Farklı öğretim kademelerindeki öğrencilerde bilim insanı algısının belirlenmesi
Determination of scientist perception in students in different teaching stages
Yazar: ESİN ÇAKICI
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KELEŞ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Anaokulları = Kindergartens ; Bilim insanı = Scientist ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Resimler = Pictures ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışma anaokulu, ilkokul ve ortaokul öğrencilerinde bilim insanı algısının öğrenciler tarafından çizilen resimler ile belirlenmesini amaçlamaktadır. 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında Mersin ilindekiokullarda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır.Öğrencilerin ürettiği bilim insanı konulu resimlerin analizi vesözlü görüşmeler yoluyla elde edilen bulgular yorumlanmıştır.Araştırma kapsamında 19 anaokulu, 134ilkokul ve 31ortaokul öğrencisine resim çizdirilmiş ve bazı öğrenciler ile yarı yapılandırılmış sözlü görüşmeyapılmıştır. Literatür taramasında anaokulu ve ilkokul öğrencileri ile gerçekleştirilen çalışmaların daha fazla olduğu görülmüştür. Ortaokullarda ve liselerde sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Anaokulu ve ilkokul öğrencilerinde bilim insanı algısında yüksek seviyede çeşitlilik gözlenirken ortaokul öğrencilerinde algıların kalıplaştığı ve benzer kavramların kullanıldığı belirlenmiştir. Çok sayda öğrenci bilim insanını beyaz kıyafetli, önlüklü,deney gözlüklü, dağınık saçlı olarak betimlemiştir. Resimlerde ağırlıklı olarak laboratuvar ortamında çalışan kişiler olarak gösterilmiştir. Bilim insanının erkek veya kadın olabileceği ifade edilmiştir.Öğrencilerdeki bilim insanı algısı en başta öğretmenlerinden daha sonra da televizyon, internet gibi medya araçlarından etkilenme ile şekillenmektedir. Sonuç olarak öğrencilerin bilim insanı algısı eğitim düzeyi ile değişim göstermektedir. Öğretim programlarında ve ders kitaplarında, bilim doğası ve bilim adamlarının nitelikleri konularına yer verilmesi, bu değişimde etkili olabilir.Öğretim programlarında bilimin doğası ve bilim insanı algısını doğru etkileyecek içeriğe yer verilmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler:Algı, bilim insanı, okul öncesi, ilkokul, ortaokul

Abstract:
This study aims to determine the perception of scientists in kindergarten, primary school and junior high school students by the pictures drawn by the students. It was realized in the schools in Mersin province during 2016-2017 academic year.Qualitative research method was used in the study.The findings obtained through analysis of the pictures of scientists produced by students and verbal negotiations have been interpreted.In the scope of the research, 19 kindergartens, 134 primary schools and 31 junior high school students were drawn and semi-structured oral interviews were made with some students.It has been found that the research carried out with the kindergarten and elementary school students is more in the literature search.There are a limited number of studies in middle schools and high schools.While there was a high level of diversity in the kindergarten and elementary school students' perceptions of scientists, it was determined that the perceptions of middle school students were stereotyped and similar concepts were used.A large number of students described the scientist as white clothing, apron, test glasses, and scattered hair.The pictures are mainly shown as people working in the laboratory environment.It is stated that the scientist can be a man or a woman.The perception of the scientists in the students is shaped primarily by the influence of the teachers, then the media tools such as television and internet.As a result, students' perceptions of science change with the level of education.The inclusion of science nature and scientists' qualities in curricula and textbooks can be effective in this change. It is suggested that the curriculum should include the nature of science and the content that will directly affect the perception of scientists.

Key words: Scientist, kindergarten, primary school, middle school, perception