Roma dönemi'nde zafer'in mimarideki yansıması: Zafer sütunları
Reflection of triumph in architecture in the roman period: Triumphal columns
Yazar: YASİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. RAHŞAN TAMSÜ POLAT
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Kentsel arkeoloji = Urban archaeology ; Klasik Roma mimarisi = Classical Rome architecture ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Roma uygarlığı İtalya coğrafyasında ortaya çıkmış ve bu coğrafya Paleolitik dönemden günümüze kadar pek çok yerleşim ve kültüre tanıklık etmiştir. Roma'nın Krallık Dönemi'nden itibaren sahip olduğu zafer geleneği Cumhuriyet Dönemi'nde Roma'nın siyasi ve dini yaşamına derinlemesine yerleşmiş ve üst makamların yanı sıra hem liderlerin hem de vatandaşların yaşamlarını ve kariyerlerini şekillendirmiştir. Zafer anıtları kent merkezindeki zafer rotasına biçim vererek zaferler için mimari açıdan tanımlanmış bir yol ve yeni formlar kazandırmış, halk üzerinde güçlü bir etkiye sahip olmuş ve zaferleri hafızalarda canlandırmıştır. Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi rekabette önemli rol oynamış olan zafer geleneğinin mimarideki yansıması olan zafer sütunları bu dönemde artış göstermiş, diğer halklar ile kurduğu ilişkiler ve sahip olduğu gelenekler ile karakterize olmuştur. Kaide, sütun gövdesi, başlık ve heykelden oluşan sütunlar, forum ve meydanlarda konumlandırılmış ve halk ile temas içinde olmuştur. İmparatorluk Dönemi'nde ise zaferin imparatorun ayrıcalığı haline gelmesiyle sütunlar, imparatorların forum ve meydanlarında konumlandırılmıştır. Ayrıca bu dönemde Romalıların mimari ve heykeltraşlık becerilerini geliştirmesiyle yeni tasarım ve formlar gelişmiştir. Roma anıt sütunları MÖ 338'de Maenia Sütunu ile başlamakta ve MS 608'de Phocas Sütunu ile sona ermekte olup, bu dönem içerisinde bilinen sütunların sayısı çok fazla olmayıp, her aşamada da yeni bir tasarımdan geçmiş, hiçbir dönem ve kente eşit olarak dağılmamıştır.

Abstract:
Roman civilization emerged in the geography of Italy, which has witnessed many settlements and cultures from the Paleolithic Period to the present day. Rome's tradition of triumph from the Kingdom Period onwards was deeply embedded in the political and religious life of Rome during the Republican Period, shaping the lives and careers of both leaders and citizens, as well as the higher authorities. The triumphal monuments formed the triumphal route in the city center, providing an architecturally defined route and new forms for the triumphs, exerting a powerful influence on the populace, and bringing the victories to life in memory. The triumphal columns, which are the architectural reflection of the tradition of triumph, which played an important role in political competition in the Republican Era, increased during this period and were characterized by the relations they established with other cultures and the traditions of their own. The columns, consisting of a pedestal, column body, capitals and statues, were positioned in forums and squares where they were in contact with the public. In the Imperial Period, as triumph became the privilege of the emperor, columns were positioned in the forums and squares of the emperors. In addition, during this period, the Romans developed their architectural and sculptural skills and developed new designs and forms. The Roman monumental columns begin with the Maenia Column in 338 BC and end with the Phocas Column in 608 AD, and the number of known columns in this period is not very high, each stage has undergone a new design, and they are not evenly spread over any period and city.