"Diz Protezi Okulu" eğitim programının hasta beklentileri, anksiyete, ağrı, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi ve memnuniyet üzerine etkisi
The effect of the "Knee Prosthesis School" training program on patient expectations, anxiety, pain, functional status, quality of life and satisfaction
Yazar: HATİCE TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİL GÜLER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, diz artroplastisi hastalarına yönelik geliştirilen "Diz Protezi Okulu" eğitim programının hasta sonuçları üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yarı deneysel olarak yapıldı. Araştırma; Nisan 2021-Eylül 2022 tarihleri arasında Burdur Bucak Devlet Hastanesinde 82 hasta (40 kontrol, 42 müdahale) örnekleme dahil edilerek yürütüldü. Her iki gruptaki hastalara, hasta bilgi formu, hasta beklentilerini değerlendirme formu, hastane anksiyete ölçeği (HAD-A), kısa ağrı envanteri (KAE), fonksiyonel değerlendirme formu, SF-36 yaşam kalitesi ölçeği, Newcastle hemşirelik bakımından memnuniyet ölçeği ve komplikasyon değerlendirme formu uygulandı. Kontrol grubundaki hastalar ameliyat öncesi, taburculuk öncesi 24 saat içinde, ameliyat sonrası üçüncü hafta ve üçüncü ayda izlendi. Müdahale grubundaki hastalar; Diz Protezi Okulu eğitim programına (ameliyattan bir gün önce, ameliyat sonrası birinci gün ve taburcu olmadan 24 saat önce) dahil edildi ve kontrol grubu ile aynı dönemlerde izlemleri yapıldı. Araştırmada müdahale ve kontrol grubu arasında hastaların beklentileri, anksiyete, ağrı, yaşam kalitesi ve memnuniyet düzeyleri, fonksiyonel durumları ve komplikasyon oranları arasında anlamlı bir farklılık görüldü (p<0,05). Kontrol ve müdahale grubundaki hastaların ameliyat öncesi dönemdeki beklentilerinin oldukça yüksek olduğu, zaman içinde anksiyete, ağrı, yaşam kalitesi ve memnuniyet düzeyleri ile fonksiyonel durumlarında anlamlı iyileşme (p<0,05) olduğu saptandı. Ameliyat sonrası üçüncü ayda ameliyattan beklentilerin karşılanma oranının müdahale grubundaki hastalarda kontrol grubundakilere göre daha düşük olduğu (p<0,05) belirlendi. Tüm izlem zamanlarında müdahale grubundaki hastaların kontrol grubundakilere göre anksiyete düzeylerinin daha düşük olduğu (p<0,05), fonksiyonel durumlarının arttığı (p<0,05), memnuniyet düzeylerinin arttığı (p<0,05) ve ağrılarının daha az olduğu (p<0,05) belirlendi. Yaşam kalitesi puanlarının değerlendirilmesinde üçüncü haftada anlamlı bir farklılık görülmedi (p>0,05). Çalışma sonucunda, Diz Protezi Okulu'nun hastaların daha gerçekçi beklentileri olmasında, anksiyete ve ağrılarının azalmasında, fonksiyonel durumlarının ve memnuniyetlerinin artmasında etkili olduğu bulundu. Diz Protezi Okulu eğitim programının diz artroplastisi ameliyatı planlanan hastalara uygulanmasının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
The study was carried out as a quasi-experimental study to evaluate the effect of the "Knee Prosthesis School" training program developed for knee arthroplasty patients on patient outcomes. The research was conducted at Burdur Bucak State Hospital between April 2021 and September 2022 by including 82 patients (40 control, 42 experimental). The data of the study were collected using patient information form, patient expectations assessment form, hospital anxiety scale (HAD-A), brief pain inventory (BPI), functional assessment form, SF-36 quality of life scale, Newcastle nursing satisfaction scale, and complication assessment form in the both groups.  Patients in the control group were followed preoperatively, within 24 hours before being discharged in, at the third weeks, and third month postoperatively. Patients in the experimental group were included in the Knee Prosthesis School training program (one day before surgery, the postoperative first day, and 24 hours before discharge), and were followed at the same time as the control group. This study showed significant differences between groups in terms of patients' expectations, anxiety, pain, quality of life and complication rates (p<0,05). The preoperative expectations of the patients in the control and intervention groups were quite high, and there was a significant improvement in their anxiety, pain, quality of life and satisfaction levels, and functional status over time (p<0.05). The rate of meeting the control group's expectations in the third month postoperatively was higher than the experimental group does (p<0.05). Compared to the control group, the experimental group had lower anxiety levels (p<0.05), higher functional status (p<0.05), higher satisfaction (p<0.05), and lower pain levels (p<0.05) at all measurement times. No significant difference was determined in the third week in the evaluation of quality of life scores (p>0.05). As a result of the study, it was found that the Knee Prosthesis School was effective in making patients have more realistic expectations, reducing their anxiety and pain, increasing their functional status, and satisfaction. It is recommended to extend the implementation of the Knee Prosthesis School training program to patients undergoing knee arthroplasty surgery.