Öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik tutumları ile öz-yeterlik algılarının incelenmesi: Bir durum çalışması
The examination of teachers' attitudes towards inclusion and their self-efficacy perceptions: A case study
Yazar: BURCU CENGİZ
Danışman: PROF. DR. VESİLE YILDIZ DEMİRTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yurt içi ve yurt dışında öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik tutumları ile özyeterlik algılarını konu alan çalışmaları incelemektir. Araştırmaların yıllara göre dağılımı, yayın türleri, veri tabalarına göre dağılımı, ülkelere göre dağılımı, araştırma tasarımı eğilimleri, kullanılan ölçek türleri, örneklem niteliği ve yoğunlaşılan temaların kapsamlı tespiti ile eğilimleri ortaya çıkarılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş ve durum çalışması işe koşulmuştur. Çalışman örneklemi ise; YÖK Tez Merkezi, Science Direct, Taylor&Francis, Web of Science, ERIC ve Proquest gibi eğitim bilimleri alanında en çok yayın yelpazesine sahip veri tabanlarında, Türkçe ve İngilizce olarak yayınlanmış ve tam metni sunulan araştırmalardır. Bu bağlamda tutum çerçevesinde 157, öz-yeterlik çerçevesinde 86 yayın araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada verilerin toplanmasında, tasnifinde ve sunumunda Mendeley Reference Manager, SPSS Statistics 26 ve VOSviewer programlarından faydalanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde doküman analizi ve bibliyometrik analiz kullanılmıştır.  Araştırma sonuçlarına göre; en çok makale türünde araştırmalar veri tabanlarında yer alırken, araştırma sayıları 2021 ve 2022 yıllarında en yüksek sayıya çıkmıştır. ERIC en çok araştırmanın yer aldığı veri tabanı olarak öne çıkmaktadır. Araştırmaların yapıldığı ülkeler bazında ABD, Türkiye, Finlandiya ve Almanya öne çıkarken, nicel araştırma yöntemi en sık kullanılan yöntem olarak belirlenmiştir. Ölçek ve anketler veri toplama aracı olarak en çok tercih edilen araçlar olup, Sharma, Loreman ve Forlin (2012) tarafından geliştirilen Teacher Efficacy for İnclusive Practices (TEIP), ve ORI (Antonak & Larrivee, 1995) en sık kullanılan veri toplama araçlarıdır. İlkokul ve ortaokul kademeleri en çok araştırmanın yapıldığı kademeler iken sınıf öğretmenliği en çok veri toplanan öğretmen branşıdır. Araştırmaların anahtar kelimelerinde Inclusive Education, Self-Efficacy, Attitude, ve Teacher Self Efficacy kelimelerinin öne çıktığını göstermektedir. Ortak yazar atıflarına bakıldığında atıfların yoğunlaştığı yazarların Hannu Savolainen (Doğu Finlandiya Üniversitesi, Finlandiya) ve Akie Yada (Jyväskylä Üniversitesi, Finlandiya) olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma eğitimi, öğretmen tutumu, öğretmen öz-yeterliği.

Abstract:
The aim of this study is to examine the studies on teachers' attitudes and self-efficacy perceptions towards inclusive education, both domestically and internationally. The distribution of studies by years, types of publications, distribution according to databases, distribution by countries, research design trends, types of scales used, sample characteristics, and comprehensive identification of the concentrated themes and trends were revealed. The research was conducted using a qualitative research method, and a case study approach was employed. The sample of the study included research articles published in Turkish and English with full texts available in databases with extensive publications in the field of educational sciences, such as YÖK Thesis Center, Science Direct, Taylor & Francis, Web of Science, ERIC, and ProQuest. In this context, 157 publications were included in the study within the framework of attitudes, and 86 publications within the framework of self-efficacy. Mendeley Reference Manager, SPSS Statistics 26, and VOSviewer programs were utilized for data collection, classification, and presentation. Document analysis and bibliometric analysis were employed for data analysis in the research. According to the research results, studies in the form of articles are most prominently featured in databases, with the highest number of research articles recorded in 2021 and 2022. ERIC stands out as the most prominent database where these studies are located. In terms of countries where the research is conducted, the United States, Turkey, Finland, and Germany are prominent. Quantitative research methods were identified as the most frequently used method. Scales and surveys were the most preferred data collection tools, with the Teacher Efficacy for Inclusive Practices (TEIP)) and ORI being the most frequently used instruments. Primary school and middle school levels were the most researched levels, while classroom teacher was the most frequently studied teacher branch. The keywords of the studies highlight terms such as Inclusive Education, Self-Efficacy, Attitude, and Teacher Self Efficacy. Regarding common author citations, it is observed that Hannu Savolainen (Eastern Finland University, Finland) and Akie Yada (University of Jyväskylä, Finland) are the most cited authors, indicating their influential contributions in the field. 
Keywords: Inclusive education, teacher attitude, teacher self-efficacy.