Mizaç ve karakter envanteri-gözden geçirilmiş formu (Türkçe TCI-R): Geçerlik, güvenirliği ve faktör yapısı
Validity, reliability and factor structure of the temperament and character inventory-revised (Turkish TCI-R)
Yazar: MEHMET HANİFİ YALÇIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAKAN TÜRKÇAPAR
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Karakter = Character ; Karakteristik özellikler = Characteristic properties ; Mizaç = Temperament ; Psikolojik testler = Psychological tests ; Testler = Tests ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada Türkçe TCI-R'nin Türkiye toplumunda geçerliği, güvenirliği ve faktör yapısının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinde öğrenim gören 1026 (786 Kadın, 240 Erkek) üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Türkçe TCI-R, BDE,  BAÖ ve KİÖ-KTF uygulandı. Türkçe TCI-R iç tutarlılık katsayısı tüm ölçekler için 0.85 bulundu. En yüksek Cronbach alfa Sebat Etme (0.92) için bulundu, en düşük ise Yenilik Arayış (0.73) için bulundu. Tüm boyutlar için test-tekrar test korelasyon katsayıları nispeten yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı çıktı. Türkçe TCI-R mizaç ve karakter boyutları ile BDE, BAÖ ve KİÖ-KTF toplam puanları arasında anlamlı korelasyon bulundu. Promax döndürme ile temel bileşenler analizi, mizaç boyutu için toplam varyansın  %62.67'sini oluşturan, özdeğerleri 1'den yüksek olan 4 faktör üretti. Karakter boyutu için ise toplam varyansın % 56.14'ünü oluşturan, özdeğerleri 1'den yüksek olan 3 faktör üretti.
Elde edile bulgular, Türkçe TCI-R'nin Türkiye toplumunda kişiliğin değerlendirilmesi için kullanılabilecek sağlam faktöriyel yapıya sahip, geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study, we aimed to examine the reliability, validity, and factor structure of the TCI-R in a Turkish sample. Participants were 1026 (786 female, 240 male) college students at various universities in Turkey. Sociodemographic information of the participants was collected and the TCI-R, BDI, BAI, and PBQ-S1 were administered. For the whole scale, the internal consistency coefficient of Turkish TCI-R was found to be 0.85. The highest Cronbach alpha was found for Persistence Dimension (0.92) and the lowest Cronbach alpha was found for Novelty Seeking Dimension (0.73). The test-retest correlation coefficients for all dimensions were relatively high and statistically significant. TCI-R temperament and character scales were found significantly correlated with the BDI, the BAI, and the PBQ total scores. A principal-components analysis with Promax rotation yielded 4 factors with an Eigenvalue greater than one, representing 62.67% of the total variance for temperament dimension and 3 factors with an Eigenvalue greater than one, representing 56.14% of the total variance for character dimension.
 The findings of study suggested that Turkish TCI-R was a valid and reliable tool with a robust factorial structure for further use in the assessing of personality in Turkey.