Gebeliği planlı ve plansız olan kadınların psikososyal sağlıklarının ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi
The evaluation of psychosocial health and anxiety levels of women with planned and unintended pregnancy
Yazar: TUĞBA ALTUFAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜMRÜT BİLGİN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ebelik = Midwifery ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Anksiyete = Anxiety ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik-istenmeyen = Pregnancy-unwanted ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Psikolojik sağlık = Psychological health

Özet:
Amaç: Araştırma, gebeliği planlı ve plansız olan kadınların psikososyal sağlıklarının ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma bir devlet hastanesinin doğum kliniğe Ekim 2019-Nisan 2020 tarihleri arasında yatışı yapılan gebelerle yapılmış karşılaştırmalı tanımlayıcı bir çalışmadır. Örneklem büyüklüğü güç analizi ile hesaplanmış ve 236 gebe kadın (118 planlı, 118 plansız) çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) ve Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği (GPSDÖ) ile toplanmış ve p<0,05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır.
Bulgular: Bu çalışmada planlı gebeliklerin %50'si,   plansız gebeliklerin ise %71,2'si 25-35 yaşındadır. Planlı gebeliklerin GPSDÖ puan ortalaması 4,58±0,19, plansız gebeliklerin 3,87±0,45 bulunmuştur. Planlı gebeliklerin doğum öncesi DKÖ puan ortalaması 29,22±4,71, doğum sonrası ise 22,45±2,19; plansız gebeliklerin doğum öncesi DKÖ puan ortalaması 48,99±9,64, doğum sonrası ise 33,88±7,99 bulunmuştur. Kadınların gebelikte psikososyal sağlık düzeyleri ile doğum öncesi   (r= - 0,732, p=0,000) ve doğum sonrası (r= - 0,734, p=0,000) kaygı düzeyleri arasında negatif yönde ileri derecede anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05).
Sonuçlar: Plansız gebeliklere göre planlı gebeliklerin gebelikte psikososyal sağlık puan ortalamalarının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu, doğum öncesi ve doğum sonrası kaygı puan ortalamaların ise daha düşük olduğu bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Planlı gebelik, plansız gebelik, psikososyal sağlık, kaygı

Abstract:
Objective: This study was conducted to evaluate the psychosocial health and anxiety levels of women with a planned and unintended pregnancy.
Material and Method: This descriptive and comparative study was carried out with pregnant women who were admitted to the obstetrics clinic of a public hospital between September 2019 and April 2020. The sample size was calculated by power analysis and 236 pregnant women were included in this study (118 women with planned pregnancy, 118 women with unintended pregnancy). Data were collected using a Personal Information Form, the State-Trait Anxiety Inventory (STAI), and the Pregnancy Psychosocial Health Assessment Scale (PPHAS), and the significance level was p<0.05.
Results: This study, 50% of planned pregnancies and 71.2% of unplanned pregnancies are 25-35 years old. The mean score of PPHAS for the women with planned pregnancy was 4.58±0.19 while it was 3.87±0.45 among women with an unintended pregnancy. The antepartum mean score of STAI for women with planned pregnancy was 29.22±4.71 while their postpartum mean score was 22.45±2.19. Additionally, the antepartum mean score of women with an unintended pregnancy on the STAI was 48.99±9.64 and their postpartum mean score was 33.88±7.99. There was a negative advanced relationship between the pregnancy psychosocial health levels and the antepartum (r= - 0.732, p=0.000) and postpartum (r= - 0.734, p=0.000) anxiety levels of the participants (p<0.05).
Conclusion: The mean pregnancy psychosocial health scores of women with planned pregnancy were significantly higher while their antepartum and postpartum anxiety mean scores were lower compared to women with unintended pregnancy. 
Keywords: Planned pregnancy, unintended pregnancy, psychosocial health, anxiety