Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran 18-65 yaş arası bireylerin sosyaldestek algısı ile yaşamsal stresleri arasındaki ilişki /
Yazar: TURGAY ADANIR
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET
Giriş ve Amaç: Stres, bir kişinin duygularında, düşünce süreçlerinde veya
fiziki şartlarında, kişinin çevresi ile başedebilme gücünü tehdit eden bir gerilim
durumudur. Phillips'e göre algılanan stres bireyin belirli bir zaman diliminde ya da
belirli bir durumda ne kadar stres altında olduğuna ilişkin duygu ve düşünceleridir.
Stres kavramı Latince'de "estrictia", eski Fransızca'da "estree" kelimesinden
türemiştir. Estree kelimesinin anlamı zorlanma, gerilme ve baskıdır. Stres (zorlanma),
modern hayatın önemli bir parçası haline gelmiştir. İnsanın normal işlevlerini olumsuz 
vi
yönde etkileyen stres, insanda değişik sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına yol
açmakta, hayat kalitesini de negatif yönde etkilemektedir.
Bu araştırmanın amacı genç yetişkinlerin algılanan stres düzeyleri ile sosyal
destek algısı arasındaki ilişkiyi belirlemektedir.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Dışkapı
Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'ne 01/07/2023
ile 30/10/2023 tarihleri arasında ayaktan başvuran hastalar üzerine yapılan retrospektif
ve tanımlayıcı nitelikte bir çalışmadır.
Çalışmada, Algılanan Yaşamsal Stres Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan
Sosyal Destek Ölçeği, Sosyodemografik Bilgi Formu (cinsiyet, yaş, medeni durum,
meslek grubu, eğitim durumu, düzenli ilaç kullanım durumu, kronik hastalığı olan
katılımcıların kullandıkları ilaçlar) yüz yüze ve kendi kendine doldurma yöntemiyle
uygulanmıştır. Veriler IBM Corp released 2017. IBM SPSS Statistics for Windows,
ver.25.0. Armonk,NY: IBM Corp ile analiz edilmiş ve istatistiksel anlamlılık düzeyi
p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın yürütüldüğü süre içerisinde Ankara Dışkapı Yıldırım
Beyazıt EAH Aile Hekimliği polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran,
çalışmaya katılmayı kabul eden 18-65 yaş arası, psikiyatrik hastalığı bulunmayan,
halen psikiyatrik ilaç tedavisi veya psikoterapi almayan, çalışmamıza katılmayı kabul
eden kişilere Algılanan Stres Ölçeği ile Algılanan Sosyal Destek Ölçeği
uygulanmıştır. Uygulama yüzyüze anket şeklinde uygulandı. Sonrasında her 2 ölçeğin
sonuçları katılımcıların sosyodemografik verileri ile karşılaştırıldı.
Çalışmamızda, %95 güvenilirlik ve %5 hata payı ile araştırmanın örneklemi
418 olarak hesaplanmıştır. Oluşabilecek veri kayıpları göz önüne alınarak toplam 400
kişiye ulaşılmasına karar verilmiştir. Yaş, cinsiyet, sürekli kullanılan ilaç, medeni
durum, eğitim durumu, çalışma durumu,kronik hastalık algılanan Yaşamsal Stres
Ölçeği puanı, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puanı, test edilecek
parametrelerdir. Edinilen verilere göre;
vii
Algılanan stres düzeyi ile sosyal destek algısı arasında negatif yönlü ve
anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0,01). Yani sosyal destek algısı azaldıkça algılanan
stres düzeyi artmaktadır.
Cinsiyetler arasında sosyal destek algısı bakımından istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Kadınlar erkeklere göre sosyal destek algısı
bakımından daha yüksek ortalamaya sahiptir.
Kronik hastalık ile sosyal destek algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık bulunmuştur (p<0,05). Sosyal destek algısı açısından kronik hastalığa sahip
olmayanlar daha yüksek bir ortalamaya sahiptir.
İlaç kullanımı ile sosyal destek algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık bulunmuştur (p<0,05). Sosyal destek algısı açısından belirli bir kronik
hastalığa dair ilaç kullanmayan bireyler daha yüksek ortalamaya sahiptir.Yani ilaç
kullanmayan bireylerin algıladıkları sosyal destek daha fazladır.
Medeni durum ile sosyal destek algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık bulunmuştur (p<0,05). Sosyal destek algısı açısından medeni durumu evli
olan bireyler daha yüksek ortalamaya sahiptir.Medeni durumu dul olan bireyler ise
daha az sosyal destek algısına sahiptir.
