Hile denetiminin psikoloji ve beden dili açısından değerlendirilmesi ve bir anket çalışması
Examining of fraud auditing from psychology and body language perspective: A survey
Yazar: RUHAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. BAŞAK ATAMAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beden dili = Body language ; Denetim = Control ; Denetçiler = Controller ; Hileli işlemler = Fraud process ; Mesleki hile = Occupational fraud ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; İnsan psikolojisi = Human psychology

Özet:
Gelişen rekabet ortamında işletme maliyetleri her geçen gün daha önemli hale gelmektedir. İşletme açısından hile maliyetleri hem belirlenmesi hem de önlem alınması açısından zor bir süreci oluşturmaktadır. İşletmelerde gerçekleşen hile maliyetleri çoğu zaman tespit edilemediğinden, verdikleri zararlarda bilinememektedir. Bazı durumlarda ise hileler tespit edilse bile çeşitli nedenlerle hukuka başvurulmamakta işletme içerisinde çözüm üretilmekte ve sağlıklı veriler toplanamamaktadır. Günümüzde hile denetiminde modern bir anlayış olan proaktif anlayış benimsenmektedir. Bu anlayışa göre hile gerçekleşmeden önce hileyi tespit edebilecek seviyede etkin ve etkili çalışacak bir sistem geliştirilmesi hedeflenmektedir. Hile yapanı tespit edebilmek için hilekâr profilini çok iyi analiz etmek gerekir; onları iyi tanımak, onlarla empati kurabilmek ve bir sonraki adımlarını öngörerek hile yapanı dürüst insanlardan ayırt edebilmek esastır. Bu çalışma, çalışanların hile yapmaya karar verme, hileyi gerçekleştirme ve saklama evrelerinde nasıl bir psikoloji içerisinde olduğu incelenerek, özellikle sorgulama ve gözlem teknikleri sırasından beden dili açısından ortaya çıkabilecek farklılıkları tanımlayıp gruplandırmayı hedeflenmiştir. Çalışma katılımcıları denetçilerden oluşan bir anket araştırmasıyla desteklenmiştir. Araştırmanın sonucunda hile denetiminin psikoloji ve beden dilinden yardım alarak hile denetimi aşamalarına fayda sağlayacağı yönünde pozitif bir ilişki ortaya çıkmıştır.



Anahtar Kelimeler: hile, hile denetimi, hilekâr, psikoloji, beden dili, denetim,denetçi.

Abstract:
Each passing day, fraud auditing have been gaining prominence under the ever-increasing competitive environment. For enterprises, fraud is a very difficult subject both in terms of its determination and in terms of its prevention. Since in many cases frauds committed in the enterprises cannot be detected, it is difficult to know the exact damage given by such crimes.  In other cases, even when the fraud is detected, no legal action is taken and a solution is internally produced. Thus, it is not possible to obtain reliable data. Today, a proactive approach, which is the modern approach to auditing, is adopted in fraud auditing. According to this approach, it is aimed to create a system which is so effective and so efficient that it could detect the fraud even before it takes place. In order to detect the fraudsters, it is necessary to analyze this profile very well. The ability to distinguish them from honest people by knowing them well, developing empathy with them and predicting their next move forms the basis of success in this respect.  This study aims at defining and grouping the differences that could be observed in the employees' body language especially during interrogation and observation techniques by investigating their psychological state during the stages of deciding to commit fraud, actually committing it and covering it.  The study was supported by a survey participated by fraud auditors. As a result of the study, it was determined that fraud auditing, by making use of psychology and body language, could prove beneficial for the stages of fraud auditing. Hence, existence of a positive relationship was established.


Keywords: Fraud, fraud auditing, fraudster, psychology, body language,auditing, auditor.