Çoklu travma hastalarının demografik özellikleri, laboratuvar verileri ve skorlama sistemlerinin prognoz ve mortaliteyi öngörmedeki yeri
The role of demographic characteristics, laboratory data and scoring systems in predicting prognosis and mortality in multiple trauma patients
Yazar: ANILCAN TAHSİN KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL DEMİRTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Çoklu travma = Multiple trauma

Özet:
Amaç: Çoklu travma, acil servise başvuran hastalar arasında sık karşılaşılan bir mortalite ve morbidite nedenidir. Yaptığımız bu çalışmada acil servise başvuran hastalarda demografik verilerin, laboratuvar verilerinin ve travma skorlama sistemlerinin acil serviste prognoz ve mortalitede değerli olup olmadığını göstermeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma SUAM Acil Tıp Kliniğinde 13.06.2019-21.02.2023 tarihleri arasında etik kurul onayı alındıktan sonra yapılmıştır. Çalışmamız retrospektif, kesitsel bir çalışmadır. Çalışmamızda acil servise travma ile başvuran 18 yaş üstü, başvuru esnasında kardiyak arrest olmayan hastalar ve başvuru esnasında Injury Severity Score(ISS) 16 ve üzeri olan hastalar dahil edilmiştir. Çalışmamızda hastalar exitus, taburcu, servis ve yoğun bakım yatışı olmak üzere dört farklı gruba sınıflandırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza 190 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %6,8(n=13)'i acil serviste exitus olmuştur. Çalışmaya dahil edilen bireylerin en sık travma şekli %27,9(n=53) ile trafik kazası ile gerçekleşmiştir. En sık etkilenen travma bölgesi ise %45,3(n=86) ile baş, boyun travması olmuştur. Prognozu öngörmede en yüksek duyarlılığa sahip skorlama sistemi ISS ve NISS olurken, mortaliteyi öngörmede en yüksek özgüllüğe sahip olan skorlama sistemi Şok İndeksi olmuştur. 
Sonuç: Çoklu travma hastalarının en sık yaralanma şekli trafik kazası olmakla beraber en sık yaralanan vücut bölgesi baş boyun olarak gerçekleşmiştir. Çoklu travma hastalarının vital parametrelerindeki bozukluk, düşük ph, yüksek laktat, artmış INR, ISS, NISS, Şok İndeksi yüksekliği ve GKS düşüklüğü mortalite ve prognoz ile ilişkilidir. INR değeri mortaliteyi öngörmede en yüksek sensitivite ve spesifiteye sahiptir.

Abstract:
Aim: Multiple trauma patients are a common cause of mortality and morbidity in the emergency department. In this study, we aimed to show whether demographic data, laboratory data and trauma scoring systems are valuable in predicting prognosis and mortality in patients admitted to the emergency department.
Materials and Methods: Our study was conducted between 13.06.2019-21.02.2023 in the Health Sciences University Ankara Health Application and Research Center Emergency Clinic after obtaining ethics committee approval. Our study is a retrospective, cross-sectional study. In our study, patients over the age of 18 who presented to the emergency department with trauma, who were not in cardiac arrest at the time of presentation, and who had an Injury Severity Score (ISS) of 16 or higher at the time of presentation were included. In our study, patients were divided into four different groups as exitus, discharge, ward and intensive care unit hospitalization.
Results: 190 patients were included in our study. 6.8% (n=13) of the patients had an exitus in the emergency department. The most common type of trauma in the individuals included in the study was a traffic accident with 27.9% (n=53). The most frequently affected trauma site was head and neck trauma with 45.3% (n=86). The scoring systems with the highest sensitivity in predicting prognosis were ISS and NISS, while the scoring system with the highest specificity in predicting mortality was Shock Index. 
Conclusion: The most common type of injury in multiple trauma patients was a traffic accident and the most common body region injured was the head and neck. Impaired vital parameters, low pH, high lactate, increased INR, high ISS, NISS, Shock Index and low GCS are associated with mortality and prognosis in multiple trauma patients. INR value has the highest sensitivity and specificity in predicting mortality.