Almanca öğretmeni yetiştirme sürecinde kısa öykülerin işlevselliği
Functionality of short stories in the process of training a German teacher
Yazar: BUSE DEMİREL
Danışman: PROF. DR. MUKADDER SEYHAN YÜCEL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanca = German ; Dil eğitimi = Language education ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs

Özet:
Yabancı dil öğreniminin önemi; bireyin ihtiyaçları, dünyanın küreselleşmesi ve değişen gereksinimler ile gittikçe artmaktadır. Bu bağlamda, hedef yabancı dilin öğretimini gerçekleştirecek öğretmenin yetiştirilmesi konusu da dikkat çekmektedir. Ülkemizde öğretmenlerin yetiştirilmesi geçmişten günümüze farklı eğitim programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Almanca Öğretmeni yetiştirmek için de geçmişten günümüze dek çeşitli programlar geliştirilmiştir. Geliştirilmiş bu programların temel amacı Almanca Öğretmeni adaylarının mesleki ve alan becerilerinin gelişimine katkı sağlamak, ayrıca tutum ve değerler açısından da bir perspektif kazandırmaktır.
 Araştırmada Almanca Öğretmeni yetiştirme sürecinde kısa öykü yazınsal türünün işlevlerini ve önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda alanyazın taramasının yanı sıra, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Trakya Üniversitesi Almanca öğretmenliği bölümünde eğitim-öğretime devam eden 50 öğretmen adayının tutum ve görüşlerine ve 7 öğretim elemanının da görüşlerine yer verilmiştir. Araştırmada kapsamlı bir inceleme ortaya koymak amacıyla nitel ve nicel yöntemleri birleştiren karma yöntemden faydalanılmıştır. Nitel verilerin analizi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen veriler analiz edildiğinde, Almanca Öğretmeni adaylarının kısa öykü yazınsal türüne yönelik tutumları yaş, cinsiyet ve kayıt durumları değişkenleri açısından incelendiğinde değişkenler arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Bununla birlikte Almanca Öğretmeni adaylarının ve öğretim elemanlarının görüşlerinin analizi sonucunda kısa öykü yazınsal türünün Almanca Öğretmeni yetiştirme sürecinde pek çok işleve sahip olduğu saptanmıştır. Öğretmen adaylarının dil becerilerinin gelişimine katkı sağlaması, bakış açısı geliştirmesi ve kültür yansıtıcı olması sebebiyle kültürlerarasılık bağlamında işlevsel olduğu ulaşılan sonuçlar arasındadır.

Anahtar kelimeler: Almanca Öğretmeni Yetiştirme, Eğitim Programı, Kısa Öykü Yazınsal Türü, Yabancı Dil Olarak Almanca Öğretimi

Abstract:
The importance of foreign language learning has been increasing with the needs of the individual, globalization and changing requirements. In this context, the training of teachers who will teach the target foreign language also draws attention.
In Turkey, the training of German teachers is based on the curricula of the university committee.  Various programs have been developed from past to present to train German teachers. The main purpose of these programs is to contribute to the development of professional and field skills of German teacher candidates and also to gain a perspective in terms of attitudes and values.
 In this study, it is aimed to reveal the functions and importance of the short story in the German teacher training process. In line with this purpose, a literature review was conducted, the attitudes and opinions of 50 candidate teachers and the opinions of 7 lecturers who continue their education in the Department of German Language Teaching at Trakya University in the 2022-2023 academic year were included. In the study, a mixed method combining qualitative and quantitative methods was utilized in order to present a comprehensive analysis. Content analysis method was used to analyze qualitative data.
When the data obtained in the study were analyzed and the attitudes of German teacher candidates towards the short story were examined in terms of age, gender and enrollment status variables, no significant difference was found between the variables. However, as a result of the analysis of the opinions of German teacher candidates and instructors, it was determined that the short story has many functions in the German teacher training process. It is among the conclusions reached that it is functional in the context of interculturality because it contributes to the development of language skills of prospective teachers, develops a perspective and is reflective of culture.

Keywords: German Teacher Training, Education Program, Short Story, German as a Foreign Language







Die Bedeutung des Fremdsprachenerwerbs nimmt mit den Bedürfnissen des
Individuums, der Globalisierung der Welt und den veränderten Anforderungen zu. In
diesem Zusammenhang erhaltet auch die Ausbildung der Deutschlehrer*innen, die die
Zielfremdsprache unterrichten sollen, eine relevante Rolle. In der Türkei erfolgt die
Ausbildung von Deutschlehrer*innen anhand der Curricula des Hochschulgremiums.
Für die Ausbildung der Deutschlehrer*innen wurde in der Vergangenheit und
Gegenwart verschiedene Programme entwickelt. Der Hauptzweck dieser Programme
besteht darin, zur Entwicklung der beruflichen und fachlichen Kompetenzen der
angehenden Deutschlehrer*innen beizutragen und eine Perspektive in Bezug auf
Einstellungen und Werte zu bieten.
Ziel der Untersuchung ist es, die Funktionen und die Bedeutung der
literarischen Gattung der Kurzgeschichte im Prozess der Deutschlehrerausbildung
aufzuzeigen. Zu diesem Zweck wurde eine Literaturrecherche durchgeführt und die
Einstellungen und Meinungen von 50 angehenden Lehrer*innen, die im Studienjahr
2022-2023 ihre Ausbildung im Fachbereich für Deutschunterricht an der Trakya
Universität fortsetzen und 7 Dozenten der Deutschlehrerausbildung miteinbezogen. In
der Studie wurde eine Mix-Methode durchgeführt, die qualitative und quantitative
Methoden kombiniert, um eine umfassende Analyse zu ermöglichen. Für die Analyse
der qualitativen Daten wurde die Inhaltsanalyse verwendet.
Bei der Analyse der in der Studie gewonnenen Daten wurde kein signifikanter
Unterschied zwischen den Variablen Alter, Geschlecht und Immatrikulationsstatus
festgestellt. Als ein bedeutendes Ergebnis der Analyse wurde festgestellt nach
Meinungen von angehenden Deutschlehrer*innen und Dozenten, dass
Kurzgeschichten mehrwertige Funktionen im Prozess der Deutschlehrerausbildung erhalten. Eine relevante Schlussfolgerung dieser Studie ist, dass Kurzgeschichten im
DaF-Unterricht im Kontext der Interkulturalität funktional sind, weil sie zur
Entwicklung der Sprachkenntnisse der angehenden Lehrer*innen beiträgt und ihren
Blickwinkel entwickelt und die Zielkultur reflektiert.

Schlüsselwörter: Deutschlehrerausbildung, Curriculum, Kurzgeschichten, Deutsch als Fremdsprache