Sosyal medya kullanımında gösteriş tüketimi eğiliminin X, Y ve Z kuşakları açısından değerlendirilmesi
The evaluation of conspicuous consumption tendency of X, Y, and Z generations in social media usage
Yazar: TUĞÇE TUĞYAM İLHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SİNAN ERGÜVEN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Kuşaklar = Generations ; Sosyal medya = Social media ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Küreselleşme, hızla gelişen teknoloji ve bireylere sunulan sanal dünya ile birlikte tüketim sosyo-kültürel bir olay haline gelmiştir. Bu bağlamda günümüzde bireyler gösteriş amaçlı gerçekleştirdiği tüketim davranışlarını, diğer insanlara gösterebilmenin bir yolu olarak sosyal medyayı kullanmaktadır. Böylece bireyler, sahip oldukları nesneleri, gezdikleri yerleri, yedikleri yemekleri, serbest zamanlarda gerçekleştirdikleri etkinlikleri gibi yaşam stillerini sosyal medya aracılığı ile diğer bireylere aktarabilmektedir. Sosyal medyadaki bu davranışları ile bireyler, sosyal statülerini ve içinde bulundukları sosyal sınıfları yansıtarak kendini diğer bireylerden farklı kılmaya çalışan bir imaj oluşturmaya çalışmaktadır.  Diğer taraftan tüketim tarzlarında olduğu gibi gösteriş tüketimi eğilimi de bireyden bireye farklılık gösterebilmektedir. Bu çalışma X, Y ve Z kuşaklarının sosyal medya kullanımda gösteriş tüketimi eğilimlerinin neler olduğunu ve bu eğilimlerin kuşaklar arasındaki farklılıklarını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmada, nicel araştırma yöntemi kullanılmış, sosyal medyada gösteriş tüketimi ölçeği geliştirilmiş ve veriler anket aracılığıyla toplanmıştır. Kota örnekleme yöntemi kullanılarak Eskişehir ilinin Tepebaşı ve Odunpazarı ilçelerinde gerçekleştirilen bu çalışmada X, Y ve Z kuşaklarının sosyal medyada gösterişçi tüketimi eğiliminin cinsiyet, gelir durumu, eğitim durumu ve kuşak değişkenleri bakımından farklılaşıp farklılaşmadığı irdelenmiştir. Sonuç olarak kuşaklar arasında sosyal medyada gösterişçi tüketim eğiliminde anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Globalization has become a socio-cultural phenomenon with rapidly evolving technology and the virtual world presented to the individual. In this context, nowadays individuals are using social media as a means of showing own conspicuous consumption behaviours to other people. Therefore, via social media, individuals are able to transfer to other individuals their lifestyles such as objects they have, the places they visit, the foods they eat and the activities they perform leisure time. With these behaviors in social media, the individual seeks to create an image that strive to differentiate themselves from other individuals by reflecting their social status and the social classes they are in. On the other hand, as in the consumption styles, the tendency to conspicuous consumption can be different from individual to individual. The purpose of this study is to identify the conspicuous consumption tendencies of X, Y and Z generations in social media usage and to identify the differences of that tendecies between these generations. For this purpose, quantitative research method was used in the study, conspicuous consumption tendency in social media usage scale was developed and data were collected through questionnaire. In this study which was carried out in the county of Tepebaşı and Odunpazarı of Eskişehir using quota sampling method, it was examined whether the conspicuous consumption tendency of the X, Y, and Z generations in social media usage differed according to gender, income status, education status and generation variables. As a result, it is found that there is a significant difference in the conspicuous consumption tendency in social media between generations.