Üstün yetenekli olan ve olmayan çocukların anne babalarının ebeveynliğe ilişkin yeterlik algıları ile stres düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of stress level and perceptions of competence related to parenting of parents with gifted and non-gifted children
Yazar: RIDVAN SÖĞÜT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÇEKİÇ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ebeveynler = Parents ; Stres = Stress ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı üstün yetenekli çocuğu olan ve olmayan anne babaların ebeveynliğe yönelik yeterlik algıları ve stres düzeylerini karşılaştırmaktır. Bu amaçla çalışmaya Batman Bilim ve Sanat Merkezi'ne  (BİLSEM) devam eden 106 üstün yetenekli çocuğun ebeveyni ile resmi okullara devam eden 145 normal gelişim gösteren çocuğun ebeveyni katılmıştır. Araştırmada katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini almak için Kişisel Bilgi Formu, ebeveynlik konusundaki yeterlik algılarını ölçmek için Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği (EÖYÖ) ve ebeveynlik streslerini ölçmek için AnneBaba Stres Ölçeği (ABSÖ) kullanılmıştır.  Araştırmada istatistiksel analizler SPSS 22.0 For Windows paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistiklerle birlikte grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi, ilişki katsayılarının hesaplanmasında Spearman Sıra Farklar Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, üstün yetenekli olan ve olmayan çocukların anne ve babalarında ebeveyn öz yeterlik algısı ile ebeveynlik stresi arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu ilişkinin üstün yetenekli çocuğu olan ebeveynlerde daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca üstün yetenekli çocuğu olan ve olmayan anne babaların ebeveyn yeterlik algıları ve stres düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. 

Anahtar Kelimeler: Üstün yetenekli çocuklar, Ebeveyn Yeterlik Algısı, Ebeveynlik Stresi

Abstract:
The aim of this study is to compare the perceptions of competence for parenting and stress levels of parents with and without gifted children. For this purpose, parents of 106 gifted children attending Batman Science and Art Center (BİLSEM) and the parents of 145 normally developing children attending official schools participated in the study. In the study, a Personal Information Form was used to collect the socio-demographic information of the participants, Parental Self-Efficacy Scale (PSES) was used to measure parenting perceptions of parenting and Parental Stress Scale (PSS) was used to measure parenting stress. In the study,  SPSS 22.0 for Windows software was used for statistical analysis. In the evaluation of data,  Mann Whitney U Test and Kruksal Wallia H Test were used to compare the groups with descriptive statistics and Spearman Rank Differential Correlation Analysis was used to calculate the correlation coeffients. According to the results of the study, there is a negative and significant relationship between parental self-efficacy perception and parenting stress in the parents of gifted and non-gifted children. This relationship was found to be stronger in parents with gifted children. In addition, no significant difference was found between parental competence perception and stress levels of parents with and without gifted children.

Key words:Gifted children, Parental Competence Perception, Parenting stress