Deneysel migren modeli oluşturulmuş ratlarda oogenezin uyarılması sonucu over ve beyin doku etkileşimlerinin histolojik olarak belirlenmesi
In rats with experimental migraine model over and brain tissue result of stimulation of oogenesis histological determination of interactions
Yazar: BERNA ÖZDENOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERPİL ÜNVER SARAYDIN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Beyin sapı = Brain stem ; Frontal korteks = Frontal cortex ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Nitrogliserin = Nitroglycerin ; Ovaryum =   ; Over = Ovary

Özet:
Migren; primer nörolojik bir hastalık çeşididir. Puberte öncesi dönemde cinsiyet farkı olmamasına rağmen, migren, yetişkin erkeklere oranla kadınlarda daha fazla görülmektedir. Menapozla beraber bu durum azalmakta fakat kadınlardaki baskınlığı devam etmektedir. 
Çalışmamızda, ratlar üzerinde, nitrogliserin ile deneysel migren modeli oluşturulması, sonrasında follitropin alfanın, migren modeli oluşturulmuş hayvanlarda ovaryum foliküllerinin üzerinde, gelişimsel yönden bir faydası olup olamayacağının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu çalışmada, hayvanlar dört farklı şekilde gruplandırılmıştır. İlk deney grubu hayvanlara nitrogliserin, diğer gruplara follitropin alfa ve nitrogliserinle follitropin alfa enjeksiyonu yapılmıştır. 21 günün sonunda pentotal sodyum ile ötenazi sağlanmıştır. 
Ölüm sonrası sıçanların beyin ve ovaryum dokularına immünohistokimyasal yöntemler uygulanmıştır. Migren belirteci olarak c-Fos, ovaryumda zona pellucida bölgesindeki değişiklikleri göstermek için ZP3, migren patogenezinin aydınlatılmasına yönelik MMP-9 ve TRPV1 çalışmamızda kullanılmıştır.    
Çalışmamızda, dokular immünohistokimyasal boyamalarla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Hayvanlarda, beyin sapında yüksek c-Fos lokalizasyonu, granüler nöronlarda MMP-9, teka tabakasında TRPV1 ve zona pellucida bölgesinde ZP3 yüksek ekspresyonu görülmüştür.
 Migren ve follitropin alfanın beraber çalışıldığı beyin sapı, beyin frontal korteks ve ovaryum dokularında c-Fos, MMP-9, TRPV1 ve ZP3 ekspresyon ilişkileri bu çalışmada ilk defa gösterilmiştir. Nitrogliserinin, (10mg/kg) sıçanlara verilmesi sonucu beyin sapında c-Fos ekspresyonu gösterilerek deneysel migrenin oluşturulabileceği, follitropin alfanın sıçanlara toplamda 4IU olacak şekilde verilmesi sonucu hayvanlardan alınan beyin ve ovaryum dokusu örneklerinde, kadın seks hormonları ile migren arasındaki ilişkinin gösterilebilmesinde MMP-9, TRPV1 ve ZP3 proteinlerinin kullanılabileceği, migren patogenezinde c-Fos, MMP-9 ve TRPV1'in önemli rollerinin olabileceği, ağrının nedeninin belirlenmesi, doğru tedavi yaklaşımlarının bulunması ve uygulanan tedavilerin etkin bir şekilde sürdürülebilmesinde de TRPV1 ve MMP-9' un rollerinin olabileceği belirlenmiştir. 

Anahtar kelimeler: Beyin, Migren, Ovaryum, Sıçan, c-Fos, ZP3, MMP-9, TRPV1

Abstract:
Migraine, is a primary neurological disease. Although there is no gender difference in the prepubertal period, migraine is more common in adult women than in adult men. This situation decreases with menopause, but still its dominance in women continues.
In our study, it is aimed to determine whether follitropin alfa could have a developmental benefit on the ovarian follicles of animals in migraine model after creating experimental migraine model with nitroglycerin on rats. 
In this study, animals were grouped in four different ways. The first experimental group animals were injected with nitroglycerin, the other groups were injected with follitropin alfa and follitropin alfa together with nitroglycerin. At the end of 21 days, euthanasia was provided with pentothal sodium.
Immunohistochemical methods were applied to post-mortem brain and ovarian tissues of rats. c-Fos was used as a migraine marker, ZP3 (Zona Pellucida 3) was used to show changes in the zona pellucida on the ovarian surface, MMP-9 and TRPV1 were used to elucidate the pathogenesis of migraine.
In our study, samples were evaluated by comparison with immunohistochemical staining. In animals, high c-Fos localization in the brain stem, high expression of MMP-9 in granular neurons, TRPV1 in theca layer and ZP3 in the zona pellucida region were detected.
The expression relationships of c-Fos, MMP-9, TRPV1 and ZP3 in the brain stem, brain frontal cortex and ovary tissues where migraine and follitropin alfa were studied together have been shown for the first time in this study. It has been determined that experimental migraine can be created by demonstrating c-Fos expression in the brain stem after nitroglycerin (10mg/kg) is administered to rats, MMP-9, TRPV1 and ZP3 proteins can be used to show the relationship between female sex hormones and migraine in brain and ovarian tissue samples taken from animals as a result of giving follitropin alfa to rats in a total of 4IU, c-Fos, MMP-9 and TRPV1 may have important roles in the pathogenesis of migraine, TRPV1 and MMP-9 may also play a role in determining the cause of pain, finding the accurate treatment approaches and maintaining the applied treatments effectively. 
Keywords: Brain, Migraine, Ovary, Rat, c-Fos, ZP3, MMP-9, TRPV1