Tip 2 diyabetli hastalarda yaşam kalitesi ve insülin kullananlar ile oral antidiyabetik kullananların diyabete özgü yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Quality of life in patients with Type 2 diabetes and evaluation of diabetes-specific quality of life with insulin users and oral antidiabetic users
Yazar: FİDAN AĞCA ÖZEN
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnsülin = Insulin

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada Tip 2 diyabet tanılı hastaların yaşam kalitesini etkileyen faktörleri belirlemeyi ve insülin kullananlarla oral antidiyabetik kullananların yaşam kalitesini değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Nisan 2020-Haziran 2020 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi'ne bağlı Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran Tip 2 diyabet tanılı toplam 200 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalara 28 sorudan oluşan sosyo-demografik özellikleri, öz ve soygeçmişleri ilgili bir form, 45 soru ve 4 alt bölümden (memnuniyet, etki, diyabet ile ilgili kaygı ve sosyal mesleki kaygı) oluşan 'Diyabete Özgü Yaşam Kalite Ölçeği (DQOL)' ve son 6 ay içinde yapılan ve sistemde sonuçları mevcut olan laboratuvar tetkikleri ile birlikte doktor eşliğinde uygulandı.
Çalışmada istatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır.
BULGULAR: Çalışmamız Tip 2 diyabet tanılı %59,5'i kadın ve %40,5'i erkek hastadan oluşmaktadır. Yaş ortalaması 58,61±9,18 yıl; BKİ ölçümleri ortalaması 32,24±5,22 kg/m2 ve diyabet süreleri ortalama 8,86±6,28 yıldır. Olguların %87'sinin evli , %92,5'inin ailesiyle yaşadığı, %81 eğitim düzeyi ortaokul ve altında , %85'inin   düzenli çalışmadığı, %90 aylık geliri 4000 TL altında gözlenmiştir. Hastaların %60'ının tedavi şekli OAD, %8'inin insülin ve %32'sinin OAD + insülindir. Çalışmamızda; kadın cinsiyet, düşük sosyo-kültürel seviye, düzenli egzersiz yapmama, insülin kullanımı, HbA1c>7 olması yaşam kalitesini olumsuz etkilediği saptanmıştır. Obezite, diyabet süresi, AKŞ, TKŞ, kolesterol, trigliserit ve LDL yüksekliği Tip 2 diyabet hastalarında yaşam kalitesiyle zayıf ilişkili olarak belirlenmiştir.	
SONUÇ: Çalışmamızda Tip 2 diyabetli hastaların sosyo-demografik özellikler, yaşam tarzı ve tedavi şeklinin yaşam kalitesini etkilediği görülmüştür. Bireylerin sosyo-kültürel düzeylerinin artırılması, koruyucu sağlık hizmetlere önem verilmesi, diyabet yönelik yeterli eğitimin verilmesi ve kaliteli sağlık hizmetlerin sunulması yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkileyecektir. Belli aralıklarla hastaların kontrole çağrılması, laboratuvar ve diğer parametrelerle takip edilmesi hastalığın seyrini olumlu yönde değiştirecektir. Bu konuda daha fazla çalışma yapmak diyabet hastaları yaşam kalitesi için aydınlatıcı olacaktır.

Abstract:
AIM: This study is aimed at identifying the factors that affect the life quality of patients diagnosed with Type 2 diabetes and evaluating the life quality of those having insulin injections and those taking oral antidiabetics.
METHOD: The study involved a total of 200 patients with Type 2 diabetes who had referred to Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital Hürriyet Training and Primary Care Clinic between April 2020-June 2020. Patients who have agreed to participate in the study were given a form of 28 questions on socio-demographic features, personal and family history, a 'Diabetes Quality of Life Scale (DQOL)' including 45 questions and 4 subsections (satisfaction, effect, diabetic concerns, and social occupational concerns) and laboratory analysis results of the last 6 months retrieved from the system, all filled in under the guidance of the doctor.
Statistical analyses of the study were performed using NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) software. A statistical significance of p<0.05 was accepted. This is a descriptive cross-sectional study.
RESULTS: Our study included 59.5% female and 40.5% male Type 2 diabetes patients. The average age of the patients was 58.61±9.18 years; the average of BMI measurements was 32.24±5.22 kg/m2 and the average duration of diabetes was 8.86±6.28 years. Of the subjects, 13% was single, 87% married; 5% was illiterate, 8.5% literate, 52% primary school graduate, 15.5% secondary school, 15% high school and 4% university graduate. As for treatment, 60% of the patients had OAD, 8% received insulin injections and 32% had both OAD and insulin. In our study, it was shown that the female gender, low socio-cultural level, lack of regular exercising, use of insulin±OAD, HbA1c>7 and duration of diabetes have adverse effects on the quality of life. Factors such as obesity, FBG, PBG, cholesterol, triglyceride and high LDL are weakly correlated with the life quality of Type 2 diabetes patients.	
CONCLUSION: : Our study has shown that improving the socio-cultural level of individuals, giving weight to preventive health services, giving sufficient training on diabetes, and offering quality health services will have positive effects on the life quality. Inviting the patients for regular check-ups, monitoring them with laboratory and other parameters shall positively change the course of the disease. Making further researches in this field will shed light on the life quality of diabetes patients.