hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türkiye ve Avrupa Birliği çerçevesinde süt ve süt ürünlerine yönelik mevzuatların değerlendirilmesi
Evaulation of milk and dairy products in Turkey and European Union legislation
Yazar: DEMET YILMAZ ATALAR
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN OCAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Ülkemiz süt ve süt ürünleri üretim ve tüketim konusunda yıllar içinde büyük bir yol almış, gerek tüketicinin bilinçlenmesi gerekse Avrupa Birliği yolunda attığımız adımlar bu süreçte süt sanayinin en yeni teknolojilerle genişlemesine katkıda bulunmuştur. Hiç şüphesiz mevzuatlarla desteklenen bu süreçte, süt ve süt ürünleri mevzuatlarımızın en güncel hali ile Avrupa Birliği'ne  uyum çerçevesinde hazırlanması büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında; ülkemizdeki süt ve süt ürünleri mevzuatları incelenmiş, Avrupa Birliği mevzuatlarıyla birlikte değerlendirilmiştir.
Bu çalışmada süt ve süt ürünlerine yönelik Türkiye ve Avrupa Birliği mevzuatlarının ayrıntılı olarak kıyaslanması sonucunda; ülkemizin bu konuda ileriye dönük çalışmaları olduğu, bakanlık mevzuat biriminin çok sayıda mevzuatı Avrupa Birliği'ne uyum çerçevesinde paralel olarak hazırladığı görülmüştür. Fakat eski tarihli mevzuatların hala yayımda olması sebebiyle, bu mevzuatların güncellenmesi ve bu konuda yapılan çalışmaların artırılması yönünde sonuca varılmıştır.

Abstract:
Our country has taken a big way in the production and consumption of milk and dairy products, and the steps we have taken towards the European Union and the consumer's awareness have contributed to the expansion of the milk industry with the newest technologies in this process. In this process, which is undoubtedly supported by legislation, it is of great importance to prepare our milk and milk products legislation in the most current form with in the framework of harmonization with the European Union. In this study; milk and dairy products in our country were examined and evaluated together with EU regulations.
	In this study, milk and dairy products for Turkey and the European Union legislation has made the comparison in detail. As a result; it is seen that our country has a forward-looking study on this issue, and that the ministry prepares a large number of legislation in parallel with the European Union.  However, due to the fact that the old legislation was still in force, it was concluded that these legislations should be updated and the studies on this subject should be increased.
Farklı kavun (Cucumis melo L.) çeşitlerinde PGPR kullanımının verim ve kalite üzerine etkileri
PGPR in different melon (Cucumis melo L.) cultivarsof the use of sugar on yield and quality
Yazar: MÜJDAT TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SUAT ŞENSOY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2016 yılında Van ekolojik şartlarında faklı kavun (Cucumis melo L.) çeşitlerinde PGPR kullanımının verim ve kalite üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Denemede FZB42 (Bacillus amyloliquefaciens), CC378/2 (Pantoea agglomerans ve CC44 (Pseudomonas fluorescens)  izolatları olarak PGPR uygulamaları kullanırken; Kırkağaç 637, BT Akhisar tohum, Napolyon F1, Lokma F1, Lokum F1 ve Ananas kavun çeşitleri kullanılmıştır. Deneme Tesadüf Blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada, PGPR uygulamalarının kavun bitkisinde;  ana gövde kalınlığını % 9.2; yaprak ayası uzunluğunu % 12.9; yaprak sapı uzunluğunu % 8.3; yaprak yaş ağırlığını % 12.8; yaprak kuru ağırlığını % 12.9; bitki başına ortalama meyve verimini % 39.1; ortalama meyve ağırlığını % 21.9; meyve eti kalınlığını % 17.6; meyve enini % 7.4; meyve boyunu % 9.2; ortalama dal sayısını % 21.1 ve toplam dal uzunluğunu % 13.2 oranlarına kadar artırdığı saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of PGPR usage on yield and quality of different melon (Cucumis melo L.) cultivars in Van ecological conditions in 2016. Four PGPR applications were used as Control, FZB42 (Bacillus amyloliquefaciens), CC378 / 2 (Pantoea agglomerans) and CC44 (Pseudomonas fluorescens) isolates, and six melon cultivars (Kırkağaç 637, BT Akhisar, Napolyon F1, Lokma F1, Lokum F1 and Ananas) were employed in the experiment. In the study, PGPR isolates increased the studied traits as: the main stem thickness of the melon plant was up to 9.2%; leaf length was up to 12.9%; petiole length was up to 8.3%, fresh leaf weight was up to 12.8%, dry leaf weight was up to 12.9%; average fruit number per plant was up to 39.1%; average fruit weight was up to 21.9%; fruit flesh thickness was up to 17.6%; fruit width was up to 7.4%; fruit length was up to 9.2%; average number of branches was up to 21.1% and total branch length was up to 13.2%.
