2009-2022 yılları arasında yargıtay'da karara bağlanan ve anesteziyoloji ve reanimasyon hekimlerini ilgilendiren malpraktis dosyalarının incelenmesi
Examination of malpractice cases involving anesthesiology and reanimation physicians adjudicated in the court of cassation between 2009-2022
Yazar: TAHSİN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. OKTAY DEMİRKIRAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Tıbbi işlemlerden kaynaklanan yasal sorumluluğun kapsamı hekimler tarafından tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmamıza 2009-2022 yılları arasında Yargıtay tarafından karara bağlanan ve Anesteziyoloji ve Reanimasyon hekimlerini ilgilendiren malpraktis davalarını inceleyerek, dava konusu olan uygulamaların dava konusu olma nedenlerini ve bunların ışığında anesteziyologların tıbbi hatadan kaynaklanan hukuki ve cezai sorumluluğunu araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, retrospektif bir çalışma olarak 2009-2022 yılları arasında Yargıtay'da karara bağlanan ve Anesteziyoloji ve Reanimasyon hekimlerini ilgilendiren davaların, anahtar kelimeler kullanılarak Yargıtay Karar Arama web sitesinden incelenmesi ile gerçekleştirildi.
Bulgular: Anesteziyoloji ve Reanimasyon hekimlerinin incelenen davalara dahil olmasının en sık sebebi perioperatif takip yetersizliği (%20,2) iddialarıdır. Bu davalarda istenmeyen olayların çoğu ölüm ile sonuçlanmıştır (%48,8). Tazminat davalarının çoğu temyiz öncesinde yaptırımsız sonuçlanmıştır (%72,1). Temyiz edilen tazminat davası kararlarının çoğu Yargıtay tarafından bozulmuştur (%93,1). Ceza davalarının çoğu temyiz öncesinde yaptırımsız sonuçlanmıştır (%63,4). Taksirli suçlardan mahkûmiyet kararları bulunsa da kasıtlı suçlardan mahkûmiyet bulunmamaktadır. Yaptırımsız sonuçlanan ceza davalarının çoğu Yargıtay tarafından onanırken (%80,8), taksirle öldürme suçundan mahkûmiyet kurulan kararların çoğu bozulmuştur (%63,7). İstenmeyen olayın gerçekleştiği an ile Yargıtay kararının kesinleşmesi arasındaki süre ortalama 76,38 ± 28,66 aydır. Anesteziyologları ilgilendiren malpraktis iddiaları en çok kadın hastalıkları ve doğum uygulamalarında gerçekleşmiştir (%27,3).

Sonuç: İstenmeyen olayların meydana geldiği dönemler, alınabilecek önlemlerin nerede yoğunlaşması gerektiğini göstermektedir. Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzman sayısının ve niteliğinin artırılması, temel hukuk eğitimleri yapılması, hasta takibinin ve preoperatif sürecin öneminin kavranması hekimlerin yargısal yaptırımlardan korunmasını büyük oranda sağlayacaktır. Ayrıca istenmeyen olaylara yönelik geri bildirim sisteminin kurulması hekimleri defansif tıp uygulamalarından uzaklaştıracaktır.
Anahtar Kelimeler: Anestezi, tıbbi hata, Yargıtay, tıbbi müdahale

Abstract:
Abstract: This study explores the legal and criminal liability of anesthesiologists due to medical errors, drawing insights from malpractice cases adjudicated by the Court of Cassation between 2009 and 2022. Examining cases involving Anesthesiology and Reanimation physicians, we analyzed reasons for litigation and assessed liability implications.

Method: A retrospective analysis of Court of Cassation cases (2009-2022) involving Anesthesiology and Reanimation physicians was conducted using the Court of Cassation Decision Search website and relevant keywords.

Results: Perioperative monitoring inadequacy was the primary reason for litigation (20.2%), often resulting in fatal outcomes (48.8%). Most compensation cases concluded without sanctions before appeal (72.1%), yet the majority of appealed decisions were overturned (93.1%). While negligent convictions occurred, intentional crimes were absent. Criminal cases largely concluded without sanctions before appeal (63.4%), with most involuntary manslaughter convictions overturned (63.7%). The average time from adverse event to final Cassation decision was 76.38 ± 28.66 months. Anesthesiology malpractice claims were prevalent in obstetrics and gynecology (27.3%).

Conclusion: Timely adverse event detection highlights the need for intensified preventive measures. Enhancing Anesthesiology and Reanimation specialist numbers and quality, offering basic legal education, emphasizing patient monitoring, and fostering preoperative process understanding can mitigate judicial sanctions. Implementing an adverse event feedback system can discourage defensive medical practices.

Keywords: Anesthesia, medical error, Court of Cassation, medical intervention