Respiratuvar distres sendrom (RDS)`lu prematüre buzağıların tedavisinde eksojen surfaktan kullanımının etkinliği
Efficacy of the exogenous surfactant therapy in premature calves with respiratory distress syndrome (RDS)
Yazar: TOLGA KARAPINAR
Danışman: DOÇ.DR. MURAT DABAK
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, respiratuvar distres sendrom (RDS)'lu prematüre buzağılarda eksojen surfaktan kullanımının tedavideki etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini sistematik klinik muayeneleri yapılarak tanısı konulan 20 RDS'li prematüre buzağı oluşturmuştur. Surfaktan elde edilmesi amacıyla, yeni kesilmiş sağlıklı genç sığırların akciğer lavaj sıvısı toplanmıştır. Bu sıvının hücresel döküntüleri uzaklaştırıldıktan sonra surfaktanı içeren pelet kısmı elde edilmiştir. Peletin kloroform-metanol ekstraksiyonu ile elde edilen surfaktan ekstraktınm konsantrasyonu kolorimetrik fosfat tayini ile belirlenmiştir. Sığır akciğer surfaktan ekstraktı prematüre buzağılara 100 mg/kg canlı ağırlık dozunda intratrakeal yolla uygulanmıştır. Çalışmadaki hayvanlardan surfaktan uygulamasından önce, surfaktan uygulamasından 2 saat ve 24 saat sonra arteriyal kan örnekleri alınmıştır. Alman kan örneklerinin kan gazlan analiz cihazı ile pH, pO2, pCO2, laktat ve HCO3 değerleri belirlenmiştir. Surfaktan uygulamasından 24 saat sonraki ortalama pH değerinde surfaktan uygulamasından önceki ve surfaktan uygulamasından 2 saat sonraki değerlere göre önemli (p<0,01) bir artış belirlenmiştir. Ortalama pO2 değerlerinde, surfaktan uygulamasından 2 ve 24 saat sonra surfaktan uygulamasından önceki değerlere göre sırasıyla p<0,01 ve p<0,05 güven eşiğinde artışlar tespit edilmiştir. Surfaktan uygulamasından 24 saat sonra, hem surfaktan uygulamasından önceki hem de 2 saat sonraki değerlere kıyasla pCO2 değerlerinde sırasıyla p<0,01 ve p<0,05 güven eşiğinde azalma belirlenmiştir. Surfaktan uygulamasından 24 saatsonra surfaktan uygulamasından önceki ve surfaktan uygulandıktan 2 saat sonraki değerlere kıyasla laktat miktarında önemli bir azalma (p<0,05), HCO3 değerinde ise önemli bir artış (p<0,05) saptanmıştır. Çalışmada kullanılan 20 hastanın 12 tanesinin tedavisinde basan sağlanırken 7 hasta tedavinin 1. günü içerisinde, 1 hasta ise surfaktan uygulamasından 5 gün sonra ölmüştür. Yapılan çalışma neticesinde, RDS'li prematüre buzağılarda eksojen surfaktan tedavisinin başarılı olduğu ortaya konulmuş olup, bu tedavi yönteminin veteriner hekimlikte de yaygın bir uygulama alanı bulmasıyla prematüre doğumlara bağlı olarak şekillenen buzağı ölümlerinin ve dolayısıyla ekonomik kayıpların önemli oranda azalacağı kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler; Prematüre, buzağı, surfaktan, respiratuvar distres sendromu (RDS), tedavi

Abstract:
The aim of the present study is to search efficacy of exogenous surfactant therapy in premature calves with respiratory distress syndrome (RDS). Twenty premature calves with RDS diagnosed by systematical clinical examination were used. To obtain surfactant, lung lavage fluid of freshly sacrified healthy young cattle was collected. After the cellular debris of the fluid was removed, pellet, which was consisted of surfactant, was obtained. The concentration of surfactant extract which was obtained by extraction of the pellet with choloroform-methanol was defined by colorimetric phosphate assay. The bovine lung surfactant extract was administered by tracheal instillation to the calves in a dose of 100 mg per kilogram of body weight. Arterial blood samples were withdrawn anaerobically from the a. brachialis of all the calves before and 2 and 24 hours after the therapy. Arterial blood pH, pO2, pCO2, lactate and HCO3 values were determined by using blood gase analyzer. Mean arterial pH value was significantly elevated (p<0.01) 24 hours after the therapy compared to the values determined before and 2 hours after the therapy. Average arterial pO2 value was found to be elevated 2 and 24 hours (p<0.01, p<0.05, respectively) after the therapy compared to values determined before the therapy. Mean arterial pC02 value was decreased 24 hours after the therapy in comprasion to values determined before and 2 hours after the therapy (p<0.01, p<0.05, respectively). Average arterial lactate value was decreased (p<0.05) and average arterial HCO3 value was elevated (p<0.05) 24 hours after the therapy compared to values determined before and 2 hours after the therapy.Although 12 out of 20 calves survived, 7 calves died within the 24 hours and one calf died five days after the therapy. These results indicate that exogenous surfactant therapy in premature calves with RDS is a successful treatment procedure. It is believed that when it is used as a common treatment procedure in veterinary medicine, the rate of calf deaths in relation to the premature delivery and consequently economical losses will be decreased. Key Words: Premature, calf, surfactant, respiratory distress syndrome (RDS), treatment