Kronik HDV infeksiyonlu hastalarda serum HBV DNA ve HDV RNA düzeyleri ile histolojik bulguların hastalığın klinik evreleriyle ilişkisi
The relationship between serum HBV DNA and HDV RNA levels, histological findings and clinical phases of disease in patients with chronic HDV
Yazar: MEHMET SUAT YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. KENDAL YALÇIN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş ve amaç: Hepatit delta virusu defektif bir RNA virusudur ve viral replikasyon açısından mutlak olarak hepatit B virus yüzey antijenine gereksinim duyar. Kronik hepatit B ve D virus infeksiyonları asemptomatik taşıyıcılıktan, kronik aktif hepatit, karaciğer sirozu ve hepatosellüler karsinomaya kadar giden geniş bir klinik spektruma sahiptirler. Fakat bu klinik çeşitliliğin altında yatan mekanizma hala tam anlaşılamamıştır. Bölgemizde hepatit delta virus infeksiyonu hala yaygın ve ciddi bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Bu çalışmadaki amacımız hepatit delta virus infeksiyonunda hastalığın progresyonuyla korelasyon gösteren biyokimyasal, hematolojik, virolojik, serolojik, histolojik parametreleri incelemek ve kantitatif PCR metoduyla saptanan HBV DNA ve HDV RNA düzeyleri ile hastalığın evresi arasındaki ilişkiyi irdelemektedir.Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya 220 hasta prospektif olarak alındı. Hastalar hepatit delta viruse bağlı sirozu olanlar (Grup 1), kronik delta hepatit (Grup 2) ve kronik hepatit B'li hastalar (Grup 3) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Hastaların biyokimyasal, hematolojik, virolojik ve serolojik parametreleri çalışıldı. Kronik hepatit B ve D'li hastalara histolojik inceleme için biyopsi planlandı. Histolojik skorlama için Ishak histolojik aktivite indeksi kullanıldı. Ayrıca HBV DNA, HDV RNA düzeyleri kantitatif PCR metodu ile çalışıldı. Sonuçlar üç grup arasında karşılaştırıldı.Bulgular: Hastaların 44'ü (%20) grup 1'den, 86'sı (%39.09) grup 2'den ve 90'ı (%40.9) grup 3'den oluşuyordu. Hepatit delta virüs infeksiyonuna bağlı siroz ve kronik aktif hepatitli grupta kronik hepatit B'li gruba göre HBV DNA'nın anlamlı olarak düşük olduğu tespit edildi. Albumin, hemoglobin ve lökosit değerleri sirozlu hastalarda diğer gruplara göre anlamlı olarak düşük bulundu. HBsAg titresi, ALT, serum demir, serum demir bağlama kapasitesi ve GGT değerleri açısından üç grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Ferritin ve AFP düzeyleri sirozlu grupta diğer iki gruba göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. AST ve protrombin zamanı bakımından sirozlu hastalarda hepatit B viruslu gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Alkalen fosfataz bakımından grup 1 ve grup 2 arasında anlamlı farklılık bulunmazken, grup 1 ve grup 2'de grup 3'e göre anlamlı olarak yüksek saptandı. Platelet düzeyleri grup 1'de 2. ve 3. gruplara göre ve grup 2'de grup 3'e göre anlamlı olarak düşük bulundu. Kreatinin, glukoz ve LDH açısından grup 1 ile grup 3 arasında anlamlı fark saptandı. Globulin düzeyleri açısından grup 1'de hem 2. hem de 3. gruba göre ve 2. grupta 3. gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Total bilirubin düzeyleri açısından üç grup arasında anlamlı fark olduğu saptandı.Sonuç: Kronik hepatit delta virüs infeksiyonunda HBV DNA düzeyi hepatit delta virüse bağlı olarak daha düşük düzeydedir. Hepatit delta virüse bağlı sirozu olan ve olmayan gruplar arasında HDV RNA farklı bulunmamıştır. Kronik delta hepatitli hastalarda serum HDV RNA ve fibrotik evre ile nekroinflamasyon skoru ile ALT arasında korelasyon mevcuttur. Bunun yanında kronik hepatit B'li hastalarda ise ALT ve AST ile nekroinflamasyon skoru ve HBV DNA arsında anlamlı korelasyon mevcuttur. Histolojik olarak kronik delta hepatitli hastalarda daha yüksek nekroinflamasyon skoru ve ileri fibrotik evreye bağlı olarak daha ağır bir hastalık formu mevcuttur. Ferritin, total globulin ve AFP düzeyleri hastalık şiddetiyle doğru korelasyon göstermektedir. Bu bulgular kronik HDV infeksiyonlu hastaların takip ve tedavisinde göz önünde bulundurulması yararlı olabilir.Anahtar kelimeler: Hepatit delta virus, PCR, hepatit B virus, HBV DNA, HDV RNA.

