COVİD-19 hastalarında ve hastalığın farklı evrelerinde periferik kan hücre popülasyon verilerindeki değişikliklerin hacim, iletkenlik ve 5 açılı lazer saçılımı ile araştırılması /
Yazar: ALEYNA KÜÇÜK KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ŞİRİKÇİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
COVID-19, asemptomatikten hafif semptomlara, pnömoniye hatta fatal sonuca kadar farklı seyredebilmektedir. Potansiyel kritik ve ölümcül olma riski olan vakaların erken farkedilmeleri önemlidir. Biz de COVID-19 hastalarının beyaz küre hücre popülasyon verilerini analiz ederek, ağır hastalık ve ölüm riski yüksek hastaları öngörebilecek bir belirteç bulmayı amaçladık.
Çalışma grupları, Mart-Mayıs 2020 tarihleri arasında COVID-19 nedeniyle ayaktan tedavi olanlar ve hastanede yatarak tedavi olanlardan ölen ve iyileşen hastaların verilerinden retrospektif olarak oluşturuldu. Hastaneye yatarak tedavi olurken ölen ve iyileşen hastaların ilk ve son kanları ile ayaktan tedavi olanların ilk kanları kullanılarak karşılaştırmalar yapıldı. PCR tarihinden sonraki ilk 48 saat içinde alınmış örnekler ilk kan olarak, taburcu olmadan veya ölmeden önceki son 48 saat içinde alınmış örnekler son kan olarak kabul edildi. Tam kan sayımı ve CPD parametreleri DxH 900 hücre analizöründen elde edildi. Prokalsitonin ve ferritin immünometrik olarak elektrokemiluminesans yöntemi ile  Cobas E-602 analizöründe, CRP nefelometrik olarak BN-II System analizöründe, D-dimer immüntürbidometrik olarak STA-Compact analizöründe çalışıldı. 
Hastaneye yatırılarak tedavi edilen Covid-19 hastalarından ölen ve iyileşenlerin ilk kan örneklerinde CPD parametrelerini karşılaştırdığımızda, SD-LMALS-MO haricinde tüm lazer saçılım parametreleri ve SD-V-MO, MDW, SD-V-NE, MN-V-NE, SD-C-LY ölen hastalarda anlamlı olarak daha yüksek, SD-LMALS-MO ise daha düşük bulundu. Bu parametrelerden SD-UMALS-EO (EAKA=0.775), SD-MALS-EO (EAKA=0.759) ve SD-V-NE (EAKA=0.702) ROC analizinde en yüksek öngörme gücüne sahiptiler. CPD dışındaki parametrelerde ise en yüksek EAKA'ya sahip olanlar sırası ile; prokalsitonin (EAKA =0.896), NEU% (EAKA =0.746), MO% (EAKA =0.745), NLR (EAKA =0.724), LY% (EAKA =0.723) idi. Bu parametrelerden SD-UMALS-EO ve SD-MALS-EO'nun ölümü öngörme gücü prokalsitoninden farksızdı (p>0.05). Daha yüksek bir öngörme gücü elde edilip edilemeyeceğini görmek için yapılan CPD parametrelerinin ikili kombinasyonları da prokalsitoninden farksız olup içlerinde en yüksek EAKA'ya sahip olanlar SD-MALS-EO+NLR (EAKA=0.841), SD-MALS+NEU% (EAKA=0.834) idi. 
Hastanede yatarak tedavi olurken hayatını kaybetmiş ve ayaktan tedavi olmuş COVID-19 hastalarının hastaneye başvuru sırasında alınan ilk kan örneklerinde SD-MALS-EO (EAKA=0.897) ve SD-UMALS-EO (EAKA=0.875) ROC analizinde en yüksek EAKA değerine sahiptiler. 
