Suriyeli mülteci ailelerin çocuklarının beslenme ve gıda güvenliği durumunun belirlenmesi "İstanbul-Avcılar örneği"
Assessment of nutrition and food safety status of Syrian refugee families' children "İstanbul-Avcılar case"
Yazar: RUBA ALSAYED
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF MERVE KAHRAMAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı / Gıda Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Yeterli beslenme, her insanın temel hakkıdır. Çocukların beslenme durumu, toplum sağlığının önemli bir göstergesidir ve beslenme bozukluğu, dünyadaki en önemli sağlık sorunları arasındadır. Bu çalışma, Suriyeli mülteci çocuklar ve ailelelerinin beslenme durumunun belirlenmesi ve buna ilişkin faktörleri belirlemeyi hedeflemekte ve ayrıca katılımcı çocukların ebeveynlerinin gıda güvenliği bilgisini ölçerek, söz konusu bilgi birikimi ile sosyoekonomik faktörler arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma, Kasım 2018 ve Şubat 2019 arasında, 83'ü kız, 57'si erkek olmak üzere Milad Derneği kapsamındaki 6-16 yaş arası 140 çocuk üzerinde yapılmıştır. Veri toplama işlemi, dört bölümden oluşan bir anketin ebeveynler tarafından doldurulmasıyla gerçekleştirilmiştir. Söz konusu anket, katılımcıların sosyoekonomik düzeyi, çocukların beslenme alışkanlıkları ve ebeveynlerin gıda güvenliği hakkındaki bilgi düzeyine dair sorular içermektedir. Bunun yanı sıra çocukların boy ve kilo ölçümleri de yapılmıştır. Bu ölçümler yaşa göre vücut kitle indeksi, yaşın boya oranı, yaşın kiloya oranı ve boyun kiloya oranı olmak üzere dört göstergeyi hesaplamak için kullanılmış ve bu sayede beslenme bozukluğunun yaygınlığı gözlenmiştir. Verilerin istatistiksel analizi, SPSS programının 25. versiyonu kullanılarak yapılmıştır. Çalışmaya katılan Suriyeli mülteci çocukların çoğunluğunun (%67.1) beslenme bozukluğuna sahip olduğu görülmektedir. Birçoğunun hafif şişman (%22.1) ve şişman (%15.7) oldukları, dengesiz beslendiği ve bunu takiben bir kısmında bodurluk (%14.3) şeklinde yetersiz beslenmenin görüldüğü ve geri kalanların da (%15) hem dengesiz hem de yetersiz beslenmeye sahip olduğu gözlenmiştir. Aile büyüklüğü ve beslenme bozukluğu arasındaki pozitif ilişki dışında, gıda güvenliği ile beslenme bozukluğu ve tüm değişkenler arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Beslenme bozukluğunun ana öğün ve abur cubur tüketimlerinin sıklığıyla ilişkili olduğu gözlenmiştir (p<0.05). Ayrıca, beslenme bozukluğu kapsamındaki diğer beslenme alışkanlıkları ile sosyoekonomik durum arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Ebeveynlerin yalnızca %32.9'unun gıda güvenliğine dair doğru bilgiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Milad Derneği'ndeki Suriyeli mülteci çocukların ve ailelerin beslenme ve gıda güvenliğine dair bilgilerini ve farkındalıklarını geliştirmek adına eğitim programlarına olan ihtiyacı kuvvetlendirmektedir.

Anahtar kelimeler: Beslenme Bozukluğu, Bilgi Düzeyi, Gıda Güvenliği, Suriyeli Mülteciler

Abstract:
Adequate nutrition is the fundamental right of every human being. The nutritional status of children is a good indicator of community health, and malnutrition is one of the biggest health problems in the world. The study aimed to determine the prevalence of malnutrition and its associated factors among Syrian refugee children and their families, also aimed to assess the food safety knowledge in children's' parents and explore the association between their knowledge and socioeconomic factors. This study was conducted throughout the period from November 2018 to February 2019 in 140 children (83 girls and 57 boys) ages betwwen 6 and 16 years in Milad association.  Data were collected using a four-part questionnaire filled in by parents. The questionnaire about participants' socioeconomic status, children's' nutritional habits and the knowledge of children's' parents about food safety. In addition, the measurement of the children was taken (weight and height). These measurements used to calculate four indicators (BMI for age, weight for age, height for age and weight for height) and then get the prevalence of malnutrition. The statistical analysis of data was performed using SPSS version 25 program. The study showed that most of the Syrian refugee children participating in the study (67.1%) were malnourished. Where most of them had over nutrition in the form of overweight (22.1%) then over nutrition in a form of obesity (15.7%) followed by under nutrition in a form of stunting (14.3%) and the rest of children (15%) had a mix of over and under nutrition together. No significant differences were found between (food safety and malnutrition) and all variables (p>0.05) except the positive relation between malnutrition and family size (p<0.05). There was a relationship between the frequency of main meal and snack (fast food) consumption and malnutrition. Moreover, there were no significant differences between the other food habits among malnutrition and socioeconomic status (p>0.05). Only (32.9%) of parents had a right knowledge about food safety concept. These results strengthen the need for educational programs to improve nutrition and food safety knowledge and awareness of Syrian refugees' children and family in Milad association.

Keywords: Malnutrition, Knowledge, Food Safety, Syrian Refugees