Neuman ve omaha hemşirelik sistem modellerinin bakımın sürekliliğinin sağlanmasında kullanımının değerlendirilmesi
Application of the neuman and the omaha systems models in providing continuity of care
Yazar: MELEK COŞAN YILMAZ
Danışman: DOÇ.DR. OYA NURAN EMİROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bakımın sürekliligi, bireyin saglık durumununkorunması, iyilestirilmesi ve gelistirilmesi amacıyla, hastaneye kabul anındabaslatılan ve yasadıgı ortama döndügünde de sürdürülen saglık ve sosyalhizmetlerinin sunuldugu saglık hizmetlerinin önemli bir bölümüdür. Bakımınsürekliliginin önemli iki bileseni olan taburculuk planlaması ve evde bakım hizmetleriile gerçeklestirilir. Bakımın sürekliliginin saglanması ile, hastanın en iyi saglıkdüzeyine erisimini saglarken, fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik güçlükleryasaması engellenir; hastanede kalıs süresini azalır, tanı testlerinin tekrarı vehastaneye tekrar yatısı önlenir, hasta ve yakınının memnuniyeti artar; ve kaliteli saglıkhizmeti sunumunun gerçeklestirilmesi saglanır. Gelismis ülkelerde bakımınsürekliliginin saglanmasında Neuman ve Omaha modellerinin kullanılması,hemsirelik hizmetlerinin daha planlı ve daha sistematik hale getirerek hemsireninetkinligini ortaya çıkarma ve hemsirelik bakımının yarar-maliyeti açısından dahaetkin oldugu kanıtlanmıstır. Bu ülkelerde modeller kullanılmakta ve çesitli alanlardasınanarak modellerin gelistirilmesi yönünde çabalar sürdürülmektedir. Bu arastırmaNeuman ve Omaha modellerine dayanılarak hastaneye yatıs anında baslayantaburculuk planlaması ve hastaneye dayalı evde saglık bakımı hizmetlerindehemsirelik bakımının hasta ve ailesinin yasayabilecegi güçlüklerin azaltılması, verilenbakımı etkinlestirmesini ve bu modellerin uygunlugunun degerlendirilmesi amacıylayarı-deneysel sekilde yapılmıstır. Arastırma, Hacettepe Üniversitesi Eriskin HastanesiDahiliye, Toraks ve Kalp Damar Cerrahisi ve Kardioloji servislerinde yatan 65 yasüstü yaslı hastalar üzerinde uygulanmıstır. Arastırma örneklemini, Neuman ve Omahahemsirelik modelleri dogrultusunda taburculuk planlaması ve evde bakımhizmetlerinin gerçeklestirilmesi amacıyla, iletisime engel olusturabilecek ileriderecede isitme ve algılama güçlügü, hastanede yatıs süresi iki haftayı geçeceközellikte olmayan ve Ankara Büyüksehir Belediye sınırları içinde oturanlar 65 yas veüstü, kalp hastalıgı (Myokard nfarktüsü, Koroner Arter Hastalıgı, Kalp KapakHastalıgı) olan 50 yaslı hasta olusturmustur. Hastaların hastaneye kabulü ile baslayan,hastanede yatıs süresi boyunca taburculuk planlaması ve taburculuk sonrası 2 ayboyunca evde izlenmistir. Arastırma sonucunda bakımın sürekliliginin saglanmasındaNeuman Sistemler Modeli kapsamlı veri toplanmasını ve Omaha SınıflandırmaSistemi hemsirelik tanılarının olusturulmasında kullanılabilir oldugu ve hastanedeyatıs sırasında hasta ve ailesini çevresi ile birlikte ele almada ve hemsirelik bakımplanını uygulamada bakımın sürekliliginin saglanmasına rehberlik ettigigörülmektedir.Anahtar Kelimeler: Omaha Sınıflandırma Sistemi, Neuman Sistemler Modeli,bakımın sürekliligi, taburculuk planlaması, evde bakım.

Abstract:
Continuity of care isthat important component of providing comprehensive and quality health care,whereby healthcare and social services are provided to clients in hospital and in theirplaces of residence after discharge, for the purpose of promoting, maintaining orrestoring health. Continuity of care is achieved by its components of dischargeplanning and home healthcare. By achieving continuity of care, optimum potential forhealth and recovery is ensured, so experiencing difficulties in physiological,psychological, social and economical aspects is prevented; length of hospitalization isdecreased; duplication of diagnostic testing repeated admission to hospital isprevented; and satisfaction of the patient and family is enhance and then quality incare is assured. In developed countries the usage of Neuman and Omaha models isproved by making nursing care services more planned and more systematic throughdisplaying nursing services efficiency and cost-efficient. These models are used andpromoted in various fields. The purpose of this quasi-experimental study was todetermine the adequacy of Using Neuman Systems and Omaha Classification SystemModels in Nursing care and the efficiency of this care through discharge planningbeginning with admission to hospital and hospital-based home healthcare services ofelder patients with cardiovascular diseases, and to decrease difficulties experienced bypatients and their families.The research is conducted at Hacettepe University HospitalInternal Medicine, Thorax and Cardio-vascular Surgery and Cardiology services withparticipation of elder patients. The sample of the study is designated; with the aim toachieve discharge planning and home healthcare services through Neuman ve Omahanursing models; on 65 age and over patients with cardiovascular diseases (MyocardInfarction, Coronary Arter Disease) who have not difficulty in communication, notstay at hospital more than two weeks, stay in Ankara city, as 50. Because of theresearch procedure which consist of discharge planning sevices that begin with theadmission to hospital and continue during hospitalization, and home healthcareservices to two weeks following discharge, sample size is adequate for statisticanalyzes. It is concluded that Neuman Systems Model and Omaha ClassificationSystem are usefull for guidance through hospitalization and home care taking care ofclients with their family and in nursing interventions.Key Words: Neuman Systems Model, Omaha Classification System, continuity ofcare, discharge planning, home healthcare.