Ders çizelgeleme probleminin 0-1 tamsayılı programlama tabanlı uygulaması
Application of the course scheduling problems based on 0-1 integer programming
Yazar: GÖZDE ÖZYANDI
Danışman: PROF. DR. ERTAN GÜNER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Eğitim öğretim kurumlarında karşılaşılan zaman çizelgeleme problemleri; dersler, derslikler, öğretim elemanları ve sınavlar gibi kaynakların haftalık çizelge içerisindeki uygun zaman dilimlerine önceden belirlenmiş kısıtlarla uygun bir şekilde atanmasını içerir. Günümüz teknoloji çağının getirdiği büyük kolaylıklara rağmen halen birçok eğitim kurumunda bu çizelgeler eski düzen ve sisteme dayalı olarak elle oluşturulmaktadır. Bu şekilde oluşturulan çizelgeler idarecilere çok zaman kaybettirmekte ve istenilen verimi sağlayamamaktadır. Bu çalışma kapsamında üniversitelerde ders çizelgeleme problemi ele alınmış ve gerçek bir durum için haftalık çizelge içerisindeki uygun zaman dilimlerine derslerin atanmasını sağlayan 0-1 tamsayılı programlama modeli geliştirilmiştir. Model öncelikle gerçek durumun verileri kullanılarak oluşturulmuş ve farklı boyutlarda çözümü gerçekleştirilmiştir. Farklı boyutlarda yapılan problem çözümlerinde kabul edilebilir süreler içinde uygun çözümlere ulaşılmıştır. Son aşamada, geliştirilen farklı bir senaryo için modele yeni kısıtlar eklenmiş ve amaç fonksiyonu değiştirilmiştir. Sonuçta kabul edilebilir süreler içinde uygun çözüme ulaşılmıştır.Farklı senaryo için geliştirilen modelin çözümleri ile gerçek durum modelinin çözümleri karşılaştırılmış ve oluşturulan senaryo için geliştirilen model ile daha iyi ve esnek ders çizelgeleri elde edildiği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Ders, çizelgeleme, tamsayılı programlama

Abstract:
Timetabling problems in educational institutions concern with assigning resources such as lectures, lecturers, classrooms and exams to suitable time periods in the weekly course schedule with predefined constraints. In spite of the convenience of recent techonology, in most of the educational institutions the schedules are still generated manually based on the old adjustments and the system. Schedules generated by this rule, adversely affects the education process and the desirable productivity cannot be obtained. In this research, the course timetabling problem has been discussed and for a real case an integer programming model is developed to assign courses to the suitable time periods in a weekly schedule. Firstly the model was generated by the data of the real case and it was solved in different dimensions. While solving the problem with different dimensions the appropriate solutions were achieved in desirable amount of time. Then the model was developed by the new additional objective function and the constraints based on a new scenario, appropriate solutions were again achieved in desirable amount of time.Finally, solutions of the developed model for the new scenario and the real case model were compared and it is determined that the more flexible course schedules were obtained from the developed model for the new scenario.Key Words: Course, scheduling, integer programming