Zihinsel yetersizliği olan bireylere toplum kaynaklarını kullanma becerilerinin öğretiminde işitsel teknoloji desteğiyle sunulan videoyla model olmanın etkililiği
Effecti̇veness of vi̇deo modeli̇ng presented with bug in ear (bie) to teach using community resources skills to individuals with intellectual disability
Yazar: ESRA ORUM ÇATTIK
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ERGENEKON
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Toplum kaynaklarını kullanma becerisi = The ability to use community resources ; Videoyla model olma = Video modelling ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmada işitsel teknoloji desteği (Bug-in-Ear, BIE) ile sunulan videoyla model olma uygulamasının zihinsel yetersizliği olan bireylerin toplum kaynaklarını kullanma becerilerini öğrenmeleri, sürdürmeleri ve genellemeleri üzerindeki etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca, araştırmanın katılımcılarının, katılımcıların ailelerinin ve uygulamanın gerçekleştirildiği ortamda çalışan personelin araştırmanın sonuçlarına ve seçilen becerilerin işlevselliğine ilişkin görüşleri alınarak, yapılan çalışmanın sosyal geçerliği belirlenmiştir.
Bu amaçla, 15-17 yaş aralığındaki hafif ve orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan üç bireye BIE ile vidoyla model olma uygulaması birlikte kullanılarak elektrik faturası ödeme, tramvaya binme ve restoranda yiyecek ve/veya içecek sipariş etme becerisi öğretilmiştir. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama denemeli katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bulgular tüm katılımcıların kendileri için belirlenen toplum kaynaklarını kullanma becerilerini kazandıklarını, kazandıkları bu becerileri uygulama tamamlandıktan bir, üç, beş hafta sonra da sürdürdüklerini ve bu becerileri farklı ortamlara, durumlara ve araç-gereçlere genelleyebildiklerini göstermektedir. Araştırmadan elde edilen sosyal geçerlik bulguları da araştırma sonuçlarının katılımcılar, katılımcıların aileleri ve uygulamanın gerçekleştirildiği toplumsal ortamda çalışan personel açısından memnun edici olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Zihinsel yetersizliği olan bireyler, toplum kaynaklarını kullanma becerileri, işitsel teknoloji desteği (BIE), videoyla model olma.

Abstract:
The purpose of the study was to investigate the effectiveness of implentation of video modeling presented with auditory technology support (Bug-in-Ear, BIE) on teaching, continuance and generalization of using community resources skills to indivuals with intellectual disability. Besides, social validity of the study was determined by receving opinions of participants, families of participants and stuff working in the setting in where the study take place related to results of the study and functionality of the skills chosen. 
In accordance with this purpose, paying electric bill, taking the tram and ordering meal and/or bevarage skills were taught with video modeling presented with BIE to three individuals with mild and moderate intellectual disability whose age range is 15-17.  Multiple probe design with probe trials across subjects which is one of the single subject research models was used in the study. 
The findings of the study show that all of the participants have acquired the community resources skills chosen for themselves, have maintained the performance during first, third, 5th weeks after instruction sessions and generalized different settings, situtations and materials.  Social validity findings of the study show that participants, families of participants and stuff working in the setting in where the study take place in was pleased with the results of the study.
Key Words: Individuals with intellectual disability, using community resources skills, bug-in-ear (BIE), video modeling.