Kâğıt eserlerin korunmasında yeni yöntem araştırılması
A new method investigation of paper conservation
Yazar: MEHMET KONUKLAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAÇAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kağıt = Paper ; Koruma = Conservation

Özet:
Kâğıt eserlerin korunmasında asitten arındırma ve sağlamlaştırma aşamalarının uygun oranda metil selüloz, karboksimetil selüloz ve nano-mikro kalsiyum hidroksit tanecikleri içeren üçlü karışım kullanılarak birleştirilmesi araştırıldı. Bileşen oranları değiştirilerek hazırlanan üçlü karışımlar kâğıt örneklerine uygulandı ve en uygun üçlü karışım bileşimi belirlendi. Deneylerde işlemsiz, ısıl ve kimyasal yaşlandırılmış kâğıt örnekleri kullanılarak yeni yöntemin, asitten arındırma ve mekanik dayanım üzerine etkisi araştırıldı. Ayrıca üçlü karışım yönteminin değişik şekillerde ön nemlendirilmiş kâğıtlara uygulanma şekli irdelendi.İşlemsiz ve işlemden geçirilen kâğıt örneklerinin fiziksel özellikleri, çekme ve katlama dayanımı, beyazlık testi, FTIR ve SEM analizleri ile karakterize edildi. Kâğıtların asiditesi ise alkali rezerv tayini, sulu ekstrakt pH ve yüzey pH analiz sonuçları ile değerlendirildi. Sonuçlar geliştirilen üçlü karışım yönteminin, bilinen diğer yöntemlere göre kâğıtlar üzerinde daha etkin sağlamlaştırma sağladığı ve kâğıt yapısında daha yüksek alkali rezerv oluşturduğunu gösterdi. Üçlü karışımın kitlesel asitten arındırma uygulamalarında da kullanılabilmesine temel oluşturmak amacıyla incelenen seyreltilmiş üçlü karışıma daldırma uygulamasının tatmin edici sağlamlaştırma sağlasa da kâğıt içerisinde yeterli alkali rezerv oluşturamadığı gözlemlendi.

Abstract:
The emerging deacidification and strengthening steps of paper conservation by using a three-component mixture containing optimal combinations of methyl cellulose, carboxymethyl cellulose and nano and micro particles of calcium hydroxide was investigated. Three-component mixtures with various combinations were applied to different paper samples and the optimum mixture combination was determined. The deacidification and strengthening effect of new method on different paper samples was searched by applying the three-component mixture on unaged, thermally aged and chemically aged paper samples. Also the application procedure of method was investigated by applying the three-component mixture on pre-moistened paper with various ways.The endurance of paper was analyzed by measuring tensile strength, folding endurance, whiteness measurement, FTIR and Scanning Electron Microscopy methods. The acidity of paper was analyzed by measuring alkaline reserve, surface pH and cold water extract pH measurements. The developed three-component mixture method was compared with the other methods. It was found that the new method more improved the endurance of the papers than the others and created higher alkaline reserve in the papers. In order to search utility of three-component mixture in mass deacidification applications, the attenuated form of three-component mixture was investigated. Although immersing the paper in attenuated form of three-component mixture improved the endurance of the papers, it was not sufficient to create enough alkaline reserve.