Huzurevinde yaşayan yaşlılarda beslenme durumunun taranması: Tarama testleri kıyaslaması
Nutritional screening of the elderly residing in an elderly home: Comparison of the various screening methods
Yazar: NECLA ÖZGÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜLDEN PEKCAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Huzurevleri = Nursing homes ; Testler = Tests ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Çalışma İstanbul İzzet Baysal Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi?nde kalan, 53 erkek (%67) ve 26 kadın (%33) toplam 79 bireyin beslenme durumunun dört farklı beslenme tarama aracı ile saptanması, tarama araçlarının kıyaslanması ve yaşlıların malnütrisyon durumunun tanımlaması amacıyla yürütülmüştür. Bireylerin genel özelliklerini, sağlık durumlarını ve beslenme alışkanlıklarını saptamak amacıyla soru kağıdı uygulanmıştır. Enerji ve besin ögesi alımları birbirini izleyen üç gün süre ile saptanmış ve Günlük Tüketilmesi Gereken Enerji ve Besin Ögeleri Miktarları (RDA) ile kıyaslanmıştır. Antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, üst orta kol çevresi-ÜOKÇ, baldır çevresi, bel ve kalça çevresi, el kavrama gücü) yapılmıştır. Beslenme durumu tarama testleri (Beslenme Risk Taraması-NSI, Malnütrisyon Tarama Testi-MUST, Mini Nutrisyonel Değerlendirme-MNA ve Geriatrik Nutrisyonel Risk İndeksi-GNRI) uygulanarak belirlenmiştir. Yaş ortalaması erkeklerde 75±8.0 yıl, kadınlarda 81±7.2 yıldır. Bireylerin Beden Kütle İndeksi (BKİ) değerleri erkeklerde  27.60±4.9 kg/m2, kadınlarda   29.93±5.3 kg/m2 dir. Şişman (BKİ: ?30 kg/m2) ve hafif şişman (BKI: 25.0-29.9 kg/m2) olanlar sırasıyla kadınlarda %46.2, %34.6 ve erkeklerde %26.4, %41.5?dir. Bireylerin ortalama enerji alımları erkeklerde 2037.5±384.7 kkal, kadınlarda 1735.6±341.8 kkal?dir. RDA?ye göre her iki cinsiyetin C vitamini, toplam folik asit, kalsiyum ve magnezyum, kadınların ayrıca posa alımları yetersizdir. Her iki cinsiyetin karbonhidrat, E vitamini, B12, niasin ve fosfor, erkeklerin ayrıca demir alımları fazladır. Beslenme tarama testlerine göre malnütrisyon durumları; NSI ile taramada %71?i düşük risk, %27.8?i orta, %1.2?si yüksek risk taşımaktadır, cinsiyetler arası farklılık bulunmaktadır (p<0.05). MUST ile yaşlıların %98.7?si düşük risk, %1.3?ü orta risk taşımaktadır. MNA ile %72.2?sinde düşük risk,  %24.0?ünde orta risk, %3.8?inde malnütrisyon bulunmuştur. GNRI ile yaşlıların %90.0?ı risk taşımadığı, %10.0?u ise düşük risk taşıdığı tespit edilmiştir, cinsiyetler arasında fark vardır (p<0.05). Erkeklerde MNA ile vücut ağırlığı, BKİ, baldır çevresi ve albumin düzeyi arasında, GNRI ile ÜOKÇ ve albumin arasında ilişki bulunmuştur (p<0.05). Kadınlarda GNRI ile albumin arasında ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak erken dönemde tanı ve müdahale için olanaklara ve yaşlıların hastane, huzurevi veya evde yaşam biçimlerine göre kullanıma uygun malnütrisyon tarama araçları seçilmeli ve belirli aralıklarla taramalar uygulanmalıdır.

Anahtar kelimeler: Beslenme tarama araçları, MNA, NSI, MUST, GNRI

Abstract:
This study was carried out at Izzet Baysal Elderly Home and Rehabilitation Centre, on a total of 79 elderly subjects, 53 men (67%) and 26 women (33%), with a purpose to determine the nutritional statuses of the elderly using four different nutritional screening tools, to make the comparisons of tools and to diagnose and define the malnutrition statuses. A questionnaire was applied to determine the general characteristics, health situation and nutritional habits of elderly. The actual daily intakes were compared with the Recommended Dietary Allowance (RDA). Anthropometric measurements (body weight, height, mid-upper-arm circumference- MUAC), waist, hip and calf circumferences, and hand-grip strength were assessed. Nutritional status was determined and evaluated by using nutritional screening tests (Nutritional Screening Index-NSI, Malnutrition Universal Screening Tool-MUST, Mini Nutritional Assessment-MNA and Geriatric Nutritional Risk Index-GNRI).  Mean age and BMI for men and women were 75±8.0 years, 27.60±4.9 kg/m2 and 81±7.2 years, 29.93±5.3 kg/m2 respectively. The percentage of the obese (BMI:?30.00 kg/m2) and overweight (BMI:25.0-29.9 kg/m2) men and women were 46.2%, 34.6% and 26.4%, 41.5%, respectively. The mean energy intakes of men was 2037.5±384.7 kcal. and women 1735.6±341.8 kcal. According to RDA, both gender had low intakes of vitamin C, total folic acid, calcium and magnesium; addittionaly women had low intake of fiber. Both gender had high intakes of carbonhydrate, vitamin E, vitmin B12, niacine, phosphorus; additionaly men have high intake of iron. The nutritional status with respect to the screening tests were as follows. With NSI, 71% of the elderly had low risk, 27,8% medium risk, and 1.2% had high risk of malnutrition and the difference was found statistically significant between gender (p<0.05). With MUST 98.7% had low risk, 1.3% had medium risk, with the MNA 72.2% had low risk, 24.0% had medium risk and 3.8% had malnutrition. With GNRI it was determined that 90% had no risk, and 10% had low risk of malnutrition and the difference was found to be significant between gender p<0.05). For men, MNA was significantly correlated with weight, BMI, calf circumference and albumin; GNRI was significantly correlated with MUAC and albumin level (p<0.05). For women GNRI was significantly correlated with albumin (p<0.05). In conclusion, depending on the facilities and living conditions, such as; living at elderly house, hospitalized or living at home, different nutrition screening tools could be chosen and used regularly for screening malnutrition. So that it would be possible to take measures to eliminate or reduce the associated risks of malnutrition.

Key words: Nutritional screening assessment tools, MNA, NSI, MUST, GNRI