Menopozal dönemdeki kadınlarda huzursuz bacak sendromunun (HBS) görülme sıklığı, yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkisi
Prevalence and effect of restless legs syndrome on quality of life and sleep quality in menopausal women
Yazar: HAMİDE ALTUNDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİL ŞAHİN
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Prevalans = Prevalence ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, menopozal dönemdeki kadınlarda Huzursuz Bacak Sendromunun
görülme sıklığı, yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacı ile
tanımlayıcı ve karşılaştırmalı bir çalışma olarak planlanmıştır Araştırmanın
örneklemini Menopoz Polikliniğine başvuran ve HBS'li olan 256 ile HBS'li olmayan
359 menopoz dönemindeki toplam 615 kadın oluşturmuştur. Veri toplama aracı
olarak, "Bireysel Bilgi Formu", "Huzursuz Bacak Sendromu Tanı Kriterleri",
"Huzursuz Bacak Sendromu-Şiddet Değerlendirme Ölçeği", "Pittsburgh Uyku Kalitesi
İndeksi", "SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmaya katılan
kadınların yaş ortalaması 53.72±5.92 yıl olup, %50.4'ünün HBS'li olduğu ve
%46.8'inin ise HBS'li olmadığı belirlenmiştir. Araştırmadaki her iki gruptaki
kadınların çoğunluğunun ilkokul eğitim düzeyinde eğitim aldıkları, çoğunluğunun evli
olduğu ve gelir getiren bir işte çalışmadıkları belirlenmiştir. Araştırmada HBS'li olan
ve HBS'li olmayan grup karşılaştırıldığında; HBS farkındalığı, ailede HBS tanısı ve
ailede HBS olan bireyler yönünden gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar
olduğu ortaya çıkmıştır (p<0.05). HBS'li olan kadınların %96.1'inin ve HBS'li
olmayan kadınların %88'inin menopozda sağlık sorunları yaşadıkları ve bu sorunların
çoğunluğunun sıcak basması sorunu olduğu belirlenmiştir. HBS'li olan ve olmayan iki
grup Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi Ölçeği puanları açısından karşılaştırıldığında
uyku kalitesi, öznel uyku kalitesi, uyku latensi, uyku süresi, alışılmış uyku etkinliği ve
uyku bozukluğu alt ölçek puanları HBS'li olan grupta istatistiksel anlamlılık
düzeyinde daha kötü olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Benzer şekilde HBS'li olmayan
kadınların yaşam kalitesinin HBS'li olanlara göre daha iyi olduğu belirlenmiştir
(p<0.05). Özellikle HBS'li olan ve olmayan kadınların Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin
fiziksel fonksiyon (p=0.00), fiziksel-rol sınırlamaları (p=0.00), ağrı (p=0.00) genel
sağlık algısı (p=0.00), enerji ve zindelik (p=0.00), sosyal fonksiyonellik (p=0.00) ve
mental-rol (p=0.00) alt ölçeklerinde istatistiksel anlamlılık düzeyinde farklılıklar
olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This is a descriptive and comparative study to determine prevalence and effect
of the Restless Legs Syndrome (RLS) on quality of life and sleep quality in
menopausal women. Study sample consisted of a total of 615 menopausal women
presented to the Menopause Polyclinic, including 256 women with RLS and 359
women without RLS. Data collection instruments included "Personal Information
Form", "Restless Legs Syndrome Diagnostic Criteria", "Restless Legs Syndrome
Rating Scale", "Pittsburgh Sleep Quality Index" (PSQI) and "SF-36 Health-Related
Quality of Life Survey". One-Sample Kolmogorov-Smirnov test was used for preassessment
of data. Women in the study had a mean age of 53.72±5.92 years. Out of
these women, 50.4% had RLS and 46.8% had no RLS. Majority of women in both
study groups were married, primary school graduates and had no revenue-generating
business. Comparison of groups with RLS and without RLS revealed statistically
significant differences between the groups in terms of RLS awareness, diagnosis of
RLS in the family and family members with RLS (p<0.05). It was determined that
96.1% of women with RLS and 88% of women without RLS experienced health
issues, particularly hot flush, during the menopause. Both groups were compared in
terms of Pittsburgh Sleep Quality Index scores and it was found out that the group with
RLS had statistically significant lower scores in sleep quality, subjective sleep quality,
sleep latency, sleep duration, habitual sleep efficiency and sleep disturbance subscales
(p<0.05). Similarly, it was determined that quality of life of women without RLS was
better than those with RLS (p<0.05). There were statistically significant differences in
physical functioning (p=0.00), physical role functioning (p=0.00), bodily
pain(p=0.00), general health perceptions (p=0.00), vitality (p=0.00), social role
functioning (p=0.00) and mental health (p=0.00) subscales of the Quality of Life
Survey for women with and without RLS.