Ortaokul öğrencilerinin inovasyon becerileri ve inovasyon becerilerini destekleyici öğrenme iklimi
Innovation skills of secondary school students and a learning climate supporting innovation skills
Yazar: BİLAL KOCABAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. İLBİLGE DÖKME
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Yenilik iklimi = Innovation climate ; Ölçekler = Scales ; Öğrenme iklimi = Learning climate ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Yaratıcılık, eleştirel düşünme, takım çalışması, girişimcilik ve ağ kurma becerileri gibi geniş bir beceri yelpazesini içeren inovasyon becerileri öğrencilerin, hızla değişen dijital dünyaya hazır olmaları ve ayakta kalabilmeleri için gerekli becerilerdir. Bu beceriler okullarda kaliteli öğrenme iklimi ile kazandırılabilir. Bu kapsamda öğrencilerin inovasyon beceri düzeylerini ve bu becerilerin geliştirilmesine katkı sağlayan öğrenme ikliminin özelliklerini belirlemek, beceri gelişiminde eğitimcilere kolaylık sağlayacaktır. Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin inovasyon becerilerini ve inovasyon becerilerinin gelişimine katkıda bulunan öğrenme ikliminin özelliklerini belirlemek amacıyla geçerli ve güvenilir iki ölçek geliştirmek ve geliştirilen ölçekler ile öğrencilerin inovasyon beceri düzeylerinin ve inovasyon becerilerini destekleyici öğrenme iklimine ait algılarının çeşitli değişkenler açısından ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımı temelinde olup betimsel ve ilişkisel tarama modeli ile nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Türkiye'de öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma gurubu basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen Türkiye'nin farklı illerinde bulunan ortaokullardaki toplam 3001 öğrenciden oluşmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "İnovasyon Becerileri Eğilimi Ölçeği" ve "İnovasyon Becerilerini Destekleyici Öğrenme İklimi Ölçeği" ile toplanmıştır. Ölçeklerin geliştirilme sürecinde elde edilen veriler SPSS ve LİSREL programlarında değerlendirilmiştir. Ölçeklerin geçerlikleri kapsam, görünüş ve yapı geçerliği ile incelenmiştir. Güvenirlik aşamasında ise iç tutarlık katsayısı incelenmiştir. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda geçerli ve güvenilir nihai ölçekler elde edilmiştir. Araştırma kapsamında geliştirilen ve ,924 güvenirliğe sahip olan 34 maddelik "İnovasyon Becerileri Eğilimi Ölçeği" takım çalışması, eleştirel düşünme, yaratıcılık, girişimcilik ve ilişki ağı kurma şeklinde beş faktörlü bir yapıdan oluşmuştur. Ölçeğin 11 maddelik takım çalışması faktörü ,902 güvenirliğe; sekiz maddelik eleştirel düşünme faktörü ,825 güvenirliğe; yedi maddelik yaratıcılık faktörü ,815 güvenirliğe; beş maddelik girişimcilik faktörü ,659 güvenirliğe ve üç maddelik ilişki ağı kurma faktörü ise ,504 güvenirliğe sahiptir. Yine araştırma kapsamında geliştirilen ve ,856 güvenirliğe sahip olan 23 maddelik "İnovasyon Becerilerini Destekleyici Öğrenme İklimi Ölçeği" öğretmen desteği, liderlik ve fiziksel ortam şeklinde üç faktörlü bir yapıdan oluşmuştur. Ölçeğin 11 maddelik öğretmen desteği faktörü ,792 güvenirliğe; sekiz maddelik liderlik faktörü ,756 güvenirliğe; dört maddelik fiziksel ortam faktörü ise ,648 güvenirliğe sahiptir. Araştırmanın sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerinin inovasyon beceri düzeylerinin "yüksek" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin alt boyutlardaki düzeyleri incelendiğinde; eleştirel düşünme, yaratıcılık ve girişimcilik faktörlerine ilişkin inovasyon beceri düzeylerinin "yüksek", takım çalışmasına yönelik inovasyon beceri düzeylerinin "çok yüksek", ilişki ağı kurmaya yönelik inovasyon beceri düzeylerinin "orta" düzeyde olduğu bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin inovasyon becerilerinin cinsiyet, okulun bulunduğu yer, sınıf düzeyi, BİLSEM'e kayıt durumu, anne-baba eğitim düzeyi, ailenin gelir düzeyi, kardeş sayısı açısından anlamlı bir farklılık gösterirken, okul türü, anne çalışma durumu açısından anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Yine araştırmanın sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerinin inovasyon becerilerini destekleyici öğrenme iklimi algı düzeylerinin "yüksek" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Alt faktörler açısından incelendiğinde ise öğretmen desteği ve liderlik faktörlerine ilişkin düzeylerinin yine "yüksek" düzeyde olduğu, fiziksel ortam faktörüne yönelik düzeylerinin ise "orta" düzeyde olduğu dikkatleri çekmiştir. Ortaokul öğrencilerinin inovasyon becerilerini destekleyici öğrenme iklimi algı düzeylerinin cinsiyet, okulun bulunduğu yer, okul türü, sınıf düzeyi, BİLSEM'e kayıt durumu açısından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Son olarak ölçeklerin toplam puanları ve diğer faktörleri açısından ise ortaokul