Avrupa komşuluk politikasında enerji faktörü: Azerbaycan örneği
Energy factor in European neighbourhood policy: The case of Azerbaijan
Yazar: ATİLLA ZALOV
Danışman: PROF. DR. ARZU KİHTİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tez, Avrupa Birliği'nin Komşuluk Politikasını (ENP) enerji işbirliği bağlamında, özellikle Azerbaycan örneğine odaklanarak incelemektedir. AB'nin Komşuluk Politikası, ikili ilişkiler ve işbirliği yoluyla komşu bölgelerde istikrar, güvenlik ve refahı artırmayı amaçlamaktadır. Enerji, AB'nin enerji güvenliği, ekonomik büyümesi ve çevresel sürdürülebilirliği üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğundan, bu politikada çok önemli bir rol oynamaktadır.
Bu tezin amacı, ENP çerçevesinde AB ile Azerbaycan arasındaki enerji işbirliğinin dinamiklerini analiz etmektir. Çalışma, birincil ve ikincil veri kaynaklarından yararlanarak nitel ve nicel analizi birleştiren kapsamlı bir araştırma metodolojisi kullanır. Araştırılan temel hususlar arasında politika çerçeveleri, enerji altyapı projeleri, ticari ilişkiler ve AB-Azerbaycan enerji işbirliğinin jeopolitik sonuçları yer alıyor.
Tez, AB'nin Komşuluk Politikasına genel bir bakış sunarak, hedeflerini ve temel bileşenlerini vurgulayarak başlamaktadır. Daha sonra, AB'nin enerji güvenliğinin stratejik önemi ve bir enerji tedarikçisi olarak Azerbaycan'ın rolü tartışılarak ENP'nin enerji boyutuna geçilir. Analiz, Güney Gaz Koridoru, Doğu Ortaklığı ve Avrupa Enerji Topluluğu dahil olmak üzere AB tarafından Azerbaycan ile enerji işbirliğini geliştirmek için kullanılan çeşitli mekanizma ve araçları kapsamaktadır.
Ayrıca tez, AB-Azerbaycan enerji işbirliğinin ilgili her iki taraf üzerindeki etkisini değerlendirmektedir. Azerbaycan'ın enerji politikalarını AB standartları ve yönetmelikleriyle uyumlu hale getirmede karşılaştığı faydaları ve zorlukları ve bunun yanı sıra yerel enerji sektörü ve daha geniş ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerini incelemektedir. Ayrıca, AB'nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve geleneksel tedarikçilere bağımlılığı azaltma çabalarını ve bu hedeflere ulaşılmasında Azerbaycan'ın oynadığı rolü araştırıyor. Bu araştırmanın bulguları, özellikle Azerbaycan bağlamında, AB'nin Komşuluk Politikasının ve onun enerji boyutunun daha derinden anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Analiz, AB ile Azerbaycan arasındaki enerji işbirliğinin fırsatlarına ve sınırlamalarına ışık tutarak, karşılıklı yarar potansiyelini ve sürekli diyalog ve işbirliği ihtiyacını vurgulamaktadır. Tez, AB ile Azerbaycan arasındaki enerji işbirliğini daha da geliştirmek, sürdürülebilir ve karşılıklı yarar sağlayan bir ortaklık sağlamak için politika yapıcılara ve paydaşlara tavsiyeler sunarak sona ermektedir.

Abstract:
This thesis examines the European Union's Neighborhood Policy (ENP) in the context of energy cooperation, with a specific focus on the case of Azerbaijan. The EU's Neighborhood Policy aims to foster stability, security, and prosperity in its neighboring regions through bilateral relationships and cooperation. Energy plays a crucial role in this policy, as it has a significant impact on the EU's energy security, economic growth, and environmental sustainability.
The objective of this thesis is to analyze the dynamics of energy cooperation between the EU and Azerbaijan within the framework of the ENP. The study employs a comprehensive research methodology that combines qualitative and quantitative analysis, drawing on primary and secondary sources of data. Key aspects explored include policy frameworks, energy infrastructure projects, trade relations, and the geopolitical implications of EU-Azerbaijan energy cooperation.
The thesis begins by providing an overview of the EU's Neighborhood Policy, highlighting its objectives and key components. It then delves into the energy dimension of the ENP, discussing the strategic importance of the EU's energy security and the role of Azerbaijan as an energy supplier. The analysis encompasses the various mechanisms and instruments employed by the EU to enhance energy cooperation with Azerbaijan, including the Southern Gas Corridor, the Eastern Partnership, and the European Energy Community.
Furthermore, the thesis evaluates the impact of EU-Azerbaijan energy cooperation on both parties involved. It examines the benefits and challenges faced by Azerbaijan in aligning its energy policies with EU standards and regulations, as well as the implications for its domestic energy sector and broader economic development. Additionally, it investigates the EU's efforts to diversify its energy sources and reduce dependency on traditional suppliers, and the role Azerbaijan plays in achieving these objectives. The findings of this research contribute to a deeper understanding of the EU's Neighborhood Policy and its energy dimension, specifically within the context of Azerbaijan. The analysis sheds light on the opportunities and limitations of energy cooperation between the EU and Azerbaijan, highlighting the potential for mutual benefits and the need for continued dialogue and collaboration. The thesis concludes by offering recommendations for policymakers and stakeholders to further enhance energy cooperation between the EU and Azerbaijan, ensuring a sustainable and mutually beneficial partnership.