Astımda hastalığın kontrolü ile emosyenel durum ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Relationship between control of disease, emotional status and 
quality of life in asthma
Yazar: HİKMET ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. DANE EDİGER
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Astım kronik bir hastalıktır ve hastaların astım kontrolüne göre yaşam kaliteleri değişir. Emosyonel durum astım kontrolü kötü olan hastalarda bozulmakta veya emosyonel durumda bozulma astım atağına neden olmaktadır. Çalışmamızda astım kontrolü, astıma bağlı yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon semptomları arasındaki ilişki araştırılmıştır.
GINA kriterlerine göre astım tamlı 174 hasta çalışmaya alındı. Her hastaya astım kontrolünü değerlendirmek için AKT (astım kontrol testi), astıma bağlı yaşam kalitesini değerlendirilmesi için AQLQ (Juniper'in astıma spesifik yaşam kalitesi), anksiyete ve depresyon semptomlarını değerlendirmek için HAD (hastane anksiyete ve depresyon ölçeği) uygulandı ve tüm hastalara spirometri yapıldı. Anket ortalamaları AKT 18.3 ± 5.1, AQLQ toplam 4.3 ± 1.2, anksiyete skoru 8.0 ± 4.4, depresyon skoru 7.0 ± 4.4 bulundu. Hastaların 85 (%48.2)'i kontrol altında (AKT>20) iken, 89 (%51.8) hastada kötü kontrol (AKT<20) tespit edildi. AKT>20 olan grupta diğer gruba göre AQLQ, HAD-A ve HAD-D skorları istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.001). HAD-A ve HAD-D ölçümleri pozitif hastaların AQLQ toplam ve tüm alt gruplardaki skorları negatif hastalara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük saptandı (p<0.001). HAD-A ve HAD-D ölçeği pozitif olanlarda AKT skoru, negatif olan hastalara kıyasla istatistik olarak anlamlı derecede düşük bulundu (p=0.018 ve p=0.000). AQLQ toplam, tüm alt grup ve AKT skorları HAD-A ve HAD-D ölçümleriyle anlamlı şekilde negatif korelasyon gösterdi p<0.001).
AKT, HAD-A ve HAD-D skorları hastanın yaşam kalitesini spirometrik ölçümlerden daha iyi yansıtmaktadır. 
Sonuç olarak astım tedavisine karar vermekte astım kontrolünün, yaşam kalitesinin ve hastanın emosyonel durum değerlendirilmesinin spirometrik parametrelere göre daha çok yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Astım, AKT, AQLQ, HAD ölçeği

Abstract:
Asthma is a chronic disease and according to asthma control trie
quality of life of patients is changed. Emotional status is corrupted in patients with poorly controlled asthma or emotional corruption is causing asthma attacks. We investigate relationship between asthma control, anxiety and depression symptoms, quality of life in asthmatic patients.
One hundred and seventy four patients according to GINA criteria who diagnosed asthma were included the study. Each patient was applied ACT (asthma control test) assess to asthma control, AQLQ (Junipers' asthma specific quality of life questionary) evaluate to quality of life, HADs (hospital anxiety and depression scale) assess to anxiety and depression symptoms. Spirometry was done all patients. Average of ACT, AQLQ total, HAD anxiety and HAD depression scores were 18.3 ± 5.1, 4.3 ± 1.2, 8.0 ± 4.4, 7.0 ± 4.4 respectively. According to ACT well (ACT>20) and poorly (ACT<20) control asthma rate was %48.2 and %51,8respevtively. AQLQ, HAD-A and HAD-D scores were statistically significantly higher in the well control patients according to asmatic patients who had poorly control (p<0.001). HAD-A and HAD-D positive patients compared with negative patients had statistically significant low in the AQLQ total and all subgroups scores (p<0.001). ACT score in the HAD-A and HAD-D positive patients compare to negative patients was significantly low (p=0018 and p=0.000). AQLQ total, all sub¬groups and ACT was shown significant negative correlation with HAD-A and HAD-D measurements (p<0.001).
ACT, HAD-A and HAD-D scores reflect better quality of life than spirometric measures. As a result decide to treatment of asthma, evaluation of the asthma control, quality of life and patient and emotional situation will help physicians more than spirometric parameters.

Kev words: Asthma, ACT, AQLQ, HADs