Bipolar bozukluk tanılı ötimik hastalarda nörokognitif işlevler ile nitrik oksit, asimetrik dimetilarjinin düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between neurokognitive functions and levels of nitric oxide, asymmetric dimethylargy in eutimic patients diagnosed with bipolar disorder
Yazar: BETÜL KURTSES GÜRSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEREM ŞENOL  COŞKUN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bipolar bozukluk bilişsel yetilerde bozulmaya yol açabilen kronik bir  hastalıktır. Bu çalışmada  ötimik bipolar bozukluğu olan hastalarda bilişsel işlevlerin, serum NO ve ADMA düzeyleri ile ilişkisinin belirlenmesi planlanmıştır.
         Gereç ve Yöntemler: Çalışmanın örneklemi Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı Polikliniği tarafından ayaktan takip edilen , DSM-V'e göre bipolar bozukluğu tanısı konmuş ötimik dönemdeki  45 hasta ile yaş, cinsiyet ve eğitim süresi yönünden eşleştirilmiş herhangi bir psikiyatrik  hastalığı olmayan 45 sağlıklı gönüllüden oluşturuldu. Çalışmaya katılanlara sosyodemografik veri formu ile birlikte Hamilton Depresyon Ölçeği ve Young Mani Ölçeği uygulandı. Nörokognitif fonksiyonlar Sözel Bellek Süreçleri Testi, Wisconsin Kart Eşleştirme Testi, Stroop Testi ve İz Sürme Testi ile incelendi. Serum NO ve ADMA düzeyleri ELİSA kiti kullanılarak ölçüldü. İstatistiksel analizi için de Kruskal-Wallis, Mann Whitney-U, Ki-Kare, Spearman ve Pearson korelasyon analizleri kullanıldı.
         Bulgular: Hasta grubunun nöropsikolojik test soncuçlarının kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu bulunmuştur. Geçirilen toplam manik atak sayısı ile sözel bellek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı ters korelasyon olduğu saptanmıştır. İki grup arasında serum NO düzeyleri açısından istatistiki olarak anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür. Serum ADMA düzeyinin ise hasta grubunda  kontrol grubuna göre daha düşük düzeylerde olduğu bulunmuştur. Serum NO düzeyi  ile klinik değişkenler ve nörokognitif işlevler arasında  ilişki tespit edilememiştir. ADMA düzeyi ile SBST  puanları içinden kendiliğinden hatırlama puanı ile , WKET puanları içinden kavramsal düzey tepki yüzdesi ile, Stroop Test puanları içinden her bölümdeki süre puanları ile birlikte olmak üzere  özellikle bölüm 5 süre puanı ile İz Sürme A testi süre puanı ile istatistiki olarak anlamlı ilişkisi olduğu bulunmuştur.
         Sonuçlar: Bu çalışmanın sonuçlarına göre BB'li hastalarda bellek, öğrenme, dikkat, işlem hızı, strateji değiştirme, problem çözme gibi bilişsel alanlarda bozulma olduğu fakat bu bozulmanın serum NO düzeyi ile ilişkisi olmadığı fakat bazı alt test puanlarının (kendiliğinden hatırlama, kavramsal düzey tepki yüzdesi, stroop testi tamamlama süresi, iz sürme A testi süresi)  ADMA ile ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Ancak bu sonucun daha büyük örneklemler ile gerçekleştirilen çok merkezli çalışmalar ile desteklenmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objectives: Bipolar disorder is a chronic illness which can cause cognitive impairment. The current study  aimed to explore the association between  cognitive functions and serum NO,  ADMA levels in euthymic patients with bipolar disorder.
         Materials and Methods: The study sample was consisted of patients followed by Afyon Kocatepe University Psychiatry Department outpatient clinic. 45 patients diagnosed with bipolar disorder according to DSM-V criteria and 45 volunteers adjusted for gender, age, and education were included. Sociodemographic Data Form , Hamilton Depression Rating Scale and Young Mania Rating Scale were applied to all participients. Neurocognitive functions were assessed with Test of Verbal Memory Processes, Wisconsin Card Sorting Test (WCST) , Stroop Test and  Trail-Making Test. Serum NO and ADMA levels were measured using ELISA kit. Kruskal-Wallis, Mann Whitney-U, Chi-Square, Spearman  and Pearson correlation analysis were used for statistical analysis
         Results: Neuropsychological test scores of euthymic patients wtih bipolar disorder was statistically lower than control group. There was a statistically reverse correlation of  verbal memory scores with total number of manic episodes. There was no statistically significant difference between the two groups in serum NO levels. Serum ADMA levels  of  patient group was statistically lower than control group. There was no statistically significant  correlation detected between serum NO levels with clinical variables  and neurocognitive functions. Statistically significant correlation was found between ADMA levels and spontaneous recall in SBST scores, the percent of conceptual level responses in WCST scores, including Stroop Test time scores in each section but particulary section 5 score and Trail Making Test A time score.

         Conclusion: According to the results of present study , in patients with bipolar mood disorder, there is deterioration in areas of cognitive such as memory, learning, attention, processing speed, changing strategy and solving problem.  It was  determined that the impairment is not associated with serum NO level  but some sub-test scores (spontaneous recall, the percent of conceptual level responses, time to complete the Stroop test, Trail Making Test A time score)  were determined that the relationship with serum ADMA level. The results should be supported with the multi-center studies with larger samples composed of patients with bipolar mood disorder.