İşkodra kültür coğrafyası
Culturegeographyof Shkodra
Yazar: ERVIS MOLLA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİ ÇAMURCU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Arnavutluk = Albania ; Coğrafya = Geography ; Kültür = Culture ; İşkodra Sancağı = Shkodra Sanjak

Özet:
Yüzyıllar boyunca yaratılan corafi kültür, bu mirasın kanıtı olan çok az nesne insanın
ve doanın tahribatından sa kurtulabilmitir. Hâlâ var olanlar ve insanların hafızalarında
kalan eylerle bir referans noktası ina etmek, onu sonsuza dek belgelemek ve böylece
gelecek kuaklar için bir ölçüt olarak hizmete sunmak mümkündür. Belli tarihsel evrim ve
onun formlarını oluturan özel ve ilgi çekici nesneler, ayrı bir kültürel corafyaya sahiptir.
Literatür çalımasından, kodra'nın corafi kültürünün, belirli bir kültürel fenomen
olarak daha önce herhangi bir akademisyen tarafından, bir bütün veya özel olarak ele
alınmadıı sonucuna vardım. Bu yüzden bu konuyla ilgili bilgi toplamak için, çok fazla
aratırma yapıp çok ey okumak zorunda kaldım ve kodra tarihini bilen ve maddi ve manevi
kültürün geleneini hala hatırlayan pek çok kiiyle görütüm.
Bu bölge ile ilgili olarak yapılan önceki çalımaların, elde edilen bilgilerin ve yapılan
deerlendirmelerin, bu zengin ve ilginç kültürü, bu Arnavut kimliini, kodra'nın corafi
alanında asırlardır sabitlenmi yaam kültürünü tanımlamak ve deerlendirmek için yetersiz
olduunu düünüyorum. Bu çalıma sayesinde, kodra'nın belirsizliinin bir parçası olan
corafi ve kültürel mirasın deerlerini, bu mirasın gelecek nesillere aktarılmasını ve gelecek
nesiller tarafından sürdürülmesini salamak mümkündür.
Bilindii gibi günümüzde kültür turizmi, genel olarak en çok tercih edilen turizm
hareketlerinden biridir. Ayrıca tarihi ve beeri varlıkları kodra'yı turistik bir ehir haline
getirmitir. Onların korunması ve restorasyonu kodra ehrinin kültürel turizminin
gelimesine bir baka itici güç verecektir. 
ii
Kültürel mirasın bir kısmı da kodra'nın mimari yapısıdır. kodra'nın tarihi yapıları
Kir nehri çevresinden getirilen talardan yapılmı, avluları ta duvarlarla çevrilmi, geleneksel
büyük ahap kapılarla dekore edilmitir. Günümüzde bu yapıların sayıları azalmı olmakla
beraber turistlerin çok ziyaret ettikleri alanlardır. kodra'nın bu güzelliklerinin tanıtılması
turizmin gelimesini ve turizm gelirlerinin artmasını salayacaktır. Böylece ehrin kalkınması
üzerinde etkili olacaktır. Bu, kültürel, tarihi ve corafi turizm potansiyellerini kullanabilmek,
ülke veya ehre kazançlar getirmek demektir.
Resmi ve sivil toplum kuruluları, kodra'nın bu mirasına sahip çıkmalıdır. Belediye
ve dier kurumlar kodra'nın tarihî ve kültürel mirasının korunması için projeler
gelitirmelidir. ehrin tarihî yapıları restore edilmeli ve yeni rekreasyon alanları
oluturulmalıdır. Projelerin hayata geçirilmesi sırasında sivil toplum kurulularının ve
vatandaların görüleri alınmalıdır. Maalesef, imdiye kadar kodra Belediyesi'nin bu konu
ile ilgili herhangi bir çalıması olmamıtır. Bu planlama ve projeler 5-10 yıl önce düünülmü
olsaydı, kodra'nın bugün önemli bir turizm kenti olabilirdi. Çünkü ülkede deien idari -
sosyal deiim ve yapılanma ile birlikte Arnavutluk çok sayıda turistin geldii bir ülke
olmutur.
Bu çalımanın amacı, kodra'nın kültürel corafyasının zenginlii, tabii, kültürel,
tarihi, corafi deerlerinin ve farklı yönlerinin yüzyıllar boyunca gösterdii deiim ve
geliimini salayan unsurları vurgulamaktır. Bu dönüüm konusu, Arnavut kültürünün farklı
tarihsel dönemlerinde analiz edilmektedir.
Bu balamda, kodra'nın kültürel corafi deerleri vurgulanmı ve analiz edilmitir.
