EGM2008 modelinin SRTM sayısal yükseklik modeline katkısının araştırılması: Türkiye örneği
Investigating the effect of EGM2008 on the accuracy of SRTM digital elevation model: A case study in Turkey
Yazar: EMEL ZERAY ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN ALPAY ABBAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Son yıllarda bilimsel çalışmalarda, ekonomi ve savunma alanlarında yararlanmak üzere güncel ve yüksek doğruluklu bir sayısal yükseklik modeline (SYM) gittikçe artan bir talep olduğu görülmektedir. Sayısal yükseklik modelinden en verimli şekilde yararlanmak için yüksek doğruluklu olmasının yanında maliyetinin de düşük olması beklenmektedir. SYM beklentileri karşıladığı müddetçe çok daha yaygın bir kullanım alanına sahip olacaktır. Bu da kullanıldığı alandaki uygulamaların daha da pratikleşeceği anlamına gelmektedir. 2000 yılında NASA (National Aeronautics and Space Administration) o ana dek yapılabilecek en güncel ve kapsamlı bir SYM üretmek amacıyla SRTM (Shuttle Radar Topographic Mission) projesini hayata geçirmiştir. Bu proje kapsamında fırlatılan Endeavour uzay mekiği 11 gün boyunca 60◦ kuzey ve 56◦ güney enlemleri arasını taramış, 30 m ¸cözünürlüğündeki (Birleşik devletler dışındaki alanlar için 90 m) verilerle 1×1 derecelik paftalar halinde bir sayısal yükseklik modeli elde edilmiştir. Bu çalışmada EGM2008 modelinin SRTM SYM doğruluğunu ne derece etkilediği araştırılmaktadır. Araştırma için ilk olarak EGM96 ve EGM2008 çalışma alanı içerisinde kendi aralarında karşılaştırılmıştır. Ardından SRTM sayısal yükseklik modelinin düşey datumu olan EGM96, EGM2008 ile değiştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre EGM96 ve EGM2008 arasında çalışma sahasında büyük farklılıklar olmasına karşın EGM2008'nin SRTM SYM'yi iyileştirme etkisi yalnızca birkaç desimetre mertebesindedir. Aynı zamanda EGM2008 modeli, kontrol noktaları arasında daha fazla datum kayıklığına sebep olmaktadır. Sonuç olarak SRTM sayısal yükseklik modeli, mevcut haliyle jeodezik uygulamalarda rahatlıkla kullanılabilir düzeydedir. Ancak yüksek doğruluk gerektiren uygulamalarda, özellikle EGM96 modelinin doğruluğunun yetersiz olduğu bölgelerde SRTM SYM'nin EGM2008 modeli ile kullanımı uygun görülmektedir.

Abstract:
In recent years, it seems that there has been an increasing requirement to Digital Elevation Models (DEMs) with high accuracy and current for scientiﬁc applications, economical and defense domains in all over the world. Besides high accurateness, it is aimed at being minimum cost for using the DEM in the most eﬃcient way. As long as a DEM meets expectations, its usage will become more widespread. This means that applications will be more practical, too. In 2000, NASA (National Aeronautics and Space Administration) put the SRTM (Shuttle Radar Topography Mission) into practice in order to produce the DEM which was the most current and extensive model up to the date. Space shuttle Endeavor, which was launched by NASA within the scope of that project, surveyed the land areas between 60◦ north and 56◦ south latitudes during eleven days. By this way 1◦ × 1◦ cell forms were obtained with data which have 30 m resolution (90 m for outside of United States). In this study it is investigated to what extend EGM2008 (Earth Gravitational Model 2008) aﬀects the accuracy of SRTM DEM. To investigate its eﬀect, ﬁrstly EGM96 (Earth Gravitational Model 1996) and EGM2008 were compared with each other and tested in the study area. In the sequel, EGM2008 was replaced with EGM96 as the vertical datum of SRTM DEM. According to the results, in spite of the large diﬀerences between EGM96 and EGM2008 in the test area, EGM2008 improves the accuracy of the DEM in the level of a few decimeters only. It also leads to higher datum bias among the levelling points. Consequently, it is suggested that the present version of SRTM DEM can be used comfortably in geodetic applications. However, in implementations which require high accuracy, especially in the place where EGM96's accuracy is inadequate, it is found appropriate to use EGM2008 as vertical datum in SRTM DEM.