İlköğretim okullarında öğretmenlerin kural dışı davranışları (Yenimahalle ilçesi örneği)
Teacher's misbehaviors in the primary schools
Yazar: MELTEM ÖKDEM
Danışman: PROF. DR. AYTAÇ AÇIKALIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disiplin = Discipline ; Disiplin suçları = Disciplinary offenses ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın amacı; İlköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin hangi tür kural dışı davranışları gösterdiklerini ve bu davranışların nedenlerini tespit etmektir. Bu soruya cevap bulmak amacıyla şu alt problemler araştırılmıştır 1- Öğretmenler hangi tür kural dışı davranışları göstermektedir? 2- öğretmenlerin bu kural dışı davranışları gösterme sıklığı nedir? 3- Öğretmenlerin değerlendirmelerine göre öğretmenleri kural dışı davranışa iten nedenler nelerdir? 4- Kural dışı davranış gösteren öğretmenlerin kişisel özelliklen nelerdir? Bu araştırmanın evrenini Ankara ili büyük şehir belediye sınırlan içindeki Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Sincan, Gölbaşı, Yenimahalle, ilçelerindeki İlköğretim okulları oluşturmaktadır. Merkez ilçelerin seçilmesinin nedeni araştırmacıya zaman, uygulanan yöntem, ve maliyet açısından daha uygun olmasıdır. Bu ilçelerden de random yöntemle Yenimahalle ilçesi seçilmiştir. Yenimahalle ilçesinde 1 12 ilköğretim okulu vardır. Bu okullar araştırmacı tarafından tek tek ziyaret edilmiş ve ek l'deki anket dağıtılmıştır. Bu anketlere otuz beş kural dışı davranışta bulunan öğretmenden olumlu yanıt alınmış ve bu öğretmenlerle daha sonra tekrar görüşme yapılmıştır. Araştırma tarama modelindedir. Bu yüzden önce disiplin konusunda literatür taraması yapılmış, daha sonra görüşme yöntemiyle toplanan verilere içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Verilerin analizinde öğretmenlerin verdikleri cevapların frekans ve yüzdeleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen önemli bulgular şunlardır:1- Görüşme yapılan öğretmenlerin en fazla gösterdikleri kural dışı davranışlar iş yeri dışındaki kural dışı davranışlar kategorisine giren davranışlardır. 2- Öğretmenler en fazla siyasi görüşlerinden kaynaklanan sorunlar nedeniyle kural dışı davranışlarda bulunmaktadırlar. 3- Branş, yaş, kıdem kural dışı davranışların bir değişkem değildir. 4- Ceza öğretmenler üzerinde caydırıcı bir etkiye sahip değildir ve özellikle göreceli olarak haksız yere verilen cezaların öğretmenlerin meslekten yılmalarına neden olmaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda geliştirilen önerilerden bazıları şunlardır: Yöneticiler, öğretmenlerin kural dışı davranışlarını engellemek için cezanın yanı sıra ödül sistemim de kullanmalıdır. Yöneticiler disiplin ve disiplin eylemleri konusunda eğitilmelidir. Soruşturmalar soruşturma müfettişlerince yapılmalıdır.

Abstract:
Ill SUMMARY The aim of this research is to find out what kind of misbehaviors the teachers show and the reasons of these misbehaviors. And in order to find answers, these questions are asked: 1 - What kind of misbehaviors against the rules do the teachers show? 2- How often do the teachers show these behaviors? 3- What are the reasons of these behaviors according to the teachers? 4- What are the personnel qualifications of the teachers who behave against the rules? The population of the research is the primary schools in Yenimahalle, Keçiören, Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Mamak. The reason to choose these districts, In taking into consideration the timing, the method and the cost of the research, selecting these" districts were found to be more suitable. And Yenimahalle was chosen randomly. There are 1 12 schools in Yenimahalle. These schools were visited by the researcher one by one and the survey in Appendix 1 is delivered. Since 35 teachers were willing to answer the questions the interview were done with them. The research is a survey. After examining the literature, content analysis was done on the data gathered from the interviews. The frequency and means were used in interpreting the data. The important findings of the research are: 1- About half of the misbehaviours against the rules were shown outside of the school. 2- Usually the political opinion of the teachers led them to misbehave.IV 3- The branch, the age, the seniority were not the variables of the misbehaviors against the rules. 4- It is found that punishment does not have dissuasive role on the teachers and because of the punishments which are given wrongly the teacher daunted from their jobs. According to the result of this research, the following recommendations were developed: 1- Administrators should use reward along with punishment to prevent the misbehaviours 2- Administrators should be given courses about discipline and discipline actions during their preservice or inservice education. 3- The investigations should be done by investigation inspectors.