8. sınıf öğrencilerinin sürdürülebilirlik temalı problemlerde problem çözme ve kurma süreçlerinin incelenmesi
Investigation of 8th grade students' problem solving and posing processes in sustainability themed problems
Yazar: ENGİN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BERNA CANTÜRK GÜNHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Problem çözme insanlığın varlığından bu yana insanlığı hep ileri taşıyan yaşamın 
sürdürülebilmesi için kilit taşı olan bir kavram olarak karşımıza çıkar. Sürdürülebilir bir düzen 
için doğru soruların sorulması, doğru problemlerin kurulması ve bu problemlerin çözümü için 
doğru yöntemlerin seçilmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada 8. sınıf öğrencilerinin 
sürdürülebilirlik temalı problemlerde problem çözme ve problem kurma süreçlerinin 
incelenmesi amaçlanmıştır. Sürdürülebilirlik ile ilgili farkındalıklarının, problem çözme ve 
problem kurma süreçlerinin daha ayrıntılı olarak incelenebilmesi için nitel araştırma 
yöntemlerinden durum çalışması yöntemi seçilmiştir. Katılımcılar İzmir ilinde bir devlet 
okulunda öğrenim gören 7 adet 8. sınıf öğrencisidir. Bu öğrenciler, nitel araştırmanın 
amaçlarına da uygun olan amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile 
belirlenmiştir. Veri toplama araçları, uzman görüşü alınarak hazırlanmış Problem Çözme 
Formu, Problem Kurma Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu'ndan oluşmaktadır. 
Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre 
öğrencilerin sürdürülebilirlik temalı problemleri çözme süreçlerinde öğrencilerin genelinin 
problem çözme başarılarının arttığı görülmektedir. Öğrencilerin problem çözerken yaptıkları 
hataların genellikle ön öğrenmelerinden veya kavramsal eksikliklerden kaynaklı olduğu 
görülmüştür. Öğrencilerin sürdürülebilirlik temalı problem kurma becerilerinin ve kurduğu 
problemleri hatasız oluşturma kabiliyetlerinin arttığı görülmüştür. Öğrenciler, problem 
kurmanın problem çözmeye göre daha zor olduğunu ancak kendi kurdukları problemleri 
çözmenin motivasyonlarını arttırdığını ifade etmişlerdir. Yarı yapılandırılmış görüşme 
formlarından elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin çalışma öncesi sürdürülebilirlik kavramı, 
sürdürülebilirlik ile okul derslerinin ilişkisi ve sürdürülebilirlik ile matematik dersinin ilişkisi 
konularında kısıtlı bilgilerinin olduğu görülmüştür. Ancak öğrencilerin sürdürülebilirlik temalı 
problemleri çözme ve kurma süreçleri ile bu konular hakkındaki görüş ve bilgilerinin 
genişlediği görülmüştür. Çalışmadan elde edilen verilerden yola çıkarak sürdürülebilirlik ile 
matematik dersi arasındaki ilişki üzerine benzer çalışmalar yapılması ve öğretmenler 
tarafından derslerde sürdürülebilirlik temalı problem çözme ve problem kurma etkinliklerine 
daha çok yer verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Problem solving is a keystone concept for the sustainability of life that has always 
carried humanity forward since the existence of humanity. For a sustainable order, it is very 
important to ask the right questions, to pose the right problems and to choose the right methods 
for solving these problems. In this study, it was aimed to examine the problem solving and 
problem posing processes of 8th grade students in sustainability-themed problems. In order to 
examine their awareness of sustainability, problem solving and problem posing processes in 
more detail, the case study method was selected among qualitative research methods. The 
participants were 7 students of 8th grade studying in a public school in Izmir province. These 
students were determined by criterion sampling method, which is one of the purposeful 
sampling methods that is also suitable for the purposes of qualitative research. The data 
collection tools consisted of a Problem Solving Form, a Problem Posing Form and a SemiStructured Interview Form prepared by taking expert advices. The data obtained were analysed 
by content analysis method. According to the results obtained, it is seen that the problem 
solving success of the students generally increased in the process of solving sustainabilitythemed problems. It was observed that the errors made by the students while solving problems 
were generally due to their prior learning or conceptual deficiencies. It was observed that the 
students' ability to construct sustainability-themed problems and their ability to construct 
problems without errors increased. The students also stated that problem posing was more 
difficult than problem solving, but solving the problems they posed increased their motivation. 
According to the results obtained from the semi-structured interview forms, it was seen that 
the students had limited knowledge about the concept of sustainability, the relationship 
between sustainability and school courses, and the relationship between sustainability and 
mathematics courses before the study. However, it was understood that the students' views and 
knowledge about these issues expanded with the processes of solving and constructing 
sustainability-themed problems. Based on the data obtained from the study, it is recommended 
that similar studies be conducted on the relationship between sustainability and mathematics 
lessons and that teachers should include more sustainability-themed problem solving and 
problem posing activities in their lessons.