Şekil indeksinin sülün yumurtalarında yumurta kalite özellikleri ile kuluçka verimine etkisi
The effect of shape index on egg quality traits and hatching results in pheasant eggs
Yazar: ENGİN BAHÇECİ
Danışman: PROF. DR. KEMAL KIRIKÇI
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kalite özellikleri = Quality properties ; Kuluçka özellikleri = Hatchability ; Sülünler = Pheasants ; Yumurta şekil indeksi = Egg shape index

Özet:
Bu çalışmada sülün yumurtalarında şekil indeksinin (Şİ) yumurta kalite özellikleri ve kuluçka sonuçlarına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 48, 52 ve 56 haftalık yaştaki sülünlerden elde edilen yumurtalar 1) şekil indeksi 78,00 ve daha küçük (Şİ≤78,00), 2) şekil indeksi 78,01-81,00 aralığı (78,01≤Şİ≤81,00), 3) şekil indeksi 81,01 ve daha yukarı (Şİ≥81,01) olmak üzere ve kontrol grubuyla birlikte toplam 4 gruba ayrılmıştır. Her bir yaş grubuna ait her bir yumurta grubundan 60 adet yumurta belirlenip, 10 tanesi yumurta kalite özelliklerinin belirlenmesinde, 50 tanesi ise kuluçka özelliklerinin belirlenmesinde kullanılmıştır. Böylece 3 farklı yaş grubuyla birlikte toplam 720 adet sülün yumurtası araştırma materyali olarak kullanılmıştır. 
Araştırmada şekil indeksi gruplarına göre; sarı ağırlığı, kabuk ağırlığı, ak oranı, sarı oranı (P<0,01) ve kabuk oranı (P<0,05),  önemli derecede etkilenmiş; yumurta ağırlığı ve ak ağırlığına önemli etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Kuluçka randımanı, döllülük oranı ve çıkım oranı gibi kuluçka özellikleri bakımından ise yalnızca 56 haftalık yaştaki sülünlerden elde edilen yumurtaların oluşturduğu kontrol gruplarında farklılık olduğu görülmüştür. Şekil indeksi ile ak yüksekliği (r:0,204) ve Haugh birimi (r:0,191) arasında önemli düzeyde (P<0,05) korelasyon tespit edilmiştir.
48, 52 ve 56 haftalık yaş gruplarında ak ağırlığı (P<0,01), kabuk ağırlığı (P<0,001), ak oranı(P<0,01),, sarı oranı(P<0,05), kabuk oranı (P<0,001), ve Haugh biriminde (P<0,001),  farklılıkların önemli olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; sülünlerde şekil indeksinin yumurta kalite özelliklerini ve özellikle kuluçka özelliklerini belirgin derecede etkilediği kesin olarak söylenemez. Sülünlerden elde edilen civcivlerin çok değerli olduğu düşünüldüğünde, damızlıklardan elde edilen tüm yumurtaların kuluçkaya konulması tavsiye edilebilir.
Anahtar kelimeler: Kuluçka özellikleri; sülün; şekil indeksi; yumurta kalite özellikleri.

Abstract:
The study was aimed to determine the effects of shape index (SI) on egg quality characteristics and hatching results of pheasant eggs. The study was formed 3x4 experimental design according to hen age (48, 52 and 56 weeks) and shape index (Control, SI≤78, 78,01≤SI≤81,00, SI ≥81,01). Totally, 60 eggs from each egg SI group belonging to each age group were determined, 10 of them were used to determine egg quality characteristics and 50 of them were used to determine hatching characteristics. Thus, a total of 720 pheasant eggs belongs 3 different age group were used as research material.
 According to the shape index groups in the research; It was determined that yolk weight, shell weight, white ratio, yolk ratio (P<0,01) and shell ratio (P<0,05) were significantly affected while egg weight and albumen weight had no significant effect among shape index treatment groups. In terms of hatching characteristics such as hatching efficiency, fertility rate and hatchability of fertile eggs, it was observed that there was a significant difference only in the control groups formed by eggs obtained from pheasants at 56 weeks of age. A significant correlation for shape index (P<0,05) was determined and albumen height (r:0,204) and Haugh unit (r:0,191).
According to the age groups of 48, 52 and 56 weeks, it was determined that the differences in albumen weight (P<0,01), eggshell weight (P<0,001), albumen rate (P<0,01), yolk rate (P<0,05), eggshell rate (P<0,001) and Haugh unit (P<0,001) were found to be significant. The results from this study showed that shape index of pheasant eggs weren't significantly affected both egg quality and hatching results. Considering great valuable of pheasant chicks, it is advisable to incubate all eggs from breeders.
Keywords: Egg quality; hatching characteristics; pheasant, shape index.