İlkokul 4. sınıf çocuklarının resimsel anlatımlarına kurgusal metinlerin katkısının incelenmesi
Analysis of fictional texts' contribution to 4th class primary school students' pictorial expression
Yazar: ÇİĞDEM DOĞAN
Danışman: PROF. BİRNUR ERALDEMİR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Düşünen, düşleyen, korkan, sevinen ve buna benzer birçok özelliğe sahip olan insanın kendini ifade etme biçimlerinden biri de sanattır. Sanatın mağara duvarlarında başlayan serüveni, içerisine bütün insanlık tarihini alacak kadar uzun ve bir o kadar da tarihi bir belge niteliğindedir. Tarihsel süreç içinde sanat, sadece bir ifade biçimi olmayıp, düşündüren,  konuşan, eleştiren, kendine özgü kuralları olan bir bilgi alanı olarak karşımıza çıkar. Bazen savaşın tam ortasında bir barış çağrısı, bazen de sadece estetik bir kaygı olarak karşımıza çıkabilir ama her ne olursa olsun sanat insana özgüdür. Sanat, insana özgü bütün duygu, düşünce ve eylemlerin içerisinde kendini var ediyorsa, doğaldır ki tüm duygu ve düşünceleri de etkileyecektir. Bu nedenle insanın daha çocukluk yıllarından başlayarak sanat ve sanatsal etkinliklerle iç içe olması, onun fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimi için vazgeçilmezdir.
Bu çalışmada, çocuğun sanatsal ve yaratıcılık özelliklerinden yola çıkılarak, kurgusal metinlerin çocuğun sanatsal gelişimine ne gibi katkı sağlayabileceği incelenmiştir. Çalışmanın içeriği sadece resim eğitimini kapsamamaktadır. Bunun yanında edebi bir metin türü olan kurgusal metinleri içine alan, disiplinler arası bir çalışma niteliğindedir. Çalışmanın amacı, resim ve kısmen edebiyat arasında bir bağlantı kurarak, edebiyatın bir türünün çocuğun resimsel gelişimine olumlu yönde etkisinin olup olmadığının incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, 10-11 yaş aralığındaki ilkokul 4. sınıf çocuklarına, seçilen masallarla ilgili resim uygulamaları yaptırılmıştır. Elde edilen görseller uzmanlar tarafından puanlandırılmış ve bu puanlama sonuçları Mann-Whitney U testine ve Wilcoxon işaret testine tabi tutulmuşlardır. Bu bulgular doğrultusunda kurgusal metinlerin, çocuğun resimsel anlatımlarına katkı sağladığı görülmüş ve öneriler getirilmiştir. Ayrıca görsel veriler, araştırmacı tarafından nitel analiz yöntemi ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Görsel sanatlar eğitimi, çocuk gelişimi, resimsel anlatım, yaratıcılık, kurgusal metinler.

Abstract:
Art is one of the forms of self-expression of human beings who think, imagine, fear, rejoice, and have many characteristics like these. The adventure of art from the walls of caves is long enough to take place in the whole of the human history, and so is an impressive historical document. During the ongoing evolution to the present day, art has not only been a form of expression but also preoccupying, talking, criticizing, and has become a phenomenon with its own rules. It may appear sometimes in the middle of the war as a call for peace, sometimes just as an aesthetic concern, but art is human-specific whatever it is. Art, naturally, affects all the feelings and thoughts if it brings into existence itself in the whole feelings, thoughts and activities, which are unique to human beings. For this reason it is indispensable that a person has been intertwined with art and artistic activities from his/her early years for physical, psychological and social development.
In this study, on the basis of the child's artistic and creative features, it's examined whether fiction texts can contribute to the child's artistic development. The content of the study includes not only training in painting but also fictional texts as a type of literary texts. Within this framework, this study has an interdisciplinary character. The purpose of the study is establishing a connection between painting and literature partly, and is examining whether a type of literature has positive effects on development of the child's pictorial expression. For this purpose, painting workshops were done on selected fairy tales with the 4th class primary school students between 10-11 years. The experts graded the works done by students and the scores subjected to Mann-Whitney U test and Wilcoxon signed-rank test. According to the results, reading fictional tests makes positive contributions to children's capability of pictorial expression and several recommendations have been given. Also the visual data is analyzed with the method of qualitative data analysis by the researcher.

Keywords: Education of visual arts, child development, pictorial expressions, creativity, fictional texts.