Atatürk Dönemi eğitim politikalarında yabancı uzman raporlarının etkileri
The effects of the foreign experts'repports on the education politics of the Ataturk's reign
Yazar: ŞABAN ORTAK
Danışman: PROF. DR. SİNEVER ESİN DAYI
Atatürk Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim sistemi = Education system ; Raporlar = Reports ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history ; Yabancılar = Foreigners

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti 'nin kuruluşundan sonra, Gazi Mustafa Kemal ve diğer yöneticiler, Türk Milletini ilerletmek için eğitim alanında önemli çalışmalar başlatmışlardır. Eğitimde milli, çağdaş ve laik değer ve ilkeler uygulanmıştır. Eski eğitim anlayış ve kurumları terkedilmiştir. Eğitim alanında çağdaş ülkelerin seviyesine ulaşmak için, yabancı eğitim uzmanı ve öğretmenlerden yararlanılmıştır. Araştırmaya konu olan 1923-1938 yılları arasında, birçok yabancı uzman ve öğretmen ülkemize davet edilmiştir. Bunların en önemlileri; John Dewey, Alfred Kühne, Ömer Buyse, Geheimrath Oldenburg, Ernst Egli, Albert Malche, Beryl Parker, Oskar Frey ve George Stiehler'dir. Ayrıca Türkiye'nin ekonomik durumunu incelemek üzere gelen Amerikan Heyeti içerisinde de eğitimciler vardı. Türkiye'ye gelen bu yabancı uzmanlar ülkemizin çeşitli illerinde incelemeler yapmışlardır. Bu incelemeler sonucunda hazırladıkları raporlarını ilgili Bakanlıklara sunmuşlardır. Ayrıca, yabancı uzmanlardan O. Buyse, E.Egli, G.Oldenburg ve A.Malche raporlarındaki önerilerin uygulanmasında rol almışlardır. 1923-1938 yılları arasında ülkemize gelen eğitim uzmanlarından J.Dewey, A.Malche, G.Oldenburg, E.Egli'nin raporları Türk eğitim sistemi üzerinde önemli etkiler yapmıştır. Çok önemli öneriler içeren O.Buyse'un raporu uygulanamamıştır. A. Kühne, B. Parker raporları ve Amerikan Heyeti Raporunun Maarif Kısmı Türk eğitim sistemi üzerinde fazla etkili olamamıştır. Bununla birlikte; bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bu dönemde getirilen yabancı uzman ve öğretmenlerin, Türk eğitiminin modernleşmesinde ve ilerlemesinde önemli etkileri olduğu inkar edilemez.

Abstract:
From the founding the Turkish Republic, Ghazi Mustafa Kemal and other governors began important studies in the education course to promote the Turkish Nation. National, contemporary and secular values and principles had been applied in education. The old education conceptions and institutions were abondoned. To acces the level of the contemporary countries, were utilized from the foreign education experts and teachers. Between 1923-1938 period, was been talked about this research, many foreign education experts and teachers were invited to Turkey. The ones of the most important in the experts were John Dewey, Omer Buyse, Geheimrath Oldenburg, Ernst Egli, Albert Malche, Beryl Parker, Oskar Frey and George Stiehler. Besides, there were the education experts in the American Committe, coming to Turkey to search the economic circumstances of Turkey. The foreign experts did the researchs in the various province of Turkey. Having researched, the foreign experts offered the repports to the Ministry connected with them. In addition, O.Buyse, E.Egli, G.Oldenburg and A.Malche took the part of practice of their suggestions. Those of the education experts, coming to Turkey in 1923-1938, J.Dewey, A.Malche, G.Oldenburg and E.Egli acted on the Turkish education system. Unfortunately; The Omer Buyse' s Repport, including the most important suggestions, didn't put into practice. On the other hand; The Alfred Kiinhe's Repport, The Beryl Parker's Repport and The Repport of The American Committe didn't acted on the Turkish education system. However, turning to account completely, one couldn't deny that the foreign education experts and the teachers, having been come to Turkey in 1923-1938, affected on the advancement and the modernization of the Turkish education.