Arthur Schopenhauer'da pesimizmin felsefesi̇
Philosophy of pesimism in Arthur Schopenhauer
Yazar: BAHAR CAF
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KASIM MÜMİNOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Budizm = Buddhism ; Izdırap = Agony ; Kötümserlik = Pessimism ; Mutsuzluk = Unhappiness ; Schopenhauer, Arthur = Schopenhauer, Arthur ; Varlık = Asset ; Ölüm = Death ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışma Schopenhauer'in üzerinde çok durulmayan ve hakkında yeterli çalışma yapılmayan kötümser felsefesine ilişkindir. Hayatın sürekli olumsuz yönüne vurgu yaparak acı, ıstırap, mutsuzluk gibi kavramlarla felsefesinin dikkat çeken yönünü ortaya koymuştur. Hayatın yaşanmaya değip değmediği, dünyanın ve insanların kötülüğü mistik düşüncelerini ortaya koymada etkili olmuştur. Bu çerçevede dinleri incelemiş ve bunlar hakkında bir kritik yapmıştır. Mental, ruhsal ve fiziksel olarak bu dünyada varoluşunu tamamlamaya çalışan insanın içinde bulunduğu olumsuz koşulları nasıl aşabileceğini kendi felsefesiyle anlatmıştır. Var oluşun dünya ile olan ilişkisini irdelemiş ve ölümden sonra ile ölümden önce olan boşluğu sorgulamıştır. Metafiziğin insandaki yerine değinerek içsel doğamızın ölümle birlikte ölüp ölmediğini sorgulamış ve bunları yaparken inandığı Budizm inancına bağlı olarak bu konuları ele almıştır. Bu çerçevede çalışma çağın en büyük ve en önemli kötümser filozofu olan Arthur Schopenhauer'in bu bağlamda ortaya koyduğu görüşlerini incelemiş ve onun karamsar felsefesini anlatmaya çalışmıştır.

Abstract:
This study so far addressed the pessimistic philosophy of Schopenhauer, which is not emphasized and has not been studied sufficiently. The continuous negative aspects of life, pain, suffering, unhappiness and so on. The concepts revealed the remarkable aspect of his philosophy. The question is whether life is worth living or not, the evil of the world and the people has been effective in revealing the mystical thoughts. In this context, he examined the religions and made them a critical issue. Mental, spiritual and physical in this world, trying to complete the existence of the negative conditions of people who try to overcome their own philosophy. He examined the relationship of existence with the world and questioned the emptiness before and after death. He touched upon the place of metaphysics in human beings and questioned whether our inner nature dies with death, and on the basis of his belief in Buddhism. In this context, in this thesis examined the views of Arthur Schopenhauer, the greatest and most important pessimist philosopher of the age, in this context and his pessimistic philosophy.
Kesir mertebeli kısmi diferansiyel denklemlerin homotopi analiz metodu ile nümerik çözümleri
Numerical solutions of fractional partial differential equations with homotopy analysis method
Yazar: ASLI ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GİYAS SAKAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu yüksek lisans tezi 7 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, homotopi analiz metodunun tarihi ile literatür bildirişi verilmiştir. İkinci bölümde tez çalışmasında kullanılacak olan temel tanım, teorem ve ön bilgiler verilmiştir.
