Nakşbendî harekette zikr-i hafî'nin kaynakları, etkisi
The resources and the effect of zikr-i haf in the Nakşbendi movement
Yazar: HURUYE YILDIZ TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ALTUNKAYA
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Psikolojik analiz = Psychological analysis ; Tarikatlar = Religious orders ; Zikir = Mention ; İslamiyet = Islam

Özet:
Nakşbendî harekette zikr-i hafî'nin kaynakları, etkisinin konu edildiği bu çalışmada, zikr-i hafî'nin öneminden ve insan psikolojisindeki etkilerinden bahsedilmiştir. Tez üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Nakşbendîyye tarikatının tarihi seyri, oluşum süreci, silsilesi, şubeleri, yayıldığı yerler ve temel ilkelerinden bahsedilmektedir. XII. ve XIII. Miladi asır, tarikatların oluşum dönemidir. Bugünkü anlamıyla tekkesi, zaviyesi, şeyh ve mürid münasebetleriyle ilk tarikatlar bu yüzyılda kurulmuştur. Nakşbendî tarikatta Abdulhalik-ı Gucdevânî tarafından belirlenen sekiz temel ilkeye Bahâeddin Nakşbendî üç ilke eklemiştir. Bu ilkeler tarikatın temel prensipleridir.

İkinci bölümde ise, asıl konumuz olan zikr-i hafî'ye geçilmeden önce "zikir" kelimesinin sözlük anlamına ve kelime tahliline değinilmiştir. Ayrıca zikr-i hafiye de giriş yapılmıştır.

Son bölümde ise konumuz olan zikr-i hafî'nin psikolojik analizini yapmaya gayret ederek, Müslüman şahsiyetin sahip olduğu potansiyelin farkına varmasında, kendini tanıma ve anlama serüveninde zikr-i hafî'nin etkisine işaret edilmiştir.

Bu çalışmanın sonucunda Nakşbendî tarikatında benimsenen zikr-i hafînin insan hayatındaki yeri tesbit edilmiş, gündelik yaşama yansımasının sonuçları anlaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Nakşbendîlik, Tarikat, Hatmi Hacegân, Zikir, Zikr-i Hafî

Abstract:
In the work where the effects of sources of Dhikr Khafî in the Naqshbandi Movement, is taken on, the significance of dhikr khafî as well as it's influence on human psychology is discussed. The thesis consists of three parts. In the first p, the historical course of the Naqshbandi order, its formation process, its sequence, its branches, its places of spread and its basic principles are mentioned.

VI. and VII. Hijri, XII. and XIII. The Gregorian century is the period of coming into existence of sects. In today's context, the first sects with its dervish lodge, zawiyah, the relation between sheikh and murid are founded in this century. Bahauddin Naqshbandi added three principles to eight basic principles determined by Abdul Khaliq Ghajadwani in the Naqshbandi order. These principles are the basic principles of the sect. In the second part, the lexical meanings and analysis of the meaning of the word "dhikr" are mentioned before passing on to dhikr khafî, which is our main subject. In the section, where we mentioned about the significance and influence of dhikr khafî, the psychological effects on people are also mentioned.

As a result of this study, the place of dhikr khafî in human life, which was adopted in the Naqshbandi order, was ascertained and the results of its reflection on daily life were understood.

Keywords: Naqshbandi, Sect, Khatm al-KHacegân, Dhikr, Dhikr Khafî