Ortognatik cerrahi hastalarında cerrahi anatomi bölgelerinin radyomorfometrik değerlendirilmesi
Radiomorphometric evaluation of surgical anatomy compartments in orthognatic surgery patients
Yazar: HATİCE TUĞÇE GEDİK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL MALKOÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Ortognatik Cerrahi Hastalarında ‎Cerrahi Anatomi Bölgelerinin ‎Radyomorfometrik Değerlendirilmesi

Amaç: Bizim bu çalışmadaki amacımız iskeletsel sınıf I, sınıf II ve sınıf III olgularda çeşitli anatomik parametre ölçümlerinin karşılaştırılarak ortognatik cerrahi güvenliğini artırmak amacıyla bir optimizasyon sağlamak ve hasta morbiditesini azaltacak bir veri tabanı sağlamaktır.
Materyal ve Metot: Yaşları 18-30 arası değişen, iskeletsel Sınıf I, Sınıf II ve Sınıf III 56 adet olguyu çalışmamıza dahil ettik. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi AD arşivinden elde edilen konik ışınlı bigisayarlı tomografi (KIBT) verileri alındı. Veriler Simplant ve Romexis yazılım programları ile dönüştürülerek belirlediğimiz anatomik landmarkların ölçümleri alındı. Elde edilen verilerin istatistiksel inceleme ve analizi yapıldı.
Bulgular:  İncelediğimiz parametreler arasından inen palatin arter ile apertura piriformis arası mesafe sağda ortalama olarak erkeklerde 42.30 mm, kadınlarda 39.94 mm olarak ölçüldü. Bu mesafe erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0,029). Solda ortalama olarak erkeklerde 41.43 mm, kadınlarda 39.42 mm olarak ölçüldü. Bu mesafe erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0,028). İnen palatin arterin maksilla yan duvarından derinliğini hem sağda  hem solda  sınıf II ve sınıf  III olgularda sınıf I kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulduk (p<0,001). Spina nazalis anterior ile sfenoid sinüs ön duvar arası mesafe ortalama olarak erkeklerde 59.43 mm, kadınlarda 55.27 mm olarak ölçüldü. Bu mesafe erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0,007). Nazolakrimal kanalın yüzeye projeksiyonunun apertura piriformise mesafesi infraorbital foramen seviyesinde hem sağda hem solda erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti; sağda (p=0,036), solda (p=0,015). İnferior konka seviyesinde de aynı şekilde hem sağda hem solda erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti; sağda( p=0,008),( p=0,002).
Sonuç:  Bu çalışma; maksillofasiyal bölge anatomisi hakkında literatüre bir veri tabanı teşkil edecek şekilde bilgi eklemiştir. Ortognatik cerrahi açısından kritik önem arz eden anatomik parametrelerin ölçülmesi; preoperatif KIBT değerlendirmelerine ek olarak maksillofasiyal cerrahi esnasında nörovasküler oluşumların zarar görmesinin engellenmesi açısından yol gösterici olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Anatomi, Anatomik Parametre, Cerrahi Anatomi, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi, Ortognatik Cerrahi

Abstract:
Radiomorphometric Evaluation of Surgical Anatomical Landmarks in Patients With Orthognathic Surgery

Aim:  Our aim in this study is to compare various anatomical parameter measurements in skeletal class I, class II ve class III cases, thus providing an optimization in order to increase the safety of orthognathic surgery and creating a database that will reduce patient morbidity.
Material and method: We included 56 cases of skeletal class I, class II and class III aged between 18-30 years in our study. Cone beam computed tomography (CBCT) data of the cases were obtained from Atatürk University Faculty of  Dentistry Oral, Dental and Maxillofacial Surgery archive. The data were converted with Simplant and Romexis software programs and the measurements of the anatomical landmarks we determined were taken. Statistical analysis of the obtained data was performed. 
Results:  Among the parameters we examined, the distance between the descending palatine artery and the aperture piriformis on the right was 42.30 mm in men and 39.94 mm in women. This distance was statistically significantly higher in men than in women (p=0.029). On the left, it measured 41.43 mm in men and 39.42 mm in women. This distance was statistically significantly higher in men than in women (p=0.028). We found the depth of the descending palatine artery from the maxillary lateral wall to be significantly higher in both right and left class II and class III cases compared to class I control group (p<0.001). The mean distance between the spinal nasalis anterior and the anterior wall of the sphenoid sinus was 59.43 mm in men and 55.27 mm in women. This distance was statistically significantly higher in men than in women (p=0.007). The distance of the projection of the nasolacrimal duct to the surface to the aperture piriformis was statistically significantly higher in men than in women at the level of the infraorbital foramen, both on the right and on the left; on the right (p=0.036), on the left (p=0.015). Similarly, at the level of the inferior turbinate, it was statistically significantly higher in men than in women, both on the right and on the left; on the right( p=0.008),( p=0.002).
Conclusion: This study added information about the anatomy of the maxillofacial region to the literature to form a database. Measurement of critical anatomical parameters for orthognathic surgery; in addition to preoperative CBCT evaluations, it will be a guide in preventing damage to neurovascular formations during maxillofacial surgery.
Keywords: Anatomy, Anatomical Parameter, Cone Beam Computed Tomography,  Orthognathic surgery, Surgical Anatomy