Preeklamptik gebelik düzeyi ve leptin insulin rezistansı ile olan ilişkisi /
Yazar: NAZİYE GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. ERDAL MALATYALIOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Çalışmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı, preeklampsideki leptin artışının insülin rezistansı ile olan ilişkisini değerlendirmek ve leptin düzeyi ile insülin rezistansının, hastalığın patogenezi ve şiddeti ile ilişkisini ortaya koyabilmektir. Uygulanan Yöntemler: Bu çalışma Mayıs 2000-Haziran 2001 tarihleri arasında, 85 preeklampsili (36 hafif preeklampsi, 39 şiddetli preeklampsi, 10 eklampsi) gebe olgu ve hasta grubu olguların gebelik haftalarına uygun olacak şekilde, toplam 85 sağlıklı gebeden oluşan kontrol grubu üzerinde yapıldı. Leptin ölçümleri Active Human Leptin IRMA DSL-23100 (Diagnostic Systems Laboratories, Inc. Texas/USA) leptin kiti ile, insülin ölçümleri Immulite 2000 analizör kullanılarak yapıldı. İnsülin rezistansının derecesi HOMA ( homeostazis model assesment) katsayısı ile ifade edildi. İstatistiksel değerlendirmede, Kolmogorov-Smirnov Testi, Student T, Ki-kare, Kruskal Wallis ve Matın Whitney U, Tek Yönlü Varyans Analizi (=ANOVA, Post Hoc Tukey), Pearson ve Spearman korelasyon analizi testleri kullanıldı. Çalışmanın Bulguları: Seram leptini preeklampsi grubunda kontrol grubuna göre belirgin olarak yüksek bulundu (sırasıyla 46,1±31,1 ve 27,7±21,1; p<0,001). Serum leptini ile gebelik haftası arasında belirgin bir korelasyon bulunmadı. İnsülinin, sağlıklı gebe olgularımızda serum leptininin önemli bir belirleyicisi olduğu saptandı (r=0,31; p<0,01). Ancak aynı ilişki hafif preeklampsi (r=0,46; p<0,01), eklampsi (r=0,70; p<0,05) ve eklampsinin kontrol grubunda (r=0,86; p<0,01) gözlenmesine rağmen şiddetli preeklampsili (p>0,05) hasta grubunda gözlenmedi. Leptin ile HOMA İR değerleri arasında da hafif preeklampsi (r=0,42; p<0,05), eklampsi (r=0,80; p<0,01) ve eklampsiye karşılık gelen kontrol grubunda (r=0,82; p<0,01) anlamlı korelasyon vardı. Preeklamptik olgularda HOMA İR nin gestasyonel yaş ile ilişkisi belirlenemedi. Maternalserum leptin düzeyi ile bebek doğum kilosu arasında belirgin bir korelasyon saptanmadı. Sonuç: Preeklampside yükselmesine rağmen serum leptini preeklampsinin şiddetinin belirlenmesi için bir belirteç değildir. Ancak tanının desteklenmesinde bir gösterge olarak kullanılabilir. İnsülin, sağlıklı gebelerde serum leptirıinin önemli bir belirleyicisidir. Ancak çalışmamızda, toplam hasta ve şiddetli preeklampsi grubunda leptin ve HOMA İR değerleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmaması, insülin rezistansının preeklampsi patogenezinde rol alabileceği fikrini desteklememektedir. Öte yandan serum leptin artışı, preeklampsili hastalarda renal fonksiyonların bozukluğuna bağlanmamahdır. Anahtar Kelimeler: Preeklampsi, gebelik, leptin. VI

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the relation between the serum leptin levels in preeclamptic patients and insulin resistance, and to investigate whether the serum leptin levels and insulin resistance are related to the pathogenesis and the severity of the disease. Study Design: This research was carried out on a study group of 85 pregnant women with preeclampsia (36 mild preeclamptic, 39 severe preeclamptic and 10 eclamptic cases) and a control group of 85 healthy pregnant women who attended the Obstetrics and Gynecology department between May 2000 and June 2001. The control group was similar to study group in respect of the gestational age. Serum leptin levels were determined by using the Active Human Leptin IRMA DSL-23100 (Diagnostic Systems Laboratories, Inc. Texas/USA) kit. The serum insulin levels were tested by the Immulite 2000 analyzer method. The degree of insulin resistance was demonstrated by HOMA coefficient. The data were analyzed by Kolmogorov-Smirnov test, Student T, x, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U, Post Hoc Tukey tests, Pearson and Spearman corelation analysis. Results: The serum leptin levels of the preeclamptic group were significantly higher than the control group (46,1+31,1 ve 27,7±21,l;p<0,001 respectively). There was no significant correlation between serum leptin levels and gestational age. Insulin is an important predictor of serum leptin in the healthy pregnant women (r=0,31; p<0,01). Although above-mentioned relation was observed in the mild preeclampsia (r=0,46; p<0,01), eclampsia (r=0,70; p<0,05) and its control group (r=0,86; p<0,01), the same correlation was not found in the severe preeclampsia group (p>0,05). There was a significant correlation between leptin and HOMA IR in the mild preeclampsia (r=0,42; p<0,05), eclampsia (r=0,80; p<0,01) and its control group (r=0,82; p<0,01) as well. VIIA relation between HOMA IR and gestational age was not determined in the preeclamptic group. Maternal leptin concentrations were not closely related to fetal birth weight. Conclusion: Although serum leptin levels increase in preeclampsia, it is not an indicator in determining severity of the disease. However, leptin can be used to support the diagnosis of the disease as a marker. In our study, it has been found that insulin is an important predictor in the healthy pregnant women. However, since a significant correlation between leptin and HOMA IR has not been found out, the idea that insulin resistance has a role in preeclampsia pathogenesis can not be supported. On the other hand, the increase in serum leptin levels are not related to the renal functional disorders. Key Words: Preeclampsia, pregnancy, leptin. vm