Balkanlar'da Sırp-Boşnak ilişkileri (1945?1995)
Bosniak-Serb relations in Balkans (1945-1995)
Yazar: İSMAİL ÜLKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERGÜNÖZ AKÇORA
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Bosna Savaşı = Bosnia War ; Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Boşnaklar = Bosnians ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Dayton Barış Anlaşması = Dayton Peace Agreement ; Dini yapı = Religious structure ; Etnik yapı = Ethnic structure ; Göçler = Migrations ; Siyasi yapı = Political structure ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Soykırım = Genocide ; Sırplar = Serbians ; Uluslararası göç = International migration ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Güneydoğu Avrupa'da yer alan Balkanlar Avrupa'nın en yoksul ve sorunlu bölgelerinden biridir. Balkan Yarımadası, güneyde Akdeniz, batıda Adriyatik ve Yunan Denizleri, doğuda Karadeniz ve Adalar denizi, kuzeyde ise Tuna ve Drava nehirleri ile sınırlıdır. Balkan Devletleri, Yunanistan, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sırbistan, Karadağ ve Bosna-Hersek'tir. Türkiye, Balkanlar'da bir miktar toprağı olduğundan, Romanya, Hırvatistan, Slovenya, Macaristan ve Moldova ise tarihî bağlarından ötürü bazen Balkan ülkesi sayılırlar. Balkanlar'da başlıca beş etnik grup vardır. Bunlar; Arnavutlar, Yunanlılar, Bulgarlar, Güney Slavları (Boşnaklar, Makedonlar, Sırplar, Hırvatlar, Slovenler, Karadağlılar) ve Türklerdir.18.Yy.'ın sonlarında Avrupa'da ortaya çıkan milliyetçilik akımının 19.Yy.'da Balkanlar'a sıçramasıyla Balkanlar'da Osmanlı Devleti'ne karşı isyan hareketleri başlamıştır. İsyanlarla birlikte Balkanlar'da yaşayan Müslümanlara Yunanlılar, Bulgarlar, Ruslar ve Sırplar tarafından işkence ve katliamlar yapılmaya başlanmıştır. 20.Yüzyılın sonlarında da yine Sırplar, Yugoslavya'nın dağılmasıyla Bosna-Hersek'te, Srebrenica'da ve Kosova'da etnik temizlik hareketine girişmişler ve tarihin kaydettiği en kanlı katliamları yapmışlardır. Sırpların Bosna'da ve Kosova'da uyguladıkları bu zulüm 1389 Kosova Savaşı'ndaki yenilgi ile bağlantılı olup 500 yıl içlerinde saklı kini Kosova Savaşının 500. Yıl dönümünde kusarak eski Sırbistan hayaliyle Kosova ve Bosna-Hersek'i geri almak faaliyetlerinin son safhaları olarak değerlendirilebilir.Srebrenica ise BM tarafından 1993'te güvenli bölge olarak ilan edildikten iki yıl sonra, 1995 yılının yaz ayında II. Dünya Savası'ndan sonra meydana gelen en büyük toplu katliamın kurbanı olmuştur. 6 Temmuz 1995'te Srebrenica, Sırplar tarafından kuşatılmış, kent beş gün boyunca bombalanmıştır. 11 Temmuz'da BM yalnızca iki F16'ya kent üzerinde uçuş yaptırmış, bir-iki tane Sırp tankı vurulmuştur. Hollandalı askerler bir gece yarısı Bosna'daki BM Barış Gücü komutanı, Fransız General Janvier'den aldıkları emirle yakındaki Potoçari kampına çekilerek kenti boşaltmışlardır.11 Temmuz 1995'te, Ratko Mladiç komutasındaki Sırplar kente girmişler, beş günde 8.000 Müslüman'ı kurşuna dizerek, yakarak ve diri diri gömerek katletmiştir. Bu katliamın Karadziç ve Mladiç'ten sonra başlıca sorumlusu Sırp Kumandan General Obrenovic'dir. Obrenovic ve adamları Srebrenica katliamı haberinin yayılmasını engellemek için cesetleri toplu mezarlara gömmüşler, ancak toplu mezarlar savaş sonrası birer birer ortaya çıkmıştır. 1992?1995 arasında Uluslararası Kızılhaç Örgütü verilerine göre Bosna-Hersek'te 312.000 kişi hayatını kaybetmiş, 2 milyon Müslüman evlerinden sürülmüştür. Bu kayıpların 200.000 kadarı Boşnak olup Bosnalılar dünyanın gözü önünde sistematik bir soykırıma tabi tutulmuştur. Bosna'da 800 cami ortadan kaldırılmıştır. 35.000 çocuk ölmüş, 80.000 kadın ve kız çocuğuna tecavüz edilmiştir.1995'de Amerika baskısı ve NATO bombardımanının ardından savaş sona ermiştir. ABD'nin Ohio eyaletine bağlı Dayton kasabasında karara bağlanan ve 14 Aralık 1995'te Paris'te Tudjman, İzzetbegoviç ve Miloseviç arasında imzalanan Dayton Barış Anlaşmasına göre Bosna, Müslüman-Hırvat Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti' nden oluşmuştur. Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç `in ifadesiyle ?Adil olmasa da olabileceğin en iyisi? olan bu anlaşma da türünün tek örneğidir. Ülkede konuşlanan barış gücü, 1997'den itibaren İstikrar Gücü haline gelmiş ve halen bölgede 31 bin kişilik uluslararası askeri ve polis gücü bulunmaktadır.Sırpların unutulmayacak bu vahşeti tarih önünde kara bir leke olarak kalacaktır. Türk milleti tarih boyunca pek çok vahşet yaşamıştır. Bunun için bizler milli birlik ve beraberliğimizi güçlendirmeli ve mücadelemizi devam ettirmeliyiz. Nazi zulmünü hala gündemde tutanlardan, bu insanlık dramının suçlularını, savaş suçlusu olarak yargılamalarını beklemek saflık olur. Çünkü Türk ve Müslüman unsurların karşısında bir haçlı zihniyeti olduğu müddetçe bu gibi olayları görmek daima mukadder olacaktır.Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Bosna-Hersek, Boşnaklar, Dayton, İsyan, Sırplar, Soykırım, Srebrenica, Toplu mezar.

