Resim sanatında yılan ve boğa sembolünün değişen ikonografisi
The changing iconography of the snake and bull symbol in painting art
Yazar: RAMAZAN KÖROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLER BEK ARAT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Resim sanatında kullanılan imgelerin kaynağının ne olduğu, insan zihninde nasıl ve ne sebeple oluştuğu sorununa, tarih öncesi çağlardan günümüze dek bilginin aktarımında kullanılmış en temel araçlardan biri olan semboller incelenerek cevap aranmıştır. Bu sebeple bahsi geçen zaman diliminde sıklıkla kullanılmış olan sembollerden yılan ve boğanın, resim sanatında nasıl bir yer edindiği çözümlenmeye çalışılmıştır.
Bunun için ilk olarak, tarih öncesi çağlarda insanlığın evrimsel gelişim süreciyle birlikte ortaya çıkmış alet üretimleri, mağara duvar resimleri, sanatın keşfi ve bununla birlikte insan psikolojisi de göz önüne alınarak sembollerin doğum, gelişim ve ölüm süreçleri incelenmiştir. Sonrasında Mezopotamya kaynaklı kutsal kitaplar, apokrif ilan edilmiş kitaplar ve Sümer-Babil mitolojisi, Mısır mitolojisi, Hint mitolojisi, Yunan-Roma mitolojisinden incelemeler yapılmıştır. 
Elde edilen veriler doğrultusunda, sembollerin "metafizik, idealar dünyası, kutsal, öz, kaynak" vb. olarak adlandırılmış bir alan ile ilişkilendiği, bu alanın temsiliyetini üstlenerek, tanım ve tarif etmeye çalıştığı, ancak bu alandan gelen bilgilerin sembollere dönüşümünde, gelen bilgiye zıtlık oluşturan, onu baltalayan veya gelen bilginin karşıtı olan başka bir bilginin varlığı tespit edilmiştir. Sonrasında semboller artı ve eksi kutup olarak ayrılarak, yılan ve boğa sembollerinin hangi kutupta yer aldığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu bağlamda, eksi kutupta yer almış "kötülüğün kaynağı" olarak tanımlanan şeytan figüründe, yılan ve boğa sembollerinin etkisinin kuvvetli olduğu görülmüştür.
Çalışmanın sonucunda, resim sanatında bahsi geçen zıt kutuplara ait sembollerin sürekli olarak çarpıştıkları ve bir diyalektik yasası içerisinde varlıklarını göstermiş oldukları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Resim Sanatı, Sembol, Yılan Sembolü, Boğa Sembolü, Şeytan Figürü.

Abstract:
An answer has been sought to the problem of what the source of the images, simulacrum used in painting is, how and why they are formed in the human mind, by examining symbols, one of the most basic tools used in the transfer of knowledge from prehistoric times to the present.
For this, first of all, the birth, development and death processes of symbols were examined by taking into consideration the tool productions, cave wall paintings, the discovery of art and human psychology that emerged with the evolutionary development process of humanity in prehistoric times. Afterwards, the holy books originating in the Mesopotamian region, the books declared as apocrypha, and the Sumerian-Babylonian mythology, Egyptian mythology, Indian mythology, Greek-Roman mythology were examined.
In line with the data obtained, it has been determined that the symbols have a connection with a field called "metaphysics, the theory of forms or theory of ideas, sacred, essence, source" and try to define and describe it by take on the representation of this field.
However, in the process of transforming the information coming from this field into symbols, it has been determined that there is another information that contradicts the incoming information, sabotages it or take on the opposition of the incoming information.
Afterwards, the symbols were separated as plus and minus poles, and it was tried to determine in which pole the snake and bull symbols were located. 
In this context, it has been observed that the snake and bull symbols have a strong effect on the figure of the devil, which is defined as the "source of evil" located at the negative pole.
The result of the study shows that the symbols of opposite poles mentioned in the art of painting always collide and show their existence within a dialectical law.

Keywords: Painting Art, Symbol, Snake Symbol, Bull Symbol, Devil Figure.