Yiyecek içecek işletmelerinde Pygmalion ve Golem etkisinin işgörenlerin davranışsal uyumu açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the Pygmalion and Golem effect in terms of behavioral adaptation of employees at food-beverage enterprises
Yazar: SELİN MANAV
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KÖROĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Golem etkisi = Golem effect ; Pygmalion = Pygmalion ; Uyumsal davranış = Adaptive behavior ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Turizm, önemi her geçen gün artmakta olan ve doğrudan insan ilişkileriyle bağlantılı olan bir sektördür. Yiyecek içecek işletmelerinde işgörenler genellikle müşteriler ile birebir iletişim halinde bulunmaktadır. Bu nedenle işgörenlerin tutum ve davranışları hizmet kalitesini ve müşteri memnuniyetini etkilemektedir. İşgörenler yöneticilerinin kendilerinden beklentilerini anlayıp içselleştirerek bu doğrultuda davranış sergilemektedirler. Yani yöneticiler işgörenlerinden olumlu performans ve verimlilik bekliyorsa işgörenlerin motivasyonu, başarısı ve performansı artacaktır. Tam tersi şekilde düşük performans beklentisi içinde olan yöneticilerin beklentisini algılayan işgörenlerin de performanslarında azalma meydana gelecektir. Yöneticilerin işgörenlerinden olumlu beklentisi olması ve işgörenin beklentiyi algılayıp işine yansıtması pygmalion etkisi, olumsuz beklentileri algılayıp ona göre davranmaları da golem etkisi olarak belirtilmektedir. Bu çalışmada yiyecek içecek işletmelerinde pygmalion ve golem etkisinin işgörenlerin davranışsal uyumları açısından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Beş bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde çalışmanın problemi, amacı, önemi, varsayımları, sınırlılıkları ve tanımları bulunmaktadır. Kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar ikinci bölümü oluşturmaktadır. Kuramsal çerçevede pygmalion etkisi, golem etkisi ve davranışsal uyum değişkenlerinde de örgütsel bağlılık, performans ve işten ayrılma niyeti kavramları araştırılmıştır. Üçüncü bölümü araştırmanın yöntem kısmı oluşturmaktadır. Bu bölümde araştırmanın modeline, hipotezlerine, evrenine, örneklemine, veri toplama tekniklerine, sürecine ve verilerin analizine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde yapılan analizler, bulgular ve yorumlar yer almaktadır. Araştırmanın son bölümünde ise araştırmanın sonucu ve sonuçlara yönelik geliştirilen öneriler bulunmaktadır.

Araştırma kapsamında restoran işgörenlerine uygulanan anketlerden elde edilen veriler analiz edilerek değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda işgörenlerin pygmalion algılarının, golem algılarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. İşgörenlerin örgütsel bağlılık ve performans düzeylerinin yüksek, işten ayrılma düzeylerinin düşük olduğu görülmektedir. İşgörenlerin pygmalion algıları ile örgütsel bağlılıkları ve performansları arasında zayıf ve anlamlı, işten ayrılma niyeti ile arasında olumsuz yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Pygmalion ve potansiyel faktörü arasında kuvvetli, pygmalion ve performans faktörü arasında orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. İşgörenlerin pygmalion algıları arttıkça örgütsel bağlılıklarının ve performanslarının arttığı, işten ayrılma niyetlerinin azaldığı saptanmıştır.

Abstract:
Tourism is a sector which is directly associated with human relations and becomes more important each passing day.  Employees are generally in one to one communication with customers at food and beverage establishments.  Therefore, attitudes and behaviors of employees affect the service quality and customer satisfaction. Employees understand and internalize the what their managers expect from them, and behave accordingly. If the managers expect positive performance and efficiency from their employees; motivation, success and performance of employees will increase. On the contrary, performances of the employees who perceive the expectation of managers having low performance expectation shall reduce.  It is stated that the pygmalion effect is when managers have a positive expectation from their employees and the employees perceive this expectation and reflect it to their jobs, and the golem effect is when employees perceive a negative expectation and behave accordingly. In this study, it is aimed Evaluation of the Pygmalion and Golem Effect In Terms of Behavioral Adaptation of Employees at Food-Beverage Enterprises

In the first part of this study which consists of five parts; the purpose, importance, assumptions limitations of the study and definitions are included. Theoretical frame and relevant researches constitute the second part. In the theoretical frame; the pygmalion effect, the golem effect, organizational commitment, performance and the intention to leave the job were examined.  The third part constitutes the method part of the research. In this part; the model, hypotheses, population, sample of the research as well as data collection techniques, the process and analysis of data were included.  In the fourth part; the analyses made, findings and comments are included. In the last part of the research, there are suggestions developed for the conclusion of the study and for the results.

Within the scope of the research, the analyses obtained from the questionnaires applied to restaurant employees were analyzed and evaluated. In the result of the study, it was identified that pygmalion perceptions of employees were higher than their golem perceptions. It is observed that the organizational commitment and performance level of employees are high and their level of leaving the job is low. It was identified that there was weak and significant relationship between pygmalion attitudes of employees and their organizational commitment and performance, but negative significant relationship between their intention of leaving the job. It is seen that there is a strong significant relationship between pygmalion and potential factor, and a medium significant relationship between pygmalion and performance factor. It was detected that as the pygmalion attitudes of employees grow, their organizational commitment increases and their intention to leave the job reduces.