Öğretim elemanlarının bakış açısıyla örgütsel sessizlik
Organizational silence from the perspective of instructors
Yazar: HASAN ULVİ EVREN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR YENGİN SARPKAYA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Çalışan sessizliği = Employee silence ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğretim elemanları = Instructors

Özet:
Bu çalışma, Ege Bölgesindeki bir devlet üniversitesinin farklı birimlerinde görev yapan öğretim elemanlarının sessizlik algılarını, eğer varsa sessizliğe neden olan faktörleri ve sessizliğin muhtemel sonuçlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Öğretim elemanlarının sergiledikleri örgütsel sessizlik türlerini, örgütsel sessizliğin nedenlerini ve sonuçlarını saptamayı ve ayrıntılı olarak açıklamayı amaçlayan bu çalışmada karma araştırma yöntemi izlenmiştir. Araştırmada önce nicel veri toplama yöntemi izlenmiş ve veriler nicel çözümleme tekniklerinden yararlanarak çözümlenmiştir. Daha sonra, elde edilen bulgulardan hareketle görüşme formu hazırlanarak nitel veri toplama yöntemi izlenmiş ve veriler nitel veri çözümleme teknikleriyle çözümlenmiştir. Bu nedenle araştırma "Açımlayıcı Sıralı Desen" olarak tasarlanmıştır. 
Araştırmanın evrenini, farklı birimlerde görev yapan 1301 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Örneklem ise küme örnekleme yöntemi ile seçilen 376 öğretim elemanından oluşmuştur. Nitel aşamada amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik örnekleme tekniğiyle belirlenen farklı birimlerde görev yapan farklı unvanlarda 12 öğretim elemanı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada, öğretim elemanlarının örgütsel sessizlik algılarını belirlemek için alanyazında yaygın olarak kullanılan ve Dyne, Ang ve Botero (2003) tarafından geliştirilmiş olan 15 maddelik "Örgütsel Sessizlik Ölçeği" kullanılmıştır. Nicel verilerin değerlendirilmesinden sonra araştırmacı tarafından geliştirilen 6 maddelik görüşme formu hazırlanmıştır. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle elde edilmiştir. 
Nicel aşamada elde edilen başlıca bulgular şöyledir: Örgütsel sessizliğin genel ortalamasında kadınların erkeklerden; "Araştırma Görevlilerinin" "Profesörlerden" ve  "Diğer (Öğretim Görevlileri-Okutmanlar-Uzmanlar)" grubundan, "Korunmacı Sessizlik" boyutunda 25-32 yaş aralığındaki öğretim elemanlarının diğer bütün yaş gruplarındakilerden daha sessiz oldukları saptanmıştır. Yine "Korunmacı Sessizlik" boyutunda "Araştırma Görevlilerinin" diğer bütün gruplardan; "Yardımcı Doçentlerin (Dr. Öğretim Üyelerinin)" "Profesörlerden ve Diğer (Öğretim Görevlileri-Okutmanlar-Uzmanlar)" grubundan; (1-8 yıl) çalışma aralığındaki öğretim elemanlarının (9-16 yıl) ve (25 yıl ve üstü) çalışma süresine sahip olanlardan daha sessiz oldukları belirlenmiştir.  
Hem sessizlik genel ortalamasında hem de "Kabullenici Sessizlik" boyutunda; "Fakültelerde" ve "Yüksekokullarda" çalışan öğretim elemanları "Meslek Yüksekokullarında" çalışan öğretim elemanlarından daha sessiz bulunmuştur. 
 "Korumacı Sessizlik" boyutunda; bu üniversitede 6-10 yıl çalışmış olanlar ve 11-15 yıl çalışmış olanların, 16 yıl ve üstü çalışma süresindekilere kıyasla daha sessiz oldukları belirlenmiştir. 
Araştırmanın nitel aşamasında elde edilen bulgular ise akademik unvan değişkenine ilişkin nicel aşamada çıkan sonuçları desteklerken, özellikle yaş değişkenine ilişkin nicel aşamada çıkan sonuçlardan farklı bulguları da içermektedir. Nicel aşamada elde edilen bulgulara göre yaşı genç olan öğretim elemanları daha sessiz kalırken, nitel aşamada elde edilen bulgulara göre öğretim elemanlarının yaşı ilerledikçe yaşadıkları öğrenilmiş çaresizlik deneyimlerinden dolayı sessizlik davranışları artmaktadır.  
Tüm bulgular değerlendirildiğinde, çalışma kapsamına alınan üniversitede örgütsel sessizlikte, çalışma süresi az olanların, akademik kariyerin başında olanların ve akademik yükselme kaygısı olanların sessiz olduğu akademik kariyer basamaklarının sonunda olanlardaki sessizliğin ise öğrenilmiş çaresizliğe dayandığı bulunmuştur. Çarpıcı bir sonuç ise akademik hiyerarşinin, sessizliği olumsuz etkileyen bir olgu olmasıdır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sessizlik, Öğretim Elemanı, Karma Yöntem.

