Çeşitli yeşil gübre bitkileri uygulamalarının tarla koşullarında toprakta denitrifikasyona etkisi
Influence of different green manure plants on n-loss by denitrification in field condition
Yazar: ALİ COŞKAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÖK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Denitrifikasyon = Denitrification ; Toprak = Soil ; Yeşil gübre = Green manure

Özet:
Bu çalışmada, yeşil gübrelemenin Çukurova Bölgesi koşullarında toprakta azot mineralizasyonu, immobilizasyonu ve denitrifikasyona etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla deneme alanına İskenderiye üçgülü (Trifolium alexandrinum), bakla (Viciafaba), fığ+yulaf karışımı {Vida sativum + Avena sativa), fazelya (Phacelia tanacetifolia) ve kolza (Brassica napus) ekilmiş, çiçeklenme döneminde bitkiler hasat edilmiş ve 10 cm boyutlarında parçalanarak toprağa karıştırılmıştır. Yeşil gübre uygulamasından 1 ay sonra aynı parsellere ana kültür bitkisi olarak mısır ekilmiş ve yeşil gübre uygulaması sonrası 8-10 günde bir toprak örnekleri alınarak nitrat, nitrit, amonyum analizleri yapılmış, ayrıca mikrobiyel solunumun belirlenmesi için de topraklarda C02 üretimi ve Dehidrogenaz enzimi aktivitesi (=DHA) ölçülmüştür. Denitrifıkasyon kaybı ise Asetilen İnhibisyon Tekniğinin kullanıldığı arazi koşullarındaki ölçüm sonucu bulunmuştur. Sonuçlara göre, en yüksek denitrifikasyon kaybı fiğ+yıüaf parselinde (14.4 kg/ha) ölçülmüş, bunu sırasıyla bakla (14.2 kg/ha) ve kolza (13.9 kg/ha) izlemiştir. En düşük denitrifikasyon kaybı ise İskenderiye üçgülünde bulunmuştur (7.7 kg/ha). Mikrobiyel aktivitenin ölçüsü olarak kullanılan C02 üretimi fîğ+yulaf parselinde en yüksek bulunmuş, bunu sırasıyla kolza, fazelya, İskenderiye üçgülü ve bakla izlemiştir. DHA de ölçülen karbondioksit sonuçlarını desteklemektedir. Denitrifîkasyonun arttığı dönemlerde nitrat ve amonyum da en yüksek değerlere ulaşmıştır. En yüksek nitrat içeriği Mayıs ve Haziran aylarında, en yüksek amonyum içeriği ise Mayıs ve Temmuz aylarında ölçülmüştür.

Abstract:
Determination of green manuring effects on soil's nitrogen mineralization, immobilization and denitrification were studied under Çukurova region. The experimental site used for studying the effect of green manure on denitrification was sown either with Alexandria clover (Trifolium alexandrinum), horsebean (Viciafaba), vetch+oat (Vicia sativum mixed with Avena saliva), Phacelia (Phacelia tanacetifolia), or rape (Brassica napus). At blossoming stage the upground biomass of the plants were chopped at a length of ca. 10 cm and mixed into the soil by ploughing. Corn was planted to the same plots following green manuring. After green manure application soil samples were collected at 8-10 days interval for nitrate, nitrite and ammonium analyses. Moreover, for determining microbial respiration, C02 content and dehydrogenase enzyme (DHA) activity were also measured. Denitrification loss at field condition were determined utilising Acetylene Inhibition Technique. The highest denitrification losses occurred in the plots amended with chopped vetch+oat (14.4 kg ha"1), horsebean (14.2 kg ha"1) or rape (13.9 kg ha"1) respectively. Significant low denitrification losses were recorded from the plots green manured with Alexandria clover (7.7 kg ha" l). The microbial C02 production was highest in the green manure vetch+oat plots followed by the treatments rape, phacelia, Alexandrianen clover and horsebean. These results are in accordance with the findings obtained by the DHA which is the indicator of microbial activity. Nitrate and ammonium were peaked generally during periods of increasing denitrification losses. The significant high nitrate accumulation occurred during May and July, 1996 whereas ammonium reached its maximum during June and July.