Bazı antidepresan ilaç numunelerinin PCR ve PLS ile spektrofotometrik tayini
Spectrophotometric determination of some antidepressant drug samples with PCR and PLS
Yazar: NURAY AYTEKİN
Danışman: PROF. DR. AHMET HAKAN AKTAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında, kemometrik kalibrasyon yöntemleri temel bileşen analizi (PCA) temel bileşen regresyonu yöntemi (PCR), kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS)), farmasötik sertraline (SERT) ve trazodone (TRAZ)'in aynı anda miktar tayinlerine hiç bir ayırma işlemi kullanmaksızın başarıyla uygulanmıştır ve bu yöntemler UV Görünür Alan Spektroskopisi yöntemlerinden elde edilen veriler kemometrik olarak değerlendirilmiştir.
Bu kemometrik yöntemlerin validasyonu için, sertraline (SERT) için 1–5 μg/mL derişim aralığında ve trazodone (TRAZ) için 4–20 μg/mL derişim aralığında bileşikleri içeren 19 adet karışımdan oluşan kalibrasyon (derişim) seti, metanol içerisinde hazırlandı. Kalibrasyon setinin 200- 300 nm aralığında absorpsiyon spektrumu kaydedildi. Kalibrasyon seti ve bu sete karşılık 220–280 nm aralığında elde edilen absorpsiyon verileri arasındaki ilişkiden yararlanılarak üç kemometrik kalibrasyon oluşturuldu. PCR ve PLS yöntemlerinin validasyonu, SERT ve TRAZ içeren sentetik karışımların analiziyle gerçekleştirildi. PCR ve PLS yöntemlerinin SERT ve TRAZ karışımlarının analizine uygulamasında, PCR ve PLS  için % geri kazanım sonuçları ile karşılık gelen standart sapma değerleri sırasıyla SERT için % 98,36 / % 1,30 ve %99,99 / % 1,93 ; TRAZ için % 99,33 / % 0.63 ve % 99,79 / % 2.03 olarak bulundu. 
Sonraki basamakta PCA, PCR ve PLS yöntemleri, ticari farmasötik preparattaki SERT ve TRAZ' ın aynı anda miktar tayinlerine uygulandı.
Anahtar Kelimeler: Antidepresan, ilaç, spektrofotometre, PCA, PCR, PLS, UV, Kemometri
2014, 67 sayfa

Abstract:
In this thesis, three different chemometric calibration methods principle component analysis (PCA), partial least square (PLS) and principal component regression (PCR) were successfully applied to the simultaneous determination of trazodone (TRAZ) and sertraline (SERT) in pharmaceutical preparations without using any separation step.The data of UV-Visible Spectroscopy applied to the chemometric calculations. 
For the validation of this chemometric metot, a calibration set of 19 binary mixtures containing compounds in the working range of 4-20 μg/mL for TRAZ and 1-5 μg/mL for SERT was prepared in methanol. Calibration sets 200-300 nm range absorption spectra were recorded. Three chemometric calibrations were constructed by using the relationship between the calibration set and its corresponding absorption data obtained in the range 220-280 nm.  The synthetic mixtures of two drugs were used for the validity of the calibrations. Means recoveries (percent) and relative standard deviation of PCR and PLS  methods were found to be % 99,33 / % 0,63 and %99,79 / % 2,03 for TRAZ ; % 98,36 / % 1,30 and % 99,99 / % 1,93 for SERT respectively.
In the next step, the PCA, PCR and PLS methods were applied to the simultaneous determination of TRAZ and SERT in commercial pharmaceutical preparations and successful results were obtained.
Keywords: Antidepressant, drug, spectrophotometry, PCA, PCR, PLS, UV,     Chemometrics.
2014, 67 pages