Huzurevlerinde yaşayan 65 yaş ve üstü bireylerin beslenme ve risk faktörleri açısından incelenmesi
Determination of the nutritional status and related risk factors of 65 and older aged people living at the elderly homes.
Yazar: EMİNE ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVGİ SUN KAPUCU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma huzurevlerinde yaşayan yaşlı bireylerin beslenme durumlarını değerlendirmek ve beslenme yetersizliği ile ilişkili risk faktörlerini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili belediye sınırları içerisinde yer alan resmi kurum ve kuruluşlara bağlı ve özel huzurevlerinde kalan 65 yaş ve üstü bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine 308 yaşlı birey alınmıştır. Çalışmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu, Mini Nutrisyonel Değerlendirme Testi (MND), Standardize Mini Mental Durum Değerlendirme Testi (SMMT) , Eğitimsizler için Mini Mental Durum Değerlendirme Testi (SMMT-E) ve Barthel İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde logistik regresyon, korelasyon ve t testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre malnutrisyon oranı %28.6 ve malnutrisyon riski ise %44.5'dir. Yaşlı bireylerin %11.4' ünde akut, %88.3' ünde ise kronik hastalık olduğu, %87.3'nün ilaç kullandığı, %27.3'ünde duyu kayıpları, %53.6'sının GİS'e ilişkin sorunu ve %66.9'unun ise ağız sağlığı ile ilgili sorun yaşadığı saptanmıştır. Ayrıca bu belirtilen sorunları yaşayanlarda ve kadınlarda MND puanı daha düşük bulunmuştur. Günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı olanlarda ve bilişsel bozukluğu olanlarda, MND puanı ortalamaları daha düşük bulunmuştur. Kurumdaki sosyal etkinliklere katılmaya isteksiz olanların ve arkadaşlık ilişkilerini kötü olarak ifade eden grubun beslenme puan ortalamalarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Lojistik regresyon analizine göre; ilaç kullanma, GİS sorunları, yutma güçlüğü, sosyal etkinliklere katılımda isteksiz olma, bilişsel durum bozukluğu, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı olma ve besine olan ilgisizlik gibi faktörlerin malnutrisyon üzerinde olumsuz etkisi olduğu belirlenmiştir. Yaşlı bireyin huzurevine ilk kabul edildiğinde beslenme durumu ve etkileyen risk faktörlerinin belirlenmesi ve beslenme problemi olan bireyler için, uygun beslenme desteğine başvurulması önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
This study is carried out as a descriptive study to determine the nutritional status and related risk factors of 65 and older aged people living at elderly homes. The universe of the study comprises the people who are 65 and older living at public and private elderly homes within the provincial borders of Ankara. Research sampling included 308 elderly people. Data were collected by using an interview form prepared by the researcher and the Mini-Nutritional Assessment (MNA) together with the Standardized Mini-Mental Test (SMMT), Mini-Mental Test for Untutored (SMMT-E) and the Barthel index. T- test, correlation analysis and logistics regression tests were used for data analysis in this stuy According to the study results, 28.6% of subjects had malnutrition and 44.5% were at risk for malnutrition. 11.4% of old subjects were found to have an acute illness and 88.3%, a chronic disease. 87.3% were using medicine, 27.3% had sensory losses, 53.6% had gastrointestinal problems and 66.9% had problems with mouth health. Subjects having these problems and also females had lower MNA scores. MNA scores were also lower in subjects with cognitive dysfunction or in subjects dependant in daily activities. Mean nutritional scores were also lower in subject that do not want to participate in social activities and in those who thought that they were ?bad? in terms of interpersonal relationship. According to logistic regression analysis, factors like usage of medicine, having gastrointestinal problems, dysphagia, unwillingness to participate in social activities, cognitive dysfunction, and dependancy in daily activities had a negative effect on nutrition. It is recommended, on admission, to assess the nutritional status and related risk factors for the elderly and to plan a nutritional support for those with malnutrition.