Pediatrik yoğun bakımda enteral beslenen hastalarda abdominal masajın gastrik sorunlara etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of abdominal massage on gastric problems in enterally fed patients in pediatric intensive care unit: A randomized controlled study
Yazar: SÜMEYYE CİHAN
Danışman: PROF. DR. SUZAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Araştırma, pediatrik yoğun bakım ünitesinde tam enteral beslenen hastalarda abdominal masajın gastrik sorunlara etkisini belirlemek amacıyla tek kör randomize kontrollü deneysel bir tasarım olarak, İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk yoğun bakım ünitesinde Nisan 2021-Ocak 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmaya yaşları 30 gün-24 ay arasında olan 12'si deney ve 12'si kontrol grubunda olmak üzere toplamda 24 olgu alındı, urn yöntemi ile randomizasyon yapıldı.  Araştırmaya en az 48 saat mekanik ventilasyon desteği alan ve sedasyon kullanan, aynı tip enteral mama ürünü ile tam enteral beslenen ve abdominal masaj yapmaya uygun olan çocuklar dahil edildi. Deney grubuna abdominal masaj uygulaması 3 gün boyunca, günde 2 kez, 15'er dakika olarak uygulanırken, kontrol grubuna rutin hemşirelik tedavi ve bakımı verildi. Her iki gruptaki çocukların karın çevresi ölçümü, abdominal distansiyon varlığı, bağırsak sesleri, kusma ve defekasyon sıklığı, gastrik rezidüel volüm miktarları karşılaştırıldı. Deney ve kontrol grubunda karın çevresi ölçümü, abdominal distansiyon ve kusma sıklığı açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Bağırsak sesleri deney grubunda kontrol grubuna göre 2.gün akşam (p=0,012), 3.gün sabah (p=0,02) ve akşam (p=0,08) daha yüksek bulundu. Defekasyon sıklığının 3.gün deney grubunda daha yüksek olduğu belirlendi (p=0,001). Gastrik rezidüel hacim deney grubunda kademeli olarak azaldığı (p=0,004), deney grubunun kontrol grubuna göre ise 2. ve 3.gün (p<0,001) daha az gastrik rezidü hacmi olduğu belirlendi. Lineer regresyon analizi sonucunda; abdominal masaj uygulanmasının 2.gün akşam bağırsak sesini 3,25 birim, 3.gün sabah bağırsak sesini 3,41 birim, 3.gün akşam bağırsak sesini 4,25 birim, 3.gün toplam defekasyon sıklığını 1,41 birim artırırken, 2.gün toplam gastrik rezidü hacmini 16,75 birim, 3.gün toplam gastrik rezidü hacmini 15,41 birim azalttığı bulundu. Bu sonuçlar istatiksel olarak ileri derece anlamlıydı (p<0,001).
Sonuç olarak pediatrik yoğun bakımda abdominal masajın; bağırsak sesleri ve defekasyon sıklığını arttırması, gastrik rezidüel volüm miktarını azaltması ile mekanik ventilasyona bağlı çocuklarda enteral beslenmeye bağlı gastrik sorunların önlenmesinde güvenli ve etkin bir yöntem olarak kullanılabileceği belirlendi.
Anahtar kelimeler: Abdominal Masaj, Pediatrik Yoğun Bakım Ünitesi, Enteral Beslenme, Hemşirelik

Abstract:
The research was conducted as a single-blind randomized controlled trial to determine the effect of abdominal massage on gastric problems in full enterally fed patients in the pediatric intensive care unit, Istanbul Health Sciences University Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital between April 2021 and January 2023. A total of 24 cases, aged between 30 days-24 months, 12 in the experimental group and 12 in the control group, who were suitable for the sampling criteria, were included in the study. Randomization was done with the urn method. Children who received mechanical ventilation support for at least 48 hours and used sedation, were fed full enteral with the same type of enteral food product and were suitable for abdominal massage were included in the study. While abdominal massage was applied to the experimental group for 3 days, twice a day for 15 minutes, routine nursing treatment and care was given to the control group. Abdominal circumference measurement, presence of abdominal distension, bowel sounds, frequency of vomiting and defecation, and gastric residual volume of the children in both groups were compared. There was no statistically significant difference between the experimental and control groups in terms of abdominal circumference measurement, abdominal distention and vomiting frequency (p>0.05).Bowel sounds were higher in the experimental group in the evening (p=0.012), on the third day in the morning (p=0.02) and in the evening (p=0.08) compared to the control group.  The frequency of defecation was higher in the experimental group on the third day (p=0.001) compared to the control group. It was determined that the amount of gastric residual volume gradually decreased in the experimental group during the follow-up period (p=0.004), while the amount of gastric residual volume in the experimental group was lower on the 2nd and 3rd days (p<0.001) compared to the control group. As a result of linear regression analysis; application of abdominal massage increased 3.25 units in the evening bowel sound on the 2nd day, 3.41 units in the morning bowel sound on the 3rd day, 4.25 units in the evening bowel sound on the 3rd day and 1.41 units in the total frequency of defecation on the 3rd day. It was found that on the 2nd day, the total gastric residual volume was reduced by 16.75 units, and on the 3rd day, the total gastric residual volume was reduced by 15,41 units.
As a result, abdominal massage in pediatric intensive care; It was determined that it can be used as a safe and effective method in the prevention of gastric problems due to enteral nutrition in children dependent on mechanical ventilation, by increasing the frequency of bowel sounds and defecation, and reducing the amount of gastric residual volume. 
Keywords: Abdominal Massage, Pediatric Intensive Care Unit, Enteral Nutrition, Nursing