Bir etnik grubun hayatta kalma, süreğenliğini sağlama ve kültürel aktarım pratikleri: 20. yüzyılda Uzunyayla Çerkesleri örneği
One ethnic group's survival, providing contunied and practices of cultural transmission: The Circassians of the 20th century Uzunyayla
Yazar: HAMİT YÜKSEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KORAY DEĞİRMENCİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Gelenekler = Traditions ; Günlük yaşam = Daily life ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Sivas-Uzunyayla = Sivas-Uzunyayla ; Sosyal yapı = Social structure ; Çerkezler = Circassians

Özet:
Çerkesler yarı feodal, kast sistemine benzer bir toplumsal tabakalaşma içerisinde ve İslamlaşmış halde iken Osmanlı topraklarına sürgün edilmişlerdir. Sürgün akabinde Osmanlı iskan politikası gereği Uzunyayla'da da yerleşik edilen Çerkesler, kısmi koruyabildikleri toplumsal yapıları ve geldikleri Osmanlı coğrafyasındaki İslami anlayışa rağmen, kendilerine özgü dini algı ile kültürel aktarım ve kültürel üretim pratiği ihdas etmişlerdir. Ancak dini algıları, başta yerleşik Osmanlı din algısı ile bire-bir örtüşmediği gibi akabinde Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması ile seküler din anlayışını kabullenmekte istekli davranmadıkları sözlü tarih çalışmalarından anlaşılmaktadır. Uzunyayla Çerkeslerinin geleneksel anlamda hayatta kalma, süreğenliğini sağlama, kültürel üretim ve aktarım pratiklerinde bahse konu dini algı ile geleneklerin oydaşması ve bunun Çerkes diline sağladığı dinamik önemli bir yer tutmaktadır. Çerkesler için yazılı olmayan toplumsal kabahatleri oluşturan sözlü kurallar dini yaptırımlarla birçok konuda eş tutulmuştur. Araştırmada Uzunyayla'daki Çerkeslerin bir dini lider (Adamey Hafiz Ali Efendi) ve onun temel dayanakları pozisyonundaki; Çerkes aristokratı(Adige Thamade) (Tok Hacı Ömer) ile bürokrat: egemen toplumun yaptırımlarını/istemlerini ve hukuk kurallarını bilen (Enver Aşkın)toplumsal önderlerin oluşturduğu üçlü sac ayağının merkezi otorite ile etnik grup arasında tesis ettiği konsensüs ile etnik grubun iç işleyişine yönelik yazılı olmayan toplumsal düzenlemeleri ve toplumsal kabahatleri oluşturan: (heynape) Utanç verici, (yemuk) ayıp kavramlarının yerleşik kılınarak, barış, huzur ve sukunet içerisinde yaşamış olmaları konu edilmektedir.Anahtar Kelimeler: Uzunyayla Çerkesleri, gelenek (habze), dini lider, kültür.

Abstract:
The Circassians semi-feudal, caste system of social stratification in a similar case, and while İslamlaşmış were exiled from the Ottoman Empire. Following the exile of the Ottoman policy of housing built in accordance with the Circassians Uzunyayla'da, social structures, and they came koruyabildikleri partial understanding of the Islamic Ottoman geography, despite the perception of their own religious and cultural transmission, and have established the practice of cultural production. However, perceptions of religion, especially one-on-one overlap with built-in perception of the Ottoman religious establishment of the Republic of Turkey as a secular religion subsequently behave are willing to accept the concept is understood that the work of oral history. Uzunyayla Circassians in the traditional sense of survival, süreğenliğini supply, production and transfer of cultural practices and traditions of the said religious perception and the Circassian language oydaşması tutmaktadır.Çerkesler provided an important dynamic for the oral form of unwritten rules of social misdemeanors been identified in many aspects of religious sanctions. A religious leader in the research Uzunyayla'daki Circassians (Adamey Hafiz Ali Effendi) and the basic pillars of his position; Circassian aristocrat (Thamai Adige) (Tok Haji Omar) and the bureaucrats: the dominant society's sanction / prompts, and who knows the rules of law (Smith Love) formed by the social leaders leg of the triple sheet with the central authority that established by consensus among the ethnic group to ethnic group's internal functioning of the unwritten social regulation and social misdemeanors by (heynape) It's a shame, (yemuk) built into the concepts of shame kılınarak, peace, serenity and tranquility in the subject to be lived is.Keywords: Uzunyayla Circassians, tradition (habze), religious leader, culture