Parkinson hastalarında alt ve üst ekstremite becerilerinin çift görev ile değişiminin incelenmesi
Examining the change of upper and lower extremity skills with the effect of dual task in parkinson's disease patients
Yazar: ELVAN ÖZCAN GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Denge = Equilibrium ; El = Hand ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Postural denge = Postural balance ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yürüme = Walking ; Yürüyüş = Gait ; Çift görev performansı = Dual task performance ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Bu çalışma farklı evrelerdeki Parkinson hastalarının çift görev sırasındaki alt ve üst ekstremite becerilerini tek görev sırasındaki alt ve üst ekstremite becerileriyle karşılaştırmak ve farklı evrelerdeki Parkinson hastalarında alt ve üst ekstremite becerilerine çift görev etkisini incelemek amacıyla planlandı. Çalışmaya Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA)'dan 21 ve üzeri puan alan, 62-68 yaş aralığında Modifiye Hoehn& Yahr Evreleme Ölçeğine (MH&Y) göre evre 1-2 (hafif evre) de yer alan 15, 64-72 yaş aralığında MH&Y göre evre 2,5-3 (orta evre) de yer alan 15 Parkinson hastası ve aynı yaş aralığında 15 sağlıklı birey dahil edildi. Hastaların demografik bilgileri kaydedildi ve değerlendirmeler hastalar "on" döneminde iken yapıldı. Çalışmada yürüme hızı 10 Metre Yürüme Testi (10MYT), fonksiyonel mobilite yeteneği Süreli Kalk Yürü Testi (SKYT) ile, el becerisi Purdue Pegboard Test (PPT) ile değerlendirildi. Bu değerlendirmeler tek görev ve çift görev sırasında yapıldı. Yaşam kalitesi Parkinson hastaları için Parkinson Hastalığı Anketi-8 (PHA-8), sağlıklı kontrol grupta ise Nottingham Sağlık Profili (NSP) kullanılarak değerlendirildi. Çalışmada Parkinson hastalarında çift görevin alt ve üst ekstremite becerilerine olumsuz etkisi olduğu, bu etkinin üst ekstremitede alt ekstremiteye göre daha erken başladığı ve daha fazla olduğu belirlendi (p<0.05). Ayrıca Parkinson hastalarının yaşam kalitelerinin erken evreden itibaren etkilendiği ve çift görev ile ilişkili olduğu bulundu (10MYT; rho=0.492, p=0.006), SKYT; rho=0.672, p<0.001, PPT; rho=-0.682, p<0.01). Parkinson'da erken evrede başlayan üst ekstremite becerilerindeki çift görev etkilenimi, tedavi programlarında üst ekstremiteye yönelik çalışmaların erken başlatılması gerekliliğini ortaya koymuş ve tedavinin başarısını ve hastaların yaşam kalitesini arttıracağı düşünülmüştür.  
Anahtar Kelimeler: Parkinson, çift görev, denge, yürüme, el becerisi, yaşam kalitesi

Abstract:
This study planned with the aim of to compare dual task upper and lower extremity skills with single taskupper and lower extremity skills and to investigate the effect of the dual task on upper and lower extremity skills in Parkinson's disease patients with different stages of disease. 15 patients with Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA) score 21 or above, between 62-68 ages, in stage 1-2 (mild stage) according to the Modified Hoehn &Yahr Scale and 15 patients with Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA) score 21 or above, between 64-72 ages in stage 2,5-3 (moderate stage) according to the Modified Hoehn &Yahr Scale and 15 age matched healthy controls were included in the study. The demographic data of the patients were recorded and assessments were made while the patients were in the "on" period. Walking speed was assessed with 10-Meter Walk Test (10MWT), functional mobility skills was assessed with Timed Up and Go Test (TUG) and manual dexterity was assessed with Purdue Pegboard Test (PPT). These assessments were made during single task and dual task. Quality of life was assessed with Parkinson's Disease Questionnaire-8 (PDQ-8) for Parkinson's disease patients and with the Nottingham Health Profile (NHP) for the healthy control group. In this study, it was determined that the dual task has a negative effect on upper and lower extremity skills and this negative effect was observed earlier and was heavier in upper extremities than lower extremities (p<0.05). It was also found that the quality of life of Parkinson's disease patients was affected from the early stages and was associated with dual tasks effect (10MWT; rho=0.492, p=0.006), TUG; rho=0.672, p<0.001, PPT; rho=-0.682, p<0.01). The effect of the dual task on the upper extremities that begins in the early stages of the disease, revealed the necessity of early initiation of the exercises intended to upper extremities in treatment programs and it was thought that this early initiation will increase the success of the treatment and also will increase the quality of life of the patients.
Keywords: Parkinson's disease, dual task, balance, gait, manual dexterity, quality of life