Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında plazma aterojenik indeks ile mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki ve etki eden faktörler
The relationship between plasma atherogenic index and microvascular complications in patients with TYPE 2 diabetes mellitus and the affecting factors
Yazar: VİLDAN SARA
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aterojenite indeksi = Atherogenicity index ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Komplikasyonlar = Complications ; Nefropati = Nephropathy ; Nöropatiler = Neuropathies

Özet:
Amaç: Diyabetes Mellitus epidemik oranlara ulaşmış kronik bir hastalık olmanın yanında yol açtığı mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar nedeniyle önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Dislipideminin diyabetin mikrovasküler komplikasyonlarının ilerlemesine katkıda bulunduğu düşünülmekte ve aterojenitenin yeni bir göstergesi olan plazma aterojenik indeksin (PAİ) komplikasyon gelişimi ile ilişkisi araştırılmaya devam edilmektedir. Araştırmamızda Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında plazma aterojenik indeks ile mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki ve etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma olgu-kontrol türünde bir çalışma olup Diyabet Aile Hekimliği Polikliniği'nde takipli olan 110 retinopati tanılı ve 220 benzer cinsiyet, yaş, diyabet süresi ve HbA1c seviyelerine sahip mikrovasküler komplikasyon gelişmemiş Tip 2 diyabetli hastayla yapılmıştır. Katılımcıların rutin laboratuvar tetkikleri ve mikrovasküler komplikasyon gelişme durumu kaydedilmiş, plazma aterojenik indeks log (trigliserit/ HDL kolesterol) (plazma trigliserit düzeyinin HDL kolesterol düzeyine oranının 10 tabanında logaritması) formülü ile hesaplanmıştır. PAİ değerinin <0,11 olması düşük risk, 0,11-0,24 arası orta ve >0,24 olması artmış risk olarak değerlendirilmiştir. Hepatik steatoz indeks (HSI) 8× (ALT/AST oranı) + BKİ (kadın cinsiyet: +2, DM tanısı olanlar: +2) formülü ile hesaplanmıştır. HSI değerinin 30'un altında olması düşük risk, 36 ve üzerinde olması yüksek risk olarak değerlendirilmiştir. Tüm analizlerde p<0.05 değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 330 hastanın 177 (%53.6) 'si kadın, 153 (%46.4)'ü erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 60.9± 9.1 yıl olarak bulunmuştur. Katılımcıların 110 (%33.3)'u olgu grubunda, 220 (%66.7)'si kontrol grubunda bulunmaktadır. Olgu grubu ile kontrol grubunun plazma aterojenik indeks puanları ve plazma aterojenik indeks risk grupları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Olgu grubundaki katılımcıların PAİ ortalamaları ile mikrovasküler komplikasyon grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Katılımcıların PAİ risk grupları ile açlık kan glukozu, cinsiyet ve kilo ortancası arasında anlamlı fark bulunmuştur. Olgu ve kontrol grubu arasında HSI'ye göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. 
Sonuç: PAİ, anormal lipit metabolizmasının özelliklerini yansıtabilen ve derecesini ölçebilen bir araçtır. PAİ'nin yüksek riskli Tip 2 diyabet hastalarını öngörme ve takipte kullanılabilmesi, mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlarla ilişkisinin açıklanması için araştırmalar sürmektedir.
Anahtar kelimeler: DM, mikrovasküler komplikasyonlar, nefropati, nöropati, PAİ, retinopati.

Abstract:
Aim: Diabetes Mellitus is a chronic disease that has reached epidemic proportions and is an important cause of mortality and morbidity due to microvascular and macrovascular complications. It is thought that dyslipidemia contributes to the progression of microvascular complications of diabetes, and the relationship of plasma atherogenic index (PAI), a new indicator of atherogenicity, with the development of complications continues to be investigated. In our study, it was aimed to examine the relationship between plasma atherogenic index and microvascular complications in patients with Type 2 diabetes mellitus and the affecting factors.
Materials and Methods: This study is a case-control type study and was conducted with 110 patients with retinopathy and 220 patients with Type 2 diabetes who had similar gender, age, duration of diabetes and HbA1c levels and did not develop microvascular complications who were followed up in the Diabetes Family Medicine Outpatient Clinic. The routine laboratory examinations and the development of microvascular complications of the participants were recorded, and the plasma atherogenic index was calculated with the log (triglyceride/ HDL cholesterol ratio 10 base logarithm of the ratio of plasma triglyceride level to HDL cholesterol level). A PAI value of <0.11 was considered as low risk, between 0.11 and 0.24 as moderate, and>0.24 as increased risk. Hepatic steatosis index (HSI) was calculated with the formula 8× (ALT/AST ratio) + BMI (+2, if female; +2, if diabetes mellitus). An HSI value below 30 was considered low risk, and 36 and above was considered high risk. p<0.05 values were considered significant in all analyzes.
Results: Of the 330 patients included in our study, 177 (53.6%) were female and 153 (46.4%) were male. The mean age of the participants was found to be 60.9±9.1 years. 110 (33.3%) of the participants were in the case group and 220 (66.7%) were in the control group. When the plasma atherogenic index scores and plasma atherogenic index risk groups were compared in the case group and control group, no statistically significant difference was found. A statistically significant difference was found between the mean PAI of the participants in the case group and the microvascular complication groups. There was a significant difference between the participants' PAI risk groups and the median of fasting blood glucose, gender and weight. A statistically significant difference was found between the case and control groups according to HSI.
Conclusions: PAI is a tool that can reflect features and measure the exten of abnormal lipid metabolism. Studies are ongoing to predict and follow-up PAI in high-risk Type 2 diabetes patients and to explain its relationship with microvascular and macrovascular complications.
Key Words: DM, microvascular complications, nephropathy, neuropathy, PAI, retinopathy.