Aile hekimliği polikliniği ve tütün bağımlılığı tedavi polikliniğine başvuran hastaların üçüncü el sigara dumanı hakkında bilgi, tutum ve davranışı
Knowledge, attitude and behavior of patients applying to family medicine outpatient clinic and tobacco addiction treatment outpatient clinic about thirdhand smoke
Yazar: MURAT ORKUN YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bağımlılık = Dependency ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Nikotin = Nicotine ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Tutumlar = Attitudes ; Tütün = Tobacco

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı bireylerin üçüncü el sigara dumanı hakkında bilgi, yasaklarla ilgili tutum, genel tutum ve davranış farkının, Tütün Bağımlılığı Tedavi Polikliniği'ne başvurma durumu ve sigara kullanım durumu ile ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ankara Keçiören Eğitim Araştırma Hastanesi'nin Yükseltepe Semt Polikliniği bünyesinde bulunan; Tütün Bağımlığı Tedavi Polikliniği ve Aile Hekimliği Polikliniği örnekleminde 01.06.2020-15.07.2020 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş kesitsel bir çalışmadır. Üçüncü el sigara dumanı hakkında bilgi, yasaklarla ilgili tutum, genel tutum ve davranışı ölçmek için anketler oluşturulmuştur. Hastalar üç gruba ayrılarak; birinci grupta Tütün Bağımlılığı Tedavi Polikliniği'ne ilk kez başvuran 72 birey, ikinci grupta Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuru yapan sigara kullanıcısı olduğu hâlde Tütün Bağımlılığı Tedavi Polikliniğine başvurmamış 72 birey, üçüncü grupta ise Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuru yapan sigara kullanmayan 72 birey çalışmaya alınmıştır. Toplam 216 bireye anketler yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır.
Bulgular: Tütün bağımlılığı tedavi polikliniğine başvurma durumuna göre katılımcıların üçüncü el sigara dumanı hakkında bilgi, yasaklarla ilgili tutum, genel tutum ve davranış skorları birbirlerinden anlamlı düzeyde farklıdır (p<0,05). Skorlarının yüksek oluşu sigara kullanan katılımcıların tütün bağımlılığı tedavi polikliniğine başvurma davranışıyla ilişkilidir. Sigara kullanma durumuna göre katılımcıların üçüncü el sigara dumanı hakkında bilgi, yasaklarla ilgili tutum, genel tutum ve davranış skorları birbirlerinden istatistiksel olarak farklıdır (p<0,05). Skorlarının yüksek oluşu sigarayı bırakmış olma ile ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: Aile hekimlerinin toplumu sigaranın zararlarından korumasında ve tütün bağımlılığı tedavinde kaliteli bir hizmet sağlaması için popülasyonlarında üçüncü el sigara dumanı ile ilgili farkındalığın arttırılması yaralı olabilir.
Anahtar Kelimeler: Üçüncü El Sigara Dumanı, Üçüncü El Duman, İkinci El Sigara Dumanı, İkinci El Duman, Bilgi, Tutum, Davranış, Tütün, Sigara Bırakma

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the relationship between individuals' difference of knowledge, attitudes to prohibitions, general attitude and behavior about third-hand smoke, their application to the Tobacco Addiction Treatment Outpatient Clinic and their smoking status.
Material and Method: This study was carried out in the Yükseltepe District Polyclinic of Ankara Keçiören Training and Research Hospital; It is a cross-sectional study conducted between 01.06.2020 and 15.07.2020 in the sample of Tobacco Addiction Treatment  Outpatient Clinic and Family Medicine Outpatient Clinic. Questionnaires were developed to measure knowledge, attitudes to prohibitions, general attitudes and behavior about third-hand smoke. The patients were divided into three groups; 72 individuals who applied first time to the Tobacco Addiction Treatment Outpatient Clinic in the first group, 72 individuals who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic but did not apply to the Tobacco Addiction Treatment Outpatient Clinic althougt they was smokers in the second group, and 72 non-smokers who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic in the third group were included in the study. Questionnaires were administered to a total of 216 individuals through face-to-face interviews.
Results: According to the status of applying to the tobacco addiction treatment outpatient clinic, the participants' knowledge, attitudes to prohibitions, general attitudes and behavior about third-hand smoke scores were significantly different from each other (p<0.05). High scores are associated with the behavior of smoker participants to apply to the tobacco addiction treatment outpatient clinic. According to smoking status, participants' knowledge about knowledge, attitudes to prohibitions, general attitudes and behavior about third-hand smoke scores were statistically different from each other (p<0.05). High scores were associated with quitting smoking.
Result: Increasing awareness of third-hand smoke in their population may be beneficial for family physicians to protect the society from the harms of smoking and to provide a quality service in the treatment of tobacco addiction.
Keywords: Thirdhand Smoke, Third-Hand Smoke, Secondhand Smoke, Second-Hand Smoke, Knowledge, Attitude, Behavior, Tobacco, Smoking Cessation