Devlet memurlarının kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi sisteminin hukuki rejimi
The legal regime of the civil servants level progression and grade advancement system
Yazar: ORKUN KAAN BALTAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KÜRŞAT ERSÖZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmanın amacı, memuriyet rejiminde derece ve kademelerin ne gibi özelliklere sâhip
olduğunun ve sistemin ihtiyaçlarının tespîtini yapmaktır. Çalışma kapsamında derece ve
kademelerle bağlantılı olduğu düşünülen değerlendirme, ödüllendirme, cezâlandırma, mâlî
haklar gibi belli başlı konulara da yeterli ölçüde yer verilmiştir. Hukuk alanındaki eserlerle
birlikte kamu yönetimi alanındaki eserler, içtihat ve mütâlaalar kaynak alınmıştır.
Derece ve kademe kavramlarının neredeyse içi boşaltılmış olduğu ve memurun
mesleğine etkilerinin düşük olduğu görülmüştür. Derece, yapılan işin önemini göstermesi
gereken bir kavramken uygulamada yalnızca mâlî hakları etkilemektedir. Mâlî haklara olan etki
ise memur maaşının derecelerle alâkasız birçok ödeme kaleminden oluşması sebebiyle düşük
kalmaktadır. Kademe ise derece içinde yalnızca maaş artışı getirmek için ortaya atılmış bir
kavramdır. Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesinde kıdem esas alınmaktadır. Memuru
çalışmaya teşvîk eden bir derecelendirme ve ödüllendirme bulunmamaktadır. Buna karşın
sınırları net bir şekilde belirlenmemiş çeşitli idârî yaptırımlar sıkça uygulanmaktadır. Kademe
ilerlemesinin durdurulması cezâsı da memuriyet rejimi içindeki ağır cezâlardan biridir, ancak;
kademe ilerlemesinin mâlî haklara önemli bir etkisinin olmaması sebebiyle cezânın caydırıcılık
amacı yerini bulmamaktadır. Derece sayısı azaltılmalı, dereceler yapılan görevle ilgili hâle
getirilmeli, yükselmelerde ehliyet dikkate alınmalı ve mâlî hakları esas olarak derece ve
kademeler belirlemelidir.
Anahtar Kelimeler: Memur, Derece, Kademe, Değerlendirme, Cezâ.

Abstract:
The aim of the study is to determine the characteristics of grades and levels in the civil
service regime and the needs of the system. Within the scope of the study, certain issues such
as evaluation, rewarding, punishment and financial rights, which are considered to be related to
grades and levels, are also adequately covered. Along with the works in the field of law, works
in the field of public administration, court practices and opinions have been taken as sources.
It has been observed that the concepts of grade and level are almost hollowed out and
their impact on the civil servant's profession is low. While grade is a concept that should show
the importance of the work, in practice it only affects financial rights. Even the impact on
financial rights remains low as the salary of the civil servant consists of many payment items
that are irrelevant to grades. A level, on the other hand, is a concept that was introduced only
to increase the salary within the grade. Grade advancement and level progression are based on
seniority. There are no grading and rewarding schemes that motivate civil servants to work. On
the other hand, various administrative sanctions with unclear boundaries are frequently applied.
The penalty of suspension of level progression is one of the harsh penalties in the civil service
regime, however; since level progression does not have a significant impact on financial rights,
the deterrent purpose of the penalty is not fulfilled. The number of grades should be reduced,
grades should be related to the duties performed, merit should be taken into account in
promotions and financial rights should be determined mainly by grades and levels.
Keywords: Civil Servant, Grade, Level, Evaluation, Penalty.