Cerrahi hemşirelerinin meme kanseri önleme davranışlarının ve meme kanseri endişelerinin incelenmesi
Investigation of breast cancer prevention behaviours and breast cancer concerns of surgical nurses
Yazar: TUBA ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, cerrahi hemşirelerinin meme kanseri önleme davranışlarının ve meme kanseri endişelerinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Karşılaştırmalı ve ilişki arayıcı nitelikteki bu araştırmanın İstanbul ili Asya yakasında bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan 236 cerrahi hemşiresi, örneklemini ise 01.09.2022-01.11.2022 tarihleri arasında görev yapan 230 hemşire oluşturdu. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Kadınların Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği ve Meme Kanseri Endişe Skalası kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney U test tek yönlü varyans analizi ve Bonferroni test, Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test, Pearson korelasyon analizi, iç tutarlılık düzeylerinin belirlenmesinde Cronbach alfa katsayısı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Araştırmadaki cerrahi hemşirelerin yaşlarının ortalama 29,33±5,03 yıl, ilk adet yaşlarının ortalama 13,29±1,51 yıl, 13,29±1,51 yıl, %70,9'unun bekar, %73,9'unun üniversite mezunu, %53,5'inin gelirinin giderine denk olduğu, %73,9'unun yaşamının çoğunluğunu ilde geçirdiği, %72,6'sınının adetinin düzenli olduğu,%17,8'inin gebelik deneyimi olduğu, %13'ünün doğum yaptığı, %7,8'inin düşük/kürtaj deneyimi olduğu, %22,2'sinin birinci derece akrabalarında meme kanseri tanısı olduğu, %79,6'sının KKMM eğitim aldığını %22,2'sinin ayda 1 kez KKMM yaptığı, %84,8'inin daha önce mamografi ve/veya meme USG çektirmediği, %83,0'ünün klinik meme muayenesi yaptırmadığı bulundu. Cerrahi hemşirelerinin Kadınların Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeğinden ortalama 118,94±17,99, alt boyutlarından Tutum için ortalama 31,09±5,80, Motivasyon için ortalama 15,83±3,45, Öz yeterlilik için ortalama 15,10±3,11, Destek sistemleri için ortalama 13,63±3,54, Bilgi arama için ortalama 14,54±3,52, Öz bakım için ortalama 19,21±5,16, Stres yönetimi için ortalama 9,54±2,65, Meme Kanseri Endişe Skalasından ortalama 10,75±5,13 puan aldıkları saptandı.
Bu araştırma sonucunda cerrahi hemşirelerinin meme kanserini önlemeye yönelik tutum, Motivasyon Öz yeterlilik, Destek sistemleri, Bilgi arama, Öz bakım ve Stres yönetimi davranışlarının olumlu, meme kanseri endişelerinin düşük olduğu sonucuna ulaşıldı. Araştırmanın daha büyük örneklemde tekrar edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the breast cancer prevention behaviours and breast cancer concerns of surgical nurses.
The sample of this comparative and correlational study consisted of 236 surgical nurses working in a training and research hospital on the Asian side of Istanbul and 230 nurses working between 01.09.2022-01.11.2022. The data were collected using the Personal Information Form, the Scale for Determining Factors Affecting Women's Breast Cancer Prevention Behaviours and the Breast Cancer Concern Scale. Descriptive statistics, independent groups t test, Mann-Whitney U test one-way analysis of variance and Bonferroni test, Kruskal-Wallis test and Dunn-Bonferroni test, Pearson correlation analysis, Cronbach's alpha coefficient were used to determine the internal consistency levels. Statistical significance was accepted as p<0.05.
The mean age of the surgical nurses in the study was 29,33±5,03 years, the mean age of the first menstrual period was 13,29±1,51 years, 70,9% were single, 73,9% were university graduates, 53,5% had an income equivalent to their expenses, 73,9% spent most of their lives in the province, 72,6% had regular menstruation, 17,8% had pregnancy experience, It was found that 13% had given birth, 7,8% had miscarriage/abortion experience, 22,2% had first-degree relatives diagnosed with breast cancer, 79,6% had received CHCMM training, 22.2% performed CHCMM once a month, 84,8% had not had mammography and/or breast USG before, and 83,0% had not performed clinical breast examination. The mean score of the Scale for Determining the Factors Affecting Women's Breast Cancer Prevention Behaviours of Surgical Nurses was 118,94±17,99, the mean score for Attitude was 31,09±5,80, the mean score for Motivation was 15,83±3,45, the mean score for Self-efficacy was 15, 10±3,11, 13,63±3,54, 14,54±3,52, 19,21±5,16, 9,54±2,65, and 10,75±5,13 for support systems, information seeking, self-care, stress management, and breast cancer anxiety scales, respectively. As a result of this study, it was concluded that surgical nurses' attitudes towards breast cancer prevention, motivation, self-efficacy, support systems, information seeking, self-care and stress management behaviours were positive and their breast cancer concerns were low.It is recommended that the study be repeated in a larger sample.