Önyük etkisi olarak uygulanan hız temelli ve geleneksel kuvvet uygulamalarının bazı performans parametrelerine etkisi
The effect of velocity-based and traditional strength methods used as preload effect on some performance parameters
Yazar: EZGİ AYAZ
Danışman: DOÇ. TOLGA AKŞİT
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Kuvvet antrenmanı, sağlıklı ve atletik bireylerin güç, kuvvet, sprint ve yön değiştirme hızı performansını geliştirmede önemli bir rol oynamaktadır. Kuvvet antrenmanı programlarındaki yükler genellikle bir tekrar maksimalin yüzdesi (%1-TM) olarak belirlenmektedir. Hız temelli kuvvet antrenmanı (HTKA) ise, bir ağırlığın kaldırıldığı veya hareket ettirildiği hızın, kuvvet antrenmanını düzenlemek ve optimize etmek için vurgulandığı bir yöntemdir. Hıza dayalı antrenmanlar, kuvvet antrenmanlarında performansını arttırmak için kullanılan ve teknolojik ekipmanlardan yararlanarak sıkça uygulanan bir yöntemdir. Çalışmanın amacı, geleneksel ve hız temelli kuvvet antrenmanlarıyla uygulanan ön yüklerin sebep olduğu aktivite sonrası performans artışının aktif sıçrama, çeviklik ve reaktif kuvvet indeksi üzerine akut etkilerinin incelenmesidir. Araştırmamızın örneklemini İstanbul ilinde bulunan en az 2 yıl kuvvet antrenmanı geçmişi bulunan 18-25 yaş aralığındaki toplam 32 erkek sporcu oluşturmaktadır. Kuvvet antrenmanı olarak hareket paterni bozulmaması açısından Back Squat (BS) egzersizi seçilmiştir. 1. gruba (n=11) geleneksel kuvvet antrenmanı grubu (GKAG), 2. gruba (n=9) hız temelli kuvvet antrenmanı (HTKA) uygulanmış olup, 3. grup (n=12) kontrol grubu (KG) olarak gözlemlenmiştir. Sporcuların fiziksel parametrelerini belirlemek için boy uzunluğu ve vücut ağırlığı kullanılırken, bununla birlikte reaktif kuvvet indeksi-Derinlik Sıçrama (DS) Testi, T-Drill Çeviklik Testi (T-drill), 1-TM testi, aktif sıçrama (AS) testi kullanılmıştır. Çalışma 2 tekrarlı testlerden oluşmuştur. Bu araştırmada, grup içi ön test ve son test verilerinin çözümlenmesi veya verilerin analizinde Eşleştirilmiş Örneklem t-Testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. GKAG'nda, sıçrama performansını ölçen AS ön test (ASÖT) ile aktif sıçrama son test olan ASST arasında 1,61 cm artış gözlemlenmiş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (t= 7,71; p<0,001). Ayrıca, çeviklik testinde (T-Drill) 0,26 saniyelik bir gerileme kaydedilmiş ve bu fark da istatistiksel olarak anlamlıdır (t=-4,05; p=0,002), bu durum geleneksel kuvvet antrenmanının çeviklik performansı üzerinde olumlu bir etki yarattığını göstermektedir. HTKAG'nda ise ASÖT ile ASST arasında 2,16 cm artış (t= 6,41; p<0 ,001) ve DSÖT ile DSST arasında 3,12 cm artış (t= 5,89; p= 0,004) gözlemlenmiştir. Bu bulgular, HTKAG'nın sıçrama performansını artırmada etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, reaktif kuvvet indekslerinde (RKİÖT ile RKST) 0,19 m/s artış (t= 4,05; p< 0,001) ve T-Drill testinde -0,29 saniyelik bir azalma (t=-7,96; p<0,001) kaydedilmiştir, bu da hız temelli kuvvet antrenmanın genel performansı olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Kontrol Grubu'nda ise ASÖT ortalaması 37,63 ± 3,98 iken ASST ortalaması 38,00 ± 3,93 olarak belirlenmiş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (t= 4,18; p= 0,002). Ancak diğer testlerde (DSÖT, RKİÖT, T-drill) gruplar arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak, BS hareketiyle uygulanan ön yük egzersizinin kontrol grubu üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı, ancak geleneksel kuvvet ve hız temelli kuvvet antrenmanlarının sıçrama ve çeviklik performansını önemli ölçüde artırdığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, farklı kuvvet antrenman yöntemlerinin sporcular üzerindeki etkilerini anlamak açısından kritik bir öneme sahiptir. Ayrıca, antrenörlerin daha etkili antrenman stratejileri geliştirmelerine yardımcı olarak, sporcuların performansını optimize etmelerine olanak tanımaktadır.

