Farklı fibril türlerinin belirlenmesinde NH3 ve alan testlerinin kullanılabilirliği
The Efficiency of NH3 and fields tests in determining different fibril types
Yazar: MUSTAFA ASLAN
Danışman: PROF. DR. SEDAT MURATLI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aerobik güç = Aerobic power ; Amonyak = Ammonia ; Antrenman = Training ; Kaslar = Muscles ; Testler = Tests

Özet:
Sporda yetenek seçimi ve yönlendirme konusunda, sporcunun morfolojik özelliklerinden bazıları, noninvasif yöntemlerle ölçülebilirken, özellikle kas fibril türlerinin belirlenmesinde, biyopsi gibi invasif yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu durum etik ve psikolojik yönden her zaman mümkün olamamaktadır. Çalışmanın temel amacı ; alan testleri ve daha kolay uygulanabilen labaratuvar testleri (Kan da NH3 ölçümü) yardımıyla, değişik spor türlerinin temel karakteristiklerine uygun kas fibril tiplerin belirlenmesinin mümkün olup olmayacağı araştırmak olmuştur. Araştırmamıza, 15-16 yaşlarında 39 erkek yatılı okul öğrencisi katıldı (yaş ; 15,37 ± 0,76 yıl). Yatılı olmaları nedeniyle, uyku, dinlenme, beslenme alışkanlıklarının standart olduğu varsayılmıştır. Kinantropetrik bilgi formuyla, yaş, boy, kilo, uzunluk, çevre, çap ve % yağ ölçümleri alınarak, LBW ve BMI değerleri hesaplandı. Alan Testlerinden, anaerobik güç ölçümleri için, Wingate Testi ve Margaria Kalamen Testi kullanıldı. Aerobik güç ölçümlerimiz için ise ; Endurance Shuttle Run Testi kullanıldı. Araştırmaya katılan grupların, NH3 ölçümü için kan örnekleri, Wigate testi sonunda (814 F tipi Monark bisiklet ergometresi kullanılarak), kol veninden alındı. İlk kan alımı, test başlamadan önce dinlenir haldeyken, ikinci kan alımı testten 5 dakika sonra yapıldı. Kan NH3 ölçümünde, test sonrası çıkan değerler, esas alınarak iki grup oluşturuldu. NH3 değerleri en yüksek çıkanlar Anaerop grup (n=12), NH3 değerleri düşük çıkanlar Aerop grup (n=12) olarak isimlendirildi. Yapılan ilk ölçümler sonunda gerek Wingate, gerekse Margaria Kalamen testlerinin sonuçlarından iki grup arasında performans yönünden p < 0.05 düzeyinde bir fark çıkmayınca (beklenenin aksine), iki gruba birden anaerobik karekterde, 10 hafta süreyle, haftada iki gün sprint antrenmanı yaptırıldı. Çalışmaların sonunda ikinci ölçümler yapıldı. Bu sürecin sonunda hem performans, hemde NH3 değerlerinde meydana gelen değişimler araştırıldı.VII Kan NH3 düzeyinin fibril türünün belirlenmesinde bir gösterge olabileceği biopsi ile yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır. Buna göre deneklerin kan NH3 değerlerini değişmez (referans) olarak ele alırken, alan testlerinden Margaria Kalamen Sprint, Wingate ve Endurance Shuttle Run testlerini de değişken parametre olarak ele aldık. Birinci ve ikinci ölçüm sonuçları, istatistiksel olarak, önce iki grup (aerop ve anaerop varsayılan gruplar), sonra da her grup kendi içinde ayrı ayrı karşılaştırıldı. İki grubu da içeren, her parametreyle ilgili tablolar oluşturularak, % değişimleri sütun grafikleri halinde istatistiksel olarak analiz edildi. İstatistiksel analizlerde, "Bağımsız Grup t Testi ", " Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı " ve "İlişkili Grup t Testi " kullanıldı. Genel dağılım özellikleri ise, ortalama, standart sapma, en küçük değer ve en büyük değer ile birlikte verildi. Sonuç Olarak ; NH3 zirvesiyle LBW değerleri arasında aerob ve anaerob grublarda 1. ve 2. ölçümlerde P < 0.05 düzeyde anlamlı ilişki bulunmamıştır. Oysa literatürde anaerob gurupta çalışma kapasitesiyle NH3 arasında pozitif ilişkiden söz edilmektedir (36,86). Margaria Kalamen testi değerleriyle 1. NH3 değeri arasında aerob gurupta p.<0.05 düzeyinde ilişki bulunmazken ( r = 0.13) anaerob gurupta yine 1. ölçümde anlamlı ilişki ( r = -0.58) bulunmuştur. İki aylık anaerob sprint antrenmanı sonunda her iki grupta aynı değerler arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır ( r = 0.002 ve r = - 0.032). Wingate testinde ; her iki grupta da 1. ve 2. ölçümlerde önemli gelişmeler ortaya çıkarken, aerob grupta 1. NH3 ile Wingate peak ve mean değerleri arasında p < 0.05 düzeyinde anlamlı ilişki bulunamazken, anaerob grupta 1. ölçümde 1. NH3 ile Wingate mean de ( r = 0.644) ve peak değerleri ( r = 0.623) arasında anlamlı ilişkiler çıkmıştır. İki aylık antrenman sonrası yapılan 2. ölçümlerde yalnız 2. NH3 ile Wingate peak değeri arasında ( r = 51) lik bir anlamlı ilişki bulunmuştur.VIII İki aylık anaerob karakterdeki antrenmanlar sonucu aerob grupta ; 1. NH3 ES değeri 0.883 ±0.133 'den 2. NH3 ES 1.978 ± 0.505 'e artarken, anaerob grupta 1. NH3 ES 3.331 7 ± 1.079 'dan 2. NH3 'de 1.888 ± 0.363 'e inmiştir. Bunlara göre ; Fibril türünü belirlemede Wingate peak, Margaria Kalamen sprint testine göre daha güvenilir bir alan testidir. Buna karşılık anaerob antrenman yapmış kişilerde NH3 'de bir indikatör olmaktan çıkmaktadır. Ayrıca anaerob karakterde 10 hafta süreyle, haftada iki kez yapılan sprint antrenmanları kaslarda fonksiyonel değişime neden olabilmektedir.

