Özel eğitim öğretmenlerinin işitme yetersizliği olan öğrencilerin okuma becerisini geliştirme sürecinde karşılaştıkları sorunlar ve beklentileri
Problems and expectations of special education teachers in the process of improving reading skills of students with hearing impairment
Yazar: ÖZGE ÇELİKER KARAÇOBAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇAKIROĞLU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma becerileri = Reading skills ; Yarı yapılandırılmış görüşme = Semistructured interview ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu çalışmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin işitme yetersizliği olan öğrencilerin okuma becerisini kazandırma ve geliştirme sürecinde kullandığı yöntemler, bu yöntemlerin avantaj ve sınırlılıkları, karşılaştıkları sorunlar, karşılaşılan sorunlara yönelik çözümleri ve beklentilerini belirlemektir. Literatür incelendiğinde işitme yetersizliği olan öğrencilerin okuma becerilerini geliştirmede öğretmen görüşlerine dayalı çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. 
Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak nitel araştırma kullanılmıştır. Veri toplama tekniği olarak yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmaya işitme yetersizliği olan öğrencilerle çalışmakta olan ve işitme engelliler okulunda görev yapan özel eğitim öğretmenleri katılmıştır. 
Görüşmeler üç öğretmenle çevrimiçi olarak Zoom uygulaması üzerinden, yedi öğretmenle ise yüz yüze sınıf ortamında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma sonucunda işitme yetersizliği olan öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin okuma becerisini geliştirme sürecinde karşılaştıkları sorunlar ve öğretmenlerin bu konudaki beklentileri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgulara göre; özel eğitim öğretmenleri işitme yetersizliği olan öğrencilere okuma becerisini kazandırma yöntemi olarak ses temelli yöntemi kullandıklarını ve işitme yetersizliği olan öğrencilerin okuma becerilerini geliştirme sürecinde eşleme çalışmalarından yararlandıklarını belirtmişlerdir. Özel eğitim öğretmenleri işitme yetersizliği olan öğrencilerin okuma becerisini kazandırma ve geliştirme sürecinde kullandıkları yöntemlerin avantajı olarak herhangi bir programa bağlı kalınmaması; sınırlılıkları olarak ise ses çıkarımı yanıtını vermişlerdir. Katılımcıların çoğu işitme yetersizliği olan öğrencilere okuma becerisi kazandırma ve geliştirme sürecinde en çok öğrencilerden kaynaklı sorun yaşadıklarını belirtmişlerdir. Karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik ise görsel materyallerden yararlandıklarını bildirmişlerdir. Öğretmenler lisans eğitimi ders içeriklerinin güncelleştirilmesini ve öğretmenlik uygulaması olarak adlandırılan stajın ders içeriklerinde daha fazla yer alması gerektiğini belirtmişlerdir. Ek olarak öğretmenler kaynak konusunda sıkıntı yaşadıklarını ve kaynak desteği sağlanmasının gerekliliğini ifade etmişlerdir.

Anahtar Sözcükler: İşitme Yetersizliği, Okuma Becerisi, Öğretmen Görüşleri, Yarı-Yapılandırılmış Görüşme.

Abstract:
This study aims to reveal the problems faced by the special education teachers working in the school for the hearing impaired in improving the reading skills of the students with hearing impairment and to determine the teachers' expectations in this regard. When the literature is examined, it has been seen that studies based on teacher opinions on improving the reading skills of hearing-impaired students are limited.
The research method used in this study was planned as a qualitative model. Semi-structured interview techniques will be used as data collection techniques. A semi-structured interview form will be used as a data collection tool. Special education teachers working with students with hearing impairment and working in a school for the hearing impaired will participate in the study.
Interview questions will be asked of teachers online or in person. As a result of this study, the problems faced by special education teachers working with students with hearing impairment in developing reading skills will be determined, and the teachers' expectations in this regard will be determined.

Keywords: Hearing Impairment, Reading Skill, Teacher Opinions, Semi-Structured Interview.