Tenofovir ve entekavir'in yeni bir voltametrik yöntemle farmasötik preparatlarda yan yana tayini
Simultaneous determination of tenofovir and entecavir in pharmaceutical preparations using a new voltammetric method
Yazar: ADEL ASFOOR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP AYDOĞMUŞ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Camsı karbon = Glassy carbon ; Elektroanalitik = Electroanalytical ; Tenofovir = Tenofovir ; Tenofovir disoproksil fumarat = Tenofovir disoproxil fumarate

Özet:
Entekavir ve tenofovir, nükleozid analoglarıdır (NUC), kombinasyonu iyi güvenli kullanımı, düşük yan etki oranı ve yüksek genetik bariyer nedeniyle çoklu ilaç kullanımını gerektiren direnci oluşmuş hepatit B hastaları için ilk seçenek olarak önerilmektedir. Bu çalışmada, entekavir (ETV) ve tenofovir (TEV) eşzamanlı tayini için yeni bir çapraz bağlı etilendiamin sülfonamid polimer reçinesi (EDASP) ve grafen (Gr) ile modifiye edilmiş karbon macunu elektrotları (CPE) hazırlanmıştır. Elektrot reaksiyonları döngüsel voltammetri, taramalı elektron mikroskobu (SEM), fourier dönüşümlü kızılötesi (FTIR) spektroskopisi ve en uygun analitik parametrelerin belirlenmesi ile incelenmiş ve karakterize edilmiştir. Bulgular, her iki ilacın da Britton-Robinson tamponunda sırasıyla pH 4,5 ve 4,0'da Gr-CPE ve EDASP-CPE elektrotlarında net oksidasyon piklerini gösterdi. ETV ve TEV'nin doğrusal dinamik aralığı, DPV ile her iki çalışma elektrotunda 1μM ile 250μM arasında belirlendi. ETV'nin Gr-CPE üzerinde teşhis sınırı (LOD) ve tayin sınırı (LOQ) sırasıyla 0,21 μM ve 0,64 μM olarak bulunmuştur. TEV için LOD ve LOQ sırasıyla 0,24 μM ve 0,73 μM olarak bulunmuştur. Yeni etilendiamin sülfonamid polimer reçine modifiye karbon macunu elektrodu (EDASP-CPE), ETV için sırasıyla 0,18 μM ve 0,54 μM için LOD ve LOQ ile daha yüksek hassasiyet göstermiştir. TEV'in EDASP CPE üzerinde LOD ve LOQ 0,24 μM ve 0,71 μM sırasıyla bulunmuştur. Önerilen yöntem, ticari bir tablet dozaj formunda entekavir ve tenofovirin eşzamanlı olarak belirlenmesine başarıyla uygulandı ve iyi doğruluk ve hassasiyet gösterdi. Grafen ve etilendiamin sülfonamid polimer reçine ile modifiye edilmiş karbon pasta elektrodunun, farmasötik preparatlardaki anti-HBV ilaçlarının diferansiyel puls voltametrisi ile eşzamanlı analizi için uygun olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Entecavir and tenofovir are nucleoside analogues (NUC) and their combination is recommended as the first choice for hepatitis B patients with multidrug resistance due to its good safety profile, low rate of side effects, and high genetic barrier. This study reports the fabrication of a novel ethylenediamine sulfonamide polymer resin (EDASP) and graphene-modified carbon paste electrodes for the simultaneous determination of the anti-HBV drugs entecavir (ETV) and tenofovir (TEV) in bulk and dosage form by differential pulse voltammetry (DPV). The electrode reactions were specified through cyclic voltammetry, scanning electron microscopy (SEM), Fourier Transform Infrared (FTIR) spectroscopy and the analytical parameters were optimized. The findings indicate that both drugs displayed clear oxidation peaks on the Gr-CPE and EDASP-CPE electrodes at pH 4,5 and 4,0, respectively, in the Britton-Robinson buffer. The linear dynamic range of ETV and TEV was determined between 1μM and 250μM on both working electrodes by DPV. The limit of detection (LOD) and limit of quantification (LOQ) for ETV were 0,21μM and 0,64μM, respectively, on Graphene CPE. The LOD and LOQ for TEV were 0,24μM and 0,73μM, respectively. The novel ethylenediamine sulfonamide polymer resin-modified carbon paste electrode (EDASP-CPE) exhibited improved sensitivity with LOD and LOQ for ETV of 0,18μM and 0,54 μM, respectively. The LOD and LOQ for TEV on EDASP CPE were 0,24μM and 0,71μM, respectively. The proposed method was successfully applied to the simultaneous determination of entecavir and tenofovir in a commercial tablet dosage form, exhibiting good accuracy and precision. The results highlight the potential of the novel ethylenediamine sulfonamide polymer resin-modified carbon paste electrode for the simultaneous determination of anti-HBV drugs in dosage form by differential pulse voltammetry.