Ankara'da yaşayan postmenopozal ev hanımlarında D vitamini düzeyleri ve kemik mineral dansitesi ile ilişkisi
Vitamin D levels and it's association with bone mineral density in home-dwelling postmenopausal women living in ankara
Yazar: RABİA ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. FERİDUN KARAKURT
Fatih Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Femur boynu = Femoral neck ; Kemik dansitesi = Bone density ; Menopoz = Menopause ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Postmenopozal kadınlarda seks hormonu düzeyi ve yaşa bağlı olarak kemik mineral dansitesinde azalma olduğu bilinmektedir. Postmenopozal kadınlarda kemik mineral dansitesini etkileyecek faktörlerin birden çok olması ve D vitamini düzeylerinin genetik, ırksal, bölgesel ve yaşam biçimi gibi birçok faktöre bağlı değişebilmesi nedeniyle postmenopozal kadınlarda D vitamini düzeyleri ile kemik mineralizasyonu arasındaki ilişki fazla anlaşılamamıştır. Çalışmamızda Ankara şehir merkezinde yaşayan postmenopozal ev hanımı kadınlarda D vitamini düzeylerinin ve D vitamininin kemik mineral dansitesi ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ankara'da, 2009 yılı yaz aylarında, yaş ortalaması 59.7±9.2 olan 223 postmenopozal, güneşe fazla maruz kalabilecek şekilde giyinen olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların D vitamini düzeyleri, kemik mineral dansitesi, serum kalsiyum, fosfor, magnezyum, iPTH, alkalen fosfataz, açlık glukozu, lipid profili, tiroid fonksiyon testleri ölçülmüştür. Sistolik ve diastolik tansiyon ölçümleri, günlük kalsiyum kullanımları, haftalık egzersiz miktarları, günlük güneş alma miktarları, vücut kitle indeksi , doğum sayısı, emzirme süresi, menopoz süresi kaydedilmiş ve bütün bu parametrelerin D vitamini ile ilişkisi incelenmiştir. D vitamini düzeyleri elektrokemilüminesans yöntemiyle, kemik mineral dansitesi ise dual energy X-ray absorptiometry yöntemiyle sağ femur boynu ve lomber vertabradan anteroposterior olarak yapılmıştır. Olguların ortalama D vitamini düzeyleri 27.4±21.3 ng/ml bulunmuştur. D vitamini düzeyi, kemik dansitometrik ölçümü normal saptanan grupta osteopenik ve osteoporotik gruplarla karşılaştırıldığında daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Femur boynu dansitesi ve vertebra dansitesi arasında D vitamini düzeyleri açısından farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Kemik mineralizasyonunun sağlanması için D vitamini düzeyi postmenopozal kadınlarda rutin ölçülerek gerektiğinde D vitamini takviye edilmelidir.

Abstract:
It is known that bone mineral density reduces by sexual hormone levels and age in postmenopausal women. The association between vitamin D levels and bone mineralization in postmenopausal women has not been completely understood since the factors that may affect bone mineral density are multiple and vitamin D levels vary depending on many factors such as genetic, racial, regional properties and life style. In our study, it was aimed to determine the levels of vitamin D and their association with bone mineral density in postmenopausal women who were housewives and living in Ankara city center. In 2009 summertime, 223 postmenopausal cases (mean age was 59.7±9.2) living in Ankara who dressed in a manner that they could be exposed to the sunlight were included in the study. Vitamin D levels, bone density, serum calcium, phosphor, magnesium, iPTH, alkaline phosphatase, fasting glucose, lipid profile and thyroid function tests were analyzed. Systolic and diastolic blood pressure measurements, daily calcium consumption, amounts of weekly exercise and daily sunshine exposure, body mass index, number of parities, duration of breastfeeding, and duration of menopause were recorded and association of these parameters with vitamin D was assessed. Vitamin D levels were analyzed with electrochemiluminescence immunoassay; bone mineral density was measured with dual energy X-ray absorbtiometry method at the right femoral neck and lumbar vertebrae anteroposteriorly. The mean level of vitamin D of the cases was found to be 27.4±21.3 ng/ml. Vitamin D level was found to be higher in the group with normal bone densitometry compared to the osteopenic and osteoporotic groups (p<0.05). No difference was found between femur neck density and vertebral density in respect to vitamin D levels (p>0.05). To ensure bone mineralization, vitamin D levels of postmenopausal women must be analyzed routinely and vitamin D must be supplemented if it is needed.