Çok kriterli karar verme yöntemleri ile elektrikli şarj istasyonlarının konumlandırılması
Location of electric charging stations with multi-criteria decision-making methods
Yazar: MUSTAFA BÜYÜKKANTARCI
Danışman: PROF. DR. ERCAN ŞENYİĞİT ; DR. SELÇUK MUTLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Elektrikli araçlar = Electric vehicles ; MARCOS yöntemi = MARCOS method ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İyi-en kötü yöntemi (BWM) = Best–worst yöntemi (BWM) ; Şarj istasyonları = Charging stations

Özet:
Bu tez çalışması gelecekte elektrikli araçların kullanımının artacağı öngörülerek elektrikli araçların şarj durumlarında oluşacak kısıtlamaların özellikle de istasyonlar bazında nasıl bir çözüm sunulabileceği ve bu istasyonların nasıl konumlandırılarak şarj sorununu ortadan kaldırılabileceği veya minimuma indirilebileceği sorusuna cevaben ortaya çıkmıştır.  Yakın zamanda kullanıcı sayısının giderek artacak olması ve yerli üretim elektrikli araçlarla bu konunun daha cazip hale gelmesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla elektrikli araçların konumlandırılması çalışması bu araçların kullanımı halinde oluşacak şarj istasyonu ihtiyacına cevap verebilmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada Talas ilçesi pilot bölge olarak seçilerek belirlenen şarj istasyonlarının nerelerde konumlandırılması gerektiği ile ilgili çözüm sunulmuştur. Çalışmada nüfus, altyapıya uzaklık, kurulum maliyeti, anayollara uzaklık, park alanlarına uzaklık, benzin istasyonlarına uzaklık, satınalma gücü/rayiç bedel değeri, alışveriş merkezlerine uzaklık ve iletim genişleme planına uygunluk kriterleri kullanılarak BWM ile ağırlıklandırılmış, MARCOS yöntemi ile belirlenen yirmi alternatif lokasyon arasından kriterlere göre en yüksek fayda fonksiyonu ile sıralama elde edilmiştir. Uygulanan hibrit çözümün neticesinde on yedinci istasyon birinci alternatif olarak en yüksek fayda fonksiyonu değerine sahip çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Elektrikli Araçlar, Şarj İstasyonları, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, BWM, MARCOS

Abstract:
This thesis has emerged in response to the question of how the use of electric vehicles will increase in the future, and how the limitations of electric vehicles can be solved, especially on the basis of stations, and how the charging problem can be eliminated or minimized by positioning these stations. It is inevitable that the number of users will increase in the near future and this issue will become more attractive with domestic production electric vehicles. Therefore, the positioning study of electric vehicles was carried out in order to respond to the need for charging stations that will arise if these vehicles are used. In this study, Talas district was chosen as the pilot region and a solution was presented about where the charging stations should be located. In the study, the criteria were selected among twenty alternative locations determined by the MARCOS method, weighted by BWM using the criteria of population, distance to infrastructure, installation cost, distance to main roads, distance to parking areas, distance to gas stations, purchasing power/market value, distance to shopping centers and conformity to transmission expansion plan. Ranking was obtained with the highest utility function. As a result of the applied hybrid solution, the seventeenth station has the highest utility function value as the first alternative.

Keywords: Electric Vehicles, Charging Stations, Multi-Criteria Decision-Making Methods, BWM, MARCOS