Depremzede öğrencilerde travma sonrası büyümenin yordayıcıları olarak umut ve iyimserlik
Hope and optimism as predictors of post-traumatic growth in earthquake-stricken students
Yazar: YASİN TOHUM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞAM
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini yaşayan lise öğrencilerinin travma sonrası büyüme düzeyi ile umut ve iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Bu çalışmada yöntem olarak nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmaya katılan lise öğrencilerinin belirlenmesi sürecinde örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılı bahar döneminde Kahramanmaraş'ın Göksun ilçesinde eğitime devam eden 490 (245 kadın, 245 erkek) lise öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların 137'si (%28) Fen lisesi öğrencisi,137'si (%28) Anadolu lisesi öğrencisi,123'ü (%25,1) Anadolu imam hatip lisesi öğrencisi ve 93'ü Mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencisidir. Ayrıca katılımcıların 123'ünü (%25,1) 9.sınıf,117'sini (23,9) 10.sınıf, 129'unu (%26,3) 11.sınıf ve 121'ini (%24,7) 12.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler analiz edilirken bağımsız t- testi, tek yönlü varyans analizi ve hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, travma sonrası büyüme düzeyi cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi, depremde yara alma, bir yakınını kaybetme, evinin hasar durumu, şuanki barınma durumuna göre, gelir durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. (p>.05). Öğrencilerin iyimserlik düzeyleri ile travma sonrası büyüme düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzey (r=.49, p<.05) ilişki, umut düzeyleri ile travma sonrası büyüme düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzey (r=.50, p<.05) ilişki; iyimserlik ile umut düzeyleri arasında ise pozitif yönde orta düzey (r=.47, p<.05) ilişki vardır. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi bulgularına göre umut, travma sonrası büyümenin %25 ini açıklarken, iyimserlik %9 oranında açıklamaktadır. Her iki değişken birlikte travma sonrası büyüme düzeyini %34 oranında açıklamıştır. Elde edilen bu bulgulara göre 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri sonrası lise öğrencilerinin travma sonrası büyüme düzeyleri, umut ve iyimserlik ile açıklanabilmektedir

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the level of post-traumatic growth and the levels of hope and optimism of high school students who experienced the 6th of February earthquakes in Kahramanmaraş. In this study, correlational research method, one of the quantitative research methods, was preferred as a method. In the process of choosing the high school students participating in the research, the convenience sampling method was used among the sampling methods. 490 (245 female, 245 male) high school students continuing their education in Göksun, the district of Kahramanmaraş, in the spring semester of the 2023-2024 Academic Year, participated in the study. 137 (28%) of the participants were science high school students, 137 (28%) of the participants were Anatolian high school students, 123 (25.1%) of the participants were Anatolian imam hatip high school students, and 93 of the participants were vocational and technical Anatolian high school students. Additionally, 123 (25.1%) of the participants were 9th grade, 117 (23.9%) of the participants were 10th grade, 129 (26.3%) of the participants were 11th grade, and 121 (24.7%) of the participants were 12th grade students. Independent t-test, one-way analysis of variance and hierarchical regression analyses were used while analyzing the data. According to the findings of the study, the level of post-traumatic growth does not show a significant difference according to gender, school type, grade level, injury in the earthquake, bereavement, damage to the house, current housing status and income status (p>.05). There is a positive moderate relationship (.49) between students' optimism levels and post-traumatic growth levels, a positive moderate relationship (.50) between hope levels and post-traumatic growth levels, and a positive moderate relationship (.47) between optimism and hope levels. According to the findings of the hierarchical regression analysis, hope explains 25% of post-traumatic growth, while optimism explains 9% of post-traumatic growth. Both variables together explained 34% of the post-traumatic growth level. According to these findings, the post-traumatic growth levels of high school students after the 6th of February earthquakes in Kahramanmaraş can be explained by hope and optimism.