Öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi üzerine bir araştırma: "Canlılar ve yaşam" örneği
A study on the development of students' science process skills: The example of "Living things and life"
Yazar: ŞEYMA KURT ALMALI
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ER NAS
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel beceri = Scientific skill ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Biyoçeşitlilik = Biodiversity ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education

Özet:
Bu çalışmada amaç; "Canlılar ve Yaşam" öğrenme alanı içerinde yer alan canlıların sınıflandırılması, biyoçeşitlilik ve yıkıcı doğa olayları kavramlarına yönelik geliştirilen aktif öğrenme teknikleri ile zenginleştirilmiş çalışma yapraklarının hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan kaynaştırma öğrencilerinin ve normal gelişim gösteren öğrencilerin bilimsel süreç beceri gelişimi ve kavramsal anlamaları üzerine etkisini ortaya çıkarmaktır. Araştırmada karma yöntemden yararlanılmıştır. Çalışmanın örneklemini; beşinci sınıfta öğrenim gören 16 (sekiz hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan ve sekiz normal gelişim gösteren) öğrenci oluşturmaktadır. Asıl uygulamada iki ayrı grup oluşturulup çalışılmıştır. Birinci grup hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan sekiz öğrenciden, ikinci grup ise normal gelişim gösteren sekiz öğrenciden oluşmaktadır. Pilot uygulama 4 öğrenci ile yürütülmüştür. Pilot uygulama 2018-2019 ve asıl uygulama 2019-2020 eğitim-öğretim yıllarında yapılmıştır. Tahmin-Gözlem-Açıklama (TGA) yönteme uygun hazırlanan çalışma yaprakları; dikkat çekme-etkin uğraşı ve değerlendirme bölümlerinden oluşmaktadır. TGA yöntemi içerisinde aktif öğrenme tekniklerinden (vızıltı 22-öğrenme galerisi-kart gösterme-kartopu) ve mobil öğrenme (karekod uygulaması) uygulamalarından yararlanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak; "Canlılar ve Yaşam" öğrenme alanında ilgili kavramlar için geliştirilen Bilimsel Süreç Beceri Gelişim (BiSBeG) formu ve görüşme sorularından yararlanılmıştır. Canlıların sınıflandırılması, biyoçeşitlilik, yıkıcı doğa olayları kavramlarına yönelik üç çalışma yaprağı geliştirilmiştir. Araştırma sonucunda; "Canlılar ve Yaşam" öğrenme alanı içerinde yer alan canlıların sınıflandırılması, biyoçeşitlilik, yıkıcı doğa olayları kavramlarına yönelik aktif öğrenme teknikleri ile zenginleştirilmiş TGA yönteminin entegre edildiği çalışma yapraklarının hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip kaynaştırma öğrencilerinin ve normal gelişim gösteren öğrencilerin bilimsel süreç beceri gelişimleri üzerinde olumlu etkide bulunduğu sonucuna varılmıştır (z=2,533, p<.05; z=2,521, p<.05). Aktif öğrenme teknikleri ile zenginleştirilmiş çalışma yapraklarının sınıfında hem "hafif düzeyde zihinsel yetersizliği" hem de "normal gelişim gösteren" öğrencileri bulunan öğretmenlerce kullanılarak, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini ve kavramsal anlamalarını geliştirebileceği düşünülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizlik, Bilimsel Süreç Becerileri, Tahmin-Gözlem-Açıklama, Aktif Öğrenme Teknikleri, Canlılar ve Yaşam.

Abstract:
The purpose of this study; is to uncover the effect of worksheets enriched with active learning techniques developed for the concepts of classification of living things, biodiversity and destructive natural events in the "Living Beings and Life" learning area on the scientific process skill development and conceptual understanding of inclusive students with mild intellectual disability and students with normal development. The mixed method was used in the research. Participated in the study; there are 16 students (eight with mild mental disabilities and eight with normal development) who are studying in the fifth grade. In the actual application, two separate groups have been created and studied. The applications were conducted in a single school with eight students in the second group. The pilot application was conducted with 4 students. The pilot application was conducted in 2018-2019 and the actual application was conducted in 2019-2020 academic years. The worksheets prepared in accordance with the Prediction-Observation-Explanation (POE) method consist of attention-seeking-effective engagement and evaluation sections. Active learning techniques (buzz 22-learning gallery-card display-snowball) and mobile learning (karekod application) applications were used within the POE method. As a data collection tool in the study; The Scientific Process Skill Development (BiSBeG) form developed for related concepts in the field of learning "Living Things and Life" and interview questions were used. Three sheets of work have been developed on the concepts of classification of living beings, biodiversity, destructive natural phenomena. As a result of the research; "Living life and learning" situated in the area of living things classification, biodiversity, the concepts of destructive natural events-oriented active learning techniques enriched with students with mild mental impairment POE method is the integrated study of the inclusion of students with normal development of the leaves ' came to the conclusion that had a positive impact on the development of science process skills (z=2,533, p<.05; z=2,521, p<,05). It is thought that using the worksheets enriched with active learning techniques by the teachers who have both "mild intellectual disability" and "normally developing" students in their classrooms can improve students' scientific process skills and conceptual understanding.


Keywords: Mild Mental Disabilities, Skill Development, Prediction-Observation-Explanation Worksheet, Active Learning Techniques