Farklı branşlarda spor yapan sporcuların saldırganlık,öfke düzeylerinin fair-play davranışları üzerine etkisinin incelenmesi
The effect of aggression and anger levels of athletes doing sports in different branches on their football-play behaviours
Yazar: SERAY SİMGE SADİ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞAKAR
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Çalışmanın amacı, farklı branşlarda spor yapan sporcuların saldırganlık, öfke düzeylerinin fair-play davranışları üzerine etkisinin cinsiyet, eğitim düzeyi, sınıf, spor türü, branşı, anne-baba eğitim, saldırganlık ve öfke sebeplerinin belirlenmesi de,  fair play davranışlarıyla ilişkisi belirlemektir.
Araştırma, Gençlik ve spor merkezinde farklı branşlarda spor eğitim alan sporcuların demografi özelliklerinin, Saldırganlık, Öfke Düzeylerinin Fair-play Davranışları üzerine etkisi arasındaki ilişkiyi açıklamaya yönelik olduğu için nicel araştırma yönteminde, betimsel nitelikte ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini; 2023 yılı Diyarbakır Gençlik ve spor merkezinde farklı branşlarda eğitim alan sporcular (n=360) örneklem grubunu oluşturmaktadır.  Araştırmada veri toplama aracı olarak ölçek kullanılmıştır. "Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği (SSÖÖ)"  ile "Çok boyutlu sportmenlik ölçeği" kullanılmıştır. Çalışma verilerin analizi SPSS 25 programı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri Diyarbakır Gençlik ve spor merkezinde farklı branşlarda spor eğitim alan 10-18 yaş grubunda (ortaokul ve lise) sporcular oluşturmaktadır.
Çalışma sonucunda sporcuların saldırganlık ve öfke puan ortalamalarının orta düzeyde kaldığı belirlenmiştir. Cinsiyete göre öfke düzeylerinin benzer olduğu fakat erkeklerin saldırganlık düzeyinin daha yüksek olduğunu belirlenmiştir. Sporcuların sınıf ve yaşı artıkça öfke ve saldırgan davranış arttığı, anne baba eğitim düzeyi ve öğrencinin başarı notu artıkça, saldırganlık ve öfke düzeyinin azaldığı belirlenmiştir. Sporcuların gelir düzeyinin artması saldırganlık ve öfke düzeyini azalttığı belirlenmiştir. Bireysel sporcuların öfke ve saldırganlık tutumlarının daha yüksek olduğu, özellikle tekvando ve atletizm branş sporcularının saldırganlık ve öfke düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. 
Farklı spor branşı sporcularından kadın sporcuların sportmenlik eğilimlerinin daha yüksek olduğu, ilkokul ve 10-14 yaş grubu, sporcuların, takım sporları ilgilenen, orta ve yüksek başarı notuna sahip sporcuların sportmenlik eğilimlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Anne-baba eğitim düzeyi lisans ve üstü eğitim düzeyine sahip olan sporcuların sportmenlik eğilimlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Takım sporuyla ilgilenen özellikle, voleybol, hentbol, futbol, judo ve masa tenisi branşı olan sporcuların sportmenlik eğilimlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. 
Sporcuların öfke ve saldırganlık düzeyi ile sportmenlik yönelimleri arasında negatif yönlü düşük bir ilişki tespit edilmiştir.  Sporcuların sporda saldırganlık ve öfke düzeyi sportmenlik yönelimlerinin %5.3 düzeyinde negatif etki ettiği belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the effect of aggression and anger levels of athletes who do sports in different branches on fair-play behaviors, gender, education level, class, sport type, branch, parent education, determination of the causes of aggression and anger, and to determine the relationship with fair play behaviors.
The research is a descriptive, relational screening model study in the quantitative research method because it is aimed to explain the relationship between the demographic characteristics of the athletes who receive sports training in different branches in the youth and sports center and the effect of Aggression, Anger Levels on Fair-play Behaviors. The population of the research; The sample group consists of athletes (n = 360) who received training in different branches in Diyarbakır Youth and Sports Center in 2023.  A scale was used as a data collection tool in the study. "Aggression and Anger Scale in Sport (ASAS)" and "Multidimensional Sportsmanship Scale" were used. The analysis of the study data was carried out with SPSS 25 program. The study data consisted of 10-18 age group (middle and high school) athletes who received sports training in different branches in Diyarbakır Youth and Sports Center.
As a result of the study, it was determined that the mean scores of aggression and anger of the athletes were at a medium level. It was determined that anger levels were similar according to gender, but the aggression level of males was higher. It was determined that anger and aggressive behavior increased as the grade and age of the athletes increased, and the level of aggression and anger decreased as the level of parental education and the student's success grade increased. It was determined that the increase in the income level of the athletes decreased the level of aggression and anger. It was determined that the anger and aggression attitudes of individual athletes were higher, especially the aggression and anger levels of taekwondo and athletics branch athletes were higher. 
Among the athletes of different sports branches, it was determined that the sportsmanship tendencies of female athletes were higher, primary school and 10-14 age group athletes, athletes interested in team sports, athletes with medium and high achievement grades had higher sportsmanship tendencies. It was determined that the sportsmanship tendencies of the athletes whose parents had undergraduate and higher education level were higher. It was determined that athletes who were interested in team sports, especially volleyball, handball, football, judo and table tennis, had higher sportsmanship tendencies. 
A low negative relationship was found between the level of anger and aggression of the athletes and their sportsmanship orientation.  It was determined that the level of aggression and anger in sports had a negative effect on sportsmanship orientation at the level of 5.3%.