Türkiye ve Orta Doğu ülkeleri arasındaki su sorunu eksenli riskler ile potansiyel çatışmaya etkileri ve hidropolitik yaklaşımlar
Water problems between Turkey and Middleeast countries and its effects for the conflict potentials and hydropolitic aproachs
Yazar: SERBAY İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. KENAN DAĞCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyasi Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu sorunu = Middle East problem ; Orta Fırat bölgesi = Middle Euphrates region ; Su politikaları = Water policies ; Su sorunu = Water problem ; Türk-Orta Doğu ilişkileri = Turkish-Middle East relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası sular = International waters ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; Uluslararası uyuşmazlıklar = International disputes

Özet:
Küresel ısınma paralelinde Dünya sıcaklık ortalamaları sürekli artmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak Dünya su kaynakları hızla azalmaktadır. Bu durum değişmediği sürece su azalan bir değer olarak karşımıza çıkacaktır. Su, özellikle ekvatoral bölgeye yakın bazı kuşaklar için yüksek sıcaklıklar nedeniyle çok ciddi bir sorundur.Mevcut uluslararası kukuk kuralları bu sorunun çözümü ve suların paylaşımı konusunda yetersizdir. Konu hakkında ciddi yaptırımlar oluşmamıştır, bu durum ülkelerin suyun paylaşımı konusunda keyfi uygulamalara yönelmesine neden olmaktadır.Türkiye'nin Güneydoğu bölgesi ve bölgedeki komşu ülkeleri su sıkıntısı yaşayan bir coğrafyada yer almaktadır. Bu nedenle, mevcut su potansiyelinin paylaşımı sorunlara ve çatışma risklerine neden olmaktadır. Türkiye genel olarak ABD ve Meksika arasındaki Rio Grande nehrinin su paylaşımını kendi su politikası için referans kabul etmektedir.Bölge genel olarak değerlendirildiğinde su konusunda en zengin ülke Türkiye'dir. Komşu ülkeler Suriye ve Irak ise su konusunda Türkiye'ye bağımlı bir durumdadır. Sorun bu durumdan kaynaklanmaktadır. Türkiye suyun paylaşımı konusunda uluslararası antlaşmalarla kendisine tanınan hakları kullanmak istemektedir. Türkiye'nin bölgede sahip olduğu su kaynaklarının büyük çoğunluğu Doğu Anadolu'daki dağlardan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, Türkiye bu sular üzerinde güç sahibi olmak istemektedir. Ancak komşularına vermesi gereken miktarda suyun akışına da izin vererek hakkaniyet konusuna dikkat etmektedir. Bölgede inşa ettiği barajlar ile suyun düzenli akışını ve yetersiz olduğu dönemler için suyun depolanmasını amaçlamıştır. GAP projesi bölgede suyun paylaşımı konusunda etkin bir rol oynamaktadır.Sınır komşumuz olmayan diğer Arap Ülkeleri ve İsrail'de, su konusunda ciddi yetersizliklere sahiptir. Bu nedenle, Türkiye tarafından hem sınır komşuları, hemde diğer Orta Doğu ülkelerine su satabilmeküzere projeler geliştirilmiştir. Ancak bu ülkelerin su konusunda Türkiye'ye bağımlı olmak istememeleri üzerine ürettikleri politik yaklaşımları bu projelerin geliştirilememesine neden olmuştur.Suyun paylaşımı konusu geçmişte özellikle İsrail'in komşuları ile çatışmasına neden olmuştur. Çatışma potansiyelleri hep gündemde olacaktır, ancak askeri güç farklılıkları şimdilik buna imkan vermemektedir. Türkiye sahip olduğu askeri güç ile su konusunda sıkıntıları olan Suriye ve Irak'ın üzerindedir. Bu nedenle, çatışma potansiyelleri yakın gelecekte düşük bir ihtimal olarak gözükmektedir. Ancak su, bölgenin ekonomik, politik ve sosyal yaşamı için çok önemli bir faktör olmaya devam edecektir.

Abstract:
Earth?s avarage temparature is dramatically increasing parallel to the global warming. As the result of this, global water resources are fastly decreasing. If this situation doesn?t change, water is going to become less worth. Waterless is a seriously problem, especially at the Ecuador and its border zone because of high temperature.International laws are not effective for solving this problem and sharing the water. There are no laws sanctions, for that reason countries go towards to arbitrary behaviours for sharing water.South Eastern in Turkey and border countries are at the geography which has got water problem. Consequently; sharing of the water resources causes to problems and potential states of conflict. In general, Turkey accepts water politics as a referance, which belongs to sharing the Rio Grande?s water between USA and Mexico.In general, Turkey is the richest country at the area, according to the water resources. Syria and Iraq which are border countries dependent to Turkey for water. This problem is caused from this sitution. Turkey want to use rights which given to international solemn agreement, for sharing the water. Most of the Turkey?s water sources which at the area are being born of the Eastern Anatolia Mountains. So, Turkey wants to be stronger on this water for power. But Turkey gives permission to flow for water which has to give border countries for carefully to be justice. Dams which built by Turkey, purpose to ordinary water flow and store, when the waterless seasons. GAP Project has got an effective rule for sharing the water.Other Arabic countries and Israel which they are not our border countries have got seriously waterless problems. For that reason, water selling projects are being developed by Turkey to border and the other Middle East countries. But, these countries don?t want to be dependent to Turkey for water. Additionally, their political aproachs rejected the water projects.Sharing the water caused conflict between Israel and its neighbours at the past. Conflict potentials are going to be on agenda ever time, but military power differances are not to allow to conflict now. Turkey has got more power military force than Syria and Iraq which has got water problems. So, conflict potentiols are looked fallen probability at the next. But, water is going to be continuing very important effect for the economical, political and social life at the area.