Maksillofasiyal travmalara eşlik eden toraks travmalı olguların değerlendirilmesi
The evaluation of maxillofacial trauma patients with concomitant thorax trauma
Yazar: MEHMET COŞKUN AYKAÇ
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİYE GÖNÜLLÜ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery ; Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Göğüs = Thorax ; Göğüs yaralanmaları = Thoracic injuries ; Hemotoraks = Hemothorax ; Maksilla = Maxilla ; Maksillofasiyal yaralanmalar = Maxillofacial injuries ; Pnömotoraks = Pneumothorax ; Çoklu travma = Multiple trauma

Özet:
Maksillofasiyal travmalara eşlik eden toraks travmalarının ciddiyeti ve yönetimi bu
çalışmada değerlendirilecek, etiyolojileri incelenecektir. Çalışmamızda gelişmiş ve gelişmekte
olan ülkeler arasındaki sebeplerin farklarına, başvuru sürelerine, tedavi şekillerine dikkat
çekmeyi ve bunları güncel literatür ışığında yeniden değerlendirmeyi amaçladık.
Bulgular:
Çalışmamıza MFT geçirdiği bilinen 712 kişi alınmış olup bunların 548'i erkek (%76.9),
164'ü kadındır (%23.1). Bu 712 kişinin 85'inde (%11.9) aynı zamanda toraks travması olduğu
tespit edilmiştir. Bu 85 hastadan 64'ü (%75.3) erkek iken, 21'i (%24.7) kadındır. Yaş
ortalaması 37.01±7.01'dir (Ortanca yaş 35:, minimum 3, maksimum 72). Yaş gruplarına göre
incelediğimizde hastaların en sık 31-50 yaş grubunda (% 43.5) oldukları görülmüştür.
Hastaların mevsimsel dağılımı incelendiğinde sıklıkla yaz (%34.1) ve sonbahar (%34.1)
mevsimleri görülmektedir. Hastaların %58.8'inin 16.00-00.00 saatleri arasında, %27.1'inin ise
08.00-16.00 arasında hastaneye başvurduğu saptanmıştır. Hastaların mevcut yaralanmalarının
etiyolojik olarak en sık nedeni araç içi trafik kazalarıdır (%68.3). Eş zamanlı toraks travması
olan hastaların MFT tiplerinin dağılımı incelendiğinde en fazla maksilla kırığı (%25.6) ve
orbita kırığı (%24.4) olduğu görülmüştür. Hastaların toraks travmasına sekonder göğüs duvarı
yaralanmaları incelendiğinde %75.3'ünün yumuşak doku travması olduğu görülmüştür.
MFT'ye toraks travması eşlik eden hastalarda birincil acillerin dağılımında 15 hastada (%55.6)
pnömotoraksa rastlanmıştır. Hastaların ikincil acillerin dağılımında, 15 hastada (%83.3)
pulmoner kontüzyon görülmüştür. Hastaların %91.7'sinde kesi tanı konulurken bilgisayarlı
tomografi kullanılmıştır. Çalışmamızda Focused Assessment with Sonography in Trauma
(FAST) hiç kullanılmamıştır. Hastalar en çok yatışsız biçimde acil serviste takip edilmiş
(%25.9), yatırıldıkları kliniklere göre incelendiğinde sıklıkla yoğum bakımlar (%15.3), plastik
cerrahi servisi (%15.3) ve göğüs cerrahisi servisi (%11.8) görülmektedir. Hastaların %89.4'ü
şifa ile taburcu olurken, %7.1'i sekel ile hastaneden ayrılmıştır. 2 hasta (%2.4) ise hayatını
kaybetmiştir. Kadınlarda en sık orbita kırığı (%50.0) görülürken, erkeklerde en sık maksilla
kırığı (%56.1) görülmüştür. 0-18 yaş grubunda en sık orbita kırığı (%66.7), 19-49 yaş grubunda
en sık maksilla kırığı (%57.4), 50 yaş ve üzeri grupta ise en sık orbita kırığı (%57.9) 
6
görülmüştür. Her iki cinsiyette de en sık görülen toraks travma türü yumuşak doku travmasıdır.
Her üç yaş grubunda da en sık yumuşak doku travması görülmüştür. En uzun hastanede yatışa
sebep olan nazal kemik kırığı olurken (8.87 gün), en kısa yatış süresi orbita kırığı (7.08 gün)
varlığında görülmüştür. Yumuşak doku travması varlığında hastanede yatış süresi 7.14 gün
iken, basit kot fraktüründe bu süre 7.23 gün olarak hesaplanmıştır
SONUÇ:
Çalışmamıza konu aldığımız, MFT'ye eşlik eden toraks travmalarının varlığının
değerlendirilmesi, literatürde yüz bölgesinin travmalarına eşlik eden diğer vücut bölümlerinin
travmalarına kıyasla daha nadir değinilmiş bir başlıktır. Literatürdeki, gelişmekte olan
ülkelerde yapılmış tarama çalışmalarına korele olarak, ülkemizde en sık etiyolojik sebep
motorlu taşıt kazaları olarak saptanmıştır, bu durumun yönetici birimler tarafından incelenmesi,
düzenlemelerin yapılması yararlı olabilir. İleri çalışmaların yapılması, Acil Tıp Uzmanları başta
olmak üzere bütün klinisyenlerin izleyebileceği kılavuzlar oluşturulmasında faydalı olacaktır.

