Bağlam temelli yaklaşımla yapılan fizik eğitiminde kavramsal değişim metinlerinin öğrenci erişisine etkisi
The effect of the conceptual change texts on student achievement gain at physics education carried out with context based approach
Yazar: MÜGE AKPINAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Başarı = Success ; Bilimsel metin = Scientific text ; Eğitim = Education ; Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Metin = Text ; Çoktan seçmeli testler = Multiple choice tests ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kavramsal değişim metinlerinin öğrenci erişisine etkisini belirlemektir. Bunun için hazırlanan metinler dokuzuncu sınıf öğrencilerine bağlam temelli yaklaşımla 5E modelinde işlenilen sekiz haftalık Kuvvet ve Hareket Ünitesi sürecinde sunulmuştur. Kavramsal değişim metinlerinin öğrenci erişisine etkisi klasik metinlerle karşılaştırarak belirlenmeye çalışılmıştır.Bu araştırmada karma metot kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu eşleştirilmiş kontrol gruplu ön test ? son test deseni kullanılarak Giresun'da bulunan bir genel lise ve bir Anadolu lisesinden ikişer sınıftan 116 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Öğrenci erişisini belirlemek için üç adet çoktan seçmeli test geliştirilmiştir. Bu testlerden biri klasik (bağlam temelli olmayan), ikincisi ve üçüncüsü ise sırasıyla oryantiring ve Formula 1 bağlamındadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise örneklem grubunu oluşturan sınıflardaki öğrenciler erişi testlerindeki erişilerine göre üç gruba ayrılmış ve her gruptan iki olmak üzere toplamda 24 gönüllü öğrenciyle oluşturulan çalışma grubuyla görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Erişi testlerinden elde edilen veriler nicel veri analizi teknikleriyle incelenirken, yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır.Çalışmada bağlam temelli testlerde öğrenci başarısının klasik testlere göre daha yüksek olduğu, ancak testte kullanılan bağlamın sonuçları etkilemediği; çoktan seçmeli testlerden faydalanarak öğrenciler erişilerine göre sıralanmak istenildiğinde ise klasik ve bağlam temelli testler arasında okullara göre farklılıklar oluştuğu tespit edilmiştir. Sekiz haftalık uygulama süreci sonunda öğrencilerin testlerdeki başarılarında artış gözlenmiştir. Ancak öğrenci başarısı metinlere göre incelendiğinde bağlam temelli testlerde okunulan metin türüne göre anlamlı bir farklılık çıkmazken, klasik teste göre kavramsal değişim metinleri okuyan öğrencilerin klasik metin okuyan öğrencilere göre başarılarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Üç farklı erişi testinden elde edilen bulguların birbiriyle özdeş olmaması nedeniyle bu testlerdeki metinlerle ilgili sorulara konsantrasyon analizi yapılmıştır. Konsantrasyon analizinde de sonuçlar metinlere ve okullara göre farklılaştığı için görüşmeler yardımıyla daha ayrıntılı inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Ancak görüşmelerde de sonuçların metinlere ve okullara göre farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Bu nedenle nihai sonuca konsantrasyon analizinin ve içerik analizinin sonuçlarından özdeş olanlardan faydalanarak ulaşılmıştır.Çalışmanın sonucunda dokuzuncu sınıf Kuvvet ve Hareket Ünitesinde bağlam temelli yaklaşımla hazırlanmış 5E modelindeki bir öğretim sürecinde kullanılan kavramsal değişim metinlerinin öğrenci erişisine olumlu etkisi olduğu bulunurken; kavramsal değişim metinleri klasik metinlerle karşılaştırılarak incelendiğinde hangi metin türünün daha etkili olduğu konusunda kesin yargıya varılamamıştır.

Abstract:
The objective of this study is to determine the effect of conceptual change texts on students? achievement gain. To this end, the prepared texts were presented to the nineth grade students during the eight-week Force and Motion Unit which was taught with the 5E model. It was aimed to determine the effect of conceptual change texts on the student achievement gain by comparing to the classical texts.Mixed method was used in this research study. The quantitative dimension of the research was carried out with 116 students from two classes from a public high school and an Anatolian high school located in Giresun using matched control group pre test ? post test study design. Three different multiple choice tests were developed to measure student?s achievement gain. One of the tests is classical (not context-based), the second and the third are related to the orienteering and Formula 1, respectively. In the qualitative dimension of the research, students of the sample group were divided into three groups according to their achievement gains in the achievement gain tests and 24 volunteers, two students from each group, were interviewed. In these interviews semi-structured interview form was used. The data obtained from achievement gain tests have been examined with qualitative data analysing tecnniques while the data obtained from semi-structured interview form were analyzed with content analysis.In this study, it is was found out that student achievement is higher than classical test in contex based tests but the context used in the tests did not affect the results. When it was tried to rank the students according to their achievement gains by using the multiple choice tests, differences were detected by the schools among the classical and context-based tests. At the end of the eight week implementation process students? achievement at the tests increased. However, when the students? achievements were examined according to the texts, a significant difference was not found according to the type of the text read in the context-based tests. It was also indicated that students reading conceptual change texts according to the classical test were found to be more successful than the students reading classical texts. Due to the discrepancy between the results of three difference achievment gain tests, concentration analysis was made to the questions about texts in these tests.. It was decided that a more detailed examination should be carried out through interviews as results also differed by the texts and schools. However, the results of the interviews varied in terms of texts and school as concentration analysis results. Therefore, the final conclusion was reached by those identical to the results of concentration analysis and content analysis.At the end of the study, it was found out that there was a positive effect of conceptual change texts used in the 5E model education process designed with a context-based approach for the nineth grade Force and Motion Unit on student achievement gain. However, a definitive conclusion could not be made as regards to which text type is more effective when the conceptual change texts were examined in comparison to the classical texts.