Kozak Yaylası (Bergama) ve çevresinde etnobotanik araştırmalar
Ethnobotanıcal researches ın Kozak Plateau (Bergama) and ıts surroundıngs
Yazar: ŞÜKRÜ ARASAN
Danışman: PROF. DR. HASAN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Cupressaceae = Cupressaceae ; Etnobotanik = Ethnobotany ; Galen = Galena ; Pinaceae = Pinaceae ; İzmir-Bergama = İzmir-Bergama

Özet:
İnsan-bitki ilişkisi, insanlık var olduğundan beri süregelen bir ilişkidir. İzmir İli Bergama ilçesi; dünyanın bilinen ilk sağlık yurdu, ilk afyonlu ilaç, tıp ve eczacılığın simgesi yılanlı sütun gibi birçok kültür hazinesine sahiptir. On binlerce yıl boyunca, nesilden nesile aktarılarak olgunlaşan bilgiler, bilim ve teknolojinin gelişmesi, sanayileşme, kentleşme, köyden kente göç gibi nedenlerle insan-bitki ilişkisine dair toplumsal bellek yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. 
   Çalışmamızın temel amacı, nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelmiş etnobotanik bilgilerin, yok olmadan kayıt altına alınarak gelecek kuşaklara aktarımını sağlamaktır. Bunun yanında dil zenginliğimiz açısından da oldukça önem arz eden yerel bitki isimlerinin kayıt altına alınması da çalışmamızın bir diğer amaçlarındandır.	
Bu çalışma 2020-2022 yılları arasında İzmir ili Bergama ilçesi, Kozak Yaylası ve çevresinde bulunan 24 köyde gerçekleştirilmiştir. Yaptığımız çalışma sonucunda, 166 kaynak kişi ile görüşülerek, 60 familyaya ait 157 bitki taksonunun etnobotanik kullanımları ve bu bitki taksonlarına ait 263 yerel isim kayıt altına alınmıştır.  Çalışma sonucunda, tespit edilen taksonların bilimsel ve yerel isimleri, kullanım şekilleri ve kullanım amaçları tespit edilerek, elde edilen bilgiler derlenmiştir.

Abstract:
The human-plant relationship is a relationship that has been going on since the existence of humanity. İzmir province Bergama district; It has many cultural treasures such as the world's first known health hostel, the first opium drug, the snake column, which is the symbol of medicine and pharmacy. For tens of thousands of years, the social memory of the human-plant relationship is in danger of disappearing due to the accumulation of knowledge transferred from generation to generation, the development of science and technology, industrialization, urbanization and migration from the world. The main purpose of our study is to transfer the ethnobotanical information from generation to generation, record it without getting lost and transfer it to future generations. In addition, recording the local plant names, which are very important for our language richness, is another aim of our study.
   This study was carried out in 24 villages located in Izmir Province Bergama district, Kozak Plateau and its surroundings between the years 2020-2022. As a result of our study, 157 plant taxa belonging to 60 families and the ethnobotanical uses of 263 local names belonging to these plant taxa were recorded by interviewing 166 resource people Scientific and local names, usage patterns and usage purposes of the taxa determined as a result of the study were determined and the information obtained was compiled.