İşverenlerin şizofreni tanılı bireylerin istihdamına yönelik tutumları: Düzce ili örneği
Attitudes of employers toward  persons with schizophrenia: Duzce example
Yazar: ZELİHA ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. FATMA EKER
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diş dökülmesi = Tooth exfoliation ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Hemşirelik = Nursing ; Tutumlar = Attitudes ; İstihdam = Employment ; İşveren = Employer ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma, işverenlerin şizofreni tanılı bireylerin istihdamına yönelik tutumlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini Düzce ilindeki 50 ve üzeri çalışanı bulunan fabrikaların işverenleri oluşturdu. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu ve İşyerinde Engelliye Yönelik Tutum Ölçeği (İEYTÖ) aracılığıyla toplandı. Araştırmanın verileri SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 paket programında analiz edildi. Verilerin analizinde KolmogorovSmirnov, Shapiro-Wilk testleri, student t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testi, Mann Whitney U, Kruskal-Wallis ve Ki-kare testleri kullanıldı. Araştırmaya katılan işverenlerin yaş ortalamasının 37.7±8.9 yıl, İşyerinde Engelliye Yönelik Tutum Ölçeği (İEYTÖ)'nin ortalama puanları 3.83±0.43 idi.  İşverenlerin yarısının kadın, %90.3'ünün  üniversite mezunu olduğu, %66.7'sinin insan kaynakları pozisyonunda, çoğunluğunun tekstil iş kolunda (%26.4), 0-5 yıldır çalıştığı (%55.6) belirlendi. İşverenlerin %9.1'sının herhangi bir engelinin olmadığı, %73.6'sının engelli yakının olmadığı, %81.9'unun engelli personel çalıştırmaya olumlu baktığı, hepsinin engelli personel çalıştırdığı, çalışan engelli personelin çoğunluğunu (%68.1) ortopedik engelli çalışanların oluşturduğu tespit edildi. İşverenlerin %52.8'inin engelli bireylerin istihdamı hakkında olumlu düşünürken, psikiyatrik hastalığı olan bireylerin istihdamı hakkında ise şarta bağlı olarak olumlu düşündüğü (%41.7) görüldü. Psikiyatrik engelli bireylerin istihdam edilmesinde en çok (%43.1) toplum ruh sağlığı hizmetlerinde çalışan personelin işverenler ve İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) ile ortaklaşa işbirliği yapması önerildi. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda işverenlerin psikiyatri engelli bireylerin istihdamına olumlu tutum geliştirilmesi ve damgalanmanın azaltılması için eğitim programlarının düzenlenmesi; istihdamın arttırılması için İŞKUR ile daha kapsamlı ve sürdürülebilir çalışmaların yapılması önerildi.

Abstract:
This study was descriptive in order to examine employers ' attitudes towards the employment of individuals diagnosed with schizophrenia. The sample of study consisted employers of factories in Düzce with more than 50 employees. Data of the study were collected through the Personal Information Form and the Employers' Attitudes towards Employees with Disabilities Scale. Data of research were analyzed in SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 package program. Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk tests, student t test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) test, Mann Whitney U, Kruskal-Wallis and Chi-square tests were used in the analysis of the data. The average age of the employers participating in the study was 37.7±8.9 years, average score of the Attitudes towards Disables at Workplace Scale was 3.83±0.43.  It was determined that half of the employers were women, 90.3% of them were university graduates, 66.7% of them were in the human resources position, the majority of them were working in the textile business line (26.4%) for 0-5 years (55.6%).It was found that 90.9% of employers had no disabilities, 73.6% had no relatives with disabilities, 81.9% had a positive view of employing disabled employee, all employed disabled employee, and the majority of disabled employee (68.1%) had orthopedic disabilities. 52.8% of employers thought positively about the employment of people with disabilities, while 41.7% thought positively about the employment of people with mental illness. In the employment of individuals with psychiatric disabilities, most (43.1%), staff working in community mental health services were recommended to cooperate jointly with employers and İŞKUR. According to the results obtained from the study, employers develop a positive attitude to the employment of people with psychiatric disabilities recomended to carry out and organize training programs to reduce stigma; in order to increase employment, it was more comprehensive and sustainable studies.