Hz.Muhammed'in ahlaki bir yönü olarak "Hilm"
"Hilm" as a moral aspect of the prophet Muhammad
Yazar: CUMA ERGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. NECMEDDİN ŞEKER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Hilm = Hilm ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Muhammed (s.a.v.) Kur'ân'ın ifadesiyle "alemlere rahmet" olarak gönderilmiş ve "yüce bir ahlak üzere olan" son peygamberdir. Allah Resûlü, Kur'ân'ın bu ifadesini yaşadığı güzide ömrüyle insanlığa göstermiştir. Allah'ın göndermiş olduğu elçilerin bazı ayırt edici özellikleri vardır. Hz. Muhammed'in en belirgin ayırt edici özelliklerinden biri de küçük-büyük, genç-yaşlı, erkek-kadın fark etmeksizin bütün insanlara karşı merhamet, şefkat, sabır, nezaket, müsamaha ve rıfk ile muamele etmesidir. Yirmi üç yıllık peygamberlik vazifesinin sonunda muvaffak olmasının ve asırlar geçse de adından söz ettirecek bir etkiyi bırakmasının temel sebeplerinden birisi de onun muhataplarına gösterdiği yumuşak tavırdır. Bu sayede kalpleri kazanmış ve insanları etrafında toplamayı başarmıştır.
"Hilm" kavramı, Hz. Muhammed'in hayatındaki ahlâkî vasıfların temelini teşkil eden bir erdemdir. Sabır, merhamet, vakar, akıl ve müsamaha gibi anlamları ifade eden hilm, Hz. Peygamber'in insanlarla olan ilişkilerini daha iyi anlamaya ve analiz etmeye vesile olacak bir fazilettir. Ahlâkî vasıfların en şereflisi olarak adlandırılan hilm kavramı üzerine çok çalışma yapılmamış ve dilimizde dar anlamda ele alınmıştır. Araştırmamızda hilm kavramının, ilk olarak lügatlerden faydalanarak anlam muhtevasının ne olduğunu ortaya koyduk. Daha sonra bazı ilim dallarında hilm kavramının nasıl değerlendirildiğine değindik. Kur'ân-ı Kerim'de hilmin içeriğini inceledikten sonra Hz. Peygamber'in hayatında hilmin önemini hadisler ve sünnet çerçevesinde örnekler vererek izah ettik. En son bölümde ise hilm erdeminin bireye ve topluma bakan yönlerini değerlendirip, yaşanabilir bir hayat için hilm ahlakının ne kadar önemli bir ahlâkî vasıf olduğunu ortaya koymaya çalıştık.
Anahtar Kelimeler: Hadis, Ahlak, Hilm, Müsamaha, Erdem

Abstract:
Hz. Muhammad (pbuh) is the last prophet who was sent as a "mercy to the worlds", as the Qur'an puts it, and who "is on a sublime morality". The Messenger of Allah showed humanity this expression of the Qur'an with his distinguished life. The messengers sent by Allah have some distinctive features. Hz. One of the most distinctive distinguishing features of Muhammad is that he treated all people, regardless of whether they are small or old, young or old, male or female, with mercy, compassion, patience, kindness, tolerance and kindness. One of the main reasons why he succeeded at the end of his mission as a prophet for twenty-three years and left an impact that will make a name for himself, even after centuries, is his gentle attitude towards his interlocutors. In this way, he won hearts and managed to gather people around him.
The concept of "hilm", Hz. It is a virtue that forms the basis of the moral qualities in the life of Muhammad. Expressing the meanings such as patience, mercy, dignity, reason and tolerance, hilm is Hz. It is a virtue that will enable us to better understand and analyze the relations of the Prophet with people. There has not been much study on the concept of hilm, which is called the most honorable of moral qualities, and it has been discussed in our language in a narrow sense. In our research, we first revealed what the meaning of the concept of hilm is by making use of the dictionaries. Then, we touched on how the concept of hilm is evaluated in some branches of science. After examining the content of hilmin in the Qur'an, Hz. We explained the importance of hilmin in the life of the Prophet by giving examples within the framework of hadiths and sunnah. In the last part, we tried to evaluate the aspects of the virtue of hilm that look at the individual and the society, and tried to reveal how important moral quality is for a livable life.
Keywords: Hadith, Morality, Hilm, Tolerance, Virtue