İnovasyon performansını etkileyen kriterlerin Bulanık DEMATEL yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the affecting criteria of innovation performance with Fuzzy DEMATEL method
Yazar: BEYZA BİROL
Danışman: DOÇ. DR. EJDER AYÇİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık DEMATEL = Fuzzy DEMATEL ; DEMATEL = DEMATEL ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesi, Endüstri 4.0 ve hatta üzeri 
uygulamalar, tüketimin ve nüfusun artmaya devam etmesi, rekabetin küresel 
boyutlarda olması dolayısıyla, işletmelerin var olabilmek adına inovatif, yenilikçi, 
yaratıcı davranışlarda bulunmaları gerekmektedir. İnovasyon sadece işletmelerin 
ömürlerini uzatabilmek için değil, insan yaşamına fayda sağlayabilmek adına da
önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, otomotiv sektöründe 
inovasyon ve Ar-Ge faaliyetlerinde bulunan işletmelerin, inovasyon performanslarına 
etki eden kriterler incelenmek istenmiştir. Uygulamada bulanık çok kriterli karar 
verme yöntemlerinden biri olan Bulanık DEMATEL yöntemi kullanılarak, inovasyon 
performansına en çok etki eden kriteri saptamak ve kriterler arasındaki neden-sonuç 
ilişkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Sektörel deneyim sahibi altı uzman karar 
vericinin görüşleri doğrultusunda yapılan analizler sonucunda, inovasyon 
performansını etkileyen kriterler arasında diğer kriterler ile en fazla ilişkili kriterlerin
İşletmenin Büyüklüğü (Kapasitesi) olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin 
kapasitelerinin teknolojik altyapılarını, iş birliklerini, finansal güçlerini ve 
çalışanlarına karşı tutumlarını etkilediği gözlemlenmiştir. Ayrıca kriterler etki 
durumlarına göre gruplandırılarak aralarındaki ilişkiler ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Nowadays, due to the rapid development of technology, applications of 
industry 4.0 and even higher, the continued increase in consumption and population, 
and the global competition, businesses need to engage in innovative, innovative and 
creative behaviors in order to survive. Innovation emerges as an important concept not 
only to extend the life of businesses, but also to benefit human life. In this study, it is 
aimed to examine the criteria that affect the innovation performance of enterprises 
engaged in innovation and R&D activities in the automotive sector. In practice, the 
Fuzzy DEMATEL method, which is one of the fuzzy multi-criteria decision-making 
methods, was used, so it was aimed to determine the criterion that most affected 
innovation performance and to see the cause-effect relationship between the criteria. 
As a result of the research, according to the decisions of six expert decision makers, it 
has been determined that the criterion that affects the innovation performance the most 
is the 'Size (Capacity) of the Company'. It has been observed that the capacities of the 
enterprises affect their technological infrastructure, cooperation, financial power and 
attitude towards their employees. In addition, the criteria were grouped according to 
their impact status, and the relationships between them it has been tried to put forward.