Abstract:
Background and aim: Hepatitis delta virus is a defective RNA virus and it certainly requires hepatitis B virus in terms of viral replications. Chronic Hepatitis B and D virus infections have a wide clinic spectrum beginning from asymptomatic carriers continuing with chronic active hepatitis B, liver cirrhosis and hepatocelluler carcinoma. However, the mechanism causing this clinical spectrum is still cannot be understood. In our region, hepatitis delta virus is common and still continuing to be a serious problem. In this study, our aim is to analyze biochemical, haematological, virological, serologic, histological parameters correlating with the disease progression and to investigate the relationship between the disease progression, HBV DNA and HDV RNA levels obtained through quantitative PCR method.Material and method: 220 patients were analyzed prospectively in this study. The patients were divided into three groups: ones who have cirrhosis depending on hepatitis delta virus (Group 1), chronic delta hepatitis (Group 2), chronic hepatitis B (Group 3). Initially, biochemical, haematological, virological and serological variables of patients were studied. Liver biopsy was planned to perform in all chronic hepatitis B and D patients for histological analysis. Ishak histological activitity index was used for histological scoring. HBV DNA, HDV RNA levels were also studied through quantitative PCR method. Results of three groups were compared.Results: Group 1 included 44 patients( %20), group 2 included 86 patients( 39.09%), and group 3 included 90 patients (40.9%). It was found out that cirrhotics and chronic hepatitis D sufferers had significantly less level of HDV DNA when compared to the group with chronic hepatitis B. The levels of albumin, haemoglobin and leukocyte count in cirrhotics patients were significantly low. There was no significant difference among three groups in terms of HBsAg titres, ALT, serum iron, serum iron binding capacity and GGT values. The levels of ferritin and AFP was found significantly high in patients with cirrhosis when compared to the other two groups. In group of cirrhotic patients, in terms of time AST and protrombin time was found significantly high when compared to group with hepatitis B virus. In terms of alkalen phosphates there was no significant difference between group 1 and group 2; but it was significantly high in group 1 and 2 when compared to group 3. Platelet levels were significantly low in group 2 when compared to group 3. There was significant difference between group 1 and group 3 in terms of creatinine, glucose, and LDH. Globulin levels were significantly high in group 1 when compared to either the second or the third group; and it was higher in the second group when compared to the third one. There was a significant difference among three groups in terms of total bilirubine levels.Conclusions: In chronic hepatitis delta virus infections, serum HBV DNA level is lower due to the suppressive effects of hepatitis delta virus. There was no difference between chronic hepatitis D patients with or without cirrhosis in terms of serum HDV RNA levels. There is a correlation between serum HDV RNA and stage of fibrosis, ALT and necroinflamation scores in patients with chronic hepatitis D. In addition, there are correlations between ALT/AST and necroinflamation scores and serum HBV DNA levels in patients with chronic hepatitis B. Histologically, patients with chronic hepatitis D have more severe disease according to higher score of necroinflamation and a more advanced fibritik stage. There is a correlation between ferritin, total globulin, AFP levels and severity of the disease. It can be useful to take into consideration these findings while following and treating patients with chronic HDV.Key Words: Hepatitis delta virus, Real Time PCR, hepatitis B virus, HDV RNA, HBV DNA.