Dijital dünyanın çocukların ahlak gelişimi üzerine etkisi
The impact of the digital world on the moral development of children
Yazar: AYŞE ZÜLAL ÇELİKKOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİYET SAYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak eğitimi = Moral education ; Ahlaki kimlik = Moral identity ; Sayısal medya = Digital media ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Günümüzde üretilen teknolojilerin kullanım alanları oldukça geniştir. Bu kapsam alanları geliştikçe farklı teknolojiler evlerin içine kadar girmektedir. Evlerde kullanılan teknolojilerin ve dijital araçların çoğu internet temellidir. Dijital çağ denilen ortam sonsuz imkânlar sunsa da, beraberinde getirdiği tehlikeler de mevcuttur. Bu tehlikelere en çok maruz kalan bireyler ise çocuklardır. Çalışma bu etkileri ahlak gelişimi kavramı üzerinden incelemektedir. Bu bağlamda araştırma sorusunun ortaya konabilmesi için yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmış, ebeveyn olan anne veya babalara (n=34) uygulanmıştır. Çalışma İstanbul ilinde yaşayan ebeveynlerle gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formuna verilen cevaplardan araştırma alt problemi şeklinde konulan 10 soruya cevap aranmıştır.  Araştırmada elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak yorumlanmıştır. Ebeveyn fikirlerinden çıkarılan sonuçlara göre teknolojinin çocukların ahlak gelişimi üzerinde olumsuz etkileri söz konusudur. Aynı zamanda sosyal medya kullanımının ve bilgisayar oyunları oynamanın da çocuklar üzerinde etkileri görülmektedir. Bu etkiler ise hem olumlu hem olumsuz olmaktadır. Çocukların yönlendirilmeye açık olduğu, izledikleri ve gördükleri şeylere göre tepki verdikleri çıkan önemli bulgulardandır. Eğitici ve öğretici içerikler izleyen çocuklar olumlu, şiddet, küfür, yaşına uygun olmayan içerikler izleyen çocuklar ise olumsuz tepkiler vermektedirler. Aynı zamanda çocukları teknolojinin zararlı içeriklerinden korumak için en etkili çözümün yine de teknoloji olduğu görülmektedir. Çalışma bir diğer yandan ebeveyn kontrolünün önemini de vurgulamaktadır. Ebeveynlerin çocuklarına uygun bir dille anlatım sağlaması, zararlı içerikler gördüklerinde ne tepki vermeleri gerektiğini öğretmeleri çalışmanın esas sonuçlarındandır.

Abstract:
The usage areas of the technologies produced today are quite wide. As these scope areas develop, different technologies penetrate into the houses. Most of the technologies and digital tools used in the home are internet-based. Although the so-called digital age offers endless possibilities, there are also dangers it brings. The individuals most exposed to these dangers are children. The study examines these effects through the concept of moral development. In this context, a semi-structured interview form was prepared and applied to mothers or fathers who were parents (n=34) in order to reveal the research question. The study was carried out with parents living in Istanbul. From the answers given to the semi-structured interview form, answers were sought for 10 questions in the form of research sub-problems. The data obtained in the research were interpreted using the descriptive analysis method. According to the results obtained from the parents' ideas, technology has negative effects on the moral development of children. At the same time, the effects of using social media and playing computer games on children are seen. These effects are both positive and negative. It is one of the important findings that children are open to being guided and react according to what they watch and see. Children who watch educational and instructive content give positive reactions, while children who watch content that is not suitable for their age, give negative reactions. At the same time, it is seen that the most effective solution to protect children from the harmful content of technology is still technology. On the other hand, the study also emphasizes the importance of parental control. The main results of the study are that parents provide their children with an appropriate language and teach them how to react when they see harmful content.