Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim yeterliklerinin geliştirilmesi
Developing the inclusive educational qualifications of social studies teachers who have foreign students in their class
Yazar: NURULLAH SEYİDOĞLU
Danışman: PROF. DR. ARİFE FİGEN ERSOY
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kapsayıcı eğitim, öğretme öğrenme süreçlerinde dezavantajlı tüm kesimleri içeren yaklaşımıyla giderek daha çok kabul edilen bir eğitim yaklaşımıdır. Sosyal bilgiler, tüm dezavantajlı kesimleri sosyalleştirerek öğretme öğrenme sürecine dâhil etme düşüncesiyle kapsayıcı eğitim yaklaşımına uygun bir derstir. Bu dersin öğretim sorumluluğunu taşıyan sosyal bilgiler öğretmenlerinin ise kapsayıcı eğitime göre öğretimi farklılaştırması ve bu anlamda yeterliklerini geliştirmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim yeterliklerini geliştirmektir. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımı ve eylem araştırması deseni benimsenmiştir. Araştırma, 2021–2022 Öğretim yılı bahar döneminde bir devlet okulunda görev yapan üç sosyal bilgiler öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmenlere kapsayıcı eğitime yönelik Mesleki Gelişim Programı (MGP) geliştirilmiş, bu program öğretmenlere teorik olarak verilmiş daha sonra öğretmenler sınıflarında uygulama yapmışlardır. Araştırmanın verileri; yarı-yapılandırmış görüşmeler, öğretmen kişisel portfolyo dosyaları, gözlemler, araştırmacı ve katılımcı günlükleri ve değerlendirme formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler sistematik analiz ve içerik analizi tekniği yoluyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; MGP'nin sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik bilgi, beceri, tutum ve değerlerinde gelişme sağladığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim yeterliklerini geliştirmek için uygulamalı mesleki gelişim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Kapsayıcı eğitim, Sosyal bilgiler, Öğretmen yeterliği, Mesleki gelişim, Program geliştirme.

Abstract:
Inclusive education is an increasingly accepted educational approach with its approach that includes all disadvantaged segments in teaching and learning processes. Social studies is a course that suits the inclusive education approach with the idea of socializing all disadvantaged groups and including them in the teaching and learning process. Social studies teachers, who are responsible for teaching this course, need to differentiate teaching according to inclusive education and improve their competencies in this sense.The aim of this research is to improve the inclusive education competencies of social studies teachers who have foreign students in their classes. Qualitative research approach and action research design were adopted in this research. The research was conducted with three social studies teachers working in a publicschool in the spring semester of the 2021–2022 academic year. In the research, a Professional Development Program (PDP) for inclusive education was developed for teachers, this program was given to teachers theoretically, and then the teachers implemented it in their classrooms. Data of the research; It was collected through semi-structured interviews, teacher personal portfolio files, observations, researcher and participant diaries and evaluation forms. The data were analyzed through systematic analysis and content analysis technique. As a result of the research; It has been determined that PDPprovides improvement in the knowledge, skills, attitudes and values of social studies teachers towards inclusive education. As a result of the research, it is recommended to develop applied professional development programs to improve the inclusive education competencies of social studies teacher.

Keywords: Inclusive education, Social studies, Teachercompetence, Professional development, Program development.