Ebeveyn eğitim programının annelerin ebeveynlik öz-yeterliklerine etkisi
The effect of parent education program on mothers' parental self-efficacy
Yazar: TUBA BAĞATARHAN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP NAZLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Anneler = Mothers ; Ebeveynler = Parents ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ebeveyn eğitim programının annelerin ebeveynlik öz-yeterlikleri üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Araştırma, tek gruplu ön-test, son-test ve izleme modeline dayalı bir deneysel çalışmadır. Araştırma, 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Düzce TOKİ Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu'nda 1. sınıfta öğrenim görmekte olan 16 öğrencinin annesinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırmada tek grup ön-test, son-test, izleme deseni kullanılmıştır. Annelerin ebeveynlik öz-yeterlikleri araştırmanın bağımlı değişkenidir. Bağımsız değişken ise annelere uygulanan ebeveyn eğitim programıdır. Deney grubuna her biri ortalama 90 dakika süren 7 oturumluk ebeveyn eğitim programı uygulanmıştır. Hazırlanan ebeveyn eğitim programının kazanımları Welman ve Moore'un taksonomisi dikkate alınarak belirlenmiştir. Programın içerik öğesinde gelişim dönemi özellikleri, olumlu disiplin yöntemleri, çocuk yetiştirme tutumları, aile içi iletişim, okul başarısında ailenin rolü ve okul-aile işbirliği konularına yer verilmiştir. Program süreci 90 dakikalık oturumlar halinde düzenlenip, oturumlara bir önceki oturumun özeti yapılarak başlanmış, oturumun konusuna dikkat çekilerek bilgilendirilme çalışması yapılmış, ev ödevleri verilerek oturumlar sonlandırılmıştır. Deneysel işlemin bitişinden sonra son-test ölçümleri, deneysel işlemin tamamlanmasından 2 ay sonra ise izleme testi ölçümleri yapılmıştır. Deney grubunun ön-test, son-test ve izleme testi sonuçları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı ?Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi? ile kontrol edilmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak ebeveynlik öz-yeterliğini ölçmek için, Kaner tarafından geliştirilen Anababalık Yetkinliği Ölçeği (AYÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 13.0 programında çözümlenmiştir.Araştırmanın sonucunda araştırmacı tarafından geliştirilen ebeveyn eğitim programının annelerin ebeveynlik öz-yeterliklerini anlamlı bir düzeyde arttırdığı görülmüştür. Sonuçlar, anne-baba eğitim programları ile ilgili literatür göz önünde bulundurularak yorumlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Eğitim Programı, Ebeveynlik Öz-Yeterliği.

Abstract:
The main aim of this research is to investigate the impact of parent education program on mothers' parental self-efficacy. The research is an experimental study based on a single group pretest-posttest and follow up model. The research was carried out in the 2010-2011 academic year with the participation of 16 mothers, whose children study the first grade in Duzce TOKİ Mehmet Akif Ersoy Primary School.In the research, one group pre-test, post-test and follow up design has been used. The dependent variable of the research is mothers' parental self-efficacy. The independent variable of the research is parent education program which was applied to the mothers. A parent education program, consisted 7 sessions, each of them lasted for 90 minutes, has been applied to experimental group. The acquirements of the prepared parent education program have been determined by taking into account Welman and Moore's taxonomy. Features of developmental period, positive discipline styles, child-rearing attitudes, communication within the family, the role of family at school performance and school family collaboration are the contents of the program. The program process has been organized in the form of 90 minutes sessions, each session has been initiated by a summary of the previous one, mothers have been informed about the sessions and the sessions have been completed with homework. Posttest measurements have been made after the end of the experimental activity and two months later follow up test measurements have been made. Whether there is a significant difference between experiment group?s pretest, posttest and follow up test have been checked by ?Wilcoxon Signed Rank Test" .In the research, Parental Self-Efficacy Scale, that was developed by Kaner have been used to a measure parental self-efficacy. The data obtained have been analyzed by SPSS 13.0 program.At the end of the research, parent education program, which was developed by the researcher, increased mothers? parental self-efficacy significantly. The results are interpreted by considering the literature on parent education programs.Key Words: Parent Education Program, Parental Self-Efficacy.