Abstract:
Resistance training plays an important role in improving the performance of healthy and athletic individuals in the areas of strength, power, sprinting and agility. The loads in resistance training programmes are typically expressed as a percentage of 1 repetition maximum (%1-RM). Velocity based training (VBT) emphasises the speed at which a weight is lifted or moved and is used to organise and optimise resistance training. Velocity-based training methods have become increasingly popular in recent years, utilising technological equipment to improve training knowledge and performance in resistance training. The aim of this study is to investigate the acute effects of pre-loads induced by traditional and velocity-based strength training on active jump, agility and reactive strength index performance. The sample for our research consists of a total of 32 male athletes aged 18-25 years, all with at least 2 years of resistance training experience, based in Istanbul. The Back Squat (BS) exercise was chosen to maintain movement patterns during strength training Group 1 (n=11) underwent traditional strength training (TT), Group 2 (n=9) underwent velocity-based strength training (VBT), and Group 3 (n=12) was observed as the control group (CG). To determine the physical parameters of the athletes, measurements of height, weight, and body mass index were used, while performance tests included the Reactive Strength Index(RSI), Drop Jump (DJ) Test, T-Drill Agility Test (T-drill), 1-RM test, and Countermovement Jump(CMJ) test. The study consisted of two repeated measures. The paired sample t-test was used to compare the pre-test and post-test data within each group. In the TT group, an increase of 1.61 cm was observed between the CMJ pre-test (CMJPRE) and the post-test (CMJPOST), and this difference was found to be statistically significant (t= 7,71; p<0,001). In addition, there was a decrease of 0.26 seconds in the agility test (T-Drill) and this difference was also statistically significant (t=-4,05; p=0,002), indicating that traditional strength training has a positive effect on agility performance. In the VBT group, an increase of 2.16 cm was observed between the pre-test of the Countermovement jump (CMJPRE) and the post-test (CMJPOST) (t= 6,41; p<0,001), and a 3.12 cm increase was noted between the Reactive Strength Index pre-test and post-test (RSIPRE and RSIPOST) (t= 5,89; p=0,004). These results suggest that TT is effective in improving jump performance. In addition, an increase of 0.19 m/s in the reactive power indices (RSIPRE and RSIPOST) (t= 4,05; p<0,001) and a decrease of 0.29 seconds in the T-Drill test (t= -7,96; p<0,001) were recorded, showing that velocity-based training has a positive effect on overall performance. In the control group, the mean of the Countermovement Jump pre-test (CMJPRE) was 37.63 ± 3.98, while the mean of the post-test (CMJPOST) was 38.00 ± 3.93, and this difference was found to be statistically significant (t= 4,18; p= 0.002). However, other tests (DJ, RSI, T-Drill) showed no significant differences between the groups (p> 0,05). In conclusion, it was found that pre-loading with the back squat had no significant effect on the control group, but that traditional strength training and velocity-based strength training significantly improved jump and agility performance. These findings are important for understanding the effects of different strength training methods on athletes. They also provide insights that can help coaches develop more effective training strategies to optimise athlete performance.