Kemoterapi tedavisi alan hastalara verilen semptom kontrolü eğitiminin öfke ve stresle baş etme düzeylerine etkisi
Effect of the symptom control training given to patients receiving chemotherapy on their levels of coping with anger and stress.
Yazar: ZÜMRÜT AKGÜN ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEHER ERGÜNEY
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stres yönetimi = Stress management ; Öfke = Anger

Özet:
Amaç: Araştırma, kemoterapi tedavisi alan hastalara verilen semptom kontrolü eğitiminin öfke ve stresle baş etme düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla kontrol gruplu yarı deneme modeli olarak planlanmıştır.Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Tıp Fakültesi'ne bağlı Kemoterapi Kür Polikliniğine başvuran hastalar oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, KSDÖ, SBÖ, Sürekli öfke ve öfke ifade tarz ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde yüzdelik dağılım ve ortalamalar, Paired-Samples t Testi, Ki-kare, Mann-Whitney U, Student-t testi, Pearson korelasyon analizi ve Cronbach alfa katsayı hesaplanması kullanılmıştır.Bulgular: Eğitimsonrası deney grubunda Sürekli öfke ve Öfke içte puan ortalamalarının düştüğü, Öfke kontrol puan ortalamasının arttığı, kontrol grubunda ise Sürekli öfke puan ortalamasının yüksek, Öfke kontrol puan ortalamasının düşük olduğu belirlenmiştir. Eğitim sonrası deney grubunda Kendine güvenli yaklaşım, İyimser yaklaşım puan ortalamalarının arttığı, Kendine güvensiz yaklaşım puan ortalamasının azaldığı, kontrol grubunda ise Stresle başa çıkma puan ortalamasının değişmediği saptanmıştır.Sonuç: Deney grubunda semptom kontrolü eğitiminin kemoterapi tedavisinin bulantı, kusma, uyku problemleri, halsizlik, yorgunluk, endişe ve üzüntülü hissetme, karamsar ve sıkıntılı hissetme gibi semptomlar üzerinde etkili olduğu, hastalarda öfke kontrolü sağladığı ve stresle baş etme düzeylerini arttırdığı belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise öfke içte, öfke dışa, boyun eğici yaklaşım puan ortalamalarının arttığı saptanmıştır (p<0.05).Anahtar Kelimeler: Kanser, Kemoterapi, Semptom Yönetimi.

Abstract:
Aim: The study was designed as a quasi-experimental model with a control group in order to determine the effect of the symptom control training given to patients receiving chemotherapy on their levels of coping with anger and stress.Material and Method: The population of the study was consisted of patients, who applied to the Chemotherapy Cure Polyclinic of Karadeniz Technical University Farabi Medical Faculty. Patient Data Form, C-SAS, CSS and Trait Anger and Anger Expression Scale were used to collect the data. Percentage distribution and means, Paired-Samples t Test, Chi-Square, Mann-Whitney U, Student-t test, Pearson correlation analysis and Cronbach alpha calculation were conduct statistical analyses.Results: It was identified that after training, mean scores of trait anger and anger-in obtained by patients in the experimental group decreased while their mean score of anger control increased; mean score of trait anger obtained by patients in the control group was higher and their mean score of anger control was lower. It was determined that after the training, mean scores of self- confident approach, optimistic approach obtained by patients in the experimental group increased, their mean score of unconfident approach decreased; mean score of coping with stress obtained by patients in the control group remained stable.Conclusion: It was determined that the symptom control training given to patients in the experimental group was effective on symptoms of chemotherapy such as nausea, vomiting, sleep disorders, feeling extremely exhausted, feeling fatigue, feeling anxious and distressed, feeling moody and sad, provided anger control for patients, increased their levels of coping with stress. Control group mean scores of anger-in, anger-out and compliance approach increased (p<0.05).Key Words: Keywords: Cancer, Chemotherapy, Symptom Management.