Memmed İsmail'in şiirlerinin konu ve içerik açısından incelenmesi
Analysis of the themes and contents in Mammad İsmayil's poems
Yazar: CEREN YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. İLKİN GULUSOY
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı / Azerbaycan Türkçesi ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Memmed İsmail, Çağdaş Azerbaycan edebiyatının önde gelen şairlerinden biridir. Memmed İsmail'in şimdiye kadar 50'den fazla şiiri birçok dile tercüme edilmiştir. Şairin şiirleri konu bakımından çok zengin bir içeriğe sahiptir. Çağdaş insan profiline ayna olmuştur. Memmed İsmail'in, ana çizgileriyle şiirlerinin ağırlık noktası daha çok yaşadığı coğrafya olan Azerbaycan'dır. Yaşadığı coğrafyanın geçirdiği siyasi olaylar ve buna bağlı olarak tarihî, toplumsal temlerin olduğu görülmektedir. Azerbaycan halkının tarihini, gelenek ve göreneklerini, yaşam biçimini sade ve samimi bir üslupla yansıtan çok yönlü bir şair olan Memmed İsmail, millî, dinî ve ahlaki değerlere de önem göstermiştir. Şair, eserlerinde vatan, gurbet, millet sevgisi, bağımsızlık, Azerbaycan halkının öz tarihi hakkında bilgilendirilmesi gibi konuların işlenmesini kendine görev bilmiştir. Bunları bir yaşam felsefesi haline getirmiştir. Felsefi açıdan yoğun anlam taşıyan şiirleri Memmed İsmail'in sanat dünyasının ne denli yüksek olduğunun göstergesidir.  
Bu bağlamda, "Memmed İsmail'in Şiirlerinin Konu ve İçerik Açısından İncelenmesi" adlı çalışma temelde iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Azerbaycan edebiyatının genel manzarası hakkında bilgi verilmiştir. Ardından hem Türk edebiyatında hem de Azerbaycan edebiyatında yer alan şiir kavramı üzerinde durulmuştur. Azerbaycan şiirinin kapsamı, başlangıcı ve Modern Azerbaycan şiiri tasnif edilmiştir. İkinci bölümde Memmed İsmail'in hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiş olup, ardından şairin çalışmanın temelini oluşturan şiirleri konu ve içerik bakımından incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmanın son değerlendirmesi yapılmıştır. Kaynakça kısmında da çalışma süresince kullanılan kaynaklar sıralanmıştır.

Abstract:
Mammad Ismail is one of the leading poets of contemporary Azerbaijani literature. More than 50 poems of Mammad Ismail have been translated into many languages so far. The poet's poems have a very rich content in terms of subject. It has been a mirror to the contemporary human profile. The focus of Mammad Ismail's poems, with its main lines, is mostly Azerbaijan, the geography he lives in. It is seen that there are political events in the geography he lives in and historical and social themes depending on this. Mammad Ismail, who is a versatile poet who reflects the history, traditions, customs and lifestyle of the Azerbaijani people with a simple and sincere style, also paid attention to national, religious and moral values. The poet considers it his duty to deal with subjects such as homeland, expatriate, love of the nation, independence, informing the Azerbaijani people about their own history in his works. He has made them a philosophy of life. His poems, which have intense philosophical meaning, are an indication of how high the art world of Mammad İsmail is.
In this context, the study named "Examination of Mammad Ismail's Poems in Terms of Subject and Content" basically consists of two parts. In the first chapter, information is given about the general view of Azerbaijani literature. Then, the concept of poetry in both Turkish and Azerbaijani literature was emphasized. The scope and beginning of Azerbaijani poetry and Modern Azerbaijani poetry have been classified. In the second part, information is given about the life, literary personality and works of Mammad İsmail. Then, his poems, which form the basis of the study, were examined in terms of subject and content. In the conclusion part, the final evaluation of the study was made. In the bibliography section, the sources used during the study are listed alphabetically.