Güney Kazakistan Kazaklarında ölüm ile ilgili inançlar ve ritüeller Türkistan örneği
Belief and rituals about death in South Kazakhstan's Kazakhs - a case study of Turkestan
Yazar: DIDAR SHAUYENOV
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHAP TAŞTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Kazakistan = Kazakhstan ; Kazaklar = Kazakhs ; Ritüel = Ritual ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Türkistan = Turkistan ; Ölüm = Death ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışmada sosyo-kültürel anlamda hala canlılığını korumakta olan Güney Kazakistan Kazaklarındaki ölüm fenomeni çerçevesinde binlerce yıldır oluşa gelen rit ve ritüeller incelenmiştir. Ritüellere katılım biçimi bireylerin toplumsal yaşamdaki statü ve rollerinin bir modelini sunmaktadır. Ritüeller icra edildikçe sosyokültürel bağları her defasında yeniden kurmakta, toplumu yapı, kültür ve organizasyon biçimi itibariyle yeniden oluşturmaktadır. 
Çalışmamız giriş, esas üç bölüm, sonuç ve değerlendirme, ekler ve kaynakçadan oluşur. Giriş bölümünde, tez çalışmamızın konusu, amacı, problemi, kapsam ve sınırlılıklar ele alınmıştır. 
Birinci bölümde, ölüm, ölüm ile ilgili inancın kökeni, ritüel, ritüelin türleri ve fonksiyonları kavramsal çerçeve kapsamında sosyolojik açıdan analiz edildi.
Kazaklar Kazak Hanlığı kurulmadan asırlar öncesi dönemlerde birçok din ve inanç sistemleriyle karşılaşmıştır. Bu inanç sistemlerinin bazı unsurları Kazakların gündelik yaşamında hala yaşamaya devam etmektedir. Kazakların tarihi süreç içerisinde karşılaştıkları din ve inanç sistemleri, Kazakların menşei ve yapısı, Kazak Hanlığı ve Çarlık Rusya dönemlerindeki dini duruma siyasi, ekonomik ve sosyokültürel faktörlerin etkisi ikinci bölümde incelenmiştir. 
Üçüncü bölümde ise, Kazaklarda dinin ayakta tutulmasında ve yaşatılmasında hangi unsurların önem taşıdığı, ölüm ile ilgili inanç ve ritüellerin Kazakların günlük yaşamında, kimliklerinin tanımlanmasında nasıl bir fonksiyon üstendiği, ritüellerin Kazakların gündelik sosyal ilişkilerindeki etkisi, bağımsızlık sonrası (1991) ortaya çıkan şehirleşme, Açık Pazar Ekonomisi, demokrasileşme gibi toplumsal değişim süreçlerinin sonucunda inanç ve ritüellerde herhangi bir değişme meydana gelip gelmediği araştırılmıştır.
Anahtar kelimeler: Ölüm, inanç, ritüel, Kazaklar, Güney Kazakistan.

Abstract:
In this study, it was examined that in point of socio-cultural the phenomenon of death paradigm in Kazakhs still protecting its vitality for rituals which incidence thousands of years in South Kazakhstan region. Form of participation in rituals offers that a model of the status and roles of individuals in social life. As rituals are performed reestablish socio-cultural relations as of structure, culture and organization form recreating.
Our study consists of introduction, main three chapters, conclusion, additions and bibliography. It has been discussed that thesis's topic, aim, problem, scope and limitations in the introduction.
It has been analyzed within the conceptual framework in terms of sociological that death, root of belief about death, ritual, types and functions of rituals, in the first section.
Kazakhs has met many religious and belief systems centuries ago established Dynasty of Kazakh. Some elements of these belief systems are still alive in Kazakhs daily life.
It has been examined that religions and belief systems that Kazakhs meet in the historical process, origins and nature of Kazakhs, effects of religious situation which political, economic and socio-cultural factors at Dynasty of Kazakh and Czarist Russia periods, in the second section.
It has been researched that religious survival and retention in Kazakhs which elements are important, beliefs and rituals related to death in the daily life of Kazakhs identification of identities how a function assumes, the influence of rituals on daily social relations of the Kazakhs, urbanization emerging after independence(1991), open market economy, whether any change has occur such as democratization as a result of social change processes in beliefs and rituals in the third section.

Key Words: Death, Belief, Rituals, Kazakhs, South Kazakhstan