Hastaneye yatırılarak tedavi edilen Covid-19 hastaların son kan örneklerinde CPD parametrelerini karşılaştırdığımızda, MN-V-NE, SD-V-NE, MN-V-MO, SD-V-MO, MDW, SD-V-EO ve lazer saçılım parametrelerinin çoğunluğu ölen hastalarda daha yüksekti. Bu parametrelerden SD-V-NE (EAKA=0.957), MN-MALS-LY (EAKA=0.898), MN-V-NE (EAKA=0.889), MDW (EAKA=0.886), SD-V-MO (EAKA=0.880) ROC analizinde en yüksek EAKA değerine sahiptiler. CPD dışı parametrelerden en yüksek AUC değerlerine sahip olanlar sırası ile; prokalsitonin (EAKA=0.987), NEU% (EAKA=0.946), NLR (EAKA=0.939), LY% (EAKA=0.939), MO% (EAKA=0.931), NEU sayısı (EAKA=0.893) idi. NEU%, NLR, LY% ve MO% parametrelerinin ölümü öngörme gücü prokalsitoninden farksızdı. Prokalsitoninden daha yüksek bir öngörme gücü elde edilip edilemeyeceğini görmek için yapılan CPD parametrelerinin ikili kombinasyonları  prokalsitoninden farksız olup içlerinde en yüksek EAKA'ya sahip olanlar SDVNE+NLR (EAKA=0.995), MNVNE+NLR (EAKA=0.989) idi.
Sonuç olarak CPD parametre ve kombinasyonlarının COVID-19 hastalarında prognozunun değerlendirilmesinde faydalı olabileceği kanısına varıldı.

Abstract:
The clinical presentation of COVID-19 varies from asymptomatic to mild symptoms, pneumonia and even to fatality. Therefore, early identification of potentially critical or fatal cases is important. We aimed to find a marker to predict patients with severe illnes and fatality risk by analyzing the cell population data of white blood cells of COVID-19 patients.
The data of patients treated at the outpaitent clinics or by hospitalization for COVID-19 between March – May 2020 were used retrospectively to construct the patient cohorts. The first and last samples of the patiens who were hospitalized for treatment and the first samples of patients followed at the outpatient clinics were used for comparative analyses. Blood samples drawn within the first 48 hours after the PCR test were accepted as the first sample and samples drawn within the last 48 hours before death or discharge were accepted as the last sample.
Complete blood count and CPD parameters were determined on DxH 900 cell analyzer. Procalcitonin and ferritin levels were determined immunometrically with an electrochemiluminescence reading on Cobas E-602 analyzer, CRP levels were determined on BN-II System nephelometer, D-dimer levels were determined immunometrically on STA-Compact coagulometer.
When CPD parameters of the first samples of hospitalized patients were compared, SD-V-MO, MDW, SD-V-NE, MN-V-NE, SD-C-LY and all laser scatter parameters except SD-LMALS-MO were significantly higher and SD-LMALS-MO were lower in patients who had eventually died. Of these partameters, SD-UMALS-EO (AUC=0.775), SD-MALS-EO (AUC=0.759) and SD-V-NE (AUC=0.702) had the highest predicting power in ROC analysis. Of the non-CPD parameters, procalcitonin (AUC =0.896), NEU% (AUC =0.746), MO% (AUC =0.745), NLR (AUC =0.724), LY% (AUC =0.723) had the highest predicting power. The power of SD-UMALS-EO ve SD-MALS-EO to predict death was not different from procalcitonin (p>0.05). 
Of the binary combinations of CPD parameters that were tried to obtain a higher predicting power, SD-MALS-EO+NLR (AUC=0.841), SD-MALS+NEU% (AUC=0.834) had the highest AUC values but their predictive power was not different from procalcitonin. 
SD-MALS-EO (AUC=0.897) and SD-UMALS-EO (AUC=0.875) had the greatest power to predict death in ROC analyses of CPD parameters between the first samples of patients died during when treated in the hospital and followed at the outpatient clinics. 
 When CPD parameters of the last samples of hospitalized patients were compared, MN-V-NE, SD-V-NE, MN-V-MO, SD-V-MO, MDW, SD-V-EO and most of the laser scatter parameters were higher in patients who had eventually died. Of these parameters, SD-V-NE (AUC=0.957), MN-MALS-LY (AUC=0.898), MN-V-NE (AUC=0.889), MDW (AUC=0.886), SD-V-MO (AUC=0.880) had the highest predicting power in ROC analyses. Of the non-CPD parameters, procalcitonin (AUC=0.987), NEU% (AUC=0.946), NLR (AUC=0.939), LY% (AUC=0.939), MO% (AUC=0.931), NEU sayısı (AUC=0.893) had the highest predicting power in ROC analyses. NEU%, NLR, LY% ve MO%'s power to predict death was not different from procalcitonin's.  
Of the binary combinations of CPD parameters that were tried to obtain a higher predicting power, SDVNE+NLR (AUC=0.995), MNVNE+NLR (AUC=0.989) had the highest AUC values but their predictive power was not different from procalcitonin
In conclusion, we think CPD parameters and their combinations could be useful in evaluating the prognosis of COVID-19 patients.