Durumsal liderlik kuramı perspektifinden bir psikobiyografi denemesi: Dr. Doğu Perinçek örneği
A psychobiography essay from the perspective of situational leadership theory: Dr. Doğu Perinçek example
Yazar: BEHLÜL ALTINIŞIK
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN ÖZLER
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Siyaset psikolojisi = Political psychology ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Sosyopsikoloji =

Özet:
Psikobiyografi teorisi, siyaset psikolojisi literatürüne akademik anlamda Erik. H. Erikson tarafından kazandırılmış bir kavramdır. Bu teori son 10-15 yıldır ABD ve Almanya siyasal bilimler alanında yeniden çalışılmaya başlanmıştır. Psikobiyografi teorisi, seçilmiş bir özne üzerinden, öznenin kişilik yapılarını psikolojik metotlar ile değerlendirerek düşünce yapısını, tutum ve davranışlarını anlamlandırma teorisidir. Siyasal bilimler alanında ise seçilen özneler genellikle siyasal liderlerdir. Bu açıdan siyasal psikobiyografi teorisi, siyaset psikolojisinin temelini oluşturan kişilik ve liderlik teorileri ile yakın ilişkilidir. Tezimizin diğer metodolojik çerçevesinde yer alan durumsal liderlik kuramı, siyasal liderin durum ve şartlara yönelik tutum ve davranışlarında değişim yapmaktan çekinmeyen bir lider modelini işaret etmektedir. Siyasal bilimler ve siyasal hayat diğer sosyal bilimler ve günlük yaşam gibi koşullar çerçevesinde değişen, kesin kanılarla devam etmeyen konjönktürel bir alandır. Fred E. Fielder'in ilk kez savunuculuğunu yaptığı durumsal liderlik kuramı, liderin siyasal konjonktürdeki değişimler üzerinden siyasalar oluşturması gerekliliğini öngörmektedir. Doğu Perinçek 1942 yılında Gaziantep'te doğmuş bir siyasal liderdir. 1960'lı yıllardan itibaren birçok sol siyasal partide görevlerde bulunmuştur. Akademik kimliği ile beraber birçok dergi, gazete, kitap ve akademik makaleler yayınlamıştır. Buradan hareketle Türk siyasal hayatının 100 yıllık cumhuriyet sürecinin yaklaşık 60 yılı Doğu Perinçek'in de aktif rol aldığı yıllardır. Bu kadar uzun süre siyasal hayatta aktif görev alan bir liderin tutum ve davranışlarının psikobiyografik incelemesi yalnızca öznenin kendisi hakkında değil aynı zamanda Türk siyasal tarihi hakkında da geniş bilgiler sağlamaktadır. Bu çalışmada Doğu Perinçek'in durumsal liderlik kuramı perspektifinde, psikobiyografik çözümlemeleri yapılmaktadır.

Abstract:
Psychobiography theory is a concept introduced to the political psychology literature by Erik H. Erikson in an academic sense. This theory has started to be studied again in the field of political sciences in the USA and Germany in the last 10-15 years. Psychobiography theory is the theory of making sense of the mentality, attitudes and behaviors of a chosen subject by evaluating the personality structures of the subject with psychological methods. In the field of political sciences, the chosen subjects are usually political leaders. In this respect, political psychobiography theory is closely related to personality and leadership theories that form the basis of political psychology. Situational leadership theory, which is included in the other methodological framework of our thesis, points to a leader model who does not hesitate to make changes in the attitudes and behaviors of the political leader towards situations and conditions. Political sciences and political life is a conjunctural field that changes within the framework of conditions such as other social sciences and daily life and does not continue with certain opinions. The situational leadership theory, which Fred E. Fielder advocated for the first time, predicts that the leader should create policies based on the changes in the political conjuncture. Doğu Perinçek is a political leader who was born in Gaziantep in 1942. He has held positions in many leftist political parties since the 1960s. Along with his academic identity, he has published many magazines, newspapers, books and academic articles. From this point of view, approximately 60 years of the 100-year republic period of Turkish political life were the years in which Doğu Perinçek also took an active role. The psychobiographical analysis of the attitudes and behaviors of a leader who took an active role in political life for such a long time provides extensive information not only about the subject himself, but also about Turkish political history. In this study, psychobiographical analyzes are made in the perspective of Doğu Perinçek's situational leadership theory.