IMEC ve Kuşak Yol projelerinin jeopolitik bağlamda karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of IMEC and the Belt and Road projects in a geopolitical context
Yazar: OSMAN FURKAN ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAYBARSHAN ALİ KAZANCI
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Bölgeselleşme = Regionalization ; Eleştirel jeopolitik = Critical geopolitics ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
İnsanlık tarihinin şekillenmesinde, insan ihtiyaçlarından doğan ticaret kavramı önemli bir 
mefhum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bölgeler arası artan ekonomik ilişkiler, belirli ticaret 
rotalarının oluşmasını da beraberinde getirmiştir. Geçmişte, ticaret yollarını kontrol eden 
devletler çeşitli ekonomik, jeopolitik ve siyasi kazanımlar elde etmiştir. Bu çalışmada, 21. 
yüzyılda mevcut olan IMEC ve Kuşak ve Yol projeleri gibi günümüz ticaret yolları, sahip 
oldukları riskler, sundukları avantajlar ve ticaret rakamları üzerinden mukayese edilerek 
incelenmiştir. Küreselleşmeyle birlikte dünyadaki ekonomik ilişkiler farklı yapılara evrilse de 
ticaret yoları önemlerini korumaya devam etmektedir. Bu tezin amacı, Batılı politika 
yapıcıların, Çin'in Kuşak ve Yol Projesi ile dünyada artan etki alanından rahatsız olmaları 
nedeniyle Pekin yönetimine bir alternatif oluşturma düşüncesi çerçevesinde geliştirdikleri 
IMEC projesinin, bu hedefi karşılayıp karşılayamayacağını tespit edilmesi hedeflenmiştir. İki 
proje hem ekonomik hem de jeopolitik bağlamda ele alınmıştır. Yapılan incelemede, projeler 
özelinde makroekonomik veriler ışığında nitel içeri analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, 
ilk olarak ulaştırma ekonomisi ve ticaret kavramına değinilmiştir. Daha sonra, tarihi ticaret 
yolları ele alınarak geçmişte bazı devletlerin güçlenmesinde sağladığı katkılar üzerinde 
durulmuştur. İkinci olarak, ülkelerin dış politikalarında referans aldıkları Hakimiyet Teorileri 
incelenmiştir. IMEC projesini ortaya çıkaran unsurlar, bu tasarının amaçları ve sağlayacağı 
ekonomik ve jeopolitik faydalar ele alınmıştır. Kuşak ve Yol Projesi'nin motivasyonları, tasarı 
kapsamında iş birliği yapılan ülkelere sağladığı avantajlar ve uzun vadede dönüşebileceği 
stratejik konumu incelenmiştir. Üçüncü olarak, her iki projenin sahip olduğu risklere 
değinilmiştir. Bu olumsuzlukları minimize edecek tamamlayıcı bir konumda bulunan 
Kalkınma Yolu Projesi ele alınmıştır. Hakimiyet Teorileri çerçevesinde, bu üç ticaret yolu 
analiz edilmiştir. Sonuç olarak; Çin, Kuşak ve Yol Projesi'ne yaklaşık 20 yıldır yatırımlar 
yapmaktadır. Tasarı bünyesinde sunmuş olduğu alternatif kurumlar ve mevcut üretim gücüyle 
IMEC'ten ayrışmaktadır. Kuşak ve Yol Girişimi, çok katmanlı bir proje olarak tasarlanırken, 
IMEC'in daha dar kapsamlı olması dikkat çekmektedir. Bu durum, IMEC'in kısa vadede Çin'i 
baskılamak için oluşturulduğu fikrini güçlendirmektedir.

Abstract:
The concept of trade, stemming from human needs, stands as a significant phenomenon in 
shaping human history. Increasing economic relations between regions have led to the 
formation of specific trade routes. In the past, states that controlled trade routes gained various 
economic, geopolitical, and political advantages. This study comparatively examines current 
trade routes, such as the IMEC and Belt and Road projects of the 21st century, based on their 
risks, advantages, and trade volumes. Although globalization has transformed economic 
relations worldwide, trade routes continue to hold their importance. The purpose of this thesis 
is to determine whether the IMEC project, developed by Western policymakers as an 
alternative to Beijing's increasing global influence through the Belt and Road Initiative, can 
achieve its intended goal. The two projects are analyzed both economically and geopolitically. 
The study employs a qualitative content analysis method in light of macroeconomic data 
specific to these projects. First, the study addresses the concepts of transport economics and 
trade. It then examines historical trade routes and their contributions to the strengthening of 
certain states in the past. Secondly, it explores the Dominance Theories referenced in the 
foreign policies of nations. The factors leading to the emergence of the IMEC project, its 
objectives, and the economic and geopolitical benefits it offers are discussed. Additionally, 
the motivations behind the Belt and Road Initiative, the advantages it provides to the countries 
involved, and its potential long-term strategic position are analyzed. Thirdly, the risks 
associated with both projects are examined. The Development Road Project, positioned as a 
complementary approach to minimize these disadvantages, is also addressed. Within the 
framework of Dominance Theories, these three trade routes are analyzed. In conclusion, China 
has been investing in the Belt and Road Initiative for approximately 20 years. With its 
alternative institutions and existing production capacity, it differentiates itself from IMEC. 
While the Belt and Road Initiative is designed as a multi-layered project, IMEC's narrower 
scope stands out. This situation strengthens the idea that IMEC was created to pressure China 
in the short term.