Desma mutant zebra balığı modelinde tedavi amaçlı XMU-MP-1-1 uygulaması
Therapeutic XMU-MP-1 application in desma mutant zebrafish model
Yazar: ZEYNEP ÇİNAR
Danışman: PROF. DR. PERVİN RUKİYE DİNÇER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Toksisite = Toxicity ; Toksisite testleri = Toxicity tests ; Zebra balığı = Zebrafish ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Zebra balığı, ilaç araştırmalarında sıklıkla kullanılan bir model organizmadır. Bu tez çalışmasında, seçici olarak Hippo yolağının inhibisyonunu sağlayan bir MST1/2 kinaz inhibitörü olan XMU-MP-1 ilaç adayı molekülü, zebra balığı embriyolarının bulundukları ortama ve erişkin balıkların sırt kasına uygulanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı zebra balığı embriyolarında ve erişkin balıklarda ilaç adayı moleküllerin taranması için gerekli olan toksisite deneyleri ve ilaç uygulamaları ile ilişkili algoritmayı oluşturmak ve teknik altyapıyı kurmaktır. İlaç uygulama algoritmasının geliştirilmesi ve teknik altyapının standardizasyonu sürecinde mekanotransdüksiyon hasarı oluştuğu öngörülen desma mutant kg155 (-/-) zebra balıklarına XMU-MP-1 uygulanmış ve bu molekülün mutant organizma üzerindeki iyileştirici etkisi ankrd1a ifadesi üzerinden değerlendirilmiştir. Tez çalışması sonucunda ilaç adayı moleküllerin embriyolara ve kas içi enjeksiyonu ile erişkin balıklara uygulanması için izlenmesi gereken algoritma ve ilişkili teknik altyapı başarı ile oluşturulmuştur. Ayrıca, desma kg155 (-/-) mutant embriyolara ve erişkinlere XMU-MP-1 ilaç adayı molekülün uygulanmasını takiben ilacın etkinliği için ankrd1a ifadesine bakılmış ve kontrol gruplarına kıyasla herhangi bir farklılık görülmemiştir. Bu tez çalışması, HÜ BAP Koordinasyon Birimi tarafından (Proje No: 17472) desteklenmiştir. desma mutant kg155 (-/-) zebra balıkları, TÜBİTAK 214S174 no'lu proje kapsamında oluşturulmuş ve bu tez çalışmasında toksisite ve ilaç uygulamaları için kullanılmıştır.  Tez araştırmasının yapılabilmesi için gereken zebra balığı laboratuvar altyapısı 214S174 no'lu proje kapsamında kurulmuştur. Tez çalışması için, HÜ Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurul'undan 2018/33-10 karar numaralı etik izni alınmıştır.

Abstract:
In this thesis, the application of XMU-MP-1 drug candidate molecule which is a MST1 / 2 kinase inhibitor and selectively inhibits the Hippo pathway was performed by mixing the drug with zebrafish embryo egg water or adult fish by intramuscular injection. The main aim of this study is creating an algorithm and technical infrastructure related to toxicity and drug applications assays which are required for screening drug candidate molecules in zebrafish embryos and adult fish. Along with developing the drug application algorithm and standardization of the technical infrastructure, we applied XMU-MP-1 to desma mutant kg155 (-/-) zebrafish which were assumed to have defects in mechanotransduction signaling and we assessed the therapeutic efficacy of the molecule by targeting the expression level of ankrd1a. As a result, the algorithm and related technical infrastructure which are required for application of drug candidate molecules to embryos or adult fish have been successfully procured. Moreover, when control and experimental groups (desma mutant kg155 (-/-) embryos and adults) compared, ankrd1a expression level was not changed. This thesis was funded by the HU BAP Coordination Unit (Project No: 17472). The project for generating of desma mutant kg155 (-/-) zebrafishes which were used in toxicity and infrastructure of zebrafish laboratory in the scoop of this study was granted by TUBİTAK (214S174 project number). The required ethical approval for this thesis was obtained from HU Animal Experiments Local Ethics Committee with decision number 2018 / 33-10.