Hadis rivayetlerinde hayvanlara karşı muameleler
Treatments of animals in hadith narrations
Yazar: MUSTAFA AKTEPE
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AKYÜZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Yaşadığımız evren ve içinde bulunduğumuz yeryüzünde yalnız olmadığımız bilinen bir gerçektir. İçerisinde yaşadığımız dünyayı birlikte paylaştığımız varlıkların başında hayvanlar gelmektedir. Nitekim evlerinde hayvan besleyenlerin sayısı günbegün artmakta, her caddede petshoplar açılmaktadır. Elbette birlikte yaşamın getirdiği bazı hak ve sorumluluklar mevcuttur. Bu hak ve sorumlulukların tespiti, son zamanlarda daha da önemli hale geldiği görülmektedir. Nitekim dünyanın her tarafında sokakta bulunan hayvanlar, çeşitli zorluklarla karşı karşıya kaldığı gibi insanlara da birçok sorunlar yaşatmaktadırlar. Öte yandan hayvanların hayvansal ürünlerinin artması için yapılan tıbbî müdahaleler, kozmetik ve eğlence sektörlerindeki sömürmeler bu tespiti elzem kılmaktadır. 
Bu çalışma, Hz. Peygamber'in hayvanlara nasıl muamele edilmesi gerektiğine dair tavır ve tavsiyelerinin tespitini amaçlamıştır. Bu bağlamda hadislerde hayvanların korunmasını ve onlara merhamet ve şefkat gösterilmesini emreden birçok talimatların bulunduğu görülmüştür. Özellikle Hz. Peygamber'in onlara işkence ve eziyet edilmemesi konusunda gösterdiği titizlik oldukça dikkate şayandır. Onların temizlik ve bakımlarına özen gösterilmesi, gereksiz yere avlanılmamaları, nesillerinin devamına dikkat edilmesi ve yaratılışlarına uygun işlerde kullanılmaları gibi ideal davranışlar, hayvanlara kötü muamelenin önlenmesi hususundaki bilincin geliştirilmesine dair önemli tavsiyelerdir. Ayrıca hadislerde hayvanlarla ilgili zikredilen bütün tavsiyelerin ilgili mevzuatlara kaynaklık edecek zengin verilere sahip olduğu da görülmüştür.

Abstract:
It is a well-known fact that we are not alone in the universe and on the Earth we in habit. Among the beings with whom we share the World are animals. Infact, the number of people keeping animals in their homes is increasing day by day, and pet shops are opening on every street. Naturally, living together brings certain rights and responsibilities. Determining these rights and responsibilities has become increasingly important recently. Indeed, animal sliving on the streets face various challenges World wide and cause numerous problems for people. Additionally, medical interventions to increase animal-derived products, as well as exploitation in the cosmetic and entertainment industries, make this determination essential.
This study aims to determine the Prophet's attitudes and recommendations on how animals should be treated. In this context, it is evident that many instructions in the hadiths command the protection of animals and encourage showing them mercy and compassion. Particularly noteworthy is the Prophet's sensitivity toward preventing their torture and suffering. Recommendations such as paying attention to their cleanliness and care, avoiding unnecessary hunting, ensuring the continuation of their species, and using them for tasks suitable to their natüre are crucial in fostering an awareness of animal rights. Furthermore, it has been observed that all the recommendations related to animals in the hadiths provide valuable data that could serve as a source for relevant legislation.