Yayla/sütçüler kekiğinin (Origanum  minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis) kültüre alınması ve farklı hasat dönemlerine göre verim ve bazı kalite özelliklerinin araştırılması
The investigation on  cultivated and  some of qualitycharacteristics and drug yield according to the harvesting time of Plateau/Sütcüler oregano (Origanum  minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis)
Yazar: İLKNUR İŞCAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Konya ekolojik şartlarında Yayla/Sütcüler Kekiği (Origanum minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis) kültüre alınması ve bazı verim ve kalite özelliklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma materyali Yayla / Sütcüler Kekiği tohumu, Sütçüler doğal florasından (Isparta) toplanmıştır. Araştırmada bitkisel yetiştirme çalışmaları, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Seralarında ve Tıbbi Bitkiler Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde yürütülmüştür. Toplanan Yayla / Sütcüler Kekiği tohumları fide elde etmek için seralarda ekilmiştir. Elde edilen fideler tarla denemeleri için tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak deneme alanına dikilmiştir. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; sırasıyla bitki boyu 19.3-28.2 cm, drog yaprak verimi 97,1 kg/da (çiçeklenme öncesi), 103,1 kg/da (tam çiçeklenme ) ve 117.3 kg/da  (çiçeklenme sonrası) elde edilmiştir. Seçilen numunelerde analizler ise S. Ü. Ziraat Fakültesi Tıbbi Bitkiler Laboratuvarında yürütülmüştür.  Analiz sonuçlarına göre; uçucu yağ verimi sırasıyla % 1.60 (çiçeklenme öncesi), % 2.00 (tam çiçeklenme dönemi) ve % 1.00 (çiçeklenme sonrası) elde edilmiştir. Uçucu yağ bileşenlerinden karvakrol miktarı hasat dönemlerine göre sırasıyla en yüksek  % 78.3 çiçeklenme öncesi,  % 70.9 tam çiçeklenme ve 56.8 çiçeklenme sonrası döneminde elde edilmiştir. Bu çalışmada ticareti yapılan ve nesli tehlike altında olan endemik Origanum minutiflorum (Yayla / Sütcüler Kekiği)' nin  kültüre alınması bazı verim ve kalite özellikleri araştırılmıştır. Bu araştırma sonuçlarına göre; Konya ve benzer ekolojilerde Yayla / Sütcüler Kekiği'nin  yetiştirilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yayla kekiği, Sütçüler kekiği, Origanum minutiflorum,Uçucu yağ, Karvakrol,

Abstract:
This research was conducted in order to determine some yield and quality characteristics of Plateau Oregano/Sütcüler Oregano (Origanum minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis) under the ecological conditions of Konya. The research material  Plateau / Sütcüler oregano seeds were collected from Sütçüler natural flora (Isparta). In the study, plant cultivated studies were carried out in Selcuk University, Agricultural Faculty Greenhouses and Medical Plants Research and Application Farm. Collected Plateau / Sütcüler seeds planted to obtain seedlings in greenhouses. The obtained seedlings were planted in the experiment area according to randomized complete plot design with three replications. According to the results of this study; the plant height of 19.3-28.2  cm, the yield of drog leaf 97,1 kg/da (before flowering), 103,1 kg/da (full flowering ) ve 117.3 kg/da  (after flowering) were obtained.  Analyzes in selected samples were carried out in Medicinal Plants Laboratory, Agricultural Faculty, S.Ü. According to the results of the analysis; essential  oil yield 1.60 % (before flowering), 2.00 % (full flowering ) and  1.00 % (after flowering)  were obtained as different yields. Carvacrol content of essential oil components were obtained from according to harvest periods, 78.3%  (before flowering), 70.965%  (full flowering) and 56.8 % (after flowering) respectively. In this study, It was investigated some yield and quality characteristics and the cultivated of endangered and traded, endemic Plateau / Sütcüler Oregano. According to the results of this research; It was concluded that Plateau / Sütcüler oregano cultivating in Konya and similar ecologies would be suitable.

Key words: Plateau oregano, Sütcüler oregano, Essential oil, Carvacrol, Origanum minutiflorum