Hadis edebiyatında kitabul-imâreler ve sahih-i müslim örneği
Government books (kitab al-imara) in hadith literature and example of sahih muslim
Yazar: ABDULLAH TAHA İMAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations

Özet:
Hadis edebiyatında Kitabu?l-İmâre?lerin ve Müslim?in el-Câmiu?s-Sahîh?indeki imâre bölümünün incelendiği tezde hadis kaynaklarında zikredilen yönetim ve yöneticilere dair hadislerin kavramsal çerçevesi çizilmiş, imâre hadisleri olarak da isimlendirilebilecek bu rivayetlerin tarihi gelişimi ve nasıl bir seyir izlediği takip edilmiştir. Müslim?den önce müstakil bir isimle Kitâbu?l-İmâre adlı bir eserin mevcut olmadığı, ancak Müslim?den önce yaşayan musanniflerin eserlerinde imâre muhtevalı bahis ve bölümlere yer ayırdığı ve bu dönemin tebvîb mantığının daha sonraki Kütüb-i Sitte musannefâtına nasıl tesir ettiği ortaya konulmuş ve imâre bahsinin hangi bölümler altında ele alındığı görülmüştür. Hadis edebiyatında imâre bölüm ve bahislerinin muhtevası değerlendirilmiş, râvîlerin kaç hadis naklettiği kaydedilip, rivayetlerin bölüm ve bâb başlıklarıyla olan ilgisi incelemeye tabi tutulmuştur. Müslim?in hayatı ve şahsiyetine yönelik tespitlerle eserinin hadis edebiyatındaki yeri ortaya konulmuştur. el-Câmiu?s-Sahîh?teki `imâre? rivayetlerinin kaynakları ele alınmış, rivayetlerin sened ve metin yönünden genel bir değerlendirmesi yapılarak Müslim?in eserinde nasıl bir tahriç metodu izlediği tespit edilmiştir. Tahriç usûlünün ortaya konmasında rivayetlerin kaynaklardaki gelişimi dikkate alınmıştır. Yöneticilerin siyaseten rivayetlere müdahil olup olmadıklari, siyasetin rivayetlerde tezahür edip etmediği, kaynakların intikalinde kendisini göstermiş midir sorusuna cevap bulunmaya çalışılmıştır. İmâre bölümlerinden seçilen üç rivayetle hadislerdeki siyasî yansımalar ve ilk dönem hadis-siyaset ilişkisine dair ışık tutulmuştur. Siyasî hâdiselerin ve bu olayların aktörü konumundaki yöneticilerin rivayetlere nüfuz ederek kendi meşrûiyetleri için hadis uydurulmasına zemin hazırladıkları iddiasının bir nevi tetkiki olarak hedeflenen bu çalışmada imâre rivayetleri merkeze alınmıştır. Bu rivayetlerin kronolojik olarak geriye doğru okunması yoluyla mevcut iddialar sorgulanmış ve imâre rivayetlerinin hadis edebiyatındaki muhtevası niceliksel ve niteliksel metotlar kullanılarak ortaya konulmuştur.

Abstract:
I analysed the government (imara) books and the example of Sahih Muslim in hadith literature. At first I focused on the terms of government and governer in hadith books. These terms were included in government (imara) hadiths. I explained the historical background of these hadiths. Then I inquired the question of ?Was there any government book before Muslim?? But there were chapters and sections on government in the hadith books before Muslim. Classification of the this period did influence six canonical hadith books. I evaulated contents of government chapters and sections in the hadith literature. After this analysis I attempted to find answers to the following questions: How many hadith narrated by narrators of hadith? How was the relationship between government narratives with chapters and sections. I explained that life of Muslim and his character in that time. I focused on the place of Sahih Muslim in the hadith literature. I tried to find out origins of government?s hadiths in Sahih Muslim. I appreciated the narratives by the isnad and text. What was the Muslim?s metodology of source in his book? How is growing government narratives in hadith sources? Was the political situation of governers influenced the hadiths? Was the political effect visible or not in narratives? In the transmission of hadith sources did the hadiths changed or not? For these purposes I choosed three examples from government chapters in the hadith literature. Political affects and early hadith-politics relationship in government hadiths were enlightened.  Whether the political circumstances and subjects of these cases influenced the goverment hadith was one of the subject matters of this study. Furthermore, the use of hadith for legitimaziting the governers acts analysed. Afterwards I analysed these arguments in the cases of government hadiths. In answering the questions above I employed a chronological survey method as well as qualitative and quantitative methods. Consequently I questioned  the evolution of government narratives in the hadith literature.