Kekemeliği olan çocuklara yönelik akran tutumları ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlama, geçerlik ve güvenirliği (PATCS-TR)
Reliability, validity and Turkish adaptation of the peer attitudes toward children who stutter scale (PATCS-TR)
Yazar: AHSEN ERİM
Danışman: DR. AYŞE AYDIN UYSAL
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran = Peer ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kekemelik = Stuttering ; Tutumlar = Attitudes ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kekemeliği olan çocukların, olumsuz akran tutumları açısından risk altında oldukları belirtilmektedir. Bu çalışmanın ilk amacı, Kekemeliği Olan Çocuklara Yönelik Akran Tutumları Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin yapılmasıdır (PATCS-TR). Çalışmanın ikinci amacı ise kekemeliği olmayan çocukların kekemeliğe yönelik akran tutumlarının; cinsiyetleri, kekemeliği olan birisini bilme durumları, sınıf düzeyleri ve yaşlarına göre olası farklılaşma durumlarının incelenmesidir. Çalışmanın katılımcılarını, Kocaeli ilinden 3-6. sınıf aralığında 844 kekemeliği olmayan çocuk oluşturmaktadır. Çalışmada PATCS-TR Ölçeği'nin yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Güvenirlik analizleri kapsamında ise iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği ve Ortalama Açıklanan Varyans değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca yarıya bölme yöntemi ile güvenirlik değerleri kontrol edilmiştir. Ölçekten elde edilen puanların, demografik özelliklere göre farklılaşma durumu ise bağımsız örneklem T testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi ile incelenmiştir. PATCS-TR Ölçeği'nin; Olumlu Sosyal Mesafe (OSM), Sözel Etkileşim (SE) ve Sosyal Baskı (SB) olmak üzere üç boyutlu özgün halini koruduğu ve 29 maddelik halinin Türkçe için yapı geçerliğini sağladığı görülmüştür. OSM boyutu için (α=.934), SE boyutu için (α=.802) ve SB boyutu için (α=.823) güvenirlik değerleri hesaplanmıştır. PATCS-TR Ölçeği, rastgele ikiye ayrıldığında ilk grupta yer alan maddelerden hesaplanan Cronbach's Alpha (α=.904) iken ikinci grupta yer alan maddelerden hesaplanan Cronbach's Alpha (α= .926) olarak bulunmuştur. Ayrıca test tekrar test güvenirliği (.802)'dir. PATCS-TR Ölçeği puanlarının, katılımcı çocukların cinsiyetleri ve daha öncesinde kekemeliği olan birisini bilme durumlarından etkilenmediği bulunmuştur. Bunlarla birlikte, yaş ve sınıf düzeyi arttıkça, kekemeliğe yönelik akran tutumları daha olumlu hale gelmiştir. Sonuç olarak, PATCS-TR Ölçeği, Türkçe için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Akran tutumu, kekemelik, ölçek, ölçek uyarlama, tutum

Abstract:
It is stated that children who stutter are at risk in terms of negative peer attitudes. The first aim of this study is to adopt the Peer Attitudes Toward Children who Stutter Scale into Turkish and later to evaluate the its validity and reliabilty on a Turkish sample (PATCS-TR). The second aim of this study is to determine whether the attitudes of the children who do not stutter differed according to their gender, state of knowing someone with stuttering, grade level and age or not. Participants were 844 children who do not stutter from Kocaeli in grades 3-6. Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were applied for the construct validity. Internal consistency coefficient, test-retest reliability and Average Variance Extracted values were calculated for the reliability analysis. In addition, the reliability values were checked by using the split half method. The differentiation status of the scores obtained from the scale according to demographic characteristics were examined by independent sample T test and One-Way Analysis of Variance Test. It was observed that the scale preserved its original three-dimensional form, namely Positive Social Distance (PSD), Verbal Interaction (VI), and Social Pressure (SP), and its 29-item form provided the construct validity for Turkish. Reliability values were calculated for the PSD dimension (α = .934), for the VI dimension (α = .802) and for the SP dimension (α = .823). When the PATCS-TR Scale was randomly divided into two parts, it was found as Cronbach's Alpha (α = .904) calculated from the items in the first group, while Cronbach's Alpha (α = .926) calculated from the items in the second group. Also, test-retest reliability was (.802) for the total scale. It was found that the scale scores were not affected by the children's gender and the state of knowing someone who stutter. Along with these, as the age and grade level increased, peer attitudes towards stuttering became more positive. As a result, the PATCS-TR Scale can be used as a valid and reliable measurement tool for Turkish school age children.
Keywords: Attitude, peer attitudes, stuttering, scale, scale adaptation