hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yoksullukla mücadele ve kurumlar
19th century poverty alleviation and institutions in the Ottoman Empire
Yazar: SÜMEYRA ÇAY ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KORALTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History
Dizin: Ekonomi tarihi = Economic history

Özet:
Kuşkusuz ki, her toplumun çeşitli açılardan tabakalaşmış bir yapısı vardır ve bu tabakalaşmış toplumlarda, ekonomik ve sosyal olarak en alt seviyede bulunanlar yoksul kesimi oluşturur. Yoksulluk, tüm çağların bir gerçeği olup, Osmanlı toplumunda da her dönem farklı derinliklerde yaşanmıştır. İncelenen dönemde de Osmanlı toplumunun ekonomik açıdan homojen bir yapıya sahip olmadığına dair kesin bir tespit rakamlarla mümkün olmasa da kurumlar aracılığıyla rahatlıkla ifade edilebilir. Bu çalışmada XIX. yüzyıl İstanbul'unda yoksullukla mücadele için var olan kurumlara yansıyan bilgiler ışığında yoksullar, yoksulluk ve yoksulluğun nedenleri incelenmiştir. Klasik dönemde geleneksel dayanışma araçlarıyla yoksulluğu katlanılabilir hale getiren toplum, on dokuzuncu yüzyıl itibariyle devletin kendisini batılı devlet sistemlerine göre yeniden yapılandırmasıyla yeni çözümler ve kurumlar oluşturmuştur. Darülaceze, Hamidiye Etfal Hastanesi, Dulhane, Darüleytamlar gibi kurumlar, bu dönemde var olan yoksulluğa karşı verilen mücadeleye yönelik kurumsal düzenlemelerin en açık kanıtıdır. Bu kurumlar, başta yoksullar olmak üzere toplumdaki dezavantajlı bireylere ücretsiz hizmet sunmuş ve bu kurumlardan elde edilen veriler araştırmanın ana malzemesini oluşturmuştur. Bu sayede, yoksulluk hem olgu hem de sorun boyutunda kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir.

Abstract:
Undoubtedly, every society has a stratified structure in various respects, and in these stratified societies, those at the lowest economic and social levels constitute the poor. Poverty is a reality of all ages and has been experienced in different depths in Ottoman society in every period. Although it is not possible to make a definitive determination that Ottoman society did not have an economically homogeneous structure in the period under study, it can be easily expressed through institutions. In this study, the poor, poverty and the causes of poverty are analyzed in the light of the information reflected in the institutions that existed to combat poverty in nineteenth-century Istanbul. The society, which made poverty bearable through traditional means of solidarity in the classical period, created new solutions and institutions as the state restructured itself according to western state systems as of the nineteenth century. Institutions such as Darülaceze, Hamidiye Etfal Hospital, Dulhane, Darüleytams are the clearest evidence of the institutional arrangements for the struggle against poverty in this period. These institutions provided free services to disadvantaged individuals in the society, especially the poor, and the information reflected in the institutions constituted the main material of the research and poverty was analyzed both in terms of phenomenon and problem.
Kambiyo senetlerinin zıyaı ve iptali
Loss and cancellation of bills of exchange
Yazar: BİLGE UTKAN MERSİN
Danışman: DOÇ. DR. KADİR BAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bir kıymetli evrak türü olan kambiyo senetleri kıymetli evraka ilişkin hüküm ve koşullara tabidir. Türk Ticaret Kanununun 651 hükmü uyarınca kıymetli evrak zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerindeki hak sahibi, mahkemeye başvurarak senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Kambiyo senetlerinin zayi olması durumunda ise TTK m. 757 ve devamı hükümleri uyarınca senet iptal edilebilir. Bu çalışmada, kambiyo senetlerinin iptaline ilişkin hükümler, öğreti ve yargı kararlarındaki görüşler çerçevesinde değerlendirilecek; teoride ve uygulamada ortaya çıkardığı sorunlar incelenecektir.

