hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Teknoloji okuryazarlığının finansal dijitalleşme üzerindeki etkisi: Yaş kuşaklarına yönelik bir araştırma
The impact of technological literacy on financial digitalization: A study on generations
Yazar: ÇAĞLA GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET İLKER AKBABA
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Hızla ilerleyen teknolojik gelişmeler bireylerde yeni bir yeterlilik düzeyini meydana getirmiştir. Teknoloji okuryazarlığı; gelişen teknolojileri anlayabilme, ihtiyaçları doğrultusunda kullanabilme veya uyarlayabilme yetisi ile ilişkilendirilebilir. Toplumların artan teknoloji okuryazarlık düzeyi firmaları dijital dönüşümlere sevk etmiştir. Firmaların kaynaklarını etkin ve verimli kullanabilmesi için önemli adımlardan biri olan dijitalleşme, tüm sektörlerde etkisini göstermeye başlamıştır. Hizmet sektörlerinde hem hizmet üretimleri hem de müşterilerle iletişim kanallarında değişimi meydana getirmiştir.
Bu çalışmada, farklı teknolojik gelişmelerin olduğu dönemlerde doğan yaş gruplarının sahip olduğu teknoloji okuryazarlık düzeyi ile bu farklılığın finansal dijitalleşmeyi nasıl etkilediği incelenmiştir. Bu doğrultuda 463 kişilik bir örnekleme anket çalışması uygulanmıştır, SPSS paket programı aracılığıyla; ortalama ve standart sapma, t-testi, regrasyon, ANOVA ve farklılık analizleri uygulanmıştır. Yapılan çalışmada teknoloji okuryazarlığı ile finansal dijitalleşme arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ve yaş kuşakları özelinde bu ilişkinin farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
Rapid advancements in technology have given rise to a new level of proficiency among individuals. Technological literacy can be associated with the ability to comprehend evolving technologies, utilize or adapt them according to needs. The increasing technological literacy levels within societies have propelled companies towards digital transformations. Digitalization, an essential step for companies to efficiently utilize their resources, has begun to manifest its impact across all sectors. It has brought about changes in both service production and communication channels with customers.
In this study, the technology literacy levels of different age groups, born during periods marked by various technological developments, were examined in relation to how this disparity affects financial digitalization. In this regard, a sample of 463 individuals was surveyed, and statistical analyses such as mean and standard deviation, t-test, regression, ANOVA, and difference analysis were conducted using SPSS package program. The study identified a significant relationship between technological literacy and financial digitalization, and it was observed that this relationship varied across different age cohorts.
Yöneticinin karanlık kişilik özellikleri ve nepotizm arasındaki ilişki
Relationship between the dark side of personality and the nepotism
Yazar: FATİH BALTACI
Danışman: DOÇ. DR. FATİH YILDIRIM
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma ile yöneticilerde bulunan karanlık kişilik özellikleri ile nepotizm(işe almada kayırmacılık, terfide kayırmacılık ve işlem kayırmacılığı) arasında bir ilişkinin olup olmadığı ve karanlık kişilik özelliklerinden makyavelizm, psikopati ve narsizmin nepotizmi nasıl etkilediğinin araştırılması amaçlanmaktadır.
Araştırma kapsamında nepotizm ve yöneticinin karanlık kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi ölçmek amacıyla anket tekniğinden yararlanılarak veriler elde edilmiştir. Erzurum ili Palandöken Kayak Merkezinde faaliyet gösteren yıldızlı otellerde çalışan personelden toplanan 181 geçerli veri analize dâhil edilmiştir. 
Makyavelizmin, terfi (r= 0,616, p=0.000) ve işe alma süreçlerinde kayırmacılığı (r= 0,698, p=0.000) anlamlı ve olumlu olarak etkilediği tespit edilmiştir. Narsizmin, terfi  (r= 0,421, p=0.000) ve işe alma süreçlerinde kayırmacılığı anlamlı ve olumlu olarak etkilediği görülmüştür.  
Çalışanların algıları ile ilgili yapılan araştırma sonucunda elde edilen verilere yapılan analizler sonucunda; yöneticilerin makyavelist ve narsist kişilik özelliklerinin işe alım ve terfi süreçlerinde kayırmacı uygulamalarını artırdığı görülmüştür.

