Eğitsel veri okuryazarlığı yeterlik algısı ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Educational data literacy competence perception scale: A scale development study
Yazar: FADİME BİÇİCİ
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ARAS ; DOÇ. DR. ARİF YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karar verme süreci = Decision making process ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Portföy değerlendirme = Portfolio evaluation ; Veri kullanımı = Data usage ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Gelişimin hızının yüksek olduğu erken çocukluk döneminde çocuklarla ilgili verilecek kararlar, uygulanacak etkinlikler veya alınacak önlemler onların çocukluk ve ileriki dönemlerini daha sağlıklı bir şekilde geçirmelerini sağlayacaktır. Veriye dayalı karar verme, öğretmenlerin, çocukların güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirlemek için değerlendirme verilerini inceledikleri ve elde ettikleri sonuçları uygulamalarında kullandıkları süreci ifade eder. Veriye dayalı karar vermenin bir parçası olan veri okuryazarlığı ise, verileri kullanarak soruları formüle aktarma ve bu soruları cevaplama becerisini içerir. Bu bağlamda, eğitsel veri okuryazarlığı, sınıfta veya okulda öğrenme ve öğretimi sürekli olarak geliştirmek amacıyla farklı türdeki verileri doğru bir şekilde elde etme, analiz etme ve bunlara yanıt verme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin eğitsel veri okuryazarlığına yönelik bir yeterlik algısı ölçeği geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaçla eğitsel veri okuryazarlığı için gerekli kaynaklar, yapılar, süreçler incelenmiş̧ ve eğitsel veri okuryazarlığını etkileyen etmenler ile geliştirmeye yönelik çıkarımlar araştırılmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'de 81 ildeki MEB'e bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan 579 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırma, rastgele atama yöntemi ile çevrimiçi bir link üzerinden uygulanmıştır. Araştırmanın veri analizi, SPSS veri analizi programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde ilk olarak, açıklayıcı faktör analizi ve güvenirlik analizleri için IBM SPPS 22.0, doğrulayıcı faktör analizi için ise IBM AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. "Eğitsel Veri Okuryazarlığı Yeterlik Algısı Ölçeği", okul öncesi öğretmenlerinin eğitsel veri okuryazarlığı yeterlik algılarını belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. Çalışmanın sonucunda geliştirilen Eğitsel Veri Okuryazarlığı Yeterlik Algısı Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür.

Abstract:
In early childhood, when the speed of development is high decisions to be made about children, activities to be implemented or measures to be taken will ensure that they spend their childhood and later periods in a healthier way. Data literacy, which is a part of data-based decision-making, includes the ability to transfer questions into a formula using data and answer these questions. In this context, educational data literacy is defined as the ability to accurately observe, analyze and respond to different types of data in order to continuously improve teaching and learning in the classroom or school. In this research, it is aimed to develop a competence perception scale for preschool teachers' educational data literacy. For this purpose, the necessary resources, structures, processes for educational data literacy have been examined and the factors affecting educational data literacy and the implications for improving it have been investigated. In the research, screening method, one of the quantitative research methods, was used. In the 2022-2023 academic year, 579 preschool teachers working in preschool education institutions affiliated to the Ministry of National Education in 81 provinces in Turkey participated in the study. The research was carried out via an online link using the random assignment method.
The data analysis of the research was carried out using the SPSS data analysis program. In the analysis of the data, IBM SPPS 22.0 package programs were used for explanatory factor analysis and reliability analysis, and IBM AMOS 24.0 package programs were used for confirmatory factor analysis. It has been seen that the Educational Data Literacy Competence Perception Scale developed as a result of the study is a valid and reliable measurement tool.