Pediyatrik travma hastalarında travma skor sistemlerinin karşılaştırılması
Comparison of trauma score systems in pediatric trauma patients
Yazar: HASAN SULTANOĞLU
Danışman: DOÇ. SEDA ÖZKAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
SULTANOĞLU HASAN, Pediyatrik Travma Hastalarında Travma Skor Sistemlerinin Karşılaştırılması, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp Kliniği, Uzmanlık Tezi Ankara 2016. 

Çalışmamızda acil servise başvuran pediatrik travma hastalarda BIG (Baz defisiti, INR, GKS) Skoru, hayatta kalma olasılığı 2014 (PS14), pediatrik travma skoru (PTS), değiştirilmiş travma skoru (RTZ), yaralanma şiddeti ölçeği (ISS), yeni yaralanma şiddeti ölçeği (NISS)'nin mortaliteyi ve yoğun bakım yatışını belirlemedeki performanslarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmaya Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 1 Temmuz 2012 ile 1 Temmuz 2016 tarihleri arasında 18 yaş altında çoklu travma nedeniyle getirilen hastalarda retrospektif yapılmıştır. Hastaların demografik verileri, acil servise geliş vital bulguları, yaralanma oluş mekanizmaları, travma bölgeleri, yaralanma şiddet ölçekleri (BIG, PS14, PTS, RTS, ISS, NISS, GKS) ve hastaların akibetleri incelendi. Elde edilen veriler SPSS 17 istatistik programı ile değerlendirildi. Çalışma sürecinde çalışmaya 1510 olgu dahil edildi, bu olguların %40.5(n=612)'si kadın, %59.5(n=898)'i erkekti. Yaş ortalaması 7.81±4.847 olarak bulundu. Mortalite oranı %4.2 idi. Mortaliteyi belirlemede en başarılı skor PS14'dü (AUC:0.994 sensitivite %96.51 spesifite %96.64). Bunu sırasıyla NISS, ISS, GKS, BIG, RTS ve PTS takip etti. Yoğun bakım yatışını öngörmede NISS skoru en başarılı (AUC:0.936) skorlama sistemi bulundu, en sensitif olarak NISS ve PS14 (%94.88), en spesifik olarak NISS (%86.69) tespit edildi. Yaşam oranını saptamada PS14 ilk sırada yer aldı. Çalışmamızda %94.3 künt , %5.7 penetran saptandı, künt travmalarda yaşam analizi ilen mortalite aynı bulunmuş olup, PS14 en başarılı skor bulundu. Penetranda ise PS14 ön planda olup, diğer skorlar yakın tespit edilmiştir. Sonuç olarak; çocuk travma hastalarında mortalite ve yaşam oranını belirlemede PS14, yoğun bakım gereksinimini öngörmede NISS en başarılı skor olarak bulunmasına rağmen tüm skorların başarı oranları birbirine yakın bulundu. Özellikle yeni geliştirilen PS14 skoru künt ve penetran ayrımı olmaksızın tüm çocuk travma hastalarında sonlanımı öngörmede kuvvetli bir skor sistemi olarak kullanılabilir.
Anahtar kelimeler: Pediatri, travma, travma skorları, BIG, PS14, PTS, RTS, ISS, NISS, GKS

Abstract:
SULTANOĞLU H. Comperision of Scoring Systems in Pediatric Trauma Patients, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital, Emergency Health Care Department in our research we aimed to evaluate and compare the performans of BIG score (Baz deficite, INR, GCS), pediatric trauma score (PTS), revised trauma score (RTS), injury severity score (ISS), new injury severity score (NISS) in mortality and stay intensive care unit. Patients under 18 age admitted to Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital with multiple trauma between 1 July 2012- 1 July 2016. Were included in the research which is retrospective. Demographic data, vital in the emergency department, trauma location, injurity severity indexes ( BIG, PS14,PTS,RTS,ISS,NISS,GCS) and follow up of patients were examined. Data was evaluated with SPSS 17. 1510 patient were included, %40.5 (n=612) were female and %59.5 (n=898) were male. Mean age was 7.81±4.847 mortality was %4.2. The best score to evoluate mortality was PS14 (AUC; 0.994 ,sensitivity %96.51, specifity %99.64) following in order was NISS, ISS, GCS, BIG, RTS and PTS. The best score to forsec the stay in ICU was found as NISS (AUC; 0.936) The most sensitivite system was NISS and PS14 (%94.88) and the most specific was NISS (86.69). PS14 was the first to evoluate the survival. In our research %94.3 of patient had blunt trauma and %5.7 had penetrating trauma. For blunt traumas PS14 was found the best score to determine survival and mortality. For penetrating traumas PS14 is the first score and the others are very close to this. As a result, for pediatric trauma patients PS14 is the best score to evaluate mortality and survival, for see to need NISS is and also all scores are close to each other. Especially new PS14 can be used as a stronge scoring system in all pediatric trauma patients regardless penetrating or blunt
Key words: pediatry, trauma, trauma scores, BIG, PS14, PTS, RTS, ISS, NISS, GCS