Etkili canlı ders yürütme becerilerinin kazandırılmasına yönelik öğretimsel müdahalelerin tasarlanması ve değerlendirilmesi
Designing and evaluating instructional interventions for effective synchronous online teaching skills
Yazar: SİNEM ÇİLLİGÖL KARABEY
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KARAMAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: ADDIE öğretim tasarımı modeli = ADDIE instructional design model ; Canlı ders = Live classes ; Dersler = Cources ; Elektronik mentorluk = Electronic mentoring ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öğretim tasarımı = Instructional design ; Öğretmen müdahaleleri = Teacher interventions ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, etkili canlı ders yürütme becerilerinin kazandırılmasına yönelik öğretimsel müdahalelerin tasarlanması ve değerlendirilmesidir.
Yöntem: Karma araştırma yöntemlerinden "Gömülü Desen" kullanılan araştırmanın çalışma grubunu, Atatürk Üniversitesi'nde uzaktan ders yürüten 15 öğretici oluşturmuştur. ADDIE öğretim tasarımı modeli temel alınarak müdahaleler geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Geliştirme öncesinde öğreticilerin canlı derslerine yansıtamadıkları ilkeler ortaya çıkarıldıktan sonra öğreticilerin ilkelere uygun bir şekilde ders yürütebilmelerine yönelik alan uzmanlarıyla odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde öğreticilerin öğretimsel müdahalelere ihtiyaç duydukları, bunun için farklı türde materyaller hazırlanarak bunların kapsamlı bir eğitim programıyla öğreticilere sunulmasına karar verilmiştir. Öğreticilerin eğitim programına katılmadan önceki ve sonraki 5 'er haftalık canlı ders videoları analiz edilerek ilkelerin uygulamaya yansıma düzeyi tespit edilmiştir. Aynı zamanda eğitim programının değerlendirilmesine yönelik öğreticilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Bulgular: Canlı ders ilkelerine yönelik alan yazın incelemesi yapılarak ortaya çıkan ilkeler belirli boyutlar altında sınıflandırılmıştır. Öğreticilerin canlı ders videolarının ilkelere uygunluğu müdahale öncesi ve sonrası karşılaştırıldığında anlamlı derecede müdahale sonrasında farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğreticilerin büyük çoğunluğunun eğitim programında sunulan materyallerden en fazla video animasyonlar ve elektronik kitap materyalini inceledikleri görülmüştür. Öğreticilerle yapılan görüşmelerde eğitim programının yapısı, materyal çeşitliliği ve uygulamaya dayalı olarak yürütülmesi beğenilmiştir. Eğitim programında ilkelere uygun olarak hazırlanan canlı derslerin de önemi ortaya çıkmış ve hazırlanan eğitim bir model olmuştur. 
Sonuç: Canlı derslerin ilkelere uygunluğuna dair ihtiyaçlar belirlendikten sonra uygulamayla teorik bilgiler arasındaki eksiklikler üzerine konumlandırılmış bir eğitimin uzman katılımlarıyla tasarlanmasının etkisinin olumlu olduğu görülmüştür. Uzaktan öğreticilik deneyimi kazanmaları için öğreticilere, bireysel öğrenmelerine uygun, uzman destekli, uygulama oturumlarının sayıca fazla olduğu sertifikalı eğitimler tasarlanabilir.

Anahtar Kelimeler: canlı dersler, uzaktan eğitim, öğretici yeterlikleri, e-mentorlük, öğretimsel müdahaleler, ADDIE Öğretim Tasarımı Modeli.

Abstract:
Purpose: The aim of the research is to design and evaluate instructional interventions for effective synchronous virtual classroom skills.
Method: In the research, "embedded design" which is one of the mixed research methods was used. The study group consisted of 15 instructors who conducted distance education at Ataturk University. Interventions were developed and implemented based on the ADDIE instructional design model. Before the development, the principles that the instructors could not reflect in their synchronous virtual classroom were revealed, then focus group interviews were held with the field experts to enable the instructors to conduct the virtual classrooms in accordance with the principles. In the interviews, it was decided that the instructors needed instructional interventions, different types of materials were prepared for this and presented to the instructors with a comprehensive education program. The level of reflection of the principles in practice was determined by analyzing the 5-week synchronous virtual classroom videos before and after the instructors' participation in the training program. At the same time, interviews were held with the instructors for the evaluation of the education program.
Findings: By making a literature review on synchronous virtual classroom principles, the emerging principles were classified under certain dimensions. When the compliance of the synchronous virtual classroom videos of the instructors with the principles was compared before and after the intervention, it was determined that there was a significant difference after the intervention. In addition, it was seen that the majority of the instructors examined the video animations and electronic book material the most among the materials presented in the training program. In the interviews with the instructors, the structure of the education program, the variety of materials and its implementation based on the application were appreciated. The importance of synchronous virtual classrooms prepared in accordance with the principles in the education program has also emerged and the prepared education program has become a model.
Conclusion: After determining the needs regarding the compliance of the synchronous virtual classrooms with the principles, it was seen that the effect of designing an education positioned on the deficiencies between practice and theoretical knowledge with the participation of experts was positive. In order to gain distance teaching experience, certified educations can be designed for instructors, suitable for their individual learning, expert-supported, and high in the number of practice sessions.

Keywords: synchronous virtual classroom, distance education, instructor competencies in virtual classrooms, e-mentor, instructional interventions, ADDIE Instructional Design Model