Abstract:
Balkans is one of the poorest and the most problematic areas in the southeastern Europe. The Balkan Peninsula is located between the Adriatic Sea and Ionian Sea on the west, the Mediterranean Sea on the south, the Black Sea and Aegean Sea on the east and Danube and Drava River on the north. Balkan States are Albania, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Greece, Macedonia, Serbia, Montenegro, and Slovenia. As Turkey has some land in Balkans and as Romania, Croatia, Slovenia Hungary and Moldova have some historical connections, all of them are sometimes accepted as Balkan countries. There are five ethnic groups in Balkans. These are Albanians, Greeks, Bulgarians, Southern Slavs (Bosniaks, Macedonians, Serbians, Croations, Slovenians and Montenegrins) and Turks.Nationalism trend which arose in Europe at the last of the 18.century spreaded to Balkans in 19. Century and rebellion movements started against to Ottoman State. Following the rebellions, Greeks, Bulgarians, Russians and Serbians started to make torture and massacre to Muslims who lived in the Balkans. At the end of 20.century, following the collapse of Yugoslavia, Serbians made ethnic cleansing movements and they did the most bloody massacres which history recorded in Bosnia Herzegovina, in Srebrenica and in Kosovo. Serbian?s cruelty which was applied in Bosnia and Kosovo is connected with 1389 Kosovo War?s lose of Serbian?s and they throw up their secret hate inside at the 500th anniversary of Kosovo War to take back Kosovo and Bosnia Herzegovina for old Serbia dreams and it can be evaluated as last part of this dream.After 2 years even though Srebrenica was declared as a safety zone in 1993 by United Nations, it became the victim of the most outrageous genocide happened after World War II in the summer of 1995. Srebrenica was surrounded by Serbians on 6th July 1995 and city was bombarded during 5 days. On 11th of July, UN made permission to two F16 planes for flight over the city and one or two Serbian tanks was struck by UN. In a night Dutch soldiers left to unload city and they went to nearby Potocari Camp taking order of Bosnia UN Peace Force Commander French General Javier.The Serbs, under the command of Ratko Mladiç had entered the city on 11th of July in 1995. They massacred 8000 Muslims by shooting, burning and burying in 5 days. The main responsible for this slaughter is the Serbian commander General Obrenovic in addition to Karadzic and Mladic. Obrenovic and his men buried the corpses in mass graves to prevent the spread of the news of the Srebnica massacre but mass graves have emerged one by one following the war. According to data from the International Red Cross; 312,000 people died and 2 million Muslims were spread from their houses in Bosnia - Herzegovina between 1992- 1995. Roughly of these losses are 200.000 Bosnians, Bosnians are kept a systematic genocide before the eyes of the world. 800 mosques were destroyed, 35.000 children died, 80,000 women and girls have been raped in Bosnia.After pressure from America and NATO bombing,the war had ended. According to the Dayton Peace Aggrement, decided in the town of Dayton, Ohio, U.S. and signed between Tudjman, İzzetbegoviç and Miloseviç on 14 December 1995 in Paris, Bosnia was formed by Muslim Croat Federation and Serb Republic With the expression of Aliya Izzetbegoviç is the first president of the Repuclic of Bosnia and Herzegovina, this aggrement is not fairly but the best example of its kind. Peacekeeping forces deployed in the country has become Stability Forces since 1997 and there are still international military and police forces consisting of 31.000 people in the region.The Serbian?s unforgettable massacre would remain as symbol of shame in the history. Because of that, we must strengthen our unity and solidarity and go on to struggle. With those of Nazi persecution is still on the agenda, it is purity to wait for the criminals of this human drama to be judged as war criminals. As there is crusade mentality against Turks and Muslims, it will always be destined to see such events.Key Words: Balkans, Bosnia- Herzegovina, Bosniaks, Dayton, Rebellion, The Serbs, Genocide, Srebrenica, Mass Grave.