Kraniyal BT görüntülerinden retrospektif olarak Radiomics (3D Slicer) programı aracılığıyla radyomorfometrik ve yeniden yapılandırma yöntemleriyle maksiller sinüsten cinsiyet tayini
Sex determination of maxillary sinuses on cranial CT images retrospectively by Radiomorphometric and reconstruction methods using radiomics (3D Slicer) program
Yazar: AYŞE GİZEM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. RECEP FEDAKAR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
İnsan kalıntılarının kimliklendirilmesi, hem adli tıp hem de hukuk açısından büyük önem arz etmektedir. Ölümün üzerinden geçen zaman veya ölümün meydan geliş şekli nedeni ile cesette gelişen dekompozisyon; kimliklendirme için klasik yöntemlere alternatif cesetteki bozunmadan etkilenmeyen yöntemler aranmasına sebep olmuştur. Bu amaçla paranazal sinüslerin cinsel dimorfizm açısından incelenmesi günümüzün popüler araştırma konularındandır.
Çalışmamızda maksiller sinüs cinsel dimorfizm açısından incelenmiştir. Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalına başvuran 25-65 yaş aralığında 142 hastanın kraniyal multidedektör bilgisayarlı tomografi görüntülerinden 3D Slicer ve Radiomics programı aracılığıyla elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bilateral maksiller sinüs analiz sonuçlarına göre kadın-erkek cinsiyet arasında "düzgünlük, en küçük eksen uzunluğu, ana eksen uzunluğu, maksimum 2D koronal, sagittal ve aksiyal çap, maksimum 3D çap, ağ hacmi, küçük eksen uzunluğu, yüzey alanı, yüzey hacim oranı, voksel hacmi, maksimum intermaksiller mesafe, bizigomatik mesafe" değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Ortalama değerlere göre erkeklerin "düzgünlük", "en küçük eksen uzunluğu", "ana eksen uzunluğu", "maksimum 2D koronal çap", "maksimum 2D sagittal çap", "maksimum 2D aksiyal çap", "maksimum 3D çap", "ağ hacmi", "küçük eksen uzunluğu", "yüzey alanı", "voksel hacmi", "maksimum intermaksiller mesafe", "bizigomatik mesafe" ölçümleri kadınlara göre yüksek saptanırken "yüzey hacim oranı" ise kadınlardan düşük saptanmıştır. Cinsiyet tahmini için radyomik verileri kullanılarak yapılan modellemede genel doğruluk oranı %73,9 saptanmıştır. Yaş, bizigomatik mesafe ve maksimum intermaksiller mesafe değişkenleri de modele dâhil edildiğinde genel doğruluk oranı %81,7'ye çıkmıştır. Sonuç olarak iskelet kalıntılarından cinsiyet tahmininde maksiller sinüslerin radyomik özelliklerinin de kullanılabileceği gösterilmiştir. Maksiller sinüsten cinsiyet tayini için Radiomics yazılımını kullanarak gerçekleştirdiğimiz çalışmamız konuyla ilgili gelecekteki çalışmaları teşvik etmektedir.
Anahtar kelimeler: Adli tıp, maksiller sinüs, bilgisayarlı tomografi, cinsiyet tayini, radyomik

Abstract:
Identification of human remains is of great importance in terms of both forensic medicine and law. The decomposition that develops in the corpse due to the time that has passed since death or the way death occurred has led to the search for alternative methods for identification that are not affected by the decomposition of the corpse. For this purpose, examination of the paranasal sinuses in terms of sexual dimorphism is one of the popular research topics today.
In our study, the maxillary sinus was examined in terms of sexual dimorphism. Data obtained through 3D Slicer and Radiomics program from cranial computed tomography images of 142 patients between the ages of 25-65 who applied to Bursa Uludağ University Faculty of Medicine Department of Radiology were analyzed. According to the results of bilateral maxillary sinus analysis, a statistically significant difference was found between male and female gender in terms of "flatness, minimum axis length, major axis length, maximum 2D coronal, sagittal and axial diameter, maximum 3D diameter, mesh volume, minor axis length, surface area, surface volume ratio, voxel volume, maximum intermaxillary distance, bizygomatic distance" variables (p<0.05). According to the mean values, "flatness", "least axis length", "major axis length", "maximum 2D coronal diameter", "maximum 2D sagittal diameter", "maximum 2D axial diameter", "maximum 3D diameter", "mesh volume", "minor axis length", "surface area", "voxel volume", "maximum intermaxillary distance", "bizygomatic distance" measurements were found to be higher in males than in females, while "surface volume ratio" was found to be lower in females. The overall accuracy rate in modeling using radiomics data for sex estimation was found to be 73.9%. When age, bizygomatic distance and maximum intermaxillary distance variables were included in the model, the overall accuracy rate increased to 81.7%. In conclusion, it has been shown that radiomic features of maxillary sinuses can also be used in sex estimation from skeletal remains. Our study using Radiomics software for gender determination from the maxillary sinus encourages future studies on the subject.
Key words: Forensic medicine, maxillary sinus, computed tomography, sex determination, radiomics