Hipofiz adenomlarının değerlendirilmesinde Tc-99m-MIBI sintigrafisinin rolü
The rule of Tc-99m MIBI sicintigrophy at the evaluation of pituitary adenomas
Yazar: ŞADİYE ALTUN  TUZCU
Danışman: PROF. DR. HALİL KAYA
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Tc-99m-MIBI kullanılarak yapılan beyin SPECT'in hipofiz adenomlarının görüntülenlenmesinde kullanılıp kullanılamayacağını araştırmayı amaçladık. Materyal Metot: Çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalında tam konulan ll'i kadın 6'sı erkek ortalama yaşlan 39.7+15.3 (23-71) olan 17 hipofiz adenomu olgusu (4 prolaktinoma, 9 akromegali, 1 TSH sekrete eden adenom 3 Cushing hastalığı) çalışma kapsamına alındı. Kontrol grubu olarak hasta grubuna benzer yaşta ve benzer cinsiyeti olan sağlıklı bireyler alındı(yaş ortalaması 35.5+ 10.7, 22-49 yaş aralığında 5 erkek 12 kadın). Çalışmaya alman tüm vakalara MR çekildi. Hipofiz adenomunun olup olmadığı teyit edildi. Bu çalışmada Tc-99m-MIBI kullanılarak yapılan beyin SPECT çalışması hipofiz adenomu olan grup ile kontrol grubuna uygulandı. SPECT çekim sonrasında hipofiz adenomunun en iyi görüldüğü 4 coronal ve 4 sagital kesit üzerine adenomun tümünü içerek şekilde ilgi alanı (ROI) çizildi ve bu bölgelerden sayım yapılarak sagital kesit ortalama count, coronal kesit ortalama count'u ve her iki kesitin ortalamasından oluşan ortalama count hesaplandı. Ayrıca çizilen ROI'den lezyon çapı belirlendi. Kontrol grubunda da hipofizin görüldüğü alanlardan aynı veriler elde edildi. Kontrol grubu ile vaka grubunun verileri Mann-Whitney-U testi ile karşılaştırıldı. Ayrıca kadın erkek oranlarım karşılaştırmak için ki-kare testi uygulandı. Verilerin arasındaki korelasyonlarının tayini için ise Pearson korelasyon testi uygulandı. Bulgular: Hipofiz adenomu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında gerek yaş gerek cinsiyet dağılımı açısından gruplar arasında fark gözlenmedi. Sagital ROI ortalama çapı ve coronal ROI ortalama çapı hipofiz adenomu olan grupta kontrol grubuna. göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.0001) Sagital kesit ortalama count'u kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu (sırası ile 15,20±6,68 ve 9,42±3,45, p<0.001). Coronal ve sagital kesitlerin toplamının ortalamasını yansıtan 63ortalama count ise kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu ( sırasıyla 13,78 ±6,55 ve 9,58± 3,30, p=0.017). Pearson korelasyon testi ile MR ile saptanan adenomun çapı ile ortalama count arasında (r=0.555*p=0.021) anlamlı pozitif korelasyon vardı. Ortalama count ile ortalama sagital çap (ROI çapı) ve ortalama coronal çap arasında anlamlı pozitif korelasyon mevcuttu (sırası ile r=0.651*. p=0.001 ve r=0.748*, p=0.001). Sonuç: l- Tc-99m-MIBI hipofiz adenomlannın görüntülenmesinde kullanılacak bir ajan olabilir. 2-Hipofiz adenomunun büyüklüğü arttıkça Tc-99m-MIBI tutulumu artmaktadır. 3-MR bulgulan ile Tc-99m-MIBI sintigrafi bulgulan biribirini destekler niteliktedir. 4- MR anatomik detayı belirlerken, MIBI SPECT:öncelikle adenomun MIBI tutulumu ile parelel olarak fonksiyonu hakkında bilgi verir. 64

Abstract:
Aim: to investigate usefulness of brain SPECT with Tc-99m -MIBI in evaluation of pituitary adenoma. Materials and method: seventeen patients with pituitary adenoma mean age 39.7+1 5.3year (4 prolactinoma, 9 acromegaly, 1 TSH secreting adenoma and 3 Gushing syndrome), diagnosed at Dicle University Department of Medicine were included to the study. Seventeen healthy subjects with similar age and sex were included to the study as a control group (mean age 35.5+ 10.7 year). Pituitary adenomas of the patients were shown by MRI Brain SPECT images were obtained from patients with pituitary adenoma and control group by Tc-99m MIBI. Region of interest (ROI) were drawn best 4 coronal and 4 sagital images obtained from brain SPECT in patients with pituitary adenoma and control group. Mean coronal average count, mean sagital average count and mean average count of coronal and sagital images were calculated. Mann-Whitney-U test was used for comparision of subjects with adenoma and control group. Chi-square test was used for comparision of sex distrubition. Pearson corelation was used to show corelation between the parameters. Results: Age and sex distribition of subjects with pituitary adenoma and control group was not statisticaly different. Mean of the diameters of sagital and coronal ROI (region of interest) were significantly higher than control group(p<0.0001). Mean average count of sagital section sigificantly higher than control group( 15,20±6,68 and 9,42±3,45, pO.OOl, respectively). Mean average count that obtained from coronal and sagital sections was also higher than control group (13,78 ±6,55 and 9,58+ 3,30, p=0.017, respective). There was a strong corelation between diameter of adenoma which was measured by magnetic resonance and mean average count (r=0.555*p=0.021). Mean average count and ROI diameter of sagital and coronal section were shown positive corelation (r=0.651*, p=0.001 and r^0.748*, p=0.001, respectively) Conclusion: l-Tc-99m-MIBIcanbeused as an imaging ajan to show pituitary adenomas. 652- Uptake of Tc-99m-MIBI positively correlate with diameter of pituitary adenoma 3- Findings of Magnetic Resonance and Tc-99m-scintigraphy support to each other. 4- MRI can show anatomical structure of the adenoma while MIBI SPECT can show functional status of the adenoma 66