Bir üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde basınç yaralanması sıklığı
The frequency of pressure injury in the intensive care units of a university hospital
Yazar: CANSEV KILIÇ SEVENCAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ASLAN
Ufuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç = Pressure ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tıbbi cihazlar = Medical devices ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma, bir üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören hastalarda basınç yaralanması görülme oranının ve basınç yaralanması risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla, kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırma kapsamına 10 Haziran - 27 Ağustos 2019 tarihleri arasında yoğun bakım ünitelerinde 48 saatten uzun süre tedavi gören 18 yaşın üzerindeki 261 hasta dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından, literatür ışığında hazırlanan "Hastalara İlişkin Tanıtıcı Özellikler Formu" ve "Yara Tanılama Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın yürütülmesi için Ankara Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan ve araştırmanın yürütüldüğü hastane yönetiminden yazılı izin alınmıştır. Verilerin analizinde; IBM SPSS Statistics 11.5  programında,  tanımlayıcı istatistikler, t Testi, Mann Whitney U Testi, Fisher Kesin Ki Kare Testi ve Çok Değişkenli Lojistik Regresyon Analizi kullanıldı. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören hastalarda basınç yaralanması prevalansı %37.2, basınç yaralanması insidansı %19.9 olarak tespit edildi. Basınç yaralanmalarının en sık görüldüğü bölge "Sakrum" (%31), en sık oluştuğu evre ise "Evre II" (%47) şeklinde bulundu. 3.basamak yoğun bakım ünitelerinde basınç yaralanması bulunan 65 hastanın %56.4'ünde yoğun bakım ünitesine yatışından önce basınç yaralanması geliştiği tespit edildi. Tüm basınç yaralanmalarının %24'ünün "Tıbbi Araçlar" nedeniyle geliştiği ve en sık basınç yaralanmasına sebep olan tıbbi aracın "Antitromboembolitik Çorap" (%35.4) olduğu, öne çıkan basınç yaralanması risk faktörlerinin; "Solunum Yetmezliği", "Sepsis", "Kalp Hastalığı", "Oral Yolla Beslenememe", "Sedatif Kullanımı" ve "Hipoalbuminemi" olduğu sonucuna ulaşıldı. Bu bulgular ışığında, yoğun bakım ünitelerine kabul edilen hastaların cilt değerlendirmesi ve yara tanılamasının, en erken zamanda yapılarak bakımının planlanması ve kurumların geliştirdiği bakım protokollerinde, tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanmalarının önlenmesine yönelik girişimlere de yer verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Basınç Yaralanması, Yoğun Bakım, Tıbbi Araçlar, Risk Faktörleri

Abstract:
In order to determine the rate of pressure injury frequency and risk factors of pressure injury in patients treated in intensive care units of a university hospital; this research was carried out cross-sectionally. 261 patients over the age of 18 who were treated in intensive care units for more than 48 hours between 10 June and 27 August 2019 were included in the research. In the collection of the data, "Descriptive Characteristics Form for Patients" and "Wound Diagnosis Form" prepared by the researcher in the light of the literature were used. Written permission was obtained from the Ankara University Clinical Research Ethics Committee and the hospital administration where the study was conducted to carry out the study. Descriptive statistics, t Test, Mann Whitney U Test, Fisher Precise Chi Square Test and Multi Variable Logistic Regression Analysis were used in the analysis of the data. According to the findings obtained from this study, the prevalence of pressure injury was detected as 37.2% and the the incidence of pressure injury was detected as 19.9% in patients under treatment in intensive care units. The region where the pressure injury was most common was found as "Sacrum" (31%), and the phase where it occurred most frequently was found "Stage II" (47%). The 56.4 percentage of 65 patients with pressure injuries in tertiary intensive care units had been detected developing of the pressure injuries before their hospitalization in the intensive care unit. In this study, it was concluded that 24% of all pressure injuries developed due to "Medical Devices" and the medical device that caused the most common pressure injury was "Anti Thromboembolic Socks" (35.4%). In addition, it was concluded that the prominent risk factors of pressure injury were "Respiratory failure", "Sepsis", "Heart disease", "Not Being Able To Feed Orally", "Sedative use" and "Hypoalbuminemia". In the light of these results, it is recommended to plan the patient's care at the earliest time by performing the skin evaluation and wound diagnosis of the patients accepted to the intensive care units. It is also recommended to include attempts to prevent pressure injuries due to medical devices in the care protocols developed by the institutions.

Key Words: Pressure Injury, Intensive Care, Medical Devices, Risk Factors