Otizmli çocuklarda besin seçiciliğinin gastrointestinal semptomlar ve konstipasyon üzerine etkisi
The effect of food selectivity on gastrointestinal symptoms and constipation in children with autism
Yazar: ECE VATANSEVER GÜRGÖR
Danışman: DOÇ. DR. ESRA KÖSELER BEYAZ
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kabızlık = Constipation ; Otizm =

Özet:
Bu çalışmada, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklarda beslenme davranışları problemlerinden biri olan besin seçiciliğinin konstipasyon ve gastrointestinal sistem semptomları üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma verileri Ağustos 2022 – Kasım 2022 tarihleri arasında Türkiye'de yaşayan çalışmaya katılmaya gönüllü 4-10 yaş arası otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan 105 ebeveyn ile Google formlar üzerinden çevrim içi anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Ankette çocukların demografik bilgileri, beslenme alışkanlıkları sorgulanmıştır. Otizm spektrum bozukluğuna özgü davranış ve beslenme sorunlarını incelemek için Otizm Öğün Davranış Kısa Ölçeği (BAMBİ), gastrointestinal sistem (GİS) şikayetlerine ilişkin bilgi almak için GİS semptom şiddet indeksi, konstipasyonu değerlendirmeye yönelik Fonksiyonel Kabızlık için Roma III tanı kriterleri kullanılmıştır. Çalışmaya katılan 105 ebeveynin çocukları 4-10 yaş arasında olup ortalama yaş 5±1.82 yıl bulunmuştur. GİS şiddet indeksine göre çocukların % 41.0'ı konstipasyon varlığını işaret etmiştir. GİS şiddet indeksi ile BAMBİ toplam puan arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.353, p<0.01). Bunu destekleyecek şekilde BAMBİ alt grupları olan sınırlı besin çeşitliliği  ile GİS şiddet indeksi arasında pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur(r=0.196, p<0.05). GİS şiddet indeksi alt başlıklarından olan konstipasyon ile GİS şiddet indeks skoru arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuş (r=0.291, p<0.01) ancak konstipasyon ile Roma- III kriterleri- fonksiyonel kabızlık arasında negatif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0.226, p<0.05). Roma III kriterleri ile sınırlı besin çeşitliliği ve besin reddi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p>0.05). Sonuç olarak OSB'li çocuklarda besin seçiciliği probleminin varlığını düşündürmektedir. Besin seçiciliğinin getirdiği kısıtlı beslenme, besin reddi gibi beslenme problemlerinin gastrointestinal semptomlar ile ilişkisini vurgulanmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: otizm spektrum bozukluğu, besin seçiciliği, gastrointestinal sistem, semptomları, konstipasyon

Abstract:
This study was carried out to examine the effect of food selectivity, which is one of the nutritional behavior problems, on constipation and gastrointestinal system symptoms in children with autism spectrum disorder (ASD). The data of the study were obtained by using Google forms with 105 parents who have a child between the ages of 4-10 and have autism spectrum disorder who volunteered to participate the study between August 2022 and November 2022 in Turkey. The demographic information and eating habits of the children were questioned in the questionnaire. Autism Meal Behavior Short Scale (BAMBI) was used to examine behavioral and nutritional problems specific to autism spectrum disorder, GIS symptom severity index was used to obtain information about gastrointestinal system (GIS) complaints, and Rome III diagnostic criteria for Functional Constipation were used to evaluate constipation. The children of 105 parents who participated in the study were between the ages of 4-10 and the mean age was 5±1.82 years. According to the GIS severity index, 41.0% of the children indicated the presence of constipation. A positive and weakly significant correlation was found between GIS severity index and BAMBI total score (r=0.353, p<0.01). In support of this, a positive and very weak correlation was found between limited food variety, which are BAMBI subgroups, and GIS severity index (r=0.196, p<0.05). A positive and weakly significant relationship was found between constipation, which is one of the sub-titles of GIS severity index, and GIS severity index score (r=0.291, p<0.01), but there was a negative and weakly significant relationship between constipation and Rome-III criteria-functional constipation. found (r=-0.226, p<0.05). No statistically significant relationship was found between Rome III criteria and limited food diversity and food rejection (p>0.05). As a result, it suggests the existence of a food selectivity problem in children with ASD. The relationship between nutritional problems such as restricted nutrition and food refusal brought about by food selectivity and gastrointestinal symptoms is emphasized.
Keywords: autism spectrum disorder, food selectivity gastrointestinal system symptoms, constipation