Mandibulada gömülü dişlerin çevre yapılarla ilişkisinin dental volümetrik tomografi ve panoramik radyografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of impacted TEETH in the mandible with surrounding structures by dental volumetric tomography and panoramic radiography
Yazar: BAHAR KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇOLAK
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Diş hekimliğinde panoramik radyografi(PR) ve dental volümetrik tomografi (DVT) gömülü dişlerin pozisyonu ve komşu anatomik oluşumlarla ilişkisini değerlendirmede kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, mandibulada gömülü dişlerin komşu dişler ve çevre anatomik yapılarla ilişkisinin hem PR hem de DVT görüntüleri üzerinde değerlendirilmesidir.
 Materyal ve Metod: Bu çalışmada 2015-2021 yılları arasında Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine başvuran 150 hastanın DVT ve PR görüntüleri retrospektif olarak incelendi. İncelenen radyografilerde mandibulada tespit edilen gömülü dişlerin prevelansı, konumu, komşu olduğu dişler ve çevre anatomik yapılarla ilişkisi PR ve DVT üzerinden değerlendirildi. İlgili veriler lisanslı IBM SPSS 21 paket programı ve Microsoft Excel programı ile analiz edildi.
Bulgular: Çalışmada 70'i kadın, 80'i erkek 150 hastanın radyografisinde saptanan 206 adet gömülü diş değerlendirildi. 173 adet gömülü alt üçüncü molar diş(GAÜMD)'lerin en sık izlendiği sınıflamalar %41,04 oranıyla vertikal, %50,87'si sınıf B ve %68,79'u sınıf II dir. İAK %71,68 oranla inferior konumda izlenmiş olup %50,87'sinde GAÜMD kökü ile arasında kemik septumu izlenmemiştir. GAÜMD kökü %23,7 oranla lingual kortikal kemikle kontakta olup, %8,67 lingual kemikte perforasyon mevcuttur. İnferior alveolar kanal(İAK) konumunun, dişin lingual kemikle ilişkisinin DVT ve PR görüntüleri arasında,  ikinci molar dişte izlenen distal çürük ve eksternal kök rezorpsiyonu(EKR)'nun incelendiği DVT ile PR görüntüleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur(p<0.05). Gömülü kanin dişler konum olarak daha sıklıkla bukkal konumda ve 14 dişin 6'sı insisiv kanalla kontakta izlenmiştir. Gömülü premolar ve süpernümere premolar dişlerin konumu daha sıklıkla lingualde, ikinci molar dişler sıklıkla meziale eğimli ve İAK ile kontaksız izlenmiştir.   
Sonuç:  Mandibulada gömülü dişler çevre anatomik yapılarla yakın ilişkilidir. Gömülü dişlerin rutin olarak PR ile takibi ve riskli durumlarda üç boyutlu DVT'ler ile teşhisin desteklenmesi gerekmektedir.
 Anahtar Kelimeler: gömülü diş, dental volümetrik tomografi, panoramik radyografi, inferior alveolar kanal, lingual kemik, distal çürük

Abstract:
Objective: Panoramic radiography and dental volumetric tomography are used in dentistry to evaluate the position of impacted teeth and their relationship with adjacent anatomical formations. The aim of this study is to evaluate the relationship of impacted teeth in the mandible with adjacent teeth and surrounding anatomical structures on both panoramic radiography and dental volometric tomography images.
Materials and Methods: In this study, dental volumetric tomography and panoramic radiography images of 150 patients who applied to Dicle University Faculty of Dentistry between 2015-2021 were retrospectively analyzed. The radiographs examined, the prevalence and location of impacted teeth detected in the mandible, their relationship with adjacent teeth and surrounding anatomical structures were evaluated using panoramic radiography and dental volumetric tomography. The relevant data were analyzed with the licensed IBM SPSS 21 package program and Microsoft Excel program
Results: In the study, 206 impacted teeth detected in the radiographs of 150 patients, 70 female and 80 male, were evaluated. The classifications in which 173 GAUMDs are most frequently observed are vertical with 41.04%, class B 50.87% and class 2 with 68.79%.IAC was observed in the inferior position at a rate of 71.68%, and no bone septum was observed between the GAUMD root and the root in 50.87%. The GAUMD root is in contact with the lingual cortical bone with a rate of 23.7%, and there is perforation in ٪8.67 lingual bone. A statistically significant difference was found between dental volumetric tomography and panoramic radiography images of IAC position, the relationship of the tooth with the lingual bone, distal caries observed in the second molar tooth, and dental volumetric tomography and panoramic radiography images in which ECR were examined(p<0.05).  İmpacted canines were located more frequently in the buccal and 6 of 14 teeth were in contact with the incisive canal. The position of impacted premolars and supernumerary premolars is more frequently in the lingual, the second molars are frequently inclined mesially and without contact with the IAC.
Conclusıon: Impacted teeth in the mandible are associated with surrounding anatomical structures. Impacted teeth should be routinely followed up with panoramic radiography and diagnosed with 3D dental volumetric tomography in risky cases.
Keywords: Impacted teeth, dental volumetric tomography, panoramic radiography, inferior alveolar canal, lingual bone, distal caries