Diyabet tedavisinde kullanılan bazı ilaçların voltametrik yöntemle elektroanalitik incelenmesi
Electroanalytic examination of some drugs used in diabetes treatment with voltametric method
Yazar: YALÇIN ALTUNKAYNAK
Danışman: PROF. DR. ÖMER YAVUZ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Dönüşümlü voltametri = Cyclic voltammetry ; Karbon elektrot = Carbon electrode ; Kare dalga voltametrisi = Square wave voltammetry ; Metformin = Metformin ; Vildagliptin = Vildagliptin

Özet:
Antidiyabetik ajan olarak kullanılan ilaç gruplarından Dipeptidil peptidaz 4 inhibitörü; (DPP4-İ) 2006 yılında ilk olarak stagliptin olarak üretilmiştir. DPP-4 inhibitörü olarak kullanılan ilaçlar genel olarak vildagliptin, saxagliptin, alogliptin ve denagliptin'dir. Metformin, Tip 2 Diyabet tedavisinde yaygın olarak kullanılan ağızdan alınan ve insülin duyarlılığını arttıran bir ilaçtır. 
Bu çalışmada, Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlarından Vildagliptin ve Metformin'in tayini için tek kullanımlık kalem ucu grafit (PG) elektrotunun yeni bir uygulaması sunulmuştur. Vildagliptin′in elektrokimyasal yükseltgenmesi dönüşümlü voltametri ile yaklaşık 1.13 V' ta tersinmez ve difüzyon kontrollü bir adsorpsiyon yükseltgenme piki göstermiştir. Özel ilgi ise, geniş bir pH aralığında (2.0-12.0) sürfaktansız ve sürfaktan içeren sulu çözeltilerde PG ve camsı karbon (GC) (kıyas amaçlı) elektrotlarının yüzeyinde kare dalga voltametrisinin kullanılmasına gösterilmiştir. Kare dalga voltametrisi kullanılarak akım, PBS tamponunda, pH 9.0' da 2.94 µM ile 49.98 µM arasında derişim ile doğrusal bir bağıntı göstermiştir. 2.94 µM (n = 9) derişim seviyesinde, 8.20 nM (2.48 ng mL-1) tayin sınırı (LOD) ve %  2.95 bağıl standart sapma hesaplandı. 
	Antidiyabetik ajan olarak kullanılan ilaçlardan olan Metformin(MET)'in elektrokimyasal özellikleri ve miktar tayini, NaOH (0.1 M) ortamında kalem grafit (PG) elektrot kullanılarak gerçekleştirildi. Bu bileşik yaklaşık 1.28 V'ta tersinmez bir yükseltgenme piki vermiştir. NaOH ortamında, Kare dalga voltametrisi kullanılarak akım, 2.76 – 24.8 µM arasında derişim ile doğrusal bir bağıntı göstermiştir. 2.76 µM (n = 9) derişimde, 9.03 nM (1.495 ng L-1) tayin sınırı (LOD) ve % 3.25 bağıl standart sapma hesaplandı. 

Geliştirilen voltametrik yöntem farmasötik preparatlarda ve idrar örneklerinde herhangi bir ayrıma işlemi yapılmadan Vildagliptin ve Metformin analizi için başarılı bir şekilde uygulandı.

Abstract:
Dipeptidyl peptidase 4 inhibitor (DPP4-I), one of the drug groups used as antidiabetic agents; It was first produced in 2006 as stagliptin. Drugs used as DPP-4 inhibitors are generally vildagliptin, saxagliptin, alogliptin and denagliptin. Metformin is an oral drug that is commonly used in the treatment of Type 2 Diabetes and increases insulin sensitivity.
In this study, a new application of a disposable pencil graphite electrode (PGE) for the determination of Vildagliptin and Metformin, which are the drugs used in the treatment of diabetes, is presented. Electrochemical oxidation of vildagliptin showed an irreversible and diffusion-controlled adsorption oxidation peak at approximately 1.13 V by cyclic voltammetry. Particular attention has been paid to the use of square wave voltammetry on the surface of PGE and glassy carbon (GC) electrodes (for comparison) in aqueous solutions without surfactant and surfactant over a wide pH range (2.0-12.0). Using square wave voltammetry, the current showed a linear correlation in PBS buffer at pH 9.0 with a concentration between 2.94 µM and 49.98 µM. At the concentration of 2.94 µM (n = 9), the limit of detection (LOD) of 8.20 nM (2.48 ng mL-1) and a relative standard deviation of 2.95% were calculated.
Electrochemical properties and quantification of Metformin (MET), which is one of the drugs used as an antidiabetic agent, was carried out using pencil graphite electrode (PGE) in NaOH (0.1 M) environment. This compound gave an irreversible peak of oxidation at about 1.28 V. Using square wave voltammetry in NaOH environment, the current showed a linear correlation with a concentration of 2.76 - 24.8 µM. At a concentration of 2.76 µM (n = 9), the limit of detection (LOD) of 9.03 nM (1.495 ng L-1) and a relative standard deviation of 3.25% were calculated.
 
The developed voltammetric method was successfully applied for Vildagliptin and Metformin analysis in pharmaceutical preparations and urine samples without any separation.