Şanlıurfa bölgesinde özel veteriner kliniklerine getirilen pet hayvanların jinekolojik olgular yönünden retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of pet animals brought to private veterinary clinics in Şanliurfa region in terms of gynecological cases
Yazar: BERKEHAN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBUBEKİR YAZICI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı / Doğum ve jinekoloji Bilim Dalı (Veteriner Hekimlik)
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, 2018 – 2022 yılları arasında Şanlıurfa bölgesinde özel veteriner kliniklerine getirilen pet hayvanların jinekolojik olgular yönünden retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlandı.
Bu amaçla, 2018 – 2022 yılları arasında 4 farklı özel veteriner kliniğine 5 (beş) yıl boyunca getirilen pet hayvanların, hasta kayıt ve takip programındaki verileri ile hasta kayıt defterine kaydedilen jinekolojik olguları incelenmiştir. Kliniklere getirilen pet hayvanların kliniklere getirileme sebepleri tür, yıl, ay bazında değerlendirilmiş ayrıca jinekolojik vakaların yaşlara göre dağılımları belirlenmiştir.
Çalışma sonucunda, kliniklere getirilen toplam 3579 vakanın 1403'ünün (%39,2) jinekolojik muayene veya tedavi için getirildikleri tespit edildi. Türlere göre değerlendirildiğinde, jinekolojik vakaların; 1084'ünün kedi (%77,26), 246'sının köpek (%17,53), 66'sının kanatlı (%4,70), 7'sinin tavşan (%0,50) olduğu belirlendi. Yıllarla birlikte kedi sayısının arttığı, diğer hayvan türlerinin sayısında ise önemli bir değişme olmadığı görüldü.
Pet hayvanların kliniklere jinekolojik açıdan getirilme sebepleri incelendiğinde, en çok başvuru nedeninin; kedi, köpek ve tavşanlarda ovariyohisterektomi (sırasıyla; %73,62, %38,21 ve %100), kanatlı türlerinde ise yumurta retensiyonu (%100) olduğu belirlendi. İkinci ve üçüncü sıralardaki olguların ise hem kedilerde hem de köpeklerde pyometra ve gebelik muayenesi olduğu tespit edildi.
Kedilerin ve köpeklerin kliniklere 0 – 2 ve 2 – 4 yaş aralıklarında en çok ovaryohisterektomi operasyonu için, 4 – 6 yaş aralığında ise pyometra şikâyetiyle getirildikleri belirlendi.
Sonuç olarak Şanlıurfa bölgesinde kliniklere en fazla getirilen pet hayvan türünün kedi olduğu en yaygın jinekolojik şikâyetin/talebin ise kedi ve köpeklerde kısırlaştırma operasyonu, kanatlı türlerinde ise yumurta retensiyonu olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen verilerin hem Veteriner Fakültelerinden mezun olacak öğrencilerin hem de klinisyen veteriner hekimlerin pet hayvanlarda sahada karşılaşacakları jinekolojik sorunların daha çok neler olabileceği hakkında bilgiler vereceği, ayrıca ileride yapılacak bilimsel çalışmalara yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study aimed to evaluate gynecological cases in pet animals retrospectively brought to private veterinary clinics in the Şanlıurfa region between 2018 and 2022.
For this purpose, the data in the patient registration and follow-up program and the gynecological cases recorded in the patient registry of pet animals brought to 4 different private veterinary clinics for 5 (five) years between 2018 and 2022 were examined. The reasons for bringing pet animals to the clinics were evaluated based on species, year, and month, and the distribution of gynecological cases by age was determined.
As a result of the study, it was determined that 1403 (39,2%) of the 3579 cases brought to the clinics were brought for gynecological examination or treatment. When evaluated according to species, it was determined that 1084 of the gynecological cases were cats (77,26%), 246 were dogs (17,53%), 66 were poultry (4,70%), and 7 were rabbits (0.50%). It was observed that the number of cats increased over the years, while there was no significant change in the number of other animal species.
When the reasons for pets being brought to clinics for gynecological purposes were examined, it was determined that the most common reason for referral was ovariohysterectomy in cats, dogs, and rabbits (73,62%, 38,21%, and 100%, respectively) and egg retention in poultry species (100%). The second and third cases were determined to be pyometra and pregnancy examinations in both cats and dogs.
It was determined that cats and dogs were mainly brought to clinics for ovariohysterectomy operations between the ages of 0 – 2 and 2 – 4 and with complaints of pyometra between the ages of 4 – 6.
As a result, it was concluded that the most common pet species brought to clinics in the Şanlıurfa region is cats, and the most common gynecological complaint/request is neutering operations in cats and dogs and egg retention in poultry species. It is thought that the data obtained from this study will provide information about the gynecological problems that both students who will graduate from Veterinary Faculties and clinician veterinarians may encounter in the field of pet animals and will also help future scientific studies.