Farklı çiftçi koşullarında yetiştirilen güzlük domates (Solanum lycopersicum) çeşitlerinin verim, kalite ve beslenme durumlarının karşılaştırılası
Autumn tomato varieties grown in different conditions of farmers yield, quality and nutritional status comparision
Yazar: GAFUR GÖZÜKARA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Antalya ilinin Gaziler, Dumanlar, Varsak, Altınova ve Kırcami semtlerinde 12 farklı üretici serasından 5 farklı çeşitin denendiği bu çalışmada 12 farklı seradan 0-20 ve 20-40 cm olmak üzere iki farklı toprak derinliğinden toprak örnekleri, yine aynı seralardan olmak üzere yaprak ve meyve örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinde her iki derinlikte tesktür, CaCO3, organik madde, EC, pH, toplam N, alınabilir P, değişebilir K, Ca, Mg ve Na ile alınabilir Fe, Mn, Zn ve Cu; yaprak örneklerinde ise N, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Mn, Zn ve Cu içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca her serada bulunan 5 farklı çeşitden temsili olarak alınan meyve örneklerinde meyve ağırlığı, meyve eni, meyve et rengi ve meyve suyunda suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM) tayinleri yapılmıştır.
Toprakların büyük bir çoğunluğunun kil, killi tın ve kumlu killi tın bünyeye sahip olduğu, hafif alkali ve alkali reaksiyonlu ve ayrıca bitki gelişimini olumsuz yönde etkileyecek düzeyde kireçli oldukları ve organik madde açısından düşük oldukları tespit edilmiş, bununla birlikte tuzluluk problemi olmadığı belirlenmiştir. Toprakların toplam N ve değişebilir K kapsamları her iki örnekleme derinliğinde de (0–20 ve 20-40 cm) genel olarak iyi; alınabilir P, değişebilir Ca ve Mg kapsamlarının ise oldukça iyi durumda oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca değişebilir Na yönünden düşük seviyede bulundukları belirlenmiştir. Mikro element kapsamları dikkate alındığında; alınabilir Fe, Mn, Cu ve Zn yönünden iyi durumda oldukları, bitkilerin makro element kapsamları (Ca ve Mg) genelde iyi durumda olmasına rağmen, N, P ve K' da genelinde noksanlıklar belirlenmiştir. Mikro element içerikleri bakımından özellikle Fe, Mn, yeterli olmasına rağmen Zn ve Cu yönünden noksanlıklar belirlenmiştir. 
Üretici ortalamalarında; meyve ağırlığı 139.27-161.87 g, meyve çapı 70.56-73.07 mm, meyve sayısı 20.46-26.95 adet/bitki, verim 3.19-3.70 kg/bitki, meyve et rengi ise kroma değerinin 27.52-31.12 ve hue değerinin 48.04-50.89 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Meyve suyundaki SÇKM miktarları % 3.10-4.80, meyve sertliği 1.58-4.99 kg/cm2, TAE % 0.20-0.44,olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında bitki analiz sonuçları ve hasat sonuçları üreticilerdeki sonuçların ortalamaları incelenmiş ve istatistiksel açıdan farklılıklar belirlenmiştir.
Sonuç olarak 12 farklı üretici koşullarında yetiştirilen çeşitlerin yaprak ve meyve besin içeriğine, meyve kalite kriterleri ve bitki başına düşen verim üzerine etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Aynı üretici koşullarında yetiştirilen çeşitlerin dahi farklı yaprak ve meyve beslenme durumları, meyve kalite kriterleri ve bitki başına düşen verimlerinde farklılıklarının ortaya çıkarabileceği tespit edilmiştir. Bu sonuç farklı çeşitlerden elde edilecek olan sonuçların yetiştirildikleri sera koşullarına göre çok değişken olabileceğini göstermektedir. Üreticilerin çeşit tercih ederken, çeşitleri ve kendi koşullarını iyi tanımaları gerektiğini, çeşitlerin ihtiyaçlarına göre uygulamalar yapmaları gerektiğini, ya da üreticilerin koşullarına en uygun çeşiti tercih etmesi ile birlikte kaynakların en etkin bir şekilde kullanılması sağlanabilmektedir. Bu sonuçların, ülke ekonomisine katkısı yönünden büyük önem taşıyacağı düşünülmektedir

Abstract:
In this study, that aims to investigate the nutritional status of tomatoes, soil samples from two different depths, 0-20 and 20-40 cm, and leaf and fruit samples were taken from 12 different greenhouse. Soil analysis was performed for each depth for the following parameters; texture, CaCO3, organic matter, EC, pH, total N, plant available P, exchangeable K, Ca, Mg and Na, plant available Fe, Mn, Zn and Cu; in leaf samples, N, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Mn, Zn and Cu were determined. Moreover, fruit samples were representatively taken from each orchards and fruit weight, fruit diameter, fruit rind color, and; total soluble solids (TSS) were also determined in fruit juice.
Most of the soils had texture clay, clay loam and sandy clay loam, slightly alkaline and alkaline and high level of CaCO3 that possibly affects plant growth negatively, and low in organic matter; while no salinity problem was recorded. Soil N and K status were generally adequate in two depths (0-20 cm and 20-40 cm); however, plant available P, exchangeable Ca and Mg status were found to be highly good enough. Moreover, exchangeable Na was fixed to be low. For micro nutrients; while plant available Fe, Mn and Cu were sufficient, Zn status ranged from low to marginal. Altought some  of macro nutrient (Ca and Mg) and some of micro nutrient (Fe and Mn) concentrations of leaf samples were generally sufficient, the other micro nutrient (Zn and Cu) and the other mocros nutrient (N, P and K) status showed some deficiencies 
Fruit weight varied among 304.73-815.97 g, fruit diameter among 84.07-115.86 mm, fruit height among 75.45-105.43 mm, fruit toughness 1.58-4.99 kg/cm2, number of fruit 20.46-26.95 and ring color was measured at the range of 27.52-31.12 for chroma and of 48.04-50.89 for hue values. In fruit juice, TSS ranged from 3.10-4.80 %, In addition, the correlation between the soil and plant analysis results and each other was also carried out and statistical differences were found. 
As a result of 12 genotypes different manufacturers leaves and fruits grown in nutrient content , the quality of fruit and yield per plants were found to have additive effect . Genotypes grown in the same conditions, even if the manufacturer leaves and fruits of different nutritional status, quality of fruit and yield per plant might reveal differences were detected even in . These results obtained from the different genotypes were produced under greenhouse conditions according to which the results can be very variable shows . Producer of the genotype, while opting genotypes and their conditions familiarize ought genotypes according to the needs of applications should do that, or manufacturers which best suits the genotype preference with most of your resources effectively use can be achieved. These results, of great importance in terms of contribution to the national economy is expected to.