Çalışanların örgütsel çatışmaları çözme yöntemlerinin sinik davranışlara etkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma
The impact of employees organizational conflict resolution methods on cynicism behavior: A study in hotel operations
Yazar: AYŞENUR KAYACI
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ GÖKHAN ÖZKOÇ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration

Özet:
Örgüt içerisindeki çalışanlar arasında yaşanan anlaşmazlıklar örgütsel çatışmayı da beraberinde getirmektedir. Örgütsel çatışma süreci ise etkin bir şekilde yönetildiğinde olumlu sonuçlar doğurabilecekken, sağlıklı bir şekilde çözümlenmeyen çatışmalar bilişsel, duyuşsal ve davranışsal olarak olumsuz tutumları ifade eden örgütsel sinizme neden olabilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, otel çalışanlarının yöneticileriyle yaşadıkları örgütsel çatışmalarda tercih ettikleri çatışma çözme yöntemlerinin örgütsel sinizme olan etkisini tespit etmektir. Bununla birlikte, çatışma durumuna uygun olarak çalışanların sinik davranışlarının tetiklenmeyeceği şekilde uygulamaları gereken çatışma çözme yöntemlerini ampirik olarak ortaya koymaktır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, kuramsal bir model geliştirilmiş ve araştırma hipotezleri oluşturulmuştur. Nicel araştırma yöntemi ile yürütülen bu tez kapsamında anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Ankara ilinde faaliyette bulunan turizm işletme belgeli 4 ve 5 yıldızlı otel işletmeleri oluşturmaktadır. Örneklem yöntemi olarak ise olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniği olarak kolayda örneklem tekniği tercih edilmiştir. Araştırma verileri ise, 402 otel çalışanından anket yoluyla elde edilmiştir. Otel işletmelerindeki çalışanların çatışma çözme yöntemlerini ölçmek amacıyla, Örgütsel Çatışmayı Çözme Yöntemleri Ölçeği kullanılmıştır. Çalışanların örgütsel sinizm düzeylerinin belirlenmesi amacıyla ise Örgütsel Sinizm Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, bilgisayar tabanlı veri analizi programları aracılığıyla uygun analiz yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma hipotezlerinin çözümlenmesine ilişkin güvenilirlik, normallik testleri, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, örgütsel çatışmayı çözme yöntemlerinin, örgütsel sinizmin duyuşsal ve davranışsal alt boyutlarını anlamlı yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak, örgütsel çatışmayı çözme yöntemlerinin örgütsel sinizmin bilişsel alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışanların yaşadığı örgütsel çatışma sırasında çatışmayı çözmede bütünleştirme ve ödün verme yöntemlerini tercih etmeleri durumunda duyuşsal sinizm düzeylerinin azalmasına neden olurken, hükmetme ve kaçınma yöntemlerini tercih etmeleri durumunda ise duyuşsal sinizm düzeyleri artış göstermiştir. Aynı zamanda, çalışanların çatışma sırasında ödün verme yöntemini tercih ettiklerinde davranışsal sinizm düzeylerinin azalmasına neden olurken, hükmetme ve kaçınma yöntemlerini tercih etmeleri durumunda ise davranışsal sinizm düzeylerinin artış gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Çatışma Çözme Yöntemleri, Örgütsel Sinizm, Otel İşletmeleri, Ankara.

Abstract:
Disagreements among employees within an organization also bring about organizational conflict. While the organizational conflict process can lead to positive results when managed effectively, conflicts that are not resolved in a healthy way can cause organizational cynicism, which expresses cognitive, affective and behavioral negative attitudes. The aim of this thesis is to determine the effect of conflict resolution methods preferred by hotel employees in organizational conflicts with their managers on organizational cynicism. In addition, it is to empirically reveal the conflict resolution methods that should be applied in accordance with the conflict situation so that employees' cynical behaviors will not be triggered. In line with the purpose of the research, a theoretical model was developed and research hypotheses were formulated. Within the scope of this thesis conducted with quantitative research method, survey technique was utilized. The population of the research consists of 4 and 5 star hotel establishments with tourism business certificates operating in Ankara province. As a sampling method, convenience sampling technique was preferred as a non-probability based sampling technique. Research data were obtained from 402 hotel employees through a questionnaire. Organizational Conflict Resolution Methods Scale was used to measure the conflict resolution methods of hotel employees. Organizational Cynicism Scale was used to determine the organizational cynicism levels of the employees. The data obtained were analyzed by using appropriate analysis methods through computer-based data analysis programs. Reliability, normality tests, descriptive statistics, correlation and multiple regression analyses were conducted to analyze the research hypotheses. According to the findings of the study, it was determined that organizational conflict resolution methods significantly affected the affective and behavioral sub-dimensions of organizational cynicism. However, it was concluded that organizational conflict resolution methods did not have a significant effect on the cognitive sub-dimension of organizational cynicism. If employees preferred integration and compromise methods to resolve the conflict during organizational conflict, their affective cynicism levels decreased, whereas if they preferred dominance and avoidance methods, their affective cynicism levels increased. At the same time, it was concluded that when employees prefer the compromise method during conflict, their behavioral cynicism levels decrease, and when they prefer dominance and avoidance methods, their behavioral cynicism levels increase.
Keywords: Organizational Conflict Resolution Methods, Organizational Cynicism, Hotel Businesses, Ankara.