Esansiyel hiperhidrozisli hastalarda mizaç ve karakter özelliklerinin değerlendirilmesi
Temperament and character properties of the patients with essential hyperhidrosis
Yazar: MUTLU ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜM GENÇOĞLAN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Hiperhidroz = Hyperhidrosis ; Kişilik = Personality ; Mizaç = Temperament ; Terleme = Sweating

Özet:
EH, belirtilen vücut bölgelerinde bilinmeyen bir nedenle sempatik 
kolinerjik sinirlerin aşırı deşarjı ile karakterize bir dermatolojik bozukluktur. Bu 
bireylerde sempato-adrenal sistemin aşırı aktif olduğu düşünülmektedir. Ter 
bezi histolojisi ve fonksiyonu normal olup emosyonel stresle ter salgısında 
artış meydana gelirken uykuda terleme ortadan kalkmaktadır. Bu bulgular 
ışığında çalışmada EH'li bireylerin mizaç ve karakter özellikleri ile sempatik 
hiperaktivasyon ve terleme arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Çalışmaya Nisan 2011 – Ağustos 2013 tarihleri arasında Celal Bayar 
Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine 
başvuran, hiperhidroza yol açabilecek sistemik bir hastalığı bulunmayan,
yaşları 18 ve üzerinde olan 42 kadın ile 38 erkek toplam 80 EH hastası ve 54 
kadın ile 27 erkek sağlıklı gönüllüden oluşan toplam 161 kişi dahil edildi.
EH' li hastaların yaşları, cinsiyetleri, Vizüel Analog Skorlaması (VAS) 
değerleri kaydedildi ve çalışmaya katılan kişilere Mizaç ve Karakter Envanteri 
(MKE), Anksiyete Duyarlılık İndeksi-3 (ADİ-3), DLQI, Liebowitz Sosyal Kaygı 
Bozukluğu Belirtileri Ölçeği (LSFÖ) ve SCID-CV Tanı Ölçütleri uygulandı. 
VAS skorları hasta grubunda 2-10 arasında değişmekte olup, VAS 
ortalamaları 7,54± 1,89 olarak bulundu, yani çalışmamıza katılan hastaların 
terleme şiddetleri fazlaydı.
Hasta grubunda DLQI skorları 10-26 arasında değişmekte olup, DLQI 
ortalamaları 12,96± 4,11 olarak bulundu. EH hastaların yaşam kalitelerini orta 
derecede etkilemekteydi.
Hasta grubunda ADİ-3 skoru istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha 
yüksek bulunurken (p= 0.01), yine La-TOP skoru ve Lb-TOP skoru kontrol 
grubuna göre daha yüksek bulundu (p=0.01, p=0.03). 
54Hasta ve kontrol grubu arasında P (Sebat Etme) skoru açısından 
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (P=0.93). NS2 (Dürtüsellik) skoru 
hastalarda kontrol grubuna göre yüksek saptandı (p=0.006). HA3 
(Yabancılardan çekinme) ve HA4 (Çabuk yorulma) skorları hasta grubunda 
kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı (p=0.04, p=0.01). RD4 
(Bağımlılık) skoru hasta grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak 
anlamlı derecede daha düşük saptandı (p=0,001). S2 (Amaçlılık) skoru hasta 
grubunda kontrol grubuna göre daha düşük saptandı (p=0.047). C1 (Sosyal 
onaylama), C2 (Empati duyma), C3 (Yardımseverlik) ve C-TOP (İş birliği 
yapma) skorları hasta grubunda kontrol grubuna göre daha düşük saptandı 
(p=0.017, p=0.07, p=0.015, p=0.044). ST1 (Kendilik kaybı), ST3 (Manevi 
kabullenme) ve ST-TOP (Kendini aşma) skorları hasta grubunda daha 
yüksek saptandı (p=0.02, p=0.039, p=0.035).
Hasta grubunda, geçmişte veya şu anda 21 kişide sosyal fobi, 12 kişide 
majör depresif bozukluk, 11 kişide başka türlü adlandırılamayan anksiyete 
bozukluğu, 7 kişide panik bozukluğu, 7 kişide özgül fobi, 5 kişide uyum 
bozukluğu, 3 kişide obsesif-kompulsif bozukluk, 3 kişide posttravmatik stres 
bozukluğu ve 3 kişide yaygın anksiyete bozukluğu saptandı.
Aşırı terleme nedeniyle bozulmuş yaşam kalitelerine paralel olarak EH'li 
bireylerin sosyal kaygı düzeyleri yüksek olan anksiyeteye yatkın kişiler 
olduğunu saptadık. EH'li bireylerin artmış adrenerjik deşarj nedeniyle dürtüsel 
davranan, bağımlılıkları ve amaçlılıkları düşük olan iş birliği yapmaktan uzak 
olan kişiler olduğunu belirledik. 
