Çevresel ipuçlarına dayalı dil öğretimi yönteminin zihinsel engelli öğrencilerin sözcük üretimlerinde etkililiği
The effectiveness of milieu teachıng on vocabulary acquisition in students wıth mental retardation
Yazar: IŞIL ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ.DR. RÜYA GÜZEL  ÖZMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETÇEVRESEL İPUÇLARINA DAYALI DİL ÖĞRETİMİ YÖNTEMİNİN ZİHİNSELENGELLİ ÖĞRENCİLERİN SÖZCÜK ÜRETİMLERİNDE ETKİLİLİĞİIşıl ŞENTÜRKBu araştırmanın amacı, Çevresel İpuçlarına Dayalı Dil Öğretimi Yönteminin (MilieuTeaching) sözcük üretme ile ilgili önkoşulları yerine getiren, sınırlı ifade edici dil becerilerinesahip zihinsel engelli öğrencilerin, sözcük üretimine, üretilen sözcükleri serbest oyun ortamınagenellemelerine ve ürettikleri sözcükleri sürdürebilmelerine etkisini araştırmaktır.Tek denekli deneysel desenlerden, denekler arası çoklu yoklama deseni kullanılanaraştırmanın denekleri, 2004 - 2005 öğretim yılında G.Ü. Tıp Fakültesi Hastanesi, Prof. Dr.Necmettin Akyıldız İşitme, Konuşma, Ses ve Denge Bozuklukları Tanı Tedavi ve RehabilitasyonMerkezi'ne eğitim almak için başvuran, beş ile sekiz yaşları arasında, alıcı dili olan, ses vekelime düzeyinde sözel taklit yapabilen, ortalama sözce uzunluğu 1.20 - 1.82 arasında olan,işitme problemi olmayan üç kız öğrenciden oluşmaktadır. Deneklerin seçiminde İşitme,Impedance Testi, Aile Görüşme Formu, Alıcı Dil Ölçüt Bağımlı Ölçü Aracı, Sözel TaklitKontrol Listesi kullanılmıştır.Araştırmada hem yarı yapılandırılmış, hem de serbest oyun ortamında dil örneği alınaraköğrencilerin başlama düzeyleri belirlenmiştir. Çevresel İpuçlarına Dayalı Dil Öğretimi Yöntemiile her oturumda öğrencilere bir hedef sözcük öğretilmiştir. Her öğretim oturumundan önce vesonra yarı yapılandırılmış oyun ortamında dil örneği alınarak, yoklama değerlendirmesiyapılmıştır. Çocukların ürettikleri sözcükleri sürdürebilmelerini değerlendirmek için 10oturumluk öğretim sonunda ve öğretimden 15 gün sonra yarı yapılandırılmış dil örneği alınarakdeğerlendirme yapılmış, verilerin değerlendirilmesinde kümülatif ve çizgi grafiklerikullanılmıştır.Sonuç olarak, Çevresel İpuçlarına Dayalı Dil Öğretimi Yöntemi sözcük üretme ile ilgiliön koşulları yerine getiren, sınırlı ifade edici dil becerilerine sahip zihinsel engelli öğrencilerinsözcük üretmelerinde, üretilen sözcükleri serbest oyun ortamına genellemelerinde, üretmişoldukları sözcükleri 10 oturumluk öğretim sonunda yapılan değerlendirmeden 15 gün sonra dasürdürmelerinde etkili olmuştur.

Abstract:
SUMMARYTHE EFFECTIVENESS OF MILIEU TEACHING ON VOCABULARY ACQUISITIONIN STUDENTS WITH MENTAL RETARDATIONIşıl ŞENTÜRKThe purpose of this study was to investigate the effectiveness of Milieu Teaching,word production, in generalizing the produced words into free play environment andmaintaining the produced words after 15 days, with mentally retarded students having limitedexpressive language skills and prerequisites regarding the word production.The design of this study is the multiple probe design, a variation of single subjectdesigns. In this study, multiple design across subjects has been used.The subjects of this research are three girls between five and eight years old whoattended Gazi Üniversitesi Prof.Dr Necmettin Akyıldız İşitme, Konuşma, Ses ve DengeBozuklukları Tanı Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi for training in 2004-2005 educationyear, have receptive language, are able to make vocal imitation in word level, whose meanlength of utterance is between 1.20 and 1.82 who have no problem with hearing.For selecting the subjects, Audio Test, Impedance Test, Family-Interview Form,Receptive-Language Criterion Reference Test and Vocal Imitation Check List were used.In the research, the baseline of the students were determined through taking languagesamples in both semi structural and free play environments. By implementing MilieuTeaching, one target word has been taught to students in each session. Before and after eachteaching session, probe assessment was made by taking language samples in semi structuralplay environment. Also each post-instruction evaluation was made in free play environment.For assessing whether the students continue the produced words after 10-sessions instructionand after 15 days later, evaluation was made by taking semi structured language samples. Inevaluating data obtained in this study, cumulative graphics and line graphics were used.As a result, Milieu Teaching has been effective, in word production, in generalizingthe produced words into free play, in continuing the produced words after 10-sessionsinstruction period and in continuing the produced words 15 days after the instruction period,with mentally retarded students having limited expressive language skills and prerequisitesregarding the word production.