Gümüş ve altın N-heterosiklik karben komplekslerinin sentezi ve özellikleri
Syntesis of silver and gold N-heterocyclic carbene complexes and their properties
Yazar: NAZAN TEMELLİ
Danışman: PROF. İSMAİL ÖZDEMİR
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Altın = Gold ; Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Gümüş = Silver ; Karben kompleksleri = Carbene complexes

Özet:
Son yıllarda N-heterosiklik karbenler ve bunlardan sentezlenen geçiş metal kompleksleri organometalik kimyada çok geniş bir uygulama alanına sahiptir. Bu bileşikler güçlü ?-donör zayıf ?-akseptör özelliklerinden dolayı anologları olan fosfin ligantlarından daha iyi aktivite göstermektedir. Ayrıca metallerle oluşturdukları bağlar fosfinlerinkinden daha kuvvetlidir. M-NHC bağı yüksek sıcaklıkta bile bozunmadığı için katalitik reaksiyonlarda oldukça aktiftir. Bu tür bileşikler C-C eşleşme reaksiyonları, hidroformilasyon, olefin metatezi, C-H aktivasyonu ve polimerizasyon reaksiyonlarında katalizör olarak kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra M-NHC kompleksleri tıp alanında da yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu bileşiklerin antimikrobiyal etkilerinin yanı sıra eklem iltihabı ve kansere karşı aktif olduğu görülmüştür. Bu nedenle imidazolidin ve benzimidazol karben öncülleri, geçiş metal kompleksleri hazırlanmış ve antimikrobiyal aktiviteleri incelenmiştir.Bulunan sonuçlar üç başlıkta özetlenebilir;1)Tezde 1,3-dialkilbenzimidazolyum tuzları sentezlenmiş (1a-1d), yapıları uygun spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmıştır.2)Karben öncülleri Ag2O ile etkileştirilerek Ag(I)-benzimidazolidin (2a-h) ve Ag(I)-imidazolidin kompleksleri (3a-b) hazırlanmıştır ve yapıları uygun spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmıştır.Ayrıca hazırlanan bu Ag(I)-karben kompleksleri [AuCl(PPh3)] bileşiği ile etkileştirilerek Au-NHC kompleksleri (4a-c) hazırlanarak yapıları uygun spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmıştır.3)Elde edilen Ag ve Au-NHC komplekslerinin antimikrobiyal aktiviteleri incelenmiştir.ANAHTAR KELİMELER: N-heterosiklik karben, Ag, Au, imidazolidin, benzimidazol, antimikrobiyal aktivite

Abstract:
Recently, N-heterocyclic carbenes and their transition metal complexes have a wide application area in the organometallic chemistry. These complexes showed better catalytic activity than the corresponding phosphine ligands due to their strong ? -donating and weak ? -accepting abilities. In addition, the complexes formed between NHC ligands and metals are more stable than the corresponding analogues phosphine complexes. Since M-NHC bond could stand high temperatures, these complexes could be highly active catalyst. These types of catalytic complexes could act as used in C-C coupling reactions, hydroformylation, olefin metathesis, C-H activation and polymerization. Besides, M-NHC complexes are used widely in medical field. In addition to the antimicrobial effects of these compounds, they were found to be effective against arthritis and cancer. İn this studyimidazolidine and benzimidazole carbene precursors and transition metal complexes have been prepared and their antimicrobial activities were investigated.The results of this study could be summarized in three main sections:1)In the first chapter, 1,3-dialkylbenzimidazolium salts (1a-1d) were prepared and their structure were elucidated by spectroscopic techniques.2)In the second part, Ag (I)-benzimidazolidine (2a-h) and Ag (I)-imidazolidine (3a-b) complexes were synthesized from reaction of Ag2O with the NHC precursors, and all complexes were structurally elucidated by means of spectroscopy.Also synthesized Ag(I)-carbene complexes have been interacted with [AuCl(PPh3)] and Au-NHC complexes (4a-c) have been prepared and the structural characterizations were made by using conventional techniques.3)In the last chapter, the antimicrobial activities of prepared Ag and Au-NHC complexes were investigated.KEYWORDS: N-Heterocyclic carbene, Ag, Au, imidazolidine, benzimidazole, antimicrobial activity.