Üniversite öğrencilerinin ruminasyon düzeylerinin yordanmasında bilinçli farkındalık ve bilişsel esnekliğin rolü
The role of mindfulness and cognitive flexibility in predicting rumination levels of university students
Yazar: MELİKE CANSU EVLÜCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP KIZIL ASLAN
Başkent Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Ruminasyon = Rumination ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Türkiye'nin genç nüfusun yoğun olduğu bir ülke olması ve gençlerin psikolojik sağlığını negatif yönde etkileyen birçok etmen bulunması sebebiyle gençliğe yönelik çalışmaların yapılması önemlidir. Gençlerin ruh sağlığı açısından risk altında olduğu gözönünde bulundurulduğunda onların ruh sağlığını korumaya veya artırmaya yönelik çalışmaların önemi yadsınamaz. Ruminayon ise ruh sağlığı ile olumsuz yönde ilişkisi olduğu belirtilen kritik bir değişkendir. Bu doğrultuda bu çalışmada üniversite öğrencilerinin ruminasyon düzeylerinin yordanmasında bilinçli farkındalık ve bilişsel esnekliğin rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Çalışma grubunu 2022–2023 öğretim yılında, Ankara ilindeki bir vakıf üniversitesinin farklı fakültelerinde öğrenim görmekte olan 328'i kadın 259'u erkek olmak üzere toplam 587 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu',  ruminasyon düzeylerini belirlemek için 'Ruminasyon Ölçeği'nin Kısa Formu', bilinçli farkındalık düzeylerini belirlemek için 'Bilinçli Farkındalık Ölçeği',  bilişsel esneklik düzeylerini belirlemek için 'Bilişsel Kontrol Ve Esneklik Ölçeği' kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılmış ve analizler SPSS(Statistical Package for Social Sciences) paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sorularına cevap bulmak amacıyla sırasıyla frekans analizleri ve betimsel istatistiklere yer verilmiş, kullanılan ölçek ve alt boyutlar için normallik varsayımının incelenmesi amacıyla normallik analizleri yapılmış, ölçek puanlarının normal dağılım göstermesi sebebiyle bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Detaylı analiz kısmında öncelikle değişkenlere ait ölçek toplam puanları arasında beklenen ilişkinin olup olmadığının doğrulanması amacıyla korelasyon analizleri yapılmış, istenen korelasyon değerlerine ulaşılması sonucunda son olarak çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; ünivesite öğrencilerinin ruminasyon düzeyleri cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterirken yaşa göre böyle bir farklılık saptanmamıştır. Öğrencilerin ruminasyon düzeyleri ve bilinçli farkındalık ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca öğrencilerin bilinçli farkındalık düzeyleri ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında da anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Bunlarla birlikte üniversite öğrencilerinin bilinçli farkındalık ve bilişsel esneklik düzeylerinin birlikte üniversite öğrencilerinin ruminasyon düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı saptanmıştır. Araştırma bulguları ilgili alan yazın dâhilinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
It is important to carry out studies on youth, since Turkey is a country with a high population of young people and there are many factors that negatively affect the psychological health of young people. Considering that young people are at risk in terms of mental health, the importance of efforts to protect or increase their mental health cannot be denied. Rumination, on the other hand, is a critical variable that is stated to be negatively related to mental health. Accordingly, in this study, it is aimed to examine the role of mindfulness and cognitive flexibility in predicting the rumination levels of university students. The research is a descriptive study based on the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of a total of 587 university students, 328 women and 259 men, studying at different faculties of a foundation university in Ankara in the 2022-2023 academic year. The 'Personal Information Form' prepared by the researcher to determine the socio-demographic information of the participants, the 'Short Form of the Rumination Scale' to determine the rumination levels, the 'Mindful Attention Awareness Scale' to determine the mindfulness levels, 'The Cognitive Control and Flexibility Questionnaire' to determine the cognitive flexibility levels scale was used. The data obtained in the study were transferred to the computer environment and the analyzes were made using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) package program. In order to find answers to the questions of the research, frequency analyzes and descriptive statistics were used, respectively, for the scale and sub-dimensions used, normality analyzes were carried out to examine the normality assumption. Since the scale scores showed normal distribution, independent sample t-test and one-way analysis of variance were applied. In the detailed analysis part, first of all, correlation analyzes were performed in order to confirm whether there was an expected relationship between the scale total scores of the variables, and finally, multiple linear regression analyzes were performed as a result of reaching the desired correlation values. According to the research results; While the rumination levels of university students showed a significant difference according to gender, no such difference was found according to age. There is a significant relationship between students' rumination levels and mindfulness levels, there is a significant relationship between rumination levels and cognitive flexibility levels, and there is a significant relationship between students' mindfulness levels and cognitive flexibility levels. In addition, it was determined that the mindfulness and cognitive flexibility levels of university students significantly predicted the rumination levels of university students. The research findings were discussed within the relevant literature and suggestions were made.