Nöroloji servisinde yatan akut inmeli hastalardaki hastane infeksiyonları ve risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of the hospital-acquired infections and their risk factors in the patients with acute stroke at the neurology service
Yazar: ÖZLEM YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TANSEL BOZKURT
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Hastalık = Disease ; Nöroloji = Neurology ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnme = Stroke

Özet:
Günümüzde alınan tüm kontrol önlemlerine rağmen hastane infeksiyonları, neden oldukları morbidite, mortalite ve yüksek tedavi maliyetleri nedeniyle önemli bir sağlık sorunudur. Bu nedenle, hastane infeksiyonu gelişen hastaların takibinde belirli stratejilerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, hastanemiz nöroloji servisindeki hastane infeksiyonu olan akut inmeli vakaların epidemiyolojik, klinik özellikleri ve laboratuvar bulgularını prospektif olarak değerlendirerek; hastane infeksiyonu sıklığını, infeksiyon gelişen bölgeler, infeksiyon etkenleri ve hastane infeksiyonu risk faktörlerini belirleyerek, nöroloji servisinde hastane infeksiyonu ile mücadelede doğru strateji geliştirilmesine katkıda bulunmak amaçlanmıştır.Trakya Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi nöroloji servisinde 1 Mayıs 2006- 30 Nisan 2007 tarihleri arasında yatan inmeli hastaların 56'sında 65 hastane infeksiyonu belirlendi. Belirlenen 65 hastane infeksiyonu atağında 86 hastane infeksiyonu epizotu gelişti. Epizotların %63,9'u hastane kökenli pnömoni, %19,8'i nozokomiyal üriner sistemi infeksiyonu, %16,3'ü bakteremi şeklindeydi. En sık görülen hastane infeksiyonu etkeni Acinetobacter baumannii ve Escherichia coli olarak bulundu.Hastane infeksiyonu gelişen hastalarda inme tipleri hastane infeksiyonu gelişimi için risk faktörü olarak bulunmadı. Hastalara entübasyon uygulanması, trakeostomi takılması, mekanik ventilatör uygulanması, üriner kateter takılması, nazogastrik sonda takılması, santral venöz kateter takılması ve operasyon geçirme, kortikosteroid tedavisi, mide koruyucu tedavi, hastane infeksiyonu gelişiminden önce antibiyoterapi uygulanması, total paranteral beslenme ve enteral beslenme verilmesi, yatış süresinin uzunluğu hastane infeksiyonu gelişimi için risk faktörü olarak belirlendi. Hastaların nörolojik skalalardan glaskow koma skalasının düşük olması, NIHSS'nin yüksek olması hastane infeksiyonu gelişimi için risk faktörü olarak bulundu. Hastalarda disfaji, afazi, dizartri gelişmesi, bilincin kapalı olması ve yeni nörolojik motor defisitin olması hastane infeksiyonu gelişimini kolaylaştıran risk faktörü olarak belirlendi. hastane infeksiyonu gelişen hastaların serum üre düzeyleri daha yüksek, serum albumin düzeyleri daha düşük olup, hastane infeksiyonu gelişiminde rol oynayan risk faktörleri olarak bulundu. Hastane kökenli pnömoni atakları trakeostomi ya da entübasyon uygulanması, nazogastrik sonda takılması, hastane infeksiyonu gelişmeden önce kullanılan antibiyotik kullanım süresinin uzunluğu nörolojik bulgulardan glaskow koma skalasının düşük olması, disfajinin olması, bilincin kapalı olması ile ilişkili bulundu. Nozokomiyal üriner sistemi atakları, üriner sistem hastalığı öyküsünün olması ve geçirilmiş inmeye bağlı eski nörolojik motor defisitinin olması ile ilişkili olarak saptandı.Mortaliteyi etkileyen risk faktörleri incelendiğinde, entübasyon, mekanik ventilatör, nazogastrik sonda, santral venöz kateter kullanılması, hastane kökenli pnömoni infeksiyonu, etkenin Acinetobacter baumannii olması, glakow koma skalasının düşük, NIHSS'nin yüksek olması mortaliteyi etkileyen risk faktörleri olarak saptandı.Acinetobacter baumannii infeksiyonları için sigara kullanımı, enteral beslenme uygulanması, geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı ve antibiyotik kullanım süresinin uzun olması, hastanede yatış süresinin, üriner kateter, nazogastrik sonda, kortikosteroid kullanım süresinin uzun olması risk faktörü olarak bulundu.Sonuç olarak, hastane infeksiyonu insidansının belirlenmesi, etkili kontrol ve önleme programlarının ortaya konması, neden olan mikroorganizmaların belirlenmesi gereklidir. Hastane infeksiyonu gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin tanımlanması; hastane infeksiyonu gelişimini önlemek için alınan tedbirleri belirlemek için önemlidir.Anahtar Kelimeler: Nöroloji Servisi, Akut İnme, Hastane İnfeksiyonu, Risk Faktörleri. ÖZETGünümüzde alınan tüm kontrol önlemlerine rağmen hastane infeksiyonları, neden oldukları morbidite, mortalite ve yüksek tedavi maliyetleri nedeniyle önemli bir sağlık sorunudur. Bu nedenle, hastane infeksiyonu gelişen hastaların takibinde belirli stratejilerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, hastanemiz nöroloji servisindeki hastane infeksiyonu olan akut inmeli vakaların epidemiyolojik, klinik özellikleri ve laboratuvar bulgularını prospektif olarak değerlendirerek; hastane infeksiyonu sıklığını, infeksiyon gelişen bölgeler, infeksiyon etkenleri ve hastane infeksiyonu risk faktörlerini belirleyerek, nöroloji servisinde hastane infeksiyonu ile mücadelede doğru strateji geliştirilmesine katkıda bulunmak amaçlanmıştır.Trakya Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi nöroloji servisinde 1 Mayıs 2006- 30 Nisan 2007 tarihleri arasında yatan inmeli hastaların 56'sında 65 hastane infeksiyonu belirlendi. Belirlenen 65 hastane infeksiyonu atağında 86 hastane infeksiyonu epizotu gelişti. Epizotların %63,9'u hastane kökenli pnömoni, %19,8'i nozokomiyal üriner sistemi infeksiyonu, %16,3'ü bakteremi şeklindeydi. En sık görülen hastane infeksiyonu etkeni Acinetobacter baumannii ve Escherichia coli olarak bulundu.Hastane infeksiyonu gelişen hastalarda inme tipleri hastane infeksiyonu gelişimi için risk faktörü olarak bulunmadı. Hastalara entübasyon uygulanması, trakeostomi takılması, mekanik ventilatör uygulanması, üriner kateter takılması, nazogastrik sonda takılması, santral venöz kateter takılması ve operasyon geçirme, kortikosteroid tedavisi, mide koruyucu tedavi, hastane infeksiyonu gelişiminden önce antibiyoterapi uygulanması, total paranteral beslenme ve enteral beslenme verilmesi, yatış süresinin uzunluğu hastane infeksiyonu gelişimi için risk faktörü olarak belirlendi. Hastaların nörolojik skalalardan glaskow koma skalasının düşük olması, NIHSS'nin yüksek olması hastane infeksiyonu gelişimi için risk faktörü olarak bulundu. Hastalarda disfaji, afazi, dizartri gelişmesi, bilincin kapalı olması ve yeni nörolojik motor defisitin olması hastane infeksiyonu gelişimini kolaylaştıran risk faktörü olarak belirlendi. hastane infeksiyonu gelişen hastaların serum üre düzeyleri daha yüksek, serum albumin düzeyleri daha düşük olup, hastane infeksiyonu gelişiminde rol oynayan risk faktörleri olarak bulundu. Hastane kökenli pnömoni atakları trakeostomi ya da entübasyon uygulanması, nazogastrik sonda takılması, hastane infeksiyonu gelişmeden önce kullanılan antibiyotik kullanım süresinin uzunluğu nörolojik bulgulardan glaskow koma skalasının düşük olması, disfajinin olması, bilincin kapalı olması ile ilişkili bulundu. Nozokomiyal üriner sistemi atakları, üriner sistem hastalığı öyküsünün olması ve geçirilmiş inmeye bağlı eski nörolojik motor defisitinin olması ile ilişkili olarak saptandı.Mortaliteyi etkileyen risk faktörleri incelendiğinde, entübasyon, mekanik ventilatör, nazogastrik sonda, santral venöz kateter kullanılması, hastane kökenli pnömoni infeksiyonu, etkenin Acinetobacter baumannii olması, glakow koma skalasının düşük, NIHSS'nin yüksek olması mortaliteyi etkileyen risk faktörleri olarak saptandı.Acinetobacter baumannii infeksiyonları için sigara kullanımı, enteral beslenme uygulanması, geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı ve antibiyotik kullanım süresinin uzun olması, hastanede yatış süresinin, üriner kateter, nazogastrik sonda, kortikosteroid kullanım süresinin uzun olması risk faktörü olarak bulundu.Sonuç olarak, hastane infeksiyonu insidansının belirlenmesi, etkili kontrol ve önleme programlarının ortaya konması, neden olan mikroorganizmaların belirlenmesi gereklidir. Hastane infeksiyonu gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin tanımlanması; hastane infeksiyonu gelişimini önlemek için alınan tedbirleri belirlemek için önemlidir.Anahtar Kelimeler: Nöroloji Servisi, Akut İnme, Hastane İnfeksiyonu, Risk Faktörleri.

