Serebral palsili çocuğu olan annelere yaşam modeli doğrultusunda verilen eğitimin annelerin bakım yükü ve çocuğun öz bakımına etkisi
The effect of education in line with life model given to the mothers who have children with cerebral palsy on mother's care burden and on childrens' self care
Yazar: GÜLŞAH ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM ULUPINAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Bedensel engelli çocuklar = Physically handicapped children ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Yetersizliği olan çocuklar = Children with disabilities ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Araştırma serebral palsili çocuğu olan annelere yaşam modeli doğrultusunda verilen eğitimin, annelerin bakım yükü ve çocuğun öz bakımına etkisini incelemek amacıyla yapılan tek gruplu ön- son test tasarımlı yarı deneysel türde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, son 1 yıl içinde hastaneye yatışı olmuş serebral palsi tanılı 31 çocuğun annesi oluşturmuştur. Örneklemi ise katılımı gönüllü olarak kabul eden, kendi evinde çocuğuna bakan toplam 16 anne oluşturmuştur. Veriler; sosyodemografik ve tanıtıcı özellikleri içeren bilgi formu, Eğitim Gereksinimleri Belirleme Formu, Bakım Uygulamaları Değerlendirme Formu ve Bakım Verenlerin Yükü Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Ev ziyaretleri sırasında annelere araştırmacı tarafından hazırlanan yaşam modeli temelli eğitim verilmiştir. Bakım uygulamaları değerlendirme formu, anne ve araştırmacı tarafından birbirinden bağımsız olarak ayrı ayrı doldurulmuştur. İlk ziyaretten 3 hafta sonra eğitim etkinliğini değerlendirmek amacı ile ikinci ev ziyareti gerçekleştirilmiştir. Annelerin %53,8'i hastalık hakkında hekimlerden bilgi almıştır. Hemşirelerden bilgi alanların oranı %15,4'tür. Annelerin %87,5'i ekonomik açıdan hastalık ve masraflarının kendilerini zorladığını ifade etmiştir. Annelerden %6,3'ü psikolojik destek almaktadır, %66,6'sı psikolojik destek almak istemektedir. Annelerin %37,5'i sağlık personeli tarafından bakım ve rehabilitasyon konusunda eğitim verilmesini istemektedir. Eğitim sonrası annelerin bakım uygulamaları değerlendirme puanları ve araştırmacının annelere verdiği bakım uygulamaları değerlendirme puanları yükselmiştir. Annelerin yaşam modeli doğrultusunda aldıkları eğitim sonrası bakım yükü puanları eğitim öncesine göre yüksek olarak bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Serebral palsi, bakım yükü, eğitim, yaşam modeli, hemşirelik

Abstract:
This is a quasi-experimental study with single group pre-and post-test design which has been conducted to investigate the influence of training provided to mothers of children with cerebral palsy in line with life model on care burden of mothers and self-care of child. The study population comprises of the mothers of 31 children with cerebral palsy who had been hospitalized in the last year. The sample consists of a total of 16 mothers who accept the participation voluntarily and take care of their children in their own home. Data were collected using information form including sociodemographic and descriptive features, Educational Requirements Determination Form, Care Practices Evaluation Form and Burden Inventory of Care Givers. During the house visits, mothers were provided life model based training prepared by the researcher. Care Practices Evaluation Form was filled separately by both mothers and researcher. Three weeks after the first visit, the second house visit was realized in order to evaluate the effectiveness of the training 53,8% of mothers have received information from physicians about the disease. The rate of those who have received information from nurses is 15,4%. 87.5% of mothers stated that they are financially suffering from the disease and related expenses. 6.3% of mothers are receiving psychological support, 66.6% want to receive psychological support. 37.5% of mothers wish that training by health care personnel be provided on rehabilitation and care. 'Care practices evaluation scores by mothers will increase after the training' and 'care practices evaluation scores given by the researcher to the mothers will increase after the training' is validated. The post-training care burden scores of mothers received in line with the life model were found to be higher than the pre-training scores.
Key Words: Cerebral palsy, care burden, training, life model, nursing