Abstract:
In this study, the severity and management of thoracic trauma that accompanies the
maxillofacial trauma will be evaluated, and social and medical reasons will be analyzed. We
aim to highlight the differences in etiology, admission times and the treatment modalities
between the developed and the developing countries and re-evaluate them in the light of current
literature.
Materials and Methods:
In the present study, data from 712 patients who were admitted to the Emergency
Department Of Yüzüncü Yıl University School of Medicine due to maxillofacial trauma
between December 2015 and January 2010 were analyzed retrospectively. First, Demographic
data of the accompanying thoracic trauma were introduced. Comorbidities and trauma etiology
were determined. Thereafter, the groups were divided into two whether if they require
intervention in the emergency department(primary emergency group) or advanced surgical
and/or clinical follow-up(secondary energency group). Groups were compared in terms of age,
time of application, diagnosis, treatments, mortality and morbidity. Statistical analysis was
performed using SPSS 20.0 for windows software (SPSS, Inc.; Chicago, USA) . Descriptive
values are expressed as number (n), percentage (%), average (Avg.), standard deviation (SD),
and median (median). For the comparison of categorical variables, Pearson chi-square, Yates
Chi-square and Fisher's exact tests were used. Normality assessment performed with
Kolmogorov-Smirnov and Shaphiro-Wilk tests revealed continuous variables to disobey the
normal distribution, whereas non-parametric tests(Mann-Whitney U test and the KruskalWallis
test) were used to compare the continuous variables. P value of < 0,05 was considered as
statistically significant.
Results
The study population consists of 548(76,9%) men and 164 women(23,1%). Among
these, 85(11,9%) had also a chest trauma. 64 of these 85 patients were men(75,3%) and 21
patients were women(24,7%). The average age was 37.01 ± 7 years(median age 35; minimum 
8
3, maximum 72). Groups by age showed a preponderance between 31 and 50 years(43,5%).
Patients were mostly admitted to hospital in the summer(34,1%) and fall(34,1%). 58,8% of the
patients were brought to the hospital between the hours of 16:00 – 24:00 while 27,1% of them
between 08:00 - 16:00 and the rest 14,1% between 00:00 – 08:00. The most common etiologic
cause of the injury of patients was seen as motor vehicle accident (68,3%). When the
distribution of maxillofacial trauma type was analyzed in patients with concurrent thoracic
trauma, maxillary fractures (25.6%) and orbital fracture (24.4%) were found to be most
prevalent. When the chest wall injuries secondary to thoracic trauma was examined, soft tissue
trauma was found in 75.3%. Among the patients with concurrent thoracic trauma with the
maxillofacial trauma in primary emergency group, 15(55.6%) patients had pneumothorax.
Among the patients with concurrent thoracic trauma with the maxillofacial trauma in secondary
emergency group, 15 patients (83.3%) had pulmonary contusion. Computerized tomography
was used in 91.7% of the patients for final diagnosis. Most of the patients (25.9%) are followed
in Emergency Department and discharged. The most frequent clinics that admitted patients
were intensive care units (15.3%), plastic surgery service (15.3%) and thoracic surgery service
(11.8%). 89.4% of the patients were discharged with complete healing. The most common
fracture in women was orbital fracture(50.0%) while the most common fracture in men (56.1%)
was maxillary fracture. Orbital fracture was most frequent in 0-18 years (66.7%), maxillar
fracture in 19-49 years(57.4%), and the orbital fracture in 50 years or older (%57.9). Soft tissue
trauma was the most common thoracic trauma in both genders. In each of the three age groups,
soft tissue injury was the most common observed. Nasal bone fracture was accounted for the
longest hospital admission(8,87 days) while orbital fracture was accounted for the shortest(7,08
days).
Conclusion
Evaluation of thoracic trauma accompanying maxillofacial trauma has not been
investigated as much as the neighborhoods of the maxillofacial region. According to the
literature, in developing countries the motor vehicle accidents are the predominant cause for
maxillofacial traumas, in our study we found out the same, this should be investigated further
by authorities to apply the necessary regulations. Further studies are essential for revealing the
etiology and establishing guidelines for all clinicians, especially emergency physicians.