Manisa kent merkezinde 12-17 yaş grubu çocuk ve ergenlerde gastrointestinal yakınma sıklığı ve çölyak hastalığı ile ilişkisi
Gastrointestinal complaint prevalance and association with celiac disease in children between 12-17 ages in Manisa
Yazar: TÜRKER BORUCU
Danışman: PROF. DR. HASAN ERHUN KASIRGA
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Manisa = Manisa ; Çocuk = Child ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan bireylerde gıda kaynaklı glutene karşı maruziyet sonucu gelişen immün mekanizmaların eşlik ettiği, otoimmün bir enteropatidir. Tarama çalışmaları ile tanı alan her bir çölyaklı hastaya karşılık, tanı alamayan 7-8 hastanın olduğunu ortaya çıkmıştır. Araştırmamıza 12-17 yaş aralığında 477 çocuk ve ergen dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik özellikler, çölyak ile iliĢkili gastrointestinal semptomlar, beslenme özellikleri ve yaşam kalitesi ölçeğinin yer aldığı anketler uygulandı. Boy ve ağırlıkları ölçüldü. Aft ve dişlerde lekelenme açısından ağız muayeneleri yapıldı. Hızlı çölyak testi ile çölyak taraması yapıldı.Araştırmamızda çölyak hastası bulamadık. Asemptomatik çölyak hastalarının saptanması için daha büyük kitlelerde, daha duyarlı tanı testleri ile tarama çalışması yapılması önerilir. Araştırmamızda çölyak hastalığında görülebilecek yakınmaların sorgulandı ve en sık yakınma karın ağrısı olarak bulundu. Kız cinsiyettekilerde, pika öyküsü olanlarda, gaz ve karında şişlik şikayetleri olanlarda daha fazla karın ağrısı yakınması olduğu görüldü. Oluşturduğumuz gıda endeksine göre çocukların %43.8‟i (n:209) yetersiz beslenmekteydi. Yetersiz beslenme riski 12-14 yaş grubunda, erkek cinsiyette, sağlık algısı kötü olanlar ve annesi ev hanımı olanlarda daha yüksekti. Okul çağı çocuklarında yetersiz beslenmenin yüksek olması sebebiyle, okullarda sağlıklı beslenme ve önemi ile ilgili eğitimler artırılmalıdır.Yaşam kalitesinin düşük olma riski en fazla, kötü sosyoekonomik düzeyi olan, kötü beslenen, ergenliğe girmede gecikme yaşadığını düşünen ve okul başarısının düşük olduğunu düşünenlerde olduğu saptandı. Bu riski taşıyan çocuklarla okul rehberlik biriminin daha yakından ilgilenmesi önerilir.

Abstract:
Celiac disease is an inherited and autoimmune enteropathy which is developed as a result of the exposure to food- related gluten. It has been demonstrated in several studies that in response to each patient diagnosed as Celiac disease, 7-8 patients remain undiagnosed. 477 children and teenager within the age range of 12-17 were involved in our study. Surveys which include sociodemographic features, gastrointestinal symptoms related to celiac, diet and life quality measurements, were performed to the pateints. Heights and weights of patients were measured. The mouth examination were performed for detection of aphtha and spotting on the tooth. No celiac patient was found in our study. It is suggested that the more sensitive diagnostic tests should be performed in more extensive population for detecting the asymptomatic celiac patients.In our study, complaints that can be observed in Celiac disease were questioned and abdominalgia was found as the most common complaint of the patients. It was determined that in female patients, in the ones having pica background and with the complaints of gas and abdominal lump, abdominalgia was the more common complaint. According to nutrition index that we formed, %43.8 of children (n:209) were inadequately nourished. The risk of inadequate nourishment were high in 12-14 age group, in males, in the ones whose mother is housewife and whose sense of health is not good enough. Due to the reason that inadequate nourishment is relatively high in school- age children, educations for healthy diet and its importance should be increased. It has been demonstrated that celiac disease is more likely to be observed in the ones whose life quality is low, having bad socioeconomic level, in unhealthy diet, having delay in entering puberty and having unsuccessful school life. It is suggested that the counseling service should take care of these children having risk of Celiac disease.