Erken çocukluk empati ölçeği (3-7 yaş): Uyarlama çalışması
Early childhood empathy scale (age 3-7): Adaption study
Yazar: ESRANURNAME ÇETİNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECLA TUZCUOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı; 3-7 yaş arası çocukların empati düzeylerini belirlemeye yönelik 
Measure of Empathy in Early Childhood (MEEC)-Erken Çocukluk Empati Ölçeği (EÇEÖ)'ni
Türkçe'ye uyarlamak, bu kapsamda geçerlik-güvenirlik ve dilsel eşdeğerliği oluşturmaktır.
Tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada 2022-2023 yılı İstanbul'da MEB'e 
bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında ve ilkokul 1. sınıf da öğrenim gören 3-7 yaş 435 çocuk 
araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında veriler, Demografik Bilgi Formu, Türkçe 
uyarlaması gerçekleştirilen Erken Çocukluk Empati Ölçeği, Çocuk 
Prososyallik Ölçeği (ÇPÖ) ve Çocuklar İçin Empati Bölümü Ölçeği (ÇEBÖ) ile toplanmıştır.
Ölçeğin yapı geçerliğini ortaya koymak adına açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör 
analizi yapılmıştır. Ölçek puanlarının AFA yapılabilmesi için gerekli örneklem büyüklüğüne 
sahip olup olmadığını sınamak için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) analizi gerçekleştirilirken 
verilerin çok değişkenli normalliğini sınamak adına Barlett Testi uygulanmıştır. Yapılan 
açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ardından 35 madde ve 6 faktörlü yapı 
tespit edilmiştir. Kapsam geçerliğini sınamak amacıyla Lawshe (1975) tekniği kullanılmıştır. 
Maddelerin aldıkları kapsam geçerlik oranları incelendiğinde alınan değerlerin 0.66-1 arasında 
değişim gösterdiği anlaşılmıştır. Kapsam Geçerlik Ölçütü (KGO=0.56) altında madde 
bulunmazken tüm ölçek için Kapsam Geçerlik İndeksi 0.89 bulunmuştur. Ayrıca Kriter 
geçerliği için Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği ve Çocuk Prososyallik Ölçeği ile EÇEÖ 
puanları arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Analizi uygulanarak sınanmıştır. Buna göre 
EÇEÖ ve ölçeğin 6 boyutundan alınan puan arttıkça ÇEBÖ ve ÇPÖ'den alınan puanlar da 
arttığı bulunmuştur. Ayırt edici geçerliği sınamak için EÇEÖ'de yer alan 35 maddenin ayırt 
ediciliklerini incelemek adına belirlenen %27 alt ve %27 üst grupların ortalamaları arasında 
anlamlı bir fark bulunup bulunmadığını tespit etmek için gerçekleştirilen t testi sonucu gruplar 
arası anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. İç tutarlık güvenirliğini belirlemek amacıyla 
EÇDÖ için hesaplanan Cronbach α ve maddeler arası korelasyon katsayıları analiz edilip 
incelenmiştir. Boyutların aldıkları Cronbach Alpha (α) değerleri .706 ile .863 arasında değişim 
gösterirken, ölçek için hesaplanan Cronbach Alpha (α) değeri .856 olarak bulunmuştur. 
EÇEÖ'nin kararlığını, puanların zaman içinde değişmezliğini sınamak için ise test -tekrar test 
yöntemi kullanılmıştır. Buna göre ölçeğin uygulandığı 42 çocuktan 16 gün arayla alınan veriler 
ile Pearson korelasyon analizi yapılmış ve katsayısı .912 olarak tespit edilmiştir. Son olarak EÇEÖ puanlarının çocuk yaşı, cinsiyet, kardeş sayısı değişkenlerine göre farklılaşıp 
farklılaşmadığı T-test, ANOVA ve Welch ve Brown-Forsythe analizleri ile incelenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to adapt the Measure of Empathy in Early Childhood (MEEC), which 
aims to determine the empathy levels of children aged of 3-7, into Turkish and to establish 
validity-reliability and linguistic equivalence in this context. In the research conducted using 
the screening model, 435 children aged 3-7 years old, studying in pre-school education 
affiliated with the Ministry of Education and in the first grade of primary school in Istanbul in 
2021-2022, were included in the study. Within the scope of the research, data were collected 
with the Demographic Information Form, Early Childhood Empathy Scale (ECES), which was 
adapted into Turkish, Child Prosociality Scale (CPÖ) and Empathy Section Scale for Children 
(ESSC).
Exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis were performed to reveal the 
construct validity of the scale. While Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) analysis was performed to 
test whether the scale scores had the required sample size for Exploratory factor analysis, the 
Bartlett Test was applied to test the multivariate normality of the data. Following Exploratory 
factor analysis and confirmatory factor analysis, 35 items and a 6factor structure were 
determined. Lawshe (1975) technique was used to test content validity. When the content 
validity rates of the items were examined, it was understood that the values varied between 
0.66 and 1. While there were no items under the Content Validity Criterion (CVK=0.56), the 
Content Validity Index for the entire scale was found to be 0.89. In addition, for criterion 
validity, the relationship between the Children's Empathy Section Scale and the Child 
Prosociality Scale and ECES scores was tested by applying Pearson Correlation Analysis. 
Accordingly, it was found that as the scores obtained from the 6 factor of the ECES and the 
scale increased, the scores obtained from the ÇESÖ and ÇPÖ also increased. In order to test 
the discriminant validity, a t-test was conducted to determine whether there was a significant 
difference between the averages of the 27% lower and 27% upper groups determined to 
examine the discrimination of the 35 items in the ECES. It was determined that there was a 
significant difference between the groups. In order to determine internal consistency reliability, 
Cronbach's α and inter-item correlation coefficients calculated for ECES were analyzed and 
examined. While the Cronbach Alpha (α) values of the dimensions varied between .706 and 
.863, the Cronbach Alpha (α) value calculated for the scale is determined as .856. The testretest method was used to test the stability of ECES and the invariance of scores over time. 
Accordingly, Pearson correlation analysis was conducted with the data taken 16 days apart 
from the 42 children to whom the scale was applied and the coefficient was found as .912.
Finally, whether ECES scores differed according to child age, gender, and number of siblings 
was examined using T-test, ANOVA, and Welch and Brown-Forsythe analyses.