Örgütsel sinizm ve sonuçları: Bir meta analizi uygulaması
Organizational cyninism and consequences: A study of meta analysis
Yazar: TİMUÇİN ÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ASİLTÜRK
Avrasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Meta analizi = Meta analysis ; Sinizm = Cynicism ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş performansı = Job performance ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Sinizm kavramının geçmişi Antik Yunan dönemine kadar uzanmaktadır. Ancak antik çağdan
günümüze kadar kavram özgün anlamından uzaklaşmıştır. Antik çağda yaşamın doğallığı ve sadeliğini
simgeleyen bir ekol olarak bilinirken şimdilerde kavram bireyin bencilliği ve düşmanca tavırları
üzerine odaklanan küçümseme, aşağılama ve eleştirel düşünce gibi olumsuz duygu ve düşünceleri
içinde barındıran bir bakış açısı olarak kavramsallaştırılmıştır. Önceleri psikoloji, felsefe, din, siyaset
gibi disiplinlerde çalışılan sinizm konusu, örgütsel davranış literatürüne 80'li yıllarda kazandırılmış
olup, bu alanda görece yeni bir konudur. Bu bağlamda çalışmanın amacı, örgütsel sinizmi kavramsal
ve kuramsal açıdan Türkçeye kazandırılarak, örgütsel sinizm ve sonuçları arasındaki ilişkileri daha
keskin bir şekilde tahmin etmek suretiyle konuyla ilgilenen yöneticilere ve bu alanda çalışan
akademisyenlere katkı sağlayabilmektir.
Bu amaçla öncelikle sinizm kavramı tanımlanarak benzer kavramlardan farkı açıklanmakta,
sinizmin tarihsel gelişimi incelenmekte, örgütsel sinizm tanımlanarak, türleri ve boyutları ortaya
koyulmaktadır. Sonrasında örgütsel sinizm belli başlı kuramlarla açıklanmaya çalışılmakta, neden ve
sonuçları bireysel ve örgütsel açıdan ele alınmaktadır. Çalışmada ayrıca, meta analiz yöntemiyle
örgütsel sinizm ve sonuçları arasındaki ilişkiler araştırılmaktadır. Çalışmanın kapsamı, Web of Science
veritabanında yer alan örgütsel sinizm konulu çalışmalar olarak belirlemiş olup, 32 çalışma analize
dâhil edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, örgütsel sinizm ile iş tatmini arasında negatif yönde orta
düzeyde, örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık arasında negatif yönde yüksek düzeyde, örgütsel sinizm
ile işten ayrılma niyeti arasında ise pozitif yönde orta düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Örgütsel sinizm
ile iş performansı arasında doğrudan istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. İş
performansının alt boyutları söz konusu olduğunda ise, örgütsel sinizm ile görev performansı ve
örgütsel vatandaşlık davranışı arasında negatif yönde zayıf düzeyde, örgütsel sinizm ile üretkenlik
karşıtı iş davranışı arasında ise pozitif yönde zayıf düzeyde ilişkinin varlığından sözedilebilir.

Anahtar Kelimeler: Sinizm, Örgütsel Sinizm, İş tatmini, Örgütsel Bağlılık, İşten Ayrılma Niyeti, İş
Performansı, Meta Analizi

Abstract:
The history of the cynicism is embedded in Ancient Greece. However, the concept has
detached from its original meaning since ancient era. While it was a school symbolizing the
naturalness and simplicity of life in ancient era, today the concept has detached from its original
meaning and serves as an expression of different kinds of negative thoughts such as the disdain that
focuses on the selfishness and hostile attitudes of the individual. Cynicism, which has been previously
studied in a variety of disciplines such as psychology, philosophy, religion and politics, it has started
to take place in the organizational behavior literature since the ends of eighties of the last century, it is
a relatively new concept in organizational behavior literature. Within this context, the goal of this
study to present conceptual and theoretical perspectives of organizational cynicism in our language, to
demonstrate the relationships the consequences of the concept and organizational cynicism and thus to
contribute to the interested academicians and professionals about the subject.
Motivated by this goal, the concept of cynicism was described; differences from similar concepts
were discussed; the history of cynicism was evaluated; definition of organizational cynicism were
presented, and the types and dimensions of organizational cynicism were put forth. Then theoretical
background of organizational cynicism was discussed and the antecedents and consequences of the
concept were summarized regarding both individual and organizational level. Relationship between
organizational cynicism and its results was investigated using meta-analysis. The scope of this study is
organizational cynicism studies recorded in Web of Science database. Within this context, a total of 32
studies were analyzed.Results showed that there was a negative relationship between organizational
cynicism and job satisfaction, a negative relationship between organizational cynicism and
organizational commitment and a positive relationship between organizational cynicism and intention
to quit. There was no direct statistically significant relationship between organizational cynicism and
job performance. In terms of sub-dimensions of job performance, there is a negatively weak
correlation between organizational cynicism and task performance and organizational citizenship
behavior, and a positive weak correlation between organizational cynicism and counterproductive
work behavior.

Keywords: Cynicism, Organizational Cynicism, Job Satisfaction, Organizational Commitment,
Intention to Quit, Job Performance, Meta Analysis