Farklı tohum yatağı hazırlığı ile gübre uygulamalarının nohutta (Cicer arietinum L.) verim ve verim ögelerine etkisi
Effect of diferrent seedbed preparation and fertilizer applications on yield and yield components in chickpea (Cicer arietinum L.)
Yazar: MURAT BALABAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAİT ADAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2020 ve 2021 yıllarında Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (TARM)'nün Araştırma ve Uygulama Çiftliği arazisinde kuru tarım koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada, üç değişik toprak işleme [geleneksel (T1), koruyucu (T2) ve anıza ekim (T3) ] ve dört farklı gübre uygulamasının [gübresiz (G0), DAP (G1), 20-20-0 klasik kompoze (G2) ve 15-20-0 organomineral (G3)] nohudun verim, verim ögeleri ve kalite özelliklerine etkileri araştırılmıştır. Elde edilen verilere göre 1. yılda en yüksek tane verimi 82.19 ve 81.92 kg/da ile sırasıyla T1 ve T2; en düşük tane verimi ise 28.75 kg/da ile T3 toprak işlemesinde elde edilmiştir.  İkinci yıl tane verimleri bakımından yine en düşük verim (85.30 kg/da)  T3 toprak işlemesinde, en yüksek (113.27 kg/da) ise T2 toprak işlemesinden alınırken, T1 toprak işlemesinden ise 89.04 kg/da alınmıştır. Toprak işleme yöntemleri, parsellerdeki yabancı ot varlığı üzerine istatistiki olarak önemli olmuştur. Her iki yılda da en fazla yabancı ot anıza ekim olan T3 toprak işlemesinde birinci ve ikinci yılda sırasıyla 52.44 ve 34.44 ot/m2 olmuştur. En düşük yabancı ot miktarı ise birinci yıl da koruyucu toprak işlemede 21.67 ot/m2, ikinci yıl T1 toprak işlemesinden 11.56 ot/m2 olarak saptanmıştır. 100 tane ağırlığına, toprak işleme ve gübre uygulamaları istatistiki önem düzeyinde etkili olmamış ve yıllara göre sırasıyla 36.56-34.30 g olarak belirlenmiştir. Protein oranına birinci yılda toprak işleme ve gübre uygulamaları etki etmemiş ve % 22.26 olarak belirlenmiştir. İkinci yıl gübre uygulamaları protein oranına istatistiki olarak etkili olmuş ve en yüksek % 24.55, en düşük % 23.59 olarak saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out under rain-fed conditions at the experimental field of the Central Research Institute of Field Crops Directorate (CRIFC) in 2020 and 2021. In the study, three different tillage [conventional (T1), conservation tillage (T2), and zero tillage (T3)] and four different fertilizer applications [no fertilizer (G0), DAP (G1), 20-20-0 compound fertilizer (G2) and 15-20-0 organomineral fertilizer (G3)] were investigated for their effects on yield, yield components and quality characteristics of chickpea. According to the obtained results, the highest grain yield in the first year was 821.9 and 819.2 kg/ha for T1 and T2, respectively. The lowest grain yield was obtained in T3 tillage with 287.5 kg/ha. For the second year, while the lowest yield (853.0 kg/ha) was obtained from T3 tillage, the highest (1132.7 kg/ha) was obtained from T2 tillage. Further, 890.4 kg/ha yield was obtained from the T1 tillage. Tillage methods were statistically significant for the presence of weeds in the plots. The highest weed presence was observed on the zero till method- T3, resulting in 52.44 and 34.44 weeds/m2 in the first and second years, respectively. The lowest weed amount was determined as 21.67 weeds/m2 in the first year in conservation tillage and 11.56 weeds/m2 in T1 tillage in the second year. The effect of tillage and fertilizer applications on 100-grain weight was not statistically significant in both years, and it was determined as 36.56-34.30 g, respectively. The effect of tillage and fertilizer applications on the protein content was found not significant and it was determined to be 22.26%. However, the second-year fertilizer applications effect on the grain protein content was statistically significant, while the highest was 24.55%, the lowest was found to be 23.59%.