Batı Karadeniz bölgesinde yetişen defne (Laurus nobilis L.) yaprak ve meyvelerinden faydalanma imkanlarının araştırılması
The investigation of the utilization possibilities of bay laurel (Laurus nobilis L.) leaves and fruits grown in Western Black Sea region
Yazar: HİKMET YAZICI
Danışman: PROF. DR. HARZEMŞAH HAFIZOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Defne = Laurel ; Defne yaprağı = Laurel leaf ; Kimyasal özellikler = Chemical properties ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
ÖZET Doktora Tezi BATI KARADENİZ BÖLGESİNDE YETİŞEN DEFNE (Laurus nobilis L.) YAPRAK VE MEYVELERİNDEN FAYDALANMA İMKANLARININ ARAŞTIRILMASI Hikmet YAZICI Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Harzemşah HAFIZOĞLU Şubat 2002, 309 sayfa. Defne yaprak ve meyvesi bütün halde kurutulmuş olarak, yada farklı yöntemlerle işlenerek elde edilen ürünleri özellikle gıda, tıb ve kozmetik endüstrisinde kullanılmaktadır. Defne yaprak ve meyvelerinin uçucu yağ ve sabit yağ bileşenlerine toplama zamanı, yöre, yükselti ve sürgün yaşı değişkenlerin etkisi belirlenmiştir. Bu çalışmada defne sürgünü üzerinde yaprağın konumu itibarı ile taşıdığı uçucu yağ miktarı, yaprak ve meyve fiziksel özellikleri, yaş yaprak-kuru yaprak oram, bölge yaprak özelliklerine göre kurutma şartlan, farklı ambalaj şekillerine göre doğal ve suni kurutulmuş yaprakların dayanım süreleri, defne odun ve kabuğu kimyasal özellikleri ve yaprak ile odun anatomik özellikleri tespit edilmiştir. ^dlJ» iiiÖZET (devam ediyor) Defiıe (laurus nobilis L.) yaprak ve meyveleri, haziran-eylül aylan arasında, 0- 150-400 m yükseltilerden Batı Karadeniz bölgesinde yer alan Sinop, Kastamonu, Bartın ve Zonguldak yörelerindeki yayılış alanlarından toplanmıştır. Batı Karadeniz bölgesinde ortalama olarak yaprak boyu 9.027 cm, genişliği 3,467 cm ve kalınlığı 0,296 mm olup, piyasanın belirlemiş olduğu fiziki boyut kalite özeliklerine uygundur. Defne meyvesinin çeşitli kısımlarında yapılan ekstraksiyonlarda, meyvede en yüksek uçucu yağ verimi %38 oranla çekirdekten elde edilmiştir. Batı Karadeniz defne meyvesi tanesinde uçucu yağ önemli bileşenlerinden a-pinen % 12,55, camphene %5,45, sabinene %8,89, 1.8-cineole 33,53 ve P-elemene %6,59 oranında tespit edilmiştir. Defne meyvesi sabit yağının sabunlaşma sayısı yöreler itibarı ile (169.7-183.6) değerleri arasındadır. Çözücü olarak hekzan ile elde edilen defiıe meyve sabit yağlarının bileşiminde laurik asit, olaeik asit, linoleik asit ve palmitik asit miktarları sırasıyla % 12.31- 14.96; %44.12-45.90; %21.97-23.05 ve %14.39-14.86 arası değerler olarak belirlenmiştir. Bölge içinde yükselti arttıkça doymuş yağ asitleri oranı düşmekte, aksine doymamış yağ asitleri oranı artmaktadır. Üretim zamanlarından ağustos ayında, haziran, temmuz ve eylül aylarına nazaran uçucu yağ miktarına paralel olarak bileşen gruplarının miktarı da fazla bulunmuştur. Ağustos ayında taç kısmının alt bölümünden alınan 2 yaşlı sürgün üzerinde tepe yapraktan itibaren uçucu yağ miktarı 9. yaprakta 3,083 ml/100g değerinde olup diğer konumdaki yapraklara nazaran daha yüksek tespit edilmiştir. ivÖZET (devam ediyor) Uçucu yağ bünyesinde bulunan bileşen gruplarından en yoğun olarak terpenoksitlere rastlanılmakta, bu bileşen grubunu hidrokarbonlar takip etmektedir. Bileşime katılan gruplardan hidrokarbonlar, esterler ve alkoller yükselti arttıkça düşmekte, terpenoksitler (1.8-cineol) ise aksine yükselti arttıkça artmaktadır. Deme odun tegetsel kesitlerde özisinlarinin uç kisimlarinda, diğer hücrelerden yapi olarak daha büyük ve farkli görünümde yag hücreleri tespit edilmiştir. Endüstriyel boyutlu firinda 65 C± 2 °C sicaklik ta 18 saatte istenen niteliklerde deme yapragi kurutulmuştur. Jelatin malzeme ile ambalaj lanmis deme yapraklarinda saklama devresi, polietilen malzeme ile ambalaj lanmisa göre daha uzundur. Ayrica, doğal yöntemle kurutulmuş deme yapraklarinin suni yöntemle kurutulmuş deme yapraklarina göre dayanimlarinin daha uzun süreli olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Laurus nobilis L., Uçucu Yağ, Meyve Sabit Yağı, Anatomik özellikler, Kimyasal özellikler, Bilim Kodu: 502.07.01 v

