Arap dilinde fiile benzeyen harfler
Letters similar to verb in Arabic
Yazar: CEMAL ARBAÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CEVAT ERGİN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-edatlar = Grammar- prepositions ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilim = Linguistics ; Fiil = Act ; Harfler = Letters

Özet:
İletişim, dilin sözlü ve yazılı vasıtaları ile gerçekleşir. Kelimeler de sözlü ve yazılı iletişimi sağlayan sesli ve yazılı vasıtalardır. Arap dilinde kelimeler genelde isim, fiil, harf olarak üç sınıfa ayrılmıştır. Hakkında çalıştığımız Arapça, Samî Dil ailesine aittir. Bu dil, içinde Samî Dilinin yapısal özelliklerini barındırmakla birlikte kendine özgü bir sistematiği vardır.Geniş anlamda tüm dillerde, dar anlamda da Arap dilinde harfler genelde hece harfleri ve mana harfleri olmak üzere ikiye ayrılır.Arap Dil ve Gramerinde 'Fiile Benzeyen Harfler' mana harflerinin konusuna dahil edilmiştir.Bu bakımdan Arapça dil bilginleri Arapça Nahiv kitaplarında bu harfleri özel konu başlığı olarak işlemiştir. 'el-Hurûfu'l-müşebehe bi'l-fiil',diğer mana harflerinden farklı özelliklere sahiptirler ve çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır. مَدَّ  mazi fiili gibi üç; دَحْرَجَ  mazi fiili gibi dört harften oluştuğuiçin bu fiillere yapısal benzerliği bulunmaktadır. Te'kid ve tahkîk manasında kullanılması sebebiyle de farklı anlamsal özellikleri bulunur. Bazen isim cümlerinin başında bulunur. Bazen temel cümlenin içerisinde yancümle görevi üstlenir. Bazen de iki farklı temel cümleyi birbirine bağlayabilmektedir.Bununla birlikte mübtedâyı mansûb yaparak kendisine isim; haberi de merfû yaparak lafzen değişiklik yapmaktadır. Bu harfler Kur'ân'da kendilerinden önceki cümleleri sadece açıklayıcı anlamda değil, ta'lil manasıda da kullanılmıştır.Busebeple Kur'ân'daki ayetlerin içeriğini güçlendirmektedir. Yine Modern Arapça'da farklı görevler ve anlamlar üstlenmek için diğer harflerle birleştirilebilirler. Sonuç olarak; bu harflerin ilk kullanıldığı andan günümüze kadar Arap dilinde önemli işlevleri bulunmaktadır. Arap dili de diğer dillerden etkilenmiş ise de harflerin bu işlevi Arap dilinin değiştirilemez bir parçası olduğunu göstermektedir. Bunu hem Kur'ân'da hem de modern Arapça metinlerinde görmek mümkündür.

Anahtar Sözcükler: Fiile Benzeyen Harfler, el-Hurûfu Müşebbehe bi'l-Fiil, ن َّإ ve Benzerleri

Abstract:
Communication takes place through verbal and written means of language. Words are spoken and written instruments that provide oral and written communication. In many languages, words are divided into three classes: noun, verb, and letter.  The Arabic language belongs to the Samî language family. It contains the structural features of the Samî language. In Arabic, words consist of name, verb, and letter.  In the broadest sense, letters in all languages are divided into syllables and meaning letters. In the narrow sense, in Arabic, letters are divided into syllable and meaning letters.  In Arabic Language and Grammar, 'Letters similar to Verb' are included in the subject of meaning letters. In this respect, Scholars in Arabic Language work these letters in a special subject title in Arabic grammer (nahiv) books. al-Hurûfu mushabbaha bi'l-fi'l, have different properties from other meaning letters and are used for various purposes. Like past-particible verb; since it consists of three, four letters, it has structural similarity to verbs. It has different semantic features due to its use in terms of strengthening and investigation. Sometimes it is found at the beginning of the noun sentences. Sometimes, it serves as a clouse in the main sentence. Sometimes it can connect two different basic sentences. However; when it comes at the beginning of a noun sentence, it makes some physical changes such as mubteda becomes mansub while khaber marfû.  These letters were used in the Qur'an not only in terms of explanatory meaning but also in reasoning. As a result that, it strengthens the content of the verses in the Qur'an. Therefore in modern Arabic, they can be combined with other letters to assume different tasks and meanings.  In conclusion, these letters from the first use to the present have important functions in Arabic. Although it is influenced by foreign languages, that function is an unchangeable part of Arabic language. It is possible to see this in both the Qur'an and modern Arabic texts.

Keywords: 'Letters similar to Verb', 'al-Hurûfu mushabbaha bi'l-fi'l, ن َّإ and its equivalents