Pandemi sürecinde uzaktan eğitim veren öğretmenlerin öz-yeterlik algıları ile uzaktan eğitim tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between the self-efficacy perceptions of the teachers involved in distance education during the pandemic process and their attitudes towards distance education
Yazar: HİLAL TUNÇ TOPTAŞ
Danışman: PROF. DR. ASIM ARI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Sanal eğitim = Virtual education ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı pandemi sürecinde uzaktan eğitim veren öğretmenlerin öz-yeterlik algıları ile uzaktan eğitim tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Öğretmenlerin COVID-19 pandemi sürecinde öz-yeterlik algı düzeyleri ve uzaktan eğitim tutumlarının arasındaki ilişkinin incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu 2020–2021 Öğretim yılı uzaktan eğitim döneminde aktif olarak Afyonkarahisar'da MEB bünyesinde çalışan öğretmenlerden oluşmaktadır. Örneklem seçilirken basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Afyonkarahisar MEB bünyesinde öğretmenlik yapan 8713 öğretmen oluştururken örneklemini 444 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin öz-yeterlik algılarını ölçek için Arslan ve Özata (2007) tarafından zenginleştirilmiş Öğretmen Öz-yeterlik Ölçeği (ÖÖÖ), öğretmenlerin uzaktan eğitim tutumlarını ölçmek için ise Ağır (2007) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Öğretmen Tutum Ölçeği" kullanılmıştır.
Bulgular: Öğretmenlerin öz-yeterlik algı düzeyleri genel olarak yüksek çıkarken kurum türü, mesleki deneyim, haftalık ders saati, eğitim düzeyleri, görev yeri gibi değişkenlere göre farklılık göstermediği, uzaktan eğitime karşı tutumlarının ise kurum türü, haftalık ders saati ve görev yeri değişkenlerine göre farklılaşmadığı, fakat eğitim düzeyi yüksek lisans olan ve deneyim yılı daha az olan öğretmenlerin uzaktan eğitime karşı daha olumlu bir tutumda olduğu görülmüştür. Ayrıca daha önce uzaktan eğitim konusunda eğitim almayanlar ile daha önce de uzaktan eğitim verme tecrübesine sahip olanlar arasında öz-yeterlik algı düzeylerinin de farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin de anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Pandemi sürecinde uzaktan eğitim veren öğretmenlerin uzaktan eğitim konusunda genel olarak deneyimsiz oldukları, daha önce uzaktan eğitim ile ilgili eğitim almış olanların da uzaktan eğitim vermediği görülmüştür. Uzaktan eğitime yönelik motivasyonlarının ise derse hazırlıkla aynı doğrultuda olduğu ve az da olsa ders verirken kaygı duyanların olduğu görülmüştür. Uzaktan eğitime yönelik görüşlerinden ise kısmen de olsa uzaktan eğitim konusunda kendini yeterli görenlerin olduğu, zümre desteğine ihtiyaç duyulduğu ve az da olsa uzaktan eğitim konusunda destek almak isteyenlerin olduğu anlaşılmaktadır. Pandemi sürecinde aktif olarak uzaktan eğitim veren öğretmenlerin öz-yeterlik algıları ile uzaktan eğitime yönelik tutumları arasında pozitif yönde zayıf da olsa anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Öğretmendeki yüksek öz-yeterlik algısı çok küçük, önemsiz düzeyde de olsa o öğretmenin uzaktan eğitime karşı tutumunu olumlu yönde etkilediği bulunmuştur.
COVID-19 pandemisinin getirdiği eğitim düzeninde önemli bir değişiklik olduğu bu zamanlarda Milli Eğitim Bakanlığı, okullardaki öğretmenlerin belirsizlik düzeylerini azaltmak için bilgi yayılımını, farkındalık kampanyasını ve politika uygulamasını iyileştirmelidir. Sanal ortamlarda öğretim yapan öğretmenler ustalık deneyimleri, dolaylı deneyimler, sözlü ikna, fizyolojik ve duyuşsal durumlarını göz önünde bulundurarak sanal öğretim ve eğitimin uygulamalı deneyimlerini kullanarak pandemi ile ilgili öğretme zorluğuna sanal olarak yanıt vermede öz-yeterlik inançlarını artırabilirler.

Anahtar kelimeler: Pandemi, Uzaktan eğitim, Öz-yeterlik

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to investigate how teachers involved in distance education during the pandemic process are in the self-efficacy perceptions and their attitudes towards distance education.
Method: A quantitative correlational study was used to analyze the relationship between teachers' self-efficacy perceptions and their attitudes towards distance education. The workgroup is among the teachers working actively in 2020-2021 in Afyonkarahisar during the distance education period. A simple random sampling method was used when the study group is selected. 8713 teachers who teach in Afyonkarahisar national education directorate is the universe of the study and the sample is 444 teachers of them. The teacher's self-proficiency scale (ÖÖÖ) enriched by Arslan and Özata (2007) was used to examine the teacher's self-efficacy perceptions, and the "distance learning teacher attitude scale" developed by Arslan and Özata (2007) to the teacher's self-proficiency scale, and the "distance learning teacher attitude scale" developed by Ağır (2007) was used to examine the distance education attitudes of teachers.
Results: While the self-efficacy perception levels of teachers are generally high and these levels have not varied depending on certain variables such as institution, professional experience, weekly lesson hours, and educational levels, it was found that teachers' attitudes towards distance education are generally positive in terms of education levels and professional experience. Moreover, it has been seen that self-efficacy perception levels are different among those who have experienced previously distance education, not those who haven't. The relationship between teachers' attitudes towards distance education and self-efficacy perceptions is also significant.
Conclusion and Suggestions: During the distance education in this pandemic process, it has been seen that there are teachers who have been either inexperienced in distance education or experienced but not being a part of it actively. It has been seen that the motivations of remote education are in parallel with the course and less than if they are less in line with the course. It has been seen that the motivations towards distance education are in parallel with the preparation of courses and there are some teachers who feel anxiety. From the views of distance education, it is understood that there are some people who are sufficient for distance education, and those who need colleague support and support about distance education. There was a significant relationship between self-efficacy perceptions in the pandemic process and the attitudes of distance education. It was found that the perception of high self-efficacy of the teachers affected their attitude towards distance education even if it was at a tiny and insignificant level.
In the times when the COVID-19 pandemic has an important change in the education pattern, the Ministry of National Education should improve the information spreading, awareness campaign, and policy implementation to reduce the uncertainty levels of teachers in schools. Teachers in virtual environments can increase their self-efficacy beliefs in a virtual response to the teaching difficulty of virtual teaching and training, considering mastery experiences, vicarious experiences, verbal persuasion, emotional and physiological states.

Keywords: Pandemic, Distance education, Self-efficacy