İzmir ilindeki aile hekimliği asistanlarının yasal yetki ve sorumlulukları hakkında bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels and attitudes about the legal authorities and responsibilities of family medicine assistants in izmir
Yazar: GÜNNAZ GÜL İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Tıp mesleği, en riskli uygulama alanlarından biridir. Hekim, hastasıyla ilgili sadece olayın tıbbi yönünü değil, ayrıca idari ve adli yönünü de bilmek zorundadır. Hekim meslek pratiği sırasında bilerek veya dikkatsizlikle veya ihmal yoluyla hastalarına verdiği zarardan, hekimlikle ilgili yasalardaki kurallara uymamaktan, teşhis ve tedavideki gerekli en son bilimsel yöntemleri uygulamamaktan ve mesleğindeki acemiliğinden dolayı sorumlu tutulabilmektedir (1).
Bu çalışmayla, İzmir ilindeki aile hekimliği ana bilim dallarında uzmanlık eğitimi almakta olan asistan hekimlerin, yasal yetki ve sorumlulukları hakkında bilgi düzeyini ve yaklaşımlarını saptamak amaçlanmaktadır.
Yöntem: Kesitsel analitik tipte olan çalışmamız Ekim 2021– Kasım 2021 tarihleri arasında İzmir ilinde eğitim görmekte olan Aile Hekimliği asistanlarına uygulanmıştır. Toplamda 209 Aile Hekimi asistanına ulaşılmıştır. Bu çalışmada bireylere sosyodemografik hasta bilgi anket soruları, araştırmacı tarafından literatür ve ilgili kanunlar taranarak oluşturulmuş bilgi düzeyi ve tutum anketi uygulanmıştır. Bu anket sanal ortamdan ulaştırılarak online anket formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. Araştırmanın verileri IBM SPSS versiyonu 26 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: İzmir ilinde olan Aile Hekimliği uzmanlık alanında eğitim almakta olan asistan hekimlere 1 Ekim 2021- 30 Kasım 2021 tarihleri arasında 209 kişiye online anket uygulanmıştır. Katılımcıların %62,2'si (n=128) kadın, %38,8'si (n=81) erkektir, yaş ortalaması 28,22±2,23'tür. Hekimlik meslek yılı %60,3 'ü (n:126) 3 yıl ve altı, %39,7' si (n:83) 3 yıl
iii
üstüyken, aile hekimliğinde asistanlık yılı ise %57,9 ' u (n:121) 1.kıdem, %13,9'u (n:29) 2.kıdem, %28,2' si (n:59) 3.kıdemdir. %16,7'si (n:35) yasal yetkiler konusunda eğitim almışken, %83,3'ü (n:174) eğitim almadığını belirtmiştir. Katılımcıların %12,9'u (n:27) daha önce soruşturma geçirmiş olup, %87,1'i (n:182) ise soruşturma geçirmemiştir. Soruşturma geçirenlerin de % 8' i (n:2) ceza almıştır. %82,8'i (n:173) her yıl düzenli mesleki sigortasını yaptırdığını, %17,2 'si (n:36) de düzenli yaptırmadıklarını belirtmiştir. %16,7'si (n:35) beyaz kod verdiğini, %83,3'ü (n:174) beyaz kod vermediğini belirtmiştir. Bilgiye ulaşımın %31,6'sı (n:66) kurumlardan, %65,1'i (n:136) meslektaşlardan, %79,4'ü (n:166) internetten ulaştığını belirtmiştir.
Bilgi sorularından en çok doğru yanıt verilen soru 4. soru 'Hekimin tıbbi müdahaleyi iyileştirmeyle sonuçlandırma, hastanın sağlığına kavuşacağı yolunda bir güvence verme zorunluluğu vardır.', en fazla yanlış cevaplandırılan soru ise 5. soru 'ASM'de çalışırken hekim hatası nedeniyle verdiğiniz zarardan ötürü hasta şahsınıza karşı maddi tazminat davası açabilir.' sorusudur.
