Bir ortaokul matematik öğretmeninin fark etme becerisi bağlamında mesleki gelişimi
Professional development of a secondary school mathematics teacher in the context of noticing
Yazar: DEMET YEŞİL
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER YAVUZSOY KÖSE
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fark etme becerisi = The ability to notice ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Mesleki gelişme = Professional development ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenci düşüncesine ilişkin bilgi = Knowledge of student thinking ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Etkili bir matematik öğretimi, öğrencilerin ön bilgilerini, yaygın anlayış ve kavram yanılgılarını, konuya ilişkin öğrenme zorluklarını, ilgilerini, nasıl düşündüklerini fark etmeyi gerektirir. Her öğrenci bilgiyi farklı bir şekilde yapılandırdığı için bir öğretmen, öğrenci düşüncesinin ne kadar çok farkında olursa o derece etkili bir öğretim yapabilir. Bu araştırmada, bir ortaokul matematik öğretmeninin öğretim sürecini fark etme becerisi çerçevesinde analiz ederek mesleki gelişimini sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda eylem araştırması şeklinde desenlenen süreç; araştırma komitesi tarafından sınıf içi ders videolarının izlenmesi, öğretmen tarafından sınıf içi ders videolarının izlenerek yansıtma yazılması, araştırma komitesinin ders videolarını ve yansıtmaları değerlendirerek öğretmene geri bildirim vermesi şeklinde döngüsel olarak ilerlemiştir. Öğretim süreçlerinin video kayıtları, öğretmenin yazmış olduğu yansıtmalar ve görüşmeler aracılığıyla toplanan veriler analiz edilirken içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada verilen geri bildirimler aracılığıyla öğretmenin matematiksel öğrenme fırsatları (MÖF) karşısında fark etme becerisinin geliştiği; bu bağlamda öğretimde öğrenci düşüncesini merkeze alma, öğrenci düşüncesi karşısında sorgulayarak matematiği anlama odaklı davranma, sınıf içi tartışmaları yönetme ve yansıtıcı düşünme becerisi konularında büyük ölçüde ilerleme gösterdiği belirlenmiştir. Fark etme becerisinin analizinde yararlanılan boyutlar dört düzey altında gruplandırılmaktadır. Yansıtmalardan elde edilen veriler doğrultusunda öğretmenin 1. düzeyden (temel) 3. düzeye(odaklı) geçtiği görülmüştür.

Abstract:
Effective mathematics instruction requires recognizing students' prior knowledge, common understanding and misconceptions, learning difficulties related to the concepts, their interests, and how they think. Because each student structures knowledge differently, the more aware a teacher is of student thinking, the more effective she can be. In this study, it was aimed to examine the professional development of a middle school mathematics teacher by analyzing the teaching process within the framework of her noticing skills. For this purpose, the process was designed as an action research; It progressed cyclically through watching lecture videos by the research committee, teacher' s reflections that were written through watching the lecture videos, with feedbacks from the research committee to these stages. When the data, collected through the video recordings of the teaching processes, the reflections written by the teacher and the clinical interviews, were analyzed by content analysis method. Through the feedback given in the research, it was observed that teachers' noticing skills within the context of mathematical learning opportunities (MLO) developed; in this context, it was determined that she made significant progress in focusing student thinking in teaching, focusing on understanding mathematics by questioning students' thoughts, managing classroom discussions and reflective thinking skills. The dimensions used in the analysis of noticing skill are grouped under four levels. In line with the data obtained from the reflections, it was observed that the teacher moved from the basic level which was the first level to the focused level which was the third level.