İbni Haldun'un devlet ve siyaset teorisi
Ibn Khaldun's theory of state and politics
Yazar: ŞURA ARSLAN DİLBER
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR ÖNDER
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Asabiyet = Nervousness ; Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Devlet kuramı = State theory ; Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Milliyetçilik = Nationalism ; Siyasal kuram = Political theory ; Siyaset = Politics ; Umran = Umran ; İbn Haldun = İbn Haldun

Özet:
14. yüzyıl düşünür ve devlet adamı olarak İbn Haldun devlet ve siyaset teorisini inşa ettiği kavram setleri etrafında oluşturmuştur. Asabiyet daha önce kullanılmasına rağmen bu kavramı sosyal hadiselerle ilişkili ele alan ilk düşünürdür. Umran ve tarih ilminin öncülerinden biri olarak bu kavramlar üzerinde durması devlet ve siyaset teorisini geliştirmesine yardımcı olmuştur. Dolayısıyla İbn Haldun'un devlet ve siyaset teorisi çalışmada "asabiyet", "umran" ve "tarih" kavramlarına dayandırılarak incelenmiştir. İbn Haldun için güçlü asabiyete dayandırılmadan bir devletin kurulması mümkün değildir. Umran devletin maddesi, devlet ise umranın şeklidir. Ayrıca umran tarihte yapılan yanlışlıklardan kurtulmayı sağlayan tek ilimdir. Yani İbn Haldun için bu üç kavram birbiriyle sıkı sıkıya bağlıdır. Devletin kuruluşunda fazla öneme sahip olmasa da sonraki safhasında iktisatı da önemli bir unsur görmesinin nedeni iktisat ve siyaset arasında ilişki görmesindendir. Çalışma, kuşaklar/tavırlar teorisi ve dairetü'l siyasi'yle ilgili görüşleriyle de Osmanlı münevverlerini de etkileyen İbn Haldun'un devlet ve siyaset düşüncesinin onun kavram setlerine başvurarak ve buradan yola çıkarak açıklamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Asabiyet, Umran, İbn Haldun, Milliyetçilik, Tarih, Devlet, Din-Devlet İlişkisi, Siyaset, Dairetü'l Siyasi

Abstract:
As a philosopher and statesman of the 14th century, Ibn Khaldun created his theory of state and politics around the concept sets he built. Although "Asabiyyah" was previously used, he was the first philosopher who addressed this concept in relation to social events. As one of the pioneers of the science of Umran and history, his emphasis on these concepts helped him develop the theory of state and politics. Therefore, Ibn Khaldun's theory of state and politics has been analyzed in the study based on the concepts of "Asabiyyah", "Umran" and "history". For Ibn Khaldun, it is not possible to establish a state without relying on strong Asabiyyah. Umran is the substance of the state, while the state is the form of umran. Moreover, umran is the only science that allows getting rid of the mistakes made in history. In other words, for Ibn Khaldun, these three concepts are closely correlated. Although it does not have much importance in the establishment of a state, the reason for considering economics as an important element in the next stage is because he sees a relationship between economics and politics. The present study aims to explain Ibn Khaldun's theory of state and politics, which also influenced the Ottoman intellectuals with his views on the theory of generations/attitudes and circular politics, by referring to his concept sets and setting out from here.

Keywords: Asabiyyah, Umran, Ibn Khaldun, Nationalism, History, State, Religion-State Relationship, Politics, Circular Policy