Marmara bölgesinin doğu kesiminde yatay yerkabuğu hareketleri ve gerinim birikiminin araştırılması
Determining the horizontal crustal movements and amount of strain in the eastern part of Marmara region
Yazar: BEDİHA ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR DOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Marmara Bölgesi'nin doğu kesiminde yerkabuğu hareketlerinin ve gerinim miktarlarının belirlenmesi amacıyla "Marmara Bölgesindeki Düşey Yerkabuğu Hareketlerinin Mutlak Gravite ve GPS ile Araştırılması" (108Y152 nolu 1001 Projesi) ve ?Türkiye'nin Deprem Riski Yüksek Jeo-Stratejik- ancak tektonik rejimleri farklı- Bölgelerinde Deprem Davranışının Çok Disiplinli Yaklaşımlarla Araştırılması? (105G019 nolu 1007 Projesi) başlıklı TUBİTAK projeleri kapsamında TUBİTAK-MAM Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü ile Yıldız Teknik Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü tarafından Marmara Bölgesi için 2006, 2007, 2008, ve 2009 yıllarında dört periyot GPS ölçümü gerçekleştirilmiştir. Toplanan kampanya ölçülerinden bölgeyi tanımlayıcı, 10 tanesi Marmara Sürekli GPS Ağı (MAGNET) ve 27 tanesi de Marmara Bölgesi GPS kampanya noktası olmak üzere çalışma kapsamında 37 nokta kullanılmıştır.Belirlenen hız değerleri, KAFZ'ın kuzey kısmındaki Avrasya levhasında yer alan noktaların yaklaşık 2-5±0.6mm/yıl'lık bir hareketle batıdan doğuya doğru, güneyindeki Anadolu levhasında yer alan noktaların ise, saat yönünün tersi şeklinde doğudan batıya doğru yaklaşık 15-23 ± 0.6mm/yıl'lık hızla hareket ettiğini göstermektedir.Bölgedeki gerinim birikiminin belirlenmesi amacıyla iki boyutlu olarak üç farklı yöntem uygulanmış ve üç boyutlu olarak da gerinim parametreleri hesaplanıp sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bu yöntemler yardımıyla elde edilen dört periyoda ilişkin değerler, KAFZ'ın alt kısmı için; asal gerinim parametreleri; ?mak.=0.197µstrain, ?min.=-0.208µstrain, ?=50.78º; kayma gerinim parametreleri; ?1=0.082 µstrain, ?2=0.302 µstrain, ?=95.78º, ?=0.082 µstrain; dönme parametresi; w=0.119µrad ve KAFZ'ın üst kısmı için; asal gerinim parametreleri; ?mak.=0.200µstrain, ?min.=-0.271µstrain, ?=55.19º; kayma gerinim parametreleri; ?1=0.091 µstrain, ?2=0.285 µstrain, ?=100.19º, ?=-0.117µstrain; dönme parametresi; w=0.129µrad bulunmuştur. Bu sonuçlar bölgede anlamlı gerinim birikiminin olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
For the purpose of determining the crustal movements and amount of strain in the eastern part of Marmara Region, 4 periods of the GPS measurements were carried out in 2006, 2007, 2008, and 2009 for Marmara Region by TUBITAK-MAM Earth and Marine Sciences Institute, and Yildiz Technical University, Department of Geomatic Engineering. 10 of them (MAGNET) Marmara Continuous GPS Network, and 27 of them in the Marmara Region of the GPS campaign stations, 37 stations were used in this study.Determined velocity values show that the stations of the Eurasian plate which are located on the north side of KAFZ move from west to east approximately 2-5 ± 0.6mm/yr, the stations of the Anatolia plate which are located on the south side of KAFZ move from the east to west as clockwise approximately 15-23 ± 0.6mm/yr.Three different methods in two dimension are applied in order to determine strain accumulation in the area.The strain parameter results of three dimension compared to them. The values obtained from those methods are: principal strain parameters; ?max.=0.197µstrain, ?min.=-0.208µstrain, ?=50.78º, share parameters; ?1=0.082 µstrain, ?2=0.302 µstrain, ?=95.78º, ?=0.082 µstrain, rotation parameters; w=0.119µrad for the bottom of fault and principal strain parameters; ?max.=0.200µstrain, ?min.=-0.271µstrain, ?=55.19º, share parameters; ?1=0.091 µstrain, ?2=0.285 µstrain, ?=100.19º, ?=-0.117µstrain; rotation parameters; w=0.129µrad for the upper part of the fault in four periods. These results indicate significant strain accumulation in the area.