1980'den günümüze Türkiye'de kurgu fotoğraf
From 1980 to the present fiction photography in Turkey
Yazar: BAHAR SUSUP
Danışman: DOÇ. DR. IŞIK SEZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Fotoğraf Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Kurgu = Fiction

Özet:
Türkiye'de kurgu fotoğraf, son 35 yıldır gelişim gösteren, sanat akımları, teknolojik gelişmelerle beslenen, alışılmış fotoğraf ve gerçeklik anlayışının dışında, eserlerin üretildiği bir daldır. Her geçen gün teknolojik ve sanatsal anlamda farklı gelişmelerin kaydedildiği kurgu fotoğraf alanı, ülkemizdeki sanat ortamı ve sanatçıları açısından tezde ele alınmıştır. Dünyadaki sanat akımları ve teknolojik gelişmelerle, ülkemizin ne ölçüde paralellik gösterdiği, sanata ve sanatçıya verilen önem ve özgürlüğün ne boyutta olduğunu, sanatçıların eserlerinde hangi etkilerin öne çıktığı anlatılmıştır. Osmanlı döneminde ilk zamanlar yalnızca saray ve gayrimüslimlerin kullandığı bir belgeleme aracının, sanat dalı haline gelmesindeki gelişimi kronolojik olarak, farklı toplumsal, siyasal gelişmeler üzerinden karşılaştırmalar yapılarak incelenmiştir. Ülkemizde kurgu fotoğraf, estetik algısını değiştiren yapı taşlarından biri olmuştur. Belgesel fotoğrafa göre daha geç benimsenme sebepleri; fotoğrafın akademik düzeyde eğitiminin geç verilmeye başlanması, teknolojik gelişmelerin hızlı şekilde yayılıp kullanılmaması, sanatçıların öznel yaratım sürecinin yeterince desteklenmemesi ve izleyiciyle buluşması için desteklenmemesi şeklinde sıralanabilir. Kurgu fotoğraf, sanatçıların gerçekliği yeniden yorumlayıp yaratması, izleyiciye de eser aracılığıyla kendisinden bir şeyler bulması adına fırsat sunmuştur. İzleyicinin eserde gördüğü gerçeklik ve estetik kavramını farklı bir bakış açısıyla yeniden yorumlaması, sanatçı ve eserle bağ kurmasını sağlamıştır.
Cumhuriyet Dönemi'nde açılan, eğitim reformunu halka taşıyan Halkevleri, Köy Enstitülerinde de fotoğraf eğitimi verilmiştir. 1960-1980 arasında Türkiye'deki modernleşme hareketleri ve 1980 darbesi ülkeyi her anlamda değişim sürecine sokmuştur. Ülkedeki sanatçılar sınıfsal farklılıklar, cinsiyet, kimlik gibi temalar üzerinden eleştirel bir bakış açısına sahip üretim süreci yaşamışlardır. Ülkedeki kaotik ortam, sonrasında gerçekleşen ekonomik anlamda dışa açılma süreci modernleşme anlamında Batı'yla eş zamanlı bir ilişki sağlamıştır. Üniversitelerde fotoğraf eğitimine başlanmasıyla birlikte kurumsallaşan ve yeni ifade biçimleri, teknikler, sanat akımları ile fotoğraf farklı bir boyut kazanmıştır.
1980 sonrasında üretilen işlerde, sanatçılar fotoğraflarında vermek istedikleri mesaj, gerçeküstücülük akım doğrultusunda çeşitli kurgu ve deneysel teknikler üzerinde durdular. Klasik estetik anlayışından vazgeçerek, kendi içinde bir bütünlüğü olan, belgesel yerine, bireysel çalışmalar üretmişlerdir. Modernizm akımının etkilerini ve kurgu yöntemlerini fotoğraflarında görebileceğimiz ilk dönem sanatçılar; Şahin Kaygun, Tahir Ün, Nazif Topçuoğlu, Ahmet Öner Gezgin, Nuri Bilge Ceylan, Orhan Alptürk'tür. 1995 sonrasında Türkiye'deki postmodern süreç ve çağdaş sanat ortamında farklı sanat disiplinlerinden yoğun olarak faydalanılan ve kişinin iç dünyasının soyut yansımalarını fotoğrafa yansıtan Maggie Danon, İlke Veral, Adnan Veli Kuvanlık gibi isimlerin çalışmalarını örnek verebiliriz. 2000'ler ile birlikte dijital ve teknolojik olanakların çoğalmasıyla, sanatçılar fotoğraflarına bu yönde farklılıklar katmışlardır. İfade biçimi ve teknik anlamda çeşitlilikler gösteren üretim yaparak öne çıkan sanatçılar Ahmet Elhan, Orhan Cem Çetin, Murat Germen, Ali Alışır, Murathan Özbek olmuştur.

Abstract:
Fiction photography is showing development of the past 35 years in Turkey by art movements, technological developments and apart from a dip that usual reality of photo. Day by day, editing photographs of various developments artistic and tehnological within the meaning of art in our country.  Thesis is discussed in terms of media and artists. World art trends and technological development of our country showed parallels to what extent, art and the artist and the importance that the extent of the freedom of artists.  What effect it is explained by the emergence of the works. Ottoman era once only a documentation tool used by the palace and Muslims, chronological development of the arts become as different social. It was investigated by making comparisons over political developments. In Turkey, fiction photography, has been one of the building blocks that change the aesthetic perception. Documentary later adopted by the reasons for photography; The photo at the academic level of starting the training, rapid spread of technological advances used is not sufficiently supported subjective creative process of the artist and it can be ordered in the form of support for the meeting with the audience. Fiction photo artists reinterpreting reality to create, trace the audience. Through presented opportunity for finding something from audiences' unconscious. Audience monitors again the reality and aesthetic concepts seen in work with a different perspective interpretation, has helped to link artists and works.
In Turkish Republic, Community Centers has been studied photography at the Institute of the Village, so they realized public education reform.Modenization  between 1960-1980 and 1980 political impact in Turkiye, brought the country to process of change in evey sense. Class differences, gender, identity and artists have lived in the manufactoring  process with a critical perspective on themes, such as ethnic identities. Chaotic environment in country, which took place after the opening up of the process in terms of economic sense modernization west and simultaneously a relationship that is provided. By introduction of new forms of expression in photography, it has gained a dimension different photograhy and art movements. The works produced after 1980, the message they wanted to give is; standing on a variety of themes and currents in different fiction and experimental techniques. Artists gave up the mainstream aesthetic rules and started produce individual works instead od documentaries. W e can see the effects of early modernism and artists in the photo editing process such as ;  Şahin Kaygun, Tahir Ün, Nazif Topçuoğlu, Ahmet Öner Gezgin, Nuri Bilge Ceylan, Orhan Alptürk. After 1995, extensively benefited from the postmodern process in Turkiye. Comtemporary art scene in different diciplines, peoples' internal photos, abstract reflection of the world such as, Maggie Danon, İlke Veral, Adnan Veli Kuvanlık's photography. By 2000's, with the increasing digital and technological possibilities, artists have added differences in this aspect of the photo. Form of expression and diversity in the technical sense artists, showing outstanding productions respectively such as; Orhan Cem Çetin, Murat Germen, Ali Alışır, Murathan Özbek..