Sirkeci – Yedikule banliyö hattı istasyonları odaklı kültürel rota potansiyeli üzerine bir araştırma
A research based on cultural route potential focused on Sirkeci-Yedikule suburban line stations
Yazar: SULTAN NUR ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. CAN ŞAKİR BİNAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Demir yolları = Railways ; Kültürel miras = Cultural heritage ; İstanbul-Sirkeci = İstanbul-Sirkeci ; İstanbul-Yedikule = İstanbul-Yedikule

Özet:
Sirkeci Yedikule banliyö hattı, Osmanlı Devleti'nin ilk demiryolu girişimlerinden biri olan Rumeli Demiryolu'nun bir parçasıdır. Yaklaşık 1.5 asır boyunca kente hizmet vermiş ve kent hafızasında önemli bir yere sahip olan bu hat, Marmaray'ın inşasından sonra atıl kalmıştır. 5 ana başlıktan oluşan bu tez çalışmasında; bu demiryolu mirasını ve istasyonlarını odak alan miras alanlarını kültürel rota kavramıyla korumanın yolları aranmıştır. 
Birinci bölümde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmuş; yararlanılan kaynakların ele alındığı bir literatür özeti hazırlanmıştır.
İkinci bölümde hem çok boyutlu ve yenilikçi bir koruma anlayışı olan hem de başlı başına bir kültürel miras kategorisi olan kültürel rota kavramı ele alınmıştır. Alt başlıklarda kavramın gelişimine, sınıflandırılmasına, planlama ve tasarım ilkelerine değinilmiştir.
Üçüncü bölüm kapsamında Sirkeci-Yedikule banliyö hattının kültürel miras ve endüstri mirası değeri ortaya konmaya çalışılmıştır. Banliyö hattının istasyonlarını odak alan mikro kent dokuları incelenmiş; rota önerilerine girdi verecek kültürel, doğal ve çağdaş bileşenler tespit edilmiştir. Bölüm odak alanların sorun ve potansiyelleri üzerine bir tartışmayla sonlandırılmıştır.
Dördüncü bölümde banliyö hattı istasyonlarını odak alan ve demiryolu hattına entegre olan rota önerileri sunulmuştur. Ayrıca rotalar için bütünsel bir yönetim kurgusu geliştirilmiş; süreçte yer alacak aktörler ve ek projeler üzerinde durulmuştur.
Tez çalışması sonuç ve değerlendirme bölümü olan beşinci bölümle sonlandırılmaktadır. Tüm bu çalışmalar ışığında rota çalışmalarının atıl demiryolu mirasının ve odak alanlara ait kültürel değerlerin korunması için etkili bir yöntem olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The Sirkeci-Yedikule suburban line is a part of the Rumeli Railway, one of the first railway ventures of the Ottoman Empire. This line which has served the city for about 1.5 centuries and has an important place in the city's memory, remained idle after the construction of Marmaray. In this thesis study, which consists of 5 main titles; it has been sought to protect the heritage areas that focus on this railway heritage and stations with the concept of cultural route.
In the first chapter, the aim, scope and method of the study are revealed; a literature summary was prepared in which the sources used were discussed.
In the second part, the concept of cultural route, which is both a multidimensional and innovative conservation approach and a cultural heritage category on its own, is discussed. In the sub-headings, the development of the concept, its classification, planning and design principles are mentioned.
In the third part, the cultural and industrial heritage value of the Sirkeci-Yedikule suburban line has been tried to be revealed. Micro-urban textures focusing on the stations of the suburban line were examined; Cultural, natural and contemporary components that will provide input to route proposals have been determined. The chapter ends with a discussion about the problems and potentials of the focus areas.
In the fourth chapter, route suggestions that focus on suburban line stations and integrate into the railway line are presented. In addition, a holistic management setup was developed for the routes; the actors and additional projects that will take part in the process are emphasized.
The thesis study ends with the fifth section, which is the conclusion and evaluation section. In the light of all these studies, it is thought that route studies will be an effective method for the protection of the idle railway heritage and the cultural values of the focal areas.