Mut "Taş Han" koruma sorunları ve değerlendirilmesi
Mut "Taş Han" conservation problems and evaluation
Yazar: AYŞE SENEM KAVALCI
Danışman: PROF. İSMET AĞARYILMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mut ?Tas Han? Koruma Sorunları ve DegerlendirilmesiAyse Senem KavalcıBu tez Mut kentinin önemli tarihi yapılarından olan Tas Han'ın korunması ve kullanılmasınayönelik öneriler olusturmak amacıyla hazırlanmıstır. Yapılan çalısmanın Osmanlı konaklamahanlarının yeniden degerlendirilmesi için örnek olusturması hedeflenmektedir.Çalısmada, Mut kentinin genel özellikleri ve tarihsel gelisimi incelenmis, dönemlere göre hanmimarisinin gelisimi irdelenmistir. Tas Han'ın olusum ve gelisim süreci ile özellikleridegerlendirilmistir. Han, yakın çevredeki ve aynı dönemdeki hanlarla karsılastırılarakbenzerlik ve farklılıkları incelenmistir.Yapılan kütüphane çalısmalarının yanı sıra Ekim 2004, Nisan 2005 ve Ekim 2005 tarihlerindeMut'a gidilerek Tas Han'da analitik rölöve çalısması yapılmıs ve han çevresinde yer alanticaret dokusu analiz edilmistir.Dikdörtgen avlulu bir plan semasına sahip olan hanın, konaklama hanı olarak insa edildigianlasılmıstır. Yıgma kargir sistemde, tas malzemeyle insa edilmis olup tek kattan meydanagelen hanın bitisiginde daha önceden bir ahır mekânının var oldugu yapı sahiplerindenögrenilmistir. Bu alanın küçük bir bölümünde yapılan kazıdan, çesitli kaynaklarda verilenbilgilerden ve benzer plan semasına sahip hanlarla yapılan karsılastırmadan elde edilenbulgular sonucunda bu bölümün planı anlasılabilmistir.Tas Han'ın korunmasını ve yeni bir islev kazandırılarak kullanılmasını amaçlayan bu tezde,yapıdaki tüm hasar ve bozulmaların da incelendigi analitik rölöveler ve yapılan literatürarastırmaları sonucunda yapının özgün hali oldugu düsünülen sekliyle restitüsyonu çizilmistir.Yapının ve kentin mevcut durumu göz önüne alınarak yapıya yeni bir islev önerisigetirilmistir. Önerilen sosyal merkez ve çarsı islevlerine uygun olarak da restorasyon projelerihazırlanmıstır.Anahtar kelimeler: Tas Han, Mut, Claudiopolis, konaklama hanları, Osmanlı dönemi.

Abstract:
Mut ?Tas Han? Koruma Sorunları ve DegerlendirilmesiMut ?Tas Han? Conservation Problems and EvaluationAyse Senem KavalcıThis thesis is prepared for the aim of making proposals for preserving and reusing Tas Khan,which is one of the most important historical buildings of Mut district. This study is plannedon constituting an example for anew evaluation of Ottoman khans for accommodation.In the study, general characteristics and historical development of Mut district is analyzed, thedevelopment of the architecture of the khans in different periods is explicated. Theconstitution and development process of Tas Khan and also its characteristics is evaluated.The khan is compared with the other khans of the near distance and also with the khans of thesame period, the similarities and differences are analyzed.Besides the library research, analytical building survey of Tas Khan was made during thethree journeys to Mut in 2004 October, 2005 April and October. And also the commercialtexture surrounding the khan was analyzedIt is comrehended that the khan, which has a plan scheme with rectangular courtyard, wasbuilt for the purpose of accommodation. The-one-storeyed khan was built in massive stonestructure system. It is learned from the owners of the building that there was a stable adjacentto the khan. In the result of the diagnosis obtained from the excavation made in a small part ofthis area, from some information in different written sources and from the comparison withthe khans which has similar plan schemes; the plan of the stable could be understood.In this thesis that intends to preserve and reuse Tas Khan with a new function, restitution isdrawn in the way that is thought to be the original shape of the building. Those were drawn inthe result of the literary research and the analytical building survey in which all of the damageand corruption are analyzed. Bethinking the current situation of the building and the district, anew function is proposed for the building. The restoration projects are prepared according tothe proposed functions, social center and market place.Keywords: Tas Khan, Mut, Claudiopolis, khans for accommodation, Ottoman period.