Resmi ve özel okulların yönetim faaliyetlerindeki bilgi yönetimi süreçlerinin karşılaştırılması
Comparison of information management processes in management activities of public and private schools
Yazar: İLHAN AKAT
Danışman: PROF. DR. RECEP CENGİZ AKÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi yönetimi = Information management ; Devlet okulları = State schools ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yönetim süreci = Management processes ; Ölçekler = Scales ; Özel okullar = Special schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı resmî ve özel okul yöneticilerinin bilgi yönetimi algılarını belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma türünde betimsel tarama modeline uygun olarak nicel veri toplama ve analiz süreçlerinin gerçekleştirildiği bir araştırmadır. 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılında T.C MEB'e bağlı, İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesindeki resmî ve özel okullarda görev yapan okul yöneticileri araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Çınar tarafından gerçekleştirilen "Eğitim Yöneticilerinin Bilgi Yönetimindeki Yeterlikleri (Malatya İli Örneği)" doktora çalışması için geliştirilen "Bilgi Yönetimi Ölçeği" nin okul müdürlerine yönelik formundan (Çınar, 2002: 137) izin alınmak suretiyle yararlanılarak "Okul Yöneticilerinin Bilgi Yönetim Süreçlerine Yönelik Algılarını Belirleme Ölçeği" isimli yeni bir ölçek geliştirilmiştir. E-anket formu biçiminde, okul yöneticilerinin e-posta adreslerine gönderilerek, evreni temsil eden 222 resmî ve 91 özel okul yöneticisine uygulanmıştır. Veriler SPSS 22 ve AMOS 24 yazılımıyla gerekli istatistiksel hesaplama ve işlemler yapılarak analiz edilmiştir.

Resmî ve özel okul yöneticilerinin bilgi yönetimini algılama puanlarının "üst düzeyde" olduğu, özel okulda görev yapmanın okul yöneticilerinin bilginin üretilmesi, kullanılması, paylaşılması, saklanması alt boyut puanları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin cinsiyeti ve en son mezun oldukları yükseköğrenim türleri bilgi yönetimini algılama puanlarında farklılık oluşturmamaktadır. Buna karşılık yaş düzeyleri, mezun oldukları fakülte ve öğretmenlik branşları ile yöneticilikteki toplam görev sürelerinin ise bilgi yönetimine yönelik algı puanlarında anlamlı bir farklılık oluşturduğu bulunmuştur. Yöneticilerin görev aldıkları eğitim kurumunun okul türü ise sadece resmî okullarda görevli yöneticilerde farklılık yaratmaktadır. Yöneticilerin görev aldıkları okulların yasal statüsü bilgi yönetimini algılama puanlarında özel okullar lehinde ve düşük düzeyde anlamlı bir farklılık oluşturmaktadır.

Bilgi ve bilgi yönetiminin önemi, bilginin üretilmesi, kullanılması, paylaşılması ve saklanması ile okullarda bilgi yönetiminin uygulama esaslarına yönelik bir yönetmelik hazırlanarak bu konuda birtakım standartlar belirlenmelidir. Öğretmen ve eğitim yöneticisi yetiştiren programlara bilgi yönetimine yönelik bir haftalık uygulamalı eğitim programları hazırlanıp eklenmelidir. Okul yönetimi ve yöneticiliği boyutlarında ülke genelinde geniş çaplı bir iki ya da üç gün süreli hizmet öncesi veya hizmet içi eğitim programları düzenlenmeli, bilgi yönetimine yönelik gerekli kurs veya seminerler verilmelidir.

T.C. MEB mevzuat, yönetmelik, usul ve esasları ile T.C. MEB tarafından kullanılan E-okul ve diğer bilişim uygulamalarının bilginin üretilmesi, paylaşılması, kullanılması ve saklanması boyutlarına uygun olarak sürekli gözden geçirilmesi, özellikle E-Okul uygulamasının esnekliğinin, kullanışlılığının, işlevselliğinin artırılması sağlanmalıdır.

Abstract:
This thesis aims at determining the perceptions of administrators of both public and private schools in information management processes. It is a research in which quantitative data collection and analysis processes are performed in accordance with the descriptive scanning model in the quantitative research type. Administrators working in public and private schools affiliated to Ministry of Education in Küçükçekmece District of İstanbul Province in the Academic Year of 2020-2021 constitute the population of this research. A new scale denominated as "Scale for Determining School Administrators' Perceptions on Information Management Processes" has been developed by making use of "Scale of Information Management" for school principals which Çınar developed for his doctorate study entitled "The Competencies of Education Administrators in Information Management (Example of Malatya)" (Çınar, 2002: 137) after obtaining necessary permission. The e-questionnaires bearing this new scale have been sent to administrators of 222 public and 91 private schools through e-mail and asked their replies. The feedbacks from them have been analysed by means of "SPSS 22" and AMOS 24.

Administrators of both public and private schools have scored high level perception about the information management. The gender of the school administrators and the type of higher education they graduated from do not make any difference in their knowledge management perception scores. On the other hand, it has been found that their age level, the faculty they graduated from, their teaching branches, and their experience in management made a significant difference in their perception scores of knowledge management. The school type of the educational institution in which the administrators work makes a difference only in the administrators working in public schools. The legal status of the schools where the administrators work creates a low level significant difference in favor of private schools in the knowledge management perception scores.

Some standarts and code of conducts must be established through a comprehensive regulation which emphasizes the importance of information management regarding producing, using, sharing and saving of information. For information management, one-week applied training courses must be prepared and added to existing curriculums of teachers and education administrators. In this subject, short term pre-service or in-service trainings must be arranged  ort he school administrators on the job. All regulations including e-school applications must be revised by Ministry of Education from the standpoint of information management.