Kültür varlıklarının uyarlanabilir yeniden kullanımı: Teutonia binası örneği
Adaptive reuse of cultural heritage: A case study – the Teutonia building
Yazar: FEVZİYE YASEMİN SAYGINER
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA SURİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Adaptive reuse = Adaptive reuse ; Kentsel koruma alanları = Urban conservation areas ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
Bu çalışmada, kültür varlıklarının uyarlanabilir yeniden kullanımına ilişkin temel ilkeleri ve güncel yaklaşımların gelişimi özetlenmektedir. Bir koruma stratejisi olarak uyarlanabilir yeniden kullanım, gelecek nesillere kültür varlıklarının somut ve soyut özelliklerinin korunmasını, anlaşılmasını ve aktarılmasını amaçlamaktadır. Bu hedefe yönelik yaklaşımları, tarihsel gelişimi, tasarım stratejileri ve yöntemler örneklerle aktarılmıştır. 
Genelde, mevcut binaların yeni - bazen de aynı işlev için onarılmasını ve restore edilmesini içeren süreç, oldukça karmaşık adımları içerir. Yapının analiz edilmesi, bir kültür varlığı olarak tanımlanmasına neden olan değerlerin ortaya konması, yeni işlevinin belirlenmesi ve tasarım stratejisine karar verilmesi, bir dizi faktörü dikkate almayı gerektirmektedir. Bu sürecin başarısı, doğru işlevin ve yöntemin seçilmesiyle doğrudan ilişkilidir. Ancak, kültür varlıklarının uyarlanabilir yeniden kullanımı için tanımlanmış bir karar süreci ne yazık ki henüz mevcut değil. Yoruma açık keyfi kararlarla kültür varlıklarının uygunsuz şekilde kullanılması değer kayıplarına yol açabileceği için, miras yapısına uygulanacak doğru işlevin seçimi ve uygulama stratejilerinin belirlenmesi, en önemli zorluklardandır.
Bu çalışma, uyarlanabilir yeniden kullanım bağlamında öne çıkan değişkenleri tanımlamayı, farklı değerlendirme yöntemlerini incelemeyi ve bir örnek yapı üzerinden uyarlanabilir yeniden kullanım süreçlerini analiz etmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda, örnek yapının mimari bütünlük, biçim ve yeni bina fonksiyonu gibi göstergelerin değerlendirilmesi ve yapının sürdürülebilir bir şekilde nasıl adapte edildiği araştırılmıştır. Bu süreçte teori ile uygulama arasındaki ilişkiyi ve sorunları açığa çıkarmak önemlidir. Bu şekilde, doğru strateji seçimlerine rehberlik edecek ve gelecekte benzer yapıların yeniden işlevlendirilmesi için bir yöntemin geliştirilmesine katkıda bulunacaktır.  Bu doğrultuda, sürece ilişkin genel bir anlayışa ulaşmak için uluslararası düzeyde bir literatür taraması yapılmıştır.
Tezin ana kısmında, 1847 yılında kurulmuş bir Türk-Alman dostluk kulübünün kültür üretim mekânı olan "Teutonia Binası'nın işlev değişikliği ile yeniden kullanımı için yapılan proje ve restorasyon çalışmaları değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, Teutonia kulübünün ve binasının tarihçesine dair bulgular bir araya getirilerek, zaman çizelgeleri ve haritalar oluşturulmuş, yapının geçirdiği onarımlar, değişiklikler ve güncel durumuna ait bilgiler detaylı bir şekilde belgelenmiştir.

Abstract:
This study provides an overview of the fundamental principles of the adaptive reuse of cultural heritage and the evolution of contemporary approaches. Adaptive reuse, aims to preserve, understand, and transmit the tangible and intangible characteristics of cultural assets to future generations. Approaches towards this goal are presented through historical developments, design strategies, and methodological examples. 
In general, the process of repairing and restoring existing buildings for a new, and sometimes the same function, encompasses quite intricate steps. It necessitates the analysis of the structure, the identification of values that led to its designation as a cultural asset, the determination of its new function, and the decision-making for a design strategy, all of which entail considering a myriad of factors. The success of this process is directly linked to the selection of the appropriate function and method. However, a defined decision-making process specifically for the adaptive reuse of cultural assets is still lacking. Since arbitrary decisions regarding the improper use of cultural assets can lead to value losses, the selection of the correct function and implementation strategies for heritage buildings is among the most significant challenges. 
This study aims to identify the prominent variables within the context of adaptive reuse, examine various assessment methods, and analyze the process of adaptive reuse through a case study. Within this framework, the assessment of indicators such as architectural integrity, form, and the new building function of the case study building, as well as how the structure has been sustainably adapted, has been investigated. In this manner, it will guide the selection of appropriate strategies and contribute to the development of a method for the future adaptive reuse of similar heritage sites. In this regard, an international literature review has been conducted to obtain a general understanding of the process. 
In the main part of the thesis, the adaptive reuse project of the "Teutonia Building," which served as a cultural production space of a Turkish-German friendship club established in 1847, have been evaluated. Within this setting, the findings on the history of the Teutonia Club and its building were compiled, timelines and maps were created, and detailed documentation was provided regarding the repairs, alterations, and current status of the building.