Kafka'daki varoluşsal öğelerin varoluş felsefesi açısından değerlendirilmesi
On the existential elements  in Kafka with respect to existentialism
Yazar: ZEYNEP GÜRBÜZ DİKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. ÇETİN TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aradalık = Betweenness ; Fırlatılmışlık = Ejection ; Hiçlik = Nothingness ; Kafka, Franz = Kafka, Franz ; Kaygı = Anxiety ; Varoluş = Existence ; Varoluşçuluk = Existentialism ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölüm = Death

Özet:
Bu tez Franz Kafka'ya felsefi ve dolayısıyla bütünlüklü bir bakış açısıyla yaklaşmak amacıyla oluşturulmaktadır. Kafka'nın yapıtları genellikle "yabancılaşma" kavramı bağlamında ele alınmakta ve bunun sonucu olarak Kafka'ya sınırlı bir bakış açısı sunulmaktadır. Acaba Kafka'nın yapıtlarını Varoluş Felsefesi ve varoluşçuluğun dayanak noktası olan kavramlar bakımından değerlendirmek daha verimli olabilir mi? Bütünlüklü bir bakış açısıyla Kafka'nın yaşamına ve yapıtlarına yaklaşıldığında Kafka'nın yapıtları varoluşçuluğun kavramlarından birisi olan "yabancılaşma" kavramından daha fazla varoluşçu öğeler taşıyor olabilir mi? Kafka'nın "yabancılaşma" kavramı bağlamında sınırlı bir şekilde ele alınmış olması bu çalışmanın çözmeyi umduğu bir problemdir. Dolayısıyla tez konusunun çalışma yürüteceği alan Varoluş Felsefesi'dir.
Felsefi bakış açısıyla Kafka'ya yaklaşıldığında sadece "yabancılaşma" kavramı değil, aynı zamanda varoluşçuluğun öz suyu olan pek çok kavram - varlık, zaman, hiçlik, ölüm, fırlatılmışlık, tek başınalık/yalnızlık, aradalık, can sıkıntısı, kaygı, korku, seçim, özgürlük, saçma, umut- Kafka yapıtlarında örtük bir şekilde de olsa kendini göstermektedir. Kafka'yı kendi yapıtlarıyla birebir örtüştürmek doğru olmasa da onu yapıtlarından tamamen ayrı olarak düşünmek de mümkün değildir. Yapıtlarında, fırlatıldığı yerde kendini bulmaya çalışan, yaşamın anlamını arayan kahramanlarla birlikte Kafka'nın kendisinin de bir çaba içerisinde olduğu görülmektedir. Pascal, Kierkegaard ve Heidegger bu çabayı bütünlüklü bir felsefi sistem ile ortaya koyarken, Kafka bu çabasını edebiyat yoluyla ortaya koymaktadır. 
Bu çalışmada ilkin "varlık" ve dolayısıyla "hiçlik" kavramı, bu kavramlar ışığında görünür olan diğer kavramlarla birlikte irdelenecektir. Bu bağlamda tüm bunları kendi varlık yapısında barındıran "insan" anlaşılmaya çalışılacaktır. Çünkü Levinas'ın da dile getirdiği gibi insan varoluşu öyledir ki: varlığı anlar.  Pascal, Kierkegaard ve Heidegger gibi konu hakkında belirleyici düşünceler ortaya koyan filozofların yapıtları bu irdeleyişe ve anlama sürecine dahil edilerek ele alınacaktır. Daha sonra varlık ve hiçlik ilgisinde ortaya çıkan diğer tüm kavramların, Kafka'da varoluşsal anlamda nasıl bir görünüme büründüğü ortaya konacaktır. Kafka'daki varoluşsal öğelerin nasıl dile geldiğine ilişkin belirlemeler onun başyapıtları, öyküleri ve mektupları esas alınarak sorgulanacak ve varoluşçuluk temelinde işlenecektir.

Abstract:
This thesis is designed to approach Franz Kafka from a philosophical and therefore holistic perspective. Kafka's works are generally examined in context of the concept of "alienation", as a result, a limited perspective is given to him. Could it be more productive to evaluate Kafka's works in terms of Philosophy of Existence and concepts that are the mainstay of existentialism? When we approach Kafka's life and works from a holistic point of view, could Kafka's works carry more existential elements than the concept of "alienation" which is one of the concepts of existentialism? Kafka's concept of "alienation" discussed with limited perspectives is the problem that this study hopes to solve. Therefore, the field of study that the subject of this thesis focus on is Philosophy of Existence.
From a philosophical point of view, when approached  with a philosophical point of view to Kafka, not only the concept of "alienation", but also many concepts - being, time, nothingness, death, ejection, solitude / loneliness, betweenness, oppressive, anxiety, fear, choice, being the essence of existentialism, freedom, absurdity, hope that are the essence of existentialism, are manifested in the works of Kafka, albeit implicitly. Although it is not right to make Kafka exactly correspond to with his works, it is not possible to think of him completely apart from his own works. In his works, it is seen that Kafka is in an effort with the characters who are trying to find themselves and looking for the meaning of life where they were sent. While Pascal, Kierkegaard and Heidegger put this effort into an integrated philosophical system, Kafka makes this effort through literature.
In this study, first the concept of "being" and therefore "nothingness" will be examined together with other concepts that are visible in the light of these concepts. In this context, it is going to be tried to  understand "human" which includes all of these concepts in its own existence structure. Because, as Levinas puts it, "human existence is such that it understands being".   The works of the philosophers who put forward decisive ideas about the subject such as Pascal, Kierkegaard and Heidegger will be included in this examination and comprehension process. Then, it will be revealed how all other concepts appearing in the interest of being and nothingness appear in the existential sense in Kafka. Determinations of how existential elements in Kafka are expressed will be questioned based on his masterpieces, stories and letters, and will be studied based on existentialism.