Müstakil konut kooperatiflerinde adaptasyon: Isparta Mehmet Tönge Mahallesi örneği
Adaptation in detached housing cooperatives: The case of Mehmet Tönge neighborhood
Yazar: BÜŞRA DERELİ
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ZORLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Ailenin ve toplumsal gereksinmelerin zamanla değişim göstermesine bağlı olarak farklı kullanıcı gruplarının konuta ilişkin mekânsal gereksinmeleri de farklılaşmaktadır. Isparta ilinde 1980'li yıllarda kooperatiflerce inşa edilen müstakil konutların günümüz değişen aile yapısı, yaşam biçimleri ve farklılaşan gereksinmeler karşısında kullanıcıların ihtiyaç ve beklentilerine cevap vermekte zorlandığı konusu gündeme gelmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, Isparta Esnaf ve Sanatkârlar Mesken Yapı Kooperatifi tarafından inşa edilen Mehmet Tönge Mahallesi müstakil kooperatif konutlarının günümüzde değişen kullanıcı gereksinme ve beklentilerini ne derece karşıladığının belirlenerek değişen kullanıcı gereksinmelerini karşılamaya yönelik adaptasyon önerileri sunmaktır. 
Çalışmanın birinci bölümünde kavramsal çerçevenin oluşturulmasına yönelik olarak konut, adaptasyon, kullanıcı gereksinmeleri kavramları açıklanmış, konut sorunu ve konut sunum biçimleriyle ilgili literatür bilgileri aktarılmıştır. İkinci bölümde çalışma alanı ve çalışma adımlarının açıklanarak çalışmanın veri toplama ve analiz yöntemleri (yarı yapılandırılmış görüşmeler, tespit çalışmaları, istatistiki analizler) aktarılmaktadır. Üçüncü bölümde yerinde tespit çalışmaları ile konut kullanıcılarıyla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler aktarılmaktadır. Bu kapsamda konut kullanıcıları ile yapılan görüşmelere ilişkin verilerin genel frekans değerleri ve görüşme yapılan kullanıcıların konutlarına ilişkin hazırlanan kimlik kartları sunulmaktadır. Bu envanter fişlerinde konutun konumu, ada/ parsel bilgileri, konutların cephe fotoğrafları, orijinal ve mevcut kat planları, erişim grafikleri ile yapılan değişikliklere ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerin istatistiki analiz sonuçlarına ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. Beşinci bölümde çalışmayla ilgili genel sonuçlar aktarılmıştır. Altıncı bölümde mevcut konutların yeni gereksinmelere göre adaptasyonunda öne çıkan prensiplere ve araştırmacılara yönelik benzer çalışma alanı önerilerine yer verilmektedir.

Abstract:
Depending on the change in family and social needs over time, the spatial requirements of different user groups for housing also differ. The issue that the detached houses built by cooperatives in the 1980s in the province of Isparta have difficulties in responding to the needs and expectations of the users in the face of today's changing family structure, lifestyles and differentiating needs comes to the fore. In this context, the aim of the study is to determine to what extent the Mehmet Tönge Neighborhood detached cooperative houses, built by the Isparta Tradesmen and Craftsmen Housing Cooperative, meet the changing user needs and expectations today, and to offer adaptation suggestions to meet the changing user needs.
In the first part of the study, the concepts of housing, adaptation, user needs are explained in order to create the conceptual framework, and literature information about the housing problem and housing presentation styles is given. In the second part, the study area and study steps are explained and the data collection and analysis methods of the study (semi-structured interviews, determination studies, statistical analysis) are explained. In the third part, data obtained from on-site detection studies and interviews with residential users are presented. In this context, the general frequency values of the data related to the interviews with the residential users and the identity cards prepared for the houses of the interviewed users are presented. In these inventory forms, information about the location of the house, island/parcel information, facade photographs of the houses, original and existing floor plans, access graphics and changes made are included. In the fourth chapter, evaluations regarding the results of the statistical analysis of the data obtained from the semi-structured interviews are included. In the fifth chapter, the general results of the study are given. In the sixth section, the prominent principles in the adaptation of existing houses to new requirements and similar study area suggestions for researchers are given.