Mersin Orman İşletme Müdürlüğü iğne yapraklı orman ağaçlarında zarar yapan Scolytidae (Coleoptera) türleri ile önemli parazitoid ve predatörlerinin saptanması
Scolytidae (Coleoptera) species with important parasite and predators to determination harmful on the conifer forest in Mersin Regional Forest Directorate
Yazar: HAKAN DÖNMEZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. SABRİ ÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
İğne yapraklı orman ağaçlarında epidemi yapan ve büyük zararlara neden olantürlerin önemli bir kısmını Scolytidae familyası oluşturur. Bu familyanıntemsilcileri bütün dünyaya yayılmışlardır. Ülkemiz ormancılığında önemli biryere sahip olan Mersin Yöresinde de iğne yapraklı ormanlarda kabuk böceğizararı söz konusudur. Kabuk böcekleri (Scolytidae), özsuyu ileten dokularıtahrip etmek suretiyle arız oldukları ağaçları ölüme sürüklerler.Arazi çalışmalarına başlamadan önce Türkiye' de konu ile ilgili mevcut yerli veyabancı literatür gözden geçirilerek Scolytidae türleri hakkında bilgi sahibiolunmuştur. Bu bilgiler ışığında Mersin Orman şletme Müdürlüğü ğneyapraklı orman ağaçlarında zarar yapan Scolytidae türlerini tespit etmek içinsaf ve karışık ormanlar, satış depoları, üretim alanları ve devrik sahalarıincelenmiştir.Ayrıca feromon tuzakları asılmış, tuzak ağaçları hazırlanmış olup bu tuzaklar,kesim artıkları, yatar ve dikili durumda olan gövdeler, zaman zaman kontroledilerek üzerlerindeki böcekler alınmıştır.Mersin Orman şletme Müdürlüğünde 2003-2006 yılları arasında yapılan buçalışma ile araştırma alanında Scolytidae familyasına mensup 14 tür tespitedilmiştir.Hylastes attenuatus Erichson, Hylastes cunicularis Erichson, Blastophaguspiniperda (Linnaeus), Hylurgus ligniperda (Fabricius), Phloeosinus armatusReitter, Phloeosinus aubei (Perris), Crypturgus numidicus Ferrari, Crypturguspusillus (Gyllenhal), Pityogenes bistridentatus (Eichhoff), Pityogenes pennidensReitter, Pityokteines curvidens (Germar), Orthotomicus erosus (Wollaston), Ipssexdentatus (Boerner), Xyloterus lineatus (Olivier).Çalışmalar sırasında mıntıka ormanlarında bu altfamilyalara dahil türlerinparazit ve yırtıcıları saptanmıştır. Bu türlerin doğal düşmanı olarak 13 adetyırtıcı ve 1 adet parazit tespit edilmiştir. Tespit edilen tek parazit türüDendrosoter sp. (Hymenoptera, Braconidae)' dir. Bu parazite daha önceAkdeniz Yöresinde yapılmış olan çalışmalarda rastlanmamıştır. Bu çalışma ilesöz konusu parazit Akdeniz ve Mersin Yöresi' nde ilk kez tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler : Kabuk böcekleri, Scolytidae, Mersin, yırtıcı

Abstract:
Scolytidae family constitute a great deal of species which harms and causesepidemic illnesses at conifer forest with needles. Members of this family havespread to all over the world. As a matter of fact, harms of the bugs at coniferforest with needles are seen in Mersin which has an important role inproducing trees. Bugs (Scolytidae) takes trees to death by devastating tissuecarrying sap.Information is gathered about species of Scolytidae by examining the local andforeign sources related to the topic in Turkey before startind the field study.Inthe lıght of thıs ınformatıon, pure and mixed forests, sale stores, growing fieldsand collapsed areas are investigated in order to find scolytidae species harmingconifer forest with needles in Mersin Forest Administration .Besides, pheromones traps are located to the trees and this traps, leftovers trees,vertical and horizontal trunks are sometimes controlled and bugs on the treesare picked.IIn the conglusion, 14 Scolytidae speies were determined inthe region thesespecies were listed as below:Hylastes attenuatus Erichson, Hylastes cunicularis Erichson, Blastophaguspiniperda (Linnaeus), Hylurgus ligniperda (Fabricius), Phloeosinus armatusReitter, Phloeosinus aubei (Perris), Crypturgus numidicus Ferrari, Crypturguspusillus (Gyllenhal), Pityogenes bistridentatus (Eichhoff), Pityogenes pennidensReitter, Pityokteines curvidens (Germar), Orthotomicus erosus (Wollaston), Ipssexdentatus (Boerner), Xyloterus lineatus (Olivier).During the study, parasites and predators of this species included to this sub-family are detected at specified forest area. As a natural enemy of this species,13 predators and 1 parasite are found. Dendrosoter sp. (Hymenoptera,Braconidae) is the only parasite species to be detected. This parasite wasn?tencountered during the studies carried out in Mediterranean Region before. Itis found for the fırst tıme in Mediterranean and Mersin Region.Key words : Bark beetles, Scolytidae, Mersin, predator