Entelektüel sermayenin finansal tablolar aracılığıyla sunulması sorunu ve çözüm önerileri
The problem of presenting intellectual capital using financial tables and suggestions for solution
Yazar: HATİCE PINAR KAYA
Danışman: PROF. DR. SELİM PAZARÇEVİREN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Entelektüel Sermayenin tanımı ve unsurları hakkında literatürde yapılmış bir kısım çalışmalar mevcut olsa bile bu kavramın mali değerini ölçmek, bulunan sayısal veriyi muhasebeleştirmek ve şuan ki temel mali tablolarda sunmak konularında yeterli ölçüde bilgi bulunmamaktadır.Çalışmanın amacı, işletmelerin karlılıklarını artıran ve işletmelere piyasada rekabet gücü kazandıran entelektüel sermaye değerinin mali tablo verileri aracılığıyla nasıl ölçülebileceğini hesaplamak ve bulunan değeri muhasebeleştirerek tablolarda sunmaktır. Böylece işletmeler, piyasa değerlerini yükselten ancak farkında bile olmadıkları entelektüel varlıklarını sayısal olarak ifade edebilecek ayrıca finansal tablo kullanıcıları şirketler hakkında daha doğru bilgilere ulaşabileceklerdir.Çalışmanın kapsamında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda Dokuma, Giyim Eşyası ve Deri Sektöründe faaliyet gösteren 34 adet firmadan 2006,2007 ve 2008 yılları itibariyle karlılıkları en fazla olan 12 firma seçilerek bu firmaların entelektüel sermaye değerleri sayısal olarak hesaplanmaya çalışılmıştır. Bu şekilde bir seçim yapılmasının nedeni entelektüel sermaye değeri ile firma karlılıkları arasında kuvvetli bir doğru orantı olduğunu kabul etmektir. Zarar eden işletmeler için entelektüel varlıkların olumlu etkisinden bahsetmek mümkün değildir. Karlılıkları yüksek olan seçtiğimiz 12 firmanın bilanço ve gelir tablosunda entelektüel sermaye değerine yer verilmiştir.Entelektüel Sermaye değeri hesaplanırken ?Maddi Olmayan Varlıkların Değerlerinin Hesaplanması? yöntemi kullanılmıştır. Firmaların 3 yıla ait finansal tablo verileri kullanılarak 7 aşamalık bir işlem sonucunda entelektüel sermaye değerleri hesaplanmıştır. Bu çalışmanın sonunda firmaların karlılıklarında, sahip oldukları maddi varlıklarının yanında maddi olmayan entelektüel varlıklarının da bir katkısı olduğunu ve bu katkının yüzde olarak tablolarda nasıl yer alması gerektiği gösterilmiştir.Entelektüel sermayeye sahip olmak ve onu etkin bir şekilde yönetebilmek işletmelerin net karlarını önemli ölçüde artıran bir unsurdur. Bu sebeple işletmeler devamlılıklarını sağlayabilmek için insan sermayelerini güçlendiren yönde yatırımlar yapmalıdır

Abstract:
Despite the fact that researches about the definition of intellectual capital and its components can be found in the literature, there is not enough information about the subjects; financial value of this concept, accounting for numerical data found, and presenting intellectual capital on financial tables.The aim of this research is defining how to measure the value of intellectual capital, which increases the profitability and competitive power of companies, using financial table data and presenting the found data on financial tables. Consequently companies will be able to express their intellectual capital, which increases their market value, numerically and also gathering more accurate data about the companies using financial tables will be possible.In the scope of the research, 12 of 34 companies which are active in IMKB in the areas of textile, clothing and leather and which have the maximum profit in 2006, 2007 and 2008 years were chosen. Intellectual capital values of these companies have been measured numerically. The reason of such a choice is based on the assumption that there is a strong positive ratio between intellectual capital value and profitability of companies. It is impossible to discuss the positive impact of intellectual capital for companies which do not make profit. The intellectual capital values were added in the balance-sheets and the income-sheets of the 12 companies which have high profitability.?Calculating Intangible Value Method? has been used to calculate intellectual capital value. Intellectual capital values have been calculated using financial table data of the companies for 3 years in 7 steps. At the end of this research, it was shown that there is also a contribution of intangible values as well as financial values to profitability. Also it was described how to place this contribution in the tables.Having intellectual capital and effective usage of the intellectual capital is an important factor which increases net profits of companies. For this reason, companies should make investment to strengthen their human capital in order to ensure their permanency