Türk masallarında kadın figürü üzerine bir inceleme
An analysis of Turkish tales about women figure
Yazar: ÖZLEM AKAR
Danışman: PROF.DR. PAKİZE AYTAÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Toplumların tarih öncesinde(arkaik dönem) meydana getirdikleri kültürbirikimi hakkında eldeki kaynaklar yetersizdir. İnsanlığın bu dönemiyle ilgilihayat anlayışı ve yaşama biçimi her zaman en merak edilen konularınbaşında gelmiştir. Bu dönemler hakkında kısıtlı da olsa bilgi edinme fırsatıoluşturan mitler ve masallar başlıca kaynaklar olarak kabul edilmiştir.Masalların bir toplumun en eski çağlarına ait bir ayna olduğunu kabuledecek olursak, Türk masalları da en eski Türk toplumu hakkında bizeipuçları vermektedir. İçinde doğduğu kültürün özelliklerini taşıması ve yinehalk tarafından nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaşabilmişolmaları bu varsayımı daha da güçlendirmektedir. Türk halk masallarındakültürel kodlar, o dönemde yaşayan Türk insanına ait kültürel kodlardır. Bukodların çözümlenmesi kültür- kimlik ilişkisini belirgin bir şekilde ortayakoyar. Şüphesiz ki insanın kimliğini oluşturmasında ve birey olaraktopluma katılmasında kültürün büyük etkisi ve önemi vardır.Kadınların aile ve toplumdaki yeri ve önemi, kadın- erkek eşitliği,toplumsal cinsiyet, kadın ve çalışma hayatı, gibi konular bütün zamanlarboyunca tartışılan ve beraberinde de pek çok düşünce akımınındoğmasına neden olan konulardır. Anlatıldıkları çağın ahlâki ve kültürelkodlarını taşıdığına inandığımız masallardaki kadın karakterlerini ? nesnelbir bakış açısıyla? dile getirerek çözmeye çalıştık. Çalışmamızda kadınınen eski dönemlerden günümüzün küreselleşen dünyasına uzananserüvenini de göz önüne alarak Türk masallarında Türk kadının hangikonumda olduğu incelenmiştir. Masallar ? kadınların sözü? olarak bilinir. Busebeple, kadın ile masal arasındaki gizemli bağ üzerinde durulmuştur.Seçmiş olduğumuz Türk masallarındaki kadın karakterlerini busonuçlara göre ve Ataerkil bir toplum görünüşü altında, aslında pek çokkültüre göre daha eşitlikçi ve demokratik bir yapısı olan Türk ailesininkadına verdiği özel konum da dikkate alınarak toplumsallaşma,bireyselleşme ve erginleşme kavramları eşliğinde sorgulanmıştır. Bununiçin de kişilik gelişimi ve kişiliğin oluşumunda toplumun ve ailenin etkilerinede değinilmiştir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Türk Masalları, Arkaik Dönem, Türk Kadını,Türk Ailesi, Kişilik Gelişimi, Toplumsallaşma ve Bireyselleşme.

Abstract:
The sources that we?ve got about the culture accumulatıon that societiescreate at the prehistoric period(arkaik period) are insufficient. The life viewconnected with the period and the life style are always one most of theavoided topics. The myths and tales that give restricted informations aboutthe periods are accepted as main sources.If we accept that Tales are a mirror belong to one society?s the oldestages, Turkısh Tales give to us come clues about the oldest Turkıshsociety. They have culture?s qualities and they?re transferred generation togeneration by publıc, are arrıved to our period. The qualities of Talesreinforce the hypothesis. The cultural codes at Turkısh Folk Tales are thecultural codes about Turkısh people who lıve in that period. The analysisof the codes tell clearly the relation with the culture and identity. It is suredthat culture is important and efficient that people find their identifies andparticipate individually at the society.The topıcs like the women?s place and importance at the family andsociety, the equalıty of the man and woman, popularity sex, woman andwork lıfe are subjects that are always discussed and caused the birth ofmany idea trends. We are going to try to solve the woman?s characters atTales that are believed to have moral and cultural codes of that age thatare told objectively.At our work Turkish woman were examined which position they are atTurkish Tales as we take into consideratıon the women?s adventure fromthe oldet age to our global world. Tales are known as women?s speech forthıs reason; it is spoken on a mysterious connection between the womanand tale.It was interrogated that the woman?s characters that we choice from theTurkish Folk Tales with individualization and maturity concepts. We noticethat Turkish family that are more equalitarian and democratic accordıng tothe culture give special position to the women. So it was necessary tomention that society and family effects on personal development and theformation of personality.KEY WORDS: Turkish Tales, Prehistoric Period, Turkish Woman, TurkishFamily, Personal Development, Socialization, İndividualization.