Tip 2 diyabetli bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi ve özbakım davranışlarının belirlenmesi
Determination of the cardiovascular diseases risk factors knowledge level and self-care behaviors of indivuals with TYPE 2 diabetes
Yazar: İLKYAZ KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Amaç	: Araştırma, Tip 2 diyabetli bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi ve özbakım davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem	: Tanımlayıcı olarak gerçekleştirilen çalışma, İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet Polikliniği'ne başvuran ve araştırma kriterlerini sağlayan 375 tip 2 diyabetli birey ile Aralık 2020-Haziran 2021 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Veriler 'Diyabetli Birey Tanıtım Formu', 'Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği', 'Diyabet Özbakım Aktiviteleri Anketi-DÖBA' kullanılarak toplandı. Veriler IBM SPSS Statistics 27,0 programı kulanılarak p<0.05 anlamlılık düzeyinde analiz edildi.
Bulgular	: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 57,35 (±12,31) yıl olup %50,9'u kadındı. Tip 2 diyabetli bireylerin KARRİF-BD puan ortalaması 14,45±6,67 olup, en iyi özbakım aktivitesi ayak bakımı (3,58±3,15), en düşük özbakım aktivitesi ise egzersiz (0,35 ±1,17) olarak bulundu. Yaş ile KARRİF-BD ve özbakım aktivitelerinden egzersiz ve ayak bakımı puanı arasında anlamlı, negatif ilişki belirlendi (r=-0,188, p<0,001; r=-0147, p=0,004; r=-0,113, p=0,028). Eğitim durumu ile KARRİF-BD ve özbakım aktivitelerinden diyet, egzersiz ve ayak bakımı arasında anlamlı pozitif ilişki bulundu (p=0,009, p=0,001, p<0,05, p=0,016). Kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi arttıkça özbakım davranışlarının da anlamlı olarak arttığı belirlendi (p<0,05).
Sonuç	: Tip 2 diyabetli bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri ve özbakım davranışlarının erken dönemde değerlendirilerek bilgi düzeyleri ve özbakım davranışlarının   arttırılmasına yönelik planlamaların yapılması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler	: Bilgi, Kardiyovasküler hastalıklar, Özbakım, Risk faktörleri, Tip 2 diyabet.

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The aim of the study was to determination of the cardiovascular diseases risk factors knowledge level and self-care behaviors of indivuals with type 2 diabetes.
Materials and Methods	: The descriptive study was conducted with 375 indivuals among type 2 diabetes who applied to the Diabetes Polyclinic of Istanbul Health Sciences University Umraniye, Training and Research Hospital and met the research criteria between December 2020 and June 2021.'Diabetes Indivual Information Form','The Cardiovacular Disease Risk Factors Knowledge Level (CARRF-KL) Scale', 'Diabetes Self-Care Activities Questionnaire (SDSCA)' used to collect data. Statistical analyzes were analyzed in IBM SPSS Statistics 27.0 program at p<0.05 significance level.
Results: The mean age of the individuals participating in the study was 57.35 (±12.31) year and 50.9% were female. The mean CARRF-KL score of individuals with type 2 diabetes was 14.45±6.67, the best self-care activity was foot care (3.58±3.15) and the lowest self-care activity was exercise (0.35±1.17). A significant and negative correlation was determined between age and CARRF-KL and self-care activitities, exercise and foot care score (r=-0.188, p<0.001; r=-0.147, p=0.004; r=-0.113, p=0.028). There was found a significant and positive correlation CARRF-KL and self-care activities such as diet, exercise and foot care between with education status (p=0.009, p=0.001, p<0.05, p=0.016). It was determined that as the of cardiovascular diseases risk factors knowledge level increased, self-care behaviors increased significantly (p<0.05).
Conclusion: It is recommended to evaluate cardiovascular disease risk factors and self-care behaviors of individuals with type 2 diabetes at an early stage and to make plans to increase their knowledge levels and self-care behaviors.
Key words: Cardiovascular diseases, Knowledge, Risk factors, Self  -Care, Type 2 diabetes