Anneliğe yönelik algıların okul kitaplarında ve sosyal medyada izinin sürülmesi
Tracing the new perception of motherhood in school books and social media
Yazar: BURCU YALÇINKAYA İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE YILDIZ ŞEREN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Annelik ve kadınlık konuları toplumsal cinsiyet bağlamında sıklıkla incelenen konular arasındadır. Bu durumun sebepleri arasında anneliğin durağandan ziyade değişken bir yapıya sahip olması ve her kadının anneliğinin kendine özgü oluşu vardır. Bu çalışmada öncelikli olarak anneliğin ve kadınlığın kavramsal biçimde algılanışı ele alınmıştır. Ardından anne ve kadına dair algıda resmi bir söylem olarak ders kitapları incelenmiştir. Annelik algısının öncelikle Cumhuriyet döneminden başlanarak ders kitapları aracılığıyla nasıl bir gelişim gösterdiği örnek ders kitaplarıyla gösterilmeye çalışılmıştır. Resmi ideolojinin yanında çocuk sahibi kadınların kendi tercih ve istekleri doğrultusunda sosyal medyada annelik ile ilgili kavramlar çerçevesinde belli platformlara katılması ve bazı sosyal medya uygulamalarını kullanarak anneliklerini ön plana çıkarması durumu ele alınmıştır. İnternet ortamında kadınlar tarafından oluşturulan ve devam ettirilen bir annelik algısı söz konusudur. Kadınlar annelikle ilgili deneyimlerini bu platformlar aracılığıyla paylaşmaktadır. Bu paylaşımların annelikle ilgili yarattığı algının tespiti bu çalışmanın amacıdır. Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımların evrensel bir nitelik taşıyıp taşımadığını görmek amacıyla yabancı hesaplar da ele alınmış ve karşılaştırmalı bir bilgi edinilmeye çalışılmıştır. 
Bu çalışma sosyal medyada "anne" kimliği ile yer alan kadınların annelik algısını nasıl şekillendirdiklerini, resmi söylemle herhangi bir kesişme taşıyıp taşımadığını ve modernizmdeki tüketim ve görünür olma durumunun annelik algısının şekillenmesindeki etkisine bakmayı hedeflemektedir.
Çalışmada kullanılan söylem analizi, doküman analizi ve amaçlı örnekleme teknikleri şu malzemelere uygulanmıştır: Cumhuriyet'in ilanından itibaren yayınlanmış çeşitli Türkçe, Hayat Bilgisi, Okuma başlıklı kitaplar, hem Türkçe hem de İngilizce olmak üzere toplamda sekiz sosyal medya hesabı ve dört platform. Sonuç olarak gayri resmi ve resmi söylemlerle verilen annelik algısının kişisel tercihlerle oluşturulan sosyal medya hesaplarında nasıl ortaya çıktığı konu edinilmiştir. 


Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, annelik, okul kitapları.

Abstract:
Motherhood and femininity issues are among the subjects frequently examined in the context of gender. The reasons for this situation include the fact that motherhood has a variable structure rather than a static one and that each woman's motherhood is unique. In this study, primarily the conceptual perception of motherhood and femininity is discussed. Then, textbooks were examined as an official discourse on the perception of mothers and women. It has been tried to show how the perception of motherhood has developed through textbooks, starting from the Republican period, with sample textbooks. In addition to the official ideology, the situation in which women with children participate in certain platforms within the framework of concepts related to motherhood on social media in line with their own preferences and wishes and highlight their motherhood by using some social media applications is discussed. There is a perception of motherhood created and maintained by women on the internet. Women share their experiences about motherhood through these platforms. The purpose of this study is to determine what kind of perception these posts create about motherhood. In order to see whether the shares made on social media have a universal nature, English accounts were also discussed and comparative information was tried to be obtained.
This thesis aims to examine how women who appear on social media with the identity of "mother" shape the perception of motherhood, whether there is any intersection with the official discourse, and the impact of consumption and visibility in modernism on shaping the perception of motherhood.
The discourse analysis and purposeful sampling techniques used in the study were applied to the following materials: various books titled Turkish, Social Studies, Reading published since the proclamation of the Republic, a total of eight social media accounts and four platforms in both Turkish and English. As a result, the subject is how the perception of motherhood, given through informal and official discourses, emerges in social media accounts created with personal preferences.
Keywords: Social media, motherhood, school books.