İlköğretim okulu donatı erişilebilirliğinin coğrafi bilgi sistemi platformunda değerlendirilmesi
Evaluation of accessibility of the primary school facility on geographical information system platform
Yazar: NURULLAH OSMANLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RAHMİ ERDEM
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Sosyal donatıların insan yaşamına katkı sağlaması için gerekli şartlardan birisi de erişilebilir bir mesafe içinde olmalarıdır. Bu donatılardan ilköğretim okulu, özellikle 6-13 yaş grubunda bulunan çocuklara hizmet vermektedir. Bu yaş grubundaki çocuklar için ilköğretim okulu ile ev arasında erişilebilir bir mesafe sağlanmalıdır.Günümüzde plan kararları ile uygulama arasındaki gerçekleşme farklılıkları, bu mesafelerin erişilebilirliği sağlamadıklarını göstermektedir. İlköğretim donatısına erişilebilirlikteki yetersizlik sadece bununla da sınırlı kalmamaktadır. Plan yapımında ve literatürde kullanılan klasik ölçütler (erişme yarıçapı, hizmet alanı vb.) de, gerçek erişme mesafesini belirlemekte yetersiz kalmaktadır. Buna Milli Eğitim Bakanlığının uyguladığı e-kayıt kontenjan alanı ve ilgi çekici değerler ortaya koyan yol ağı analizini de eklemek mümkündür. Ancak bu veriler hızlı biçimde ölçülebilir/sınanabilir olmalıdır. Bu ise, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) kullanılarak mümkün olacaktır.Bu çalışmada klasik veya modern bütün erişme ölçütleri CBS ortamında test edilip karşılaştırılacaktır. Bununla, plan-uygulama-algılama arasındaki uyum/uyumsuzluk ortaya konacak, sorunun çözümünde izlenecek yol daha da aydınlatılacaktır.Anahtar Kelimeler: İlköğretim donatısı, erişebilirlik/erişilebilirlik, yol ağı analizi, e-kayıt kontenjan alanı, Coğrafi Bilgi Sistemi

Abstract:
One of conditions for public services to contribute human life is of having an accessible feature to residents. A primary school, which is a common public service, serves to children between 6 and 13 years-old. An accessible distance between school and home has to be provided for children in this age group.As a result of incompatibilities between master plan decisions and urban planning practices, primary schools are usually located in residential areas as inaccessible for children in Turkey. The reason for primary schools of having an inaccessible feature is not only differences between master plans and practices but standard measures (such as radius for access, service area and so on), which take place in the planning literature and are used in plan making processes, are also inefficient in the determination of real accessibility distances. Besides, `online registration quota area?, which is applied by Republic of Turkey Ministry of National Education, and `road network analysis?, which creates interesting values, may be seen another reason for this problem. Accessibility data may be measurable and testable in an easy and quick way through the use of geographical information systems.In this study, all traditional and innovative accessibility measures will be tested and be compared with each other in a GIS environment. By doing this, it is aimed to show incompatibilities between plans, implementations and perceptions. In this way, a fresh light for the solution of this problem may be thrown on this subject.Key words: Primary school, accessibility, road network analysis, e-registration quota area, Geographical Information System