Çeşitli çözücülerde hazırlanmış ceviz yaprak özütlerinin tohum çimlenmesi ve fide büyümesi üzerine etkileri
Germination of the seed in walnut leaf extract prepared in different solvent
Yazar: BERNA KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN TERZİ ; PROF. DR. İSMAİL KOCAÇALIŞKAN
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada, 4 farklı bitki tohumunun çimlenme ve çimlenme sonrası fide büyümesi üzerine 6 farklı çözücüde hazırlanmış ceviz yaprak özütlerinin etkileri araştırılmıştır. Özütler ceviz yapraklarından saf su, etanol, metanol, aseton, tetrahidrofuran (THF) ve dimetil sülfoksit (DMSO) çözücülerinde hazırlanmıştır. Buğday, hıyar, domates ve tere tohumları Petri kaplarında 25 oC de bir inkübatörde çimlendirilmiştir. Tohumlara özütlerin uygulanmasından sonra 5 gün boyunca çimlenme yüzdeleri kaydedilmiş ve 5. günde fidelerin kök ve gövdeleri ayrılarak uzunluk ve ağırlık ölçümleri yapılmıştır. Deneyler üç tekrarlı olarak gerçekleştirilmiştir. Muameleler arasındaki farkın önem durumlarını belirlemek için elde edilen veriler üzerine Duncan çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Sonuç olarak; genelde, tohumların çimlenme yüzdeleri ve çimlenme hızı DMSO özütü tarafından önemli derecede engellenmiştir. Fide uzaması, taze ağırlık ve kuru ağırlıklar ise başta DMSO olmak üzere bazı durumlarda metanol ve saf su özütlerince de önemli derecede engellenmiştir. Diğer özüt muameleleri de kontrole göre çimlenme ve fide büyümesi üzerinde engelleyici etki göstermekle birlikte bunların etkileri istatistiki olarak önemli bulunmamıştır. Buğday ve hıyar fidelerinde gövde uzaması üzerinde DMSO' nun engelleyici etkisinin kök' e göre daha fazla olduğu görülmüştür. Oysa domates ve tere fidelerinde böyle bir farklılık görülmemiştir. Diğer taraftan, hem tohum çimlenmesi hem de fide büyümesinin engellenmesinde en etkili muamelenin DMSO özütü olduğu belirlenmiştir. Böylece, ceviz yapraklarından özüt elde etmede DMSO çözücüsünün kullanılmasının daha etkin bir yöntem olacağını söyleyebiliriz. 
Anahtar kelimeler: Ceviz yaprak özütleri, çözücüler, fide büyümesi, tohum çimlenmesi.

Abstract:
In this study, the effects of walnut leaf extracts, prepared in six different solvents, have been investigated on seed germination and post-germination seedling growth of four different plant species. The extracts were prepared in solvents of distilled water, ethanol, methanol, tetrahydrofuran (THF) and dimethyl sulfoxide (DMSO) out of the walnut leaves. The seeds of wheat, cucumber, tomato and cress were germinated at 25 oC in an incubator. After treatments of the seeds with the extracts, the percent germination of the seeds was recorded through 5 days. Then, roots and shoots of the seedlings were separated and their elongation, fresh and dry weights were measured at the end of 5th day. The experiments were carried out as three replicates. Duncan's multiple range test was applied on the values obtained to determine the degree of significance of difference between the treatments. In conclusion, the germination percentages and the germination rates of the seeds were inhibited significantly by DMSO extract as general. Elongation, fresh and dry weights of the seedlings were inhibited by mainly DMSO. In addition,  methanol and distilled water extracts were also seen to have inhibitory effects in some cases. Although the other treatments also decreased seed germination and seedlig growth with respect to control and their effects were not found statistically significant. İnhibitory effect of DMSO was stronger on shoot growth than on root. Whereas, this difference was not observed in tomato and cress. On the other hand, the most inhibitory treatment on both seed germination and seedling growth was seen to occur because of DMSO extract. Thus, we may say that the method of using DMSO solvent in obtaining walnut leaf extract is more efficient.
Key words: Seed germination, Seedling growth, Solvents, Walnut leaf extracts.