İltihabi barsak hastalıklarında interlökin 23 reseptör ve atg16l1 gen polimorfizmleri ve klinikle ilişkisi
Interleukin 23 receptor, and atg16l polymorphisms in ınflammatory bowel diseases, and relationship with the clinical course
Yazar: GÖKHAN KABAÇAM
Danışman: PROF. DR. MURAT TÖRÜNER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İnterlökinler = Interleukins ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
İltihabi Barsak Hastalıkları (İBH) etyolojisinde genetik zeminde çevresel faktörlerin etkisi üzerinde durulmaktadır. İnterlökin 23 reseptör (IL23R) genindeki R381Q polimorfizmi, Crohn hastalığı ve ülseratif kolitle ilişkili bulunmuştur. Autophagy 16 ? like 1(ATG16L1) genindeki T300A polimorfizminin ise Crohn hastalığı riskini arttırdığı gösterilmiştir. Bu alanda ülkemizde yapılmış bir çalışma yoktur.Bu çalışmanın amacı, İBH'da IL23R ve ATG16L1 gen polimorfizmi sıklığında normal popülasyona göre değişme olup olmadığını tespit etmek ve bu polimorfizmlerin klinik parametreler üzerine olan etkisini değerlendirmektir.Gastroenteroloji Bilim Dalı polikliniğine başvuran 222 İBH hastası ve 134 kişilik sağlıklı kontrol grubunda SNP'ler tespit edilmiştir. Ayrıca 130 hastanın dosyalarından hastalık tutulum bölgeleri, aktivitesi, tedavi yanıtları çıkartılarak, SNP varlığı ile ilişki aranmıştır.IL23R polimorfizminin, hem ÜK, hem de CH için koruyucu etki oluşturduğu saptanmıştır [Sırasıyla OR = 0.32 (% 95 Güven Aralığı: 0.12 - 0.84), p=0.027 ve OR = 0.25 (% 95 Güven Aralığı: 0.08 ? 0.76, p=0.013)]. ATG16L1 polimorfizmi, ÜK gelişmesine etki etmez iken, CH gelişme riskini kontrol grubuna göre artırıyor bulunmuştur (p=0.024, Spearman R=0.149). ÜK'de ATG16L1'in kadınlarda daha sık olması ve AST yüksekliği ihtimalini artırması, IL23R'nin ise eşlik eden AS riski ve rezeksiyon ihtimalini artırması ile CH'de ATG16L1 ile yüksek ALP, ve artmış EN ko ? insidansı, IL23R ile yine artmış EN ko ? insidansı ve daha aktif hastalık görülmesi bulguları da vaka sayısının azlığı nedeniyle dikkatle değerlendirilmelidir.Her iki mutasyon için de, İBH ile ilişkili başka kayda değer genotip - fenotip etkileşimi saptanmamıştır. Steroid, Anti ? TNF ve cerrahi tedavilere yanıtla polimorfizmler arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır.Sonuçta, Türk popülasyonunda IL23R polimorfizminin, hem ÜK, hem de CH için koruyucu etki oluşturduğu saptanmıştır. ATG16L1 polimorfizmi ise Crohn hastalığı için risk faktörü olarak bulunmuştur.

Abstract:
Etiology of Inflammatory Bowel Diseases (IBD), is thought to be environmental insults under the proper genetic background. R381Q polymorphism of Interleukin 23 Receptor (IL23R) gene is found to be associated with Crohn?s disease(CD), and Ulcerative Colitis(UC). T300A polymorphism of Authophagy 16 ? Like1 (ATG16L1) gene is shown to increase the Crohn?s disease risk. There is no previous study on this subject from our country. The purpose of this study is to demonstrate whether, there is any increase in the rate of IL23R and ATG16L1 gene polymorphism in the inflammatory bowel disease, compared with normal population, and to determine if there is any effect of them over clinical parameters.Study was conducted among 222 inflammatory bowel disease cases admitted to the Gastroenterology Department, and 134 healthy control cases. The Single Nucleotide Polymorphisms were detected, besides, involvement sites, activity, treatment responses were recorded from the patient files, and correlation to the SNP?s were evaluated.IL23R polymorphism was protective against both UC, and CD development [OR = 0.32 (% 95 Confidence Interval: 0.12 - 0.84), p=0.027 ve OR = 0.25 (% 95 Confidence Interval: 0.08 ? 0.76, p=0.013), respectively]. There was no effect of ATG16L1 polymorphism on UC development, but it significantly increased development of CD (p=0.024, Spearman R=0.149). There was female predominance, and higher AST levels in cases with UC, carrying ATG16L1, and increased likelihood of AS, and resection in IL23R carriers; on the other hand, higher levels of ALP, increased EN risk in CD patients with ATG16L1, and again increased EN coincidence, and higher disease activity, but these findings should be evaluated cautiously due to low number of cases. There was no other significant phenotype association between UC and CD with SNP?s. There is no correlation between corticosteroid, anti ? TNF treatment response, need for surgery and polymorphisms.As a result, it was found that, IL23R polymorphism is protective against development of both UC, and CD. ATG16L1 polymorphism is a risk factor for development of CD.