Uyarlama eğitim programı'nın okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi ile ilgili düşünceleri, tutumları ve endişeleri üzerindeki etkisinin karşılaştırılması
Effects of adaptation training program on thoughts, attitudes and concerns of preschool teachers about inclusive education
Yazar: DEMET AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUR TUĞLUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; Öğretimsel uyarlamalar = Instructional adaptations ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Okul öncesi dönemde özel gereksinimi olan çocukları desteklemek için yaygın olarak kullanılan müdahale programı kaynaştırma uygulamalarıdır. Kaynaştırma sürecini başarıya ulaşması için önemli faktörlerden biri öğrenme-öğretme sürecinde çocuğun ihtiyaçlarına göre uyarlama yapmaktır. Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerini uyarlama hakkında bilgilendirmek amacıyla hazırlanan Uyarlama Eğitimi Programı (UEP)'nın okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi ile i̇lgili düşünceleri, tutumları ve endişeleri üzerindeki etkisinin karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Araştırma karma yöntem araştırmalarından çok aşamalı karma desen üzerine kurgulanmıştır. Çok aşamalı desende gerçekleştirilen araştırmada, nitel ve nicel verilerden yararlanılmıştır.  Çalışma 2019-2020 eği̇ti̇m-öğretim yılında gerçekleşmiş ve çalışmaya 38 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. 38 öğretmen seçilirken amaçlı örnekleme yöntemi ve ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Bu 38 öğretmenden sınıfında kaynaştırma öğrencisi olan 6 öğretmenle görüşmeler yapılmış elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilerek yorumlanmış ve UEP geliştirilmiştir. Daha sonra 38 öğretmene "Kaynaştırmaya İlişkin Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği" ve "Etkinlik Planı Formu" veri toplama araçları ön test olarak uygulanmıştır. Sonrasında deney grubunda olan 19 öğretmene yönelik 10 hafta süren UEP uygulanmıştır. Kontrol grubunda olan 19 öğretmene hiçbir uygulama yapılmamıştır. 10 hafta sonunda her iki gruba aynı araçlar son test olarak uygulanmış ve 30 gün sonra deney grubuna izleme testi uygulanarak veriler analiz edilmiştir. Deneysel çalışma sonrasında nitel araştırma yöntemi kullanılarak öğretmenlerin programa ilişkin görüşleri içerik analizi ile analiz edilmiştir. Elde edilen tüm veri setleri karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Çalışma sonunda UEP'in okul öncesi öğretmenlerinin uyarlamaya ilişkin bilgilerini ve uygulamalarına olumlu yönde katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca UEP öğretmenlerin kaynaştırmaya ilişkin tutumlarını olumlu yönde geliştirmiş, endişelerini azaltmaya katkı sağlamıştır. Ancak UEP'in öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik düşüncelerine etki ettiğini gösteren doğrudan bir sonuca ulaşılamamıştır. Araştırma sonunda gelecek araştırmacılara ve uygulamacılara; okul öncesi öğretmenlerinin öğretimsel uyarlama eğitimine ilişkin yeterliklerinin farklı programlarla desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Inclusive applications are a commonly used intervention program to support the children with special needs in the preschool stage. One of the important factors for the success of the inclusion process is the adaptation that takes the need of children in the learning/teaching process. This study aims to analyze the effects of the Adaptation Training Program, developed to inform preschool teachers about this subject, on the thoughts, attitudes and concerns of preschool teachers about inclusive education. The study adopted the mixed-methods multiphase design. With its multiphase design, the study made use of qualitative and quantitative data.  The study was conducted in the 2019-2020 academic year with the participation of 38 preschool teachers. The purposive sampling method and the criterion sampling technique were used in selecting 38 teachers. Of 38 teachers, 6 teachers who had inclusion students in their classrooms were interviewed and the data collected were analyzed using content analysis and the Adaptation Training Program was developed. Then, 38 teachers' "Sentiments, Attitudes and Concerns about Inclusive Education Scale" and "Activity Plan Form" data collection tools were applied as pre-test. The Adaptation Training Program was given to 19 teachers in the test group for 10 weeks. No program was implemented for the 19 teachers in the control group. The post-test was administered to both groups at the end of 10 weeks and the follow-up test was given to the test group after 30 days, and the data were analyzed. In addition, the views of the teachers regarding the program were analyzed using the qualitative research methods. All data sets obtained were compared and interpreted. At the end of the study, it was concluded the Adaptation Training Program had a positive impact on the knowledge and practices the preschool teachers about adaptation. In addition, the Adaptation Training Program made positive improvements in the attitudes of the teachers toward inclusion and eased their concerns. However, there was no direct result demonstrating that the Adaptation Training Program affected the teacher's thoughts about inclusion. Future researchers and practitioners are advised to support the competencies of preschool teachers for instructional adaptation training with different programs.