Matematik eğitiminde soyutlama konusunda yapılan lisansüstütezlerin meta-sentezi
Meta-synthesis of postgraduate theses on abstraction inmathematics education
Yazar: SEMANUR GÜNDAY
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER OKUR
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de Matematik eğitiminde Soyutlama konusunda 
yapılan lisansüstü araştırmaların yapılarını, soyutlama türlerini, tezlerin sonuçlarını ve 
önerilerini temel alarak incelemektir. Bu çalışmada nitel araştırma yaklaşımı kullanılmış 
olup araştırma deseni olarak doküman analizi tercih edilmiştir. Araştırma kapsamında 47 
lisansüstü çalışma incelenmiştir. Verilerin analizi ise betimsel içerik analizi ve metasentez yöntemleri temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizleri 
sonucunda soyutlama ile ilgili lisansüstü çalışmaların 2006 yılında literatürde yer almaya 
başladığı, yükseklisans düzeyinde çalışmaların fazla olduğu, çalışmaların büyük bir 
çoğunluğunun nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması deseniyle tasarlandığı 
belirlenmiştir. Lisansüstü tezlerde çoğunlukla ortaokul düzeyinde 6,7 ve 8. Sınıf 
öğrencileriyle çalışıldığı, tercih edilen örneklem büyüklüklerinin küçük gruplardan 
oluştuğu ve örneklem grupları belirlenirken çoğunlukla maksimum çeşitlilik örnekleme 
yönteminin kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Tezlerde betimsel içerik analizinin sıklıkla 
kullanıldığı, veri toplama aracı olarak ise çoğunlukla başarı testlerinin kullanıldığı 
belirlenmiştir. Sosyo -kültürel yaklaşımı temel alan çalışmaların daha fazla olması 
ulaşılan bir diğer sonuçtur. İncelenen tezlerden hareketle ulaşılan sonuçlar, başarı düzeyi 
yüksek olan öğrencilerin soyutlama sürecini diğer öğrencilere göre daha iyi bir şekilde 
oluşturabildiklerini ve ön bilgilerin süreçte önemli olduğunu göstermektedir. Bununla 
birlikte incelenen çalışmalarda soyutlama teoremlerindeki epistemik eylemlerin yapısının 
iç içe olduğu ve soyutlama sürecinde öğretmen katkısının büyük bir öneme sahip olduğu 
vurgulanmıştır.

Abstract:
The main aim of this study is to examine the structures, types of abstraction, results and 
suggestions of postgraduate research on Abstraction in Mathematics education in 
Turkey, based on the results and suggestions of theses. In this study, a qualitative 
research design was used and document analysis was preferred as the research design. 
Within the scope of the research, 47 postgraduate studies are examined. The data were 
analyzed based on descriptive content analysis and meta-synthesis methods. As a result 
of the analyzes of the data obtained, it is determined that postgraduate studies on 
abstraction started to be included in the literature in 2006, there are more studies at the 
master's degree level, and the majority of the studies are designed with qualitative 
research method and case study pattern. It is concluded that postgraduate theses were 
mostly conducted with 6th, 7th and 8th grade students at the secondary school level, 
the preferred sample sizes consisted of small groups and the maximum variety sampling 
method was mostly used when determining the sample groups. It is determined that 
descriptive content analysis is frequently used in theses, and success tests are used as a 
data collection tool. Another result is that there are more studies based on socio-cultural 
approach. The results obtained from the analyzed theses show that students with high 
success levels are able to construct the abstraction process better than other students 
and that preliminary knowledge is important in the process. Nevertheless, it is 
emphasized that the structure of epistemic acts in abstraction theorems is intertwined 
and that the teacher has a great importance in the abstraction process.