Şanlıurfa ilindeki anne sütü örneklerinde aflatoksin M1 varlığının belirlenmesi
Determination of aflatoxin M1 in human breast milk in province of Sanliurfa
Yazar: DİLEK KOÇAK
Danışman: PROF. DR. HİSAMETTİN DURMAZ
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Aflatoksin M1 = Aflatoxin M1 ; Aflatoksinler = Aflatoxins ; Anne sütü = Milk-human ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bebek beslenmesinde anne sütünün önemi bilinmektedir. Aflatoksin M1 (AFM1)  içeren anne sütleri bebek sağlığı açısından büyük bir risk faktörüdür. Aflatoksinler (AF) toksik, kansorejenik ve mutajenik aktiviteye sahip olup, gıda ve yem maddelerinin aflatoksinlerle kontaminasyonu, önemli sağlık sorunlarına ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bu araştırmada, özellikle aflatoksin kontaminasyonunun yoğun olarak gözlendiği mısır, pamuk tohumu, fıstık ve isot gibi ürünlerin üretim ve tüketiminin yoğun olduğu Şanlıurfa ilinde laktasyon dönemindeki annelerin sütlerindeki Aflatoksin M1'in varlığı ve düzeylerinin, kadınların yerleşim yerleri ve eğitim durumlarına göre ELISA yöntemi ile karşılaştırmalı olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Şanlıurfa'da bulunan hastanelerde doğum yapmış annelerden  01.05-01.09.2013 tarihleri arasında alınan 89 süt örneği kullanıldı ve Aflatoksin M1 miktarları ölçüldü. İncelenen örneklerin 83 (%93,25)' ü pozitif bulundu. Bu örneklerdeki Aflatoksin M1 düzeyleri ile domates salçasını hazır tüketen; bazı tahıl gruplarını saklayan ve yüksek düzeyde Antep fıstığı tüketen katılımcılar arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu belirlendi. Ancak katılımcıların aflatoksin M1 değerleri ile yaş, eğitim düzeyi, gelir, ısınma durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Pozitif örneklerde bulunan ortalama Aflatoksin M1 oranı ortalama 8,1 pg/ml olarak ölçüldü. Türkiye'de bebek formülleri ve devam formülleri (bebek sütleri ve devam sütleri dahil) sütleri için kabul edilebilir Aflatoksin M1 oranı 25 pg/ml dir. Yapılan çalışmada bu değerin üstünde anne sütü örneklerine rastlanmasa da anne sütlerinde bulunan Aflatoksin M1'in bebek sağlığı açısından önemli bir risk faktörü olabileceği düşünüldüğünde, gıdaların saklanma ve tüketim koşulları konusunda halkın bilgilendirilerek anne sütlerine gıda yolu ile geçen Aflatoksin M1 oranının azaltılabileceği kanısına varıldı.

Abstract:
Important role of human breast milk in infant nutrition is well known. Human breast milk with Aflatoksin M1 (AFM1) is an important risk for baby health. Aflatoxins (AF) has an carcinogenicand mutagenic activity and Contamination of food and feed with aflatoxins has leads to important health problems and economic losses. In this project has tried to be determined to the presence of mother breast of Aflatoksin M1 during lactating accoring to women's place of residence and education level with the ELISA method in Şanliurfa province which observed extensively as intense of aflatoxin contamination, cottonseed, peanut and Chipotle products such as production and consumption. 89 breast milk sample taken from mothers gave birth in Şanlıurfa were used between 01.05-01.09.2013 and Aflatoksin M1 amount was scaled. 83 (%93,25) samples after examination were found positive. There is a significiant relationship in Participants who used consumed to tomates paste as ready and stored to some grain groups and consumed to pistachios in high levels  with Aflatoxin M1 levels.  However, participants of aflatoxin M1 value with age , education level , income, there was no significant correlation in participants' Aflatoxin M1 value with their age, education level, income, warming condition.In positive samples; The average of Aflatoksin M1 rate was scaled as 8,1 pg/ml. Acceptable Aflatoksin M1 rate is 25 pg/ml in Turkey. Breast milk over this value hasn't been seen. Also, It was concluded that  Aflatoksin M1 found in breast milk could be a risk factor for baby health and Aflatoksin M1 rate contaminateon via breast milk could be reduce with the public should be educated about storing and contamination condition of food. In addition, the results obtained from this study have a potential to be a guide for futures tudies in at this subject.