Ekip kaynak yönetimi becerileri kapsamında duygusal zekânın karar verme stilleri üzerindeki etkisinde güç mesafesinin düzenleyici rolü: Havayolu pilotları üzerinde bir araştırma
The moderator role of power distance in the effect of emotional intelligence on decision making styles within the scope of crew resources management skills: A study on airline pilots
Yazar: MEHMET KADİR BİNGÖLLÜ
Danışman: PROF. DR. HATİCE ZÜMRÜT TONUS
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Ekip kaynak yönetimi = Crew resource management ; Güç mesafesi = Power distance ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Karar verme = Decision making ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Pilotlar = Pilots ; Yönetim = Management ; Yönetim becerileri = Management skills

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ekip kaynak yönetimi becerileri kapsamında pilotların duygusal zeka düzeylerinin karar verme stilleri üzerindeki etkisinde algıladıkları güç mesafe düzeyinin düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini Türk sivil havacılık sektöründeki 386 Türk pilot oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme araçları olarak Petrides ve Furnham (2000a; 2000b) tarafından geliştirilen ve  Deniz vd. (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış olan "Duygusal Zekâ Özellik Ölçeği-Kısa Formu (DZÖÖ-KF) ", Scott ve Bruce (1995) tarafından geliştirilmiş, Taşdelen (2002) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Karar Verme Stilleri Ölçeği" ve Yorulmaz vd. (2004) tarafından örgütsel güç mesafesine ilişkin olarak geliştirilmiş olan "Örgütsel Güç Mesafesi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; pilotların duygusal zeka düzeylerinin rasyonel, kaçınmacı ve anlık karar verme stilleri üzerinde etkisi; güç mesafesi algı düzeyinin de duygusal zeka düzeyinin kaçınmacı karar verme stili üzerindeki etkisinde düzenleyici rolü olduğu bulunmakta; karar verme stilleri bakımından yardımcı pilotlarla diğer statülerdeki pilotlar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Bu çalışmaya kadar, Türk sivil havacılığı literatüründe daha önce pilotların duygusal zeka düzeyleri, karar verme stilleri ve güç mesafesi algı düzeyleriyle ilgili bir araştırmaya rastlanmadığından, bu çalışma literatüre katkı sağlayacak ve elde edilen bulgular bundan sonraki çalışmalara temel teşkil edecektir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the  the moderator role of power distance in the effect of emotional intelligence on decision making styles within the scope of Crew Resources Management skills. The population of the research is Turkish pilots in Turkish civil aviation sector and the sample of the research consists of 386 Turkish pilots. "Trait Emotional Intelligence Questionnaire – Short Form (TEIQue-SF)" developed by Petrides and Furnham (2000a; 2000b) and adapted to Turkish by Deniz and et al. (2013), Decision-making Styles Scale developed by Scott and Bruce (1995) and adapted to Turkish by Taşdelen (2002) and Organizational Power Distance Scale developed by Yorulmaz and et al. (2004) were used as data collection tools in this study. According to research results; emotional intelligence levels of pilots have effect on rational, avoidant and spontaneous decision-making styles; power distance perception levels of pilots have moderating role in the effect of emotional intelligence levels of pilots on avoidant decision-making style and there is no statistically significant difference between first officers and other pilots within the scope of decision-making styles. Until this study, because any research concerning emotional intelligence levels, decision-making styles and power distance perception levels of pilots in Turkish civil aviation literature wasn't found, this study will make contributions to literature and findings reached in this study will constitute a basis for following studies.