Bilimin doğası öğretiminde bütüncül bir yaklaşım: Farklı branşlardan öğretmenlerin bilimin doğası algıları
Holistic approach in teaching of nature of science: Teachers' perception of nature of science from different branch
Yazar: SİBEL ALİYAZICIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT İREZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Bilim = Science ; Bilimin doğası = Nature of science ; Bilimsel bilgi = Scientific information ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bilim 20. yy'da sadece bilim olmaktan çıkmış, doğanın anlaşılması için insanın sistemli akıl yürütmelerin ötesinde ekonomik, siyasi anlamlar kazanmıştır. Bu durum, bilimin teknolojiye açtığı geniş ve uzun yolla perçinlenen bir olguya dönüşmüştür. Bilimin kazandığı anlam derinliği toplumların ona ilgisinin artmasına sebep olmuştur. Bu durum bilim toplum ilişkisinin kitleselleşmesi olarak da ifade edilebilir. Bu ilişkiyi yönetecek eğitim, ona çerçeve çizecek olan organ siyaset, yön verecek motif ise ekonomi olmuştur. Eğitim müfredatlarında bilimsel okuryazarlığa vurgu yapılmış, bu amaç içinse bilimin doğasının ne olduğunun araştırılması ve öğrencilere aktarılması önemsenmiştir. Bilimsel okuryazarlık amaçlanırken, bilimin doğası öğrencilere müfredatla verilmeye çalışılırken, bu ilişkinin hem öğrenme hem de öğretme boyutunda sorunlar barındırdığı görülmüştür. Bilimin doğası kavramı tek tek bilim dallarından farklıdır. Bilimin doğası kavramının dolaylı mı, doğrudan mı anlatılacağı, hangisinin daha etkili olduğu konusu tartışmalıdır. Bunlardan başka bir de işin psikolojik ve kültürel boyutu bulunmaktadır. Öğretmenler ve öğrenciler bilimin doğası kavramını anlamak için gerekli yetkinliğe sahip olsalar bile inanış, kültürel şartlanmışlıklarından, kalıp yargılarından ötürü bilim algıları eğitim ve öğretim süreçlerinden sonra dahi tam olarak netlik kazanmamaktadır. Bütün bu bilgiler ışığında, bizim müfredatımızın vizyon kısmına 2004 ve 2007 yılında giren bilimin doğası kavramı farklı branştan öğretmenlerle yapılan bu çalışmada sorgulanmıştır. Müfredatın vizyon bölümünde geçen bu kavramın hangi yol veya yollarla aktarılacağı müphem bırakılmıştır. Farklı branşlardan öğretmenlerin bilimin doğası üzerine sorulan sorulara verdikleri cevaplar bu eksikliği bir kere daha gözler önüne serer mahiyettedir.

Abstract:
Science converted to something else in 20th century which is beyond to argumentations to grasp what is going on around us, in nature, and is meant to be economic and political orientations. We observe this fact concretely in the relation between science and technology in a way that the latter entails the former. As long as the meaning of science deepens, the interests of societies to it became considerably apparent. This can be called the massification of relation between science and society. This association is managed by educational institutions; the frame of it is defined by the governments, and it is motivated by the economical intentions and conjecture. In the curriculums, scientific literacy is often emphasized and for this purpose the nature of science is studied and analyzed in order to transmit it to the students. In these studies what is observed is that the way that curriculum treats the students, and the emphases to the scientific literacy are very problematic with respect to the relation between the nature of science and the scientific literacy. The teaching of concept of nature of science itself is different from every single scientific discipline. The issue how to teach the nature of science, directly or indirectly, is controversial. Besides it has psychological and cultural aspects. Even though teachers and the students are competent enough to understand the nature of science, the beliefs, the conditioning cultural environments and the clichés they have may impede them to grasp it fully. In the light of all this information, the nature of science which is cited in 2004 and 2007 curriculums of Turkish Ministry of Education have been examined through the interviews made with teachers from different departments. In the curriculum there was a gap how the nature of science is transmitted to the students. This works depicts that the answers given in the interviews prove once again the lack in our curriculum.