at ninth grade level in the academic year of 2017-2018. Pattern Practice Assessment Instrument, Torrance Test of Creative Thinking "Verbal-A" (TTCT), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), Art Self-Concept Scale (ASCS), and socio-demographic information forms were used as data collection tools. The data were analyzed using the SPSS-21 package program. As a result of the study, a significant relationship was found between students' pattern practices and fancifulness subscale of self-esteem scale, their art self-concepts and creativity levels. According to the result of the regression analysis, it was determined that the creativity and art self-concept (more effective than creativity) have a significant effect on students' pattern practice skills, but self-esteem does not. Significant differences were found between students' pattern practices, self-esteem, art self-concepts and creativities according to their socio-demographic characteristics (gender, adequacy of pocket money, family support to the tasks of Visual Arts course, attending a visual art course, interest of family and relatives towards visual arts etc.). Students with moderate academic achievement according to their placement scores in schools were found to be more creative  than students with high and low academic levels.