Sosyal bilgiler öğretiminde Türk dünyası
Turkish world in teaching social studies
Yazar: HASAN BAYRAM
Danışman: PROF. DR. REMZİ KILIÇ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim programları = Education programs ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Türk devletleri = Turkish states ; Türk dünyası araştırmaları = Turkish world researches ; Türkler = Turks ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Günümüzde Dünya üzerinde varlığını sürdüren bağımsız Türk devleti sayısı yedi tanedir. Bundan başka Çin, Rusya Federasyonu, Ukrayna gibi devletlere bağlı halde ise birçok özerk ve bağımsız Türk cumhuriyeti bulunmaktadır. Ayrıca Asya, Avrupa, Afrika ve diğer kıtalarda gerek azınlık statüsünde bulunan gerekse diğer nedenlerle ikamet etmekte olan yüz binlerce Türk nüfusu vardır. Bütün bunları hesaba kattığımız zaman dünya üzerinde varlığını sürdüren Türk nüfusu 250 milyon civarındadır. Çarlık Rusya döneminden itibaren Türkistan toprakları üzerine devam eden Rus yayılmacılığı, Sovyetler Birliği zamanında da devam etmiştir. Türkistan topraklarının tamamına yakınını işgal eden Sovyet Rusya, 1990 yılından itibaren dağılma sürecine girmiştir. Bu süreç Türk dünyası için fevkalade önem taşımaktadır. Çünkü Türk nüfusunun yarıdan fazlası Rusya'nın dağılması ile ya bağımsız olmuş ya da olmak için hala mücadele etmektedir. Bizim bu araştırmamızın amacı dünya üzerine yayılmış bulunan ve yaklaşık sayıları 250 milyon civarında olan Türk dünyasının Sosyal Bilgiler Eğitim Programlarında ne kadar anlatıldığını ortaya koymaktır.Araştırmamızda 1998 ve 2005 yılında hazırlanan İlköğretim Sosyal Bilgiler Eğitim Programları ve bu programı öğretebilmek için hazırlanan ders kitapları incelenmiştir. Araştırmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmaya genel bir giriş yapılarak tezin amacı belirlenmiş, önemi üzerinde durularak sınırları çizilmiştir. İkinci bölümde dünya üzerinde yaşayan bağımsız Türk devletleri, özerk ve muhtar devletlerle azınlık halinde yaşayan Türkler genel hatları ile anlatılarak okuyucuya tanıtılmıştır. Bu devletlerin Türkiye ile ilişkileri üzerinde durularak genel sorunları tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde Sosyal Bilgiler Dersinin önemi belirtilerek, ders kitaplarının programı anlatmadaki yeri vurgulanmıştır. Ayrıca 1998 yılında hazırlanan İlköğretim Sosyal Bilgiler 6 ve 7. Sınıf Eğitim Programı ve ders kitapları, 2005 yılında hazırlanan İlköğretim Sosyal Bilgiler 6 ve 7. Sınıf Eğitim Programı ve ders kitapları tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde ilgili program ve ders kitaplarında Türk dünyasına nerelerde değinildiği ve ne kadar yer verildiği tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise Türk dünyasının İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersinde neden anlatılması gerektiği üzerinde durularak, yapılması gerekenlerle ilgili önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Sosyal Bilgiler Eğitim Programı, Türk Dünyası, Ders Kitabı

Abstract:
Today, the number of the independent Turkish States existing all over the world is 7.Besides,there are lots of autonomous and independent Turkish Republics which are dependent on the countries such as China, Russia Federation and Ukraine.Moreover,in Asia,Europe,Africa,and in the other countries,there are hundreds of thousands of Turkish population who have settled there for some reasons and been living as minority communities.Taking all these figures above into consideration,the Turkish population throughout the world is about 250.000.000.Russian diffusionism ,which had been going on over Turkish land(Turkhistan) since the Tsarist Regime period,continued during the Soviet Union as well.Soviet Russia which invaded almost all of the Turkish lands went into collapse process in 1990 and this process has a remarkable significance for Turkish world because more than half of Turkish population became either independent or struggled to be independent after Russia?s collapse.In our study,we aim to reveal how much Turkish world with its 250.000.000 population all over the world is included in teaching programmes of social sciences.In our research,primary school teaching programmes of social sciences prepared in 1998 and in 2005,and the materials designed to perform these programmes have been examined.Our study consists of 5 parts.In the 1st part,aim of the thesis has been determined by including a general introduction to the research,and the research?s boundaries have been defined.In the 2nd part,independent and autonomous Turkish states throughout the world and Turks staying as minority groups have been introduced to the reader in general.In the 3rd part,by emphasizing the importance of social sciences,the significance of the coursebooks while teaching the programme has been expressed.In addition,primary school teaching programme and coursebooks of social sciences 6th and 7th grades prepared in 1998,and primary school teaching programme and coursebooks of social sciences 6th and 7th grades prepared in 2005 have been introduced.In the 4th,the parts of the programmes and the books in which the Turkish world has been referred to and how much they are involved there have been defined.In conclusion part,discussions about why Turkish world needs to be presented in social sciences subject of primary school and suggestions related to the subject have been included.Key Words: Social Sciences,Teaching Programme of Social Sciences,Turkish World,Coursebook