Türk sinemasına farklı bir bakış: Komedi anlatılarında travmatik kahramanların çözümlenmesi
A different perspective on Turkish cinema: Analyzing traumatized heroes in comedy narratives
Yazar: GÜLSEMİN ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇALIŞKAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Popüler sinema = Popular cinema ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Toplumsal travma = Collective trauma ; Tür film = Genre film ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Modern toplumda bireylerin yaşadığı travmalar daha bilinir hâle gelmiştir ve anlatılarda daha fazla temsil edilmeye başlanmıştır. Sinema, travmaların temsil edildiği anlatılardan bir tanesidir. Bir toplumun yapısını anlamak sinema gibi anlatılar ile mümkün hâle gelebilmektedir. Bu bağlamda, toplumun büyük çoğunluğu tarafından tercih edilerek izlenen filmler sinema ve toplum ilişkisini anlayabilmek adına önemlidir. Türk toplumunun travmatik deneyimlerini çözümlemek için Türk sinemasında en fazla izlenen tür olan komedi filmlerinde karakterlerin travmatik dönüşümlerini tespit etmek ve elde edilen bulguları yorumlamak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu çalışmada film karakterleri analiz edildiği için nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir ve nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Betimsel tarama modeli kullanılarak çözümlenen karakterler kendi koşulları içerisinde değerlendirilmiştir. Çözümlenen filmler ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir ve 2009-2020 yılları arasında vizyona girmiş olan ve en çok izlenen beş adet komedi filmi çalışma kapsamında belirlenmiştir. Elde edilen bulguların açıklanması psikanalitik film eleştirisi ve yorumlayıcı yaklaşım çerçevesinde temellendirilmiştir. Çalışma sonucunda Türk sinemasındaki popüler komedi filmlerinde ana karakterin travmatik dönüşümlerinin anlatı içerisinde nasıl biçimlendiği anlamlandırılarak, karakterlerin travmalarının filmlerde nasıl temsil edildiği ve izleyicinin neye güldüğü ortaya koyulmuştur.

Abstract:
In modern society, the traumas experienced by individuals have become more known and have begun to be represented more in narratives. Cinema is one of the narratives in which traumas are represented. It is possible to understand the structure of a society through narratives such as cinema.In this context, movies that are preferred and watched by the majority of the society are significant for understanding the relationship between cinema and society. In order to analyze the traumatic experiences of Turkish society, the aim of this study is to determine the traumatic transformations of the characters in comedy films, which are the most watched genre in Turkish cinema, and to interpret the findings obtained. In this study, the qualitative research method was adopted since the film characters were analyzed and the descriptive survey model was used among qualitative research methods. The characters analyzed using the descriptive survey model were evaluated within their own conditions. The analyzed films were selected using the criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, and the five most watched comedy films released between 2009 and 2020 were determined within the scope of the study. The explanation of the findings is based on psychoanalytic film criticism and interpretive approach. As a result of the study, how the main character's traumatic transformations are shaped within the narrative in popular comedy films in Turkish cinema is made sense of, how the traumas of the characters are represented in the films and what the audience laughs at.