Elit kickboks sporcularda kümülatif kafa travmasının bilişsel fonksiyonlar ve nörotrofik faktörler üzerine etkileri
Effects of cumulative head trauma on cognitive functions and neurotrophic factors in elite kickboxing athletes
Yazar: FATMA ARIK
Danışman: PROF. DR. NİLSEL OKUDAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Biliş = Cognition ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors ; Spor = Sports ; Spor yaralanmaları = Athletic injuries ; Sporcular = Sportsmen ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu çalışmanın amacı, elit kickboksçularda kümülatif kafa travmasına maruz kalmanın bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisini, beyin hasarı belirteçleri ve nörotrofik faktörlerle ilişkisini belirlemekti.
Çalışmaya 15-25 yaş aralığında en az iki yıldır düzenli antrenman yapan 15 adet elit kickboksçu 15 adet sağlıklı sedanter erkek gönüllü katıldı.  Sporcuların son antrenmanından 24 saat sonra her iki gruba 20 metre mekik testi uygulandı ve VO2'max'ları hesaplandı. 20 metre mekik testinden 24 saat sonra tüm katılımcılara Wingate testi uygulandı ve anaerobik güçleri belirlendi. Wingate testinden 24 saat sonra tüm katılımcılara Mini Mental Durum Testi (MMDT) ve Isaach Konuşma Akıcılığı Testi (IST) uygulandı ve ardından venöz kan örnekleri alındı. Alınan kan örneklerinde beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), S100B ve Katepsin B seviyeleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. 
Gruplar arasında MMDT ve IST skorları bakımından fark yoktu (p>0.05).  S100B, Katepsin B, serum BDNF ve VO2max değerleri kickboksçularda sedanterlere göre yüksekti (p<0.05). Anaerobik güçleri ve plazma BDNF seviyeleri gruplar arasında farklı değildi (p>0.05).
Sonuç olarak, tekrarlayan kafa travmalarına maruz kalan kickboksçularda S100B'nin yüksek bulunması, kafa travması düşünülen vakalarda S100B'nin bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini düşündürebilir. Kickboksçularda sürekli kafaya darbe almak beyin hasarına neden olabilir, fakat  bilişsel fonksiyonları etkileyecek seviyede değildir. Kickboks bir dövüş sporu olsa da yoğun antrenmanları sebebiyle CTSB ve BDNF'nin yükselmesini sağlayarak öğrenme, hafıza gibi bilişsel fonksiyonları olumlu yönde etkileyebileceği öngörülebilir.  

Anahtar Sözcükler: Kickboks, Kafa travması, Nörotrofik faktör .

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of cumulative head trauma on cognitive functions and neurotrophic factors in elite kickboxing athletes and the relationship between brain damage markers and norotrophic factors. 
In this study, 15 kickboxing athletes with regular training for at least two years and 15 healthy sedentary male volunteer was included. 24 hours after the last exercise of the athletes, 20 m shuttle test was applied to both groups and VO2max value was calculated. 24 hours after 20 m shuttle test, all participants were performed a Wingate test and their anaerobic powers were determined. 24 hours after Wingate test, all participants were applied Mini Mental State Test (MMDT) and ISAACS' SET TEST OF VERBAL FLUENCY (IST) and then venous blood samples were taken from all participants. Brain derived neurotrophic factor (BDNF), Cathepsin B and S100B levels were measured by ELISA method in blood samples taken from all participants. 
There was no difference between the two groups in MMDT and IST scores (p>0.05). S100B, cathepsin B, serum BDNF and VO2max values were higher in the kickboxers than the sedentary patients (p<0.05). Anaerobic powers and plasma BDNF levels were not different between the groups.
In conclusion, the high presence of S100B in kickboxers subjected to recurrent head trauma can be considered that S100B can be used as a biomarker in patients with head trauma. Continuous head impact in kickboxers can cause brain damage, but this does not affect cognitive functions. Although kickboxing is a fighting sport, it can be predicted that kickboxing can positively affect cognitive functions such as learning and memory by ensuring CTSB and BDNF increase due to intensive training. 

Key Words: Kickbox; Head trauma; Neurotrophic factor