Farklı tarımsal atıkların Pleurotus eryngii yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkisi
Effect of different agricultural wastes on yield and quality in cultivation of Pleurotus eryngii
Yazar: GİZEM BAŞTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. HATIRA TAŞKIN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizde oldukça sınırlı üretimi olan Pleurotus eryngii mantarının yetiştiricilik koşullarının ortaya konulması, farklı yetiştiricilik ortamlarının P. eryngii mantarının verim ve kalitesi üzerine etkilerinin test edilmesi hedeflenmiştir. P. eryngii'nin tohumluk miselleri; meşe talaşı (K), 2 meşe talaşı + 1 buğday kepeği (G1), 2 kavak talaşı + 1 buğday kepeği (G2), 2 buğday sapı + 1 buğday kepeği (G3), 1 meşe talaşı + 1 kavak talaşı + 1 buğday kepeği (G4), 1 meşe talaşı + 1 buğday sapı + 1 buğday kepeği (G5), 2 yer fıstığı kabuğu+ 1 buğday kepeği (G6), 2 mısır koçanı + 1 buğday kepeği (G7), 2 asma budama atığı +1 buğday kepeği (G8), 1 yer fıstığı kabuğu + 1 meşe talaşı + 1 buğday kepeği (G9), 1 mısır koçanı + 1 meşe talaşı + 1 buğday kepeği (G10), 1 asma budama atığı +1 meşe talaşı + 1 buğday kepeği (G11) substrat karışımlarına aşılanmıştır. Çalışmada; yetiştirme ortamlarının verim, biyolojik etkinlik, misel sarım hızı, mantar ölçüleri, mantar ağırlığı, sertlik, renk ve protein miktarı vb. parametreler açısından ortamlar karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, en kısa misel sarım süresi 17 gün ile G6 ve G9, en uzun ise 30 gün ile G4 ortamından elde edilmiştir. Kurutulmuş mantar örneklerinde yapılan protein analizinde; en yüksek protein içeriği %47.47 ile G2 ortamında, en düşük ise %26.95 ile G1 ortamından elde edilen mantarlarda tespit edilmiştir. Verim, en yüksek 171.14 g/kg torba ile G6 ortamından elde edilirken, en düşük 53.26 g/kg torba ile G3 ortamında kaydedilmiştir. Mantar sertliği en yüksek 2.67 ile G4 ortamında, en düşük ise 1.90 ile K ortamında tespit edilmiştir. Biyolojik etkinlik oranı, %17.34 (G3) ile %44.86 (G9) arasında değişim göstermiştir. Üreticiler açısından önemli olan verim, biyolojik etkinlik ve misel sarım süresi parametrelerinde G6 ve G9 ortamları, yani yer fıstığı atığının kullanıldığı ortamlar başarılı görünmektedir.

Anahtar kelimeler: Pleurotus eryngii, yetiştiricilik, tarımsal atık

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the cultivation conditions of Pleurotus eryngii, which has a very limited production in Turkey, and to test the effects of different growing mixtures on the yield and quality of P. eryngii mushroom. Spawn of P. eryngii was inoculated into substrate mixtures; oak sawdust (K), 2 oak sawdust  + 1 wheat bran   (G1), 2 poplar sawdust + 1 wheat bran (G2), 2 wheat straw  + 1 wheat bran (G3), 1 oak sawdust +1 poplar sawdust +1 wheat bran (G4), 1 oak sawdust + 1 wheat straw  + 1 wheat bran (G5), 2 peanut shell + 1 wheat bran (G6), 2 corn cob + 1 wheat bran (G7), 2 vine pruning waste +1 wheat bran (G8), 1 peanut husk + 1 oak sawdust + wheat bran (h) (G9), corn cob (1 h)+oak sawdust (1 h)+wheat bran ( 1 h) (G10), 1 vine pruning waste + 1 oak sawdust +1 wheat bran (G11). In the study; yield, biological efficiency, mycelia development time, mushroom measurements, mushroom weight, hardness, color and protein content etc. of the growing mixtures were compared in terms of parameters.  As a result of the study, the shortest mycelia development time was obtained from G6 and G9 with 17 days and the longest time was 30 days from G4 mixture. In the protein analysis performed in dried mushroom samples; the highest protein content was detected in the G2 with 47.47%, and the lowest was in the G1 with 26.95%. While the highest yield was obtained from G6 with 171.14 g/kg bag, the lowest was recorded in G3 with 53.26 g/kg bag. Mushroom hardness was the highest in G4 with 2.67 and lowest in K with 1.90%. The rate of biological efficiency varied between 17.34% (G3) and 44.86% (G9). G6 and G9 mixtures, where peanut waste is used, seem to be successful in terms of yield, biological efficiency and mycelia growing time parameters, which are important for producers.

Keywords: Pleurotus eryngii, cultivation, agricultural wastes