Tüketicilerin lüks marka tutumlarında ilişkilendirme teorisi ve sembolik statünün rolü: Türkiye ve Suudi Arabistan'daki tüketiciler arasında bir karşılaştırma
The role of attribution theory and symbolic status on consumers' luxury brand atti̇tudes: A compari̇son between consumers i̇n Turkey and Saudi Arabia
Yazar: GHALİ HAMOUDY
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN KARA
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırma, Türkiye ve Suudi Arabistan'daki tüketicilerin lüks markalara karşı tutumlarını ve bu tutumların sembolik statü ile ilişkilendirme teorileri çerçevesinde nasıl şekillendiğini incelemektedir. Moda ve otomobil sektörlerindeki lüks markalara yönelik iki farklı tüketici anketi yapılmıştır. İlk anket, markaların statüsüne veya kişisel uygunluğuna değer veren bireyleri hedef alırken, ikinci anket ürün detaylarına ve kalitesine odaklanan yüksek gelirli tüketicilere yöneliktir. Birinci çalışma, 293 anketi analize dâhil edilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu erkek, 25-34 yaş arası ve bekâr olup, özel sektörde çalışan ve lisans düzeyinde eğitim almış bireylerden oluşmaktadır. Prestijin sembolik statü üzerinde olumlu bir etkisi bulunduğu ve ilişkilendirme teorisinin bu ilişkide aracı bir rol oynamadığı bulunmuştur. İkinci çalışma, 179 anketi analize dâhil edilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu yine erkek, 25-34 yaş arası ve bekâr olup, %35,2'si özel sektörde çalışmaktadır ve çoğunluğun gelir düzeyi 2666$ üzerindedir. Analiz sonuçları, ölçeklerin yakınsak geçerliliği ve güvenilirliği için AVE değerlerinin 0,50'nin üzerinde ve CR değerlerinin 0,878'in üzerinde olduğunu, Cronbach alfa değerlerinin ise 0,839 ile 0,938 arasında değiştiğini göstermiştir. Bu, ölçeklerin güvenilir olduğunu işaret etmektedir. Marka tutumunun marka sadakati üzerinde olumlu bir etkisi bulunduğu, ancak içsel ve dışsal motivasyon, beklenen kaygıdan kaçınma ve beklenen neşe gibi faktörlerin marka sadakati üzerindeki etkisinin karışık sonuçlar verdiği bulunmuştur.

Abstract:
This study investigates the attitudes of consumers in Turkey and Saudi Arabia towards luxury brands and how these attitudes are shaped within the context of symbolic status and attribution theories. Two distinct consumer surveys were conducted on luxury brands in the fashion and automotive sectors. The first survey targeted individuals who value the status of the brands or personal suitability, while the second focused on high-income consumers concerned with product details and quality. The analysis incorporated 293 surveys in the initial study. Most of the participants were male, aged 25-34, single, working in the private sector, and had a bachelor's degree. It was found that prestige has a positive effect on symbolic status and attribution theory was determined not to have a mediating effect within this dynamic. The second study included 179 surveys in the analysis. The majority of participants were again male, aged 25-34, single, with 35,2% working in the private sector, and the majority had an income level above $2666. The analysis results showed that the AVE values for the convergent validity and reliability of the scales were above 0,50, and the CR values were above 0,878, while the Cronbach's alpha values ranged between 0,839 and 0,938, indicating the reliability of the scales. It was found that brand attitude has a positive effect on brand loyalty, but factors such as intrinsic and extrinsic motivation, avoidance of anticipated anxiety, and anticipated joy have mixed results on the mediating effect on brand loyalty.