Hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran astım tanısıyla takip edilen çocuklarda uyku alışkanlıklarının ve uyku kalitesinin araştırılması
Investigation of sleep habits and sleep quality in children with asthma followed up at the Pediatric Health and Diseases Outpatient Clinic of Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital
Yazar: TUĞÇE ÖZ HALİLBEYOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP ÇAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Astım, kronik hava yolu inflamasyonu ve aşırı duyarlılık ile karakterize yaygın bir solunum hastalığıdır. Astımın uyku üzerindeki etkilerinin anlaşılması, astımlı çocukların yaşam kalitesini artırmak amacıyla stratejiler geliştirmek açısından önemlidir. Bu çalışmada, çocuk polikliniğine başvuran astım tanılı çocukların uyku alışkanlıkları ve uyku kalitesi değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, tek merkezli bir anket çalışması olarak, hastanemiz çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran astımlı çocuklar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Astım tanılı çocukların ebeveynlerinden bilgilendirilmiş onam alınmış ve 8 alt başlık ve 33 sorudan oluşan bir anket doldurmaları istenmiştir. Ek olarak, demografik veriler ve tedavi türlerini değerlendirmek amacıyla 8 soru daha sorulmuştur. Astımlı çocukların uyku düzenleri, uyku hijyenine uyumları ve tedavi süreçlerinde kullanılan ilaçların yan etkileri değerlendirilmiştir. Anket yanıtları "nadiren", "bazen" ve "genellikle" şeklinde sınıflandırılmış; elde edilen veriler arşivlenip istatistiksel analizler yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 300 çocuğun yaş ortalaması 8,8±3,8 yıl olup, %51,3'ü erkek ve %48,7'si kızdır. Vakaların %80,4'ünde VKİ 5-85 persentil aralığındadır. Yaş, cinsiyet ve tedavi türlerinin uyku bozuklukları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. VKİ'si <5 persentil olan çocuklarda daha yüksek anket puanları gözlemlenmiş, ancak bu durum uyku bozuklukları üzerinde anlamlı bir etki yaratmamıştır. Astımlı çocukların uykuya dalma sürelerinin uzun olduğu, yalnız uyumakta zorlandıkları ve ebeveynlerinin yanında olmasını istedikleri belirlenmiştir. Ayrıca bu çocukların sıkça uyku terörü (gece birden fazla uyanma, terleme, çığlıkla uyanma) yaşadıkları, uyandıktan sonra yorgun hissettikleri ve gün içinde uyuma gereksinimi duydukları tespit edilmiştir.Çalışmamızda yer alan 300 astımlı çocuğun 257'sinde (%85,7) uyku bozukluğumevcuttur.
Tartışma ve Sonuç:Bu çalışma, astımlı çocuklarda uyku bozukluklarının yaygın olduğunu ve bunun astım semptomlarının kontrolünü olumsuz etkilediğini göstermektedir. Astım yönetiminde, uyku bozukluklarının etkin şekilde ele alınması, semptomların azaltılması ve çocukların genel sağlık durumunun iyileştirilmesinde kritik bir öneme sahiptir. Uyku kalitesinin artırılması, astım tedavisinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmelidir ve bu doğrultuda ilaç tedavisinin yanı sıra yaşam tarzına yönelik iyileştirici stratejiler de uygulanmalıdır. Ayrıca, bu alanda daha geniş katılımlı ve çok merkezli çalışmaların gerçekleştirilmesi, tedavi yanıtlarının da değerlendirilmesiyle literatüre önemli katkılar sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Astım, Çocuk, Uyku Bozukluğu, Uyku kalitesi

Abstract:
Introduction and Aim: Asthma is a common respiratory disease characterized by chronic airway inflammation and hypersensitivity. Understanding the impact of asthma on sleep is crucial for developing strategies to improve the quality of life for children with asthma. This study aimed to evaluate the sleep habits and sleep quality of children diagnosed with asthma who attended a pediatric outpatient clinic.
Materials and Methods: Our study was conducted as a single-center survey involving children diagnosed with asthma who attended our hospital's pediatric health and diseases outpatient clinic. Informed consent was obtained from the parents of children diagnosed with asthma, and they were asked to complete a questionnaire consisting of 8 subheadings and 33 questions. Additionally, 8 extra questions were included to assess demographic data and treatment types. The sleep patterns of asthmatic children, adherence to sleep hygiene, and side effects of the medications used during treatment were evaluated. Survey responses were classified as "rarely," "sometimes," and "often." Data were archived, and statistical analyses were performed. A statistical significance level of p<0.05 was considered.
Results: The mean age of the 300 children who participated in the study was 8.8±3.8 years, with 51.3% being male and 48.7% female. In 80.4% of cases, BMI was between the 5th and 85th percentiles. No statistically significant effect of age, gender, or treatment type on sleep disorders was found. Although children with a BMI below the 5th percentile had higher questionnaire scores, this did not have a significant impact on sleep disorders. It was determined that asthmatic children had prolonged sleep onset latency, experienced difficulty sleeping alone, and often required the presence of a parent. Additionally, these children frequently experienced sleep terror (multiple awakenings during the night, sweating, awakening with screaming), felt tired upon waking, and required sleep during the day.In our study, 257 out of 300 children with asthma (85.7%) had sleep disorders.
Discussion and Conclusion: This study demonstrates that sleep disorders are common in children with asthma, and this has a negative impact on asthma symptoms control. Effective management of sleep disturbances plays a significant role in reducing symptoms and improving the general health status of these children. Improving sleep quality should be considered an integral part of asthma treatment, and alongside pharmacological treatment, lifestyle-oriented strategies should also be implemented. Furthermore, conducting larger, multi-center studies in this area could contribute significantly to the literature by also evaluating treatment responses.
Keywords: Asthma, Child, Sleep Disorder