Okul öncesi dönemdeki üstün yetenekli çocukların aday gösterilmelerine yönelik geliştirilen eğitim programının etkililiği
Effectiveness of the training program for nomination ofgifted children in early childhood education
Yazar: FATİH DERELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstün Yetenekliler Eğitim Programı = Education Programs for Talented Students ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırma kapsamında okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının
bulundukları sınıflarda üstün yetenekli çocukları fark ederek isabetli bir şekilde aday
gösterebilmeleri amaçlanmıştır. Bu amaç için "Üstün Yetenekli Çocuk Aday
Gösterme Eğitim Programı (ÜYÇAGEP)" geliştirilerek etkililiği değerlendirilmiştir.
Araştırma öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desende tasarlanmıştır.
Araştırmada Edirne ilinde ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen 20 okul öncesi
öğretmeni ve 20 okul öncesi öğretmen adayı ile çalışılmıştır. ÜYÇAGEP'in etkililiği
iki yöntem ile değerlendirilmiştir. Birincisinde, ÜYÇAGEP alan ve almayan 40
katılımcıya araştırmacı tarafından geliştirilen "Üstün Yetenekli Çocuk Algı Ölçeği
(ÜYÇALÖ)" öntest, sontest ve izleme testi olarak uygulanmıştır. İkincisinde ise,
ÜYÇAGEP alan ve almayan 40 katılımcının bulundukları sınıflarında üstün yetenekli
olarak düşündükleri çocukları aday göstermeleri istenmiştir. 40 katılımcı tarafından
aday gösterilen 54 çocuğun zeka, yaratıcılık ve motivasyon düzeylerini incelemek
için Stanford Binet Zeka Testi, Yaratıcılık Potansiyelinin Ölçülmesi Testi (EPoC) ve
Okul Öncesi Motivasyon Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, Wilcoxon
işaretli sıralar testi, Mann Whitney U testi ve Friedman testi kullanılarak analiz
edilmiştir. Araştırmanın sonucunda ÜYÇAGEP alan ve almayan katılımcılar
arasında ÜYÇALÖ'den ve alt boyutlarından elde ettikleri puanlarda anlamlı farklılık
bulunmuştur. Bununla birlikte ÜYÇAGEP alan ve almayan katılımcılar arasında
aday gösterdikleri çocukların Stanford Binet Zekâ Testi'nden elde ettikleri puanlarda
anlamlı farklılık elde edilmiştir. Ancak ÜYÇAGEP alan ve almayan katılımcılar
arasında aday gösterdikleri çocukların EPoC'tan elde ettikleri puanlarda anlamlı bir
fark elde edilememiştir. Benzer şekilde ÜYÇAGEP alan ve almayan katılımcılar
arasında aday gösterdikleri çocukların Okul Öncesi Motivasyon Ölçeği'nden elde
ettikleri puanlarda anlamlı bir fark elde edilememiştir. Bu bulgular sonucunda
ÜYÇAGEP'in etkililiği ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to make early childhood teachers and preservice
teachers nominate gifted children as candidates in their classrooms. For this aim,
Gifted Children Nomination Training Programme (ÜYÇAGEP) was developed and
its effectiveness was evaluated. The research was planned with a quasiexperimental design with pretest-posttest control groups. It was conducted with 20
childhood teachers and 20 preservice teachers in Edirne selected by criteria
sampling method. The effectiveness of ÜYÇAGEP was evaluated with two methods.
First method was conducted by a Gifted Children Perception Scale (ÜYÇALÖ) as
pretest, posttest and follow-up test. Second method was conducted by asking 40
participants to nominate children whom they think are gifted. In order to measure
intelligence, creativity and motivation levels of the 54 children nominated by 40
participants; Stanford Binet Intelligence Scales, Evaluation of Potential Creativity
Test (EPoC), and Motivational Scale for the Preschool Children tests were utilized.
Data were analyzed by Wilcoxon Signed Rank Test, Mann-Whitney U Test and
Friedman Test. As a result, a significant difference was found in results achieved
from ÜYÇALO and its subbranches between participants who had or hadn't received
ÜYÇAGEP. Moreover, between the participants a significant difference was
observed in candidate children's Stanford Binet Intelligence Scales results. But,
between the participants no major difference in scores could be observed from the
EPoC results of the candidate children. In a similar manner, between the candidate
children nominated by participants no significant difference was observed in test
scores of Motivational Scale for the Preschool Children test.