Çokkültürlü psikolojik danışma yeterlikleri ölçeğinin geliştirilmesi
Developing of multicultural counseling competencies scale
Yazar: ÖMER ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN İLHAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yeterlilik = Sufficiency ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada psikolojik danışmanların, çokkültürlü psikolojik danışma yeterliklerinin değerlendirilebileceği bir ölçek geliştirilmiş, daha sonra bu ölçeğin geçerlik ve güvenilirliği araştırılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde madde havuzunu oluşturmak amacıyla ilgili alanyazın ile yurt dışındaki benzer ölçme araçları taranmış, odak grup çalışması yapılmış ve 93 madde ile madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzundaki maddelere uzman görüşü ile son şekli verilmiş ve 62 maddeden oluşan ölçek formu ile 332 psikolojik danışmandan veri toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonrasında 26 maddeden oluşan üç faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler farkındalık, bilgi ve beceri olarak adlandırılmıştır. Üç faktörlü yapı toplam varyansın %50.86'sını açıklamıştır. Birinci düzey doğrulayıcı faktör analizinde 3 faktörlü yapı doğrulanmış, uyum indekslerinin iyi uyuma işaret ettiği gözlenmiştir (X2/sd: 2.51; RMSEA: .07; NFI: .92; NNFI: .95; CFI: .95; IFI: .95; GFI: .85; AGFI: .83; SRMR: .06). Üç faktörlü yapının ise gerçekleştirilen ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizinde bir üst yapıda birleştiği, ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizinin uyum indekslerinin de iyi uyum değerleri gösterdiği gözlenmiştir (X2/sd: 2.51; RMSEA: .07; NFI: .92; NNFI: .95; CFI: .95; IFI: .95; GFI: .85; AGFI: .83; SRMR: .06). Ölçeğe ilişkin Cronbach alfa katsayıları beceri alt boyutu için .88, farkındalık alt boyutu için .88, bilgi alt boyutu için  .84 ve tüm ölçek için .88 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak Çokkültürlü Psikolojik Danışma Yeterlikleri Ölçeğinin (ÇPDYÖ) psikolojik danışmanların çokkültürlü psikolojik danışma yeterliklerini ölçmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu düşünülmektedir.



Anahtar Kelimeler: Çokkültürlülük, çokkültürlü psikolojik danışma, çokkültürlü psikolojik danışma yeterlikleri, çokkültürlü psikolojik danışma yeterlikleri ölçeği, ölçek geliştirme.

Abstract:
In this study, a scale was developed to measure the multicultural counseling competencies of counselors, and the related reliability and validity studies were conducted. In the scale development process, first, the item pool was formed in line with the related literature, other similar measurement tools and the focus group study.  The item pool consists of 93 item.The items in the item pool were finalized according to expert opinions, and the scale which consist of 62 items was applied to 332 counselors to collect the research data. Following the exploratory factor analysis, the three-factor structure made up of 26 items was obtained. These factors were named awareness, knowledge and skills. The three-factor construct explained 50.86% of the total variance. In the first order confirmatory factor analysis, the three-factor construct was confirmed, results showed that the confirmatory factor analysis provided good fit indices (X2/sd: 2.51; RMSEA: .07; NFI: .92; NNFI: .95; CFI: .95; IFI: .95; GFI: .85; AGFI: .83; SRMR: .06).  In the second order confirmatory analysis, the three-factor construct was found to merge with an upper-construct. It was also observed that the fit indices of the second order confirmatory factor analysis demonstrated good fit values (X2/sd: 2.51; RMSEA: .07; NFI: .92; NNFI: .95; CFI: .95; IFI: .95; GFI: .85; AGFI: .83; SRMR: .06). The Cronbach alpha coefficients of the scale were calculated as .88 for the sub-dimension of skill, .88 for that of awareness, .84 for that of knowledge and .88 for the total scale. Consequently, the Multicultural Counselling Competencies Scale was thought to be a valid and reliable measurement tool to measure the multicultural counseling competencies of counselors.




Key Words: Multiculturalism, multicultural counseling, multicultural counseling competencies, multicultural counseling competencies scale, scale development