Adil dünya inancı ile yabancı düşmanlığı arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün  aracı rolü
The mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between belief in a just world and xenophobia
Yazar: MERVE BAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, bireylerin adil dünya inancı, yabancı düşmanlığı ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkiler, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılarak incelenmiştir. İstanbul ilinde ikamet eden 18-45 yaş arası genç yetişkin 390 kişi çalışmaya katılmıştır. Çalışma, demografik bilgilerin yanı sıra Genel Adil Dünya İnancı Ölçeği, Kişisel Adil Dünya İnancı Ölçeği, Yabancı Düşmanlığı (Zenofobi) Ölçeği ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) kullanılarak yürütülmüştür. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre; yaş ile yabancı düşmanlığı arasında negatif yönde, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Yabancı düşmanlığı ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kişisel adil dünya inancı ile yabancı düşmanlığı arasında ise negatif yönde düşük güçte bir ilişki bulunmuştur. Kişisel adil dünya inancı ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasında negatif yönde, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Kişisel adil dünya inancı ile yabancı düşmanlığı arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün kısmi aracılık rolü olduğu görülmüştür. Genel adil dünya inancının kadın katılımcılarda erkeklere göre anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. Yabancılarla komşuluk ve arkadaşlık deneyimi olan ve olmayan katılımcıların genel adil dünya inançları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Elde edilen bulguların gruplar arası ilişkiler bağlamında yapılacak olan araştırmalar için bir kaynak sağlayabileceği düşünülmektedir.
Bu bulgular, belirsizliğe tahammülsüzlüğün adil dünya inancı ile yabancı düşmanlığı arasındaki ilişkide aracı bir rol oynayabileceğine dair önemli bir kaynak sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Adil dünya inancı, Belirsizliğe tahammülsüzlük, Yabancı düşmanlığı

Abstract:
In this study, the relationships between individuals' belief in a just world, xenophobia, and intolerance of uncertainty were examined using the relational survey model, one of the quantitative research methods. A total of 390 young adults aged between 18 and 45 residing in Istanbul participated in the study. Along with demographic information, the General Belief in a Just World Scale, Personal Belief in a Just World Scale, Xenophobia (Zenophobia) Scale, and Intolerance of Uncertainty Scale (BTÖ-12) were used. According to the results of the correlation analysis, a negative, low-level, and statistically significant relationship was found between age and xenophobia. There was a positive, moderate-level, and statistically significant relationship between xenophobia and intolerance of uncertainty. A negative, weak relationship was found between personal belief in a just world and xenophobia. Moreover, a negative, low-level, and statistically significant relationship was observed between personal belief in a just world and intolerance of uncertainty. It was also observed that intolerance of uncertainty plays a partially mediating role in the relationship between personal belief in a just world and xenophobia. Furthermore, it was found that general belief in a just world was significantly higher in female participants compared to males. Participants with and without experience of living in proximity to and befriending foreigners showed statistically significant differences in their general belief in a just world. It is believed that the findings can provide a perspective for research on intergroup relationships. 
These findings offer an important perspective on the potential mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between belief in a just world and xenophobia.
Keywords:Belief in a justworld, Intolerance of uncertainty, Xenophobia