İşitme engelli çocuğa sahip bakım vericilerin yaşadıkları güçlükler
The Difficulties experienced by the care givers of hearing impaired children
Yazar: ŞENAY DURKAYA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER CİMETE
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu tanımlayıcı çalışmanın amacı, işitme engelli çocuğa sahip bakım vericilerin ortak güçlüklerini araştırmaktır. Çalışma Eskişehir ilinde GÖRSEM Engelliler özel Eğitim ve Rehabilitasyon merkezine devam eden 2-20 yaş arasındaki 74 işitme engelli çocuğun bakım vericileri ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından ilgili literatür bilgilerinden derlenerek hazırlanan veri toplama formu kullanılarak toplanmıştır. Bu soru formu, işitme engelli çocuğun bakım vericilerinin yaşadıkları güçlükleri içeren sorular ile, bakım vericiler ve çocukların özelliklerini tanıtıcı bilgilerden oluşmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzde dağılımları ve SPSS for windows ki-kare test programı kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre bütün bakım vericiler, çocuklarının iletişim becerilerindeki gelişim gecikmesi nedeniyle ortaya çıkan iletişim problemleri yaşamışlardır. Bakım vericilerin %60.3'ü çocukların işitme cihazına alıştırma sürecinde güçlük yaşadıklarını belirtmişlerdir. Aynı zamanda bakım vericilerin %62.2'si çocuklarına daha iyi tedavi ve rehabilitasyon olanakları sağlayabilmek için göç etmek zorunda kalmışlardır. İşitme cihazı ve pil alımının en önemli mali güçlük nedeni olduğu belirlenmiştir. Bu çocukların %37.8'inin akranları ile ilişkileri problemli olduğundan ve bakım vericilerine bağımlı olduklarından bakım vericiler kendileri ve eğlenmeleri için boş zaman bulamamaktadırlar (N=28,%21.3+%14.3). Aynı zamanda bakım vericiler çocuğun ilkokula kaydı sırasında da güçlükler yaşamışlardır (%65.0). Bazı öğretmenler ve diğer çocukların velileri bu işitme engelli çocukları okula kabul etmek istememişlerdir.İşitme engelinin çocukların özbakım becerilerini (%29.7) ve tuvalet eğitimlerini (%13.5) göreceli olarak daha az geciktirdiği bulunmuştur. Fakat işitme engelinin tanılanma yaşına ve işitme cihazı kullanma süresine göre özbakım becerileri zamanında ve geç gelişen çocuklar arasında istatistiksel yönden anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bu farklılıkların ise İşitme engeli 3 yaş ve üzerinde tamlananlarla, işitme cihazını 7 yıl ve üzerinde kullanan gruptan kaynaklandığı bulunmuştur. Bir başka bulgu da, 13-20 yaş grubundaki çocukların akranları ile ilişkilerinin sorunlu olduğudur. Çocukların bütün bu problemleri bakım vericilerde yoğun depresyon / izolasyon (%75.6), suçlama / suçluluk (%55.4), öfke (%52.7), inkar (%50.0) gibi duygular yaşamalarına neden olmuş ve desteğe gereksinim duymuşlardır. Çalışmada, dini inanışlar (%85.1), iyimser düşünce (%85.1) ve destekleyici (%83.8) stratejiler bakım vericiler tarafından stresle başetmek için kullanılmıştır. Yine, bakım vericilerin aile üyelerini sosyal destek olarak kullandıkları, profesyonel desteğin ise çok yetersiz olduğu belirlenmiştir. Günümüzde bakım vericilerin çocukları için hizmet aldıkları birimlerde hemşirenin bulunmadığı da dikkate alındığında, bu tür kuruluşlarda hemşirenin de bulunduğu bir ekip tarafından, bütüncü bir yaklaşımla yalnız çocuğa değil bakım vericiye de profesyonel desteğin gerekli olduğu görülmektedir. Bu yaklaşımının hem çocuklara hem bakım vericilere çok faydalı olacağı, onların uyum süreci basamaklarını daha az yıkımla aşmalarını destekleyeceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this descriptive study was to explore the common difficulties of the care givers.The study was carried out with 74 care givers of hearing impaired children between 2-20 age who are attending GÖRSEM Education and Rehabilitation Centre in Eskişehir. The data was collected by using a questionaire which was prepared by researcher. This questionaire was incluiding some questions about children, care givers, family and the difficulties of care givers during the childrearing process. In the evaluation of the data, the percantage variation and chi-square test of program SPSS for windows were used. According to the findings of the study, all of the care givers experienced communication problems with their hearing impaired children because of developmental delay of communication skills of them. 60.3 per cent of the care givers reported to experience difficulties at the adaptation stage of their children to the hearing aid device. Also 62.2 per cent of care givers had to experience migration for having better treatment and rehabilitation facilities for their children. The most important reason of economicol problem of care givers was noted to buy the hearing aid device and its battery. Since the children's relationship with their peers were problematic (37.8%) and they were dependable to their care givers it was found that the care givers didn't have any spare time for themselves and for enjoyment (21.3%+14.3%,N=28). Also care givers experienced difficulties during the registration of their children to the primary school (65.0%). Some teachers and parents of the other children didn't want to accept these hearing impaired children at the school. It was faund that, hearing impairment of children caused relatively little delay at the development of self care abilities(29.7%) and toilet training (13.5%).But there were meaningful statistical differences between the children whose self-care abilities developed in time or retarded depending upon the duration of the usage of hearing device. The group of children whose hearing impairement were diagnosed at or later than 3 year of age and the children who had used the hearing aid device 7 or more years caused these differences. Another finding was, the problematic relationship of 13-20 years old children with their peers. All these problems of the children caused the care givers to experience some feelings like depression / isolation (75.6%), quiltiness / accusation (55.4 %), anger (52.7 %), denial (55.0 %) and they needed a support. In the study, it was found that religious beliefs (85.1 %) posivite and optimistic thinking (85.1 %) and supportive strategies (83.8 %) were used by care givers for coping with the stress.The care givers' families were used as social support, meanwhile the professional support was extremely insufficient. Considering that, there isn't a nurse in the units that the care givers make use for their children today; it seems that the team work is necessary in which also the nurses are employed ant it is also necessary to supply professional support not only to the children but also to the care givers with holistic approach. It was concluded that this approach will be very beneficial for care givers and their chidren and will support them in the stages of adoptation and help them to pass this stages with less burden. 4 IX. YOKSEKACBETUI KURUI.OKDlUjrcUYON