Çorum ili Mecitözü ilçesi tarla arazilerinde kapitalizasyon faiz oranının belirlenmesi
Determination of capitalization interest rate forproperty field lands in Mecitozu distrrict of corumprovinve
Yazar: HÜSEYİN SERT
Danışman: PROF. DR. İSMET BOZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünya'da tarım arazisi miktarı sınırlı olmasına karşın artan nüfusa bağlı olarak kişi başına toplam tarım arazisi alanı azalmaktadır. Tarım arazisinin sınırlılığı, araziye olan aşırı talep ve enflasyona bağlı olarak, tarım arazilerinin değerleri bölgeye, yöreye ve arazi nevilerine göre değişiklik göstermektedir. Tarım arazilerinin değer tespiti için "Gelirlerin Kapitalizasyonu Metodu" kullanılmaktadır. Gelirlerin Kapitalizasyonu Metoduna göre bir tarım arazisinin değerinin belirlenebilmesi için, öncelikle arazinin değerini etkileyen faktörler incelenmekte, arazinin yıllık ortalama net geliri (rantı) ve yörede geçerli olan kapitalizasyon oranının araştırılması gerekmektedir. Bu çalışmada, Çorum İli Mecitözü İlçesindeki mülk tarla arazilerinin nevilerine göre kullanılabilir kapitalizasyon oranları tespit edilmiştir.  Araştırma verileri yörede faaliyet gösteren çiftçilerden tabakalı örnekleme metoduyla çekilen 66 tarım işletmesinden yüz yüze yapılan anket çalışması ile sağlanmıştır. Anket verileri 2017-2018 üretim yılı dönemini kapsamaktadır. Çalışma yöresinde incelenen işletmelerin %94.37'si mülk, %3.38'i kiracılık ve %2.25'i ise ortakçılıkla işletildiği belirlenmiştir. Arazilerin %25.64'ünü sulu ve %74.36'sını kuru tarla arazileri oluşturmaktadır. Çalışma sonuçlarına göre, mülk işletmeciliği şeklinde işletilen sulu tarla arazilerinde kullanılabilir kapitalizasyon oranı %4.76 ve kuru tarla arazilerinde ise %5.37 olarak tespit edilmiştir. Yörede yapılacak arazi değerleme ve kamulaştırma çalışmalarında bu oranların kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Although the amount of agricultural land in the world is limited, the total area of agricultural land per capita is decreasing because of the increasing population. Due to the limitation of agricultural land, excessive demand for land, and inflation, the values of agricultural lands vary according to regions, locations, and land types. The Income Capitalization Approach is commonly used for the valuation of agricultural lands. In order to determine the value of agricultural land according to this approach, firstly the factors affecting the value of the land are examined, then the annual average net income (rent) of the land, and the valid capitalization interest rate in the region should be investigated. In this study, usable capitalization rates for property field lands in Mecitözü district of Çorum province were determined considering the types of lands. The data used in the study were collected from a stratified sample of 66 farm operations in the region, using a questionnaire filled during face-to-face interviews with farmers. Data were collected in the 2017 - 2018 production year period. It was determined by this study that 94.37% of the farms were operated by farmers who owned the land (own property), 3.38% by tenancy, and 2.25% by shared cropping system. Of the total agricultural land 25.64% was irrigated and 74.36% rain-fed land. According to the results of this study, the usable capitalization rate for the lands operated as property fields was 4.76% for irrigated fields, and 5.37% for rain-fed fields. These ratios are recommended to be used for land valuation and expropriation practices carried out in the region.