Medeni usul hukukunda sahtelik iddiası
Allegation of falsity in civil procedural law
Yazar: ŞÜKRÜ UZUN
Danışman: PROF. DR. MURAT YAVAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sahtelik iddiası, davada delil olarak dayanılan belge ve senet delili üzerinde ileri sürülebilmektedir. Bu haliyle temel ispat araçlarının delil olma özelliğini etkileyebileceğinden hukuk yargılamasında önemli bir yere sahiptir. Zira sahteliğine karar verilen senet artık delil olma vasfını kaybedecektir.
Önceki kanun döneminden farklı olarak 6100 sayılı yeni HMK sisteminde adi ve resmi senet üzerinde sahtelik iddiasının etkisi farklı olarak düzenlenmektedir. Sahtelik iddiasının senedin türüne göre ön sorun olarak yahut ayrı ve bağımsız bir dava olarak ileri sürüldüğünde artık sahtelik iddiasının incelemesine geçilmektedir. Bu inceleme ise HMK m. 211 ile düzenlenmektedir. Hâkim, öncelikle tarafları dinler, yazı ve imza inkarında bulunan tarafı isticvap eder, bilirkişi incelemesine başvurulur ve sahtelik hakkında karar verir. Ayrıca sahtelik iddiasının ileri sürülmesinin görülmekte olan davalara, icra takiplerine ve ceza davasına da çeşitli etkileri bulunmaktadır.
Çalışmamızda ilk olarak sahtelik iddiası kavramı üzerinde durulmuştur. Doktrinde ve yargı kararlarında kullanılan terimler incelenerek kavram ve kapsam değerlendirilmiştir. Ardından sahtelik iddiasının konusunu oluşturan senet ve belge arasındaki ilişki ortaya konularak sahtelik iddiasının konusu ve kapsamı belirlenmeye çalışılmıştır. Sahtelik iddiasının sıkı bağlantı içerisinde olduğu sahtelik davası ile İİK anlamında imzaya itiraz kurumları incelenmiştir. Yine HUMK ve HMK dönemleri karşılaştırılarak sahtelik iddiasının hukuki niteliğinin tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Bunun ardından ise sahtelik iddiasının ileri sürülmesi ve incelenmesinin, senedin türüne göre ayrı ayrı değerlendirmeleri yapılmaya çalışılmıştır. Senedin türüne göre önem arz eden hususlar incelenerek doktrin görüşlerine ve yargı kararlarına yer verilerek konu izah edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu esnada sahtelik iddiasının ileri sürülmesinin çeşitli etkileri incelenmiştir.

Abstract:
The allegation of forgery can be made on the documents and notes relied upon as evidence in case. As such, it has an important place, allegation of forgery, in civil procedural law as it can affect the quality of basic proof tools as evidence. Because the notes that is determined to be false will no longer be valid as evidence. Unlike the previous HUMK period, in the new HMK system numbered 6100, the affect of the allegation of forgery on ordinary and official notes is regulated diffrently. The evidentiary power of official notes is differentiated from ordinary notes. They will lose their capability of being evidence only if they are decied to be false and will not be directly affected by the allegation of forgery.
When the allegation of forgery is brought forward as a preliminary issue or as a seperate and independent case, depending on the nature of the documents, the examination of the allegation of forgery begins. This examination is regulated by in the HMK article 211. First, the judge listens to the parties, resings the party who denies the writing and signature, consult for expert examination and decides on the forgery. In addition, asserting the allegation of forgery has various effects on pending lawsuits, enforcement proceedings and criminal cases. 
In our study, we first focused on the concept of fraud allegation. The concept and scope were evaluated by examinig the terms used in doctrine and judicial decisions. Then, the scope of the forgery claims was tried to be determined by revealing the relationship between the notes and documents that constitute the subject of the forgery claim. And then, the forgery case, which is closely linked to te allegation of forgery, and signature objection institutions within the meaning of the "İİK" were examined. Thus, by comparing the HUMK and HMK periods, an attempt was made to determine the legal nature of the fraud claim.