Otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip annelerin ve normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin yaşam kalitesi ve aleksitimi düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the life quality and alexithymia level of mothers with child with autism spectrum disorders and moms with normal development
Yazar: ABDULLAH GAZİ KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğuna sahip çocukları olan anneler ile normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin aleksitimi ve yaşam kalitesi düzeylerinin karşılaştırılarak incelenmesidir.
Araştırmanın örneklemini, İstanbul ili Rehberlik ve Araştırma Merkezleri'ne bağlı Rehabilitasyon Merkezleri'nde özel eğitim almakta olan ve otizm spektrum tanısı olan çocuğa sahip 228 anne ile normal gelişim gösteren çocuğa sahip 137 anne oluşturmaktadır. Çocukların yaş aralığı 3-16 aralığında değişmektedir. Araştırmanın verileri Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği (Whoqol Bref-tr), Toronto Aleksitimi Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu ile elde edilmiştir.
Otizmi olan çocuğa sahip anneler ile normal gelişim gösteren çocuğa sahip anneler arasında Toronto Aleksitimi Ölçeği puan ortalamaları açısından bir fark olup olmadığını araştırmak için yapılan T-testi sonucunda; otizmli çocuğa sahip annelerin Duyguları Tanıma Zorluğu, Duygularını İfade Zorluğu ve Aleksitimi toplam puanlarının normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin puanlarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanırken, Dışa Vuruk Düşünce puanlarının anlamlı düzeyde farklılık göstermediği belirlenmiştir. Yaşam Kalitesi Ölçeği için yapılan analizlere göre ise; otizmli çocuğa sahip annelerin Fiziksel Alan, Ruhsal Alan, Çevre Alanı ve Sosyal Alan puanlarının normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin puanlarından anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Araştırmanın bir diğer bulgusuna regresyon analizi sonuçlarına göre; her iki gruptaki annelerin aleksitimi düzeylerinin, yaşam kalitesi düzeylerini negatif yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to compare the alexithymia and quality of life levels of mothers with children with autism spectrum disorders and mothers with children with normal development.
The sample of the study consists of 228 mothers who have special education in Rehabilitation Centers affiliated to the Guidance and Research Centers of Istanbul and have a diagnosis of autism spectrum, and 137 mothers with children with normal development. The age range of children varies in the range of 3-16. The data of the study were obtained by the World Health Organization Quality of Life Scale (Whoqol Bref-tr), Toronto Alexithymia Scale and Demographic Information Form prepared by the researcher.
As a result of the T-test conducted to investigate whether there is a difference between the mothers with children with autism and mothers with children with normal development in terms of the Toronto Alexithymia Scale score averages; While it was determined that the mothers with children with autism had difficulty in recognizing emotions, difficulty in expressing their emotions and alexithymia, their total scores were significantly higher than those of mothers with normal developing children. According to the analyzes made for the Quality of Life Scale; It was found that the Physical Area, Spiritual Area, Environmental Area and Social Area scores of the mothers with children with autism were significantly lower than the scores of the mothers with normal developing children. According to regression analysis results to another finding of the research; It was determined that alexithymia levels of the mothers in both groups predicted the level of quality of life negatively.