Cengiz Abdullayev'in romanlarında yapı ve izlek
Structure and theme in Cengiz Abdullayev's novels
Yazar: MİKAİL BALCI
Danışman: PROF. DR. ORHAN SÖYLEMEZ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Abdullayev, Cengiz = Abdullayev, Cengiz ; Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Biyografi = Biography ; Polisiye romanlar = Detective novels ; Roman = Novel ; Tema = Theme ; Yapısal özellikler = Structural properties

Özet:
Cengiz Abdullayev Azerbaycan edebiyatının en önemli yazarlarından biridir.
Polisiye romanlarıyla ünü ülke sınırlarını aşmış, dünyanın da sayılı polisiye yazarları
arasında gösterilmeye başlanmıştır. Abdullayev'in romanları dünya üzerinde geniş
bir coğrafyada geçer. Dünyayı ilgilendiren önemli meseleleri konu edinir. Bu durum
onun sorunlara duyarsız kalmadığının göstergelerindendir. Onun eserlerini başarılı
kılan faktörlerden en öne çıkanı "gerçeklik algısı"dır. Konularını gerçeklerden yola
çıkarak oluşturur, gerçek zamanda, dünyada var olan ve kendisinin de bizzat gördüğü
mekanlarda ve gerçek hayatta karşımıza çıkabilecek kahramanlarla kuruludur
hikayeleri. Eserleri için gerçekliğin kurgusu denebilir. İçlerinde sinemaya
uyarlananlar vardır. Yayınlamış olduğu 190'dan fazla kitabı vardır, 32 dile
çevrilmiştir. Eserlerinden beş tanesi Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Bu çalışmada
hayatı, sanatı ve Türkiye Türkçesine çevrilen romanları yapı ve izlek bağlamında ele
alınmıştır.
Çalışma genel anlamıyla üç bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde yazarın
hayatı ve sanatına değinilmiştir. İkinci bölümde yazarın Türkiye Türkçesine çevrilen
beş romanı yapı ve izlek bağlamında detaylı olarak incelenmiştir. Üçüncü ve son
bölümde yazarın dil ve üslubuyla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Kaynakça iki bölümde ele alınmıştır; Cengiz Abdullayev kaynakçası ve genel
kaynakça. Akabinde ekler bölümünde yazarın fotoğraflarına ve aldığı ödüllere yer
verilmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Cengiz Abdullayev, Azerbaycan edebiyatı, polisiye roman, yapı ve izlek, gerçeklik

Abstract:
Cengiz Abdullayev is one of the most important writers of Azerbaijani literature. His
fame exceeded the borders of the country with his detective novels and ıt has also
begun to be shown among the world's leading crime writers. Abdullayev's novels
take place in a wide geography around the world. It deals with important issues that
concern the world. This shows that he is not indifferent to problems. The most
prominent factor that makes his works successful is the "perception of reality". He
creates his subjects based on facts and his stories are set up in real time, with heroes
who exist in the world and who can appear in places he himself saw and in real life.
For his works, it can be called the fiction of reality. There are those that are adapted
for cinema. He has published more than 190 books, has been translated into 32
languages. Five of his works have been translated into Turkey Turkish. In this study,
his life, art and his novels translated into Turkey Turkish are discussed in the context
of structure and theme.
The study generally consists of three parts. In the first part, the life and art of the
writer are mentioned. In the second part, the author's five novels translated into
Turkey Turkish were examined in detail in the context of structure and theme. In the
third and last chapter, a general evaluation was made about the author's language and
style. The reference is mentioned in two parts; Cengiz Abdullayev reference and
general reference. Subsequently, the photographs of the author and the awards he
received were included in the appendix section.

KEYWORDS: Cengiz Abdullayev, Azerbaijani literature, detective novel, structure and theme, reality