Kronik böbrek hastalığı olan 13-18 yaş dönemi çocuklardaki psikiyatrik belirtiler
Psychiatric symptoms of children with chronic kidney disease in 13-18 age group
Yazar: BAHİSE ÇOŞKUN
Danışman: PROF. DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Ergenler = Adolescents ; Kısa Semptom Envanteri = Short Symptom Inventory ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms

Özet:
Araştırma, kronik böbrek yetmezliği olan 13-18 yaş dönemi adölesanlardaki psikiyatrik belirtilerin belirlenmesi amacıyla karşılaştırmalı tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırma grubunun örneklemini bir üniversite hastanesi, bir vakıf hastanesi ve Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin nefroloji poliklinikleri ve hemodiyaliz ünitelerinde izlenen 13-18 yaş grubundaki toplam 50 kronik böbrek hastalığı olan adölesanlar oluşturmuştur. Karşılaştırma grubunun örneklemini ise Ankara İli Belediye sınırları içerisinden araştırma grubunun sosyoekonomik özelliklerine uygun olarak seçilen bir ilköğretim okulunun 7.ve 8. sınıflarında ve bir lisenin 9.-12. sınıflarında okuyan 13-18 yaş grubundaki toplam 50 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo-demografik veri formu ve adölesanlarda psikiyatrik belirtileri incelemek amacıyla Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Veri formu, adölesanlardaki psikiyatrik bozuklukları etkileyebileceği belirtilen değişkenleri ve araştırma grubunun hastalıkla ilişkili yaşadıkları güçlüklere yönelik soruları içermiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Varyans Analizi ve varyansların homojenlik testi kullanılmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre bu çalışmada genel olarak, KBH olan adölesanlarda psikiyatrik belirtilerin sağlıklı adölesanlara göre daha yüksek oranda görüldüğü belirlenmiştir. Araştırma grubunda cinsiyeti erkek olan, 13-14 yaş grubunda, ilköğretim 7.-8. sınıflarda okuyan ve okula devam eden adölesanların karşılaştırma grubuna göre daha fazla psikiyatrik belirti yaşadıkları saptanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, ayaktan tedavi birimlerinde izlenen kronik böbrek hastası olan adölesanlardaki psikiyatrik morbiditenin azaltılması için bu adölesanların hemşireler tarafından psikososyal açıdan değerlendirilmeleri, saptanan sorunlara yönelik danışmanlık verilmesi ve bağımsızlıklarının desteklenmesi önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, psikolojik belirtiler, kısa semptom envanteri, adölesan dönemi

Abstract:
This research was carried out comparative descriptive design with the aim of determining psychiatric symptoms in 13-18 year old adolescents who have chronic kidney disease.The sample of research group comprised of fifty adolescents in 13-18 age group who have chronic kidney disease in pediatric nephrology outpatient clinics and hemodialysis units of a university hospital, a foundation hospital and an education & research hospital related to Ministry of Health. The sample of comparison group comprised of fifty adolescent in 13-18 age group who were attendants of 7th and 8th classes in an elementary school and 9th to 12th classes in a high school which was selected in accordance with socio-economic characteristics of the research group in municipal boundaries of Ankara Province.A socio-demographical questionnaire prepared by the researcher and Short Symptom Inventory to investigate psychiatric symptoms in adolescents was used as data collection tools. The socio-demographical questionnaire contains both the variables which were stated to be able to affect the psychiatric disorders in adolescents and the questions about the experienced difficulties associated with the disease of research group. Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis variance analysis and homogeneity test of variances were used to evaluate the data.According to the study results, generally it was determined that psychiatric symptoms of adolescents who have chronic kidney disease were higher than healthy adolescents in this study. It was found that the adolescents in research group whose gender were male, who were in 13-14 age group, attendants of 7th-8th classes of an elementary school and going to school regularly had more psychiatric symptoms than comparison group.In the light of the study findings, evaluation of the adolescents who are chronic kidney patients monitoring in outpatient clinics by the nurses psychosocially, giving counseling according to detected problems and supporting adolescents? independency are proposed to decrease psychiatric morbidity of these adolescents.Key Words: Chronic kidney disease, psychiatric symptoms, short symptom inventory, adolescence