Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıklarını yordamada kişilerarası yeterlik ve öz-şefkatin rolü
The role of interpersonal competenceand self-compassion in predicting the social media addictions of high school students
Yazar: ESRA KONT
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ATİK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişiler arası yeterlik = Interpersonal competence ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal medya = Social media ; Öz duyarlılık = Self compassion ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıklarını yordamada kişilerarası yeterlik, öz-şefkat, günlük sosyal medya kullanım süresi, sosyal medya hesabı sayısı, cinsiyet, okul türü ve sosyal medyanın kaç yıldır kullanıldığının rolünün incelenmesidir. Araştırmanın katılımcılarını, Tekirdağ'ın Çorlu ilçesindeki resmi liselerde eğitim görmekte olan toplam 863 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formu, Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Kişilerarası Yeterlik Ölçeği ve Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analiz edilmesinde SPSS 22.0 ve Jamovi 1.6.23 programları kullanılmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları, modeldeki değişkenlerin birlikte sosyal medya bağımlılığına ilişkin varyansın %31'ini açıkladığını göstermektedir. Sosyal medya bağımlılığı günlük sosyal medya kullanım süresi, sosyal medya hesabı sayısı, kişilerarası yeterlik ve öz-şefkat tarafından anlamlı olarak yordanmaktadır. Günlük sosyal medya kullanım süresi sosyal medya bağımlılığının yordanmasında en güçlü değişken iken, bunu sırasıyla öz-şefkat, kişilerarası yeterlik ve sosyal medya hesabı sayısı takip etmektedir. Sosyal medya bağımlılığı, günlük sosyal medya kullanım süresi ve sosyal medya hesabı sayısı tarafından pozitif yönde yordanmaktadır. Öz-şefkat ve kişilerarası yeterlik puanları yükseldikçe sosyal medya bağımlılığı puanları düşmektedir. Cinsiyet, okul türü ve sosyal medyanın kaç yıldır kullanıldığı ise, sosyal medya bağımlılığının yordanmasında anlamlı katkı sunmamaktadır. Bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış, araştırmanın sonuçları doğrultusunda araştırmacı ve uygulayıcılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to examine the role of interpersonal competence, self-compassion, daily social media usage time, number of social media accounts, gender, school type, and year of social media usage in predicting high school students' social media addiction. The study participants were 863 high school students continuing their education in high schools in the Çorlu district of Tekirdağ, Turkey. As data collection tools; Personal Information Form, Social Media Addiction Scale for Adolescents, Interpersonal Competence Scale, and Self-Compassion Scale Short Form were used. SPSS 22 and Jamovi 1.6.23 programs were used in the analyses of the data obtained from the research. According to the results of multiple linear regression analysis, the variables in the model together accounted for 31 percent of the variance of social media addiction. It was concluded that social media addiction is predicted significantly by daily social media usage time, the number of social media accounts, interpersonal competence, and self-compassion. While daily social media use was the most potent variable in predicting social media addiction, it was followed by self-compassion, interpersonal competence, and the number of social media accounts, respectively. It was concluded that social media addiction was positively predicted by daily social media usage time and the number of social media accounts. While self-compassion and interpersonal competence scores increased, social media addiction scores decreased. It was observed that gender, school type, and years of social media usagewere not significant predictors of social media addiction.The findings were discussed within the framework of the relevant literature, and recommendations were presented to researchers and practitioners in line with the results of the research.