Üçüncü taraf gemi işletme firmaları seçim sürecinin Bulanık AHP yöntemiyle belirlenmesi
Determination of the selection process of third-party ship management companies with the Fuzzy AHP Method
Yazar: UĞUR KEÇECİ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DEMİRHAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnovasyon, Girişimcilik ve Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process

Özet:
İş süreçlerinde üçüncü taraf firmalardan destekleyici hizmet alınması birçok endüstride yaygın olarak kullanılan bir uygulamadır. Denizcilik sektörü de bu endüstrilerden biridir ve yaklaşık %95'lik bir pay ile ithalat ve ihracat için bel kemiği niteliğindedir. İthalatın %95.35'inin ve ihracatın %82.84'ünün deniz yoluyla gerçekleştiği lojistik sektöründe de (UTIKAD, 2021) operasyon ve yönetim fonksiyonlarında dışarıdan hizmet kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır (King ve Mitrouissi, 2003). Literatürdeki çalışmalar incelendiğinde, kapsamlı ve insan düşünce yapısına uygun bir Üçüncü Taraf Gemi İşletmeleri (ÜTGİ) seçim kriter listesine ulaşılamamaktadır ve daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu araştırma, gemi sahipleri ve denizcilik şirketleri, ÜTGİ'ler ve Akademik yazındaki eksiklik ve önerileri karşılamak hususunda üç farklı alan için önem arz etmektedir. Araştırma, tanımlayıcı araştırma modelindedir. ÜTGİ seçiminde standart kriterlerin neler olduğunun ortaya konması, bu kriterlerin önem değerlerinin belirlenmesi, en iyi ÜTGİ seçiminin insanın düşünce yapısına uygun bir yöntemle değerlendirilmesi için Bulanık AHP Metoduna başvurularak bir karar destek sistemi oluşturulmuştur. Çalışmada Chang'in (1996) genişletilmiş analiz yöntemine başvurulmuştur. Denizcilik sektörünün uluslararası yapısına uygun standart ve kapsamlı bir kriter listesinin oluşturulması ve sektörün kriterlere verdikleri önemin hesaplanabilmesi amacıyla, veriler uluslararası arenada görev alan denizcilik sektörü çalışanlarından mülakat yöntemi ile elde edilmiştir.
Gerçekleştirilen iki aşamalı mülakat sonucunda elde edilen verinin Bulanık AHP metodu ile analizi sonucunda bazı kriterlerin sıfır değerini alması ihtimaline karşı, Toplam İntegral Değer yaklaşımı hesaplamalara entegre edilmiştir. Ağırlıklandırma sonucu en yüksek öneme sahip ana kriter Teknik Yönetim, en yüksek değere sahip alt kriter ise Personel Yönetimi olarak elde edilmiştir. Çalışmada bütün kriterlerin ağırlık sıralaması sunulmuştur.

Abstract:
Obtaining supportive services from third party companies in business processes is a common practice in many industries. The maritime industry is one of these industries and is the backbone for imports and exports with a share of approximately 95%. In the logistics sector, where 95.35% of imports and 82.84% of exports are realized by sea (UTIKAD, 2021). outsourcing of operations and management functions is becoming increasingly common (King and Mitrouissi, 2003). When the studies in the literature are examined, it is emphasized that there is no comprehensive list of criteria for selecting a TPSMC by the human mindset and that more comprehensive studies should be conducted. This research is important for three different fields: shipowners and shipping companies. TPSMCs, and to meet the gaps and suggestions in the academic literature. The research is a descriptive research model. A decision support system has been created by applying the Fuzzy AHP Method to reveal what the standard criteria are in the selection of TPSMCs, to determine the importance values of these criteria, and to evaluate the best TPSMC selection with a method suitable for human thinking. In the study, Chang's (1996) extended analysis method was used. To create a standardized and comprehensive list of criteria suitable for the international structure of the maritime sector and to calculate the importance given to the criteria by the sector, data were obtained from maritime sector employees working in the international arena by interview method.
As a result of the analysis of the data obtained as a result of the two-stage interview with the Fuzzy AHP method, the Total Integral Value approach was integrated into the calculations in case some of the criteria took zero value. As a result of weighting, the main criterion with the highest importance is Technical Management and the sub-criteria with the highest value is Personnel Management. The weight ranking of all criteria is presented in the study.