Roma dönemi'nde vılla rustıca mozaikleri ve vılla rustıca betimli mozaikler
Villa rustica mosaics and villa rustica patterned mosaics in the Roman period
Yazar: GAMZE ALANDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN ÜRKMEZ
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
"Roma Dönemi'nde Villa Rustica Mozaikleri ve Villa Rustica Betimli Mozaikler" adlı tez çalışması farklı ülke ve kontekstlerdeki kazı çalışmalarında ele geçmiş mozaikler üzerinden ikonografik yorum yapılarak hazırlanmıştır. Çalışma sonucunda ağırlıklı olarak opus tesselatum yapım tekniği kullanılarak imal edilmiştir. Mozaikler üzerinden kırsal hayattaki sosyal yaşam hakkında verilere ulaşmak mümkündür.
	Roma Dönemi villa rustica betimli mozaikler genellikle kırsal yerleşimdeki kontekstler haricinde, kentteki villaların zemini süslemiştir. Mozaikler üzerine yansıtılan konulardan ilki kırsal alanlarda daha sık karşılaşılan tavuk, öküz, keçi, domuz, kaz, at, kuş gibi hayvan betimlemeleri ve avcılık hayatıdır. İkincisi ise tarım alanında çalışan self, servus, vilicus gibi işçilere ve çalışma koşullarına yer verilmiştir. Kahverengi, beyaz, kırmızı, yeşil gibi polikrom renklerin yan yana getirilerek hazırlandığı mozaiklerde villa rustica hayatından kesitlere yer verilmiştir. Villa rusticalar, üretim aynı zamanda tüketim ve pazarcılığı temsil ederken, kentler ise üretimi yapılan zeytin, üzüm, tahıl gibi zirai ürünlerin ticaretinin yapıldığı yerlerdir. Bu ticaret bağlantısını daha iyi hale getirebilmek için kentlere sevkiyatın daha kolay gerçekleştiği ticaret ağının üzerine villa rusticalar inşa edilmiştir. Villa rusticalar ilk başlarda tek odalı, ocaklı bir kulübeden ibaretken Roma ekonomisine katkısının artmasıyla ve insanların villa rustica inşa ettirip satın almasıyla daha fonksiyonlu konut haline geldi. İşlik, ahır, hamam, depo gibi birçok yapının bir arada bulunduğu ve ihtiyaca göre geniş alana yayılan villa rusticalarda işçiler haricinde zanaatkârlar da ikamet etmiştir. Roma kültürünü empoze etmek amacıyla ilhak ve işgal edilen topraklar, yüksek mevkiye sahip askerlere tahsis edilmiştir. Her villa rustica için bu durum söz konusu olmamakla birlikte özgür ve iktisadi imkânı olan Roma vatandaşları da villa rusticalarda Roma ekonomisine katkıda bulunmuştur. Çalışmada ele alınan mozaikler Roma Dönemi tarihiyle sınırlandırılmıştır. Bu bağlamda tez çalışmasında hem villa rusticalarda gün ışığına çıkartılan mozaikler hem de farklı ülke ve kontekstlerde açığa çıkarılan villa rustica betimli mozaikler katalog halinde, detaylı incelenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Villa Rustica, Mozaik, Roma Dönemi, Villa Rustica Betimi

Abstract:
The thesis titled "Villa Rustica Mosaics and Villa Rustica Patterned Mosaics in The Roman Period" was prepared by making iconographic interpretations on the mosaics found the excavations in different countries and contexts. On the final phase, it was mainly produced using the opus tesselatum construction technique. It is possible to reach the data about the social life in rural areas through mosaics.
	Roman villa rustica style mosaics generally decorated the floors of the villas in the city, except for the contexts in rural settlements. The first the subjects reflected on the mosaics were some animals depictions such as chickens, oxen, goats, pigs, geese, horses, birds and the hunting life, which was quite common in rural areas. Secondly, the workers such as self, servus, vilicus in agriculture and their working conditions were depicted. In mosaics prepared by juxtaposing polychrome colors such as brown, white, red and green, the sections of villa rustica life are included. Villa rusticas represent production as well as consumption and marketing while cities were places where agricultural products such as olives, grapes and grains were traded. In order to improve this trade connection, villa rusticas were built on the trade network where shipment to the cities was easier. Villa rusticas were early on a one-room hut with a furnace, but as their contribution to the Roman economy increased and people built and bought villa rusticas, they became more functional dwellings. In addition to workers, craftsmen also resided in the villa rusticas, where many structures such as workshops, stables, baths and warehouses were located together and spread over a large area according to necessity. In order to impose Roman culture, the annexed and occupied lands were allocated to the high ranking soldiers. Although this was not the case for every villa rustica, Roman citizens who were free and had economic opportunities also contributed to the Roman economy in villa rusticas. The mosaics discussed in the study are limited to the history of the Roman Period. In this context, in this thesis both the mosaics unearthed and those depicting villa rusticas unearthed in different countries and contexts were catalogued and examined in details.

Keywords: Villa Rustica, Mosaic, Roman Period, Villa Rustica Patterned