Bir fabrikada çalışan mavi yaka ve beyaz yaka çalışanların sürdürülebilir beslenme ve besin atığı oluşturma durumları
Sustainable nutrition and nutritional waste generation ofblue-collar and white-collar employees working in a
Yazar: BELİNDA İREM ARDAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Sanayileşmekte olan dünyada gıda sistemindeki atıklar sonucu, sera gazı, karbon ayak izi, su ayak izinin yükselmesi, bulunduğumuz Antroposen çağında nüfusun artışı, iklim krizi, kaynakların yetersizleşme tehlikesi, çevrenin besinlerimizi etkilemesi sebebiyle çevreye, sağlık ve sürdürülebilir beslenmeye ilgi artmıştır. Çalışma, bir fabrikadaki %13,1'i beyaz, %86,9'u mavi yakalı 711 bireyi kapsamaktadır. Katılımcıların özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, tabakta artık bırakma durumlarını, sürdürülebilir, sağlıklı beslenme davranışlarını saptamak amacıyla; sosyodemografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları, tabak artığı bırakma durumlarını içeren anket formu, sürdürülebilir sağlıklı beslenme durumlarını ölçmeye yönelik "Sürdürülebilir ve Sağlıklı Yeme Davranışı" ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların vücut kütle indeksi (VKİ) kadınlarda ortalama 23.14±3.33kg/m2, erkeklerde ortalama 26.16±3.85kg/m2'dir. Katılımcıların %33,5'i öğün atlamaktadır, sırasıyla %82,3 ara öğün, %33,5 kahvaltı, %18,8 öğle yemeği, %2,1 akşam yemeği atlanmaktadır. %82,5'i tabağındaki yemeğin yarısından azını, %14,6 yarısını, %2,9'u yarısından fazlasını bırakmaktadır. Beyaz yakalı çalışanlardan tabakta yemek bırakanlar öğün atlamaktadır, bırakmayanlar öğün atlamamaktadır, tabakta yemek bırakanların çoğunluğu memnuniyet düzeyi "iyi" olanlardır. Sürdürülebilir sağlıklı beslenme durumunda beyaz yakalı çalışanlar için "Mevsime Özgü Gıda" boyutu en yüksek değere sahip, mavi yakalı çalışanlar için "Kalite İşaretleri" en yüksek değere sahiptir. "Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları" genel skorunda mavi yakalı çalışanların ortalama puanı daha yüksektir. Tabakta yemek bırakmayan mavi yakalı çalışanların "Mevsime Özgü Gıdalar" skoru anlamlı olarak yüksektir. Tabakta yemek bırakan beyaz yakalı çalışanların "Gıda İsrafından Kaçınma" skoru anlamlı olarak yüksektir. Sonuç olarak sürdürülebilir sağlıklı beslenme davranışı kazanımı, sürdürülebilir beslenme kaynaklarıyla çevre için önemlidir. Çalışmanın sonucunda, sürdürülebilir beslenme davranışı, besin atığı oluşumunun, gezegen ve kaynaklarla ilgili olduğu, bilinçlenme ve davranış kazanmanın yanında konuyla ilgili daha fazla detaylı bilimsel çalışma yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Beslenme, Beyaz Yakalı Çalışan, Mavi Yakalı Çalışan, Besin Atığı, Tabak Artığı

Abstract:
In the industrialized world, interest in environment, health and sustainable nutrition has increased due to the increase in greenhouse gases, carbon footprint, water footprint due to wastes in the food system, population growth in the Anthropocene era, climate crisis, danger of insufficient resources and the environment affecting our food. The study included 711 people working in a factory, 13.1% white-collar and 86.9% blue-collar. A questionnaire form including sociodemographic information, eating habits, leaving leftovers on the plate and the "Sustainable and Healthy Eating Behavior" scale to measure sustainable healthy eating behaviors were applied to the participants. 33.5% of the participants skip meals, 82.3% skip snacks, 33.5% skip breakfast, 18.8% skip lunch, and 2.1% skip dinner. 82.5% leave less than half of the food on their plates, 14.6% leave half, and 2.9% leave more than half. Among white-collar, those who leave food on their plates skip meals, those who do not skip meals do not skip meals, and the majority of those who leave food on their plates have a "good" satisfaction level. Thus situated sustainable healthy eating, "Seasonal Food" has the highest value for white-collar, while "Quality Signs" has the highest value for blue-collar. In the overall score of "Sustainable and Healthy Eating Behaviors", the average score of blue-collar is higher. Blue-collar who do not leave food on the plate have a significantly higher score for "Seasonal Foods". White-collar who leave food on their plates have a significantly higher "Avoiding Food Waste" score. Consuquently, the acquisition of sustainable healthy eating behavior is important for food resources and the environment. Conclusion of the study, it was concluded that sustainable nutrition behavior is related to the occurrence of food waste, the planet and resources, and that more detailed scientific studies should be conducted on the subject in addition to raising awareness and behavior.

Key Words: Sustainable Nutrition, White Collar Employee, Blue Collar Employee, Food Waste, Plate Scraps