Üniversite öğrencilerinin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin sosyal uyuma ve bazı kişisel değişkenlere göre incelenmesi
Examination of cyber bullying and cyber victimization among university students according to social adjustment and certain personal variables
Yazar: EYÜP SABIR ERBİÇER
Danışman: PROF. DR. FULYA YÜKSEL ŞAHİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kruskal-Wallis Testi = Kruskal-Wallis Test ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Zorbalık = Bullying ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırma, üniversite öğrencilerinin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin sosyal uyuma ve bazı kişisel değişkenlere göre incelenmesini amaçlayan betimsel bir çalışmadır. Araştırma evrenini, 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul İli, Avrupa Yakası, Yıldız Teknik Üniversitesi'nde öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmuştur. Belirtilen evrenden, örneklem tablosundan yararlanılarak ve küme örneklem yöntemi kullanılarak belirlenmiş olan 476 üniversite öğrencisi, araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada gerekli verileri elde etmek için "Hacettepe Kişilik Envanterinin Sosyal Uyum Alt Ölçeği", "Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet Ölçeği" ve "Kişisel Bilgiler Formu" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS21 Paket Programı'ndan yararlanılmıştır. Üniversite öğrencilerinin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin, sosyal uyuma (aile ilişkileri, sosyal ilişkiler, sosyal normlar ve antisosyal eğilimler) ve bazı kişisel değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirleyebilmek için normal dağılıma sahip olduğu durumlarda Parametrik İstatistik olan MANOVA (Çok Değişkenli Varyans Analizi), normal dağılıma sahip olmadığı durumlarda Parametrik olmayan istatistiklerden Kruskall-Wallis tekniğinden yararlanılmıştır. Grupların farklılığın nereden kaynaklandığını bulabilmek için Scheffe ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır.
Araştırmanın sonucunda, sosyal uyumu düşük düzeyde olan öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalaması, sosyal uyumu orta düzeyde olan öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Sosyal uyumu düşük düzeyde olan öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalaması, sosyal uyumu yüksek düzeyde olan öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Sosyal uyumu orta düzeyde olan öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalaması, sosyal uyumu yüksek düzeyde olan öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır.
Cinsiyete göre erkek öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalaması, kız öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Anne-baba tutumlarına göre üniversite öğrencilerin siber zorbalık puanlarının anlamlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Anne-baba tutumu otoriter-baskıcı olan öğrencilerin siber zorbalık sıra ortalaması, anne-baba tutumu tutarsız-dengesiz, aşırı koruyucu, otoriter-baskıcı ve ilgisiz olan öğrencilerin siber zorbalık sıra ortalamasından anlamlı düzeyde çıkmıştır. Ekonomik gelire göre üniversite öğrencilerin siber zorbalık puanlarının anlamlı olarak farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Online ortamda kimliğini gizleyen öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalaması, kimliğini gizlemeyen öğrencilerin siber zorbalık ve siber mağduriyet sıra ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler:  Sosyal Uyum, Siber Zorbalık, Siber Mağduriyet, Üniversite Öğrencileri

Abstract:
The research is a descriptive study which aim to explain the university students' cyber bullying and cyber victimization level according to the social adjustment and certain personal veriables. The study universe consists of the university students enrolled in Yıldız Technical University on the European side of Istanbul in 2015-2016 academic year. Of this study universe, 476 university students were selected using sampling table and cluster-sampling method as the study sample. "The Social Adjustment Sub-Scale in Hacettepe Personality Inventory", "Cyber Bullying and Cyber Victimization Scale" and a "Personal Information Form" were employed to obtain study data. SPSS21 Software Package was used for data analysis. 
University students of cyberbullying and cyber victimization levels of social cohesion (family relations, social relations, social norms and antisocial tendencies) and some personal variables According to determine whether to show a significant difference in the situation where you have a normal distribution with Parametric Statistics MANOVA (Multivariate Analysis of Variance ) it was used in the non-parametric Kruskal-Wallis technique where it is not normally distributed statistics. Scheffe and Mann-Whitney U test was used to find the differences that arise from the Group. In the study, the significance level was .05.
According to the study results, cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students with low social adaptation levels were observed to be significantly higher than cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students with medium social adaptation levels. Cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students with low social adaptation levels were observed to be significantly higher than cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students with high social adaptation levels. Cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students with medium social adaptation levels were observed to be significantly higher than cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students with high social adaptation levels. 
With respect to gender, cyber bullying and cyber victimization mean ranks of male students with medium social adaptation levels were observed to be significantly higher than cyber bullying and cyber victimization mean ranks of female students. With respect to parent attitudes, cyber bullying scores of university students are significantly different. Cyber bullying mean ranks of students whose parental attitudes are authoritarian-oppressive were observed to be higher than the mean ranks of students whose parental attitudes are inconsistent-unbalanced, over protective, authoritarian-oppressive and ignorant. With respect to economic income, cyber bullying scores of university students were not significantly different. Cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students who conceal their identity on online settings were observed to be significantly higher than cyber bullying and cyber victimization mean ranks of students who don't conceal their identity.
Keywords: Social Adjustment, Cyber Bullying, Cyber Victimization, University Students