Muhammed Tavid Tanci ve mezhepler tarihçiliği
History of Muhammad Tavid Tanji and sects
Yazar: EBRU KOÇAK
Danışman: PROF. DR. SÖNMEZ KUTLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyografi = Biography

Özet:
Muhammed et-Tanci, 1918 yılında, Fas Krallığının Tetuan şehri Vadras kasabasında doğmuştur. İlk ve orta eğitimini Tanca'da bitiren Muhammed Muhammed et-Tanci lise tahsilini Fas Karaviyyin Medresesinde tamamladıktan sonra, 1939 yılında üniversite tahsili için Mısır'a gitmiştir. 1943 yılında Fuad-u Evvel Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı bölümünden, 1945 yılında da aynı fakültenin pedagoji bölümünden mezun olmuştur.  Muhammed et-Tanci, 1953 yılında Türkiye'ye davet edilmiş ve 1962 yılına kadar Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde İslam Felsefesi ve İslam Mezhepleri Bölümünde Profesörlük görevinde bulunmuştur. 1962-1965 yılları arasında Rabat'ta görev yapmış ve 1965 yılında tekrar Türkiye'ye dönerek 1974 yılındaki vefatına kadar İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü'nde İslâm Mezhepleri Tarihi dersleri vermiştir. Çalışmaları sırasında Türkiye'de modern dönem Mezhepler Tarihçiliğine önemli katkılarda bulunmuştur. Siyasi ve ictimai mezhepler tarihçisi olarak bilinen Muhammed et-Tanci, Türkiye'de Yusuf Ziya Yörükân'dan sonra İslam Mezhepleri Tarihindeki önemli isimlerden birisidir. Muhammed Tanci, Türkiye'de modern dönem Mezhepler Tarihçiliğinde kaynak kritiği yönteminin yerleşmesinde, bu alanda bilimsel araştırmaların yapılmasında ve mezheplerin beşeri unsurlar olduğu gerçeğinden hareketle din-mezhep ayrımının doğru yapılmasına önemli katkılar sunmuştur. Ayrıca Muhammed et-Tanci, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde ilk doktora çalışmalarını yönetmiş, klasik eserlerin tahkikli neşirlerini yapmış, Mezhepler Tarihi'ne tarihi-sosyolojik bir yaklaşım getirmiş bir bilim insanıdır. 29 Aralık 1974 yılında, geçirmiş olduğu ani bir kalp krizi neticesinde İstanbul Beşiktaş'ta hayatını kaybeden Muhammed et-Tanci, kısa yaşantısından geriye, 17 tane eser, çeşitli gazete ve dergilerde yayınlanmış onlarca makale ve ölümünün üzerinden geçen onca zamana karşın, kendisini özlemle anan yüzlerce öğrenci bırakmıştır.

Abstract:
Tanji, was born ın the village of Vadras belongs the tetvan city of the Morocco Empire in 1918. He completed his primary and secondary school education in Fez and then he went to Egypt ın order to complete his universıty education in 1939. He graduated from Fuadu Evvel Unıversity in 1943 and also the department of pedogojy as well. He was ınvited to Turkey in 1953 and he worked as a proffesor in Ankara University Theology Faculty and Islam sects department untill 1962. He worked in Rabat between 1962-1965 and he returned to Turkey. During his studies he contrıbuted to the modern period history of sects. He was known as the historian of the political and social sects and also he was the most important historian in the history of ıslam sects. He contributed the management of critical sources ın the history of sects and also he defended the necessity of scientific searches in this area. He believed that the sects were human facts and he defended the distinction between religion and sect was very important and it must be sensed in a correct way. He managed the first postgraduate workings. He was a scientist who brought the historical and sosyological approach to Islam history. unfortunately he died from hearth attack in Beşiktaş Istanbul ın 29 December 1974. After his short life he left several Works. he is still longing by hundreds of students respectfully.