Sonuç: Çalışmamızda İzmir ilinde eğitim almakta olan Aile Hekimliği asistan hekimlere yaptığımız çalışmada "yasal yetki ve sorumlulukları hakkında bilgi düzeyleri" konulu çalışmada hekimlerin orta düzeyde bilgi sahibi oldukları ve bilmedikleri konularda sorumlu olabilecekleri tutumsal davranışlara rastlanmıştır.
Malpraktis davalarının her geçen gün artması ve aile hekimlerine yüklenen sorumluluklarının ve iş gücünün de artıyor olması, aile hekimlerine gerek tıp fakültesi eğitimi boyunca gerekse asistanlık süresince veya meslek içi eğitimlerde hekim hak ve sorumlulukları ile ilgili kapsamlı bir eğitimin verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Purpose: The medical profession is one of the riskiest practice areas. The physician must know not only the medical aspect of the case regarding his patient, but also the administrative and judicial aspects. Physicians can be held responsible for the harm they cause to their patients knowingly or carelessly or through negligence during their professional practice, for not complying with the rules of the law regarding medicine, for not applying the latest scientific methods required for diagnosis and treatment, and for their inexperience in their profession (1).
This study aims to determine the knowledge level and approaches of assistant physicians who are receiving specialty training in family medicine departments in Izmir about their legal powers and responsibilities.
Method: Our cross-sectional analytical study was applied to Family Medicine assistants studying in Izmir between October 2021 and November 2021. A total of 209 Family Physician assistants were reached. In this study, sociodemographic patient information survey questions and a knowledge level and attitude survey created by the researcher by scanning the literature and relevant laws were applied to individuals. This survey was delivered virtually and data was collected via the online survey form. The data of the study were evaluated using IBM SPSS version 26 program. In statistical evaluation of the data, p<0.05 was considered significant.
Findings: An online survey was administered to 209 assistant physicians studying in the specialty of Family Medicine in Izmir between October 1, 2021 and November 30, 2021. 62.2% (n=128) of the participants were women, 38.8% (n=81) were men, and the average age was 28.22±2.23. While 60.3% (n:126) of the medical practice years were 3 years or less, 39.7% (n:83) were 3 years or more, and 57.9% (n:121) of the years of assistantship in family medicine were years. 1st seniority, 13.9% (n:29) 2nd seniority, 28.2% (n:59) 3rd seniority. While 16.7%
v
(n:35) had received training on legal powers, 83.3% (n:174) stated that they had not received training. 12.9% (n:27) of the participants had been investigated before, and 87.1% (n:182) had not been investigated. 8% (n:2) of those who were investigated were punished. 82.8% (n:173) stated that they had regular professional insurance every year, and 17.2% (n:36) stated that they did not have regular professional insurance. 16.7% (n:35) stated that they gave a white code, and 83.3% (n:174) stated that they did not give a white code. They stated that 31.6% (n:66) of information was accessed from institutions, 65.1% (n:136) from colleagues, and 79.4% (n:166) from the internet.
Among the information questions, the question with the most correct answers is the 4th question, 'The physician has an obligation to conclude the medical intervention with improvement and to give assurance that the patient will regain his health.', and the most incorrectly answered question is the 5th question, 'Due to the damage you caused due to the physician's error while working at the FHC. The patient may file a lawsuit against you for financial compensation.
Results: In our study on "level of knowledge about legal powers and responsibilities", which we conducted with Family Medicine assistant physicians studying in Izmir, attitudinal behaviors were found in which physicians had moderate knowledge and could be responsible for matters they did not know.
The fact that malpractice cases are increasing day by day and the responsibilities and workforce imposed on family physicians are increasing, reveals that family physicians need to be given comprehensive training regarding physician rights and responsibilities, both during medical school education, during their assistantships or in-service training.