Üniversite öğrencilerinin afet okuryazarlığı düzeylerinin analizi: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hemşirelik Bölümü pilot çalışması
Analysis of the disaster literacy levels of university students: Bezmialem Vakıf University Nursing Department pilot study
Yazar: HACER CANATAN
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN MAYADAĞLI
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health ; Hastaneler = Hospitals

Özet:
Bu araştırma, Bezmialem Vakıf Üniversitesi'nde eğitim alan Hemşirelik Bölümü öğrencileri'nin Afet Okuryazarlığı (AFOY) ölçeği ile afetlerin evrelerine özgü bilgilerini değerlendirmek amacıyla yapılmış pilot çalışmadır. Çalışma Temmuz -Haziran 2023 tarihleri arasında Hemşirelik  bölümü öğrencileri (235 kişi) ile tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Evrenin tamamına ulaşılması planlanmış ve AFOY ölçeği yüzyüze uygulanarak 208 kişiye ulaşılmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken değişkenlerin normal dağılımdan gelmeleri nedeniyle t ve ANOVA testi kullanılmıştır. ANOVA testinde farklılık olması durumunda varyansların homojenliği varsayımı dikkate alınarak Tukey testi ile farklılıklar hesaplanmıştır Sürekli değişkenler arası ilişki bakılırken korelasyon testinden yararlanılmıştır.Çalışmaya katılan 208 öğrencinin demografik verileri incelendiğinde;186 (%89.42) katılımcının kadın, 22 (%10.58) katılımcının erkek olduğu ve katılımcıların yaş ortalamasının 20.99±1.36 yıl olduğu, Çalışmaya katılan 208 katılımcıdan, 76 öğrenci 1. Sınıf, (%36,23),32 öğrenci 2 Sınıf.(%15,38),60 öğrenci 3 Sınıf (%28,84) ve 40 öğrenci 4. Sınıf .(%19,25) olduğu görülmektedirAfet Okuryazarlılıklarının orta düzeyin altında bir ortalamaya sahip olduğu bulunmuştur. Zarar azaltma indeks puanlarının 19,85-50 değerleri arasında 36,78±6,44 ortalama, hazırlık indeks puanlarının 15,63-50 değerleri arasında 35,83±6,53 ortalama, müdahale indeks puanlarının 22,12±50 değerleri arasında 37,61±6,75 ortalama, iyileştirme indeks puanlarının 14,17±50 değerleri arasında 35,22±7,61 ortalama ve afet okuryazarlık indeks puanlarının 18,65-50 değerleri arasında 36,32±6,14 ortalama ile dağılım gösterdiği görülmektedir.  Afet okur yazarlık düzeyleri açısından sınıflar arası farklılık görülmüştür (p<0,05). 1.ve 2.Sınıfta okuyanların afet okur yazarlık düzeyleri 4.sınıf ve 3.sınıfta okuyanlara göre düşüktür. Hazırlık, müdahale,zarar azaltma ve iyileştirme düzeyleri arttıkça afet okuryazarlık de paralel olarak artmaktadır.Yapılan araştırmadan elde edilen bulgular, öğrencilerin afet farkındalıklarını  artırmaları  açısından katkı sağlayacağı, gönüllülük çalışmalarına yönlenmelerinin de afetlerle ilgili anlamlı faaliyetleri destekleyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
This research is a pilot study conducted to evaluate the knowledge of nursing students studying at Bezmialem Vakıf University regarding the phases of disasters with the Disaster Literacy (DLS) scale. The descriptive study was conducted with nursing students (235 individuals) between July and June 2023. It was aimed to reach the entire population and 208 individuals were reached by face-to-face implementation of the AFOY scale.The data were analyzed using SPSS 25.0 package program. T and ANOVA tests were used in data analysis since the variables came from normal distribution. In the event of a difference in the ANOVA test, differences were calculated with the Tukey test, taking into account the assumption of homogeneity of variances. The correlation test was used to analyze the relationship between continuous variables.
When the demographic data of 208 students who participated in the study were examined, 186 participants were female (89.42%) and 22 participants were male (10.58%), and the average age of the participants was 20.99±1.36 years. Out of 208 participants of the study, 76 students were in the 1st grade (36.23%), 32 students were studying in the 2nd grade (15.38%), 60 students were in the 3rd grade (28.84%) and 40 students were in the 4th grade (19.25%).Based on the results of the research, it was found that students' Disaster Literacy had an average below the moderate level. It is observed that harm reduction index scores have an average of 36,78±6,44 between 19,85-50 values, preparation index scores have an average of 35,83±6,53 between 15,63-50 values, intervention index scores have an average of 37,61±6,75 between 22,12±50 values, improvement index scores have an average of 35,22±7,61 between 14,17±50 values and disaster literacy index scores have an average of 36,32±6,14 between 18,65-50 values. The disaster literacy levels varied between the grades (p<0.05). The disaster literacy levels of 1st and 2nd graders were lower than those of 4th and 3rd graders.As the levels of readiness, intervention, mitigation and improvement increase, disaster literacy increases in parallel. The findings obtained from the research are considered to contribute in terms of increasing the disaster awareness of the students, and their orientation towards volunteering activities would support valuable activities related to disasters.