Fonksiyonel ve organik ses bozukluklarında ses terapisinin etkinliğinin sesle ilişkili yaşam kalitesi ölçeği skoru, videolaringostroboskopi ve akustik ses analizi parametreleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of voice therapy in functional and organic voice disorders with the voice related quality of life score, videoolaringostroboscopy and acoustic voice analysis parameters
Yazar: SİBEL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL DURSUN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Kulak-burun-boğaz hastalıkları = Otorhinolaryngologic diseases ; Laringeal hastalıklar = Laryngeal diseases ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Ses kısıklığı = Hoarseness ; Ses terapisi = Sound therapy ; Ses terapisi = Sound therapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: 2017-2019 yılları arasında Ankara Üniversitesi Kulak Burun Boğaz (KBB) Hastalıkları Anabilim Dalı Nimetullah Esmer Ses Hastalıkları Tanı ve Tedavi Merkezine disfoni şikayeti ile başvuran organik ve fonksiyonel disfonili hastalarda uygulanan ses terapisi yöntemlerinin etkinliğini objektif ve subjektif parametreler kullanarak değerlendirmek amaçlanmıştır.  
Materyal Metot: Kriterlere uyan 123 hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların genel KBB muayeneleri yapılıp videolaringostroboskopik ve fleksibl nazofaringolaringoskopik larenks incelemeleri yapılıp görüntü kayıtları alındı. Hastaların akustik ve aerodinamik ses analizleri yapıldı. Temel frekans (F0-Hz), jitter (%), shimmer (desibel-dB), harmonik gürüntü oranı (HNR-dB) ve maksimum fonasyon zamanı (MFZ-sn) ölçüldü. Subjektif ses değerlendirmesinde 10 sorudan oluşan sesle ilişkili yaşam kalitesi ölçeği (SİYKÖ) kullanıldı. Hastalardan seslerinin son iki haftadır nasıl olduğunu göz önünde bulundurarak soruları yanıtlamaları, ses probleminin yaşam kalitesini etkileme düzeyine göre 1'den 5'e kadar puan vermeleri istendi. Hastalara ses terapisi, araştırma yürütücüsü KBB hastalıkları hekimi tarafınca verildi. Tüm terapi seansları bireysel planlandı, grup terapisi yapılmadı. Terapi sonunda tüm ölçümler tekrarlanıp aradaki fark analiz edildi.
Bulgular: 123 hastanın 76'sı kadın, 47'si erkekti. Ortalama yaş 40,73±14,88'di. Ortanca ses bozukluğu süresi 7 (minimum 1-maksimum 180) aydı. Hastaların 70'inde organik disfoni saptanırken; 53'ünde fonksiyonel disfoni mevcuttu. Organik disfonilerin dağılımı %38,57 (n=27) vokal kord nodülü, %48,57 (n=34) vokal kord paralizisi, %12,85 (n=9) sulkus vokalis şeklindeydi. Fonksiyonel disfonilerin ise %32,08'ini (n=17) kas gerilim disfonisi (KGD), %43,39'unu (n=23) psikojen disfoni, %24,52'sini mutasyonel falsetto hastaları oluşturmaktaydı. Vokal kord paralizilerinde ve nodüllerde ses terapisine yanıt pertürbasyon parametrelerinde düşme, MFZ'de uzama, HNR'de artış, SİYKÖ skorlarında yükselme yönünde olmuştur. Sulkus vokaliste akustik, aerodinamik ölçümlerde ve SİYKÖ skorlarında terapi sonrası anlamlı değişiklik saptanmamıştır. Fonksiyonel disfonilerde tüm hasta gruplarında ses terapisi ile incelenen parametrelerde olumlu yönde değişiklikler olduğu görülmüştür. Özellikle yaşam kalitesi skorlarında belirgin iyileşme olmuştur. 
Sonuç: Ses terapisi uygun hasta gruplarında etkili bir tedavi yöntemidir. Hem ses kalitesini hem de yaşam kalitesini artırmaktadır. Disfonili hastalara yaklaşımda maliyeti düşük, uygulanabilirliği kolay ve yakın hasta takibine olanak sağlayan bir tedavi yöntemi olarak öncelikli olarak değerlendirilmelidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the effectiveness of voice therapy in patients with organic and functional dysphonia by using objective and subjective parameters.
Materials and Methods: 123 patients who met the criteria were included in the study. All patients underwent general ENT examinations. Videolaryngostroboscopic and flexible nasopharyngolaringoscopic laryngeal examinations  were performed and image recordings were taken. Acoustic and aerodynamic voice analyzes were performed. Fundamental frequency (F0-Hz), jitter (%), shimmer (decibel-dB), harmonic noise ratio (HNR-dB) and maximum phonation time (MFZ-sec) were measured. The voice-related quality of life questionnaire (VRQOL), consisting of 10 questions, was used for subjective voice evaluation. The patients were asked to answer the questions considering their voice for the last two weeks and give a score of 1 to 5. Voice therapy was given to the patients by the ENT physician who was conducting the research. All therapy sessions were planned individually, group therapy was not performed. At the end of the therapy, all measurements were repeated and the difference was analyzed.
Results: Of the 123 patients, 76 were women and 47 were men. The mean age was 40.73 ± 14.88 years. The median duration of dysphonia was 7 (minimum 1 to maximum 180) months. Organic dysphonia was detected in 70 patients. 53 had functional dysphonia. The distribution of organic dysphonias was 38.57% (n = 27) vocal cord nodules, 48.57% (n = 34) vocal cord paralysis and 12.85% (n = 9) sulcus vocalis. 32,08% (n = 17) of muscular tension dysphonia, 43,39% (n = 23) of the functional dysphonias were psychogenic dysphonia and 24,52% were mutational falsetto patients. Response to voice therapy in vocal cord paralysis and nodules is decrease in perturbation parameters, prolongation in MFZ, increase in HNR, and increase in VRQOL  scores. There were no significant changes in the acoustic, aerodynamic measurements and VRQOL scores of the sulcus vocalis after therapy. In functional dysphonia group, positive changes were observed in acoustic analysis parameters with voice therapy. Also there was a significant improvement in quality of life scores.
Conclusion: Voice therapy is an effective treatment in appropriate patient groups. It improves both voice and life quality. It is a cost effective method, easy to apply and allows close patient follow up. Voice therapy should be considered as the primary treatment modality in dysphonic patients.