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between dark personality traits in managers and nepotism (favoritism in hiring, favoritism in promotion, and procedural favoritism), as well as to explore how Machiavellianism, psychopathy, and narcissism, which are dark personality traits, impact nepotism.
To measure the relationship between nepotism and the manager's dark personality traits, data were obtained using a survey technique within the scope of the research. A total of 181 valid responses were collected from employees working in star-rated hotels in the Palandöken Ski Resort in Erzurum province and included in the analysis.
It was found that Machiavellianism significantly and positively influenced promotion (r= 0.616, p=0.000) and favoritism in the hiring processes (r= 0.698, p=0.000). Similarly, narcissism was observed to significantly and positively affect promotion (r= 0.421, p=0.000) and favoritism in the hiring processes.
Through the analysis of the data obtained from the research on employees' perceptions, it was revealed that managers with Machiavellian and narcissistic personality traits tend to increase favoritism practices in the hiring and promotion processes.
Keşfü'l-keşf (İnceleme-transkripsiyonlu metin)
Keşfü'l-keşf (Review-transcribed text)
Yazar: DERYA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ÇAVUŞOĞLU
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar birçok türde, konuda, şekilde verilen eserlerle muhtevası zenginleştirilen Eski Türk edebiyatının temel kaynaklarından birisi dindir. Hangi türden eserle ilgilenilirse ilgilenilsin mutlaka içeriğinde bir yerlerde İslam dini veya etkisi görülecektir. Keşfü'l-Keşf Milli Kütüphane Yazma Eserler koleksiyonunda "06 Mil Yz A 725" koduyla yer almaktadır. Çalışmaya konu olan Keşfü'l-Keşf isimli bu eser muhtemelen 16. yüzyıl sonları ve 17. yüzyıl başlarında istinsah edilmiş dinî-didaktik bir eserdir. Bu dinî-didaktik eserlerin içerisinde bulunan nasihatnâme türüne örnek bir eserdir. Nasihatnâmeler kendi dönemlerine ve kendisinden sonraki dönemlere de etki etmek, kimi zaman genel olarak insanları, kimi zaman devlet adamları – yöneticileri iyiye, doğruya, güzele yöneltmek amacıyla kaleme alınan manzum veya mensur eserlerdir. Bu amaç doğrultusunda kullanılan yöntemler değişiklik gösterebilir. Genel bir kitleye sesleniş şeklinde de olabilir, verilmek istenilen mesajlar evladına öğütler veren bir baba diliyle de verilebilir. Keşfü'l-Keşf'te verilen öğütler namaz, oruç, kıyamet, zekât, sadaka gibi dinî konular üzerine olup dolayısıyla ayet ve hadislerle, küçük dinî hikâyelerle desteklenmiştir. Çalışmada, Keşfü'l-Keşf isimli eser transkribe edilmiş ve metin üzerine tematik bir çalışma yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Keşfü'l-Keşf, din, nasihatnâme, ayet, hadis.

Abstract:
One of the main sources of Old Turkish literature, whose content was enriched with works in many genres, subjects, and forms from the 13th century to the 19th century, is religion. No matter what type of work one is interested in, the Islamic religion or its influence will be seen somewhere in its content. Keşfü'l-Keşf is included in the National Library Manuscripts collection with the code "06 Mil Yz A 725". This work, called Keşfü'l-Keşf, which is the subject of the study, is a religious-didactic work that was probably copied in the late 16th and early 17th centuries. This is an example of the type of advice found in religious-didactic works. Advice books are works in verse or prose written to influence their period and the following periods, sometimes directing people in general and sometimes statesmen and administrators towards goodness, truth, and beauty. The methods used for this purpose may vary. It can be addressed to a general audience, or the messages intended to be conveyed can be given in the language of a father advising his child. The advice given in Keşfü'l-Keşf is on religious topics such as prayer, fasting, doomsday, zakat, alms, and is therefore supported by verses, hadiths and small religious stories. In the study, the work named Keşfü'l-Keşf was transcribed, and a thematic study was conducted on the text.

