Hafız Esad dönemi Suriye-Rusya ilişkilerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of Syria-Russia Relations in the period of Hafez Assad
Yazar: YUSUF KAYA
Danışman: DR. OĞUZHAN YANARIŞIK
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmada Ortadoğu'nun en önemli aktörlerinden biri olarak sayılan Suriye
Devleti'nin Hafız Esad döneminde 1971-2000 yılları arasında Sovyetler Birliği ve
birliğin dağılması sonrasındaki dönemde dış politikada izlenen benzerlikler ve
farklılıklar incelenmektedir. 1946 yılında Suriye'nin bağımsızlığını kazanması
sonrasında Hafız Esad'ın yönetimi ele geçirmesiyle devletin dış politikasında başkanın
öncelikleri esas alınmaya başlamıştır. Bu bağlamda Sovyetler Birliği ile yakınlaşma
esas alınarak bölgede kurulan İsrail Devleti'ne karşı diğer Arap devletleriyle birlikte
hareket edilmesi koşuluyla bir mücadele girişiminde bulunulmuştur. Esad'ın İsrail
karşıtlığı üzerinden yürütmüş olduğu politika ile birlikte Arap milliyetçiliği üzerinden
Arap halklarını birleşmeye çağırması, halk nezdinde desteğinin artmasına sebep
olmuştur. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının son dönemine kadar ekonomik, siyasi ve
askeri anlamda yakın ilişkiler içerisinde olmalarına rağmen, 1980li yılların son
döneminde ilişki farklılaşmaya başlamıştır. Sovyetler Birliği, bu dönemde yaşamış
olduğu ekonomik sıkıntılar sebebiyle içe kapanık bir politika izlerken, Suriye ise
yönünü eskisinden daha çok batıya ve ABD'ye çevirmeye başlamıştır. Bu kapsamda;
bu çalışmada dış politikada gözlemlenen bu değişimin önceki dönemlerden farkı ve
benzerliklerinin neler olduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hafız Esad, Suriye, SSCB, Baas Partisi, Rusya Federasyonu

Abstract:
In this thesis are examined the similarities and differences observed in the
foreign policy of the Syrian State under Hafez al-Assad, who is considered one of the
most important actors of the Middle East, between 1971 and 2000 in the period after
the collapse of the Soviet Union and the union. After Syria gained its independence in
1946, Hafez Assad took over the administration and the president's priorities began to
be taken as a basis in the foreign policy of the state. In this context, on the basis of
rapprochement with the Soviet Union, an attempt was made to struggle against the
State of Israel established in the region, on the condition of acting together with other
Arab states. Assad's policy of opposing Israel, as well as his call on Arab peoples to
unite through Arab nationalism, has led to an increase in support for him among the
people. Although they were in close economic, political and military relations until the
last period of the collapse of the Soviet Union, the relationship began to diverge in the
late 1980s. The Soviet Union pursued an introverted policy due to the economic
difficulties it experienced during this period, while Syria began to turn its direction
more to the west and the United States than before. In this context; in this study, it is
aimed to reveal what are the differences and similarities of this change observed in
foreign policy from previous periods.
Key Words: Hafez al-Assad, Syria, U.S.S.R., Ba'ath Party, Russian Federation.