Krizi fırsata dönüştürmek: Hartum'da sürdürülebilir kentsel canlanmaya rehberlik etmek
Turning crisis into opportunity: Guiding sustainable urban revival in Khartoum
Yazar: SHAIMAA MUSTAFA MOHAMED ELBASHIR
Danışman: DOÇ. DR. KIVANÇ ERTUĞAY
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Tarih boyunca krizler bazen toplumlara, ülkelere ve insanlığa beklenmedik faydalar sağlamıştır. 1959'da yaptığı bir konuşmada John F. Kennedy, hem tehlike hem de fırsat sembollerini birleştiren Çince "kriz" kelimesinin ilginç anlamını vurgulamıştır. Krizler şehirleri veya kentsel alanları etkilediğinde, genellikle kentsel afetler olarak adlandırılır. 
Son yıllarda, dünya çapındaki şehirler hem doğal hem de insan kaynaklı çeşitli kentsel afetlerle uğraşırken, sürdürülebilir kentsel kalkınma kavramına giderek daha fazla odaklanılmaktadır. Bu, günümüzde şehir planlamasında kilit bir zorluk haline gelmiştir. Bu çalışmanın ana konusu olan Hartum şehri de bu eğilimin bir istisnası değildir. Sudan'ın başkenti Hartum, kendine özgü mimari mirası ve kentsel düzeniyle sembolik bir örnek teşkil ederken, ordu ve Hızlı Destek Güçleri arasındaki çatışmaların ardından şehir önemli ölçüde fiziksel, ekonomik ve kültürel zarara uğramıştır. Bu trajedinin ardından, bu yıkımın bir umut kaybı mı yoksa daha sürdürülebilir bir şehrin yeniden inşası için bir fırsat mı olduğuna dair sorular ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışma, hem doğal hem de insan kaynaklı olayları kapsayan afet sonrası kentsel planlama üzerine mevcut literatürü ve vaka çalışmalarını kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Ana odak noktası, krizleri etkili bir şekilde ilerleme fırsatlarına dönüştüren şehirlerdir. Amaç, bu şehirler tarafından kullanılan stratejileri anlamak ve analiz etmek ve Hartum'daki yıkım sonrasını daha sürdürülebilir, dirençli ve yüksek kaliteli bir kentsel çevreye dönüştürmek için adımlar ve öneriler geliştirmektir. Bu amaca ulaşmak için çalışmada kapsamlı bir literatür taraması yaklaşımı kullanılacak, akademik makaleler, raporlar ve ilgili yayınlar incelenecek ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için krizlerin üstesinden başarıyla gelen şehirlere özel bir vurgu yapılacaktır. Etkili sürdürülebilir stratejilere sahip şehirlerin vaka çalışmaları, belirli temaları ve çıkarılan dersleri elde etmek için kapsamlı bir şekilde incelenecektir.
Hartum vaka çalışması, doğal afetler, kentsel yayılma ve devam eden çatışmalar gibi zorlukları ele alırken, şehrin zengin tarihini ve benzersiz kentsel dokusunu incelemektedir. SWOT analizi aracılığıyla çalışma, Hartum'un geçmişteki kentsel planlamasındaki kalıcı sorunları tanımlamaktadır. Kentin planlanmasında karşılaşılan sorunları ve zorlukları anlamak için karar vericilerle görüşme yöntemi de kullanılmıştır. Önerilen yol haritası, sürdürülebilir kentsel form ve ulaşım, çevrenin korunması, savaş sonrası yeniden yapılanma ve kapsayıcı yönetişim yoluyla Hartum'u dirençli, çevre dostu bir kent merkezine dönüştürmek için kilit adımlar sunmaktadır. Tez, afet sonrası Hartum'da sürdürülebilir kentsel kalkınmanın dört temel adımını vurgulayan ve önerilen fikirler için sağlam bir başlangıç noktası sağlayan kavramsal eskizlerle son bulacaktır.

Abstract:
Throughout history, crises have sometimes brought unexpected benefits to societies, countries, and humanity. In a speech in 1959, John F. Kennedy highlighted the interesting meaning of the Chinese word for "crisis," which combines symbols for both danger and opportunity. When crises affect cities or urban areas, they are often called urban disasters.
In recent years, there has been a growing focus on the concept of sustainable urban development, especially as cities worldwide deal with various urban disasters, both natural and man-made. This has become a key challenge in urban planning today. The city of Khartoum, which is the main subject of this study, is no exception to this trend. As the capital of Sudan, Khartoum stands as a symbolic example, with its distinctive architectural heritage and urban layout. However, following the conflict between the army and the Rapid Support Forces, the city has suffered significant physical, economic, and cultural damage. In the wake of this tragedy, questions arise about whether this destruction represents a loss of hope or an opportunity to reconstruct a more sustainable city.
This study aims to thoroughly explore existing literature and case studies on urban planning after disasters, covering both natural and man-made events. The focus is on cities that have effectively turned crises into opportunities to move forward. The goal is to understand and analyze the strategies used by these cities and develop a plan to transform the aftermath of destruction in Khartoum into a more sustainable, resilient, and high-quality urban environment. To achieve this objective, the study will employ a comprehensive literature review approach, examining academic articles, reports, and related publications, with a specific emphasis on cities that have successfully overcome crises to achieve sustainable development. Case studies of cities with effective sustainable strategies will be thoroughly examined to extract specific themes and lessons learned. 
The case study of Khartoum explores the city's rich history and unique urban fabric while addressing challenges such as natural disasters, urban sprawl, and ongoing conflict. Through SWOT analysis, the study identifies permanent issues in past urban planning. The interview method was also used with decision makers to understand the issues and challenges they faced in planning the city. The proposed roadmap offers key steps for transforming Khartoum into a resilient, eco-friendly urban center through sustainable urban form and transportation, environmental preservation, post-war reconstruction, and inclusive governance. thesis will conclude with Conceptual design sketches that highlight the four key steps of sustainable urban development in post-disaster Khartoum, providing a solid starting point for proposed ideas and suggestions.