Mikro-hareketlilik bağlamında paylaşımlı e-skuter sistemlerinin kent içi ulaşımdaki yerinin irdelenmesi
Examination of the place of shared e-scooter systems in the context of micromobility in urban transportation
Yazar: BÜKRE KESİM ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL CENK HAMAMCIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kent içi ulaşım ağırlıklı olarak fosil yakıt üreten lastik tekerlekli motorlu taşıtlar odaklı şekillenmiştir. Hızla büyüyerek yayılan kentlerde artan hareketlilik ihtiyacı ile birlikte lastik tekerlekli motorlu taşıtların (özellikle özel otomobil) kullanımının neden olduğu yaşam kalitesini düşüren trafik sorunları ve yüksek karbon salımı kısa mesafeli kent içi yolculuklarda mikro-hareketlilik kavramını ön plana çıkarmıştır. Son yıllarda özel ya da özel-kamu ortaklığında kentlerde hizmete sunulan mikro-hareketlilik araçlarından paylaşımlı e-skuter sistemlerinin kent içi ulaşımındaki yerinin sorgulanması tezin araştırma konusunu oluşturmuştur. Bu doğrultuda tezde kent ulaşımına hızlı şekilde dahil olan paylaşımlı e-skuterlerin neden olduğu problemler ve bağlı olarak paylaşımlı e-skuter sistemlerinin kentlerin ulaşımındaki yerine yönelik tartışmalar ele alınmıştır. 
Tezde örnek çalışma alanı olarak belirlenen Samsun kenti üzerinden, oluşan erişilebilirlik ve artan trafik sorunlarının ortaya konulması ve işletilmekte olan paylaşımlı e-skuter sistemlerinin kent içi ulaşımındaki yerinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Detaylı alan çalışması Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin her iki kampüsü arasında ve Samsun il merkezinin batısında konumlanan Atakum İlçesi alt ölçeği ile sınırlandırılmıştır. Alan çalışmasında paylaşımlı e-skuter sistemlerinin kullanımı ile ilgili gözlemler yapılmış, literatür araştırmalarından ve tartışmalardan yararlanılarak dünyadaki farklı ülkelerin yasal düzenlemelerden sağlanan çıkarımlar doğrultusunda doğal yapı ve yapılı çevre özellikleri de dikkate alınarak analizler yapılmıştır. Buna göre, paylaşımlı e-skuter sisteminin mevcut arazi kullanım, yaya, toplu taşıma ağı ve topoğrafya ile ilişkileri kurularak kent mekânında kullanım alanları ve park edildikleri yerler üzerinden incelemelerde bulunulmuş, böylece kent içi ulaşımındaki yeri ve sunduğu potansiyelleri tartışılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Supervisor: Assoc. Prof. Cenk Hamamcıoğlu
Urban transportation has been shaped mainly by motor vehicles producing fossil fuels. With the increasing need for mobility in rapidly growing and spreading cities, the traffic problems that reduce the quality of life caused by the use of motor vehicles (especially private cars) and high carbon emissions have brought the concept of micro-mobility to the forefront in short-distance urban journeys. In recent years, questioning the place of shared e-scooter systems, one of the micro-mobility vehicles put into service in cities by private or private-public partnership, in urban transportation has been the research topic of the thesis. In this direction, the problems caused by shared e-scooters, which are quickly included in urban transportation, and the discussions on the place of shared e-scooters in the transportation of cities are discussed in this thesis.
In the thesis, it is aimed to reveal the accessibility and increasing traffic problems over the city of Samsun, which is determined as a sample study area, and to examine the place of the shared e-scooter systems that are operated in urban transportation. The detailed field study was limited to the Atakum District subscale, located west of Samsun city between two campuses of Ondokuz Mayıs University. In the field study, observations were focused on the use of shared e-scooter systems, and analyzes were made by taking into account the natural structure and built environment characteristics in line with the inferences obtained from the legal regulations of different countries from the world by using literature research and discussions. Accordingly, by establishing the relations of the shared e-scooter system with the existing land use, pedestrian, public transportation network and topography, examinations were made on the usage areas and parking places in urban space, thus, its place and potentials in urban transportation was discussed and questioned.