Su ürünleri ihracatında sorunlar ve çözüm önerileri: Avrupa Birliği performans örneği
The problems of seafood export and suggestions: A performance example of European Union
Yazar: SONGÜL ÖZÇALKAP
Danışman: PROF. DR. FAZIL ŞEN ; PROF. DR. ADİL OĞUZHAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products ; İstatistik = Statistics
Dizin: Su ürünleri = Aquatic products ; Teşvikler = Incentives ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; İhracat = Export

Özet:
Bu tez çalışmasında, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2018 yılında yayımladığı Avrupa Birliği'ne su ürünleri ihracat izni alan işleme tesislerinin demografik bilgilerinin, ihracat verilerinin, ihracat sorunlarının, bu sorunların performanslarına etkilerinin ve bu sorunlara çözüm önerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Hazırlanan anket çalışması 73 firmaya uygulanabilmiş ve konunun ampirik boyutu ele alınmıştır. Tespit edilen veriler istatistikî programlar kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. 
Değerlendirmeler sonucunda; işletmelerin %49.3'ünün orta ölçekli olduğu; %45.2'sinin %61-90, %30.1'inin %0-60 kapasite ile çalıştığı ve sorunları kategorilerine bakılmaksızın tüm sınıftaki işletmelerin yaşayabildiği belirlenmiştir. Avcılık ürünleri işleyen firmaların ham madde yetersizliği, zamanında ham madde bulunamaması gibi sorunlar yaşadığı, ham maddenin temin ediliş şekli önemsenmeksizin bakıldığında, rekabetten kaynaklı fiyat dengesizliğinin üretimi etkilediği ve maliyetlerin yüksek olduğu belirlenmiştir. Alıcı ülke vergi politikalarının ihracatı sınırlandırdığı, zamanında özellikle hava kargoda yer bulunamamasından dolayı sorun yaşandığı, sınır kontrol noktalarında yaşanan sorunların ihracatçıyı strese soktuğu ve bürokratik zorlukların varlığı tespit edilmiştir. Örgütlenmenin elzem olduğu, sürdürülebilir avcılık politikasının gözden geçirilmesi gerektiği, ürün çeşitliliğinin arttırılması, devletin üst düzey yetkililerinin daha aktif olması, taşıma için anlaşmalar yapılması, maliyet için sektöre özel kredi ve teşviklerin oluşturulması gerektiği öngörülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine demographic informations, export data, export problems of the processing plants published on the official website of The Ministry of Agriculture and Forestry by obtaining permission to export seafood to European Union in 2018, the effects of export problems on their performances and suggestions to these problems. The questionnaire could be applied to 73 companies and empirical dimension of the subject was discussed. The obtained data was analyzed using statistical programs and interpreted. 
In conclusion of the evaluations, it has been determined that 49.3% of the processing plants are medium-sized; 45.2% of them works with 61-90% capacity while 30.1% with 0-60% capacity and regardless of their category, plants in all classes can experience the problems. It has been determined that companies processing capture products have problems such as lack of raw materials, inability to find raw materials on time, regardless the sourcing of raw materials; price imbalance caused by competition affects production and costs are high. It has been identified that tax policies of importing country limits exports, there have difficulties to find space especially in air cargo and others, the problems of the border control points stress exporters out, the existence of bureaucratic difficulties. It has been foreseen that organization is essential, sustainable fishery policy should be reviewed, product diversity should be increased, officials should be more active, agreements should be signed for transportation, industry-specific loans and incentives should be created.