Çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretimin 6. sınıf öğrencilerinin anlama becerilerine ve Türkçe dersi tutumlarına etkisi: Muş ili örneği
Reading comprehension skills of 6th grade students who are educated in multimedia - aided classes and their attitudes towards Turkish lesson: Muş sample
Yazar: ERHAN AKIN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF ÇEÇEN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinleme-anlama = Listening-understanding ; Eğitim = Education ; Multimedya = Multimedia ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmada çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretimin 6. sınıf öğrencilerinin anlama becerilerine ve Türkçe dersi tutumlarına etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Belirlenen amaca ulaşmak için deneysel, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı karma modelden yararlanılmış, deney ve kontrol grupları bu yolla karşılaştırılmıştır.
Çalışma, MEB'e bağlı Muş ili Bulanık ilçesi Turgut Özal Ortaokulu 6. sınıf Türkçe dersinde yapılmıştır. Akademik başarıları ve Türkçe dersi tutumları birbirine en yakın 2 grup belirlenerek bunlardan 6 C sınıfı deney, 6 B sınıfı da kontrol grubu olmak üzere iki sınıfta uygulama yapılmıştır. Bu gruplarda toplamda 49 öğrenci vardır. Uygulama, ortaokul 6. sınıf Türkçe ders kitabının "Toplum Hayatı" ve "Kişisel Gelişim" temalarındaki 8 metin işlenirken yapılmıştır. Bunlardan 2 tanesi dinleme metnidir. Deney grubunda, Türkçe dersinin işlenişi esnasında bilgisayar, projeksiyon, cd, ses sistemi gibi çoklu ortam araçlarından yararlanılmıştır. Bu araçlarla video, animasyon, karikatür, resim, çizgi film, belgesel, müzik vb. materyaller kullanılarak çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretim ortamı hazırlanmış ve çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretim yapılmıştır. Kontrol grubunda ise dersler, 2014-2015 eğitim-öğretim yılı Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitabı doğrultusunda işlenmiştir. Her iki grupta da dersler araştırmacı tarafından işlenmiştir.
Veri toplama araçları olarak; uygulama öncesinde deney ve kontrol grubunu belirlemek ve öğrencilerin okuduğunu anlama beceri düzeylerini tespit etmek için Türkçe dersi tutum ölçeği ve 50 soruluk "Okuduğunu Anlama Başarı Testi" uygulanmıştır. Uygulama sonrasında deney ve kontrol grubuna; Türkçe dersi tutum ölçeği, her bir metnin sonunda 20 sorudan oluşan okuduğunu ve dinlediğini anlama testleri uygulanmıştır. "Toplum Hayatı" teması uygulamasından bir ay sonra ise 20 sorudan oluşan "Kalıcılık Testi" uygulanmıştır. Son olarak, deney grubundaki öğrencilerin çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretime ve araçlarına yönelik görüşlerini belirlemek için yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır.
Araştırmadan elde edilen veriler; SPSS Windows 21.0 programı kullanılarak öğrencilerin okuduğunu ve dinlediğini anlamadaki akademik başarıları ile bu anlamalarındaki kalıcılık durumları ve Türkçe dersine yönelik tutumlarındaki değişimler incelenmiştir. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistik metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretim ve araçlarının kullanımına yönelik sorulara verdikleri cevaplar betimsel analiz yoluyla incelenmiş, analiz sonucunda ulaşılan sonuçlar betimsel bir biçimde yorumlanmıştır.
Bu incelemeler sonucunda çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretim ile ders işlenen deney grubundaki öğrencilerin akademik başarıları ile okuduğunu ve dinlediğini anlamadaki kalıcılık durumu ve Türkçe dersine yönelik tutum seviyelerinin arttığı görülürken, kontrol grubunda anlamlı bir değişime rastlanmamıştır. Deney ve kontrol grup ortalamaları arasındaki fark deney grubu lehine tüm bulgularda istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Ayrıca uygulama sonrasında deney grubundaki öğrencilerin çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretime ve araçlarına yönelik görüşleri, yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilmiştir. Öğrencilerin çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretim ve araçlarından memnun oldukları gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, listening&reading comprehension skills of 6th-grade students who are educated in multimedia-aided classes and their attitudes towards Turkish lesson and their opinions about multimedia tools has been studied to be determined. Mixed model, in which empirical, quantitative and qualitative research methods have been utilized, has been used to obtain the results having been determined and thus experimental and control groups have been compared. 
The research was carried out in the 6th grade Turkish Lesson in Turgut Özal secondary school, which belongs to Ministry of National Education, in the district of Bulanık in the province of Muş.  By determining 2 groups that were similar in terms of their academic success and their attitudes towards Turkish Lesson, 6 C was chosen as experimental group and 6 B was chosen as control group and thus the study was realized on these two classes. There were 49 students in two classes in total. 
The study was carried out using "Toplum Hayatı (Society Life)" and Kişisel Gelişim (Personal Development)" from Turkish lesson of 6th grade class in secondary school from which a poem and seven texts were selected.  Of these are 2 listening texts. The experimental group used computer, projection apparatus, cd, sound system during Turkish class. By means of these equipment, a multimedia-aided teaching environment was prepared using materials such as video, animation, caricature, picture, documentaries, music etc. and multimedia aided training was carried out. On the other hand, the control group was subjected to Turkish lesson curriculum of 2014-2015 academic year. The lessons were taught to both groups by the researcher. 
Prior to application, as means of data obtaining, Turkish lesson attitude scale and "reading comprehension success test", which consists of 50 questions, were subjected to the groups to determine experimental group and control group and to determine the reading comprehension success level. After the application, experimental group and control group were asked reading and listening comprehension questions consisting of 20 questions after each text as a Turkish lesson attitude scale.
A month after the application of the theme "Toplum Hayatı (society life)", "Kalıcılık Sınavı (permanence exam)" consisting of 20 questions was applied. Finally, semi-structured interview form was applied to determine the opinions of the students in To see the results, By using the data obtained from the exams and attitude scales subjected to the experimental and control groups for which SPSS Windows 21.0, Anova, Correlation analyze and matched groups t-test were used, the students' academic success in reading and listening comprehension   and the permanence state in these comprehensions and the changes in the levels of their attitudes towards Turkish lesson have been studied. While evaluating the data, descriptive statistical methods (digits, percentage, and standard deviation) have been used. The answers given by the students in experimental group about use of "multimedia-aided teaching and related tools" have been studied through descriptive analyze and the results obtained after analysis have been commented on in a descriptive way. After the analyses, it is seen that the academic successes of students in experimental group, who were educated in a multimedia- aided environment, and permanence in their reading and listening comprehension and their attitudes towards Turkish lesson has been increased and on the other hand, it has also seen that there is no meaningful change in those who were in control group.
The difference between the experimental and control group has statistically been found meaningful in all data in favor of the experimental group. Moreover, the opinions of the students in the experimental group on multimedia- aided education and its tools have been obtained through semi-structured interview form. It is seen that the students are satisfied with the multimedia- aided education and its tools. The data obtained have been discussed in line with the related literature.