Abstract:
ABSTRACT Ph. D. Thesis THE INVESTIGATION OF THE UTILIZATION POSSIBILITIES OF BAY LAUREL (Laurus nobilis L.) LEAVES AND FRUITS GROWN IN WESTERN BLACK SEA REGION Hikmet YAZICI Zonguldak Karaelmas University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Forestry Industrial Engineering Thesis Advisor: Prof. Dr. Harzemşah HAFIZO?LU February 2002, 309 pages. Bay laurel (Laurus nobilis L.) leaves and fruits (berries) as whole dried or processed with other methods are generally used in food, medicine and cosmetics industry. The effects of harvesting time, location, altitude, and shoot age variables on essential oil and fruit oil contents of Bay Laurel leaves and fruits are determined. In this study, essential oil content regarding the location of the leaves on the shoots, physical characteristics of leaves and fruits, fresh leaves-dried leaves ratio, drying conditions of various regions, expiration periods of naturally dried or kiln VIABSTRACT (continued) t dried leaves regarding various packing methods, chemical characteristics of Bay wood and bark and anatomical characteristics of wood were determined. Bay laurel leaves and fruits were collected between June and September at the altitudes of 0- 150- 400 meters of its natural growing regions of Sinop, Kastamonu, Bartın and Zonguldak vicinities of Western Black Sea Region. Average leaf dimensions were found as 9.027 cm length, 3.467 width and 0.297 mm thickness. These values are in compliance with dimensional quality standards of the market. Various parts of Bay fruit have been extracted and highest amounts (38%) were observed in the seeds. The essential oil content of Bay laurel fruits of Western Black Sea Region was determined as a-pinen 12.55%, camphene 5.45%, sabinene 8.89%, 1,8 cineol 33.53% andp-elemene 6.59%. The saponification number of Bay laurel fixed oiî was found between 169.7 and 183.6 depending on the location. Bay fruit oil content, obtained by using Hexane solvent, was found as lauric acid 12.31-14.96%, oleic acid 44.12-45.90%, linoleic acid 21.97-23.05% and palmitic acid 14.39-14.86%). As the altitude increases the ratio 'of saturated fat acid decreases but unsaturated fat acids increases. In august comparing to June, July and September, the amount of compound groups as parallel to essential oil content was found higher. 9th leaf of under crowns of 2-year-old shoots' essential oil content was found as 3.083 ml/ 100 g and this value was observed the highest in comparison to other leaves. vnABSTRACT (continued) Terpene-oxides were the most observed types of essential oil content and the hydrocarbons follow as the second. As the altitude increases hydrocarbon, esters and alcohol levels decrease but terpene-oxide (1,8-cineole) level increases. T Fat cells located at the ends of rays in tangential direction of the wood were identified as larger and different from other cells. Bay leaves were kiln dried for 18 hours in industrial-size kilns at 65 ± 2 °C temperature. Bay leaves' expiration period packed with gelatin package is found longer than polyethylene material. Moreover, natural drying was found more effective than kiln drying. Key Words: Laurus nobilis L., Essential oil, Laurel fruit oil, Anatomical Properties, Chemical Properties. Science Code: 502.07.01 Vlll