Özcülük-karşıtı tartışmalar çerçevesinde şiddetin ele alınışı
An approach to violence within the framework of anti-essentialist discussions
Yazar: ÖZGE ÖZAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. FARUK AKYOL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Özcülük = Essentialism ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu tez çalışmasında, etik ve siyaset alanındaki özcülük / özcülük-karşıtlığı tartışmasından yola çıkarak, her iki görüşün de nasıl şiddete ve çatışmaya yol açacak şekilde yorumlandığı üzerinde durulmuştur.?İnsan olma? konusundaki bazı betimlemeleri doğru tanımlar olarak kabul edip, bu tanımlara uygun olmadığı varsayılan durumları düzenlemeyi ve denetlemeyi meşru gören bir özcü anlayışın, nihayetinde baskıcı ve dışlayıcı olduğu bugün çoğu insan tarafından kabul edilmekte ve eleştirilmektedir. Bu özcü anlayış, doğrudan şiddetin aracı olmanın yanı sıra, çoğu zaman dolaylı şiddete de yol açmaktadır. Öte yandan, ?insan olma? konusundaki betimlemelerin tarihsel ve toplumsal koşullara bağlı olarak değişen çokluğu, ?insan olma? niteliklerinin evrensel olamayacağı yönündeki özcülük-karşıtı görüşlerin yükselmesine neden olmuştur. Ancak bu görüşler, son yıllarda yanlış veya çelişkili anlamalara yol açmaktadır. Bundan kaynaklanan ilk sorun, aşırı öznelci ya da aşırı göreci bir tutumun yarattığı kayıtsızlık ve atalet sorunudur. Bu doğrudan şiddete yol açan bir durum değildir belki ama, şiddet karşısında sessiz kalarak şiddetin onaylanmasıdır bir anlamda. Bir diğer önemli sorun ise kimlik sorunudur. Amaç kimliklerin çoğulluğunu dile getirmek olsa da, bu çoğu zaman bahsedilen kimliği öne çıkarmakla mümkün olmaktadır. Bu şekilde anlaşılan özcülük-karşıtlığı, farklılığın her an ayrımcılığa, çatışmaya ve şiddete dönüşmesi olasılığını içinde taşımaktadır.Özcülük ve özcülük-karşıtlığı görüşlerinin şiddete ve çatışmaya yol açacak şekilde yorumlanmasının nasıl önüne geçilebileceği ve bugünün dünyasını olumlu yönde dönüştürmenin nasıl mümkün olacağı üzerine yapılan sorgulamalar neticesinde şu sonuçlara ulaşılmıştır: Etik ve siyaset alanındaki temel felsefi ilke, ?doğru olanı bulma? değil, ?adaletli olanı yaratma? çabası olmalıdır; eşitsizlik ve yoksunluk yaratıcı ve farklı kimlikleri dışlayıcı yönetim biçimlerine karşı mücadele edilmelidir.

Abstract:
In this dissertation how essentialism / anti-essentialism debate is interpreted as causing violence and conflict is emphasized, based on the discussions of the two views in ethics and politics.The essentialist view, which legitimizes the acceptance of some definitions on ?being human? as right definitions, regulating and controlling the situations assumed as not fulfilling these definitions, is accepted as repressive and excluding and is criticized. As well as serving as a direct violence mean, this essentialist view quite often causes implicit and indirect violence. On the other hand, varying multiplicity of the definitions regarding ?being human? due to historical and social circumstances caused the anti-essentialist views, based on the idea of non-universal nature of ?being human? attributes and adherent practices, to rise. However, in the recent years these opinions lead to incorrect and misleading comprehensions. The first problem is the indifference and inaction caused by an extreme subjectivist or an extreme relativist attitude. Probably, this is not a direct cause of violence; however it is in a way an approval of violence by staying silent. Another important problem is the problem of identity. Though the purpose is to utter the plurality of the identities, it usually becomes possible by laying special emphasis of some components of identity. The comprehension of anti-essentialism in this manner holds the possibility of differences turning into discrimination, conflict and violence.As a result of thorough investigation regarding the resolution of essentialism / anti-essentialism debate, and the possibilities of understanding and transforming the contemporary world, following conclusions were inferred: The fundamental philosophical principal of ethics and politics should be seeking ?the formation of the just? rather than ?finding the truth?; political systems causing inequality and deprivation and exclusion of certain identities should be fought against.