Aynı zamanda farklı dönemlerde meydana gelen deiimlerle ilgili problemler ve bir
corafyacının bakı açısı ve ilgisine balı olan "Neden? Nasıl? Nerede?" gibi birçok soruya
cevap vermektedir. 
iii
Böyle bir çalımaya balanılmasında bir baka sebep ise, benim memleketim olan
kodra'nın kültürel corafyasının, mirasının, günümüzle iç içe geçmi olan geleneklerinin,
bazı kültürel ve sanatsal deerlerinin ve çeitli nesnelerinin bulunması kodra'ya yüzyıllar
boyunca karakteristik bir mimari deer ve yapım kalitesi kazandırmı olmasıdır.
Son olarak belirtmek isterim ki: Bu konuyu, kodra ve halkına olan sevgi ve saygım
ile yazdım. Yazmı olduum konu, kentimin kültürel mirasının korunmasına hizmet edecek
düünceleri, fikirleri ve projeleri tevik ederse kendimi bahtiyar hissedeceim.
Çalımamız sırasında, geçmi dönemlere ait bilgi ve belgelerin elde edilmesinde yazılı
ve sözlü kaynaklara ulaılmasında bazı zorluklarla karılaılmıtır. Bu durum geçmi
dönemlere ait materyallerin hem bilgi hem de belgeler açısından sınırlı olmasından
kaynaklanmaktadır. Karılatıımız bir baka zorluk ise görümelerimiz sırasında, yalıların
geçmiteki olumsuz tecrübelerinden dolayı bilgi vermekten çekinmeleri olmutur.
Anahtar kelimeler: Corafya, kodra, Kültür, Miras, Turizm,

Abstract:
The geographical culture created over the centuries has survived the destruction of
nature and nature, which is the proof of this heritage. Certain historical evolution and the
special and interesting objects that form its forms have a distinct cultural geography.
From the literature study, the conclusionis that the geographical culture of Shkodra
was not addressed by any academician as a whole or privately as a particular cultural
phenomenon. So were done a lot of research and were read a lot of things to gather
information on this topic and were asked many people who knew the history of Shkodra and
still remember the tradition of material and spiritual culture.
Previous studies, information and evaluations, this rich and interesting culture, I think
this Albanian identity is insufficient to define and evaluate the culture of life which has been
fixed for centuries in the geographical area of Shkodra. Thanks to this study, it is possible to
define the values of the geographical and cultural heritage as part of the ambiguity of
Shkodra, the protection and preservation of this heritage for future generations.
As it is known, cultural tourism is one of the most important and preferred tourism
movements in general. In addition, historical and human assets have made Shkodra a touristic
city. Their preservation and restoration will give another impetus to the development of the
cultural tourism of Shkodra.
Part of the cultural heritage is the architectural structure of Shkodra. The historical
buildings of Shkodra are decorated with traditional large wooden doors whose courtyards are
made of stones brought from around the Kir river and surrounded by stone walls. Today,
although the number of these structures is reduced, they are the places that tourists visit a lot. 
v
The introduction of these beauties of Shkodra will lead to the development of tourism and
increase in tourism revenues. Thus, it will be effective on the development of the city. This
means using cultural, historical and geographic tourism potentials and bringing gains to the
country or city.
Official and non-governmental organizations should be able to claim this heritage of
Shkodra. The municipality and other institutions should develop projects for the protection of
the historical and cultural heritage of Shkodra. Historic structures of the city should be
restored and new recreation areas should be created. The views of civil society organizations
and citizens should be taken during the construction of the projects. Unfortunately, so far, the
Shkodra Municipality has not had any work on this issue. Had these planning and projects
been thought 5-10 years ago, Shkodra could be an important tourism city today. Because, with
the changing administrative structure in the country, Albania has become a country where
many tourists come.
The aim of this study is to examine the cultural geography of Shkodra, natural,
cultural, historical and so on. It aims to emphasize its geographical values and the changes
that have taken into account the different aspects of Shkodra over the centuries. The subject of
this transformation is analyzed in different historical periods of Albanian culture.
In this context, the cultural geographic values of Shkodra have been emphasized and
analyzed, and they answer many questions such as Why?, How?, Where?
Another reason for assuming such a theme is that Shkodra's cultural geography,
heritage, traditions that are intertwined with the present day, some cultural and artistic values
and various objects have brought the characteristic quality and construction quality of
Shkodra for centuries. 
vi
Finally: This issue was written with love and respect for Shkodra and its people. Hope
that this topic will encourages ideas and projects that will serve to preserve the cultural
heritage of the city.
During the study, some difficulties were encountered in obtaining written and oral
sources for obtaining information and documents from previous periods. The materials
belonging to the previous periods were limited in terms of both information and documents.
Another difficulty during the discussions was the hesitation of informing the elderly about
their negative experiences in the past.
Key words: Culture, Geography, Heritage, Shkodra, Tourism,