Karotis arter stenozlarında endovasküler tedavi, stentleme ve geç takip sonuçları
Endovascular treatment, stenting and late follow up in carotid artery stenosis
Yazar: ELİF ALTUNAY AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. SADIK BİLGİÇ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Anjiyoplasti = Angioplasty ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis stenozu = Carotid stenosis

Özet:
İnme hastayı sosyal hayattan soyutlayan ve ölüm nedenleri arasında 3 sırada yer alan bir hastalıktır. Karotis arterin oklüzif hastalığı tüm inmelerin %10-20'sinin patofizyolojik kaynağıdır. Karotis arterin oklüzif hastalığında karotis anjiyoplasti ve stentleme karotid endarterektomiye oranla daha az invazif olan bir alternatiftir. Serebral koruma sistemlerinin gelişmesi ile bu işlemin uygulanabilirliği ve güvenirliği artmıştır. Bu çalışmada ünitemizde 90 hastaya uygulanan karotis arter endovasküler tedavi ve stentleme işlemlerinin geç takip sonuçlarının bildirmeyi amaçladık.Mart 2004 ve Nisan 2008 tarihleri arasında 90 hastanın 99 lezyonuna endovasküler tedavi ve stentleme uygulanmıştır. Hastalarımızın yaşları 40 ile 88 arasında değişmekte olup, yaş ortalaması 67.62'dir (SD- 9.5). Olguların 53'ünde (%58.9) hipertansiyon, 23'ünde (%25.6) diabetes mellitus, 54'ünde (%60) koroner kalp hastalığı, 9'unda (%10) koroner by-pass öyküsü, 46'sında (%51.1) hiperlipidemi, 49'unda (%54.4) sigara içme öyküsü, 5'inde karotis endarterektomi öyküsü bulunmaktadır. Olguların 43'ü (%47.8) asemptomatik, 47'si (%52.2) semptomatik grup içerisindeydi. Tüm hastalara transfemoral yolla koruma şemsiyesi kullanılarak kendiliğinden genişleyen stentler ve gerekli görülürse balon dilatasyon uygulandı. Tüm hastalara işlem öncesi ve sonrası aspirin ve klopidogrel verildi. İşlem sırasında heparin infüzyonu yapıldı. Tüm hastalara 3,6,12. aylarıda ve daha sonra yılda bir rutin doppler US kontrolü yapıldı. Anjiyografik başarı stentleme sonrasında çapta %10'dan az rezidüel darlık olması olarak tanımlandı. Stentleme işleminde teknik başarı %100 elde edildi. Ortalama takip süresi 18.33 (3-48)'dir. Bu süre içerisinde toplam 18 hastada komplikasyon gelişti. İşlem sonrası 5 (%5.5) hastada GİA, 3 (%3.3) hastada major stroke, 5 (%5.5) hastada MI ve 8 (%8.8) hastada ölüm gerçekleşti. 5 hasta MI nedeni ile, 2 hasta KOAH nedeni ile kaybedilmiş olup sadece bir hastamız postop 1. gün CVO geçirmiş ve aynı gün ex olmuştur. 3 (%3.3)hastada stent oklüzyonu ve 5 (%5.5) hastada restenoz saptanmıştır.Karotis arter aterosklerotik hastalığında endovasküler stentleme işlemi karotid endarterektomiye giderek artan oranda alternatif olarak gösterilmektedir. Özellikle cerrahi için yüksek risk taşıyan hasta grubunda tek seçenek olarak görülmektedir. Son dönemde distal koruma filtrelerinin gelişmesi ile karotis arter stentleme işlemi daha güvenilir ve etkili bir yöntem olmuştur.Anahtar sözcükler: endovasküler tedavi ve stentleme, distal koruma şemsiyeleri , inme, karotis arter stenozu, karotid endartrektomi

Abstract:
Stroke remains the leading cause of disability in adults and third leading cause of the death. Carotid artery occlusive disease is the primary pathophysiological source of 10 to 20% of all the strokes . Carotid artery angioplasty and stenting currently represents a less invasive percutaneous alternative to convential carotid endarterectomy (CEA) for the carotid occlusive disease. The availability of cerebral protection systems has expanded the area of application of this procedure. The aim of this article was to report our experience with carotid stenting in our first 90 consecutive patients.Between March 2004 and April 2008, 90 consecutive patients (74 males, 16 females) with 99 lesions underwent CAS at the our interventional radiology ünit. The mean age was 67.62 years. Comormid conditions included 53 hypertension, 54 severe coronary arter disease, 23 diabetes mellitus, 5 patients had a previous ipsilateral CEA. 47 patients was symptomatic. All procedures were performed through long transfemoral way with using protection device, self-expandbl stents and ballon dilatation. Patiens were given clopidogrel and aspirin before and after the procedure and heparin during the intervention. All patients underwent routine Doppler ultrasound scaning.The technical success rate was %100. Control angiography showed a minor residual stenosis (<%10) in all patient. Within four year of the procedure 18 patients had complications, including cerebrovascular death in one patient, 3 nonfatal major stroke, 5 transient iscemic attacs(TIA), 3 stent occlusion, five restenosis patients.Endovascular stent treatment of carotid artery atherosclerotic disease is growing as an alternative for vascular surgery, especially for patients that are high risk for standart CEA. CAS, when distal protection devices is used, is more feasible and effective.Key Words: carotid artery stenosis , carotid endarterectomy , distal protection diveces, endovaskular treatment and stenting, stroke