Üniversite öğrencilerinde mevsimsellik ve öznel iyi oluş ilişkisinin psikolojik semptomlara göre incelenmesi
The mediating role of psychological symptoms on relation between seasonality and subjective well – being
Yazar: ELVAN KİREMİTÇİ
Danışman: PROF. DR. HAMİT COŞKUN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Mevsimsellik = Seasonality ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin mevsimsellik, öznel iyi oluş ve psikolojik semptomların cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediği, mevsimsellik ve öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki ve bu ilişkide psikolojik semptomların aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Abant İzzet Baysal Üniversitesi Psikoloji, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık ve Zihinsel Engelliler Öğretmenliği bölümlerinde öğrenimlerine devam eden lisans öğrencileri yer almaktadır. Araştırmanın örneklemini 168 kız ve 59 erkek, toplam 227 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada üniversite öğrencilerinin mevsimsellik düzeyini ölçmek amacıyla Rosenthal ve arkadaşları (1987)  tarafından geliştirilen ve Noyan ve arkadaşları (2000) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan Mevsimsel Gidiş Değerlendirme Formu (Seasonal Pattern Questionary – SPAQ), öznel iyi oluş düzeylerini ölçmek amacıyla Dost (2004) tarafından geliştirilen Öznel İyi Oluş Ölçeği ve psikolojik semptom düzeyini ölçmek amacıyla Derogatis (1992) tarafından geliştirilen ve Şahin ve Durak (1994) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır. Verilerin analizinde, t test, tek yönlü varyans analizi, regresyon analizi ve aracılık analizi kullanılmıştır. Varyans analizinde F değerlerinin anlamlı bulunduğu koşullarda bu farkın hangi gruptan kaynaklandığını bulmak amacıyla Tukey HSD testi uygulanmıştır. Mevsimsellik, öznel iyi oluş ve psikolojik semptomlar arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla korelasyon analizi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulguların değerlendirilmesinde .05 düzeyinde anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ise şu şekilde özetlenmektedir: Üniversite öğrencilerinin mevsimsellik ve öznel iyi oluş düzeyleri cinsiyete göre farklılık göstermezken, öğrencilerin anksiyete (kaygı) ve hostilite (öfke) puanları cinsiyete göre farklılaşmaktadır. Ayrıca, mevsimsellik ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik semptomların aracı rolü olduğu görülmüştür. Araştırmacılara gelecek çalışmalarda değişkenler arasındaki ilişkiyi ve psikolojik semptomların bu ilişkideki aracı rolünü daha ayrıntılı olarak incelemeleri önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Mevsimsellik, Öznel İyi Oluş, Psikolojik Semptom.

Abstract:
In this study, differences in seasonality, subjective well-being and psychological symtoms of university students relation between seasonality and subjective well-being and mediator role of psychological symtoms in this relation we examined. The population of this study consists of university students who study in Psychology, Psychological Counseling, and Guidance and Mental Disabilities and Special Education Teacher in Abant Izzet Baysal University. The sample of the study consisted of 168 girls and 59 boys is 227 students totally.In this study, seasonality of university students was measured by the Seasonal Pattern Questionary (SPAQ) which was developed by Rosenthal et. al. (1987) and adapted to Turkish by Noyan et. al. (2000), subjective well-being was measured by the Subjective Well-Being Scale which was developed by Dost (2004) and psyhological symtomps were measured by Brief Symptom Inventory which was developed by Derogatis (1992) and adapted to Turkish by Şahin and Durak (1994). For the analysis of the data t test, one way ANOVA, regression analysis and mediator analysis were used. The source of the differences was tested by a means of Tukey HSD test for the groups with homogenous variances. Determination the relation between seasonality, subjective well-being and psychological symptoms were calculated by Pearson Correlation Coefficient. The findings were evaluated at .05 significant levels. The findings of the sudy can be summarized; there was not significant difference between male and female in seasonality and subjective well-being level of university students according to gender, but there was a significant difference in anxiety and hostility level of university students based on gender. In addition, psychological symptoms played mediator role on relation between seasonality and subjective well-being. In the future studies, it will be interesting to examine this relation and mediator role of psychological smyptoms with physiological variables . 

Key words: Seasonality, Subjective Well-Being, Psychological Symptom.