Şizofreni hastalarında tıbbi hastalık eş tanılarının değerlendirilmesi
Assessment of medical comorbidity in schizophrenia
Yazar: BETÜL DEMİREL DÖNGEL
Danışman: PROF. DR. LUT TAMAM
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Demografi = Demography ; Hastalık şiddeti = Disease severity ; Komorbidite = Comorbidity ; Yaş faktörleri = Age factors ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu çalışmada şizofreni hastalarının tıbbi hastalık eş tanı profillerinin çıkarılması amaçlanmıştır. Tıbbi hastalıkların yaş, cinsiyet gibi sosyodemografik verilere; hastane yatış sayısı, hastalık süresi gibi klinik özelliklere ve psikiyatrik takiplerinin yapıldığı sağlık kuruluşuna göre  farklılıklar gösterip göstermediğinin tanımlanması planlanmıştır. 

Yöntem: Çalışmaya 11.02.2015 – 30.10.2015 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim dalına ayaktan başvuran ve burada yatırılarak takip edilen şizofreni hastaları ile 5.06.2015 – 30.10.2015 tarihleri arasında Adana Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi yataklı servislerinde tedavi görmekte olan şizofreni hastaları alındı. Görüşmeler tek bir görüşmeci tarafından 30-45 dakikada gerçekleştirildi. Görüşme sırasında araştırma için tarafımızca hazırlanan sosyodemografik veri formu, fiziksel hastalıklar listesi ve mevcut fiziksel hastalık listesi hastadan alınan bilgiler doğrultusunda görüşmeci tarafından dolduruldu. 

Bulgular: Çalışmamıza 537 hasta katılmıştır. Bu hastaların 219'u (%40,8) kadın, 318'si (%59,2) erkektir. Hastaların yaş ortalaması 38,50 ±12,21'dir. Hastaların 495'inde (%92,2) herhangi bir tıbbi hastalık olduğu bulunmuştur. Bu hastalıklardan en sık görüleni 458 (%85,3) hastayla ağız-diş sağlığı problemleridir. Daha sonra ise obezite gelmektedir (170 hasta, %31,7). 3. sıklıkta gözlenen hastalık diyabet olup 50 (%9,3) hastada bulunmuştur. Ardından ise hipertansiyon ve hiperlipidemi gelmektedir (her ikisi de 39 hastada saptanmıştır, %7,3). Hipertansiyon, epilepsi, tiroid patolojileri, prolaktin yüksekliği, obezite, anemi kadınlarda daha sık görülen hastalıklardır. Erkeklerin ağız hijyenine kadınlardan daha az dikkat ettiği gözlenmiştir. Hipertansiyon, koroner arter hastalığı, diyabet, ülser evlilerde daha sık karşılaşılmıştır. Hipertansiyon, koroner arter hastalığı, hiperlipidemi, KOAH, diyabet, tiroid patolojileri, benign prostat hiperplazisi yaşla sıklığı artan hastalıklardır. Obez hastalarda hipertansiyon, hiperlipidemi, diyabet daha sık gözlenmiştir. Epilepsisi, kardiyak aritmisi ve obezitesi olan hastalarda sigara içme oranlarına daha az rastlanmıştır. Polifarmasi alan hastalarda kardiyak aritmi daha sık bulunmuştur.  

Sonuç: Elde ettiğimiz bulgular şizofreni hastalarının büyük çoğunluğunun tıbbi bir tıbbi hastalık eş tanısı olduğunu göstermiştir. Şizofreni hastalarının genel tıbbi durumu ilgilendiren hastalıklarına karşı özenli olmamaları nedeniyle bir kısım hastalıklarının tanısının atlandığı da düşünülünce bu oranların çok daha yüksek olduğu sonucuna varılabilir. Bazı hastalıkların sıklıklarının şizofreni hastalarında arttığına da dikkat edilirse şizofreni hastalarının en önemli ölüm sebeplerinden olan  tıbbi hastalık eş tanılarının etkin şekilde tanılanması ve tedavi edilmesi gerekliliği kanaatine varılmaktadır.

Abstract:
Objective: This study aims to profile medical comorbidity in schizophrenia. It was planned to define if medical conditions differ with respect to sociodemographic data such as age, sex; clinical characteristics such as number and durations of clinical submissions, and medical institutions where patients were followed up psychiatrically or not. 
Method: The study includes patients with schizophrenia who were treated in Çukurova University Balcalı Hospital Psychiatry Department between 11.02.2015 – 30.10.2015 and Dr. Ekrem Tok Psychiatry Hospital between 05.06.2015 – 30.10.2015; including patients admitted to inpatient clinics. Interviews were conducted by one interviewer and took 30 to 45 minutes each. The sociodemographic data form, physical illnesses list and current physical illness lists were filled in by the interviewer in light of information declared by the patient. 
Results: Fivehundredthirtyseven patients were examined in this study. 219 patients (40.8%) of these patients were female; the remaining 318 (59.2%) were male. Average patient age was found to be 38.50 ±12.21. 495 patients (92.2%) had an accompanying medical condition. Most frequent illnesses were dental illnesses which were found in 458 patients (85.3%). Second most frequent condition is obesity with 170 patients (31.7%). Diabetes, found in 50 patients (9.3%) was third and hypertension and hyperlipidemia took fourth place, both being found in 39 patients (7.3%) each. Of the conditions encountered in the study, hypertension, epilepsy, thyroid patologies, heightened prolaktin levels, obesity and anemia were more frequent with women. Men were observed to be less careful about oral hygiene. Hypertension, coronary arterial disease, diabetes and ulcer were more frequent among married patients. Hypertension, coronary arterial disease, hyperlipidemia, COPD, diabetes, thyroid patologies, benign prostate hyperplasia are shown to increase in frequency with age. Hypertension, hyperlipidemia and diabetes rates were higher among obese patients. Patients with epilepsy, cardiac arrhythmia  and obesity were found to be less inclined to smoking. Cardiac arrhythmia was found to be more frequent among those patients who receive polypharmacy. 
Conclusion: Our findings show that most of the patients with schizophrenia have comorbid medical conditions. This trend is possibly more prominent considering lack of care towards general medical condition among patients with schizophrenia lead to at least some of the comorbid medical conditions escaping diagnosis. Noting that some illnesses are more frequent in patients with schizophrenia, it is suggested that comorbid medical conditions, which are one of the most important causes of death among patients with schizophrenia, should be more accurately diagnosed and better treated.