Bursa ilinde üzümsü meyveler ekonomisi
Berry economy in Bursa province
Yazar: SULTAN ER
Danışman: PROF. DR. SERTAÇ DOKUZLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, üzümsü meyve sektörünün dünya ve Türkiye genelindeki durumunu 
inceleyerek, üretim, tüketim, işleme, dış ticaret ve pazarlama açısından sektörün genel 
çerçevesini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bursa ili özelinde üzümsü meyvelerin 
ekonomisinin incelendiği bu çalışma, yüksek gelir potansiyeline sahip ürünlerde sektöre 
yol gösterici olması bakımından önem taşımaktadır. 
Araştırma konusu olan üzümsü meyvelerle ilgili istatistiki veriler TÜİK, FAOSTAT ve
TRADEMAP gibi veri tabanlarından elde edilerek analiz edilmiş ve üretim hacmi, dış 
ticaret potansiyeli ile tahmini fiyatlar ortaya konulmuştur. Sektörde faaliyet gösteren dış 
ticaret şirketleri yetkilileri, ziraat mühendisleri, kooperatif başkanları, akademisyenler, 
yetiştiriciler gibi sektöre hâkim işletme ve kişiler ile yüz yüze görüşmeler
gerçekleştirilip mevcut durum, sektörün beklentileri ve sorunları analiz edilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre Bursa ili özelinde 2030 yılına kadar böğürtlen dışındaki tüm 
üzümsü meyvelerde üretim artışı olacağı tahmin edilmesine rağmen, toplam üretim 
değerinde çok az bir artış olacağı öngörülmektedir. Yapılan analizler sonucunda 
enflasyon oranında düşüş gerçekleşmesi ve reel fiyatların artması durumunda ilerleyen 
yıllarda üzümsü meyvelerin Bursa ekonomisine olan katkısının daha fazla olacağı 
belirlenmiştir. 
Sonuç olarak, üzümsü meyve sektörünün gelişmesi ve sürdürülebilir olması için 
yetiştiricilere teknik destek verilmesi, modern tarım yöntemlerinin ve teknolojilerinin 
kullanılması, katma değerli ürün üretiminin teşvik edilmesi, denetim mekanizmalarının 
güçlendirilmesi, üretici birlik ve kooperatiflerinin desteklenmesi, sürdürülebilir tarım 
için tarımsal uygulama, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi, genç 
çiftçilerin desteklenmesi, teşvik ve mali destek sağlanması gibi önemli adımlar 
atılmalıdır. Bu tavsiyeler, sektörün büyümesini ve gelişmesini desteklemek için tarım 
politikaları için göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
This study aims to examine the global and Turkish status of the soft fruit sector, with 
the objective of outlining the overall framework of the industry in terms of production, 
consumption, processing, foreign trade, and marketing. Focusing on the economy of 
soft fruits in the Bursa province, this study holds significance as it serves as a guiding 
source for the sector, particularly in high-income potential products.
Statistical data related to the subject of soft fruits were obtained from databases such as 
TUIK, FAOSTAT, and TRADEMAP. These data were subsequently analysed to reveal 
production volume, foreign trade potential, and estimated prices. Through face-to-face 
interviews with key figures in the industry, including representatives of foreign trade 
companies, agricultural engineers, cooperative heads, academicians, and cultivators, the 
current state, expectations, and challenges of the sector were analysed.
According to the results obtained, it is projected that there will be an increase in 
production for all soft fruits in the Bursa province except for blackberries until the year 
2030. However, despite this increase in production, there is expected to be only a slight 
rise in the overall production value. The analysis further indicates that if there is a 
decrease in the inflation rate and an increase in real prices, the contribution of soft fruits 
to the economy of Bursa is likely to be more substantial in the coming years.
In conclusion, to foster the growth and sustainability of the soft fruit sector, several 
important steps should be taken, including providing technical support to cultivators, 
adopting modern agricultural methods and technologies, encouraging the production of 
value-added goods, enhancing inspection mechanisms, supporting producer associations 
and cooperatives, promoting sustainable agricultural practices through research and 
development activities, assisting young farmers, and offering incentives and financial 
support. These recommendations should be taken into account when formulating 
agricultural policies to facilitate the expansion and development of the sector.