Transseksüel bireylerde agresyon ve sosyal anksiyetenin travmatik yaşantılarla ilişkisi
The relationship between aggression and social anxiety with traumaticexperiences in transgender individuals
Yazar: ŞULE YAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER ÇAKMAK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Agregasyon = Aggregation ; Anksiyete = Anxiety ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Transseksualizm = Transsexualism

Özet:
Amaç: Cinsel kimlik disfori sendromu (CKDS), kişinin bedensel cinsiyeti ile cinsel
kimliği arasında uyumsuzluğun olduğu klinik bir durumdur. Transseksüalite, kişinin
cinsiyetinden rahatsız olmasına ek olarak karşı cinse ait hissetme duygusunu da içerir.
Cinsiyet disforisi yaşayan kişiler çeşitli düzeylerde ayrımcılık ve şiddetle karşı karşıya
kalabilmektedirler. Transseksüel bireylerde sıklıkla yaşadıkları sosyal izolasyon
nedeniyle, depresyon, anksiyete, madde kullanımı ve intihar gibi ruhsal bozukluklar sık
görülür. Yaşamın erken dönemlerinden itibaren maruz kalınan bu tür travmatik yaşam
deneyimleri nedeniyle, transseksüel bireylerde agresif tutum ve davranışların toplumun
diğer bireylerine göre yüksek olabileceği ön görülebilir. Bu çalışmada Çukurova
Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniği‟ne başvuran 18-65 yaş arası
transseksüel bireylerde sosyal kaygı ve agresyon düzeyleri ile travmatik yaşantıları
arasındaki ilişki ve transseksüel olmayan bireylerle olan farklılıklarının araştırılması
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin
Psikiyatri Polikliniğinde yürütülmüş kesitsel bir çalışmadır. Çalışmanın katılımcıları
transseksüalite tanılı 100 olgu ve transeksüel olmayan sağlıklı 86 kadın ve erkekten
oluşan kontrol grubundan oluşmaktadır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu
doldurulmuştur. Sosyal anksiyete, agresyon ve travmatik yaşantı varlığını belirlemek
için sırasıyla Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği, Buss-Perry Agresyon Ölçeği ve
Travmatik Yaşantılar Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışma ve kontrol grupları arasında sosyal kaygı ve sosyal kaçınma puanları
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık belirlenmemiştir. Transseksüel grupta
toplam saldırganlık, fiziksel saldırganlık, öfke ve düşmanlık puanları; ergenlikte
yaşanan travma puanları; kontrol grubuna göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur.
Transseksüel grupta özkıyım girişimi öyküsü ile sosyal anksiyete, sosyal kaçınma,
toplam saldırganlık, sözel saldırganlık, öfke ve düşmanlık puanları arasında pozitif
yönde anlamlı ilişki olduğu gelirlenmiştir. Transseksüel grupta sosyal kaygı ile sosyal
kaçınma (r = 0,732, p<0,001), toplam travma (r = 0,474, p<0,001), toplam saldırganlık
(r = 0,344, p<0,001) ve düşmanlık (r = 0,344, p<0,001) puanları; sosyal kaçınma ve
toplam travma(r = 0,406, p<0,001) puanı; toplam saldırganlık puanı puanı ile fiziksel
saldırganlık (r = 0,711, p<0,001), sözel saldırganlık (r= 0,645, p<0,001), öfke (r= 0,818,
p<0,001) ve düşmanlık (r= 0,800, p<0,001) arasında pozitif yönde güçlü ilişkiler vardır.
Sonuç: Araştırmaların da gösterdiği gibi bilhassa yaşamın erken dönemlerinde yaşanan
kötü olaylar hayat boyunca bireylerde iz bırakabilmekte ve travmalara sebep
olabilmektedir. Bu durum transseksüel bireylerde özkıyıma kadar varabilen psikiyatrik
komorbiditelere ve agresyona neden olabilmektedir. Transseksüel bireylerle çalışırken
bu gruba özgü sosyal izolasyon kaynaklı problemlerin bilincinde olunması, ruh sağlığı
ve sosyal sorunlarının iyileştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Anahtar Sözcükler: Transseksüalizm, Agresyon, Sosyal Anksiyete, Travma

Abstract:
Objective: Sexual identity dysphoria syndrome (SIDS) is a clinical condition in which
there is an incompatibility between the physical sex and sexual identity. Transsexuality
includes the feeling of belonging to the opposite sex, in addition to being disturbed by
the sex. Individuals suffering from gender dysphoria may face discrimination and
violence at various levels. In transsexual individuals, mental disorders such as
depression, anxiety, substance abuse, and suicide are often observed due to social
isolation. Due to such traumatic life experiences exposed from the early stages of life,
aggressive attitudes and behaviors in transsexual individuals may be higher than other
individuals of the community. In this study, we investigated the relationship between
social anxiety, aggression levels, and traumatic experiences in transsexual individuals
aged 18-65 who admitted to Cukurova University Faculty of Medicine Psychiatry
Outpatient Clinic. We also investigated the differences between transsexual and nontranssexual individuals.
Materials and Methods: Our research is a cross-sectional study conducted at Çukurova
University Faculty of Medicine Psychiatry Outpatient Clinic. The participants of the
study consist of 100 transsexual individuals and 86 non-transsexual individuals.
Participants filled out a sociodemographic data form. The Liebowitz Social Anxiety
Scale, Buss-Perry Aggression Scale, and Traumatic Experiences Scale were used to
determine the presence of social anxiety, aggression, and traumatic experiences.
Results: There was no statistically significant difference between social anxiety and
social avoidance scores among transsexual and non-transsexual individuals. Total
aggression, physical aggression, anger, and hostility scores, and trauma scores
experienced in adolescence were significantly higher in the transsexual group. There is
a significant relationship between suicidal history and social anxiety, social avoidance,
total aggression, verbal aggression, anger, and hostility scores in the transsexual group.
Conclusion: Traumatic experiences, especially in the early stages of life, can leave
traces in individuals throughout life and cause other traumas. This can cause psychiatric
comorbidities and aggression in transsexual individuals that can result in suicide
attempts. Being aware of social isolation and related problems when working with
transgender individuals will contribute to improving mental health and social problems.
Keywords: transsexualism, aggression, social anxiety, trauma