Karar alma süreçlerinde büyük veri kullanımı ve matematiksel modelleme
Using big data in decision making processes and mathematical modelling
Yazar: BARIŞ AKDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YONCA SEZER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Büyük veri = Big data ; Karar verme = Decision making ; Makine öğrenmesi = Machine learning

Özet:
Son yıllarda internet kullanımının hızla artması ve akıllı cihazların hayatımıza
girmesi ile birlikte bazı yeni kavramların da dünyamıza girdiğini görebiliriz.
Teknolojik gelişmeler sağlık, finans, yemek, giyim gibi birçok alanda insan
hayatına ciddi anlamda kolaylık katmış ve zaman tasarrufu sağlamıştır. Bir ürün
alacağımız zaman daha kısa zamanda doğru seçeneklerin karşımıza
çıkmasında, ilgimizi çekecek filmlerin önümüze serilmesinde, hayatımızı
kolaylaştırmak adına yapılan birçok geliştirmede büyük veri kullanımı ciddi bir
paya sahiptir. Bu büyük ölçüde ortaya çıkan yeniliklerin aslında arka planda
nasıl büyüdüğünü görebilmek için şu sorulara cevap bulmak gerekir. Bizlerin
isteyerek veya haberimiz olmadan büyümesine katkıda bulunduğumuz bu
büyük veri dünyası nasıl çalışıyor? Çeşitli kaynaklardan toplanan, anlamsız ve
kullanıma hazır olmayan verilerin işlenme ve analiz süreçleri nasıl oluyor? Bir
ürün son kullanıma açılmadan arka planda ne gibi değerlendirmelere maruz
kalıyor? Büyük veri kullanılırken aslında ne gibi amaçlar planlanıyor?
Terabaytlar hatta petabaytlar seviyesinde toplanan veriler alacağımız kararlarda
ne gibi etkiler gösteriyor?
Bu çalışmada yukarıda bahsi geçen sorular ve cevapları üzerinde durulacak ve
kişilerin, şirketlerin, devletlerin veya toplulukların karar alma süreçlerinde büyük

9

verinin etkilerini anlatacağız. Bilimsel gerçeklerin gösterildiği deneyler ve
matematiksel modelleme ile hayatı kolaylaştıran, karar almayı daha sağlıklı hale
getiren işlemlere ve yapılara değineceğiz.

Abstract:
In recent years, with the rapid increase in internet usage and the introduction of
smart devices into our lives, we can see that some new concepts have entered
our world. Technological developments have added significant convenience to
human life and saved time in many areas such as health, finance, food and
clothing. Big data has a significant share in many developments made to make
our lives easier, to present the right options in less time when we are going to
buy a product, to reveal films that will attract our attention to the films we like.
Have we ever thought about how these massively incoming innovations actually
grow in the background? How does this big data world that we contribute to its
growth, willingly or unknowingly. How are the processing and analysis
processes of data collected from various sources, meaningless and not ready
for use? What kind of evaluations does a product undergo in the background
before it is put into use? What purposes are actually planned when using big
data? If we start to wonder and ask such questions, we are ready to enter the
world of big data. It is not easy to research and examine the effects of data
collected at the level of terabytes or even petabytes on the decisions we will
make.

12

In this study, we will focus on the above-mentioned questions and their
answers, and we will explain the effects of big data on the decision-making
processes of individuals, companies, states or communities. We will touch on
processes and structures that make life easier and healthier decision-making
with experiments and mathematical modelling in which scientific facts are
shown.