Kanser tanısıyla hastanede yatan ergenlerin semptomları, annelerinin stres düzeyi ve ergenlerin yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Relationship between the symptoms, their mothers' stress levels and quality of life in hospitalized adolescents with a cancer diagnosis
Yazar: BURCU AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN GÜNÜŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Ergenler = Adolescents ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stres = Stress ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kanser tanısıyla hastanede yatan ergenlerin semptomları, yaşam kalitesi ve ebeveynlerinin stres düzeyi arasındaki ilişkilerin belirlenmesidir.
Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı, ilişkisel tipte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemine İzmir'de bulunan üç hastanenin pediatrik hematoloji ve onkoloji kliniklerinde yatan, 10-18 yaşları arasında kanser olan 83 ergen ve anneleri alınmıştır. Veriler, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı/yüzde, aritmetik ortalama ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Kanser olan ergenlerin son bir hafta içinde en çok deneyimledikleri semptomların halsizlik (%88.00), sinirli olma (%88.00), iştahsızlık (%84.30), üzgün olma (%78.30) olduğu saptanmıştır. Annelerin algılanan stres ölçeği toplam ölçek puanı ortalaması 32.77±8.57 puan olarak bulunmuştur. Bu puan annelerin orta düzeyde stres yaşadığını göstermektedir. Kanser olan ergenlerin yaşam kalitesi ölçek toplam puan ortalamaları incelendiğinde psikososyal toplam puanı 64.12±14.87 ve toplam ölçek puanı 60.76±16.17 olarak belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki incelediğinde ise yaşam kalitesi ile Memorial semptom ölçeği genel durum indeksi arasında negatif yönde orta derecede bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=-,57). Ergenin yaşam kalitesi ile annenin stres düzeyi incelendiğinde negatif yönde zayıf derecede ilişki saptanmıştır (r=-,36). Ergenlerin semptom puanları ile annelerin stres düzeyi arasında ilişki bulunmamıştır (r=-.05).
Sonuç: Kanser olan ergenlerin deneyimledikleri semptomlar ve annelerinin stres düzeyi ile ergenlerin yaşam kalitesi arasında ilişki olduğu görülmüştür. Ergenlerin semptomlarının düzenli olarak takip edilerek kanıta dayalı hemşirelik girişimlerinin uygulanması ve annelerin stres düzeyini azaltmaya yönelik girişimlerin yapılması kanser olan ergenlerin yaşam kalitesini geliştirebilir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the relationship between the hospitalized adolescents with cancer' symptoms, the quality of life and stress levels of their mothers.
Method: This research is a descriptive, correlational study. The samples consisted of 83 adolescent, between the ages of 10-18 diagnosed with cancer that inpatient in three different hospital's pediatric hematology and oncology clinics in Izmir, and their mothers. The data were collected using Memorial Symptom Assesment Scale, Perceived Stress Scale and Pediatric Quality of Life Questionnare (PedsQL). While evaluating the data, number/percentage, arithmetic average and Pearson correlation analysis were used.
Results: It is detected that the adolescent mostly experienced these symptoms in the last week; lack of energy (88.00%), feeling nervous (88.00%), lack of appetite (84.30%) and feeling sad (78.30%). Perceived stress scale of mothers overall score average was found to be 32.77±8.57 points. It is identified that mothers of adolescents with cancer have experienced moderate level of stress. The pediatric quality of life scale of adolescents' with cancer score was examined, the psychosocial total score was 64.12±14.87 and the overall score was determined as 60.76±16.17. When the relationship between the variables is examined the quality of life and the general condition index of Memorial symptom scale was found to be negatively moderate correlation (r= -57). When the mother's stress level and the quality of life was examined a negatively weak relation has been detected (r= -36). There was no correlation between symptoms' scores of adolescents and stress levels of mothers (r=-.05).
Conclusion: It is seen that the symptoms of adolescents with cancer and the stress levels of their mothers correlated with quality of life of adolescents. Regular monitoring of symptoms, implementation of evidence-based nursing interventions for these symptoms and making the nursing interventions to reduce the stress levels of mothers can improve the quality of life in adolescents.