Kuşaklararası dayanışma bağlamında büyük ebeveyn-torun ilişkisinin çocuk refahına etkileri: Ankara ili örneği
The effects of grandparent-grandchildren relationship on child welfare in the context of intergenerational solidarity: The case of Ankara province
Yazar: GİZEM YAŞAR TUTAR
Danışman: PROF. DR. YÜCEL UYANIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Yaşanan demografik dönüşüm ve aile yapısındaki değişim, çocuk refahının artan önemi, kadınların daha fazla işgücüne katılması gibi faktörler büyük ebeveynlerin torunlarının yaşamındaki rolünü giderek artırmaktadır. Kuşaklararası dayanışmanın çocuk refahına etkilerini analiz etme amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada büyük ebeveynlerin bakım faaliyetlerine dahil olmaları ve motivasyonları, iş ve aile yaşamı dengesinde kuşaklararası dayanışmanın önemi, geniş aile refahı ve altruizm gibi konular irdelenmiştir. Bu çerçevede Ankara ilinde ikamet eden 25 katılımcı ile yarı yapılandırılmış soru formuyla derinlemesine mülakata dayalı nitel araştırma gerçekleştirilmiştir. Büyük ebeveyn ve torun arasındaki ilişki, ebeveynlerden oluşan katılımcılar üzerinden araştırılmıştır. Büyük ebeveyn ve torun ilişkilerinin kuşaklararası dayanışma bağlamında çocuk refahına olan etkileri sorgulanmıştır. İlişkisel, duygusal, uzlaşmacı, işlevsel, normatif ve yapısal dayanışma olarak altı boyutta incelenen kuşaklararası dayanışma modeli, araştırmanın çerçevesini oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular, betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda cinsiyet, yaşlılık, sağlık sorunları, eğitim durumu, maddi olanaklar, coğrafi yakınlık gibi birtakım faktörlerin büyük ebeveyn ile torun arasındaki etkileşimi sınırlandırdığı veya artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca, kuşaklararası dayanışmanın ilişkisel, duygusal ve işlevsel boyutları ön plana çıkmıştır. Çocukların refah seviyesinin yükselmesinde büyük ebeveynlerin rolünün yadsınamayacak ölçüde olduğu görülmektedir.

Abstract:
Factors such as demographic transformation and changes in family structure, increasing importance of child welfare, and women participating more in the workforce are gradually increasing the role of grandparents in the lives of their grandchildren. In this study, which was conducted to analyze the effects of intergenerational solidarity on child welfare, the involvement of grandparents in care activities and their motivations, the importance of intergenerational solidarity in the balance between work and family life, extended family welfare and altruism were examined. In this context, a qualitative research based on in-depth interviews with a semi-structured questionnaire was conducted with 25 participants residing in Ankara. The relationship between grandparents and grandchildren was investigated through participants consisting of parents. The effects of grandparent-grandchild relationships on child welfare in the context of intergenerational solidarity were questioned. The intergenerational solidarity model, which is examined in six dimensions as associational, affectual, consensual, functional, normative and structural solidarity, constitutes the framework of the research. The findings obtained were examined using the descriptive analysis method. As a result of the research, it was determined that some factors such as gender, old age, health problems, education status, financial opportunities, and geographical proximity limit or increase the interaction between grandparents and grandchildren. In addition, the associational, affectual and functional dimensions of intergenerational solidarity came to the fore. It is seen that the role of grandparents in increasing the level of welfare of children is significant.