Adipik asit'in genotoksik etkilerinin Tradescantia pallida H. ve Allium cepa L. türlerinde belirlenmesi
Determination of genotoxic effects of adipic acid on Tradescantia pallida H. and Allium cepa L. species
Yazar: FATMA ÇİSEM KARABIYIK
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT AKI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Yapılan bu tez çalışmasında, Adipik Asit'in (AA) genotoksik etkileri "Allium cepa L. Kök Ucu Hücre Testi" ve "Tradescantia pallida H. Stamen Tüyü Testi" kullanılarak incelenmiştir. Uygulama dozları "Kök İnhibisyon Testi" uygulanarak bulunan EC50 değerine göre belirlenmiştir ve bu dozlar 18.75 mg/L, 37.5 mg/L ve 75 mg/L' dir.
Belirlenen konsantrasyondaki çözeltiler, A. cepa kök uçlarına 24, 48 ve 72 saat süre ile uygulanarak etkileri mikroskobik olarak incelenmiş ve istatiksel analiz gerçekleştirilerek yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlar AA konsantrasyonu ve uygulama süresi arttıkça mitotik indeksin azaldığını ve kromozomal aberasyon rastlanma sıklığının arttığını göstermiştir. Kromozomal aberasyonlar incelendiğinde tüm AA uygulamalarda en sık gözlenenler; C-mitoz (% 43.75), metafazda ekvatoral tabla kayması (% 25.3), anafazda kutup kayması (% 15), telofazda kutup kayması (% 14.7) olarak belirlenmiştir.
Pembe mutasyonların belirlenebilmesi için 18.75 mg/L, 37.5 mg/L, 75 mg/L'lik çözeltiler T. pallida gruplarına 24, 48 ve 72 saat süre ile uygulanarak incelenmiştir. Her bir uygulama grubu için 3000 stamen hücresi incelenmiş fakat pembe mutasyonlu hücre oluşumu görülmemiştir. Bunun üzerine belirlenen etki konsantrasyonlarının üzerine çıkılarak 95 mg/L ve 115 mg/L konsantrasyonlarında AA çözeltiler hazırlanarak uygulama gerçekleştirilmiştir. 95 mg/L'lik çözelti T. pallida'ya uygulandığında 3000 hücre içerisinde pembe mutasyon oluşumları şöyledir; 24 saatlik uygulamalarda pembe mutasyon oluşmazken, 48 saatte 19 adet ve 72 saatte 79 adet pembe mutasyonlu hücre belirlenmiştir.
AA kullanımının yaygın olduğu gıda, ilaç ve kozmetik sanayide kullanım miktarına dikkat edilmesinin ve uzman kişiler tarafından kullanılmasının gerekliliği ortaya koyulmuştur. Araştırmamız sonuçları ile AA'in maruz kalınan konsantrasyon ve süreye bağlı olarak canlı hücreler üzerinde genotoksik ve sitotoksik etki gösterebileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this research, the genotoxic effects of Adipic Acid (AA) were examined by using "Allium cepa L. Root Tip Test" and "Tradescantia pallida H. Stamen Hair Mutation Test". The administration doses were determined according to the EC50 value obtained by applying the "Root Inhibition Test" and these doses were 18.75 mg/L, 37.5 mg/L and 75 mg/L.
The solutions of the determined concentrations were applied to the root tips of Allium cepa L. for 24, 48 and 72 hours and the effects were examined microscopically and interpreted by performing statistical analysis. Our results showed that when the AA concentration and exposure time increased, the mitotic index decreased and the incidence of chromosomal aberrations increased. When chromosomal abnormalities are examined, the most common findings in all AA applications are; C-mitosis (43.75 %), equatorial plate shift in metaphase (25.3 %), pole shift in the anaphase (15 %) and pole shift in telophase (14.7 %). For the observation of pink mutation 18.75 mg/L, 37.5 mg/L, 75 mg/L, 95 mg/L and 115 mg/L doses of AA were applied to T. pallida plants for 24, 48 and 72 hours. When the 95 mg/L dose was applied to T. pallida, pink mutation event have been observed as 19 and 79, after the 48 and 72 hours, respectively.
The results of our research indicate that AA may show genotoxic and cytotoxic effects on living cells depending on the concentration and time of exposure. Therefore, people need to pay attention to the use of AA.