Bilecik ili Pazaryeri ilçesinde maddi kültür unsurları ve halk bilgisi
Material culture elements and folk knowledge in the district of Pazaryeri, Bilecik
Yazar: CEREN DEMİR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DİLEK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk kültürü bünyesinde kendine has bir yapıya sahip özellikleriyle ön plana çıkmış, dört coğrafi bölgenin kesişim noktasında yer alan, Osmanlının kuruluşuna ve Millî Mücadele yıllarında kurtuluşa tanıklık etmiş olan Bilecik ili köklü bir tarihe sahip coğrafyalarımızdan biridir. Medeniyet ve tarih yönünden büyük bir zenginliğe sahip olan Bilecik, İstanbul'u Anadolu'ya bağlayan İpek Yolu'nun önemli güzergâhlarından da biri olmuştur. Tarih boyunca Bizans, Emevî, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı Devletlerine ev sahipliği yapması yönüyle de önemli bir kültür merkezi haline gelmiştir. Araştırmaya konu olan Bilecik iline bağlı Pazaryeri ilçesi Arnavutluk'tan, Kafkasya'dan Abhazya'dan, Bulgaristan'dan uzun yıllar göç almıştır. Bölgede yaşayan yerlilerin ve Kara Keçili aşiretine bağlı konargöçer yaşam tarzını benimseyen Yörüklerin de bu coğrafyada ikamet etmesi ile birlikte etnik yapı çeşitlenmiş, etnik yapıya paralel olarak da bölgenin kültür varlığı zenginleşmiştir. 
Bilecik'in Pazaryeri ilçesinin folklorunu içeren bu çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Bilecik ili ve Pazaryeri ilçesine ait yörenin tarihi, coğrafi özellikleri, jeolojik yapısı, ekonomik, sosyal ve beşerî faaliyetleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise geçiş dönemi evreleri olan doğum, evlenme ve ölüm ana temaları üzerinden geliştirilen adetler ve bunlara bağlı inanışlar; halk inanışları, halk hekimliği, halk veterinerliği, halk takvimi, halk meteorolojisi, halk oyunları, çocuk oyunları, halk sanatları ve zanaatları, bayram-tören ve kutlamaları, beslenme ve sofra kültürü, giyim kültürü konuları ele alınmıştır.
Yapılan bu derleme çalışması ile birlikte bölgenin kültürel zenginliği ortaya konulmaya çalışılmış, altı mahalle ve 24 köyden toplam 94 kaynak kişi ile yapılan görüşmeler modern ve bilimsel usullere uygun bir şekilde kayıt altına alınmıştır.

Abstract:
The province of Bilecik, located at the intersection of four distinct geographic regions that have emerged prominently due to their unique features within Turkish culture, has witnessed the foundation of the Ottoman Empire and the National Struggle years. Bilecik, rich in civilization and history, also stands as an important route on the Silk Road that connects Istanbul to Anatolia. Over the course of history, it has been a host to Byzantine, Umayyad, Abbasid, Seljuk, and Ottoman states, thereby becoming a significant cultural center. The district of Pazaryeri in Bilecik, the subject of this research, has received migrations from Albania, the Caucasus, Abkhazia, and Bulgaria over many years. The ethnic structure diversified with the residence of the native population and the Yörük (nomadic) people, who adopted a nomadic lifestyle connected to the Kara Keçili tribe, enriching the cultural assets of the region alongside its varied ethnic composition.
This study, which includes the folklore of the Pazaryeri district of Bilecik, consists of two main parts. The first part provides general information about the history, geographic features, geological structure, economic, social, and human activities of Bilecik province and Pazaryeri district. The second part deals with customs developed around the life stages of birth, marriage, and death, and the beliefs associated with them; folk beliefs, folk medicine, folk veterinary, folk calendar, folk meteorology, folk games, children's games, folk arts and crafts, festivals, ceremonies and celebrations, nutrition and dining culture, and clothing culture.
This compilation work aims to showcase the cultural richness of the region, with interviews conducted in a modern and scientific manner with 94 sources from six neighborhoods and 24 villages.