Ege Bölgesi 2008-2013 yılları arasında ilaç erupsiyonu tanılı yatan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of inpatients with drug eruption between 2008-2013 in Aegean Region
Yazar: SİNAN ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. ŞEMSETTİN KARACA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
İlaç, hastalıkların tanı ve tedavisi, semptomların giderilmesi veya önlenmesi için vücuda çeşitli yollarla alınabilen maddeler olarak tanımlanabilir. Günümüzde ilaç kullanımının artmasıyla birlikte sıkça görülen ilaç reaksiyonları büyük bir tıbbi problem haline gelmiştir. İlaç erupsiyonları daha sık ve görünür olmaları nedeniyle dikkat çekmektedir. İlaç erupsiyonları her türlü dermatozu taklit edebilir. Ürtiker gibi kendiliğinden gerileyebilen reaksiyonlardan yaşamı tehdit eden toksik epidermal nekrolizise kadar değişen tipte reaksiyon görülebilir. 
Ülkemizde dermatoloji servislerinde ilaç erupsiyonları nedeniyle yatan hastaların ve ilaç erupsiyonu açısından istenen dermatoloji konsültasyonlarındaki olguların karakteristikleri çok iyi bilinen bir konu değildir. Bu açıdan çalışma ile hastanemiz dermatoloji servisinde 1 Ocak 2008 – 30 Haziran 2013 tarihleri arasında ilaca bağlı deri reaksiyonu nedeniyle yatarak tedavi edilmiş ve diğer bölümlerden dermatolojiye konsülte edilmiş hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi planlandı. 
Dermatoloji servisinde yatmış olan toplam 3972 hastanın 78'i (%1,9), konsültasyon olgularının ise 286'sının ilaç erupsiyonu olduğu gözlendi. Tüm hastanede yatmış olan toplam 388050 hastanın 364'ünün (< %0,1) ilaç erupsiyonu tanısı almış olduğu saptandı. Yaş ortalaması 51 olan olguların %50,9'u kadın, %49,1'i erkekti. En fazla kutanöz reaksiyon yapan ilaçların antimikrobiyaller, analjezik-antipiretikler ve santral sinir sistemi ilaçları olduğu görüldü. En sık görülen reaksiyon paterninin makulopapüler ilaç erupsiyonu, ikinci sırada ürtikerin olduğu görüldü. Dermatoloji servisinde reaksiyon tipi ile kliniğin ortaya çıkış süresi arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p< 0,001). Dermatoloji servisinde ortalama yatış süresi 9,6±6,3, 5,5 yıl içindeki 78 olgunun ortalama hospitalizasyon fatura miktarı 1029,02 TL olarak bulundu. İlaç erupsiyonu açısından en çok dahili bölümlerin konsültasyon istemiş olduğu görüldü. Bununla birlikte konsültasyon notlarına yetersiz kayıt düşüldüğü görüldü.  
Sonuç olarak ilaç erupsiyonu bir dizi probleme yol açabildiği için insan sağlığını, hospitalizasyonu ve maliyeti arttırdığı için sağlık ekonomisini olumsuz etkilemektedir. Bu durum ilaç tedavisinin etkili, güvenli ve ekonomik biçimde uygulanmasını sağlayan akılcı ilaç kullanımına ve etkin çalışan bir farmakovijilans sistemine ihtiyacı gündeme getirmektedir.

Abstract:
Drugs can shortly be defined as substances that are taken into a human body by various ways, not only to treat but also to diagnose diseases. Drug reaction has become a major medical problem with the increasing use of drugs. Drug eruption is an adverse drug reaction of the skin that is noteworthy because it's more common and more visible. Drug eruption can mimic any kind of dermatoses. There are many types of eruption. It may be a self-healing reaction like urticaria or a severe reaction such as life-threatening toxic epidermal necrolysis. 
In Turkey, the characteristics of both the inpatients and the consultation cases of dermatology clinics who suffer from drug eruptions, are not very well established. Therefore, in this study we planned to evaluate the characteristics of these patients seen by our dermatology department between 01/01/2008 and 30/06/2013 at İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Retrospectively, using patients record database.
It was observed that, there were 78 out of 3972 inpatients and 286 consultation patients with a diagnosis of drug eruption. Between that given time period, the total number of patients that were hospitalized is 388,050 and among those patients only 364 patients (<%0,1) were diagnosed as drug eruption. The mean age of the patients was 51, the percentages of male and female were %49,1% and 50,9% respectively. While the most common drugs causing drug eruptions were antimicrobial drugs, non-steroidal anti-inflammatory drugs and central nervous system drugs, the most common type of eruption was a maculopapular drug eruption, followed by urticaria. There was a significant correlation between reaction duration and the type of eruption (p<0,001). Mean length of the stay in dermatology clinic was 9,6±6,3 days for dermatology inpatients. The medium amount of the hospitalization expense of 78 patients was found to be 1029,02 TL. Non-surgical departments seem to be having more consultation requests to dermatology regarding drug eruptions. However, the clinical information in the consultation records were insufficient. 
In conclusion, drug eruption adversely affects health economics because it causes complications in patients' health, increases the duration of hospitalization and also increases the cost of patient care. All these issues raise the need of an efficient pharmacovigilance system and rational drug use, which provides an effective, safe and cost-effective therapeutic approach.