Halkların kendi kaderini tayin hakkı açısından Kırım sorunu
The Crimea question in terms of right to self determination of peoples
Yazar: FURKAN ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. COŞKUN TOPAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bağımsızlık = Independence ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Etnik unsurlar = Ethnic elements ; Etnik yapı = Ethnic structure ; Kendi kaderini tayin hakkı = Self-determination ; Kırım = Crimean ; Kırım Türkleri = Crimean Turks ; Uluslararası Hukuk = International Law

Özet:
Halkların kendi kaderini tayin hakkı Birleşmiş Milletler Dönemi'nden önce uluslararası hukukun pozitif bir normu değildi. Birleşmiş Milletler Şartı'nda halkların kendi kaderini tayin ilkesinden bahsedilmesiyle birlikte kavram, uluslararası hukukun pozitif bir normu olmuştur. İlke Birleşmiş Milletler Şartı'nda yer almasına rağmen içeriği hakkında belirsizlikler varlığını korumuştur. İlkenin anlam kazanması daha sonraki süreçte uluslararası örf ve âdet kuralları çerçevesinde Birleşmiş Milletler Genel Kurul kararları ışığında gerçekleşmiştir. Bu süreçte halkların kendi kaderini tayin hakkı sömürgelerin bağımsızlıklarını kazanmasında önemli bir rol oynamıştır.

Halkların kendi kaderini tayin hakkının bağımsızlık kavramını içermesi nedeniyle devletler genelde halkların kendi kaderini tayin hakkına mesafeli yaklaşmışlardır. Egemen ve bağımsız bir devlet içerisinde yaşayan etnik ve ayrılıkçı grupların ayrılma haklarını kendi kaderini tayin hakkı çerçevesinde öne sürebilmeleri ihtimali devletleri endişelendirmiştir. Bu nedenle kendi kaderini tayin hakkının geçtiği tüm uluslararası metinlerde mutlaka ülkesel bütünlük ilkesine atıf yapılmıştır.

Devletler kendi kaderini tayin hakkına mesafeli yaklaşmışlar ancak kendi siyasi menfaatleri söz konusu olduğunda kendi kaderini tayin hakkını diğer devletlere karşı öne sürmekten de geri kalmamışlardır. Bu durum hakkın gelişim serüvenini bazen aksatmış bazen de bu serüvene zarar vermiştir.

Yukarıda verdiğimiz özet bilgiler ışığında Ukrayna'ya bağlı Kırım Özer Cumhuriyeti'nin, Ukrayna'dan ayrılıp Rusya'ya katılmasının halkların kendi kaderini tayin hakkı açısından değerlendirilebilip değerlendirilemeyeceği tartışılacaktır.

Abstract:
Concept of self-determination is not a positive norm of International law, before the period of United Nations. With the mention of self-determination principle in the Charter of United Nation, self-determination has gained meaning as a positive norm of International Law. Although the principle has been recognized in the Charter, it has maintained uncertainties about its presence. In the next period, the Principle has gained meaning within the framework of resolution of United Nations General Assembly as International Customary Law. In this period, right of Self-Determination has played crucial role to gain independence of colonies.         

Generally, most of states have stayed away right of self-determination because of including independence. Possibility that ethnic and separatist groups which live in sovereign and independent states put secession rights forward in terms of right of self-determination has concerned most states. Thus in all the ınternational document about rights of self-determination has been referred to principle of territorial integrity. 

States have stayed away right of self-determination, but, when their political advantages have been in question, some states have not refrained from assertion for applying rights of self-determination to against other states. These situation and approach have hindered and damaged to its developmental stages.