Ekonomik istikrarsızlık, petrol fiyatlarında dalgalanmalar ve döviz riskinin bankacılık faaliyetleri üzerindeki etkileri
Effects of economic instability, oil price fluctuations and foreign exchange risk on banking activities
Yazar: BAHTİYAR ALİYEV
Danışman: PROF. DR. DÜNDAR MURAT DEMİRÖZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez, ekonomik istikrarsızlık, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve döviz
riskinin bankacılık faaliyetleri üzerindeki etkilerini, Azerbaycan ve Türkiye
bankacılık sektörleri üzerinde karşılaştırmalı bir analizle incelemektedir. Tez, 1990'lı
yıllardan günümüze kadar olan dönemde bankacılık sektöründeki değişimleri,
merkez bankalarının son bilanço analizlerini ve ekonominin farklı dinamiklerinin
sektöre olan etkilerini ele alır.
Tezin birinci bölümünde, ekonomik istikrarsızlık, petrol fiyat dalgalanmaları ve
döviz riski gibi temel kavramlar tanımlanarak teorik çerçeve oluşturulmuştur. Bu
bağlamda, enflasyon, işsizlik oranı, döviz kuru dalgalanmaları ve dış şokların
bankacılık sektörü üzerindeki etkileri detaylandırılmıştır.
İkinci bölümde, araştırma yöntemleri, veri toplama teknikleri ve analiz yöntemleri
açıklanmıştır. Azerbaycan ve Türkiye bankacılık sektörlerinin karşılaştırmalı analizi
için kullanılan yöntemler ve veri kaynakları detaylandırılmıştır.
Üçüncü bölümde, Azerbaycan ve Türkiye bankacılık sektörlerinin genel görünümleri
kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Her iki ülkenin bankacılık sektörleri tarihsel
gelişim, düzenleyici çerçeve, finansal göstergeler ve performans açısından
karşılaştırılmıştır. Ayrıca, merkez bankalarının bilanço analizleri ve bankaların aktifpasif yönetimleri incelenmiştir.
Dördüncü bölümde, ekonomik istikrarsızlık, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve
döviz riskinin bankacılık faaliyetlerine etkileri karşılaştırmalı olarak
değerlendirilmiştir. Merkez bankalarının faiz stratejileri, kısa ve uzun vadeli borç
yönetimi, riskler ve belirsizlikler, milli gelir ve büyüme oranı ile ilgili riskler gibi
iii
konular ele alınmıştır. Operasyonel risklerin kontrolü ve mevduat yetersizliği
sorunları da detaylı bir şekilde incelenmiştir.
Sonuç olarak, ekonomik istikrarsızlık, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve
döviz riskinin bankacılık sektörlerine olan etkileri üzerine elde edilen bulgular
sunulmuş ve politika önerileri geliştirilmiştir. Bu tez, bankacılık sektöründeki
risklerin yönetimine ve gelecekte yapılacak araştırmalara ışık tutmayı
amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik istikrarsızlık, Petrol fiyatları, Döviz riski, Bankacılık
sektörü, Finansal analiz

Abstract:
This thesis examines the effects of economic instability, fluctuations in oil
prices, and exchange rate risk on banking activities through a comparative analysis of
the banking sectors in Azerbaijan and Turkey. The study covers the period from the
1990s to the present, focusing on the changes in the banking sector, the balance sheet
analyses of central banks, and the impact of various economic dynamics on the
sector.
In the first chapter, fundamental concepts such as economic instability, oil price
fluctuations, and exchange rate risk are defined, establishing the theoretical
framework. Within this context, the effects of inflation, unemployment rates,
exchange rate fluctuations, and external shocks on the banking sector are detailed.
The second chapter explains the research methods, data collection techniques, and
analysis methods. The methodologies and data sources used for the comparative
analysis of the banking sectors in Azerbaijan and Turkey are elaborated.
The third chapter provides a comprehensive analysis of the general outlook of the
banking sectors in Azerbaijan and Turkey. The historical development, regulatory
framework, financial indicators, and performance of the banking sectors in both
countries are compared. Additionally, the balance sheet analyses of central banks and
the asset-liability management of banks are examined.
In the fourth chapter, the impacts of economic instability, oil price fluctuations, and
exchange rate risk on banking activities are evaluated comparatively. Topics such as
central banks' interest rate strategies, short- and long-term debt management, risks
and uncertainties, and risks related to national income and growth rate are discussed.
v
The control of operational risks and issues related to deposit insufficiency are also
analyzed in detail.
In conclusion, the findings on the effects of economic instability, fluctuations
in oil prices, and exchange rate risk on the banking sectors are presented, and policy
recommendations are developed. This thesis aims to shed light on the management of
risks in the banking sector and to guide future research.
Keywords: Economic instability, Oil prices, Exchange rate risk, Banking sector,
Financial analysis