Türkiye'de çocuk yoksulluğunu etkileyen faktörler
The factors affecting the child poverty in Turkey
Yazar: RIDVAN KURTİPEK
Danışman: PROF. DR. ERDAL TANAS KARAGÖL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göreli yoksunluk = Relative deprivation ; Panel regrasyon analizi = Panel regression analysis ; Sosyal yardım = Social assistance ; Sosyal yardımlaşma = Social aid ; Yoksulluk = Poverty ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk yoksulluğu = Child poverty ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma kapsamında çocuk yoksulluğunun zaman ve bölgesel dinamiklerinin etkileşimini incelemek ve çocuk yoksulluğunun azaltılmasına yönelik politika önerileri sunmak amaçlanmıştır. Öncelikle Türkiye ve AB ülkelerinde çocuk yoksulluğu ile ilgili mevcut durum ve uygulanan politikalar karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Daha sonra literatürde yoksulluğun faktörleri olarak görülen ebeveynlerin eğitim, sağlık, istihdam durumu ve hanenin ev sahipliği durumu ile hanede çocuk işçiliği bulunması durumu göstergeleri Gelir ve Yaşam Koşulları Anketinin 2006 – 2018 yılları mikro verilerinden İBBS düzey 1 bölgesel bazında üretilmiş ve bu veriler ile Genelleştirilmiş En Küçük Kareler Tahmini yöntemi ile sabit etkili panel veri regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular, AB ülkelerine kıyasla Türkiye'de yüksek bir oranda olan çocuk yoksulluğunun, yoksulluk faktörlerindeki iyileşmeler ile birlikte 2006 – 2018 döneminde azaldığını göstermektedir. Hane reisinin eğitim seviyesinin artması, sağlık durumunun iyileşmesi ve hane reisinin çalışması ile çocuk işçiliği görülen hanelerin azaltılması ve oturulan evin sahiplik oranının artırılması, yoksulluk oranlarını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azaltmaktadır. Yoksulluk faktörlerinin yoksulluğu etkilemesinin yanında kendi aralarında da bulunan ilişkileri panel Granger nedensellik testi ile incelendiğinde, çocuk yoksulluğu, eğitim, sağlık, istihdam, ev sahipliği ve çocuk işçiliği faktörleri arasında da çok yönlü nedensellikler olduğu bulunmuştur. Çocuk yoksulluğunun azaltılması için bölgesel farklılıkları dikkate alan çok boyutlu sosyal politika uygulamalarının koordineli ve sistematik bir şekilde devam etmesi gerekmektedir.

Abstract:
Aim of this study is to analyze the interaction of regional and time dynamics of child poverty and to submit policy recommendations for mitigation of child poverty. Firstly, comparative analysis of current situation of child poverty and policy recommendations for combating child poverty in Turkey and in EU countries provided. Then indicators of the education, health and employment status of parents, homeownership status, and presence of child labor in the household, which are seen as factors of poverty in the literature were produced based on regions of NUTS level 1 from the microdata of the Survey on Income and Living Conditions for the years between 2006 – 2018. Fixed-effect panel data regression analysis was performed with these data by using the Generalized Least Squares Estimator. The findings show that child poverty, which has a higher rate in Turkey compared to EU countries has decreased with improvements in the poverty factors in 2006 – 2018. The improvement in the education level, health, and employment status of the head of the household, reducing the number of households with child labor, and increasing the homeownership decreases the poverty rates statistically significant. In addition to the effects of poverty factors on poverty, when the relationships between them are examined with the Panel Granger Causality Test, it has been found that there are multidimensional causations among the factors of child poverty, education, health, employment, housing, and child labor. To reduce child poverty, implementations of multidimensional social policy, which consider regional differences, should continue in a coordinated and systematic manner.