Key Words: Keşfü'l-Keşf, religion, advice, verse, hadith.
Boyuna donatı yerleşim düzeninin betonarme kiriş eğilme davranışı üzerine etkilerinin deneysel olarak incelenmesi
Experimental investigation of the effects of longitudinal reinforcement placement on the bending behavior of reinforced concrete beams
Yazar: ENES KANDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK OKUYUCU
Erzurum Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
219M403 kod numaralı "Soğuk Havalarda (Kışın) Dökülmüş Betonarme Kirişlerin Eğilme Etkisi Altındaki Davranışlarının Deneysel Olarak İncelenmesi" başlıklı TÜBİTAK1001 projesi kapsamında fonlanan bu tez çalışmasında, Boyuna donatı yerleşim düzeninin betonarme kirişlerde eğilme davranışı üzerindeki etkileri hem deneysel hem de numerik olarak incelenmiştir. Deney numunelerinin tasarımında, SAP2000 ve RESPONSE2000 yazılımları ile birlikte yönetmelik formülleri kullanılarak 3 farklı tasarım kıyaslanmıştır.  Toplamda 3 farklı gruptan oluşan 8 kiriş numunesi, tam ölçekli 4 noktalı eğilme deneylerine tabi tutulmuştur. Deney numunelerinin yük-deformasyon grafikleri, enerji sönümleme kapasiteleri, süneklik değerleri, başlangıç rijitliği, eğilme rijitliği ve sekant rijitliği gibi değerleri hesaplanmıştır. Çalışmada donatı düzeninin etkisi irdelenirken demet donatı kavramı üzerinde yoğunlaşılmış olup, aynı çekme donatısı oranına sahip demet donatılı kesit ile tekil donatılı kesit arasında anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir.

Abstract:
In this thesis study, funded by the TÜBİTAK1001 project titled "Experimental Investigation of the Behavior of Reinforced Concrete Beams Under Bending Effect in Cold Weather (Winter)", the effects of longitudinal reinforcement arrangement on the bending behavior of reinforced concrete beams were investigated both experimentally and numerically. In the design of the test specimens, 3 different designs were compared using 3 different design methods, including the regulations and the SAP2000 and RESPONSE2000 software. A total of 8 beam specimens, consisting of 3 different groups, were subjected to full-scale four-point bending tests. The load-deflection curves, energy dissipation capacities, ductility values, initial stiffness, bending stiffness, and secant stiffness of the test specimens were calculated. While investigating the effect of reinforcement arrangement, the concept of bundled reinforcement was focused on, and no significant difference was observed between the bundled reinforcement section and the single reinforcement section with the same tensile reinforcement ratio.
(1+2) boyutlu zamana bağlı konvektif katsayılı sönümlemeli dalga tür konveksiyon-difüzyon-reaksiyon denkleminin sonlu farklar/sonlu elemanlar yöntemi ile çözümü
Finite difference/finite element method solution of the (1+2) dimensional time-dependent convective coefficient damped wave type convection-diffusion-reaction equation
Yazar: ZEYNEP ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. HARUN SELVİTOPİ
Erzurum Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Yapılan çalışmaları incelediğimizde görüyoruz ki, birçok mühendislik ve fizik problemleri konveksiyon-difüzyon-reaksiyon denklemi ile matematiksel olarak modellenmektedir. Bu tez çalışmasında ise literatüre ilk kez girecek ve fiziksel problemlere oldukça katkı sağlayacak, hareketli alanlardaki salınımları kontrol etmede büyük role sahip olan iki boyutlu sönümlemeli dalga tür konveksiyon-difüzyon-reaksiyon denkleminin sonlu fark/sonlu elemanlar yöntemi ile çözümü ele alınmıştır. Fortran programlama dili kullanılarak elde edilen sayısal çözümlerin sonuçları zamana bağlı konvektif katsayılı denklemler için farklı zaman adımlarında elde edilmiş, incelenmiş ve yorumlanmıştır.

Abstract:
When we examine the studies conducted, we see that many engineering and physics problems are mathematically modeled by the convection-diffusion-reaction equation. In this thesis, for the first time in the literature, the solution of a two-dimensional damped wave-type convection-diffusion-reaction equation, which will make a significant contribution to physical problems and play a major role in controlling oscillations in moving domains, has been addressed using the finite difference/finite element method. The numerical solutions obtained using the Fortran programming language have been derived, examined, and interpreted for equations with time-dependent convective coefficients at different time steps.
D-cebirlerde genelleştirilmiş (α,β)-türevler
Generalized (𝜶,𝜷)-derivations on 𝒅-algebras
Yazar: ASLIHAN ŞENBAKAR
Danışman: DOÇ. DR. DAMLA YILMAZ
Erzurum Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezde ilk olarak cebir türlerinin önemli temsilcilerinden biri olan BCK-cebirleri
tanıtılmıştır ve bu cebirsel yapının bir genellemesi olarak karşımıza çıkan d-cebirleri
temel özellikleri ile verilmiştir. İki farklı türev kavramının d-cebirlerde sağladığı
özellikler sıralanmıştır. Daha sonra d-cebirlerde genelleştirilmiş (α, β)-türevler, α-ideal,
G-invaryant ideal tanımlanmıştır ve bunların özellikleri incelenmiştir. Son olarak da bir
kenar d-cebiri üzerinde verilen sağ genelleştirilmiş (α, β)-türevler ile bu ideal türleri
arasındaki ilişki araştırılmıştır.

