Haksız fiil sorumluluğunda kusur ve etkisi
Fault and its effect in tort liability
Yazar: GÜNHAN KOŞAR
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT CANBOLAT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız fiil = Torts ; Kasıt = Intention ; Kusur = Fault ; Kusurlu sorumluluk = Faulty liability ; Kusursuz sorumluluk = Irreproachable respensibility ; Müteselsil sorumluluk = Continous respansibility ; Sorumluluk = Responsibility ; Sorumluluk yükleme = Responsibility attiribution ; Özel Hukuk = Private Law

Özet:
Çalışmanın amacı, haksız fiilin kusur unsurunu hem pozitif hem de negatif bir biçimde tanımlayarak, somut olaylarda kusura ilişkin uygulanabilir ölçütler vermek, tazminat miktarının belirlenmesi ve sorumluluğun paylaştırılmasında kusurun doğurabileceği etkileri ihtimaller dahilinde somutlaştırmaya çalışmaktır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kusur ilkesinin sorumluluk hukukundaki tarihi gelişimi betimlenmiş, ardından Türk/İsviçre hukukundaki gelişmeleri etkileyen ülkelerde ve Avrupa haksız fiil hukuku uyumlaştırma çalışmalarında kusurun düzenlenişi ve sorumluluğa etkisi incelenmiştir. Bunu takiben kusuru açıklayan teorilerin özellikleri, birbirlerinden teorik ve pratik farklılıkları ile görüşümüz ifade olunmuştur. İkinci bölümde, öncelikle kusur ile haksız fiilin diğer unsurları olan hukuka aykırılık, nedensellik bağı, fiil ve zarar ile arasındaki ilişki incelenmiştir. Ardından kusurun unsurları olan ayırt etme gücü ve örnek davranıştan sapma incelenmiştir. Uygulamada kolaylık sağlaması amacıyla örnek davranışın belirlenmesinde başvurulacak ana ve yardımcı kıstaslar ve kuralları içeren bir "kontrol listesi" sunulmaya çalışılmıştır. Daha sonra kusurun dereceleri olan kasıt ve ihmal kavramları ile bunların alt dereceleri incelenmiştir. Ardından somut olayda kusuru tespit ederken önem arz eden sorunlar değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, sorumluluğun doğumunda ve ortadan kalkmasında kusurun etkisinin ardından tazminat miktarının belirlenmesinde kusurun etkisi incelenmiştir. Tazminat miktarının belirlenmesinde failin kusurunun ve zarar görenin kusurunun nasıl dikkate alınacağı doktrindeki tartışmalar ve kusur derecesine ilişkin ihtimaller dahilinde ele alınarak somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Daha sonra kusursuz sorumlulukta ek kusurun etkisi incelenmiştir. Bunu takiben, manevi tazminatta kusur değerlendirilmiştir. Son olarak müteselsil sorumlulukta kusurun etkisi ele alınmıştır.
Anahtar Sözcükler 
Kusur, Haksız Fiil, Kasıt, İhmal, Tazminat, Sorumluluk

Abstract:
The purpose of this study is to define the fault component of tort both positively and negatively, to provide applicable criteria in cases, and to concretize the possible effects of fault in the determination of compensation and in the allocation of liability. Our study consists of three Chapters. In the first Chapter, after a depiction of the evolvement of fault principle in tort law, the regulation and the effect of fault in liability law within countries which affect Turkish/Swiss law and within European tort law harmonization studies are examined. Following that, the features of fault theories, the theoretical and practical differences between them and our opinion are reflected. In the second chapter, first, the relationship between fault and the other components of tort, namely, unlawfulness, causality, act and damage is examined. Afterwards, the power of discernment and the deviation from hypothetical model conduct, which are the components of fault, are evaluated. In order to provide contribution to practice, a "checklist" which contains primary and secondary criteria that can be resorted in order to specify the model conduct is presented. Thereafter, intent and negligence as degrees of fault and their sub-degrees are assessed. Later, the important issues in the assessment of fault in practice are evaluated. In the third chapter, following the assessment of the effect of fault in the emergence of liability, the effect of fault in the determination of compensation is assessed. The effect of tortfeasor's fault and the effect of contributory fault on the determination of compensation are specified by taking into consideration the opinions within the doctrine and by evaluating different possible scenarios. Afterwards, the effect of fault in strict liability is discussed. Thereafter, fault in the determination of compensation resulting from non-pecuniary loss is explored. Finally, fault in joint liability of the tortfeasors is examined.
Keywords 
Fault, Tort, Intent, Negligence, Compensation, Liability