Abstract:
About ability selection and guiding in sports, some of the morphologic characteristics can be measured by noninvasive methods, where as some of them such as biopsy, can only be measured by invasive methods. However this ^nay flot be^ossibiealUhe timaiecouse of ethic and psychologic reasons. The main purpose of this study is to determine the fibril types specific to various sports by the help of field tests and some laboratory tests (measuring blood NH3). 39 subjects were selected randomly among male boarding students (age; 15.37 ± 0.76 years). It was assumed that their sleeping, resting, nutrition habits were standart. BMI and LBW values were determined by the help of kinanthropometric measurements such as height, weight, length, circumference and percent body fat. In order to determine the anaerobic power, Wingate and Margaria Kalamen field-tests were used. Endurance Shuttle Run test was also used in order to determine the aerobic power. The blood samples were collected for measuring the NH3 at the end of the Wingate-Test by using 814 F Monark bicylcle ergometer. The first blood measurement was made before the test and the second was made 5 minutes after the test. According to the NH3 results obtained from after the test, we divided the subjects into two groups. The first group was formed among the subjects with high NH3 values as a result of anaerobic test (n = 12), and the other one was formed among the subjects with low NH3 values. After the first measurement, we applied a-1 0-week anerobic training program for 2 times a week to both of the groups, when we couldn't find a significant difference (in p< 0.05 level) between Margaria Kalamen and Wingate test among the groups. The second measurements were made at the end of this10-week-program. Then, we searched for changs in both performance and NH3 valmes at the end of this process. As it was proven by the biopsy methods, the blood NH3 levels are the determinants of fybril types. Accoding to this, we have accepted blood NH3 values as constant (reference) and the field tests such as Margaria Kalamen Sprint Test, Wingate and Endurance Shuttle Run test as variable parameters. First and second measurement values were compared among and within the groups statistically. " Independent Group t-test ", " Pearson Moment Multiples Kortelajioji Coefficient " and "Related Group t-test "were used for statistical analysis. General distribution characteristics were given with mean, standart deviation, the smallest and the biggest valuse. As a result of this study, there was no significant difference ( p < 0.05) between peak valsues of NH3 and LBW values of aerobic and anaerobic groups after the first and second measurements. However ; according to the literatuar there is a positive relation between the working capasity of anaerobic group and NH3 (36,86). We couldn't find a significant relation between Margaria Kalamen Tests values and first NH3 values in aerobic group (p < 0.05, r = 0.13). In constrast, a significant relation was found in the first measurement of anaerobic group ( r = -0.58). After two-month-anaerobic sprint training, there wasn't any significant relation between both of the groups in the some valuse ( r = 0.002 and r = -0.032). Considerable improvements were seen as a result of first and second Wingate Test measurements in both of the groups. A significant relation was recorded betwee the first NH3 and Wingate Peak and Mean values in anaerobic group, on the other hand there was no any significant relation about the some values in aerobic group ( p < 0.05). After two-month training sessions, significant relation was found only between of the second measurements NH3 and Wingate peak values (r = 51).XI As a result of two-month, anaerobic training, in aerobic group, NH3 ES valuse were increased from 1. NH3 ES (0.883 + 0.133) to 2. NH3 (1.978 + 0.505) where as in aerobic group, NH3 ES values were decreosed from 1. NH3 (3.3317 + 1.079 ) to 2. NH3 (1.888 + 0.363). According to these findings ; Wingate Peak is a more reliable field test than Margaria Kalamen Sprint Test in determining fibril type. In contrast, NH3 is not an indicator for the people having anaerobic training.In addition to this, functional changes in the muscle can occur if anaerobic sprint training is performed ten weeks twice a week.