Türk toplumunda askeri değerlerin karşılığı üzerine bir araştırma
A research on military values' actuality in Turkish society
Yazar: BAHADIR ÇATAK
Danışman: PROF. DR. NEVİN GÜNGÖR ERGAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Askeri = Military ; Askeri faaliyetler = Military activities ; Askeri hayat = Military life ; Askeri toplum = Military society ; Askerlik = Military service ; Değerler = Values ; Kurumsal değerler = Corporate values ; Sosyal değerler = Social values ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Bu çalışmada Türk Silahlı Kuvvetlerinin İç Hizmet Kanunu aracılığıyla personelinden talep ettiği askeri değerlerin, askerlik veya askeri öğrencilik çağındaki Türk erkeklerince ne derece sahip olunduğu ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, TSK ile içinden çıktığı, personelini temin ettiği ve nihayetinde hizmet ettiği toplum arasındaki kültürel mesafeyi değerler üzerinden incelemektir. 
Çalışmanın verileri Ankara ili içerisinde yaşayan askerlik veya askeri öğrencilik çağındaki 18 genç ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yapılan derinlemesine görüşmelerle toplanmıştır.
Bu kapsamda ilk olarak ordu – toplum mesafesi kavramı ve bu kavrama yönelik kuramlar ele alınmıştır. Daha sonra değer kavramı, askeri kültür ve Türkiye'de askeri kültür incelenmiştir.
Çalışmada daha sonra Moskos'un (2000) geliştirmiş olduğu modelde yer alan 11 başlık üzerinden TSK'nin değişimi incelenmiştir. Bu incelemenin amacı başta yeni teknolojiler olmak üzere içeriden ve dışarıdan gelen etkiler karşısında TSK'nın kurumsal yapısında bir değişiklik olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu inceleme sonucunda TSK'nın Türkiye'nin jeopolitik konumu nedeniyle, Moskos'un (2000) ABD ordusu için tespit etmiş olduğu üç değişim dönemini (modern, geç modern, postmodern) aynı anda yaşadığı, homoseksüeller ve vicdani ret başlıklarında modelden saptığı bulgulanmıştır.
Çalışmada ordu ile toplum arasındaki kültürel mesafe, katılımcıların İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliğinde yer alan askeri değerler hakkındaki duygu, düşünce ve tutumları ele alınarak ölçülmeye çalışılmıştır. Katılımcılardan elde edilen bulgulara göre ordu ile Türk toplumu arasında bir mesafe vardır; ancak bu mesafe katılımcılar gözünde meşru bir mesafedir. Türkiye'deki bu mesafe, askeri değerler setinden farklı bir değerler setine sahip olmaktan değil, aynı değerlere farklı yoğunlukta sahip olma ve değerleri farklı tutum ve davranışlarla ilişkilendirmekten kaynaklanmaktadır. Sonuç olarak batı toplumlarında bir problem olarak tanımlanmaya başlanmış olan ordu – toplum mesafesinin Türkiye'de çok yüksek olmadığı söylenebilir.

Abstract:
In this study, the degree of Turkish males', who are at the age of military service or cadet, ownership of the military values which are requested by TAF from its personnel in Internal Service Law and Regulation is studied. The main purpose of this study is to examine the gap between military and the society that TAF is founded of, recruit from and eventually served to by using military values.
Data is derived in in-depth interview of 18 Turkish males who are at the age of military service or cadet by using semi – structured interview form. In this regard, firstly the concept of civil – military gap, military culture and Turkish military culture is studied.
Later in the study, the change in TAF is studied by using the 11 criteria of Moskos's model (2000). The aim of this section is to determine whether there are any core changes in TAF in the face of internal and external forces of transformation, primarily like new technologies. At the end of this section, it is found that Turkey is experiencing all three stages of change which was decribed by Moskos (2000) at the same time due to her geopolitical location and diverges from Moskos's model on two criteria (homosexuals and conscientious objection).
In this study, cultural civil – military gap has been studied by obtaining the feelings, thoughts and attitudes of the participants on 12 military values. According to the findings from the paticipants, there is a gap between military and Turkish society but this gap is lagitimate in the eyes of participants. The gap in Turkey exists not becase of having two different set of values, one for civil society and one for military, but it comes from different intensties and associating values with different attitudes and behaviors. Consequently, it can be said that the gap between civil society and military which has been decribed as a problem in western societies is not very wide in Turkey.