Hematolojik malignitesi olan hastalarda CMV-DNA pozitiflik oranlarının ve reaktivasyonla ilişkili olası risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of CMV-DNA positivity rates and possible risk factors associated with reactivation in patients with hematological malignancies
Yazar: MUSTAFA KOCAMAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ŞAHİNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: DNA = DNA ; Hematoloji = Hematology ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sitomegalovirüs = Cytomegalovirus ; Sitomegalovirüs enfeksiyonları = Cytomegalovirus infections

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hematolojik malignitesi olan erişkin hastalarda insan sitomegalovirus (CMV) enfeksiyonları için yapılan moleküler ve serolojik test sonuçlarının incelenmesi ve CMV reaktivasyonu ile ilişkili olası risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Beş yıldan uzun bir süre boyunca (2016 Kasım-2022 Şubat) Tıbbi Mikrobiyoloji laboratuvarına yapılan tüm CMV-DNA test istemleri ve hasta verilerinin retrospektif olarak incelenmesi ile hematolojik maligniteli 270 erişkin hastayı kapsayan çalışma grubu oluşturuldu. CMV-DNA izlem sonuçları ve hastaların klinik değerlendirmeleri incelenerek CMV reaktivasyonu gelişen olgular belirlendi. Son aşamada ise hastaların çeşitli klinik ve demografik parametreleri ile CMV reaktivasyonu arasındaki ilişki araştırıldı.
Bulgular: Çalışma grubunu oluşturan hematolojik maligniteli 270 erişkin hastanın 175'i (%64,8) erkek ve 95'i (%35,2) kadın idi ve hastaların yaş ortalaması 50,98 (±17,6) olarak bulundu. Hastaların %35,9'unda (97/270) izlem sürecinde CMV reaktivasyonu geliştiği bulundu. Yüksek doz steroid kullanımı, hastalık grubu (lenfoid maligniteler), hastalık alt tipi (akut lenfositik lösemiler ve non-Hodgkin lenfomalar), çoklu (3 ve üzeri ilaçla) kemoterapi uygulaması, total vücut ışınlaması ve allojenik kök hücre nakli CMV reaktivasyonu ile ilişkili risk faktörleri olarak tanımlandı. Fungal pnömoni, CMV dışı viral reaktivasyon ve bakteriyel kan dolaşımı enfeksiyonu varlığı olan ve yoğun bakım gereksinimi olan hastalarda CMV reaktivasyon oranı anlamlı derecede yüksekti. CMV reaktivasyonu artmış mortalite riski ile ilişkili bulundu. 
Sonuç: Ülkemizde yapılan güncel ve kapsamlı verileri içeren bu çalışma sonuçlarının riskli hastaların takibi ve yönetiminde izlenecek yollara ve CMV tanı testlerinin maliyet etkin kullanımına katkıda bulunacağını düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: CMV, Hematolojik malignite, Reaktivasyon, Risk faktörleri

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to examine molecular and serological test results for the human cytomegalovirus (CMV) infections in adult patients with hematological malignancies and to investigate the possible risk factors associated with CMV reactivation. 
Material and Method: The study group consisting of 270 adult patients with hematological malignancies was composed by retrospective investigation of all CMV-DNA test requests to the Medical Microbiology laboratory and patient data for more than five years (2016 November-2022 February). Cases with CMV reactivation were determined by examining the CMV-DNA follow-up results and the clinical evaluations of the patients. Finally, the association between CMV reactivation and various demographic and clinical parameters of the patients was investigated.
Results: The study group consists of 270 adult patients with hematological malignancies and 175 (64.8%) of whom were male and 95 (35.2%) were female, and the mean age of the patients was 50.98 (±17.6). CMV reactivation was developed in 35.9% (97/270) of the patients during the follow-up period. High-dose steroid treatment, underlying disease group (lymphoid malignancies) and disease subtype (acute lymphocytic leukemias and non-Hodgkin lymphomas), multiple (3 or more agents) chemotherapy administration, total body irradiation, and allogeneic stem cell transplantation were defined as risk factors associated with CMV reactivation. The rate of CMV reactivation was significantly higher in patients who had fungal pneumonia, non-CMV viral reactivation and bacterial bloodstream infection and need for intensive care. CMV reactivation was associated with increased mortality risk. 
Conclusion: We think that the results of this study, which includes the comprehensive current data conducted in our country, will contribute to the ways to be followed in the follow-up and management of patients at risk and to the cost-effective use of CMV diagnostic tests. 
Keywords: CMV, Hematological malignancy, Reactivation, Risk factors