Böbrek nakli alıcılarında hatırlatıcı kısa mesaj göndermenin immünsupresif ilaç kullanım uyumuna etkisi
In recipients of renal transplant the effect of sending a reminder short message on immunesupressive drug use compliance
Yazar: KÜBRA ERDAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU KARAZEYBEK
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kısa mesaj = Short message ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İmmünosupresif ajanlar = Immunosuppressive agents

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, böbrek nakli alıcılarında hatırlatıcı kısa mesaj göndermenin immünsupresif ilaç kullanım uyumu üzerine olan etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma randomize kontrollü bir çalışmadır. Çalışmaya müdahale grubunda 50, kontrol grubunda 50 hasta olmak üzere toplam 100 böbrek nakli alıcısı katılmıştır. Müdahale grubundaki hastalara nakil sonrası 7. 8. ve 9. aylarda her gün, günde dört defa hatırlatıcı kısa mesaj gönderilmiştir. Kontrol grubuna ise, herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Ayrıca her iki gruptaki katılımcıların 7. 8. ve 9. ay takrolimus kan düzeyi ölçüm sonuçları kayıt edilmiştir. Araştırmada "Sosyo-Demografik ve Tanıtıcı Özellikler Formu" ile "İmmünsupresif İlaç Kullanımına Uyum Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin analizi tanımlayıcı istatistikler ve parametrik testlerle gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Kontrol ve müdahale grubundaki hastaların gruplara homojen olarak dağıldıkları saptanmıştır. Nakil alıcılarında günlük hatırlatıcı kısa mesaj gönderilmesinin çalışma sonundaki ilaç uyum ölçeği puan artışını bağımsız olarak pozitif yönde etkilediği saptanmıştır (β=0.356, p<0.001). Kontrol ve müdahale grubunun takrolimus kan plazma düzeyi ortalamaları istatistiksel olarak benzerdi (p=0.944). Kontrol grubunda kan düzeyine göre ilaç uyumsuz hasta oranı %39.5 ve müdahale grubunda %16.7 olup, kontrol grubunda uyumsuz hasta oranının anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuç: Bu çalışmada böbrek nakli alıcılarına hatırlatıcı kısa mesaj gönderilerek immünsupresif ilaç kullanım uyumunu arttırdığı istatistiksel ve klinik olarak etkili olduğu belirlenmiştir. Nakil alıcılarının ilaç uyumunun arttırılmasında, basit bir teknolojik yöntem olan hatırlatıcı kısa mesaj uygulamasının yaygınlaştırılması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: böbrek nakli, hatırlatıcı kısa mesaj, immünosüpresif ilaçlar, ilaç uyumu, hemşirelik

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the effect of sending reminder text messages on immunosuppressive drug use compliance in kidney transplant recipients.
Materials and Methods: This study is a randomized controlled trial. A total of 100 kidney transplant recipients, 50 in the intervention group and 50 in the control group, participated in the study. Reminder text messages were sent every day, four times a day, in the 7th, 8th and 9th months after the transplant during the intervention periods. No intervention was made in the control group. No intervention was made in the control group. In addition, the results of the 7th, 8th and 9th month tacrolimus blood levels of the participants in both groups were recorded. In the study, "Socio-Demographic and Descriptive Characteristics Form" and "Scale of Adjustment to Immunosuppressive Drug Use" were applied. Data analysis was performed with descriptive statistics and parametric tests using. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Results: It was determined that the patients in the control and intervention groups were homogeneously distributed to the groups (p>0.05) It was determined that sending daily reminder text messages to transplant recipients positively affected the increase in drug adherence scale scores at the end of the study independently (β=0.356, p<0.001). The mean tacrolimus blood plasma levels of the control and intervention groups were statistically similar (p=0.944). In the control group, the rate of drug-adherent patients was 39.5% and 16.7% in the intervention group, and the rate of non-adherent patients in the control group was found to be significantly higher.
Conclusion: In this study, it was determined that it was statistically and clinically effective in increasing the compliance of immunosuppressive drug use by sending reminder text messages to kidney transplant recipients. In order to increase the drug compliance of transplant recipients, it is recommended to expand the application of reminder short messages, which is a simple technological method.
Keywords: kidney transplant, reminder text message, ımmunosuppressive drugs, medication compliance, nursing