Kardiyak cerrahi planlanan hastaların öz etkililikleri ile sağlıklı yaşam  biçimi davranışları ve sağlık algılarının belirlenmesi
Determination of healthy lifestyle behaviors and health perceptions with self-efficability of patients planned cardiac surgery
Yazar: ŞEHNAZ AKKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÇEÇEN ÇAMLI
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Sağlık = Health ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç	: Bu araştırmada, kardiyak cerrahi planlanan hastaların öz etkililikleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sağlık algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem	: Araştırma Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniğinde açık kalp, kapak, fistül vb cerrahi girişimi planlanan 194 hasta dahil edildi. Araştırma verileri, "Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği", "Sağlık Algısı Ölçeği", "Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği – Kalp Cerrahisi Versiyonu" kullanılarak elde edildi. Verilerin analizinde, SPSS 21.0 programında, bağımsız iki örneklem t testi, Mann-Whitney U Testi, eşleştirilmiş t testi, Wilcoxon işaretlenmiş sıra testi, ANOVA, Kruskal Wallis H testi ve Spearman korelasyon analiz testleri kullanıldı.
Bulgular	:Sonuçlar sağlıklı yaşam biçiminin eğitim durumuna (F=6.06) göre, sağlık algısının ise eğitim durumuna (F=7.71), sigara içme durumuna (F=4.96), doğum yerine (F=3.79), mesleğe (F=4.01), kronik hastalığa (t=-2.18) ve hastalık deneyimine (t=-2.19) göre anlamlı şekilde farklılaştığını göstermiştir. Ameliyat öncesi öz-etkililik toplam puanlarının da eğitim durumuna (F=3.78), ameliyat öncesi bilgilendirmeye (t=2.30), yaşa (F=4.33), medeni duruma (t=2.72), çocuk sayısına (F=2.59), daha önce ameliyat olma durumuna (t=-2.47) ve ameliyat öncesi iştah durumuna (t=3.57) göre anlamlı şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Ameliyat sonrası öz-etkililik toplam puanlarının ise en uzun süre yaşanılan yere (t=2.21) ve eğitim durumuna (F=5.38) göre anlamlı şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Ayrıca ameliyat öncesi ve sonrası öz-etkililik toplam puanının anlamlı şekilde farklılaştığı (t=-11.61) ve ameliyat sonrası öz-etkililik puanlarının ameliyat öncesine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlenmiştir (tüm p'ler< 05).

 Sonuç	: Cerrahi planlama aşamasına gelmiş kalp hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sağlık algısındaki yetersizlikler ve öz-etkililiklerindeki düşüklük cerrahi sonrası değişim gösterdiği saptandı.
Anahtar Kelimeler	: Sağlıklı yaşam biçimi, sağlık algısı, öz-etkililik

Abstract:
Aim	: This research, it was planned and implemented in order to examination healthy lifestyle behaviors, perceptions of health and related factors of patients scheduled for cardiac surgery.
Materials and Methods	: Open heart, valve, fistula, etc. were included in the study in Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital Cardiovascular Surgery Clinic.  194 patients who were scheduled for surgical intervention participated.  Research data were obtained by using the "Patient Descriptive Information Form", "Healthy Lifestyle Behaviors Scale", "Health Perception Scale", "Barnason Effectiveness Expectation Scale - Cardiac Surgery Version". In the analysis of the data, frequency, percentage distribution, independent two-sample t test, Mann-Whitney U Test, paired t test, Wilcoxon signed rank test, ANOVA, Kruskal Wallis H test and Spearman correlation analysis tests were used in the SPSS 21.0 program.
Findings	: The results were determined by the education level of the healthy lifestyle (F=6.06), the health perception by education level (F=7.71), smoking status (F=4.96), place of birth (F=3.79), occupation (F=4.01), showed that it differed significantly according to chronic disease (t=-2.18) and disease experience (t=-2.19).  Preoperative self-efficacy total scores were also determined by educational status (F=3.78), preoperative information (t=2.30), age (F=4.33), marital status (t=2.72), number of children (F=2.59), previous It was found that there was a significant difference according to the state of being operated (t=-2.47) and the preoperative appetite (t=3.57).  Postoperative self-efficacy total scores were found to differ significantly according to the place where they lived for the longest time (t=2.21) and education level (F=5.38).  It was also observed that the preoperative and postoperative self-efficacy total scores differed significantly (t=-11.61) and the postoperative self-efficacy scores were significantly higher than preoperatively (all p's < 05).


 Conclusion	:It was determined that healthy lifestyle behaviors and inadequacies in health perception and low self-efficacy of heart patients who came to the surgical planning stage showed a change after surgery.
Keywords	: Healthy lifestyle, health perception, self-efficacy