Kurumsal iletişimde hikâye anlatıcılığının önemi; İzmir İtfaiyesi Teşkilatı örneği
The role of storytelling in corporate publicity, a case study of İzmir Fire Department
Yazar: ZEYNEP SARITAŞ
Danışman: PROF. DR. MİNE SARAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Ülkemizde itfaiye teşkilatları sadece yangın söndüren kurumlar olarak bilinmektedirler. Oysa ki multidisipliner uzmanlık gerektiren itfaiye mesleği, yangın, sel, çığ, kasırga, arama-kurtarma, trafik kazaları, depremde kurtarma, kimyasallara müdahale, kriminoloji, afet eğitimi, önleme ve denetleme faaliyetlerini kapsamaktadır. Dünyada birçok ülkede uluslararası standartlar ile çalışan son derece saygınlık kazanmış ve meslek sınıf hakkına sahip olan itfaiye teşkilatı Türkiye'de meslek sınıfı olarak kabul edilmemiştir. Çocukların hayallerini süsleyen ve çok sevilen itfaiye mesleği yasalarla korunamamakta, toplumdaki öneminin anlaşılmamış olması ile ilgili sorunlar yaşamaktadır. Çalışmanın temel amacı; itfaiye mesleğinin toplumdaki önemini arttırarak mesleğin bilinmeyen yönlerini ortaya çıkarmak, toplumda hak ettiği konumu alabilmesi için farkındalık yaratmak ve mesleğe yeni başlayan itfaiyecilere öğreti yaratmaktır. Ayrıca bu çalışmada, yaşanmış deneyimlerden bilginin aktarılması yöntemiyle,  insanların dikkatini çekme, harekete geçirme, tutumlarını değiştirip, kamuoyunu etkileyebilmesi hedeflenmiştir.
Kurumsal iletişimde hikaye anlatımı yöntemi ile yaşanmış deneyimlerden yola çıkılarak itfaiye mesleğinin zorluklarını, yapılan işin önemini, toplumdaki bilinirliğini, kurum itibarını, itfaiye teşkilat kültürünü, afet farkındalığını, afet eğitiminin önemini ve mesleğe yeni başlayan itfaiyecilere yaşanmış deneyimler yardımıyla sunulan hizmet içi eğitimin önemi araştırılmıştır.
Bu çalışmada araştırılan konunun derinlemesine anlaşılabilmesi için nitel araştırma tercih edilmiştir. Araştırmada itfaiyecilerin meslekteki yaşanmış deneyimlerine odaklanılmıştır. Bu nedenle araştırmada deneyimli itfaiyecilerin deneyimlerini anlamada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni tercih edilmiştir. Bu çalışmada araştırmanın katılımcıları, amaçlı örneklem yöntemine göre belirlenmiştir. Buna göre örneklemi İzmir İtfaiye Teşkilatında aktif olarak görev yapan, araştırmanın odaklandığı olguyu yaşayan ve bu olguyu anlatabilecek ve yansıtabilecek itfaiyecilik mesleğinde en az 10 yıl deneyime sahip 8 itfaiyeci oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden faydalanılmıştır. .  Elde edilen verilerin analizi MAXQDA 2022 nitel araştırma analiz programı ile yapılmış olup, İzmir İtfaiyesinde yangın, arama-kurtarma, eğitim, köpek eğitimi, şoförlük gibi birimlerde çalışan itfaiyecilerin kurumsal iletişimde hikaye anlatıcılığının önemine dair görüşlerine yönelik içerik analizi yapılarak elde edilen bulgulara göre; araştırma sonucunda altı temaya ulaşılmıştır. Bu temalar: itfaiyecilik mesleğine ilişkin düşünceler, hikaye anlatımına ilişkin düşünceler, meslekte karşılaşılan olaylara ilişkin düşünceler, toplumun itfaiyecilik mesleğine ilişkin düşünceleri, afet eğitiminin önemi ve afet eğitim programı iyileştirme önerileri ve genç itfaiyeci adaylara önerilen başarı faktörleridir. Çalışmada elde edilen bulgular bu kategoriler altında kodlanmış ve raporlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler; Kurumsal İletişim, Hikaye Anlatımı, Yaşanmış Deneyimler, Meslek Sınıfı, İzmir İtfaiyesi, Nitel Araştırma.

Abstract:
In our country, fire brigade organisations are known only as fire fighting institutions. However, the fire brigade profession, which requires multidisciplinary expertise, includes fire, flood, avalanche, hurricane, search and rescue, traffic accidents, earthquake rescue, chemical intervention, criminology, disaster training, prevention and supervision activities. In many countries in the world, the fire brigade organisation, which has the right to work with international standards, has gained a high reputation and has the right to professional class, has not been accepted as a professional class in Turkey. The fire brigade profession, which adorns the dreams of children and is very popular, cannot be protected by law and has problems related to the fact that its importance in society is not understood. The study aims to increase the importance of Corporate Communication in Local Governments for internal and external stakeholders in the Fire Brigade, to explore how the fire brigade can benefit from the storytelling approach in corporate communication practices and to contribute to the corporate communication efforts of the fire brigade with the help of real events experienced by experienced firefighters in their professional lives.
Based on lived experiences with the storytelling method in corporate communication, the difficulties of the fire brigade profession, the importance of the work done, its recognition in the society, corporate reputation, fire brigade organisation culture, disaster awareness, the importance of disaster training and the importance of in-service training offered to new firefighters with the help of lived experiences were investigated.
In this study, qualitative research was preferred in order to understand the researched subject in depth. The research focused on the lived experiences of firefighters in the profession. For this reason, phenomenology design, one of the qualitative research designs, was preferred in understanding the experiences of experienced firefighters. In this study, the participants of the research were determined according to the purposive sampling method. Accordingly, the sample consists of 8 firefighters with at least 10 years of experience in the firefighting profession who are actively working in Izmir Fire Brigade, who experience the phenomenon that the research focuses on and who can explain and reflect this phenomenon. Semi-structured interview technique, one of the qualitative research methods, was utilised. The analysis of the data obtained was carried out with MAXQDA 2022 qualitative research analysis programme and according to the findings obtained by content analysis of the opinions of firefighters working in units such as fire, search and rescue, training, dog training, driving in Izmir Fire Brigade on the importance of storytelling in corporate communication; six themes were reached as a result of the research. These themes are: thoughts about the profession of firefighting, thoughts about storytelling, thoughts about the events encountered in the profession, thoughts of the society about the profession of firefighting, the importance of disaster training and suggestions for improvement of the disaster training programme and success factors recommended to young firefighter candidates. The findings obtained in the study were coded and reported under these categories.