Kars'ta ikinci basamak bir hastaneye başvuran gebelerde istenmeyen gebelik sıklığı ve istenmeyen gebelikleri etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examination of the frequency of unintended pregnancy and the factors affecting unwanted pregnancies among pregnant women admitted to a secondary care hospital in Kars
Yazar: HİLAL KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. BİNALİ ÇATAK
Kafkas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik-istenmeyen = Pregnancy-unwanted ; Halk sağlığı = Public health ; Kars = Kars

Özet:
Bu araştırmada, Kars'ta ikinci basamak bir hastaneye başvuran gebelerde istenmeyen gebelik sıklığının belirlenmesi ve istenmeyen gebelikleri etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Araştırma kesitsel tiptedir. Araştırmanın evrenini ilgili hastanenin kadın hastalıkları ve doğum kliniğine başvuran gebeler oluşturmuştur. Araştırmanın yapıldığı hastanede 2021 yılında kadın hastalıkları ve doğum kliniğine başvuran gebe sayısı 2118'dir. İki bin yirmi iki (2022) yılında da aynı sayıda gebe başvuracağı öngörülmüştür ve araştırmanın evreni 2118 olarak belirlenmiştir. Örneklem büyüklüğü N.t2.p.q/S2.(N-1) + t2.p formülü kullanılarak 326 gebe olarak bulunmuştur. Araştırmanın bağımlı değişkeni mevcut gebeliği istem durumudur. Araştırmanın bağımsız değişkenleri gebelerin sosyodemografik, biyodemografik, sosyoekonomik ve sağlık hizmet kullanımı-sağlık özellikleridir. Araştırma, ilgili kliniğe Ağustos 2022 ve Eylül 2022 tarihleri arasında başvuran toplam 326 gebe ile onamları alındıktan sonra yüz yüze yapılmıştır. Çalışma grubunda, istenmeyen gebelik sıklığı %36,5 olarak belirlendi. Ayrıca, kadınların %17,2'sinin mevcut gebeliği hiç istemediği, %19,3'ün ise gebeliği sonradan istediği saptandı. İstenmeyen gebelik, yaşadığı hanede dört ve daha az kişi bulunan gebelere göre, beş ve üzeri kişi bulunan gebelerde 2,4 kat (95% GA: 1,336-4,347), resmi nikahı bulunan gebelere göre, resmi nikahı bulunamayan gebelerde 4,9 kat (95% GA: 1,115-21,246), çocuk sahibi olmayan gebelere göre, tek çocuğu bulunan gebelerde 5,1 kat (95% GA: 2,379-11,038), iki ve daha fazla çocuğu bulunan gebelerde 17,6 kat (95% GA: 7,921-39,030) fazla olduğu belirlendi. Ayrıca, istenmeyen gebelik, gebelikten önce modern doğum kontrol yöntemi kullanan kadınlara göre, geleneksel yöntem kullanan kadınlarda 3,3 kat (95% GA: 1,575-7,165), yöntem kullanmayan kadınlarda 4 kat (95% GA: 1,670-9,334) fazla olduğu saptandı. İstenmeyen gebelikler ile ilişkili faktörlerin saptanmasını amaçlayan yerel çalışmalar yürütülerek ilgili topluma özgü risk faktörleri belirlenmeli ve gerekli müdahaleler, bu faktörler göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the frequency of unintended pregnancies among pregnant women who applied to a secondary care hospital in Kars and to evaluate the factors affecting unintended pregnancies. The research is of cross-sectional type. The population of the study consisted of pregnant women who applied to the obstetrics and gynecology clinic of the relevant hospital. In 2021, the number of pregnant women who applied to the obstetrics and gynecology clinic of the hospital where the research was conducted was 2118. It was predicted that the same number of pregnant women would apply in 2022, and the population of the study was determined as 2118. The sample size was found to be 326 pregnant women by using the N.t2.p.q/S2.(N-1) + t2.p formula. The dependent variable of the study is the status of intention for the current pregnancy. The independent variables of the study are sociodemographic, biodemographic, socioeconomic and health service use-health characteristics of pregnant women. The study was conducted face to face with a total of 326 pregnant women who applied to the relevant clinic between August 2022 and September 2022 after their consent was obtained. The frequency of unintended pregnancy in the study group was determined as 36.5%. In addition, it was determined that 17.2% of the women did not want the current pregnancy at all and 19.3% desired the pregnancy later. Unintended pregnancy was 2.4 times (95% CI: 1.336-4.347) higher in pregnant women with five or more people compared to pregnant women with four or less people in their households, and 4.9 times (95% GA: 1.115-21.246) higher in pregnant women with no civil marriage, compared to pregnant women with civil marriage. Also, unintended pregnancy was 5.1 times (95% CI: 2.379-11.038) higher in pregnant women with one child and 17.6 times (95% CI: 7.921-39.030) higher in pregnant women with two or more children, compared to pregnant women who don't had children. Moreover, unintended pregnancy was found to be 3.3 times (95% CI: 1.575-7.165) higher in women using traditional methods and 4 times (95% CI: 1.670-9.334) higher in women who did not use a method compared to women who used modern contraception before pregnancy. Risk factors peculiar to the related community should be specified by conducting local studies aiming to determine the factors associated with unintended pregnancy and necessary interventions should be applied by considering these factors