İdiyopatik pulmoner fibrozis hastalarında laktat düzeyinin nokturnal hipoksemi ve pulmoner hipertansiyon ile ilişkisi
Association of lactate level with nocturnal hypoxemia and pulmonary hypertension in patients with idiopathic pulmonary fibrosis
Yazar: TÜRKAN GÖZDE YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLEYHA BİNGÖL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Hipoksi = Hypoxia ; Laktatlar = Lactates ; Pulmoner fibroz = Pulmonary fibrosis

Özet:
AMAÇ: Nokturnal hipoksemi, eforla desatürasyon ve pulmoner hipertansiyonun idiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) prognozuna olumsuz etkisi gösterilmiştir. Bu nedenle bu üç komorbid durumun erken tespiti için belirteçlerin araştırılması hastalık prognozuna olumlu katkı sağlayacaktır. Çalışmamızda arter kan gazı (AKG) laktat düzeyinin nokturnal hipoksemi, eforla desatürasyon ve pulmoner hipertansiyon ile ilişkisini araştırdık. 

GEREÇ VE YÖNTEMLER: Kesitsel çalışmamıza, 2019–2020 yılları arasında, İTF Göğüs Hastalıkları İnterstisyel Akciğer Hastalıkları Polikliniğinde takip edilen, güncel rehberlere göre tanı almış, hipoksemik solunum yetersizliği olmayan İPF olguları dahil edildi. Olguların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, ek hastalıkları ve semptom süreleri kaydedildi. Tüm olgulara spirometri, difüzyon kapasitesi ölçümü, gündüz arter kan gazı analizi, 6 dakika yürüme testi (6DYT), transtorasik ekokardiyografi, nokturnal oksimetri ve/veya polisomnografi yapıldı.
 (Etik kurul dosya No:2019/1440).	

BULGULAR: Gündüz hipoksemisi olmayan 25 İPF olgusu çalışmamıza dahil edildi. Yedi olguda (%26.9) pulmoner hipertansiyon (PH) saptandı. Olguların üçünde saturasyonun %90'ın altında geçtiği süre uykuda geçen sürenin %20'sinden fazlaydı, 17'sinde (%85) obstrüktif uyku apne tanısı mevcuttu (9 hafif, 3 orta, 5 ağır şiddette). PH saptanan 7 olgunun laktat düzeyi diğerlerine göre farklılık göstermedi. Eforla desaturasyon saptanan 9 olgunun gündüz AKG'de laktat düzeyi diğerlerine göre daha yüksekti (gündüz AKG'de laktat: 1.42±0.38mmol vs. 1.16±0.87mmol p=0.049, sabah uyanır uyanmaz AKG'de laktat: 1.38±0.68mmol vs. 1.08±0.44mmol p=0.379). İPF olgularında gündüz alınan AKG'deki laktat düzeyi sabah uyanır uyanmaz alınan AKG'deki laktat düzeyi (Rs=0.604, p=0.002) ve 6DYT'deki desatürasyon (Rs=0.401, p=0.047) ile korelasyon göstermekteydi. Sabah uyanır uyanmaz alınan AKG'deki laktat düzeyi ile uyku süresindeki minimum saturasyon (Rs=-0.490, p=0.015), nokturnal desaturasyon yüzdesi (Rs=0.445, p=0.029), apne hipopne indeksi (Rs=0.537, p=0.018) ve oksijen desatürasyon indeksi (Rs=-0.674, p=0.002) korele idi. Nokturnal hipoksemi parametreleri, eforla desaturasyon ve pulmoner hipertansiyon varlığı ile oluşturulan modelde çoklu regresyon analizinde laktat düzeyinin sadece nokturnal hipoksemi ile bağımsız ilişkili olduğu saptandı (p=0.034). 
 
SONUÇ: Çalışmamızda gündüz arter kan gazındaki laktat düzeyinin eforla desatüre olan olgularda arttığı, sabah uyanır uyanmaz alınan arter kan gazındaki laktat düzeyinin nokturnal hipoksemi ile ilişkili olduğu ve nokturnal hipoksemi ile pulmoner hipertansiyon arasında ilişki olduğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İdiyopatik pulmoner fibrozis, laktat, pulmoner hipertansiyon, nokturnal hipoksemi, eforla desatürasyon

Abstract:
Background: Nocturnal hypoxemia, exertional desaturation and pulmonary hypertension have a negative impact on the prognosis of idiopathic pulmonary fibrosis (IPF). Searching for markers for early detection of these three comorbid conditions will contribute positively to the prognosis of the disease. In our study, we investigated the relationship between arterial blood gas (ABG) lactate level and nocturnal hypoxemia, exertional desaturation, and pulmonary hypertension.
Method: In our cross-sectional study, IPF cases without hypoxemic respiratory failure, who were followed up in the ITF Chest Diseases Interstitial Pulmonary Diseases Outpatient Clinic between 2019 and 2020, who were diagnosed according to current guidelines, were included. Age, gender, body mass index, comorbidities and duration of symptoms of the cases were recorded. Spirometry, diffusion capacity measurement, daytime arterial blood gas analysis, 6-minute walking test (6MWT), transthoracic echocardiography, nocturnal oximetry and / or polysomnography were performed in all cases. (EthicNo: 2019/1440).
Results: Twenty-five IPF cases without daytime hypoxemia were included in our study. Pulmonary hypertension (PH) was detected in seven patients (26.9%). The time when saturation was less than 90% in three of the cases was more than 20% of the time spent asleep, 17 (85%) were diagnosed with obstructive sleep apnea (9 mild, 3 moderate, 5 severe). Lactate levels of 7 patients with PH did not differ from the others. The lactate level in daytime ABG was higher in 9 patients with exertional desaturation (lactate level in daytime ABG: 1.42 ± 0.38mmol vs. 1.16 ± 0.87mmol p = 0.049, lactate level in ABG after sleep: 1.38 ± 0.68mmol vs. 1.08. ± 0.44mmol p = 0.379). In IPF cases, lactate level in ABG taken during the day was correlated with lactate level in ABG after sleep (Rs = 0.604, p = 0.002) and desaturation in 6MWT (Rs = 0.401, p = 0.047). Lactate level in ABG after sleep and minimum saturation during sleep (Rs =-0.490, p = 0.015), percentage of nocturnal desaturation (Rs = 0.445, p = 0.029), apnea hypopnea index (Rs = 0.537, p = 0.018) and oxygen the desaturation index (Rs = -0.674, p = 0.002) was correlated. In the multiple regression analysis of the model created with nocturnal hypoxemia parameters, exertional desaturation and the presence of pulmonary hypertension, lactate level was found to be independently associated only with nocturnal hypoxemia (p = 0.034). 
Conclusion: In our study, it was shown that lactate level in daytime arterial blood gas increased in patients with exertional desaturation, Lactate level in ABG after sleep was associated with nocturnal hypoxemia, and there was a relationship between nocturnal hypoxemia and pulmonary hypertension.
Keywords: Idiopathic pulmonary fibrosis, lactate, pulmonary hypertension, nocturnal hypoxemia, exertional desaturation