Toplumsal ilişkiler bağlamında dışavurumculuk ve iktidar etkileşimi
The interaction of expressionism and power in terms of social affairs
Yazar: NİLÜFER TOPAL
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN ÖZGÜLTEKİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Toplumsallığı her zaman içinde taşımakla beraber sanat, bu yapı içerisinde ilkakımsal karşı çıkışlarını 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyılda yapmaya başladı. Bu da,ilerleyen teknoloji ve sanayinin kontrol edilemezcesine bir canavara dönüşmesininsonucunda ortaya çıkan bunalımın bir sonucuydu. Toplum içinde,toplumsallaşamamanın sonucu olarak ortaya çıkan bunalımın ifadelerini ilk olarakNietzsche'nin felsefesinde ve ondan etkilenen sanat akımlarında görürüz. Bu etkilerigördüğümüz Dışavurumculuk akımı yerleşik kuralların iktidarına karşı çıkışını;ölüm, korku, yalnızlık, düşgücü gibi konularla, imgelemin özgürlüğünü savunan veakademik kuralların, yaratıcılığın özgürlüğünü kısıtladığını öne süren anlayışıylayapmıştı. Buna bağlı olarak, yaratım gücünün hiçbir biçimsel özelliklesınırlanmadığı ilkel toplum sanatına, çocuk ve akıl hastalarının resimlerine ilgiduydu. Bunlar ise başlı başına gelişimini tamamlamamış ve bu sebeple mutlakdoğrulara uyum sağlayamayacak olan norm dışı kişiliklerdi.Her ne kadar bu norm dışı kimliklerin farkına varmış ve siyasi anlamda daçoğu sanatçı sol kanatta yer almış olsa da; Birinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanılanbunalımın atlatılabilmesi için gerekli olan temizliği `savaş'ta görmesi, onu `faşizm'eyaklaştırır. Savaştan sonra ise eski canlılığını yitiren Dışavurumculuk, yerini dahaeleştirel bir tutum olan ve Dışavurumculuktan beslenen sanatçıların da içinde yeraldığı Yeni Nesnelciliğe bırakır. Eski coşkusunu yitirmişte olsa yine de devam edenDışavurumculuk, Alman toplumunun yüce değerlerini vurguladıkları gerekçesiyleyaklaşmakta olan Faşist düzen tarafından da onaylanır fakat yine aynı düzentarafından dejenere oldukları ifade edilerek, bu sanatçıların yapıtları toplatılır ve yokedilmek istenir, sonrasında da `Entartete Kunst' (Yoz Sanat) adı altında, alayaalınacak sanat olarak halka sergilenir.Bu araştırma da, konunun içinde yer aldığı sosyal, kültürel ve psikolojiközelliklere ilişkin ulaşılabilen kaynakların incelenmesi sonucundaDışavurumculuğun iktidar ile etkileşim durumunu saptama esasına dayanmaktadır.

Abstract:
Art always has socialism inside itself, however it has started to make its firstmovement oppositions within this structure at the end of the 19th century and in 20thcentury. It has been the consequence of the crisis occurred as a result of developingtechnology and industry?s turning into an uncontrollable monster. We firstly seecrisis expressions appeared as a result of inability of socialization in society in thephilosophy of Nietzsche and the art movements affected from his philosophy.Expressionism movement in which we see these effects has made its oppositionagainist power of settled rules by the aid of its comprehension defending the freedomof imagery with the subjects of death, fear, solitude, fancy and suggesting thatacademic rules restrain the freedom of creativeness. Depending upon this point, ithas paid attention to primitive society art, child picture, insane person pictures whichcreative power does not restrain with any structural feature. And they have beenabnormal personalities who have not completed their growth on their own and cannot accord with the realities.Although most of artists have been in the left side in politcal perspective andrecognized these sort of abnormal identities, the view that the purity required forgetting rid of the crisis occured before First World War is within the ?war?,approaches it to ?fascism?. Expressionism losing its early activity after the war givesits place to New Objectivism which is a more critical approach and in which also theartists fed from Expressionism have taken place. Expressionism going aheadanyway although it has lost early eagerness, is also approved by Fascist order comingnear since they emphasize on noble values of German society, but works of theseartists have been withdrawn and aimed to be destroyed stated again by the sameorder that they have degenerated and later they are exhibited to public as the art madefun of under the name of ?Entartete Kunst? (Degenerate Art).This research is as well based on the base of determining the interactionsituation of Expressionism with power, examining required resources related tosocial, cultural and psychological features in which the subject is included.