Entelektüel sermayenin işletme performansına etkisini inceleyen modellerin karşılaştırmalı analizi: TR61 bölgesinde bulunan ortabüyüklükteki işletmeler üzerine bir araştırma
A study on models examining the effect of intellectual capital on business performance
Yazar: ÖMER FARUK ACAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ZİHNİ TUNCA ; PROF. DR. İSA İPÇİOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi yönetimi = Information management ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Performans = Performance ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Maddi olmayan varlıklar günümüzde değer yaratan temel varlıklardan biri
olarak gösterilir ve bu nedenle entelektüel sermaye işletmelerin performansını
etkileyen hayati bir unsurdur. Bilgi çağında işletmeler rekabet üstünlüğü
sağlayabilmek için performans değerlendirme çalışmaları yaparken, maddi varlıklarla
birlikte maddi olmayan varlıkları ifade eden entelektüel sermaye üzerine de yatırımlar
yapmaktadır. Bu çalışmanın amacı entelektüel sermayenin boyutları olan insan
sermayesi, müşteri sermayesi ve yapısal sermayenin işletme performansına etkisini
açıklayan modelleri karşılaştırma ve incelemektir. Çalışmanın örneklemini TR61
bölgesi olarak tanımlanan Antalya, Isparta ve Burdur'da faaliyet gösteren KOSGEB'in
"Orta Büyüklükteki İşletme" tanımına uyan orta büyüklükteki 290 işletme
oluşturmaktadır. Yapılan analiz sonuçlarına göre entelektüel sermaye boyutlarından
yapısal sermayenin bütün modellerde işletme performansı üzerinde pozitif yönlü bir
etkisi olduğu tespit edilmiştir. İnsan sermayesinin işletme performansı üzerinde
herhangi bir etkisi tespit edilememiştir. Müşteri sermayesi ise bakılan dört farklı
modelin üçünde etkisi tespit edilirken birinde tespit edilememiştir. Unsurlar arasındaki
ilişkiye bakıldığında ise İnsan sermayesi ile müşteri sermayesi arasında bakılan tüm
modellerde pozitif yönlü bir ilişki mevcuttur. Benzer şekilde müşteri sermayesi ile
yapısal sermaye arasında da bakılan tüm modellerde pozitif yönlü bir ilişki tespit
edilmiştir. İnsan sermayesi ile yapısal sermaye arasında ise bakılan dört modelin
birinde ilişki tespit edilemezken, diğer üç modelde pozitif yönlü bir ilişki görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Bilgi, Bilgi Yönetimi, Entelektüel Sermaye, Performans, İşletme Performansı

Abstract:
Intangible assets are shown as one of the core assets that create value today,
therefore intellectual capital is a vital element that affects the performance of
businesses. In the information age, while conducting performance evaluation studies
and investing in intellectual capital in order to provide competitive advantage
businesses are also investing in intangible assets along with tangible assets. The aim
of this study is to compare and examine the models that explain the effects of
intellectual capital dimensions such as human capital, customer capital, and structural
capital on business performance. The sample of the study consists of 290 mediumsized enterprises that comply with KOSGEB's "Medium-Sized Enterprise" definition,
operating in Antalya, Isparta, and Burdur, which is defined as the TR61 region.
According to the results of the analysis, it has been determined that structural capital,
one of the dimensions of intellectual capital, has a positive effect on business
performance in all models. In the information age, while conducting performance
evaluation studies and investing in intellectual capital in order to provide competitive
advantage businesses are also investing in intangible assets along with tangible assets.
No effect of human capital on business performance has been determined. Customer
capital, on the other hand, was detected in three of the four different models examined,
except one. When we look at the relationship between the elements, there is a positive
relationship between human capital and customer capital in all models. Similarly, a
positive relationship was found between customer capital and structural capital in all
models examined. While no relationship was found between human capital and
structural capital in one of the four models, a positive relationship was observed in the other three models.

Keywords: Knowledge, Knowledge Management, Intellectual Capital, Performance, Business Performance