Yağ gülü (Rosa damascena mıll.)'nde çelik alma zamanı ve hormon uygulama şekillerinin köklenme oranı ve fidan gelişimi ile bünyesel fenolik madde içeriği üzerine etkisi
The effect on rooting ratio and seedling development and endogenous phenolic compounds of seedling time and hormone application in oil-bearing rose (Rosa damascena mill.)
Yazar: ALİ DEMİRBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ ERBAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma oldukça zor köklenen yağ gülü (Rosa damascena Mill.) çeliklerinin farklı dönemlerde (Mart, Ağustos ve Kasım), hormon uygulama şekli ve dozuna göre köklenme ve fidan gelişmesinin incelenmesi amacıyla 2017 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde yürütülmüştür. Çalışmada, 1 yaşındaki yağ gülü bitkilerinden alınan çelikler materyal olarak kullanılmıştır. Çelikler 8-12 cm uzunluğunda 3-5 gözlü olarak alınmıştır. Her bir çelikte sadece en üst iki gözde 2'şer yaprakçıklı 2 adet yaprak bırakılmıştır. Çeliklere hormon uygulamasından önce fungusit uygulaması yapılmıştır. Daha sonra çeliklere 0, 1000, 2000, 3000 ve 4000 ppm dozlarında hızlı; 0, 25, 50, 75, 100 ppm dozlarında yavaş daldırma metoduna göre Indol-3-Bütrik Asit (IBA) hormonu uygulanmıştır. Çalışma 3 tekerrürlü olarak yürütülüp, her tekerrür için 50 adet çelik kullanılmıştır. Dikimden 2 ay sonra çelikler köklenme ortamından sökülmüş ve köklenme oranı, kök sayısı (adet/çelik), kök uzunluğu (cm), sürgün boyu (cm), yaprak sayısı (adet/çelik), yaprakçık sayısı (adet/yaprak), yaş kök ağırlığı (g), kuru kök ağırlığı (g), yaş sürgün ağırlığı (g), kuru sürgün ağırlığı (g), toplam fenolik madde miktarı özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek köklenme oranı Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmada 1000 ppm ve yavaş daldırmada 50 ppm dozunda tespit edilirken en yüksek kök sayısı hızlı daldırma 1000 ppm dozunda belirlenmiştir. Diğer taraftan çeliklerde kök uzunluğu ve sürgün boyu en yüksek Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmanın 2000 ppm uygulamasından alınırken, yaprak sayısı aynı dönemde en yüksek hızlı daldırmanın 1000 ppm uygulamasında gözlenmiştir. Sonuç olarak yağ gülünde hızlı ve etkin fidan üretiminde Ağustos döneminde çeliklerin alınması ve hızlı-1000 ppm ve yavaş-50 ppm dozlarında IBA hormonunun uygulanması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the rooting and seedling development of oil-bearing rose (Rosa damascena Mill.) cuttings in different periods (March, August and November) according to hormone application type and dosage in Isparta University of Applied Sciences, Department of Field Crops Faculty of Agricultural Sciences and Technologies. In this study, cuttings taken from 1 year old oil-bearing rose plants were used as material. The cuttings were 8-12 cm in length and 3-5 buds. In each cutting, only 2 leaves with 2 leaflets were left in the top two buds. The cuttings were kept at fungicide concentration before hormone application. Then, indol-3-butyric Acid (IBA) hormone was applied to the cuttings at 0, 1000, 2000, 3000 and 4000 ppm doses by fast dipping method and 0, 25, 50, 75, 100 ppm doses by slow dipping method. The study was carried out with 3 replications and 50 cuttings were used for each replications. 2 months after planting cuttings removed from the rooting medium and rooting ratio, number of roots (no/cutting), root length (cm), shoot length (cm), number of leaves (no/cutting), number of leaflets (no/leaves), wet root weight (g), dry root weight (g), wet shoot weight (g), dry shoot weight (g), total phenolic content (mg/g) properties were investigated. According to the results; the highest rooting rate was determined as 1000 ppm in fast dipping and 50 ppm in slow dipping in August cuttings, while the highest number of roots was determined in 1000 ppm fast dipping. On the other hand, the maximum root length and shoot length of the cuttings were taken from fast-2000 ppm application in August, while the number of leaves was observed at the highest fast-1000 ppm application in the same period. As a result, it is recommended to take the cuttings in August period and to apply fast-1000 ppm and slow-50 ppm doses of IBA hormone in fast and effective seedling production in oil rose.