Kolon kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve ilişkili faktörler
Quality of life and related factors in patients with colon cancer
Yazar: TUĞBA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. EMİN PALA ; PROF. DR. MELİKE ÖZÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Kolon kanseri nedeniyle takip ve tedavisi yapılan hastalarda yaşam 
kalitelerini değerlendirip, buna etki eden faktörleri araştırdık ve böylelikle kolon 
kanseri hastalarının yaşam kalitesini iyileştirmeye yönelik farkındalık oluşturmayı 
amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma için, Ümraniye Eğitim ve 
Araştırma Hastanesi Onkoloji Kliniği' nde tedavi olan en az 3 yıl ve üzeri kolon kanser 
tanılı 18 yaş ve üzeri 108 kişiyle görüşüldü. Onamları alınan katılımcılara; 
sosyodemografik bilgi formu, Erişkin Yaşam Kalite Ölçeği (QLACS) uygulanmıştır. 
Veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların %56.5'i erkeklerden oluşmaktadır. Vakaların histolojik 
tanısı %94,4 oranında adenokarsinomdu. Çalışmamızda kadınların erkeklere kıyasla  
"kansere özgü'', "nüks endişesi'' ve  "ailesel endişeler'' puanları daha yüksek 
bulundu. Altmış yaş ve altındakilerin diğerlerine kıyasla  
"cinsel problemler'', 
kansere özgü alt boyutlardan olan  "finansal problemler'' ile  "görünüm'' puanları 
daha yüksekti. Geliri giderinden az olanların ve emeklilerin "Genel" puanı daha 
yüksek bulunmuştur. Eşlerinin dışında diğer kişilerden destek alanların eşlerinden 
destek alanlara kıyasla "Genel" puanı daha yüksek bulunmuştur.Zayıf olan hastaların 
diğer gruplara kıyasla  "sosyal kaçınma'',  "enerji/yorgunluk'' ve  "görünüm'' 
puanları daha yüksektir. Kemoterapi almayanların alanlara kıyasla "Ailesel endişeler" 
puanı daha yüksek bulunmuştur. Kemoterapiye bağlı şikayetleri olanların olmayanlara 
kıyasla "Kansere özgü" puanı daha yüksekti. Ameliyat sonrası şikayetleri olanların 
olmayanlara kıyasla "Genel" puanı daha yüksek bulunmuştur. 
Sonuç: Çalışmamızda kadınların, altmış yaş altı hastaların, geliri düşük 
olanların, emeklilerin, zayıf olan hastaların, kemoterapiye ve ameliyata bağlı 
şikayetleri olanların yaşam kalitesi daha kötüydü. Bu bulgular, kolon kanserli 
hastaların yaşam kalitesini etkileyen faktörleri anlamamıza yardımcı olabilir. Bu tür 
araştırmalar, hastalıkları psikososyal açıdan anlamak ve daha etkili tedavi stratejileri 
geliştirmek için önemli bir adım olabilir.

Abstract:
Objective:  We evaluated the quality of life in patients who were followed up 
and treated for colon cancer and investigated the factors affecting this, thus aiming to 
raise awareness to improve the quality of life of colon cancer patients. 
Materials and Methods: For this descriptive study, 108 people aged 18 and 
over who were diagnosed with colon cancer for at least 3 years and who were treated 
at Ümraniye Training and Research Hospital Oncology Clinic were interviewed. 
Participants whose consent was obtained; sociodemographic information form and 
Adult Quality of Life Scale (QLACS) were applied. The data were analyzed using the 
SPSS 25.0 package program. 
Results: 56.5% of the participants were men. The histological diagnosis of the 
cases was adenocarcinoma in 94.4% of the cases. In our study, women were found to 
have higher "cancer-specific", "relapse anxiety" and "familial concerns" scores 
compared to men. Compared to others, those aged sixty and under had higher scores 
for "sexual problems", "financial problems" and "appearance", which are cancer
specific subscales. The "General" score of those whose income is less than their 
expenses and retirees was found to be higher. Those who received support from people 
other than their spouses were found to have a higher "General" score than those who 
received support from their spouses. Underweight patients had higher "social 
avoidance", "energy/fatigue" and "appearance" scores compared to other groups. 
"Family concerns" score was found to be higher in those who did not receive 
chemotherapy compared to those who did. Those who had chemotherapy-related 
complaints had a higher "Cancer-specific" score compared to those who did not. The 
"General" score was found to be higher in those who had postoperative complaints 
compared to those who did not. 
Conclusion: In our study, the quality of life of women, patients under the age 
of sixty, those with low income, retirees, underweight patients, and those with 
complaints related to chemotherapy and surgery was worse. These findings may help 
us understand the factors affecting the quality of life of colon cancer patients. Such 
research can be an important step in understanding diseases from a psychosocial 
perspective and developing more effective treatment strategies.