Farklı polimer yüzeyler üzerinde kuruyan kan damlası görüntüsünden hastalık teşhisinde yararlanılması
Diagnosis of ilness visually by using stains obtained from the dried blood drop on different polymer surfaces
Yazar: HALİDE GÜLŞAH KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ YILDIRIM ERBİL
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Günümüzde birçok hastalığın tanı ve tedavisinde kanın yapısında bulunan kan hücrelerinin sayısal olarak ifade edildiği tam kan sayımı değerleri, modern laboratuvarlarda, yüksek teknolojili test cihazları kullanılarak elde edilmektedir. Bu tez çalışmasında, seyreltilmiş kan damlasının buharlaşması sonunda elde edilen kalıntı görüntüden, anemi hastalığının bu cihazların olmadığı sahalarda, anemik ve sağlıklı insan kanının görsel olarak ayırt edilmesini sağlayacak bir yöntem geliştirilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle, cam, polipropilen, polivinil alkol ve poliepoksi yüzeylerde, kanın bıraktığı kalıntıların görüntüleri incelenmiş ve en ayırt edilebilir görüntü veren cam yüzeyi seçilmiştir. Sağlıklı ve anemili kişilere ait kanlar
%50'lik etanol-su karışımı, saf su ve izotonik solüsyon ile seyreltilerek cam üzerinde elde edilen kalıntıların yapıları karşılaştırılmıştır. Etanol ve saf su ile yapılan seyreltmelerde eritrosit yapısının bozulduğundan, hücreye zarar vermeden sağlıklı görüntü almayı mümkün kılan izotonik çözelti seyreltme ajanı olarak seçilmiştir.
Kanda seyreltme yapılmadığında sağlıklı ve anemik kan arasında kalıntı görüntüsünde bir farklılık görülmemişken, izotonik çözeltiyle seyreltme yapıldığında renk ve şekil farklılıkları gözlemlenmiştir. Tüm görüntülerde; kalıntı merkez alanı, halka oluşumu ve kalıntı çevresi olarak adlandırılan üç farklı bölge tespit edilmiştir. Seyreltilen numunelerde, anemik kanlarda kalıntı renginin kırmızıdan sarıya dönmesi ve halka kalınlığının azalması sağlıklı kana göre daha düşük seyreltme oranlarında görülmüştür. Bu gözlemlerden yola çıkarak anemi hastalığı teşhisinde yeni, ucuz ve basit bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntem, teşhis edilecek kanın 1:2.5 oranında izotonik çözelti ile seyreltilip cam yüzeyde damla buharlaşması yoluyla kalıntı elde edilmesi ve bunun optik mikroskop altındaki görüntüsünün incelenmesi esasına dayanmaktadır. Kalıntı rengi sarı ve halka yapısı alanının kalıntı alanına oranı 8'den büyük ise donörün anemili olduğu anlaşılmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Kan, anemi, damla buharlaşması, kanın seyreltilmesi, kalıntı.

Abstract:
At present, complete blood counts by using high-tech testing devices in modern laboratories are used for diagnosis and treatment of many diseases where the numerical values of blood cells are reported. However, there are many locations in the world lacking these testing instruments. The aim of this thesis is to develop a simple and inexpensive method for distinguishing the presence of anemia visually by using stains obtained from the drop evaporation of diluted blood. Initially, the morphologies of the blood stains are examined on glass, polypropylene, polyvinyl alcohol and polyepoxide surfaces. Glass surface was selected giving the best recognizable stain patterns. Then, the bloods of healthy and anemic people are diluted with 50% ethanol-water mixture, distilled water and isotonic (Nacl) solution and the structures of patterns remained on glass after complete drop evaporation are compared. Dilution of blood with ethanol and pure water causes deterioration of erythrocyte structure, therefore isotonic solution is chosen as the dilution agent without damaging healthy cells. 
No difference is found between the stain patterns obtained from anemic and healthy blood without dilution, however after diluting the bloods with the isotonic solution then it is possible to make distinctions between them due to color and shape change in these residue patterns. Three characteristic parts are observed on all patterns as center area of the stain, ring-like part and stain periphery. In diluted samples, the color of the anemic blood stain changes from red to yellow and the ring thickness is decreased which is lower than that of the healthy blood. Based on these observations, a new, inexpensive and simple method is developed for the detection of anemia. This method is based on the stain pattern formation of drop evaporation of diluted blood with isotonic solution in 1:2.5 ratio and the examination of its image taken by a standard optical microscope. If the color in the central area is yellow and the ratio of pattern area to the ring area is greater than 8, then it is found that the donor has anemia illness. 


Key Words: Human blood, anemia, drop evaporation, blood dilution, drop stain.