Avrupa Birliği müzakere sürecinde Türkiye'nin üyelik olasılığının değerlendirilmesi
Evaluation of the possibility of Turkey in the process of the European Union negotiation
Yazar: HANDE ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BİLGİN KILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Faktör analizi = Factor analysis ; Lojik model = Logic model ; Müzakere = Agontiation ; Türkiye = Turkey ; Üyelik = Membership

Özet:
Bu çalışmada Avrupa Birliği müzakere sürecinde Türkiye'nin üyelik olasılığı değerlendirilecektir.
Çalışmanın birinci bölümünde, Türkiye'nin 1959 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu(AET)'na ilk başvurusundan günümüze kadar geçen müzakere süreci anlatılmış, önemli olaylara değinilmiştir. Bu aşamalarda, 1963 yılında imzalanan Ankara Antlaşması, 1980'li yıllarda müzakerelerin dondurulması, 1987 yılında AET'ye tam üyelik başvurusu, 1996 yılında Türkiye'nin Gümrük Birliği'ne katılması,  1999 yılında Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'nin aday ülke olması,  2005 yılında Türkiye ile Avrupa Birliği(AB) arasında tam üyelik müzakerelerinin başlaması ve 2005 yılından günümüze kadar geçen sürede yaşanan olaylara değinilerek, Türkiye'nin AB'ye tam üye olması halinde olası görülen sorunlar, müzakerelerin yavaş ilerlemesinin nedenleri ve diğer ülkelerin Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine nasıl baktığı anlatılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde, 2010 - 2017 dönemi için dokuz adet ekonomik kriter kullanarak AB üyelik olasılıklarını tahmin edilmiştir. Çalışmada, AB ülkelerinin bireysel özelliklerini temsil edecek değişkenler için, Maastricht Anlaşmasında yer alan üç temel değişken, yani kamu dengesi, devlet borcu ve enflasyon oranı kullanılmıştır. Ayrıca, ülkelere ait demokrasi indeksi verileri, GINI katsayısı, uzun vadeli işsizlik oranı, araştırma & geliştirme(A&G) oranı, eğitim harcamaları oranı ve GSMH büyüme oranı olmak üzere dokuz adet ekonomik kriter kullanılmıştır. Çalışmada, öncelikle çok değişkenli istatistiksel bir yöntem olan Faktör Analizi (FA) uygulanmış ve çıkan sonuçlar sonra logit modelinde bağımsız değişken olarak kullanılarak, logit modeli tahmin edilerek ülkeler için üyelik olasılıkları hesaplanmıştır.
Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği, AET, Ankara Antlaşması, Gümrük Birliği, Helsinki Zirvesi, Maastricht Anlaşması, GINI, A&G oranı, GSMH,  Faktör Analizi, logit model

Abstract:
In this study it will be evaluated Turkey's membership in the European Union Accession Process Chance.
In the first part of the study, in 1959 the European Economic Community and Turkey (EEC) in the first contact until today described the last negotiation process, has addressed the important event. In this phase, which was signed in 1963, the Treaty of Ankara, the freezing of negotiations in the 1980s, in 1987 the EEC application for full membership, Turkey's Customs Union to join in 1996, at the Helsinki Summit in 1999, making Turkey the candidate countries, 2005 in Turkey and the European Union (EU) to start full membership negotiations and with reference to the events in the period up to the present from 2005, likely seen problems if Turkey's EU full membership of Turkey into the European Union of the causes of other countries and the slow progress of negotiations how other countries looked at membership.
In the second part of the study, EU membership prospects were estimated using nine economic criteria for the period 2010 - 2017. In the study, for the variables that will represent the individual characteristics of EU countries, the three main variables in the Maastricht Agreement, namely public balance, state debt and inflation rate were used. In addition, nine economic criteria were used, namely the democracy index data, GINI coefficient, long-term unemployment rate, research & development (R&D) rate, education expenditure rate and GNP growth rate. In the study, firstly, Factor Analysis (FA), which is a multivariate statistical method, was applied and then the logit model was estimated by using the logit model as an independent variable and the membership probabilities for the countries were calculated.
Keywords: European Union, EEC, Ankara Agreement, Customs Union, Helsinki Summit, Maastricht Agreement, GINI, A&G ratio, GNP, Factor Analysis, logit model