Yaşlılarda toplum kökenli sepsisin prospektif değerlendirilmesi
The evaluation of community-acquired sepsis in elderly age group
Yazar: SELMA ALABAY
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL ULU KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Epidemiyoloji = Epidemiology ; Geriatri = Geriatrics ; Mortalite = Mortality ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Sepsis = Sepsis ; Yaşlılar = Aged ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
ÖZET
Sepsis, çoklu organ yetmezliğine ve ölüme neden olabilen bir kliniktir. Yaşlılarda sepsis, daha yaygın ve ölümcül seyretmektedir. Bu çalışmada; toplum kaynaklı sepsis/septik şok tanısı alan yaşlı hastaların klinik ve laboratuvar bulgularını, risk faktörlerini, terapötik ve prognostik özelliklerini belirlemeyi amaçladık. 
 HASTALAR ve YÖNTEM: Bu çalışma, 01.01.2014 ve 01.01.2017 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde veya Enfeksiyon Hastalıkları Servisinde yürütüldü. İlk yatışında toplum kaynaklı sepsis/septik şok tanısı alan, 65 yaş ve üstü olan  hastalar prospektif gözlemsel olarak dahil edildi. Hastaların 28 günlük mortalitesi değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışmaya toplam 151 hasta dahil edildi. Hastaların medyan yaşı 73 yıldı ve % 52.3'ü erkek idi. Hastaların %61'i toplum kaynaklı, % 39.1'i sağlık merkezi ile ilişkili olmak üzere %63.6 'sı sepsis, %36.4'ü septik şok tanısı aldı. Toplam mortalite % 23.1 iken, septik şoklu hastaların mortalitesi %58.2 idi.
Bu çalışmada, genel durum bozukluğu ve nefes darlığı şikayetleri ile acile başvuru yapma sıklığı, ölen hastalarda daha yüksekti. Hastalarda trombositopeni, solid ya da hematolojik malignite varlığı mortalite ile ilişkili bulundu. Primer enfeksiyon odağı olarak ensık üriner ve solunum sistemi tespit edildi. Fakat akciğer enfeksiyonlarının fatal prognozla anlamlı ilişkisi vardı. Yaşlılarda, organ yetmezliği gelişiminin, GKS, APACHE II, SOFA skorlarının ve Charlson komorbidite indexinin, 28 günlük mortalite ile anlamlı bir ilişkisi olduğu saptandı. 
SONUÇLAR: Yaşlı hastalarda sepsis/septik şok kliniği, fatal seyretmektedir. Sepsis/septik sok tanılı yaşlı  hastalarda klinik belirti ve bulgular genç erişkinlerle benzer bulundu. Erken antimikrobial tedavinin ve maligniteli yaşlı hastaların yakın takibinin sağkalımı  artıracağı düşünüldü.
Anahtar Sözcükler: epidemiyoloji, mortalite,  sepsis, septik şok, yaşlı

Abstract:
ABSTRACT
AIM: Sepsis is a clinical entity which may cause multiple organ dysfunction and death. In elderly patients sepsis is more common and fatal. In our study; we aimed to determine clinical and laboratory characteristics, risk factors, therapeutic and prognostic features in elderly patients with community acquired sepsis/septic shock.
PATIENTS AND METHODS:  The present study was conducted at Intensive Care Unit of Internal Medicine and Department of Infections Diseases of Erciyes University Hospital from January 2014 to January 2017. An observational, prospective study in hospitalized elderly patients (≥65 years) with community acquired sepsis/septic shock were included to this study. The patients were evaluated for 28-day mortality. 
RESULTS: A total of 151 patients were included to the study. The median age was 73 years and 52.3% of them were male. Sixty one percent of sepsis patients was community acquired, 39.1% was health care associated. Of patients 63.6% was diagnosed with sepsis while remaining 36.4% with the septic shock. Overall mortality of patients was 23.1% and mortality rate of the patients with septic shock was 58%. 
This study found that deterioration of general condition and dispnea were significantly more common complaints of patients died. Presence of solid or haematological malignity, thrombocytopenia were found significantly related with mortality. The most common primary focuses were found as urinary system and respiratory system. Respiratory infections were found significantly related with fatal prognosis. In elderly, presence of organ disfunction, GCS, APACHE II, SOFA score and Charlson Comorbity index were also found to be related with 28-day mortality.
CONCLUSION: Sepsis/septic shock in the elderly has a high mortality rate. Clinical features and signs of sepsis in elderly was found similiarly as reported in younger adults. Early anthibiotic therapy and close monitoring of elderly patients with malignencies can improve clinical outcomes. 
Key Words: elderly, epidemiology, mortality, sepsis, septic shock