Evli bireylerde cinsel doyum: Cinsel benlik şemaları, meta-duygudurum ve duygu ifadesinin rolü
Sexual satisfaction in married individuals: The role of sexual self schemas, meta-mood, and emotion expression
Yazar: HATİCE KÜBRA TARAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE İKİZER
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca ele alınıp tartışılan cinsel doyumun kavramsallaştırılması hususunda farklı fikirler bulunmakla birlikte evlilikler için önemi konusu araştırmacıları ortak bir paydada toplamıştır. Evlilikler için büyük öneme sahip cinsel doyumun elde edilmesinde pek çok faktörün etkili olabildiği bilinmektedir. Cinsel doyumun elde edilmesine yönelik çalışmalar incelendiğinde, bireylerin duygularını işlemleme becerileri, bireyin kendi cinselliği hakkındaki bilişsel genellemeleri ve duygu ifadeleri konularına değinilmediği fark edilmiş; cinsel doyum ile ilişkili olabileceği düşünülen meta-duygudurum, cinsel benlik şemaları ve duygu ifadesi ilişkilerinin incelenmesi bu tez çalışmasının amacını oluşturmuştur. Yapılan korelasyon ve aracı değişken analizleri sonucunda, ilgili değişkenlerin cinsel doyum ile ilişkili olduğu, meta-duygudurum ile kurulan aracı değişken analizinin anlamlı sonuçlar verdiği ancak cinsel benlik şemalarını içeren aracı değişken analizinin anlamlı olmadığı bulguları edinilmiştir. Bulgular, bireylerin duygularına dikkat etmeleri, duygularını açıklayabilmeleri, duygularını onarabilme ve gerektiğinde değiştirebilme becerilerini kapsayan meta-duygudurumun cinsel doyum ile ilişkili olduğu ve bu ilişkiye duygu ifadesinin aracılık ettiğini gösterir niteliktedir. Bireyin kendi cinsel yaşamı hakkındaki bilişsel genellemeleri ve cinsel doyum arasındaki ilişkiye duygu ifadesinin eşlik etmiyor oluşu ile ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur. Elde edilen bulgular alanyazından edinilen bilgiler dahilinde değerlendirilerek tartışılmış, çalışmanın alanyazına katkıları, sahip olduğu sınırlılıklar ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Although there are different ideas about the conceptualization of sexual satisfaction, which has been discussed throughout the history of humanity, the issue of its importance for marriages has gathered researchers on a common ground. It is known that many factors can be effective in obtaining sexual satisfaction. Studies on sexual satisfaction were reviewed, and it was noticed that individuals' ability to process their emotions, cognitive generalizations about their own sexuality, and emotional expressions were not addressed; therefore, examining the relationship between meta-mood, sexual self-schemas and emotion expression, which are thought to be related to sexual satisfaction, was the aim of this study. As a result of the correlation and mediation analyses, it was found that all the variables were related to sexual satisfaction, the mediation analysis based on meta-mood was statistically significant, but the mediation analysis related to sexual self-schemas was not statistically significant. Findings showed that meta-mood, which includes the ability of individuals to pay attention to their emotions, explain their emotions, repair their emotions and change them when necessary, related to sexual satisfaction and this relationship was mediated by emotion expression. Evaluations were also made about the non-significant mediating role of emotion expression on the other model. The findings obtained were evaluated and discussed within the scope of the information obtained from the literature, then the contributions of the study to the literature, its limitations and suggestions for future studies were presented.