Görsel sanatlar öğretmenlerinin empatik eğilim düzeylerinin öğretme stillerine etkisi
The effect of emphatic tendency level of fine art teacher on teaching style
Yazar: EBRU ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA LİMAN TURAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Empatik eğilim = Empathic inclination ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Öğretim stilleri = Teaching style ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Günümüzde eğitim ve öğretimin nasıl daha iyi ve kaliteli hale gelebileceği sürekli olarak üzerine düşünülen ve tartışılan bir konu haline gelmiştir. Öğretmenlerin bir alanda uzmanlaşması tek başına kaliteli bir eğitim için artık yetersiz kalmaktadır. Öğrencilerin psikolojik durumu, kişisel duygu ve düşünceleri artık daha fazla ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle özellikle Görsel Sanatlar gibi sanatın merkezde olduğu, farklılıkların, özgünlüğün ve yaratıcılığın ön planda olduğu derslerde öğretmenlerin empatik eğilim yönünün gelişmiş olması beklenmektedir.
Bu araştırmanın amacı, Görsel Sanatlar öğretmenlerinin empatik eğilim düzeylerinin öğretme stiline etkisini belirlemek ve değerlendirmektir. Bu iki durum arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla betimsel araştırma yöntemlerinden Korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Trabzon iline bağlı ortaokullarda görev yapmakta olan 205 Görsel Sanatlar öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Dökmen (1988) tarafından geliştirilen "Empatik Eğilim Ölçeği" ve Grasha (1994) tarafından geliştirilen, Sarıtaş ve Süral (2010) tarafından Türkçeye çevrilip uyarlanan 'Öğretme Stilleri Ölçeği' ile elde edilmiş olup, istatiksel analiz ile yorumlanmıştır. Öğretmenlerin kişisel özelliklerinin 	"Empatik Eğilim Düzeyi" ve "Öğretme Stilleri"ne etkisini araştırmak için tek yönlü varyans (ANOVA) testi yapılmıştır. ANOVA testlerinde aralarında anlamlı farklılık tespit edilen grupların kendi içerisinde nasıl farklılaştığını anlamak için Post-Hoc testleri yapılmıştır. Varyansların eşit dağıldığı durumlarda post-hoc testi olarak Tukey testi yapılırken varyansların eşit dağılmadığı durumda ise Games Howel testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların kitap okuma sıklığı ile empatik eğilim düzeyi ve kişisel öğretme stili hariç öğretme stillerinin diğer alt bileşenleri arasında anlamı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Otoriter öğretme stilinin 35 yaş altı öğretmenlerde 36-45 yaş arası öğretmenlere oranla daha yaygın olduğu, 35 yaş altı öğretmenlerin danışman öğretmen stilinin ise 36-45 yaş arası ve 46 yaş üstü öğretmenlere göre önemli derecede yaygın olduğu tespit edilmiştir. Empatik eğilim düzeyi ve bütün halde öğretme stillerinde cinsiyete bağlı anlamlı bir ilişki tespit edilemezken, öğretme stillerinin bütün alt bileşenlerinde cinsiyete göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bilgi aktarıcı, kişisel ve rehber öğretme stillerinin kadın öğretmenlerde daha yaygın olduğu tespit edilirken, otoriter ve danışman öğretme stillerinin erkek öğretmenlerde daha yaygın olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin aile yapısının sadece rehber öğretme stilinde anlamlı farklılığa neden olduğu tespit edilmiş, geniş aile yapısına sahip öğretmenlerin rehber öğretme stilinin çekirdek aile yapısına sahip öğretmenlere oranla anlamlı derecede daha yaygın olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda empatik eğilim düzeyi ile danışman ve kişisel öğretme stili arasında orta düzeyde olumlu yönde bir ilişki tespit edilirken, empatik eğilim düzeyi ile bilgi aktarıcı ve rehber öğretme stili arasında düşük düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları literatür sonuçları ile kısmen örtüşmekte iken, kişisel öğretme stili ile ilgili bulgular genel literatür sonuçlarına kıyasla farklılık göstermektedir.

Abstract:
Nowadays, how education and training can become better and higher quality has become a subject that is constantly thought and discussed. The specialization of teachers in a field alone is no longer sufficient for a quality education. Students' psychological state, personal feelings, and thoughts are now more prominent. For this reason, it is expected that the empathic tendency of teachers will be more developed in lessons where differences, originality, and creativity are at the forefront, especially in an area where art is at the center, such as fine arts. 
The purpose of this research is to determine and evaluate the effect of the empathic tendency levels of fine art teachers on their teaching style. Correlational research method, one of the descriptive research methods, was used to determine the relationship between these two situations. The universe of the research consists of 205 fine art teachers working in secondary schools in the province of Trabzon in the 2021-2022 academic year. The data in this research was obtained with 'Personal Information Form' developed by the researcher, "Empathic Tendency Scale" developed by Dökmen (1988), and 'Teaching Styles Scale' developed by Grasha (1994) and translated and adapted into Turkish by Sarıtaş and Süral (2010), and interpreted. One-way analysis of variance (ANOVA) test was conducted to evaluate the effect on teachers' demographic characteristics to investigate whether there was a significant difference for "Empathic Tendency Level" and "Teaching Styles". Post-Hoc tests were performed to understand how the groups, which were found to differ significantly in ANOVA tests, differed within themselves. Tukey test was used as a post-hoc test in cases where the variances were evenly distributed, while the Games Howel test was used when the variances were not evenly distributed.
No significant relationship was found between the frequency of reading books and the other sub-dimensions of teaching styles, except for the level of empathic tendency and personal teaching style. It has been determined that the authoritarian teaching style is more common among teachers under the age of 35 than the teachers between the ages of 36-45, and the mentor teacher style of the teachers under the age of 35 is significantly more common than the teachers aged 36-45 and over the age of 46. While no significant gender-related relationship could be detected in the level of empathic tendency and overall teaching styles, significant differences were found in all sub-dimensions of teaching styles based on gender. It has been determined that information transfer, personal, and guidance teaching styles are more common in female teachers, while authoritative and advisory teaching styles are more common in male teachers. It was determined that the family structure of the teachers caused a significant difference only in the guidance teaching style and it was determined that the guidance teaching style was significantly more common in the teachers with the extended family structure compared to the teachers with the nuclear family structure. As a result of the research, it was determined that there was a moderate positive relationship between the level of empathic tendency and the counselor and personal teaching style, while a low level of correlation was found between the level of empathic tendency and the information transferring and guidance teaching style. While the results of the research partially overlap with the results of the literature, the findings about the personal teaching style differ compared to the results of the general literature.