Malatya Battalgazi yurdunda kalan kız öğrencilerin ortoreksiya nevroza düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between orthorexia nevrosa levels and healthy lifestyle behaviors of female students in Malatya Battalgazi dormitory
Yazar: BERFİN OKTAY
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZER
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Kız öğrenciler = Girl students ; Malatya-Battalgazi = Malatya-Battalgazi ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Öğrenci yurtları = Student dormitories

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Malatya Battalgazi Yurdunda kalan kız öğrencilerin ortoreksiya nevroza (ON) düzeylerinin belirlenmesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları (SYBD) ile ilişkisinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Çalışmamız tanımlayıcı tipte kesitsel bir çalışma olup 2019 yılında yurtta kalan öğrenim gören 300 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Çalışmada kullanılan anket formunda öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular, Ortoreksiya Nevroza Değerlendirme Ölçeği (ORTO-15) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II) kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare testi, Student t, One Way ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman Korelasyon Testi kullanılmıştır ve anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Öğrencilerin %16.7'sinin ortoreksiya eğiliminde olduğu ve SYBD toplam puan ortalamasının 120.8±19.05 olduğu bulunmuştur. Öğrencilerden 2 ve daha az ana öğün tüketenlerin, 3 ve daha fazla ana öğün tüketenlerden anlamlı olarak daha düşük oranda ON eğiliminde olduğu elde edilmiştir (p<0.05). Anne-baba eğitim düzeyine göre grupların SYBD toplam puan arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Anne-baba eğitim düzeyine göre sağlık sorumluluğu ve fiziksel aktivite alt boyut puanları arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). SYBD toplam puanı ON eğilimi olanlarda 124.8±14.61 iken ON eğiliminde olmayan öğrencilerde 120.0±19.74 olarak bulunmuştur. Buna göre ON eğilimi risk durumuna göre SYBD toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: ON eğilimi olan öğrencilerin SYBD toplam puanı daha yüksektir. Ayrıca 2 ve daha az ana öğün tüketen öğrenciler daha düşük oranda ON eğilimi göstermiştir. Bu durumda ortoreksiya eğilimini değerlendiren yöntemlerin güncellenme ve geliştirilme ihtiyacı ön plana çıkmaktadır. Öğrencilere verilecek olan beslenme ve farkındalık eğitimleriyle ortoreksiya nevroza eğilimlerinin azaltılabileceği ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilebileceği düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya Nevroza, Sağlıklı Beslenme Takıntısı, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Yeme Bozuklukları.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the levels of orthorexia nevrosa (ON) of female students in Malatya Battalgazi Dormitory and to examine the relationship between these levels and healthy lifestyle behaviors (SYBD).
Material and Method: Our study is a descriptive cross-sectional study conducted in 2019 on 300 female students staying at Malatya Battalgazi Dormitory. In the questionnaire form used in the study; sociodemographic characteristics of the students, questions about nutritional habits, Orthorexia Nevrosa Assessment Scale (ORTO-15) and Healthy Lifestyle Behaviors Scale II (SYBDÖ II) were used. In statistical analysis; Chi-square test, Student t, One Way ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman Correlation Test were used and the significance value was accepted as p< 0.05. 
Results: It has been found that 16.7% of the students have a tendency to orthorexia and the total point average of SYBD is 120.8 ± 19.05. It has been understood that students who consumed 2 or fewer main meals tended to be significantly lower ON than those who consumed 3 and more main meals (p<0.05). It has been determined that there is a statistically significant difference between the groups' total score of SYBD according to parental education level (p<0.05).  A significant difference has been found between health responsibility and physical activity subscale scores according to parental education level (p<0.05). SYBD total score is 124.8 ± 14.61 in those with ON tendency and 120.0 ± 19.74 in students who do not have ON tendency. Accordingly, a statistically significant difference has been found between SYBD total score according to ON tendency risk status (p<0.05).
Conclusion: The total score of SYBD is higher for students with ON tendency. In addition, students consuming 2 or fewer main meals have showed a lower tendency to ON. In the circumstances, the need to update and improve the methods evaluating the orthorexia tendency comes into prominence. It is thought that orthorexia nevrosa tendencies can be reduced and healthy lifestyle behaviors can be improved through nutrition and awareness trainings.

Key Words: Orthorexia Nevrosa, Healthy Eating Obsession, Healthy Lifestyle Behaviors, Eating Disorders.