Hafif zihinsel engelli çocuklar ve ebeveynlerinde cinsel istismardan korunma konusunda farkındalık yaratma
Awareness raising about protection from sexual abuse in mild mental disabled children and their parents
Yazar: SİBEL KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. NURGÜN PLATİN ; YRD. DOÇ. DR. Emine ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cinsel suçlar = Sex offenses ; Farkındalık = Awareness ; Zeka geriliği = Mental retardation ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuklar = Children

Özet:
Cinsel istismar toplumun her kesiminde görülebilen bir sorun olmasına karşın çocuklar özellikle de zihinsel engelli çocuklar bu sorun ile daha fazla karşı karşıya kalmaktadırlar. Zihinsel engelli çocuk ve ailelerinin çocuk cinsel istismarı konusunda farkındalıklarının artması çocukların karşılaşabilecekleri olası bir cinsel istismar deneyiminden korunmaları konusunda yardımcı olabilecektir.Bu araştırma, zihinsel engelli çocuk ve ebeveynlerinde cinsel istismar konusunda farkındalık yaratmak amacıyla öntest-sontest yarı deneysel desende yapılmıştır. Araştırma 15 hafif zihinsel engele sahip çocuk ve ebeveyni ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Çocuk Görüşme Formu, Çocuk Eğitim Değerlendirme Kontrol Listesi, Ebeveyn Görüşme Formu kullanılarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. Çocuk eğitimleri Çocuk Eğitim Resimleri ve Hikayeleri ile 4 eğitimde, ebeveyn eğitimleri ise Veliler Eğitimi Kılavuz Kitapçıkları ve Sunuları ile 6 eğitimde gerçekleştirilmiştir. Çocuk Hikaye Kitapçıkları ev ödevi olarak kullanılarak eğitimlerin ev ortamına taşınması ve çocukların unutma olasılıklarının en aza indirilmesi sağlanmıştır. Etik kurul onayı ve ebeveynlerden yazılı bilgilendirilmiş onam formu alınmıştır. Değerlendirmede ortalama, standart sapma ve yüzdelik istatistikleri ve Wilcoxon testi kullanılmıştır.Zihinsel engelli çocukların tüm eğitim konularında (özel vücut bölgeleri, iyi-kötü dokunma ve hayır deme, yabancılarla güvenlik sınır oluşturma ve istismar olayını bildirme) genel bilgi olduğu (p<0.05); ebeveynlerin de tüm eğitim konularında (cinsel istismar ve çeşitleri, özel vücut bölgeleri, iyi-kötü dokunma ve hayır deme, yabancılarla güvenli sınır oluşturma, istismar olayını bildirme, olası bir çocuk cinsel istismarının nasıl anlaşılacağı) genel bilgi puanları ve çocuklarına yönelik davranış ve düşünce değişikliği puanları yönünden eğitim öncesi ve sonrası arasında istatistiksel fark olduğu (p<0.05) belirlenmiştir.Araştırma sonucunda; zihinsel engelli çocuklar ve ebeveynlerin verilen cinsel istismardan korunma eğitimleri ile olası bir cinsel istismardan korunmada farkındalıkları istendik yönde arttırılmıştır.Anahtar Kelimeler: Zihinsel engelli çocuk, cinsel istismar, cinsel istismardan korunma, farkındalık

Abstract:
though sexual abuse a common problem for all regions of a society, children, especially mental disabled children have experienced this problem the mostly. Increasing awareness of the mental disabled children and their families related to sexual abuse could help them in protecting from this experience.This study was conducted to conceive awareness about sexual abuse in mental disabled children and their families as semi-experimental with pre-post test design. Fifteen mild mental disabled children and their parents were taken to the study. Data were collected with Child Interview Form, The Checklist of Child Education Evaluation and Parent Interview Form by the researcher. Education for children was given with Child Education Pictures and Stories in four sessions. Education for the parents was given with Parents Education Guide Booklets and PowerPoint presentations in 6 sessions. Child Story Books were used as homework and so they were carried to the home environment and the possibility of children?s forgetting were decreased. Ethical institute assent and written consents of the parents were taken. For analysis mean, standard deviation, percentage statistics and Wilcoxon tests were used.It is found that there was a statistical difference (p<0.05) between the scores regarding to general knowledge of the mental disabled children before and after the education in all education subjects (private body parts, good-bad touching and saying no, building safety border with foreign and announcement of abuse event). Also, it is determined that there was a statistical difference regarding to the parents? scores of general knowledge about all education subjects (sexual abuse and types, private body parts, good-bad touching and saying no, building safety border with foreign and announcement of abuse event, how to understand a possible sexual abuse in child) and their behavioral and thought changing related to the children between before and after the education (p<0.05).After the study; the awareness of mental disabled children and their parents about protecting from a possible sexual abuse were increased as desired with educations about protecting from sexual abuse.Key words: Mental disabled child, sexual abuse, protecting from sexual abuse, awareness