Gülhane Parkı'na biyopolitik bir bakış: bahar ve çiçek bayramı'nda anlatılar, bedenler ve iktidar
A biopolitical gaze to Gülhane Park: Narratives, bodies, and authority during the feast of spring and flowers
Yazar: ECE KONUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ ŞAFAK UYSAL
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Festivaller doğrultusunda toplumun bir araya gelişi, iktidarın görünür ve meşru kılındığı zaman ve mekan repertuvarları üreterek bedenin inşasında rol oynar. Tez kapsamında bu süreç, Gülhane Parkı'nda gerçekleşmiş kutlama pratikleri üzerinden tartışmaya açılacaktır.


Gülhane Parkı Osmanlı'nın son dönemlerinden beri halkın katılımına açık, her dönemin koşulları doğrultusunda dönüşen çeşitli kutlama pratiklerine sahne olmuştur. Bu festivallerden 1950-1960 yılları arasında düzenlenen Bahar ve Çiçek Bayramı, ölçeği ve hedefleri itibarıyla parktaki diğer kutlama pratiklerinden belirgin biçimde ayrışır: Yaz aylarının tamamı boyunca süren festival, gündelik hayatın senaryolaştırılmasını ve denetlenmesini gerekli ve meşru kılar. Bu sebeple park, iktidarların belirlediği normların ve pratiklerin yayıldığı bir "kamusal sahne"ye dönüşmüş, bedensel repertuvarların inşa edilmesinde rol oynamıştır. 


Tez kapsamında bu on yıllık süreçte bedene etki eden iktidar mekanizmaları mercek altına alınacaktır. İktidar ilişkileri, biyopolitika teorisinin tartışmaya açtığı biçimiyle beden üzerinde tahakküm kuran çok aktörlü, çok katmanlı, ve girift mekanizmalara sahip doğasıyla ele alınmıştır. Bu tür karmaşık ilişkiler ağı bünyesinde iktidar aygıtları bedeni tümüyle kuşatarak, alışkanlıklarından performanslarına pek çok bilgisini ve durumunu inşa eder.

Araştırma, mekanı söylemden azade kurulamayacak bir gerçeklik olarak ele alır. Öncelikle bayram kutlamalarına dair gazete ve dergilerden bir anlatı havuzu oluşturulmuş; bu sayede hem festivalin hikayesi yazılmış, hem de söylemlerin var ettiği iktidar mekanizmaları sorgulanmıştır. Anlatılar, "sosyal imgelemdeki pozisyon, senaryo, beden sağlığı, cinsiyet" olarak dört ana eksen etrafında tasnif edilmiş; parktaki etkinliğin bedensel repertuvarları nasıl inşa ettiği tartışılmıştır.

Abstract:
Festivity practices generate forms of "togetherness". Thus, their spatial and temporal features play a key role in legitimatizing the authority relationships. This thesis aims to investigate and discuss the construction of the bodily repertoires concerning authority relationships, through the celebration practices at Gülhane Park.


Since the Late Ottoman Period Gülhane Park hosted a variety of publicly participated festivities. Due to its unique scope and scale, "The Feast of Spring and Flowers", celebrated through 1950s for almost a decade, distinguishes from others: Encompassing the entirety of summer months, the festival required and legitimized the detailed narrativization and total governance of everyday life at the park. Therefore the park turned into a public stage; disseminating the construction of norms and bodily repertoires as "idealized".


This thesis aims to investigate the authority mechanisms, which construct the body, during these ten years.


The thesis problematizes the authority relationships as multi-agent, multi-layered, and intricate mechanisms dominating over the body; as discussed through the theories of "biopolitics". Within these complicated sets of relationships, authority constructs the body at many different levels.

This research examines space as a reality that cannot be thought apart from narratives. Initially, a set of narratives through periodical archives are gathered. Through these materials, the story of the feast is written and the authority mechanisms in the park are questioned. The narratives upon bodies are classified in four main categories; as "the image of the park, scenarios, bodily health, gender"; and their construction during the festival is discussed.