Grafik sembolleri temel alan teknoloji destekli öğrenme ortamlarının işitme engelli öğrencilerin okuryazarlık ve iletişim becerileri üzerindeki etkilerinin incelenmesi
An analysis of the effects of graphical symbols based technology-aided learning environments on literacy and communication skills of hearing impaired students
Yazar: LOKMAN ŞILBIR
Danışman: PROF. DR. HASAN KARAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli = Computer aided ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli öğrenme = Computer assisted learning ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Grafik simgeler = Graphical symbols ; Grafiker = Graphic designer ; Okuma-yazma etkinliği = Reading-writing activity ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; İletişim becerisi = Communication skill ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
Bu araştırmanın amacı grafik sembolleri temel alan teknoloji destekli öğrenme ortamlarının geliştirilmesi ve işitme engelli öğrencilerin okuryazarlık ve iletişim becerileri üzerindeki etkilerini incelenmesidir. Karma araştırma yaklaşımı çerçevesinde şekillendirilen çalışma, Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan bir İşitme Engelliler İlköğretim okulunda 2014-2015 eğitim öğretim dönemi boyunca üçüncü ve dördüncü sınıflarda yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcıları aynı okulda görev yapan üçüncü ve dördüncü sınıf öğretmenleri ve bu sınıflarda öğrenim görmekte öğrenciler ile bu öğrencilerin velileri ve uygulama okulundaki öğretmenlerden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak doküman, görüşme, gözlem ve yazma çalışması formları kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen nicel veriler betimsel istatistik, nitel verilerin analizi ise içerik analizi ve betimsel analiz yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre grafik sembolleri temel alan teknoloji destekli uygulamalar, öğrencilerin okuryazarlık becerileri üzerinde olumlu etki göstermektedir.  Kazanımlardan hareketle grafik sembolleri temel alarak geliştirilen teknoloji destekli materyaller sayesinde öğrenciler, kelimelerin büyük çoğunluğunu kalıcı olarak öğrenebilmektedir. Yapılan uygulamalarda öğrencilerin özellikle izleme testi çalışmalarında elde ettikleri başarılar dikkate alındığında, teknoloji destekli olarak geliştirilen uygulamaların sağladığı tekrar ve bireysel hızda ilerleme imkânları öğrencilerin kelimeleri kalıcı olarak öğrenmesinde etkili olmaktadır. Yürütülen araştırmada sürecin başında tek kelimelik cümleler kuran öğrenciler uygulamalar sonunda üç ve daha fazla sayıda kelime içeren anlamlı cümleler kurabilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to develop technology-supported learning environments based on graphic symbols and to examine the effects on hearing-impaired students literacy and communication skills. The study, which was shaped within the framework of the mixed research approach, was conducted in the third and fourth grades in a Hearing Impaired Primary school in the Eastern Black Sea Region during the 2014-2015 education period. Participants of the study consisted of third and fourth grade teachers and students, parents and the teachers who worked in the same school. Document, interview, observation and writing forms were used as data collection tools. Quantitative data obtained from data collection tools were analyzed using descriptive statistics, and qualitative data were analyzed through content analysis and descriptive analysis. The findings obtained as a result of the analysis of the data are changes in students "vocabulary knowledge", "sentence building skills" and "communication skills". According to findings from the research, technology-based applications based on graphic symbols have a positive effect on students literacy skills. Students are able to learn the vast majority of words permanently thanks to technology-based materials developed on the basis of graphic symbols. Considering the achievements that students have achieved especially in permanency test, the possibilities of repeat and individual speed advancement provided by technology-aided implementations are effective in permanently learning the words by the students. At the beginning of the study, students who have established a one-word sentence at the beginning of the study can form meaningful sentences containing three or more words at the end of the practice.