Annelik algı ve deneyimlerinde kuşaklararası değişimin incelenmesi
Investigation of intergenerational change in maternal perception and experiences
Yazar: ÇİLER ERÇEVİK YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Algı = Perception ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Deneyim = Experience ; Kuşaklar = Generations ; Kuşaklararası aktarım = Intergenerational transmission ; Kuşaklararası iklim = Intergenerational atmosphere ; Kuşaklararası öğrenme = Intergenerational learning ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Amaç: Bu çalışmada bir grup sosyal medya kullanıcısı anne ve onların anneleriyle (sosyal medya kullanım deneyimi olmayan) yapılmış derinlemesine görüşmeler sayesinde annelik algı ve deneyimlerinde kuşaklararasında yaşanan değişimin ve bu değişimin etmenlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu araştırma, olgubilim (fenomenolojik) araştırma deseni kullanılarak gerçekleştirilmiş bir nitel araştırmadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak bireysel görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmeler 26 anne ve 26 anneanne ile ayrı ayrı online olarak gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ortalama 30-60 dakika sürmüş ve katılımcıların izni alınarak ses kayıt cihazı ile kayıt edilmiştir. Veriler, Maxqda Analytics Pro Nitel Veri Analizi Programına aktarılarak kodlama yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın amacı doğrultusunda üç tema belirlenmiştir. Bu temalar Anne Olmak (annelik algısı ve annelik deneyimi kategorileri), Anneliğe İlişkin Görüşler (annelerin kızlarına ilişkin görüşleri, kızların annelerine ilişkin görüşleri, kuşaklararası annelik, çocuk yetiştirme becerilerinin edinme yolu kategorileri) ile Annelik ve Sosyal Medya (sosyal medyanın beğenilen tarafları, sosyal medyanın onaylanmayan tarafları, anneliğe dair sosyal medya paylaşımları ve nazar kategorileri) şeklindedir.
Sonuç: Her iki kuşak da anneliğin zorlu ve keyifli taraflarını vurgularken, annelerin annelik algılarında anneannelere göre daha fazla sorumluluk, endişe ve çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabilme kavramlarından bahsettikleri belirlenmiştir. Anneler annelik deneyimlerine ilişkin kendilerini daha fazla araştırmacı ve sorgulayıcı, çocuğuna yetebilen, sabırlı, eğlenceli olarak tanımlarken; kuşaklararasında annelik deneyimlerinde esneklik, otorite, çocuğun bireyselliğine saygı, tecrübe ve bilgi yönünden değişimler yaşandığını ve bu değişimde de bilgi-iletişim teknolojilerinin etkili olduğunu bildirmişlerdir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the intergenerational change and the factors of this change on the motherhood perception and experience by the means of in-depth investigation which was conducted with a group of mothers who use social media and their mother (who has zero experience on social media).
Method: This is a qualitative research which was performed by using phenomenological research design. Individual meeting was the choice of method for collecting data. Conversations were carried out online with 26 mother and 26 grandmothers separately. Average duration of the conversations were 30-60 minutes and each conversation was recorded via recorder with the permission of participants. Coding of the data was done by Maxqda Analytics Pro Qualitative Data Analyse Program.
Results: In accordance with the aim of the study, three mains themes were determined. Being mother (Categories of perception of motherhood and experience of motherhood), Views Regarding to Motherhood (Categories of views of mothers regarding to their daughters, Views of daughters regarding to their mothers, intergenerational motherhood, skill acquisition of raising kid) and Motherhood and the Social Media (Categories of popular sides of the social media, unapproved sides of the social media, social media sharing on motherhood and superstition).
Conclusion: Notions of responsibility, anxiety and fulfilling the needs of the child were mentioned more by the mothers than grandmothers while tough times and moments of pleasure of motherhood were emphasized by both generations. While mothers define their selves as more explorer and questioning, competence, patient and funny on motherhood experience; they stated that in motherhood experiences between the generations, there is an alteration on flexibility, authority, respect to the individuality of the child, experience and knowledge. They also reported that information-communication technologies have effects on this alteration.