Entelektüel sermaye ve büyük ölçekli işletmelerin katma değerine etkisi: Türkiye'de bir araştırma
The effect of intellectual capital and large scale business to value added: A study in Turkey
Yazar: ALİ KAAN GENÇ
Danışman: PROF. DR. SEYHUN DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik katma değer = Economic value added ; Entelektüel katma değer katsayısı metodu = Value added intellectual capital method ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Kimya sektörü = Chemistry sector ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Sanayi ötesi toplumda bilgi ve teknolojinin önemi tartışılmaz bir gerçektir.
Bilgiye bağlı unsurlar işletmelerde mal ve hizmet üretimini önemli derecede
etkilemektedir. İşletmelerin geçmişten gelen tüm bilgi ve becerilerinin toplamı olarak
tanımlanan entelektüel sermaye, günümüzde tüm organizasyonlar için belirleyici
üretim faktörü konumundadır. Dünyada son otuz yıllık süreçte önemi ve etkisi
tartışılan entelektüel sermaye, Türkiye'deki işletmeler için de son derece önemlidir.
Bu kapsamda, özellikle katma değer oluşturma anlamında entelektüel sermayenin
önemi incelenmeli ve bu konuda her sektörde araştırmalar yapılmalıdır. Entelektüel
sermayenin işletmelerdeki katma değere ve performansa olan etkilerini inceleyen bu
çalışmada Türkiye'deki büyük ölçekli kimya sektörü işletmeleri ele alınmıştır.
Çalışma kapsamında kimya sektörü işletmelerinin 2006 – 2016 yılları arasındaki on
yıllık dönemlerine ait mali ve finansal verileri incelenmiştir. Söz konusu işletmelerin
entelektüel sermaye hesaplamasında "Entelektüel Katma Değer Katsayısı"
yönteminden yararlanılmıştır. İşletmelerin ekonomik katma değer, verimlilik,
büyüme, karlılık ve aktif devir hızı gibi performans göstergeleri ile entelektüel
sermaye katsayıları arasındaki istatistiksel ilişkiler test edilmiştir. Gerçekleştirilen
analiz sonucunda; katma değer, karlılık ve verimlilik parametreleri ile entelektüel
sermaye katsayısı arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Abstract:
The importance of knowledge and technology in knowledge society is an
indisputable truth. The factors related to the information affect the production of
goods and services significantly in business. The intellectual capital, described as the
sum of all the knowledge and skills of businesses coming from the past, is the
determinant factor of production for all organizations nowadays. The intellectual
capital, which has been discussed its influence and importance in the last thirty years
in the world, is also highly important for businesses in Turkey. In this context, the
importance of intellectual capital should be examined and researchs should be carried
out in every sector on this subject, especially in the sense of forming value added.
Large-scale chemical industry businesses in Turkey were discussed in this study that
examines the effects of intellectual capital on the value-added and performance of
businesses. The financial data of the chemical sector businesses were examined
which belongs to the ten years between 2006-2016, in the scope the study.
"Intellectual Value Added Coefficient" method was used in the calculation of
intellectual capital of mentioned businesses. The statistical relationships between
performance indicators such as economic value added productivity, growth,
profitability and asset turnover of the businesses with the intellectual capital
coefficients have been tested. As a result of the analysis, significant relationships
between value added, profitability and productivity parameters and intellectual
capital coefficient were determined.