Depremlerin ekonomik etkilerinin belirlenmesinde girdi-çıktı modelinin kullanımı: Kocaeli ili örneği
The use of the input-output model in determining the economic effects of earthquake: The case of Kocaeli
Yazar: ARZU ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KÜÇÜKMEHMETOĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Deprem = Earthquake ; Ekonomik etki = Economic effect ; Girdi-çıktı modellenmesi = Input-output modeling ; Kilit sektörü = Leading sector ; Toparlanma = Recovery

Özet:
Doğa kaynaklı afetler dünyada neredeyse tüm ülkelerin karşı karşıya olduğu özel durumlardır. Bunların arasında yer alan depremler, depremin büyüklüğüne, konumuna ve depreme maruz kalan ülkenin gelişmişlik düzeyine göre etkilenen bölgenin ekonomisinde önemli zararlara yol açmaktadır. Türkiye en etkin deprem kuşaklarından biri üzerinde bulunması sebebiyle özellikle son zamanlarda sık sık depremlerle karşı karşıya kalmaktadır. Deprem sonrası kısa sürede verimli ve etkin bir şekilde toparlanmak ve planlı bir iktisadi kalkınma oluşturmak için yerel ve ülkesel ekonomik yapının analiz edilmesi önemlidir. Bu amaçla çalışmada modern anlamda temeli Wassily Leontief'in çalışmalarına dayanan statik açık Girdi-Çıktı (Input-Output) Modeli kullanılmaktadır. Bu model ile ekonomik yapı analiz edilmekte, deprem sonrasında ülke ekonomisinde meydana gelen daralma nedeniyle zarar gören ekonomiyi kalkındırmak için hangi sektörlere öncelikle yatırım yapılması gerektiği belirlenmektedir. Çalışmanın amacı, Marmara Bölgesi'nde meydana gelebilecek depremlerin yapısal sorunlarının yerel ve ülkesel düzeyde getireceği ekonomik etkilerin belirlenmesinde girdi-çıktı modeli kullanılarak tespit ve değerlendirmelerinin yapılmasıdır. Yerel düzeyde ekonomik etkinin belirlenebilmesi için bölgesel uzmanlaşma katsayısı (LQ) yöntemi kullanılarak Kocaeli ili için girdi-çıktı tablosu oluşturulmuştur. Kocaeli ekonomisinde imalat, altyapı ve ulaştırma sektörlerinin ileri ve geri bağlantı etkileri en yüksek olduğundan bu sektörler kilit sektörler olarak belirlenmiştir. Depremlerin ekonomik etkilerinin belirlenmesi için farklı varsayımlarla deprem senaryosu çerçevesinde girdi-çıktı modeli kullanılarak yerel ve ülkesel düzeyde analizler yapılmıştır. Buna göre depremlerin en çok inşaat, imalat, ticaret ve ulaştırma sektörlerine etki ettiği görülmektedir. Sonuç olarak deprem sonrası normal hayata dönmek için öncelikli sektörler bu sektörlerdir.

Abstract:
Natural disasters are unique circumstances that almost all countries in the world face. Among these natural disasters are earthquakes which cause significant damage to the economy of the affected region depending on the size and location of the quake and the level of development of the affected country. Located on one of the most active earthquake zones, Turkey has been facing frequent earthquakes in recent years. In that respect, it is important to analyze the country and regional economic structure to determine the efficient and affective economic sectoral strategies to be able to recover from the earthquake damages and to create a planned economic development in a short time. For this purpose, this research used a static open Input-Output Model which was originally developed by Wassily Leontief's work. By means of this model, the country and regional economic structures are analyzed, and then the critical sectors are identified to determine the fastest recovery plans for the contracted and damaged economy from earthquakes. The aim of the study is therefore to determine and evaluate the potential structural problems of the earthquakes that may occur in the Marmara Region by using the input-output model in determining the economic effects of the local and national level. In order to determine the economic impacts at the local level, the input-output table for Kocaeli Province is prepared by using the Location Quotient (LQ) method. In the economy of Kocaeli, the forward and backward linkage effects of the manufacturing, infrastructure and transportation sectors are found to be the highest and so these sectors have been identified as the key sectors. In order to determine the economic effects by earthquakes at the local and national level, a set of analyses is pursued by using the input-output model within the framework of earthquake scenario given various assumptions. Consequently, it was observed that construction, manufacturing, trade and transportation sectors would be the most adversely affected sectors from the earthquakes. These sectors are the primary sectors that need to recover from earthquake damages if quick recovery is to be achieved the local and national economy.