Deneysel rat omuriliği yaralanma modelinde vortioksetin'in tedavi edici ve motor fonksiyonlar üzerine iyileştirici etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluating the effect of vortioxetin on treatment and improvement of motor functions in experimental rat spinal injury model
Yazar: BERKAY BOZKURT
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA GEZİCİ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Laminektomi = Laminectomy ; Motor beceriler = Motor skills ; Serotonin = Serotonin ; Spinal kord = Spinal cord ; Spinal kord yaralanmaları = Spinal cord injuries ; Sıçanlar = Rats ; Tedavi = Treatment ; Vortioksetin = Vortioxetine ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Spinal kord yaralanması ciddi motor, duyusal ve otonomik bozukluklara sebep olabilen, motor yeteneklerinin kaybıyla seyreden bir durum olup konjenik olmayan sakatlığın ilk nedenlerindendir. Motorlu taşıt kazalarının yanında birçok travma mekanizması spinal kord yaralanmasına sebep olabilir. Spinal kord yaralanması patofizyolojik olarak primer ve sekonder mekanizmalarla oluşan iki aşamalı bir süreçtir. Bu çalışmada 21 adet Wistar Albino cinsi erkek yetişkin rat deney-sham-kontrol olarak üç gruba ayrıldıktan sonra; kontrol grubundaki ratlara sadece laminektomi yapılarak cerrahi yük bindirilmiş olup, deney ve sham gruplarındaki ratlara klip kompresyon yöntemi kullanılarak omurilik yaralanması gerçekleştirilmiştir. Tüm ratlar üzerinde sakrifikasyon sonrası histolojik değerlendirme (Luksol Fast Blue boyama, Hematoksilen&Eozin boyama, serotonin immün boyama, ELISA ile spinal kord serotonin düzeyi ölçümü) yapılarak ve çalışma süresince nöromotor muayene yöntemleri(eğik düzlem, motor skorlama, ayak izi analizi) kullanılarak, Vortioksetin'in sekonder yaralanma üzerine tedavi edici etkisi ile serotonin yolakları üzerinden etki varlığı araştırılmıştır. Çalışma süresince deney grubundaki ratlara Vortioksetin verilirken, sham grubundaki ratlara salin verilmiştir. Motor muayene ve eğik düzlem derecelerine göre grupların ikili karşılaştırmalarına bakıldığında 3.( p=0,004- p=0,007), 5.( p=0,008- p=0,001), 7.( p=0,011- p=0,001), 10.( p=0,004- p=0,001) günlerde deney grubunun sham grubuna göre istatiksel olarak anlamlı fark yarattığı; sakrifikasyon sonrası alınan spinal kord doku örneklerinin H&E boyamalarında deney grubunun hasar yüzdesinin sham grubuna göre daha az olduğu (p=0,022) ve aynı örneklerin Luxol Fast Blue boyamalarında deney grubundaki ratların %71,4'ünde normal miyelinizasyon, sham grubundaki ratların %42,9'unda şiddetli demiyelinizasyon gözüktüğü tespit edilmiştir. Serotonin ile ilgili analizlerde ise istatiksel anlamlılık çıkmamıştır. Deneysel rat omuriliği yaralanma modelinde Vortioksetin'in tedavi edici ve motor fonksiyonlar üzerine iyileştirici etki yarattığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: laminektomi, serotonin, spinal kord yaralanması, travma, vortioksetin

Abstract:
Spinal cord injury is a condition characterized by the loss of motor abilities that can cause severe motor sensory and autonomic impairments and is one of the first causes of noncongenic disability. In addition to motor vehicle accidents, many trauma mechanisms can cause spinal cord injury. Spinal cord injury is a two-stage process that occurs pathophysiologically by primary and secondary mechanisms. In this study, 21 Wistar Albino male adult rats were divided into three groups as experiment-sham control; the rats in the control group were subjected to surgical burden only by laminectomy, and the rats in the experimental and sham groups were injured using the clip compression method. During the research, the therapeutic effect of Vortioxetine on secondary injury and its effects on serotonin pathways have been investigated on all rats by performing histological evaluation (Luxol Fast Blue staining, Hematoxylin & Eosin staining, Serotonin immunostaining, spinal cord serotonin level measurement by ELISA) after sacrification and using neuromotor examination methods (inclined plane, motor scoring, footprint analysis) . Vortioxetine was given to the rats in the experimental group, while saline was given to the rats in the sham group during the research. Considering the dual comparisons of the groups according to motor examination and inclined plane degrees, it was found that the experimental group made a statistically significant difference compared to the sham group on the 3rd (p = 0.004- p = 0.007), 5th (p = 0.008- p = 0.001), 7th (p = 0.011- p = 0.001), and 10th ( p = 0.004- p = 0.001) days; in the H&E staining of spinal cord tissue samples that was taken after sacrification, the damage percentage of the experimental group was less than that of the sham group (p = 0.022) and in Luxol Fast Blue staining of the same samples, it was found that 71.4% of the rats in the experimental group had normal myelinization and 42.9% of the rats in the sham group showed severe demyelination. No statistical significance was found in the analyzes related to serotonin. In the experimental rat spinal cord injury model, it has been observed that Vortioxetine has a healing effect on therapeutic and motor functions. 
Keywords: laminectomy, serotonin, spinal cord injury, trauma, vortioxetine