Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı sıklık ile tohumluk kaplama uygulamalarının verim ve kalite özelliklerine etkileri
The effects of plant density and seed coating treatments on sunflower (Helianthus annuus L.) yield and quality properties
Yazar: ŞAZİYE DÖKÜLEN
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ayçiçeği = Sunflower ; Film kaplama = Film coating ; Tohum verimi = Seed yield ; Yağ oranı = Oil ratio

Özet:
Bu çalışmayla yağlık ayçiçeğinde uygun bitki sıklığını belirlemek ve tohum kaplama teknolojisi kullanılarak birim alan veriminin arttırılması hedeflenmiştir. Bu araştırma Tokat-Kazova şartlarında Tunca ayçiçeği çeşidiyle 2018 ve 2019 yıllarında yapılmıştır. Çalışma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekerrürlü 
olarak yürütülmüştür. Çalışmada ana parsellerde 3 bitki sıklığı (70x30, 60x30 ve 45x30 cm) alt parsellerde ise 14 farklı kombinasyonda kabuklu (film) ve kabuksuz (pelet) ayçiçeği tohumluklarına kaplama işlemi uygulanmıştır. Çalışmada çıkış oranı, bitki boyu, sap çapı, yaprak sayısı, yaprak alan indeksi, klorofil içeriği, tabla çapı, tabla başına tohum verimi, bin tohum ağırlığı, tohum iç ve yağ oranı, tohum ve yağ verimine ait bulgular değerlendirilmiştir. Alınan bulgulara göre; bitki sıklığı arttıkça bitki boyu, yaprak alan indeksi, yağ oranı, tohum ve yağ verimi artarken; sap çapı, tabla çapı, klorofil içeriği, tabla başına tohum verimi, bin tohum ağırlığı azalmıştır. Tohumluk kaplama uygulamalarında ise 7 (fungisit + insektisit) ve 6 (hormonlar) numaralı film kaplama 
uygulamaları çıkış oranı, bitki boyu, tohum ve yağ verimi bakımından ön plana çıkmıştır. Bu uygulamalarda iki yılın ortalamasında tohum verimi en çok 599.5 kg/da ile 7 numaralı (fungisit + insektisit) film uygulamasında olmuşken, bu uygulamayı 592.0 kg/da ile 6 numaralı (hormonlar) film uygulaması takip etmiştir. Bu iki uygulama kontrol grubuna 
göre (kabuklu) birim alan verimini %5 oranında arttırmıştır. Bu nedenle 45x30 cm bitki sıklığı ve 7 (fungisit + insektisit) ve 6 (hormonlar) numaralı film kaplama uygulamalarıyla tohum verimindeki %5'lik artışın bile geniş alanlarda önemli olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of the present study was to determine the appropriate plant density per unit area in sunflower and to increase the yield per unit area using seed coating technology. It was carried out with the Tunca sunflower variety in 2018 and 2019 in Tokat-Kazova conditions. The study was carried out according to randomized complete block design in split plots arrangement with three replications. In the study, three plant densities (70x30, 60x30 and 45x30 cm) were in the main plots while 14 different combinations of coating procedures applied to shelled (film) and unshelled (pellet) sunflower seeds were in the sub-plots. In the study, the findings of emergence rate, plant height, stem diameter, leaf number, leaf area index, chlorophyll content, head diameter, seed yield per head, thousand seed weight, seed kernel and oil ratios, seed and oil yields were evaluated. According to the findings, as plant density increased, plant height, leaf area index, oil ratio, seed and oil yields increased while stem diameter, head diameter, chlorophyll content, yield per head, thousand seed weight decreased. In seed coating applications, film coating applications No: 7 (fungicide + insecticide) and 6 (hormones) came to the fore in terms of emergence rate, plant height, seed and oil yields. In these applications, the seed yield was highest 5.995 t/ha in the film application No: 7 (fungicide + insecticide), followed by film application No: 6 (hormones) with 5.920 t/ha as the average of two years. These two applications increased seed yields by %5 compared to the control group (shelled). Therefore, it was concluded that % 5 increase in seed yield in 45x30 cm plant density and film coating applications No: 7 (fungicide+insecticide) and No: 6 (hormones) could positively affect in large production areas.