İşitme kaybı olan bireylerin farklı dinleme koşullarındaki EEG ve ERP bulguları
EEG and ERP findings in different listening conditions of individuals who have hearing loss
Yazar: EBRU ZEREN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL DİDEM TÜRKYILMAZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NURHAN ERBİL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dinleme = Listening ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; İşitme = Hearing ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitme kaybı-sensori nöral = Hearing loss-sensorineural

Özet:
Gürültülü ortamlarda konuşmaları dinlemek ve takip etmek için belli bir dinleme çabası harcanması gerekebilir. Gürültülü ortamlarda dinleme görevi normal işiten bireylere kıyasla özellikle işitme kaybı olan bireylerde daha zor ve zahmetlidir. İşitme kaybına sahip bireylerde görülen dinleme çabası standart odyolojik değerlendirme ile ölçülemeyen işitme kaybının önemli sonuçlarından biridir. Bu konunun önemine rağmen dinleme çabasını değerlendirmek için güvenilir bir objektif ve elektrofizyolojik yöntem bulunmamaktadır. Yapılan bu çalışmanın amacı ise, işitme kaybına sahip bireylerin farklı dinleme koşullarında gösterdikleri dinleme çabasının EEG ve ERP ölçütlerinde N1, P3, N4 bileşenlerine yansımasının araştırılmasıdır. Çalışmaya normal işitmeye sahip 22-30 yaş aralığında 12 birey kontrol grubuna, bilateral hafif ve orta derece sensörinöral işitme kaybı olan 30-45 yaş aralığında 10 birey ise araştırma grubuna dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylere EEG kaydı sırasında konuşma şeklindeki durağan gürültü ile Türkçe Matriks cümleleri birleştirilerek +3, 0, -3 ve -6 dB sinyal gürültü oranları (SGO) ile sunulmuştur. Çalışmaya katılan tüm bireylerin EEG kayıtları; +3, 0, -3 ve -6 dB sinyal gürültü oranları için 4 farklı blokta yapılmış ve her blokta bireylere 60 cümle olmak üzere toplam 240 cümle dinletilmiştir. Çalışmanın sonucunda kontrol grubundaki bireylerde dinleme koşullarının hiçbirinde N1, P3 ve N4 yanıtlarının genlik ve latanslarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Ancak, araştırma grubundaki bireylerin N1 yanıtlarının genlikleri +3 dB SGO ve 0, -3 ve -6 dB SGO'ları ile karşılaştırıldığında N1 yanıtının genliklerinde istatistiksel olarak anlamlı azalmalar gözlenmiştir(p<0,05). Çalışma grubunun N4 yanıtlarının genliğinde ise SGO +3 dB'den 0 dB'ye düştüğünde istatistiksel olarak anlamlı düşüş bulunmuştur(p<0,05). Araştırma grubunun dalga formunda P3 bileşeninin genliğinin dinleme görevi zorlaştıkça arttığı gözlense de bu fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Sonuç olarak, işitme kayıplı bireylerin zorlu koşullarda harcadıkları dinleme çabasını objektif olarak değerlendirmek için ERP yanıtlarından N1 ve N4 bileşenlerinin genlik ölçümlerinin faydalı olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
The task of listening in noisy environments is more difficult and effortful for especially in individuals with hearing loss. Listening effort is one of the important results of hearing loss that cannot be evaluated standard audiometric tests. Despite the importance of this issue, there is no reliable objective and electrophysiological method to evaluate listening effort. The aim of this study is to investigate the reflection of the listening effort hearing-impaired people on EEG and ERP's N1, P3, N4 components in different listening conditions. 12 individuals with normal hearing and 10 hearing-impaired people with bilateral mild to moderate sensorineural hearing loss were included in the study. During the EEG recording, the participants were presented Turkish Matrix sentences which is embedded on speech-shaped stationary noise with +3, 0, -3 and -6dB signal to noise ratio (SNR). EEG were recorded in 4 different blocks for +3, 0, -3 and -6dB SNR and in each block 60 sentences were presented which participant had to listen 240 sentences totally. According to our results, in the control group no statistically significant differences were observed in the amplitude and latency of N1, P3 and N4 responses in any of the listening conditions. However, when the amplitudes of N1 responses of the individuals in the study group were compared with +3 dB SNR and 0, -3 and -6 dB SNRs, statistically significant decreases were observed in the amplitudes of the N1 response (p<0,05). There was a statistically significant decrease in the amplitude of N4 responses in the study group when SNR decreased from +3 dB to 0 dB (p <0,05). Although it was clearly visible from the waveform that the amplitude of the P3 component increased as the listening task became more difficult, the difference did not reach statistical significance. In conclusion, it was thought that the amplitude measurements of N1 and N4 components from ERP responses could be useful to objectively evaluate the listening effort of hearing-impaired individuals in difficult listening conditions.