Phosmet'in toksik etkilerinin araştırılması
Investigation of the toxic effects of phosmet
Yazar: MUSTAFA ATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYHUN BEREKETOĞLU
İskenderun Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer Tehditler Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering
Dizin: Akut hastalık = Acute disease ; Daphnia magna = Daphnia magna ; KBRN = CBRN ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer kelimelerinin baş harfleri ile kullanılan KBRN terimi söz konusu maddelerin kasten veya kazayla kullanılmasıyla meydana gelen, çevre ve insan için zararlı ve tehlikeli durumları belirtmek için kullanılmaktadır. Pestisitler, özellikle bitki zararlılarının, yabani otların veya bitki hastalıklarının kontrolü için tasarlanmış heterojen bir kimyasal grubu oluşturmakta ve KBRN ajanı olarak kullanılabilme potansiyeli taşımaktadır. Bundan dolayı pestisitlerin olası olumsuz etkilerinin belirlenmesi ileride doğabilecek kimyasal tehlikeler karşısında alınabilecek önlemlerin ortaya konması noktasında önem arz etmektedir. Bu kapsamda yapılan araştırmanın amacı yaygın kullanıma sahip bir pestisit olan Phosmet'in olası toksik etkilerini model bir organizma olan Daphnia magna üzerindeki akut ve kronik toksisite deneyleri ile tespit etmektir. Araştırmada hayatta kalma deneyleri 6 kuyucuklu plakalarda 7 farklı konstrasyonda (0,01; 0,1; 1,10; 25; 50; 100 μM) 3 tekrarlı olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre 24 saatlik maruziyet sonunda 25 uM ve üstü phosmet konsantrasyonlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde mortalite tespit edilmiştir. Bununla birlikte, 48 saatlik maruziyette 1 ve 10 uM phosmet konsantrasyonlarında anlamlı seviyede mortalite olduğu bulunmuş ve 50 ve 100 uM phosmet konsantrasyonlarında tüm canlılar ölmüştür. Diğer taraftan kronik toksisite deneyleri yaşam süresi ve üreme olmak üzere iki kademeli olarak gerçekleştirilmiş olup deneylerde organizmalar 0,01 ve 0,1 μM Phosmet konsantrasyonlarına maruz bırakılmıştır. Yaşam süresi deneyleri bütün canlılar ölünceye kadar devam ettirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Phosmet'in Daphnia magna'ların yaşam sürelerine olumsuz bir etkisinin olmadığı belirlenmiş, üreme deneylerinde 0,1 μM Phosmet konsantrasyonun kontrol grubuna kıyasla daha çok yavru verdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Phosmet'in Daphnia magna üzerinde konsantrasyona bağlı olarak olumsuz etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, güvenlik ve toksisite seviyelerini belirlemek için Phosmet'in daha ileri analizlerinin yapılması, çevredeki kullanımının ve seviyelerinin dikkatle izlenmesi gerekmektedir.

Abstract:
The term CBRN, which is used with the initials of the words Chemical, Biological, Radiological and Nuclear, is used to indicate harmful and dangerous situations for the environment and human beings, which are caused by the deliberate or accidental use of the said substances. Pesticides constitute a heterogeneous group of chemicals specifically designed for the control of plant pests, weeds or plant diseases and have the potential to be used as CBRN agents. For this reason, it is important to determine the possible negative effects of pesticides in terms of revealing the measures that can be taken against chemical hazards that may arise in the future. The aim of the research carried out in this context is to determine the possible toxic effects of Phosmet, a widely used pesticide, with acute and chronic toxicity experiments on a model organism, Daphnia magna. In the study, survival experiments were performed in 6-well plates at 7 different concentrations (0,01; 0,1; 1,10; 25; 50; 100 μM) in 3 replicates. According to the results obtained, a statistically significant mortality was determined at 25 µM and above phosmet concentrations after 24 hours of exposure. However, significant mortality was found at 1 and 10 µM phosmet concentrations at 48 hours of exposure, and all organisms died at 50 and 100 µM phosmet concentrations. On the other hand, chronic toxicity experiments were carried out in two stages, lifespan and reproduction, and organisms were exposed to 0,01 and 0,1 μM Phosmet concentrations in the experiments. Lifespan experiments were continued until all living things died. According to the results obtained, it was determined that Phosmet did not have a negative effect on the lifespan of Daphnia magna, and it was determined that 0,1 μM Phosmet concentration in breeding experiments gave more offspring compared to the control group. As a result, it has been determined that Phosmet has negative effects on Daphnia magna depending on the concentration. Therefore, further analysis of Phosmet and careful monitoring of its use and levels in the environment are required to determine its safety and toxicity levels.