Postmenopozal dönemde progresif gevşeme egzersizlerinin uyku kalitesine ve yorgunluğa etkisi
The effect of progressive relaxation exercises on sleep quality and fatigue in the postmenopausal period
Yazar: CANSU SUCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TUĞÇE ÇİTİL
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Egzersiz = Exercise ; Gevşeme = Relaxation ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Araştırmanın türü ve amacı: Bu araştırma, postmenopozal dönemde Progresif Gevşeme
Egzersizleri (PGE)'nin uyku kalitesine ve yorgunluğa etkisini belirlemek amacıyla tek körlü
randomize kontrollü türde gerçekleştirildi.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma bir ilçe devlet hastanesinin Kanser Erken Teşhis Tarama ve
Eğitim (KETEM) birimine başvuran ve araştırmaya dahil etme kriterlerine uyan 63 kadınla
Ocak 2022-Temmuz 2022 tarihleri arasında yürütüldü. Deney ve kontrol gruplarına atanan
kadınlardan deney grubuna (n=31) sekiz hafta boyunca progresif gevşeme egzersizleri
uygulatılmış, kontrol grubu ise (n=32) postmenopozal dönemdeki uyku sorunlarına ve
yorgunluğa ilişkin rutin başetme alışkanlıklarına devam etti. Hem deney hem de kontrol grubu
4. ve 8. haftada Piper Yorgunluk Ölçeği (PYÖ) ve Pitssburg Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) ile
değerlendirildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan kadınlar; sosyodemografik, obstetrik ve tıbbi özellikler
bakımından benzerdi (p>0.05). PGE uygulanan deney grubunda yorgunluk semptomları
açısından kontrol grubuna kıyasla 8 haftanın sonunda iyileşme saptanırken, kontrol grubunda
yorgunluk belirtilerinin arttığı saptandı (p<0.001). Bunun yanı sıra deney grubunda zaman
içinde yorgunluk belirtilerinde iyileşme saptanırken (p<0.05), kontrol grubunda iyileşme
görülmedi (p>0.05). PGE uygulanan deney grubunun uyku kalitesinde kontrol grubuna kıyasla
8 haftanın sonunda daha iyi düzeyde iyileşme saptandı (p<0.001). Bunun yanı sıra deney
grubunda zaman içinde uyku kalitesinde kontrol grubuna kıyasla daha iyi düzeyde iyileşme
saptandı (p<0.001).
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonuçlarımızda PGE'nin uyku kalitesinde ve yorgunlukta
iyileştirici etkisinin olduğu saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda kadın sağlığında kilit rol
oynayan ebeler PGE hakkında daha fazla bilgi sahibi olmaları ve postmenopozal dönemdeki
kadınlara uygun danışmanlık vermeleri önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ebelik, uyku kalitesi, yorgunluk, postmenopozal dönem, progresif
gevşeme egzersizleri

Abstract:
Type and purpose of the study: This study was carried out in a single-blind randomized
controlled type with the aim of determining the effect of progressive relaxation exercises (PGE)
on sleep quality and fatigue in the postmenopausal period.
Materials and methods: This study was conducted with 63 women who applied to the KETEM
unit of a district state hospital and met the inclusion criteria between January 2022 and July
2022. Among the women assigned to the experimental and control groups, progressive
relaxation exercises were applied to the experimental group (n=31) for eight weeks, while the
control group (n=32) continued their routine coping habits related to sleep problems and fatigue
in the postmenopausal period. Both the experimental and control groups were evaluated with
the Piper Fatigue Scale (PFL) and the Pitsburg Sleep Quality Scale (PUKI) at weeks 4 and 8.
Results: Women participating in the study; sociodemographic, obstetric and medical
characteristics were similar (p>0.05). At the end of 8 weeks, there was an improvement in
fatigue symptoms in the PGE applied experimental group compared to the control group, while
fatigue symptoms increased in the control group (p<0.001). In addition, while fatigue symptoms
improved over time in the experimental group (p<0.05), no improvement was observed in the
control group (p>0.05). A better level of improvement was found at the end of 8 weeks in the
sleep quality of the PGE applied experimental group compared to the control group (p<0.001).
In addition, a better improvement was found in sleep quality over time in the experimental
group compared to the control group (p<0.001).
Conclusion and Suggestions: In our research results, it was determined that PGE had an
improving effect on sleep quality and fatigue. In line with these results, it is recommended that
midwives, who play a key role in women's health, have more information about PGE and
provide appropriate counseling to postmenopausal women.
Keywords: Midwifery, sleep quality, fatigue, postmenopausal period, progressive relaxation
exercises