Türkiye`de eğitim fakülteleri müzik eğitimi bölümlerinde çalgı eğitiminin bir boyutu olarak viyolonsel öğretim programlarında belirlenen devinişsel hedefler ve hedef davranışların gerçekleşme dereceleri /
Yazar: ALİ GÜRSAN SARAÇ
Danışman: PROF. DR. NİHAL ÖREN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Hedef davranışlar = Target behaviours ; Müzik eğitimi = Music education ; Sanat eğitimi = Art education ; Viyolonsel = Cello ; Çalgı eğitimi = Instrumental education

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZİ TÜRKİYE'DE E?İTİM FAKÜLTELERİ MÜZİK E?İTİMİ BÖLÜMLERİNDE ÇALGI E?İTİMİNİN BİR BOYUTU OLARAK VİYOLONSEL Ö?RETİM PROGRAMLARINDA BELİRLENEN DEVİNİŞSEL HEDEFLER VE HEDEF DAVRANIŞLARIN GERÇEKLEŞME DERECELERİ A.Gürsan SARAÇ Danışman : Prof. Dr.Nihal ÖREN 1996 - SAYFA: 230 Jüri : Prof. Dr. Nihal ÖREN Prof. Dr. Ali UÇAN Prof. Dr. Muhittin AŞKIN Araştırmada, Viyolonsel öğretim programlarında belirlenen devinişsel hedefler ve hedef davranışların gerçekleşme dereceleri devinişsel alan-aşamalı sınıflamada eğitim durumlarına dayalı olarak sınama-ölçme ve öğretme durumları arasında ilişkiler olup olmadığı, lisans sınıflarında "bedensel kurulma" basamağının sınama ölçme durumlarındaki ilişkileri ile "uyarlama" basamağının öğretme durumlarındaki ilişkilerinin nasıl olduğu incelenmiştir. Araştırmanın evreni Türkiye'de Eğitim Fakülteleri Müzik Eğitimi Bölümleri, örneklemi ise evreni temsil eden nitelikteki dört lisans sınıfı bulunan mezun vermiş sekiz bölümden oluşturulmuştur. Araştırmanın yöntemi survey ve tarihi yöntemdir. Viyolonsel öğretim programının analizi ile araştırmada devinişsel alan hedefleri belirlenmiş, hedef davranışlara dönüştürülmüş ve lisans eğitimindeki tüm sınıflara "Viyolonsel Öğretimi Sınama-ölçme Durumları ve Öğretme durumları Dereceleme ölçeği" biçiminde anket olarak uygulanmıştır. Veri toplama aracının uygulanışında iki değerlendirme yapılmıştır. Bunlardan birinde, öğrencilerin sınavdaki düzeyi "Algılama, Bedensel Kurulma, Beceri Haline Getirme, Uygulama" aşamalarında derecelenmiş, ikincisinde öğretme durumları "kılavuzla yapma ve uyarlama" aşamalarında değerlendirilmiştir. Veri toplama aracında likert tipi tutum ölçeği esas alınmış ve ölçek 5 derecede düşünülerek, puanlar en başarılıdan en başarısıza doğru sıralanmıştır.II Araştırmada veriler analiz edilirken, hedefler ve hedef davranışların gerçekleşmesi ile ilgili verilerde yüzde (%), frekans (f), aritmetik ortalama (X), standart kayma (SK) istatistik işlemleri uygulanmıştır. Sınama-ölçme ve öğretme durumları arasındaki ilişkilerle ilgili verilerde "korelasyon" istatistiği seçilmiş ve korelasyonun geçerliği ve güvenirliği için "t" testi uygulanmıştır. Dereceleme ölçeklerinden elde edilen verilere göre, viyolonsel öğretim programında belirlenen devinişsel hedefler ve hedef davranışlar, lisans sınıflarında çoğunlukla 4 düzeyinde (büyük ölçüde) gerçekleşmiştir. Bu ortalamadan farklı olarak, lisans birinci sınıfta 5 düzeyinde (Tamamen), lisans dördüncü sınıfta ise 3 ve 4 düzeylerinde (yani kısmen ve büyük ölçüde) gerçekleşmiştir. Öte yandan, sınıf seviyesi yükseldikçe içerik ve konuların sınıflara göre dağılımında yoğunlaşma olduğu ve devinişsel becerilerin gerçekleşmesinde alt sınıflardan üst sınıflara doğru basan puanlarının giderek eksikliği ortaya çıkmıştır. Viyolonsel öğretiminde devinişsel alanda sınama-ölçme ve öğretme durumlarındaki ürün-süreç ilişkilerinde, iki farklı değişken arasında çoğunlukla ortanın üstünde yüksek düzeyde ilişki bulunmuş ve bu konudaki hipotezler genellikle doğrulanmıştır. Bedensel Kurulma ile Uyarlama basamakları, ürün-süreç ilişkisinde hipoteze göre orta düzeyde olması beklenirken, orta ve düşük düzeylerde ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Uyarlama basamağının Yaratma basamağına yakınlığı nedeniyle, bedensel kurulma basamağından fazlaca etkilenmediği kanısına varılmıştır. Devinişsel alan-Bedensel Kurulma ve Uyarlama basamaklarının lisans sınıflarındaki ilişkileri giderek artan bir derecededir ve değildir biçiminde ifade edilen hipotezler genellikle doğrulanmıştır. Lisans sınıflarında Bedensel Kurulma basamağındaki "viyolonsel çalmaya elverişli tutuşu alabilme" ilişkileri birinci sınıfta farklı bulunmuş, bu sonuca göre de, lisans birinci sınıfların viyolonsel çalma davranışlarında çalgıyı ilk kez tanımalarının etkisiyle, daha özenli ve dikkatli oldukları şeklinde yorumlanmıştır. Araştırmanın önerileri, genel olarak viyolonsel öğretim programının sistem yaklaşımına göre oluşturulması ve geliştirilmesi doğrultusundadır. Ülkemizde viyolonsel öğretim programının devinişsel alan hedefleri ve hedef davranışların gerçekleşmesi konusundaki bu araştırmanın bir benzerinin bulunmaması ve ilk kez yapılması nedeniyle, viyolonsel öğretiminde, müzik eğitiminde program geliştirme ilkeleri ve evreleri açısından ele alınarak, ona uygun bir viyolonsel öğretim programı oluşturma ve geliştirme temel amaç alınmıştır.

