Kronik hastalığı olan ve olmayan gebelerde algılanan stres ve etkileyen faktörler
Perceived stress and  affecting factors in pregnant women with and without chronic disease
Yazar: RABİA ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY TOPUZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Gebelik = Pregnancy ; Hemşirelik = Nursing ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Prenatal distres = Prenatal distress ; Stres = Stress ; Stres = Stress

Özet:
Çalışma kronik hastalığı olan ve olmayan gebelerin algıladıkları stres ve stresi etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte yapılmıştır. 10/03/2020-10/09/2020 tarihleri arasında Bingöl ilinde bulunan bir devlet hastanesinin Kadın Hastalıkları Klinikleri ve Polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü, iletişim problemi olmayan, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 300 gebe kadın ile yürütülmüştür.

Veriler, Kişisel Veri Toplama Formu, Gebelik Stresi Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde,minimum, maksimum ve ölçek puan ortalamaları kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğunu belirlemek için çarpıklık ve basıklık katsayıları incelenmiştir. Normal dağılıma sahip verilerde iki bağımsız değişkenin ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Independent Sample-t" test, üç veya daha fazla bağımsız grubun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "ANOVA" test istatistikleri kullanılmıştır. İstatiksel analizde önemlilik düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığının hesaplanmasında ise güvenirlik testi (Cronbach Alfa) kullanılmıştır. Ölçek ve alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek için pearson korelasyon  analizi uygulanmıştır.

Çalışmaya kronik hastalığı olan 76 gebe ve kronik hastalığı olmayan 224 gebe katılmıştır. Gebelerin %58,5'inin 30 yaş ve altı olduğu, yaş ortalamasının 29,29±5,65 olduğu tespit edilmiştir. Gebelerin GSDÖ-36'dan aldığı puan ortalaması 108,00±27,43, kronik hastalığı olan gebe kadınların GSDÖ-36'dan aldıkları puan ortalaması 72,00±15,12, kronik hastalığı olmayan gebe kadınların GSDÖ-36'dan aldıkları puan ortalması102,00± 18,10 olarak belirlenmiştir. Kronik hastalığı olan gebelerin gelir düzeyi, evlilik süresi, yaşadığı yer, eş mesleği, gebelik ve doğum hakkında bilgi sahibi olma durumu, istenen gebelik ve düşük öyküsü durumları ile GSDÖ-36 puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışmada gebelerin en çok gebelik ve doğumda anne bebek açısından güvenli süreç arayışından, bebek bakımı ve değişen aile ilişkilerinden ve annelik rolünün tanımlanması alt boyutlarından yüksek puan aldıkları belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşireler tarafından gebelerin algıladıkları stres ve etkileyen faktörleri ve gebelerin hangi durumlarda daha çok stres yaşadıklarının belirlenmesinde GSDÖ-36 ölçeğinin kullanılması ve alınan puanlar sonucu riskli tespit edilen gebelerin daha yakından takip edilmesi ve her gebeye özgü eğitim ve danışmanlık verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Stres, Gebelik, Hemşirelik, Prenatal Stres

Abstract:
The study was conducted in a descriptive way to determine the stress perceived by pregnant women with chronic diseases and the factors affecting them. The study was conducted with 300 pregnant women over the age of 18 who admitted to the Gynecology Clinics and Polyclinics of a state hospital in Bingöl between 10/03/2020 and 10/09/2020, who without communication problems, and voluntarily accepted to participated.

Data were collected by using Personal Data Collection Form, Pregnancy Stress Rating Scale. Number, percentage,minimum, maximum and scale score averages were used to evaluate the data. The skewness and kurtosis coefficients were examined to determine the normal distribution of the data. "Independent Sample-t" test was used to compare the measurement values of two independent variables in normally distributed data, and "ANOVA" test statistics were used to compare with the measurement values of three or more independent groups. In the statistical analysis, the level of significance was accepted as p˂0.05. The reliability test (Cronbach's Alpha) was used to calculate the internal consistency of the scale. Pearson correlation analysis was applied to determine the relationship between the scale and its sub-dimensions.

In the study participated 76 pregnant women with chronic diseases and 224 pregnant women without chronic diseases. It was found that 58.5% of the pregnant women were under the age of 30 and the average age was 29.29 ± 5.65. The mean score of pregnant women from the PSRS-36 was 108.00±27,43, the mean score obtained by pregnant women with chronic disease from the PSRS-36 was 72.00±15,12, and the average score obtained by pregnant women without chronic disease from the PSRS-36 was 102.00±18,10.A significant correlation was found between the mean PSRS-36 score averages of pregnant women with chronic diseases, their income level, duration of marriage, place of residence, spouse profession, knowledge of pregnancy and birth, desired pregnancy, and miscarriage history (p <0.05 ).In the study, it was determined that pregnant women got high scores on the sub-dimensions of seeking a safe process for the mother and baby during pregnancy and delivery, baby care and changing family relationships, and defining the role of motherhood.In line with these results, it is recommended by the nurses to use the PSRS-36 scale to determine the factors affecting the perceived stress to pregnant women and in which situations they experience more stress, and to follow the pregnant women identified as risky as a result of the scores obtained, and to provide training and counseling specific to each pregnant.

Keywords: Nursing, Perceived Stress, Pregnancy, Prenatal Stress