İlköğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin fiziksel aktivite düzeylerinin yaşam kalitesine etkileri
The effects of the physical activity levels on the life quality of the teachers working in primary education
Yazar: MÜCAHİT GÜLER
Danışman: PROF. DR. YAVUZ SELİM AĞAOĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim kurumları = Institutions of primary education

Özet:
Bu çalışma ile ilköğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi ve fiziksel aktivite düzeyleri ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Araştırmanın evrenini Kastamonu ilinin Merkez, Daday, Pınarbaşı, Azdavay, Seydiler, Tosya, Ağlı, Abana, Araç, Cide, Küre, İnebolu, Taşköprü, Bozkurt ve Doğanyurt ilçelerinde yer alan 31 ilköğretim kurumunda çalışan toplam 572 öğretmen, örneklemini ise anketleri doldurmayı kabul eden gönüllü 320 öğretmen oluşturmaktadır. 
Araştırmanın fiziksel aktivite değişkeniyle ilgili veriler "Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi Kısa Formu (IPAQ Short Form - International Physical Activity Questionnaire Short Form)" ile yaşam kalitesi değişkeniyle ilgili veriler "Yaşam Kalitesi Ölçeği SF-36" ile ve sosyo-demografik bilgilerle ilgili veriler "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. 
Araştırmada kullanılan anket formu 20.02.2020-10.03.2020 tarihleri arasında araştırmacı tarafından bizzat 320 kişiye uygulanmıştır. Anket sonucunda ulaşılan veriler IBM SPSS statistics 22.0 programı ile analiz edilmiştir.
Araştırmada bulgular değerlendirildiğinde fiziksel aktivite ile medeni durum, yaş ve vücut kitle indeksi arasında anlamlı ilişki gözlemlenmiştir (p<0,05). Buna göre bekar; 25 yaş altı ve 25-29 yaş grubu ve normal kilo grubu içinde yer alan öğretmenlerin fiziksel aktivite düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (Tablo 7). 
Araştırmada yaşam kalitesi alt ölçeklerinden fiziksel fonksiyon alt boyut kalitesi ile medeni durum, yaş ve vücut kitle indeksi arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir (p<0,05). Buna göre bekar; 25 yaş altı grubu; zayıf ve normal kilo grubu içinde yer alan öğretmenlerin fiziksel fonksiyon alt boyut puanlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (Tablo 8). 
Araştırmada yaşam kalitesi alt ölçeklerinden ağrı alt boyutu ile yaş, branş ve vücut kitle indeksi arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir (p<0,05). Buna göre 35 ve üstü yaş grubu; matematik, müzik ve görsel sanatlar branşlarında ve şişmanlık öncesi grubu içinde yer alan öğretmenlerin ağrı alt boyut puanlarının en düşük olduğu gözlemlenmiştir (Tablo 11).
 Araştırmada yaşam kalitesi alt ölçeklerinden mental sağlık alt boyutu ile yaş ve vücut kitle indeksi arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir (p<0,05). Buna göre 25 yaş altı ve 35 yaş üzeri, hafif şişman ve birinci evre obez grubu öğretmenlerin mental sağlık alt puanlarının en düşük olduğu gözlemlenmiştir (Tablo 12). 
Araştırmadı yaşam kalitesi alt ölçeklerinden emosyonel rol kısıtlılıkları alt boyutu ile yaş arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir (p<0,05). Buna göre 25 yaş altı grubunda yer alan öğretmenlerin emosyonel rol kısıtlılıkları alt boyut puanlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (Tablo 13). 
Araştırmada yaşam kalitesi alt ölçeklerinden enerji alt boyutu ile eğitim düzeyi arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir (p<0,05). Buna göre lisans eğitimin düzeyine sahip olan öğretmenlerin enerji alt boyut puanlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. (Tablo 14). 
Araştırmada yaşam kalitesi değerlendirme anketi alt boyutlarından fiziksel fonksiyon, fiziksel rol kısıtlılıkları, sosyal fonksiyon, ağrı, mental sağlık, enerji ve sağlığın genel algılanması alt boyutları ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir (p<0,05). Buna göre öğretmenlerin fiziksel aktivite düzeyleri arttıkça fiziksel fonksiyon, ağrı ve mental sağlık alt boyutlarından aldıkları puanların da arttığı; sosyal fonksiyon alt boyutundan alınan puanların çok aktif fiziksel aktivite düzeyine sahip olan öğretmenlerde daha yüksek olduğu; fiziksel rol kısıtlılıkları, enerji ve sağlığın genel algılanması alt boyutlarından alınan puanların inaktif aktivite düzeyine sahip olan öğretmenlerde daha düşük olduğu gözlemlenmiştir (Tablo 16). 
Araştırmanın çıkarımlarına göre verebileceğimiz öneriler olarak; öğretmenlerimizin fiziksel aktivite alanına yönelik bilgilenmesi için çeşitli uzamanlar vasıtasıyla seminerler Millî Eğitim Bakanlığı tarafından organize edilmeli; okullarda, öğretmenlerin fiziksel aktivite yapabilecekleri yerler okul yönetimi tarafından oluşturulmalı; Millî Eğitim Bakanlığı tarafından öğretmenlerin spor salonlarını aktif kullanmalarına yönelik maddi teşvik imkânı sunulmalıdır.  

