İstibdâddan hâkimiyet-i millîyyeye terakkiyât-ı ilmîyye ve medenîyye yazar: Ahmet Rasim
From the pressuere period to nationality sovereignty development science and civilization author: Ahmet Rasim
Yazar: HÜSEYİN BÜLENT OSKAY
Danışman: DOÇ.DR. MUHAMMET GÜR
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Ahmet Râsim, basın hayatına girdiği 1885 yılından ölüm tarihi olan 1932 yılına kadar,yazı yaşamına aralıksız devam eden yazarlarımızdandır. Neredeyse yarım asır süren buserüven, Ahmet Râsim'i de edebiyatımızın unutulmaz simâları arasına katmıştır.Yazı hayatına gazetede başlayan Ahmet Râsim; mensur şiir, roman hikâye gibi edebîdenemelerinin yanı sıra yelpazesini geniş tutarak fıkra, makale, tenkit, deneme, röportaj,hâtırât gibi devrine ışık tutan yazılar da yazmış vizyonu geniş bir yazarımızdır.Tezimizde Ahmet Râsim'in 2 eserini inceledik. ?İstibdâttan Hâkimiyet-i Millîyeye? 2ciltlik bir tarih çalışmasıdır. I.cildi, 1789 Fransız İhtilâli'nden 1854 yılındaki dışborçlanmalara kadar süren evreyi kapsamakta; ikinci cildinde ise 1854 yılından 1876 yılındaI. Abdülaziz'in ölümüne kadar geçen evre anlatılmaktadır.?Terâkkiyât-ı İlmîye ve Medenîye? adlı eserinde ise, İlk Çağ'dan Yakın Çağ'a kadar,medeniyetin gelişmesine katkısı olan milletler; kâşif, keşif ve icadlar konu edinmektedir.İncelediğimiz eserlerde, fikirlerin yerli yabancı kaynaklara dayandırılması, farklıperspektiflerin yansıtılması, olayların ve kişilerin analizine önem verilerek okurun anlatılandönemin ve şahısların atmosferine sokulması, Ahmet Râsim'in tarihçi şahsiyetinin en baskınözellikleri olarak karşımıza çıkmıştır. Ayrıca kullandığı geniş kaynakçadan da anlıyoruz ki;Ahmet Râsim, belgelere dayalı objektif ve bilimsel bir tarih anlayışını uygun görmektedir.Ahmet Râsim, değişik yazarlar ve yayın organlarından aldığı kritiklere, yer yer nükte doluşahsî kritiklerini de ekleyerek tarih biliminin bir kronoloji ve şahıslar silsilesi olarak algılananmonotonluğunu da kırmayı başarmıştır.

Abstract:
Ahmet Rasim is one of our authors who continued his writing life without any breakfrom 1885 when he entered the press to his death in 1932. Having lasted nearly half acentury, this adventure has added Ahmet Rasim to the unforgettable faces of our literature.Starting his writing life in the newspaper, our author is a widely visioned one whowrote books to enlighten his era such as anectodes, articles, critiques, essays, reviews andmemories along with literary trials including prose, novels, and stories.We analyzed two works of Ahmet Rasim in our thesis. Istibdattan Hakimiyet-iMilliyeye is a study of two volumes in history.The 1st Volume involves the periodstarting from The French Revolution in 1789 to the external debts in 1854 and the 2ndvolume includes the stage between 1854 and 1876 when Abdulaziz 1st died.In his Terakkiyati Ilmiye ve Medeniye, he analyzed the nations that contributed thedevelopment of the civilisation , explorers, explorations and inventions.In the works we have examined, ideas based on domestic and foreign sources, thereflection of various perspectives, the penetration of the audience into the atmosphere ofthe period and individuals narrated by giving importance to the analyze of events andpersons have been the most striking features of Ahmet Rasim?s historianpersonality.Furthermore, we infer from the wide bibliography Ahmet Rasim used that headopted an understanding of document based objective and scientific history.Ahmet Rasim succeeded in breaking the monotonously recognized sequence ofchronology and individual in history by adding his occasionally humorous personalcritiques to the ones he received from various authors and publishers.