Doğu Karadeniz'de istavrit (Trachurus mediterraneus Steindachner, 1868) stoklarının akustik yöntem ile tahmin edilmesi
Estimation of horse mackerel (Trachurus mediterraneus Steindachner, 1868) stock in the Eastern Black Sea by acoustic method
Yazar: MURAT ERBAY
Danışman: PROF. DR. CEMALETTİN ŞAHİN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Akustik = Acoustic ; Hidroakustik yöntem = Hydroacoustic method ; Karadeniz = Black Sea ; Stok yönetimi = Stock management ; Sıcaklık = Temperature ; İstavrit balığı = Horse mackerel

Özet:
İstavrit (Trachurus mediterraneus, Steindachner, 1868) Türkiye'nin Karadeniz kıyılarında ticari olarak öneme sahip pelajik türlerden biridir. İstavrit balığının avlanma miktarı yıllara göre değişkenlik gösterse de, genel olarak stokların azaldığı bilinmektedir. Bu nedenle istavrit balık stoklarında yıllara göre değişimi gözlemlemek için akustik yöntemle stokların tahminleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada elde edilen veriler yıllara göre (2013, 2014, 2015) incelendiğinde ortalama balık boyları sırasıyla 8,21±1,95 cm, 7,97 ±2,22 cm ve 8,40±1,41 cm olarak belirlenmiştir. İstavrit stokları yıllara göre sırasıyla 19516 kg/nm2, 12306 kg/nm2 ve 2622 kg/nm2 olarak tahmin edilmiştir. Alınan sıcaklık verileri değerlendirildiğinde Türkiye'nin Doğu Karadeniz kıyılarında su sıcaklığındaki azalmanın batıdan doğuya doğru olduğu gözlenmiştir. İstavrit balığının termoklin tabakası varken suyun nispeten daha sıcak yüzeye yakın kısımlarında kaldığı doğrulanmıştır. Termoklin tabakasının kaybolması ve sıcaklıkların batıdan doğuya doğru düşmeye başlamasıyla istavrit stoklarının doğuya doğru göç ettiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde incelenen tuzluluk değerleri batıdan doğuya doğru herhangi bir değişim göstermemiştir. Ancak derinliğe bağlı olarak tuzluluk değerleri ‰ 18-18,5 arasında değişmesine rağmen stokların dağılımı üzerine bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Horse mackerel (Trachurus mediterraneus, Steindachner, 1868) is one of the most commercially important pelagic species in the Black Sea in Turkey. Although, the variety of catching amount of the species fluctuate by years, it is obvious that the stocks are getting smaller. For this reason, in order to observe the alterations in horse mackerel fish stocks over the years, the a survey was conducted to estimate stocks by acoustic method. Due to the obtained data from this survey, mean length was determined by years (2013, 2014, 2015) as 8,21±1,95 cm, 7.97±2,22 cm, and 8.40±1,41 cm respectively. Likewise, stock of horse mackerel was estimated as 19516 kg/nm2, 12306 kg/nm2 and 2622 kg/nm2 by years respectively. Water temperature in Turkey's eastern Black Sea coast has been decreasing from west to east. It was confirmed that, horse mackerel remain in relatively warmer parts of the water when thermocline layer exists. When the thermocline layer disappears and temperature begins to decrease, horse mackerel has an eastward migration. Water salinity did not differ between west and east. However, water salinity changed depending on the depth varying between 18-18.5 ‰ and this alteration did not affect stock distribution.