Abstract:
In this thesis, firstly, BCK-algebras, one of the important representatives of
algebra types, are introduced and d-algebras, which appear as a generalization of this
algebraic structure, are given with their basic properties. The properties provided by two
different derivation notions in d-algebras are listed. Then, generalized (α, β)-derivations,
α-ideal, G-invariant ideal are defined in d-algebras and their properties are examined.
Finally, the relationship between the right generalized (α, β)-derivation given on an edge
d-algebra and these ideals types is investigated.
Göle belediyesi güneş enerji santrali üretim verilerinin meteorolojik verilere bağlı olarak yapay zekâ yöntemleri ile tahmini
Prediction of the production data of Göle municipality solar energy power plant based on meteorological data using artificial intelligence methods
Yazar: ERDİ MORKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. KAĞAN KORAY AYTEN
Erzurum Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: ANFIS = ANFIS ; Hücresel yapay sinir ağları = Cellular artificial neural networks ; Yapay Zeka Endeksi = Artificial Intelligence Index ; Yarı iletken güneş pili = Semiconductor solar cell

Özet:
Her geçen gün teknolojideki gelişmeler ile birlikte enerji talebinin sürekli artışı, fosil yakıtların tükenme sürecine girmesi ve çevresel etkilerin daha fazla dikkate alınması, yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ihtiyacı giderek artırmıştır. Özellikle güneş enerjisi, son dönemde önemli bir gelişim göstermiştir. Bu çalışmanın amacı, güneş enerjisinin genel özelliklerini incelemek ve güneş enerjisi santrallerinin üretim verilerini meteorolojik verilere dayalı olarak yapay zeka yöntemleriyle tahmin etmektir. Çalışmada, çok katmanlı yapay sinir ağları (ÇKYSA) ve uyarlamalı bulanık yapay sinir ağı çıkarım sistemi (ANFIS) kullanılarak çalışmanın yapıldığı bölge için ileriye dönük olarak güneş enerjisi üretimi tahmin edilmiştir. ÇKYSA yöntemiyle yapılan tahminlerde, en iyi sonuçların Levenberg-Marquardt (trainlm) algoritması ile elde edildiği bulunmuştur. ANFIS yönteminde ise Dsigmf üyelik fonksiyonu tipi ile 2-2-2 yapılandırmasına sahip üyelik fonksiyonları kullanılarak oluşturulan modelin en yüksek performansı gösterdiği tespit edilmiştir. Bu yöntemler, enerji sektöründe santrallerin üretim verilerinin tahmin edilmesi konusunda etkin bir şekilde uygulanabilir.

Abstract:
With technological developments day by day, the continuous increase in energy demand, the depletion of fossil fuels and the increasing monitoring of growth, the need for alternative energy sources has gradually increased. Especially solar energy has shown significant development recently. For this purpose, the general characteristics of solar energy and the production parts of solar power plants can be predicted using artificial intelligence methods on a meteorological basis. In the study, solar panel production was estimated using multilayer artificial neural networks (MLNN) and adaptive neural network extraction system (ANFIS). In the predictions made with the ÇKYSA method, the best results are in countries with Levenberg-Marquardt (trainlm) students and the elderly. In the ANFIS method, it was determined that the highest performance was shown in the recording time model with the Dsigmf recording function type and the 2-2-2 capacity. It is clearly observed from the publication graphs that the predictions made with both models show a high accuracy rate with the measurement data. This can be effectively applied in estimating the production data of power plants in the energy sector
Çelik kolon-kiriş birleşimlerinin yangın performansının yangına karşı korumalı ve korumasız olarak incelenmesi
Investigation of the fire performance of steel column-beam joints with and without fire protection
Yazar: ADEM ŞAFAK
Danışman: DOÇ. DR. BURAK KAAN ÇIRPICI
Erzurum Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Çalışmada, çelik kolon-kiriş birleşimlerinin yangına karşı performansı korumalı ve korumasız durumlarda incelenmiştir. Pasif koruma yöntemi olarak intümesan boyaların etkinliği, sonlu eleman yöntemiyle deneysel olarak değerlendirilmiştir. Yangın sırasında çelik elemanlar, özellikle 600°C gibi sıcaklıklarda mukavemetlerini kaybederek yapıların taşıma kapasitelerini tehlikeye atmaktadır. İntümesan boyalar, yangında genleşerek çelik yüzeyde koruyucu bir tabaka oluşturur ve yüksek sıcaklıklara dayanıklılığı artırır. Deneysel testler, boya uygulanmış ve uygulanmamış çelik numuneler üzerinde gerçekleştirilmiş ve sonuçlar, intümesan boyaların yangın dayanım süresini artırmada etkili olduğunu göstermiştir. Araştırma, yapı tasarımı ve yangın güvenliği standartlarının geliştirilmesine katkı sunmayı ve tahliye süreçlerini kolaylaştırarak insan hayatını güvence altına almayı hedeflemektedir.

