Gündelik hayatta yemek yapıma edimi: Kadınların rolü üzerine bir alan araştırması
The act of cooking in everyday life: A field research on women's role
Yazar: EREN AKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ MURAT YEL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Günlük yaşam = Daily life ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Kadınlar = Women ; Kentleşme = Urbanization ; Modernleşme = Modernization ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemek pişirme = Cooking ; Yemekler = Dishes

Özet:
Gündelik hayat mefhumu, sosyal bilimler alanında 20. yüzyılın sonlarına doğru değer kazansa da kavramın karşılık geldiği anlama bakıldığında, insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olduğu söylenebilir. Bir toplum içinde yaşamını sürdüren bireyin gün içerisinde yapıp ettiği her türlü edim, gündelik hayat kavramının çalışma alanına girmektedir. Öyle ki gündelik hayat, toplumu açıklamada kullanılan büyük anlatılardan ziyade, bireylere odaklanmaya önem veren bir düşünce biçimini başlangıç noktası olarak görmektedir. Gündelik hayatı anlamak için sanayileşmenin ardından ortaya çıkan kentleşme ve onun beraberinde getirdiği sonuçları iyi anlamak gerekmektedir. Zira gündelik hayat kavramının ilk kullanımı da sanayileşme döneminin sonrasına denk gelmektedir. Sanayi sonrası toplumları açıklamada yardımcı olan kentleşme, modernleşme gibi kavramlar, büyük şehirlerin dinamikleri içerisinde anlam bulmaktadır. Öte yandan, şehrin modern yüzünden kendini soyutlamayı hâlâ sürdürebilen kırsal kesimlerin gündelik hayatını açıklamak, konuya daha farklı bir çerçeveden bakmayı gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, kırsal kesimde yemek yapma etkinliği kadının belirleyici rolü üzerinden incelenmiştir. Sıradan, devamlı ve sürekli tekrarlanan basit bir pratik olarak olarak görünen yemek yapma ediminin ötesinde bir anlam aranmaya çalışılmıştır.  Bu çalışmada, kırsal kesimde kadınların yemek yapma edimini belirleyen sosyo-kültürel, çevresel ve harici  etmenler incelenip gündelik hayattaki bu rutin etkinliğin ihtiva ettiği anlamlar üzerinde düşünülmüş ve örneklem olarak alınan kadınların, köyün gündelik hayatındaki aktif rolleri sorgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gündelik Hayat, Köy, Kadın, Yemek Yapma, Modernleşme.

Abstract:
Although the notion of everyday life gained value towards the end of the 20th century in the field of social sciences, when the meaning of the concept is considered, it can be said that it has a past as old as the history of humanity. Every act that an individual who lives in a society does during the day is included in the working area of ​​the concept of everyday life. Such that everyday life sees a way of thinking that focuses on individuals as a starting point, rather than the grand narratives used to explain society. In order to understand everyday life, it is necessary to understand the urbanization and its consequences that emerged after industrialization. Because the first use of the concept of everyday life corresponded to the post-industrialization period. Concepts such as urbanization and modernization, which help explain post-industrial societies, find meaning in the dynamics of big cities. On the other hand, explaining the everyday life of rural areas, which still continue to isolate themselves from the modern face of the city, makes it necessary to reanalyze the subject from a different perspective. In this study, the activity of cooking in rural areas was examined through the decisive role of women. It has been tried to search for a meaning beyond the act of cooking, which appears as an ordinary, continuous and constantly repeated simple practice. In this study, the socio-cultural, environmental and external factors that determine the act of cooking of women in the rural areas were examined, the meanings of this routine activity in everyday life were considered, and the active role of women, taken as a sample, in the everyday life of the village was questioned.

Keywords: Everyday Life, Village, Woman, The Act of Cooking, Modernization.