Abstract:
This study aims to reveal the organizational silence perceptions of the instructors who work in different academic units of a state university in Aegean Region, factors, if available, causing silence and possible consequences of silence.
In this study, mixed research method was used to determine and elaborate the types of organizational silence seen among instructors, the reasons and consequences of organizational silence. First, quantitative data collection method was used and the data obtained by the researcher was analyzed by using quantitative analyzing techniques. Then, an interview form was prepared by the researcher regarding the findings obtained in quantitative phase and qualitative data collection method was used. The data obtained by the researcher was analyzed by using qualitative analyzing techniques. So, this research was designed as "Sequential Explanatory Design". The population of study consisted of 1301 instructors working in different academic units. The sample of the study consisted of 376 instructors who were selected by using cluster sampling method. In qualitative phase, 12 instructors who work in different academic units with different titles were determined by maximum variation sampling method, one of the purposive sampling methods, and interviews were conducted. 
In this study, Organizational Silence Scale that was developed by Dyne, Ang & Botero (2003) was used to determine organizational silence perceptions of instructors. The scale which is frequently used in literature includes 15 items. After evaluating the quantitative data, an interview form which has 6 items was prepared by the researcher for the qualitative phase. Semi-structured interviews were used to collect qualitative data. 
According to the results of the quantitative phase, these findings were identified; regarding the overall results of the scale, "Women" remain silent more than "Men", "Research Assistants" remain silent more than "Professors" and "Others (Teaching Assistants- Lecturers- Specialists)" and also the instructors who work in "Faculties" and "Schools" remain silent more than the ones who work in "Vocational Schools". In "Defensive Silence" dimension of the scale, instructors aged between 25-32 remain silent more than all other age groups, "Research Assistants" remain silent more than all other groups, "Assistant Professors" remain silent more than "Professors" and "Others (Teaching Assistants- Lecturers- Specialists)" and also the instructors who have work experience for between 1-8 years remain silent more than the ones who have work experience for between 9-16 years and for 25 years and more. In "Acquiescent Silence" dimension of the scale, the instructors who work in "Faculties" and "Schools" remain silent more than the ones who work in "Vocational Schools". In "Prosocial Silence" dimension of the scale, the instructors who have work experience at this university for between 6-10 years and between 11-15 years remain silent more than the ones who have work experience at this university for 16 years and more.
Although the results on academic title occurred in the quantitative phase are supported by the findings obtained in the qualitative phase, the findings on age are completely different between these phases. According to the findings of the quantitative phase, younger instructors remain silent more than the seniors, but the qualitative phase revealed that instructors are getting more silent over the years because of their prior learned helplessness experiences.
When all the findings are evaluated, it can be said that inexperienced instructors, the instructors who have just started their academic career and the ones who are concerned about academic promotion remain silent at the university in question. It is also considered that the silence of senior instructors is based on their prior learned helplessness experiences. One of the most significant results of this study is that academic hierarchy is a phenomenon which has a negative impact on silence. 

KEY WORDS: Silence, Instructor, Mixed Method