Kadınların meme kanserine yönelik endişe düzeylerinin meme kanserini önleme davranışlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of women's breast cancer worry levels on breast cancer prevention behaviors
Yazar: SÜMEYRA BETÜL NAMLI
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Davranış = Behavior ; Kadınlar = Women ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Mamografi = Mammography ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; kadın hastaların meme kanserine yönelik
endişe düzeylerinin araştırılması ve meme kanserini önlemeye yönelik davranışlarına
etkisinin incelenmesi amaçlandı.
Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif ve analitik bir araştırma olarak
planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği
Polikliniği'ne Aralık-Mayıs 2022 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzerindeki
kadınlardan çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayanlarla gerçekleştirildi.
Katılımcıların sosyodemografik ve tıbbi özellikleri Hasta Bilgi Formu ile sorgulandı.
Meme kanserine yönelik endişe düzeyleri Meme Kanseri Endişe Skalası (MKES) ile,
meme kanserini önlemeye yönelik davranışlarını etkileyen faktörler Meme Kanserini
Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği (MEKÖD) ile,
mamografi çektirme davranışına yönelik tutumları ise Mamografi Davranış Değişim
Süreci Ölçeği (MDDSÖ) ile değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 düzeyinde
değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 271 kadının yaş ortalaması 38,59±12,22
(18-65) yıldı. Ölçeklerden alınan puan ortalamaları MKES için 8,43±3,36 (1-18);
MEKÖD için 119±15,26 (65-158), MDDSÖ için 82,38±12,81 (39-108) idi. MKES
ile MEKÖD ve MDDSÖ toplam puanları ile MEKÖD ve MDDSÖ toplam puanları
arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptandı (p<0,001; p<0,001; p<0,001, sırasıyla).
Meme kanseri hakkında bilgi alanlarda ve almak isteyenlerde, düzenli klinik meme
muayenesi (KMM) olanlarda her üç ölçek ile anlamlı ilişki vardı (hepsi için p<0,05).
MEKÖD puanı ile yaş, mamografi çektirme ve kendi kendine meme muayenesi
(KKMM) yapma arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptandı (p<0,002; p<0,001;
p<0,001). MDDSÖ puanı ise düzenli jinekolojik muayene olanlarda ve mamografi
çektirenlerde daha yüksek bulundu (p:0,08 ve p:0,011).
Sonuç: Bu çalışmada; meme kanseri ve tarama testleri hakkında bilgi almış
olmak ve düzenli KMM yaptırmak meme kanseri endişesini artıran faktörler olarak
saptandı. Meme kanseri endişesi fazla olanların, ileri yaştakilerin, daha önce
mamografi çektirenlerin, meme kanseri ve tarama testleri hakkında bilgi alanların,
düzenli KMM ve KKMM yapanların meme kanserini önlemeye yönelik daha olumlu davranış gösterdiği saptandı.
Anahtar Kelimeler: Endişe, Mamografi, Meme Kanseri, Önleyici Davranış

Abstract:
Introduction and Aim: In this study; it was aimed to investigate the worry
levels of female patients about breast cancer and to examine the effects on their
behaviors to prevent breast cancer.
Method: This study was planned as a single-center, prospective and analytical
study. It was conducted with women aged 18 years and older who applied to
Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic
between December and May 2022, and met the inclusion criteria. The
sociodemographic and medical characteristics of the participants were questioned via
the Patient Information Form. Worry levels towards breast cancer were evaluated
with the Breast Cancer Worry Scale (BCWS), the factors affecting their behaviors to
prevent breast cancer were evaluated with the Breast Cancer Prevention Behaviors
Identification Scale (BCPBIS), and their attitudes towards mammography were
evaluated with the Mammography Processes of Change Scale (MPCS). Statistical
significance was evaluated at the p<0.05 level.
Findings: The mean age of the 271 women included in the study was
38.59±12.22 (18-65) years. The mean scores obtained from the scales was 8.43±3.36
(1-18) for BCWS; 119±15.26 (65-158) for BCPBIS and 82.38±12.81 (39-108) for
MPCS. A statistically significant correlation was found between the BCWS and
BCPBIS and MPCS total scores, and the BCPBIS and MPCS total scores (p<0.001;
p<0.001; p<0.001, respectively). There was a significant correlation with all three
scales (p<0.05 for all) in those who received information about breast cancer and
wanted to receive information, and those who had regular clinical breast
examinations (CBE). A statistically significant difference was found between the
BCPBIS score and age, mammography and breast self-examination (BSE) (p<0.002;
p<0.001; p<0.001, respectively). The MPCS score was found to be higher in those
who had regular gynecological examinations and those who had mammography
(p:0.08 and p:0.011).
Conclusion: In this study; being informed about breast cancer and screening
tests and having regular CBE were determined as factors increasing breast cancer
worry. It was determined that those with high breast cancer worry, the elderly, those
who had mammography before, those who received information about breast cancer
and screening tests, and those who regularly performed CBE and BSE showed more
positive behaviors towards preventing breast cancer.

Keywords: Mammography, Breast Cancer, Preventive Behavior, Worry.