Enerji sektöründe kamu yatırımlarında fayda maliyet analizi uygulanması: Hidroelektrik santralleri örneği
The application of cost-benefit analysis energy sector public investments: Example of hydro electric power plants
Yazar: CEYDA ŞATAF
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ARMAĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji sektörü = Energy sector ; Fayda-maliyet analizi = Cost-benefit analysis ; Hidroelektrik santralleri = Hydroelectric power plants ; Hidroelektrik santralleri = Hydroelectric power plants ; Kamu yatırımları = Public investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerde, kamu harcamalarında etkinlik sağlanabilmesi, özellikle kamu yatırımlarının ekonomik kalkınmada kendisinden beklenen fonksiyonları yerine getirebilmesi yatırımlardan sağlanacak yüksek verimliliğe bağlıdır. Kamu yatırımlarının parasal değerlerinin ve faydalarının ölçülebildiği durumlarda etkinliğinin ve veriminin bilimsel kriterlerle ölçülmesinde zorunluluk vardır. Devlet, bir taraftan kamu için faydalı alanlara yatırım yapmak isterken, diğer taraftan yatırımın maliyeti- faydasını paranın şimdiki değerine göre hesaplayıp karar vermek zorundadır. Kamu yatırımlarında maliyet fiyatı ile toplam getiri piyasa fiyatına göre pek değerlendirilememektedir. Bu durumda devlet yatırımlarının piyasa fiyatı dışında değerlndirilmesi nasıl olacaktır?Birinci bölümde, kamu ekonomisinin doğuşu, kapsamı, devletin ekonomideki yerine değinilmiştir. İkinci bölümde, fayda-maliyet analizinin teorik yapısı, tarihsel gelişimi, kapsamı, uygulama alanı ve türlerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde, Dünya Bankası'nın fayda-maliyet analizi konusundaki poltikasına, fayda-maliyet analizi ile ilgili ülke örneklerine değinilmiştir. Dördüncü bölümde, enerji kaynakları, enerji politikası, enerji yatırımları, enerji sektöründe fayda-maliyet analizinin nasıl yapıldığı ve örnek bir çalışma olarak 32 hidrolelektrik santral projesi ve 1 tane termik santral projesinin fayda-maliyet analizi SPSS.15'le değerlendirilmiştir. Sonuçta, alternatif yatırım projeleri arasındaki seçimin fayda-maliyet ölçütüne göre yapılmasının, ?optimum yatırım miktarının? da belirlenmesi anlamına geldiğini göstermektedir. Dolayısıyla, yatırım politikasının fayda-maliyet ölçütüne dayalı olarak geliştirilmesi kaynakların etkin kullanımı açısından önem taşımaktadır

Abstract:
In developing countries, efficiency in public expenditures, especially public investments, fulfilling of their expected functions, is related to high effciency in investments. It is obligatory to measure the efficiency of public investments with scientific criteria whose monetary values and benefits are measurable. While the state wants to do investments in areas useful for public, it has to estimate and decide the investment?s cost and income according to currency?s present value. In public investments cost price and total income can?t be estimated different from market prices?In the first chapter, it is deal with that public economic?s raising, context, public sector area ın the economy. In the second chapter, cost-benefit analysis theory, historical development, context, practice area, an dtypes. The third chapter, World Bank?s cost-benefit analysis practicesi European Community cost-benefit analysis policy, the country examples of cost-benefit are were given. In the fourth chapter, energy sources, energyi policy, energy investments, ın teh energy sector, cost-benefit analysis is done how to do and finally are dai with for energy sector needs to be done. 32 hydroelectric power plant and 1 thermal reactor project?s cost-benefit analysis SPSS.15 are evaluated. As a resul of evaluation, choice between alternative investment projects according to the criteria cost-benefit analysis of making, the determination of the ?optimum investment amount? has meant. Hence, the development of investment policy based on cost-benefit criteria is important for efficient use of resources.