Çift yanlı kayıt yönteminin diferansiyel temelleri üzerine dayanarak ikiden çok yanlı kayıt tutma yönteminin geliştirilmesi
An Expansion of the double entry bookkeeping method upon its differential foundations
Yazar: TUĞRUL BOZBEY
Danışman: PROF. DR. NECDET ŞENSOY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Çalışmanın birinci bölümünde muhasebenin ve çift yanlı kayıt yönteminin tarihigelişimi incelenerek, çift yanlı kayıt yönteminde çift olan kavramın varlık hesapları ilekaynak hesapları arasındaki fark olan değer hesapları ile değer hesaplarındaki iki tariharası değişimi ayrıntıları ile açıklama işlevi bulunan sonuç hesapları olduğu anlaşılmıştır.İkinci bölümde, çift yanlı kayıt yönteminin daha çok yanlı işleyecek biçimdegenişletilmesinin olanakları araştırılmış, çeşitli gelişim önerileri içerisinden, değer hesaplarıile sonuç hesapları arasında bulunan diferansiyel temelli bir gelişim ile üçüncü ve sonrakitaraflarda gereksinimlere göre genişletilebilecek bir mantık temelinin uygunluğuanlaşılmıştır.Üçüncü bölümde, çift yanlı kayıt yönteminin değer hesapları ile sonuç hesaplarıarasındaki değişim ilişkisine dayalı olarak üç ve daha çok yanlı olarak işleyebilecek birgenişlemenin mantıki temelleri tanımlanmış, diferansiyel ilişkinin ön planda olduğu yenibir çift yanlı kayıt yöntemi temel eşitliği ve bu eşitlik üzerinde işleyecek yöntemin biçimitanımlanmış, örnek bir işletmenin işlemleri temel alınarak üç yanlı kayıt yöntemine geçişbasamaklarından olan gelir ataleti ve kuvveti kavramları tanıtılmış, çift yanlı kayıtyönteminden üç yanlı kayıt yöntemine geçiş gerçekleştirilmiş, ve yöntemin gereksinimleregöre daha çok yanlı olarak işleyebilecek olduğu açıklanmıştır.Anahtar Sözcükler: Atalet Muhasebesi, Üç Yanlı Kayıt Yöntemi, Çok Yanlı Kayıt Yöntemi,Momentum Accounting, Triple Entry Bookkeeping, Multiple Entry Bookkeeping.1

Abstract:
The first chapter of the thesis is aimed to reveal the dichotomy between wealthaccounts, which is net assets, and income accounts, which indicates intertemporal changesin the balances of wealth accounts. The examination of the dichotomy is achieved byanalyzing the historical development of double entry bookkeeping system.The second chapter explores several appropriate approaches for expanding doubleentry bookkeeping method to a multiple entry bookkeeping method. Among those severalapproaches, it is considered that an expansion of the dichotomy of wealth and incomefounded on the differential relationship between those two may promise a logicalconsistency.The third chapter defines the logical foundations of an expansion of double entrybookkeeping method on the differential relationship between wealth accounts and incomeaccounts. Than, a new accounting equation is developed, which will allow an expandedmethod of double entry bookkeeping could operate on. A hypothetical firm?s transactionsare utilized for the development of a triple entry bookkeeping schema which also includesincome momentum and income force calculations, and it is stated that the schema may beexpanded further for satisfying further information needs of firms.Key Words: Atalet Muhasebesi, Üç Yanlı Kayıt Yöntemi, Çok Yanlı Kayıt Yöntemi,Momentum Accounting, Triple Entry Bookkeeping, Multiple Entry Bookkeeping.