Çalışma yaşamında akış deneyimi ve yenilikçi davranış arasındaki etkileşim: Bir karma yöntem araştırması
Interaction between flow at work and innovative behavior in working life: A mixed method research
Yazar: NURAY TURAN
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ SEÇER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Akış deneyimi = Flow experience ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Yenilikçi iş davranışı = Innovative work behavior ; İş hayatı = Work life

Özet:
İçinde bulunduğumuz 2000'li yıllarda, çalışma yaşamında akış deneyimi ile yenilikçi davranış konuları gündemde olan, araştırmacılar tarafından tartışılan ve araştırılan konulardır. Bahsi geçen iki konu pozitif psikoloji ve davranış bilimleri disiplinleri içinde ele alınmış ve gelişim göstermiştir. Her iki konuya ilişkin ulusal ve uluslararası literatürde farklı yönelimler bulunmaktadır. Bu bağlamda, tez çalışmada akış deneyimi ve yenilikçi davranış arasındaki etkileşimi ortaya koyma amacı taşımaktadır. Bu gaye ile öncelikle akış deneyimi ve çalışmada akış deneyimi ile yenilikçi davranış kavramları ele alınmış, ardından literatürden elde edilen bulgular ışığında çalışma yaşamında akış deneyimi ve yenilikçi davranış etkileşimine yönelik bir karma yöntem araştırması uygulanmıştır. Tasarlanan bu araştırma için nicel araştırma Karaman ilinde gıda makinesi imalatında çalışan 374 kişi üzerinde, nitel araştırma ise 374 kişi arasından 23 kişiye uygulanmıştır.
Nicel araştırmadan elde edilen bulgulara göre; çalışmada akış deneyimi ile yenilikçi davranış arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Çalışmada içsel keyfin çalışmaya kendini verme ile fikir üretme, fikir arama, uygulamaya başlama faaliyetleri, diğerlerini dâhil etme ve yenilikçi çıktı arasında kısmi aracılık etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Nitel araştırma sonucunda ise yenilikçi davranışın ve boyutlarının çalışmada akış deneyimine imkân verdiği gözlenmiştir. Çalışmada akış deneyiminin en fazla fikir arama sırasında deneyimlendiği, en az ise diğerlerini dâhil etme sırasında deneyimlendiği sonucuna varılmıştır. Bunun yanında, çalışmada içsel keyfin en fazla uygulamaya başlama faaliyetleri sırasında, en az engellerin üstesinden gelme sırasında ortaya çıktığı görülürken; çalışmaya kendini vermenin ise en fazla fikir arama sırasında ortaya çıktığı görülmüştür. Çalışmaya kendini vermeyi en az sağlayan boyut ise yenilikçi çıktı boyutudur. Genel olarak çalışmada akışın deneyimlenmesine en fazla imkân veren boyutun fikir arama; en az imkân veren boyutun ise engellerin üstesinden gelme boyutu olduğu gözlenmektedir. Böylece nicel ve nitel analizlerden elde edilen sonuçlara göre çalışmada akış deneyiminin yenilikçi davranışı sağladığı; yenilikçi davranışın da çalışmada akış deneyimine imkân veren bir değişken olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the 2000s, when we were involved in flow at work and innovative behavior are the subjects that are on the agenda, discussed and researched by researchers. The two topics mentioned were discussed and developed within the disciplines of positive psychology and behavioral sciences. There are different orientations in the national and international literature on both subjects. In this context, the thesis aim to reveal the interaction between flow at work and innovative behavior. With this aim, first of all, the concepts of innovative behavior were discussed with the flow experience and the flow at work and then a mixed method research was applied for flow at work and innovative behavior interaction in light of the findings obtained from the literature. This research was applied on 374 people working in food machine manufacturing in the Karaman province for quantitative; the qualitative research was applied to 23 people out of a total of 374 people.
According to the findings of quantitative research, it was seen that there is a positively significant relationship between flow at work and innovative behavior. It was found that intrinsic enjoyment at work has a partial mediation effect between absorption to work and idea generation, idea search, implementation starting activities, including others and innovative output. As a result of qualitative research, innovative behavior and its dimensions have been observed to allow for flow at work. The flow at work was most experienced during the idea search, while the least were experienced, it has been conclusioned that it was experienced during the including others.In addition, while the intrinsic enjoyment at work occurs during the implementation starting activities the most, during overcoming obstacles the least, it has been observed that absorption to work occurs during overcoming obstacles the most. The least important dimension to absorption to work is the innovative output size. In general, the dimension that allows the flow at work is the search for ideas; the least giving size; it is observed that there is a dimension of overcoming obstacles.Thus, with this study, it is under the conclusion that the flow at work provides innovative behavior and that enables flow at work.