Çocuğun eğitiminde resimli Abece'nin önemi "Bir Abece tasarımı" /
Yazar: ZÜLFİKAR SAYIN
Danışman: DOÇ. İSMAİL KAYA ; PROF. HÜSEYİN BİLGİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 1995
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Alfabe = Alphabet ; Kitaplar = Books ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Tarih boyunca Samanlık, Budacılık, Musevilik, Müslümanlık gibi bir çok din ve kültürle yakın ilişkiler içinde bulunmuş olan Türkler, birbirinden son derece ayrı abeceler kullanmışlardır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Elifba yöntemiyle; tümevanmsal yaklaşımlarla(harf yöntemi) okuma yazma öğretimi yapılan ülkemizde, 1948 yılından bu yana tümdengelimsel olan çözümleme yöntemi uygu lanmaktadır. Bugün merkezlerden uzak birçok yerleşkede, hala, harf yöntemi kul lanılırken, çocuklarımıza verdiğimiz Abece/Ükokuma kitaplarının; resimleme, tasarım ve üretim/ciltlenme açısından çok sorunlu olması önemsenmesi gereken bir sorun olarak ortadadır. Genellikle, kitap denince ilk akla gelen şeylerin başında, yazılar ve onların okunması gelmekte ise de okul öncesi ve okula başlangıç yıllarındaki kitaplarda ilk akla gelen resimdir. Çünkü, bu yaşlardaki çocuklar okuma-yazma bilmediklerinden ya da okuma-yazmaya çok yeni geçmiş olduklarından; metni anlamada en çok resim öğesinden yararlanmaktadır. Çocuğa kitabı tanıtan, daha doğrusu onu kitaba çeken, kitaptaki resimler olduğundan, çocuğa kazandırılacak estetik değerlerin niteliği, ken disine sunulan kitaplardaki resimlerin güzelduyusallığı ile doğrudan ilgili olacaktır. Resimli kitap, Alpay (1975)'a göre de, okul öncesi ve ilkokul çağlarında çocuğu dil ve resimle uyarmanın yanısıra, onun gelişmesini sağlayabilmekte ve hatta onu eleştirel bilinç edinmeye itebilmekte; çocuğun iç çatışmalarını yenmesi ve top lumsallaşması için çok önemli bir araç da olabilmektedir. Yaratıcı düşüncenin gelişmesini olası kıldığı da önemle belirtilmektedir.Resimli kitaplardaki dil ve resimlerin çocuk üzerindeki etkisinin önemsenmesi gerekliliği dünyaca kabul edilen bir olgu iken; Milli Eğitim Ba- kanlığ'mızın çıkardığı kitapların, biçim ve resimleme yönünden, bu alanda yetkin bilim ve sanat insanlarımız tarafından kötüye örnek olarak gösterilmesi; dünya ile bütünleşme gibi birtakım hedefler önüne koymuş bir ülke açısından son derece düşündürücüdür. Maliyeti biraz yüksek, ama, çocuğa kazandıracakları düşünüldüğünde son derece ekonomik olabilecek; düzeyli/nitelikli tasarımların des tekçisinin, başta iyi işleyen bir denetim mekanizmasına sahip; Milli Eğitim Bakanlığı olması gerekmektedir. Hatta, salt ders kitaplarının tasarımı, resimlenmesi ve üretimi ile ilgili ve de kitapları içerik olarak gereksiz bilgi yığınlarından anndıncı ekibi de bulunan enstitüler kurulmalıdır.

Abstract:
The Turks which have close cultural and religious ties with Shamanism, Buddhism, Jewry and Islamism throughout the history have used quite different alp habets. While in the first years of the Republik, reading and writing teaching is per formed with inductive approachs (letter method) depending on the Arabic Alphabet method in our country, since 1948 deductive method of analysis has been used ex- tansively. Today, however, letter method has still been used in many locations dis tant from the big cities. On the other hand, it should be mentioned that the alphabets/ first reading books prepared for our children contain many problems with respect to picturing, designing, binding and printing. Although writings and reading of them generally come to one's mind at the first instance when it is said book; it is picture in case of the books designed for the pre-school and the initial period of the primary school. Since the childreen in these ages are illiterate or newly passed to the stage of literacy, the most important factor to understand the text is the picture for them. In particular at the ages of pre-school period, because child does not know reading, pictures play a crucial role in introdu cing him to the book. In other words, pictures make the book atractive for the child. The qulity of the esthetic values which makes earn to the child, therefore, will be di rectly related to the beauty of the pictures offered to him in the books. According to Alpay(1975), the book with pictures stimulates the child with lanuage and picture during the pre-school and primary school period; enables him to develop and even forces him to get a critical conscience on the one hand; and it can be an importan means for the child to socialize and overcome his internal conflicts. It is also stressed that the book with pictures makes possible the development of the creative thought.Although the critical effect of language and pictures in the books with pictu res on the child is a wirldwide accepted phenomenon, the book published by the Mi nistry of National Education considered as the worst examples with respect to style and picturing by the distinguished, scientists and artists working in this area.This is a serious problem for a country targetinhg to integrate to the world. The Ministry of National Education should have a well functioning auditing mechanism and should be the supporter of the designs which have a high quality. Even the institutes dealing only with the designing, picturing and producing of the text books should be establis hed. These institutes should also have a team working on the purification of the mass of unnecessary information from the content of the books. Such efforts may be costly, but when the development of the child is taken into account, it will be significantly economical.