Türkiye'deki göğüs hastalıkları hekimlerinde tükenmişlik sendromu sıklığının araştırılması
The investigation of frequency the burnout syndrome in pulmonologists in Turkey
Yazar: MERVE ATİK
Danışman: PROF. DR. EYÜP SABRİ UÇAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Duyarsızlaştırma = Desensitization ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Kişisel başarı = Personal success ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Türkiye = Turkey

Özet:
Amaç; "Tükenmişlik Sendromu" işi gereği yoğun duygusal tepkilere maruz kalan ve sürekli diğer insanlarla yüz yüze çalışmak zorunda olan bireylerde görülen, kişinin gerek iş hayatında gerekse diğer insanlarla olan ilişkilerinde olumsuzluklara yol açan, kronik yorgunluk, çaresizlik, umutsuzluk ve özsaygı yitimi duygularının gelişimi ile birlikte seyreden fiziksel, duygusal ve entelektüel tükenmeyle karakterize bir sendrom olarak tanımlanmıştır. 
Bu araştırma ile Türkiye'deki göğüs hekimlerinde tükenmişlik sendromu sıklığının araştırılması ve buna etki eden faktörlerin saptanması amaçlandı.
Yöntem; Bu kesitsel, tanımlayıcı çalışmada Türkiye'de göğüs hastalıkları alanında çalışmakta olan hekimlere Eylül- Kasım 2016 tarihleri arasında elektronik posta, telefon, kısa mesaj yolu ile ulaşıldı. Bilgilendirilmiş gönüllü onamı ile sosyodemografik veri formu ve maslach tükenmişlik ölçeğinden oluşan anket formları gönderildi. Ayrıca ulaşılabilen hastaneler ziyaret edildi göğüs hekimlerine basılı anket formları dağıtıldı. 
Bulgular; Çalışmaya 105 (%29.8) araştırma görevlisi, 148 (%42.0) uzman, 99 (%28.1) öğretim üyesi olmak üzere toplam 352 kişi katıldı. Hekimlerin 238'i (%67.6) kadındı. Yaş ortalaması 38.93(±9.977) bulundu. En yüksek tükenmişlik düzeyleri asistanlarda ve uzmanlarda bulundu (p<0.001). En düşük tükenmişlik puanları özel sağlık kuruşlarında çalışan hekimlerdeydi (p<0.001). Duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma, kişisel başarıda azalma boyutları ile toplam nöbet sayısı arasında pozitif, yaş ile negatif yönde ilişki bulundu (p<0.001). Alınan maaşın yeterli olduğunu düşünenlerde duygusal tükenme ve duyarsızlaşma daha düşük saptandı (p<0.05). Uzmanlık alanı kendi isteği ile seçen 296 kişinin %50.3'ü bugün tekrar tercih imkânı olsa aynı uzmanlık alanını seçmeyeceğini belirtti. Hekimlerin %83.5'u kendilerine ya da ailelerine yeterli vakit ayıramadıklarını belirtti. 
Sonuç; Göğüs hastalıkları hekimlerinde tükenmişlik sendromunun araştırıldığı bu çalışmada; hekimlerin tükenmişlik düzeylerinin önceki araştırmalardan oldukça yüksek olduğu saptandı. Belki de gerçek çözüm; konuya taraf olan birimlerin, bir masa etrafında eşit koşullarda ve eşit güçte bir araya gelerek sağlık sisteminin ve çalışma koşullarının, insan onuruna ve yaşama haklarına saygı gösteren bir yapıda yeniden ele alınması ve düzeltilmesi olacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik sendromu, göğüs hastalıkları, duyarsızlaşma, duygusal tükenme, kişisel başarı eksikliği.

Abstract:
Background: The burnout syndrome is defined as "a syndrome which is seen in people who are forced to work face-to-face with other people and experience strong negative emotional reactions, leading to adversities in their relationships with other people and causes chronic fatigue, helplessness, hopelessness and loss of self-respect characterized by physical emotional and intellectual exhaustion." The aim of this study is to investigate the burnout syndrome and to determine the factors affecting the burnout syndrome in chest physicians. Methods: In this cross-sectional descriptive study, chest physicians were reached via e-mail, telephone, text message between september and november 2016. Informed consent forms and questionnaire forms consisting of socio-demographic data form and maslach burnout inventory were delivered. Also, accessible hospitals were visited. Printed questionnaires were distributed to pulmonologist. 
Results; Including 105 (29.8%) research assistants, 148 (42.0%) specialist and 99 (28.1%) assistant professors, in total 352 people participated in the study. 238 of physicians (67.6%) were female. The mean age was 38.93 (±9.97). The highest burnout levels were found in the assistants and specialist (p<0.001). The lowest burnout scores were in physicians working in private health centers (p<0.001). There was a positive correlation between emotional exhaustion, depersonalization, lack of personal accomplishment and total number of night shift, there was a negative correlation with age (p<0.001). Emotional exhaustion and depersonalization were lower in those who thought that salary was sufficient (p<0.05). Among 296 pulmonologists, who chose the field of specialty willingly, 50.3% noted that they would not prefer the same field if they could have another right of choice today. Of all respondents, 83.5% stated that they don't have enough time for themselves or their families.
Conclusion; In this research, the burnout syndrome was investigated in pulmonologists, the levels of burnout in pulmonologists were significantly higher than in previous surveys. Perhaps the real solution will be to reconsider and revise the health system and the working conditions in a structure that respects human dignity and the right to life by the related units with the issue equally gathering around a table.
Key words: Burnout syndrome, pulmonary disease, emotional exhaustion, depersonalization, lack of personal accomplishment.