Cumhuriyet dönemi coğrafya çalışmaları ve Birinci Türk Coğrafya Kongresi 1923-1941
Republic period geographic studies and the First Turkish Geographic Congress 1923-1941
Yazar: AHMET ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. ŞERAFETTİN CAN ERDEM
Yeditepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya tarihi = Geography history ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kongreler = Congresses ; Tarihsel gelişim = Historical development

Özet:
Coğrafyanın modern anlamda yapılanması, 1915 yılında İstanbul Darülfünunun kurulmasıyla gerçekleşmiştir. Osmanlı'da, Kâtip Çelebi'den itibaren modern coğrafyaya geçiş süreci başlatılmakla birlikte, gerçek anlamda Batı'yı yakalamak için atılan adımlar geçte olsa 1915 yılından itibaren hızlanmıştır. Osmanlı'da coğrafya çalışmaları daha çok ikincil ve üçüncül kaynaklardan yararlanma şeklinde ilerlemiştir. Bu dönemde coğrafyanın ezber bir faaliyet olarak görülmesi, coğrafyanın Avrupa'daki gelişmeleri kaçırdığını gösterir. 1915'e gelindiğinde modern olarak yapılanan Darülfünunda açılan coğrafya bölümü ve yabancı akademisyenlerin getirilmesi sayesinde önemli bir adım atılmıştır. 1933 yılında üniversite reformuna kadar olan süreçte yaşanan çeşitli sosyal, siyasal ve ekonomik sorunlara rağmen, modern yapılanma sürdürülmüştür. 1933 yılında yapılan üniversite reformu, coğrafyanın Türkiye'de modern anlamda yapılanmasının hızlanması olarak görülebilir. Nitekim 1941 yılında yapılacak olan Birinci Türk Coğrafya Kongresi ve ardından kurulan Türk Coğrafya Kurumu ve Türk Coğrafya Dergisi sayesinde önemli bir adım atılmış ve coğrafya 1915 yılından 1941 yılına kadar olan yapılanma sürecinden sonra, 1941 yılından itibaren yükselişe geçmiştir. Bu çalışmada 1915 yılından 1941 yılına kadar coğrafyanın gelişim süreci ve Birinci Türk Coğrafya Kongresi ele alınmıştır.

Abstract:
The modern structuring of geography emerged with the establishment of the Istanbul Darülfun in 1915. Although the transition process to modern geography was started in the Ottoman Empire from the time of Kâtip Çelebi, the steps taken to catch up with the West in real terms accelerated since 1915, albeit late. The study of geography in the Ottoman Empire, using mostly secondary and tertiary sources, to see and describe geography as a memorized activity shows that the country's geography missed the developments in Europe. An important step was taken thanks to the geography department opened in the modern university in 1915 and the arrival of foreign academics. Despite various social, political and economic difficulties in the period up to the 1933 university reform, modern structuring continued. 1933 university reform is the development of modern geography in Turkey. As a matter of fact, an important step was taken thanks to the First Turkish Geography Congress to be held in 1941 and the Turkish Geography Institute and Turkish Geography Magazine. Geography has been on the rise since 1941, after the modern reconstruction process from 1915 to 1941. In this study, the development process of geography from 1915 to 1941 and the First Turkish Geography Congress were discussed.