Yapay organ üretimine yönelik plasentadan elde edilen ekstra-embriyonik mezenkimal kök hücrelerin 3-B (boyutlu) hücre kültürüne uyarlanması
Application of plsenta-derived extra-embryonic mesenchymal stem cells in artifical organ manufacturing via 3-D (dimensional) cell culture
Yazar: CEM MÜJDE
Danışman: DOÇ. DR. ATIL BİŞGİN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Mezenkimal kök hücreler, immünolojik yanıt oluşturmaması, kullanımında etik problemlere neden olmaması ve elde edilme kolaylığından dolayı, hücresel tedavilerden yapay organ yapımına kadar çok geniş bir yelpazede kullanılabilmesi ile birçok hastalığın tedavisi için umut vermektedir. Özellikle yapay doku üretiminin önemi gün geçtikçe artmakta ancak halen bu alanda yapılan çalışmalar ile ilgili Türkçe kaynak yetersizliği ve uluslararası literatürde kök hücreden yapay doku üretimine kadar olan süreci tümüyle ele alan çalışmaların eksikliği göze çarpmaktadır. Ayrıca günümüzde tamamen yapay olarak üretilmiş ve rutin klinik uygulamalarda kullanıma sunulmuş herhangi bir yapay doku çeşidi bulunmamaktadır. Bu bilgiler ışığında, yapılan bu tez ile tıbbi atık olan plasentadan ekstra embriyonik mezenkimal kök hücre izolasyon sonrası döner duvarlı biyoreaktör sisteminde (RCCS) 3-boyutlu hücre kültürü ve histolojik değerlendirmeleri kapsayan tüm süreç detaylı bir şekilde ele alınarak yapay doku üretimi için gerekli optimizasyonlar yapılmıştır. Bu tezin tüm aşamalarının icra edilmesi Çukurova Üniversitesi Adana Genetik Hastalıklar Tanı ve Tedavi Uygulama Araştırma Merkezi (ÇÜ AGENTEM) bünyesinde gerçekleştirilmiş olup, merkezin alt yapı imkanları kullanılmıştır. Bu çalışmada yapay doku çalışmalarına yönelik ekstra embriyonik mezenkimal kök hücre izolasyonundan yapay doku üretimime kadar olan aşamaların her birinin optimizasyonu konu alınmıştır. Bu tez çalışması ile özellikle Türkçe literatürde eksikliği hissedilen bu alana ait değerli bilgilerin paylaşılması ve ileriye yönelik klinik kullanılabilirlik için de literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Mesenchymal stem cells are the most recent hope as the novel treatment modality that can be used in a wide clinical utility of cellular therapies and artificial organ production, due to the lack of host immunological response, easy to obtain and without any opposite ethical issues. More than the increase in artificial tissue studies, lack of prior research studies on the topic that describes the whole process from stem cells to artificial tissue production, and the lack of available and/or reliable data in Turkish literature, attract the attention. Currently, there are no completely artificial tissues that can be applicable for clinical routine.
In the light of this these facts, the data collected within this thesis focus on the assessment of extra-embryonic mesenchymal stem cells isolated from placenta treated as medical waste, 3-dimensional cell culture processes in the rotatory cell culture system (RCCS), histological evaluations, and all the related optimization studies with the modifications required as a whole process for artificial tissue production. All the experiments in this thesis was carried out within the infrastructure of Cukurova University Adana Genetic Diseases Diagnosis and Treatment Application Research Center (CU AGENTEM). All the studies conducted in this thesis includes the discussion and the optimization of each step for artificial tissue production from extra-embryonic mesenchymal stem cells. Thus, the findings from this thesis study make several additional contribution including; being the first study on the field in Turkish literature and serving as a base for future studies for its clinical utility.