Öğretmen adaylarının kendi video- durumlarının öğretimsel kararlarının çözümlenmesinde kullanımı üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on using student-teachers' own video-cases to analyze their instructional decisions
Yazar: RAZİYE SANCAR
Danışman: PROF. DR. DENİZ DERYAKULU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology ; Etkileşimli video = Interactive video ; Sayısal video = Digital video ; Stajyer öğretmenler = Apprentice teachers ; Öz değerlendirme = Metacognition ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada, öğretmen adaylarının, öğretimsel karar almaya ilişkin anlamı nasıl kurduklarını ve kendi sınıf-içi öğretim deneyimlerinden hazırlanan video-durumlarda hangi tür öğretimsel kararlara hangi biçimlerde yer verdiklerini belirlemek amaçlanmıştır. Ayrıca, söz konusu video-durumların kendileri ve akranları tarafından tartışma ortamında değerlendirilmesinin öğretimsel karar alma süreçleri üzerindeki etkisinin ve geliştirilen video-duruma dayalı öğretim sürecinin ayrıntılı olarak incelenmesi de amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, araştırma, nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek etnometodolojik durum çalışması (ethnomethodological case study) olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunda, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, BÖTE Bölümü'nde Öğretmenlik Uygulaması dersini ilk kez alan ve derse devam eden 16 (9 kadın, 7 erkek) öğretmen adayı yer almaktadır. 
Araştırma süreci, öğretmen adaylarının sınıf-içi öğretim deneyimlerinin kaydedilmesini ve bu öğretim deneyimlerinin öğretmen adayları tarafından kurgulanmış video-durumlar olarak hazırlanmasını, bu kurgulanmış video-durumların yüzyüze ortamda bir araya gelinerek izlenmesini ve tartışma ortamında bu video-durumlar üzerinden öğretmen adaylarının deneyimlerinin hem kendileri hem de akranları tarafından değerlendirilmesini içermektedir. Araştırmanın veri kaynağı olan, görüşme kayıtları ve video-durumlar araştırmacı tarafından metinlere aktarılmış olup; veriler çözümlenirken, Etnometodolojik Çözümlemelerden yararlanılmıştır. 
Öğretmen adaylarının öğretimsel karar almaya ilişkin anlamı; öğretmenin sahip olması gereken; kişisel özellikler, içerik bilgisi ve öğretim becerilerinin yanı sıra, öğretmenin yapması gereken; öğrenci ile yakın ilişki ve iletişim kurma, öğretim yöntemi, sınıf yönetimi ve değerlendirme yöntemi üzerinden ve bunlara ek olarak öğrenci yaşamında ve toplumsal yaşamda ulaşmayı amaçladıkları ile açıkladıkları belirlenmiştir. Ayrıca, öğretimsel karar alma sürecinde öğretime ilişkin deneyimin önemli bir yere sahip olduğu ve sürecin eğitim sisteminden etkilendiği de belirlenmiştir. Öğretmen adayları, video-duruma dayalı öğretim sürecinde kurgulanmış video-durumlarında öğretmenin öğretim bilgisi, içerik bilgisi ve sosyo-fiziksel ortamın yanı sıra, öğrencilerin bilgi düzeyleri ve sosyo-fiziksel etkileşimlerine ilişkin öğretimsel kararlara da yer vermişlerdir. Öğretmen adaylarının kurgulanmış video-durumları hazırlarken; deneyimleri sırasında gerçekleşen olayları/durumları fark etme, betimleme, bu olaylara ilişkin neden belirtme, olayları yargılama ve duygu belirtmenin yanı sıra, gerçekleşen olaylara ilişkin çözüm üretme ve olayları başka durumlar ile ilişkilendirme eğiliminde oldukları belirlenmiştir. Video-duruma dayalı öğretim sürecinde, öğretmen adaylarının kendilerini izleme olanağı bulmalarının, hem kedilerinde, hem de arkadaşlarındaki değişimi fark etmelerinin, eleştirme ve eleştirilme konusunda gelişim göstermelerinin ve akranları tarafından beğenilmelerinin ve süreçte düşüncelerinin önemsenmesinin değerli ve önemli görüldüğü belirlenmiştir. Video-duruma dayalı öğretim sürecinin, öğretmen adaylarına deneyim biriktirme, tartışabilme ve eleştiri kabul etme becerisi geliştirmenin yanı sıra, okul rehber öğretmenlerinden alınamayan geribildirimleri edinebilme konusunda yarar sağladığı saptanmıştır.

Abstract:
This study aimed to determine how pre-service teachers make the meaning of instructional decision-making, what kinds of and what levels of instructional decisions are in video-cases edited from their in-class teaching experiences. Also, it was aimed to examine the effect of the analysis of these video-cases by themselves and their peers on the instructional decision-making processes and the developed video case-based instruction process in detail. For these purposes, the research was conducted as an ethnomethodological case study by adopting a qualitative research approach. The research group consists of 16 (9 female, 7 male) pre-service teachers who took the course of Teaching Practice for the first time in the Department of CEIT, Faculty of Educational Sciences, Ankara University in 2016-2017 academic year.
The research process includes the recording of in-class teaching experiences of pre-service teachers, preparing these teaching experiences as video-cases edited by the pre-service teachers, monitoring, and discussing the video-cases. Interview records and video-situations, which are the data source of the research, were translated into texts by the researcher. While analyzing the data, Ethnomethodological Analyzes was used.
As a result of this research, it was found that pre-service teachers make instructional decisions; what the teacher should have (personal traits, content knowledge, and teaching skills), what the teacher should do (intimate relationship and communication with the student, teaching method, classroom management, and evaluation method) and what the teacher should aim in their students' life. Besides, in-class experiences of pre-service teachers and the education system are essential in the instructional decision-making process.
It was discussed that the instructional decisions of the pre-service teachers in their edited video-cases included teachers' teaching knowledge, content knowledge, socio-physical environment, and students' knowledge levels and socio-physical interactions. While pre-service teachers edit video-cases based on the events/situations occurred during their in-class experiences; it is determined that they tend to notice, to define, to describe, to specify the reason, to judge, to emotion, to propose a solution and to associate the events with other situations. In the video case-based instruction process, it was determined that the pre-service teachers had the opportunity to monitor themselves, that they noticed the change in both themselves and their friends, that they learn to accept criticism. Also, it was determined that their appreciation by their peers and caring about their thoughts were valuable and important. Finally, it was found that the video-based instruction process was beneficial for pre-service teachers in order to gain experience (more than they could gain), discuss and develop criticism skills, as well as to obtain feedback that could not be obtained from school counselors.