Tarihi kent mekanlarının kültür ve turizm eksenli dönüşümü üzerine bir araştırma: Kültür mahallesi kavramının örneklerle irdelenmesi
A research of tourism and culture led regeneration of historic city spaces: Examine cultural quarters concept with the examples
Yazar: DEMET ÇİMEN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP MEREY ENLİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
1970'lerin ortasından baslayarak dünya ölçeginde, ekonominin yeniden yapılanmasıyla ortayaçıkan üretim biçimindeki degisim, buna baglı olarak yeni yer seçimleri ve sanayisizlesme,özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'daki kentlerin ekonomisini ve kentsel mekanlarınıolumsuz etkilemistir.1980 sonrasında merkezi-yerel yönetim iliskilerinin de yeniden yapılanması ve kentlerinekonomik problemlerle bas etme konusunda merkezi yönetimin azalan maddi destegi deeklenince kentlerin krizden çıkıs yolları bulmaları kaçınılmaz hale gelmistir.Bu süreçte kentlerin içinde bulundukları bu durumdan kurtulma ve sermaye yatırımlarınıkendilerine çekebilme çabaları, her birinin birer girisimci kent rolü üstlenmelerini getirmistir.Dolayısıyla, artan rekabet ortamı kent ekonomilerini ve kentsel mekanları yenidencanlandırmak için, kentlerin yeni politikalar ve stratejiler gelistirmesini gündeme tasımıstır.Bu süreçte, yer alan aktörler ve uygulama araçları önem kazanmaktadır.Türkiye'de kentsel dönüsüm süreci Avrupa ve Amerika'nın 1970'li yıllarla birlikte yasamayabasladıkları sorunlarla birebir örtüsmemektedir. Türkiye'de 1950'li yıllarda baslayan hızlıkentlesme sehirleri düzensiz gelisimlerle karsı karsıya getirmistir. 1980'li yıllarda dısa açıkekonomik politikaların etkisiyle kentler, dünya ekonomisinin ihtiyaçlarını karsılayacakbiçimde hızlı bir dönüsüm sürecine girmislerdir. Türkiye'deki mevcut yenileme projelerinebakıldıgında fazla bir örnek görülmemektedir. Ayrıca bu tür projeler devlet tarafındandesteklenmedigi için genellikle sivil girisimlerin baskın oldugu küçük ölçekli çalısmalardanolusmaktadır. Bu süreçte, yapılan çalısmalar yetersiz olsa da gelecekte gerçeklestirilebilecekolan yeniden canlandırma projelerine örnek olması açısından önem tasıyacaklardır.Tez kapsamında, kentsel dönüsüm kavramının ortaya çıkıs süreci, emlak, konut, turizm vekültür eksenli dönüsümlere dayalı stratejilerin olusum süreçleri ve kentlere etkileri, biryeniden canlandırma stratejisi olarak kültür mahallesi kavramı incelenmistir.Günümüzde henüz yeni ortaya çıkan kültür mahallesi kavramı ngiltere, rlanda, Avustralyave Türkiye'den birer örnekle karsılastırılmalı olarak, benzer ve farklı yönleriyle ele alınmıstır.Anahtar Kelimeler: Yeniden canlandırma, Kültür Mahalleleri, Kültür ve Turizm eksenlidönüsümler, Fransız Sokagı

Abstract:
Beginnig the mid-1970?s, the production system had been changed by the regeneration ofeconomy at global scale. Related to this situation, relocation and deindustrilization had beenaffected especially North American and European city?s urban spaces and economiesnegatively.After 1980?s, central and local government relations have been reorganized and centralgovernment?s physical support have been decreased. Thus, cities tried to find a way to survivefrom the crisis.In this process, recsuing the cities from the situation that they were in and efforing to attractthe capıtal investements to their economy, provide them to behave like an entrepreneur.Therefore, to regenerate the city?s economy and urban spaces new developments about urbanpolicies and strategies were put on their agendas. In this process the actors that take part andthe application tools are playing an important role.In Turkey, urban regeneration process is not similar to the problems startet at 1970?s inEurope and America. In Turkey, irregular developments have been started with the rapidurbanization in 1950?s. In 1980?s, cities have been started to regenarete rapidly, to provide theworld economy?s requirements wih the impact of the open-market economic strategies. Whenwe look at the regeneration projects in Turkey, there are not so many examples. In addition,this kind of projects aren?t supported by the central government, so they are generallygenerated by the civilian entreprises who create small scale projects. In this process, existingprojects are not enough though they have an important role being an example for the futureregeneration projects.In this research, appearing of the urban regeneration concept, development processes ofproperty-led, housing-led, tourism-led, culture-led regeneration strategies and their impact ofthe cities and the cultural quarters concept as an urban regeneration strategy have beenstudied.This cultural quarters concept is emerged recently. This concept is compared with similar anddifferent aspects of examples from the England, Ireland, Australian and Turkey.Key Words : Urban Regeneration, Tourism-Culture-Led Regenerations, Cultural Quarters ,Fransız Sokagı