	Üçüncü bölümde, homotopi analiz metoduna ait bilgiler ve bu metodun gelişimi verilmiştir. Dördüncü bölümde Caputo anlamında kesir mertebeli türev içeren lineer olmayan Burgers denkleminin nümerik çözümleri Homotopi analiz metodu kullanılarak elde edilmiş ve bu probleme ait çizelge ve grafiklerle bölüm sonlandırılmıştır.
Beşinci bölümde, Caputo anlamında kesir mertebeli türev içeren lineer olmayan Adveksiyon denkleminin nümerik çözümleri homotopi analiz metodu kullanılarak elde edilmiş ve bu probleme ait çizelge ve grafiklerle bölüm sonlandırılmıştır.
Altıncı bölümde, Caputo anlamında kesir mertebeli türev içeren lineer ve lineer olmayan Klein-Gordon denklemlerinin nümerik çözümleri homotopi analiz metodu kullanılarak elde edilmiştir. Bu problemlere ait çizelge ve grafiklerle bölüm sonlandırılmıştır. Son bölüm ise, tez ile ilgili sonuç ve tartışma bölümünden oluşmaktadır.

Abstract:
This thesis consists of 7 parts. In the first part, the history of the homotopy analysis method and the related literature is reviewed. In the second part involves the basic definitions, theorems and preliminary information are used in this study. 
In the third chapter, information about homotopy analysis method and its development is analysed. In the fourth part, the numerical solutions of the nonlinear Burgers equation containing the fractional derivative in terms of Caputo have been obtained by using the homotopy analysis method and the charts and the graphs of this problem have been shown. 
In the fifth one, the numerical solutions of the nonlinear Advection equation containing the fractional derivative in terms of Caputo have been obtained by using homotopy analysis method and the chart and the graphs of this problem were given. 
In the sixth part, numerical solutions of linear and nonlinear Klein-Gordon equations containing fractional order from Caputo have been obtained by using homotopy analysis method. The charts and graphs of these problems were also demonstrated. The last part of this study consists of the conclusion and discussion of the thesis.
Amonyak boran hidrolizinden hidrojen eldesi için uygun katalizörlerin sentezi karakterizasyonu ve optimizasyonu
Development of multimetallic nanocatalyst and for hydrogen production from ammonia borane in liquid phase
Yazar: FİKRET YILDİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL ÇELİK KAZICI ; DOÇ. DR. HİLAL DEMİR KIVRAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, aktif karbon (AC) destekli palladyum, kobalt ve gümüş nano parçacık (PdCoAg/AC) katalizörleri, sodyumborhidrürün (NaBH4) indirgenmesiyle hazırlandı ve X-ışını difraksiyonu (XRD), taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve enerji dağıtıcı X-ışını spektroskopisi (EDX), geçirimli elektron mikroskobu (TEM) ve X-ışını fotoelektron spektroskopisi (XPS) gibi çeşitli tekniklerle karakterize edildi. PdCoAg /AC katalizörü, düşük sıcaklıklarda bile amonyak boran (AB) 'nin hidrolizinde aktiftir. Tek metalli (Pd) ve iki metalli (PdCo) nano partiküller ile karşılaştırıldığında, bu üç metalli (PdCoAg) yapı AB hidrolizi için büyük ölçüde artan katalitik etkinlik göstermiştir. 25 ° C'de, 2 mmol AB ve 50 mg PdCoAg/AC katalizör kullanılarak yapılan deneyde hidrojen üretim hızı (HG) 4666.66 mL dak-1g-1olarak belirlendi. Bu çalışmada aynı zamanda AB'nin katalitik hidrolizi için gereken aktivasyon parametreleri Ea, ∆H ve ∆S sırasıyla, 26.84 kJmol-1, 29.42 kJmol-1 ve -108.42 Jmol-1K-1 olarak belirlendi. Ek olarak, bu çalışma (Pd: Co: Ag molar oranı = 6: 2: 2) olan Pd0.6Co0.2.Ag0.2/AC katalizörünün toplam çevrim frekansını (TOF) 6624 sa-1'lik olduğunu göstermiştir. 
