İlkokul öğrencilerinin açık alanda oyun oynama tutumu ile akran zorbalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between primary school students' attitudes to outdoor play and peer bullying
Yazar: GÜLNUR EROĞLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ YURTAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin açık alanda oyun oynamaya yönelik tutumları ile akran zorbalığı arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu özelliklerin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir.
Araştırmaya 2021-2022 eğitim öğretim yılı birinci döneminde Adana ili Seyhan ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki ilkokullarda öğrenim gören 149'u kız, 147'si erkek olmak üzere toplam 296 öğrenci katılmıştır. Öğrenciler basit tesadüfü örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırmada, öğrencilerin zorba ve kurban olma durumlarının belirlenmesi için "Akran zorbalığı Belirleme Ölçeği-Çocuk Formu", açık alanda oyun davranışları için "Çocuklar İçin Açık Alanda Oyuna Yönelik Tutum Ölçeği", kişisel özelliklerin belirlenmesi için "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, açık alanda oyun oynama tutumları ile zorbalık yapma ve zorbalığa maruz kalma ilişkisini belirlemek üzere korelasyon analizi, değişkenlerle ilgili analizler için Kruskal Wallis-H testi, Mann Whitney-U testi, Bağımsız Örneklem t Testi ve Tek yönlü ANOVA testi yapılmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık değeri p<.05 olarak alınmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgular; zorbalık yapma durumunda cinsiyete göre, sosyo-ekonomik düzeye göre, anne eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ancak baba eğitim durumu değişkenine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Zorbalığa maruz kalma durumunda cinsiyet, sosyo-ekonomik durum, anne eğitim durumuna göre anlamlı farklılık bulunmuş, baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Öğrencilerin açık alanda oyun oynama tutumu cinsiyet ve sosyo-ekonomik durumuna göre anlamlı bir farklılık bulunmuş, anne ve baba eğitim düzeyine göre ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Açık alanda oyun oynama tutumu ile zorbalığa maruz kalma puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Açık alanda oyun oynama tutumu ile zorbalık yapma puanları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Açık alanda oyun oynama tutumu ile zorbalık yapma arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, açık alanda oyun oynama tutumu puanları arttıkça zorbalık yapma puanlarının azaldığı söylenebilmektedir.

Anahtar kelimeler: Akran zorbalığı, zorbalık yapma, zorbalığa maruz kalma, açık alanda oyun

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between primary school 4th grade students' outdoor playing attitudes and peer bullying and to determine whether these characteristics differ according to demographic variables.
The research consisted of a total of 296 students, 149 girls and 147 boys, studying at low, medium and high socio-economic level primary schools affiliated to the Ministry of National Education in Seyhan district of Adana province in the first term of the 2021-2022 academic year. Students were selected through simple random sampling. In the research, "Peer Bullying Scale-Child Form" was used to determine bully and victim status of students, "Attitude Scale towards Outdoor Play for Children" for outdoor play behaviors, and "Personal Information Form" to determine personal characteristics. In the analysis of the data, correlation analysis was used to determine the relationship between outdoor playing attitudes and bullying and exposure to bullying, Kruskal Wallis-H test, Mann Whitney-U test, Independent Sample t-Test and One-way ANOVA test were used for analyzes related to variables. The significance value was taken as p<.05 in all analyzes.
The findings obtained in the research; In case of bullying, a significant difference was found according to gender, socio-economic level, and mother's education level. However, no significant difference was found according to the father's educational status variable. In the case of being bullied, a significant difference was found according to gender, socio-economic status, mother's education level, but there was no significant difference according to father's education level.
A significant difference was found according to the gender and socio-economic status of the students' attitudes towards playing outdoor games, but there was no significant difference according to the education level of the parents. There was no significant relationship between the attitude of playing outdoor games and the scores of being exposed to bullying. A significant relationship was found between the attitude of playing outdoor games and bullying scores. It can be said that there is a negative and significant relationship between the attitude of playing outdoor games and bullying, and as the scores of outdoor gaming attitudes increase, the bullying scores decrease.

Keywords: Bullying, bullying, being bullied, outdoor play