Abstract:
Bills of exchange, which are a type of negotiable instruments, are subject to the terms and conditions of negotiable instruments. In accordance with the article 651 of the Turkish Commercial Code ("TCC"), if a negotiable instrument is lost, the rightful owner of the negotiable instrument may apply to the court, and request the cancellation of the negotiable instrument. If a bill of exchange is lost, the bill of exchange can be canceled in accordance with the article 757 and the subsequent provisions of TCC. In this study, the provisions regarding the cancellation of bills of exchange will be evaluated within the framework of doctrine and opinions in judicial decisions. The legal issues caused by these provisions in theory and practice will be examined.
İslam tarihi kaynaklarında Yermük Savaşı (VII-X. yüzyıl)
The battle of Yarmuk in Islamic historical sources (7th century -10th century)
Yazar: TAYFUR YURDANUR
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KELPETİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: 7. yüzyıl = 7. century

Özet:
Bu çalışma, Suriye'nin fethinde önemli bir dönüm noktası olan Yermük savaşını konu almaktadır. 1-4/7-10. yüzyıllar arasında yazılmış İslam tarihi eserleri incelenerek, savaşın farklı kaynaklarda nasıl anlatıldığı ve bu anlatıların arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Çalışma, şu sorulara odaklanmaktadır: Bu yüzyıllar arasında kaleme alınan eserlerin ilgili konu bağlamında aralarındaki ilişkiler nelerdir? Bu kaynaklar aracılığı ile Yermük savaşının bir kurgusu oluşturulabilir mi? Rivayetlerde savaşın hangi yönleri ön plana çıkarılmış ve bunlar nasıl anlatılmıştır? Çalışmanın nihâî hedefi ise Yermük savaşı aracılığı ile İslam fetih yazıcılığını anlamaya çalışmak ve gelecekte Bizans kaynakları üzerine yapılacak araştırmalara zemin hazırlamaktır.

Abstract:
This study focuses on the Battle of Yarmouk, a significant turning point in the conquest of Syria. By examining Islamic historical works written between the 1st and 4th centuries AH (7th and 10th centuries AD), the study evaluates how the battle is described in different sources and the relationships between these narratives. The research is centered on the following questions: What are the relationships between the works written during these centuries in this context? Can a narrative of the Battle of Yarmouk be constructed through these sources? Which aspects of the battle are emphasized in the accounts, and how are they described? The ultimate goal of the study is to understand Islamic historiography of conquests through the Battle of Yarmouk and to lay the groundwork for future research on Byzantine sources.
17. yüzyıla âit bir münşeat mecmuası (Ankara Milli Kütüphane, 06 Mil Yz B 280) (değerlendirme-transkripsiyon)
A 17th Century Münşeat Colleciton (Ankara National Library 06 Mil Yz B 280) (evaluation-transcription)
Yazar: DOĞUKAN AKKOL
Danışman: PROF. DR. RECEP AHISHALI
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Kırım = Crimean ; Mektuplar = Letters ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İran = Iran

Özet:
Tarih araştırmalarında önemli görülen kaynaklardan biri münşeat mecmualarıdır. Bu çalışmada transkribe edilen ve değerlendirilen münşeat mecmuası, bünyesindeki tarihî ve edebî mektuplarla dikkat çekmektedir. Ankara Milli Kütüphane'de 06 Mil Yz B 280 numarasıyla kayıtlı olan münşeat mecmuasının mürettibi belli değildir ancak gerek mektupların içeriği gerekse hattın düzgünlüğünden, mürettibinin, eğitimli biri olduğu anlaşılmaktadır. Toplam 169 varaktan oluşan mecmuanın ne zaman ve kim tarafından derlendiğine dair üzerinde herhangi bir tarih veya kayıt bulunmamaktadır. Buna rağmen mektupların içeriği ve bazı mektuplarda bulunan tarihler vasıtasıyla XVII. yüzyılın ikinci yarısında derlendiği tahmin edilmektedir.