Bu çalışmada ayrıca AB'den hidrojen (H2) üretiminin PdCoAg/AC üzerinden optimizasyonu, cevap yüzeyi yöntemi (CYY-RSM) kullanılarak incelenmiştir

Abstract:
In this study, activated carbon (AC) supported palladium, cobalt and silver nanoparticle (PdCoAg/AC) catalysts were prepared by in situ reduction of sodium borohydride (NaBH4) and characterized by various techniques such as X-ray diffraction (XRD), scanning electron microscope (SEM) and energy-dispersive X-ray spectroscopy (EDX), Transmissionelectronmicroscopy (TEM) and X-ray PhotoelectronSpectroscopy (XPS). The PdCoAg/AC catalyst is active in the hydrolysis of ammonia-borane (AB) even at low temperatures. Compared with mono- (Pd) and bi-metallic (PdCo) nanoparticles, this trimetallic (PdCoAg) structure showed greatly increased catalytic activity for AB hydrolysis. In the experiment carried out at 25 ºC, 2 mmol AB and 50 mg PdCoAg / AC catalyst, the hydrogen production rate (HG) was determined to be 4666.66 mL min-1g-1. The activation parameters (Ea, ∆H and ∆S) in the catalytic hydrolysis of AB were obtained 26.84 kJmol-1, 29.42 kJmol-1 and -108.42 Jmol-1K-1, respectively. In addition, the study showed that Pd0.6Co0.2CAg0.2/AC (Pd:Co:Ag atomic ratio=6:2:2) showed the total turnover frequency (TOF) value of 6624 h-1. 
In this study, additionally the optimization of hydrogen (H2) production by AB over PdCoAg/AC was investigated using response surface methodology (RSM).
Öğretmenlerin FeTeMM eğitimi hakkındaki tutum düzeyleri (Van ili örneği)
Teachers' attitudesabout STEM education Van province case)
Yazar: BİLAL UZUNYOL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT CANCAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Van = Van ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Pek çok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de son yıllarda FeTeMM eğitimi ile ilgili çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. FeTeMM eğitimi Türkiye için önemli bir ihtiyaçtır. Özellikle öğretmenlerin bu konuda yeterli seviyede olması son dereceönemlidir.Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin FeTeMM eğitimine bakış açılarını değerlendirmektir.  Bu amaçla Van İl milli eğitim müdürlüğü bünyesinde görev yapan 271 öğretmen üzerinde bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak 15 önerme ve üç alt boyuttan oluşan Çelik (2017) tarafından geliştirilen "FeTeMMöğretmen ölçeği" ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ile parametrik testlerden tek yönlü Anova ve t-testinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde cinsiyet, yaş, kıdem, branş, gelir durumu,  okul türü gibi değişkenler ile öğretmenlerin FeTeMM eğitimine bakış açışı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık (p>0,05) olmadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler
FeTeMM Eğitimi, Öğretmen, Tutum, Van İli Örneği

Abstract:
As in manycountries, Turkey has beguntoimplementstudiesregardingfetemmeducation in recentyears. fetemmeducation is an importantneedforTurkey. It is especiallyimportantthatteachershaveadequatelevel of knowledge on thissubject. Theaim of thisstudy is toevaluatetheperspectives of teachersto STEM education. Forthispurpose, a surveywasconducted on 271 teachersworking in Van ProvincialDirectorate of NationalEducation.Inthestudy, an STEM teacherscale (scaledevelopedby Çelik (2017), whichconsists of 15 propositionsandthreesub-dimensions, wasused as the data collectiontool.Anovaand t-test wereusedforempiricalanalysis. Whentheresults of theanalysiswereexamined, it wasfoundthattherewasnostatisticallysignificantdifference (p> 0.05) betweenthevariablessuch as gender, age, seniority, branch, incomelevel, type of school, andtheteachers.
