Mûsâ Fakîh'in Kavâ'idü'l-Kur'ân fî Tecvîdi'l-Kur'ân adlı eserinin tahkiki
The critical examination of the book "Qawāʻid al-Qurʼān fī Tajwīd al-Qurʼān" authored by Mûsâ Fakîh"
Yazar: MUSAB ENSAR AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. İSKENDER ŞAHİN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu araştırma, Osmanlı dönemi âlimlerinden Mûsâ Fakîh Efendi tarafından yazılmış olan Kavâidü'l-Kur'ân fî Tecvîdi'l-Kur'ân, diğer ismiyle Kavâidü'l-Kur'ân Ma'a Kavâ'id-i Küllî adlı yazma eserini incelemek ve değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Yazma eser iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünde Hâcibzâde'nin Kavâ'idü'l-Kur'âni'l-Azîm adlı eserini çocuklara yönelik olarak ele alan müellif, eserin ikinci kısmını Kavâ'id-i Küllî olarak Kâsım b. Fîrruh eş-Şâtıbî'nin kıraat risalesini çocukların anlayacağı şekilde değerlendirmiş ve h. 1111 / m. 1699 yılında eseri tamamlamıştır. 
Mûsâ Fakîh Efendi'nin Türk çocuklarına yönelik yazmış olduğu Kavâidü'l-Kur'ân fî Tecvîdi'l-Kur'ân adlı eserin mükerrer iki nüshası vardır. Bu nüshalar Hacı Selim Ağa Kütüphanesi Kemankeş koleksiyonunda yer almaktadır. Okunabilir durumda olan bu nüsha nesih hattı ile yazılmıştır. Ana metin Osmanlıca olup giriş ve hâtime bölümleri ile bazı tecvid konularının girişleri Arapça olarak yazılmıştır. Eserin girişinde Türk çocuklarının tecvid öğrenimine yönelik olarak yazıldığı belirtilmiş ve bu nedenle sadece tecvid konuları ele alınmış, bazı kıraat âlimlerinin okuyuşları da zikredilmiştir. Bu çalışmada kıraat ve tecvid ilminin önemi ile Mûsâ Fakîh Efendi, Hâcibzâde ve Kâsım b. Fîrruh eş-Şâtıbî'nin hayatı ve eserlerine değinilmiştir. Ayrıca, Mûsâ Fakîh Efendi'nin Kavâidü'l-Kur'ân fî Tecvîdi'l-Kur'ân adlı eseri tahkik edilerek, Osmanlıca, Farsça ve Arapça kelimeler sözlükler yardımıyla açıklanmıştır.

Abstract:
His research aims to examine and evaluate the manuscript titled Kavâidü'l-Kur'ân fî Tecvîdi'l-Kur'ân, also known as Kavâidü'l-Kur'ân Ma'a Kavâ'id-i Küllî, written by the Ottoman scholar Mûsâ Fakîh Efendi. The manuscript is divided into two main sections. In the first section, the author addresses Hâcibzâde's work Kavâ'idü'l-Kur'âni'l-Azîm, adapting it for children. The second part of the work, titled Kavâ'id-i Küllî, evaluates Kâsım b. Fîrruh eş-Şâtıbî's treatise on Qur'anic recitation in a manner that children can understand. Mûsâ Fakîh Efendi completed this work in h. 1111 / m. 1699.
The manuscript, written for Turkish children by Mûsâ Fakîh Efendi, has two duplicate copies. These copies are housed in the Kemankeş collection of the Hacı Selim Ağa Library. The readable version is written in nesih script. The main text is in Ottoman Turkish, while the introduction, conclusion, and the beginnings of some sections on tajwīd are written in Arabic. The introduction states that the work was written specifically for Turkish children to learn tajwīd, focusing solely on tajwīd topics and mentioning the recitations of some Qur'anic scholars.
This study also touches upon the importance of the science of Qur'anic recitation (qirā'āt) and tajwīd, as well as the lives and works of Mûsâ Fakîh Efendi, Hâcibzâde, and Kâsım b. Fîrruh eş-Şâtıbî. Additionally, Mûsâ Fakîh Efendi's work Kavâidü'l-Kur'ân fî Tecvîdi'l-Kur'ân has been critically edited, with Ottoman Turkish, Persian, and Arabic terms explained using dictionaries.