Antalya ili otellerinin konaklama fiyatlarını etkileyen faktörlerin mekânsal analizi
The spatial analysis of factors affecting the room price proposed by hotels in Antalya city
Yazar: FÜSUN YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET MERT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Fiyat = Price ; Fiyatlandırma = Pricing ; Konaklama = Occommodation ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Mekansal analiz = Spatial analysis ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach ; Çok değişkenli istatistik = Multivariate statistic

Özet:
Dünyanın birçok yerinde aynı şehirde olmalarına rağmen konaklama işletmelerinin oda fiyatlarının farklılık göstermeleri beklenen bir durumdur. Bu farklılıkların işletmenin konumu, kalitesi ve diğer özelliklerinden herhangi biri ile ilişkili olup olmadığı incelenen bir problemdir. Bu kapsamda tezin amacı; turizm sektöründe konaklama işletmelerinin oda fiyatlarını etkileyen özelliklerin mekânsal analizidir.
Amaca ulaştıracak yöntem olarak çalışmada, parametrelerin tahmini "Açıklayıcı Mekânsal Veri Analiz Yöntemi" ile elde edilmiş ve Antalya bölgesi konaklama işletmelerinde hedonik oda fiyatı modeli oluşturulmuştur. Yöntemin işleyebilmesi için gerekli veriler www.booking internet sitesinden, konaklama işletmelerinin konum koordinatları ise Google harita üzerinden alınmıştır. GeoDaSpace programından yararlanılarak mekânsal ağırlık matrisleri oluşturulmuş ve en uygun komşuluk matrisinin yay uzunluğuna bağlı en yakın k-10 komşuluğu olduğuna karar verilmiştir. Moran-I serpilme diyagramı ve yerel ölçekte mekânsal ilişkiyi tespit için LISA analizi ile serpilme diyagramına bakılmıştır. Mekânsal ilişkinin varlığı Moran-I testi ile incelenmiş ve mekânsal ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır. Mekânsal ilişkinin nereden kaynaklandığını belirlemek amacıyla LM testleri kullanılmış ve mekânsal gecikme modelinin (SAR) sağlam tahmincisi ile modellenmesinin daha uygun olduğuna karar verilmiştir. Tüm bu test sonuçları QGIS 2.12.2 açık yazılım programı ile haritalandırılmıştır. Tezin diğer görselleri CorelDRAW X6 ile çizilmiştir.
Sonuç olarak bu çalışma ile Antalya'daki konaklama işletmelerinin konumlarının oda fiyatlarına önemli bir etkisinin olduğu görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Uygulamalı Matematik, Açıklayıcı Mekânsal Veri Analizi, Mekânsal Ekonometri, İstatistik, Coğrafi Bilgi Sistemi, Konaklama İşletmeleri, Antalya

Abstract:
In many parts of the world, despite being in the same city, it is expected that the room rates of the accommodation companies show differences. It is a common problem that is being investigated of whether these differences are related to any of the company's location, quality and other parameters. In this context, the aim of the thesis includes a spatial analysis of the parameters that affect the room prices of the accommodation enterprises in the tourism sector. The estimation of the parameters was obtained by "Explanatory Spatial Data Analysis Method" and the hedonic room price model was established in Antalya region accommodation enterprises as method in order to reach the aim. The data needed to process the method and the location coordinates of the accommodation companies are provided from the Google map and from www.booking website, respectively. The spatial weight matrices are constructed by using GeoDaSpace programme and it is decided that the most suitable neighborhood matrix is the closest k-10 neighborhood depending on the arc length. Moran-I scattering diagram and LISA analysis were used to determine spatially relativity at local scale. The existence of the spatial relation was determined by the Moran-I test and it is concluded that spatial relation is present. LM tests were used to determine where the spatial relationship originated and it was decided that it would be more appropriate to model the spatial delay model (SAR) with a robust estimator. All these test results were mapped with QGIS 2.12.2 open software program. Other images of the dissertation were drawn with CorelDRAW X6. To conclude, it is seen that the location of the accommodation enterprises in Antalya has a significant effect on the room prices.


Keywords: Applied Mathematics, Explanatory Spatial Data Analysis Method, Spatial Econometry, Statistics, Geographic Information System, Accommodation Companies, Antalya