Tipik betonarme yapıların perde veya sürtünme sönümleyici eklenerek güçlendirilmesinin yapı performansına etkileri
The structural performance effects of typical reinforced concrete structures which are retrofitted by adding shear walls or friction dampers
Yazar: SEÇKİN ERSİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERKAN AKPINAR
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez çalışması, 1975 Türk Deprem Yönetmeliği'ne göre tasarlanmış dört ve sekiz katlı iki binanın iki farklı yöntemle güçlendirilmesini, doğrusal olmayan dinamik analiz sonuçlarının karşılaştırılmasını kapsamaktadır.
Aynı plana sahip olan mevcut yapı, iki farklı yükseklikte (4 ve 8 kat) olacak şekilde seçilmiş ve bu yapılara güçlendirme yöntemleri ayrı ayrı uygulanmıştır. Seçilen güçlendirme yöntemleri, ülkemizde sıklıkla tercih edilen geleneksel yöntem olan betonarme perde ekleme ve sürtünme sönümleyici ekleme yöntemleridir.
Yapının katlarına sönümleyici eklemek, temellere kapsamlı müdahale gerektiren geleneksel yöntemlere göre avantajlar içermektedir. Yapı, uygulama sırasında kullanımda kalabilmekte veya kullanım dışı kalma süresi daha kısa olmaktadır. Yapıya perde ekleme sonucu ortaya çıkan, deprem yükü talebindeki artış, sönümleyici eklendiğinde daha az olmaktadır. Ayrıca, sönümleyici montajı, perde eklemeye göre imalatın kontrolü açısından avantajlar içermektedir.
Çalışmada mevcut binaların dinamik analizleri zaman tanım alanında doğrusal olmayan hesap yöntemiyle ve kirişlerde yığılı plastik, kolonlarda yayılı plastik davranış kabulü kullanılarak yapılmıştır. Analizler belirtildiği şekliyle, mevcut binalara belirlenen noktalara betonarme perdeler ve sürtünme sönümleyiciler yerleştirilerek tekrarlanmıştır. Analiz için, DBYBHY 2007'nin önerdiği şekilde, benzeştirilmiş yedi farklı deprem kaydı kullanılmış, sonuç değerleri olarak bu yedi depremden elde edilen değerlerin ortalamaları kullanılmıştır. İki güçlendirme tekniğinden elde edilen sonuçlar, global yapı davranışı ve eleman bazında hasar durumları göz önüne alınarak kıyaslanmıştır. 
Betonarme perde ve sürtünme sönümleyici ekleme yöntemlerinin ikisi de eleman hasarlarının azaltılmasında etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, göreli kat ötelenmesi değerlerinin, betonarme perde ekleme yönteminde ciddi şekilde azaldığı gözlenirken, sürtünmeli sönümleyici ekleme yönteminde de tatmin edici seviyelere indiği görülmüştür. Sürtünme sönümleyici ekleme yönteminin, betonarme binaların güçlendirilmesinde iyi bir alternatif olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This thesis study contains comparison of dynamic analysis results of two existing structures which had been designed according to 1975 Turkish Seismic Code, strengthened by two different methods with variable stories.
Selected existing structures have the same plane dimensions and two different heights (4 and 8 stories), are strengthened by using two different methods seperately. These strengthening methods are; adding reinforced concrete shear walls which is the traditional and commonly preferred method in Turkey and adding friction dampers to the system instead of shear walls.
Adding friction dampers to the floors of existing structure is advantageous then traditional methods which causes major interventions at structural foundations. Structure can stay at service while strengthening application continues or the time period of out of service situation may be much less. Increasing of earthquake demand is more limited by using friction dampers for strengthening then adding reinforced concrete shear walls. Likewise, erection process of dampers is more advantageous then adding shear walls when control process of application is considered.
Dynamic analyses of existing structures are performed by using nonlineer time history analysis method, while beams are considered to have plastic hinge behaviour and columns are considered to have fiber hinge behaviour. Analyses are re-performed, after shear walls and friction dampers are added seperately to specified locations of existing structures. For analyses, seven simulated earthquake record have been used as DBYBHY 2007 suggests. Average values of results are occured from these records have been taken as final results. Global structural behaviours and damage situations of elements are compared by using average results for both strengthening methods. 
Both adding reinforced concrete shear walls and fricton dampers decreases element damages. Moreover, adding shear walls to existing structures decreases drift values significantly, while adding friction dampers decreases drift values satisfactorily. It is stated in this thesis study that; adding friction dampers is an effective method for strengthening existing reinforced concrete structures.