Türkiye'de grafik ve animasyon sanatı tarihi
Art history of graphic and animation in Turkey
Yazar: TUĞBA GAYRET
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM ÇEKEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Afiş sanatı = Poster art ; Canlandırma sanatı = Animation art ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik sanatçıları = Graphic artists ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Sanat tarihi = Art history

Özet:
Temelini Osmanlı İmparatorluğu'nda süregelen resim, basım ve çizerlik faaliyetlerinden alan grafik sanatlar kavramsal anlamda yaygınlaşmasını XX. Yüzyıl sonrasında yaşamıştır. Cumhuriyetin ilanı ile Türkiye'de şekillenen önemli çağdaş sanat alanlarından grafik ve animasyon sanatları günümüze değin farklı sanatçı kuşakları yetiştirerek gelişim göstermiştir. Grafik sanatlar adına eğitimlerini yurtdışında tamamlayan sanatçılar, aldıkları eğitimlerden getirdikleri disiplinleri Türk grafik sanatlarına taşımışlardır. İlk kuşak grafik sanatçıları arasında; Sabiha Rüştü Bozcalı, İhap Hulusi Görey, Münif Fehim, Kenan Temizan gibi isimler, ikinci kuşak sanatçılar arasında; Mengü Ertel, Sait Maden, Turgay Betil, Sadık Karamustafa gibi sanatçılar ve üçüncü kuşak sanatçılar arasında ise; Gülümser Aral Üretmen, Bülent Erkmen, Yurdaer Altıntaş gibi sanatçılar vardır. Animasyon sanatı ise, çizgi film sanatı olarak yaptığı başlangıcı sonrasında karikatür sanatçılarının da katkısı ile Türkiye'de bir sanat alanı olarak gelişmeye devam etmektedir. Bu alana dair önemli ilk kuşak sanatçıları arasında; Yüksel Ünsal, Vedat Ar, Yalçın Çetin, Ferruh Doğan ve Oğuz Aral gibi isimler, ikinci kuşak sanatçılar arasında; Ateş Benice, Tonguç Yaşar gibi isimler ve üçüncü kuşak sanatçılar arasında da; Emre Senan, Meral Erez, Tan Oral gibi önemli isimler bulunmaktadır. Türkiye'de 1940'lar sonrasından itibaren yaygınlaşan bu çağdaş sanat alanlarında üretim yapan sanatçılar ve ortaya çıkan eserler ile şekillenen grafik ve animasyon sanatı tarihi, incelenebilir bir kronoloji meydana getirmektedir.

Abstract:
Graphic arts, which based on painting, printing and illustration works of Ottoman Empire, spreading as a concept in XX. Century. After the declaration of republic, two contemporary art types called graphic and animation has progressed by different artists. Artists who were completed their educations in foreign countries, carried their disciplines to Turkish graphic art. First graphic artists were, Sabiha Rüştü Bozcalı, İhap Hulusi Görey, Münif Fehim and Kenan Temizan. Second generation in graphic design were, Mengü Ertel, Sait Maden, Turgay Betil and Sadık Karamustafa. Third generation were, Gülümser Aral Üretmen, Bülent Erkmen and Yurdaer Altıntaş. Animation art which was first called as cartoon art, progressed with the support of caricature art in Turkey. First important generation in animation were, Yüksel Ünsal, Vedat Ar, Yalçın Çetin, Ferruh Doğan and Oğuz Aral. Second generation were, Ateş Benice, Tonguç Yaşar. And the third generation of animation artists are, Emre Senan, Meral Erez and Tan Oral. From 1940 to nowadays, these two contemporary art areas has spreaded with artists who are producing artworks on graphic and animation art in Turkey. And with these works, a chronology appears for evaluation on these contemporary art areas.