Bartın Uluyayla meralarında mera vejetasyonunun bazı kantitatif özelliklerinin saptanması ve mera ıslahına yönelik ekolojik yapının belirlenmesi
Determination of some quantitative properties of range vegetation and ecological conditions for range rehabilitation in Bartın Uluyayla
Yazar: ŞAHİN PALTA
Danışman: PROF. DR. KAMİL ŞENGÖNÜL ; YRD. DOÇ. DR. ÖMER KARA
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Botanik kompozisyon = Botanical composition ; Mera = Pasture ; Mera ıslahı = Pasture breeding

Özet:
Bu araştırma, Bartın Yöresi Uluyayla Mera alanında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı Uluyayla mera alanının mevcut durumunu belirlemek ve mera ıslah tedbirlerini ortaya koymaktır. Çalışma alanı yaklaşık 150 ha büyüklüğünde ve deniz seviyesinden yüksekliği 1060 m dir. Araştırma sahasının iklimi, Ulus meteoroloji istasyonunun verileri kullanılarak Uluyayla Mera alanına uyarlanmış ve Tornthwaite yöntemi kullanılmıştır. Buna göre Uluyayla'nın iklimi B2B1rb4' işaretleri ile gösterilen nemli mezotermal olarak bulunmuştur.Çalışma alanında 20 adet örnekleme alanı sistematik olarak belirlenmiştir. Araştırma alanının uzunluğu yaklaşık 5000 m'dir. Alan 250 m'lik eşit mesafelere bölünmüş ve her 250 m mesafe içerisinde bir örnek alan alınmıştır. Araştırma alanında, 31 familyaya ait 93 adet bitki taksonu tespit edilmiştir. Bu bitki türlerinin 17'si buğdaygil, 10'u baklagil ve 66'sı diğer familyalara aittir. Alandaki vejetasyon analizleri yapılırken şerit transekt (25 m uzunluğunda) yöntemi kullanılmış ve vejetasyonun bazı kantitatif özellikleri (botanik kompozisyon, vejetasyon örtüsü, tekerrür) belirlenmeye çalışılmıştır. Vejetasyon analizi neticesinde alandaki ortalama botanik kompozisyonun % 34.17'sini buğdaygiller, % 14.36'sını baklagiller ve % 51.47'sini diğer familyalara ait türlerin oluşturduğu belirlenmiştir. Çalışma alanındaki en yaygın türlerin buğdaygillerden Poa angustifolia L., baklagillerden Lotus corniculatus L. ve diğer familyalara ait türler içinde Plantago lanceolata L. olduğu belirlenmiştir.Mera alanında yapılan vejetasyon analizleri sonuçlarına göre mera durumu ve mera alanının otlatma gücü belirlenmeye çalışılmıştır. Mera durumu mera kalite dercesine göre hesaplanmıştır. Mera kalite derecesi 4.30 ve mera durumu ?orta? olarak bulunmuştur. Mera kalite derecesi ve yıllık ortalama yağış kullanılarak alanın tahmini olarak belirlenen otlatma gücü hektara 3 büyükbaş hayvan birimi (500 kg canlı ağırlık)'dir.Mera alanında belirlenen her örnek alandan dört adet olmak üzere toplam 80 adet toprak örneği alınmıştır. Toprak örnekleri 0-10 cm ve 10-20 cm olmak üzere iki derinlik kademesinden alınmıştır. Alınan toprak örnekleri üzerinde tekstür, organik madde, kireç, pH ve elektriksel iletkenlik ölçümleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda mera alanındaki toprakların ortalama olarak, organik maddece zengin, hafif asidik, elektriksel iletkenliği düşük (tuzluluk sorunu olmayan) ve kireçsiz topraklar olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was conducted on the rangelands of Uluyayla district of Bartın province of Turkey. The aims of the present study were to determine botanical composition, canopy coverage, rangeland quality degree, and some soil properties such as texture, bulk density, organik matter content, pH and CaCO3 content. In the event that the current grazing management causes degradation in range vegetation of study area, the rehabilitation measures will be proposed to the preserve their quality. The area is almost 150 ha. with an altitude of 1060 m. According to Tornthwaite method, climate of study area is humid, mesothermal (B2B1rb4').A total of 93 plant species was recorded (17 grasses, 10 legumes, 66 other species). Poa angustifolia L. (Poaceae), Lotus corniculatus L. (Fabaceae), and Plantago lanceolata L. (Plantaginaceae) were the dominant plant in all sites. Some botanical characteristics and quantitative analysis of range vegetation (frequency, botanical composition, and canopy coverage) were determined by using the transect method. Botanical composition was 34.17% grasses, 14.36% legumes and 51.47% other plant families.The range condition score was determined for each range site using by the range quality degree methods. The range condition classes indicated that the range site were in ?moderate class?. The degree of range quality, an indirect measurement of grazing intensity, was 4.30 in research area. Grazing capacity was 3 ha for a domestic animal (500 kg live weight) in average.The average soil texture of the rangeland areas classified, as loam. Soil pH in all the study area was slightly asidic. The rangeland soils were characterized by high organic matter, low electrical conductivity and low lime content.