Çocuklar için felsefe (P4C) temelli kitaplarla yürütülen uygulamaların ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin sosyal becerilerine ve sosyal problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of philosophy for children (P4C)-based books on social skills and social problem-solving skills of primary school second grade students
Yazar: AZRANUR SARIKAYA TEZCAN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR AKSOY
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı çocuklar için felsefe (P4C) temelli kitaplarla yürütülen uygulamaların ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin sosyal becerilerine ve sosyal problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ön test-son test kalıcılık testi kontrol gruplu deneysel desendeki bu çalışma 2022-2023 eğitim-öğretim yılı Bahar döneminde Şanlıurfa ili Haliliye ilçesi MEB'e bağlı ilkokullardan tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen orta sosyo-ekonomik düzeydeki olanaklara sahip olan ve tam günlük eğitim veren iki farklı okuldaki bir sınıfta öğrenimine devam eden ikinci sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Bu kapsamda, bir sınıf çocuklar için felsefe (P4C) temelli kitaplarla yürütülen uygulamalara katılan deney grubunu (n=25 öğrenci) ve diğer bir sınıf da (n=22 öğrenci) herhangi bir ek müdahalede bulunulmayan kontrol grubunu temsil etmekte olup çalışma grubunu 47 ikinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma amacı doğrultusundaki verilerin toplanmasında "SOBECE Çocukta Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği" ve "Sosyal Problem Çözme Anketi" ile "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Çalışma kapsamında "SOBECE Çocukta Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği"nden elde edilen veriler "Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı SPSS (23) kullanılarak bağımlı ve bağımsız gruplar t-testiyle ve Sosyal Problem Çözme Anketi"ne dayalı olarak elde edilen veriler de frekans ve yüzde (%) değerleriyle hesaplanarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, deney ve kontrol grubundaki ikinci sınıf öğrencilerinin "ilişki başlatma ve sürdürme becerileri", "atılganlık", "saldırgan davranışlar ve dürtülerle başa çıkma becerileri", "sorun çözme becerileri", "plan yapma becerileri" ve "grupla iletişim ve bir iş yürütme" alt boyutlarında ve toplamındaki sosyal becerilerin deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Buna karşın, deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin "duygulara yönelik beceriler" boyutundaki sosyal becerilerinin son test puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmekle birlikte, ön test ile son test puan ortalamaları arasındaki artışın deney grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bunun yanında, sosyal problem çözme becerileri açısından son test ölçümlerinde deney grubundaki ikinci sınıf öğrencileri arasında "mızıkçılık", "oyundan dışlanma", "fiziksel ve sözel şiddet", "verdiği sözü tutmamak", "eşyaların izinsiz kullanılması", "arkadaşlarını bastırma ve yönetme", "birbirini dinlememe" ve "paylaşımcı olmama" alt boyutlarında olumlu çözüm yollarını tercih eden öğrenci sayısının artış gösterdiği, kontrol grubunda ise bu boyutlarda olumlu çözüm yollarını tercih eden öğrenci sayısının azaldığı veya aynı kaldığı belirlenmiştir. Deney grubuna verilen çocuklar için felsefe temelli uygulamaların sosyal beceriler ve sosyal problem çözme becerileri üzerine etkisinin uygulama sonrasında da devam ettiği ve kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında ilkokulda çocuklar için felsefe (P4C) temelli kitaplarla yürütülen uygulamalarda kullanılan yöntem ve tekniklerden faydalanılarak çocukların becerilerinin çok yönlü olarak geliştirilmesi ve ele alınan becerilerinin iyileştirilmesi yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effects of Philosophy for Children (P4C)-based practise conducted with books on the social skills and social problem-solving skills of second-grade elementary school students. This study, in the experimental design of the pretest-posttest retention test control group, was conducted in two different schools, which have medium socio-economic level opportunities and provide full-day education, selected by random sampling from the primary schools affiliated to the Ministry of National Education in the province of Haliliye, Şanlıurfa, in the spring term of the 2022-2023 academic year. In this context, a class represents the experimental group (n=25 students) who participated in the practices conducted with philosophy (P4C) based books for children and the other class (n=22 students) represents the control group without any additional intervention and the study group consists of 47 second graders. "SOBECE Child Social Skills Assessment Scale" and "Social Problem-Solving Questionnaire" and "Personal Information Form" were used to collect data in line with the purpose of the study. Within the scope of the study, the data obtained from the "SOBECE Child Social Skills Assessment Scale" using the "Statistics Package Program for Social Sciences SPSS (23) using the dependent and independent groups t-test and the Social Problem-Solving Questionnaire" were also used in frequency and percentage (%) values were calculated and analyzed. As a result of the analyses, it was observed that the social skills of second-grade students in the experimental and control groups significantly differed in favor of the experimental group in the sub-dimensions of "initiating and maintaining relationships", "assertiveness", "coping with aggressive behaviors and impulses", "problem-solving skills", "planning skills" and "communicating with a group and execution of an assignment skills" as well as in the total score. On the other hand, although it was observed that the social skills of the students in the experimental and control groups in the dimension of "skills for emotions" did not differ statistically significantly according to their posttest scores, the increase between the pretest and posttest mean scores was higher in the experimental group. Furthermore, in terms of social problem-solving skills, it was found that among second-grade students in the experimental group, there was an increase in the number of students who preferred positive solution strategies in the sub-dimensions of "disobeying the rules of a game", "exclusion from the game", "physical and verbal violence", "breaking a promises", "unauthorized use of belongings", "dominating and managing friends", "not listening to each other" and "not being cooperative" in the post-test measurements. In the control group, however, it was determined that the number of students who preferred positive solution strategies in these dimensions decreased or remained the same. It was concluded that the effect of philosophy for children-based practices on social skills and social problem-solving skills for given to the experimental group continued after the application and was permanent. In the light of the results obtained, recommendations were made to develop children's skills in a versatile way and improve the skills discussed by utilizing the methods and techniques employed in practices conducted with philosophy for children-based books in primary schools.