2017 öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri kapsamında öğretmen ve okul yöneticilerinin görüş ve deneyimleri
Teachers' and school administrators' opinions and experiences on 2017 general competencies for teaching profession
Yazar: KEREM NAYMAN
Danışman: DOÇ. DR. SERTEL ALTUN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Dünyanın birçok ülkesinde öğretmenlerin sahip olması gereken özellikler toplumsal ve teknolojik değişimlerin de etkisiyle standartlaştırılmıştır. Ülkemizde ise yüzyıllardır yapılagelen eğitim reformlarının yanı sıra, 1998 yılında eğitim fakültelerinin programları güncellenmiş, 2002'de ise MEB tarafından öğretmenlerin sahip olması gereken yeterlikleri içeren "Öğretmen Genel Yeterlilikleri" belgesi yayınlanmıştır. Söz konusu belge 2006'da güncellenmiş ve 2017'de ise son halini almıştır. Bu araştırmanın amacı, 2017'de yayınlanan Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri belgesi kapsamında öğretmenler ve okul yöneticilerinin görüş ve deneyimlerini incelemektir. Bu kapsamda; araştırmada aynı zamanda öğretmenlerin belgede yer alan "B) Meslekî Beceri" yeterlik alanındaki göstergeler ile ilgili görüşlerinden yola çıkarak deneyimlerini tespit etmek hedeflenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımından olgubilim desenine göre tasarlanmıştır. Çalışma grubunu farklı kurumlarda görev yapan farklı dallardan 25 öğretmen ve farklı kurumlarda görev yapan 10 okul yöneticisi oluşturmuştur. Araştırmada, veriler söz konusu belgeye uygun olarak ve uzman görüşü alınarak hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile elde edilmiştir. Veriler, içerik analizi yaklaşımına göre analiz edilmiştir. Kodlar, kategoriler ve temalar belirlenip yorumlanarak veri analizi yapılmıştır. Araştırmanın soncunda öğretmenler ve okul yöneticilerinin söz konusu belge hakkındaki görüşlerinin büyük oranda olumsuz olduğu ortaya çıkmıştır. Görüşülen 25 öğretmenden sadece 11'i kendisini söz konusu belgeye göre yeterli gördüğünü belirtmiştir. Bahsi geçen belge; hizmetiçi eğitime dahil edilmiş ve öğretmenlere duyurulmuş olmasına rağmen, öğretmenlerin çoğunlukla bu belgeyi bilmediği veya hatırlamadığı ortaya çıkmıştır. Meslekî beceri, söz konusu belgede; eğitim öğretimi planlama, öğrenme ortamları oluşturma, öğretme ve öğrenme sürecini yönetme, ölçme ve değerlendirme olmak üzere 4 ana başlıkta incelenmiştir. Öğretmenlerinin çoğunun söz konusu belgeyi bilmemesine rağmen, verdikleri cevaplar, bu başlıklar altında belirlenen göstergelerin büyük bir bölümü ile örtüşmektedir. Öğretmenlerin, eğitim ve öğretimi planlama başlığında en çok manevî değerler kavramına; öğrenme ortamları oluşturma başlığında en çok eğlenceli materyaller hazırlamaya; öğretme ve öğrenme sürecini yönetme başlığında en çok öğrencinin derse aktif katılımına; ölçme ve değerlendirme başlığında ise en çok nesnellik kavramına değindiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Okul Yöneticisi, Yeterlik, Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri

Abstract:
In many countries of the world, the teacher competencies have been standardized with the effect of social and technological changes. In addition to the education reforms that have been carried out for centuries in our country, the programs of faculties of education were updated in 1998, and in 2002, the "Teacher General Competencies" document about the competencies that teachers should have was published by MoNE. The document was updated in 2006 and took its final form in 2017 as "General Competencies for Teaching Profession". The aim of this study is to examine teachers' and school administrators' opinions and experiences on the General Competencies for Teaching Profession published in 2017. In addition to that, in this study, it is aimed to determine teachers' practices through their opinions on the indicators of "B) Professional Skills" competency domain. The research is designed according to the phenomenological pattern from the qualitative research approach. Participants consist of 25 teacher who work in different institutions and of different branches and 10 school administrators working in different institutions. In the study, the data were obtained through semi-structured interview questions prepared in accordance with the document and by getting expert opinion. The data were analyzed according to the content analysis approach. Codes, categories and themes were determined and interpreted. As a result of the study, it was concluded that the opinions of teachers and school administrators about the document were mostly negative. Only 11 of the 25 teachers stated that they considered themselves competent according to the document. Although the document was included in the in-service training and announced to the teachers officially, it was found that the most of the teachers did not know or remember this document. In the document "B-Professional Skills" competency domain has been examined under 4 main headings; planning of education and teaching, creating learning environments, managing the teaching and learning process, assessment and evaluation. Although most of the teachers do not know about the document, their answers match with most of the indicators identified under these headings. About educational planning title, teachers mentioned "spiritual values" the most; about creating learning environment title teachers mentioned "preparing fun materials" the most; about managing teaching and learning process title teachers mentioned "students' active participation" the most; and about testing and assessment title teachers mentioned "objectivity" the most.

Key Words: Teachers, School Administrators, Competencies, General Competencies for Teaching Profession