İnme sonrası gelişen aşırı aktif mesane üzerine Transkütanöz Tibial Sinir uyarımının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of Transcutaneous Tibial Nerve Stimulation on overactive bladder developed after stroke
Yazar: UMAY EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ KÖKLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Gaziler Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Aşırı aktif mesane (AAM) semptomları bulunan kronik inmeli hastalarda uygulanan transkütan tibial sinir stimülasyonunun (TTSS) etkinliğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen 30 kronik inmeli hasta randomizasyon şemasına göre, aktif TTSS (n=15) ve taklit TTSS grubu (n=15) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki gruba da 6 hafta boyunca pelvik taban egzersizi (PTE) ve mesane eğitimi tedavileri uygulanmıştır. Aktif TTSS grubuna, medial malleol 3 cm posterioruna negatif elektrod ve onun 10 cm üzerine pozitif elektrod bağlanarak 10 Hz frekans, 200 μs akım genişliği ve ikinci ayak parmağında fleksiyon oluşturan akımın hemen altında akım şiddeti ile 30 dakika, haftada 2 gün, 6 hafta boyunca toplam 12 seans simetrik bifazik kare dalga şeklinde elektrik stimülasyonu uygulanmıştır. Taklit TTSS grubuna da aynı şekil ve sürede elektrodlar bağlanmış, akım verilip hastanın ikinci ayak parmağında hareket sağlandıktan sonra akım tamamen kapatılmıştır. Her iki grubun da PTE ve mesane eğitimine uyumlulukları takip edilmiştir. Ayrıca tüm hastalara fizyoterapist eşliğinde standart konvansiyonel fizik tedavi uygulanmıştır. Hastalar tedavi başlamadan hemen önce ve tedavi bitiminde (6. hafta) değerlendirilmiştir. Değerlendirmede ürodinamik çalışma, Aşırı Aktif Mesane Semptom Skoru (AAMSS), King Sağlık Anketi (KSA) ve Uluslararası İnkontinans Sorgulama Formu-Kısa Form (ICIQ-SF) kullanılmıştır.
Bulgular: Tedavi bitiminde her iki grupta da tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında dolum fazında maksimum sistometrik kapasite (MSK) ve mesane doluluk hislerinin oluştuğu mesane volümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır (p˂0.05). Ayrıca, aktif TTSS grubunda terminal detrusor aşırı aktivitesi (TDAA) maksimum basıncı ve MSK'deki detrusor basıncında anlamlı azalma saptanmıştır (p˂0.05). Yine her iki grupta AAMSS ve ICIQ-SF değerlerinde tedavi sonrası, öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmışken (p<0,05); aktif TTSS grubunda KSA'nın tüm alt başlıklarında ve taklit TTSS grubunda iki alt başlık dışında istatistiksel olarak anlamlı azalma bulunmuştur (p<0,05). Her iki tedavi grubunda MSK'deki değişim karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Aktif TTSS ve taklit TTSS grupları arasındaki diğer dolum fazı ürodinami parametrelerindeki değişim açısından da MSK'deki detrüsör basıncında azalma dışında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Bununla beraber AAMSS, ICIQ-SF, KSA-Sosyal Limitasyon sonuçlarındaki değişimin aktif TTSS grubunda, taklit TTSS grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05).
Sonuç: Kronik dönem inmeli hastalarda aktif TTSS ile beraber uygulanan PTE ve mesane eğitiminin, taklit TTSS ile beraber PTE ve mesane eğitimine göre alt üriner sistem fonksiyon bozukluğu (AÜSFB) semptomlarında daha etkili iyileşme sağlayabileceği görülmüştür. Depolama basınçlarında aktif stimülasyon grubunda anlamlı azalma saptanmıştır. MSK'deki artış aktif grupta daha fazla olmakla birlikte, 2 grup arasında MSK artışı açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Kronik inmeli hastalarda PTE, mesane eğitimi ve TTSS tedavisinin etkinliğini ortaya koymak amacıyla daha geniş örneklem grupları ve daha uzun takipli çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: İnme, aşırı aktif mesane, tibial sinir stimülasyonu, pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi, nörojen mesane

Abstract:
Aim: To investigate the effect of transcutaneous tibial nerve stimulation (TTNS) on overactive bladder symptoms in patients with chronic stroke.
Material and Methods: A total of 30 chronic stroke patients were included in the study. The participants were randomly assigned into active TTNS group (n=15) and sham TTNS group (n=15) with random number generator. Both groups underwent pelvic floor exercises (PFE) and bladder training. Active TTNS group received symetrical biphasic square wave electrical current for 12 sessions, 30 minutes, twice a week for 6 weeks with 10 Hz frequency, 200 μsn pulse width, at an intensity just below the motor treshold for second toe flexion. Sham TTNS group received same stimulation parameters, but with the current turned off completely after inducing second toe flexion. Compliance with PFE and bladder training was monitored in all patients. In addition, standard conventional physical therapy was applied to all patients under supervision of a physiotherapist. The patients were examined 2 times; before the treatment and at the end of the treatment (6th week). Urodynamic study results, Overactive Bladder Symptom Scoring (OABSS), King's Health Questionnaire (KHQ) and International Consultation on Incontinence Questionnaire-Short Form (ICIQ-SF) were used as the outcome measures.
Results: At the end of the study, active TTNS and sham TTNS groups showed significant improvement, in terms of maximum cystometric capacity (MCC) and bladder filling sensations (p<0,05). Also, maximum pressure of terminal detrusor overactivity and detrusor pressure at MCC were significantly decreased in active TTNS group (p<0,05). OABSS and ICIQ-SF values were significantly decreased in both groups (p˂0.05). KHQ values were showed a decrease with all subdomains in active TTNS group as well as sham TTNS group, except for two subdomains, which did not show significant changes (p<0,05). Among active TTNS and sham TTNS groups, there was no significant difference between changes in MCC (p>0.05). No significant differences were found in other filling phase urodynamic parameters between the groups, except for detrusor pressure at MCC (p>0,05). But, active TTNS group showed significantly greater improvement in OABSS, ICIQ-SF and KHQ-Social Limitations scores compared to sham TTNS group (p˂0.05).
Conclusion: It was observed that TTNS may provide more effective improvement in lower urinary tract dysfunction compared to sham TTNS in chronic stroke patients, who perform PFE and bladder training together regularly. Filling pressures showed a significant improvement in the active TTNS group compared to the sham TTNS group. MCC values were higher in active TTNS group, but it did not seem to be statistically significant. Further studies with large sample size and extended follow-up are required to investigate the effectiveness of TTNS, PFE and bladder training treatments in patients with chronic stroke. Keywords: Stroke, Overactive Bladder, Tibial Nerve Stimulation, Pelvic Floor Exercises, Bladder Training, neurogenic bladder