Lise öğrencisi ergenlerde atılganlık, sosyal fobi ve boyun eğici davranışları arasındaki ilişki
The relationship between levels of high school students assertiveness social phobia and submissive behaviors
Yazar: BETÜL SARIYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ ADANA
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma, lise öğrencisi ergenlerde atılganlık, sosyal fobi ve boyun eğici davranış düzeyleri ve birbiri ile olan ilişkisini incelemek amacı ile yapılan tanımlayıcı/kesitsel bir araştırmadır. Gerek yurt içinde, gerek yurt dışındaki araştırmaları incelediğimizde; ergenlik döneminde atılganlık, sosyal fobi ve boyun eğici davranış düzeylerini birlikte ele alınarak incelendiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle araştırma özgün bir çalışmadır.
Çalışmanın evrenini 2013–2014 öğretim yılında Aydın İl Merkezinde Lise 1, lise 2, lise 3, lise 4. düzeyinde eğitim gören; 462 öğrenciye ulaşılmıştır. Çalışmada Kişisel Bilgi Formu, Rathus Atılganlık Envanteri (Voltan, 1980), Liebowitz Sosyol Fobi Belirtileri Ölçeği (Dilbaz ve ark,1998) ve Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği (Savaşır ve Şahin, 1992) kullanılmıştır. Kişisel bilgi formu 40 sorudan oluşan anket formudur; demografik özellikler; atılganlık ve sosyal davranışlara ilişkin tutumları içermektedir. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 21 paket programında analiz edilerek yorumlanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde; temel istatistiksel analizler, İki örnekli T test, One Way Anova, Kruskall Wallis ve Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırmada; öğrencilerin yaş ortalamasının 16,41±1,10 ve %52,2'sinin (n=241) kız, %47,8'sinin (n=221) erkek olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin (BEDÖ) Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği'nden 39,47±9,46, (RAE) Rathus Atılganlık Envanteri'nden  10.49±13,44, (LSAÖ) Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği'nden 106,05±21,01 ve Liebowitz Sosyal Anksiyete Kaygı Alt Ölçeğinden 53,50±11,69, Liebowitz Sosyal Anksiyete Kaçınma Alt Ölçeğinden 52,54±12,58 puan aldıkları bulunmuştur. 
Yapılan analizler sonucunda; öğrencilerin BEDÖ puan ortalamaları ile; RAE puan ortalamaları arasında negatif yönlü düşük düzeyde (r=-0,028;  p=0,000),  LSAÖ Kaygı Alt Ölçeği puan ortalamaları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde (r=0,159; p=0,001), LSAÖ Kaçınma Alt Ölçeği puan ortalamaları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde (r=0,186; p=0,000) ve LSAÖ toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde (r=0,200; p=0,000) ilişki olduğu bulunmuştur. Kendini yalnız hissetme düzeyini ortalamanın üstü olarak değerlendiren öğrencilerin (t=3,615; p=0,000) ve sosyal ilişlilerde kendini popüler hissetme düzeyini ortalamanın altı olarak değerlendiren öğrencilerin (t=1,961; p=0,050) BEDÖ puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Dini inancının güçlü ve önemli olduğunu belirten öğrencilerin LSAÖ Kaygı ve Kaçınma Alt Ölçeği puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur (LSAÖ Kaygı: KW=6,428; p=0,040 LSAÖ Kaçınma: KW=6,779; p=0,034). Kendi isteği ile okul seçimi yapan, ailesi ile ilişkilerini olumlu değerlendiren öğrencilerin öğrencilerin LSAÖ Toplam, LSAÖ Kaygı ve Kaçınma Alt Ölçeği puan ortalamaları daha düşük bulunmuştur.
Araştırma sonucunda; atılganlık düzeyleri yüksek olan lise öğrencisi ergenlerin, boyun eğici davranışlarının daha az olduğu; boyun eğici davranışları olan lise öğrencisi ergenlerin, sosyal kaygı ve kaçınma düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ebeveyn eğitim düzeyi yüksek olan, aile ile problem yaşamayan, kendini popüler hisseden öğrencilerin sosyal fobi kaygı-kaçınma davranışlarının ve boyun eğici davranışlarının az olduğu, daha fazla atılgan oldukları bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Lise öğrencisi, ergen, atılganlık, boyun eğici davranış, sosyal anksiyete

Abstract:
This Study about adolescents who is high school student; assertiveness, social phobia and submissive behaviors levels and conducted to examine the relationship between each other descriptive / cross-sectional survey. We need to examine research both in the country and the abroad; adolescence assertiveness, it did not contain any work that can be discussed with the level of social phobia and submissive behaviors . Hence research work is original.
In Aydin Province, in the academic year of 2013-2014 with 462 students interviewed who were at the level of high school 1st 2nd 3rd 4th. In the study, Personal Information Form, (RAE) Rathus Assertiveness Inventory (Volta, 1980), (LSAS) Liebowitz Social Anxiety Scale (Dilbaz et al, 1998) and (SAS) Submissive Behavior Scale (War and Şahin, 1992) were used. Personal information form is a questionnaire which consisting of 40 questions; it includes attitudes towards demographics; assertiveness and social behavior. In this study; the data obtained were analyzed by SPSS 21 software packages and reviewed. Data evaluation; basic statistical analysis, the two-sample t-test, One Way ANOVA, Kruskal Wallis and correlation analysis was used.
The students' mean age who took part in the research was 16,41±1,10; and found to be 52.2% (n = 241) of them were female and 47,8's% (n = 221) were male. They were taken the score 10.49 ± 13.44 from the RAE, and 39.47 ± 9.46 the score of SAS and, 106.05 ± 21.01 the mean score of LSAS, and 52.54 ± 12.58 the mean score of Liebowitz Social Anxiety Avoidance Subscale and 53.50 ± 11.69 the score of Liebowitz Social Anxiety Fear Subscale.
The analysis results in this study; student's SAS values be connected with, RAE  mean scores were negatively correlated low levels (r = -0.028; p = 0.000) and LSAÖ Fear Subscale score averages between positive low level (r = 0.159; p = 0.001) and LSAÖ Avoidance Subscale score positive lowest among averages the levels (r = 0.186; p = 0.000) and total score between positive LSAÖ low levels (r = 0.200; p = 0.000) were found to be associated. SAS values mean scores were higher than .lonely feel the level of the students who have above average (t = 3.615; p = 0.000) and social interrelationship in self-assessing as below average the popular feel-level students (t = 1.961, p = 0.050).  Students of religious belief indicating that a strong and important LSAÖ Fear and Avoidance subscale mean scores were higher (LSAS Fear: KW = 6.428; p = 0.040 LSAS Avoidance: KW = 6.779; p = 0.034) then the others. The adolescents' both about the request own that school choice and have a good family communication has lower scores of LSAÖ Liebowitz Social Fear Supbscale and Avoidance Subscale (LSAS Fear: KW=6,428; p=0,040; LSAS Avoidance: KW=6,779; p=0,034).
As the results of this study; high school students who have high levels of assertiveness, the neck was found to be less than the deflection behavior. High school student who are adolescents have submissive behaviors, has been found to have higher levels of social anxiety and avoidance. The students whose parents with higher education levels, and who has great family communication and who felt himself/herself Popular; it is been found that, the students are have more assertiveness behavior and have less social anxiety and avoidance behavior  and a submissive behavior.

Key words: Assertiveness, adolescents, high school students, social anxiety, submissive behaviors