Nervus occipitalis major'un topografik ve morfometrik anatomisi
Topographic and morphometric anatomy of the greater occipital nerve
Yazar: LATİF SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. AYŞİN KALE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Arteria occipitalis = Arteria occipitalis ; Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Cerrahi = Surgery ; Dekompresyon = Decompression ; Morfometri = Morphometry ; Nervus occipitalis major = Nervus occipitalis major

Özet:
Nervus occipitalis major'un karmaşık anatomisinin bilinmesi, bu sinirin dekompresyon cerrahisi ve blokajı için çok önemlidir. Bu doğrultuda, bu çalışma sinirin anatomik varyasyonlarını ayrıntılı olarak araştırmak için yapıldı. Bilateral olarak 41 kadavra disseke edildi. N. occipitalis major, morfolojik özelliklerine göre, 15 alt tipi içeren 4 ana kategoride sınıflandırıldı. Sinirin potansiyel sıkışma noktaları belirlendi. N. occipitalis major, n. occipitalis minor ve n. occipitalis tertius'un çıkış yerleri arasındaki üçgen tanımlandı. Ölçümler; protuberantia occipitalis externa'ya göre, ImageJ software programı kullanılarak yapıldı. Ana tipler arasında Tip 2 (61 taraf, %74,4), alt tiplerde ise Tip 2-A (44 taraf, %53,6) en sıktı. N. occipitalis major ve a. occipitalis'in birbirlerini çaprazladığı birinci potansiyel sıkışma noktasına ek olarak, ikinci ve üçüncü yeni sıkışma noktaları gözlemlendi. İkinci ve üçüncü sıkışma noktaları ve protuberantia occipitalis externa'dan geçen vertikal hat arası dik mesafe, sırasıyla 42,13±3,91 mm ve 46,74±8,72 mm'ydi. Benzer şekilde, ikinci ve üçüncü sıkışma noktaları ve protuberantia occipitalis externa'dan geçen transvers hat arası dik mesafe sırasıyla 7,36±7,94 mm ve 13,43±10,40 mm'ydi. Üçgenin alanı; ortalama olarak erkeklerde 952,82±313,36mm², kadınlarda 667,55±273,82mm² ve cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktaydı (p=0,002). Bu çalışmada tanımlanan yeni anatomik bulgular, n. occipitalis major'un invaziv girişimlerinin başarı oranını artırmada ve bu işlemlerden kaynaklanan komplikasyonları azaltmada önemli bir rol oynayabilir. 
Anahtar Kelimeler: Nervus occipitalis major, baş ağrısı, blokaj, dekompresyon cerrahisi, arteria occipitalis.

Abstract:
Knowledge of complex anatomy of greater occipital nerve is crucial for its decompression surgery and blockade. Consequently, this study was performed to investigate anatomical variations of the nerve in detail. Forty-one cadavers were dissected bilaterally. According to its morphologic properties, greater occipital nerve was classified into 4 main categories that included 15 subtypes. Potential compression points of the nerve were defined. The triangle located between emergence points of greater occipital nerve, lesser occipital nerve, and third occipital nerve was identified. Considering external occipital protuberance, measurements were carried out using ImageJ software. Type 2 (61 sides, 74.4%) was the most frequent one among main types while Type 2-A (44 sides, 53.6%) was determined to be the most frequent subtype. In addition to first potential compression point where greater occipital nerve and occipital artery cross each other, the second and third new potential compression points were observed. The vertical distances between second and third entrapment points and the vertical line that passes from external occipital protuberance were meanly 42.13±3,91mm and 46,74±8,72mm, respectively. Similarly, the vertical distances between second and third entrapment points, and the transverse line that passes from external occipital protuberance were meanly 7.36±7,94mm and 13.43±10.40mm, respectively. The area of triangle was measured meanly as 952.82±313.36mm² in male 667.55±273.82mm² in female, and there was a statistically significant difference between sexes (p=0.002). The novel anatomical findings described in this study may play a significant role for increasing the success rate of invasive interventions of greater occipital nerve and reducing the related complications. 
Key words: Greater occipital nerve, headache, blokage, decompression surgery, occipital artery