Dijital paranın geleceği: Kurumsalcı analiz
The future of digital money: Institutionalist analysis
Yazar: HURİYE DİLARA ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞÜKRÜ ERDEM
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kripto para birimi = Crypto currency

Özet:
Çalışmada Türkçe yazında yapılan diğer çalışmalardan farklı olarak, paranın kökenine inip para olgusunun toplumsal arka planına ışık tutarak para ve değer kavramları irdelenmekte, bu kavramların dijital para olgusuna yansıması tartışılmakta ve merkez bankası dijital parasının geleceği hakkında çıkarımlarda bulunulmaktadır. Paranın evrimine dair bir kavramsal harita verilerek dijital paranın ayrımı gösterilmiş, dijital paraların teknik açıdan farkları vurgulanarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel tezi ise paranın sosyolojik ve kurumsal niteliklerinin dikkate alınmasının gerekli ve daha doğru olacağıdır. Dijitalleşmenin toplumsal yapıda neden olduğu değişimler, yerel, ulusal ve uluslararası ölçekte dijital veya dijital topluluklarla yeni bir sosyolojinin ortaya çıkması dijital paraların kurumsal iktisat ve sosyoloji veya iktisadi sosyoloji yaklaşımıyla analizini gerekli kılmaktadır. Paranın sosyal bir kurum olma özelliği, alışılmış para fonksiyonlarının ötesinde sonuçlara sahiptir. Dijitalleşen bir toplumda paraların sembolik gücü geleneksel işlevler kadar önemli hale gelebilir, dijital topluluklar kendi dijital paralarını üretebilir ve bu eğilim geleneksel sistemlerde radikal dönüşümlere yol açabilir. Bu bakıştan hareketle birinci bölümde para teorileri incelenerek tezin ana soruları için teorik bir temel kurulmuştur. İkinci bölümde dijital paraların türleri ve özellikleri incelenmiştir. E-para, kripto para, I-para MBDP türleri özelliklerinin incelenmesi çalışmanın temel soru ve argümanlarına dayanak oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde Python ve Stata ile Bitcoin hacimleri üzerinde kurumsalcı faktörlerin etkilerini görmek amacıyla analiz yapılmış ve sonuçlar kurumsalcı bakış açısıyla yorumlanmıştır.

Abstract:
In this study, unlike other works in Turkish literature, an examination dives into the origins of
money and sheds light on the societal backdrop of the phenomenon of money and value
concepts. It discusses how these concepts are reflected in the realm of virtual currencies and
draws implications about the future of central bank digital currencies. Providing a conceptual
map of the evolution of money, it distinguishes virtual currencies and attempts to define them
by highlighting their technical differences. The fundamental thesis of the study argues that
considering the sociological and institutional qualities of money is necessary and more
accurate. The changes brought about by digitalization in societal structures necessitate the
analysis of digital currencies with approaches from institutional economics and sociology or
economic sociology. The social institution characteristic of money has consequences beyond
its conventional functions. In a digitalized society, the symbolic power of currencies can become as important as their traditional functions; digital communities can create their own
virtual currencies, potentially leading to radical transformations in traditional systems.
Based on this perspective, the first chapter establishes a theoretical foundation by examining
theories of money to address the main questions of the thesis. The second chapter explores the
types and characteristics of digital currencies—e-money, cryptocurrency, I- Money and CBDC—forming the basis for examining the study main questions and arguments. In the third section, Python and Stata are used to analyse the effects of institutionalist factors on Bitcoin volumes and the results are interpreted from an institutionalist perspective.