Bronşektazili hastalarda maksimal egzersiz kapasitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of the factors affecting maximal exercise capacity in bronchiectasis
Yazar: ŞULENUR SUBAŞI
Danışman: PROF. DR. DENİZ İNAL İNCE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bronşektazi = Bronchiectasis ; Egzersiz = Exercise ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Solunum = Respiration ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Testler = Tests ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bronşektazili hastalarda maksimal egzersiz kapasitesini etkileyen faktörlerin incelendiği sınırlı sayıda çalışma vardır. Fakat bu çalışmaların hiç birinde maksimal egzersiz kapasitesi, saha testleri ile değerlendirilmemiştir. Bu nedenle bu çalışmada erişkin bronşektazili hastalarda; solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti ve enduransı, periferal kas kuvveti ve enduransı, yaşam kalitesi ölçekleri ve kişiye ait fiziksel özelliklerin bir saha testi olan artan hızda mekik yürüme testi (AHMYT) ile değerlendirilen maksimal egzersiz kapasitesine etkisi incelendi. Çalışmaya klinik olarak stabil 41 erişkin bronşektazili hasta alındı. Bireylerin demografik özellikleri kaydedildi. Solunum fonksiyonu, solunum kas kuvveti ve enduransı, periferal kas kuvveti ve enduransı, dispne ve yorgunluk algılamalası, egzersiz kapasitesi, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile yaşam kaliteleri değerlendirildi. Endurans mekik yürüme testi yapıldı. Değerlendirmeler sonucunda bireylerin çoğunun maksimal egzersiz kapasitesi etkilenmiş olarak bulundu. AHMYT mesafesi, yaş (r= -0.472, p=0.001), cinsiyet (r=0.520 p=0.001), zorlu vital kapasite (FVC) (r=0.545 p=0.001) ve birinci saniyedeki zorlu ekspirasyon volümü FEV1 (r=0.651 p=0.001) ile ilişkili bulundu. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi ile yaş ve cinsiyetin bronşektazili bireylerde maksimal egzersiz kapasitesini % 42 oranında açıklayan bağımsız faktörler olduğu belirlendi (p<0.05). Elde edilen denklemin eşitliği, ?AHMYT mesafesi (m) = 613.5+(cinsiyet x147.8)-(yaşx4.4) (Kadın için:0, erkek için:1)? şeklindeydi. Sonuç olarak, klinik olarak stabil bronşektazili hastalarda maksimal egzersiz kapasitesini, yaş ve cinsiyetten etkilemekte; solunum kas kuvveti, solunum fonksiyonları, dispne, yorgunluk ve yaşam kalitesi düzeyinin buna bağımsız bir katkısı bulunmamaktadır.

Abstract:
There are limited numbers of studies about the factors affecting maximal exercise capacity in patients with bronchiectasis and none of them used field tests to evaluate maximal exercise capacity. The purpose of this study was to assess lung function, respiratory muscle strength and endurance, health related quality of life and physical characteristics of bronchiectatic patients, and investigate their effects on maximal exercise capacity evaluated using incremental shuttle walk test (ISWT) as a field test. Forty one patients with clinically stable bronchiectasis were included in this study. Subjects? demographic and physical characteristics were recorded. Pulmonary function, respiratory muscle strength and endurance, peripheral muscle strength and endurance, dyspnea and fatigue perceptions, exercise capacity, anxiety and depression level, and health related quality of life were assessed. The ISWT was used to evaluate maximal exercise capacity. Endurance shuttle walk test was performed. Majority of the patients? maximal exercise capacity was found to be impaired. The ISWT distance was found to be related with age (r=-0.472, p=0.001), gender (p=0.520, p=0.001), forced vital capacity (FVC) (r=0.545, p=0.001), and forced expiratory volume in one second (FEV1) (r=0.651, p=0.001). Multiple linear regression analysis indicated that age and gender were identified as independent predictors of the maximal exercise capacity, explaining 42% of the variance. The regression equation was ?ISWT distance (m) = 613.5+(genderx147.8)?(agex4.4) (female:0, male:1). In conclusion, maximal exercise capacity in clinically stable patients with bronchiectasis was independently affected from age and gender. However, respiratory function, dyspnea, fatigue and health related quality of life did not have an independent effect.