Ahmed b. Muhammed el-Beradânî ve el-Fevaidü'l-müntekâ alâ şarti'l-imameyn adlı eseri
Ahmed bin Muhammed al-Beradani and his work called selected benefits on the condition of the two imams
Yazar: AMAR DARWİSH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DİLEK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Buhârî (ö. 256/870) ve Müslim‟in (ö. 261/875) kitaplarında sahîh hadisleri tahrîc
ettiklerine dair açıklamaları bulunmaktadır. Ancak bu hadisleri tahrîc ederken hangi şartları
koştuklarına dair bir beyanları yoktur. Bununla birlikte kitaplarını incelediğimizde ve
eserlerine verdikleri isimlere baktığımızda belli bir noktaya kadar her iki imamın şartlarıyla
ilgili bilgi edinme imkanı bulabilmekteyiz. Buhâri ve Müslim‟in Sahîh‟lerinden sonra bu
kitaplar esas alınarak tasnif edilen diğer kitaplarda geçmekte olan "Bu hadis, Buhârî ve
Müslim‟in şartına uygundur" ifadesi Sahîhayn‟da zikredilen bir râvinin söz konusu hadisin
isnadında geçtiği anlamına geldiği anlaşılmaktadır. Buhârî ve Müslim‟in râvileri konusunda
araştırma yapıldığında aralarında farklar olduğu görülmektedir. Buhârî, hafızası son derece
sağlam râvilerin rivayetlerini ilgili bâba asıl hadîs olarak alırken, bir derece aşağıdaki râvilerin
rivayetlerini sadece asıl olan hadîsleri desteklemek için tahrîc etmektedir. Müslim ise her iki
râvi grubunu doğrudan bâba asıl hadîs olarak almaktadır. Buhâri ve Müslim arasındaki fark
rivayet tarzlarında da ortaya çıkmaktadır. Buhâri, an‟aneli rivayetlerde iki râvinin birbiriyle
karşılaşmasını şart koşarken Müslim, muâsır olmalarını yeterli görmüştür. Buhârî gibi lika
şartını ileri sürenler arasında bunun yanı sıra sema‟ın yani işitmenin de şart olup olmadığı
tartışma konusudur. Bazıları karşılaşmanın tek başına yeterli olduğunu savunurken ekseriyetin
görüşü karşılaşmadan maksadın zaten işitmiş olmak olduğu yönündedir. Bağdat‟ın önemli
hadisçilerinden sayılan V. Hicrî asır âlimi Ahmed b. Muhammed el-Beradânî, ġeyhayn‟ın
şartlarını esas alarak bir kitap yazmıştır. Yazma olan bu eserin el-Fevâidü‟l-hısânü‟l-avâlî‟l-
müntekâtu‟s-Sıhâh alâ şarti‟l-İmâmeyn‟dir. Ġki cüz olup bir cüzü kayıp olan eseri
incelediğimizde müstahrec tarzında tasnif edildiğini anlamaktayız. Ġçerisinde kırkdört hadis
bulunmaktadır. Eserin bu cüzünü incelediğimizde müellifin kendi isnadlarıyla Buhârî ve
Müslim‟deki metinleri esas alarak kitabını telif etmiş olduğu anlaşılmaktadır. Buhârî‟nin ve
Müslim‟in şartının ne olduğuna dair herhangi bir bilgi vermemektedir. Sadece hadisin
metninin Sahîhayn‟da geçtiğini açıklamaktadır. Dolayısıyla eserin müstedrek değil daha çok
müstahrec niteliğinde bir eser olduğunu anlamaktayız. Çalışmamız doküman analizi ve
karşılaştırma yöntemleriyle sürdürülmüştür.
Anahtar kelimeler: el-Beradânî, ġart, Buhârî, Müslim, Râvi, Hadis.

Abstract:
There are statements in the books of Bukhari (d. 256/870) and Muslim (d. 261/875) that they
narrated authentic hadiths. However, they do not state what conditions they met when
compiling these hadiths. However, when we examine his books and look at the names of the
same works, we can get information about their conditions up to a certain point. We
understand that the criteria set by Bukhari and Muslim to include hadiths in their books
exactly match the definition of authentic hadith. It is stated that the statement "This hadith
complies with the conditions of Bukhari and Muslim", which is used in other books classified
on the basis of these books after the Sahihs of Bukhari and Muslim, means that a narrator
mentioned in the Sahih is mentioned in the attribution of the hadith in question. Hadith
scholars stated that the fact that a narrator's narration was found in Sahihayn is a sign of
accepting that narrator as trustworthy and acceptable. However, the presence of these
narrators in the attribution of a hadith other than Sahihayn does not mean that the hadith is
sound. Because, in order to understand whether a hadith is sahih, how and in what way it was
narrated is important here. When research is done on the narrators of Bukhari and Muslim, it
is seen that there are differences between them. While Bukhari takes the narrations of
narrators with extremely strong memories as the main hadiths in the relevant chapter title, he
cites the narrations of narrators a level below only to support the main hadiths. Muslim, on the
other hand, directly takes both groups of narrators as the main chapter title. The difference
between Bukhari and Muslim also emerges in their narration styles. While Bukhari required
the two narrators to meet each other in (an‟aneli) narrations, Muslim deemed it sufficient that
they were contemporaries. Among those who put forward the condition of meeting, like
Bukhari, the question is whether sema, that is, hearing, is also a condition. While some argue
that encountering alone is sufficient, the majority believe that the purpose of encountering is
to have already heard. Ahmed ibn Muhammad al-Baradani, who is considered one of the
important hadith scholars of Baghdad and adheres to the Hanbali sect, wrote a book based on
the conditions of Sheikhayn. The name of this manuscript is The high good benefits selected
as Sahih according to the conditions of the two imams (el-Fevâidü‟l-Hısân el-Avâlî el-
Müntekâtu‟s-Sıhâh alâ Şarti‟l-İmâmeyn). When we examine the work, which has two parts
and one part is missing, we understand that it is classified in mustahrec style. It contains forty-
four hadiths. When we examine this part of the work, it is understood that the author compiled
his book based on the texts in Bukhari and Muslim with his own references. It does not
provide any information about what Bukhari's and Muslim's condition is. It only explains that
the text of the hadith is in Sahihayn. Therefore, we understand that the work is not a
mustedrec work but a self-contained work.
Keywords: al-Baradani, Condition, Bukhari, Muslim, Narrator, Hadith.