Evcil hayvanı olan ve olmayan majör depresif bozukluk hastalarında depresyon şiddeti, yalnızlık düzeyleri, bağlanma stillerinin ve benlik saygısı düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of depression, loneliness,attachment styles and self-esteem in major depressive disorder patients with and without pets
Yazar: MERVE GÜRKÖK KOPACAK
Danışman: PROF. DR. SERVET EBRİNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Benlik saygısı = Self esteem ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Evcil hayvanlar = Domestic animals ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Yalnızlık = Loneliness

Özet:
Amaç: İnsanlar ve hayvanlar arasındaki ilişki; ilk çağ mağara resimleri, eski
Mısırlılar ve antik Yunan gibi bilgi sahibi olabildiğimiz en eski dönemlerden itibaren
bulunmaktadır. Hayvanların, insan ruh sağlığına etkileri üzerine birçok araştırma
yapılmıştır. Evcil hayvanı olan bireylerde, evcil hayvanı olmayanlara göre; yalnızlık
düzeyinin daha düşük olduğu, benlik saygısının daha yüksek olduğunu ve bağlanma
stillerinde farklılıklar gösterdiğini belirten çalışmalar bulunmaktadır. Yapılan
araştırmalar, evcil hayvan desteğinin depresyon için tedavi edici etkilerinin olduğunu
ileri sürmektedir. Literatür taramaları sonucunda MDB tanılı hasta grubunda benzer
çalışmaların eksikliği görülmüş olup; depresyon, yalnızlık ve benlik saygısı
düzeylerinde ve bağlanma stillerinde evcil hayvan sahibi olmanın etkisinin bu hasta
grubunda bakılması amaçlanmıştır. Majör Depresif Bozukluk sağaltımında etkinlik
gösteren yöntemlere olan arayış, birey ve toplum ruh sağlığı açısından önemlidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza S.B.Ü İstanbul Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim
ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran, 18-65 yaş arası, Majör
Depresif Bozukluk tanılı olan; 80 evcil hayvan sahibi çalışma grubu ve 80 evcil
hayvan sahibi olmayan kontrol grubu dahil edilmiştir. Çalışma grubuna; Yarı
Yapılandırılmış Sosyodemografik Bilgi Formu, SCİD-5/Klinisyen versiyonu,
Hamilton Depresyon Ölçeği, Lexington Evcil Hayvanlara Bağlanma Ölçeği, UCLA
Yalnızlık Ölçeği-III, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Rosenberg Benlik
Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Kontrol grubuna; Lexington Evcil Hayvanlara
Bağlanma Ölçeği dışında diğer ölçeklerin tümü uygulanmıştır. Uygulamalar
öncesinde katılımcılar çalışma hakkında bilgilendirilmiş, sözlü ve yazılı onamları
alınmıştır.
Bulgular: Çalışmamız sonucunda evcil hayvanı olan MDB hastaları, evcil hayvanı
olmayan MDB hastaları ile karşılaştırıldığında, depresyon düzeyleri istatistiksel
olarak anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Evcil hayvan sahibi MDB tanılı
bireylerin, evcil hayvan sahibi olmayan MDB tanılı bireylere kıyasla benlik saygıları
anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda; evcil hayvan sahibi MDB

hastalarının, evcil hayvan sahibi olmayan MDB hastalarına kıyasla UCLA yalnızlık
ölçeği toplam puanı anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Bununla birlikte, Hamilton
Depresyon Ölçeği toplam puanı ile UCLA Yalnızlık Ölçeği toplam puanı arasında
pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Benlik saygısı ve
yalnızlık ilişkisine baktığımızda, çalışmamızda benlik saygısı ile yalnızlık
düzeylerinin negatif yönlü bir ilişki içerisinde olduğu istatistiksel olarak anlamlı
bulunmuştur. Benzer şekilde çalışmamızda; benlik saygısı ile depresyon şiddeti
arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Hastaların depresyon düzeyleri ile
güvenli bağlanma arasında anlamlı negatif ilişki bulunmuştur. Kaygılı/kararsız
bağlanma ile depresyon düzeyleri anlamlı pozitif ilişkili bulunmuştur. Bağlanma
stilleri açısından, evcil hayvan varlığı ile "Güvenli Bağlanma" anlamlı pozitif ilişki
içerisinde iken; "Kaçıngan Bağlanma" ve "Kaygılı/Kararsız Bağlanma" puanları
anlamlı şekilde negatif ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamız sonucunda literatür ile uyumlu şekilde; evcil hayvanı olan MDB
hastaları, evcil hayvanı olmayan MDB hastaları ile karşılaştırıldığında, depresyon
şiddeti ve yalnızlık düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük; benlik
saygısı düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksek olarak bulunmuştur. Depresyon düzeyi
ile "Güvenli Bağlanma" arasında negatif ilişki ve "Kaygılı/kararsız Bağlanma" ile
pozitif yönlü ilişki görülmüştür. Bu ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
İnsan hayvan etkileşimi ile ilgilenen tedavi yöntemlerinin ülkemizde kullanımı henüz
yaygınlaşmamış olsa da dünya genelinde hayvanların, özellikle de evcil hayvanların,
bir tedavi yöntemi olarak uygulanması yaygındır. Çalışmamızın, sonraki çalışmalara
yol gösterici olacağına inanıyoruz.

