Siirt ekolojik koşullarında bazı yem bezelyesi [Pisum sativum ssp. arvense (L.) Poir.] çeşitlerinin verim ve verim öğelerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield components of some forage pea [Pisum sativum ssp. arvense (L.) Poir.] cultivars in Siirt ecological condotions
Yazar: ASIM AÇİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARİF ÖZYAZICI
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Siirt ekolojik koşullarında bazı yem bezelyesi [Pisum sativum ssp. arvense (L.) Poir.] çeşitlerinin ot verimi ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma; Siirt Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Araştırma ve Uygulama Arazisi'nde 2018-2019 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Araştırmada Özkaynak, Taşkent, Gölyazı, Kirazlı, Ulubatlı, Ürünlü, GAP Pembesi ve Livioletta yem bezelyesi çeşitleri bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada tarla denemesi, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Çalışmada; çiçeklenme gün sayısı, doğal bitki boyu, dal sayısı, ana sap kalınlığı, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein (HP) oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranı, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranı, HP verimi ve nispi yem değeri (NYD) gibi tarımsal özellikler incelenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen tüm özellikler yönünden çeşitler arasında istatistiki açıdan p<0.01 düzeyinde önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırmada, çeşitlere göre; çiçeklenme gün sayısı 155.0-177.7 gün, doğal bitki boyu 52.3-101.4 cm, dal sayısı 1.9-3.5 adet/bitki, ana sap kalınlığı 3.50-5.93 mm, yeşil ot verimi 1441.0-5013.3 kg/da, kuru ot verimi 291.1-925.4 kg/da, HP oranı % 12.68-19.47, ADF oranı % 32.53-37.20, NDF oranı  % 44.63-48.93, HP verimi 37.33-179.93 kg/da ve NYD 116.2-132.6 arasında değişkenlik göstermiştir.
Araştırmadan elde edilen bir yıllık sonuçlara göre; Siirt ili iklim ve toprak şartlarında, kışlık ara  ürün olarak yem bezelyesi yetiştiriciliğinde, yeşil ve kuru ot üretimi amacıyla Özkaynak çeşidinin kullanılması önerilebilir

Abstract:
This study was carried out to determine forage yield and quality characteristics of some forage pea [Pisum sativum ssp. arvense (L.) Poir.]  cultivars in Siirt ecological conditions. The research was conducted during 2018-2019 growing seasons in Siirt University, Agricultural Faculty, Research and Application Land. In research was used as material Özkaynak, Taşkent, Gölyazı, Kirazlı, Ulubatlı, Ürünlü, GAP Pembesi and Livioletta forage pea cultivars. In the research field experiment was set up randomized complete block experimental design with three replicates. The study was investigated agricultural properties such as flowering period, natural plant height, stem number, main stem thickness, herbage yield, hay yield, crude protein (CP) ratio, acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF), CP yield and relative feed value (RFV). In terms of all the characteristics examined in the research, statistically significant differences were determined p<0.01 among the cultivars. According to the result flowering period, natural plant height, stem number, main stem thickness, herbage yield, hay yield, CP ratio, ADF ratio, NDF ratio, CP yield and RFV were changed between 155.0-177.7 day, 52.3-101.4 cm, 1.9-3.5 number/plant, 3.50-5.93 mm, 1441.0-5013.3 kg/da, 291.1-925.4 kg/da, 12.68-19.47%, 32.53-37.20%, 44.63-48.93%, 37.33-179.93 kg/da and 116.2-132.6 respectively.
According to the one year results obtained from the research; It may be suggested that Özkaynak cultivar should be used for the production of herbage and hay in forage pea cultivation as a winter intermediate product in Siirt province climate and soil conditions.