Hastanelerde çalışan ve yönetici bakış açısıyla görev temelli ve değer temelli performans ölçümünün çalışan bağlılığı ve ödüllendirme üzerindeki etkisi
The effect of task-based and values-based performance measurement on employee commitment and rewarding from the perspective of employees and managers in hospitals
Yazar: YASİN ARAS
Danışman: PROF. DR. OĞUZ IŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Yirminci yüzyılda amaçlara göre yönetim yaklaşımının bir yansıması olarak daha çok verimlilik ve kontrol odaklı bir performans değerlendirmesi yapılmaktayken 21. yüzyıla gelindiğinde çalışanların hem kişisel ve örgütsel hedeflere ulaşıp ulaşmadıkları ve iş sorumluluklarını yerine getirip getirmediklerinin (görev temelli) hem de etik değerlerinin (değer temelli) ölçülmesine imkân tanıyan yeni bir performans değerlendirme yaklaşımı benimsenmiştir. Bu çalışmada sağlık çalışanlarının görev temelli ve değer temelli performanslarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Üç farklı mülkiyetteki sağlık kuruluşunda görevli 498 sağlık çalışanının örnekleme dahil edildiği bu çalışmanın verileri Değer ve Görev Temelli Performans Değerlendirme anketi yoluyla toplanmıştır. Ankette bireysel ve kurumsal değişkenler, değer temelli performans değişkeni, görev temelli performans değişkeni, çalışan bağlılığı değişkeni ve çalışan ödüllendirme değişkenini ölçmeye yönelik sorular bulunmaktadır. Veri toplama işlemi iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada örneklemdeki tüm çalışanlar anketi kendi adına tamamlamıştır. İkinci aşamada ise, aynı çalışanların yöneticileri çalışanlarının performanslarını değerlendirmiştir. Verilerin analizi sonucunda değer temelli ve görev temelli performansın çalışma süresi ve hastane mülkiyetine göre farklılaştığı bulunmuştur (p<0,05). Çalışanların değer temelli ve görev temelli performanslarının çalışan bağlılığını ve ödüllendirilmesini anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışma bulgularından yola çıkılarak sağlık çalışanlarının performans değerlendirme yöntemi olarak görev temelli ve değer temelli performansın da kullanılabileceği düşünülmektedir. Hem sağlık kuruluşlarında hem de diğer sektörlerde görev temelli ve değer temelli performans değerlendirmesi yapılarak mikro ve mezo düzeyde daha kapsamlı performans değerlerine ulaşmanın mümkün olacağı ifade edilebilir.

Abstract:
In the twentieth century, as a reflection of the management by objectives approach, performance measurement was more productive and control-oriented, whereas in the twenty-first century, a new approach to performance measurement has been adopted that allows employees to be measured both in terms of whether they have achieved personal and organisational goals and fulfilled their job responsibilities (task-based) and their ethical values (values-based). The aim of this study was to assess the task-based and values-based performance of healthcare employees according to different variables. The data of this study, in which 498 healthcare professionals working in three different owned healthcare organisations were included in the sample, were collected through the Values and Task-Based Performance Evaluation Questionnaire. The questionnaire includes questions to measure individual and organisational variables, values-based performance variable, task-based performance variable, employee commitment variable and employee rewarding variable. Data collection took place in two stages. In the first stage, all employees in the sample completed the questionnaire on their own behalf. In the second stage, the managers of the same employees rated the performance of their employees. As a result of the data analysis, it was found that values-based and task-based performance differed according to tenure and hospital ownership (p<0.05). It was found that values-based and task-based employee performance significantly and positively influenced employee commitment and rewarding (p<0.05). Based on the findings of the study, it is believed that task-based and values-based performance can also be used as a performance evaluation method for healthcare employees. It can be stated that it will be possible to reach more comprehensive performance values at micro and meso level by performing task-based and values-based performance evaluation both in healthcare organisations and in other sectors.