Kahramanmaraş depremini deneyimlemiş ruh sağlığı uzmanlarının travma sonrası büyümeye ilişkin görüşleri: Nitel bir yaklaşım
Opinions of mental health professionals who experienced the Kahramanmaraş eartquake on post traumatic growth: A qualitative approach
Yazar: GAMZE TUNÇEZ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE İREM ÖZTEKE KOZAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kahramanmaraş depremine maruz kalmış ruh sağlığı uzmanlarının travma sonrası büyümeye ilişkin görüşlerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda katılımcıların deprem travmasının ardından yaşadıkları deneyimler araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma türlerinden olan fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu için uzman görüşleri alınmış ve pilot görüşmeler yapılmıştır. Kahramanmaraş depremine maruz kalmış 27 ruh sağlığı uzmanı (psikiyatri hekimi, psikolog, psikolojik danışman ve sosyal hizmet uzmanı) ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin analizinde "MAXQDA Analytics Pro (2024.2.0)" nitel veri analiz programı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen tema, alt tema ve kategoriler için uzman görüşü alınmıştır. Aynı zamanda farklı uzmanların görüşleri doğrultusunda görüşmeler depremin ardından belirli bir süre sonra yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen temalar; (1) yakın ilişkiler, (2) yeni olanaklar, (3) kişisel dayanıklılık, (4) manevi değişim ve (5) hayata değer verme şeklindedir. Temalar kendi içlerinde alt temalara ve alt temalar ise kategorilere ayrılmaktadır. Katılımcılar deprem travmasının ardından yakın ilişkilerde değişim yaşadıklarını, mesleklerinden dolayı diğerlerine destek sunduklarını veya diğerlerinin kendilerine destek olduklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar kişisel ve mesleki hayatlarında daha önce olmayan fırsatlar ile karşılaşmışlardır. Araştırmaya katılan ruh sağlığı uzmanları deprem travması ile baş etme sürecinde farklı başa çıkma becerileri kullanmışlar ve yaşamlarında değişim ile farkındalık yaşamışlardır. Katılımcıların çoğunluğu böyle büyük bir olay yaşadıkları için sıkıntılara karşı daha dayanıklı olduklarını ifade etmişlerdir. Katılımcılardan bazıları yaşadıkları olaya manevi bir anlam yüklemeyip değişim yaşamazken, bazı katılımcılar maneviyatlarında artış veya azalma yaşamışlardır. Katılımcılar travmatik olayın ardından hayata karşı bakış açılarında çoğunlukla şimdi ve buradaya önem verdiklerini belirtmişlerdir. Aynı zamanda katılımcılar deprem travmasının ardından kendi isteklerine ve yakın çevreleri ile olan ilişkilerine ağırlık vermeye başlamışlardır. Araştırmadan elde edilen sonuçların alan yazın ile tutarlı olduğu görülmektedir. Bunun yanında araştırmadan elde edilen kategorilerde alan yazın ile tutarlı olmayan kısımlara tartışma bölümünde yer verilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the views of mental health professionals who were exposed to the Kahramanmaraş earthquake on post-traumatic growth. For this purpose, the experiences of the participants after the earthquake trauma were investigated. Phenomenological research design, which is one of the qualitative research types, was used in the study. Expert opinions were obtained for the semi structured interview form and pilot interviews were conducted. Semi-structured interviews were conducted with 27 mental health professionals (psychiatrists, psychologists, psychological counselors and social workers) who were exposed to the Kahramanmaraş earthquake. In the analysis of the interviews, the qualitative data analysis program "MAXQDA Analytics Pro (2024.2.0)" was used. Expert opinion was obtained for the themes, sub-themes and categories obtained from the research. At the same time, in line with the opinions of different experts, the interviews were held after a certain period of time after the earthquake. Themes obtained from the research; (1) close relationships, (2) new possibilities, (3) personal resilience, (4) spiritual change, and (5) valuing life. Themes are divided into sub-themes and sub-themes are divided into categories. Participants stated that they experienced a change in close relationships after the trauma of the earthquake, that they offered support to others due to their profession, or that others supported them. Participants were exposed to opportunities that were not available before in their personal and professional lives. Mental health professionals who participated in the study used different coping skills in the process of coping with earthquake trauma and experienced change and awareness in their lives. The majority of the participants stated that they were more resilient to adversity because they had experienced such a major event. While some of the participants did not attribute a spiritual meaning to the event they experienced and did not experience a change, some participants experienced an increase or decrease in their spirituality. Participants stated that they mostly attach importance to the here and now in their perspectives on life after the traumatic event. At the same time, the participants started to focus on their own wishes and their relationships with their close environment after the earthquake trauma. It is seen that the results obtained from the research are consistent with the literature. In addition, the parts that are not consistent with the literature in the categories obtained from the research are included in the discussion section. Suggestions were made according to the results obtained from the research.