Türkiye ve Amerika'da anasınıfına devam eden çocukların oyun davranışlarının incelenmesi "kültürler arası bir çalışma"
Investigating the play behaviors of kindergarten children in turkey and united states of America `a cross-cultural study?
Yazar: GÖKHAN DUMAN
Danışman: PROF. DR. Z. FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Anasınıfları = Nursery classes ; Kültürlerarası farklılıklar = Intercultural differences ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Oyunlar = Games ; Türkiye = Turkey ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de ve Amerika Birleşik Devletlerinde anasınıfına giden çocukların serbest zaman oyun davranışlarını ve oyun davranış özelliklerini incelemek amacı ile yapılmıştır.Araştırmanın çalışma grubu Konya'da anasınıfına devam eden beş yaş grubu iki kız, iki erkek çocuğu ile Arizona'da anasınıfına devam eden beş yaş grubu iki kız, iki erkek çocuğu, çocukların öğretmenleri ve anneleri oluşturmuştur. Araştırma nitel bir araştırma yöntemi olan gömülü teori kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada bilgi toplamak için her iki anasınıfına devam eden çocukların serbest zaman oyun etkinlikleri video ile kayıt altına alınmıştır. Video kayıtları izlenerek çalışmanın önce davranış kategorileri ve alt boyutları belirlenmiştir. Daha sonra çocukların serbest zaman oyun davranışları oyun alanı, oyuncak tercihi, oyun türü, oyun dışı davranışlar ve oyun davranış özellikleri boyutlarında incelenmiştir. Anne ve öğretmenler ile yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular, bu boyutlar içerisinde kullanılmıştır. Elde edilen veriler frekans ve yüzde değerleri ile gösterilmiştir.Analiz sonuçları, aynı gelişim özelliklerine sahip farklı kültürdeki çocuklar arasında uygulanan program ve cinsiyete bağlı olarak oyun alanı kullanımı, oyuncak tercihleri, oyun türleri, oyun dışı davranışları ve oyun davranış özellikleri arasında farklılıklar olduğunu göstermiştir. Araştırmaya katılan bütün çocuklar, oyun alanlarını ve oyuncakları birbirinden farklı oran ve şekillerde kullanmışlardır. Çocukların oynamak istedikleri oyunlar ve oynayış şekilleri farklı olduğundan, oynadıkları oyun türlerinin oranları da değişmektedir. Bu değişen oranlar, aynı yaş grubunda yer alan her bir çocuğun, benzer gelişim özelliklerine sahip iken, oyuna farklı bireysel özelliklerini yansıttığını göstermektedir.Çocukların gelişim dönemi özellikleri, oyun davranış özellikleri ile örtüşmektedir. Bu çalışma içerisinde çocukların sosyal oyun, sosyal ilişki ve oyun içerisindeki tutumlarının gelişim dönemi özelliklerine uygun olarak, daha çok sosyal oyun oynadıkları, olumlu sosyal ilişki ve tutum geliştirdikleri bulunmuştur. Oranlar ise, çocukların bireysel özelliklerine ve sınıfta uygulanan öğretim yöntemlerine göre değişmektedir. Oranlardaki değişimlerin yönü ve etkileyen faktörler, oyun alanı kullanımı, oyuncaklar, oyun türü ve oyun davranış özellikleri içerisinde açıklanmıştır.Bu bulgular sonucunda çocukların oyun davranışlarının farklı oyun alanı, oyun materyalleri ile desteklenerek ve oyun fırsatlarının amaç ve kazanımlar doğrultusunda önceden planlanarak, oyunun bir öğretim yöntemi olarak kullanılmasını sağlayacak modellerin uygulamaya konulması önerilmektedir.

Abstract:
This research was aimed to investigate the play behaviors of kindergarten children during free play time in the Turkey and in the United States of America.The participants of the study were included 5-5.2 years old kindergarten children (two girls and two boys) attending to school in Konya, and 5-5.2 years old kindergarten children (two girls and two boys) attending to school in Arizona, and their mothers and teachers. One of the qualitative research methods, grounded theory, was applied as a research methodology. Children?s free play time episodes were video recorded for collecting data purposes. Analyzing records, behaviors were categorized and their sub-dimensions were determined. Following, children?s play behaviors during free play time were analyzed in terms of using play space, toy choices, play types, non-play behaviors and properties of play behaviors. Data gathered from mothers and teachers were used to explain and support some of the behaviors under these categories as well. The findings were presented in frequencies and percentages.Results showed that children with same developmental properties in different cultures have different attitudes in terms of kindergarten curriculum and gender towards using play space, toy choices, types of play, non-play behaviors and properties of play behavior. All children in this study used play spaces and toys in different amount and manners. Because their preferred games and their roles in those games were different, their frequency of play types was also changed. Children?s different behaviors in play explained that children in same developmental milestones reflect their individual characteristic towards games.Children?s developmental stages were found to be in correspondence with their properties of play behaviors in this study. It has been found that, children?s social play and social interaction and attitude in play was positive. The differences in the frequencies of these behaviors, and the factors shaping play types, and properties of play behavior were explained in the play behavior categories.Findings suggested that children?s play behaviors should be supported by extending their play areas, supplying rich play materials, and pre-planning play opportunities according to goals and acquisitions. Play centered teaching methods should be developed and applied in the early childhood education centers.