Antioksidan ajanların deneysel olarak oluşturulan radyasyona bağlı akciğer fibrozu üzerinde etkinliğinin histopatolojik olarak değerlendirilmesi
Histopathological evaluation of antioxidants' effectiveness on experimentally radiation induced lung fibrosis
Yazar: BİLGEHAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ETHEM NEZİH ORAL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Fibroz = Fibrosis ; N-asetilsistein = N-acetylcysteine ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Rapamisin = Rapamycine ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
Amaç: Radyoterapiye (RT) bağlı fibroz nedeniyle akciğer doz kısıtlayıcı organdır. Antioksidan ajanların kullanımı ile RT'nin sık görülen yan etkilerini azaltmak olasıdır. PEG-SOD, NAC, Rapamisin gibi ajanların RT'ye bağlı fibrozda etkinliklerini klinik, radyolojik ve histopatolojik olarak değerlendirmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: 6 ? 8 haftalık W.Albino cinsi sıçanlar PEG-SOD, NAC, rapamisin ve sadece RT alan kontrol grubu olmak üzere dört gruba ayrıldı. Mortalite ve morbiditeyi azaltmak için sağ üst akciğer bölgesi, Cyberknife (Accuray) makinesinde tek fraksiyonda 13 Gy (Gray) ışınlandı. Ardışık üç hafta süren ilaç uygulamalarından sonra fibrozis oluşması için, haftalık kilo ve ateş takipleri yapılarak, 22. haftaya kadar beklendi. Bilgisayarlı tomografi görüntüleri alındı, radyolojik olarak fibrozis alanları görülmesi üzerine deney hayvanları sakrifiye edildi. Akciğerleri eksize edildikten sonra elektron mikroskopisi ve histopatolojik değerlendirme için örnekler alındı.Bulgular: Kilo takiplerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ateş takiplerinde ise altıncı haftadan itibaren kontrol ve rapamisin gruplarında anlamlı artış saptandı ve deney sonuna kadar devam etti. Benzer şekilde radyolojik olarak da kontrol ve rapamisin gruplarında anlamlı bir fibroza eğilim mevcut idi. Histopatolojik olarak SOD ve NAC gruplarında RT hasarı ve fibroz bulgularında belirgin bir azalma saptanırken Rapamisin grubu hem ışık hem de elektron mikroskopisinde RT'ye bağlı hasarın ve fibrozun en yoğun izlendiği grup olarak görüldü.Sonuç: RT'ye bağlı akciğer fibrozisin önlenmesinde NAC ve SOD gruplarının etkinliği anlamlı olarak gösterilmiştir. Rapamisin için ise daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Radyoterapiye bağlı akciğer fibrozu, Polietilen Glikollü Süperoksit dismutaz (PEG-SOD), N-Asetil sistein (NAC), Rapamisin (Sirolimus), Histopatoloji

Abstract:
Purpose: Lung is the dose-limiting organ due to radiotherapy (RT) induced fibrosis. With the use of anti-oxidant agents it?s likely to diminish common side effects. Activities of agents such as PEG-SOD and NAC and rapamycin are aimed to be evaluated on RT induced fibrosis in a clinical, radiological and histopathological manner.Materials and Methods: 6 ? 8 week old W.Albino rats were divided into four groups such as PEG-SOD and NAC and rapamycin and only RT control group. In order to reduce mortality and morbidity right upper lung zone was irradiated 13 Gy in one fraction in Cyberknife (Accuray). After three consecutive weeks of drug applications, rats were followed by weight and fever measurements weekly until the 22nd week for the formation of fibrosis. Computed tomography scans were obtained. After the radiographical confirmation of fibrosis, lab animals were sacrificed. After the lungs were excised, samples were taken for electron microscopy and histopathologic evaluation.Results: No significant differences were observed in the follow-up of weight. During the sixth week, in control and rapamycin groups a significant increase in fever determined and continued until the end of the experiment. Similarly, the control and the rapamycin groups, had a significant tendency to fibrosis also radiologically. The histopathological findings of RT induced injury and fibrosis in the SOD and NAC groups were significantly decreased and the rapamycin group was monitored as having the most intense RT induced injury and fibrosis on both light and electron microscopy.Conclusion: The efficacy of NAC and SOD groups in RT induced lung fibrosis were displayed statistically significantly, but further studies are needed for rapamycineKey Words: Radiotherapy induced lung fibrosis, Polyethylene Glycol, Superoxide Dismutase (PEG-SOD), N-acetyl Cysteine (NAC), Rapamycin (Sirolimus), Histopathology