Enflasyonla mücadelede uygulanan maliye politikalarının etkinliliği yakın dönem Türkiye çalışması (2018-2023)
The effectiveness of fiscal policies in the fight against inflation near term Turkey study (2018-2023)
Yazar: MUSTAFA POLAT
Danışman: PROF. DR. SELİM ERDOĞAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Türkiye, 1970'lerde yüksek enflasyon ile karşı karşıya kalmıştır. Türkiye ekonomisinin diğer temel sorunlarıyla birleşen enflasyon sorunu, tekrar eden ve ağır etkileri olan 1980, 1994 ve 2001 yıllarında ekonomik krizleri beraberinde getirmiştir. Bu ekonomik krizler, enflasyon oranını daha da yükselterek ciddi boyutlara ulaştırmıştır. Son dönemde ise küresel bazda yaşanan krizler ve bu krizlere bağlı olan enflasyon sorunu ülkemizi de derinden etkilemiştir. Bu çalışma da enflasyonun etkilerini azaltma adına uygulanacak maliye politikaların makroekonomik göstergelere etkisi taranmış ve tetkik edilmiştir. Son dönemde yaşanan ekonomik sorunlara ek olarak gelişen siyasi olayların da enflasyona neden olduğu gözlemlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı, enflasyonun olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla uygulanan maliye politikalarının makroekonomik göstergelere etkisinin tespit edilmesidir. Yakın dönem Türkiye'de (2018-2023) enflasyonla mücadelede uygulanan maliye politikalarının etkinliliği üzerine yapılan bu çalışma, maliye politikaların bütçe üzerindeki etkilerini, kamu harcamaları ve gelir politikalarının yönetimini, borçlanma ve sosyal transfer rolü incelenmiş ve sonuçlar şekil ve tablolarla güçlendirilmiştir. TÜİK ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan temel ekonomik göstergeler kullanılıp yorumlanmış, bu konuyla ilgili yakın dönem literatür çalışmaları incelenmiştir. Yapılan belge dökümü analizi yöntemiyle de enflasyonun vergi gelirleri, istihdam, bütçe, gelir dağılımı ve büyüme üzerindeki olumsuz etkisini uygulanan maliye politikaları sayesinde en aza indirme konusunda etkili olduğu görülmüştür. Sürdürülebilir ekonomik büyüme ve fiyat istikrarının gerçekleşmesi ve devam etmesi adına ise uygulanacak maliye politikasının para politikası ile uyumlu çalışmasına bağlıdır.

Abstract:
Turkey faced high inflation in the 1970s. The inflation problem, combined with other fundamental problems of the Turkish economy, brought about economic crises in 1980, 1994 and 2001, which were recurring and had severe effects. These economic crises increased the inflation rate even further, reaching serious levels. The recent crises in the global market and the inflation problem related to these crises have deeply affected our country. In this study, the effects of fiscal policies to be implemented to reduce the effects of inflation on macroeconomic indicators were scanned. It has been tried to observe that in addition to the recent economic problems, political events also cause inflation. The aim of this study is to determine the effect of fiscal policies implemented to reduce the negative effects of inflation on macroeconomic indicators. This study, conducted on the effectiveness of fiscal policies implemented in the fight against inflation in Turkey in the recent period (2018-2023), examined the effects of fiscal policies on the budget, the management of public expenditures and income policies, the role of borrowing and social transfer, and the results were strengthened with figures and tables. Basic economic indicators published by TSI and the Ministry of Treasury and Finance were used and interpreted, and recent literature studies on this subject were examined. With the document analysis method, it has been seen that inflation is effective in minimizing the negative impact of inflation on tax revenues, employment, budget, income distribution and growth, thanks to the implemented fiscal policies. In order to achieve and maintain sustainable economic growth and price stability, the fiscal policy to be implemented depends on working in harmony with the monetary policy.