Çocuklarda helicobacter pylori enfeksiyonu ile baş ağrısı ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between helicobacter pylori infection and recurring headache among children
Yazar: ÇİÇEK CEREN POLAT
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ TOKGÖZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Helicobacter enfeksiyonları = Helicobacter infections ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Helicobacter Pylori (H. pylori) enfeksiyonunun çocuklarda tekrarlayan baş ağrısı ve laboratuvar parametreleri ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada SBÜ Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenterolojisi polikliniğine Ocak 2017- Nisan 2021 tarihleri arasında başvurup endoskopi yapılan 743 hasta dosyası retrospektif olarak tarandı. Tekrarlayan baş ağrısı (TBA) şikayeti olan, 8-18 yaş aralığında, kronik hastalığı olmayan, sekonder baş ağrısı saptanmayan  276 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar H. pylori saptanan ve saptanmayanlar olarak sınıflandırıldı. Demografik veriler, başvuru şikayetleri, tekrarlayan baş ağrısı varlığı, baş ağrısının tipi, klinik bulguları ve laboratuvar analizi tıbbi kayıtlardan elde edildi. Baş ağrısı olan hastaların H. pylori saptanma oranları, migren sıklığı, 25-OH D vitamini, B12, ferritin, folat, Ortalalama eritrosit hacmi (OEH), Ortalama trombosit hacmi (OTH), trombosit sayısı, hemoglobin değerleri karşılaştırıldı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 15,28 ± 2,71 yıl idi. Cinsiyetlerine göre dağılımı incelendiğinde vakaların 52 (18,8%) 'si erkek, 224 (81,1%)'ü kız idi. Hastaların en sık başvuru nedeni dispeptik şikayetler idi (%57,6). Hastaların 207 (% 75)'inde  H. pylori saptandı. Tekrarlayan baş ağrısı olan olgularda baş ağrısı olmayanlara oranla H. pylori pozitifliği istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,001). H. pylori saptananların yaş ortalaması 15,38 ± 2,7, saptanmayanların yaş ortalaması 14,97 ± 2,73 saptandı. H. pylori saptananların yaş ortalaması saptanmayanlara oranla yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. H. pylori  saptananlarda VKİ istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptandı. H. pylori saptanan ve saptanmayan gruplar arasında trombosit sayısı, beyaz küre sayısı ve OEH benzer düzeyde saptanırken, H. pylori saptanan olgularda OTH saptanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu. H. pylori pozitifliğine göre folat, B12, ferritin, 25-OH D vitamini ve hemoglobin sınır değerleri açısından karşılaştırıldığında sadece folat düzeyi istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Tekrarlayan baş ağrısı olan hastalardan % 80,4'ünde migren (n: 222), %16,6'sında kronik günlük persistan baş ağrısı (n: 46), % 2,9'unda gerilim tipi baş ağrısı (n: 8) saptandı. 
Sonuç: Tekrarlayan baş ağrısı şikayeti olan hastalarda H. pylori enfeksiyonu baş ağrısı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. H. pylori enfeksiyonu olanlarda en sık saptanan baş ağrısı tipi migren idi. Dirençli baş ağrısı şikayeti olan hastalarda özellikle dispeptik şikayetler eşlik ediyor ise H. pylori enfeksiyonu varlığı açısından uyarıcı olmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Helicobacter Pylori enfeksiyonu, baş ağrısı, migren

Abstract:
Aim: This study aims to evaluate the relationship between Helicobacter Pylori (H. pylori) infection and recurring headache among children according to the laboratory parameters. 
Materials and Methods: In this retrospective study, files of 743 patients who applied to SBU Ankara Atatürk Sanatoryum Training and Research Hospital Pediatric Gastroenterology Clinic between January 2017 and April 2021, and underwent endoscopy were scanned. 276 patients with recurrent headache, aged 8-18 years, without chronic disease and without secondary headache were included in the study. Demographic data, complaints, presence of recurrent headache, type of headache, clinical findings and laboratory analysis were obtained from medical records. Headache rates, migraine frequency, 25-OH vitamin D, B12, ferritin, folate, mean platelet volume (MPV), platelet number, and hemoglobin values were compared among the patients with and without H. pylori.
Findings: The mean age of the 276 patients was 15,28 ± 2,71 years. When the distribution by gender was examined, 52 (18,8%) of the cases were male and 224 (81,1%) were female. The most frequents complain was  dyspepsia (%57,6). H. pylori was detected in 352 (58.7%) of the patients and 276 (46%) had recurrent headache complaints. H. pylori positivity was found to be statistically significantly higher in patients with recurrent headache compared to those without recurrent headache (p<0.001). The mean age of those with H. pylori was 15,38 ± 2,70 and the mean age of those without H. pylori was 14,97 ± 2,73 years. Although the mean age of patients with H. pylori was higher than patients without H. pylori, there was no statistically significant difference. BMI was found to be statistically significantly lower in those with H. pylori. While the platelet count, White blood cell count and MCV were found to be at similar levels between the groups with and without H. pylori,   MPV was found to be significantly lower among the patients with H. pylori than those without. When compared in terms of H. pylori positivity, folate, B12, ferritin, 25-OH vitamin D hemoglobin breakpoints, only high folate rate was found to be statistically significant. Of the bpatients with recurrent headache, 80,4 % had migraine (n:222), 16,6 % had chronic daily persistent headache (n:46) and 2,9 % had tension-type headache (n:8).  
Result:   In patients with recurrent headache complaints, H. pylori infection was found to be statistically significantly higher than those without headache. Migraine was the most common type of headache in patients with H. pylori infection. In patients with recurrent headache, especially if dyspeptic complaints are accompanied, it should be a warning for H. pylori infection. 
Keywords: Helicobacter Pylori infection, headache, migraine