Marx, para ve soyutlama üzerine bir inceleme
An inquiry on Marx, money and abstraction
Yazar: GÜRKAN AKBABA
Danışman: DOÇ. DR. BORA ERDAĞI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Marks, Karl = Marks, Karl ; Marksizm = Marxism ; Para = Money ; Para politikaları = Monetary policies ; Sosyal hayat = Social life ; Soyutlama = Abstraction ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Marx'ın paraya dair yaklaşımı, paranın insan ilişkilerinin kendinden çelişkili bir varoluş biçimine sahip olmasına dayanır. Paranın çelişkili bir fenomen olduğuna dair bu yaklaşım toplumsal varlığın ontolojisinden yola çıkarak ekonomi politiğin kategorilerinin oluşumuna dair teorik bir yaklaşım gerektirir. Bu yüzden Marx felsefeden tarihe, ekonomiden antropolojiye, siyasetten sosyolojiye kadar uzanan geniş bir teorik yaklaşım geliştirmiştir. Aynı znda Marx'ın çalışmalarında para, toplumsal yaşamın dolayımı konusunda en faydalı gösterge olarak ortaya çıkar: kullanım değeri ile mübadele değeri, üretim ile tüketim, kapitalist tahakküm ile sınıf mücadelesi… Kısaca Marx'ın Grundrisse'de dediği gibi "para, her şeyin özetidir."
     Marx'a göre para, malzemesinin taş, metal, kâğıt vb. doğal varlığından ayırt edilen hiçbir biçimsel belirlenimini olmayan, bireylerin birbiri arasında kurduğu ilişkiye dayanmaktadır. Paranın biçim belirlenimi bir yana bırakılıp içeriğine bakılınca mübadele hem değişilen metaların doğal özelliklerinin hem de değişimin özneleri olan insanlar arasındaki doğal farklılıklarının eşitliğinin temelini yaratır. Çünkü insanların ihtiyaçlarının ve üretiminin çeşitliliği, onların mübadeleleri ve toplumsal bakımdan eşitlenmelerinin nedenidir. Mübadele, hukuksal bir ilişki yaratır ve bu ilişkinin özneleri insanlardır.
     Parayı yaratan özneler yani insanlar, yarattıkları bu güç karşısında nesneye dönüşür ve onun tarafından komuta edilirler. Tıpkı dinsel kuşatılmışlığı süren insanın, özünü ancak yabancı ve düşünsel bir öz kılarak somutlayabilmesi gibi insan da kendi etkinliğini ve ürünlerini yabancı bir varlığın egemenliğine bırakarak kendini somutlar. Böylece kendine yabancı bir varlığın -paranın- anlamını bahşederek, pratikte nesneler üretebilir: Daima bir tapınma hali yürütür; ayini çalışma ve nesnesi de para olan bir tapınma hali. Bu çalışma, Marx'tan hareket ederek parayı maddeci bir temelde, "toplumsal bir ilişki" ve "toplumsal bir güç" olarak kavrya çalışmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünün "analitik", ikinci bölümünün ise "sentetik" bir yöntemle yazıldığı ileri sürülebilir.

Abstract:
Marx's approach to money is based on the fact that money has a self-contradictory mode of existence of human relations. This approach that money is a contradictory phenomenon requires a theoretical approach to the formation of the categories of political economy, beginning from the ontology of social existence. Therefore, Marx developed a broad theoretical approach ranging from philosophy to history, from economics to anthropology, from politics to sociology. At the same time, money appears in Marx's work as the most useful indicator of the mediation of social life: use value and exchange value, production and consumption, capitalist domination and class struggle… In short, as Marx said in the Grundrisse, "It (money) is the accurate of all things."
     According to Marx, money is the material of stone, metal, paper, etc. It is based on the relationship between individuals, which has no formal determination that distinguishes it from its natural existence. Leaving aside the determination of the form of money and looking at its content, exchange creates both the natural characteristics of the commodities exchanged and the basis of the equality of their natural differences between people who are the subjects of exchange. For the diversity of people's needs and production is the cause of their exchange and social equalization. Exchange creates a legal relationship and the subjects of this relationship are people.
Subjects that create money, people, become objects in the face of this power they create and are commanded by it. Just as the religiously besieged human being can only embody his essence by making it an alien and intellectual essence, the human also embodies herself/ himself by leaving his activities and products under the domination of an alien entity. Thus, bestowing on himself the meaning of an alien entity -money- he can practically produce objects: he always maintains a state of worship; ritual, a state of worship whose object is money.
     This study based on Marx, tries to grasp money on a materialist basis, as a "social relation" and "social power". In this context, it can be argued that the first chapter of the study was written with an "analytical" method and the second chapter was written with a "synthetic" method.