Okul yöneticilerinin yaşadıkları iş stresinin öncülleri, sonuçları ve stresle başa çıkma stratejileri: Karma bir araştırma
The premises and results of occupational stress experienced by school administrators and strategies for coping with stress: A mixed method research
Yazar: SERKAN YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGENEL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin yaşadıkları iş stresinin öncülleri, sonuçları ve stresle başa çıkma stratejilerini saptamaktır. Araştırmada karma bir yöntem tercih edilmiş ve sıralı araştırıcı tasarım kullanılmıştır. Bu sebeple araştırmada öncelikle nitel veriler toplanmış ve daha sonra da nitel verilerin çoğaltılması amacıyla nicel verilerden faydalanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Avrupa Yakasında bulunan 5 İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmî kurumlarda görev yapan 878 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Evrenden seçilen 19 okul yöneticisinden araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak nitel veriler toplanmıştır. Nicel veriler ise literatür taraması ve araştırmacı tarafından çalışmanın amacına uygun olarak toplanan nitel veriler ışığında geliştirilen "Marmara İş Stresi Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Oluşturulan ölçek, 439 okul yöneticisine uygulanmıştır. Nicel veriler için iş stresinin sebeplerinin, sonuçlarının ve başa çıkma stratejilerinin anlamlı farklılık gösterip göstermediği t-testi ve ANOVA yardımıyla belirlenmiştir. Araştırmanın son bölümünde araştırmacı tarafından yapılan nitel görüşme sonuçları ve nicel analiz bulguları birleştirilerek yorumlanmıştır.

Abstract:
This research aims to determine the antecedents, consequences and strategies for coping with work-related stress experienced by school administrators. A mixed-method and a sequential exploratory design were used in the study. For this reason, in the research, the qualitative data were first collected, and then quantitative data were used to reproduce the qualitative data. The research universe consists of 878 administrators working in official institutions affiliated to the 5 District Directorate of National Education in the European Side of Istanbul in the 2020-2021 academic year. Qualitative data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher, with 19 administrators selected from the population. Quantitative data were collected through the "Marmara Work Stress Scale", which was developed in the light of the literature review and the qualitative data collected by the researcher in accordance with the purpose of the study. This scale was applied to 439 school administrators. For quantitative data, it was determined with the help of t-test and ANOVA whether the causes, consequences and coping strategies of work stress differed significantly. In the last part of the study, the researcher's qualitative interviews and the quantitative analysis findings were combined and interpreted.