Öğretmenlere göre dönüşümcü liderlik ile örgütsel değişime hazır olma durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between transformational leadership and readiness for organizational change according to teachers
Yazar: BAHAR KAYA
Danışman: PROF. DR. ELİFE DOĞAN KILIÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, öğretmenlere göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel değişime hazır olma durumları arasındaki ilişkiyi inceleme amacıyla yapılmış ilişkisel tarama modelinde bir araştırmadır. Bu araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi Anadolu liselerinde görev yapan 708 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, oransız küme örnekleme yöntemiyle seçilen 212 öğretmen oluşturmaktadır. 
Araştırmada kullanılan veriler İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Etik komitesinin kurallarına uygun olarak ve İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün yasal izni ile toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlere kişisel bilgi formu, Mutlucan (2017) tarafından geliştirilen Dönüşümcü Liderlik Ölçeği ve Çalışkan (2019) tarafından geliştirilen Örgütsel Değişime Hazırlık Ölçeği uygulanmıştır. Analizler SPSS 26.0 (Sosyal Bilimler için İstatistik Programı) kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler Kruskal Wallis Testi, Mann Whitney U Testi, Spearman Korelasyon Analizi ve Betimsel Analiz Teknikleri ile çözümlenmiştir.
Araştırma ile elde edilen bulgular, alanyazına göre tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur. Araştırma sonucunda öğretmenlere göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel değişime hazır olma durumları arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. 
Araştırma ile elde edilen bulgular demografik değişkenler açısından önceki araştırmalarla karşılaştırıldığında hem ölçekler genelinde hem ölçeklerin alt boyutlarında genellikle tutarlı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmanın evren ve örneklem büyüklüğü arttırıldığı takdirde daha tutarlı sonuçlar elde edilebileceği düşünülmektedir.
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin dönüşümcü liderlik algıları, grup hedeflerinin kabulünü teşvik etmek ve entelektüel uyarım alt boyutları haricinde ölçek genelinde yüksektir. Bu duruma çözüm olarak, okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik davranışlarının düşük olduğu alt boyutlarda bilgi ve yeteneklerini arttıracak eğitim faaliyetleri planlanabileceği düşünülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin örgütsel değişime hazır olmaya yönelik algıları,  yönetim desteği alt boyutu haricinde ölçek genelinde yükseğe yakındır. Bu duruma çözüm olarak, öğretmenlerin örgüt içi iletişim becerilerini arttıracak eğitim faaliyetleri planlanabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
This research is a corelational survey model conducted to examine the relationship between school administrators' transformational leadership characteristics and teachers' readiness for organizational change in regard of teachers. The universe of this research consists of 708 teachers working in the public high schools in the district of Küçükçekmece in Istanbul in the 2021-2022 academic year. The sample of the study consists of 212 teachers selected by the disproportionate cluster sampling method.
The data used in the research were gathered in accordance with the rules of the Istanbul University-Cerrahpaşa Ethics Committee and with the legal permission of the Istanbul Provincial Directorate of National Education. Personal information form, Transformational Leadership Scale developed by Mutlucan (2017) and Organizational Change Readiness Scale developed by Çalışkan (2019) were applied to the teachers participating in the research. Analyzes were performed using SPSS 26.0 (Statistics Program for Social Sciences). The data obtained as a result of the research were analyzed by Kruskal Wallis Test, Mann Whitney U Test, Spearman Correlation Analysis and Descriptive Analysis Techniques.
The findings obtained from the research were discussed according to the literature and some suggestions were made. As a result of the research, a statistically positive and moderately significant relationship was found between the transformational leadership characteristics of school administrators and their readiness for organizational change, according to the teachers.
When the findings obtained from the research were compared with previous studies in terms of demographic variables, generally consistent results were obtained both across the scales and in the sub-dimensions of the scales. It is thought that more consistent results can be obtained if the population and sample size of the study are increased.
According to the results of the research, teachers' perceptions of transformational leadership are high across the scale, except for encouraging the acceptance of group goals and intellectual stimulation sub-dimensions. As a solution to this situation, it is thought that educational activities can be planned to increase the knowledge and skills of the school administrators in the sub-dimensions where the transformational leadership behaviors are low. According to the results of the research, teachers' perceptions of being ready for organizational change are close to high throughout the scale, except for the management support sub-dimension. As a solution to this situation, it was thought that training activities could be planned to increase teachers' intra-organizational communication skills.