60-72 ay arasındaki okul öncesi öğrencilerinin sosyobilimsel konulara ilişkin muhakeme becerilerinin incelenmesi - Isparta örneği
Analyzing 60-72 months preschool students reasoning skills regarding socio-scientific issues - Isparta case
Yazar: MUHAMMED SAFA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN YILMAZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Isparta = Isparta ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğrencilerinin sosyobilimsel konulara (SBK) ilişkin muhakeme becerilerini incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel yöntemlerden olan durum çalışması modeli benimsenmiştir. Gerçekleştirilen çalışmaya Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Isparta İlinin Merkez İlçesinde bulunan bir anaokulunda 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında eğitimlerine devam eden 60-72 aylık 22 çocuk katılmıştır. Araştırmanın örneklemi amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada yer alan katılımcı gruba araştırmacı tarafından geliştirilen dört adet SBK ile alakalı senaryo ve her senaryo ile alakalı dört farklı soru seti uygulanmıştır. Geliştirilen veri toplama aracı bir fen eğitimi uzmanı, bir SBK çalışan uzman ve metinlerin çocukların gelişim düzeylerine uygunluğunu değerlendirmek için bir adet dil bilimci uzmanın görüşüne sunulmuştur. Uzman görüşleri doğrultusunda metinler düzeltilmiş ve bir adet pilot çalışma yapılmıştır. Pilot çalışma sonrasında metinler tekrar düzenlenerek nihai haline ulaşmıştır. Araştırmacı esas uygulamaya başlamadan önce doğal sorgulayıcı yaklaşımın gereksinimlerini yerine getirmek için katılımcı grupla bir süre boyunca katılımcı-gözlemci olarak vakit geçirmiştir. Araştırmacı öğrencileri, öğrenciler araştırmacıyı maksimum düzeyde benimsedikten sonra esas araştırma sürecine geçilmiştir. Uygulama birebir görüşme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir ve dört hafta sürmüştür. Araştırmada ulaşılan verilerin analizi, nitel analiz yöntemleri içerisinde yer alan tümevarımsal yaklaşımdan faydalanılarak içerik analizi metoduyla ve Schommer ve Kuhn'un epistemolojik inanış modeli ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinden sonra katılımcı grubun güncel konular hakkında fikirleri olsa dahi yeterli düzeyde muhakeme yapamadıkları ve naif epistemik bir profilde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar literatürden faydalanarak tartışılmış ve sonrasında "Çocukların düşünce biçimlerini geliştirmek, olaylara ilişkin muhakeme becerilerini olumlu yönde etkileyebilmek adına okul öncesi eğitim müfredatına SBK içeriklerine yer verilmesinin faydalı olabileceği düşünülmüştür" gibi önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitimi, Sosyobilimsel Konular, Muhakeme, Epistemolojik İnanç, Fen Eğitimi

Abstract:
The purpose of this research is to examine the reasoning abilities of pre-school students about socio-scientific issues. In line with the purpose of the research, one of the qualitative methods ' the case study model', was adopted. 22 children who are 60-72 months old and who continue their education in a kindergarten which is affiliated with the Ministry of National Education in the Central District of Isparta Province, participated in the study in the 2021-2022 academic year. The sample of the study is the convenience sampling method, which is one of the purposeful sampling methods. Four scenarios related to socio-scientific issues were developed by the researcher and four different questions related to each scenario were asked to the participant group in this study. The developed data collection tool was presented to a science education expert, a socio-scientific expert, and a linguist expert to measure the suitability of the texts for the developmental levels of children. In line with expert opinions, the texts were corrected and a pilot study was conducted. After the pilot study, the texts were rearranged and reached their final form. Before starting the actual practice, a certain time has been spent with the participant group to fulfill the requirements of the natural inquiring approach. After the students adopted the researcher at the maximum level, the main research process was started. The implementation was carried out by one-on-one interview method and lasted for four weeks. The analysis of data obtained in the research was analysed with the content analysis method, together with Kuhn's and Schommer's epistemological belief model by making use of the inductive approach within the qualitative analysis methods. After the analysis of the data, it was concluded that even though the participant group had an opinion about current issues, they could not reason adequately and, they had a naive epistemic profile. The results obtained were discussed by making use of the literature. Following, suggestions were made such as 'It was thought that it would be beneficial to include socio-scientific issues contents in the pre-school education curriculum to improve the way of thinking of children and positively affect their reasoning abilities about cases.'

Keywords: Preschool Education, Socioscientific Issues, Reasoning, Epistemological Belief, Science Education