Transkraniyal magnetik stimulasyonun amiyotrofik lateral skleroz tanısına katkısı
Transcranial Magnetic Stimulation in Amyotrophic Lateral Sclerosis
Yazar: GEYSU KARLİKAYA
Danışman: PROF. TÜLİN TANRIDAĞ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Bilimler Ana Bilim Dalı / Elektrodiagnostik Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
ÖZETAmiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığı üst ve alt motor nöron dejenerasyonu ilekarakterize bir hastalıktır. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda hastaların sadece yaklaşıkyarısında hem üst hem de alt motor nöron bulgularının birlikte olduğu gösterilmiştir.ALS hastalığının tanısında alt motor nöron bulguları (AMN) açısından elektromiyografigibi elektrofizyolojik incelemelerden yararlanılmakta ancak üst motor nöron bulgularını(ÜMN) destekleyecek bir laboratuvar yöntemi henüz rutin kullanıma girememiştir. Sonyıllarda kullanılmaya başlanan transkraniyal magnetik stimulasyon (TMS) ile santralmotor yolların iletimi hakkında bilgi edinmek mümkündür. Bu tanı aracının özellikleklinik olarak üst motor nöron bulgusu olmayan hastalarda üst motor nöron tutulumunugöstermek açısından önemli rol oynayabileceği düşünülmüş ve bu yönde çeşitliçalışmalar yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda ALS hastalığında farklı parametrelerdebozukluklar tanımlanmıştır. Bu çalışmada amaç, klinik olarak ALS tanısı almışolgularda TMS'un ÜMN tutulumunu göstermedeki rolünün araştırılmasıdır. Bu çalışmaiçin klinik olarak ALS tanısı almış 13 hasta ile 10 sağlıklı gönüllüde TMS ile motoruyarılmış potansiyel çalışması yapılmıştır. İnceleme sırasında kortikal motor eşik(KME), kortikal sessiz period, motor uyarılmış potansiyel latansı ve amplitüdü vesantral motor iletim zamanı gibi farklı parametreler değerlendirilmeye alınmıştır.Kontrol grubu ile karşılaştırılan sonuçlarda en belirgin farklılığın KME değerindeolduğu saptanmış ve incelenen diğer parametrelerde kontrol grubu ile hastalar arasındaistatistiksel olarak bir fark bulunmamıştır. KME değişikliklerinin ALS hastalarındahastalık süresi ile ilişkili olduğu, erken dönemde glutamat ile ilişkili hipereksitabiliteyebağlı olarak KME değerinde azalma olduğu bilinmektedir. Daha ileri dönemlerdegözlenen KME'te artma kortiko-motor nöron kaybı ile ilişkili gibi görülmektedir. Bizimçalışmamız sonucunda TMS'un sadece AMN bulgusu olan hastalarda subklinik ÜMNtutulumunun gösterilmesi açısından faydalı bir tanı aracı olduğu düşünülmüştür.Kortikal eksitabilite değişiklikleri ALS'e özgüdür. TMS'in ağrısız, güvenilir ve kolayuygulanılabilir bir teknik olarak günümüzde ALS tanısında yararlanılmakta ancakgelecekte ALS patogenezi ve tedaviye de bir ışık tutması muhtemel bir tanı aracıdır.1

Abstract:
Transcranial Magnetic Stimulation in AmyotrophicLateral SclerosisSUMMARYAmyotrophic Lateral Sclerosis (ALS) is a disorder characterized by upper and lowermotor neuron degeneration. Previous studies have shown that the classical upper andlower motor neuron dysfunction findings are only present in half of the patients.Electrophysiologic studies such as electromyography are helpful for documenting lowermotor neuron dysfunction while, a method to routinely evaluate upper motor neuron(UMN) dysfunction is not available. Recently transcranial magnetic stimulation (TMS)has become a populer method for the evaluation of central motor pathways. Thismethod is especially useful in patients with no clinical UMN dysfunction. Differentstudies reported different TMS parameters to be affected in ALS. The aim of this studywas to evaluate the role of TMS in demonstrating UMN dysfunction in ALS patients. Amotor evoked potential study with TMS was performed on 13 ALS patients and 10healthy controls. Cortical motor threshold (CMT), cortical silent period, motor evokedpotential latency and amplitude and central motor conduction time were the parametersevaluated. The most sensitive parameter was found to be CMT, while none of the otherparameters were found to be statistically significant between the patients and controls. Itis known that different CMT changes occur depending on the disease stage. In the earlyperiod with glutamate induced hyperexitability the CMT decreases, while in the latestage of the disease the CMT increases due to cortico-motor neuron loss. According toour findings TMS is a useful method to evaluate ALS patients with subclinical UMN.Cortical exitability changes are specific for ALS. TMS is a painless, easy and sensitivemethod which for now helps the diagnosis of ALS but hopefully in the future may alsohold a light to the pathogenesis and treatment of ALS.2