Kayseri mihrabları
Mihrabs of Kayseri
Yazar: REMZİ AYDIN
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET ÇAYCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Bu çalısmada Kayseri merkezde yer alan 32 mihrab incelenmistir. Ayrıcagünümüze ulasamayan yapılardan da kısaca söz edilmistir.Tezimizde yer alan mihrablar, 12.yy.'dan 20.yy.'a kadar olan genis bir zamandilimini kapsamaktadır. Çalısmada 2'si Danismendli, 10'u Selçuklu, 7'si Eretna, 13'üOsmanlı dönemine ait mihrab; plan, malzeme-teknik, süsleme gibi unsurlar dikkatealınarak degerlendirmeye tabi tutulmustur. Degerlendirmeler sonucunda, Selçukludöneminde insa edilen mihrablarda süslemenin daha yogun oldugu, Eretna dönemindesadelesmeye gidildigi, Osmanlı klasik döneminde sadeligin sürdürüldügü, Osmanlı geçdöneminde ise, yeni bir form kazandıgı anlasılmıstır. Mihrablar genel itibariyle aynıformlarda yapılmısken, Eretna dönemi mihrablarında farklı bir özellik olarak pencereuygulamaları dikkati çekmektedir.Mihrablarda genellikle tas ve mermer asli malzeme olarak kullanılırken,Anadolu Selçuklu döneminde yogun olarak karsımıza çıkan çini malzeme, Kayseri'desadece Külük Camii mihrabında görülmektedir.Arastırma kapsamında ele aldıgımız mihrab örnekleri, ait oldukları dönemözelliklerini yansıtırlar. Örnekler genel itibariyle degerlendirildiginde, Kayseri'dekimihrabların gelisim çizgilerini izlemek mümkündür. Bu gelisim çizgisi, Anadolu'dakidiger örneklerle de paralellik göstermektedir

Abstract:
In this study, 32 mihrabs located in the center of Kayseri have been studied.Besides, the structures which couldn?t reach to today have been also shortly mentioned.The mihrab studied in this thesis research cover a large unit of time dated from12th century to 20th century. In this research the components such as mihrabs, plans,materials-techniques and ornaments, from which to of them belong two Danismendperiod, ten of them belong to Seljukian period, seven of them belong to Eretna periodand thirteen of them belong to Ottoman period have been taken into consideration andhave been carefully evaluated. As a result of evaluation, the facts that on the mihrabswhich was build in the period of Seljukian ornamenting art is more intensive, in Eretnasperiod there was a shift towards plainness and plainness was continued in the classicalperiod of Ottoman and it gained a new form in the lates of Ottoman period, have beenfound out. While the mihrabs were build generally in the same form, applications ofwindow strike to eyes as a different feature on the mihrabs of Eretna?s period.While stone and marble generally used in the structures of the mihrabs asfundamental materials, çini material which appears intensively in the period of AnatoliaSeljukian shows itself only on the Külük Mosque?s mihrab in Kayseri.The mihrab samples, which we study in the scope of this research, reflect thecharacteristic of the period which they belong to. When the examples of mihrabs areappraised in general, it is possible to observe the development lines of the mihrabssituated in Kayseri. This improvements line shows parallelism with the other example inAnatolia.