Sosyal ve kültürel etkinliklerin sürdürülebilir turizmdeki rolü: Çanakkale Kültür Yolu Festivali katılımcıları üzerine bir araştırma
The role of social and cultural activities in sustainable tourism: A study on the participants of Çanakkale Culture Route Festival
Yazar: ZEYNEL BAYSEFEROĞULLARI
Danışman: PROF. DR. SALİH DURER ; DOÇ. DR. OĞUZ DİKER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Artan küresel ekonomik hareketlilik, yoğun rekabetçi işletme politikaları, afetler, çevresel felaketler ve küresel ısınma gibi sorunlar ile sahip olduğumuz kıt kaynaklar çok hızlı tükenmektedir.  Tükenmekte olan kaynakların etkin kullanımı, toplumsal sorunların çözümü ve çevresel etkilerin azaltılması "Sürdürülebilirlik" kavramını ortaya çıkarmıştır. Kavramın pratikte etkisini gösterdiği en önemli faaliyet alanlarından birisi turizmdir. Bu doğrultuda turizm konusunda düzenleme yapmakla sorumlu kamu kurumlarının da faaliyetlerini planlarken sürdürülebilirlik kavramını göz önünde bulundurmaları önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, planlama aşamasında sürdürülebilirlik kaygıları taşıyan sosyal ve kültürel etkinliklerin gerek düzenlenme gerekse icrası bakımından sürdürülebilir turizm ile olan ilişkilerinin tespiti ve içerikler açısından Çanakkale Kültür Yolu Festivali özelinde katılımcı algılarının ölçülmesidir. Bu çalışmada, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen, kapsamlı bir şekilde sosyal ve kültürel etkinlikleri içeren Çanakkale kültür yolu festivalinin sürdürülebilir turizmdeki rolü incelenmiştir. Verilerin elde edilmesinde yüz yüze anket yöntemi uygulanırken; çalışma, aynı ölçek içerisinde algı ve tutumu birlikte ölçmesi bakımından farklılığa sahiptir. Toplam 1000 festival katılımcısından veri toplanmış, yapılan uç değerlendirmelerde toplam 865 katılımcıya ait anket değerlendirmeye alınmış ve toplanan veriler SPSS 21 paket programı ile analiz edilmiştir. Bu çerçevede öncelikle verilerin yapısal geçerliliğine ve güvenirliğine bakılıp sonrasında festivale katılanların demografik özelliklerini belirlemek için frekans analizi; sürdürülebilir turizm ve festival algılarını belirlemek için aritmetik ortalamalara bakılmıştır. Üçüncü aşamada katılımcıların sürdürülebilir turizme yönelik tutumları ve festival algılarının demografik özellikleri açısından farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Analizler sonucunda katılımcıların sosyal ve kültürel etkinliklerde çevresel sürdürülebilirliğin dikkate alınması, toplumsal katılımın ve ziyaretçi memnuniyetin sağlanması, toplum merkezli ekonominin esas alınması ve uzun dönemli planlama ile oluşması muhtemel sosyal tahribatın engellenebileceği tutumları belirlenmiştir. Çanakkale Kültür Yolu Festivalinin ilişkin çevresel, sosyal ve ekonomik anlamda fayda yarattığı katılımcı algısı olarak tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada sürdürülebilir turizme yönelik tutum ve Çanakkale Kültür Yolu Festivaline ilişkin algı arasında da ilişki olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Turizm, Kültürel ve Sosyal Etkinlikler, Kültür Yolu Festivali.

Abstract:
With increasing global economic mobility, intensely competitive business policies, disasters, environmental disasters and problems such as global warming, the scarce resources we have are depleting very quickly.  The effective use of depleting resources, the solution of social problems and the reduction of environmental impacts have led to the concept of "Sustainability". Tourism is one of the most important fields of activity where the concept has an impact in practice. In this direction, it is important that public institutions responsible for making regulations on tourism take the concept of sustainability into consideration when planning their activities. The aim of this study is to determine the relationship between social and cultural events that have sustainability concerns in the planning stage and sustainable tourism in terms of both organization and execution, and to measure participant perceptions in terms of their content in the specific case of the Çanakkale Culture Route Festival. In this study, the role of the Çanakkale Culture Route Festival, which is organized by the Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism and includes a comprehensive range of social and cultural events, in sustainable tourism is examined. While the face-to-face survey method was applied to obtain the data, the study is different in that it measures perception and attitude together within the same scale. Data was collected from a total of 1000 festival participants, a total of 865 participants' questionnaires were evaluated and the collected data were analyzed with the SPSS 21 package program. In this framework, firstly, the structural validity and reliability of the data were examined and then frequency analysis was used to determine the demographic characteristics of the festival participants, and arithmetic averages were used to determine their perceptions of sustainable tourism and the festival. In the third stage, it was analyzed whether the participants' attitudes towards sustainable tourism and festival perceptions differed in terms of their demographic characteristics. As a result of the analysis, the attitudes of the participants were determined that environmental sustainability should be taken into account in social and cultural activities, social participation and visitor satisfaction should be ensured, community-centered economy should be taken as a basis, and social damage that may occur with long-term planning can be prevented. The participants' perception was that the Çanakkale Culture Route Festival created environmental, social and economic benefits. In addition, the study also found that there is a relationship between attitudes towards sustainable tourism and perception of the Çanakkale Culture Route Festival. 
Keywords: Sustainability, Sustainable Tourism, Cultural and Social Activities, Culture Route Festival.