Abstract:
Despite all preventive measures used, hospital-acquired infections are still an important health issue due to the morbidity, mortality and high-cost treatment that they cause. Some strategies must be improved for following up the patients with hospital-acquired infections. In this study, we prospectively evaluated the epidemiologic, clinic and laboratory findings of acute stroke cases with hospital-acquired infections at Neurology Unit of Trakya University Hospital between 1 May 2006 and 30 April 2007. In this way, we expected to find the right strategy to contend with hospital-acquired infections at Neurology unit, after determination of the frequency of hospital?acquired infections, infection sites, infection etiologies and risk factors.Sixty five hospital-acquired infection attacks were documented in 56 patients with acute stroke. Eighty six hospital-acquired infection episodes developed in 65 hospital-acquired infections. Of these cases 63.9% was nosocomial pneumonia, 19.8% was nosocomial urinary tract infections, 16.3% was bacteremia. The most frequent microorganisms isolated as etiologic agents in these infections were Acinetobacter baumanii and Escherichia coli .The stroke types were not detected as a risk factor for devopoping nosocomial infection in patients with acute stroke. The risk factors for developing nosocomial infection were endotracheal intubation, tracheostomy, mechanical ventilation, urinary catheterisation, nasogastric tube catheterisation, central venous catheterisation, exposure to surgery, use of corticosteroids, H2 blockers, antibiotics, total parenteral nutrition, enteral feeding, and duration of hospitalisation. Low Glaskow Coma Scale Scores, high NIHSS scores, dysphagia, aphasia, dysartria, level of consciousness and new neurologic motor deficitwere found as risk factors that facilitates nosocomial infection. Low albumin levels and high serum urea concentrations were found as risk factors.Nosocomial pneumonia were associated with endotracheal intubation, tracheostomy, nasogastric tube catheterisation, previous use of antibiotics, and duration of antibiotic therapy, low glaskow coma scale scores, dysphagia and level of consciousness. Nosocomial urinary tract infections were associated with early neurologic motor deficit caused by stroke and previous urinary tract infection. The risk factors that affect mortality were endotracheal intubation, mechanical ventilation, nasogastric tube catheterisation, central venous catheterisation, nosocomial pneumonia, low glaskow coma scale scores and high NIHSS scores.For Acinetobacter baumanii infections, smoking cigarettes, enteral feeding, use of broad spectrum antibiotics, and duration of antibiotic therapy, hospitalization, urinary catheterization, nasogastric tube catheterization, and use of corticosteroids were found as risk factors. As a result, it is necessary to determine the incidence of hospital-acquired infections, to improve effective control and preventive measures and to detect the causative microorganisms. Determination of the risk factors of hospital-acquired infections is important to improve new preventive measures. Key words: Neurology service, Acute stroke, Hospital-acquired infections, Risk factors.DETERMINATION OF THE HOSPITAL-ACQUIRED INFECTIONS AND THEIR RISK FACTORS IN THE PATIENTS WITH ACUTE STROKE AT THE NEUROLOGY SERVICESUMMARYDespite all preventive measures used, hospital-acquired infections are still an important health issue due to the morbidity, mortality and high-cost treatment that they cause. Some strategies must be improved for following up the patients with hospital-acquired infections. In this study, we prospectively evaluated the epidemiologic, clinic and laboratory findings of acute stroke cases with hospital-acquired infections at Neurology Unit of Trakya University Hospital between 1 May 2006 and 30 April 2007. In this way, we expected to find the right strategy to contend with hospital-acquired infections at Neurology unit, after determination of the frequency of hospital?acquired infections, infection sites, infection etiologies and risk factors.Sixty five hospital-acquired infection attacks were documented in 56 patients with acute stroke. Eighty six hospital-acquired infection episodes developed in 65 hospital-acquired infections. Of these cases 63.9% was nosocomial pneumonia, 19.8% was nosocomial urinary tract infections, 16.3% was bacteremia. The most frequent microorganisms isolated as etiologic agents in these infections were Acinetobacter baumanii and Escherichia coli .The stroke types were not detected as a risk factor for devopoping nosocomial infection in patients with acute stroke. The risk factors for developing nosocomial infection were endotracheal intubation, tracheostomy, mechanical ventilation, urinary catheterisation, nasogastric tube catheterisation, central venous catheterisation, exposure to surgery, use of corticosteroids, H2 blockers, antibiotics, total parenteral nutrition, enteral feeding, and duration of hospitalisation. Low Glaskow Coma Scale Scores, high NIHSS scores, dysphagia, aphasia, dysartria, level of consciousness and new neurologic motor deficitwere found as risk factors that facilitates nosocomial infection. Low albumin levels and high serum urea concentrations were found as risk factors.Nosocomial pneumonia were associated with endotracheal intubation, tracheostomy, nasogastric tube catheterisation, previous use of antibiotics, and duration of antibiotic therapy, low glaskow coma scale scores, dysphagia and level of consciousness. Nosocomial urinary tract infections were associated with early neurologic motor deficit caused by stroke and previous urinary tract infection. The risk factors that affect mortality were endotracheal intubation, mechanical ventilation, nasogastric tube catheterisation, central venous catheterisation, nosocomial pneumonia, low glaskow coma scale scores and high NIHSS scores.For Acinetobacter baumanii infections, smoking cigarettes, enteral feeding, use of broad spectrum antibiotics, and duration of antibiotic therapy, hospitalization, urinary catheterization, nasogastric tube catheterization, and use of corticosteroids were found as risk factors. As a result, it is necessary to determine the incidence of hospital-acquired infections, to improve effective control and preventive measures and to detect the causative microorganisms. Determination of the risk factors of hospital-acquired infections is important to improve new preventive measures. Key words: Neurology service, Acute stroke, Hospital-acquired infections, Risk factors.