Farklı egzersiz modellerinin kalp atım hızı değişkenliği ve kas oksijen doygunluğu üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of different exercise models on heart rate variability and muscle oxygen saturation
Yazar: HİLAL KALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ORKUN PELVAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor ve Sağlık Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı; farklı vücut bölgelerinin baskın olarak kullanıldığı spor 
branşlarındaki sporcuların, benzer nabız aralıklarındaki farklı egzersizler sırasında ve 
sonrasındaki kalp atım hızı değişkenliği ile kas oksijen doygunluğunu yanıtlarını incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya kürek, kano ve orta-uzun mesafe koşu branşlarında yarışan 28
gönüllü erkek sporcu katılmıştır. Sporcular ilk gün kademeli olarak artan bir egzersiz testi ve 
ikinci günde ise bireysel olarak hesaplanan hedef nabızda 6 dakikalık bir egzersiz testi 
gerçekleştirmiştir. Protokoller öncesinde sporcuların vücuduna nabız ölçer göğüs bandı ve
Biceps Brachii ile Vastus Lateralis kaslarına YKAS cihazı yerleştirilmiştir. Test öncesinde, 
sırasında ve sonrasındaki 15 dakikada dinlenme halindeyken KAH, KAHD, ve kas oksijen 
doygunluğu seviyeleri takip edilmiştir.
Bulgular: Uygulanan Tek Yönlü ANOVA testlerine göre hedef nabız testinin 1. dakikasında 
elde edilen KAH, RR ve SMO2 değerlerinin gruplar arasında farklılık gösterdiği tespit 
edilmiştir (p<0.05). Test sonrası toparlanma sırasında ise SMO2 değerleri gruplar arasında 
benzer olsa da KAH ve RR değerlerinin farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Çalışmanın bulguları, farklı egzersiz modelleri sırasında ve sonrasındaki 
toparlanmalarda KAH, RR ve SMO2 değişikliklerinin birbirinden farklı olduğunu 
göstermektedir. Bu, KAH benzer olsa bile, farklı egzersiz modellerinin farklı toparlanma 
yanıtları verdiğinin bir göstergesidir.
Anahtar Kelimeler: Kalp Atım Hızı, Kalp Atım Hızı Değişkenliği, Kas Oksijen Doygunluğu, 
Farklı Egzersiz Türleri, Koşu, Kürek, Kano

Abstract:
Objective: The aim of the study was to investigate the responses of heart rate variability and 
muscle oxygen saturation during and after different exercises with similar heart rates in athletes 
in sports branches where different body parts are used predominantly.
Materials and Methods: 28 volunteer male athletes competing in rowing, canoeing and 
middle-long distance running participated in the study. The athletes performed a gradually 
increasing exercise test on the first day and a 6-minute exercise test at an individually calculated 
target heart rate on the second day. Prior to the protocols, the athletes were fitted with a chest 
strap with a heart rate monitor and a NIRS device was placed on the Biceps Brachii and Vastus 
Lateralis muscles.HR, HRV, and muscle oxygen saturation levels were monitored at rest before
the test, during the test, and 15 minutes after the test.
Results: According to the One-Way ANOVA tests, it was determined that the HR, RR and 
SMO2 values obtained at the 1st minute of the target heart rate test differed between the groups 
(p<0.05). During recovery after the test, although SMO2 values were similar between the 
groups, HR and RR values were found to differ (p<0.05).
Conclusion: The findings of the study show that changes in HR, RR and SMO2 during and 
after recovery from different exercise models are different from each other. This is an indication 
that different exercise patterns give different recovery responses, even if the HR is similar.
Keywords: Heart Rate, Heart Rate Variability, Muscle Oxygen Saturation, Different Types of 
Exercise, Running, Rowing, Canoeing