Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu uygulanan hastaların taburculuk sonrası yaşadıkları sorunlar ve yaşam kaliteleri
Quality of life and problems  experiencing patient applied extracorporeal membrane oxygenation after their discharge
Yazar: HAFİZE SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK ; DR. ZELİHA ÖZDEMİR KÖKEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu = Extracorporeal membrane oxygenation ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma ekstrakorporeal membran oksijenasyonu uygulanan hastaların taburculuk sonrası yaşadıkları sorunların ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi amacıyla karma yöntem araştırmalarından yakınsak paralel desene göre 17 Nisan-10 Kasım 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma evreni iki devlet hastanesinde ekstrakorporeal membran oksijenasyonu uygulanan ve taburculuğunun üzerinden en az bir ay geçmiş hastalardan oluşmaktadır. Araştırma örnekleminin belirlenmesinde niteliksel verilerin toplandığı olasılıksız amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmış ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde veri doygunluğu esas alınmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde hasta tanıtıcı bilgi formu, EQ-5D-5L Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada ekstrakorporeal mebran oksjenasyonu uygulama endikasyonlarının çoğunlukla post kardiyotomi sonrası gelişen kardiyojenik şok, ortalama ekstrakorporeal membran oksijenasyonu desteği alma süresinin 8,64±11,6 gün olduğu belirlenmiştir. Onbir kişi ile gerçekleştirilen derinlemesine bireysel görüşmeler transkript haline getirilmiş, betimsel analiz yapılmış, ekstrakorporeal membran oksijenasyonu uygulama süreci ve taburculuk sonrası süreç bağlamları ile bu bağlamlar altında 8 tema ve 18 alt tema ortaya çıkmıştır. Taburculuk öncesi dönemde hastalar çoğunlukla hareket kısıtlılığı, basınç yaralanması, kanama, endişe ve korku; taburculuk sonrası dönemde ise hareket kısıtlılığı, özbakımda başkasına bağımlılık, ağrı ve yaşam şeklinde değişiklikler yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca hastalar yaşadıkları sorunlarla çoğunlukla aile desteği alarak başetmeye çalıştıklarını belirtmişlerdir.  Hastaların EQ-5D-5L Görsel Analog Ölçeği puan ortalaması 73,64±16,89 olarak bulunmuştur. Araştırma sonuçlarının perioperatif bakım sürecinin iyileştirilmesine ve evde bakım sürecinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu, hasta taburculuğu, yaşam kalitesi, hemşirelik bakımı

Anahtar Kelimeler: Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu, hasta taburculuğu,
yaşam kalitesi, hemşirelik bakımı

Abstract:
The study was conducted   to determine problems and quality of life in patients undergoing extracorporeal membrane oxygenation following discharge using a mixed method convergent parallel design between 17 April – 10 November 2018.  Study population consisted of patients undergoing extracorporeal membrane oxygenation in two state hospitals, and had at least one month after discharge. Participants were recruited using criterion sampling, which is a non- probability purposive sampling method used to collect qualitative data, and sample size was based on data saturation. Data were collected using a descriptive characteristics information form, the EQ-5D-5L quality of life scale, and a semi structured interview form. Extracorporeal membrane oxygenation indication was mostly cardiogenic shock after post cardiotomy. The mean duration of extracorporeal membrane oxygenation support was 8.64±11.6 days. Semi-structured in-depth interviews were conducted with 11 patients and transcribed for descriptive analysis, which revealed 2 contexts; extracorporeal membrane oxygenation application process and post-discharge process and 8 themes and 17 sub-themes. In the pre-discharge period, participants mostly reported limitation of movement, pressure injury, bleeding, anxiety and fear, and in the post-discharge period, they mostly reported limitation of movement, dependence in self-care, pain and lifestyle changes. Participants also stated that they relied mostly on family support to cope with problems. Participants' mean score on the EQ-5D-5L Visual Analog Scale was 73.64±16.89. It is thought that the results of the study will contribute to the improvement of perioperative care process, planning of discharge training and development of home care process.Keywords: Extracorporeal membrane oxygenation, patient discharge, quality of life, nursing care

Keywords: Extracorporeal membrane oxygenation, patient discharge, quality of life,
nursing care