Belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalı çevre eğitiminin etkililiği üzerine bir çalışma
A study of the effectiveness of documentary based augmented reality application on environmental education
Yazar: ESRA ÇAKIRLAR ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. SALİH LEVENT TURAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Belgeye dayalı öğrenme = Document based learning ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalarına dayalı çevre eğitiminin eleştirel düşünme boyutlarına ve çevre sorunlarında fen okuryazarlığına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemde desenlenen araştırmanın çalışma grubunu, 118 ortaöğretim onuncu sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında ön test, son test kontrol gruplu deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması benimsenmiştir. Araştırmada Kişisel Bilgiler Formu, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği, Çevre Sorunlarında Fen Okuryazarlığı Testi, Çevre Sorunlarında Eleştirel Düşünme Becerileri Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Nicel veriler için betimleyici istatistikler, ki-kare, güvenirlik, t testi, kovaryans, korelasyon ve regresyon analizlerine başvurulmuştur. Nitel veri analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalı çevre eğitiminin eleştirel düşünme eğilimini, eleştirel düşünme becerilerini ve çevre sorunlarında fen okuryazarlığını arttırdığını göstermektedir. Ayrıca, yapılan regresyon analizi sonucunda eleştirel düşünme eğilimi ile eleştirel düşünme becerilerinin çevre sorunlarında fen okuryazarlığının %50'sini yordadığı tespit edilmiştir. Belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalı çevre eğitiminin, çevreye yönelik empatiyi arttırmada daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, artırılmış gerçeklik uygulamalarının motivasyona, öğrenmeye ve çevreye ilişkin katkılar sağladığını belirtmiştir.

Abstract:
In this study, determining the effect of environmental education based on documentary-based augmented reality applications on dimensions of critical thinking and science literacy in environmental problems was aimed. The study group of the research in mixed method consists of 118 senior high school tenth grade students. In the quantitative part of the study, experimental design with pre-test and post-test control group was used; in the qualitative part of study, case study was adopted. Personal information form, Critical Thinking Disposition Scale, Science Literacy Test in Environmental Problems, Critical Thinking Skills in Environmental Problems, Semi-Structured Interview Form were performed in research. Descriptive statistics, chi-square, reliability, t-test, covariance, correlation and regression analysis were used for quantitative data. Descriptive and content analysis was achieved for qualitative data analysis. The findings of the study show that documentary-based augmented reality application on environmental education increase critical thinking disposition, critical thinking skills and science literacy in environmental problems. Moreover, as a result of the regression analysis, it was established that critical thinking disposition and critical thinking skills explained 50% of science literacy in environmental problems. It was determined that documentary-based augmented reality application on environmental education are more successful in enhancing empathy towards the environment. Participants stated that augmented reality applications contribute to motivation, learning and the environment.