İktidar, ataerkillik ve erkeklik: Ankara örneğinde erkek akademisyenler üzerine bir çalısma
Power, patriarchy and masculinity: A study on male academicians in the case of Ankara
Yazar: FATMA SEDA KUNDAKÇI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERRİN KOYUNCU LORASDAĞI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalısmanın amacı, erkek akademisyenler örneğinde Türkiye'de, ataerkillik veerkeklik söylemini olusturan unsurları ve bunların toplumsal cinsiyet-iktidariliskilerine nasıl yansıdığını, Ankara'da devlet ve özel üniversitelerde görev yapan 50erkek akademisyenle yapılan derinlemesine mülakatlara dayanarak bulmayaçalısmaktır. Bu tez çalısmasında, Foucault'nun iktidar kavramsallastırmasıkullanılarak, toplumsal cinsiyet iliskilerinin ?ezen erkek?, ?ezilen kadın? ikiliğindenöte, toplumun bütün alanlarında beliren iktidar sorunu olarak değerlendirilmesinin,toplumsal cinsiyet çalısmalarına katkı sağlayacağı düsünülmektedir. Bu bağlamda,çalısmanın en önemli iddiası, Türkiye'de öğrenim düzeyi toplum genelinden yüksekve toplumsal cinsiyet alanında daha ?esitlikçi? olduğu varsayılan erkek gruplarındada, ataerkil iliskilerin, farklı form ve niteliklerde de olsa varlığını sürdürdüğüdür.Günümüzde kadınların is hayatında daha çok yer alması, eğitim, siyasete katılma gibihakların yaygınlasması, feminist ve escinsel hareketlerin de etkisiyle, cinsiyetlerarasındaki iliskiler değisim göstermistir. Bu değisikliklere rağmen, toplumsalcinsiyet alanında önemli bir dönüsüm yasandığı söylenemez. Geleneksel ailelerde veöğrenim düzeyi düsük erkek gruplarında ataerkil iliskilerin yaygın olarak görüldüğügenel kabul gören bir iddiadır. Bu nedenle yüksek öğrenim düzeyine sahip erkekgruplarında, erkeklik söylemlerinin ne olduğunu bulmak, bu iliskilerin yükseköğrenime sahip erkekler arasında hangi formlarda kendini gösterdiğini ortayakoyarak, Türkiye'de toplumsal cinsiyet alanındaki iktidar iliskilerinin iktidar,ataerkillik ve erkeklik kavramları çerçevesinde daha genis bir perspektiftenbakılmasına yardımcı olacağı düsünülmektedir.Tezin kuramsal çerçevesinde elde edilen bilgiler ısığında, Ankara'da erkekakademisyenlerle yapılan alan çalısması sonucunda, eğitim düzeyi yüksek erkekgrubuna örnek olarak seçilen erkek akademisyenler arasında toplumsal cinsiyetalanındaki iktidar iliskilerinin ev islerinden, cinselliğe, çocuk yetistirmeden, isyasamına kadar, birçok alanda karsımıza çıktığına dair bulgular elde edilmistir.Sonuç olarak, bu tez çalısması ile ataerkil iliskilerin anlasılmasında öğrenimdüzeyinin tek basına yeterli bir faktör olmadığı ortaya konmustur.Anahtar Sözcükler?ktidar, Söylem, Cinsellik, Toplumsal Cinsiyet, Ataerkillik, Erkeklik, HegemonikErkeklik.

Abstract:
The aim of this study is to find out the constituting elements of the patriarchy and thediscourse of masculinity and their reflections on the relations between gender andpower in Turkey in the specific case of male academicians by carrying out a fieldresearch based on in-depth interviews with 50 male academicians working in theprivate and state universities in Ankara. It is argued that exploring gender relationsby the help of Foucault?s conceptualization of power would highlight the fact that itis not possible to understand power within the realm of gender relations by making asimple distinction between the ?oppressing man? and the ?oppressed woman?. Themain argument of the study is that different forms and characteristics of patriarchalrelations do still exist within highly educated male groups who are assumed to bemore egalitarian in their gender relations.The relations between the sexes have changed as a result of the increasingappearance of women in the business life, the increasing awareness of the rights ofwomen regarding their participation in political and education and the influence ofgay-lesbian and feminist movements. However, these changes did not bring anysignificant transformation about the power relations within the realm of gender. It iswidely accepted that it is common to see such patriarchal relations in the traditionalfamilies and among the low-level educated men. Therefore, it is suggested thatexploring the discourses of masculinity among the highly educated male groupswould help us to see the form of these relations and to have a broad picture of genderrelations in Turkey in terms of power, patriarchy and masculinity.On the basis of the field research, it is reached that the power relations in genderissues exist in various spheres of life including housework, sexuality, child rearingand working. As a conclusion, it is assessed that education level is not an adequateand essential factor by itself to comprehend patriarchal relations in Turkey.Key WordsPower, Discourse, Sexuality, Gender, Patriarchy, Masculinity, HegemonicMasculinity.