Tarımsal araştırma enstitüleri tarafından yeni geliştirilen buğday çeşitlerinin tarım işletmelerinde kullanım düzeyi ve geleneksel çeşitler ile karşılaştırmalı ekonomik analizi-Konya ili örneği-
The usage level of wheat varieties newly improved by agricultural research institutes and their economical analysis with conventional varieties -example of Konya province-
Yazar: HASAN ARISOY
Danışman: PROF.DR. CENNET OĞUZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜLERİ TARAFINDAN YENİ GELİŞTİRİLEN BUĞDAY ÇEŞİTLERİNİN TARIM İŞLETMELERİNDE KULLANIM DÜZEYİ VE GELENEKSEL ÇEŞİTLER İLE KARŞILAŞTIRMALI EKONOMİK ANALİZİ -KONYA İLİ ÖRNEĞİ- Hasan ARISOY Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Cennet OĞUZ 2004, 176 sayfa Jüri: Prof. Dr. Selahattin ERAKTAN Prof. Dr. Cennet OĞUZ Yrd. Doç. Dr. Mithat DİREK Bu çalışmada, Konya ilinde buğday yetiştirilen işletmelerin ekonomik analizi ve üreticilerin kullandığı buğday çeşitlerinin karşılaştırması yapılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilen 67 işletmede yapılan anket ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler 2001-2002 üretim dönemine aittir. Yapılan projeksiyonlar sonucunda Dünya' da ve Türkiye'de önümüzdeki yıllarda buğday tüketiminin hızla artacağı ayrıca Türkiye'de buğday talebinin ve ithalatının artış eğilimi göstereceği bulunmuştur. İncelenen işletmelerde ortalama işletme arazisi genişliği 206,07 da. bulunmuştur. Bu alan içinde buğday ekim alanının oranı %50,41'dir. İşletmelerin ortalama parsel sayısı 6,04 olarak tespit edilmiştir. İşletmeler ortalamasına göre aktif sermaye değeri dekara 826.421.000 TL bulunmuştur. Pasif sermaye içindeki öz sermayenin oranı %84,36 olarak tespit edilmiştir. İşletmeler ortalamasına göre; Gayrisafı Üretim Değeri 30.282.935.000 TL, Saf Hasıla 8.689.660.000 TL ve Tarımsal Gelir 10.697.879.000 TL bulunmuştur. Mali Rantabilite %5,16 ve Ekonomik Rantabilite %5,10 olarak hesaplanmıştır. Buğday üretimi dekara ortalama 349 kg. bulunmuş ve 1 kg. buğday maliyeti 226.762 TL hesaplanmıştır. Araştırma bölgesinde buğday çeşitlerinin %79,60'mın geleneksel çeşit, %20,40'ının da yeni geliştirilen çeşitler olduğu saptanmıştır. Sertifikalı tohumluk kullanım oranı %33,33 bulunmuştur. Yapılan ki-kare analizine göre bölgede sertifikalı tohumluk kullanımı ile eğitim seviyesi ve yaş arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Eğitim seviyesi arttıkça sertifikalı tohumluk kullanımı artmakta, ayrıca genç üreticilerde sertifikalı tohumluk kullanımının yaygın olduğu görülmüştür. Üreticilerin %62,75'inin yeni geliştirilen çeşitler hakkında hiçbir bilgiye sahip olmadığı ortaya çıkmıştır. Yeni geliştirilen kaliteli tohumların üretime kazandırılması için tarım teşkilatının eğitim ve yayım hizmetlerine ağırlık vermesi gerektiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Buğday çeşitleri, tohumluk, ekonomik analiz, maliyet analizi, projeksiyon, ki-kare analizi

Abstract:
ABSTRACT Master Thesis The Usage Level of Wheat Varieties Newly Improved by Agricultural Research Institutes and Their Economical Analysis with Comparison Conventional Varieties -Example of Konya Province- Hasan ARISOY Selçuk University Gradute School of Natural And Applied Sciences Department of Agricultural Economics Supervisor: Prof. Dr. Cermet O?UZ 2004, 176 pages Jury: Prof. Dr. Selahattin ERAKTAN Prof. Dr. Cermet O?UZ Assoc. Prof. Dr. Mithat DİREK In this study, the economical analysis of wheat raising farms and the comparison of wheat varieties used by growers was studied in Konya. The data used in the study was obtained from 67 farms which was selected according to stratified random sampling survey techniques. The data were obtained from year of 2001-2002 production period. The projection has showed that consumption of wheat will raise in future in Turkey and World and in addition to this, the demand and import of wheat will increase in Turkey. In studied farms, average farm size was found as 206,07 da. The planting rate of wheat is 50,41% in this area. The average parcel number of farms was found as 6,04. The active capital value is 826.421.000 TL per da. with respect to farms average. The rate of capital stock in passive capital was found 84,36%. Gross production value, net return, agricultural income was found as 30.282.935.000 TL, 8.689.660.000 TL and 10.697.879.000 TL respectively. Farm efficiency and economical efficiency was computed as 5,16% and 5,10% respectively. On average, wheat production for per da. was found as 349 kg. and the cost of 1 kg. wheat was computed as 226.762 TL. The usage rate of conventional variety and the usage rate of newly improved variety was found as 79.06% and 20.40%. The certificated seed usage rate was determined as 33,33%. It is determined that there is a relationship between certificated seed usage and farmer age and education level with respect to khi kare analysis. When education level of farmers increased, certificated seed usage increased. In addition to this, certificated seed usage are common within young farmers. It is determined that, 62,75% farmers has no knowledge about newly improved varieties. It is determined that agriculture organizations must give importance to broadcast and educational meeting for gaining newly varieties to the production. Key Words: Wheat varieties, seed, economical analysis, cost analysis, projection, khi-kare analysis