Sistemik skleroz tanılı bireylerde bilişsel egzersiz terapi yaklaşımı'nın kas kuvveti, fonksiyonellik ve biyopsikososyal durum üzerine etkileri
The effects of cognitive exercise therapy approach on muscle strength, functionality and biopsycosocial status in individuals with systemic sclerosis
Yazar: MUHAMMET ORKUN TÜFEKÇİ
Danışman: PROF. DR. EDİBE ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Biyopsikososyal yaklaşım = Biopsychosocial approach ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Skleroderma-sistemik = Scleroderma-systemic

Özet:
Bu çalışmada, sistemik skleroz (SSc) tanılı bireylerde Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı'nın kas kuvveti, fonksiyonellik ve biyopsikososyal durum üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlandı. SSc'li bireyler, klinik tedavilerine devam eden ve bu tedavileriyle birlikte BETY egzersiz seanslarına katılanlar olarak iki gruba ayrıldı. Hastalık aktivitesi değerlendirilmesi için Modifiye Rodnan Deri Skoru (Modified Rodnan Skin Score-mRSS) kaydedildi. Kas kuvveti için Biodex Sistem Pro3 ile diz eklemi, fonksiyonellik için Skleroderma Modifiye El Mobilitesi Testi (Modified Hand Mobility in Scleroderma-mHAMIS), Duruöz El İndeksi (Duruoz Hand Index-DHI) ve Skleroderma Sağlık Değerlendirme Anketi (Scleroderma Health Assessment Scale-SHAQ), biyopsikososyal durum için Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı-Biyopsikososyal Ölçeği (BETY-BQ), Kısa Form-36 (Short Form-36 (SF-36)) ve Hastane Anksiyete Depresyon Skalası (HADS) kullanıldı. Grup 1 (n=20) klinik tedavileriyle birlikte 12 hafta boyunca haftada 3 gün düzenli olarak BETY egzersiz seanslarına katılırken, Grup 2 (n=17) egzersiz seanslarına dahil edilmedi. Tüm değerlendirmeler her iki grup için de 12 hafta sonunda tekrarlandı. Grup içi ve gruplar arası incelendiğinde rutin klinik tedaviye göre BETY egzersiz seanslarına katılan bireyler lehine kas kuvveti, fonksiyonellik ve biyopsikososyal durum üzerine tüm parametrelerde iyileşmeler görüldü (p<0,05). Çalışma sonucunda nadir hastalık olan SSc'de BETY egzersiz eğitiminin bireylerin kas kuvveti, fonksiyonel ve biyopsikososyal durum üzerine olumlu etkileri vurgulandı. Bu sonuç isimlendirilmiş, standardize bir egzersiz modeli olarak BETY'nin SSc ve egzersiz etkilerini konu alan evrensel literatüre katkısı yönünde yorumlandı. Çalışmadaki birey sayısının arttırılarak farklı objektif kriterler ile takip sonuçlarının araştırılması düşünüldü.

Abstract:
The aim of this study to examine the effects of Cognitive Exercise Therapy Approach on muscle strength, functionality and biopsychosocial status in individuals with systemic sclerosis (SSc). Individuals with SSc were divided into two groups as those who continued their clinical treatments and those who participated in BETY exercise sessions with their clinical treatments. Modified Rodnan Skin Score (mRSS) was recorded for the evaluation of disease activity. Knee joint with Biodex System Pro3 for muscle strength, Modified Hand Mobility in Scleroderma (mHAMIS), Duruoz Hand Index (DHI) and Scleroderma Health Assessment Questionnaire (SHAQ) for functionality. Cognitive Exercise Therapy Approach-Biopsychosocial Scale (Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı-Biopsychosocial Questionnaire (BETY-BQ)), Short Form-36 (SF-36) and Hospital Anxiety Depression Scale (HADS) were used for biopsychosocial status. Group 1 (n=20) participated in BETY exercise sessions regularly 3 days a week for 12 weeks with their clinical treatments, while Group 2 (n=17) didn't get the exercise sessions. All assessments were repeated at the end of 12 weeks for both groups. The results revealed that improvements were observed in all parameters on muscle strength, functionality and biopsychosocial status in favor of individuals participating in BETY exercise sessions compared to routine clinical treatment (p<0.05). The results emphasized that the positive effects of BETY exercise training on the muscle strength, functional and biopsychosocial status of individuals in SSc, which is a rare disease. This result was interpreted as the contribution of BETY as a named, standardized exercise model to the universal literature on SSc and exercise effects. It was considered to investigate the follow-up results with different objective criteria by increasing the number of individuals in the study.