Keywords
STEMtraining, Teachers, Attitude, Van Province Case
Yumuşan (Van) çekirdeğinden elde edilen aktif karbon ile bazı boyar maddelerin giderilmesi
Some pigment material disappear with active carbon that is got from Yumuşan (Van) core
Yazar: AYŞENUR TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SELÇUK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kimya = Chemistry
Dizin: Aktif karbon = Activated carbon ; Boyar maddeler = Dyestuffs ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Van = Van ; Çekirdek = Core ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmada; adsorbent madde olarak yöresel adı Yumuşan olan Anadolu Alıcı Çekirdeğinden elde edilen aktif karbon seçilmiştir. Aktif karbon ZnCl2 ile kimyasal aktivasyona tabii tutulmuştur. BET yüzey alanı 592.4911 m²/g olarak ölçülmüştür. Boyarmadde açısından Malachite Green ve Crystal Violet tercih edilmiştir.
Başlangıç boya derişimlerinin ve sıcaklık değerlerinin adsorpsiyon üzerindeki etkisi gözlenmiştir. Kullanılan iki boyar madde de beş farklı başlangıç derişimi belirlenmiştir. Üç ayrı adsorpsiyon izotermine uygunluk incelenmiş olup, Freundlich adsorpsiyon izotermine uyduğu sonucuna varılmıştır. Üç ayrı sıcaklıkta, birbirinden ayrı başlangıç derişimleri ile çalışmalar yapılarak, kinetik hız modelleri incelenmiştir. Yapılan çalışmanın Pseudo 2. Derece Kinetik modeli için  daha uygun olduğu gözlemlenmiştir. Aynı zamanda termodinamik parametreler hesaplanarak incelenen adsorpsiyonun tersinir ve ekzotermik karakterli olduğu görülmüştür.

Abstract:
At this study; As absorbent material, aactive carbon that is got Anatolian receiver core that is called as Yumuşan at the local, is selected. It is subjected to chemial activation with active carbon Zn Cl2.BET surface is measured as 592.4911 m²/g. As pigment material, Malachite Green and Crystal Violet are preferd.The effect of start paint concentrations and temperature rates on the adsorption is observed.
Also, two pigment materials that is used, is determined, five different start concentrations.It is investigated suitability of three different adsorption izotermine, ıt is come toconclusion suiting Freundlich adsorption izotermine  as doing studies with different fromeachother start concentration, three different temperature, kinetic speed models are investigated.Suitability for Pseudo 2 Grade kinetic modelis observed on doing studies. It is exothermal features and adsorption reversible that using thermodynamics parameters is investigated.
Necip Fazıl Kısakürek ve eğitim anlayışı
Necıp Fazıl Kısakurek and understanding of education
Yazar: ŞEHNAZ DÜZCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT DÜNDAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Eğitim = Education ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Kısakürek, Necip Fazıl = Kısakürek, Necip Fazıl

Özet:
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesinin önemli şahsiyetlerinden biri olan Necip Fazıl Kısakürek, bireysel ve toplumsal birçok konu ve sorunla ilgilenmiş ve bu sorunlara çözüm önerileri sunmuştur.
Necip Fazıl'ın özgün ve dikkate değer çalışma alanlarından biri de eğitim alanı ile ilgilidir. Kendisinin eğitime dair görüş ve yazıları incelendiğinde, bu fikirlerinin ve düşüncelerinin genellikle eğitimin manevi ve inanca dair alanlarında kümelendiği, dolayısıyla din eğitimi ile alakalı görüş ve düşüncelere sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda Necip Fazıl'ın eserleri merkeze alınmış, çalışmaya temel oluşturması açısından farklı kaynaklardan da faydalanılmıştır.
Bu çalışmayla, Necip Fazıl Kısakürek'in gerek ilmi kişiliğinin gerekse eğitim görüşlerinin din eğitimi anabilim dalına kazandırılması, bu görüşlerin de bazı eğitim problemlerine çözüm getirmesi için dikkate alınması ve onun bir kürsü öğretmeni olarak din eğitimcilerine rol model olarak sunulması amaçlanmıştır. Bu anlamda din eğitimi bilim dalına yeni bir konu ve yeni bir şahsiyet kazandırma gayreti güdülmektedir.

