Tasarım evresinin hafif çelik modüler kutu sistemli yapıların yaşam döngüsü sürecine etkilerinin değerlendirilmesi
An evaluation for the effects of design phase over life cycle process of light steel modular box structures
Yazar: BURCU YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM EREN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Son yıllarda yapı sektörünün hızla gelişmesi sonucunda doğal kaynakların azalması, sürdürülebilir yapı tasarımlarını ön plana çıkarmış; bu doğrultuda yenilenebilir, yeniden kullanılabilir ve geri dönüştürülebilir yapım sistemleri önem kazanmıştır. Ayrıca artan konut ihtiyacı hızlı, ekonomik ve güvenli yapıma imkan veren, fabrika ortamında üretime ve standardizasyona dayalı endüstrileşmiş yapım sistemlerini gündeme getirmiştir. Bu bağlamda hafif olmaları sayesinde deprem yüklerini daha az alan, %100'e yakın oranda geri dönüşüme imkan vererek kaynak korunumu sağlayan, sökülebilir olması sayesinde yenilemeye ve yeniden kullanıma imkan veren hafif çelik yapım sistemleri alternatif bir yapım sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Hafif çelik yapım sistemleri kendi içerisinde çubuk, panel ve modül sistem olarak sınıflandırılmaktadır. Bu sistemler içerisinde endüstrileşme seviyesi en yüksek olan modül sistem olduğundan tez çalışması kapsamında hafif çelik modüler kutu sistemler ele alınmıştır. Fabrika ortamında tamamen bitmiş olarak üretilen modüler kutuların şantiye ortamında sadece montajları yapılmaktadır. Bu sayede şantiye süreci en aza indirilmektedir. Bu çalışma ile hafif çelik modüler kutu sistemli yapılar ve yaşam döngüsü süreci tanımlanarak hafif çelik modüler kutu sistemli yapıların yaşam döngüsü süreci değerlendirilmiştir. Sökülebilir bir sistem olması sayesinde esnek tasarıma imkan vermesi, değişen kullanım ihtiyaçlarına yönelik yenilenebilir bir sistem olması, kullanılamayacak durumdaki bileşenlerin geri dönüştürülebilmesi gibi sunmuş olduğu imkanlar anlatılmıştır. Ayrıca yapının yaşam döngüsü sürecini etkileyen ana kararların verildiği tasarım evresinin yaşam döngüsü süreci üzerindeki etkileri incelenmiştir. Tasarlanan örnek bir çalışma modülü üzerinden bu etkilerin değerlendirmesi yapılmış; tek bir modül ile birbirinden farklı pek çok tasarım yapılmasının mümkün olduğu ortaya konulmuştur. Son olarak da hafif çelik modüler kutu sistemli mevcut uygulama örnekleri incelenerek bu yapım sisteminin birçok farklı fonksiyon için uygulanabilir olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler : Hafif Çelik Yapı, Modüler Kutu Sistemler, Yaşam Döngüsü

Abstract:
Reduction of natural resources in consequences of rapid development in building sector in recent years has brought sustainable structural designs into front line, and accordingly, renewable, reusable and recoverable building systems have come into prominence. Likewise, increased housing demand has made industrialised building systems a current issue, which are fast and economical, and enable safe construction and in-plant production based upon the standardisation. In this context, light steel building system, which take earthquake loads far less due to their light features, provide resource saving through allowing nearly 100% recycling, and allow for refurbishment and re-use because of their removable nature, offer us an alternative building system.
Light steel building system are categorised in itself as stick, panel and modular systems. Since modular system is at the highest level of industrialised system among them, light steel modular box systems are discussed within the scope of the thesis study. Only the installation work of the modular boxes, which have been produced completely in the plant, are carried out in the site environment. Thus, in-site process is reduced to the minimum level. In this study, the structures with light steel modular box systems and their life cycle are defined, and life cycle process of the buildings with light steel modular box system is evaluated. The capabilities they offer, such as allowing for flexible design by means of their removable system feature, being a renewable system in tune with the changing usage requirement, and recycling of unusable components, are explained. In addition, the effects of design phase- during which main decisions are taken which influence life cycle of the building- over life cycles process are examined. The evaluations of these effects are made using a sample work module designed for this purpose; it is revealed that is possible to produce plenty of designs different from each other with one single module. Finally, existing implementation examples with light steel modular box systems are examined, and it is suggested that this building system is suitable for the implementation of many different functions. Key Words : Light Steel Construction, Modular Box Systems, Life Cycle