TCDD bünyesinde faaliyet gösteren lojistik köylerin potansiyel etkinliklerinin çkkv yöntemleri ve veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the potential effectiveness of logistics villages operating within TCDD using mcdm methods and data envelopment analysis
Yazar: AHMET YALÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİYE TÜMENBATUR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Lojistik ve Tedarik Zinciri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Teknolojinin gelişimi ve bu gelişimin tedarik zinciri ve lojistik üzerindeki olumlu yöndeki etkileri günümüzde ülkeleri ve işletmeleri daha dinamik bir rekabet ortamına getirmiştir. Ürettikleri ürün veya hizmetleri talep edilen noktaya hızlı ve maliyet etkin bir şekilde ulaştırmak isteyen ülkeler ve işletmeler küreselleşme için taşımacılık ve tedarik zincirlerini geliştirme çabası içine girmişlerdir. Bu girişimlerden en önemli olanlarından birisi de nitekim lojistik köylerdir. Lojistik köyler çok modlu taşımacılık ağında düğüm görevi görmektedir. Sadece bir aktarma merkezinden ziyade geniş çapta hizmetler veren merkezler olarak görülmektedir. Ürünlerini bir moddan ki bu çoğunlukla denizyolundan demiryollarına olarak gözükmektedir güvenli ve hızlı bir şekilde transferini gerçekleştirebileceği karayolu ve gereksiz iç taşımayı minimize ederek hız ve maliyet avantajı sağlamayı hedefleyen işletmeler için lojistik köyler büyük bir öneme sahiptir. Karayolu ve iç taşımayı minimize eden lojistik köyler aynı zamanda şehir trafiği, trafik kazaları, karbon salınımı gibi önemli çevre konularında da olumlu anlamda azaltıcı bir rol oynamaktadır.

	Bu bilgiler doğrultusunda bu çalışmada küresel tedarik zincirine ve taşımacılık sistemlerine büyük katkılar sunan lojistik köylerinin potansiyel etkinlikleri incelenmiştir. Türkiye'de adından 2000'li yıllarda bahsettiren lojistik köyler TCDD'nin girişimi ile 2006 yılında temellerinin atıldığı ve 2007'de faaliyete geçen Samsun Gelemen Lojistik Köyü ile Türkiye'de başlamıştır. Avrupa'da ve dünyada yer alan lojistik köyleri ve yönetim biçimleri kamu-özel işbirliği ile inşa edilse de ülkemizde özel sektöre ait lojistik köy sayısı azdır. Çalışmada TCDD bünyesinde yer alan 12 lojistik köyünün göreceli olarak etkinlikleri ÇKKV yöntemleri ve VZA yöntemi ile değerlendirilmiştir. CRITIC yöntemi ile kriterler arasındaki korelasyona göre kriterlerin önem dereceli tespit edilmiştir  ve en önemli kriterin organize sanayi bölgesine olan uzaklık mesafesi olduğu ortaya çıkmıştır. Tespit edilen önem ağırlıkları ile TOPSIS yöntemi üzerinden bir sıralama yapılmıştır ve ilk üç sırada sırası ile Gelemen Lojistik Köyü, Halkalı Lojistik Köyü, Yenice Lojistik köyü belirlenmiştir. Son olarak da göreceli etkinliklerin ölçülmesi için Win4Deap paket programı ile lojistik köyleri çıktı yönelimli CCR ve BCC yöntemi kullanılmıştır. VZA sonucuna göre göreceli etkin olan lojistik köyleri Gelemen, Halkalı, Yenice olmuştur. Literatürde kullanılan lojistik köyler için önemli kriterler ile değerlendirilen lojistik köylerde iki yöntemde de Gelemen, Halkalı ve Yenice lojistik köyleri öne çıkmaktadır.

Abstract:
The development of technology and the positive effects of this development on supply chain and logistics have brought countries and enterprises to a more dynamic competitive environment today. Countries and enterprises that want to deliver the products or services they produce to the requested point quickly and cost-effectively have made efforts to develop their transportation and supply chains for globalization. As a matter of fact, one of the most important of these initiatives is logistics villages. Logistics villages serve as nodes in the multimodal transport network. They are seen as centers that provide services on a wide scale rather than just a transfer center. Logistics villages are of great importance for enterprises that aim to provide speed and cost advantage by minimizing road and unnecessary internal transportation, where they can safely and quickly transfer their products from one mode, which mostly seems to be from sea to railways. Logistics villages that minimize road and internal transportation also play a positive reducing role in important environmental issues such as city traffic, traffic accidents, carbon emissions.

	In line with this information, the potential activities of logistics villages, which offer great contributions to the global supply chain and transportation systems, were examined in this study. Logistics villages, which made their name in Turkey in the 2000s, started in Turkey with Samsun Gelemen Logistics Village, where the foundations were laid in 2006 with the initiative of TCDD and started operating in 2007. Although the logistics villages and management forms located in Europe and around the world are built with public-private cooperation, the number of logistics villages belonging to the private sector in our country is small. In the study, the relative activities of 12 logistics villages located within the TCDD were evaluated using the CCC methods and the VZA method. According to the correlation between the criteria using the CRITIC method, the importance weights of the criteria were determined, and it turned out that the most important criterion was the distance distance to the organized industrial zone.Dec. A ranking was made using the TOPSIS method with the determined importance weights, and Gelemen Logistics Village, Halkalı