Kronik böbrek hastalığının evrelere göre dislipidemi vekardiyovasküler hastalık prevalansı ve mortaliteye etkisi
Dyslipidemia profiles of stages of chronic kidney diseasecardiovascular disease prevalence and impact on mortality
Yazar: HÜSEYİN BÜLENT MERMER
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU ; UZMAN EMRE HOCA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Mortalite = Mortality ; Trigliseridler = Triglycerides

Özet:
Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı global bir sağlık sorunudur ve
kardiyovasküler hastalık gelişimi için majör bir risk faktörüdür. Dislipidemi Kronik
Böbrek Hastalığında sık görülür ve Kardiyovasküler Hastalık gelişimi için majör risk
faktörlerindendir. Çalışmamızda böbrek fonksiyon bozukluğunun lipid profiline
etkisi ve mortalite üzerine olan etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.
 Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki
Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye kliniklerinde 01.01. 2019-31.12.2019
tarihleri arasında Kronik Böbrek Yetmezliği tanısı almış 8120 hastanın verileri
incelendi. Eksik verileri olan hastalar, diyalize giren hastalar, KBH evre 1 ve evre 2
olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Kronik Böbrek Yetmezliği tanısı olup evre
3a-5 arası olan toplam 1323 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 2019'daki ilk
kan değerleri incelenerek eGFR değerlerine göre gruplara ayrıldı. Bu grupların
böbrek fonksiyonları ile lipid profilleri, biyokimyasal değerleri, kullandığı ilaçlar ve
prognozları arasındaki ilişkiler değerlendirildi.
Bulgular: 1323 hastanın yaş ortalaması 68,3 (minimum 20, maximum 96)
idi. Hastalarımızın 602'si(%45) erkek, 721'i(%55) kadın idi. 1323'ün hastanın 570'i
evre 3a, 389'u evre 3b, 262'si evre 4, 102'si evre 5 olarak saptandı.
EGFR progresyonunu etkileyen değişkenlerden oluşturulan cox regresyon
modelinde (yaş, başlangıç eGFR kategorisi, Delta CRP % artması, Delta HDL %
azalması, Delta LDL% artması, Delta Triglserid % artması ve Delta HbA1c %
artması) progresyon üzerine etkisi incelendiğinde başlangıç Egfr 3a'ya göre Evre 5
(p<0,001, OR=2,579), delta CRP % artması (p<0,001, OR=1,491), delta Trigliserid
% artması (p=0,038, OR=0,780), ve delta HbA1c % artması (p=0,031, OR=0,765) en
etkili risk faktörleridir. Mortaliteyi etkileyen değişkenlerden oluşturulan cox
regresyon modeli (yaş, başlangıç eGFR kategorisi, Delta CRP % artması, Delta HDL
% azalması, Delta LDL% artması , Delta Triglserid % artması ve Delta HbA1c %
artması) etkisi incelendiğinde başlangıç eGFR 3a ya göre Evre 4 (p=0,001,
vi
OR=1,981), eGFR 3a ya göre Evre 5 (p<0,001, OR=3,092), delta CRP % artması
(p<0,001, OR=1,880), deta Trigliserid % artması (p=0,019, OR=0,661), ve delta
HbA1c % artması (p=0,004, OR=0,589) en etkili risk faktörleridir.
Sonuç: Böbrek hastalığı progresyonunda ve mortalite için başlangıç böbrek
hastalığı evresi ve inflamasyon en etkili risk faktörleridir.
Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, kardiyovasküler hastalık,
dislipidemi, mortalite, egfr, ldl, hdl, trigliserid

Abstract:
İntroduction: Chronic Kidney Disease is a global health problem and a
major risk factor for the development of cardiovascular disease. Dyslipidemia is
common in Chronic Kidney Disease and is one of the major risk factors for the
development of Cardiovascular Disease. In our study, we aimed to evaluate the
effects of renal dysfunction on lipid profile and mortality.
Materials and Methods: The data of 8120 patients diagnosed with Chronic
Kidney Failure in 2019 were analyzed. Patients with missing data, patients on
dialysis, and patients with CKD stage 1 and stage 2 were not included in the study. A
total of 1323 patients with a diagnosis of Chronic Renal Failure between stages 3a-5
were included in the study. The first blood values of the patients in 2019 were
examined and they were divided into groups according to their eGFR values. The
relationships between kidney functions and lipid profiles, biochemical values, drugs
used and prognosis of these groups were evaluated.
Results: The mean age of 1323 patients was 68.3 (minimum 20, maximum
96). Of our patients, 602 (45%) were male and 721 (55%) were female. Of the 1323
patients, 570 were identified as stage 3a, 389 as stage 3b, 262 as stage 4, and 102 as
stage 5.
When the effect on progression is examined in the cox regression model (age,
initial eGFR category, Delta CRP % increase, Delta HDL % decrease, Delta LDL %
increase, Delta Triglyceride % increase and Delta HbA1c % increase) created from
the variables affecting EGFR progression, initial Egfr stage 5 to 3a (p<0.001,
OR=2.579), delta CRP % increase (p<0.001, OR=1.491), delta Triglyceride %
increase (p=0.038, OR=0.780), and delta HbA1c % increase (p=0.031, OR) =0.765)
are the most effective risk factors. When the effect of the cox regression model (age,
baseline eGFR category, Delta CRP % increase, Delta HDL % decrease, Delta LDL
% increased, Delta Triglyceride % increased and Delta HbA1c % increased), which
is formed from the variables affecting mortality, stage 4 compared to 3a(p =0.001,
viii
OR=1,981), stage 5 compared to stage 3a (p<0.001, OR=3.092), % increase in delta
CRP (p<0.001, OR=1,880), % increase in deta Triglyceride (p=0.019, OR=0.661) ),
and % increase in delta HbA1c (p=0.004, OR=0.589) are the most effective risk
factors.
Conclusion: Initial kidney disease stage and inflammation are the most
influential risk factors for kidney disease progression and mortality.