Yabani nohutlarda (Cicer spp.) ascochyta yanıklık etmeni didymella rabiei'nin patojenik karakterizasyonu ve eşey tipi analizleri
Pathogenic characterisation and mating type analses of ascochyta blight agent, didymella rabiei, isolated from wild cicer spp
Yazar: SELÇUK BAŞBUĞA
Danışman: PROF. DR. CANAN CAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Didymella rabiei (Kovachevski) vonArx [anamorph: Ascochyta rabiei (Passerini) Labrousse], hem kültürü yapılan nohutta hem de yabani nohut türlerinde (Cicer spp.) konukçu özgüllüğü gösteren, "Ascochyta Yanıklığı" olarak bilinen ve bitkinin tüm toprak üstü aksamını etkileyen hastalığa neden olan nekrotrofik bir fungal fitopatojendir. Bu çalışmada tek yıllık yabani Cicer türlerinin (C. reticulatum, C. echinospermum, C. pinnatifidum, C. bijugum ve çok yıllık C. anatolicum ile C. isauricum) bazı morfolojik ve ekolojik özellikleri belirlenerek. C. reticulatum, C. pinnatifidum ve C. anatolicum türlerinden izole edilen Didymella rabiei'nin patojen karakterizasyonu ve eşleşme tipi analizleri yapılmıştır. 
Çalışmada C. pinnatifidum orijinli 200 adet D. rabiei izolatı için Mat-spesifik primerler kullanılarak yapılan PCR analizleri ile izolatların Mat tipi dağılımları belirlenmiştir. Mat1-1/Mat1-2 dağılım oranları popülasyonlar arasında farklılık göstermeyip izolatların tamamının Mat1-2 olduğu tespit edilmiştir. Yabani Cicer türlerinden C. reticulatum C. pinnatifidum ve C. anatolicum ile kültür nohudu C. arietinum orijinli D. rabiei izolatları kullanılarak yapılan virülenslik çalışmalarında yabani Cicer spp. (C. pinnatifidum C. reticulatum ve C. anatolicum) orijinli izolatlar ile C. arietinum orijinli izolatların virülenslik dereceleri karşılaştırılmıştır. C. reticulatum orijinli izolatların (%42.11), C. arietinum orijinli izolatların (%32.53) C. pinnatifidum orijinli izolatların (%22.76) ve C. anatolicum orijinli izolatlar (%10.72) ile düşük virülenslik gösterdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca gerçekleştirilen arazi çalışmalarıyla yabani Cicer türlerinin yayılış gösterdiği toprakların genel özellikleri nin belirlenmesi amacıyla 5 farklı popülasyondan 3 farklı Cicer türünü temsil edecek şekilde toprak materyali alınarak doygunluk, tuz, pH, kireç, organik madde ve iyon içeriği gibi çeşitli toprak analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında belirtilen C. reticulatum ve C. anatolicum orijinli D. rabiei izolatları dünya literatüründe ilk defa bu çalışma ile rapor edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Yabani Cicer spp., Didymella rabiei, eşleşme tipi, virülenslik seviyesi

Abstract:
Didymella rabiei (Kovachevski) vonArx [anamorph: Ascochyta rabiei (Passerini) Labrousse] is a necrotrophic fungal phytopathogen that effect all above grown plant parts cause Ascochyta blight in chickpea and wild Cicer spp exhibiting host specification. This study determined mating type analyses, ecologic and pathogenic characterization D. rabiei isolated from wild annual (C. reticulatum, C. echinospermum, C. pinnatifidum, C. bijugum) and perennial (C. anatolicum, C isauricum) Cicer spp. A total of 200 D. rabiei isolates from C. pinnatifidum were subjected to PCR-based mating type analyses and distribution was determined. Mat1-1 and Mat1-2 ratio of the population did not exhibit difference and all the isolates were found to be Mat1-2. Virulence analyses of isolates from wild Cicer spp, C. reticulatum, C. pinnatifidum and C. anatolicum together with C. arietinum originated isolates were compared. The virulence levels were 42.11%, 32.53%, 22.76% and 10.72% for C. reticulatum, C. arietinum, C. pinnatifidum and C. anatolicum originated isolates, respectively. In order to determine the soil structure of natural habitats of wild Cicer spp, soil samples of 3 different Cicer spp from 5 location were analyses for saturation, salt, pH, lime, organic matter and ion content. C. reticulatum and C. anatolicum originated D. rabiei isolates were reported for the first time in the world literature by this study. 

Key words: Wild Cicer spp, Didymella rabiei, mating type, virulence level