Bedensel engelli bireylerin sosyal destek düzeyleri ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social support levels and life satisfaction of persons with physical disabilities
Yazar: AYNEL YAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE AKSAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden sosyolojisi = Body sociology ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Görme engelliler = Visually impaired ; Sosyal destek = Social support ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Engelli bireylerin yaşamında, sağlık sorunun beraberinde getirdiği problemler ve yoğun stres ile başa çıkmasında çevresinden algıladığı sosyal destek son derece önemlidir. Sosyal destek, bireyin çevresinden algıladığı maddi ve manevi her türlü yardımdır. İhtiyacı olduğunda sosyal destek alabileceği inancı, engelli bireyleri mutlu etmekte yaşam doyumunu artırmaktadır. Bedensel engelli bireylerin algılanan sosyal destek düzeyleri ile yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu çalışma, nicel araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışmada betimsel ve ilişkisel araştırma modeli kullanılmış, verilerin elde edilmesinde anket tekniğinden yararlanılmıştır.
 Araştırmanın örneklemini Türkiye Sakatlar Derneği Konya Şubesi, Görmeyenleri Koruma Derneği Konya Şubesi, 6 Nokta Körler Derneği Konya Şubesi, İşitme Engelliler Derneği Konya Şubesi ve Konya İşitme Engelliler ve İşaret Dili Eğitim Derneği' ne dâhil olan görme, işitme ve ortopedik engeli bulunan 155 engelli birey oluşturmaktadır. Araştırmaya katılmayı kabul eden bedensel engelli bireylere Demografik Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) uygulanmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenirliği Cronbach's Alpha Katsayısının değerlendirilmesi kullanılarak yapılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda ÇBASDÖ' nin güvenirlik katsayısı 0.75, YDÖ' nin güvenirlik katsayısı 0.79 olarak bulunmuştur. Verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, tek yönlü ANOVA, t testi ve Basit Kısmi Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırmada bedensel engelli bireylerin sosyal destek ve alt ölçekleri puanları ile yaşam doyumu ölçeği puanları arasındaki ilişki incelendiğinde aralarında pozitif yönlü orta seviyede bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bunun anlamı bedensel engelli bireylerin algıladıkları sosyal destek düzeyi arttıkça yaşam doyumu düzeylerinin artmakta olduğudur. 

Anahtar Sözcükler: Bedensel engelli, algılanan sosyal destek, yaşam doyumu

Abstract:
Social support perceived from the environment are extremely important for coping with the problems caused by the health difficulties and intense stress in the life of disabled individuals. Social support is every kind of materialistic and spiritual assistance that an individual perceives from the environment. The belief that disabled individuals can get social support when they need it makes them happy and increases their life satisfaction. This study was designed with the aim of analyzing the relationship between perceived social support levels and life satisfaction of physically disabled individuals. "Descriptive and relational research model" was used in the study and survey technique was used of obtain the data.
155 disabled individuals with hearing visual and orthopedic disabilities are included in the Hearing Disabilities and Sign Language Education Association, The Society for the Protection of the Visually Impaired, 6 Point association for the blind, and disabled association. Demographic Information Form, Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSAS) and Life Satisfaction Scale (GDS) were administered to physically disabled individuals who agreed to participate in the study.
       When the data obtained in the study were analyzed, Statistical Package for Social Sciences 21.0 program was used. Descriptive statistical methods such as numbers, percent's, averages, standard deviation were wed to evaluate the data. The reliability of the scales wed in the study was made by using Cronbach's Alpha coefficient's assessment. As a result of the assessment; Multidimensional Scale of Perceived Social Support's reliability coefficient was found as 0.75 a Life Satisfaction Scale's reliability coefficient was found as 0.79. Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis H test, one-way ANOVA, t test and Simple Partial Correlation Analysis were used to analyze the data.
When the relationship between the social support and subscales scares of the physically disabled individuals and the life satisfaction scale scores were indicated, there was a moderate positive relationship among them. This means that the level of life satisfaction increases as the level of perceived social support by physically disabled individual's increases.

Key Words: Physically disabled individual, perceived social support, life satisfaction.