Planlama ve sosyoloji perspektifinden dayanıklı esneklik
Resilience from planning and sociology perspective
Yazar: TUBA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞENTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kent Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Esneklik = Flexibility ; Kent planlama = Urban planning ; Kent sosyolojisi = Urban sociology ; Planlama = Planning ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sosyal kırılganlık = Social vulnerability ; Sosyoloji = Sociology ; Yılmazlık = Resiliency

Özet:
Bu çalışma, "resilience(dayanıklı esneklik)" kavramının genel çerçevesine ilişkin bir analiz araştırmasını içermektedir. Tezin ilk bölümü literatürde ön plana çıkmış olan çalışmalar üzerinden kavrama dair farklı yaklaşımları, ilişkili diğer kavramları ve dayanıklı esnekliğin farklı disiplinlere konu ediliş sürecini içermektedir. İkinci bölümde kavramın planlama disiplinine girişi, kentsel ölçekteki katmanları ve afet yönetimi bağlamında karşılığı özetlenmiştir. Son bölümde ise toplumsal açıdan dayanıklı esnekliğin, içeriği ve dinamikleri üzerinden, sosyolojik kuramlarla da ilişkili şekilde imkânı sorgulanmıştır. 
Çalışma, ilgili literatürün incelendiği bir derleme çalışması şeklinde, tanımlayıcı analizler üzerinden oluşturulmuştur. Kavramın bütüncül olarak analizi ile planlama disiplinindeki ve toplumsal boyuttaki karşılığı irdelenmiştir. Sonuç bölümünde kavramın hem teknik hem de toplumsal boyutta mevcut durumla çeliştiği, pratikte entegre edilememiş bir kavram olduğu, dolayısıyla da geçici bir eğilim olduğu eleştirisi yapılmıştır. Süreçlere teorik açıdan altlık olarak dâhil edilse de içselleştirilebilir bir kavram olmadığı ve rehberlik misyonunu karşılayabilmek için yeterince net olmadığı tespit edilmiştir. Köklü kavramların uyarlanarak mevcut dinamikler dikkate alınmadan planlama uygulamalarına eklemlenmesi yerine; sürekli analizlerle desteklenen ve yerel dinamiklerle uyumlu yeni araçların geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Özellikle planlama disiplinindeki yaklaşımın, küresel ve yerel ölçekte karşılaştığı toplumsal boyutu yeterince dikkate almadığı; dolayısıyla yöntemsel açıdan yetersiz kaldığı, bu noktada bir yeniliğe ihtiyaç duyulduğu vurgulanmıştır. Bu doğrultuda sosyal bilimlerin planlamaya kaynaklık etmesinin yerinde bir adım olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study includes an analyzing research about the general framework of "resilience" concept. The first part of the thesis contains different approaches to the concept, related other concepts and the process of entreating to different disciplines of resilience and over the prominent studies that taking place in literature. In the second part, inclusion of concept to the planning discipline, concept's layers at the urban scale and the meaning of the concept in the disaster management context are summarized. As to last part, there are elaborations about the dynamics of resilience in social content and queries on societal possibility in relevance to sociologic theories.
The study created as compilation working which examining interested literature with definitive analysis. With the integrated analyses, meaning of the concept in planning discipline and social dimension is examined. In conclusion, there is a criticism about contradiction with current situation both technical and social dimension, being unintegrated concept in practice and accordingly being a temporal tendency of the resilience. It is believed that although resilience is included in the processes as a theoretical base; it is not an internalizable concept and it is not enough clear to meet the guidance mission. Instead of adapting the rooted concepts into the planning applications without taking into account the existing dynamics, it is thinked that new tools which supporting through continuous analysis and compatible local dynamics should be developed. At this point, it is emphasized that there is a need for innovation about the approach especially in planning discipline because it remain incapable procedurally causing from discounting of social extent at global and local scale. Accordingly it is thought that leading of social sciences for planning will be a suitable step.