Çocuklarda peptik ülser hastalığının klinik-endoskopik bulguları, risk faktörleri ve yönetimi
Clinical-endoscopic findings, risk factors and management of peptic ulcer disease in children
Yazar: ÖMER BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ ÇAĞAN APPAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Peptik ülser hastalığı (PÜH) çocuklarda yetişkinlere kıyasla daha az görülmektedir ve non-spesifik bulgularla karşımıza çıkabilir. Çalışmamızda PÜH'lü çocuk hastaların bu açılardan uzun süreli ve geniş ölçekli bir grupta klinik izlem verilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Method: Ağustos 2015- Ekim 2021 yılları arasında üst gastrointestinal sistem (GİS) endoskopisi yapılmış tüm hastalar değerlendirilmiş, PÜH saptanan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların klinik, endoskopik ve histopatolojik verileri değerlendirilmiştir.
Bulgular: 3116 üst GİS endoskopi yapılan olgudan 107 hastada PÜH saptanmıştır (%3,43). Bu hastaların %57,9'u erkek, ortalama yaşları 12,93 ± 4,40 saptandı. PÜH; <5 yaş %8,4, 6-11 yaş %19,6 ve 12-18 yaş arası %72 sıklıkta görüldü. Olgularda en sık başvuru klinik bulgusu yaygın karın ağrısı olup, ikinci sırada epigastrik ağrı olduğu görüldü. Hastaların ülser yerleşimi %19,6 antrum'da, %69,2 bulbus'ta, %5,6 korpus'ta, %5,6 duodenum 2. kısımda saptandı. PÜH olgularının %63,6'sında Helicobacter pylori (H.pylori) pozitifliği saptandı. Non-steroid antiinflamatuvar (NSAİİ) kullanımı PÜH nedeni olarak olguların %7,5'inde saptandı. H.pylori pozitif PÜH olgularının %76,5'inde ülserin bulbus'ta olduğu görüldü. İki hastada endoskopik hemoklips, bir hastada ülsere sekonder pilor darlığı nedeni ile balon dilatasyonu uygulandı. Bir hastada mevcut komplikasyon nedeni ile cerrahi rezeksiyon yapılması gerekti.
Sonuç: Yaygın karın ağrısı olan olgularda, izole epigastrik ağrı olmasada PÜH akılda tutulmalı. PÜH olan olgularda H.pylori varlığı değerlendirilmeli ve eradikasyon tedavisi pozitif hastalarda mutlaka tedavinin bir parçası olmalı. PÜH riski açısından NSAİİ'lar çocuklarda aile bilgilendirilmesi doğru yapılarak dikkatli kullanılmalı
Anahtar Kelimeler: etiyoloji, gastroduodeneskopi, peptik ülser hastalığı, yönetim

Abstract:
Introduction: Peptic ulcer disease (PUD) is less common in children compared to adults and may present with non-specific findings. In our study, we aimed to evaluate the clinical follow-up data of pediatric patients with PUD in a long-term and large-scale group in these aspects.
Method: All patients who underwent upper gastrointestinal system(GIS) endoscopy between August 2015 and October 2021 were evaluated and patients with PUD were included in the study. Clinical, endoscopic and histopathologic data were evaluated.
Results: Out of 3116 patients who underwent upper GI endoscopy, 107 patients were found to have PUD (3.43%). Of these patients, 57.9% were male and the mean age was 12.93 ± 4.40 years. PUD was seen with a prevalence of 8.4% in <5 years and 19.6% in 6-11 years and 72% in 12-18 years. The clinical findings at presentation are shown in Figure 1. Ulcer localization was 19.6% in the antrum, 69.2% in the bulbus, 5.6% in the corpus, and 5.6% in the second part of the duodenum. Helicobacter pylori (H.pylori) positivity was detected in 63,6% of patients with PUD. Non-steroidal anti-inflammatory drug (NSAID) use was detected as a cause of PUD in 7.5% of the cases. In 76.5% of H.pylori positive PUD cases, the ulcer was bulbus localized. Endoscopic hemoclips were performed in two patients and balloon dilatation was performed in one patient due to pyloric stenosis secondary to ulcer. Surgical resection was required in one patient because of the existing complication.
Conclusion: PUD should be kept in mind in patients with diffuse abdominal pain, even in the absence of isolated epigastric pain. The presence of H.pylori should be evaluated in patients with PUD and eradication therapy should be part of the treatment in positive patients. NSAIDs should be used with caution in children with proper family counseling in terms of the risk of PUH.
Keyword: etiology, gastroduodenoscopy, management, peptic ulcer disease