Türk hukuk sisteminde uluslararası koruma kapsamındaki sığınmacıların idari gözetimi: Van ili örneği
Administrative oversight of asylum seekers under international protection in the Turkish legal system: The case of Van province
Yazar: HELİN ÖZGÖKÇE
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ATMACA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Türkiye, dünya genelinde yaşanan çatışma ve savaş hallerinin sebep olduğu zulümden kaçan sığınmacılara ev sahipliği yapmaktadır. Bu durum, Türk hukuk sistemi açısından mülteci hukuku bağlamında önemli düzenlemelerin yapılmasına sebebiyet vermiştir. Türkiye, 04.04.2013 tarihinde kabul ettiği Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ile bu alanda somut ve ciddi adımlar atmıştır.

YUKK'da Uluslararası koruma, ülkelerindeki savaş, işkence veya zulüm gibi nedenlerden dolayı ülkelerini terk etmek zorunda kalan insanların Türkiye'de kalış haklarına ilişkin esasların belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir. YUKK uluslararası korumanın yanında Türkiye'de bulunan sığınmacıların idari gözetimini de tanzim etmiştir. İdari gözetim, yabancıların sınır dışı işlemlerinin veya istisnai olarak uluslararası koruma başvurularına ilişkin işlemlerin sağlıklı yürütülmesi amacıyla özgürlüklerinden yoksun bırakılmaları anlamına gelen bir tedbirdir. Van, sınır ili olması sebebi ile de ülkesinden kaçan sığınmacı yoğunluğunun fazla olduğu bir bölgedir. Bu durum, Van ilindeki idari gözetim faaliyetlerinin artmasına neden olmuştur. Sığınmacılar idari gözetim süreçlerinde belirli bir süre boyunca izlenmektedirler. Bu sayede, sığınmacıların mevzuat çerçevesinde hareket etmeleri sağlanmaktadır. Uluslararası koruma talebinde bulunan yabancıların alıkonulması, Türkiye'de uzun süredir önemli bir sorun alanı olarak bilinmektedir. Bu durum hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda hem de Türkiye'nin taraf olduğu sayısız uluslararası insan hakları metnindeki kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının yerine getirilmediğini göstermektedir. Bu kapsamda, çalışmanın odak noktası, "idari gözetim" konusudur. Bunu yanı sıra çalışmada, idari gözetimin uluslararası koruma talebinde bulunan yabancılar açısından nasıl uygulanması gerektiği yasal düzenlemeler ve emsal içtihatlar çerçevesinde ele alınmaktadır. Son tahlilde, Van ilindeki idari gözetime ilişkin mevcut yasal düzenlemelerin hayata geçirilişi ve uygulamadaki görünümü nitel araştırma yöntemlerinden yapılandırılmış mülakat tekniği ile değerlendirilmiştir.

Abstract:
Turkey hosts refugees escaping from persecution caused by conflicts and wars around the world. This situation has led to important regulations in the Turkish legal system in the context of refugee law. Turkey has taken concrete and serious steps in this field with the Law on Foreigners and International Protection (YUKK) adopted on 04.04.2013. 

International protection in the YUKK is regulated to determine the principles regarding the right to stay in Turkey of people who have to leave their country due to reasons such as war, torture or persecution in their country. In addition to international protection, LFIP also regulated the administrative surveillance of asylum seekers in Turkey. Administrative detention is a measure that means depriving foreigners of their freedom for the purpose of proper conduct of deportation procedures or, exceptionally, procedures regarding international protection applications. Since Van is a border province, it is a region with a high density of refugees escaping from their country. This situation has led to an increase in administrative surveillance activities in Van province. Asylum seekers are monitored for a certain period of time during administrative surveillance processes. In this way, asylum seekers are ensured to act within the framework of the legislation. The detention of foreigners seeking international protection has long been known as an important problem area in Turkey. This situation shows that the right to personal freedom and security, both in the Constitution of the Republic of Turkey and in numerous international human rights texts to which Turkey is a party, is not fulfilled. In this context, the focus of the study is the issue of "administrative oversight". In addition, the study discusses how administrative detention should be implemented for foreigners seeking international protection within the framework of legal regulations and precedents. In the final analysis, the implementation of the existing legal regulations regarding administrative surveillance in the province of Van and their appearance in practice were evaluated with the structured interview technique, one of the qualitative research methods.