Sigara içen ve içmeyen bireylerde uykusuzluk şiddetinin değerlendirilmesi
Evaluation of insomnia severity in smokers and non-smokers
Yazar: ECE SERAP DORUK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş: Sigara bağımlılığı, önemli ve önlenebilir küresel bir sağlık problemi olarak nitelendirilmektedir. Dünya genelinde bakıldığında yaklaşık olarak 1.3 milyar kişinin sigara içtiği öngörülmektedir. Epidemiyolojik çalışmalara göre yetişkinlerde uyku bozukluğu prevalansı %30-35'tir. Sıklıkla karşımıza çıkan ve önemli bir sağlık sorunu olan bu uyku bozukluklarının mental, fiziksel ve psikolojik birçok nedeni vardır. Uykusuzluğun risk faktörlerini ortaya çıkarmak için birçok çalışma yapılmıştır. Alkol, sigara ve depresyon yaygın olarak uykusuzluk için bağımsız faktörler olarak bilinir. Sigara kullanan ve kullanmayan kişiler arasında yürütülen birçok çalışmada sigara içen kişilerde uyku kalitesinin azaldığı yönünde bulgular elde edilmiştir. Bu çalışmada sigara içen ve içmeyen bireylerde "Uykusuzluk Şiddeti İndeksi" kullanılarak sigaranın uyku kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, 18-65 yaş aralığında olan sigara içen ve içmeyen gönüllülerde uyku kalitesi değerlendirilmiştir. Çalışmaya, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi 4 No'lu Narlıdere Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran; sigara içen ve içmeyen 496 gönüllü birey alınmıştır. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi ve sigara içen katılımcılara Fagerström Nikotin bağımlılık testi uygulanmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 496 katılımcının yaş ortalaması 39.98±12.83 (median:39.00, min:18.00, max:65.00) idi. Katılımcıların tümüne "Uykusuzluk Şiddeti İndeksi" (UŞİ) uygulanmış ve katılımcıların uykusuzluk şiddeti düzeyleri değerlendirilmiştir. Katılımcıların %8.4'ü (n:42) klinik olarak orta-şiddetli insomnia düzeyine sahipti, %29.4'ü (n:146) insomnia alt eşiğinde bulunmuş ve %62'sinde (n:308) insomnia saptanmamıştır. Sigara kullanan 248 katılımcıya "Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi" (FNBT) uygulanmış, buna göre katılımcıların %7.3'ü (n:18) yüksek düzeyde bağımlı, %48'i (n:119) düşük düzeyde bağımlı %44.7'si (n:111) orta düzeyde bağımlı bulunmuştur. Sigara kullanan katılımcıların %55.2'sinde (n:137) insomnia yoktu. Sigara kullanmayan katılımcılarda bu değer %69 (n:171) olarak bulundu. Sigara kullanan katılımcıların %11.7'si (n:29) orta-şiddetli insomnia düzeyine sahipken sigara kullanmayan katılımcılarda bu değerler %5,2 (n:13) olarak bulundu. Değerler istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p:0,002). Klinik olarak anlamlı (orta-şiddetli) insomniası olduğu tespit edilen katılımcıların %69'u sigara içen ve %31'i sigara içmeyen katılımcılardan oluşmaktaydı (p:0,002)
Sonuç: Uykusuzluk toplumda sıklıkla görülür ve hayat kalitesini olumsuz etkiler, uyku dinamiğini bozan birçok faktör bulunmaktadır ve sigara kullanımı bunlardan biridir. Çalışmamızda sigara kullanımının insomnia semptomlarında artışa yol açtığı gösterilmiştir, günlük pratikte, özellikle birinci basamağa başvuran ve uyku bozukluğu şikâyeti olan kişilerde sigara kullanımı sorgulanmalı, uykusuzluk tedavisi yanı sıra sigara bırakma tedavileri açısından da değerlendirilmelidir.

Abstract:
Introduction: Smoking addiction is considered an important and preventable global health problem. Approximately 1.3 billion people worldwide smoke cigarettes. According to epidemiological studies, the prevalence of sleep disorders in adults is 30-35%. In this respect, sleep disorders, which are an important health problem, have many physical, psychological and mental causes. Many studies have been conducted to reveal the risk factors of insomnia. Alcohol, smoking, and depression are commonly known as independent factors for insomnia. However, studies conducted between smokers and non-smokers suggest that smoking reduces sleep quality. In this study, it was aimed to evaluate the effects of smoking on sleep quality by using the "Insomnia Severity Index" in smokers and non-smokers. 
Materials and Methods: In this descriptive study, sleep quality was evaluated in smokers and non-smokers aged between 18-65 years. 496 smokers and non-smokers who applied to "İzmir Katip Çelebi University Narlıdere Education Family Health Center No. 4" were included in the study. Sociodemographic data form and Insomnia Severity Index were applied to all participants. Fagerstrom Nicotine addiction test was applied to smokers. 
 Results: The average age of 496 participants in the study was 39.98±12.83 (median:39.00, min:18.00, max:65.00). "Insomnia Severity Index" (ISI) was applied to all participants and their insomnia severity levels were evaluated. 8.4% (n:42) of the participants had clinically moderate to severe insomnia 29.4% (n:146) of the participants had subthreshold insomnia, and 62% (n:308) of the participants had no clinically significant insomnia. 55.2% (n:137) of the participants who smoked did not have insomnia. This value was found to be 69% (n:171) in non-smoking participants. While 11.7% (n:29) of the participants who smoked had moderate to severe insomnia, these values were found to be 5.2% (n:13) in the participants who did not smoke. The values were found to be statistically significant (p:0,002). Of the participants who were found to have clinically significant (moderate-severe) insomnia, 69% were smokers and 31% were non-smokers (p:0,002)
Conclusion: Insomnia is frequently seen in society and negatively affects the quality of life. There are many factors that disrupt sleep dynamics and smoking is one of them. In our study, it has been shown that smoking causes an increase in insomnia symptoms. In daily practice, especially in people who apply to primary care and have sleep disorders, smoking should be questioned and evaluated in terms of smoking cessation treatments as well as insomnia treatment