Abstract:
In this study, the performance of steel column-beam joints against fire is investigated in protected and unprotected conditions. The effectiveness of intumescent paints as a passive protection method was experimentally evaluated by finite element method. During fire, steel elements lose their strength, especially at temperatures such as 600°C, jeopardizing the bearing capacity of structures. Intumescent paints form a protective layer on the steel surface by expanding in fire and increase resistance to high temperatures. Experimental tests were carried out on coated and untreated steel specimens and the results showed that intumescent coatings are effective in increasing the fire resistance time. The research aims to contribute to the development of building design and fire safety standards and to safeguard human lives by facilitating evacuation processes.
Tercüme-i Envâr-ı Süheylî-i Kâtip çelebi (53b-105a)(dil incelemesi- metin- dizin)
Tercüme-i Envâr-ı Süheylî-i Kâtip Çelebi (53b-105a) (linguistic index text- index)
Yazar: KÜBRA ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR UZUNKAYA
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kelîle ve Dimne geçmişten bugüne kadar uzanan tarih boyunca farklı dillere tercüme edilerek birçok dilde kendine bir yer kazanmış ve bizler için kıymetli bir yer edinmiştir. Bu çalışmada Kâtip Çelebi'ye ait olan Tercüme-i Envâr-ı Süheylî-i Kâtip Çelebi adlı eserin dil bilgisi özelliklerinin incelenmesi ve neşrinin yapılması amaçlanmaktadır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma; giriş, dil incelemesi, metin ve dizin-sözlük olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Kelîle ve Dimne hakkında genel bir bilgi verilmiş devamında Kelîle ve Dimne'nin kısaca tercüme serüvenine yer verilmiştir. Daha sonra çalışmanın genel içeriği, kapsamı ve çalışmada kullanılan yöntem anlatılarak çalışmanın amacı vurgulanmıştır. İnceleme bölümünde, Eski Anadolu Türkçesinin İmla, ses ve şekil özelliklerini taşıyan, bununla beraber yer yer de Klâsik Osmanlı Türkçesinin İmla, ses ve şekil özelliklerini de kimi yönlerden devam ettiren bu eserin İmla, ses ve şekil bakımından ayırt edici özellikleri metinden örneklerle irdelenmiştir. Metin bölümünde, eserin çeviri yazıya aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümde ise metnin sözlüğü oluşturulmuştur.

Abstract:
Throughout history, Kelîle ve Dimne has been translated into many languages and has gained a valuable place for us. This study aims to examine and publish the grammatical features of Tercüme-i Envâr-ı Süheylî-i Kâtip Çelebi, which belongs to Kâtip Çelebi. This study, prepared as a master's thesis, consists of four sections: introduction, language analysis, text and index-dictionary. In the introduction section, general information about Kelîle ve Dimne is given, and then the translation adventure of Kelîle ve Dimne is briefly included. Then, the general content, scope and method used in the study are explained and the purpose of the study is emphasized. In the review section, the distinctive features of this work, which carries the spelling, sound and shape features of Old Anatolian Turkish and at the same time continues the spelling, sound and shape features of Classical Ottoman Turkish in some ways, are examined with examples from the text. In the text section, the work is transcribed. In the index section, the dictionary of the text is created.