Ortadoğu körfez ülkelerinden gelen 30-55 yaş arası bireylerde BKİ ile insülin direnci, kan lipidleri ve glikoz toleransının ilişkisi
Relationship between insulin resistance, blood lipids and gylcous tolerance in BMI individuals between 30-55 years from middle east gulf countries
Yazar: NİDA ÇELİKSOYDAN
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSREV HATEMİ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Kan = Blood ; Körfez ülkeleri = Gulf countries ; Lipidler = Lipids ; Ortadoğu = Middle East ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Bu araştırma Ortadoğu Körfez ülkelerinde yaşayan bireylerin BKİ ile insülin direnci, kan lipidleri ve glikoz toleransı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Aralık 2017- Mayıs 2018 tarihleri arasında Doku Tıp Merkezi, Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvurmuş olan 30- 55 Yaş arasında çalışmaya katılmaya gönüllü 40 yetişkin katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu (Ek-4) ve laboratuvar bilgileri formu (Ek-3) kullanılarak toplanmıştır. Sonuçlar %95'lik güven aralığında anlamlılık p<0,05 düzeyinde non- parametrik yöntemlerle değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlar arasında, biyokimya ortalamaları BKI gruplarına göre Kruskal-Wallis Testi ile karşılaştırılmıştır. Yalnızca BKI ≥30 grubunun HDL ortalaması diğer iki BKI grubunun ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. BKI ile HOMA IR (p: 0,376), açlık insülin düzeyi (p: 0,341), açlık glikoz düzeyi (p: 0,349), LDL kolesterol (p: 0,330), HDL kolesterol (p: 0,629) arasında anlamlı korelasyon olduğu bulunmuştur. HOMA IR ile açlık insülin düzeyi (p: 0.910), açlık glikoz düzeyi (p: 0.660),  LDL kolesterol (p: 0.386) değerleri arasında da anlamlı korelasyon bulunmuştur. Son olarak açlık insülin düzeyi ile açlık glikoz düzeyi (p: 0.327); açlık glikoz düzeyi ile LDL kolesterol (p: 0.368) ve LDL kolesterol ile trigliserid arasında da anlamlı korelasyon bulunmuştur.
Sonuç olarak bu çalışma BKİ değerinin artması ile Homa IR, açlık glikoz düzeyi, açlık insülin düzeyi, HDL ve LDL kolesterol düzeylerinde önemli bir artışa neden olduğu görülmüştür. Bu nedenle sağlıklı BKİ aralığında olmayan bireylerde insülin direnci, kan lipidleri ve glikoz toleransının kontrolünün sağlanması için beslenmenin önemi anlatılmalı ve önerilen uygulamaların yaşam tarzı haline getirilmesi sağlanmalıdır.

Abstract:
This research was conducted to investigate the relationship between BMI and insulin resistance, blood lipids and glucose tolerance of individuals living in Middle Eastern Gulf countries. The population of the study was performed between December 2017- May 2018 with 40 adult participants who were volunteered to participate in the study between 30- 55 years of age who applied to Doku Medical Center, Nutrition and Dietary Polyclinic. A cross-sectional study. The data of the study were collected by using the questionnaire form prepared by the researcher (Annex-4) and laboratory information form (Annex-3). The results were evaluated with non-parametric methods at the level of confidence level of 95%. The results of the study were compared with Kruskal-Wallis Test according to BKI groups. Only the mean HDL of the BKI ≥30 group showed a statistically significant difference from the mean of the other two CBI groups. A significant correlation was found between BMI and HOMA IR (0.376), fasting insulin level (0.341), fasting glucose level (0.349), LDL cholesterol (0.330), HDL cholesterol (0.629). Fasting insulin levels (0.910), fasting glucose levels (0.660) and LDL cholesterol (0.386) were significantly correlated with HOMA IR. Finally, fasting glucose level with fasting insulin level (0.327); There was a significant correlation between fasting glucose level and LDL cholesterol (0.368) and LDL cholesterol and triglyceride. In conclusion, this study showed a significant increase in Homa IR, fasting glucose level, fasting insulin level, HDL and LDL cholesterol levels with the increase of BMI. Therefore, the importance of nutrition should be explained in order to control insulin resistance, blood lipids and glucose tolerance in individuals who are not in the healthy BMI range and make the recommended practices a lifestyle.