Finansal kırılganlığı etkileyen faktörler: Türk bankacılık sektörü üzerine bir uygulama
The factors affecting financial reliability: An application on Turkish banking sector
Yazar: GÖNÜL ÖZKAN DİKİŞCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY TURAN TURABOĞLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finansal kırılganlık = Financial fragility ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system

Özet:
ÖZET
Finansal sistem içerisinde yer alan bankacılık sektörü, finansal aracılık görevini yerine getiren en önemli kurumlardan biridir. Finansal sistem içerisinde büyük paya sahip olan bankacılık sektörünün etkin ve verimli çalışması, bir bütün olarak finansal sistemin de etkin ve verimli bir biçimde çalışmasını önemli ölçüde etkilemektedir. Finansal piyasaların büyümesini ve gelişmesini sağlayan finansal serbestleşme ile birlikte bankacılık sektörünün iş hacmi ve riskli işlemleri artmış, bu ise bankacılık sektörünü piyasa hareketlerine karşı daha hassas kılmıştır. Böylesi bir ortamda piyasada ortaya çıkan bir şok, bankacılık sektörünü daha kolay etkilemekte ve finansal kırılganlığı arttırmaktadır. Finansal kırılganlık, sistemde istikrarsızlığa yol açarak genel ekonomiyi olumsuz yönde etkileyerek finansal krizlere neden olabilmektedir. Bu nedenle finansal krizlerin olumsuz etkilerinin minimuma indirilebilmesi için finansal kırılganlık yaratan olguların belirlenmesi gerekmektedir. Bu gereklilikten yola çıkarak bu çalışmada, Türk Bankacılık Sektöründe finansal kırılganlığı etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çoğunlukla finansal kırılganlık; takipteki kredi oranı ve sermaye yeterlilik oranı ile temsil edilirken karlılık, likidite, sermaye yapısı, aktif büyüklük ve sektör tecrübesinin finansal kırılganlığı etkileyen bağımsız değişkenler olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada da, aynı kabul üzerinden hareket edilerek finansal kırılganlığı etkilediği düşünülen bağımsız değişkenlerin ortaya çıkarılabilmesi için dört ayrı model kurulmuştur. Model 1 ve 2 kapsamında özel sermayeli mevduat bankalar, Model 3 ve 4'te ise yabancı sermayeli mevduat bankaları panel veri yöntemi ile analiz edilerek söz konusu temel sorunun cevabı aranmıştır. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; Model 1'de takipteki kredi oranı ile banka büyüklüğü ve aktif karlılık oranı değişkenleri arasında istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki tespit edilirken, Model 2'de ise sermaye yeterlilik oranı ile banka büyüklüğü, finansal kaldıraç, nakit oran ve aktif kârlılık oranı ile istatistiki olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişki, özsermaye karlılık oranı ile ise istatistiki olarak anlamlı fakat negatif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Model 3'te takipteki kredi oranı ile finansal kaldıraç, nakit oran, aktif karlılık oranı ve özsermaye karlılık oranı arasında anlamlı ve negatif ilişki olduğu, Model 4'te ise sermaye yeterlilik oranı ile finansal kaldıraç ve nakit oran arasında istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönlü, aktif karlılık oranı, özsermaye karlılık oranı ve banka tecrübesi arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Finansal Kırılganlık, Bankacılık Sektörü, Panel Veri Analizi

Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Tuncay Turan TURABOĞLU, Mersin Üniversitesi, İşletme Anabilim Dalı, Mersin

Abstract:
ABSTRACT
	The banking sector within the financial system is one of the most important institutions performing financial intermediation. The efficient and productive operation of the banking sector, which has a large share in the financial system, significantly affects the efficient and productive operation of the financial system as a whole. With the financial liberalization that allows the growth and development of the financial markets, the business volume and risky transactions of the banking sector increased, which made the banking sector more sensetive to market movements. In such an environment, a shock in the market is affecting the banking sector more easily and increasing financial fragility. Financial fragility can cause financial crises by causing instability in the system and affecting the overall economy in the negative direction. For this reason, in order to minimize the negative effects of financial crises, it is necessary to determine the cases that create financial fragility. From this necessity, it is aimed to determine the factors affecting the financial fragility in the Turkish Banking Sector. Financial fragility mostly; are represented by  the non performing loan ratio  and capital adequacy ratio and profitability, liquidity, capital structure, asset size, and sectoral experience are considered to be independent variables affecting financial fragility. In this study, four separate models were established in order to find out the independent variables considered to affect the financial fragility by acting on the same acceptance. In Model 1 and 2, private commercial bank banks were used. In Models 3 and 4, foreign-owned commercial banks were analyzed by panel data method and the main problem was searched. According to the findings obtained from the analysis; In Model 1, a statistically significant and negative relationship was found between the non performing loan ratio  and bank size and asset profitability ratio. In Model 2, the capital adequacy ratio and bank size, financial leverage, cash ratio and return on assets , it was found that there was a meaningful but positive relationship with the profitability ratio and a negative but significant relationship with the profitability ratio statistically. In Model 3, it is shown that there is a significant and negative relationship between  the non performing loan ratio  and financial leverage, cash ratio, asset profitability ratio and equity profitability ratio, in Model 4, it is determined that there is a positive relationship between capital adequacy ratio and financial leverage and cash ratio statistically significant and negative, asset profitability ratio, equity profitability ratio and bank experience.

Keywords: Financial Fragility, Banking Sector, Panel Data Analysis

Advisor: Asst. Prof. Tuncay Turan TURABOĞLU,  Departman of Business, The University of Mersin, Mersin