VAS skorları yüksek olan EH'li hastaların belirgin derecede bozulmuş olan 
yaşam kalitelerine paralel olarak anksiyete duyarlılıkları ve soyal fobi 
düzeylerini yüksek saptadık. Görsel ve işlevsel sorunlara yol açan EH 
nedeniyle bireyler işlerini yaparken veya sosyal ilişkilerinde büyük sorunlar 
yaşamaktadırlar, bu da doğal olarak sosyal kaygılarını ve anksiyetelerini 
arttırmaktadır. Mizaçları gereği dürtüsel davranan yani olayları kapsamlıca 
irdelemeden hareket eden bu kişilerde çabuk yorulma puanlarının yüksek 
55olması, artmış adrenerjik aktivitenin yarattığı yüksek bazal metabolizma 
nedeniyle olabilir. Ayrıca görünüm ve hijyenik iyilik sağlamak için sarfettikleri 
yoğun efor da bu duruma ekleniyor gibi görünmektedir. Anksiyete 
bozukluklarının bulgularından olan yabancılardan çekinme puanlarının EH 
grubunda yüksek saptanması yarattığı sosyal fobi ve anksiyete nedeniyle 
beklediğimiz bir sonuçtu. Yabancılardan çekinme düzeyleri yüksek olan EH 
hasta grubunun doğal olarak iş birliği yapmaktan uzak, amaçlılıkları düşük 
olan kişiler olduğunu saptadık. "Kendini aşma" puanlarının EH'li hastalarda 
yüksek saptanması ise bu kişilerin erken yaşlardan beri var olan hiperhidrozu 
içselleştirerek kabullendiklerini ve bu durumla yaşamayı öğrendiklerini 
göstermektedir. 
Çalışmamız bugüne kadar bu konuda yapılmış en yüksek katılımcı 
sayısından oluşan, DLQI, ADİ-3, Liebowitz Sosyal Fobi Ölçeği ve SCIDCV'nin bir arada kullanıldığı ilk çalışmadır. Önceki çalışmaların bulgularının 
farklı olması, az sayıda katılımcı ve dengeli olamayan hasta ve kontrol 
dağılımına bağlı gibi görünmektedir. İlk çalışmada (8) hasta ve sağlıklı kontrol 
sayıları oldukça düşüktür buna karşın patolojik kontrol olarak alınmış olan 
renal yetmezlikli kontrol grubu ise diğerlerinin yaklaşık iki katıdır. Bu orantısız 
dağılım istatistiksel veri güvenilirliğini düşürmektedir. Her iki çalışma da da 
hasta ve kontroller psikiyatrik patolojiler açısından değerlendirilmeye 
alınmamışlardır. Bizim çalışmamızda aktif bilinen psikiyatrik bozukluğu olan 
hastalar değerlendirilmeye alınmamıştır. Bu durum özellikle kontrol verilerinin 
güvenilirliğini arttırmaktadır. Gerek artmış sempatik aktivite, gerek erken 
başlangıçlı hastalığa ait genetik faktörler, gerekse hastalarda esansiyel hiper 
hidrozun yarattığı sosyal ve hijyenik problemler, hastaların mizaç ve karekter 
gelişimini etkiliyor gibi görünmektedir. Bu hastalarda sosyal fobi ve anksiyete 
dağılımındaki artış sosyalleşme ve dışa dönük davranış paterninde 
bozulmalara yol açmaktadır. Hastalık aktivitesi, sosyal ve kişisel kimlik 
etkilenmelerinin daha iyi anlaşılması bu hastalarda yaşam kalitesini 
arttıracağı gibi, anksiyete yönetimi ve hiperhidrozun regulasyonunda da 
hastalara olan yardımımızı arttıracaktır.

Abstract:
Objective: EH is a dermatological disorder characterized by excessive 
discharge of sympathetic cholinergic nerves on specified parts of the body for 
an unknown reason. Sympatho-adrenal system in these individuals is thought 
to be overactive. Histology and function of sweat gland is normal and 
emotional stress causes an increase in secretion of sweat while asleep is 
eliminated. In light of these findings in this study it is investigated the 
relationship between temperament and character properties of individuals 
with EH and sympathetic hyperactivity and sweating. 
Materials and Methods: A total of 80 EH patients, 42 women and 38 men
and a total of 161 healthy people, 54 female and 27 male, aged 18 and older, 
who had applied to Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital
Dermatology outpatient clinic between April 2011 - August 2013 were 
included in the study while people with a systemic disease that can lead to 
hyperhidrosis were excluded. EH patients' age, gender, visual analogue 
score (VAS) values were recorded and to those participating in the study 
Temperament and Character Inventory (TCI), Anxiety Sensitivity Index-3 
(ASI-3), DLQI, Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS) and SCID-CV 
Diagnostic criteria were applied.
