Cumhuriyet dönemi çocuk dergilerinin sosyal bilgiler öğretim programındaki değerler açısından incelenmesi
Analysis of Republican period children's magazines in terms of values in the social studies curriculum
Yazar: AYNUR ÇUKURCALIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURGÜL BOZKURT ; DOÇ. DR. GÖNÜL TÜRKAN DEMİR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Dergiler = Magazines ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Çocuk dergileri = Child magazines

Özet:
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte pek çok alanda olduğu gibi eğitim ve kültür alanında da önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu çalışmada Cumhuriyet Döneminde yayınlanan çocuk dergilerinin incelenmesi ve bu dergilerde yer alan konuların Sosyal Bilgiler öğretim programındaki değerler açısından ele alınması amaçlanmıştır. Çalışmada, Cumhuriyet Dönemi çocuk dergilerinde yer alan makaleler değer temaları bağlamında incelenmiştir. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmada veriler doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Elde edilen veriler, betimsel analiz yaklaşımıyla çözümlenmiştir. İncelenen Ateş Çocuklar İçin, Cumhuriyet Çocuğu, Kurt Yavrusu, Olgun Çocuk, Şen Çocuk Dergilerinden elde edilen veriler analiz için tema kabul edilen Sosyal Bilgiler öğretim programında yer alan Adalet, Aile birliğine önem verme, Bağımsızlık, Barış, Bilimsellik, Çalışkanlık, Dayanışma, Duyarlılık, Dürüstlük, Estetik, Eşitlik, Özgürlük, Saygı, Sevgi, Sorumluluk, Tasarruf, Vatanseverlik, Yardımseverlik değer temalarına göre ayrılarak her derginin altında başlıklar halinde verilmiştir. 
Bulgular bölümünde ilk olarak dergiler hakkında bilgi verilmiştir. Sonra değer temalarına göre inceleme yapılırken, makalelerin incelenen, değer temalarına uygun olmayan ve incelenmeyen makale sayıları grafik şeklinde verilmiştir. Ayrıca değer temalarına göre konu dağılımları frekans tabloları şeklinde gösterilmiştir. Daha sonra alfabetik olarak sıralanan her bir dergi; önce tablo halinde makalenin adı, yazarı, işlenen tema, dergi tarihi ve sayısı verildikten sonra değer temalarına göre açıklamaları yapılmıştır. 
Sonuç olarak ele alınan 5 çocuk dergisinin 42 sayısından programdaki değerlerden toplam 400 makalenin incelemesi yapılmıştır. Programdaki değerler bakımından oldukça zengin olduğu görülen çocuk dergilerinde ele alınan konuların günümüzde de önemini koruduğu, Siyasetname, Kur'ân-ı Kerîm, Kutadgu Bilig gibi eserlerin değerler açısından incelendiği yapılan araştırmalarda tespit edilmiştir. Bu çalışmada da çocuk dergileri değerler açısından incelenmiştir. Dergilerde, bilimsellik, sevgi, vatanseverlik değerlerine büyük oranda yer verildiği görülmüştür. Sorumluluk ve tasarruf değerlerine ise daha az yer verildiği tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Cumhuriyet dönemi, çocuk dergileri, değerler, değerler eğitimi, süreli yayınlar.

Abstract:
With the proclamation of the Republic, important developments were experienced in the field of education and culture, as in many other fields. In this study, it is aimed to analyse the children's magazines published in the Republican Period and to examine the subjects in these magazines in terms of the values in the Social Studies curriculum. In the study, the articles in the children's magazines of the Republican Period were examined in the context of value themes. In the research, in which the survey model was used, the data were obtained by the document analysis method. The data obtained were analyzed with the descriptive analysis approach. The data obtained from the examined journals "Ateş For Children, Cumhuriyet Çocuk, Kurt Yavrusu, Olgun Çocuk, Şen Çocuk" were divided according to the value themes "Giving importance to family unity, Independence, Peace, Scientificness, Diligence, Solidarity, Sensitivity, Honesty, Aesthetics, Equality, Freedom, Respect, Love, Responsibility, Savings, Patriotism, Benevolence" included in the Social Studies curriculum and given under each journal under headings.
The findings section first presented information about the journals and then, while examining it according to the value themes, the articles that did not fit these themes were presented under the title of other themes, and the issues that were reviewed and not reviewed were given in graphic form. In addition, the distribution of topics according to value themes was shown in numbers in tables. Then each journal was listed in alphabetical order; first, the name of the article, its author, the theme, the date and issue of the journal were given in the table, and then the explanations were made according to the value themes.
As a result, a total of 400 articles were analyzed from 42 issues of 5 children's journals according to the values in the program. It was determined that the topics covered in children's magazines are quite rich in terms of values in the program, maintain their importance today, and that such works as Siyasetname, Qur'an, Kutadgu Bilig were examined in terms of values. In this study, children's magazines were examined in terms of values. It was seen that scientificness, love and patriotism values were given a great deal of place in the magazines. It was also determined that the values of responsibility and savings were given less place.

Keywords: Republican period, children's magazines, values, values education, periodicals.