Hemşirelik hizmetlerinde yeniden yapılanma sürecinin hemşireler tarafından değerlendirilmesi
The evaluation of the restructuring process in nursing services by nurses
Yazar: BİLGEN ÖZLÜK
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Yönetim = Management ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Araştırma, özel bir hastanenin hemşirelik hizmetlerinde gerçekleştirilen yeniden yapılanma sürecine yönelik hemşirelerin değerlendirmelerini belirlemek ve bu süreçten nasıl etkilendiğini ortaya koymak amacıyla prospektif bir yaklaşımla, nitel ve nicel araştırma yöntemiyle tanımlayıcı tasarımda ve iki yıllık süreçteki değişimin kıyaslanması açısından karşılaştırmalı tasarımda gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın örneklemini özel bir hastanede çalışan tüm hemşireler oluşturmakta olup nitel bölüm için 17 hemşire ile (toplam 30 görüşme), nicel bölüm için 2013 yılında 377 ve 2014 yılında 429 hemşireden veri toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, hastanenin örgütsel ve yönetsel yapısındaki değişimi tanımlamaya yönelik form, hemşirelerle yapılan derinlemesine görüşme için kullanılan form, hemşirelerin kişisel ve mesleki özelliklerini tanımlayan soru formu, "Minnesota İş Doyumu Ölçeği", "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" ve "Örgütsel Güven Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veriler araştırmacı tarafından, nicel veriler ise sayı, yüzdelik, t-testi, ANOVA, ileri analiz Tukey ve regresyon testleri ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın nitel bölümünde hemşireler, yeniden yapılanmanın başlangıcında tepe yönetimle ilişkiler, ücret artışı ve eleman sayısındaki artış gibi çalışma ortamındaki değişimlerden memnun olduklarını belirtirken; yeniden yapılanmanın ilerleyen zamanlarında hemşirelik hizmetleri müdürlüğü pozisyonunda hemşire yerine hekim olmasından memnun olmadıkları, hemşirelik hizmetleri yönetimi pozisyonuna hemşirelik dışı mesleklerden kişilerin atanması ve bu kişilerin eğitim ve yetkinliklerinin uygun olmaması, iş yükündeki artış, ücret yetersizliği ve kıdemlilerle kıdemsizler arasında ücret farkının olmaması gibi olumsuzluklara bağlı olarak memnuniyetlerinde azalma olduğunu belirtmişlerdir. Nicel bölümünde ise; her iki yılda da hemşirelerin iş doyumunda ve örgütsel güven düzeyinde bir farklılık olmadığı ve örgütsel güven düzeyi arttıkça iş doyumunun da arttığı, iş doyumu ve örgütsel güven düzeyinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine pozitif yönde bir etkisinin olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik hizmetleri, hemşirelik yönetimi, yeniden yapılanma, iş doyumu, örgütsel vatandaşlık davranışı, örgütsel güven

Abstract:
The study was conducted with the aim of determining the evaluations of nurses directed at the restructuring process carried out in the nursing services of a private hospital, and reveal how they have been affected by this process, in an integrated manner between a prospective approach and methods of quantitative and qualitative research, and as a comparative study, comparing the changes over a period of three years.
The sample for the study is comprised of all of the nurses employed at a private hospital, and data has been collected from 17 nurses (a total of 30 interviews) for the qualitative part 377 nurses in 2013 and 429 nurses in 2014 for the quantitative part. As vehicles of data collection, the study used a form directed at identifying the changes in the organisational and management structure of the hospital, a nurses' interview form, a questionnaire identifying the personal and occupational characteristics of the nurses, the "Minnesota Job Satisfaction Scale", the "Organisational Citizenship Behaviour Scale" and the "Organisational Trust Scale". Qualitative data by researchers, quantitative data was analysed using number and percentage tests, a t-test, and ANOVA, progressive analysis Tukey and regression tests.
While in the qualitative part of the study the nurses stated in the first year of the restructuring that they were satisfied with their relationship with top level management, the increases in salaries and changes in the working environment such as the increase in the number of staff, in later years, they stated that there had been a fall in their satisfaction levels due to reasons such as nursing services instead of nurse practitioners in a position they are not satisfied that the director, nursing services outside the nursing profession appointment of persons to positions of management and the lack of appropriate training and competence of these persons, increases in the burden of work, insufficient salaries and the lack of a difference in the salaries of senior and more junior staff. On the other hand, in the quantitative part, it was found that there was no difference in the levels of job satisfaction and organisational trust in any of the two years, that as the level of organisational trust increased the level of job satisfaction also increased, and that as the levels of job satisfaction and organisational trust a positive impact on organisational citizenship behaviour also increased.

Key words: Nursing services, nursing management, re-structuring, job satisfaction, organisational citizenship behaviour, organisational trust