Fibromyaljili hastalarda balneoterapi ile birlikte fizik tedavinin etkinliği ve sonuçların serum kortizol seviyeleri ile ilişkisi
The effectiveness of physical therapy with balneotherapy and relation of the results with blood cortisol levels in fibromyalgia patients
Yazar: NURDAGÜL AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. SAMİ HİZMETLİ
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Biz bu çalışmada fibromiyalji sendromunun tedavisinde, balneoterapi ve fizik tedavi ajanlarının birlikte kullanımının etkinliğini ve sonuçların serum kortizol seviyeleri ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.Yöntem: Fibromiyalji sendromu tanısı alan 60 hasta ve 30 sağlıklı kontrol alındı. Serum kortizol tayini Mikropartikül Enzimimmünoassey yöntemi ile yapıldı. Hastalar 2 gruba ayrılıp birinci gruba 3 hafta süreyle balneoterapi, fizik tedavi ajanları, medikal tedavi ve egzersiz programı uygulandı. İkinci gruba ise, balneoterapi haricinde aynı protokol tatbik edildi. Hastaların bazı klinik parametreleri Vizüel Analog Skala (VAS) ile bazıları ise var-yok şeklinde değerlendirildi. Hassas noktalar baş parmak ile tırnak yatağı solacak şekilde yaklaşık 4 kg'lik kuvvet uygulanarak tayin edildi. Hassasiyetin derecesi dolorimetri cihazı, hastaların ruhsal durumları Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), fonksiyonel değerlendirimi ise Fibromiyalji Sendromu Etki Sorgulaması Formu (Fibromiyalgia Impact Questionnaire (FIQ) kullanılarak yapıldı.Sonuçlar: 3 hafta süren tedavi sonunda her iki grupta da anlamlı iyileşmeler olmuş ancak bu iyileşme balneoterapi uygulanan grupta daha belirgin olarak gözlenmiştir. Serum kortizol düzeyleri ise balneoterapi alan grupta istatiksel olarak anlamlı olmamakla beraber tedavi öncesi değerlere göre daha yüksek olarak bulunmuştur. Ancak kortizol seviyeleri ile değerlendirilen klinik parametreler arasında bir korelasyon gözlenmemiştir.Yorum: Balneoterapi ve fizik tedavi ajanlarının kombine kullanımı fibromiyaljili semptomlarında, hassas nokta sayısı ve hassasiyetin derecesinde azalma, ruhsal ve fonksiyonel durumlarında ise iyileşme ile sonuçlanmaktadır ve bu iyilik hali serum kortizol seviyeleri ile ilişkili değildir.Anahtar Kelimeler: Balneoterapi, Fizik Tedavi Ajanları, Fibromiyalji sendromu, Kortizol

Abstract:
Objective: We aimed to assess effectiveness of using combination of balneotherapy and physical agents and relationship between results and serum cortisole levels in the treatment of fibromyalgia syndrome.Method: 60 patients with fibromyalgia syndrome and 30 healthy controls have been included. Determination of serum cortisole levels has been performed by Micro-particle Enzyme Immunoassay method. Patients were divided into two group and first group received balneotherapy, physical agents, medical treatment and exercise program for 3 weeks. Second group received same protocol except balneotherapy. Some of the clinical parameters of patients have been evaluated by Visual Analogue Scale (VAS) and some of them exist or absent. Sensible points have been assessed by applying 4 kilograms force with thumb till nail fold faded with thumb. Degree of sensitivity assessed with dolorimetre, psychological states of patients assessed with Beck Depression Inventory (BDI) and functional assessments were performed by using Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ).Results: While there were significant healing in both groups after three weeks treatment, it has been observed that there was more significant improvement in the group which was received balneotherapy when compared with the group which didn?t received balneotherapy. Serum cortisol levels were higher in balneotherapy group compared to the pre treatment levels however the difference was not statically significant and no correlation has been observed between serum cortisole levels and assessed clinical parameters.Conclusion: Combined usage of balneotherapy and physical agents resulted with reduction in fibromyalgia symptoms, number of sensible points and degree of sensitivity and with healing in psychological and functional states and this wasn?t related with serum cortisole levels.Keywords: Balneotherapy, Physical Agents, Fibromyalgia Syndrome, Cortisole