Günümüz sanatında bir direniş formu olarak sanatçı aktivizmi ve Ai Weiwei sanatı
A form of resistance in contemporary art artist activism and the art of Ai Weiwei
Yazar: BAVER DOĞANAY
Danışman: DOÇ. DR. RAGIP TARANÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Bu çalışma, sanatçıların günümüzdeki toplumsal meselelere yaklaşım biçimine 
odaklanır. Savaş sonucu oluşan kitlesel göçler, insani problemler, işgal-yıkımlar ve 
özgürlüklerin kısıtlanması gibi durumlara aktivistler, sanat ve eylemle karşı durmuştur. 
Bireysel özgürlükleri ön planda tutulurken, aktivizmin caydırıcı gücüyle beraber kitlesel 
direnişin önü açılmıştır. Fütürizmle başlayan sanatsal direniş daha sonra Dada ile güçlü bir hal 
almış ve bu yeni başkaldırı biçimlerini aydın, yazar, edebiyatçı, ressam ve düşünürler 
oluşturmuştur. Bu da eylemin sanatla güçlü bir yol izlemesini sağlamıştır. 
Günümüzde Ai Weiwei, muhalif bir sanatçı olarak evrensel bir kimlik yakalamıştır. 
Evrensel bir problem olan insan yaşamına odaklanan sanatçı işlerinde politik ve eylem 
gücünü kullanarak insan hakları ihlallerine dikkat çekmiştir.
Araştırmanın birinci bölümünde, muhalefetin aktivizme nasıl dönüştüğünden, sanatla 
direnişin ne demek olduğundan bahsedilmiş ve sivil toplum kuruluşlarının toplumsal 
olaylardaki rolüne değinilmiştir. İkinci bölümünde, Türkiye'de güncel sanat ve aktivizm,
toplumsal hareketler, 68 olayları, gezi olayları gibi şehir direnişleri ve aktivist sanatçılar 
üzerine durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Ai Weiwei'nin hayatına, işlerine ve aktivist 
duruşuna yer verilmiştir. Dördüncü bölümde sanatsal çalışmalarım 'şehir hakkı gerçeğinde 
Nusaybin örneği' başlığı altında ve araştırmanın çıkış noktası olan Nusaybin direnişi ele 
alınmıştır. Kentin yıkım sürecinden sonraki büyük değişimi ve isyankâr nüfus gruplarının 
denetlenmesine olanak verecek şekildeki inşası üzerine üretilen işlere ve pratiğime yakın 
sanatçı örneklerine yer verilmiştir.

Abstract:
This study focuses on the way artists approach contemporary social issues. Activists 
stood against situations such as mass migrations, humanitarian problems, occupation￾destruction and restriction of freedoms that occurred as a result of the war, with art and action. 
While keeping individual freedoms at the forefront, the deterrent power of activism paved the 
way for mass resistance. The artistic resistance that started with futurism later became 
stronger with Dada and these new forms of rebellion were created by intellectuals, writers, 
men of letters, painters and thinkers. This enabled the action to follow a strong path with art.
Today, Ai Weiwei has achieved a universal identity as a dissident artist. Focusing on human 
life, which is a universal problem, the artist drew attention to human rights violations by using 
his political and action power in his works.
In the first part of the study, how the opposition turned into activism, what art and 
resistance mean, and the role of non-governmental organizations in social events were 
mentioned. In the second part, urban resistances such as social movements, 68 events, Gezi 
events and Nusaybin resistance, which is the starting point of the research, are discussed. The 
works produced on the city's great change after the demolition process and its construction 
that will allow the rebel population groups to be controlled are included. In the third part, Ai 
Weiwei's life, works and activist stance are included