öğrencilerinin inovasyon becerileri ile inovasyon becerilerini destekleyici öğrenme iklimi algıları arasında istatistiksel açıdan pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Innovation skills, which include a wide range of skills such as creativity, critical thinking, teamwork, entrepreneurship and networking skills, are necessary skills for students to be ready and survive in the rapidly changing, digital world. These skills can be gained in schools with a quality learning climate. In this context, determining the innovation skill levels of the students and determining the characteristics of the learning climate that contributes to the development of these skills will provide convenience to the educators in skill development.
In this study, it is aimed to develop two valid and reliable scales in order to determine the innovation skills of secondary school students and the characteristics of the learning climate that contributes to the development of innovation skills, and to reveal the innovation skills levels of the students and their perceptions of the learning climate that supports their innovation skills in terms of various variables. Quantitative research approach was adopted in the research and descriptive and relational survey model and causal comparison model were used. The universe of the research consisted of secondary school students studying in Turkey in the 2021-2022 academic year. The study group of the research consisted of 3001 secondary school students studied in different provinces of Turkey, selected by simple random sampling method. "Innovation Skills Tendency Scale" and "Learning Climate That Supports Innovation Skills Scale" developed by the researcher were used as data collection tools. The data obtained during the development of the scales were evaluated in SPSS and LİSREL programs. The validity of the scales was examined with content, face and construct validity. In the reliability stage, the internal consistency coefficient was examined. As a result of exploratory and confirmatory factor analyzes, valid and reliable final scales were obtained. The 34-items "Innovation Skills Tendency Scale", which was developed within the scope of the research and has a reliability of 924, consists of five-factor structure: teamwork, critical thinking, creativity, entrepreneurship and networking. The 11-items teamwork factor of the scale had a reliability of ,902; the 8-items critical thinking factor has a reliability of 825; the 7-items creativity factor was ,815; The 5-items entrepreneurship factor has a reliability of .659 and the 3-items networking factor has a reliability of .504. Again, the 23-items "Innovation Skills Supporting Learning Climate Scale", which was developed within the scope of this research and has a reliability of 856, consists of a three-factor structure: teacher support, leadership and physical environment. The 11-items teacher support factor of the scale had a reliability of 792; 8-items leadership factor to ,756 reliability; The 4-items physical environment factor has a reliability of ,648. According to the results of the research, it was determined that the innovation skill levels of the secondary school students were at the "High" level. When the students' levels in the sub-dimensions are examined; It has been found that the innovation skill levels for Critical Thinking, Creativity and Entrepreneurship are "high", the innovation skill levels for Teamwork are "very high", and the innovation skill levels for Networking are "medium". While the innovation skills of secondary school students showed a significant difference in terms of gender, location of the school, class level, enrollment in BİLSEM, education level of parents, income level of the family, number of siblings, there was no significant difference in terms of school type and mother's working status. Again, according to the results of the research, it was determined that the learning climate perception levels that support the innovation skills of the secondary school students are at the "High" level. When examined in terms of sub-factors, it was noted that the levels of Teacher Support and Leadership factors were again at a "high" level, while their levels for the Physical Environment factor were at a "medium" level. A significant difference was found between secondary school students' learning climate perception levels that support their innovation skills, in terms of gender, location of the school, school type, class level, and enrollment in BİLSEM. Finally, in terms of the total scores of the scales and other factors, it has been determined that there is a statistically positive and moderately significant relationship between the innovation skills of secondary school students and their perceptions of the learning climate that supports their innovation skills.