Enerji-büyüme ilişkisi ve enerji-büyüme ilişkisini etkileyen unsurlar
Energy- economic growth relationship and factors affecting energy-economic growth relationship
Yazar: TUBA ŞAHİNOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAYATİ AKSU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Ülke ekonomilerinin gelişmesinde ve toplum refahının artırılmasında enerji önemli bir role sahiptir.  Diğer yandan, özellikle yenilenemeyen kaynaklar olmak üzere, enerji kaynaklarının sınırlı düzeyde oluşu ve çevresel boyutu nedeniyle gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler büyüme düzeylerini korurken enerji tüketimi/GSYH oranını azaltmayı hedeflemektedirler. Bu çalışmada enerji-büyüme ilişkisinin varlığı ve niteliğinin, ayrıca ilişkiyi etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Uygulama bölümü panel veri analizine dayalı iki modelin tahmininden oluşmaktadır. Enerji tüketimi ile ekonomik büyüme ilişkisinin araştırıldığı ilk model 30 gelişmiş ve 43 gelişmekte olan ülkeye ait 1980-2011 dönemi verilerini kapsamaktadır. Sonuçlara göre gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemde doğrusal olmayan bir ilişki vardır. 
Enerji tüketimi ile ekonomik büyüme ilişkisini etkileyen faktörlerin ele alındığı ikinci modelde 25 gelişmiş ve 28 gelişmekte olan ülke için 2000-2011 dönemini kapsayan panel-regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre gelişmekte olan ülkelerde girdi bileşenindeki ve yakıt bileşenindeki değişim; gelişmiş ülkelerde ise yapısal değişim, girdi bileşenindeki değişim ve yakıt bileşenindeki değişim enerji-büyüme ilişkisini etkileyen unsurlardır. 

Anahtar Kelimeler: 
Enerji-Büyüme İlişkisi, Ekonomik Büyüme, Panel Veri Analizi, Hata Düzeltme Modeli, Panel-Regresyon Analizi

Abstract:
Energy has an important role for develop the national economy and improve social welfare. The developed and developing countries aim to reduce levels of energy consumption/GDP ratio while maintaining the same level of growth rate simultaneously because of limited energy resources, especially non-renewable resources and enviromental aspects of these resources. Aims of this study are to determine nature of energy-growth relationship and the factors that affect this relationship. The empirical part of the study consists of the estimation of two models based on panel data analysis. The first model analyzing the relationship between energy consumption and economic growth in 30 developed and 43 developing countries covers the period from 1980 to 2011. According to the results, in the long term there is a nonlinear relationship between energy consumption and economic growth in developed and developing countries. 
In the second model discussing factors affecting the relationship between energy consumption and economic growth, has been performed panel-regression analysis in 25 developed and 28 developing countries for 2000-2011 period. According to the results in the developing countries, change in input components and fuel components are important factors in the change of energy-growth relationship, whereas structural change, changes in input components and changes in fuel components are important factors in the developed countries

Keywords: 
Energy and Growth, Economic Growth, Panel Data Analysis, Error Correction Model, Panel-Regression Analysis