Fen bilgisi öğretmen adaylarının bazı bilimsel olguların ve tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of some scientific event and attitudes of science teacher candidates in terms of various variables
Yazar: HASAN ATEŞ
Danışman: PROF. DR. ERDAL CANPOLAT
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Günlük yaşam = Daily life ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmada, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf ve 4. sınıfta öğrenim gören fen bilgisi öğrencilerinin öğrendikleri kimya bilgilerini günlük yaşamlarıyla ilişkilendirebilme düzeyleri açısından hazır bulunuşluklarını ve günlük yaşam kimyası ile olan tutumlarını tespit etmek amaçlanmıştır.
Çalışmanın evrenini Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan Üniversitelerin Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören öğretmen adayları ve örneklemini ise, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Fırat Üniversitesi ve Siirt Üniversitesinde Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü 1., 2., 3. ve 4. sınıfında öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır.Çalışma, Fırat Üniversitesi'nden 208 Siirt Üniversitesi'nden 171 öğretmen adayı toplamda 379 öğretmen adayı ile yürütülmüştür.
Araştırmada verileri toplamak için 14 açık uçlu sorudan oluşan Ay (2008) tarafından hazırlanmış olan Günlük Olayları Açıklama Testi (GOAT) ve 25 soruluk 5 likert tipi bir ölçekten oluşan Koçak'ın (2011) hazırlanmış olduğu Günlük Yaşam Kimyası Tutum Ölçeği (GYKTÖ) kullanılmıştır.
Elde edilen veriler, IBM SPSS istatistik paket programı 22 sürümü kullanılarak, parametrik testler (t-testi, ANOVA ) ve parametrik olmayan testler (Kruskal Wallisve Mann-Whitney U Testi) aracılığıyla analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, fen bilgisi öğretmen adaylarının öğrendikleri kimya konularını günlük hayat olayları ile ilişkilendirebilme seviyeleri ve günlük yaşam kimyasına karşı tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, genel olarak öğretmen adayların günlük hayatta karşılaşılan olayları açıklamada yetersiz oldukları ve konular ile ilgili kavram yanılgılarına sahip oldukları gözlenmiştir.
GOAT sonuçları alt değişkenlere göre analiz edildiğinde; cinsiyet açısından kız öğretmen adayları lehine aralarında anlamlı farkın olduğu gözlemlenmiştir. Öğrenim gördüğü üniversiteye göre, Fırat Üniversitesi lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sınıf düzeylerine göre, 4. ile 1. sınıf ve 4. ile 2. sınıf arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. Diğer alt değişkenlerde anlamlı fark tespit edilememiştir.
GYTÖ sonuçları alt değişkenlere göre analiz edildiğinde; cinsiyet açısından kız öğretmen adayları lehine aralarında anlamlı farkın olduğu gözlemlenmiştir. Sınıf düzeylerine göre, 1. ile 2. sınıf ve 2. ile 3. sınıf arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Günlük internet kullanım süreleri ile günlük yaşam kimyasına karşı tutumları arasında 2-4 saat ile 6 saat ve üzeri kullananlar arasında sınırlı anlamlı fark gözlemlenmiştir. Diğer alt değişkenlerde istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilememiştir.
Son olarak, GOAT sonuçları ile ve GYKTÖ sonuçları arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Bulgular alan yazında yapılan çalışmalar ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the readiness of the science students who are studying in the 1 th through 4 th grades in terms of the level of the knowledge of the chemistry they learn with their daily lives and their attitudes towards the daily-life chemistry.
There were 208 students from Firat University and 171 students from Siirt University, 379 students in total. The study group consisted of 280 female students and 99 male students.
In the study, Daily Events Explanatory Test (DEET), consisting of 14 questionspreparedby Ay (2008) and The Daily Life Chemistry Attitude Scale (DLCAS), a 5-Likert-type scaleconsisting of 25 questionswaspreparedby Koçak (2011), wereused.
The obtaineddataswereanalyzedstatisticallybyparametric (t-test, ANOVA) and non parametrictests (Kruskal Wallis and Mann-Whitney U Test). 
As a result of these analyzes, it wasobservedthattherewas a significantrelationshipbetweenthelevel of disclosure of events in everyday life and the attitudes towards daily life chemistry mean while teacher candidates in general areveryinadequate in explainingtheevents in daily life and have misconceptions. 
Furthermore, when the DEET results are analyzed according to sub-variables; gender, the university that they studied, and their grade level. No statistically significant difference was found in other sub-variables. 
When DLCAS results are analyzed according to sub-variables; there was a statistically significant difference in terms of gender and class level and there was a limited difference between daily use of internet periods and attitudes towards daily life chemistry. No statistically significant difference was found in other sub-variables.
Finally, there was a positive and significant relationship between DEET results and DLCAS results. Discussions and suggestions are presented within the scope of studies on findings.