Elektrokoagülasyon yöntemi ile röntgen banyo atık sularından gümüşün giderilmesi ve geri kazanılması
The silver removal and recovery from x-ray bath wastewater by electrocoagulation method
Yazar: SALİH ÇARIKCIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALPER ERDEM YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Elektrokimyasal davranış = Electrochemical behavior ; Elektrokimyasal indirgeme = Electrochemical reduction ; Gümüş tiyosülfat = Silver thiosulfates ; Çevre kirleticiler = Environmental pollutants

Özet:
Gümüş ve bileşikleri, sularda ve toprakta yüksek konsantrasyonlarda bulunduklarında insan ve canlı yaşamına zararlı etkilere neden olmaktadır. Bu nedenden dolayı gümüş ve bileşiklerinin çevrede müsaade edilen konsantrasyonlarda olması gerekmektedir. Bu çalışmada gümüşün röntgen atıksularından elektrokoagülasyon yöntemi ile giderimi ve bu prosese etki eden çeşitli parametreler incelenmiştir. Çalışmalarda elektrot malzemesi olarak alüminyum ve demir elektrot kullanılmıştır. Gümüşün uzaklaştırılmasına başlangıç pH'nın, uygulanan ve reaksiyon zamanının etkileri incelenmiştir. Yukarıda bahsedilen parametreler arasında, elektrokoagülasyon prosesine etki eden en önemli parametrenin uygulanan akım şiddeti olduğu görülmüştür. Reaksiyon süresi boyunca atıksu pH'sındaki artış hızı çok yüksek olmadığından dolayı çözünen Al+3 iyonlarının yumak oluşturma eğilimleri yüksek olmuştur. Bu yüzden çözeltinin başlangıç pH'sındaki değişim, akım şiddeti kadar etkili olmamıştır. Akım şiddetinin artması birim zamanda daha fazla koagülantın çözünmesini sağladığı için gümüş giderim verimini artırmıştır. İncelenen bütün parametrelerin belirlediği optimum şartlarda, yaklaşık 5000 mg.L-1 gümüş konsantrasyonuna sahip röntgen atık sulardan % 99'un üzerinde gümüş giderilebileceği görülmüştür. Elektrokoagülasyon sonucunda elde edilen metal hidroksit çamurunda tutulan gümüş, çamurun derişik HCl ile farklı şartlar altında çözünmesi sonucunda geri kazanılmıştır.

Abstract:
Silver and compounds cause harmful effects to human being and environment when they exist at high concentration in water and soil. For this reason, it is necessary to have boron and its compounds within the allowed amount of concentrations for the environment. This study investigates silver removal from X-ray wastewater by electrocoagulation method and parameters which affect this process. Aluminum and ferrous electrodes were used in the studies as the electrode material. The effects of initial solution pH, applied current density and reaction time were investigated for boron removal. It is observed that applied current density is the most important one amount the above mentioned parameters for electrocoagulation process. Flock formation of dissolved Al+3 ions was on the high because increasing rate of pH was not very high during the reaction time. For this reason, change of initial solution pH was not effective as change of current density. Since increasing current value causes more coagulant to dissolve within the unit time, it increases the silver removal efficiency. Under the optimum conditions defined by the above investigated parameters, it has been observed that more than 99% silver removal can be achieved from the X-ray bath wastewater containing approximately 5000 mg.L-1 silver concentration. The silver captured on metal hydroxide obtained electrocoagulation process was recovered by dissolving concentrated HCl under different conditions.