Arap yarımadasında demokratikleşme sürecinde siyasal İslamın etkileri
The effects of political İslam in the democratization process in the Arabian peninsula
Yazar: İSMAİL SAĞLIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZER AYVAZ ATEŞ
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Arap Yarımadası = Arabian Peninsula ; Demokratikleşme = Democratization ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Dini hareketler = Religious movements ; İslamcılık = Islamism ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam ve demokratikleşme hareketleri son yıllarda sıklıkla bir arada kullanılmaktadır. Bazı araştırmacılar İslam ve demokrasinin mümkün olduğunu ve sadece İslam'ın günümüz şartlarına göre yeniden yorumlanması gerektiğini ifade ederken, bazı araştırmacılar da İslam'da demokrasinin yer almadığını, İslam'daki demokrasi hareketlerinin de silahlı çatışmayla desteklenen terör faaliyetleri olduğunu savunmaktadır. İslam ve demokrasinin bu kadar sıklıkla iç içe kullanılması ise bir başka kavram olan siyasal İslam'ı ortaya çıkarmaktadır. Siyasal İslam en temel anlamıyla İslam'ın siyasal hayata entegre edilmesini ifade etse de günümüzde bu kavram terörizm faaliyetleri ve aşırıcılık ile bir arada kullanılmaktadır. Bu çalışmada Arap Yarımadası'nda bulunan ülkelerin demokratikleşme sürecinde siyasal İslam'dan etkilenmesi incelenmiştir. Bu kapsamda Arap Yarımadası'nda yer alan Suudi Arabistan, Kuveyt, Yemen, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi devletlerdeki demokratikleşme hareketleri ve bunların siyasal İslam ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca ABD, Rusya, AB ve Türkiye gibi ülkelerin de Arap Yarımadası'nda demokratikleşme sürecindeki rolleri ve etkileri incelenmiştir. Araştırma ile incelenen ülkelerin Batı seviyesinde demokratik bir yapıya kavuşamadığı ve bunda siyasal İslam'ın etkili olduğu görülmektedir. Birçok Arap ülkesinde siyasi yapının genellikle şeriat kurallarına dayandırılmakta olduğu ve bu durumun demokrasi hareketlerini engellediği görülmektedir. Ayrıca Arap Yarımadası ülkelerinde İslam ve demokrasi arasındaki uyum, teolojik meselelere değil, daha çok inananların hızla değişen siyasi ortama inançlarını yeniden biçimlendirmelerinin somut yoluna odaklanmaktadır.

Abstract:
Islam and democratization movements have been used together frequently in recent years. While some researchers state that Islam and democracy are possible and that Islam should only be reinterpreted according to today's conditions, some researchers argue that democracy does not fall within Islam and that democracy movements in Islam are terrorist activities supported by armed conflict. The intertwining of Islam and democracy so often reveals another concept of political Islam. Although political Islam expresses the integration of Islam into political life in its most basic sense, today this concept is used together with terrorism activities and extremism. In this study, the effects of political Islam on the democratization process of the countries in the Arabian Peninsula were examined. In this context, the democratization movements in the states such as Saudi Arabia, Kuwait, Yemen, Oman and the United Arab Emirates in the Arabian Peninsula and their relationship with political Islam have been examined. In addition, the roles and effects of countries such as the USA, Russia, EU and Turkey in the democratization process in the Arabian Peninsula have been examined. It is seen that the countries examined with the research do not have a democratic structure at the Western level and political Islam is effective in this. It is seen that the political structure in many Arab countries is generally based on Sharia rules and this situation prevents democracy movements. In addition, the harmony between Islam and democracy in the Arabian Peninsula countries focuses not on theological issues, but rather on the concrete that believers recast their faith in a rapidly changing political environment.