Lise öğrencilerinde ateizm ve deizm eğilimi üzerine bir araştırma(Konya örneği)
A study on atheism and deism tendency in high school students(The sample of Konya)
Yazar: SİBEL KANDEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TAVUKÇUOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ateizm = Atheism ; Deizm = Deism ; Din eğitimi = Religious education ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Ergenlik = Puberty ; Konya = Konya ; Lise öğrencileri = High schools students ; İman = Faith ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Toplumsal değişimlerin çok hızlı olduğu ve küreselleşmenin bir sonucu olarak çok sayıda alternatifle karşı karşıya kaldığımız çağımızda, yerel kültürün daha güçlü olduğu eski çağlara göre gençlerin kimlik krizlerinin daha yaygın olduğunu söylemek mümkündür. Bu durumdan dini değerler de nasibini almakta, gençler yaşadıkları toplumda hâkim olan din hakkında sübjektif yargılar oluşturmaya çalışırken bir yandan da ortaya çıkan diğer alternatifleri değerlendirmektedir. Bu araştırma ve değerlendirme sürecinin sonunda gencin toplumsal değerleri benimseyerek kimliğinin bir parçası haline getirmesi ya da yaygın inançlardan farklı bir tercihte bulunması mümkündür. Bu bağlamda gençlerin dini değerlere yaklaşımlarının araştırılması ve din eğitimi planlamalarının bu araştırmalardan elde edilen sonuçlar dikkate alınarak yürütülmesi önem taşımaktadır.
Lise gençliğinin ateizme ve deizme eğilimlerinin araştırıldığı çalışmamız teorik ve empirik olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Teorik bölümde konunun kuramsal çerçevesi ortaya konurken, empirik bölümde Ok-Dini Tutum Ölçeği ve Din Dışı Yönelim Ölçeği ile elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Gençlerin dini tutumları ve inançları üzerinde etkili olan faktörler din eğitimi bilimi açısından ele alınmıştır. Alandan toplanan veriler değerlendirildiğinde lise öğrencileri arasında azda olsa dine karşı olumsuz tutum geliştiren, ateist, ve deist anlayışı benimseyenlerin mevcut olduğu tespit edilmiştir. Ulaşılan bulgulara göre gençlerin dine yaklaşımları üzerinde en etkili kurum ailedir. Alınan din eğitiminin yoğunluğu ve bu eğitimden tatmin olma düzeyi arttıkça ateizm, deizm gibi akımlara eğilim azalmaktadır.

Abstract:
It is possible to say that identity crises of youth are more common in our age, where social changes are very rapid and we are faced with many alternatives as a result of globalization, compared to ancient times when local culture was stronger. Religious values are also affected by this situation, and while young people try to form subjective judgments about the religion that is dominant in the society they live in, they also evaluate other alternatives. At the end of this research and evaluation process, it is possible for the young person to adopt social values and make them a part of their identity or make a choice different from common beliefs. In this context, it is important to investigate the approach of young people to religious values and to carry out religious education planning by taking into account the results obtained from these researches.
Our study, in which high school youth's tendencies towards atheism and deism are investigated, consists of two parts, theoretical and empirical. While the theoretical framework of the subject is presented in the theoretical part, the findings obtained with the Ok-Religious Attitude Scale and the Non-Religious Orientation Scale are evaluated in the empirical part. The factors that affect the religious attitudes and beliefs of young people are discussed in terms of religious education. When the data collected from the field is evaluated, it has been determined that there are some high school students who develop a negative attitude towards religion and adopt an atheist and deist understanding. According to the findings, the most influential institution on the approach of young people to religion is the family. As the intensity of the religious education received and the level of satisfaction with this education increase, the tendency to movements such as atheism and deism decreases.