Üstün zekalı çocukların dil ve çalışma belleği becerilerinin incelenmesi
Examination of language and working memory skills of gifted children
Yazar: BEGÜM ALTUNBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MARAL YEŞİLYURT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted ; İşler bellek = Working memory

Özet:
Farklı gruplarda çalışma belleği ve dil becerilerini birlikte inceleyen araştırmalar olmasına karşın Türk literatürde üstün zekalı çocuklarda bu becerileri birlikte inceleyen araştırma bulunmamaktadır. Üstün zekalı çocuklar genellikle farklı öğrenme ve düşünme ihtiyaçlarına sahiptir. Araştırmalar, bu çocukların tanınmasının ve özel ihtiyaçlarının erken dönemde tespit edilmesinin önemli olduğunu göstermektedir. Üstün zeka düzeyindeki çocukların normal zeka düzeyindeki çocuklardan dil ve çalışma belleği alanlarında farklılaşıp farklılaşmadığı, farklılaşıyorsa hangi becerilerde farklılıklar görüldüğünün araştırılmasının, özel bir grup olan üstün zekalı çocuklar hakkında daha çok bilgi sahibi olunması, literatüre dil alanında katkı sağlanması ve bu çocukların destek eğitim sistemine ekstra katkıda bulunulması açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada üstün zekalı çocukların dil ve çalışma belleği becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yaş grupları 5,0-7,11 arası değişen, 23 üstün zekalı ve 23 normal zeka düzeyinde olarak tanılanan katılımcı yer almıştır. Katılımcılara Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi ve Çalışma Belleği Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Bulgu dağılımının normalliğine karar vermek için Shapiro Wilk testi, gruplar arasındaki puan farklılıklarının anlamlılığının incelenmesi için parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U Testi, değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde ise Spearman Brown Sıra Farkları Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda üstün zekalı grubun dil ve çalışma belleği becerilerinde daha yüksek performans gösterdiği ve performanslar arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Üstün zekalı grubun dil ve çalışma belleği becerileri arasında anlamlı ilişki bulunamazken normal zeka düzeyindeki grubun dil ve çalışma belleği becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
Although there are studies examining working memory and language skills together in different groups, there are no studies in the Turkish literature examining these skills together in gifted children. Gifted children generally have different learning and thinking needs. Research shows that it is important to recognize these children and identify their special needs at an early stage. Investigating whether gifted children differ from children with normal intelligence levels in the areas of language and working memory, and if so, in which skills, is thought to be important in terms of gaining more knowledge about gifted children, who are a special group, contributing to the literature in the field of language and making an extra contribution to the support education system of these children. Therefore, this study aimed to examine the language and working memory skills of gifted children. The study included 23 gifted and 23 normal intelligence level participants with ages ranging between 5-7,11 years. Turkish School Age Language Development Test and Working Memory Scale were administered to the participants. SPSS 22.0 program was used to analyze the data. The Shapiro Wilk test was used to determine the normality of the distribution of the findings, the Mann Whitney U Test, a nonparametric test, was used to examine the significance of the score differences between the groups, and the Spearman Brown Rank Difference Coefficient was used to evaluate the relationships between variables. As a result of the study, it was observed that the gifted group showed higher performance in language and working memory skills and there was a significant difference between the performances. While there was no significant relationship between the language and working memory skills of the gifted group, there was a significant positive relationship between the language and working memory skills of the normal intelligence group.