Macaristandan ithal edilen atlarda bazı morfolojik özellikler ve kan polimorfizmi
Some morphologic characteristics and blood polimorphism of the horses imported from Hungary
Yazar: ABDURRAHMAN KÖSEMAN
Danışman: DOÇ. DR. CEYHAN ÖZBEYAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Atlar = Horses ; Kan grupları = Blood groups ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
48 ÖZET Macaristan 'dan ithal edilen adarda bazı morfolojik özellikler ve kan polimorfizmi Bu çalışma 1995 yılında Macaristan'dan Türkiye'ye ithal edilen ve polis atı olarak istihdam edilen atların morfolojik yapıları ile kan grup ve serum protein polimorfizmlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma materyalini Ankara Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şubesinde bulunan 21 aygır ve 9 kısraktan oluşan 30 baş Macar atı oluşturmuştur. Atların beden ölçüleri, ölçü bastonu ve şeridi ile alınmıştır. Kan gruplarının tesbiti ve serum protein polimorfizmi için antikuagülanth tüplere alınan kanlar, Etlik Veteriner Araştırma Enstitüsünde bulunan Genetik ve Kan Grupları Laboratuvannda analiz edilmiştir. Mevcut kanlardan atların kan grupları hemoliz tekniği ile belirlenmiştir. Serum Albumin (Al), Transferrin (Tf), Esteraz (Es), Group Specitic Comporent (Gc) ve Alfa-IB-Glikoprotein (A1B = Xk)) fenotiplerinin belirlenmesi için nişasta ve poliakrilamid jel elektroforezi yapılmıştır. Eşkal belirlemesinde değişik yaşlardaki Macar atlarında değişik donlar ve nişaneler bulunmuştur. Alman beden ölçülerinde ise orta ve yüksek cidago ile sağrı yükseldiği, cidago ve sağrı ile orantılı bir beden uzunluğu, iyi gelişmiş bir göğüs derinliği ile göğüs çevresi, bunlarla uyumlu geniş bir ön göğüs yapısı, kalınca bir incik, geniş alın, başla uyumlu ve orantılı kulak uzunluğu tesbit edilmiştir. Macar atlarında ayrıca güçlü bir iskelet ve kas yapısı gözlenmiş, uyum içerisinde ve sağlam bir beden yapısı tespit edilmiştir. Sport atlarında cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, beden uzunluğu, göğüs çevresi ve canlı ağırlık değerleri sırasıyla; 163,5; 163,2; 165,1; 185,6 cm ve 503,8 kg olurken, Furisio atlarında ise aynı sırayla; 163,3; 162,3; 163,5; 181,8 cm ve 486,3 kg olmuştur. Atların kan grupları A, D, P, Q ve U sistemlerinde lokalize olmuştur ve bu sistemlerde toplam 16 fenotip saptanmıştır. Nişasta jel elektroforezi ile belirlenen albuminler, A1F ve Als allellerinin determine ettiği 3 fenotip şeklinde ortaya çıkmıştır. Bu fenotipler hızlı giden ve bir49 bandla karekterize olan Al FF, yavaş göç eden bir bandla karekterize homozigot Al SS ile iki bandla karekterize heterozigot Al FS fenotipleridir. Poliakrilamid jel elektroforezi ile atların transferrin sisteminde 7 allel tarafindan determine edüen 15 fenotip belirlenmiştir. Bu fenotipleri Tf°, Tf"1, Tf"2, Tf1, lf\ Tf°, Tf8 allelleri determine etmektedir. Esteraz lokusunda EsF, Es1 ve Ess aileleri tesbit edilmiştir. Gc sisteminde, GcF, Gcs allelleri bulunmuştur. Xk (A1B) sisteminde XkK ve Xks allellerinin kontrol ettiği iki fenotip belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında Macar atlarının, Arap ve İngiliz atlan başta olmak üzere genlerim taşıdığı Holstein, Hanover gibi adarın morfolojik özelliklerim taşıdığı anlaşılmaktadır. Kan grubu ve serum proteinleri bakımından da genetik olarak bu atlarla bir benzerlik göstermektedir. Dünya at ırkları içerisinde de değişik at ırklarının sistematik melezlemesi yoluyla elde edilmiş farklı bir at ırkıdır. Oldukça iri ve kuvetli bir beden yapışma sahip olan Macar adan, fiziksel olarak polis ati olarak kullanılmaya elverişlidir. Bundan dolayı ileriye dönük olarak yapılacak olan üretim programlarında Macar atları kullanılabilecek niteliktedir. Anahtar Sözcükler: At, Kan Polimorfizm, Morfolojik özellikler

Abstract:
50 SUMMARY Some Morphologic Characteristics and Blood Polimorphism of the Horses imported from Hungary This study clarifies whether the horses imported from Hungary to Turkey in 1995 and used as police horses are available to be police horses by finding out their morphologic structures, blood groups and serum protein polymorphism. This study also aims to point out the place of the horses that have the blood of Arab and English horses among the world horses by obtaining the scientific data that will be the basis of future breeding programs. The material of this study includes the 30 Hungarian horses consisted of 21 stallion and 9 mare of Police Department of Ankara. Determining of morphological traits of the horses was done by learning the color, head and leg markings and ages of the horses and by measuring some body parts. In order to learn the blood groups and serum protein polymorphism, the blood put into the tubes were analyzed in the Laboratory of Genetic and Bood Groups in Etlik Veterinarian Searching Institute. The blood groups of horses were determined from the bloods by hemolysis technique. Protein polymorphism was done by the methods of starch and polyacrilamid gel elektroforesis in order to find out the serum Albumin (AT), Transferrin (Tf), Esteraz (Es), Group Spesific Protein (Gc) and Alfa- IB-Protein (A1B). Different colors and head and leg markings were found in different ages of Hungarian horses. In the body measures, it was found out that there were middle high wither with rump height, body length suitable to wither and rump, a well developed breast debth with breast circumference, suitable to these a wide front breast structure, a thick shin bone, wide forehead and ear length suitable to head. Moreover, it was found out that the Hungarian horses had a strong skeletal and muscle structure and a strong body. Wither and rump height, body length, chest girth and body weight were 163,5; 163,2; 165,1; 185,6 cm ad 503,8 kg in Sport; 163,3; 162,3; 163,5; 181,8 cm and 486,3 kg in Furisio horses. The blood groups of the horses were localized in A, D, P, Q and U systems and had 16 different phenotypes.51 The blood groups of the horses were localized in A, D, P, Q and U systems and had 16 different phenotypes. Albumin structures found out in starch gel elektroforesis occured in 3 phenotypes that were determined by Al andAl allelles. In the study performed in polyacrilamid gel elektroforesis, 15 phenotypes determined by 7 allells which are Ti°, Tf"1, Tf*2, Tf\ Tf2, Tf°, Tf* in transferrin systems. Esteras protein locus 4 phenotypes determined by alleles of Es, Es and Es. In Gc protein system, 2 phenotypes determined by allells of Gcs and Gc. In Xk (A1B) system, Xk KK and Xk KS phenotypes determined by aliels of Xks and XkK As a result, it was found out that the Hungarian horses had morphologic characteristics of the horses like Arabian, Troughbred, Holstein and Hanover. Hungarian horses also resemble to these horses with their blood groups and serum proteins in their genecy. They have a different bred among world horse races by systematic mating of different horses. Hungarian horses are available to be police horses because of having a huge and strong body structure. Therefore, Hungarian horses can be used in the production programs that will be done in the future. Key Words: Horse, Blood Polimorphism, Morphological characteristics.