Prenatal izlemin doğum sonu dönem anne ve yenidoğan sağlığı sonuçlarına etkisi
The effect of prenatal follow-up on postpartum maternal and newborn health outcomes
Yazar: DERYA BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. SERMİN TİMUR TAŞHAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Prenatal bakım = Prenatal care ; Prenatal teşhis = Prenatal diagnosis

Özet:
Amaç: Araştırma prenatal izlemin doğum sonu dönem  anne ve yenidoğan sağlığı sonuçları üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel türde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Bingöl il sınırları içerisinde bulunan Karlıova, Genç ve Kültür Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM) kayıtlı  anneler  oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini yapılan güç analizine göre 300 anne oluşturmuştur. Veriler 11 Ekim- 15 Kasım 2019 tarihleri arasında doğum sonrası ilk 1 hafta içerisinde bulunan ve çeşitli nedenler ile ASM'lere başvuran annelerden toplanmıştır. Veriler 'Anket Formu' kullanılarak, yüz yüze görüşme yöntemi ile araştırmacı tarafından toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde, tanımlayıcı analizler, aritmetik ortalama, bağımsız gruplarda t testi, pearson korelasyon analizleri ve Ki kare testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada annelerin tamamı gebelikleri süresince en az bir defa, tamama yakını ise dört ve üzerinde prenatal bakım hizmeti almıştır. Araştırmada annelerin doğum öncesi dönemde ortalama prenatal izlem sayısı 8.23 ±3.19 olup, yaklaşık olarak her on anneden dokuzunun nicel olarak yeterli ve nitel olarak iyi düzeyde prenatal bakım aldıkları saptanmıştır. Annelerin doğum sonu en fazla yaşadıkları sorunların, halsizlik-yorgunluk, sırt ağrısı, baş ağrısı, meme problemleri olduğu saptanmıştır. Annelerin yaklaşık beşte dördü 4 ve üzerinde doğum sonu sorun ya da komplikasyon yaşadığını belirtmiştir. Araştırmada prenatal bakımın niceliği ile doğum sonu maternal ve fetal sağlık sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05).
Sonuç: Araştırmada annelerin prenatal bakım alma oranları çok yüksek olup alınan prenatal bakım hizmetinin niceliğinin ve niteliğinin çoğunlukla yeterli ve iyi olduğu saptanmıştır. Araştırmada prenatal bakım hizmetinin niceliğinin doğum sonu dönem anne ve yenidoğan sağlık sonuçları üzerine etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu bağlamda ulusal düzeyde daha kapsamlı araştırmalar yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Anne sağlık sonuçları, doğum sonu dönem, prenatal izlem, yenidoğan sağlık sonuçları

Abstract:
Objective: The research was conducted to examine the effect of prenatal follow-up on postpartum maternal and newborn health outcomes.
Materials and Methods: This study was done in cross-sectional type. The population of the study consisted of  mothers registered in Karlıova, Genç and Kültür Family Health Centers (FHC) in Bingöl province. The sample of the study consisted of 300 mothers selected according to the power analysis. Data were collected from mothers who applied to FHCs for various reasons during the first week after birth between October 11 and November 15, 2019. Data were collected by the researcher using the 'Survey Form' and face to face interview technique. Descriptive analysis, arithmetic mean, t test in independent groups, pearson correlation analysis and Chi square tests were used in the statistical evaluation of the data.
Results: All the mothers in the study received prenatal care at least once during pregnancy and almost all of them received prenatal care four times or more. In the study, the average number of prenatal follow-up of mothers in the prenatal period was 8.23 ± 3.19, almost nine out of ten mothers received prenatal care adequate in quantitative terms and qualitatively good. It was found that the most common problems experienced by mothers at postpartum period were fatigue, back pain, headache and breast problems. Approximately four-fifths of the mothers reported that they had 4 or more postpartum problems or complications. No statistically significant correlation was found between the quantity of prenatal care and postpartum maternal and fetal health outcomes (p>0.05).
Conclusion: It was found that having prenatal care rates of mothers were very high and the quantity and quality of the prenatal care service was found to be sufficient and good. In the study, it was found that the quantity of prenatal care service had no effect on postpartum maternal and newborn health outcomes. In this context, it is recommended to conduct more comprehensive studies at national level.
Key Words: Maternal health outcomes, postpartum period, prenatal follow-up, newborn health outcomes