2005-2021 yılları arasında yargıtayda karara bağlanan tıbbi uygulama hatası dava dosyalarında bilirkişi raporlarının içeriklerinin ve kararlara etkisinin adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi
Forensic medical evaluation of the contents of expert reports in medical malpractice cases decided by the yargitay between the years 2005-2021 and their impact on the verdicts
Yazar: MUHAMMED FURKAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. KAMİL HAKAN DOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de gün geçtikçe tıbbi uygulama hatası iddiası ile açılan dava sayılarında artış olduğu görülmektedir. Tıbbi uygulama hatası iddialarının değerlendirilmesi teknik bilgi ve uzmanlık gerektirdiğinden; bu tür uyuşmazlıklarda tıbbi bilirkişiler, hakimlerin en önemli yardımcılarından biridir. Tıbbi malpraktis iddiasıyla açılan davalarda hakkaniyete uygun karar verilebilmesi ve yargılama süreçlerinin uzamaması için tıbbi bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarının bazı niteliklere haiz olması gerekmektedir. Bu çalışmada bilirkişi raporlarının içeriklerinin Yargıtayda ve ilk derece mahkemelerde verilen kararlara etkileri ve hükme elverişsiz bulunan bilirkişi raporlarının yetersiz bulunma nedenleri incelenerek; bilirkişi raporları hazırlanırken dikkat edilmesi gereken hususların ortaya konulması amaçlanmıştır. 

Çalışmamızda tıbbi uygulama hatası iddiasıyla açılan ve Yargıtayda 2005 ile 2021 yılları arasında karara bağlanan 846 karar incelenmiştir. Davaların büyük bir kısmının hukuk mahkemelerinde (%65) açılmış olduğu ve davaya konu tıbbi müdahaleyi uygulayan sağlık çalışanının en çok hekim (%85,1) olduğu tespit edilmiştir. 615 dosyada ilk derece mahkeme kararlarının bilirkişi raporları ile uyumlu olduğu görülmüştür. Yargıtayın 684 dosyada bozma kararı verdiği, en çok bozma nedeninin ise hüküm kurmaya elverişsiz eksik bilirkişi raporu (%34,4) olduğu izlenmiştir. 

Yargıtayın vermiş olduğu bozma kararlarının onama kararlarından ciddi oranda fazla olması ve bozma nedenlerinin başında hükme elverişsiz bilirkişi raporları olması bir kez daha tıbbi bilirkişi raporlarının niteliklerinin önemini gözler önüne sermiştir. Aynı zamanda Yargıtayca verilen kararlar detaylı incelendiğinde; bilirkişi raporlarının içeriklerinin verilen kararlara doğrudan etkisi olduğu izlenmiştir. Bu sebeple tıbbi bilirkişinin rapor düzenlerken; davaya konu tıbbi uygulamanın gerekli olup olmadığı, güncel tıp bilgilerine uygun olup olmadığı, eğer istenmeyen bir durum meydana gelmiş ise komplikasyon yönetiminin uygun olup olmadığı, tıbbi uygulamaya yönelik hastanın yeterli aydınlatılıp aydınlatılmadığı ve rızasının alınıp alınmadığı, tıbbi uygulama öncesinde ve sonrasında gelişebilecek istenmeyen durumlara yönelik gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı hususlarını açıklığa kavuşturması hükme elverişsiz bulunmasının ve buna bağlı olarak yargılama süreçlerinin uzamasının önüne geçeceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
It is observed that the number of lawsuits filed with the allegation of medical malpractice is increasing day by day in our country as in the whole world. Since the evaluation of medical malpractice claims requires technical knowledge and expertise, medical experts are one of the most important assistants of judges in such disputes. Expert reports prepared by medical experts should have certain qualifications in order to make a fair decision in lawsuits alleging medical malpractice and to avoid prolonging the proceedings. In this study, the effects of the contents of expert reports on the decisions rendered by the Yargıtay and the courts of first instance and the reasons for the inadequacy of the expert reports found unfit for judgment are examined; and it is aimed to reveal the issues that should be considered while preparing expert reports.

	In our study, 846 decisions of the Yargıtay between 2005 and 2021, which were filed with the allegation of medical malpractice, were analyzed. It was found that most of the lawsuits were filed in civil courts (65%) and the healthcare worker who performed the medical intervention subject to the lawsuit was mostly a physician (85.1%). In 615 cases, it was observed that the first instance court decisions were in line with the expert reports. It was observed that the Yargıtay reversed in 684 cases, and the most common reason for reversal was the incomplete expert report (34.4%). 

	The fact that the number of reversals by the Yargıtay is significantly higher than the number of upholdings and that the main reason for reversal is unfavorable expert reports has once again highlighted the importance of the qualifications of medical expert reports. At the same time, when the decisions rendered by the Yargıtay are examined in detail, it is observed that the content of expert reports has a direct impact on the decisions rendered. For this reason, it has been concluded that the medical expert, while preparing a report, should clarify whether the medical practice subject to the lawsuit is necessary, whether it is in accordance with current medical knowledge, whether the complication management is appropriate if an undesirable situation has occurred, whether the patient has been adequately informed about the medical practice and whether his consent has been obtained, whether the necessary measures have been taken for undesirable situations that may develop before and after the medical practice.