Okul psikolojik danışmanlarının okul yöneticisi, öğretmen ve velilerle karşılıklı beklenti ve sorunları
Expectations and problems of school psychological advisorswith school administrator, teacher and parents
Yazar: ÖZGE KURNAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDOĞAN BOZKURT
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul psikolojik danışmanlarının okul yöneticisi, öğretmen ve velilerle karşılıklı beklenti ve sorunlarını ayrıntılı bir şekilde incelemektir. Psikolojik danışmanların bakış açısından beklenti ve sorunlar incelendikten sonra okul yöneticilerinin, öğretmenlerin ve velilerin bakış açısından beklenti ve sorunlar incelenerek karşılaştırılması ve çözüm önerileri ile işbirliğinin artırılarak rehberlik hizmetlerinin daha sağlıklı, verimli yürütülmesi ve psikolojik danışmanların motivasyonunun arttırılması hedefi ile çalışma yapılmıştır.
Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan benzeşik örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022/2023 eğitim öğretim yılında Amasya ili Merzifon ilçesinde görev yapan psikolojik danışmanlar, okul yöneticileri, öğretmenler ve okullarda öğrencisi bulunun veliler olmak üzere 4 farklı gruptan olan 20 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak psikolojik danışmanlara sorulan 4 farklı grupta 3er açık uçlu sorudan 12 açık uçlu soru ve okul yöneticisi, öğretmen ve velilere sorulan 4er açık uçlu soru bulunan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılar ile görüşmeler yüz yüze gerçekleşmiştir. Katılımcıların görüşmelere katılmasında gönüllülük esasına dikkat edilmiş, soruları içten ve samimi bir şekilde cevaplamaları istenmiştir. Her bir görüşme ortalama 20-30 dakika aralığında sürmüştür. Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen veriler betimleyici bakış açısına göre analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda veriler analiz edildiğinde psikolojik danışmanlar okul yöneticileri, öğretmenler ve velilerden farklı beklentiler içinde olsalar da psikolojik danışmanların iletişim ve işbirliğini önemsedikleri ve olumsuz bakış açısı ile önyargıların değişmesi gerektiğini düşündükleri görülmektedir. Okul yöneticilerinin psikolojik danışmanlardan beklentilerini öğrenciler ile ilgili bilgi alışverişinin sağlanması, rehberlik programının hazırlanması ve uygulanması, sınıf rehber öğretmenleri ile etkili iletişim ve işbirliği içinde olunması, psikolojik danışmanların kişisel sürekli gelişim içinde olmaları, psikolojik danışmanların sorunlara çözüm üretmesi ve okul başarısına katkı sağlaması olarak ifade ettikleri görülmektedir. Öğretmenler psikolojik danışmanlardan beklentilerini; işbirliği içinde hareket edilmesi, öğrenciler ile ilgili fikir alışverişi yapılması ve psikolojik danışmanlar tarafından yol gösterilmesi, psikolojik danışmanların etkili dinleyici ve anlatıcı olması, akademik başarıya ve okul ortamına katkı sağlanması olarak ifade etmişlerdir. Veliler psikolojik danışmanlardan beklentilerini; ihtiyaç duyulan zamanlarda psikolojik yardım sağlanması, öğrenciler için doğru yönlendirme yapılması ve veliler ve öğrenciler için bilgilendirmeler yapılması olarak ifade etmişlerdir.
Katılımcıların karşılıklı sorunları ifade ettikleri veriler incelendiğinde; genel olarak psikolojik danışmanlar ile okul yöneticileri, öğretmenler ve veliler arasındaki sorunlarda iletişim eksikliği, görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi, psikolojik danışmanlara karşı oluşan önyargı ve olumsuz tutum katılımcılar tarafından ifade edilen sorunlarda öne çıkan sorunlardır. Okul yöneticilerinin psikolojik danışmanlar ile yaşadıkları sorunları; görev tanımında netlik olmaması ve rol karmaşası, okul yönetiminin rehberlik hizmetleri ile ilgili bilgi eksikliği ve farklı bakış açıları olarak ifade ettikleri görülmektedir. Öğretmenler psikolojik danışmanlar ile yaşadıkları sorunları; iletişim eksikliği, geri dönüt yetersizliği ve fazla olan form ve evrak işleri olarak ifade etmişlerdir. Veliler psikolojik danışmanlar ile yaşadıkları sorunları; iletişim eksikliği, ailenin bilinçli olmaması ve velilerin çocukları konusunda yanlış algılara sahip olmaları olarak ifade etmişlerdir.
Çalışmada okul psikolojik danışmanı ile okul yöneticileri, öğretmenler ve velilerin karşılıklı beklenti ve sorunları değerlendirilerek analiz edilmiş ve işbirliğinin arttırılması ile sorunların çözülmesi için çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine in detail the mutual expectations and problems of school counselors with school administrators, teachers and parents. After examining the expectations and problems from the point of view of the psychological counselors, the expectations and problems from the point of view of school administrators, teachers and parents were examined and compared, and a study was conducted with the aim of increasing the cooperation with the solution proposals, making the guidance services more healthy and efficient and increasing the motivation of the psychological counselors.
Qualitative research method was used in the research. The sample of the study was determined by homogeneous sampling, which is one of the purposeful sampling methods. The study group of the research consists of 20 people from 4 different groups, including psychological counselors, school administrators, teachers and parents who have students in schools, working in the Merzifon district of Amasya in the 2022/2023 academic year. As a data collection tool in the research, a semi-structured interview form with 12 open-ended questions from 3 open-ended questions in 4 different groups and 4 open-ended questions asked to school administrators, teachers and parents was used. Interviews with the participants took place face to face. Participation in the interviews was done on a voluntary basis and they were asked to answer the questions sincerely and sincerely. Each interview lasted an average of 20-30 minutes. The data obtained as a result of the studies were analyzed from a descriptive point of view.
When the data is analyzed as a result of the research, it is seen that although psychological counselors have different expectations from school administrators, teachers and parents, psychological counselors care about communication and cooperation and think that negative perspectives and prejudices should be changed. The expectations of school administrators from psychological counselors are providing information exchange about students, preparation and implementation of guidance program, effective communication and cooperation with class counselors, continuous personal development of psychological counselors, psychological counselors producing solutions to problems and contributing to school success. is seen. Teachers' expectations from psychological counselors; acting in cooperation, exchanging ideas about students and being guided by psychological counselors, being effective listeners and narrators of psychological counselors, contributing to academic success and school environment. Parents' expectations from psychological counselors; providing psychological help when needed, providing correct guidance for students, and providing information for parents and students.
When the data in which the participants expressed mutual problems are examined; In general, the problems between psychological counselors and school administrators, teachers and parents, lack of communication, failure to fulfill their duties and responsibilities, prejudice and negative attitudes towards counselors are the problems expressed by the participants. Problems of school administrators with psychological counselors; It is seen that the lack of clarity in the job description and role confusion, the lack of information about the school administration's guidance services and different perspectives. Teachers' problems with psychological counselors; lack of communication, lack of feedback, and excessive forms and paperwork. Parents' problems with psychological counselors; They expressed it as lack of communication, lack of awareness of the family, and parents' having wrong perceptions about their children.
In the study, the mutual expectations and problems of school counselors, school administrators, teachers and parents were evaluated and analyzed, and various solutions were proposed to solve the problems by increasing cooperation.