Kırdan kente göç eden nüfusun köylerini ziyaretlerinde etkili olan coğrafi faktörlerin analizi: Karataş Köyü örneği (Pazaryolu/Erzurum)
Analysis of geographical factors affecting the visit of the population immigrant from rural to the city: The case of Karatas Village (Pazaryolu/Erzurum)
Yazar: KÜBRA BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER BAKIRCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Erzurum-Pazaryolu- Karataş = Erzurum-Pazaryolu- Karataş ; Geriye göç = Remigration ; Göçler = Migrations ; Ziyaret = Visit ; Ziyaretçiler = Visitors ; İç göçler = Internal migrations

Özet:
Araştırma sahasını oluşturan Karataş köyü, idari yönden Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlıdır. 6360 sayılı yasa ile büyükşehirlerin sınırları genişletilerek, il sınırlarını kapsar hale getirilmiştir. 2014 yılında mahalli seçimler ile birlikte hayata geçirilen bu uygulama ile köyler mahalleye dönüştürülmüştür. Uygulama öncesi Karataş köyü olarak adlandırılan saha, uygulama sonrasında Karataş Mahallesi olarak adlandırılmaktadır. 
            Karataş köyü, idari yönden Erzurum il sınırları içinde yer almasına rağmen coğrafi bölge olarak Doğu Karadeniz Bölgesi sınırları içinde yer almaktadır. Geçiş bölgesi özelliğinde olan Karataş köyü, Erzurum'un iç kısımlarından farklılık göstermektedir. Bu farklılıklar arasında yer alan iklim, Doğu Anadolu Bölgesi ve Karadeniz Bölgesi arasında bir geçiş özelliğine sahiptir. İklim özellikleri sahadaki meskenlerin yapısından, yapılan ekonomik faaliyetlere kadar pek çok faktör üzerinde etkilidir. Tarım ve hayvancılık bu saha da yaygın olarak yapılan ekonomik faaliyetler arasında yer almaktadır. Bunun aksine sanayi faaliyetleri saha da yaygın olmayıp ticari faaliyetler ürün alışverişi ile sınırlı kalmıştır. Karataş köyüne ilişkin kapsamlı ve çok yönlü bir çalışma mevcut olmadığından bu sahaya ait bilgi birikimi oldukça kısıtlı bulunmaktadır. 
           Çalışmanın esas veri kaynağını Karataş köyünden göç eden kişilerle yapılan 18 soruluk anket çalışmasından elde edilen veriler oluşturmaktadır. 131 kişinin katıldığı anket çalışmasında 1 kişi köye hiç gitmediğini belirterek bazı soruları yanıtsız bırakmıştır. 1980'li yıllardan günümüze kadar başta İstanbul olmak üzere pek çok büyükşehre farklı oran ve sayıda göç veren Karataş köyü, nüfusunun büyük bir kısmını ekonomik ve ailevi nedenlerle kaybetse de yılın özellikle yaz aylarında, resmi ve dini bayramlarda, göç eden 46-60 yaş aralığına sahip nüfus tarafından ziyaret edilmektedir. Köye yönelik ziyaretlerin %78'i kişilerin kendi isteğiyle gerçekleşmekte, ziyaretçilerin % 73'ünün köyde kendilerine ait evleri bulunmaktadır. Köy ziyaretleri en çok yıl içinde 1 kez olmakta, köyde geçirilen süre ise çoğunlukla 30 günden daha fazla sürmektedir. Yaz ziyaretlerini gerçekleştiren kesimin %67'si tersine göçe sıcak bakmamakla birlikle kararsız kesimle birlikle %33'ü tersine göçe ılımlı yaklaşmaktadır.  Tersine göç olgusuna ılımlı yaklaşan kesim köye döndükleri takdirde tarım (%41) ve hayvancılık (%27) faaliyetlerine yönelmeyi seçmekte %32'lik kesim ise köye döndüklerinde hiçbir ekonomik faaliyette bulunmayı istememektedir. Ankete katılan kişiler çocuklarının köylerini ve kültürlerini tanımaları için çeşitli faaliyetlerde bulunmaktadırlar. Katılımcıların %80'i çocuklarının köye geri dönüş yapmasını istemiyorken %20'si ise çocuklarının köye geri dönmelerini istediklerini belirtmişlerdir.
            Anahtar Kelimeler: Köy Ziyaretleri, Karataş Köyü, Göç.

Abstract:
Karataş District, which constitutes the research area, is administratively connected to the Pazaryolu district of Erzurum province. With the law numbered 6360, the borders of the metropolitan cities were expanded and made to cover the provincial borders. With this practice, which was implemented with the local elections in 2014, villages were transformed into neighborhoods. The field, which was called Karataş Village before the application, is named as Karataş District after the application.
           In spite of the fact that Karataş Neighborhood is located within the borders of Erzurum province, it is geographically located within the borders of the Eastern Black Sea Region. Karataş District, which has the characteristics of a transition zone, differs from the inner parts of Erzurum. The climate, which is among these differences, has a transition characteristic between the Eastern Anatolia Region and the Black Sea Region. Climate characteristics are effective on many factors, from the structure of the dwellings in the field to the economic activities. Agriculture and animal husbandry are among the common economic activities in this field. On the contrary, industrial activities were not widespread in the field and commercial activities were limited to product exchange. Since there is no comprehensive and versatile study on the Karatas District, the knowledge of this area is quite limited.
           The main data source of the study is the data obtained from the 18-question survey conducted with the people who migrated from Karatas District. In the survey in which 131 people participated, one person stated that he had never been to the village, and some questions remained unanswered. Karatas Neighborhood has given different rates and numbers of immigrants to many metropolitan cities, especially Istanbul, from the 1980s to the present. Although it lost a large part of its population due to economic and family reasons, it is visited by the population between the ages of 46-60, who migrated for holiday purposes, especially in the summer months of the year, on official and religious holidays. 78% of the visits to the village are made by the people's own will, 73% of the visitors have their own houses in the village. Village visits are mostly once a year, and the time spent in the village usually lasts more than 30 days. While 67% of the people who make summer visits do not take kindly to reverse migration, 33% of them, together with the undecided section, approach reverse migration moderately. Those who approach the reverse migration phenomenon moderately choose to focus on agriculture (41%) and animal husbandry (27%) if they return to the village, and 32% do not want to engage in any economic activity when they return to the village. The people participating in the survey are engaged in various activities so that their children can get to know their village and their culture. While 80% of the respondents did not want their children to return to the village, 20% stated that they wanted their children to return to the village.
            Keywords: Village Visits, Karatas Village, Migration.