Organik zeytin yetiştiriciliğinde farklı toprak yönetim sistemlerinin verim ve kaliteye olan etkileri
Effects of different soil management methods on olive yield and quality in organic olive groves
Yazar: EMRE BİLEN
Danışman: PROF. DR. UYGUN AKSOY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Yağ kalitesi = Oil quality

Özet:
Örtü bitkisi ve organik malç, verimin sürdürülebilir olarak arttırılmasında, zeytin ve zeytinyağı kalitesinin arttırılmasında ve üretimde girdi kullanımının çevreye olan olumsuz etkilerinin sınırlandırılmasında önemli katkılar sağlayabilmektedir. Bu bilgiler ışığında Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsünde organik malç (saman) uygulanan, örtü bitkisi (fiğ+yulaf) ekilen, doğal vejetasyonun korunduğu ve doğal vejetasyonun düzenli aralıklar ile işlenerek temiz tutulduğu 4 uygulamanın organik zeytin üretiminde, verim ve kalite üzerine olan etkileri değerlendirilmiş, üretimde sürdürülebilirliğe katkısı olacak, üreticilere tavsiye edilebilecek yetiştirme yöntemlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada kullanılan toprak yönetimi metotlarının araştırma periyodunda zeytin verim ve kalitesi üzerine istatistiki düzeyde önemli etkileri belirlenmemiştir. Toprak analizlerinde örtü bitkilerinin bazı olumlu etkileri son örneklemelerde elde edilmeye başlamış olsa da toprak yönetim sistemleri arasındaki önemli farklıklar henüz belirgin bir şekilde oluşmamıştır. Üreticiler tarafından tercih edilen yöntemlerden biri olan toprağın işlenerek temizlenmesinin diğer yöntemlerle karşılaştırıldığında verim ve kalite açısından olumlu herhangi bir etkisi görülmemiştir. 3 yıllık ortalamalara bakıldığında örtü bitkilerinin kullanıldığı parsellerden en yüksek gelir elde edildiği görülmüştür. Malç uygulamalarından gelir yönünden yüksek değerler alınmış olsa da günümüzde saman maliyetlerinin yüksek olmasından ötürü öne çıkan bir uygulama olmamıştır. Doğal vejetasyonun korunduğu parsellerde giderlerin sınırlı olması bu uygulamayı öne çıkarmış ve özellikle denemenin iki ve üçüncü yılında yaşanan düşük verimlere bağlı olarak daha belirgin hale gelmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak ek bir maliyet ve çevresel olarak olumsuz etkileri olan yoğun toprak işleme yerine örtü bitkilerinin zeytin ile rekabet oluşturmayacağı durumlarda bahçelerde kullanılması mümkün olabilecektir. Araştırmanın sürdürülmesi durumunda toprak üzerinde uygulamaların etkilerinin belirginleşeceği ve bunun sonucunda zeytin verim ve kalitesi üzerindeki etkilerin fark edilir düzeylere ulaşacağı öngörülebilir.

Abstract:
Cover crops and organic mulch applications increase olive yield in a sustainable way, can contribute on the quality of olive and olive oil and perform a limiting effect on possible negative effects on the environment. By taking into consideration these effects, a field experiment was designed in organic olive grove at Atatürk Horticultural Central Research Institute in which 4 different ground management methods were implemented. The methods tested were organic mulch (straw), cover crops (vetch + oats), natural vegetation (no-till) and traditional tillage. The effects of these methods were evaluated in respect to olive yield and fruit quality. The trial aimed to find a sustainable olive grove management system that could be recommended to the producers. Tested ground management methods did not show any statistically significant effects on yields or on olive fruit quality. Even though some positive effects of cover crops on the soil properties have started to appear as confirmed by the significant differences obtained at the final sampling date, the effects of tested soil management methods' on soil properties did not differentiate clearly for most parameters. Economic analyses have shown that as the 3-year average, the highest income is obtained from cover crop plots. Although plots with mulch application revealed a good income, because of the high current cost of hay, it was not economically sound. Based on these results, it is possible to propose using cover crops – under conditions where there is no strong competition – instead of traditional tillage which has additional costs and possible negative effects on environment. It is expected that maintaining the same research plan for longer terms will further differentiate the effects of soil management methods and over the years, and significant impacts of applications will also be seen on yield and quality of the olives.