Eğitsel oyunlarla uygulanan pedagojik sanat eleştirisi yönteminin özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin sanatsal gelişim düzeyine etkisi
The effect of the pedagogical art critics method applied with educational games on special education technical high school students' artistically development
Yazar: EBRU KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VESİLE AYKAÇ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Görsel Sanatlar Eğitimi bilişsel, duyuşsal ve psikomotor öğrenme alanlarına ait
kazanımlarla öğrencinin gelişimini desteklemeyi hedeflemektedir. Bu kazanımlar, Özel
Eğitim Meslek Okullarında eğitim gören özel gereksinimli öğrenciler için de geçerlidir.
Özel Eğitim Meslek Okulu Görsel Sanatlar ders programında, yapılacak çalışmaların
öğrencilerin bireysel gelişim basamaklarına uygun hazırlanması önerilmektedir. Görsel
Sanatlar eğitiminde hedeflenen bireysel gelişim alanlarından birisi de sanatsal gelişimdir.
Ancak araştırmalar uygulanan programda bu konuda öğretim planı ve etkinlik
uygulamalarına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.
Pedagojik sanat eleştirisi yöntemi, sanat eleştirisi inceleme aşamaları ile araştırma,
çözümleme, akıl yürütme ve problem çözme becerilerini geliştirmektedir. Bu incelemeler
sonucunda elde edilen öğrenme davranışları yapılan çalışmalara aktarılarak sanatsal
gelişim düzeyini arttırmaktadır. Bu da ancak yöntemi, öğrencilere uygun planlama ve
uygun materyallerle sunmakla mümkün olabilir.
Özel eğitim öğrencilerine yöntem, öğrenmede kalıcılığın en yüksek düzeyde sağlandığı
birçok duyu organının kullanılmasını içeren, eğlenceli, dikkati uzun süre sağlayabilen,
birebir katılımcı oldukları teknik ve materyaller ile uygulanmalıdır. Eğitsel oyunlar,
hedeflenen kazanımlar doğrultusunda planlanma esnekliğine sahip olmaları, kendine has
malzemelere ve kurallara sahip olmaları, öğrencinin öğrenme ortamına isteyerek ve zevk
alarak katıldığı, bireysel veya grup halinde gerçekleştirilebilen, bireysel başarı, rekabet
veya işbirliği içeren etkinlikler olması açısından bu amaçla kullanılabilecek en iyi
yöntemlerdendir. Bu noktadan hareketle bu araştırmada; eğitsel oyunlarla uygulanan
pedagojik sanat eleştirisi yönteminin özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin sanatsal
gelişim düzeyine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, İstanbul Eram Fatih Özel
Eğitim Meslek Okulu 11. Sınıf öğrencilerinden, 2'si pilot uygulama grubunda, 3'ü yöntem
uygulama grubunda olmak üzere 5 özel gereksinimli öğrenciyle, Tek denekli
araştırmalardan denekler arası çoklu yoklama modeliyle, araştırma modeline uygun
hazırlanmış oturum planlarıyla 16 haftada gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde veriler
bireysel tanıma formu (yarı yapılandırılmış), kavram bilgisi ve beceri düzeyi bilgi formu
(yarı yapılandırılmış), pedagojik sanat eleştirisi çalışma yaprağı, öğrenci resim
değerlendirme formu aracılığı ile toplanmış ve elde edilen veriler alt amaçlar
doğrultusunda grafiksel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre Eğitsel Oyunlarla Uygulanan Pedagojik Sanat Eleştirisi
Yöntemi, araştırmaya katılan yöntem uygulama grubu öğrencilerinin sanatsal gelişim
düzeyinde; figür betimlemesi, obje betimlemesi, renk uygulama ve kompozisyon
oluşturma açısından anlamlı düzeyde fark yaratarak sanatsal gelişim düzeylerinin
yükselmesine ve resim uygulamalarında kalıcı öğrenmenin anlamlı bir düzeyde
gerçekleşmesine neden olmuştur.
Anahtar kelimeler: Görsel Sanatlar eğitimi, Özel Eğitim, Sanatsal gelişim, Pedagojik
sanat eleştirisi yöntemi, Eğitsel oyunlar

Abstract:
The goal of the Visual Arts Education is supporting the student's development with the
acquisitions in relation to the cognitive, affective and psychomotor educational fields.
These acquisitions are also valid for the students who are educated in the Technical High
Schools for the handicapped. It is suggested that the studies should be in accordance with
the individual development steps of the students. One of the individual development fields
in Visual Arts Education is artistic development. Nevertheless, the studies show that
instructional plan and activity applications to be needed in the adopted plan.
Pedagogical art critics method develops the research, analysis, reasoning and problem-
solving skills as well as the art criticism research steps. The learning behaviors acquired as
a result of these researches are increasing the artistic development level by transmitting
them to the conducted studies. This is only possible by providing the method to students
with proper planning and convenient materials.
The method should be applied to the students with the technics and materials that involves
using many sense organs provided by the highest level of permanency in learning, having
fun elements and attracting attention for long periods. Educational games are the best
methods as they have the flexibility of planning, having sui generis materials and rules, and
as activities having individual success, competition and cooperation that are organized
within individuals or groups which the students are willingly and enjoyingly participated.
From this point forth, in this study the aim is determination of the effects of pedagogical art
criticism method to the for the special education students educated in technical high
schools.
The study is conducted with 5 special education students that divided in 2 pilot scheme
group and 3 method application group from İstanbul Eram Fatih Technical High School for
Special Education students who are 11th grade, on spring semester of 2021-2022 academic
year. The study is made with the multiple audit model from between the subjects in 16
weeks with the layout plan suited for the research model. Data, in the research process, are
collected via individual acknowledgment form (semi-structured), concept cognition and
skill level information form (semi-structured), pedagogic art criticism study leaflet and
student paint review form and thus the acquired data is analyzed by graphical analysis
method as per the subgoals.
According to the research results, Pedagogic Art Criticism Method Applied with
Educational Games, promotes the artistic development levels and caused the permanent
learning realized in substantive level on paint applications in terms of figure and object
depiction, color appliance and composition creation thereby making significant difference
of the artistic development level on the method application group who are participated in
research.
Keywords: Visual Arts Education, Special Education, Artistic development, Pedagogic art
criticism method, Educational games.