Abstract:
Necıp Fazıl Kısakürek, who is one of the important persons in Republic Period's Turkısh thought, deals with both personal and social issues ad problems and offers some solutions for these problems.
One of Necıp Fazıl's genuine and remarkable working areas is about education field. When his opinions and articles about education are examined, it is detected that these opinions and thoughts are generally accumulated in the education's moral and belief fields and so it is determined that he has respectable opinions and thoughts with regard to religious education. In this context, Necıp Fazıl's works are centered and also some other sources are utilized to form a basis for this work
In this study, It has been aimed to draw attention to bringing the both intellectual personality of Necip Fazıl Kısakürek and his educational views in religion education. In order to solve the existing  problems, It has been drawn attention to his views and presenting Necip Fazıl Kısakürek as a role model lecturer to the other lecturers. In this sense, It has been aimed to bring a new personality to department of  religion education.
Farabi ve Spinoza'nın Tanrı anlayışı
Al-farabi's and Spinisa's conceptions of God
Yazar: YUNUS EMRE ARTIK
Danışman: PROF. DR. ABDÜLLATİF TÜZER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Farabi = Farabi ; Felsefe = Philosophy ; Spinoza, Baruch = Spinoza, Baruch ; Tanrı = God ; Tanrı anlayışı = God understanding

Özet:
Farabi Doğu'nun Spinoza da Batı'nın önde gelen en önemli filozoflarındandır. Her iki düşünür de gerek Yunan'ın felsefi mirasından gerekse içerisinde yetiştikleri dinsel geleneklerin teolojik birikiminden beslenerek kendine özgü bir metafizik, bir ontoloji ve siyaset felsefesi geliştirmiştir. Özellikle vahiy, peygamberlik, akıl-iman ilişkisi gibi meselelerde her iki filozofun birbirine oldukça benzer görüşleri ileri sürmüş olmaları ister istemez akla Spinoza'nın Farabi'den önemli ölçüde etkilenmiş olabileceği ihtimalini getirmektedir. Nitekim Farabi'nin Spinoza'yı Maimonides vasıtasıyla etkilediği yönünde kimi iddiaların olduğunu görmekteyiz. Bu meseleye ilişkin yapılan kimi Türkçe çalışmalar bu hususa özellikle dikkat çekmişlerdir. Bununla birlikte Farabi ile Spinoza arasında metafizik/ontoloji bağlamında Tanrı görüşleri bakımından bir benzerliğin olup olmadığına pek değinilmemiştir. Bu çalışma, her iki düşünürün metafiziklerinde/ontolojilerinde de kayda değer paralelliklerin olması gerektiği varsayımıyla hareket etmiş ve neticede onların, her iki düşünürün geliştirdiği kendine özgü bir Tanrı ve alem anlayışı (Birisi dualistik diğeri monistik) olsa da, metafizik görüşlerinde de ciddiye alınması gereken benzerliklerin olduğu fikrine ulaşmıştır

Abstract:
Farabi is one of the leading philosophers of the East and Spinoza is one of the leading philosophers of the West. Both philosophers developed a distinctive metaphysics, an ontology and a political philosophy, fed by both the philosophical heritage of Greece and the theological fund of religious traditions they grew up in. In particular, the fact that both philosophers put forward quite similar views in matters such as revelation, prophecy, and the relationship between mind and faith brings to associate with possibility that Spinoza may have been significantly influenced by Farabi. As a matter of fact, we see that there are some claims that Farabi have been influenced by Spinoza through Maimonides. Some Turkish studies on this issue have drawn particular attention to this topic. However, it has not been mentioned whether there is a similarity between Farabi and Spinoza in terms of 	philosophy of God in terms of metaphysics/ontology. This study acted with assumption that there must be considerable parallels in both philosophers' metaphysics/ontologies, and concluded that they have similarities to be taken into consideration in their metaphysical opinions, even though they have a unique philosophy of God and the life (one is dualistic and the other is monistic).