Yetişkin bireylerde yeme davranışı ile anksiyete, uyku kalitesi ve akdeniz diyetine bağlılık arasındaki ilişki
The relationship between eating behavior and anxiety, sleep quality, adherence to the mediterranean diet in adults
Yazar: LATİFE DİLAY BATMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Anksiyete = Anxiety ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmanın amacı sağlıklı yetişkin bireylerde duygusal, kısıtlanmış ve dışsal yeme davranışları puanlarını tespit ederek, bireylerin anksiyete seviyeleri, uyku kaliteleri ve Akdeniz diyetine bağlılık skorları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 18-65 yaş arası bireyler dahil edilmiştir. Katılımcıların verileri araştırmacı tarafından hazırlanan çevrimiçi anket ile uygulanan soru formu ile toplanmıştır. Katılımcıların genel bilgileri, Hollanda Yeme Davranışı Anketi (HYDA), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Akdeniz Diyetine Bağlılık Ölçeği (MEDAS) değerlendirilmiştir. Katılımcıların %68'i (n=348) kadın, %32'si (n=164) erkek olup, yaş ortalaması 32.13±8.69'dur. Katılımcıların %30.6'sı hafif şişman, %14.6'sı obezdir. Katılımcıların HYDA alt boyutları puan ortalamaları, duygusal yeme 30.70±15.66; kısıtlayıcı yeme 26.16±7.98; dışsal yeme 33.80±6.35 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %46.5'inin anksiyeteli olduğu, %49.4'ünün uyku kalitesinin kötü olduğu, %77'sinin Akdeniz diyetine bağlı olduğu görülmüştür. Çalışmada duygusal yeme davranışı puanı arttıkça, katılımcıların anksiyete ve uyku kalitesi bozukluğu seviyesinin arttığı; kısıtlayıcı yeme davranışı puanı arttıkça, Akdeniz diyetine bağlılık seviyesinin arttığı; dışsal yeme davranışı puanı arttıkça anksiyete seviyesinin arttığı ve Akdeniz diyetine bağlılık seviyesinin azaldığı belirlenmiştir. Obezite ve yeme bozuklukları etiyolojisinin yeme davranışları ile ilişkilendirildiği bilinmektedir. Bireylerde yeme davranışları ve bunlarla ilişkili değişitirilebilir yaşam tarzı faktörleri değerlendirilerek yeme bozuklukları ve obezitenin önüne geçilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the emotional, restricted and external eating behavior scores of healthy adult individuals and to examine the relationship between the individuals' anxiety levels, sleep quality and Mediterranean diet adherence scores.  Individuals between the ages of 18-65 who voluntarily agreed to participate in the study were included.  The data of the participants were collected with a questionnaire applied with an online questionnaire prepared by the researcher.  General information of the participants, Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ), Beck Anxiety Scale (BAS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) were evaluated.  The gender of 68% (n=348) of the participants was female, 32% (n=164) of the participants were male, with a mean age of 32.13±8.69 years.  30.6% of the participants were slightly overweight and 14.6% were obese.  The participants'  DEBQ sub-dimensions mean scores were 30.70±15.66;  restrictive eating 26.16±7.98;  external eating was determined as 33.80±6.35.  It was observed that 46.5% of the participants were anxious, 49.4% had poor sleep quality, and 77.0% adhered to the Mediterranean diet.  In the study, as the emotional eating behavior score increased, the anxiety and sleep quality disorder levels of the participants increased;  As the restrictive eating behavior score increased, the level of adherence to the Mediterranean diet increased;  It was determined that as the external eating behavior score increased, the level of anxiety increased and the level of adherence to the Mediterranean diet decreased.  It is known that the etiology of obesity and eating disorders is associated with eating behaviors.  Eating disorders and obesity can be prevented by evaluating eating behaviors and related changeable lifestyle factors in individuals.