Okul öncesi dönemdeki çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile dil gelişimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between digital game addiction tendencies and language development of preschool children
Yazar: FARUK TAYMAN
Danışman: PROF. DR. ARZU YÜKSELEN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı okul öncesi dönemdeki çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimleri ile dil gelişimleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma, nicel yöntem kullanılarak betimsel ve ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışma grubu, İstanbul'da bir devlet hastanesinin Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Hastalıkları polikliniğine başvuran 3-6 yaşlarındaki 160 çocuk ve ebeveynlerinden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak "Demografik Bilgi Formu", "Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği (DOBE)","Dijital Oyun Rehberlik Stratejileri Ölçeği (DOERS)" ve "Türkçe Erken Dil Testi (TEDİL)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-Testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlara göre; anne yaşı yüksek olan, annesi çalışmayan, geniş ailede yaşayan, baba öğrenim seviyesi düşük olan, evinde cep telefonu dışında tablet ve bilgisayar bulunan, dijital oyunlarla erken yaşta tanışan, her gün oyun oynayan/izleyen, gün içerisinde 180 dakikadan fazla oyun oynayan/izleyen, dış mekanda günde 1 saatten az vakit geçiren ve evinde kural/denetim bulunmayan çocuklarda dijital oyun bağımlılık eğilimi puanları yüksek bulunmuştur. Bağımlılık skorları yüksek çocuklarda, öfke nöbetleri ve agresif davranışların görülme sıklığı daha fazladır. Dil gelişimi sonuçlarına bakıldığında; annelerin öğrenim durumu ve ebeveynlerin günde 2 saatten fazla teknolojiyle ilgilenmelerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. TEDİL alt boyutu "İfade Edici Dil" ile DOBE "Hayata Yansıtma" arasında pozitif-düşük, TEDİL "İfade Edici Dil" ile DOERS "Aktif" arasında pozitif-düşük, TEDİL "Toplam" ile DOERS "Aktif" arasında pozitif-düşük seviyede anlamlı ilişki bulunmuştur. Çoklu regresyon analizi sonuçları incelendiğinde, DOBE ve DOERS ölçeklerinin, TEDİL puanlarına ait toplam varyansın %11.4'ünü anlamlı düzeyde açıkladığı saptanmıştır (R=.338, R²=.114). Sonuç olarak; dijital oyun konusunda ebeveynleriyle çatışma yaşayan çocukların dil gelişimi olumsuz etkilenirken, dijital oyunlarda gördüklerini gerçek hayata uyarlayan çocukların dil gelişim düzeylerinin pozitif etkilendiği bulunmuştur.

Abstract:
This study examines the relationship between digital game addiction tendencies and language development in preschool children. The research is designed using a quantitative approach and a descriptive and relational survey model. The study group consists of 160 children aged 3-6 who attended the Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic of a public hospital in Istanbul. The data collection tools used were the "Personal Information Form," "DİGİTAL GAME ADDİCTİON TENDENCY SCALE (DOBE)," "DİGİTAL GAME GUİDANCE STRATEGİES SCALE (DOERS)," and the "TURKİSH EARLY LANGUAGE TEST (TEDIL)." Descriptive statistics, independent samples t-Test, ANOVA, Pearson correlation, and regression analysis were employed for data analysis. The results indicated that children with higher digital game addiction scores were those whose mothers were older, mothers were not employed, children lived in extended families, fathers had lower educational levels, homes included tablets and computers in addition to mobile phones, children were introduced to digital games at an early age, played/watched games daily, spent more than 180 minutes a day on games, spent less than one hour outside daily, and had no rules/supervision at home. Children with higher addiction scores exhibited a greater frequency of anger outbursts and aggressive behaviors. Regarding language development, significant differences were observed based on maternal education level and the amount of time parents spent with technology (more than two hours daily). A positive, low-level significant relationship was found between TEDIL's "Expressive Language" sub-dimension and DOBE's "Projection into Life," between TEDIL "Expressive Language" and DOERS "Active," and between TEDIL "Total" and DOERS "Active." Multiple regression analysis results showed that the DOBE and DOERS scales significantly explained 11.4% of the total variance in TEDIL scores (R = .338, R² = .114). In conclusion, children who experience conflict with their parents regarding digital games have negatively impacted language development, while children who apply what they see in digital games to real life show a positive effect on their language development level.