Lojistik faaliyetlerde dış kaynak kullanımı: Türkiye'nin 500 büyük sanayi kuruluşu üzerine bir uygulama
Outsourcing in logistics activities: an application on Turkey's top 500 industrial enterprises
Yazar: AYÇA GÜMÜŞAY ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NECAT BERBEROĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics ; İstatistik = Statistics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dış kaynaklardan yararlanma = Outsourcing ; Endüstri kuruluşları = Industrial foundations ; Lojistik = Logistics ; Lojistik destek = Logistic support ; Lojistik hizmetler = Logistic services ; Lojistik yönetim = Logistic management

Özet:
Daha yüksek uzmanlık düzeyi ve daha büyük yatırımlar gerektiren işletme fonksiyonları ve bu fonksiyonlarla yakından bağlantılı lojistik faaliyetler günümüzde daha karmaşık bir hal almıştır. Buna ek olarak artan rekabet, işletmelerin öz yetkinlikleri dışında kalan faaliyetlerin daha verimli gerçekleştirilebilmesi için kurulacak stratejik işbirliklerinin gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu amaç doğrultusunda dış kaynaklara devredilen firma faaliyetlerinin önemli bir bölümünü ?lojistik faaliyetler? oluşturmaktadır. Özellikle büyük ölçekli firmaların lojistik hizmet sağlayıcılar ile yaptıkları stratejik işbirliklerinin incelenmesi, konu ile ilgili aydınlatıcı bilgilere ulaşılmasında önemli rol oynayacaktır. Bu araştırmada, büyük sanayi kuruluşlarının; lojistik faaliyetlerde mevcut dış kaynak kullanım düzeyleri ve sözleşme yapıları, karar süreçleri, hizmet sağlayıcı firma seçim kriterleri, dış kaynak kullanımının firmalar üzerindeki etkileri ve firmaların dış kaynak kullanımı konusunda gelecek planları ele alınmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda öncelikle lojistik kavramı ve içeriği, temel lojistik faaliyetler ve lojistik ile ilgili diğer kavramlara değinilmiştir. Daha sonra, dış kaynak kullanımı kavramı incelenerek, işletmeleri lojistik faaliyetlerde dış kaynak kullanımına yönelten nedenler, dış kaynak kullanım karar süreci ve tedarikçi seçim aşamaları ile dış kaynak kullanımının olası avantaj ve dezavantajları incelenmiştir. Araştırmanın uygulama bölümünde, ?Türkiye'nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu?na gönderilen anket uygulamasından elde edilen veriler frekans analizi, çapraz tablolar ve ki-kare testi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular; firmaların önemli bir bölümünün lojistik faaliyetleri uzman 3PL firmalara devretmeyi tercih ettiklerini ve dış kaynak kullanımına gitmekteki amaçlarına büyük ölçüde ulaştıklarını göstermiştir.

Abstract:
Recently, along with the business functions that necessitate higher expertise level and larger investments; logistics activities, which are intimately related with these functions, have become more complex. In addition, increasing competition requires reviewing the strategic alliances that are to be established for effectively performing the activities outside the companies? core competencies. For this purpose, evidently ?logistics activities? constitute an important part in the outsourced business activities. Examining the strategic alliances especially between large scale companies and professional logistics service providers, will play an important role in gathering information relevant about the subject. In this research, current outsourcing levels and contracting structures, outsourcing decision processes, service provider selection criteria, effects of outsourcing on the companies and the future plans of the companies about outsourcing the logistics activities of the large-scale industrial organizations were discussed. For this purpose firstly, the concept and context of logistics, basic logistics activities and concepts related with logistics were referred. Secondly, the concept of outsourcing was studied and reasons which lead the companies to outsourcing, outsourcing decision process, supplier selection procedures and the possible advantages and disadvantages of outsourcing were investigated. In the research section, data collected by the survey applied on ?Turkey?s Top 500 Industrial Enterprises? were investigated by frequency and chi-square analysis techniques. Results show that, the large-scale enterprises? outsourcing behavior in logistics is corresponding with the results of similar research on industrial enterprises in other countries.