Stratejik yönetim perspektifinden uluslararası rekabet gücü analizi: Türk pamuk sektörü üzerine bir çalışma
International competitiveness analysis from strategic management perspective: A study on the Turkish cotton sector
Yazar: CEREN ALPAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİDE SELÇUK
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de önemli bir tarım faaliyeti olan pamuk sektörünün stratejik yönetim perspektifinden rekabet gücünün ölçülmesidir.  Stratejik yönetim belirlenen amaç ve hedeflere ulaşabilmek için planlar geliştirmektedir. Stratejik yönetimin amaç ve hedefleri arasında rekabet üstünlüğü elde etmek yer almaktadır.  Günümüz dünyasında giderek artan rekabet gücü, stratejik yönetim süreçlerinde önemli bir yer tutmaktadır. Ulusal ve uluslararası alanda yaşanan rekabet savaşlarında sunulan ürün veya hizmetin rekabet gücü ölçülerek sonucunda avantaj sağlayan bir strateji belirlenmelidir. Sunulan ürün veya hizmette rekabet gücünün avantajlarından yararlanabilmek adına stratejik yönetim süreci kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Balassa tarafından ortaya konulan ve geliştirilen bir ölçüm türü olan Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük (AKÜ) yaklaşımı ile Türkiye'nin pamuk sektöründe uluslararası rekabet gücünün üstünlüğü endeksi hesaplanmıştır. Türkiye'de pamuk sektörüne ait 2012-2022 senelerindeki ithalat ve ihracat verileri Trademap veri tabanından toplanarak Türkiye'nin uluslararası rekabet gücü ölçülmüştür. Böylece uluslararası rekabet ortamındaki diğer pamuk üreticileri ülkelerle birlikte pamuk üretiminde lider sayılan Türkiye'yi kıyaslama imkanı elde edilmiştir. Araştırma sonucunda genel pamuk (HS kodu 52) ve pamuk dikiş ipliği (HS kodu 5204) piyasasında Türkiye'nin dünya pazarında karşılaştırmalı üstünlük gücü analizi sonucuna göre son yıllarda güçlü karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Stratejik yönetim, Uluslararası rekabet gücü, Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler,  Türk pamuk sektörü

Abstract:
The aim of this study is to measure the competitive power of the cotton sector, an important agricultural activity in Turkey, from a strategic management perspective. Strategic management involves developing plans to achieve specific goals and objectives, with one of the primary goals being to gain a competitive advantage. In today's world, increasing competitive power plays a crucial role in strategic management processes. In the competitive battles occurring both nationally and internationally, it is essential to measure the competitive power of a product or service and to develop a strategy that offers an advantage. The strategic management process is employed to capitalize on the advantages of competitive power in the offered product or service.In this study, the index of Turkey's international competitive power in the cotton sector was calculated using the Revealed Comparative Advantage (RCA) approach, a method introduced and developed by Balassa. Import and export data for Turkey's cotton sector between 2012 and 2022 were collected from the Trademap database, and Turkey's international competitive power was assessed. This analysis enabled a comparison of Turkey, considered a leader in cotton production, with other cotton-producing countries in the international competitive environment. According to the results of the comparative advantage analysis, it was found that Turkey has maintained a strong comparative advantage in the global cotton (HS code 52) and cotton sewing thread (HS code 5204) markets in recent years.
Keywords
Strategic management, International competitiveness, Revealed comparative advantages, Turkish cotton sector