İstanbul'daki üniversite öğrencilerinin mikro direniş biçimleri üzerine niteliksel bir araştırma
A qualitative research on micro resistance forms of university students reading in Istanbul
Yazar: NADİR ATEŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BOZOK
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Direniş = Resistance ; Günlük yaşam = Daily life ; Mikro direniş = Micro resistance ; Üniversite öğrencileri = University students ; İktidar = Government ; İstanbul = Istanbul

Özet:
İnsanoğlunun var olduğu ve bir arada yaşamaya başladığı günden bugüne eşitsizlik de var olmuştur. Gündelik hayat, konumdan kaynaklanan binlerce eşitsiz iktidar ilişkisiyle örülüdür. Bireyler arasında ve mikro seviyede sayısız tahakküm ve sayısız direniş biçimleri bulunmaktadır. Günümüzde tahakkümün şekli doğrudan şiddet içeren bir yapıdan dolaylı ve daha incelmiş yapıya doğru evrilmektedir. Buna karşın direniş biçimleri de şekil değiştirmektedir. Bu ilişki biçimi öğretim sistemi için de geçerlidir. Bu çalışmanın amacı İstanbul'da öğrenim gören devlet ve vakıf üniversitesi lisans öğrencilerinin kendilerine yönelen bürokratik ve akademik iktidar uygulamalarını nasıl algıladıkları ve bu uygulamalara karşı ne tür direniş tepkileri gösterdiklerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler derinlemesine birebir görüşme tekniği kullanılarak elde edilmiştir. İstanbul Üniversitesi ve İstanbul Bilgi Üniversitesinde karşılaştırmalı olarak yürütülen bu çalışmada, öğrencilerin maruz kaldığı bürokratik ve akademik iktidar uygulamalarıyla buna karşı geliştirdikleri direniş davranışları arasında doğrudan bir ilişki olduğu görülmektedir. Benzer baskıya maruz kalan öğrencilerde benzer tepkisel davranış biçimleri ortaya çıkmaktadır. Öğrenciler, akademisyen tavırları ve yükseköğretim bürokratik sisteminden gelen iktidar uygulamalarına karşı; sinme, farklı görünme, dedikodu yapma, yalan söyleme, ezbere yönelme, sosyal medyayı direniş amaçlı kullanma ve kopya çekme davranışlarına yönelmektedirler. Genel olarak devlet üniversitesi öğrencilerinin vakıf üniversitesi öğrencilerine göre mikro direniş davranışlarına daha yoğun başvurdukları görülmektedir.

Abstract:
Inequality has existed since the day human beings existed and began to live together. Everyday life is woven with thousands of unequal power relations stemming from position. There are innumerable forms of domination and innumerable forms of resistance between individuals and at the micro level. Today, the form of domination is evolving from a direct violent structure to an indirect and more refined structure. On the other hand, forms of resistance are changing. This type of relationship is also valid for the education system. The aim of this study is to reveal how state and foundation university undergraduate students studying in Istanbul perceive the bureaucratic and academic power practices directed against them and what kind of resistance reactions they show against these practices. Qualitative research method was used in the study and the data were obtained by using in-depth one-on-one interview technique. In this comparative study conducted at Istanbul University and Istanbul Bilgi University, it is seen that there is a direct relationship between the bureaucratic and academic power practices that students are exposed to and the resistance behaviors they develop against it. Similar reactive behavior patterns emerge in students who are exposed to similar pressure. Students are against the attitudes of academics and the power practices from the higher education bureaucratic system; They tend to look different, to cringe, gossip, lie, memorize, use social media for resistance, and cheat. In general, it is seen that state university students resort to micro resistance behaviors more intensely than foundation university students.