Çanakkale seramikleri bitkisel motifli tabaklar kapsamında tekstil deseni oluşturma yöntemleri ile tasarım önerileri
Design suggestions using textile pattern creation methods within the scope of çanakkale ceramics floral motif plates
Yazar: RAKİBE MİNEL ARI
Danışman: PROF. DR. YEŞİM ZÜMRÜT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
17. yy. - 20. yy. başını kapsayan Geleneksel Çanakkale seramikleri kendine has özelliklere sahip kültürel bir değerdir.  Bitkisel motifli Çanakkale tabakları, motif ve dekor özellikleri ile dönemine göre farklı olarak nitelendirilebilecek bir üsluba sahiptir. Çömlekçi ustaları, üretimlerini yaparken yaşadıkları çevrede bulunan bitkileri, hayvanları, yelkenlileri vb. dekorlarında uygulamışlardır.  Bu çalışmada ilk olarak, Çanakkale seramiklerinin genel tarihi ve özellikleri incelenip kısaca bilgi verilmiştir. Sonrasında 18. yy.'ın ikinci yarısı ve 19. yy.'ın ilk yarısı olarak tarihlenen dekorlu tabak gruplarından bitkisel motifli Çanakkale tabakları, kapsamlı bir şekilde araştırılmıştır. Ulaşılan tabak örnekleri incelenmiş ve motif analizleri yapılmıştır. Farklı bir disiplin olan tekstil alanında kullanılan desen geliştirme yöntemleri ile özgün metraj desenler tasarlanmıştır.
Bitkisel motifli Çanakkale tabaklarının bu çalışmada referans alınması, kültürel bir mirası günümüze taşıyarak geçmiş ile bir bağ kurulmasına olanak sağlayacaktır. Tekstil alanının trendler üzerindeki etkisi pek çok alana olduğu gibi seramik alanında da etkilidir. Tekstil yüzey tasarımında kullanılan raportlama tekniği üzerinde araştırma yapılmış ve bu yöntem ile seramik yüzeylerde uygulanabilecek metraj ve pano desen tasarımları yapılmıştır.
Trendlere yön veren tekstil disiplini bakış açısı ile, bitkisel motifli Çanakkale tabakları kapsamında yapılan tasarımların seramik yüzeyler için yeni bir yaklaşım getirmesi beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bitkisel Motif, Çanakkale Seramikleri, Tekstil, Raport, Metraj Desen

Abstract:
Traditional Çanakkale ceramics, which span from the 17th century to the early 20th century, are a cultural asset with unique features. Çanakkale plates with plant motifs have a style that can be considered different from their era due to their motif and decorative features. Pottery masters incorporated plants, animals, sailboats, and similar elements from their surroundings into their decorations. In this study, the general history and characteristics of Çanakkale ceramics are first examined and briefly described. Subsequently, Çanakkale plates with plant motifs, dated to the second half of the 18th century and the first half of the 19th century, are comprehensively researched. The reached plate samples are examined, and motif analyses are conducted. Unique repeat patterns are designed using pattern development methods from the textile field, which is a different discipline.
Referencing Çanakkale plates with plant motifs in this study will allow a connection with the past by carrying cultural heritage to the present. The influence of the textile field on trends is significant in many areas, including ceramics. The rapport technique used in textile surface design is researched, and repeat and panel pattern designs applicable to ceramic surfaces are made using this method.
With the perspective of the textile discipline that shapes trends, the designs made within the scope of Çanakkale plates with plant motifs are expected to bring a new approach to ceramic surfaces.
Keywords: Plant Motif, Çanakkale Ceramics, Textile, Rapport, Repeat Pattern