Çölyak hastalarında hedgehog sinyal iletiminde görevli bazı genlerin ekspresyon analizi
Expression analysis of several genes playing role in hedgehog signal transduction in celiac patients
Yazar: İBRAHİM KARAKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ÖZBAŞ GERÇEKER
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Çölyak hastalığı (ÇH) genetik yatkınlığı olan kişilerde gluten içeren gıdaların tüketilmesi ile tetiklenen sistemik bir otoimmün enteropatidir. Multifaktöryel bir hastalık olan Çölyak hastalığının gelişiminde rol alan genetik faktörler net olarak bilinmemektedir. Önceki çalışmalar bazı HLA allellerinin hastalıkla ilişkili olduğunu ortaya koymuştur, ancak HLA dışı genetik faktörler henüz çok iyi anlaşılmamıştır. Hedgehog sinyal iletim yolağı, memelilerde normal gastrointestinal sistem gelişiminde kritik öneme sahiptir. Ptch, Smo ve Gli transkripsiyon faktörlerinin görev aldığı bu yolak, embriyogenezde,  doku şekillenmesinde, kök hücre işlevi ve farklılaşmasında normal hücresel süreçlerde rol almaktadır. Hh sinyal iletimindeki bozuklukların ve anormal aktivasyonun çeşitli tümörlerle ilişkili olduğu bildirilmiştir. Çölyak hastalarında ekspresyonu artmış genlerin Gli bağlanma bölgesi içerdiği bildirilmiştir. Bu nedenle Hh sinyal iletim yolağının hastalık gelişiminde rolü olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Ptch1, Smo, Shh, Ihh ve Gli1 genlerinin Çölyak hastalığı ile ilişkisinin belirlenmesidir. 35 Çölyak hastası ve 35 kontrol bireyden elde edilen duedonal biyopsi örneklerinde RNA izolasyonu, cDNA sentezi ve qRT-PCR analizleri gerçekleştirilmiştir. Çölyak hastalarında kontrol grubuna göre Ptch1 gen ekspresyonunda azalma ve Gli1 ekspresyonunda artış gözlenmesine rağmen, tüm genlerin ekspresyon düzeylerindeki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). 

Anahtar kelimeler: Çölyak hastalığı, Hedgehog, gen ekspresyonu

Abstract:
Celiac disease (CD) is a systemic autoimmune enteropathy triggered by the consumption of gluten containing foods in genetically susceptible patients. The genetic factors having role in development of this multifactorial disease is not well known. Previous studies indicated that there is an association between several HLA alleles and CD, however non-HLA genetic factors have not been clearly understood yet.
The hedgehog (Hh) signaling pathway has a critical role in normal mammalian gastrointestinal tract development. HH signaling engages Ptch, Smo and the Gli family of transcription factors and in normal cellular processes is involved in embryogenesis, tissue patterning, stem cell function, and differentiation. Dysregulation and anormal activation of Hh signalling have been shown to be associated with several types of tumors. It was reported that the upregulated genes in celiac disease harbor the transcription factor binding site for GLI. Therefore it is thought that the Hh signalling might have a role in the development of CD. The aim of this study is to investigate the association of Ptch1, Smo, Shh, Ihh and Gli1 genes with Celiac Disease. RNA isolation, cDNA synthesis and qRT-PCR analysis were performed in duedonal biopsy specimens obtained from 35 CD patients and 35 control subjects. Although, a downregulation in Ptch1 and an upregulation of Gli1 were observed in CD patients compared to the control group, the level of difference for all genes were not statistically important (p>0.05).   

Keywords: Celiac disease, Hedhehog, gene expression