Halk tıbbında cilt üzerinde kullanılan bitki ekstrelerinin nanoçiçek metodu ile hazırlanması ve etkinliklerinin in vitro yöntemlerle araştırılması
Investigation of plant extracts used on the skin in folk medicine by nanoflower method and investigation of the effects by in vitro methods
Yazar: EMRAH BOR
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KOCA ÇALIŞKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Cilt bakımı = Skin care ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Deri yaşlanması = Skin aging ; Enzim-inhibisyon yöntemi = Enzyme-inhibition method ; Etnobotanik = Ethnobotany ; Geleneksel farmakoloji = Ethnopharmacology ; Nanoteknoloji = Nanotechnology ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; İn vitro = In vitro

Özet:
Son yıllarda, dünya genelinde kozmetik sektörü de dahil pek çok alanda, insanların doğala ve doğal kaynaklı ürünlere yöneldiği görülmektedir. Bu sebeple halk tıbbında kullanılan doğal kaynaklar da yeniden önem kazanmıştır. Bu çalışmamızda, geleneksel olarak, Anadolu'da cilt problemlerinde kullanıldığı belirlenen beş bitki, Asplenium ceterach L., Malva sylvestris L., Portulaca oleracea L., Persea americana Mill. ve Equisetum arvense L. bitkilerinin cilt üzerindeki etkilerinin bilimsel olarak araştırılması ve özellikle yaşlanma karşıtı (anti-aging) olarak kullanılabileceğinin kanıtlanması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda A. ceterach, M. sylvestris, P. oleracea ve E. arvense 'nin toprak üstü kısımları, P. americana' nın ise yaprakları kullanılarak metanollü (MeOH) ekstreleri hazırlanmıştır. Bu ekstrelerden hareketle, ilk kez bakır (Cu2+) ve çinko (Zn2+) iyonları kullanılarak iki farklı organik-inorganik hibrit nanoçiçek yapıları sentezlenmiştir. Sentezlenen bu nanoyapılar SEM, EDX, XRD ve FT-IR analizleri ile karakterize edilmiştir. Organik-inorganik nanoçiçeklerin ve bitkilerin metanollü ekstrelerinin karşılaştırmalı olarak ciltte önemli fonksiyonlara sahip hyaluronidaz ve jelatinaz (MMP-2/MMP-9) enzimlerinin inhibisyonuna yönelik in vitro çalışmalar yapılmıştır. Tez kapsamında yapılan araştırmalarımız sonucunda nanoçiçek yapıların aktivitesinin, metanollü ekstrelerine kıyasla daha yüksek oldukları belirlenmiştir. Hyaluronidaz enzimi üzerindeki en yüksek inhibitör aktiviteye P. americana'nın çinko (Zn2+) hibrit nanoçiçek yapısı; jelatinaz enzimi üzerindeki en yüksek inhibisyona ise E. arvense' nin bakır (Cu2+) hibrit nanoçiçek yapısının sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, belirlenen bitki ekstrelerinin nanoçiçek yapıları kullanılarak etkili, güvenli, kaliteli ve yeni jenerasyon preparatların kozmetik sektörüne kazandırılması amaçlanmaktadır.

Abstract:
In recent researches around the world, it is seen that in many areas, including the cosmetics sector, people turn to natural origin products. For this reason, it is aimed to investigate the activities of Asplenium ceterach L., Malva sylvestris L., Portulaca oleracea L., Persea americana Mill. and Equisetum arvense L. plants, which have been used traditionally for skin problems in our country for years, and to scientifically prove that they can be used as anti-aging. Accordingly, the aerial parts of A. ceterach, M. mylvestris, P. oleracea and E. arvense and the leaves of P. americana were prepared with methanol (MeOH) extracts. In addition, based on these extracts, two different organic-inorganic hybrid nanoflower structures were synthesized using copper (Cu2+) and zinc (Zn2+) ions for the first time. These synthesized nanostructures were characterized by SEM, EDX, XRD and FT-IR analyzes. Subsequently, in vitro studies were conducted on the inhibition of hyaluronidase and gelatinase (MMP-2 / MMP-9) enzymes, which have important functions in our skin. It has been determined that the activity of nanostructures is superior to methanol extracts in our research within the scope of the thesis. Zinc (Zn2+) hybrid nanoflower structure of P. americana with the highest inhibitory activity on hyaluronidase enzyme. And it was determined that E. arvense had the highest inhibition on gelatinase enzyme with its copper (Cu2+) hybrid nanoflower structure. In the light of these information, it is aimed to bring effective, safe, high quality and new generation preparations to the cosmetics sector by using the nanoflower structures of the plant extracts.