Halk arasında hemoroide karşı kullanılan Solanum melongena L. bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic researches on Solanum melongena L. used against hemorrhoid as folk remedy
Yazar: CEYLAN DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KOCA ÇALIŞKAN ; DOÇ. DR. HATİCE YASEMİN BALABAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Hemoroidler = Hemorrhoids ; Patlıcan = Eggplant ; Solanaceae = Solanaceae ; Solanum melongena = Solanum melongena ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; İn vivo = In vivo

Özet:
Özellikle Güneydoğu, Doğu ve İç Anadolu bölgeleri başta olmak üzere Türkiye'de konstipasyon, diyare, spazm, ülser, karın ağrısı ve hemoroit gibi gastrointestinal problemler yaygın şekilde görülmektedir. Türkiye'de basur olarak bilinen hemoroit bir anal kanal hastalığıdır. Uygun olmayan beslenme alışkanlığı ve sedanter yaşam gastrointestinal rahatsızlıkların en önemli sebeplerindendir. Yaşam tarzını değiştirmekte zorlanan ve ameliyat olmaktan kaçınan kişiler doğal yollara özellikle de bitkilerle tedaviye başvurmaktadır. İnsanlar eskiden beri hemoroidi iyileştirmede birçok bitki kullanmıştır. Bu çalışmada geleneksel kullanıma sahip hemoroidi önleyici amaçla halk ilacı olarak kullanılan bitkilerden Solanum melongena L.'nın bilimsel açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. In vivo hemoroit modeli oluşturulmuş ve ilk kez hem dahilen hem de haricen uygulama ile bitkinin aktivitesi değerlendirilmiştir ayrıca etki mekanizmasına ışık tutabilmek açısından in vivo antienflamatuvar çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Hem oral hem de topikal tedavi kontrolle kıyaslandığında, istatistiksel olarak önemli sonuçlar elde edilmiştir. Kapiller permeabilite sonuçlarında, 500 mg/kg dozda verilen bitki ekstresi % 29,9 inhibisyon göstermiştir. Serum VEGF ve TNF-α düzeyleri topikal uygulama yapılan grupta 269,56 ± 2,60 ng/L ve 176,93 ± 1,00 ng/L, oral 250 mg/kg ekstre uygulanan grupta 289,17 ± 3,99 ng/L ve 164,48 ± 0,81 ng/L olarak belirlenmiştir. 500 mg/kg'lık bir dozda, 272,51 ± 4,17 ng/L ve 149,47 ± 3,20 ng/L olarak belirlenmiştir. Histolojik sonuçlarda, topikal tedavide ödem ve vaskülarizasyonda azalma ve epitel doku hasarında düzelme daha fazla görülmüş ve histopatolojik olarak krem formülasyonu hemoroit tedavisinde daha etkili bulunmuştur. Etki mekanizmasını açıklamak için tüm parametreler birlikte değerlendirilmiştir. Hem kapiller permeabilitenin hem de antienflamatuvar yolakların belirli bir düzeyde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bileşik/ler belirlenmiştir. Ayrıca, ülkemizin yerel bitkisel antihemoroidal formülasyonunun oluşturulmasında adımlar atılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Gastrointestial problems such as constipation, diarrhea, spasm, ulcer, stomach pain and hemorrhoid are seen widely especially in Southeast, Eastern and Central Anatolia regions, in Turkey. Hemorrhoid is an anal canal disease, known as "basur" in Turkey. Poor eating habits and sedentary lifestyle are the most important causes of diseases. People who do not prefer neither to change life style nor to be operated, apply herbal remedies. Humans have used more plants as a folk medicine to treatment hemorrhoid anciently. In this study, our aim is to investigate the clinical use of Solanum melongena L. from plants as folk medicine used for the purpose of preventing hemorrhoids in traditional medicine. The in vivo hemorrhoid model has been established in our country, and the activity of a plant was evaluated by both internal and external application for the first time. In addition, in vivo anti-inflammatory studies were carried out in order to shed light on the activity mechanism. When compared with control groups in both oral and topical treatment, statistically significant results were obtained. In capillary permeability results, the plant extract given at 500 mg/kg dose showed 29,9 % inhibition. Serum VEGF and TNF-α levels were 269,56 ± 2,60 ng/L and 176,93 ± 1,00 ng/L in the topical group and 289,17 ± 3,99 ng/L and 164,48 ± 0,81 ng/L at the dose of 250 mg/kg in the oral group. At a dose of 500 mg/kg, it was determined as 272,51 ± 4,17 ng/L and 149,47 ± 3,20 ng/L. In histological results, reduction in edema and vascularization and improvement in epithelial tissue damage were found more in topical treatment and histopathologically, cream formulation was more effective in treatment of hemorrhoid. All parameters were evaluated together to elucidate the mechanism of action. It concluded that both capillary permeability and anti-inflammatory pathways were both effective at a certain level. The compounds/s were determined. In addition, it is aimed to take steps in the formation of the local herbal antihemoroidal formulation of our country.