Ortaokul öğrencilerinin bilimsel merak düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of scientific curiosity levels of secondary school students in terms of various variables
Yazar: TUBA CINDIL KOPAN
Danışman: PROF. DR. HALUK ÖZMEN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim = Science ; Bilimsel merak = Scientific curiosity ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Merak = Curiosity ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmada, araştırmacı tarafından geliştirilmiş ve geçerliği ve güvenirliği sağlanmış bir ölçek aracılığı ile ortaokul öğrencilerinin bilimsel merak düzeylerinin belirlenmesi ve bilimsel merak düzeyinin çeşitli değişkenler açısından değişiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ilk aşamada araştırmacı tarafından Bilimsel Merak Ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öğrencilerin demografik özelliklerine yönelik sorular yer alırken, ikinci bölümde bilimsel merakı ölçmeye yarayan beşli Likert tipi 29 madde içermektedir. Çalışmada veri toplamak amacıyla kullanılan ikinci araç Fen ve Teknolojiye Yönelik Tutum Ölçeğidir. Literatürden alınan bu ölçek 3'lü Likert tipi 20 madde içermektedir. Araştırma tarama yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışmada veriler 200 kişilik (5., 6., 7. ve 8. sınıf) ortaokul öğrenci grubundan toplanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi sonucunda; sınıf seviyesi arttıkça bilimsel merak düzeyinin azaldığı, cinsiyetin bilimsel merakı etkilemediği, anne-baba eğitim düzeyinin bilimsel merakı etkilemediği, öğrencilerin kendilerine ait bilgisayarlarının olup olmamasının bilimsel merakı etkilemediği, öğrencilerin anaokuluna gidip gitmemelerinin bilimsel merakı etkilemediği, fen bilimlerine yönelik tutumun bilimsel merakı anlamlı şekilde etkilemediği, fen bilimleri dersinde yapılan etkinliklere yönelik tutumun bilimsel merakı anlamlı şekilde etkilemediği, fen bilimleri dersine çalışma süresinin bilimsel merakı etkilediği, fen bilimleri dersi başarı notunun bilimsel merakı etkilediği ve fen bilgisi dersini sevip sevmemenin bilimsel merakı etkilediği belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak ortaokul öğrencilerinin bilimsel merak düzeylerinin öğretmenler tarafından yapılacak faaliyetlerle yükseltilebileceği ve sayede bilime yönelik tutumlarının arttırılabileceği önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the level of scientific curiosity of the secondary school students and to examine the change of the level of scientific curiosity in terms of various variables through a scale developed by the researcher and whose validity and reliability was provided. In the study, Scientific Curiosity Scale was developed by the researcher at the first stage. The scale consists of two parts. In the first section, there are questions regarding the demographic characteristics of the students, while in the second section, there are 29 Likert-type items with five items for measuring scientific curiosity. The second tool used to collect data in the study is the Attitude Scale for Science and Technology. This scale, which is taken from the literature, contains 20 items of 3 Likert type. The research was carried out by the scanning method. In the study, the data were collected from a group of 200 (5th, 6th, 7th and 8th grade) secondary school students. As a result of the analysis of the data it is obtained from the study that; as the grade level increases, the level of scientific curiosity decreases; gender, parental education level, whether students have computers, and whether students go to kindergarten do not affect scientific curiosity; attitude towards science does not significantly affect scientific curiosity; study time to science lesson, science lesson success grade and love of science lesson affect scientific curiosity. Based on the results of the research, it is suggested that the level of scientific curiosity of middle school students can be increased by the activities to be carried out by teachers and thus, their attitudes towards science can be increased.