Kohezyonlu toprak matriks içinde blok içeren zeminlerde blok sayısının makaslama dayanımı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of the effects of block count on shear strength of block in cohesive soil matrix
Yazar: BİRKE BESBELLİ
Danışman: PROF. DR. HARUN SÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Zayıf matriks içinde blok içeren zeminlerin dayanım ve deformasyon davranışları matriksin, blokların ve matriks ile bloklararasındaki dokanağın jeomekanik özelliklerine bağlı olarak farklılıklar sunmaktadır. Bu nedenle bu tür karmaşık jeolojik kütlelerin dayanım ve deformasyon parametrelerinin belirlenmesi konusunda genellikle önemli güçlükler yaşanabilmektedir. Bu güçlüklerin aşılmasına yönelik olarak 1990'lardan günümüze kadar ampirik çalışmalar yapılmaktadır.Bu ampirik yaklaşımlar literatürdeki bulgulara belirli ölçüde güvenli taraftan yaklaşarakönerilmişlerdir. Literatürdeki ampirik kestirim yöntemleri uygulayıcıya doruk makaslama dayanımına yönelik parametre seçiminde yardımcı araçlardır. Literatürdeki ampirik yaklaşımlarda temel girdi parametresi olarak hacimsel blok oranı (HBO) tercih edilmiştir. Bu çalışmadakohezyonlu toprak matriks içinde blok içeren zeminlerde hacimsel blok oranının yanı sıra, mühendislik uygulaması boyutundaki blok sayısının da kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Mühendislik uygulaması boyutuna bağlı olarak türetilebilen blok sayısı parametrelerinin,bu tür jeolojik malzemelerinmakaslama dayanımına yönelik yapılan değerlendirilmeleri sonucunda anlamlı ilişkilerin belirlenebildiği söylenebilir. Ancak, bu anlamlı ilişki düzeylerinin göstergesi olarak belirlenen korelasyon katsayıları, hacimsel blok oranı yerine tercih edilebilecek kadar bir üstünlüğe (yüksekliğe) sahip değildir.Ayrıca, hacimsel blok oranının belirlenmesiyle kıyaslandığında,türetilen blok sayısı parametreleri elde edilmesi bakımından daha pratik parametreler de değildir.Bununla birlikte, genellemeye yönelik olarak veri grupları birleştirildiğinde bu çalışmada türetilen blok sayısı parametrelerinin kullanımı ilekorelasyon katsayılarının olumsuz etkilendiği görülmektedir. Bu nedenle, dayanım ve deformasyon parametrelerinin belirlenmesinde literatürdeki önerildiği şekliyle HBO'nun ampirik bir ölçüt için önemli ve temel bir girdi parametresi olduğu söylenebilir.

Abstract:
Strength and deformation behaviours of block in weak matrix soils exhibit differences depending on geomechanical properties of matrix, blocks and boundaries between matrix and blocks. Therefore generally some difficulties may be encountered during determination of strength and deformation parameters of these kinds of geological masses. Empirical studies have been performed to overcome these difficulties since 1990s. These empirical approaches have been proposed based on the findings in the literature from a certain degree of safe side. Empirical prediction tools in the literature are assistant tools for selection of the peak shear strength parameters. Volumetric block proportion (VBP) has been preferred as fundamental input parameter in the existing empirical approach in the literature. In this study, the use of the block count in the engineering application dimension has been evaluated, as well as the volumetric bloc proportion of blocks in the cohesive soil matrix. It can be said that significant correlations can be determined for shear strength of these geological materials as a result of evaluation of the derived block count parameters depending on the engineering application dimension .However, the correlation coefficients, which are indicative of these significant correlation levels, do not have a superiority (high) to be preferred over the volumetric block ratio. Furthermore, when compared with determining the volumetric block proportion, the derived block count parameters are not a more practical parameter to achieve. However, when data groups are combined for generalization, it is observed that the correlation coefficients were adversely affected by the use of the derived block count parameters in this study. For this reason, it can be said that VBP is an important and fundamental input parameter for an empirical criterion in determining the strength and deformation parameters as suggested in the literature.