Toplam kalite yönetimi uygulamalarının inovasyon ve firma performansı üzerindeki etkisinde çevresel dinamizmin düzenleyici rolü
The moderating role of environmental dynamism in the impact of total quality management applications on innovation and company performance
Yazar: BÜLENT YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET AYTEKİN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Teknoloji = Technology ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Çevresel dinamizm = Environmental dinamizm ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Küreselleşmenin artması sonucu dünya ticari anlamda küçük bir köy haline gelmiştir. Bu durum işletmelerin faaliyet gösterdiği pazardaki çevresel dinamizmde artış meydana getirmiştir. Günümüzün zor rekabet koşulları altında işletmeler ayakta kalma mücadelesi vermektedir. Bu bakımdan toplam kalite yönetimi ve inovasyon işletmelerin önemle üzerinde durmaları gereken konular olmaktadır. Bu çalışmanın sorunsalı, imalat sanayisinde faaliyet gösteren firmaların toplam kalite yönetimi uygulamalarının inovasyon ve firma performansı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ayrıca yapılan analizlerde toplam kalite yönetimi uygulamalarının firma performansı üzerindeki etkisinde inovasyon performansının aracılık rolü incelenmiştir. Kalite yönetim uygulamaları ile inovasyon ve firma performansı arasındaki ilişkide çevresel dinamizmin düzenleyici rolü test edilmiştir. Bu amaçla, öncelikle Gaziantep, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa illerinde imalat sanayinde faaliyet gösteren 170 firmadan anket yöntemi ile elde edilen veriler ile pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Ardından İstanbul Sanayi Odası'nın 2015 yılında ilan etmiş olduğu Türkiye'nin ilk 1000 sanayi firması, araştırmanın evreni olarak belirlenmiş ve anket tekniği ile 203 firmadan elde edilen veriler SPSS ve AMOS paket programları ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde firmaların toplam kalite yönetimi uygulamalarının, inovasyon ve firma performansını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği görülmüştür. İnovasyon performansının firma performansını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiş. Toplam kalite yönetimi uygulamalarının firma performansı üzerindeki etkisinde inovasyon performansının aracılık rolü bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kalite yönetim uygulamalarının inovasyon performansı üzerindeki etkisinde çevresel dinamizmin düzenleyici rolü bulunduğu bulgusu da elde edilmiştir. Ayrıca firmaların inovasyon, finansal, kalite ve müşteri performanslarının Ar-Ge ve teknoloji yatırım oranları ile geliştirdikleri yeni ürün sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği bulgularına ulaşılmıştır. 
Anahtar kelimeler: toplam kalite yönetimi uygulamaları, inovasyon performansı, çevresel dinamizm, araştırma ve geliştirme, teknoloji, yapısal eşitlik modeli

Abstract:
As a result of the increase in globalization, the world has become a small village for commercial purposes. This has led to an increase in the environmental dynamism of the markets in which the businesses operate. Today, under difficult competitive conditions, businesses struggle to survive. From this point of view, total quality management and innovation enterprises are important issues to be emphasized. The problem of this study is to investigate the impact of total quality management practices of firms operating in manufacturing industry on innovation and firm performance. In addition, the role of innovation performance in the impact of total quality management practices on firm performance has been examined in the analyzes made. The regulatory role of environmental dynamism between quality management practices innovation and firm performance has been tested. For this purpose, a pilot study was carried out with data obtained from 170 firms operating in the manufacturing industry in Gaziantep, Kahramanmaraş and Şanlıurfa. Then, the first 1000 industrial firms of Turkey, which was declared by the Istanbul Chamber of Industry in 2015, were determined as the universes of the research and the data obtained from 203 firms by questionnaire were analyzed with SPSS and AMOS package programs. As a result of the analyzes made, it was seen that the firms' total quality management practices significantly affected the innovation and firm performance in the positive direction. Innovation performance was found to significantly affect firm performance in the positive direction. The impact of total quality management practices on firm performance has been achieved as a result of innovation performance. The finding that quality management practices has a role in regulating environmental dynamism in the impact on innovation performance has been achieved. In addition, companies have found that innovation, financial, quality and customer performances differ significantly from R & D and technology investment rates and the number of new products they have developed. 
Keywords: total quality management practices, innovtion performance, environmental dinamism, research & development, technology, structural equation model