Scamper tekniği temelli yaşam becerileri eğitim programının 60-72 aylar arasındaki çocukların davranışlarına ve yaşam becerilerine etkisi
The effect of scamper technique-based life skills training program on behaviors and life skills of children between 60-72 months
Yazar: SELMA İNAN
Danışman: DOÇ. DR. CANAN YILDIZ ÇİÇEKLER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Scamper tekniği temelli yaşam becerileri eğitim programının 60-72 aylar arası çocukların davranışlarına ve yaşam becerilerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Konya il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi bağımsız anaokulları ile resmi anasınıflarına devam eden 60-72 aylar arası ve basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 20 deney grubu 20 kontrol grubu çocuk oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgilerin yer aldığı soruları içeren "Kişisel Bilgiler formu", çocukların yaşam becerileri düzeylerini belirlemek amacıyla "Okul Öncesi Dönem Yaşam Becerileri Ölçeği", çocukların davranışlarını değerlendirmek amacıyla "Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırma kapsamında yaşam becerileri ve scamper tekniği ile ilgili literatür incelenerek 60-72 aylar arası çocuklar için kazanımı ve uygulanması uygun olan yaşam becerileri ve scamper tekniği uygulamaları belirlenmiştir. Belirlenen yaşam becerileri, Milli Eğitim Bakanlığı 2013 Okul Öncesi Eğitimi Programı'nda yer alan kazanım ve göstergeler temel alınıp, scamper tekniği ile bütünleştirilerek Scamper Tekniği Temelli Yaşam Becerileri Eğitim Programı hazırlanmıştır. Hazırlanan eğitim programı uzman görüşüne sunulmuş ve uzmanların dönütleri doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Çocukların yaşam becerilerini geliştirmeyi amaçlayan Scamper Tekniği Temelli Yaşam Becerileri Eğitim Programı 24 etkinlikten oluşmaktadır. Araştırmacı tarafından uygulanan etkinliklerin tamamı sınıf içerisinde gerçekleştirilmiş ve haftada 2 gün birer etkinlik saati olacak şekilde 12 hafta boyunca uygulanmıştır. Uygulanacak etkinliğe göre araştırmacı tarafından sınıf ortamı düzenlenmiş ve hazırlıklar yapılmıştır. Etkinliklerin ardından çocukların istekleri doğrultusunda bazı etkinlikler tekrarlanmış ve çocukların etkinlikler ile ilgili duygu ve düşüncelerini belirtmeleri için gereken zaman verilmiştir. Çalışma sonucunda, deney ve kontrol grubuna uygulanan ön test sonuçları gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Scamper tekniği temelli yaşam becerileri eğitim programı uygulanan deneme grubunun Okul Öncesi Dönem Yaşam Becerileri Ölçeği alt boyutları sosyal yaşam, sorumluluk, cinsiyet farkındalığı,  karar verme, hayatta kalma, öz bakım son test puanları ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğuna ulaşılmıştır. Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylar arası kontrol grubunun yaşam becerileri ve davranış düzeylerini belirlemek amacıyla uygulanan Okul Öncesi Dönem Yaşam Becerileri Ölçeği alt boyutları sosyal yaşam, cinsiyet farkındalığı, karar verme alt boyutları son test puanları ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylar arasındaki çocukların yaşam becerilerini ölçek amacıyla uygulanan Okul Öncesi Dönem Yaşam Becerileri Ölçek alt boyutları puanlarına göre sosyal yaşam, sorumluluk, öz farkındalık, cinsiyet farkındalığı, karar verme, hayatta kalma ve öz bakım izleme puanları son test puanlarına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: scamper, yaşam becerileri, çocuk, okul öncesi eğitim.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the Scamper technique-based life skills training program on behaviors and life skills of children aged 60-72 months. Experimental design with pretest-posttest control group, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group consists of 20 experimental group and 20 control group children aged 60-72 months who attend official independent kindergartens and official kindergartens affiliated to the Ministry of National Education (MoNE) in the city center of Konya in the 2022-2023 academic year and determined by simple random sampling method. To collect data in the study, "Personal Information form" containing questions including demographic information, "Preschool Life Skills Scale" to determine children's life skills levels, and "Child Behavior Assessment Scale" to evaluate children's behaviors were applied. Within the scope of the study, the literature on life skills and scamper technique were examined and life skills and scamper technique applications were determined for children aged 60-72 months. The Scamper Technique-Based Life Skills Training Program was prepared, based on the determined life skills, the achievements and indicators in the 2013 Preschool Education Program of the MoNE and integrating them with the scamper technique. The prepared training program was presented to the expert opinion and necessary corrections were made in line with the feedback of the experts. The Scamper Technique-Based Life Skills Training Program, which aims to develop children's life skills, consists of 24 activities. All of the activities implemented by the researcher were carried out in the classroom and were applied 2 days a week for 12 weeks, one activity hour. Classroom environment was arranged and preparations were made by the researcher according to the activity implemented. Some activities were repeated in line with the wishes of the children and the necessary time was given for the children to express their feelings and thoughts about the activities. As a result of the study, the pre-test results applied to the experimental and control groups showed that there was no statistically significant difference between the groups. It was found that the Preschool Life Skills Scale sub-dimensions, social life, responsibility, gender awareness, decision-making, survival, self-care post-test scores of the experimental group, in which the Scamper technique-based life skills training program was applied, were significantly higher than the pre-test scores. It was determined that the sub-dimensions of the Pre-School Life Skills Scale, which was applied to determine the life skills and behavior levels of the control group aged 60-72 months attending a pre-school education institution, differed significantly from the pre-test scores of the sub-dimensions of social life, gender awareness, and decision-making sub-dimensions. Social life, responsibility, self-awareness, gender awareness, decision-making, survival and self-care monitoring scores according to the scores of the Preschool Life Skills Scale sub-dimensions, which were applied to scale the life skills of children aged 60-72 months attending pre-school education institutions, post-test were found to differ significantly according to the scores.

Keywords: scamper, life skills, child, preschool education