Anadolu'da Roma lejyonları ve askeri birlikleri
Roman legions and military units in Anatolia
Yazar: MEHMET BÜLENT ŞENOCAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Askeri birlikler = Military units ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Anadolu'nun Roma İmparatorluğu sınırlarına dahil edilmesinden sonra doğu sınırlardan gelebilecek saldırılara karşı ve Anadolu'da güvenliğini sağlamak amacıyla Roma'nın,  Doğu sınırlarına kuzeyden güneye olacak şekilde Legio I Pontica'yı Trapezus'ta, Legio XV Apollinaris ve Legio II Armeniaca'yı Satala'da, Legio XII Fulminata'yı Melitene'de, Legio I Armeniaca'yı Claudia'da, stratejik konumunun öneminden dolayı Legio I Adiutrix, Legio I Italica, Legio II Adiutrix, Legio IV Scythica ve Legio VII Claudia'yı Zeugma'da konuşlandırdığı görülür. Ayrıca Isaura bölgesinde güvenliği sağlamak amacıyla bölge halkından kurulan Legio I Isaura Sagittaria, Legio II Isaura ve Legio III Isaura'yı bölgenin merkezindeki Isaura'da konuşlandırılmıştır. Ayrıca Homanad savaşlarından dolayı Legio V Macedonica, Legio VII Macedonica ve Legio XXII Deiotariana da Psidia bölgesinde Roma'nın en önemli koloni şehirlerinden olan Antiocheia'da konuşlandırılmıştır. Elbette bu lejyonlardan bazıları belirtilen kentlerde zaman zaman konuşlandırılmışlar ve amaçlarını gerçekleştirdikten sonra Roma'nın farklı eyaletlerine gönderilmişlerdir.  
	Lejyonlara ilave olarak Anadolu'nun çeşitli kentlerine ya da bölgelerinde konuşlandırılmış Ala'lar, Cohors'lar ve Equitesler de söz konusudur. Karadeniz bölgesinde özellikle Karadeniz'e kıyısı olan kentlerden Amastris'te Ala Gallorum Veteranorum, Sinope'de Cohors Campanorum, Trapezus'ta Cohors Cypriae, Ala Felix Theodosiana ve Cohors Apuleia Civium Romanarorum konuşlandırılmıştır. Ayrıca doğu sınırlarında konuşlandırılmış olan lejyonlara destek sağlamak ve Strata Diocletiana'yı oluşturabilmek amacıyla kuzeyden güneye Cohors Mochora Zigana'da, Cohors Secunda Valentiana Domana civarında, Cohors Secunda Armeniaca Aladaleariza'da, Ala Rrizena Analiba'da, Cohors Quarta Raetorum Sabus'ta, Equites Sagittaria Sabbu ve Ala Auriana Chiaca'da, Ala Prima Augusta Colonorum, Cohors Commagenorum ve Cohors I Bosponorum Melitene'nin güneybatısında konuşlandırılmıştır. 
Yol güvenliğini sağlamak amacıyla Amaseia'da Ala Claudia Nova, Ala Flavia Augusta Britannica, M. C. R. ve Leg. V Mac. Cohors X; hemen güneyinde Sebastepolis'te Cohors Prima Claudia Equitata; Ancyra'da Cohors II Hispanorum ve Cohors Maximiana, Phrygia Apameiası'nda Cohors I Praetorum, Ala I Gaetulorum ve Gordion'da Cohors VII Breucorum konuşlandırılmıştır.
Yukarıda konuşlandırıldıkları belirtilen askeri birlikler, zaman zaman farklı görevleri yerine getirmek amacıyla bulundukları kentlerden ayrılmışlar, bazı birlikler tekrar geriye dönerken bazıları da bir daha geri dönmemişler, görev bitiminde yine bulundukları yerlerde konuşlandırılmışlardır.

Abstract:
After being captured the Anatolia Peninsula by Romans, against the attacks which might be came from the east borders of Roman Empire and to provide the security in Anatolia, from north to south Rom settled these Legions and the other military forces. Legio I Pontica was in Trapezus, Legio XV Apollinaris and Legio II Armeniaca were in Satala, Legio XII Fulminata was in Melitene, Legio I Armeniaca was in Claudia, due to its stratetic location, Legio I Adiutrix, Legio I Italica, Legio II Adiutrix, Legio IV Scythica ve Legio VII Claudia were settled in Zeugma.  In order to provide the security in Isaura region, some new legions were founded. These Legions, Legio I Isaura Sagittaria, Legio II Isaura and Legio III were settled which has been in the centre of Isaura. Because of the Homanad wars, Legio V Macedonica, Legio VII Macedonica and Legio XXII Deiotariana, most important colonial city in Psidia region was Antiocheia, were settled to this city.  When Rom encounter any security problems in different regions, these military forces were sent there. 
	In addition to Legions, there were some different military forces  that support the Legions and provide the security in different regions and roads which spread in Anatolia.  In Blacksea region,  Ala Gallorum Veteranorum, Cohors Campanorum were settled in Amastris, Cohors Cypriae in Sinope,  Ala Felix Theodosiana and cohors Apuleia Civium Romanarorum were in Trapezus. İn addition to this, in order to keep the east borders and realise the "Strata Diocletina", Cohors Mochora was in Zigana, Cohors Secunda Valentiana was around Domana, Cohors Secunda Armeniaca was in Aladaleariza, Ala Rrizena was in Analiba, cohors Quarta Raetorum was in Analiba, Equites Sagittaria Sabbu and Ala Auriana were in Sabus, 
 Ala Prima Augusta Colonorum was in Chiaca and Cohors Commagenorum ve Cohors I Bosponorum were in the southwest of Melitene.  
	In order to keep the security of the Roman roads,  Ala Claudia Nova and Ala Flavia Augusta Britannica M.C. R. and Leg. V Mac. Cohors X were Amaseia, just South of Amaseia, in Sebastepolis was located cohors Prima Claudia Equitata,   
 Cohors II Hispanorum ve Cohors Maximiana were in Ancyra,   Cohors I Praetorum and Ala I Gaetulorum were in Phrygia's Apameia, as a last one Cohors VII Breucorum was in Gordion.
	The military forces which mentioned above, they had to leave the cities, to realise another duty in different sections of Anatolia and after realising their duties, some of them returned, some settled the same cities.