Farklı selenyum kaynaklarının etçi piliçlerde performans, selenyum ve antioksidan statüsü ile bazı et kalite özellikleri üzerine etkileri
The effects of different selenium sources on performance, selenium and antioxidant status and some meat quality parameters in broilers
Yazar: MUHAMMAD SHAZAIB RAMAY
Danışman: PROF. DR. SAKİNE YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Et kalitesi = Meat quality ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Etlik piliç performansı = Broiler performance ; Kümes hayvanları = Poultry ; Kümes hayvanları ürünleri = Poultry products ; Selenyum = Selenium

Özet:
Selenyum broyler beslemede esansiyel bir elementtir. Rasyonlara uygun form ve miktarda selenyum katkısı hayvan sağlığının yanı sıra verim ve dölverim performansı ile bağışıklık durumunun iyileştirilmesinde anahtar rol oynamaktadır. Çeşitli selenyum bileşikleri hayvan beslenmesinde yem katkı maddesi olarak onaylanmıştır. Organik selenyumun yemlerde sodyum selenite göre birçok yararı olduğu kanıtlanmıştır. Yapılan araştırma beş ticari selenyum kaynağının (sodyum selenit, selenyum mayası-A, selenyum mayası-B, saf selenometiyonin, selenometiyonin hidroksi analogu) broylerlerde performans, göğüs etinde selenyum depolarının oluşumu, selenyuma bağlı antioksidan enzim (glutatyon peroksidaz) aktivitesi, kan plazma tiroid hormon konsantrasyonu ve et kalitesi üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçlamıştır. Bu amaçla toplam 270 adet günlük Ross-308 erkek broyler civciv 6 deneme grubuna ayrılmıştır. Her bir grup (45 civciv/grup) 9 civcivli 5 alt gruptan oluşmuştur. Karma yeme 0,30 mg/kg düzeyinde selenyum ilave edilecek şekilde selenyum kaynaklarından kullanılmış ve deneme 42 gün sürmüştür. Selenyum ilavesi yapılmayan kontrol grubu ve sodyum selenit ilaveli gruba göre farklı organik selenyum kaynaklarının (selenyum mayası ve saf selenometiyonin) büyüme performansı (canlı ağırlık artışı, yem dönüşüm oranı) üzerine önemli bir etkisi görülmemiştir. Karkas randımanı üzerinde de önemli bir etki gözlenmemesine rağmen 42. günde karkas randımanında selenyumlu gruplara (sodyum selenit < selenyum mayası < saf selenometiyonin) doğru pozitif lineer etki saptanmıştır. Farklı selenyum kaynakları (organik veya inorganik) ilavesinin relatif iç organ ağırlıkları üzerinde belirgin bir etkisi bulunmamıştır. Broyler karma yemlerinde farklı selenyum kaynakları kullanımının göğüs eti bileşimi, et pH'sı ve renk parametreleri üzerine anlamlı bir etkisi gözlenmemiştir. Bununla birlikte, organik selenyum bileşikleri özellikle saf selenometiyonin kaynağı ette damlama kaybının azalmasına katkıda bulunmuştur. Saf selenometiyonin ürünlerinin, kontrol grubu ile selenyum mayası ve sodyum selenitli gruplarla karşılaştırıldığunda özellikle ısı stresi altında göğüs ve but eti MDA düzeylerinin azaltılmasında, plazma ve et GPx aktivitesinin artırılmasında ve toplam antioksidan statüsünün (plazma ve ette) iyileştirilmesinde etkili olduğu gösterilmiştir. Kontrol grubu ve sodyum selenitli gruba kıyasla organik selenyum kaynakları özellikle saf selenometiyonin kullanımı stres öncesi dönemde (35. günde) tiroksinin triiyodotironine dönüşümünü artırmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar, döngüsel ısı stresi döneminde bile saf selenometiyonin kaynağının vücut selenyum depolarının oluşumunda diğer selenyum formlarına (selenyum mayası ve sodyum selenit) göre çok etkili olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak selenyum ilavesinin organik özellikle saf selenometiyonin formunda yapılmasının inorganik selenyum ilave edilmesi veya selenyum katkısının yapılmamasına kıyasla vücut antioksidan statüsünü, selenyum depolarını ve et kalitesini etkili bir şekilde artıracağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
Selenium is an essential element in broiler nutrition and its dietary supplementation in optimal form and concentration is key for maintaining animal health as well as productive and reproductive performances and immune status of animals. Several selenium compounds have been approved as feed additives in animal nutrition. Use of organic selenium in feeds has been proven to have many advantages over sodium selenite. This study aimed to compare the effects of five commercial selenium supplements (sodium selenite, selenium yeast-A, selenium Yeast-B, pure selenomethionine, selenomethionine hydroxy analogue) on performance, build-up of selenium reserves in breast meat, selenium dependent antioxidant enzyme (GPx) activity, blood plasma thyroid hormones concentration and meat quality. For this purpose, a total of 270, Ross-308 1-day-old male broiler chicks were allocated to 6 experimental groups which were further divided into 5 subgroups each containing 9 birds (45 birds/group). All the selenium products were administered at a concentration of 0.30 mg selenium/kg of diet and animals were fed for 42 days. The present study results indicated that different organic selenium forms (selenium yeast and pure selenomethionine) had no significant effect on growth performance in broilers when compared with the results observed in the sodium selenite or unsupplemented groups. Also, no significant differences were observed for carcass parameters, however, a positive linear trend in the carcass yield at d42 with the shift of selenium source (sodium selenite < selenium yeast < pure selenomethionine) was noticed. No significant effects of selenium supplementation (either organic or inorganic) were observed on organ weights either. Use of different selenium products in broiler diets had no meaningful impact on breast meat composition as well as on the meat pH and color attributes, however, use of organic selenium compounds especially pure selenomethionine forms have contributed to the reduced drip loss in meat. Data showed better performance of pure selenomethionine products (especially under heat stress) in reducing the meat (breast and leg) MDA levels while increasing the GPx activity (plasma and meat) and improving the total antioxidant status (plasma and meat) when compared to the selenium yeast, sodium selenite or control groups. Organic selenium products especially pure selenomethionine compounds more efficiently promoted the conversion of thyroxine to triiodothyronine in the pre-stress period (35d) when compared to the sodium selenite or unsupplemented groups. The results also showed the superiority of pure selenomethionine products over other supplemental forms of selenium (selenium yeast and sodium selenite) in building body selenium reserves even under a period of cyclic heat stress. Taken together, the results of this study suggested that selenium supplementation with organic sources especially pure selenomethionine products could augment the body antioxidant status, selenium reserves and meat quality more effectively when compared to no supplementation or supplementation with inorganic selenium.