Beden kavramı ve 1980 sonrası Türk plastik sanatlarında beden olgusu
The body concept and the body fact in the Turkish visual arts after 1980
Yazar: ORHAN KARAKAPLAN
Danışman: YRD. DOÇ. Ö. HAKAN ONUR
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Resim sanatı = Painting art ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Beden, en genel anlamıyla varlıgımızın fiziksel bir kanıtıdır. Antik Çag'da ikili bir yapıiçerisinde ele alınan beden, moderniteye dek bu yapı içerisinde ele alınmaya devametmistir. Ortaçag'da tanrısal gücün hizmetinde olan insan aklı ve dolayısıyla beden,Rönesans'la birlikte yerini bilimsel yasalara ve özneye ait olan `ben'e bırakır.Modernizm de aydınlanmanın bir uzantısı olarak akılcı bir dünya modeli yaratmıstır.Fen bilimleri alanında beden, insanın biyolojik, genetik vb. özelliklerini anlamak içinkullanılmıstır. Sosyal bilimler ise bedeni, geçmisten bu güne birey ve toplumu olusturanen küçük yapı tası olması özelligi üzerinden arastırmıstır.Bütün bu düsünsel dönüsümler ve bilimsel gelismeler, sanatçının dünyaya bakısınıetkilemis ve bedenin farklı algılanma biçimleri kendini sanatta görünür kılmıstır.Rönesansla birlikte baslayan sanatçının ?özne? konumuna gelmesi süreci moderniteyledevam etmistir. 1960'lı yıllara gelindiginde ise Batı'daki bu öznel yaklasım yerini,sanatçının kendi bedeninin, sanatın nesnesi olusuna bırakmıstır.Türkiye'de ise bedene dair çözümlemelerin Batı'dakinden farklı yasandıgını görürüz.Sanatçının kendisini resmin içerisinde görmeye baslaması ancak 19. yy. sonlarına denkgelmis ve 1980'li yıllara dek beden, resmin içerisinde plastik bir eleman olmakonumundan öteye geçememistir. 1980 yılında toplumda meydana gelen büyükdegisimler, sanatçının, bedene dair bireysel yaklasımlar gelistirmesinde rol oynamıstır.Yine bu tarihlerde sosyoloji, felsefe, psikoloji, sanat vb. alanlarda dünyada üretilenbilginin, Türkiye'deki sanat alanıyla etkilesime girmesi, bedene dair farklı bakıs açılarıortaya konulmasında etkili olmustur.Sonuç olarak, küresellesen dünyada sanatçıların bedene dair yaklasımları aynı paraleldeilerlemeye baslamıstır. Günümüzde sanatçı ile beden arasındaki sorunsal iliskikavramsal bir boyuta tasınmıs ve tekil durum saptamaları üzerinden isler üretilmeyebaslanmıstır.

Abstract:
The body is a proof of our presence in the most general sense. The body, which wasdiscussed in a double-structure in the ancient times, continued to be discussed this wayuntil modernity. In the medieval times, the human mind -and the body accordinglywhichwas in service of holistic powers, leaves its place to scientific laws and to the "I"that belongs to be subject with renaissance. Modernism has also created a rationalistworld model as an extension of enlightment. In natural sciences, the body has been usedto understand the biological, genetical etc. properties of the humans, whereas the socialsciences have searched the body over its property of being the smallest part of theindividual and the society.All these intellectual conversions and scientific developments have affected the artist'spoint of view about the world and different forms of perception of the body have beenvisible in art. The process of the artist's becoming the subject which started with therenaissance continued with modernity. In 1960's, this subjective approach in the westleft its place to the body being an object of the art.In Turkey however, we see that the analysis about the body has been different than it isin the west. the artist begins to see himself in the picture only in the late 19th centuryand until 1980's, the body is nothing but just a plastic element in the picture. 1980, thegreat changes in the society have played a role for the artist to develop more individualapproaches concerning the body. Again in this time, with the interaction of theinformation gathered around the world about sociology, philosophy, art etc. with theartistic area in turkey has been effective in putting forward different points of viewabout the body.As a result, in the globalized world, the artists' approach to the body started to be moreparallel. Nowadays the problematic relation between the artist and the body has beencarried to a conceptual dimension and the works have been started to be produced overindividual situation analysis.