Hematopoietik kök hücre nakli yapılan hastalarda latent viral enfeksiyon sıklığının belirlenmesi
Determination of the frequency of latent viral ınfection in patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: RAVZA ÖZBEY
Danışman: PROF. DR. IŞIL FİDAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı /  Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
HKHN sonrası immünsüpresyona bağlı olarak, hastalarda görülen viral enfeksiyonlar, en önemli mortalite ve morbidite nedenlerini oluşturmaktadır. Çalışmamızda HSV-1/2, EBV, CMV, BK ve JC virüs gibi latent viral etkenlerin hematopoietik kök hücre nakli yapılan hastalarda gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile varlığının araştırılması ve bu sayede HKHN sonrası bu latent enfeksiyonların sıklığının tespit edilmesi ve nakil tipine göre risk faktörleri ile karşılaştırmalarının yapılması amaçlanmıştır. Hastaların yaş ve cinsiyet bilgileri, altta yatan hematolojik hastalık, komorbid hastalık durumu, nakil tipi, nakil öncesi uygulanan hazırlık rejimi türü ve HLA uyumları inceleyip, latent virüs pozitiflik durumu üzerine etkisi analiz edilmiştir.
Çalışmamıza Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Kemik İliği Nakil Ünitesi'nde 2018 -2022 yılları arasında HKHN yapılan 350 hasta dahil edilmiştir. Hastalardan alınan örnekler latent viral etkenlerin tespiti amacıyla gerçek zamanlı PZR yöntemi ile çalışılmıştır. HKHN yapılan hastaların %60'ında nakil sonrası tek bir latent viral enfeksiyon etkeni tespit edilirken, %20'sinde 2 ve üzeri latent viral enfeksiyon etkeni belirlenmişir. AHKHN ve OHKHN yapılan hastalarda nakil sonrası en sık gözlenen latent viral enfeksiyon etkeninin CMV olduğu belirlenmiştir. AHKHN yapılan hastalarda toplam CMV pozitifliği %79,1; toplam EBV pozitifliği %22,3; toplam BKV pozitifliği %13,1 ve toplam JCV pozitifliği %0,5 olarak tespit edilmiştir. OHKHN yapılan hastalarda toplam CMV pozitifliği %77,7; toplam EBV pozitifliği %3,5 ve toplam BKV pozitifliği %2,7 olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak AHKHN olan hastalarda; toplam CMV, EBV ve BKV pozitifliğinin, OHKHN olan hastalara göre daha fazla oranda olduğu görülmüştür. Bu sonuç rehberlerde de vurgulandığı gibi AHKHN olan hastaların OHKHN olan hastalara göre daha riskli bir grup olduğunu desteklemektedir. HKHN yapılan hastalarda, latent viral enfeksiyon etkenlerinin erken tanı ve tedavisi açısından risk faktörlerinin bilinmesi ve araştırılmasına yönelik daha geniş kapsamlı çalışmalara gereksinim bulunmaktadır.

Abstract:
Due to immunosuppression after HSCT, viral infections observed in patients constitute the most important causes of mortality and morbidity. In our study, we investigated the presence of latent viral factors such as HSV-1/2, EBV, CMV, BK and JC virus by real-time polymerase chain reaction in patients who underwent hematopoietic stem cell transplantation and in this way, it was aimed to determine the frequency of these latent infections after HSCT and to compare them with risk factors according to the type of transplantation. The patients' age and gender information, underlying hematological disease, co-morbid disease status, type of transplant, stem cell source, type of preparation regimen applied before transplant and HLA compliance were examined and the effect on latent virus positivity status was analyzed. 
Our study included 350 patients who underwent HSCT between 2018 and 2022 at Gazi University Faculty of Medicine Hospital Adult Bone Marrow Transplantation Unit. Samples taken from patients were studied by the real-time PCR method to detect latent viral factors. While a single latent viral infection agent is detected after transplantation in 60% of patients who underwent HSCT, 2 or more latent viral infection agents are identified in 20%. It has been determined that CMV is the most common latent viral infection agent after transplantation in patients undergoing Allogeneic HSCT and Autologous HSCT. In patients who underwent Allogeneic HSCT, total CMV positivity was found to be 79.1%; total EBV positivity was 22.3%; total BKV positivity was 13.1% and total JCV positivity was 0.5%. In patients who underwent HSCT, total CMV positivity was determined as 77.7%, total EBV positivity was 3.5%, and total BKV positivity was 2.7%. In patients who underwent Autologous HSCT, total CMV positivity was determined as 77.7%, total EBV positivity was 3.5%, and total BKV positivity was 2.7%. 
As a result, in patients with Allogeneic HSCT; It was observed that total CMV, EBV and BKV positivity was higher than in patients with Autologous HSCT. This result supports that patients with HSCT are a higher risk group than patients with HSCT, as emphasized in the guidelines. There is a need for more comprehensive studies to know and investigate risk factors for early diagnosis and treatment of latent viral infection agents in patients undergoing HSCT.