Kuzey Suriye ve Küçük Asya'daki Haçlı Devletleri'nin sınırları: XII. yüzyılda iktidar inşa süreci
The limits of the Crusader States in the Northern Syria and Asia Minor: State-building process in the XIIth century
Yazar: ONURALP ŞAHAN
Danışman: PROF. DR. AYDIN USTA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Haçlıların 1099 yılında Kutsal Toprakları ele geçirmesiyle beraber I. Haçlı Seferi 
sırasında elde ettikleri üç büyük şehir, literatürde Haçlı Devletleri olarak tanımlanan 
iktidarların temelini oluşturmaktaydı. Kuzey Suriye, Kuzey Mezopotamya ve Filistin 
topraklarında konumlanan bu üç şehre, I. Seferi takip eden ilk on yıl içerisinde 
Trablus'un düşürülmesiyle birlikte dördüncüsü eklenmiş oldu. Klasik anlatıda I. Haçlı 
Seferi'nden XIII. yüzyılın sonlarına dek uzanan bu iki yüz yıllık zaman aralığı, tarih 
disiplininin profesyonel bir kimlik kazandığı XIX. asrın ortalarından itibaren tarihçilik 
mesleğiyle uğraş içerisindeki pek çok araştırmacıyı bu alanda kalem oynatmaya 
itmişti. Tarihi ele alma, anlamlandırma ve anlatma uğraşı farklılaşıp kendi gündemini 
değiştirdikçe Haçlı Seferleri tarihi her yeni trendin içerisinde kendisine mutlaka bir yer 
bulmuştu. Din savaşları, Akdeniz, Batı ve Doğu etkileşimi, koloni toplumu, tüccarlar 
ve kapitalizmin doğuşundan kültürler arası etkileşime dek pek çok alanda Haçlı 
Devletleri'ne temas eden çalışmalar düzenlenmiştir. Ortaçağ tarihyazımının son birkaç 
on yılda giderek popülerleşen araştırma alanlarından birisi "Sınır", ve "Serhad" 
çalışmaları bizim tez çalışmamızın temel dayanağını oluşturmaktadır. Lakin tez 
çalışmasının amacı Ortaçağ'ın muhayyel bir kavramı ve hatta bir noktada kurumu olan 
"sınır"ların tespiti ve tarihini ele almak değildir. Ortaçağ'da sınırın neler olabileceğini 
anlamak, Antakya Haçlı Prinkepsliği ve Urfa Haçlı Kontluğu'nun iktidar inşa etme 
serüvenini bir serhad anlatısı üzerinden kurgulamaya çalışmak olacaktır. 
Karşılaştıkları engeller ve iktidar inşa süreçleri, 1099 yılında başlayıp XII. yüzyılın 
ortalarındaki duraklama ve çöküş sebepleriyle irdelenecektir. XI. yüzyılın başlarından 
itibaren bir serhad bölgesi şeklinde okuyabileceğimiz Suriye, Filistin ve kısmen Kuzey 
Mezopotamya'daki devletler arası ilişkiyi Antakya ve Urfa'daki devletlerin 
merkezinde ele alacak ve onları sadece teritoriyal değil aynı zamanda siyasi ve askeri 
sınırlarıyla bir değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler: Haçlı Seferleri, Haçlı Devletleri, Serhad, Sınır, Antakya, Urfa

Abstract:
Upon the Crusaders' capture of the Holy Land in 1099, the three major cities they 
conquered in the end of the First Crusade, built the foundations of what is recognized to 
in this field as the Crusader States. These three cities that placed in Northern Syria, 
North Mesopotamia, and Palastine region were completed with the fourth one, Tripoli, 
with the capture in the first decade following the First Crusade. In the classical 
discourse, this two-hundred-year long historical period from the First Crusade to the end 
of XIIIth century attracted many scholars who were in this field from XIXth century
onwards, a time when the discipline gained a professional identity. Even though the 
adventure of dealing with history, making sense of it and describing it has changed and 
evolved over time, the history of the Crusades has always found a way for itself to be 
inside of every new trend. There have been many studies on the Crusades in every 
trends, from religious wars, the Mediterranean, Western and Eastern interactions, 
colonial society, merchants and the birth of capitalism, and the most popular in last 
decades cross cultural interactions. Our thesis is based on a field of medieval 
historiography that became increasingly popular in the last few decades, the study of the 
"boundary" and the "frontier". However, we do not deal with the narrating the history 
of "boundary" or "boundaries" as a imagined "term" or one point even an "insutition" 
of the Medieval period. We will try to understand what the term of "border" could be in 
this period and we will try to construct the journey of the Princaplity of Antioch and 
County of Urfa in creating their states via the narrative of the "frontier". The obstacles 
they encountered and their state-building processes will be examine with causes why 
their expansion stopped and collapsed from late eleventh to the middle of the twelfth 
century. The relations between the States in Syria, Palestine and in some parts North 
Mesopotamia, that we can read this region as a "frontier" from the beginning of the 
twelfth century, will be considered in the context of the Principality of Antioch and 
County of Urfa. We not only examine the territorial limits of this two Latin States, but 
also political and military ones.

Keywords: Crusades, Crusader States, Frontier, Boundary, Antioch, Urfa