Ergenlerin depresyon ve anksiyete belirtilerinin temel psikolojik ihtiyaçlarına dair irrasyonel inanışları bağlamında incelenmesi
An examination for adolescents' depression and anxiety symptom levels in view of adolescents' irrational beliefs which are about their basic psychological needs
Yazar: AYŞE GÜL
Danışman: ÖĞR. GÖR. DURMUŞ ÜMMET
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Temel ihtiyaçlar = Basic needs ; İrrasyonalite = Irrationality

Özet:
Bu araştırmada ergenlerin depresyon ve anksiyete belirtilerinin temel psikolojik ihtiyaçlarına dair irrasyonel inançları ve bazı demografik özellikleri ile ilişkisi olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul'da eğitim görmekte olan 143 kız ve 150 erkek olmak üzere toplam 293 lise öğrencisi oluşturmaktadır. 

	Araştırmada, İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden ve Araştırma Amaçlı Çalışma İçin Çocuk Rıza Formu ile öğrenci velilerinden izin alındıktan sonra, Akılcı Duygucu Öz Belirlenim Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Demografik Form ve araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu katılımcılara dağıtılarak doldurmaları sağlanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiş, iki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında T-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek Yönlü (One Way) Anova Testi kullanılmıştır. Anova Testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı Post-hoc analizi olarak Scheffe Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında Pearson Korelasyon ve Regresyon Analizi uygulanmıştır.
	Yapılan analizler sonucunda, depresyon ve özerklik irrasyonel inançları arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı bir ilişki, depresyon ve ilişkisellik irrasyonel inançları arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı bir ilişki, depresyon ve yetkinlik irrasyonel inançları arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.

	Öğrencilerin özerklik irrasyonel inançları düzeyinin, depresyon belirtileri düzeyini arttırdığı, ilişkisellik irrasyonel inançları düzeyinin depresyon belirtileri düzeyini etkilemediği, yetkinlik irrasyonel inançları düzeyinin depresyon belirtileri düzeyini arttırdığı tespit edilmiştir.

	Öğrencilerin özerklik irrasyonel inançları düzeyinin,  anksiyete belirtileri düzeyini arttırdığı, ilişkisellik irrasyonel inançları düzeyinin anksiyete belirtileri düzeyini etkilememediği, yetkinlik irrasyonel inançları düzeyinin anksiyete belirtileri düzeyini arttırdığı görülmüştür.

	Kızların ilişkisellik irrasyonel inançları puanlarının, erkeklerinkinden yüksek olduğu, yetkinlik ve özerklik irrasyonel inançları puan ortalamalarına bakıldığında ise cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olmadığı, kızların anksiyete ve depresyon belirtileri puanlarının erkeklerinkinden yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin aylık ortalama gelir durumlarının anksiyete ve depresyon belirtileri puanlarına anlamlı bir etkide bulunmadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular diğer çalışmalar ve ilgili literatür ışığında tartışılarak çeşitli öneriler getirilmiştir.
	Anahtar Kelimeler: Temel Psikolojik İhtiyaçlar, İrrasyonel İnançlar, Depresyon, Anksiyete, Ergenlik.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate irrational beliefs about the basic psychological needs of adolescents' depression and anxiety symptom levels and whether they relate to some demographic characteristics. The sample of the research consists of total of 293 high school students including 143 girls and 150 boys who are studying in Istanbul.

	In the study, Rational Affective Self-Determination Scale, Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, Demographic Form and Personal Information Form prepared by the researcher were distributed and filled out after the permission was obtained from the Provincial Directorate of National Education and student's parents for child consent form for the purpose of research.  The data obtained in the study were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Windows 22.0 program, t-test was used to compare quantitative continuous data between two independent groups, and One Way Anova test was used to compare quantitative continuous data among more than two independent groups. The Scheffe test was used as a complementary Post-hoc analysis to determine the differences after the Anova Test applied. Among the continuous variables of the study, Pearson Correlation and Regression Analysis were applied.
	As a result of the analyzes made, there was a weak positive correlation between the irrational beliefs of depression and autonomy, a weak positive correlation between irrational beliefs of depression and relationality, and a weak positive correlation between irrational beliefs of depression and competence.

	It has been determined that the level of autonomy irrational beliefs of students increases the level of depression symptoms, the level of irrational beliefs of relationality does not affect the level of depression symptoms, and the level of competence irrational beliefs increases the level of depression symptoms.

	It was observed that the level of the autonomy irrational beliefs of the students increased the level of anxiety symptoms, the level of the irrational beliefs of relationality did not affect the level of anxiety symptoms, and the level of the competence irrational beliefs increased the level of anxiety symptoms.

	It was found that girls' relationality irrational beliefs scores were higher than boys, competence and autonomy irrational beliefs were not significantly different according to the average in terms of sexes, and girls' anxiety and depression symptom scores were higher than boys. It was determined that there was no significant effect of students' average monthly income level on anxiety and depression symptom scores. The findings were discussed in the light of other studies and related literature and various suggestions were made.

	Key Words: Basic Psychological Needs, İrrational Beliefs, Depression, Anxiety, Adolescence.