Kişisel faktörlerin tüketici karar verme tarzları üzerindeki etkisi: Y ve Z kuşağının karşılaştırılması
Effect of personal factors on consumer decision making styles: Comparison of generation Y and Z
Yazar: BURAK KOKTAY
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL HOŞTUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme = Decision making ; Kişisel faktörler = Individual factors ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits ; Y kuşağı = Generation Y ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Bir ürün ya da hizmetin tercih edilmesi sürecinde birçok faktör rol oynamaktadır.
Farklılaşan kişisel, psikolojik ve kültürel faktörler, birbirinden farklı tüketim şekillerinin ve
tüketici gruplarının oluşmasına neden olmaktadır. Aynı dönem özelliklerini paylaşan, aynı
ekonomik duruma sahip olan, aynı kültürde yaşayan tüketicilerin birbirleriyle benzer tüketim
alışkanlıklarına sahip olduğu yönünde çıkarımlar yapmak mümkündür. Tüketicilerin
farklılaşmasında rol oynayan etmenlerden biri de ait olunan yaş kuşağıdır. Her kuşağın kendine
ait özellikleri ve düşünce biçimleri farklı kuşağa ait tüketicilerin karar verme tarzlarına ve satın
alma davranışlarına da yansımaktadır. Bu çalışmanın amacını farklı kuşağa ait tüketici bireylerin
tüketim mekanizmalarını incelemek ve karşılaştırmak oluşturmaktadır. Kuşaklar arası tüketici
farklılıklarını karşılaştırmanın yanı sıra aynı zamanda bazı kişisel faktörlerin (cinsiyet, eğitim
durumu, ekonomik durum) tüketiciler üzerindeki etkisi de incelenmiştir.
Araştırmayı gerçekleştirmek için Sproles ve Kendall tarafından ortaya konulan "Tüketici
Karar Verme Tarzları" ölçeğinin, Dursun vd. tarafından Türk tüketicilere uyarlanmış hali
kullanılmıştır. Y ve Z kuşağından 250'şer kişi olmak üzere toplamda 500 kişiye anket
uygulanmış, IBM SPSS ve IBM AMOS kullanılarak elde edilen bulgular araştırmanın amacı
doğrultusunda yorumlanmıştır. Kişisel faktörlerin tüketicilerin karar verme tarzları üzerindeki
etkileri incelenmiş, karar verme tarzları Y ve Z kuşağı üzerinden karşılaştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Tüketici, Karar Verme Tarzları, Y ve Z Kuşağı, Kişisel Faktörler

Abstract:
Many factors play a role in the process of choosing a product or service. Different
personal, psychological, and cultural factors lead to the formation of different forms of
consumption and consumer groups. It is possible to make inferences that consumers who share
the same period characteristics, have the same economic situation, live in the same culture, have
similar consumption habits with each other. One of the factors that play a role in the
differentiation of consumers is the age group to which it belongs. Each generation's
characteristics and ways of thinking are reflected in the decision-making and buying behavior of
consumers of different generations. The purpose of this study is to examine and compare the
consumption mechanisms of consumer individuals belonging to different generations. In addition
to comparing inter-generational consumer differences, the impacts of certain personal factors
(gender, educational status, economic status) on consumers has also been studied.
To carry out the research, the scale of "Consumer Decision Making Styles" developed by
Sproles and Kendall (1986), adapted to Turkish consumers by Dursun (2013) et al. was used. A
total of 500 people were surveyed, 250 of them from Generation Y and Z. The findings obtained
were analyzed by using IBM SPSS and IBM AMOS. The effects of personal factors on
consumers' decision-making styles were examined and their decision-making styles were
compared over Generation Y and Z.
Keywords: Consumer, Decision Making Styles, Y and Z Generation, Personal Factors