Madde bağımlılığı alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının bilgi ve beceri ihtiyaçlarının incelenmesi
Examination of knowledge and skill needs of social workers working in substance addiction
Yazar: VİLDAN TOPAK
Danışman: DOÇ. DR. GONCA POLAT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Madde Bağımlılığı Alanında Çalışan Sosyal Hizmet Uzmanlarının Bilgi ve Beceri ihtiyaçlarının İncelenmesi
Madde bağımlılığı bireyleri, içinde yaşadıkları sosyal çevreyi ve dolayısıyla toplumu biyopsikososyal açıdan olumsuz olarak etkilemektedir. Madde bağımlılığı mikro, mezzo ve makro boyutlardan incelenmesi gereken sosyal bir sorun olarak tanımlanabileceğinden, bu sorunun çözülmesinde farklı meslekler iş birliği içinde koordineli olarak çalışmaktadırlar. Bu meslek gruplarından biri de sosyal hizmet mesleğidir. Sosyal hizmet uzmanları madde bağımlılığı tanı ve tedavisinde, rehberlik ve rehabilitasyon süreçlerinde, koruyucu, önleyici ve izleme çalışmalarında önemli bir konumda yer alan meslek elemanlarıdır. 
Bu araştırmada madde bağımlılığı alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının bilgi ve beceri ihtiyaçlarının neler olduğu incelenmiştir. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında örneklem ise Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM)'nde çalışan sosyal hizmet uzmanı olarak belirlenmiş, amaçlı örnekleme kullanılmıştır. Verilere, araştırmacı tarafından hazırlanan anket aracılığıyla 96 sosyal hizmet uzmanına ulaşılarak toplanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise veriler yine bu alanda çalışan kartopu örnekleme ile ulaşılmış 4 sosyal hizmet uzmanı ile birlikte anahtar kişi görüşmeleri yapılarak toplanmıştır. Anketler aracılığıyla elde edilen veriler SPSS21 programı kullanılarak analiz edilmiş yapılan görüşmelerden edinilen veriler ise araştırmacının kendisi tarafından çözümlenmiştir. 
Elde edilen bulgulara göre sosyal hizmet uzmanlarının madde bağımlılığı alanında çalışırken sosyal hizmetin kuramsal bilgisine, mesleğe dair yasal düzenlemeler ve hukuk bilgisine, müdahale stratejileri geliştirme ve görüşme teknikleri bilgi ve becerilerine başta olmak üzere mesleki gelişimlerine katkı sağlayacak bilgi ve becerilere ihtiyaç duymaktadırlar. Sosyal hizmet uzmanlarının madde bağımlılığı alanı özelinde eğitim ve süpervizyon ihtiyacını karşılamak için çalışmaların artırılması gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Bağımlılık, madde bağımlılığı, sosyal hizmet uzmanı, bilgi ve beceri

Abstract:
Examination of Knowledge and Skill Needs of Social Workers Working in Substance Addiction
Substance addiction negatively affects individuals, the social environment they live in, and therefore the society in biopsychosocial terms. Since substance abuse can be defined as a social problem that needs to be examined from micro, mezzo and macro dimensions, different professions work in coordination to solve this problem. One of these occupational groups is the social work profession. Social workers are professionals who play an important role in the diagnosis and treatment of substance abuse, guidance and rehabilitation processes, and protective, preventive and monitoring studies. 
In this study, the knowledge and skill needs of social workers working in the field of substance abuse were examined. Mixed research method was used in the study. In the quantitative part of the research, the sample was determined as a social worker working at the Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM), and purposive sampling was used. The data were collected by reaching 96 social workers through questionnaires prepared by the researcher. In the qualitative part of the research, the data were collected by making key person interviews with 4 social workers, who were also reached by snowball sampling working in this field. The data obtained through the questionnaires were analyzed using the SPSS21 program, and the data obtained from the interviews were analyzed by the researcher herself. 
According to the findings, social workers need knowledge and skills that will contribute to their professional development, especially the theoretical knowledge of social work, legal regulations and legal knowledge about the profession, the knowledge and skills of intervention strategies and interview techniques when working in the field of substance addiction. Studies need to be increased to meet the training and supervision needs of social workers in the field of substance abuse.
Keywords: Addiction, substance addiction, social worker, knowledge and skills