Yeni çağ inanışları: Faaliyet alanları etkileri ve görünümlerinin sosyolojik analizi (Antalya örneği)
New age beliefs: A sociological analysis of their scope of practices, influences and social appearances (The case of Antalya)
Yazar: GAMZE GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN AYGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Dindarlık = Religiousness ; Dini hareketler = Religious movements ; Sekülerleşme = Secularization ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Yeni Çağ = New Age ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Kutsal ile dünyevi olan arasındaki ilişkiyi anlama teşebbüsü çağlar boyu süregelmiştir. Toplum tiplerinin geçirdiği dönüşümler beraberinde dini hayatı da şekillendirmektedir. Her yeni yapıya adapte olma sürecinde dinin yeniden üretimi söz konusudur. Modern toplum yapısının din ile olan ilişkisi geleneksel yapıdan farklı bir görünüm sergilemektedir. Birey temelli bu yapıda dini inançlar da ihtiyaç ve isteklere göre farklılıklar ve çeşitlilikler ekseninde kurgulanarak bireylere sunulmaktadır. Böyle bir ortamda gelişen yeni dini oluşumlar, kutsal olan ile ilişki kurma noktasında bir mana arayışında olan birey için bir seçim imkânı ve alternatifler sunabilmektedir.
Nitel araştırma deseniyle tasarlanan ve derinlemesine görüşme tekniği ile gerçekleştirilen bu araştırma, bireylerin Yeni Çağ hareketlerine katılma süreçlerinin altında yatan faktörlerin tespit edilmesini amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda bu hareketlere katılan bireylerin kişisel özelliklerinin, yaşadıkları deneyim ve tecrübelerin neler olduğunun, gündelik yaşam pratiklerindeki değişimin, manevi tatmin düzeylerinin, beden algılarının, sosyal etkileşimlerindeki farklılaşmaların, dini duygu ve düşüncelerindeki değişimlerin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda yoga, meditasyon, reiki, biyoenerji, hipnoz ve Access bars uygulamalarına katılan, Antalya ilinde yaşayan 24 kişi ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi ile incelenmiştir. Önceden belirlenen kategoriler altında temalar ve kodlama birimleri oluşturulmuş, görüşmeler öyküleştirilerek birer anlatıya dönüştürülmüş ve yorumlanmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre Yeni Çağ inanışlarına katılım birçok farklı neden üzerinden okunabilmektedir. Sosyokültürel etkileşim, metafiziksel deneyimler, gündelik rutinler, psiko-sosyal sebepler, mekânsal ve görsel etkileşimler, alternatif inanç sistemlerinin çoğalması ve yaygınlaşması, bu süreci etkileyen temel sebepler olarak ifade edilebilir. Yaşam tarzlarının, kültürlerin, inançların, tüketim kalıplarının kişiden kişiye değişkenlik göstermesi, bireylerin uygulamaları deneyimleme süreçleri ve etkilenme boyutlarının da farklı olmasına sebebiyet verebilmektedir. Bireylerin hareketlere katılım sürecinden sonra sosyal hayatlarında, duygu ve düşünce dünyalarında hem olumlu hem de olumsuz değişimler yaşandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte Yeni Çağ inanışları ve din arasında farklı yönlerden ilişkiler kurulduğu, bireylerin dini inanç ve anlam dünyalarını şekillendirmede Yeni Çağ inanışlarından yararlandıkları, ibadet ve pratiklerde farklılaşmalar yaşandığı ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Din, Yeni dini hareketler, Dindarlık, İnanç, Antalya.

Abstract:
The relationship between the sacred and the secular has been questioned for ages. Transformations of society type also shape religious life. Religion has been reproduced in every new social structure. Compared with traditional society, religion has a different structure in modern society. In this individualistic society, religious beliefs are reproduced based on individuals' needs and wishes. New religious formations can offer a choice and alternatives for individual who is seeking meaning in relation to the sacred.
This research is designed according to the qualitative research pattern and data were collected through in-depth interviews. It is aimed to identify the factors that underlie individuals' participation in New Age movements. In accordance with this purpose, it is aimed to discover personal characteristics, experiences, changes in their daily life practices, spiritual satisfaction levels, body perceptions, differences in social interactions, and changes in religious feelings and thoughts of the individuals participating in these movements. In this context, in-depth interviews were conducted with 24 people living in Antalya who participates in yoga, meditation, Reiki, bioenergy, hypnosis, and Access bars activities. The data obtained were analysed by the content analysis. Themes and coding units were created under the pre-determined categories and then the interviews were turned into narratives and interpreted.
According to the results, there are many reasons for people to participate in New Age beliefs. Sociocultural interaction, metaphysical experiences, daily routines, psycho-social reasons, spatial and visual interactions, increasing and widespread of alternative belief systems can be expressed as the main reasons affecting this process. Lifestyles, cultures, beliefs, patterns of consumption vary from person to person. This diversity may affect individuals' experiences of practice and dimensions of utilization. It is found that after the participation of these activities, individuals' social life, emotions and thoughts change both positively and negatively. In addition, it has been revealed that people establish relationships in different ways between New Age beliefs and religion, individuals benefit from New Age beliefs in shaping their religious beliefs and the semantic world, and differentiations occur in worship and practices.
Keywords: Religion, New Religious Movements, Religious, Belief, Antalya.