Results: VAS scores ranged from 2-10 in the patient group, mean VAS was 
found to be 7.54 ± 1.89, which means sweating severity of the patients who 
participated in our study was higher.
DLQI scores in patients ranged from 10 to 26, the mean DLQI was found to 
be 12.96 ± 4.11. The quality of life of patients were moderately affected by 
EH.
57In the patient group ASI-3 scores statistically significantly higher (p = 0.01), 
again in La-TOP score and Lb-TOP score than the control group were 
significantly higher (p = 0.01, p = 0.03). Between patient and control groups 
statistically significant difference couldn't be found in terms of P (persistece) 
scores (P = 0.93). NS2 (impulsiveness) scores were significantly higher in 
patients than in control group (p = 0.006). HA3 (shyness with strangers) and 
HA4 (fatigability and asthenia) scores in the patient group were significantly 
higher than the control group (p = 0.04, p = 0.01). RD4 (dependence) scores 
in the patient group were statistically significantly lower than the control 
group (p = 0.001). S2 (Purposefullness) score was lower in the patient group 
than the control group (p = 0.047). C1 (acceptance), C2 (empathy), C3 
(helpfullness) and C-TOP (cooperativeness) scores in the patient group 
compared to control group was lower (p = 0.017, p = 0.07, p = 0.015, p = 
0.044 ). ST1 (self-forgetfullness), ST3 (spiritual acceptance) and ST-TOP 
(self-transcendence) scores were significantly higher in the patient group (p = 
0.02, p = 0.039, p = 0.035). In the patient group, in the past or the currently, 
it was revealed in 21 persons the social phobia, 12 persons major depressive 
disorder, 11 persons not otherwise specified anxiety disorders, 7 persons 
panic disorder, 7 persons specific phobia, 5 persons adjustment disorder, 3 
persons obsessive-compulsive disorder, 3 persons posttraumatic stress 
disorder, and 3 persons generalized anxiety disorder.
Conclusions: EH individuals, in parallel with impaired quality of life due to 
excessive sweating have observed that people who are with high levels of 
social anxiety and prone to anxiety. EH individuals, due to increased 
adrenergic discharge acts impulsive, which have low dependency and 
purposefulness, stay away from cooperation.
In parallel with impaired quality of life in EH individuals with higher VAS 
scores, high levels of anxiety and social phobia have found. EH individuals 
are experiencing major problems doing their jobs and in social relationships 
due to hyperhidrosis which cause visual and functional problems, it is 
naturally increasing social concern and anxiety. For these people who acts 
58impulsive and who doesn't comprehensively analyse the events because of 
their temperament to have higher fatigue scores, may be due to the high 
basal metabolism creating by increased adrenergic activity. Also it seems to 
be the view that they exert intense effort to ensure hygienic well-being are 
added to this situation. Beware of streangers scores which is one of the 
findings of Anxiety disorders is high in the EH group as we expected because 
of the social fobia and anxiety which created by EH. We observed EH 
patients with high levels of foreign hesitate are not to cooperate naturally and 
have low intentionality. "Self-transcendence" scores high in patients with EH 
detection of these people from an early age that they accept and internalize 
hyperhidrosis has been around since learned to live with this situation shows 
that. "Self-transcendence" scores high in patients with EH shows these 
people from an early age they accept and internalize hyperhidrosis has been 
learned to live with this situation. Our study so far on this subject is the first 
which consists of the highest number of participants and the first study of is 
used the combination of DLQI, ASI-3, Liebowitz Social Phobia Scale and 
SCID-CV. The difference of the findings of previous studies depends the 
small number of participants and without balanced on the distribution and 
control patients. In the first study (8) there are relatively low number of 
patients and healthy controls, whereas the pathological control group 
received renal failure is approximately twice the others. This disproportionate 
distribution reduces the reliability of statistical data. Both studies the patients 
and controls were not assessed in terms of psychiatric pathologies. In our 
study, patients known with active psychiatric disorder were not assessed. 
This situation increases the reliability of the control data. Increased 
sympathetic activity, the genetic factors of the early onset disease and social 
and hygienic problems caused by hyperhidrosis seem to affect the 
development of patient temperament and character. In these patients, the 
increase in the distribution of social phobia and anxiety, leads to a 
deterioration in socialization and extrovert behavior pattern. A better 
understanding of Disease activity, social and personal identity affected in 
59these patients is likely to improve the quality of life and will increase our help 
on anxiety management and regulation of hyperhidrosis