Köpeklerde seksüel siklusun farklı dönemlerinde uterus ekojenitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of uterine echogenicity at different stages of the sexual cycle in dogs
Yazar: İREM ÇAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBUBEKİR YAZICI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Doğum ve jinekoloji Bilim Dalı (Veteriner Hekimlik)
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Seksüel siklus döneminin belirlenmesi vajinal sitoloji, klinik muayeneler, alınan anemnez bilgileri ve serum progesteron düzeyinin ölçülmesi ile gerçekleştirilebilmektedir. Ancak köpeklerde ultrasonografik muayene ile uterusun ortalama gri değerinin (MGL) değerlendirilmesiyle seksüel siklus döneminin belirlenmesine yönelik bir çalışma bulunmamaktadır. Sunulan çalışmanın amacı köpeklerde seksüel siklus döneminin uterus MGL değerleri üzerine bir etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu amaçla Afyon Kocatepe Üniversitesi Hayvan Hastanesi Doğum ve Jinekoloji kliniğine getirilen 52 adet köpek kullanıldı. Köpeklerin siklus dönemleri vajinal sitoloji yöntemi ile belirlendi. Ultrasonografi muayeneleri sonucunda elde edilen görüntülerden uterusun MGL (ortalama gri değer) ölçümleri yapıldı. Yapılan ölçümler sonucunda proöstrüs, östrüs, diöstrüs ve anöstrüs dönemindeki köpeklere ait uterus görüntülerinin MGL değeri ortalamaları sırasıyla 72,81 (σ:20,95), 61,03 (σ:15,59), 79,39 (σ:20,05) ve 75,10 (σ:15,88) olarak bulundu. Yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda MGL değerleri bakımından seksüel siklus dönemleri arasında anlamlı bir fark bulunamadı (P = 0,110). Proöstrüs ile östrüs dönemleri bir grup (foliküler dönem), diöstrüs ile anöstrüs dönemleri bir grup olarak değerlendirildiğinde foliküler dönemdeki köpeklere ait MGL değerleri ortalaması 66,9 (σ: 19,0), diöstrüs-anöstrüs dönemlerindeki köpeklere ait MGL ortalama değerler ise 77,6 (σ: 18,2) olarak bulundu. MGL değerleri bakımından gruplar arasındaki fark istatistiki olarak önemli bulunmasa da foliküler dönemde MGL değerleri düşme eğilimindeydi (P = 0,058).  Çalışmada elde edilen bulgular sonucunda uterusun ekojenite değerlendirmesinin köpeklerde seksüel siklusun belirlenmesinde tek başına kullanılabilecek bir parametre olmadığı belirlendi. Bununla birlikte foliküler dönemdeki MGL değerlerinin düşme eğiliminde olması nedeniyle, bu ölçümlerin köpeklerin foliküler dönemde olup olmadıkları hakkında fikir verebileceği ve klinik muayeneyi desteklemek için kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Determination of the sexual cycle period can be done by vaginal cytology, clinical examinations, anamnesis, and measurement of serum progesterone level. However, there is no study to determine the sexual cycle period in dogs by evaluating the mean gray value (MGL) of the uterus by ultrasonographic examination. The present study aims to investigate whether the sexual cycle period affects uterine MGL values in dogs. For this purpose, 52 dogs brought to Afyon Kocatepe University Animal Hospital Obstetrics and Gynecology Clinic were used. The cycle periods of the dogs were determined by the vaginal cytology method. MGL (mean gray value) measurements of the endometrium were made from the images obtained from ultrasonography examinations. As a result of the measurements, the mean MGL values of the uterus in proestrus, estrus, diestrus, and anoestrus periods were 72,81 (σ:20,95), 61,03 (σ:15,59), 79,39 (σ:20,05), and 75,10 (σ:15,88), respectively. As a result of the statistical evaluation, no significant difference was found between sexual cycle periods in terms of MGL values (P = 0.110). If the proestrus and estrus periods are evaluated as a group (follicular period), and the diestrus and anoestrus periods are evaluated as another group, the mean MGL values were found to be 66,9 (σ: 19,0) for the follicular period and 77,6 (σ: 18,2)  for the diestrus-anestrus period. MGL values tend to decrease in the follicular period (P = 0,058). As a result of the findings obtained in the study, it was determined that the evaluation of uterine echogenicity is not a parameter that can be used alone in determining the sexual cycle of dogs but it can give an idea about whether the dogs are in the follicular period and can be used to support the clinical examination.