Abstract:
One of the most important sources in historical research is the munşeat mecmuaları (collection of letters). The munşeat magazine, which is transcribed and evaluated in this study, draws attention with its historical and literary letters. The editor of the munşeat magazine, which is registered in the Ankara National Library under the number 06 Mil Yz B 280, is not known, but it is understood from the content of the letters and the smoothness of the calligraphy that the compiler was an educated person. There is no date or record of when and by whom the collection, which consists of a total of 169 folios, was compiled. Nevertheless, based on the content of the letters and the dates found in some of the letters, it is estimated that it was compiled in the second half of the seventeenth century.
İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında LGBT+
LGBT+ Judgements in the Jurisprudence of the European Court of Human Rights
Yazar: ÖZGÜR SAV
Danışman: PROF. DR. GÜL ÜSTÜN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu yüksek lisans tezi çalışmasında, Türkiye'de birçok açıdan tabu olarak değerlendirilen LGBT+ bireyler ve bu bireylerin sahip oldukları haklar ele alınmıştır. Üç bölümden oluşan bu çalışmada, sırasıyla, "LGBT+ Bireylere Yapılan İşkence ve Kötü Muamele ile Ayrımcılık", "LGBT+ Bireylerin Özel Yaşama Saygı Hakkı Haklarının Korunması"  ve  "LGBT+ Bireylerin İfade, Toplanma ve Örgütlenme Özgürlükleri" başlıklı bölümlerde Türkiye Cumhuriyeti'nin de taraf olduğu İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi sistematiğine uygun olarak, işkence yasağı, özel ve aile yaşamına saygı, ifade özgürlüğü, toplanma ve örgütlenme özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı ile ilgili İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin ve  Anayasa Mahkemesi'nin LGBT+ bireyler hakkında verdiği kararlar incelenmiştir.

Abstract:
This master's thesis study examines LGBT+ individuals, who are considered taboo in many ways in Turkey, and the rights of these individuals. In this three-part study, the decisions of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court regarding LGBT+ individuals regarding the prohibition of torture, respect for private and family life, freedom of expression, freedom of assembly and association, and the prohibition of discrimination, in accordance with the systematics of the European Convention on Human Rights, to which the Republic of Turkey is also a party, are examined in the sections titled "Torture and Ill-Treatment and Discrimination Against LGBT+ Individuals", "Protection of the Rights of LGBT+ Individuals to Respect for Private Life" and "Freedoms of Expression, Assembly and Association of LGBT+ Individuals".
Çocuk edebiyatında okuma kültürü ve kütüphane algısı: Daniel Kirk'ün Kütüphane Faresi serisi örneği
Reading culture and library perception in children's literature: The Example of Daniel Kirk's Library Mouse series
Yazar: ÖZGE ÜLKÜ FAKIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHLİKA KARAGÖZOĞLU ASLIYÜKSEK
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Okuma kültürü = Reading culture

Özet:
Okuma kültürü, bireylerin düzenli olarak okuma alışkanlığı kazanmalarını, okuma sürecini bir keyif ve ihtiyaç olarak görmelerini, okuduklarını anlamlandırabilmelerini ve bu bilgileri yaşamlarına entegre edebilmelerini ifade eder. Bu kültür, erken yaşlardan itibaren şekillenmeye başlar ve yaşam boyu devam eder. Okuma kültürü, bireyin sadece bilgi edinme amacıyla değil, aynı zamanda kendini geliştirme, hayal gücünü besleme, farklı bakış açıları kazanma ve estetik bir zevk elde etme amacıyla okuma alışkanlığını sürdürmesi anlamına gelir.
Daniel Kirk tarafından yazılan ve resimlenen Kütüphane Faresi serisi, hem çocuk edebiyatının temel unsurları hem de kütüphane bilimi açısından değerlendirilmiştir. Serinin metinleri ve görselleri, doküman inceleme ve içerik analizi yöntemleri kullanılarak detaylı olarak incelenmiştir. Nitelikli bir çocuk edebiyatı eseri olan Kütüphane Faresi serisinin çocukların okuma kültürünü geliştirmesi ve kütüphanelere karşı olumlu bir algı kazandırması açısından başarılı bir çalışma olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Reading culture refers to individuals gaining the habit of reading regularly, seeing the reading process as a pleasure and a need, being able to make sense of what they read, and being able to integrate this information into their lives. This culture begins to take shape from an early age and continues throughout life. Reading culture means that an individual continues to read not only for the purpose of gaining information, but also for the purpose of self-development, feeding their imagination, gaining different perspectives, and obtaining aesthetic pleasure.
The Library Mouse series, written and illustrated by Daniel Kirk, has been evaluated in terms of both the basic elements of children's literature and library science. The texts and visuals of the series were examined in detail using document review and content analysis methods. It has been determined that the Library Mouse series, which is a qualified work of children's literature, is a successful work in terms of developing children's reading culture and giving them a positive perception towards libraries.
Farklı ambians ışığı koşullarında farklı tarayıcıların doğruluk ve güvenilirliklerinin üç boyutlu dental model üzerinde değerlendirilmesi
Comparison of trueness and precision of different intraoral scanners on typodont model in different lighting conditions
Yazar: MURAT TUGAÇ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TOZLU
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Hekimlerin rutin çalışma ortamında karşılaşabileceği farklı ışık şiddeti değerlerinde ağız içi tarayıcıların hassasiyet ve güvenilirliklerinin karşılaştırılıp optimum ışık koşullarını belirleme.
Gereçler ve Yöntem: Çalışmamızda typdont model a-tipi silikon ölçüyle duplike edilmiş. Elde edilen alçı model üzerine simetrik kadranlarda 4 farklı dişe yükselti konulup  elde edilen model 10 cm yüksekliğinde bi platforma sabitlenerek 3 farklı tarayıcı ile farklı lüks değerlerinde taramalar elde edilmiştir. Daha sonra bu taramalar üzerindeki 4 farklı nokta arasında belirlenen 6 mesafe ölçülüp tarayıcıların farklı ışık şiddetlerindeki hassasiyet ve güvenilirlikleri karşılaştırılmıştır.
 Bulgular: Işık şiddetindeki değişimler tarama hassasiyetini de etkilemektedir. İntraoral tarayıcılar için optimum ışık değeri genellemesi yapmak mümkün görünmemektedir. 
Sonuç: Ambiyans ışığı şiddetindeki değişim ağız içi tarayıcıların tarama hassasiyetlerine etki ettiği gözlenmiştir. Tarayıcılar için optimum ambiyans ışığı şiddeti belirlenememiştir. Çalışmada test edilen ışık şiddeti düzeylerinde taramalarda meydana gelen sapmalar klinik olarak kabul edilen 100-120µm sınırları içerisinde ölçülmüştür.  
Anahtar kelimeler: İntraoral tarayıcı, Işık şiddeti, hassasiyet, doğruluk, güvenilirlik