Anahtar Kelimeler: Fiziksel Aktivite, Fiziksel Aktivite Düzeyi, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
This study aimed to determine the physical activity levels of teachers working in primary education institutions and to reveal the relationship between physical activity levels and quality of life.
The population of the study was 572 teachers working in 31 primary education institutions in the districts of Kastamonu, Merkez, Daday, Pınarbaşı, Azdavay, Seydiler, Tosya, Ağlı, Abana, Araç, Cide, Küre, İnebolu, Taşköprü, Bozkurt and Doğanyurt, and the sample was consists of 320 volunteer teachers.
The data related to the physical activity variable of the study were obtained from the "International Physical Activity Assessment Questionnaire Short Form (IPAQ Short Form - International Physical Activity Questionnaire Short Form)", the data related to the quality of life variable "The Quality of Life Scale SF-36" and the data about the socio-demographic information "Personal Information Form "was obtained with.
The questionnaire form used in the study was administered by the researcher to 320 people personally between 20.02.2020-10.03.2020. The data obtained at the end of the survey were analyzed with IBM SPSS statistics 22.0 program.
When the findings were evaluated in the study, a significant relationship was observed between physical activity and marital status, age and body mass index (p< 0.05). Accordingly, single; It was observed that the physical activity levels of the teachers under the age of 25, in the 25-29 age group and in the normal weight group were higher (Table 7).
In the study, a significant relationship was observed between the quality of physical function sub-scale, which is one of the quality of life subscales, and marital status, age, and body mass index (p< 0.05). Accordingly, single; Under 25 age group; It was observed that the physical function sub-dimension scores of the teachers in the underweight and normal weight groups were higher (Table 8).
In the study, a significant relationship was observed between the pain sub-dimension, which is one of the quality of life subscales, and age, branch, and body mass index (p< 0.05). Accordingly, 35 and over age group; It was observed that the pain sub-dimension scores of the teachers in the branches of mathematics, music and visual arts and in the pre-obesity group were the lowest (Table 11).
In the study, a significant relationship was observed between the mental health subscale, which is one of the quality of life subscales, and age and body mass index (p< 0.05). Accordingly, it was observed that the mental health sub-scores of the teachers under 25 and over 35, slightly obese and first stage obese were the lowest (Table 12).
A significant relationship was observed between the emotional role limitations sub-dimension, which is one of the quality of life subscales, and age (p< 0.05). Accordingly, it was observed that the emotional role limitations sub-dimension scores of the teachers under the age of 25 were higher (Table 13).
In the study, a significant relationship was observed between the energy subscale, one of the quality of life subscales, and the education level (p< 0.05). Accordingly, it has been observed that the energy sub-dimension scores of the teachers with undergraduate education level are higher. (Table 14).
In the study, a significant relationship was observed between physical function, physical role limitations, social function, pain, mental health, energy and general perception of health sub-dimensions of the quality of life assessment questionnaire and physical activity levels (p< 0.05). Accordingly, as the physical activity levels of the teachers increased, the scores they got from the physical function, pain and mental health sub-dimensions also increased; The scores obtained from the social function sub-dimension are higher in teachers who have very active physical activity level; It was observed that the scores obtained from the sub-dimensions of physical role limitations, energy and general perception of health were lower for teachers with inactive activity levels (Table 16)
As suggestions we can give according to the inferences of the research; seminars should be organized by the Ministry of National Education through various experts to inform our teachers about the field of physical activity; In schools, places where teachers can do physical activity should be established by the school administration; Financial incentives should be provided by the Ministry of National Education for teachers to actively use sports halls.

Keywords: Physical Activity, Physical Activity Level, Quality of Life.