Öğrencilere özenli düşünme becerilerini kazandırmaya yönelik duyuş temelli bir eğitim programının geliştirilmesi
The development of an affect based curriculum toward increasing caring thinking skills of school students / dissertation
Yazar: UFUK ULUÇINAR
Danışman: PROF. DR. ASIM ARI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyuşsal öğrenme = Affective learning ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eğitim programları = Education programs ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Program geliştirme = Program development

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin özenli düşünme becerilerini kazandırmaya yönelik duyuş temelli bir eğitim programını geliştirmektir. Bu amaç etrafında şekillenen araştırma süreci dört araştırma hedefini de içine alır. Bir program geliştirme sürecinin ilk safhası olan ihtiyaç değerlendirmede öğrencilerin özenli düşünme kapasiteleri/ yeterlikleri ile koşullarını kapsayan bir durumu tespiti yapmaktır. İkincil olarak, özenli düşünmenin ölçülebilir bir beceri olup olmadığını belirlemek ve öğrencilerin hali hazırdaki özenli becerilerinin seviyelerini ölçmek için senaryolara dayalı özenli düşünme becerileri envanteri geliştirmektir. Son olarak, bir kavram olarak özenli düşünmenin altında yatan süreç, varsayım ya da eylemleri keşfetmektir.  
Yöntem: Araştırma yukarıda bahsedilen dört ayrı amaç etrafında yapılandırılmasından hareketle dört ayrı araştırma desenini barındıran çoklu metot  araştırma deseni çatısında desenlenmiştir. Duyuş temelli eğitim programının geliştirilmesi eylem araştırma deseninin süreçleri doğrultusunda yapılmıştır. İhtiyaç saptama safhasında gerçekleştirilen uygulamalar ise bir durum çalışması desenine uygun bir şekilde yapılmıştır. Dahası, senaryolara dayalı bir özenli düşünme becerileri envanteri geliştimek için sıralı keşfedici karma desen benimsenmiştir. Türk kültürü bağlamında öğrencilerin özenli düşünme süreçlerini ortaya çıkarmak için gömülü teori deseni ve kodlamaları işe koşulmuştur.
Bulgular: İhtiyaç değerlendirme kapsamında ortaya çıkan bulgularda özenli düşünme eğitim programının hedefleri ortaya çıkarılmıştır. Uzman ve öğretmenlerin değerlendirmeleri ile belirlenen hedeflerin, öğrencilerin bilişsel/ duyuşsal gelişimlerine uygun olduğu, toplumsal açıdan kazandırılmasının gerekli olduğu ve sınıf içi ortamda kazandırılabilir olduğu bulunmuştur. Dahası, program kapsamında belirlenen hedeflerin konu alanı yani, mevcut öğretim programlarında ile sınırlı bir şekilde ele alındığı tespit edilmiştir. Senaryolara dayalı özenli düşünme becerileri envanterinin geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır. Özenli düşünme programı kapsamında uygulanan etkinliklerin, öğrencilerin özenli düşünme becerilerinde anlamlı bir iyileşme sağlamadığı ve bilişsel yönelimlerinde değişimler olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin aynı zamanda gerçekleştirilen etkinliklere yönelik duyuşsal bir tutum geliştirdiği belirlenmiştir. Dahası, öğrencilerin bilişsel, duyuşsal, bilişsel/ duyuşsal ve davranışsal açıdan gelişimlerine katkı sağladığı görülmüştür. Gömülü teori kodlamaları sonucunda ise özenli düşünme becerisinin Kratwohl'un algılama, anlama, değer verme ve örgütleme süreçleri ile uyumluluk gösterirken, özenli düşünme becerisinin doğasına özgü, ayırıcı bir takım süreçler keşfedilmiştir. Bu süreçler de göz önüne alınarak geliştirilen eğitim programı üzerinde değişikliklere gidilmiştir. 
Sonuç ve Öneriler: Özenli düşünme becerisine yönelik uygulamaların bir değer öğretim yaklaşımı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Kendi kendini doğrulayan bir beceri olarak davranışta sergilenen değerin, niteliği hakkında yargıda bulunma işlemini içine alır. Duyuşsal davranış eğitimi kapsamında ele alınması ve çalışmaların bu yönde yayınlaşması gerektiği düşünülmektedir. Dahası, özenli düşünmenin tüm öğretim programlarında uygulanabilen ve uygulanması gereken bir beceri olduğu da ortaya çıkarılan sonuçlar arasındadır.

Abstract:
Purpose: The purpose of this dissertation is to develop an affective based curriculum increasing caring thinking skills of 7th grade school students. The process of the study constructed around this purpose compasses four research objectives. In the need assessment, first phase of curriculum development, it aims to determine the situation with all the dimensions relating to the capacities, efficacies, and conditions of caring thinking of 7th grade school students. In order to determine whether caring thinking is a measurable skill, and measure to what extent students think caringly, the second one, is to develop the inventory of caring thinking skills of problem scenarios. Last one, it discovers the processes, suppositions, and actions underlying caring thinking as a concept.
Method: Due to the study accounts for constructing around four different goal above mentioned, it was designed using multimethod research design. The development of an affect based curriculum was carried out by the phases of action research. The needs assessment also was performed suitably using case study research design. Moreover, sequential exploratory mixed design was employed to develop the inventory of caring thnking skills based on scenarios. Furthermore, In order to reveal the processes of students' caring thinking in context of Turkish culture, grounded theory design and codings were used. 
Results: It is revealed the objectives of the affect based curriculum depending the findings of needs assessment. The findings indicated that the objectives determined by experts, and teacher' evaluations are suitable for cognitive and affective developments of 7th grade students, these are neccessary for increasing caring thinking skills by societal judgments, and they are teachable to students in classroom. Moreover, they showed that the objectives in the curriculum was insufficiently dealt with content area, that is current curriculum in use. It is concluded that the inventory of caring thinking skills is a valid, and realiable instrument. Furthermore, it is revealed that the activities performed in caring thinking curriculum did not make a significant improvement in caring thinking skills while positive changes in cognitive orientations of students. It helps to students cultivate an affective attitude toward the activities as well as it contributes to positively students' cognitive, affective, cognitive/ affective, and behavioral developments. Eventually, we reached that caring thinking skill is compatible to the processes such as perceptions, response, valueing, and organisation in Kratwohl's theory while some processes which are the nature of caring thinking is unique, and diverse have been discovered. Considering these new processes, the regulations were performed on the caring thinking curriculum developed.
Conclusion and Suggestions: We concluded that caring thinking skills can be employed as a value imbuing approach. As self correcting skill, caring thinking means making a judgment about tha quality of a 'value' displayed behaviorally. Therefore, it should be handled in context of affective behavior education, and the studies should be grown up in this way. Even more, one of the conclusions reached is that caring thinking is capable of imparting, and necessary for a skill in all the curriculum