Türkiye ve Irak 6.sınıf fen bilimleri ders programının karşılaştırmalı incelenmesi (İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi ile ırak Kerkük il merkezi örneği)
Comparative examination of 6th grade science curricula in Turkey and Iraq (The sample of Beylikdüzü district in İstanbul and the central Kirkuk in Iraq)
Yazar: DUNYAA MAHER JUMAA JUMAA
Danışman: PROF. DR. MEHMET TAŞPINAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Irak = Iraq ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Ortaokullar = Secondary schools ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Türkiye = Turkey ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye ve Irak'ta okutulan Fen bilimleri ders programlarını karşılaştırmalı olarak inceleyerek eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmada karma desen kullanılmış bu nedenle nicel ve nitel veriler toplanmıştır. Nicel verileri elde etmek için beşli likert tipine göre hazırlanmış olan "6. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Nitel verileri elde etmek  için ise yine öğretmenlere yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. "6. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Değerlendirme Formu" Türkiye'de İstanbul ili Beylikdüzü İlçesindeki Ortaokullarda görev yapan 82 fen öğretmenine uygulanmıştır. Irak'ta ise Kerkük il merkezinde bulunan Türkçe eğitim yapan okullardaki 63 fen öğretmenine uygulanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ise; Beylikdüzü'den 12 öğretmen, Kerkük'ten ise 8 öğretmen ile yapılan görüşmelerde kullanılmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesi için bilgisayar aracılığıyla yapılan istatistiksel veri analiz programı kullanılmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesi için ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, Türkiye ve Irak 6. Sınıf Fen bilimleri ders programları ders isminde ve okul düzeyinde farklılık bulunmuştur. Her iki ülkede Fen bilimleri dersine ayrılan haftalık ders saatti süresinde farklılık belirlenmiştir. Türkiye ve Irak'taki Fen öğretmenlerinin ders programındaki yapılan düzenlemelere rağmen programın amaçlarının öğrenci ihtiyaçlarını karşılaması veya problemleri çözebilmeleri için yetersiz kaldığı görüşünde oldukları söylenebilir. İki ülkedeki Fen bilimleri ders kitaplarının ve programlarının içeriğine bakıldığında ise; ders kitabının tek başına yetersiz kaldığı ve ek kaynakların kullanılması faydalı olacağı belirlenmiştir. Türkiye'deki Fen Bilimleri ders programında yapılan geliştirme çalışmalarına rağmen bulunan eksiklerin ve yanlışların, çalışmaların yeterince kapsamlı ve dikkatli yapılmadığından kaynaklı olabileceği sonucuna varılmıştır. Bunun için de sürdürülen çalışmaların daha kapsamlı, detaylı olması ve kendini sürekli geliştiren uzmanlar tarafından yapılması önerilmiştir. Irak Fen Bilgisi ders programı ülkede halen etkisini devam ettirmekte olan savaştan dolayı bütün alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da kısıtlamaya ve bazen de gerilemeye neden olmaktadır. Öğretmenlerden elde edilen görüşlerden yola çıkarak programın yetersiz ve eksik kaldığını söylenebilir. Öğretmenler aradaki farkı kapatmak için büyük çaba gösterdikleri, bunun sonucunda Irak Eğitim Bakanlığı'nın özellikle de Fen Bilgisi ders programı için daha sağlıklı ve verimli olacak ortamların hazırlanması gerektiği gibi öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the aim was to evaluate science curriculum by examining the science curriculum used in Turkey and Iraq and taking the views of teachers who teach in educational institutions about these programs. Mixed design was used in the study, so quantitative and qualitative data were collected. In order to obtain quantitative data, "6th Grade Science Curriculum Evaluation Form" which was designed in the form of a 5-point Likert-type scale was used.  In order to obtain qualitative data, a semi-structured interview form was prepared for teachers. The 6th Grade Science Curriculum Evaluation Form was conducted to 82 science teachers working in the middle schools in the district of Beylikdüzü in İstanbul in Turkey while it was conducted to 63 science teachers in schools where the medium of instruction is Turkish in the Central Kirkuk province in Iraq. On the other hand, semi-structured interview form was used fort he interviews carried out with 12 teachers from Beylikdüzü and 8 teachers from Kirkuk. For the analysis of quantitative data, statistical data analysis program was used. For the analysis of qualitative data, descriptive analysis method was used. According to the findings obtained in this study, Turkey and Iraq 6th grade science curriculum were found to differ in the course name and school level. Moreover, it was found that there was a difference in the duration of the weekly teaching hours allocated to science in both countries. It could be said that science teachers in Turkey and Iraq were of the opinion that the objectives of the program were inadequate in terms of meeting students' needs and students' problem solving despite arrangements made in the curricula. When the content of science textbooks and curricula in the two countries were examined, it was determined that the textbook alone was insufficient and the use of additional resources would be beneficial. It was concluded that the deficiencies and mistakes, found in the curriculum in Turkey despite the improvements made, might stem from the fact that the studies were not carried out in a sufficiently comprehensive and careful way. For this purpose, it was suggested that the studies carried out should be more comprehensive, detailed and carried out by experts who constantly improve themselves. As a result of the ongoing war in Iraq, the science curriculum in Iraq causes restrictions and sometimes regression in education as in all other fields. Based on the opinions obtained from the teachers, it can be said that the curriculum is inadequate and incomplete. Teachers have made great efforts to close the gap, and as a result, it was suggested that the MONE in Iraq should create a more healthy and productive environment particularly for the science curriculum.