Simnânî'nin "Ravzatü'l-Kudât" adlı eseri ve hanefi edebü'l-kâdî literatüründeki yeri
Simnânî's "Ravzatu'l-Kudât"  in hanafi edebu'l-kâdî literature
Yazar: HALİME ÇINAR
Danışman: PROF. DR. HASAN HACAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Edebü`l-Kadı = Edebü`l-Kadı ; Kadı = Kadi ; Ravzatu'l-Kudat = Ravzatu'l-Kudat ; Simnani = Simnani ; Yargılama = Judgement ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Genelde yargı kurumunun, özelde ise kâdîların uyması gereken kuralları düzenleyen alana klasik İslam hukukunda edebü'l-kâdî/edebü'l-kazâ adı verilmiştir. Bu alanında geniş bir literatür oluşmuştur. Bu literatür alanında eser telif eden müelliflerden biri de V. hicri yüzyılda yaşamış Simnânî'dir. Bu çalışmada Hanefi edebü'l-kâdî literatürü de göz önünde bulundurularak Simnânî'nin Ravzatü'l-Kudât adlı eseri muhteva ve üslup açısından ele alınmış ve literatüre katkıları değerlendirilmiştir. Simnânî Ravzatü'l-Kudât'ta ele aldığı konuları (1) kâdî, (2) davacı, (3) davalı, (4) hükme ulaştıran yollar, (5) hakkında hüküm verilen hukuk konuları ve (6) kadılık velayeti veren ve verilenlerin tarihi şeklinde tasnif ederek bu alanda yeni bir üslup kullanmıştır. Ayrıca 'hakkında hüküm verilen hukuk konuları' başlıklı beşinci bölümünde fürû konularını klasik sistematikle, fakat dava bakış açısıyla tek tek ele almak suretiyle alana önemli bir katkı sağlamıştır. Kendisi kâdîlık görevinde bulunmamış olmakla beraber otuz yıl boyunca Abbasî hilafetinin merkezi Bağdat'ta kâdî'l-kudâtlık yapmış olan Dâmeğânî'nin (el-Kebîr) hem ilim hem kazâ meclislerinde uzun zaman bulunmuştur. Dâmeğânî'nin meclislerindeki gözlemlerine kitabında sıkça yer vermesi sebebiyle eserde hukuk tarihi açısından kayda değer bilgiler mevcuttur. 
Anahtar kelimeler: Edebü'l-kâdî, Ravzatü'l-Kudât, Simnânî

Abstract:
In classical Islamic law edebu'l-qadi/edebu'l-qada indicates the rules should be followed by judicial institution and qadis in particular. And broad literature developed around this subject. One of the authors who write in this literature was Simnânî. This study, analyses V. century author Simmânî's Ravzatu'l-Qudât work by comparing it with Hanefi edubu'l-qadi literature and commentates it's contributions to the literature. Simnânî used a new method by classification his topics in Ravzatu'l-Qudât as (1) qâdî, (2) claimant, (3) defendant, (4) the ways for sentence, (5) juristic subjects that judge on them and (6) history of who entrust the qadiship and who was entrusted the qadiship. Furthermore he provided a substantial contribution to the literature with analyze substantıve fiqh's subjects one by one in classic method but by approach of lawsuit in fifth section entitled 'juristic subjects that judge on them'. He was not a qadi but he attended Dâmegânî's (el-Kebir), who was a qadi'lqudât during thirty years in Bagdad center of Abbasî caliphate, lectures and observe the lawsuits which he carried on for a long time. Simnânî referred frequently to those observations on Dâmegânî's lawsuits, because of that there are significant facts about history of law in the book.
Keywords: Edebu'l-qadi, Ravzatu'l-Qudât, Simnânî