Türkiye'de yayılış gösteren Mustelidae (Mammalia:Carnivora) türlerinin nüklear ve mitokondriyal DNA dizi analizi ile moleküler filogenisi
Molecular phylogeny of species of the family Mustelidae (Mammalia:Carnivora) distributed in Turkey by the analyses of nuclear and mitochondrial DNA sequences
Yazar: OSMAN İBİŞ
Danışman: PROF. DR. COŞKUN TEZ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'deki mustelid türlerinin filogenisini oluşturmak ve genetik çeşitliliğini tespit etmek için toplam 123 örneğin mitokondriyal Cyt b geni (1.140 bç) ve nüklear GHR geninin (~630 bç) DNA dizileri, Maksimum Likelihood, Maksimum Parsimoni, Neighbor Joining, Bayesian Inference ve Network metotları kullanılarak analiz edildi. Türkiye ve Gen Bankası?ndan elde edilen DNA dizileri birlikte analiz edildi ve tüm analizler, Türkiye'de yedi mustelid türünün yayılış gösterdiğini (Martes foina, Vormela peregusna, Meles meles, Meles canescens, Mustela nivalis, Mustela putorius ve Lutra lutra) buna karşılık Martes martes?in yayılış göstermediğini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada Martes foina için 24, Vormela peregusna için 9, Meles meles için 1, Meles canescens için 4, Mustela nivalis için 6, Mustela putorius için 1 ve Lutra lutra için 2 haplotip tespit edilmiştir. Analizlere göre Meles cinsi, Türkiye'nin Trakya kısmında Meles meles ve Anadolu kısmında ise Meles canescens türü ile temsil edilmektedir. Vormela peregusna türü daha önceki bir çalışmada önerildiği gibi Türkiye'nin Anadolu kısmındaki bir atasal populasyondan dağılmış olabilir. Genetik çeşitlilik Türkiye'deki Mustela nivalis'te nispeten yüksek iken Martes foina?da ise düşük olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak Türkiye?nin Anadolu kısmı mustelidler için bir çeşitlilik merkezi olarak önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Mustelidae, mtDNA, nDNA, GenetikÇeşitlilik, Filogeni, Türkiye.

Abstract:
In this study, to determine the genetic diversity and to construct phylogeny of Turkish mustelid species, a total of 123 samples were sequenced for mitochondrial Cyt b gene (1.140 bp) and nuclear GHR gene (~630 bp) and analyzed by using the Maximum Likelihood, Maximum Parsimony, Neighbor Joining, Bayesian Inference and Network methods. The sequences obtained from Turkey and GenBank were analyzed together and all analyses revealed that seven mustelid species (Martes foina, Vormela peregusna, Meles meles, Meles canescens, Mustela nivalis, Mustela putorius and Lutra lutra) were distributed in Turkey; however, Martes martes was not distributed. In this study, 24 haplotypes for Martes foina, 9 haplotypes for Vormela peregusna, 1 haplotype for Meles meles, 4 haplotypes for Meles canescens, 6 haplotypes for Mustela nivalis, 1 haplotype for Mustela putorius and 2 haplotypes for Lutra lutra were determined. According to our analyses, the genus Meles was represented with two species in Turkey: Meles meles (Thrace, Turkey) and Meles canescens (Anatolia or Asia Minor, Turkey). Vormela peregusna may have been dispersed from an ancestral population in the Anatolian part of Turkey, as suggested by a previous study. Genetic diversity was low in the Turkish Martes foina, while it was relatively high in the Turkish Mustela nivalis. Consequently, the Anatolian part of Turkey could be proposed as a diversification center for mustelids.

Keywords: Mustelidae, mtDNA, nDNA, Genetic Diversity, Phylogeny, Turkey.