Eğitim durumu ile sosyal destek algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı
bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Sosyal destek algısı açısından eğitim durumu lisans
düzeyi olan bireyler daha yüksek ortalamaya sahiptir. Sosyal destek algısı açısından
eğitim durumu ortaokul düzeyi olan bireyler daha düşük ortalamaya sahiptir.Yani
lisans düzeyinde eğitim durumu olanlar daha fazla sosyal destek algısına sahipken
eğitim seviyesi ortaokul düzeyinde olanlar daha az sosyal destek algısına sahiptirler.
Sonuç: Demografik veriler ile sosyal destek algısı karşılaştırıldığında
cinsiyet, kronik hastalık, eğitim durumu, medeni durum ve ilaç kullanımı ile sosyal
destek algısı arasında korelasyon saptanmış olup çalışma durumu ve yaş arasında bir
korelasyon bulunamadı.
viii
Demografik veriler ile algılanan stres düzeyi karşılaştırıldığında cinsiyet, yaş
kronik hastalık, eğitim durumu, medeni durum, ilaç kullanımı ve çalışma durumu ile
algılanan stres düzeyi arasında bir korelasyon saptanamadı.

Abstract:
ABSTRACT
Objective: Stress is a state of tension in a person's emotions, thought processes
or physical conditions that threatens one's ability to cope with their environment.
According to Phillips, perceived stress is an individual's feelings and thoughts about
how much stress he or she is under at a certain time or in a certain situation. The
concept of stress is derived from the word "estrictia" in Latin and "estree" in Old
French. The meaning of the word Estree is strain, tension and pressure. Stress (strain)
has become an important part of modern life. Stress, which affects the normal
functions of people negatively, leads to the emergence of various health problems in
people and negatively affects the quality of life.
ix
 The aim of this study is to determine the relationship between the perceived
stress levels of young adults and the perception of social support.
Materials and Methods: This retrospective and descriptive study conducted
on patients who applied to Unıversity of Health Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt
Training and Research Hospital Family Medicine Clinic between 01/07/2023 and
30/10/2023.
 In the study, Perceived Vital Stress Scale and Multidimensional Perceived
Social Support Scale, Sociodemographic Demographic Information Form ( consist of
gender, age, marital status, occupational group, educational status, regular drug use
status, and regular drug use) applied face to face. and by self-filling method. The data
were analyzed with IBM Corp released 2017. IBM SPSS Statistics for Windows ver
25.0 Armonk NY:IBM Corp. Program and statistical significance level was accepted
as p<0.05.
Results: The Perceived Social Perceived Stress Scale was applied to
individuals aged between 18-65 years, who did not have a psychiatric disease, who did
not receive psychiatric medication or psychotherapy, who applied to Ankara Dışkapı
Yıldırım Beyazıt Family Medicine outpatient clinics for any reason during the study
period, who agreed to participate in the study, and who agreed to participate in our
study. The Support Scale was applied. The application was applied as a face-to-face
questionnaire. Afterwards, the results of both scales were compared with the
sociodemographic data of the participants.
In our study, the sample of the study was calculated as 418, with 95% reliability
and 10% margin of error. Considering the possible data losses, it was decided to reach
400 people in total. Age, gender, constantly used medication, marital status,
educational status, employment status, perceived chronic illness, Vital Stress Scale
score, Multidimensional Perceived Social Support Scale score are the parameters to be
tested. According to the data obtained;
x
A negative and significant relationship was determined between the perceived
stress level and the perception of social support (p<0.01). In other words, as the
perception of social support decreases, the perceived stress level increases.
A statistically significant difference was found between the genders in terms of
perception of social support (p<0.05). Women have a higher average perception of
social support than men.
A statistically significant difference was found between the chronic illness and
the perception of social support (p<0.05). In terms of perception of social support,
those who do not have a chronic illness have a higher average.
A statistically significant difference was found between drug use and
perception of social support (p<0.05). In terms of perception of social support,
individuals who do not use drugs for a certain chronic disease have a higher mean. In
other words, individuals who do not use drugs have higher perceived social support.
A statistically significant difference was found between marital status and
perception of social support (p<0.05). In terms of perception of social support,
individuals whose marital status is married have a higher mean. Individuals whose
marital status is widowed have less perception of social support.
A statistically significant difference was found between the educational status
and the perception of social support (p<0.05). In terms of social support perception,
individuals with a bachelor's degree in social support have a higher mean. In terms of
perception of social support, individuals with a secondary education level have a lower
average. That is, those with a bachelor's degree have a higher perception of social
support, while those with a secondary education level have a lower perception of social
support.
Conclusion: When demographic data and perception of social support were
compared, a correlation between gender, chronic disease, educational status, marital
status, drug use, and no correlation between working status and age.
xi
When the demographic data and perceived stress level were compared, no
correlation between gender, age, chronic disease, educational status, marital status,
medication use and working status.