Denizli Hisarköy (Attuda) kırsal mimari mirasının doku analizi ve koruma sorunları
Defininig the preservation problems and analysis of vernacular architecture herigate of Denizli Hisarköy (Attuda) settlement
Yazar: GAMZE ŞAYIN
Danışman: DOÇ. DR. MİNE TANAÇ ZEREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Denizli İli, Sarayköy İlçesi'ne bağlı bulunan Hisarköy kırsal yerleşimi tarihte birçok kültüre ev sahipliği yapmıştır. Bilinen en eski yerleşim Hisarköy yerleşmesinin altında bulunan Attuda Antik kentidir. Attuda Antik kenti; Salbacos (Babadağ) Dağının Lycos (Çürüksu) Vadisi'ne bakan eteklerinde yer almasına rağmen, Antik dönemde Karya bölgesi içine dahil edilmiş olup, Bizans döneminde Frigya bölgesinde gösterilmiştir. Bu coğrafya içinde Attuda küçük bir yerleşim birimi olmasına rağmen gümüş sikke basılan nadir kentlerden biri olması bakımından önemli görülmektedir.

Yaklaşık 150 yıl önce Attuda üzerine Hisarköy kırsal yerleşimi kurulmuştur. Ana geçim kaynağı dokumacılık olan yerleşmede, 143 adet tescilli sivil ve anıtsal mimari yapı bulunmaktadır. Bugün çeşitli sosyo-ekonomik etkenler ile başka yere taşınarak kazı çalışmaları yapılmak istenmesi gibi sebeplerle yerleşik nüfus azalmış olup çok az sayıda kişi yaşamaktadır.

Tez kapsamında, mevcut dokuda yer alan yapıların tespiti için birinci aşamada alan tespiti, gözlem, fotoğraflama ve detaylı incelenen yapılar üzerinde ölçümleme çalışmaları 05.04.2015-03.07.2016 tarihleri arasında yapılmıştır. İkinci aşamada, kütüphane araştırması ve veri tabanları üzerinden yapılan sorgulamalarla alan üzerinde yapılan çalışmalar araştırılmıştır. Üçüncü aşamada, Hisarköy'de yaşayan kişilerle sözlü görüşmeler yapılmıştır. Dördüncü aşamada ise, alana ait tüm bilgi ve belgelerin haritalanması ve çalışma alanının mevcut durumuna ilişkin analiz paftaları hazırlanmıştır. Çalışma alanında konumlanan geleneksel konut yapılarının mimari özelliklerini ortaya çıkaracak tipoloji çalışmaları yapılmıştır. Hisarköy geleneksel konut dokusundaki örnek yapılar incelendikten sonra alana ilişkin koruma problemleri ve bu problemlere uygun öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Hisarköy rural district which is located in Sarayköy/Denizli, hosted many cultures in history. The oldest known settlement is Attuda ancient city which is at the bottom of Hisarköy settlement. Altough Attuda ancient city was located at the hillsides of Salbacos (called as Babadağ) overlooking the plains of Lycos, in the Byzantine period, these cities were shown in the region of Phrygia. Although Attuda was a small settlement, it was considered important by the fact that it was one of the rare cities in which silver coins were minted.

About 150 years ago, Hisarköy rural settlement was established on Attuda. In this region, weaving is the main livelihood and also there are 143 registered civil and monumental architectures. Nowadays, there are a few people who have been living in this area because of various socio-economic reasons and excavation work requested to be done by moving the village to another place.

Within the scope of the thesis, firstly I have done many studies on the determination of the structures on this area such as field detection, observation, photography and measurement on the structures that were studied detailed. In the context of this study, I have carried out studies between 05.04.2015 - 03.04.2016. In the second stage, I investigated the studies on the field by the researches through library search and databases. In the third stage, interviews were conducted with people who lived in Hisarkoy. In the fourth stage, mapping of all information and documents on the field and analysis layouts on the current state of workspace were prepared. I carried out typological studies that would reveal architectural characteristics of traditional housing structures located in the study area. After investigating Hisarkoy traditional housing sample structures, protection issues on the field and solution proposals on these issues were introduced.