Jeopolitik açıdan Kuşak Yol Projesi ve Türkiye'nin önemi
Belt and Road Project and Turkey's importance from a geopolitical perspective
Yazar: ORKUN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. TÜRKMEN TÖRELİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Strateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı / Stratejik Araştırmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
İlk kez Çin Halk Cumhuriyeti Başkanı Xi Jinping tarafından 2013 yılında duyurulan Kuşak Yol Girişimi, Çin'in Tarihi İpek Yolu'nu tekrar canlandırarak dünya ekonomisine sunduğu kazan-kazan ilkesine dayanan, uluslararası iş birliği enerji, ulaşım ve altyapı yatırımlarını içeren küresel bir proje olarak lanse edilmiştir. Bir Kuşak Bir Yol adıyla tanıtılan proje zaman içerisinde kamu diplomasisi dikkate alınarak Kuşak-Yol Girişimi olarak isim değiştirmiştir. Çin, projeyle Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlamayı, proje güzergâhı üzerinde bulunan ülkeler arasında ticareti artırmayı, gümrük işlemlerini kolaylaştırmayı, kültürel ve siyasal etkileşimi artırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, ilk olarak Çin'in proje öncesi benimsediği diplomasi anlayışı ve uyguladığı reformlara değinilmekte, daha sonra Kuşak Yol Girişimi ile değişen diplomasi yaklaşımı irdelenmektedir. Bu kapsamda Çin'in bu girişime dâhil ettiği ülkeler ile yürüttüğü dış politika üzerinden onun kısa ve uzun vadeli jeopolitik hedefleri analiz edilmektedir. Çalışmada ayrıca bu girişimin güç geçiş teorisi açısından uluslararası sistemde yarattığı etkiler, oluşturduğu alternatifler ve fırsatlar bakımından sunduğu yumuşak güç unsurları ele alınmakta ve Türkiye'nin Kuşak Yol Girişimi kapsamında Çin'in jeopolitik okumasında bulunduğu konum analiz edilmektedir. Son olarak çalışmada Türkiye açısından projenin sunduğu fırsatlar ve tehditler ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kuşak Yol Girişimi, Çin, Türkiye, Jeopolitik, Orta Koridor.

Abstract:
The Belt and Road Initiative, first announced by Xi Jinping, President of the People's Republic of China, in 2013, is based on the win-win principle that China offers the world economy by reviving the historic Silk Road and is touted as a global project involving international cooperation in energy, transportation, and infrastructure investment. The project, introduced as Belt and Road, changed its name over time to the Belt-Road Initiative, taking into account public diplomacy. With the project, China aims to connect the continents of Asia and Europe, increase trade between the countries on the project route, facilitate customs procedures, and increase cultural and political interaction. This study first discusses China's diplomatic approach and reforms before the project, then examines the changing diplomatic approach with the Belt and Road Initiative. In this context, China's short and long-term geopolitical goals are analyzed through its foreign policy with the countries included in this initiative. The study also discusses the soft power elements this initiative offers regarding the effects, alternatives, and opportunities it creates in the international system regarding power transition theory. Turkey's position in China's geopolitical reading of the Belt and Road Initiative is also analyzed. Finally, the study discusses the opportunities and threats presented by the project for Turkey.

Keywords: Belt and Road Initiative, China, Turkey, Geopolitics, Central Corridor.