Adıyaman ilinde tarım sektörünün TRC1 bölge ekonomisi açısından önemi
The importance of the agricultural sector in terms of the TRC1 regional economy in Adıyaman
Yazar: ERCAN EKİCİ
Danışman: PROF. DR. TAYFUN SERVİ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Adıyaman = Adıyaman ; Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; TR 1 Bölgesi = TR 1 Region ; Tarım = Agriculture ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım sektörü = Agricultural sector

Özet:
Tarım, insanların sağlıklı beslenmeleri için gerekli olan besin ihtiyaçlarının karşılanması bakımından önemli bir faaliyet alanıdır. Artan nüfus ile birlikte besin maddelerine olan ihtiyaç da artmaktadır. Bu durum sınırlı olan tarım arazilerinin daha verimli bir şekilde kullanılmasını zorunlu hale getirmektedir. Birim alanda alınan verimin en yüksek düzeyde olmasını gerektirmektedir.
Tarım, insanların besin ihtiyaçlarını karşılamanın yanında aynı zamanda bir ekonomi getirisi de olan bir alandır. Tarımın bir bölge ekonomisine olan katkısı, göz ardı edilmeyecek kadar önemli bir miktarda olmaktadır. Adıyaman ilinde yapılan tarım faaliyetleri de insanların besin ihtiyaçlarını karşılamasının yanında kendi ekonomisi ile birlikte içinde bulunduğu TRC1 bölge ekonomisine de katkı sağlamaktadır.
Bu tezin amacı, TRC1 bölgesinde yer alan Adıyaman ilinde yetiştirilen bitkisel tarım ürünlerinin son on yıldaki durumlarını analiz ederek bölge ekonomisindeki önemini ortaya koymaktır. Adıyaman ili bitkisel tarım ekonomisinde öne çıkan ürünlerin TRC1 bölge ekonomisine olan katkısını ortaya çıkarmaktır. Tarım ile uğraşan, her eğitim düzeyinde olan tüm bireylerin, Adıyaman ilinin son on yıl içerisinde bitkisel tarımda öne çıkan ürünler ile ilgili, kolay anlaşılan tablo ve şekiller ile durum tespiti yapıp kolay anlayabileceği veriler sunmaktadır. Adıyaman ilinde bitkisel tarım alanında ürün ekimi için seçenek arayan bireylerin tercihlerini yapmasında yardımcı olacağı bir kaynak sunmaktadır. 
Adıyaman ilinde son on yıllık zaman diliminde en çok ekimi yapılan tarım ürünlerinin tahıl tarımında; buğday (durum buğdayı hariç), ,işlenmemiş tütün, arpa (diğer), sebze tarımında; karpuz, kuru sarımsak, sofralık domates, meyve tarımında; şam fıstığı (antep fıstığı), çekirdekli sofralık üzüm ve badem olduğu görülmüştür. Adıyaman ilinde en çok ekimi yapılan tarım ürünlerinden kuru sarımsak, şam fıstığı (antep fıstığı) ve çekirdekli sofralık üzüm dışındaki ürünlerde TRC1 bölge ekonomisine en çok katkı Adıyaman ili tarafından gerçekleştiği görülmüştür. Kuru sarımsak, şam fıstığı (antep fıstığı) ve çekirdekli sofralık üzüm ürünlerinde ise TRC1 bölge ekonomisine en çok katkı sağlayan il Gaziantep ili olduğu görülmüştür.
 Adıyaman ili, TRC1 bölge tarım ekonomisine en çok katkıyı tahıl tarımında gerçekleştirmektedir. Son on yıllık zaman diliminde TRC1 bölgesinde gerçekleştirilen tahıl tarım getirisinin yarısından fazlası olan %54'lük kısmı Adıyaman ilinden sağlanmıştır. Adıyaman ili bölgenin sebze tarımının %25'ini, meyve tarımının ise %23'lük kısmını karşılamaktadır. Adıyaman ilinin TRC1 bölgesinin bitkisel tarım getirisindeki payı ise yaklaşık olarak %34 civarında olmaktadır.
Anahtar Kelimeler: TRC1 Bölgesi, Tarımsal Ekonomi, Verimlilik

Abstract:
Agriculture is an important field of activity in terms of meeting the nutritional needs of people for a healthy diet. With the increasing population, the need for nutrients also increases. This situation makes it necessary to use the limited agricultural lands more efficiently. It requires the highest level of efficiency per unit area.
Agriculture is an area that not only meets the nutritional needs of people, but also provides an economic return. The contribution of agriculture to the economy of a region is so significant that it cannot be ignored. Agricultural activities in Adıyaman not only meet the nutritional needs of people, but also contribute to the economy of the TRC1 region, which it is in, along with its own economy.
The aim of this thesis is to reveal the importance of herbal agricultural products grown in Adıyaman province, which is located in TRC1 region, in the economy of the region by analyzing the situation in the last ten years. This study consists of three parts. In the first part, information about agriculture, agricultural economy, Adıyaman and TRC1 region was presented under the title of conceptual framework. In the second part, under the title of agriculture, the situation analysis of the most cultivated crops in Adıyaman province in the last ten years and yielding the highest yield per unit area has been analyzed. In the third chapter, under the title of agricultural economy, the contribution of the most cultivated agricultural products in Adıyaman to the TRC1 regional economy and their situation in other provinces in the region were examined.
In the grain agriculture of the most cultivated agricultural products in the last ten years in Adıyaman; in wheat (except durum wheat), unprocessed tobacco, barley (other), vegetable farming; in watermelon, dried garlic, table tomatoes, fruit farming; pine nuts (pistachios), seeded table grapes and almonds. It was observed that Adıyaman province made the most contribution to the TRC1 regional economy in products other than dried garlic, pistachio (pistachio) and seeded table grapes, which are the most cultivated agricultural products in Adıyaman. It has been observed that Gaziantep is the province that contributes the most to the TRC1 regional economy in dried garlic, pistachio (pistachio) and seeded table grape products.
 Adıyaman province makes the biggest contribution to the agricultural economy of the TRC1 region in grain agriculture. In the last ten years, 54%, which is more than half of the grain agriculture yield realized in the TRC1 region, was provided from Adıyaman province. Adıyaman province meets 25% of the region's vegetable agriculture and 23% of fruit agriculture. The share of the TRC1 region of Adıyaman in the crop yield is approximately 34%.
Keywords: TRC1 Region, Agricultural Economy, Productivity