Sitokinin uygulamasının tatlı mısırda (Zea mays L. var. saccharata) hasat sonrası kaliteye etkisi
The effect of cytokinin application on postharvest quality of sweet corn Zea mays L. var. saccharata)
Yazar: ÖZDEN DAYI
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN HALLORAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nde 2006-2007 yıllarında 2 yıl süreyle yürütülen bu çalışmada, tatlı mısır bitkilerine tarlada yetiştiricilik sırasında 6 yapraklı döneme ulaştığında 50 ppm dozunda ticari ismi CPPU olan sitokinin uygulanmıştır. Sitokinin uygulanan mısırlar ve sitokinin uygulanmayan kontrol grubu mısırlar, yapraklı ambalajsız, yapraksız ambalajsız, yapraklı + polietilen (PE) ambalajlı, yapraksız + polietilen (PE) ambalajlı, yapraklı + delikli polietilen (DPE) ambalajlı, yapraksız + delikli polietilen (DPE) ambalajlı olarak hazırlanmış ve 0 ? C sıcaklık ve ? 90-95 oransal nem koşullarında 40 gün boyunca depolanmıştır. Depolama süresince ağırlık kaybı, tane ve koçan yaprak rengi (L*, kroma ve hue), etilen üretimi, solunum hızı, etanol ve asetaldehit miktarı, nişasta ve şeker kapsamı (fruktoz, glikoz, sakaroz ve maltoz) ile tat ve tane çukurlaşması olarak görünüşte oluşan değişimler 10 gün aralıklarla belirlenmiştir. Ayrıca 2 gün süreyle 18 ? C sıcaklıkta bekletilen mısırlarda raf ömrü sonunda meydana gelen değişimler saptanmıştır. Çalışmada, tatlı mısır muhafazası için 0 ? C sıcaklık ve ? 90-95 oransal nem koşulları uygun bulunmuş ancak 10. günden sonra kalite hızla düşmüştür. Yapraklı olarak depolanan örneklerde ağırlık kaybı, solunum hızı ve tane çukurlaşması oranı daha az meydana gelmiştir. Bu örneklerde depolama başlangıcında ölçülen sakaroz miktarı da yapraksız olarak depolananlardan daha yüksek olmuştur. PE ambalajlı olarak depolanan örnekler, ambalajsız olarak depolananlara göre daha az ağırlık kaybı, solunum hızı, depolama sonunda etilen üretimi, nişasta miktarı, tane çukurlaşması oranına sahip olmuştur. Bu örneklerde koçan yaprak rengi daha iyi korunmuş, depolama sonunda sakaroz miktarı daha yavaş düşmüş ve daha yüksek tat değerleri gözlenmiştir. Sitokinin uygulanan örneklerde depolama başlangıcında sakaroz miktarı daha yüksek olmuş ancak depolama sırasında daha fazla tane çukurlaşması belirlenmiştir. Tatlı mısırın yeme kalitesini, görünüş kalitesindeki değişimlerden daha önce kaybettiği belirlenmiştir. Tatlı mısırın yeme kalitesi için maksimum depolama süresinin 10 günden uzun olmaması, görünüş kalitesi için ise 30 günden uzun olmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.Mart 2011, 221 sayfaAnahtar Kelimeler: Tatlı mısır, ambalajlama, koçan yaprağı, sitokinin, soğukta muhafaza, kalite

Abstract:
In this research which was carried out in 2 years, in 2006-2007, at Ankara University Faculty of Agriculture Department of Horticulture, 50 ppm doze of cytokinin known commercially as CPPU was applied to sweet corn plants when they reached the 6 leafy stage during growing on the field. Both the cytokinin applied and not applied (control) sweet corns were prepared as leafy and without packaging, leafless and without packaging, leafy and with polyethylene (PE) packaging, leafless and with polyethylene packaging, leafy and perforated polyethylene (DPE) packaging, leafless and perforated polyethylene (DPE) packaging and they were stored at 0 ? C temperature, under 90-95 ? relative humidity conditions for 40 days. During storage, changes in weight loss, kernel and husk colour (L*, chroma and hue), ethylene production, respiration rate, ethanol and acetaldehyde amount, starch and sugar (fructose, glucose, sucrose and maltose) content, taste and appearance as kernel denting were determined at 10 day intervals. Furthermore, the alterations in corns which occurred at the end of their shelf life after they had been kept at 18 ? C for two days were determined. In this research, it was found that 0 ? C temperature and 90-95 % relative humidity conditions was optimum for sweet corn storage; however, quality rapidly decreased after 10 days. In leafy stored samples, weight loss, respiration rate and kernel denting rate were lower but sucrose amount at the beginning of the storage was higher than sweet corns stored as leafless. The PE packed samples had lower weight loss, respiration rate, less ethylene production at the end of storage, and less starch content and kernel denting rate than those of sweet corns stored without packaging. In these samples, husk colour was kept better, the sucrose content at the end of the storage decreased slower, and higher taste values were observed. In cytokinin applied samples, higher sucrose content was determined at the beginning of the storage; however, higher kernel denting rates were observed during storage. It was determined that sweet corn lost its eating quality earlier than changes in its appearance quality. It was concluded that for eating quality considerations maximum storage period should not exceed 10 days and for appearance quality considerations it should not exceed 30 days either.March 2011, 221 pagesKey Words: Sweet corn, packaging, husk, cytokinin, cold storage, quality