Acil durumlarda eğitim yönetimi
Management of education in emergencies
Yazar: GÜLTEKİN GÖÇMEN
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Acil durum planlaması = Emergency planning ; Acil durum yönetimi = Emergency management ; Eğitim = Education ; Eğitim yönetimi = Educational administration

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı afet durumlarında ve sonrasındaki yeniden yapılanma dönemlerinde, eğitim sistemindeki normalleşme sağlanıncaya kadar eğitim hizmetlerinin sunumunun ve bu hizmetlerin yönetilmesinin, normal durumlara göre nasıl farklılık gösterdiğinin ortaya çıkarılmasıdır. Bu bağlamada, başta Türkiye olmak üzere, dünya üzerinde acil durumlarda eğitim hizmetlerinin sağlandığı bazı durumlar dikkate alınmış ve bu durumlarda görevli olan politika yapıcılar, eğitim yöneticileri ve saha personeli çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışma nitel bir yöntemle tasarlanmış olup veri toplama aracı olarak doküman analizi, gözlem ve görüşmeler kullanılmıştır. İncelenen dokümanlar, farklı devletlerin ve devletler arası anlaşmaların, insani yardım kapsamında sağlayacakları eğitim hizmetleri ile ilgili uygulamalarını yansıtan metinlerdir.  Görüşmeler, yarı yapılandırılmış bir tarzda gerçekleştirilmiş ve katılımcılarla imkanlar dahilinde yüzyüze veya internet üzerinden canlı olarak yapılmıştır. Araştırmanın saha ziyaretleri ise Türkiye'deki sığınmacı kamplarında gerçekleştirilmiştir. Toplanan veri, NVIVO nitel veri analiz programıyla değerlendirilmiş ve acil durumlarda eğitim hizmetlerinin sunumu ve yönetilmesiyle ilgili bazı temalara ulaşılmıştır. Bu temalar, bulgular kısmında kategorik olarak incelenmiş ve  katılımcıların ifadelerinden doğrudan alıntılarla verilerin analizi desteklenmiştir. Verilerin analizi sonucunda, acil durumlarda sunulan eğitim hizmetlerinin, normal durumlara göre; sunulan eğitim programları ve içerikler, eğitim sunumunda görevli insan kaynağı, acil durumlarda eğitime erişimi belirleyen unsurlar, kaynak temini, işlevler ve süreçler bağlamında farklılık gösterdiği ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle, acil durumlarda sunulan eğitim hizmetlerinde öncelikle insan ve maddi kaynakların yeteri kadar sağlanması gerekliliği, bu kaynakların sağlanma yolları, insanların eğitime erişiminin nasıl sağlanacağı, uluslararası örgütlerin ve STK'ların bunda nasıl rol oynadıkları ve Türkiye'nin acil durumlarda eğitim hizmetlerinin uygulanmasıyla ilgili deneyimleri tartışılmıştır. Sonuç olarak, kaynak sağlama konusunun devletler tarafından garantiye alınmasının gerekliliği, duruma özel refleks uygulamalar yerine daha yapılandırılmış bir hareket tarzı benimseme gerekliliği ve riskleri azaltma yollarının aranması gerekliliği ortaya koyulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Acil durumlarda eğitim, acil durumlarda eğitim yönetimi,

Abstract:
The main purpose of the present study is to reveal how the provision of educational services during emergencies and in post –emergency, reconstruction periods differs from non-emergency situations. In the course of the study, the situations, including Turkey, on which education in emergencies is in focus and the staff comprised of policy makers, educational administrator and field personnel were included. The study was developed in a qualitative manner and field observation, document analysis and interviews were used as data collection tools. The document, being analysed are the ones which regulates the provision of educational services under relief programmes of governments and inter-governmental organizations. The interviews were conducted either face to face or over the internet as the participants are scattered around the world. The observation phase of the study was done in refugee camps which are populated by Syrians in Turkey. The data collected through these tools were analysed in NVIVO, qualitative data processing software, and some themes related to provision and management of educational services in emergencies were revealed. The themes were analysed in Finding with direct references to the participants. Through the analysis of the data, it is apparent that the provision and management of educational services differ from that of non-emergency situation in terms of curriculum and course contents, human resources, resources supply and functions and processes. Evaluating the findings, the necessity for provision of human and material resources as priority, how these resources can be supplied, how inter-governmental and international non-governmental organizations act to assist, the experiences of Turkey in provision of educational services in emergencies  were discussed.  It is concluded that resources allocation be guaranteed by the states, more structured instead of reflex codes of conduct be required in disaster management and ways to reduce risks be searched.


Key Words: Education in Emergencies, Management of Education in Emergencies