Kayseri yöresi ipek halılarının özellikleri ve günümüzdeki durumu
Characteristics and current status of the silk carpet in Kayseri̇ region
Yazar: AYŞE KAYIŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FİKRİ SALMAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Desen = Pattern ; Dokumacılık = Weaving ; Halılar = Carpets ; Kayseri = Kayseri ; Süslemeler = Ornamentations ; İpek halı = Silk carpet

Özet:
Tam olarak nerede ortaya çıktığı bilinmeyen dokumacılık sanatı, insanlık tarihi ile birlikte uzun bir süreç geçirmiştir. Tarih boyunca çeşitli medeniyetlerin egemen olduğu ve XI. yy'dan itibaren de Türklere vatan olan Anadolu, dokumacılık sanatının yaşatıldığı önemli merkezlerden olmuştur.
Yurdumuzdaki dokumacılık merkezleri araştırıldığında az ya da çok her bölgenin kendine özgü karakteristik özellikleri taşıdığı görülür. Kayseri yöresi bu önemli dokumacılık merkezlerinden biridir. Kayseri ipek halıları, Kayseri yöresi dokumalarında önemli bir yere sahiptir.
Kayseri'de, ipekböceği yetiştirilmez. Bu nedenle ipek malzeme Bursa'dan temin edilir. İpek halıların desenleri, halı esnafı tarafından hazırlanır veya hazırlatılır. Esnaf; deseni, malzemeyi ve tezgâhı dokuyucuya götürür. Dokuma yapılan evlere "işlik" denir. Esnaf ipek halı dokunan işlikleri dokuma sırasında hataları en aza indirebilmek için sık sık kontrole gider. Dokuyucuya düğüm sayısına göre ödeme yapar. Dokumaların son işlemlerini yaptırarak yurt içinde ve yurt dışında satışa sunar. 
Yurt içi ve yurt dışından siparişlere göre de ipek halılar dokutulur. İpek malzeme pahalıdır. İnce olduğundan dolayı dokuması da zordur. Halılar dokunurken hatalı üretim yapılırsa esnafın zararı bunda fazla olur. İpek halılarda her renk kullanılabilir. Desenler, genellikle bitkisel olmakla beraber hayvan figürleri de kullanılır. Minyatürler, portreler, önemli tablolar ipek halıda desen olarak son yıllarda daha fazla kullanılmaktadır.
İpek halılar pahalı olduğundan genellikle çok büyük ebatta yapılmaz. Telefon altlığı, seccade, duvar panosu vb. kullanım alanlarında karşımıza çıkar.
Anahtar Kelimeler: Kayseri, İpek, Halı, Yedi Dağın Çiçeği, Paftalı.

Abstract:
The art of weaving, which is not known precisely where it began, has undergone a long process along with the history of humanity. Anatolia, which was dominated by various civilizations throughout the history, is homeland for the Turks since 11th century and it is one of the important centers for the preservation of the art of weaving.
When searching for weaving centers in Anatolia, unique characteristics are seen for each region more or less. One of the major weaving center in Anatolia is Kayseri and silk carpets are one of the most important part of Kayseri region's art of weaving. 
Silk is not produced in Kayseri. Therefore silk material is supplied from Bursa. Silk carpets are designed by local artisan. Tradesmen prepare pattern, material and carpet loom and delivers to weavers. The house is used for weaving called "workshop". Tradesmen visit weaving workshops frequently in order to minimize errors. Weavers are paid according to the number of knots they made. Tradesmen finalize the weaving process and tries to sell carpets in domestic or overseas markets.
Silk carpets are weaved according to domestic and overseas orders. Silk material is expensive and difficult to finely woven. Carpets errors cost a lot to traders. Silk carpets are available in any color. Patterns, usually are herbal. Animal figures are also used. Miniatures, portraits, important statements on silk carpets are used more as a pattern in recent years.
Silk carpets are expensive, usually not done in a very large size. They are used as Phone pads, rugs, wall board, etc.