Gömülü boru hatlarının deprem etkilerine karşı davranışı
Behaviour of the buried pipelines subject to eartquake effects
Yazar: ADİL YİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH GEDİKLİ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Heyelan = Landslide ; Sıvılaşma = Liquefaction

Özet:
Gömülü boru hatlarının sismik dizaynı ?yasam hattı? mühendisligi alanında büyükbir öneme sahiptir. Boru hatları, yasamı önemli derecede destekleyen maddelertasıdıgından dolayı sık sık ?yasam hattı? olarak tanımlanırlar. Boru hatları;ekonomik, estetik, güvenlik ve çevresel nedenlerden dolayı genellikle zemin altınagömülürler.Boru hatları sürekli ve parçalı diye iki kısma ayrılırlar. Petrol ve gaz boru hatlarıgenellikle sürekli boru hattı seklinde, su temini boru hatları ise parçalı boru hattıseklinde dizayn ve insa edilirler.Boru hatları deprem hasarlarına direnç gösterecek sekilde dizayn ve insaedilmelidirler. Gömülü boru hatları hem kalıcı zemin hareketlerinden hem de geçicisismik dalga yayılımından hasar görebilirler.Kalıcı zemin hareketleri; fay hareketlerinin zemin yüzeyine etkisini, sıvılasmanedeniyle yanal yayılmayı ve zemin kaymasını içerir. Kalıcı zemin sekil degistirmesigenellikle boru hattı agının küçük bir bölümünde etkili olur. Fakat boru hattınaetkittigi büyük deformasyonlar nedeniyle bu hareketler çok büyük hasarpotansiyeline sahiptir. Tüm boru hattı agını etkilemesine ragmen sismik dalgayayılımının hasar oranı düsüktür.Sürekli boru hatları çekme ve basınç altında egilme ile kopabilirler. Büyük çaplıparçalı boru hatları için sismik hasar genellikle boru hattı ek yerlerinde olusur.Sismik hasarlar küçük çaplı parçalı boru hatlarında ise çevresel çatlaklar olustururlar.Bu çalısma çesitli gömülü boru hatlarının kalıcı zemin sekil degistirmesi ve sismikdalga yayılması etkilerine karsı davranıslarını içermektedir.

Abstract:
Seismic design of buried pipeline has great importance in the field of ?lifeline?engineering. The pipelines are often referred to as ?lifelines? since carry materialsessential to support of life. The pipelines are usually buried below ground foreconomic, aesthetic, safety and environmental reasons.Pipelines can be categorized as either continuous or segmented. Generally the oil andgas pipelines are designed and consructed as continuous pipeline, while water supplypipelines are designed and consructed as segmented pipelines.The pipelines must be designed and consructed to resist most of the earthquakehazards. Buried pipelines can be damaged either by permanent movements of groundor by transient seismic wave propagation.Permanent ground movements include surface faulting, lateral spreading due toliquefaction, landsliding. Permanent ground deformation (PGD) hazards are usuallylimited to small regions within the pipeline network but their potential for damage isvery high because they impose large deformation on pipelines. The wavepropagation hazards affect the whole pipeline network, but with lower damage rates.Continuous pipelines may rupture tension and buckle in compression. Seismic failurefor large diameter segmented pipelines is mainly due to distress at the pipeline joints.Seismic failure for smaller diameter segmented pipeline is round cracks.This study includes behaviour of various buried pipelines subject to permanentground deformation (PGD) and seismic wave propagation effects.