Sivrisinek kovucularının erişkin olmayanlardaki olası kronik toksik etkilerinden korunmada antioksidanların etkileri
The protective effect of antioxidants on potential chronic toxic effects of repellents in infants
Yazar: UFUK MERCAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN YILMAZ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Askorbik asit = Ascorbic acid ; Bioallethrin = Bioallethrin ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Pestisitler = Pesticides ; Piretrinler = Pyrethrins ; Selenyum = Selenium ; Serbest radikaller = Free radicals ; Toksisite = Toxicity ; Vitamin E = Vitamin E

Özet:
Günümüzde Piretroid içerikli sivrisinek kovucular, oldukça etkili ve çevrede birikme riski düşük olmaları nedeniyle evlerde sivrisineklerden korunmak amacıyla çok fazla kullanılmaktadır. İnsan ve çevre sağlığı açısından güvenli olarak kabul edilen bu insektisitlerin, uzun süreli kullanımı sonucu organizmada bazı değişikliklere yol açtığı bilinmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada `bioalletrin' içeren sivrisinek kovucu tabletlerin erişkin olmayanlardaki kronik toksik etkisi ve bu toksik etkilerden korunmada antioksidan kullanımının faydalı olup olmayacağı incelenmiştir. 100 adet yavru sıçan, her birinde 25 adet olmak üzere kontrol grubu, bioalletrin grubu, Vit C+ bioalletrin grubu, Vit E+ selenyum+ bioalletrin grubu diye dört çalışma grubuna ayrıldılar. Kontrol grubu dışındaki gruplar, bioalletrin içeren tabletler ısınması sonucu açığa çıkan buhara gece boyunca günde sekiz saat maruz bırakıldılar. Bunun yanı sıra Vit E+ selenyum+ bioalletrin grubundaki yavrulara haftada bir intraperitonal yolla 50 mg/kg doz hesabıyla Vit E+ selenyum uygulandı. Vit C+ bioalletrin grubunda ise yavruların taze içme suyuna her gün 500 mg/lt hesabıyla Vit C ilave edildi. Çalışmanın 30, 45, 60, 75 ve 90. günlerinde deney hayvanlarına önce nörofarmakolojik testler uygulandı. Bu testler bittikten bir gün sonra her gruptan 5 hayvana anestezi uygulanarak intrakardiyak yolla kan alınıp biyokimyasal ve hematolojik incelemeler yapıldı. Ayrıca 90 günlük yavru sıçanlar kan örnekleri alındıktan sonra ötenazi edilerek karaciğer, dalak ve beyin numunesi alınıp histopatolojik olarak incelendi. Yapılan nörofarmakolojik, biyokimyasal, hematolojik testler ve histopatolojik inceleme sonucu, yavru sıçanlarda bioalletrinin neden olduğu toksik etkileri önlemede Vit E+ selenyum uygulamasının faydalı olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
Nowadays, Pyrethroid-based mosquito repellents are widely used at houses to protect against mosquites because such repellents are very effective and has low accumulate risk in the environment. These insecticides that is considered to be safe in terms of human and environmental health is known to cause some changes in the organism as a result of prolonged use. Therefore in this study chronic toxic effect of bioallethrin based mosquito repellent tablets on infants and protecting from this toxic effect whether use of antioxidants is beneficial were examined. 100 rat pups were divided into four groups as control, bioallethrin, Vit C+ bioallethrin and Vit E+ selenium+ bioallethrin. In each group there were 25 rat pups. Except for the group of control, the other groups were exposed to the steam existed from the tablets containing bioallethrin 8 hours per day in the nights. Also, in the pups of group of Vit E+ selenium+ bioallethrin were given Vit E+ selenium (50 mg/kg) by intraperitoneal way once a week. In Vit C+ bioallethrin group, 500 mg/lt Vit C was added to fresh drinking water of the pups each day. In the 30, 45, 60, 75 and 90th days of the study, the behavior tests were applied to experimental animals. Then, just a day after the first exam, 5 animals in each group was chosen and biochemical and hematological examinations were done with blood samples that were taken from each animals by intracardiac way under anesthesia. Morever, after age of 90 days rat pup?s blood samples were taken, they were euthanasied and liver, spleen and brain samples were taken from this pups and examined by histopatalogical techniques. After behavioral, biochemical, hematological tests and histopatalogical examination, it was clearly observed that Vit E+ selenium application was really useful to prevent toxic effects of bioallethrin.