Abstract:
Ill ABSTRACT Ph.D. THESIS THE PSYCHOMOTOR ATMS DETERMINED IN EDUCATIONAL PROGRAMS OF VIOLONCELLO AS A SUBBRANCH OF BRANCH SECONDARY TO INSTRUMENTAL EDUCATION IN THE MUSIC EDUCATION DEPARTMENTS OF EDUCATION FACULITES IN TURKEY AND THE REALISATION DEGREE OF OBJECTIVES A.Gürsan SARAÇ Supervisor : Prof.Dr.Nihal ÖREN 1996 - PAGE: 230 Jury : Prof.Dr. Nihal ÖREN Prof.Dr. Ali UÇAN Prof.Dr. Muhittin AŞKIN The study focuses on the realisation of the determined objectives and the degree of realisatiom of such objectives in the educational prorammes of training of violoncello, the possible relation in the situation trail- evaluation and teaching based on the classified degree and the type of relation of the stage of setting in trail- evaluation situations and that of adaptation in teaching situations. The content of the study includes Music Education Departments of Training Colleges in Turkey and the samples were collected from eight departments having undergraduate programmes. Survey and historical methots were utilized in the study. The dynamics of objectives as well as the analysis of violoncello training programme were determined, they are directed to the target behaviors and the questionaire was given in the form of "Trial-Evaluation Situations of Violoncello Training and Scale Degree of Training Situations" to all classes in undergraduate programmes. Two evaluations were made for the application of the means of collecting data. According to this, at the hour of examination, the stages of training "Perceptions, Physical Setting, Building Ability, Application" were evaluated; then, training situations were evaluated within the content of "Exercising with the Help of a Guide, and Application".IV In the means of collecting data, a likert type behavioral scales was established as a base, and the degrees which were thought to be in 5 different types were classifed from the most successful to the least successful ones. In the analysis of data in the study, percentage (%), frequency (f), arithmetical average (X), standart deviation (Sd) were the statiscal procedures applied for the data of the realisation of targets and the objectives. For the data concerning to the relations between the trail-evaluation and teaching situations, "correlation" statistics were applied for the data concerning the relations in the undergraduate classes from the viewpoint of product-duration stages of "physical setting" and "adaptation". According to the data obtained from grading scales, dynamics of objectives and target behavioures in the violloncello training programmes were realised mostly or degree of four as an arithmetical average in undergraduate classes. The degree of 5 (all) in the first-year undergraduate classes and 3-4 in the fourth-year undergraduate classes. This finding is a differnt aspect of the average degree, and it expresses the realisation of the target behavioures greatly. These finding proove that as the classes improve three appears a density in the distriibution of content and subject to the classes, and as the level of classes improved the grades of success of the students decreased in realization of dynamics of abilities. In product-duration relation at the area of dynamics in violoncello training in trail-evaluation and teaching situations, the correlation between two differnt variables was found mostly above average. This is a result that supposes our hypothesis on this point. Despite the fact that the stages of physical setting and adaptation were expected to be at an average level in product-duration relation, the obtained relation was at a medium or lower level. According to finding, due to claseress of adaptation stage to creating stage, the former was supposed not be greatly affected by the stage of physical setting. Variant analysis generally supported our hypothesis that physical setting and adaptation stages that were dynamic had a gradually inseasing relation in undergraduate classes. The way of holding suitable for playing violoncello at that physical setting stages in undergraduate classes were found to be different in the first year. This result reveals that the first-year undergraduate students were more careful in holding the instrument, which is a characteristics of being first-year students. We suggest that, violoncello training should be established generally and should also be developed in wiev of system approach. Since violoncello training has not been taken into consideration from the wievpoint of principles of programme development and the stages of it in music education in our contry, establishing and developing "violoncello training programme" was taken as a base thr first time in the study.