Üniversite öğrencilerinin besin takviyesi etiket okuma durumları ile beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve beden kütle indeksi ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of nutritional support label reading status and nutritional knowledge level of university students and investigation of the relationship with body mass index
Yazar: DJIBA SACKO
Danışman: DOÇ. MÜGE ARSLAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme desteği = Nutritional support ; Etiket okuma = Label reading ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin besin takviyesi etiket okuma durumları ile beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve beden kütle indeksi (BKİ) ile ilişkisinin değerlendirilmesidir.
Materyal Metot: Bu çalışmada İstanbul Aydın üniversitesinde eğitim gören; 812 öğrencilere gönüllü olarak tanıtıcı bilgileri (yaş, cinsiyet, okuduğu fakülte/ yüksekokul, okuduğu bölüm, vücut ağırlığı, boy uzunluğu gibi), beslenme alışkanlıkları (ana öğün, ara öğün, sıvı tüketimi gibi), besin takviyesi hakkındaki bilgileri (kullanma durumu, kullanma nedeni, bırakma nedeni), besin etiketi okuma alışkanlıklarını sorgulayan sorular, genel beslenme bilgi anketi (GBBA) ve besin tüketim sıklığından oluşan anket uygulanmıştır. Verinin istatistiksel analizinde SPSS v26 (IBM İnç., Chicago, IL, USA) istatistik paket programında yapılmıştır.
Bulgular: 812 öğrencinin yaş ortalaması: 20,87±1,27 yıl olup, öğrencilerin %68,4'ü kadın, %31,6'sı erkektir. Öğrencilerin %8,7'si BKİ bakımından zayıf, %65,3'ü normal kilolu, %22,8'i şişman ve %3,2'si obezdir. Öğrencilerin %78,7'si besin takviyesi kullanmamakta, %21,3'ü besin takviyesi kullanmaktadır ve erkekler %21,5 ile, kadınlardan %21,2 daha fazla besin takviyesi kullanmaktadırlar. Öğrencilerin tamamı besin takviyesi konusunda bilgi sahibidirler. Öğrencilerin %25,7'si besin takviyesi hakkındaki bilgiye arkadaş çevresinden ulaşmışlardır. Öğrencilerin %38,8'i besin takviyesinin sağlık üzerinde yararlı etkisi olduğunu düşünmektedirler. Öğrencilerin %32,6'sının besin takviyesi alma nedeni; bağışıklığı sistemini güçlendirmektir. Öğrencilerin %40,7'si besin takviyesi alırken fiyatına dikkat etmektedirler. Öğrencilerin %44,8'i besin takviyesi üzerindeki etiket bilgisini okumaktadırlar. Öğrenciler besin takviyesi üzerinde en fazla, %19,2 ile son kullanma tarihine önem vermektedir. En fazla besin takviyesini %30,8 ile BKİ bakımından obez olan grup kullanmaktadır. Öğrencilerin genel beslenme bilgi puanı ortalaması; 253,92, erkeklerin genel beslenme bilgi puanı ortalaması; 256,20±24,51, kadınlardan 252,87±26,09 daha yüksektir. BKİ bakımından şişman olan öğrencilerin genel beslenme bilgi puan ortalaması; 257,25±24,64 diğer BKİ gruplarından daha yüksek bulunmuştur. (p>0,05) Besin takviyesi kullanan öğrencilerin genel beslenme bilgi puan ortalaması; 254,88±25,23, kullanmayanlardan; 253,66±25,76 daha yüksektir (p>0,05).
Sonuç: Üniversite öğrencilerinin çoğunluğu besin takviyesi kullanmamaktadır ve beslenme bilgi puanları yüksektir. Besin takviyesi kullanım durumlarının ve beslenme bilgi puanlarının BKİ ile ilişkisi yoktur. 
Anahtar Kelimeler: Besin Takviyesi, Beden Kütle İndeksi (BKİ), Etiket Okuma, Beslenme Bilgi Düzeyi.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the nutritional supplement label reading status and nutritional knowledge level of university students and to evaluate their relationship with body mass index (BMI).
Material Method: In this stüdyo, to 812 students at İstanbul Aydın University; a questionnaire consisting of questions about introductory information  (age, gender, faculty/high school, department, body weight, height, etc.), nutritional habits (such as main meal, snack, liquid consumption), information about nutritional supplements (use status, reason for use, reason for quitting),  food label reading habits and general nutrition information questionnaire (GBBA) and food consumption frequency questionnaire was voluntarily applied. Statistical analysis of the data was made using SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, IL, USA) statistical package program.
Results: The average age of 812 students was 20.87±1.27 years, 68.4% of the students were female and 31.6% were male. In terms of BMI, 8.7% of the students were underweight, 65.3% were normal weight, 22.8% were obese and 3.2% were obese. 78.7% of the students do not use nutritional supplements, (21.3%) use nutritional supplements and men 21.5% used more nutritional supplements than women (21.2%). All of the students were 100% knowledgeable about nutritional supplements. 25.7% of the students got information about nutritional supplements from their friends. 38.8% of the students think that the nutritional supplement has a beneficial effect on health. The reason why 32.6% of the students took nutritional supplements was to strengthen the Immune System. 40.7% of the students pay attention to the price when buying nutritional supplements. 44.8% of the students read the label Information on the nutritional supplement. Students attach importance to the expiration date with a maximum of 19.2% on nutritional supplements. The obese group in terms of BMI uses the most nutritional supplements with 30.8%. Students' general nutritional knowledge score average; 253.92, mean general nutritional knowledge score of men; 256.20±24.51, 252.87±26.09 higher than women. The general nutritional knowledge point average of the students who are obese in terms of BMI; 257.25±24.64 was found to be higher than other BMI groups. (p>0.05) The general nutritional knowledge point average of the students using nutritional supplements; 254.88±25.23 from non-users; 253.66±25.76 higher (p>0.05).
Conclusion: The majority of university students do not use nutritional supplements and have high nutritional knowledge scores. Nutritional supplement use cases and nutritional knowledge scores are not related to BMI.
Keywords: Nutritional Supplements, Body Mass Index (BMI), Label Reading, Nutrition Knowledge Levels.