Çok kriterli tesis yeri seçimi problemi ve bir doğalgaz firmasında uygulaması
Multi-criteria location selection problem and application at a natural gas company
Yazar: HİLAL EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA TORUN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Enerji sektöründe önemli bir yere sahip olan doğalgaz dağıtım şirketleri, ilerleyen yıllardaki stratejik planlarında dağıtım ağlarını genişletme konusuna büyük önem vermektedir. Yeni dağıtım merkezleri oluşturmayı hedefleyen doğalgaz dağıtım şirketleri yeni projeleri için detaylı çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmada, Kayseri'de bir doğalgaz dağıtım firmasının yeni alternatif dağıtım merkezleri arasından en iyi yerleşim yerinin belirlenmesi problemi incelenmiştir. Çalışmada öncelikle yeni yatırım merkezi için ele alınması gereken kriterler belirlenmiştir. Belirlenen kriterlerin çok boyutlu ve birbirleriyle etkileşim halinde olmaları nedeniyle problem Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) problemi olarak ele alınmıştır. Çözüm aşamasında, öncelikle ilgili kriterlerin önem derecelerinin belirlenmesi için Analitik Ağ Süreci (AAS) yöntemi kullanılmış, ikinci aşamada, alternatif dağıtım merkezlerini kriter önem derecelerini dikkate alarak iyiden kötüye doğru sıralamak amacıyla The Technique For Order Preference By Similarity To Ideal Solution (TOPSIS) yönteminden yararlanılmıştır. Önerilen bütünleşik AAS-TOPSIS yaklaşımı ile doğalgaz dağıtım merkezlerinin değerlendirilmesindeki en önemli kriter % 20,31'lik bir önem ağırlığıyla "tarife" kriteri olarak belirlenmiş ve Kayseri ilindeki yeni yatırım yapılabilecek doğalgaz dağıtım merkezi olarak "Yahyalı" ilçesi önerilmiştir. Ayrıca farklı kriter önem derecelerinin alternatif dağıtım merkezi sıralamasına etkisini araştırmak için duyarlılık analizi yapılmıştır. Bu çalışma diğer doğalgaz dağıtım şirketlerine örnek teşkil edecek bir yaklaşım sunması ve yatırım yapılacak yerin seçimi gibi önemli ve karmaşık bir sürecin bir metodolojiye oturtulması açısından literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Natural gas distribution companies which have a very important place in the energy sector give great importance to expand their distribution networks in their future strategic plans. These companies which aim to compose new distribution centers make detailed studies for their new projects. In this study, in the case of a natural gas distribution company in Kayseri makes a new investment, determining the best location problem is examined. In the study, primarily the criteria those should be considered for the new investment center are determined. Since the criteria are being multi-dimensional and have interactions among each other, the examined problem is considered as a Multi-Criteria Decision Making (MCDM) problem. In the solution stage, firstly Analytical Network Process (ANP) method is used to determine the importance weights of the related criteria, in the second stage, to set in order the alternative distribution centers from best to worse by taking into account the criteria importance weights, The Technique For Order Preference By Similarity To Ideal Solution (TOPSIS) method is used. In the solution of the  proposed integrated ANP-TOPSIS approach, the most important criteria for the evaluation of natural gas distribution centers is determined as the "tariff" criteria by 20,31% importance weight and a new investment center in Kayseri is proposed as "Yahyalı" district. Furthermore, sensitivity analyses are applied to investigate the effects of different criteria importance weights to the alternative distribution center order. This study provides a new approach to the other natural gas distribution companies and proposes a methodology for selecting the best investment center process.