Merkez bankalarında iç denetim uygulamaları:Örnek bir iç denetim modeli önerisi
Internal auditing applications in central banks: An example of internal auditing model proposal
Yazar: EREN GEGİN
Danışman: PROF. DR. ERİŞAH ARICAN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics

Özet:
Dünyada 1990 ve 2000'li yıllardaki büyük çaplı finansal kriz yaratan olaylarınardından çesitli ulusal ve uluslararası otoriteler bir araya gelerek iflasların sebepleriniaçıklamaya çalısmıslar ve gelecekte bu tür olayların yasanmasını önlemek adına bir takımprensip ve ilke kararları almıslardır. Çalısmalar neticesinde finansal krizlere yol açanhususlardan birisinin de iflas eden sirketlerin bir kısmında etkin bir iç denetim sistemininbulunmamasının oldugu görülmüstür. Günümüzde geçerli olan etkin ve modern bir iç denetimfonksiyonunun temel amacı kuruma deger katmak, kurumun amaç ve hedeflerine ulasılmasınahizmet etmek, bu amaca ulasılması için kurum bünyesinde olusturulan risk yönetimi, kontrolve yönetim sistem ve süreçlerinin etkinligini degerlendirmek ve gelistirilmesine yönelikönerilerde bulunmaktır.Merkez Bankalarının asli fonksiyonlarına iliskin süreçlerde modern bir iç denetimyaklasımı ile gerçeklestirilecek denetimlerin su önemli katkıları saglaması beklenmektedir:Üzerlerinde rekabetçi baskı bulunmayan ve tekel konumunda bulunmaları sebebiyleuygulamalarını kendileri ile aynı durumda olan merkez bankaları dısındaki ulusal ya dauluslararası uygulamalarla karsılastırma imkanı bulunmayan merkez bankalarında bu eksiklik,modern bir iç denetim biriminin olusturulması ile giderilebilecektir. Denetçilerce aslifonksiyonlara iliskin karar alma sürecindeki mevcut iç kontrol sisteminin yeterliligi veetkinligi bagımsız bir sekilde ve genel kabul görmüs, objektif kriterlere dayalı bir metodolojiçerçevesinde degerlendirileceginden Banka'nın karar alma mekanizmasının güvenilirligi veetkinligi artacak, bu durum Merkez Bankasının kredibilitesinin artmasına olumlu katkıdabulunacaktır. Bankanın risk yönetimi sisteminin de yeterliligi ve etkinligi denetçilercedegerlendirileceginden Kurumun imaj, itibar ve kredibilitesini olumsuz etkileyebilecek risklerhakkında üst yönetimin zamanında ve dogru bir sekilde bilgi sahibi olması saglanacaktır.

Abstract:
After the enormous financial crises and corporate failures in 1900?s and 2000?saround the world, various national and international authorities come together in order todiscover the reasons of such crises and try to establish some principles for preventing them inthe future. As a result of these studies it is found that one of the reasons leading to sucheconomic crises and failures is the lack of an effective internal audit system in some of thebankrupted entities. Today, fundamental goals of an effective and modern internal auditactivities are adding value to entity, helping to achieve its goals and objectives and to attainthis goal by assessing the effectiveness and the efficiency of the entity-wide risk management,control and management systems and processes and at the end suggesting recommendationsin order to develop and improve these systems and processes.Internal audits conducted based on an effective and modern audit perspective in thecentral banks are expected to provide these important contributions: Since the lack ofcompetitive pressure on the Central Banks and their monopoly position creates a naturaldeficiency on central banks about comparing their activities with national or internationalpractices other than other central banks around the world. Such deficiency can be overcomedby establishing an effective and modern internal audit function Assessing the adequacy andeffectiveness of internal control systems according to a systematic methodology based onobjective and generally accepted criteria will give chance to improve the adequacy andeffectiveness of the Banks? decision making process and have a positive effect on increasingthe Central Banks? reputation. Also after the adequacy and the effectiveness of the Bank?s riskmanagement systems being assessed by the internal auditors, senior managers will be able toreceive a true and objective information about the risks and take proper actions that maynegatively effect the reputation, image and credibility of the Bank.