Keman çalgısının gelişim süreci ve müzik eğitiminde kullanılma durumunun incelenmesi
Investigation of the development process of the violin instrument and its use in music education
Yazar: SEHER SILA ARSEL
Danışman: DR. MURAT KARABULUT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Çalgı aletleri bulundukları toplumların kendilerine has özelliklerini ve kültürel değer 
birikimlerini yansıtır. Bu bağlamda Türk kültürü dendiğinde akla ilk olarak at ve ok-yay 
ikilisinin gelmesi kaçınılmazdır. Kemanın kökeni araştırılmak üzere yaylı çalgılar 
incelendiğinde ok-yay ikilisine yani Türk eline ulaşılmaktadır. Yaylı çalgıların Avrupa'ya 
ulaşma yolunda, Göçebe Türklerin Orta Asya'dan Anadolu topraklarına gelme evresi 
veyahut ipek yolu ticareti sırasında gerçekleşen kültür paylaşımları dikkat çekmektedir. 
Iklığdan kemana varan yolculuk esnasında çalgı türleri incelendiğinde biçim, yapı ve isim 
bakımından bulundukları coğrafi bölgelere göre farklılıklar gösterdikleri görülmüştür. 
Farklılıklara rağmen genelde yaylı çalgıların, özelde teze konu olan kemanın ilk atasının 
Orta Asya toprakları olduğu görülmektedir. Bu çalışmada keman çalgısının oluşum süreci 
hakkında bilgiler vermek ve kökenine inildiğinde atalarının Türk eline vardığının Müzik 
Dünyasınca kabul edilmesi amaçlanmıştır. Keman çalgısı incelendiğinde tezin birincil 
amacını çalgının kökeninin Türk eline dayandığının kanıtlanmasını oluşturmakta iken ikincil 
amacını ise çalgının müzik eğitiminde yer alan çalım tekniklerinin neler olduklarının tespit 
edilmesini oluşturmaktadır. Tezin sonucunda yaylı çalgıların ilk prototiplerinin Orta 
Asya'daki Türk topluluklarında görüldüğü belirlenmiştir. Başlangıçta yaylı çalgıların 
enstrüman geçmişi telli çalgılar iken ona uzun sesler eklemeyi sağlayan araç ise Türklerin 
kadim savunma aleti olan ok ve yay araçlarının olduğu görülmektedir. Ayrıca çalışmada müzik literatürüne katkıda bulunmak amacıyla müzik eğitiminde kullanılmakta olan keman 
çalgısında yer alan teknikler de incelenmiştir.

Abstract:
Instruments reflect the unique characteristics and cultural values of the societies in which
they are located. In this context, when it comes to Turkish culture, it is inevitable that the 
first thing that comes to mind is the horse and arrow-bow duo. When the string instruments 
are examined to investigate the origin of the violin, the arrow-bow duo, that is, the Turkish 
hand, is reached. On the way of the string instruments to reach Europe, the cultural sharing 
that took place during the period of the arrival of the Nomadic Turks from Central Asia to 
the Anatolian lands or during the Silk Road trade draws attention. When the types of 
instruments were examined during the journey from Iklığ to violin, it was seen that they 
differed according to the geographical regions they were in in terms of shape, structure and 
name. Despite the differences, it is seen that the first ancestor of string instruments in general, 
and the violin, which is the subject of the thesis, was the lands of Central Asia. In this study, 
it is aimed to give information about the formation process of the violin instrument and to 
accept by the Music World that its ancestors reached Turkish hands when its origins are
reached. When the violin instrument is examined, the primary purpose of the thesis is to 
prove that the origin of the instrument is based on the Turkish hand, while the secondary aim 
is to determine what the playing techniques of the instrument are in music education. As a 
result of the thesis, it was determined that the first prototypes of string instruments were seen in Turkish communities in Central Asia. In the beginning, the instrument background of the 
string instruments, while the instrument that added long sounds to it was the arrow and bow 
instruments, which are the ancient defense tools of the Turks. In addition, the techniques in 
the violin instrument used in music education were also examined in order to contribute to 
the music literature in the study.