Evlilik uyum ve doyumunun kişilik özellikleri ve duygusal zeka açısından incelenmesi
The examination of marital adjustment and marital satisfaction in terms of personality traits and emotional inteligence
Yazar: ASLIHAN ERDAL
Danışman: PROF. DR. HAŞİM ERCAN ÖZMEN
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı evlilik uyumu ve doyumunun kişilik özellikleri ve duygusal zeka açısından incelenmesidir. Çalışmaya İstanbul, İzmir ve Isparta'da yaşayan 183'ü kadın ve 154'ü erkek olmak üzere toplam 337 evli birey katılmıştır. Katılımcılardan Kişisel Bilgi Formu, Çift Uyum Ölçeği, Evlilik Yaşamı Ölçeği, Büyük Beş-50 Kişilik Testi ve Schutte Duygusal Zeka Testinden oluşan anket formu aracılığıyla veri toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan Korelasyon Analizi sonucunda evlilik uyumunun Uyumluluk, Sorumluluk, Duygusal Dengelilik, Zeka/Hayal Gücü faktörleri ve duygusal zeka ile pozitif yönde ilişki gösterdiği; evlilik doyumunun ise Duygusal Dengelilik, Zeka/Hayal Gücü faktörleri ve duygusal zeka ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Sosyo-demografik değişken kategorilerine göre evlilik uyumu ve doyumu yordayıcılarının farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon modelleri kurulmuştur. Duygusal zeka ve Duygusal Dengelilik faktörünün evlilik uyumunu ve doyumunu çoğu modelde, Zeka/Hayal Gücü faktörünün bazı modellerde anlamlı düzeyde olumlu yönde yordadığı; Uyumluluk ve Sorumluluk faktörlerinin evlilik uyumunu bazı modellerde anlamlı düzeyde olumlu yönde yordadığı ve dışadönüklük faktörünün olumsuz yönde yordadığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine marital adjustment and satisfaction in terms of personality traits and emotional intelligence. A total of 337 married individuals including 183 women and 154 men, living in Istanbul, Izmir, and Isparta, participated in the study. The participants filled the survey which includes Personal Information Form, Dyadic Adjustment Scale, Marital Satisfaction Scale, Big Five Personality Questionnaire and Schutte Emotional Intelligence Scale. As a result of correlation analysis which was conducted to examine the relationship between variables, a positive correlation was found between marital adjustment and emotional intelligence, Agreeableness, Conscientiousness, Emotional Stability, Intellect/Imagination personality traits. It was also found that marital satisfaction was positively correlated with emotional intelligence, Emotional Stability, Intellect/Imagination personality traits. Multiple Linear Regression analyses were carried out in order to investigate whether the predictors of marital adjustment and marital satisfaction differ with respect to the sociodemographic variables. In most of the models emotional intelligence and Emotional Stability personality trait and in some of the models Intellect/Imagination personality trait positively predicted marital adjustment and satisfaction. In some of the models, Agreeableness and Conscientiousness personality traits were found to predict marital adjustment positively, and Extraversion personality trait was found to predict marital adjustment negatively.