Birinci basamakta kronik ağrısı ve uzun süreli ağrı kesici ilaç kullanımı olan yaşlı hastalarda ruhsal hastalık riski ve sosyal destek durumunun araştırılması
Investigation of mental illness risk and social support status in elderly patients with chronic pain and long-term pain killer use in primary care
Yazar: ZÜBEYR KANTAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Depresyon = Depression ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Sosyal destek = Social support ; Uzun etkili ilaçlar = Delayed action preparations ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Araştırmamızda birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran kronik ağrısı ve ağrı kesici ilaç kullanımı olan yaşlı hastalardaki ruhsal hastalık riski ve sosyal destek durumunu araştırmaktır. Böylece yaşlılarda kronik ağrı varlığının yaşlıların ruhsal durumlarını ve fiziksel yaşamlarını nasıl etkilediğini belirlemeye çalıştık.
Yöntem: Bu çalışma Adana Seyhan Meydan Aile Sağlığı Merkezi'ne       15.02.2021-15.06.2021 tarihleri arasında başvuran 65 yaş üstü 208 katılımcıya uygulanmıştır. Katılımcıların gönüllü onamı alınmış; sosyodemografik veriler, antropometrik ölçümleri, vital bulguları, kronik hastalık bilgileri ve varsa kronik ağrı bilgileri sorgulanmıştır.Bu bilgileri içeren veri toplama formumuzda ayrıca katılımcılara kronik ağrının yaşantılarındakiruhsal ve fiziksel etkilerini araştırmek amacıyla sorular yöneltilmiştir.Yaşlılarda var olan kronik ağrının ruhsal durumlarını nasıl etkilediğini tespit etmek için Hastane Anksiyete Depresyon(HAD) ölçeği kullanılmış, ayrıca sosyal destek durumlarını araştırmak için de Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılmıştır.
Bulgular:208 yaşlı katılımcımızın 100 (%48,1)'ünde kronik ağrı olduğunu tespit ettik. Katılımcıların %79,3'ünde  bir veya daha fazla kronik hastalık mevcuttu. Ağrı hissetme sıklığı, ilaç kullanımı ve yan etki oluşumunun var olduğunu tespit ettik.Katılımcılarda kronik ağrıdan dolayı insan ilişkileri, beslenme,uyku düzeni ve zevk alınan şeylerin yapılmasının engellendiğini gördük. Kadınlarda kronik ağrının daha fazla olduğu görüldü. Kronik ağrı varığının kadınları ruhsal ve fiziksel anlamda daha çok etkilediğini tespit ettik. Kadınlarda depresyonun daha çok olduğu görüldü. Kronik ağrısı olanlarda genel olarak anksiyetenin daha fazla görüldüğünü bulduk. Kronik ağrısı olanlarda daha fazla HAD-A ve HAD-D puanı bulundu.Yalnız yaşamanın günlük hayatı daha çok olumsuz etkilediğini tespit ettik.Katılımcıların gelir düzey arttıkça ÇBASDÖ arkadaş ve toplam puanlarını arttığı görüldü.
Sonuç: Yaşlı nüfusta kronik ağrı varlığı ruhsal hastalık riskini artırmaktadır. Birinci basamakta bulunan aile hekimliği birimlerinde takip edilen kronik ağrısı ve ağrı kesici ilaç kullanımı olan yaşlı hastalardaki ruhsal hastalık riskini yüksek olarak bulduk. Bu çalışma ile elde edilen bulgular kronik ağrısı olan yaşlı hastaların, ruhsal hastalık riskinin ve sosyal destek durumlarının belirlenmesinin önemini ortaya koymuştur. Sonuçların kronik ağrısı olan yaşlı hastaların kapsamlı olarak değerlendilmesi ve sağlık bakımının kalitesinin artmasına katkı sağlamasını ümit ediyoruz.

Anahtar Kelimeler: Kronik ağrı, Kronik hastalık, Anksiyete, Depresyon, Sosyal destek, Yaşlılık, HAD-A puanı, HAD-D puanı

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the risk of mental illness and social support status in elderly patients with chronic pain and pain medication use who applied to primary health care institutions. Thus, we tried to determine how the presence of chronic pain in the elderly affects the mental states and physical lives of the elderly.
Methods: This study was conducted on 208 participants over the age of 65 who applied to Adana Seyhan Meydan Family Health Center between 15 February 2021 and 15 June 2021. İnformed  consent form of the participants were obtained; sociodemographic data, anthropometric measurements, vital signs, chronic disease information and chronic pain information, if any, were questioned. In our data collection form containing this information, questions were also asked to the participants in order to investigate the psychological and physical effects of chronic pain on their lives. The Hospital Anxiety Depression (HAD) scale was used to determine how chronic pain in the elderly affects their mental state, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) was used to investigate their social support status.
Results: We found that 100 (48.1 %) of the 208 elderly participants had chronic pain. 79.3% of the participants had one or more chronic diseases. We investitaged the frequency of feeling pain, the use of medication and the occurrence of side effects. Chronic pain was more common in women. We found that the presence of chronic pain affects women more mentally and physically. It was observed that depression was more common in women. We found that anxiety was more common in those with chronic pain. Higher HAD-A and HAD-D scores were found in those with chronic pain. We found that living alone affects daily life more negatively. It was observed that as the income level of the participants increased, their friend and total scores of  MSPSS increased.
Conclusion: The presence of chronic pain in the elderly population increases the risk of mental illness. We found that the risk of mental illness is high in elderly patients with chronic pain and using painkillers, followed in family medicine units in primary care. The findings obtained in the current study revealed the importance of determining the risk of mental illness and social support status of elderly patients with chronic pain. We hope that the results will contribute to a comprehensive evaluation of elderly patients with chronic pain and to improve the quality of health care.

Key words: Chronic pain, Chronic illness, Anxiety, Depression, Social support, Elderly, HAD-A score, HAD-D score