Mesleki tükenmişlik kavramı ve mesleki tükenmişlik düzeyinin demografik değişkenler açısından incelenmesi
Examining the concept of occupational burnout and the level of occupational burnout in terms of demographic variables
Yazar: OĞUZHAN MEHMET ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ANIL SAYİNER
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada demografik değişkenlerin mesleki tükenmişlik düzeyi üzerindeki etkisi  incelenmiştir. 
Bilindiği üzere tükenmişlik sendromu bireylerin sosyal hayatlarını ve iş performanslarını olumsuz yönde etkileyen bir unsurdur. Demografik değişkenlerin tükenmişlik sendromuna etkisinin bilinmesinin yanında mesleki tükenmişlik üzerine etkisi hakkında yeterince çalışmanın olmadığı görülmektedir. Bu nedenle; Genel mesleki tükenmişlik seviyesi ve alt boyutları olan duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarıda azalma hissi ile demografik değişkenlerden; cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu, aylık gelir düzeyi, mevcut çalıştığı kurumdaki çalışma süresi (kıdem süresi) ve iş hayatındaki toplam kıdemi arasındaki ilişki incelenmiştir.  
Mesleki tükenmişlik boyutlarının ölçümü, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma nicel bir yaklaşımla yürütülmüş olup, nicel araştırma yöntemlerinden yapılandırılmış soru formu (anket tekniği) veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.
Araştırma sonucuna göre, demografik değişkenlerin mesleki tükenmişlik düzeyi üzerinde etki sahibi olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, gelir düzeyi, medeni durum, yaş, toplam kıdem ve son çalışılan işletmedeki kıdem ile genel mesleki tükenmişlik düzeyi ve üç alt boyutu arasında istatistiki açıdan anlamlı ilişki bulunmaktadır. Buna karşılık sadece eğitim düzeyi değişkeni ile duyarsızlaşma ve kişisel başarıda azalma alt boyutları arasında ilişki tespit edilememiştir. 
Sonuç olarak demografik değişkenlerin mesleki tükenmişlik üzerinde etkisinin olması sebebi ile işletmeler, bireylerin mesleki tükenmişlik durumunu göz önüne alırken ve mesleki tükenmişlik düzeyinin düşürülmesi için çalışmalar yürütür iken demografik farklılıkların etkisini önemle dikkate almalıdır.

Abstract:
In this study, the effect of demographic variables on the level of occupational burnout was examined.
As known, burnout syndrome is a factor that adversely affects individuals' social lives and job performance. While the impact of demographic variables on burnout syndrome is acknowledged, there appears to be insufficient research regarding its influence on occupational burnout. With this intention, it is observed that there is a lack of adequate studies. Therefore the general occupational burnout level and its sub-dimensions, emotional exhaustion, depersonalization were examined and the relationship between the feeling of decrease in personal achievement and demographic variables such as gender, marital status, age, education level, monthly income level, working time in the current institution (seniority period) and total seniority in business life were examined.
The measurement of occupational burnout dimensions was carried out with the Maslach Burnout Scale. The research was carried out with a quantitative approach, and a structured questionnaire (survey technique), one of the quantitative research methods, was used as a data collection tool.
According to the results of the research, it has been determined that demographic variables have an effect on the level of professional burnout. There is a statistically significant relationship between gender, income level, marital status, age, total seniority and seniority in the last employer, and general occupational burnout level and its three sub-dimensions. On the other hand, no relationship was found between the education level variable and the sub-dimensions of depersonalization and decrease in personal achievement.
As a result, since demographic variables have an effect on occupational burnout, businesses should not only take into account the occupational burnout status of individuals, but also take into account the effect of demographic differences when conducting studies to reduce the level of professional burnout.