Okul öncesi öğretmen adaylarının iletişim becerileri ve duygusal okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi /
Yazar: BERFU ÇELENK
Danışman: DOÇ. DR. EDA YAZGIN
Doğu Akdeniz Üniversitesi-Eastern Mediterranean University / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Üstlenecekleri önemli sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda okul
öncesi öğretmenlerinin bazı becerilere sahip olması gerekmektedir. Bu becerilerden
biri etkili iletişim becerisidir. Çocuklarla kurulacak etkili iletişim, öğretimin daha
yapılmasına ve öğrenme ortamında öğretmenin başarılı olmasına katkı
sağlamaktadır. Okul öncesi öğretmenlerde bulunması gereken bir başka özellik ise
duygusal okuryazarlıktır. Öğretmen tarafından çocuklara duygusal okuryazar bir sınıf
ortamı sunulmasının çocukların duygusal okuryazarlık becerilerinin gelişmesine de
katkı sağladığı ifade edilmektedir. Yüksek duygusal okuryazarlık becerilerine sahip
öğrencilerin; akademik başarılarının, arkadaş ilişkilerinin daha olumlu seyrettiği ve
sosyal becerilerinin daha iyi olduğu belirtilmektedir. İletişim becerileri ve duygusal
okuryazarlık becerileri öğrenilebilen ve geliştirilebilen yeterliliklerdir ve hizmet
öncesinde öğretmen adaylarının bu yönden desteklenmesi önemlidir. Bu araştırmanın
amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının iletişim becerileri ve duygusal okuryazarlık
düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Araştırmada öğretmen
adaylarının iletişim becerileri ve duygusal okuryazarlık düzeyleri ile ilişkili
olabileceği düşünülen, çeşitli değişkenler ele alınarak incelenmiştir. Bu araştırmada
veri toplanması amacıyla; araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu,
Ersanlı ve Balcı (1998) tarafından geliştirilen İletişim Becerileri Envanteri ile
Palancı, Kandemir, Dündar ve Özpolat (2014) tarafından gerçekleştirilen Duygusal
Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini KKTC' de,
Gazimağusa'da bulunan Doğu Akdeniz Üniversitesi, Temel Eğitim Bölümü, Okul
Öncesi Öğretmenliği programının 1,2,3 ve 4. Sınıflarında öğrenim görmekte olan
226 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Elde edilen bulgulara göre; okul öncesi
iv
öğretmen adaylarının iletişim beceri düzeyleri ile duygusal okuryazarlık düzeyleri
cinsiyetlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Benzer biçimde öğretmen
adaylarının uyruk, yaşamını en uzun geçirdiği yer, sınıf düzeylerine göre duygusal
okuryazarlık ve iletişim beceri düzeylerinde de anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının iletişim beceri düzeyleri ile duygusal
okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin yönünün pozitif olduğu ve anlamlılık
gösterdiği belirlenmiştir. Okul öncesi öğretmen adaylarının iletişim beceri düzeyleri
yükseldikçe duygusal okuryazarlık düzeylerinin de yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır.
Elde edilen bulgular, öğretmen eğitimi ile ilgili öneriler şeklinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Öğretmen Adayları, İletişim Becerileri,
Duygusal Zeka, Duygusal Okuryazarlık.

Abstract:
Considering the important responsibilities they will undertake, preschool
teachers need to have some skills. One of these skills is effective communication
skills. Communication with children contributes to the more effective teaching and
the success of the teacher in the learning environment. Another characteristic that
preschool teachers should have is emotional literacy. It is stated that the teacher's
presentation of an emotional literacy classroom to the children contributes to the
development of children's emotional literacy skills. It is stated that academic
achievement, friendship relations are more positive and social skills are better
developed for students with high emotional literacy skills; The communication
skills and emotional literacy skills mentioned are competences that can be learned
and developed, and it is important that pre-service teachers are supported in this
respect. The aim of this study is to investigate the communication skills and
emotional literacy levels of preschool teachers according to various variables. In this
study, various variables which are thought to be related to communication skills and
emotional literacy levels of prospective teachers were examined. In order to collect
data; The Personal Information Form developed by the researcher, the
Communication Skills Inventory developed by Ersanlı and Balcı (1998) and the
Emotional Literacy Scale conducted by Palancı, Kandemir, Dündar and Özpolat
(2014) were used. According to the findings; preschool teacher candidates'
communication skill levels and emotional literacy levels differ significantly
according to their gender. Similarly, significant differences were found in the levels
of emotional literacy and communication skills according to nationality, the place
where the participant spent their life and grade levels. It was determined that the
vi
relationship between communication skill levels and emotional literacy levels of
prospective teachers was positive and meaningful. It was concluded that as the
communication skill levels of preschool teacher candidates increased, their emotional
literacy levels increased also. The findings were discussed in the form of suggestions
on teacher education.
Keywords: Preschool Education, Teacher Candidates, Communication Skills,
Emotional Intelligence, Emotional Literacy.