Kırsal kesimde öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin okuma kültürü edinme süreçlerinin aile bağlamında incelenmesi
Investigation of the process of acquiring reading culture of secondary school students studying in rural areas in the context of family
Yazar: HÜLYA SARIKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA KOÇMAR DEMİRCİ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada kırsal kesimde öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin okuma kültürü edinme süreçlerinin aile bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasıyla yapılandırılan araştırmanın çalışma grubunu Niğde ilinin Bor ilçesine bağlı bir köy ortaokulunda öğrenim gören 16 öğrenci ve onların 16 velisi oluşturmuştur. Katılımcılarla bireysel olarak yapılan görüşmeler deşifre edilerek yazılı metne dönüştürülmüş ve veriler çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesi sonucunda okumaya bakış açısı ve yüklenen anlam, kitaplarla büyü(yeme)mek: evde okuma atmosferi ve ailenin rolü, ailelerin çocukların eğitimi ve okuma kültürü üzerindeki etkileri olmak üzere üç tema ortaya çıkmıştır. Evlerdeki okuma atmosferi, genellikle sınırlı bir okuma çeşitliliğiyle birlikte ders kitaplarının ve dini içerikli eserlerin hakimiyetindedir. Ailelerin çocukların kitap seçimi ve okuma süreçlerindeki rehberlik eksiklikleri, çocukların okuma alışkanlıklarını sınırlandırmaktadır. Kırsal yaşamın zorlukları ve ailenin günlük rutinleri hem çocukların hem de aile bireylerinin okuma kültürü edinme sürecini olumsuz etkilemektedir. Çocukların süreklilik kazanamayan okuma deneyimleri ve ailelerin düşük okuma pratikleri, çevresel okuma eksikliklerini ve destek yetersizliğini derinleştirmektedir. Bu bulgular, kırsal kesimdeki ailelerin çocuklarının okuma kültürüne katkısını artırmaya dönük bilinçlendirilmesi ve eğitim politikalarının bu yönde geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar kelimeler: Okuma kültürü, kırsal kesim, ortaokul öğrencileri, aile etkisi

Abstract:
This study aims to examine the processes of acquiring a reading culture by secondary school students studying in rural areas in the context of the family. The study group of the study, which was structured with a case study from qualitative research designs, consisted of 16 students studying in a village secondary school in Bor district of Niğde province and their 16 parents. The individual interviews conducted with the participants were transcribed and converted into written texts, and the data were analyzed. As a result of the analysis of the data, three themes emerged: perspective on reading and the meaning attributed to it, not growing up with books: the reading atmosphere at home and the role of the family, and the effects of families on children's education and reading culture. The reading atmosphere at home is generally dominated by textbooks and religious works, with a limited variety of reading. The lack of guidance from families in children's book selection and reading processes limits children's reading habits. The difficulties of rural life and the daily routines of the family negatively affect the process of acquiring a reading culture by both children and family members. Children's unsustainable reading experiences and families' low reading practices deepen environmental reading deficiencies and lack of support. These findings reveal that families in rural areas need to be made aware of their children's contribution to the reading culture and that educational policies need to be developed in this direction. Keywords: Reading culture, rural area, secondary school students, family influence