Suriye üzerindeki Hitit hakimiyetinin kurulması: M.Ö. II. Binyılda Eski Yakındoğuda süper güçler ve küçük devletler
Establishing Hittite hegemony on Syria: Super powers and minor states in Ancient Near East in the 2nd Millennium BC.
Yazar: HASAN PEKER
Danışman: PROF. DR. ALİ DİNÇOL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Hititoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Hitit Devleti = Hittite Government ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hititler = Hittites ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Suriye = Syria

Özet:
Hitit Devleti'nin Suriye ile olan ilişkisi dış politikasının temelini oluşturmaktadır. Suriye bölgesi aynı zamanda, M.Ö. II. binyılın baskın politik güçlerinin temaslarını gerçekleştirdiği coğrafyadır. Hitit Devleti'nin Suriye üzerinde hakimiyet kurmasının önünde, süper güçler olarak niteleyebileceğimiz Mısır, Assur, Babil, Mitanni'nin yanı sıra, bölgedeki küçük kent devletleri karşımıza çıkmaktadır. Hitit, Mezopotamya ve Mısır, tarihlerinin hemen hemen her döneminde Suriye bölgesi ile temasta olmuştur. M.Ö. 14. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Suriye bölgesinin kuzeyi Hitit İmparatorluğu'nun, güneyi ise Mısır Krallığı'nın hakimiyetine geçmiştir.Bu çalışmada Hitit Devleti'nin Suriye bölgesinde hakimiyetini tesis etmesi, diğer güçlerin bakış açısından da değerlendirilmiştir. Boğazköy, Suriye'deki merkezleri, Mezopotamya ve Mısır'ın sağladığı yazılı belgeler ışığında eşit devlet / imparatorluk ve diğer güçlere tabi küçük devletlerin tarihi rekonstrüksiyonları yapılmış, bunların birbirleriyle olan ilişkileri değerlendirilmiştir.M. Ö. 2. binyılın özellikle ikinci yarısında, Eski Yakındoğu'nun ekonomik ve kültürel merkezi olan Suriye bölgesi bir çok çatışma, savaş, ittifak ve barışa sahne olmuştur. Bu çalışmada dönemin politik dengeleri, siyasi ilişkileri, yazılı belgelere göre, karşıt güçlerin bakış açılarıyla, aydınlatılmaya çalışılmıştır.Çalışmada küçük krallıkların bakış açısından yapılan tarihi rekonstrüksiyonların yanısıra, M.Ö. 2. binyılda süper güçlerin çeşitli politik koşullarda hakimiyet kurma yöntemleri ve buna karşılık tabii krallıkların diplomasi ve manevra yöntemlerinin yüzyıllar içerisindeki benzerlik ve farklılıkları toplu halde ortaya konmuştur.

Abstract:
Hittite foreign policy is based on its relations with Syria. Syria is also the region where in the 2nd millennium B.C. the most powerful states meet. Apart from the superpowers, namely Egypt, Assyria, Babylon and Mitanni, opposing the Hittite state when trying to rule Syria, minor states in that area play an important role. Hittite, Mesopotamia and Egypt all had contact to Syria in nearly all periods of their histories. From the second half of the 14th century B.C. on the North of the Syrian region was under the rule of the Hittite Empire whereas the South was under the rule of the Egyptian Kingdom.In this work the establishment of the Hittite hegemony in Syria will also be evaluated from the point of view of the other powers. With documents from Boğazköy, Syrian centers, Mesopotamia and Egypt the history of equal empires and those of the subordinate minor states will be reconstructed and the relations between them will be evaluated.Especially in the 2nd millennium B.C. Syria, the economical and cultural centre of the ancient Near East, was a place where many battles, wars, alliances and treaties took place. This paper has the aim to illuminate the political balance and relations of that period and present the points of view of the opposing powers according to written documents.In addition to reconstructing the history of that period from the point of view of the small kingdoms, the paper will give insight into the similarities and differences in the manner of the super powers when gaining rulership under changing political circumstances and that of minor states when using diplomacy and maneuvers in order to oppose the super powers over the centuries.