Mukopolisakkaridozlarda tiplere göre hastalığın doğal ve tedavi altındaki seyri
Clinical course of mucopolysaccharidosis in different patient subgroups under or without treatment
Yazar: NİHAL BİNBOĞA
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN FATMA GÖKÇAY
İstanbul Üniversitesi / Çocuk Sağlığı Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enzimler = Enzymes ; Mukopolisakkaridoz = Mucopolysaccharidosis ; Tedavi = Treatment

Özet:
AMAÇ: Mukopolisakkaridoz (MPS) tanılı hastalarda farklı alt tiplere göre hastalığın doğal veya tedavi altındaki seyrinin incelenmesi olarak belirlendi.
YÖNTEM: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Beslenme ve Metabolizma Bilim Dalı Polikliniği?nde 1983-2012 yılları arasında MPS tanısı alan 90 hastanın poliklinik dosyalarından ilk ve başvuru anındaki yakınmaların, doğum ve aile öykülerinin, tanı yaşı, tanı alma şekilleri, nöromotor gelişim basamaklarını kazanma yaşlarının, kazanılan becerilerin kayıp yaşlarının, ameliyat öykülerinin, beslenme durumlarının, tekrarlayan bulgu ve yakınmaların, davranış ve uyku problemlerinin, eğitim durumlarının, fizik muayene bulgularının, göz muayene bulgularının, işitme ve zeka testlerinin, almakta olduğu tedavilerin, hastaların yaşam kalitesi skorlarının, kaybedilen hastalarda ölüm yaşlarının retrospektif olarak incelenmesi planlandı.
BULGULAR: MPS tip I (n: 4), MPS tip II (n: 10), MPS tip III (n: 26), MPS tip IV (n: 17), MPS tip VI (n: 24) ve alt tipi belirlenmemiş MPS (n: 9) tanılı hastalarda; erkek/kız oranı: 49/41, akraba evliliği %75 bulundu. İzlemdeki hastalarda mortalite sıklığı %24 saptandı. İlk bulgu yaşı ortalama 1,7 yaş, başvuru yaşı 5,2 yaş, kesin tanı yaşı 6,8 yaş saptandı. En sık başvuru yakınmaları nöromotor gelişim geriliği (%24) ve boy kısalığı (%13), en sık patolojik muayene bulgusu kaba yüz görünümü oldu (%85). Adenoidektomi (%41,9) inguinal herni ameliyatı (%37,4) ve tonsillektomi (%20,3) en sık geçirilen operasyonlardı. Konvülziyon %17, uyku sorunları %57 sıklığındaydı. Davranış sorunlarında en sık; hırçınlık (%40), hiperaktivite (%40), huzursuzluk (%27) saptandı. Hastaların %43?ünde gelişim basamaklarında gecikme görüldü. Hastaların %71?inde idrar glikozaminoglikan seviyelerinde artış saptandı. Kraniyal MRG?de en sık ak madde tutulumuna rastlandı (%46,3). İşitme sorununa %87,1 oranında rastlandı, en çok sensörinöral tipte işitme kaybı görüldü. Göz muayenelerinde %39 oranında korneada bulanıklık saptandı. Ekokardiyografik incelemelerin %73?ünde saptanan kardiyak tutulumun en sık mitral kapakta ve sıklıkla mitral kapak yetersizliği şeklinde olduğu görüldü (%56,9). Enzim yerine koyma tedavisi alan MPS tip II (n: 4) ve MPS tip VI (n: 11) hastalarında, tedavi sonrası büyüme ve gelişmede, kardiyak bulgularda,  karaciğer ve dalak boyutlarında küçülmede anlamlı değişikliğe rastlanmazken, hayat kalitesinde artış anlamlı bulundu.
YORUM: Kronik, ilerleyici ve çoklu organ tutulumlu bir hastalık olan mukopolisakkaridozlarda, son 10 yılda geliştirilen yeni tedavi yöntemleri sayesinde, farklı tedavi olanakları doğmuştur. Yüksek maliyet gerektiren bu tedavi yöntemlerini uygulamadan önce, hastalığın doğal seyrini bilmek, hastalar için doğru tedavi yöntemlerinin seçilebilmesini sağlayacaktır.

Abstract:
OBJECTIVE:. To identify the clinical course of mucopolysaccaridosis (MPS) in different patient subgroups under or without treatment.
METHODS: Patients diagnosed with mucopolysaccaridosis between 1983 and 2012 at the Istanbul University, Istanbul Medical Faculty, Department of Pediatrics, Division of Nutrition and Metabolism Department have been included in this study. Following data has been collected retrospectively for both survivors and nonsurvivors of the disease from the clinic charts of 90 MPS patients: initial symptoms at the admission, birth and family histories, age at diagnosis, methods used for diagnosis, the stages of neuromotor development, age of loss of obtained skills, history of surgery, nutritional status, recurrent signs and symptoms specific for MPS, behavioral problems and sleep disturbances, level of education, physical examination findings, ophtalmological examinations, hearing and cognitive tests, treatments they had.
RESULTS: In MPS cohort of 90 patients, 41 were fermale. Distribution of subgroups is as follows: type I (n: 4), MPS type II (n: 10), MPS type III (n: 26), MPS type IV (n: 17), MPS type VI (n: 24) and patients with unidentified subtypes (n: 9). Mortality rate was 24%. The mean age of the initial symptom was 1,7 years, the mean age of admisson was 5.2 years and the mean age of diagnosis was 6.8 years. The most common presenting symptoms were neuromotor developmental delays and short stature. Most common pathological finding on physical examination was coarse facial appearance. Adenoidectomy (41.9%), inguinal hernia operation, tonsillectomy were the most common operations. Frequency of convulsions was 17% and the rate of sleep disturbances was 57%. Most common behavioral problems were  irritability (40%), hyperactivity (40%) and malaise (27%). Delay of developmental stages was seen in 43% of patients. Increased urinary excretion of glycosaminoglycan was found in 71% of patients. White matter involvement was the most common finding in cranial MRI. Hearing problems were found in 87% of patients, of which 39% was sensorineural. Corneal haze was found in eye exaninations. Cardiac involvement was seen in 73% of echocardiographic surveys. Most common (56.9%) finding in echocardiography was mitral valv regurgitation. In MPS type II and VI patients, who had enzyme replacement treatment, no significant difference before and after treatment in height and weight, cardiac findings or hepatosplenomegaly, but quality of life was found.
CONCLUSION: 
Different treatment options have been available in the last decade for MPS, which is a chronic, progressive multisystem disease. Before commencing expensive treatments to MPS patients, knowing the natural course of the disease will help in choosing the most suitable treatment option.