"Ötenazi" kavramının ahlak felesefesi açısından incelenmesi
The analysis of ?Euthanasia? in terms of philosophy of ethics
Yazar: HATİCE İLHAN
Danışman: PROF. DR. CAFER SADIK YARAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Ötanazi = Euthanasia

Özet:
Günümüzde ahlaki yönü en çok tartışılan kavramlardan biri olan ötenazi kavramını konu alan bu çalışma, ötenazi ve ölme hakkına ilişkin etik tartışmaların incelenmesidir. Sözcük anlamı ?iyi ölüm? olan ötenazi; tedavisi mümkün olmayan ve acı çeken kimselere, kişinin kendisinin veya yakınlarının isteğiyle, acılarını dindirmek için, doktor yardımıyla, ölmelerini sağlamak olarak tanımlanmaktadır.Çalışmamızın girişinde ötenazinin epistemolojisine, farklı alanlardaki tanımlarına ve tarihsel sürecine; birinci bölümünde dinlerin ve hukukun ötenaziye yaklaşımlarına kısaca yer verilmiştir. İkinci bölümde ötenazi türleri açıklanarak ötenaziyle ilgili ayrımlara açıklık getirilmiş ve ötenazi türleriyle ilgili tartışmalara değinilmiştir. Ötenazi konusunda yapılan bu ayrımların karar verme açısından ne anlama geldiği çalışma içerisinde belirtilerek bu konudaki önemine dikkat çekilmiştir. Üçüncü bölümde ise, ötenaziye ilişkin etik kavramlar ve tartışmalara yer verilmiştir. Öncelikle ötenaziye kişilik hakları açısından yaklaşılarak hayatın ne zaman başladığı, hayatın değeri, yaşama hakkı, hak ve özgürlük kavramlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. Kişilik haklarının kaynağıyla ilgili olarak, doğal hukuk akımı, pozitivist hukuk akımı, Hegelci hak ve özgürlük anlayışı, günümüz felsefi akımlarından varoluşçuluk ve temel değerler teorisinin konuya yaklaşımlarına yer verilmiştir. Yaşamın kutsallığı, yaşamın dokunulmazlığı, yaşamın niteliği, çifte etki doktrini, onur kaybı, yaşama saygı savı ve kılıç prensibi, beyin ölümü ve bitkisel yaşam kavramları irdelenerek bu kavramlar çerçevesinde konu değişik açılardan tartışılmıştır.Sonuç olarak, ötenazi kararını kimlerin vermesi gerektiği, karar verenlerin nitelikleri, ötenazinin bir suç mu yoksa bir hak mı olduğu, çeşitli bakış açılarına göre değerlendirilmiştir. Günümüzde yaşanan ötenazi olaylarına genel bir bakış yapılıp, ötenazinin kötüye kullanımlarına karşı alınması gereken önlemler ve çözüm önerileri sunulmuş, ötenazi isteyen kimselerin veya yakınlarının psikolojik, sosyal, ekonomik, kültürel, ahlaki vb. özelliklerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır.Anahtar Sözcükler: Ötenazi, ölme hakkı, yaşamın niteliği, yaşamın dokunulmazlığı, yaşamın kutsallığı

Abstract:
This study being about the euthanasia concept which is carried out to kill incurable and painful persons with the purpose of easing their pains at own or their relatives? request deals with differences of euthanasia and ethical discussions concerning the right to die.Epistemology of euthanasia, its historical process, approaches of religions and law towards the euthanasia were discussed, types of euthanasia were explained and related differences were clarified. Making these differences has what kind of meanings in terms of making decision was stated and its importance was pointed out. The evaluation of the concepts such as when the life started, the value of life, the right to live and rights and freedoms was made by approaching the euthanasia in terms of personal rights. Approaches of natural law trend, positivist law trend, sense of Hegelian rights and freedoms, existentialism which is one of the today?s philosophical movements and the theory of core values related to the subject were presented concerning the source of personal rights. The concepts of holiness of life, the nature of life, the doctrine of double effect, loss of honour, the hypothesis of respect for life and the principle of sword, brain death and vegetable existence were studied and the subject was discussed from different points.It was evaluated according to different viewpoints that who should give the decision of euthanasia, the qualifications of decision-makers, whether the euthanasia is a crime or a right. A general overview was made about the today?s euthanasia occurrences and precautions and solution offers against the misuse of euthanasia were presented. It was emphasized that the psychological, social, economic, cultural, moral etc. features of individuals demanding euthanasia or their relatives should be taken into account.Key Words: Euthanasia, the right to die, nature of life, privilege of life, holiness of life, , the value of life