Grafik tasarımda kültürel göstergelerin yaratıcı süreçlere etkisi ve Sabır Taşı hikayesi resimlemeleri
Cultural indicators in graphic design: Effects on creative processes andthe illustrations of the Sabır Stone story
Yazar: MAHBUP OKUMUŞ
Danışman: PROF. EROL TURGUT
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilgin, Cevdet = Bilgin, Cevdet ; Grafik göstergeler = Graphical indication ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Kültür = Culture ; Kültürel göstergeler = Cultural indicator ; Resim sanatı = Painting art ; Tasarım = Design ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Var olduğu günden beri anlama ve anlaşılma isteğine sahip olan insan, bu doğrultuda pek çok iletişim aracı geliştirmiştir. Duyuları sayesinde kendisi dışında kalan evrene temas eden insan, yine aynı duyuları kullanarak edindiği bilgiyi diğerleri ile paylaşır. Bu duyulardan biri olan görmenin gelişmesi ile birlikte insanın, varoluşsal olarak sahip olduğu iletişim çabası görüntülere dayanan bir biçim almıştır. Simgeler ile düşünüp, iletişim kurma üzerine donatılan insan zihni, bu iletişim amacı sonucunda çeşitli görsel ve işitsel göstergeler üretmiştir. Kültürün bir bakıma, toplumda üretilen bu simgelerin birden fazla kişiye anlamlı gelmesiyle oluştuğu söylenebilir. Bu bağlamda kültürün bir parçası olan tasarım, hem geçmiş nesillerden hem de çağdaş üretimlerden etkilenerek gelişen bir yapıya sahiptir. Fakat bunun yanı sıra tasarımın ve sanatın doğrusal bir yolda ilerlediği ve bir önce üretilen ürünün bir sonrakinin arkaiği olduğunu düşünmek her zaman doğru olmayabilir. 

Bir toplumda üretilen görsel göstergelerin, o kültüre ait bireylerde duygulanım yaratma araçlarından biri olarak, grafik tasarım yaklaşımının gelişmesine etki ettiği düşünülmektedir. Tasarımcının kültürle kuracağı bağlantı, hem ifade zenginliği oluşturması açısından daha geniş bir alan sağlayacağı hem de alıcıya ulaştırılacak iletinin etkileyiciliği bakımından önemli görülmektedir. Bu tezde ele alınan örnek ülkelerin, resimleme yaklaşımları ve kültürle ilişkisi bağlamında geliştirdiği tavır gözlemlenmiştir. Grafik tasarımın Türkiye'deki gelişimine katkıda bulunma ve uluslararası alanda etkin bir role sahip olması adına Türk resimlemelerinin kültürle ilişkisi incelenmiştir. Çoğunlukla geleneksel sanatlar başlığı altında incelenen Türk resimlemelerinin (minyatür), grafik tasarım bağlamında etkinliğini artırarak, yeni yaklaşımların geliştirilmesi umulmaktadır. Bu noktada tasarımcıdan beklenen, geleneğin tekrarından öte, geçmişten aktarılan deneyimlerden faydalanarak yeni yaklaşımların yolunu açması ve oluşturmasıdır. Kültürün bir parçası olan Türk resimlemelerinin, ilgisizlik zinciri içinde kaybolmaması ve sadece korumakla kalmayıp aktarılan bilgi birikimiyle yeni yollar açarak gelecek nesillere kendi yaklaşımlarını yaratabilmeleri konusunda  zemin hazırlaması amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Kültürel Gösterge, Resimleme, Türk Resimlemeleri, Cevdet Bilgin

Abstract:
Since its existence, human being who has the desire to understand and be understood have developed many communication tools. Thanks to the his senses, the human being, who touches the universe except himself, shares the information that he has acquired by using the same senses with others. With the development of vision, which is one of these senses, human existential communication effort has taken a form based on images. The human mind, equipped to think and communicate with symbols, has produced various visual and auditory indicators as a result of this communication purpose. It can be said that culture is formed when these symbols produced in society are meaningful to more than one person. In this context, design, which is a part of culture, has a form that developes by being influenced by both past generations and contemporary productions. But besides this , it may not always be true to think that design and art follow a linear path, and that the product produced first is archaic of the next.
        	It is thought that the visual signs produced in a society, as one of the means of creating emotion in the individuals belonging to that culture, have an impact on the development of the graphic design approach. The connection that the designer will stablish with the culture is considered important both in terms of providing a wider area  in terms of creating a richness of expression and in terms of the impressiveness of the message to be delivered to the recipient. In this thesis, the attitude developed by  the sample countries in the context of their approach to illustration and their relationship with culture has been observed. In order to contribute to be development of graphic design in Turkey and have an active role in the international arena, the relationship between Turkish illustrations and culture has been examined. It is hoped that new approaches will be developed by increasing the effectiveness of Turkish illustrations (miniature), which are mostly examined under the title of traditional arts, in the context of graphic design. At this point, what is expected from the designer is to pave the way for and create new approaches by using of the experiences transferred from the past, rather than the repetition of the tradition. It is aimed that the Turkish illustrations, which are a part of culture, are not lost in the chain of indifference and not only preserve but also pav the way for future generations to create their own approaches by opening new paths with the knowledge transferred.
Key Words: Cultural symbols, illustration, Turkish illustrations