Çocuk edebiyatında farklılık incelemeleri: Astrid Lindgren örneği
Reviews of diversity in children's literature: The example of Astrid Lindgren
Yazar: METEHAN ERTURAN
Danışman: PROF. DR. ESMA DUMANLI KADIZADE
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Farklılık; biricik ve eşsiz olma durumudur. İnsanlığın tarih sahnesine çıkmasından itibaren bireyler bazı özellikleri ile öne çıkmış farklı olarak lanse edilmişlerdir. Fransız İhtilaline kadar din olarak farklı olma durumu devrim sonrası yerini etnik kökene dayalı farklılık anlayışına bırakmıştır. Avrupa ve Amerikalıların sömürgecilik anlayışından dolayı yakın tarihte ten rengi farklılıkları anlayışı ortaya çıkmıştır. Farklılık çalışmaları ilk olarak ırk ve cinsiyet gibi ana kollar üzerinden yürürken günümüze doğru çeşitli kategorilere ayrılmıştır. Bu bağlamda yapılan çalışmada farklılık inceleme teorisi dört kod altında toplanmıştır. Görünebilen, değişme şansı olmayan başlıklar içsel boyut kodunda ele alınmış, kişinin kendi sosyal çevresine açıklama kendi yönetiminde olan başlıklar ise sosyal boyutta incelenmiştir. Şahısların grup içerisindeki bireysel yeteneklerini ön plana çıkarabileceği farklılıklar işlevsel boyut olarak adlandırılırken insanın grup içerisinde oluşturduğu tutum, değer yargıları algısal boyutta irdelenmiştir. Bu çalışmada Astrid Lindgren'in seri Türkçe telif eserlerini farklılık inceleme teorisine göre araştırmak amaçlanmaktadır. Nitel bir çalışma olan bu çalışmada veri toplama tekniği olarak belge tarama yöntemi, verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Basit seçkisiz örneklem yöntemiyle seçilen Astrid Lindgren'in "Pippi Uzunçorap", "Pippi Uzunçorap Denize Açılıyor", "Pippi Uzunçorap Büyük Okyanus'ta", "Yaramaz Emil", "Emil Yaramazlıklarına Devam Ediyor", "Emil Hala Yaramaz", "Şamatalı Köy", "Şamatalı Köy'De neler Oluyor?" ve "Şamatalı Köy'de Eğlence" adlı telif eserleri içsel boyut, sosyal boyut, işlevsel boyut ve algısal boyut kodlarına göre incelenmiştir. Çalışma kapsamında örneklemi oluşturan eserlerde farklılık kodlarının tamamının var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Diversity; It is a state of being unique and unique. Since the emergence of humanity on the stage of history, individuals have come to the fore with some of their features and have been presented as different. A summary of the study should be given in this section.  The state of being different in religion until the French Revolution left its place in the understanding of difference based on ethnic origin after the revolution. The understanding of skin color differences has emerged in recent history due to the European and American understanding of colonialism. Diversity studies were first divided into various categories toward the present, while walking through the main branches such as race and gender. In this context, in this study, difference analysis theory was gathered under four codes. Visible, unchangeable titles were handled in the internal dimension code, and the titles that were under the management of the person's own social environment were examined in the social dimension. While the differences that individuals can bring to the forefront of their individual abilities in the group are called the functional dimension, the attitude and value judgments formed by the person in the group are examined in the perceptual dimension. In this study, it is aimed to investigate the serial Turkish copyright works of Astrid Lindgren according to the difference analysis theory. In this qualitative study, the document scanning method was used as the data collection technique and content analysis technique was used in data analysis. Selected by a simple random sampling method, Astrid Lindgren's "Pippi Longstocking", "Pippi Goes on Board", "Pippi in the South Seas", "That Boy Emil", "New Mischief by Emil", "Emil's Clever Pig", "The Children of Noisy Village", "More About the Children of Noisy Village" and "Cherry Time at Noisy Village" were examined according to the codes of internal dimension, social dimension, functional dimension and perceptual dimension. Within the scope of the study, it was concluded that all  the difference codes exist in the works that make up the sample.