Abstract:
Objective: Comparing the precision and reliability of intraoral scanners under different light intensity levels encountered in the routine working environment of dentists, and determining the optimal lighting conditions.
Materials and Methods: In our study, a typodont model was duplicated using A-type silicone impressions. Marks were placed on four different teeth in symmetrical quadrants of the obtained plaster model, which was then fixed on a 10 cm high platform. Scans were taken using three different scanners under 3 different lux levels. Subsequently, six distances between four predetermined points on the scans were measured to compare the trueness and precision of the scanners under different light intensities.
Results: Changes in light intensity also affect scanning sensitivity. It does not seem possible to generalize the optimum light value for intraoral scanners.
Conclusion: It was observed that changes in ambient light intensity affected the scanning sensitivity of intraoral scanners. The optimum ambient light intensity for the scanners could not be determined. The deviations in the scans at the light intensity levels tested in the study were measured within the clinically accepted limits of 100-120µm.
Sözleşmesel sorumlulukta ağır kusur ve ağır kusurun uygulama alanları
Gross fault in contractual liability and application areas of gross fault
Yazar: BURAK KARA
Danışman: PROF. DR. MURAT TOPUZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sorumluluk hukukunun temel kavramlarından biri olan kusurun yasal bir tanımı bulunmamaktadır. Değişen hayat ilişkileri, ekonomik ve sosyal yapı, dönemlere göre kusurun farklı şekillerde anlaşılmasına sebep olmuştur. Sübjektif kusur anlayışı, kusuru irade üzerinden değerler felsefesiyle bağlantılı olarak ahlaki bir içeriğe sahip olduğunu savunurken, objektif kusur anlayışı kusuru, iradeyle bağlantısını kopararak davranışın hukuk düzenince uygun bulunmaması olarak sunar. Ancak iradeden dolayısıyla ayırt etme gücünden vazgeçilmesi genel olarak reddedildiği için kusurun sübjektif bir yönünün olduğu ve bunun da ayırt etme gücüne karşılık geldiği çoğunlukla kabul edilir.
Kusurun ağırlığı ise sübjektif yön üzerinden değil objektif yön olarak kusurun formları olan kast ve ihmal üzerinden belirlenir. Sorumluluğun doğması için kusurun ağırlık derecesinin kural olarak bir rolü olmasa da diğer deyişle sorumluluğun doğması için hafif kusur dahi yeterli olsa da Türk Borçlar Kanunu bazı hallerde ağır kusura sonuçlar bağlamıştır. Tazminat miktarının belirlenmesi, sorumsuzluk anlaşmasının geçerliliği, bağışlayanın sadece ağır kusurundan sorumlu olması bu kapsamda zikredilebilir.

