Çukurova koşullarında damla yöntemiyle sulanan ikinci ürün mısır bitkisinde optimum lateral aralığının belirlenmesi
Optimum lateral spacing for drip-irrigated corn under Çukurova conditions
Yazar: YEŞİM BOZKURT
Danışman: PROF.DR. ATİLLA YAZAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZYÜKSEK L SANSÇUKUROVA KOŞULLARINDA DAMLA YÖNTEM YLE SULANAN K NCÜRÜN MISIR B TK S NDE OPT MUM LATERAL ARALIĞININBEL RLENMESYeşim BOZKURTÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANAB L M DALIDanışman : Prof. Dr. Attila YAZARYıl : 2005, Sayfa: 70Jüri : Prof. Dr. Attila YAZARProf. Dr. Ahmet Can ÜLGERProf. Dr. Bülent ÖZEK CBu çalışma, Çukurova koşullarında damla sulama yöntemiyle sulananikinci ürün mısır bitkisinin su-verim ilişkilerini, su kısıntısının ve farklı lateralaralıklarının verime ve verim unsurlarına etkilerini belirlemek amacıyla 2003 yılındayapılmıştır. Araştırma, denizden yüksekliği ortalama 20 m olan, 39Î¿ 59' N, 35Î¿ 18'enlem ve boylamlarında yer alan Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve SulamaBölümü Deneme alanında killi mutlu serisi topraklarında Pioneer-3394 mısır çeşidikullanılarak yürütülmüştür.Denemede üç farklı lateral aralığı (A1: 0.70, A2: 1.40 ve A3: 2.10m ) ve ikifarklı sulama düzeyi ( I100, I67 ) konuları ele alınmıştır. Bunlardan, I100 konusunda, 90cm profil derinliğinde 7 günlük sulama aralığında mevcut nemi tarla kapasitesinegetirecek kadar sulama suyu uygulanmıştır. Kısıntılı sulama konusunda ise (I67) %33oranında kısıntı uygulanmıştır. En yüksek su tüketimi her mısır sırasında bir lateralinolduğu tam su alan A1I100 konusunda 758 mm; en düşük su tüketimi iki mısır sırasınabir lateralin yerleştirildiği kısıntılı sulama konusunda (A2I67) 573 mm olmuştur. Enyüksek verim A2I100 konusundan (979 kg/da), en düşük verim ise A3I67 konusundan(710 kg/da) elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre mısır bitkisi için en uygunlateral aralığı 1.4 m (iki bitki sırasına bir lateral) olarak saptanmıştır.Dane verimi (Y) ile sulama suyu (I) arasında Y=-0.0037I2 + 5.835I-1397.7(R2=0.6214**) şeklinde ikinci dereceden bir ilişki bulunmuştur. Dane verimi (Y) ilesu tüketimi (ET) arasında Y=-0.0039ET2 + 5.926ET-1365.1 (R2=0.5438*) şeklindeikinci dereceden bir ilişki belirlenmiştir. En yüksek su kullanım randımanı A2I100konusunda 1.40 kg/m3, en düşük su kullanım randımanı A1I100 konusunda 1.13 kg/m3olarak hesaplanmıştır.Anahtar Kelimeler : Damla sulama, optimum lateral aralığı, kısıntılı sulama, mısır

Abstract:
ABSTRACTMSc THESISOPTIMUM LATERAL SPACING FOR DRIP-IRRIGATED CORN UNDERCUKUROVA CONDITIONSYeşim BOZKURTDEPARTMENT OF AGRICULTUREL STRUCTURES AND IRRIGATIONINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OFCUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Attila YAZARYear : 2005, Pages: 70Jury : Prof. Dr. Attila YAZARProf. Dr. Ahmet Can ÜLGERProf. Dr. Bülent ÖZEK CThis study was carried out to determine yield-water relationships of thesecond crop maize, and to evaluate the effects full and deficit irrigation and differentlateral spacing on yield and yield components under Çukurova region conditions in2003. Experimental site is located at the Research Field of the Agricultural Structuresand Irrigation Department (altitude 20 m sea level above, 36Â° 59? N and 35Â° 18? E ) onclay soils in Mutlu Soil series. Pioneer 3394 hybrid corn variety was used in thisstudy.Irrigation management treatments were created as three different lateralspacings ( A1:0.70, A2:1.40, A3: 2.10 m) and two different water levels ( I100, I67 ).The amount of irrigation water applied to treatment of I100 was estimated as thequantity equal to replenishing the soil moisture to field capacity in the 90 cm soilprofile depth. For deficit irrigation treatment of I67, 33% less water was applied ascompared to I100 treatment plots. Maximum water use was determined in the A1I100treatment as 758 mm; and the lowest ET was in the A2I67 treatment with 573 mm.Grain yields varied from 719 to 979 kg/da. The highest grain yield was observed inA2I100 treatment as 979 kg/da, and the lowest yiels was found in A3I67 treatment as710 kg/da. According to research results, optimum lateral spacing for corn plant wasfound to be 1.4 m.Significant second degree polinomial relationships between grain yield (Y)vs irrigation water (I) and grain yield (Y) vs water use (ET) were found as Y=-0.0037I2 + 5.835I-1397.7 (R2=0.6214**); and Y=-0.0039ET2 + 5.926ET-1365.1(R2=0.5438*), respectively. Water use effeciencies (WUE) for the second crop maizevaried from 1.13 kg/m3 to 1.40 kg/m3. The highest WUE was found in A2I100treatment (1.40 kg/m3), the lowest one was found in A1I100 treatment (1.13 kg/m3).Key Words: Drip irrigation, optimum lateral spacing, deficit irrigation, maize