Ortaöğretim öğrencilerinde sosyal değerler ve dindarlık ilişkisi
The relationship between social values and religiosity in secondary school students
Yazar: BETÜL DOĞAN SARIKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BEHLÜL TOKUR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sosyal değerler = Social values

Özet:
Ergenlik, insan hayatındaki kritik eşiklerden birini oluşturmaktadır. Bu dönemde gençliğe adım atan bireyler, yaşadıkları fiziksel, biyolojik, mental ve duygusal değişimlerle benliklerini inşa etmektedirler. Sosyal değerler ise benliğin sosyal inşasında bireylerin sahip oldukları kılavuzlar olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma, ergenlik dönemini yaşayan 14-18 yaş grubu ortaöğretim öğrencilerinde sosyal değerler ve dindarlık ilişkisini incelemektedir. Böylece kritik bir eşiği tecrübe eden ve değişimler geçiren ergenlerin, aile, geleneksel, bilimsel,siyasi, çalışma-iş ve dini değerler olarak sınıflandırılan sosyal değerleri içselleştime biçimleri anlaşılmaktadır. Ayrıca sahip oldukları sosyal değerleri ile iman, duygu, ibadet ve etki boyutları ile dindarlıkları arasındaki korelasyonun anlaşılması amaçlanmıştır. Örneklem grubu olarak Ankara Pursaklar ilçesinde bulunan Anadolu, Fen, Meslek ve İHL lise öğrencileri seçilmiştir. Seçilen örneklem grubuna uygulanan anket formu Bolat'ın "Çok Boyutlu Sosyal Değerler Ölçeği" ve Gülmez'in "Dindarlık Ölçeği" soruları ve demografik değişkenler sorularından oluşturulmuştur. Çalışmada elde edilen veriler SPSS programı vasıtasıyla analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre ergenlerde sosyal değerler ve dindarlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca ergenlerde cinsiyet değişkeni sosyal değer ve dindarlık ortalamalarında kızların lehine farklılaşmaktadır. Aynı zamanda eğitim görülen okul türü; sosyal değerler ve dindarlık ortalamalarını anlamlı şekilde farklılaştırmaktadır. Bu çerçevede ergenlerde, sosyal değerlerin varlığının dindarlığı pozitif yönde etkileyen bir etken olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Adolescence constitutes one of the critical thresholds in human life. During this period, individuals stepping into youth build their selves with the physical, biological, mental and emotional changes they experience. Social values are defined as the guides that individuals have in the social construction of the self. This study examines the relationship between social values and religiosity in secondary school students aged 14-18 who are living through adolescence. Thus, it is understood that adolescents who experience a critical threshold and undergo changes internalize social values classified as family, traditional, scientific, work-work and religious values. In addition, it is aimed to understand the correlation between their social values and their dimensions of faith, emotion, worship and influence, and their religiosity. Anatolian, Science, Vocational and IHL high school students in Pursaklar district of Ankara were selected as the sample group. The questionnaire form applied to the selected sample group was composed of Bolat's "Multidimensional Social Values Scale" and Gülmez's "Religiousness Scale" questions and demographic variables. The data obtained in the study were analyzed by the SPSS program. According to the results obtained, there is a significant relationship between social values and religiosity in adolescents. In addition, the gender variable in adolescents differs in favor of girls in terms of social value and religiosity. At the same time, the type of school where education is given; significantly differentiating social values and religiosity averages. In this context, it has been determined that the existence of social values is a factor that positively affects religiosity in adolescents.