İmmunsupresif ratlarda diş çekimi sonrası yara iyileşmesi üzerine melatonin ve D vitaminin etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of melatonin and vitamin D on wound healing after tooth extraction in immunosuppressed rats
Yazar: DİLBER ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN AYBERK ALTUĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş çekimi = Tooth extraction ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Katalaz = Catalase ; Melatonin = Melatonin ; Parikalsitol = Paricalcitol ; Siklosporinler = Cyclosporins ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase ; Sıçanlar = Rats ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Bu çalışmanın amacı, deneysel olarak siklosporin-A (CsA) uygulanan ratlarda sistemik melatonin (MLT) ve D vitamini analogu parikalsitol (PRK) uygulamalarının diş çekim soketinde gerçekleşen iyileşme üzerine etkilerinin histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesidir.
Çalışmada 76 adet Wistar rat Kontrol(K), Siklosporin(CsA), Siklosporin ve Melatonin (CsA+MLT), Siklosporin ve Parikalsitol (CsA+PRK) ve Siklosporin,Melatonin ve Parikalsitol (CsA+MLT+PRK) grubu olarak beş gruba ayrıldı. Her ana grup 7. ve 14. gün olarak 2 alt gruba ayrıldı. Kontrol grubu dışında diğer tüm gruplara CsA 10 mg/kg/gün dozunda subkutan yolla 7 gün boyunca uygulandı. 7.gün, tüm ratların sol üst keser dişleri çekildi. Melatonin enjeksiyonu, deney gruplarındaki ratların diş çekimlerinin yapıldığı gün intraperitoneal yolla 4mg/kg uygulanmaya başlandı. D vitamini analoğu parikalsitol (PRK) enjeksiyonu diş çekimlerinin yapıldığı gün intraperitoneal yolla 200mg/kg uygulanmaya başlandı. Enjeksiyonlara sakrifikasyon günlerine  kadar devam edildi. Deneklerin maksillaları çıkartılıp histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeye yapıldı. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildi. 
Yapılan incelemeler sonucu tüm gruplar arasında canlı ağırlık değişiminin en fazla CsA grubunda olduğu tespit edildi. 
İnflamasyon 7. gün yüzde değerleri bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte enflamasyon 7.gün değeri kontrol grubunda daha düşük bulundu.
İnflamasyon 14. gün yüzde değerleri bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte inflamasyon 14. gün değeri CsA grubunda daha yüksek bulundu.
Çalışmamızda kemikleşme 7. gün yüzde değerleri bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu(p<0,05). CsA grubunun 7. gün kemikleşme değeri K ve CsA+PRK grubuna göre; CsA+MLT 7. gün kemikleşme değeri ise CsA+PRK grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu.
Kemikleşme 14. gün yüzde değerleri bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). CsA grubunun 14. gün kemikleşme değeri K grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu.
İmmunohistokimyasal incelemeler sonucunda, SOD immünoreaktivitesinin istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte 7 günlük gruplar arasında en yüksek K grubunda olduğu görüldü (P>0,05). SOD immünoreaktivitesinin 14 günlük gruplarda ise istatistiksel olarak anlamlı olarak CsA+MLT ve CsA+MLT+PRK gruplarında yüksek olduğu gözlendi(p<0,05).
GPx immünoreaktivitesinin istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte 7 günlük gruplarda K grubunda daha yoğun olduğu gözlendi. (P>0,05). 
14 günlük gruplarda istatistiksel olarak anlamlı olarak GPx'in CsA+MLT ve CsA+MLT+PRK gruplarında yüksek immünoreaktivite gösterdiği, immünoreaktivitenin özellikle mononükleer hücrelerde olduğu gözlendi(p<0,05).
CAT immünoreaktivitesinin istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte 7.gün sakrifiye edilen gruplar arasında en yüksek K grubunda olduğu görüldü (P>0,05). 14.gün sakrifiye edilen gruplarda ise istatistiksel olarak anlamlı olarak(p<0,05) CAT immünoreaktivitesinin CsA+MLT ve CsA+MLT+PRK gruplarında yüksek olduğu, immünoreaktivitenin özellikle polimorfonükleer hücrelerde olduğu gözlendi.
Bu sonuçlar gözönüne alındığında antioksidanların CsA tedavisinin toksik etkilerini ortadan kaldırmak veya azaltmak için önemli ajanlar olabileceği düşünülmektedir.
Bu çalışmanın CsA ile oluşturulan toksisite sonrası diş çekim soketinde  gerçekleşen yara iyileşmesine melatonin ve parikalsitol uygulamalarının etkilerinin anlaşılmasında yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effects of melatonin (MLT) and paricalcitol (PRK) applications given systemic on healing of tooth extraction socket in experimental cyclosporine (CsA) treated rats histopathologically and immunohistochemically.
In the study, 76 Wistar rats were divided into five groups as Control (K), CsA, CsA + MLT, CsA + PRK and CsA + MLT + PRK. Each main group was divided into 2 subgroups 7th and 14th days.  All other groups except the control group were administered subcutan(sc) injection at a dose of 10 mg / kg daily for 7 days. On the 8th day, the upper left incisor teeth of all rats were extracted. Melatonin injection started to be administered 4mg / kg intraperitoneally (ip) on the day of the tooth extraction of the rats in the experimental groups. D vitamine analogue paricalcitol (PRK) injection began to be administered 200 ng / kg via ip on the seventh day of the tooth extraction and continued until the sacrification days. The maxilla of the subjects were removed and histopathological and immunohistochemical examination were performed.The obtained data were evaluated statistically.
It was determined that the live weight change among all groups was the most in the CsA group.
There was no statistically significant difference between the groups in terms of percentage of the 7th day inflammation (p> 0,05). Although it isn't statistically significant, the level of inflammation at the 7th day is lower in the control group.
There was no statistically significant difference between the groups in terms of percentage of the 14th day inflammation (p> 0,05). Inflammation was higher in the CsA group at the 14th day, although it isn't statistically significant.
In our study, it was determined that there was a statistically significant difference between the groups in terms of percentage of ossification on the 7th day (P <0.05). Both the 7th day's ossification value of the CsA group in proportion to the K and CsA + PRK groups and the 7th day's ossification value of CsA + MLT group in proportion to the CsA + PRK group were significantly lower.
There was a statistically significant difference between the groups in terms of percentage of 14th day's ossification values (p <0.05). The ossification value of the 14th day's of the CsA group was significantly lower than K group.
As a result of immunohistochemical studies, SOD immunoreactivity was not statistically significant but it was found to be highest in group K which was sacrified at the 7th day (P> 0.05). SOD immunoreactivity was statistically significantly higher in the 14-day CsA + MLT and CsA + MLT + PRK groups (P <0.05).
GPx immunoreactivity was not statistically significant but was observed to be more intense in group K which was sacrified at the 7th day. (P> 0.05). It was observed that GPx was highly immunoreactive in CsA + MLT and CsA + MLT + PRK groups of 14 th day groups and immunoreactivity was especially in mononuclear cells(p <0.05).
CAT immunoreactivity was not statistically significant but was found to be highest in the K group which was sacrified at the 7th day (p> 0.05). It was observed statistically significant to be that (p <0.05), CAT immunoreactivity was higher in the CsA + MLT and CsA + MLT + PRK groups in the 14-day groups and immunoreactivity was higher especially in the polymorphonuclear cells.
Considering these results, it is thought that antioxidants may be important agents to eliminate the toxic effects of CsA treatment. 
We conclude that this study may help to understand the effects of melatonin and paricalcitol administration after CsA-induced experimental toxicity in wound healing after tooth extraction.