Kültür bozumu öğrenme-öğretme süreci üzerine bir durum çalışması
A case study on culture jamming learning-teaching process
Yazar: NAGİHAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TOPRAK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM SUZAN ÇARDAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel kültür = Visual culture ; Kültür bozumu = Culture jamming ; Sanat eğitimi = Art education ; Öğrenme süreci = Learning process ; Öğretim süreçleri = Teaching processes

Özet:
Çağdaş kültürel durumda, kitle iletişim araçlarıyla yayılan kültürel metinlerin taşıdığı enformasyon miktarıyla, bunları eleştirel olarak sorgulayabilme ihtiyacı sanat eğitiminin kapsamını eleştirel ve sosyokültürel konulara açmaktadır. Çağdaş sanat eğitimi yaklaşımlarında karşımıza çıkan kültür bozumu kavramı ise bu ihtiyaca karşılık gelecek eleştirel ve yaratıcı popüler bir pedagoji olarak değerlendirilmektedir. Bu perspektifle araştırmada, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Öğretmenliği Lisans Programı yedinci yarıyılında yer alan Grafik Tasarım V dersinde gerçekleştirilen kültür bozumu öğrenme-öğretme sürecinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu süreçte üç etkinlik uygulanmış ve bu etkinliklerde kültürel metinler, tüketim, temsil, kalıp yargı, şiddet gibi olgular bağlamında değerlendirilmiştir. Durum çalışması deseniyle gerçekleştirilen araştırmanın veri toplama araçları, sürecin ayrıntılı bir betimlemesini oluşturmak amacıyla gözlem ve görüşmelere ek olarak ders değerlendirme formu, katılımcı çalışmaları, araştırmacı günlüğü ve alan notlarından oluşmaktadır. Veriler, nitel tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, kültür bozumu öğrenme-öğretme sürecinde sosyokültürel içerik, eleştirel yaklaşım, diyaloğa bağlı süreç ve yaratıcı üretim olanakları ön plana çıkmaktadır. Sınıflarında kültür bozumuna yer vermek isteyen uygulayıcılara ve sanat eğitimi ile kültür bozumu yaklaşımı arasındaki teorik ilişkileri geliştirmek isteyen araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Sanat eğitimi, Kültür bozumu, Görsel kültür, Kamusal pedagoji, Eleştirel medya okuryazarlığı

Abstract:
In contemporary cultural conditions, the amount of information carried by cultural texts and the need to critically understand them opens up the art education discipline to critical and sociocultural issues. The term culture jamming has emerged into contemporary art education discourse in regards to its potential as critical and creative popular pedagogy. Within this perspective, this case study aims to investigate the culture jamming learning-teaching process which was carried out in the 4th-grade Graphic Design V Course at Anadolu University, Fine Arts Education Program. Culture jamming classroom activities in this research within a framework of three activities aimed to raise questions about consumption, representation, stereotypes, and violence within certain cultural forms. The data collected using extensive material from multiple sources; observations, interviews, and other documents gathered to give the reader a more complete picture of what has occurred and why. The thematic analysis was conducted on the data set. For the outcomes of the research, it can be said that sociocultural content, critical approach, dialogue led process, and creative production opportunities arise during the culture jamming learning-teaching process. Contributions of this study are both for those who interested in exploring culture jamming practices in their classrooms and for those who want to develop theoretical relations between art education and culture jamming approaches.

Keywords: Art education, Culture jamming, Visual culture, Public pedagogy, Critical media literacy