Uluslararası endüstriyel projelerde bütçe planlama
Budget planning in international industrial projects
Yazar: SÜLEYMAN SON
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ERKAN KARAMAN
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Proje planlama = Project planning ; Süreç planlama = Process planning

Özet:
Belirli bir zaman süreci icin yapılan planın sayısal ifadesi olan bütçeler aynı zamanda işletme ve şirketlerin mali kontrol sistemidir. Bütçe planlama ve uygulama proje yönetim sisteminin bir parçasıdır. Endüstriyel projelerde bütçe: teklif bütçesi, açılış bütçesi ve belli zaman aralıklarında revize edilen güncel bütçe olarak sınıflandırılır. Teklif bütçesi iş alınmadan önce üzerine kar konularak işverene sunulur. İşverenle anlaşıp iş alındıktan sonra proje açılış bütçesi hazırlanır. Proje açılış bütçesi işin devamı sırasında belli aralıklarla kontrol edilip, gerekli düzenlemeler, alınacak önlemler belirlenerek revize edilir ve güncel bütçe oluşturulur. Bütçe hazırlama sırasında birçok yöntem kullanılabilir, ancak endüstriyel projelerde sadece bir yöntem kullanılmayıp, bu yöntemlerin karışımı kullanılır. Bütçelemenin ana amaçları planlama, koordinasyon ve iletişimdir. 

Bütçe hazırlarken şirketin elinde bütçe kodları, iş kalemlerinin sınıflandırılması, metrajlar, iş programı, direk ve endirek iş gücü programı, makine ekipman programı hazır olmalıdır. Bu bilgiler, şirketin daha önce yaptığı benzer işler, calışanların daha önceki tecrübeleri, analog ve parametric yöntemler kullanılarak herbir iş kalemi için direk birim fiyatlar ve  proje süresi boyunca harcanması planlanan endirek giderler hesaplanır. Öngörülmeyen giderler endirek bütçe içerisinde değerledirilir.

Türkmenistan'da bitme aşamasında olan bir gübre fabrikası örnek olay olarak incelenmiştir. Proje açılış bütçesi belli periyodlarda planlanan bütçe rakamlarına ve iş programına göre kazanılan değer yönetimi (EVM) kullanılarak kontrol edilmiştir. Bu kontrol sırasında planlanan bütçe rakamlarından az ya da çok harcama yapılıp yapılmadığı, iş programının önünde ya da arkasında olup olmadığı kontrol edilmiştir. Mevcut duruma göre değerlendirmeler yapılmış ve şantiyede gerekli önlemler geç kalınmadan alınmıştır.

Abstract:
Budgets are numerical expression of plan prepared for certain period, at the same time financial control system for the organizations. Budget planning and implementation is an integral part of project management system. Budgets in industrial projects are classified as; tender budget, project budget and actual budget revised at certain periods. Tender budget is submitted to client by adding planned profit. Project budget is prepared after contract signing. Actual budget is created by revising project budget at certain priod of time, identifying spesific arrangements and necessary measures. many methods can be used during budget preparation, but not used only one method in industrial projects, mix of methods are used. Main purposes of budgeting are planning, coordination and communication.

Budget codes, work breakdown structure, quantities, time schedule, direct and indirect manhours, machinery and equipment plan should be ready while preparing budget. By using these information, similar completed works of the company,  previous experiences of staff, analog and parametric methods are used to calculate direct unit price of each work items and indirect expenses are planned to be spent for the project period. Unforeseen expenses considered within indirect budget.

Fertilizer plant in Turkmenistan nearly completed has been evaluated as a case study. Project budget at certain intervals according to the time schedule and planned budget figures are controlled by using earned value management (EVM). During this control, whether more or less from planned spending budget figures has been performed, the time schedule of work is to check whether the front or rear. Evaluations are carried out according to the current situation and the necessary precautions are taken without delay at site.