Akut lenfoblastik lösemi tanısı alan hastaların merkezisinir sistemi tutulumunu değerlendirmek içinkullanılan beyin omurilik sıvısının sitoloji ve flowsitometri tetkiklerinin duyarlılıklarınınkarşılaştırılması
Comparison of the sensitivities of cerebrospinal fluidcytology and flow cytometry analyses used toevaluate central nervous system involvement ofpatients diagnosed with acute lymphoblastic leukemia
Yazar: BEYZA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL AKPINAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızda akut lenfoblastik lösemi (ALL) tedavisinde
önemli yeri olan merkezi sinir sistemi (MSS) tutulumunu değerlendirmeye yönelik
beyin omurilik sıvısının (BOS) sitopatolojisi (SP) ile flow sitometri (FS)
incelemesinin duyarlılıklarını karşılaştırmak amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Çocuk
Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde, Haziran 2020-Aralık 2023 tarihleri arasında
ALL tedavisi almakta olan hastaların SP ve FS sonuçları retrospektif olarak tarandı.
Çalışmaya; 1-18 yaş arasında kliniğimizde ALL tanısı alan, daha önce ALL dışında
malignitesi olmayan, tanıdan sonra yapılan ilk lomber ponksiyon (LP) ile elde edilen
numunelerinden SP ve FS çalışılmış 134 hasta dahil edildi.
Flow sitometride B ALL için
SYTO16/CD45/CD34/cCD79a/CD10/CD19/CD20/CD22 antikorları, T ALL için ise
SYTO16/CD45/CD34/CD1a/CD7/CD5/CD4/cCD3/CD2/CD8 antikorları kullanıldı.
Çalışmamızda aynı antijeni eksprese eden en az 10 hücre topluluğu esas
olmakla birlikte ilerde anlamlı olabilir ihtimaline karşı mutlak blast değeri
0.001/mm 3 olan sonuçlar FS (+) kabul edildi.
Hastalarımızın BOS sitopatoloji raporlarında lökosit sayısından ve net olarak
blast varlığından söz edilmemiş, numuneler atipik hücre var/yok şeklinde
raporlandırılmıştır. Atipik hücre görülen numuneler SP (+) kabul edildi.
Numunelerin SP ve FS sonuçlarının tutulum var-yok olarak yüzdelikleri ki-
kare testi ile karşılaştırıldı. Kaplan-Meier analizi yapıldı. P değeri <0.05 anlamlı
kabul edildi.
Bulgular: Hastaların %14.9'unda (n=20) FS (+) SP (-), %9.7'sinde (n=13)
SP (+) FS (-) ve %0.7'sinde (n=1) aynı anda her ikisi de pozitif olarak
değerlendirildi. Her iki tetkikin BOS'ta blast varlığını saptama düzeyi istatistiksel
olarak benzer bulundu (p>0.05). Sitopatoloji (+) hastaların 24.ayda olaysız sağkalım
(event free survival, EFS) %100 iken, FS (+) hastaların ise 20.ayda %64 görüldü.
Sonuç: Beyin omurilik sıvısı SP ve FS'nin duyarlıklıkları benzer
sonuçlanmış olsa da farklı vakaları pozitif saptadılar ve EFS FS (+)'lerde anlamlı
düzeyde daha düşük görüldü. Beyin omurilik sıvısı SP'si az miktarda hücreyi
morfolojik olarak değerlendirebildiğinden FS kadar duyarlı değildir. Ayrıca FS
sonucu SP'ye göre çok daha hızlı sonuçlanmaktadır. Flow sitometri incelemesinde
mutlak blast eşik değerini tanımlamak için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Flow sitometri, Mutlak blast değeri, Sitopatoloji

Abstract:
Objective: Compare the sensitivity of cerebrospinal fluid (CSF)
cytopathological (CP) and flow cytometry (FC) analysis in detecting central nervous
system (CNS) involvement, which is an important determinant in treatment of acute
lymphoblastic leukemia (ALL).
Materials and Methods: A total of 134 patients under 18 years of age
diagnosed with ALL and had receiving treatment between June 2020 and December
2023 at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital Pediatric Hematology and
Oncology Clinic, with no history of malignancy other than ALL, and who had CSF
samples analysed for CP and FC that obtained through the first lumbar puncture after
diagnosis, were included in the study. Antibodies were using in FC analysis, Anti-
SYTO16/CD45/CD34/CD79a/CD58/CD38/CD19/CD20 for B-ALL, and Anti-
SYTO16/CD45/CD34/CD99/CD7/CD5/CD4/cCD3 for T-ALL. Results with an
absolute blast count (ABC) ≥ 0.001/mm3 considered FC positive, with at least 10
cell clusters expressing the same antigen being the basis. Because of CSF CP reports
didn't mention the leukocyte count or the presence of blasts clearly, samples having
atypical cells considered CP positive. The percentages of CSF involvement in CP
and FC results were compared using the chi-square test. Kaplan-Meier analysis was
performed. A p-value <0.05 considered significant.
Results: Flow cytometry (+) CP (-) was observed in 14.9% of patients
(n=20), CP (+) FC (-) in 9.7% (n=13), and both positive in 0.7% (n=1). The ability of
both tests to detect blast presence in CSF was statistically similar (p>0.05). Patients
with CP (+) results had 100% event free survival (EFS) rate at 24 months, while FC
(+) patients had 64% rate at 20 months.
Conclusion: Although the sensitivities of CP and FC were similar, EFS was
significantly lower in FC (+). Cerebrospinal fluid CP is not as sensitive as FC
because it can morphologically evaluate a small number of cells. Additionally, FC
results are much faster than CP. More studies are needed to define the threshold
value for the ABC in FC.
Keywords: Absolute blast count, Cytopathology, Flow cytometry