Kentsel kimlik bağlamında tarihi kent mekânlarında yeni yapı uygulamaları
New building design in historical urban areas within the context of urban identity approach
Yazar: EZGİ ÇIKRIKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN KOÇ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Dönüşüm ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Tarihi kentsel mekânlar, tarih boyunca insanoğlunun çevresiyle olan ilişkisi sonucu ürettiği yapılı çevreyi ve toplumsal süreçlerin evrelerini bize sunan, bu süreçler sonucunda tanık olduğu sosyolojik, ekonomik, kültürel, coğrafi olayların etkisiyle kendine ait tarihsel bir kimlik kazanmış, dolayısıyla korunması ve yaşatılması zorunlu alanlardır. Bu alanların sürdürülebilirliğinin sağlanması, varolan fiziki yapının ve kültürel kimliğin korunmasının yanısıra günümüz gereksinimleri sonucu oluşan yeni dokunun eskiyle olan ilişkisinin doğru kurulmasıyla sağlanabilir.
Günümüzde kentler teknoloji, değişen yaşam pratikleri, yasalar gibi birçok etmen dolayısıyla hızla değişmekte ve dönüşmektedir. Bu dönüşüm ve uyum sağlama sürecinde tarihi alanlarda bu durumdan etkilenmekte ve kentin değişen yüzünün bir sonucu olarak sahip oldukları veya onlara sonradan yüklenen işlev için gerekli fiziksel donanıma sahip olamayabilmektedir. Bu durum mevcut tarihi yapıların yenilenmesini, mevcut yapıya ek yapılmasını veya tarihi alan içerisindeki boş alanlara yeni yapı veya yapı gruplarının yapılmasını gerektirebilmekte, bu kapsam bütünleşik planlama süreçlerini ve yere özgü tasarım uygulamalarını zorunlu kılmaktadır.
Yeni yapı tasarım sürecinde mevcut çevre ile iletişim kurabilmiş, özgün ve estetik kaygılar taşıyan ve yasal süreçlerde onayı alınmış bir tasarım ortaya çıkarabilmek önemli bir sorun başlığıdır. Bu çalışmada; tarihi mekânlarda kentsel kimlik ile uyumlu yeni yapı tasarlarken, yeni müdahalelerin tanımladığı doku ile eski doku arasındaki ilişkinin nasıl kurulması gerektiğine ilişkin soruna yanıt aranmaktadır.
Çalışma kapsamında saptanan sorun, Türkiye'den seçilmiş tarihi çevre içerisinde yer alan uygulama örnekleri ile irdelenmiştir. İncelemeler sonucunda tarihi çevre koruma çalışmalarının ve tarihi kent mekânlarında yeni yapı uygulamalarının, kentsel kimlikle uyumlu, yerin mekânsal kalitesine ve kimliğine zarar vermeden katkı sağlayan niteliğe kavuşması için tarihi mekânların kimliğini oluşturan ve tasarımı yönlendiren fiziki kavramlara dikkat edilmesi ve tarihi çevre içerisinde gerçekleştirilecek fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel tüm uygulamaların bir kentsel planlama sorunu olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Historical urban spaces have acquired a historical identity of their own with the effect of sociological, economic, cultural and geographical events that they witnessed as a result of these processes, presenting us the built environment and the phases of social processes that humanity has produced as a result of its relationship with its environment throughout history, and therefore are areas that must be protected and kept alive. Ensuring the sustainability of these areas can be achieved through the correct establishment of the relationship between the old and the new tissue, which is formed as a result of today's requirements, as well as the preservation of the existing physical structure and cultural identity.
Today, cities are changing and transforming rapidly due to many factors such as technology, changing life practices and laws. In this process of transformation and adaptation, historical areas are affected by this situation and as a result of the changing face of the city, they may not have the necessary physical equipment for the function they have or were assigned to them later. This situation may require the renovation of the existing historical buildings, the addition of the existing structure or the construction of new structures or building groups in the empty spaces in the historical area, and this scope requires integrated planning processes and site-specific design practices.
In the new building design process, it is an important issue to be able to create a design that is able to communicate with the existing environment, has original and aesthetic concerns and has been approved in legal processes. In this study; While designing new buildings in harmony with urban identity in historical places, an answer is sought for the question of how the relationship between the texture defined by the new interventions and the old texture should be established.
Problems identified in this study, is located within the historic environment was discussed with practical examples in Turkey. As a result of the investigations, attention should be paid to the physical concepts that constitute the identity of historical places and direct the design in order to ensure that historical environmental protection works and new building applications in historical city spaces achieve a quality that is compatible with the urban identity and contributes to the spatial quality and identity of the place. It was concluded that all economic and cultural practices should be handled as an urban planning problem.