Abstract:
There is no legal definition of fault, which is one of the basic concepts of liability law. Changing life relations, economic and social structure have caused fault to be understood in different ways according to the periods. While the subjective understanding of fault argues that fault has a moral content in connection with the philosophy of values through the will, the objective understanding of fault presents fault as the inappropriateness of the behavior by the legal order by severing its connection with the will. However, since the abandonment of the will and thus the power of discernment is generally rejected, it is generally accepted that fault has a subjective aspect and that this corresponds to the power of discernment. The severity of the fault is determined not on the subjective aspect but on the objective aspect, which are willful intention and negligence, which are the forms of fault. Although the degree of severity of the fault does not play a role for liability to arise as a rule, in other words, even slight fault is sufficient to create liability, the Turkish Code of Obligations has attached consequences to gross fault in some cases. Determination of the amount of compensation, validity of the non-liability agreement, and the donor being liable only for gross negligence can be mentioned in this context.
Nikel esaslı süper alaşımların işlenmesinde kesici takım sehiminin lazer ölçüm yöntemleriyle işlenebilirliğinin incelenmesi
Investigation of the machinability of cutting tool deflection by laser measurement methods in the machining of nickel based super alloys
Yazar: SERAP KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRCAN ATAKÖK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKIN BAKIR
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı / Makine Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Süper alaşımlar = Superalloys ; Taguchi yöntemi = Taguchi method ; Takım aşınması = Tool wear ; Takım ömrü = Tool life

Özet:
Nikel bazlı süper alaşımlar, toklukları, yüksek ısı dirençleri ve yüksek çalışma sıcaklıkları, sertlikleri, mukavemet özellikleri, spesifik ağırlık oranları ve kesici takım malzemeleriyle reaksiyona girecek kimyasal özellikleri, düşük termal iletkenlikleri ve sürünme dirençleri nedeniyle genellikle işlenmesi zor malzemeler olarak bilinirler. Karbür, seramik ve CBN gibi daha iyi sertliğe sahip takımlar ile, Nikel esaslı Süper alaşımların işlenmesinde kullanılmaktadır. 
Deniz, uçak, endüstriyel ve araç gaz türbinlerinde kullanımlarına ek olarak Nikel bazlı süper alaşımlar artık roket motorlarında, uzay araçlarında, nükleer reaktörlerde, denizaltılarda, deneysel uçaklarda, petrokimya ekipmanlarında, buhar santrallerinde ve diğer yüksek sıcaklık uygulamalarında da kullanılmaktadır. Bu çalışmada Nikel esaslı süper alaşımlardan Hastalloy C22 alaşımının frezelenmesinde kesici takımda işleme esnasında meydana gelen sehim lazer sensör ile temassız olarak ölçülmüştür. Buna ilaveten kesme kuvvetleri ve işlenen yüzeylerin yüzey pürüzlülüğü de ölçülmüştür. Farklı kesme parametreleri ve farklı soğutma stratejilerinin sehim, kesme kuvvetleri ve yüzey pürüzlülüğüne etkisi araştırılmıştır.

Abstract:
Nickel-based superalloys are generally known as difficult-to-machine materials due to their toughness, high heat resistance and high operating temperatures, hardness, strength properties, specific gravity ratios and chemical properties that will react with cutting tool materials, low thermal conductivity and creep resistance. Carbide, ceramic and CBN tools with better hardness are used in the machining of Nickel-based superalloys.
 In addition to their use in marine, aircraft, industrial and vehicle gas turbines, Nickel-based superalloys are now used in rocket engines, spacecraft, nuclear reactors, submarines, experimental aircraft, petrochemical equipment, steam power plants and other high-temperature applications. In this study, the amount of deflection that occurs during the milling of Hastalloy C22 alloy, one of the Nickel-based superalloys, was measured non-contactly with a laser sensor. In addition, the cutting forces and the surface roughness of the machined surfaces were also measured. The effects of different cutting parameters and different cooling strategies on deflection, cutting forces and surface roughness were investigated.