Akciğer kanseri radyoterapisinde volümetrik ark terapi (VMAT) tekniği ile helikal yoğunluk ayarlı radyoterapi (HEL-IMRT) tekniğinin karşılaştırılması
Comparison of volumetric arc therapy (VMAT) technique and helical intensity modulated radiotherapy (HEL-İMRT) technique in LUNG cancer radiotherapy
Yazar: MERVE KÜÇÜKULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA ALTINIŞIK İNAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyoloji Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon onkolojisi = Radiation oncology ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated ; Toksisite = Toxicity ; Tomoterapi = Tomotherapy

Özet:
Lokal ileri akciğer kanserinin tedavisinde definitif radyoterapinin önemi büyüktür. Tümör dokusuna yeterli radyasyon dozunu verirken, çevre kritik organları korunmak terapötik indeksi sağlamak ana hedeftir. Bu amaçla farklı radyoterapi teknikleri geliştirilmiştir. Bu çalışmada Ankara Şehir Hastanesi Radyayon Onkolojisi Kliniğinde 01.01.2022 ile 01.04.2022 tarihleri arasında lokal ileri akciğer kanseri nedeniyle definitif kemoradyoterapi uygulanmış olan 15 hastanın simülasyon bilgisayarlı tomografi verileri kullanılarak iki farklı radyoterapi tekniği karşılaştırılmıştır. Bu amaçla önceden planlama amacıyla çekilmiş GE Discovery marka bilgisayarlı tomografi (BT) verileri kullanılarak Accuray®-Tomotherapy® H™ tedavi planlama sistemi ile Helikal Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (Hel-IMRT) planı, Eclipse™ tedavi planlama sistemiyle Volümetrik Ark Terapi (VMAT) planı oluşturulmuştur. Her iki plan da tez öğrencisi tarafından oluşturulmuş olup PTV D%95 değerinin 5700cGy (Hedef hacim volümünün %95'nin prescribe dozun % 95'ini alması) üzerinde almasına özen gösterilerek kritik organlarda istenilen doz sınırlamaları sağlanmaya çalışılmıştır. Hastane elektronik sistem verileri, hasta dosya bilgileri ve DVH bilgileri kullanılmıştır. Hastalık evresi, tümör lateralizasyonu (sağ-sol), karinaya göre yerleşimi (üst-alt) bigileri kaydedilmiştir.Tekniklerin karşılaştırılmasında planda oluşan sıcak nokta 0,01cc maksimum doz değeri,kritik organlardan kalp (ortalama dozu), özefagus (ortalama doz, maksimum doz (0,03cc), V60Gy), spinal kord (maksimum doz (0,03cc)) doz bilgileri, hedef hacim sarımı (coverage) değerlerinin yanısıra, gradient index (GI), homojenite index (HI), ve konformalite İndex (CI) değerleri kullanılmıştır.Hel-YART tekniğinde hedef hacim doz sarımı için bakılan D%95 değeri anlamlı olarak daha yüksek (p=0.001) saptanmıştır. CI açısından VMAT tekniği ile daha optimale yakın değerler bulunmuştur. HI ve GI iki teknik açısından anlamlı farklılık yoktur. Kritik organlar için elde edilen verilerde spinal kord maksimum doz Hel-YART tekniğinde istatistiksel anlamlı daha düşük (p=0.011) saptanmış, VMAT tekniğinde akciğer doz parametreleri (V20, V5 ve ortalama doz) ve kalp mean dozu daha düşük bulunmuştur. Özefagus dozu ve planda oluşan sıcak nokta dozu için iki teknikte anlamlı farklılık yoktur.

Abstract:
Definitive radiotherapy (RT) is the mainstay of treatment for locally advanced lung cancer (LALC). There are different RT techniques for LALC. In this study, Volumetric Arc Therapy (VMAT) and Helical Intensity Modulated RT (Hel-IMRT) were compared dosimetrically. For the study, 15 patients who received definitive RT with the diagnosis of LALC between 01.01.2022 and 01.04.2022 in the Radiation Oncology Clinic of Ankara City Hospital were evaluated retrospectively and dosimetrically. Simulation Computed Tomography (CT) images were obtained using the GE Discovery. Two plans were achieved for each patient: a Hel-IMRT plan with the Tomotherapy® H™ treatment planning system (TPS), and a VMAT plan with the Eclipse™ TPS. The value of D95% (95% of the target volume takes 95% of the prescribed dose) of PTV was intended to receive 5700cGy and above. Additionally, dose limitations have been complied with in critical organs by current guidelines. Using patient electronic system data and patient file information; disease stage, lateralization (right-left), location according to the carina (upper-lower), hot spot doses, gradient index (GI) and homogeneity index (HI), conformity index (CI), heart mean dose, esophageal mean and maximum dose (0.03cc), spinal cord max dose (0.03cc) were noted.The value of D 95% was significantly higher in the Hel-YART technique than in VMAT . In terms of CI , more optimal values were found with the VMAT technique. There was no significant difference between HI  and GI  two techniques. In critical organs data; the spinal cord maximum dose was significantly lower in the Hel-IMRT technique . In the VMAT technique, lung V20, lungV5 , mean lung dose  and mean heart dose  were significantly lower than Hel-YART. 
There was no significant difference between the two techniques in terms of esophageal mean, esophageal maximum, and hot spot doses.