Anahtar Kelimeler: bağlanma, benlik saygısı, depresyon, evcil hayvan, yalnızlık

Abstract:
Aim: To our knowledge, the relationship between animals and mankind has existed
and was portrayed beginning with the first age cave illustrations, following ancient
Egyptians and ancient Greek. Many studies have been conducted on effects of
animals for human mental health. There are studies stating that among individuals
who own pets, compared to the ones without pets; the level of loneliness decreases,
self-esteem increases, and changes in attachment styles are observed. Studies have
suggested that pet support has therapeutic effects in depression. The information
obtained from the literature review suggests that similar research lacks when it
comes to the patient group who has been diagnosed with Major Depressive Disorder.
Among a patient group with MDD; it was aimed to examine the effect of owning a
pet on depression, loneliness and self-esteem levels and changes in attachment styles.
It is essential to search for effective methods in the treatment of Major Depression
Disorder in terms of individual and community mental health.
Materials and Methods: In our study, patient with Major Depressive Disorder has
participate to the research, who apply Istanbul Sultan 2. Abdülhamid Han Training
and Research Hospital Psychiatric Polyclinic, aged 18-65, 160 patients including 80
pet owner research group and 80 without pet control group. To the study group;
Semi-structured sociodemographic information form, SCİD-5 / Clinician version,
Hamilton Depression Rating Scale, Lexington Attachment to Pets Scale, UCLA-
Loneliness Scale, Three-Dimensional Attachment styles scale and Rosenberg Self-
esteem scale have been applied. The control group has been applied all of the other
scales except Lexington Attachment to Pets Scale. Prior to applications; participants
were informed about the study, verbal and written consens were received.
Results: As a result of our study, people with Major Depressive Disorder (MDD)
who had a pet were found to be statistically significant negative in terms of


depression severity levels compared to people with major depressive disorder who
had no pet. MDD diagnosed patients with pet have been significantly higher self-
esteem than MDB diagnosed individuals without pet. In a way in accord with the
literature, in our study, the total score of loneliness scale was significantly lower in
the patients with pet. However, a positive-way statistically significant relationship
was found between the total score of the Hamilton depression scale with the total
score of the UCLA lonelyness scale. When we look at the relationship of self-esteem
and loneliness, it was statistically significant in our study and the level of lonelyness
with self-esteem is in a negative relationship. The significant negative relationship
between self-esteem and depression level was found. There was significant negative
relationship with depression and secure attachment; positive relationship with
anxious / unstable attachment. Also, there was significant positive relationship to
"secure attachment" in the presence of pets in terms of attachment styles and the
"avoidant attachment " and "anxious / unstable attachment " scores were found to be
lower.
Conclusion: As a result of our study, MDB patients with pet compared with MDB
patients without pet; It has been found to be statistically significant negative
associated with depression severity and loneliness levels; significantly positive
associated in terms of self-esteem levels. There was significant negative relationship
in secure attachment and depression. Anxious / unstable attachment scores were
found to be pozitive relationship with depression levels. Although the use of
treatment methods focused in human animal interactions is not yet widespread in our
country; throughout the world animals are common, especially pets, as a involved
treatment method. We believe that our study will be guided to the next work.

Keywords: attachment, pet, depression, loneliness, self-esteem