Türkiye'deki otomotiv endüstrisinin çevresel yükünün belirlenmesi
Determination of environmental load of automotive sector in Turkey
Yazar: BURCU ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜRAY SALİHOĞLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Otomotiv endüstrisinin gelişimi hayatımızı kolaylaştırmakla kalmamış aynı zamanda çevresel sorunları da beraberinde getirmiştir. Otomotiv endüstrisi, ana sanayi firmalarından ve onlara hizmet veren çeşitli yan sanayi firmalarından oluşmaktadır. Bilimsel literatürde ana sanayi firmalarının çevresel yükü kısmen ele alınmış olsa da tedarikçi firmaların çevresel yükünü bütünsel bir şekilde ele alınan çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de otomotiv ana sanayi firmalarını destekleyen yan sanayi firmalarında ortaya çıkan katı ve tehlikeli atıkların türlerini ve miktarlarını bütünsel bir şekilde değerlendirmektir. Çalışma kapsamında Bursa'da bulunan otomotiv ana sanayi ve yan sanayi firmalarının kaynak kullanımını, ürettikleri atık tür ve miktarlarını belirlemeye yönelik bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada standart bir otomobili oluşturan yüz beş parça incelenmiştir. Üretilen her bir parça ile ilgili tedarikçi firmalar ile görüşmeler yapılmış, anket uygulaması gerçekleştirilmiştir ve elde edilen veriler Excel programı yardımıyla değerlendirilmiştir. Tedarikçi tarafından üretilen standart bir otomobilin parçalarının %47'sinin plastik, %31'inin tekstil, %21'inin ise metalden yapıldığı tespit edilmiştir. Tedarikçiler tarafından kullanılan toplam su ve elektrik miktarları sırası ile 0,060 m3 /araç ve 190 kWh/araç olarak bulunmuştur. Otomotiv ana sanayi firmalarının su ve elektrik kullanımının sırasıyla 3,47 m3 /araç ve 1763 kWh/araç olduğu görülmüştür. Otomotiv ana sanayi firmaları tarafından üretilen katı ve tehlikeli atık miktarı ise sırasıyla 48,97 kg/araç ve 7,04 kg/araç, tedarikçiler tarafından oluşturulan atık miktarları ise 5,71 kg/araç ve 0,6 kg/araç olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Development of the automotive industry not only facilitated our daily lives, but also introduced environmental stress. The automotive industry consists of both the original equipment manufacturers (OEMs), and a great variety of suppliers that support this industry. Most of the published studies focus on the environmental impacts of the OEMs; the impacts of suppliers were generally neglected. The objective of this study was to evaluate the types and amounts of solid and hazardous wastes generated by the automotive industry especially in relation to the supplier companies supporting the automotive manufacturers in Turkey. A survey was conducted with representative numbers of automotive manufacturers and suppliers located in Bursa, Turkey to obtain data on resource usage, waste types, and waste amounts generated. One hundred and five different parts of an automobile were examined in the framework of the study. Interviews were also conducted with the suppliers about the details on each item produced. The environmental burden of the automotive industry in Turkey was roughly calculated in terms of waste generation and resource usage based on energy and water. It was seen that of the items constituting an automobile, which are provided by the suppliers, 47% is made of plastics, 31% is made of textile, and 21% is made of metals. The amounts of water and electricity used for all the items by the suppliers were found as 0.60 m3/vehicle and 190 kWh/vehicle, respectively. Water and electricity usage by OEMs were 3.47 m3/vehicle and 1763 kWh/vehicle, respectively. Solid and hazardous waste generated by OEMs were found as 48.97 kg/vehicle and 7.04 kg/vehicle, respectively, and by suppliers were 5.71 kg/vehicle and 0.6 kg/vehicle, respectively.