Ev hizmetlerinde çalışan göçmen kadınların sağlık sorunları ve sağlık hizmetlerinden yararlanma deneyimleri
Health problems of the migrant domestic workers and their health service using experiences
Yazar: IRMAK BİRCAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL KALAÇA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Ev hizmeti sektörü = House service sector ; Göçmenler = Emigrants ; Kadın işçiler = Women workers ; Kadınlar = Women ; Sağlık = Health ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık sorunları = Health problems

Özet:
Bakım sorumluluklarının hane içindeki kadınlardan, profesyonel kadınlara kayması yalnızca cinsiyete dayalı iş bölümünden değil, küreselleşmeyle ortaya çıkan yeni sosyoekonomik koşullardan da kaynaklanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde iş hayatına katılan kadın sayısı arttıkça, bu yük basitçe göçmen kadınlara kaymıştır. Ev hizmetlerinin düşük statüsüne rağmen, genel olarak barınmayı içermesi ve Türkiye?ye girişte uygulanan esnek vize politikaları, bu iş alanının, göçmenler için cazip bir sektör olmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul?da ev ve bakım hizmetlerinde çalışan göçmen kadınların; yaşama ve çalışma koşulları ile sağlık hizmeti arama durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, Nisan 2011 ile Mart 2012 tarihleri arasında, eski Sovyetler Birliği ülkelerinden göç eden 17 kadınla yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Veriler Atlas-ti programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu araştırmada ulaşılmak istenen göçmen kadınlarla ilgili olaraki ?yaş ve Türkiye?de bulunma süresi? iki temel bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Görüşmeler çoğunlukla kadınların kaldıkları evler ya da görüşmecinin iş yerinde ve Türkçe yapılmış olup, tüm görüşmeler kaydedilmiştir. Veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Kodlar ve alt kodlara göre saptanan ana temalar, ?uluşaşırı aileler?, ?güvensizlik?, sağlık hizmeti arama davranışı? olmuştur. Kadınların tümü ekonomik sebepler nedeniyle göç etmiş olup,  geride bıraktıklarına ciddi özlem duymaktadır. Yakalanıp sınırdışı edilme korkusu, kişilere ve çevreye karşı duydukları güvensizlik, hayatlarını çeşitli açılardan kısıtlamaktadır. Güvensizlik, sağlık hizmeti arama davranışlarını da etkilemekte, kadınlar, mecbur olmadıkça doktora başvurmamaktadırlar. Yaşadıkları tüm olumsuzluklara rağmen kadınlar, burada kalıp para kazanmaya devam etmek istemektedirler. Sistem içinde neredeyse görünmez olmaya itilen ev ve bakım hizmetlerinde çalışan bu kadınla igili daha çok sayıda çalışma yapmak, onları görünür kılmak açısından önemlidir.
Anahtar Sözcükler: Ev hizmetleri, göçmen kadınlar, sağlık hizmeti arama davranışı, toplumsal cinsiyet, ulusaşırı aileler

Abstract:
The shift of domestic responsibilities from women in the household to professional female workers didn?t occur only because of the  gender related division of labour, but also due to the recent socio-economic circumstances arising from globalization. This burden simply shifted to immigrant women as more women in developped countries participate in labour. Despite the low status of domestic work in the society, it appears to be an attractive sector as the visa requirements for entry to Turkey are not considered to be rigid and generally it is possible for them to stay where they work. In this study, it was aimed to identify the living and working conditions of female migrant domestic workers in Istanbul, to examine their health-seeking behaviour, and how they use the health services. For the purposes of the study, interviews were conducted with 17 migrant female workers from former Soviet Union countries between April 2011 and March 2012. The data were analyzed by Atlas-ti. ?Age and the duration of being in Turkey? were stated as two independent variables. The data were analyzed by using thematic analysis method. The themes determined according to codes and sub-codes were ?transnational families?, ?mistrust? and ?health-seeking behaviour.? All the interviewees stated migrating due to socio-economic factors. The results showed that fear of deportation created restrictions in their daily lives. The mistrust influenced their health-seeking behaviour where they were found to seek medical advice only when it was obligatory. It was found that, these problems could change according to their home-country with respect to the different visa policies. However, regardless of where they are from, newcomers experience these problems more. Despite all the disadvantages they experience, these women appear to be pleased to stay in Turkey in order to earn money. Unfortunately, migrant female domestic workers are almost invisible in the society. That?s why it is important to have more studies about them in oreder to make them visible.
Key Words: domestic services, immigrant women, health-seeking behaviour, gender, transnational family