Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesinde çalışmakta olan hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve psikososyal risk faktörleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evalution of the relationship between healthy lifestyle behaviors and psychosocial risk factors of nurses working at Karadeniz Technical University Farabi Hospital
Yazar: ARZU MELEK ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Davranış = Behavior ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Psikososyal risk = Psychosocial risk ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Trabzon = Trabzon ; Yaşam tarzı = Life style ; İş sağlığı = Occupational health ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışmada hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve psikososyal risk faktörleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmaktadır. Diğer amaçlar olarak; hemşirelerin sağlıklı yasam biçimi davranışlarının sosyo demografik özellikler, sağlık alışkanlıkları ve iş profillerine göre nasıl değiştiğini belirlemek ve bu faktörlerin psikososyal risk faktörleri ile ilişkisini açıklayabilmek planlanmaktadır. Tanımlayıcı tipte olan çalışmamıza Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesinde çalışmakta olan 200 hemşire katılmıştır. Çalışma ortamında görüşülen hemşirelerden çalışmaya katılmayı kabul edenlere, veri toplama aracı olarak anket formu, Sağlıklı yaşam biçimi davranış ölçeği II ve Kopenhag psikososyal risk değerlendirme ölçeği- TR kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşireler Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranış Ölçeğinden ortalama 117.9 puan almıştır. Hemşireler en yüksek puanları kişiler arası ilişkiler (23.4±3.9) ve manevi gelişim (24.1±4.5) alt boyutlarından, en düşük puanı ise fiziksel aktivite (14.3±34.1) alt boyutundan almıştır. Bağımsız değişkenlerden hobi ile ilgilenme, kronik hastalık varlığı, aile tipi ve mesleği isteyerek seçmenin anlamlı şekilde etkili olduğu görülmüştür (p<0.05). Hemşireler birer sağlık profesyoneli olsalar dahi, doğrudan veya dolaylı etkisi olan sebepler sağlığı geliştiren sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını uygulamalarında sorun oluşturabilmektedir. Gününün çoğunu çalışma ortamında geçiren hemşirelerin öncelikle iş yeri problemlerinin çözüme ulaştırılması sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının uygulanabilirliğini arttırabilecektir. Bu nedenle sağlığı geliştirici sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının uygulanabilirliğini arttırmaya yönelik çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the relationship between nurses'healthy lifestyle behaviors and psychosocial risk factors. As other purposes; It is planned to determine how nurses'healthy lifestyle behaviors change according to socio-demographic characteristics, health habits and job profiles, and to explain the relationship between these factors and psychosocial risk factors. 200 nurses working at Trabzon Karadeniz Technical University Farabi Hospital participated in our descriptive study. Questionnaire form, Healthy lifestyle behavior scale II and Copenhagen psychosocial risk assessment scale-TR, were used as data collection tools from nurses who were interviewed in the working environment and accepted to participate in the study. The nurses participating in the study got an average of 117.9 points from the Healthy Lifestyle Behavior Scale. Nurses got the highest scores from interpersonal relationships (23.4±3.9) and spiritual development (24.1±4.5) sub-dimensions, and the lowest score from physical activity (14.3±34.1). Among the independent variables, it was observed that the involvement of hobby, presence of chronic disease, family type, and willingly choosing the profession were significantly effective (p <0.05). Even though nurses are health professionals, reasons that have direct or indirect effects can cause problems in practicing healthy lifestyle behaviors that improve health. Firstly solving the workplace problems of nurses whom spend most of time in their working place will increase the implement of the healty life style behaviours. For this reason, studies should be conducted to increase the applicability of health-promoting healthy lifestyle behaviors.