Moldova'da ulus kimlik inşası ve eğitim: Sovyetlerden sovyet sonrası döneme müfredat analizi
National identity building and education in Moldova: Curriculum analysis from soviet to post-Soviet
Yazar: ÖMER AKPINAR
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÇAHA
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Milli kimlik = National identity ; Milliyetçilik = Nationalism ; Moldova = Moldova ; Sovyetler Birliği = Soviet Union

Özet:
Bu çalışmanın konusunu, Moldova Cumhuriyeti'nde eğitim müfredatı üzerinden ulus kimlik inşası oluşturmaktadır. Araştırmanın iki temel sorunsalı bulunmaktadır: Moldova'da ulus kimlik inşasının Sovyetler döneminden bağımsızlık sonrası döneme nasıl evrildiği ve bağımsızlık sonrası dönemde ulus kimlik inşasına etki eden parametreler ile ideolojik yaklaşımların neler olduğudur.
Çalışmada ulus kimlik inşası, sekizinci ve dokuzuncu sınıflarda uygulanan müfredat ve ders kitapları üzerinden analiz edilmiştir. Analizler müfredatta yer alan dört ders üzerinden yapılmıştır. Bu dersler, Dil ve Edebiyat, Tarih, Vatandaşlık ve Sosyal Bilgiler dersleridir. Moldova'da bağımsızlık sonrasında müfredatın ulus inşa sürecindeki rolünün daha iyi anlaşılması için bu derslerin içerikleri Sovyet dönemi eğitim sistemiyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.  
Araştırmada, Sovyet dönemi ile bağımsızlık sonrası dönem kimlik inşasının çok farklı olduğu sonucuna varılmıştır. Sovyet dönemi eğitim sistemi, "Sovyet insanı" inşa etme yoluna gitmiştir. Aslında Sovyet insanı, bir çeşit Rus kimliği üzerinden inşa edilen bir insan tipidir. Bağımsızlık sonrası eğitim sisteminde ise Rumen veya Moldovan kimliği inşa edilmeye çalışılmaktadır. Moldova'nın Rumen ve Moldovan kimlik arasındaki pozisyonu eğitim müfredatında da kendini göstermektedir.  Moldova'nın Rumen olduğunu savunan Pan-Rumenistler Moldova'da eğitim müfredatı üzerinden Rumen kimliğini inşa etmeye çalışırken, Pan-Moldovanistler ise Moldovan kimliğini inşa etmeye çalışmaktadırlar. 
Anahtar Kelimeler: Kimlik, kimlik inşası, ulus kimlik inşası, milliyetçilik, eğitim müfredatı, Moldovan, Sovyet insanı, pan-Rumenizm, pan-Moldovanizm, Sivil Moldovanizmi.

Abstract:
The subject of this study comprises building of nation identity through the education curriculum in the Republic of Moldova. The research has two main contraversial issues: How the nation identity building in Moldova has evolved from the Soviet era to the post-independence period, and what the parameters and ideological approaches that affect the nation identity building in the post-independence period.
In the study, nation identity building was analyzed through the curriculum and textbooks used in eighth and ninth grades. The analyzes were made over the four courses in the curriculum. These courses include Language and Literature, History, Citizenship and Social Studies. In order to understand the role of the curriculum better in the nation-building process after independence in Moldova, the contents of these courses have been analyzed in comparison with the Soviet era education system.
In the research, it was concluded that the identity building of the Soviet period and the post-independence period had substantial differences. The Soviet era education system chose to built "Soviet man". In fact, the Soviet man was a type of person who was built on some sort of Russian identity. In the post-independence education system, the main purpose is to build a Romanian or Moldovan identity. Moldova's position between Romanian and Moldovan identity is also reflected in the education curriculum. Pan-Romanists, who defend that Moldovan is Romanian, try to build the Romanian identity through the education curriculum in Moldova, while Pan-Moldovanists support to build the Moldovan identity.
Keywords: Identity, identity building, nation identity building, nationalism, education curriculum, Moldovan, Soviet man, pan-Romanism, pan-Moldovanism, Civil Moldovanism.