Üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeyleri
Subjective well-being levels of university students
Yazar: MELİHA TUZGÖL DOST
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER VOLTAN ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
iü ÖZET Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeylerinin cin siyet, fakülte, bölümden memnuniyet, akademik başarı, algılanan ekonomik durum, fiziksel sağlık durumu, algılanan ana-baba tutumu, fiziksel görünüşten memnuniyet, dinî inanç ve denetim odağı değişkenlerine göre farklılık göste- rip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, 2002-2003 öğretim Yıl» Güz Dönemi'nde Ha cettepe Üniversitesi Reytepe Kampüsü'nde örgün eğitime devam eden, İkti sadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Fen Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Eğitim Fakültesi ve Edebiyat Fakültesî'nin 2. ve 3. sınıf öğrencilerinden 700 kişiden oluşmaktadır. öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Öznel İyi Oluş ölçeği" ile belirlenmiştir, öznel İyi Oluş ölçeği 46 maddeden oluşmaktadır, ölçeğin amacı, bireylerin yaşamları hakkındaki bilişsel değer lendirmeleri ile yaşadıkları olumlu ve olumsuz duyguların sıklığı ve yoğunlu ğunu belirleyerek öznel iyi oluş düzeylerini saptamaktır. Ölçeğin geçerliğini test etmek amacıyla çeşitli geçerlik çalışmaları yapılmıştır, ölçeğin Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı.93; test-tekrar test uygulaması sonucu hesaplanan Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı.86'dır. Araştırmada dene tim odağı, Dağ (1991) tarafından uyarlanmış olan "Rotter'ın İç Dış Kontrol ölçeği" ile belirlenmiştir. Denetim Odağı dışındaki diğer bağımsız değişken lerle ilgili bilgiler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kulla nılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde varyansların homojenliği kontrol edildikten sonra t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunda elde edilen F değerinin anlamlı bulunduğu durumlarda farkın kaynağını sap tayabilmek için varyansların homojen olduğu gruplarda Tukey HSD testi,IV varyanslann homojen olmadığı gruplarda Tamhane T2 testi uygulanmıştır. Araştırmada hata payı üst sının en az 0.05 olarak alınmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular kısaca şöyle özetlenebilir: - öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri cinsiyet ve fiziksel sağlık durumu na bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir. - İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeyleri ile Mühendislik Fakültesi öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeyleri arasında ikti sadi ve idari Bilimler Fakültesi öğrencileri lehine anlamlı bir fark vardır. - Bölümünden memnun olan ve olmayan öğrencilerin öznel iyi oluş dü zeyleri arasında bölümünden memnun olanlar lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. - Akademik olarak başarılı öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri ile aka demik olarak orta düzeyde başarılı ve başarısız öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri arasında akademik olarak başarılı öğrenciler lehine; akademik ola rak orta düzeyde başarılı öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri ile başarısız öğrencilerin öznel iyi düzeyleri arasında orta düzeyde başarılı öğrenciler lehi ne anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. - Algılanan ekonomik durumu orta ve üst olan öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri ile algılanan ekonomik durumu alt olan öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri arasında algılanan ekonomik durumu orta ve üst olan öğren ciler lehine anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. - Algılanan ana-baba tutumu demokratik olan öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri ile algılanan ana-baba tutumu ilgisiz ve aşırı koruyucu olan öğren cilerin öznel iyi oluş düzeyleri arasında algılanan ana-baba tutumu demokra tik olan öğrenciler lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.- Fiziksel görünüşünden memnun olan ve olmayan öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri arasında fiziksel görünüşünden memnun olan öğrenciler lehine anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. - Dinî inancı güçlü olup yaşamında önemli bir yer tutan ve dinî inancı olmasına rağmen yaşamında önemli bir yer tutmayan öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri ile dinî inancı olmayan öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri ara sında ilk iki grup lehine anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. - İçten denetim odaklı öğrencilerle dıştan denetim odaklı öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri arasında içten denetim odaklı öğrenciler lehine an lamlı fark olduğu görülmüştür. Bulguların değerlendirilmesinden elde edilen sonuçlara göre yorumlar yapılmış, alanda çalışanlara ve benzer konularda çalışma yapmak isteyen araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
VI SUMMARY In this study, differences in the subjective well-being levels of university students as a function of gender, faculty, satisfaction about department academic achievement, perceived economic level, physical health, perceived attitude of parents, satisfaction with physical appearance, religious belief and locus of control were examined. The sample of the study consisted 700 saphomore and juniors from Faculty of Economical and Administrative Sciences, Faculty of Science, Faculty of Engineering, Faculty of Education and Faculty of Letters at the Beytepe Campus of Hacettepe University in the spring semester of 2002- 2003. The subjective well-being levels of the students were measured by "Subjective Weil-Being Scale" developed by the researcher. Subjective Well- Being Scale consisted of 46 items. The aim of the scale is to determine the subjective well-being levels by identifying the intensity and frequency of the positive and negative affects and the cognitive evaluations about people's lives. The validity of the scale has been examined. The scale's Cronbach Alpha Reliability Coefficient is.93 and the Pearson Product Moment Correlation Coefficient is.86. To assess the locus of control orientation of the students, "Rotter's Locus Of Control Scale" which is adapted in Turkish by Dağ (1991) was administered. "Personal Information Form" which was developed by the researcher was utilized to gather information about other independent variables. t test and one-way ANOVA were used to analyze the data after controlling the homogenity of the variances. The source of the differences were tested with employing Tukey HSD test for the groups with homogenous variances and Tamhane's T2 test for the groups with heteregenous variances. Significance level was establish as 0.05.VII The findings of the study can be summarized as follows: -There is no significant difference in the subjective well-being levels of the students as a function of gender and physical health. -There is a significant difference between the subjective well-being levels of students from Faculty of Economical and Administrative Sciences and Faculty of Engineering in favour Economical and Administrative Sciences Faculty's students. -There is a significant difference in the subjective well-being levels between students who are satisfied and dissatisfied with their department in favour of satisfied students. -There is a significant difference in the subjective well being levels between students who are academically successful, who performed avarage academical success and who are unsuccessful students in favour of academically seccessful students. There is a significant difference in the subjective well-being levels between students who perform avarage academical success and who are unsuccessful students in favour of avarage successful students. -There is a significant difference in the subjective well-being levels between students who have middle and high economic level perception and students having low economical level perception in favour of students having middle and high economic level perception. -There is a significant difference in the subjective well-being levels between students who perceive democratic parent attitude, who perceive unprotective and overprotective parent attitude in favour of students who perceive democratic parent attitude.VIII -There is a significant difference in the subjective well-being levels between students who are satisfied and dissatisfied with their physical appearance in favour of the students who are satisfied with their physical appearance. -There is a significant difference in the subjective well-being levels between students who either have strong religious belief or attribute importance to religion, who either have religious belief or attribute not much importance to religion and who have not religious belief in favour of first two groups. -There is a significant difference in the subjective well-being levels between students who have internal locus of control and who have external locus of control in favour of students who have internal locus of control. Several implications of the aforementioned findings for both research and practice were discussed and recomendations for future research were made.