Sesin yeniden yükselişi, podcast yayıncılığı: Türkiye ve Sırbistan örneğinde üretim ve tüketim aşamaları
The new rise of sound, the podcast: Podcast production and consumption stages in the case of Serbia and Turkey
Yazar: MELIDA MUSTAFIC
Danışman: DOÇ. DR. FIRAT TUFAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Günümüzde hâkim olan görsel kültür döneminde podcast gibi yeni bir sesli medyanın ortaya çıkması ve kısa bir zaman diliminde büyük bir ilgi görmesi şaşırtıcı olabilir. Podcast, kendi pratik doğası sayesinde insanların gündelik hayatlarına sesli bir rehber olarak girmiştir. Coğrafi sınır tanımayan podcast yayıncılığı, aynı ilgi alanlarına sahip insanları bir araya getirir. Ek olarak podcastin, sese, araştırma bilincine ve dinleyici görüşlerine önemini yeniden kazandırdığı söylenebilir. McLuhan'a göre, internetle birlikte dünya "global köye" dönüştüyse, podcast bu dünyanın radyosudur. Bununla birlikte podcast, teknolojik, ekonomik ve kültürel şartlar altında geliştiği için ülkeler arasında farklılık gösterebilir. Bu nedenle podcastin doğasını bir bütün olarak anlamak adına farklı ülkelerdeki podcast üreticileri ve tüketicilerini birlikte ele almak gerekir. Podcast yayıncılığı yeni bir olgu olmakla birlikte başta ABD, İngiltere, Avustralya, Kanada ve diğer gelişmiş Avrupa ülkelerinde akademik çalışmalarda farklı perspektiflerden analiz edilmiş olup gelişmekte olan ülkeler için bu durum söz konusu değildir. Sırbistan ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde podcast yayıncılığı konusunda akademik çalışmaların yok denecek kadar az olması, bu çalışmada bu ülkelerin ele alınmasının ana nedeni olmuştur. Bu çalışmada nitel ve nicel bir yaklaşımla, Sırbistan ve Türkiye'deki podcast üreticileri ile derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, çevrimiçi anket tekniği ile her iki ülkenin podcast dinleyicileri hakkında toplanan verilerin analizi sonucunda hem her iki ülkenin genel bir podcast yayıncılığının resmi çizilmiş hem de bu iki ülkenin podcast yayıncılığı uygulamalarındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Sırbistan'daki podcast yayıncılığı hala görsel kültürü olarak devam ederken, Türkiye'de ise hem üretici hem dinleyiciler tarafından içselleştirilmiş durumdadır. Ayrıca, Sırbistan'da podcast programları Türkiye'deki programlardan çok daha uzundur. Bunun yanında, Sırbistan dinleyicileri Türkiye'deki ile kıyaslandığında daha çok çeşitlilik göstermekle birlikte Sırbistan'da podcastin daha geniş kitlelere ulaştığını göstermiştir. Son olarak, Sırbistan'daki podcast üreticileri çoğunlukla podcastten gelir elde ederken Türkiye'deki podcast üreticileri için bu daha çok gelecekteki hedeftir.

Abstract:
In the era of visual media culture, the emergence of a new audio medium such as the podcast, as well as the popularity it has gained in a short amount of time, may be surprising. Thanks to its practical nature, podcasts have entered people's daily lives as audio guides. They have become trusty companions that will deter feelings of loneliness even if the listener is alone. Podcasting without borders brings together people with similar interests, without making cultural differences felt. In addition to that, it can be said that the podcast has restored the importance of the listeners' voice, research and opinion. If according to McLuhan the world has become a "global village" thanks to the internet, then the podcast is the radio of this world. However, podcasts may differ between countries as they evolve under specific technological, economic and cultural conditions. Therefore, in order to understand the nature of the podcast as a whole, it is necessary to consider podcast producers and consumers in different countries altogether. Although podcast publishing is a new phenomenon, it has been analyzed from different perspectives in academic studies in the USA, UK and other developed European countries. Still, unfortunately, this is not the case for developing countries. The fact that there are almost no academic studies on podcast broadcasting in developing countries such as Serbia and Turkey has been the main reason they are discussed and analyzed in this study. In this research using online surveying method, as a result of data analysis regarding podcast producers in Serbia and Turkey, as well as their listeners, a general podcast broadcasting picture of both countries was drawn, as well as a discussion of similarities and differences between them. While podcast broadcasting in Serbia still continues as a visual culture, podcast listeners and producers in Turkey rely mostly on audios without an accompanying video. Also, podcast episodes in Serbia are much longer than those in Turkey. Besides, in addition to Serbian listeners being more diverse when compared to the Turkish audience, the podcast has shown to reach a wider audience in Serbia. Finally, while podcast producers in Serbia mostly generate income from podcasts, this has yet to happen as a future goal for podcast producers in Turkey.