2015-2019 yılları arasında karaciğer transplantasyonu yapılan hastalarda gelişen bakteriyel üriner sistem enfeksiyonlarının irdelenmesi
An evaluation of bacterial urinary tract infections in patients                                                       following liver transplantation
Yazar: ESRA SAĞLAM KANDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM KÖSE
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Amaç: Bu çalışmada karaciğer transplantasyonu yapılan erişkin hastalarda nakil sonrası ilk bir yılda gelişen bakteriyel üriner sistem enfeksiyonlarının klinik ve mikrobiyolojik açıdan irdelenmesi ve bu enfeksiyonların ortaya çıkmasında rol oynayan bazı risk faktörlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntemler: İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakil Enstitüsü'nde 1 Ocak 2015–30 Haziran 2019 tarihleri arasında karaciğer transplantasyonu yapılan hastalar retrospektif olarak incelendi. 
Çalışmaya karaciğer nakli yapılan 18 yaş üzeri erişkin hastalar dahil edildi. Karaciğer nakli olan erişkin hastalarda nakil sonrası ilk bir yılda gelişen bakteriyel üriner sistem enfeksiyonları klinik ve mikrobiyolojik verilerle ele alındı. Üriner enfeksiyon tanımlaması için Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tanı kriterleri kullanıldı. İdrar kültüründe 105 coloni forming-unit (cfu)/ml üreme olan ve semptomlu hastalar enfekte olan hasta grubuna dahil edildi. Bu enfeksiyonların izleminde 0-1 (erken dönem), 1-6 (ara dönem), ve 6-12. (geç dönem) aylar şeklinde dönemler belirlendi. Üriner sistem enfeksiyonunun gelişmesinde rol oynayan risk faktörlerinin belirlenmesi için Binary Lojistik Regresyon analizi uygulandı.
Bulgular: Çalışmamızda 2015-2019 yılları arasında 795 karaciğer nakil hastası incelendi. Enfekte olan grupta karaciğer nakli sonrası birinci yılda bakteriyel üriner sistem enfeksiyon atağı geçiren 190 hasta; ikinci grupta ise enfekte olmayan 605 hasta incelendi. Bu hastaların 548'i (%69) erkek, 247'si (%31) kadın olup yaş ortalaması 48,5±13,1 olarak hesaplandı. Merkezimizde nakil nedenleri arasında birinci sırada Hepatit B virüsü (HBV) (%34,9), ikinci sırada ise kriptojenik nedenlere bağlı karaciğer yetmezliği (%25,7) yer almaktaydı. Bu nakil operasyonlarında 702 (%88,3) canlı verici, 93 (%11,7) kadaverik donör kullanıldı. Nakil sonrası ilk bir yılda bakteriyel üriner sistem enfeksiyonu oranı %23 olarak saptandı. Enfeksiyon gelişen 190 hastada toplamda 266 enfeksiyon atağı geliştiği tespit edildi. Bu atakların %38,6'sının nakil sonrası  ilk bir ayda, %46,9'unun 1-6. aylar arasında, %14,5'inin ise 6-12. aylar arasında geliştiği görüldü.  Etkenler irdelendiğinde en sık Escherichia coli (%43,9), ikinci sırada Klebsiella pneumoniae (%28,5) saptandı. Escherichia coli ve Klebsiella spp. izolatlarında sırasıyla ESBL pozitifliği %45,2 (53/117) ve %55,2 (42/76) olarak bulundu. TMP-SMZ direnci ise %71,6 (73/102) ve %81,8 (44/66) olarak bulundu. İleri yaş, kadın cinsiyet ve hastanede yatış süresinin 21 günden fazla olması üriner sistem enfeksiyonu riskini arttıran risk faktörleri olarak saptandı (p=0,013, p<0,001, p<0,001).
Sonuç: Karaciğer transplant hastalarında operasyon sonrası üriner sistem enfeksiyonları daha çok nozokomiyal kökenli olup en sık ilk altı ayda görülmektedir. İleri yaş, kadın cinsiyet ve hastanede yatış süresinin 21 günden fazla olması üriner sistem enfeksiyonu riskini arttıran nedenler arasında değerlendirilmelidir. Her merkezde karaciğer nakli hastalarında üriner sistem enfeksiyon etkenleri ve direnç profilleri bilinmeli ve sürekli takip edilmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Karaciğer nakli, karaciğer yetmezliği, mortalite, risk faktörleri, üriner sistem enfeksiyonu

Abstract:
Aim: The aim of the present study was to clinically and microbiologically investigate bacterial urinary tract infections that developed in adult patients with liver transplantations (LT) in the first year after transplantation and to retrospectively evaluate some of the risk factors that contributed to the emergence of these infections.
Material and Method: Patients who underwent liver transplantations between January 1, 2015 and June 30, 2019 at the Inonu University Liver Transplant Institute were retrospectively analyzed. 
All adult patients (above 18 years of age) were included in the study. Bacterial urinary tract infections that developed in the first year after transplantation in adult patients with LT were discussed on the basis of clinical and microbiological data. The Centers for Disease Control and Prevention (CDC) diagnostic criteria were used in the definition and diagnosis of urinary tract infections. Patients with 105 colony forming-unit (CFU)/ml growth in urine culture analysis were included in the infected patient group. In the evaluation of the patients, infections were evaluated categorically as those occurring between 0-1 (early period) months, 1-6 (intermediate period) months, and 6-12 (late period) months post-transplantation. A 'Binary Logistic Regression' analysis was performed to determine the risk factors affecting the emergence of urinary tract infections.
Results: This study examines 795 liver transplant patients that applied to the Inonu University between 2015 and 2019. While the infected group of patients included 190 patients who developed urinary tract infection attacks during the first year after transplantation, the second group examined 605 uninfected patients. Of these patients, 548 (69%) were male and 247 (31%) were female; the mean age of the patients was determined as 48.5±13.1/years. Among the causes for transplantation, hepatitis B virus (HBV) was the leading cause (34.9%) and the second was cryptogenic liver failure (25.7%). Of the liver transplantation operations, 702 (88.3%) were performed from living donors and 93 (11.7%) were performed from cadaveric donors. In this study, bacterial urinary tract infection rate was found to be 23% in the first year after transplantation. A total of 266 episodes of infection developed in 190 patients who developed infections. An assessment of the periods of occurrence of these attacks during the first year showed that attacks were most common between 1-6 months, with a rate of 38.6% between 0-1 months, 46.9% between 1-6 months, and 14.5% between 6-12 months. When the factors causing urinary system infection were examined, Escherichia coli (43.9%) was the most common microbiological agent and Klebsiella pneumoniae (28.5%) was the second most common. ESBL positivity was found to be 45.2% (53/117) and 55.2% (42/76) in Escherichia coli and Klebsiella isolates, respectively. TMP-SMX resistance, on the other hand, was found to be 71.6% (73/102) and 81.8% (44/66) in Escherichia coli and Klebsiella isolates, respectively. Advanced age, female gender and hospitalization for a duration of more than 21 days were found to increase the risk of urinary system infection (p=0.013, p<0.001, p<0.001).
Conclusion: Post-transplant urinary tract infections in liver transplant patients were mostly of nosocomial origin and were most frequently detected during the first six months following transplantation. Advanced age, female gender and hospitalization for a duration of more than 21 days should be considered among the reasons that increase the risk of urinary system infections. Bacterial agents of urinary system infections and their resistance profiles in LT patients should be known and constantly monitored in each centers.
Keywords: Liver transplantation, liver failure, mortality, risk factors, urinary tract infection