Karşı istihbaratta insan boyutunun irdelenmesi: Gafil muhbirlik örneği
The scrutinization of human dimension of counterintelligence: The case of unwitting informant
Yazar: MEHMET YENAL ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAMİL ÜNSAL
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: İstihbarata karşı koyma = Counter-intelligence

Özet:
Karşı istihbarat veya başka bir deyişle istihbarata karşı koyma (İKK), en az istihbarat kadar önemli ve hatta daha da karmaşık ve zorlu bir faaliyettir. Tarih boyunca, istihbarat elde etmek için çabalayan ülkeler, kurumlar ve şirketler yani kısacası her türlü organizasyon, İKK önlemleri için de ?istihbarat kadar olmasa bile? oldukça fazla enerji ve kaynak ayırmışlardır.
Günümüzde, gerek istihbarat faaliyetlerine karşı koyabilmek, gerekse dış güçlerin kötü emel ve arzularına boyun eğmemek, her şeyden önce hazırlıklı olmayı gerektirir. Üstünlüğün sağlanması, elde bulundurulması ve sürdürülmesi güvenilir bir istihbarat sisteminin yanında etkili bir İKK sistemi ve çabasıyla mümkündür. Etkin bir karşı istihbarat sistemi kurabilmek için pasif ve aktif olarak ikiye ayrılabilecek olan İKK önlemlerinin doğru şekilde tespit edilmesi ve uygulanması gereklidir.
İstihbaratta olduğu gibi karşı istihbaratta da en önemli aktör ?insan?dır. Kurulacak olan İKK sisteminin insan etkeni göz önünde bulundurularak oluşturulması lazım gelir. Özellik, zaaf ve davranış yelpazesi çok geniş olan insanlar, birbirinden çok farklıdırlar ve insanların İKK sistemine yapacakları olumlu katkılarının, olumsuz katkılarından fazla olması ancak insan etkenine gereken önemin gösterilmesiyle mümkündür.
Organizasyonun istihbarat bakımından güvenliğine, zaman zaman casusluk kadar tehlikeli olabilen ?gafil muhbirlik? olgusu vurgulanarak, gafil muhbirliği engellemek ya da azaltmak için gerekli önlemlerin alınması veya en azından gafil muhbirlik kavramından haberdar olunması sağlanabilecektir.
Bu çalışmada, karşı istihbarat kavramı ve önemi, etkili bir karşı istihbarat sistemi için alınması gereken pasif ve aktif önlemler, karşı istihbarattaki yadsınamaz insan boyutu ve etkileri ile daha önce araştırma konusu edilmemiş olan ?gafil muhbirlik? olgusu ortaya konularak bir durumsal ve kurumsal farkındalık yaratılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Counterintelligence (CI) is at least as important as intelligence and even more complex and challenging activity. Throughout history, the countries, institutions, and companies striving to gather intelligence have a great amount of energy and resource allocation ?if not as much as intelligence? for CI. 
Today, it is foremost required to be prepared to be able to resist the intelligence activities and to surrender evil ambitions of foreign states and organizations. Achievement and maintenance of the initiative is possible by a reliable intelligence system and next to it an effective CI systems and CI efforts.    To establish an effective CI system, it is required the CI measures which can be divided into passive and active measures should correctly be identified and implemented.
The most important actor in CI is ?human?, as in intelligence. The CI system is to be established by considering the human factor. People, having a wide feature, weaknesses, and behavior range are very different from each other, and it is just possible the positive effects to be more than negative effects of human beings to the CI system by paying the required importance to the human factor.
By emphasizing the ?unwary informant? fact which sometimes could be dangerous to the security of the organization in terms of intelligence, it could be obtained the necessary measures to reduce or prevent unwary informants, or at least to be aware of the notion of the unwary informant.
In this study, it is tried to be created a situational and organizational awareness by putting forth the concept and importance of CI, the passive and active measures should be taken for an effective CI system, the undeniable human dimension, and the effects of it in CI, and the ?unwary informant? phenomenon which have not been previously the subject of researches.