Martin Hengel'e göre İsa sonrası ilk dönem kilisenin oluşumu
The first period after jesus ​​according to Martin Hengel church formation
Yazar: SAİT ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. DURSUN ALİ AYKIT
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Havariler = Apostles ; Hengel, Martin = Hengel, Martin ; Hz. İsa = Hz. İsa ; Kiliseler = Churchs ; Pavlus = Pavlus ; Petrus = Peter

Özet:
Bu çalışma, Martin Hengel'e göre, İsa'dan sonra Hıristiyanlığın ilk yüzyılında kilise anlayışı ve kilisenin oluşumunda Petrus ve Pavlus'un etki ettiği noktaları ele almaya yöneliktir.
Bugünkü Hıristiyanlığın temelleri İsa'dan sonra I. yüzyılda atılmıştır. Bu yüzyıl Hıristiyanlığın doğuşu, filizlenmesi ve temellerinin atıldığı bir dönemdir. Bu dinin en önemli şahsiyetleri de hiç şüphesiz Petrus ve Pavlus'tur. Batı dünyasında birçok akademik çalışma özellikle bu iki havari etrafında yoğunlaşmıştır. Ülkemizde ise bu konuyla ilgili çalışmalar bulunmakla birlikte yeterli değildir. Özellikle Petrus alanındaki çalışmalar oldukça yetersizdir. İşte bu yüzden böylesi bir konuyu ele almanın önemli olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca Martin Hengel'in görüşleri doğrultusunda Petrus ve Pavlus'un ele alınması bu iki havarinin ilişkilerini anlama açısından da ayrı bir ehemmiyet arz etmektedir. Çünkü yapılan bu çalışmada Petrus ile Pavlus'un ilişkileri ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Petrus'un İsa ile Pavlus arasında bir köprü görevi üslendiği tespit edilmiştir. Pavlus'un Hıristiyanlıkta bu kadar değer bulması, hatta havari olarak kabul edilmesinde hiç şüphesiz Petrus'un önemli katkıları bulunmaktadır.
Yine bu çalışmada, Petrus'un Hıristiyanlıkta -Katolik Mezhebi dışında- biraz sembolik bir figür olarak kalmasının yersiz olduğu, bu anlayışın değişmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Çünkü Petrus İncillerdeki rivayetler açısından bakıldığında bu dinin İsa'dan sonra en önemli kişisi ve havarilerin sözcüsüdür. Özelikle Markos İncili'nin yazılmasında Petrus'un ağırlığı göze çarpar. Pavlus ise, paganist bir bölgeye etkisi açısından elde ettiği başarılar ile Hıristiyanlar için ayrı bir konum elde etmiştir. 
Çalışmamızda, ilk dönem kilisenin oluşumu ile ilgili önemli bilgilere yer verilmiş ve bu bilgiler değerlendirilmiş olup pek çok çalışmaya yol gösterecek sonuçlara ulaşılmıştır. Bu bilgilerin ilim âlemine faydalı olacağını düşünmekteyiz. 
Anahtar kelimeler: Martin Hengel, İsa, Petrus, Pavlus, Kilise'nin Oluşumu.

Abstract:
This study, according to Martin Hengel, aims to address the understanding of the church in the first century of Christianity after Jesus and the points that Peter and Paul influenced in the formation of the church.
The foundations of today's Christianity were laid in the first century AD after Jesus. The period that includes this century is a period in which the birth, sprouting and foundations of Christianity were laid. The most important figures of this religion are undoubtedly Peter and Paul. Many academic studies in the Western world have been concentrated around these two apostles. In our country, there are studies on this subject but it is not considered sufficient. Especially, studies on Peter are quite insufficient. This is why we think that addressing such an issue is important in that it includes issues that have not yet been covered. In addition, in the light of Martin Hengel's views, the consideration of Peter and Paul is of particular importance in understanding the relations of these two apostles. Because in this study, the relations of Peter and Paul were discussed and evaluated. It was identified that Peter was established as a bridge between Jesus and Paul. There is no doubt that Peter made important contributions to Paul's appreciation of Christianity, and even to his acceptance as an apostle.
In this study, it was concluded that Peter's being a little symbolic figure in Christianity – except the Catholic sect – was unjustified and this understanding should change because Peter is the most important person of this religion after Jesus and is the spokesman of the apostles. Especially in the writing of the Gospel of Mark, the importance of Peter attracts the attention. On the other hand Paul obtained a different position for christians with his achievements in terms of his influence on a paganistregion.
In our study, important information about the formation of the church in the first period is given and the results that will guide many studies have been reached by evaluating this information. We think that this information will be beneficial to the scientific world.
          Keywords: Martin Hengel, Jesus, Peter, Paul, Formation of the Church