Almanya'da İslam din öğretimi modelleri (Bavyera eyaleti örneği)
Die İslamisch religiösen unterrichts modelle in Deutschland (Beispiel bayern)
Yazar: HALİSE KADER ZENGİN
Danışman: PROF. DR. CEMAL TOSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanya = Germany ; Din eğitimi = Religious education ; Din öğretimi = Religious teaching ; Müslümanlar = Muslims ; Öğretim modelleri = Instructional models ; İslamiyet = Islam

Özet:
Çesitli ülkelerden gelen insanlar vasıtasıyla Almanya'da kültürel ve dinî çesitlilikartmıstır. Dinî cemaatler anayasanın ve eyalet yasalarının taleplerini yerine getirdiklerindekendi dinlerini egitim ve ögretim hakkına sahip olmaktadır. Bu hak anayasanın 7/3.maddesinde belirtilmistir. Eyalet yetkilileri ve dinî cemaatler gençlere dinlerini ögretmekmaksadıyla farklı çözüm önerileri gelistirdiklerinden slam din ögretimi modelleri de çokçesitlenmektedir.Almanya'da Bavyera Eyaleti üç farklı slam din ögretimi modelinin uygulanmasıbakımından önem arz etmektedir. Arastırmanın problemini ?Bavyera eyaleti örnegindeFederal Almanya kamu okullarında slam din ögretimi model arayıs ve denemelerini, veliögrenci ve ögretmenleri kapsayan alan arastırmasıyla betimlemek ve degerlendirmek?olusturmaktadır.Belirlenen üç okulda ders gözlemleri ve dersleri gözlemlenen ögretmenlerle, istekliolan her bir sınıf kademsinden (1.-4. sınıf) bir ögrenci ve veli ile görüsmeler yapılmıstır.Elde edilen bulgular durum incelemesi yolu ve Bohnsack yaklasımıyla analiz edilmistir.Sonuçta ders programlarının gelistirilme süreçlerinin birbirinden farklı oldugu veprogramların niteliklerinin yaklasıma göre degistigi saptanmıstır. Genel olarak ögrenciders kitapları ve materyalleri konusunda çalısmalara ihtiyaç oldugu ortaya çıkmıstır. Birmodel hariç diger modellerde dersi veren ögretmenlerin din dersi ögretmeni olmamasıvelileri bu yönde beklenti içerisinde olmaya sevk etmistir. Velilerin model tercihlerinde dilinönemli bir faktör oldugu çıkarılmıstır. Veliler modelin yaklasımına bakmaksızın dininuygulamaya yönelik ögretiminin yapılmasını istemektedir. Türkçe Din Bilgisi Dersindedaha çok yazma ve okuma etkinlikleri yer alırken Almanca Din Bilgisi Dersinde çalısmayaprakları ile çalısma ve slam Dersinde dinin uygulamaya yönelik kısmının ögretimiagırlıklı olarak yapılmaktadı

Abstract:
Mit der Einwanderung von Menschen aus verschiedenen Ländern nach Deutschlandwuchs die kulturelle und religiöse Vielfalt in Deutschland. Gemeinden haben das Recht,ihre Religion zu lernen und zu lehren, wenn sie die verfassungs- und landesrechtlichenVoraussetzungen erfüllen. Da die Gemeinden in den Bundesländern verschiedeneLösungsvorschläge einbringen, variieren die Modelle islamischen Religionsunterrichtes.Insbesondere kommt in diesem Kontext dem Land Bayern eine besondere Stellung zu,da hier die Möglichkeit besteht drei verschiedene Modelle zu untersuchen. In diesemRahmen wird das Problem dieser Arbeit wie folgt gestellt: ?Die Untersuchung undBewertung verschiedener Modelle islamischen Religionsunterrichtes an öffentlichenSchulen des Bayerns durch die Ansicht und Erwartungenshaltung der Schüler, Lehrer undEltern.?Als Untersuchungs Methode habe ich, Literaturrecherche und empirische Methodegewählt. Zur meiner Ziel zu erreichen habe ich Unterrichts Hospitationen (die Klassen 1-4.) und Lehrer-, Schüler, Elterninterviews geführt. Nach der Datenerhebung sind dieDaten transkriebiert und nach Bohnsack (Fallbeschreibung) analysiert.Die allgemeine Ergebnisse: Die Lehrprogramme und ihrer theoretischen Grundlagenunterscheidet sich nach die Modelle. Brauchbar sind für den ReligionsunterrichtSchulbücher und Medien. Die Eltern erwarten, dass die Lehrer Fachlehrer sei. Es istherausgestellt, dass die Sprache des Unterrichts Einfluss hat. Die Eltern möchten, dassihrer Kinder durch die religiöse Erfahrungen lernen. Als Lehrmethode abschreiben undvom Buch lesen kommt oft vor an der Religiöse Unterweisung auf Türkisch. Mit derArbeitsblätter wird an der Religiöse Unterweisung auf Deutsch gearbeitet und im slamUnterricht wird oft Gebet geübt.