Hiperbarik  oksijen  tedavisinin  diyabetik  ayak  yaralarında  etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation  of  the  effectiveness  of  hyperbaric  oxygen  therapy  in  diabetic wounds
Yazar: ELİF EBRU ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. GÜNALP UZUN
GATA / Tıp Fakültesi / Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Deniz ve Sualtı Hekimliği = Marine and Underwater Medicine

Özet:
Hiperbarik  oksijen  (HBO)  tedavisinin  yardımcı  tedavi  olarak  diyabetik  ayak ülserlerinde  yara  iyileşmesini  arttırdığı,  alt  ekstremite  ampütasyonlarını azalttığı birçok çalışmada gösterilmiştir. Çalışmamızda HBO ile tedavi edilmiş diyabetik ayak ülserlerinin retrospektif olarak iyileşme/ampütasyon oranlarına bakarak,  HBO  tedavisi  sonucunu  etkileyebilecek  faktörleri  araştırmayı amaçladık.  1  Ocak 2013  –  31  Aralık  2014  tarihleri  arasında  diyabetik  ayak 
nedeniyle  HBO  tedavisi  alan  158  diyabetik  hastanın  179  ayak  yarası çalışmaya  retrospektif  olarak  dahil  edilmiştir.  Hastaların  tedavi  sonuçları majör ampütasyon, minör ampütasyon ya da greft ile sonuçlanan, iyileşen, ve değişiklik  olmayan  grup  olarak  4  grupta  sınıflandırılmıştır.  Hastalarındemografik  özellikleri  ve  tıbbi  bilgileri,  Wagner  ve  PEDIS  evrelerikaydedilerek  ampütasyon  ile  sonuçlanan  hastalarda  bu  sonucu etkileyebilecek  faktörler  araştırılmıştır.  179  ayak  yarasının  21  i  (%11.5)  major ampütasyon,  80  i  (%43.7)  minör  ampütasyon  ya  da  greft  ile  sonuçlanmıştır. 12  hastada  (%6.6)  değişiklik  gözlenmemiş  olup  66  hasta  (%36.1)  iyileşti olarak sınıflanmıştır. Major ampütasyon ile sonuçlanan grupta vakaların tümü Wagner  evreleri  3  ve  4  dür.  Wagner  evresi  arttıkça  ampütasyon  oranlarında artma,  iyileşme  oranlarında  azalma  görülmektedir  (P<0.001).  Benzer  şekilde  PEDIS  enfeksiyon  evresi  arttıkça  ampütasyon  oranları  artmaktadır (P<0.001). Periferik arter hastalığı  (PAH)  olmayan grupta majör ampütasyon gözlenmezken,  PAH  olan  grupta  majör  ampütasyon  oranı  %15.1  olarak 
bulundu.  PAH varlığının hastaların tedavi sonuçlarını negatif yönde etkileyen bir faktör olduğu gözlemlenmiştir (p=0.025). Hb değeri 10g/dL ve altında olan hastalarda  majör  ampütasyon  oranlarını  %21.1,  minör  ampütasyon  ya  da greft oranlarını %44.7 olarak, Hb 10 g/dL nin üzerinde olan vakalarda ise bu oranlar %8.9 ve  %46.7 olarak tespit edildi. Ciddi anemi varlığına göre tedavi 
sonuçlarını karşılaştırdığımızda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır(P=0.197).  Sonuç olarak, HBO tedavisi alan diyabetik ayak ülserli hastalarda majör ampütasyon oranı %11.5 olarak bulunmuştur.  Wagner ve PEDIS ileri evre olan ve  PAH'nın  eşlik ettiği vakalarda ampütasyon ile sonuçlanma riski artar. Diyabetik ayak ülseri nedeniyle başvuran hastalarda Wagner ve PEDIS evrelemeleri hastanın tedavi sonucunu öngörmek için yardımcıdır.

Abstract:
Hyperbaric  oxygen  (HBO)  therapy  is  an  adjunctive  therapy  that  enhances wound  healing  in  diabetic  ulcers  and  reduces  lower  limb  amputation  rates  which  has  been  displayed  in  many  studies.  In  our  study,  we  aimed  to evaluate  the  factors  that  may  affect  the  results  of  HBO  therapy  on  wound healing  and  amputation  rate  in  diabetic  foot  ulcers.  Patients  who  received HBO  therapy  between  01  January  2013-31  December  2014  were 
retrospectively  enrolled  into  our  study.  There  were  158  patients  with  179 diabetic wounds.  Treatment  outcomes  of  the  patients  were  classified  into  4 groups;  major  amputation,  minor  amputation  or  grafting,  healing,  and  no change.  Demographic  and  medical  data  of  patients,  Wagner  and  PEDIS stages  were  recorded  and  the  factors  that  lead  to  amputation  were
investigated.    Twenty-one  of  the  179  cases  resulted  in  (11.5%)  major amputations,  80  cases  (43.7%)  resulted  in  minor  amputation  or  graft.  Sixtysix patients (36.1%) were classified as healed and there was no change in 12 patients (6.6%). Wagner stages of the cases in major amputation group were 3  and  4.  We  observed  that  the  increase  in  Wagner  stages  results  in increased  amputation  rates  and  decreased  healing  rates  (P<0.001). 
Similarly, the increase in PEDIS stage resulted in increased amputation rates (P<0.001).    While  the  patients  without  peripheral  arterial  disease  were  not resulted major amputation, 15,1% of patients with peripheral arterial disease were  resulted  in  major  amputation.  It  was  found  that  peripheral  arterial disease  is  a  factor  which  influences  the  patients  outcome 
negatively(p=0.025). In cases whose level of Hb 10 g/dL and below this level, major amputation rate was 21.1%, minor amputation or graft rate as 44.7%. Which cases  Hb  levels  above  10 g/dL,  these  rates are were found  as  8.9% and 46.7%. We  compared  the results of treatment according to the presence of  severe  anemia  and  were  found  no  significant  statistically  differences 
(P=0.197).  In  conclusion,  the  major  amputation  rate  was  11.5%  in  patients receiving  HBO  therapy  for  diabetic  foot  ulcer.  The  risk  of  amputation  is increased in cases with high Wagner grades and PEDIS infection stages  and in  cases  with  peripheral  arterial  disease.  Wagner  and  PEDIS  stages  are beneficial to predict  treatment outcomes  in patients with diabetic  foot ulcers receiving HBO therapy.