2000 sonrası Rusya Federasyonu'nun Asya-Pasifik bölgesi'ne yönelik dış politikası
The Russian Federation's foreign policy towards the Asia-Pacific region after the 2000s
Yazar: FATMA ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN KOÇER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Asya Pasifik bölgesi = Asia Pacific region ; Bölgesel örgütler = Regional organizations ; Güvenlik = Security ; Rusya = Russia ; Yeni gerçekçilik = Neorealism

Özet:
Asya-Pasifik bölgesi, sanayi üretimi, ticaret ve finansal varlıklardaki payını her geçen gün artırmakta ve giderek küresel ekonominin merkezi haline gelmektedir. Asya-Pasifik bölgesindeki bu ekonomik yükseliş, bölgede yeni cazibe merkezlerinin oluşmasına ve başta Çin, Hindistan ve Japonya olmak üzere bölge güçlerinin kademeli olarak siyasi ve askeri nüfuz alanlarını genişletmelerine imkân tanımaktadır. Bu durum, bölgesel sınırları aşıp küresel bir ölçeğe doğru evrimleşerek bölgenin, uluslararası ilişkilerin doğasını belirleme imkanına sahip olabilecek bir eksen haline gelmesine katkıda bulunmaktadır. 
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ardılı olan Rusya için Atlantikçiliğe dönüş fikri, başlangıçta baskın olmuş ve Rusya'nın Batı sistemini benimsemesinin ulusal çıkarlarına uygun 
olduğu savunulmuştur. Kremlin, Rusya'nın kilit ortaklarının gelişmiş ekonomilere ve demokratik 
sistemlere sahip ülkeler, yani ABD ve Batı dünyası olması gerektiğini düşünmüştür. Batı ile entegrasyonun sağlanması için uygun ekonomik reformlar yapılmış ve stratejik nükleer silahların 
azaltılması gibi önemli konularda iş birliği yapılmıştır. Bununla birlikte, ABD'nin ve AB'nin eski 
Sovyet topraklarına yönelik faaliyetleri ve NATO'nun doğuya doğru genişlemesi Rusya'nın jeopolitik alanını daraltmıştır. Bu nedenle Rusya, dış ilişkilerini yeniden dengelemeye ve çeşitlendirmeye yönelik politikalar geliştirmeye çalışmıştır.  
Önemi giderek artan Asya-Pasifik bölgesindeki ülkeler, dış politikanın çeşitlendirilmesi için Rusya'ya önemli fırsatlar sunmuştur. Rus diplomasisinde Asya-Pasifik ülkeleriyle daha aktif ilişkiler kurmaya çalışmak Batı'dan uzaklaşmak anlamına gelmemekle birlikte Rusya'nın dengeli 
bir dış politikaya daha fazla önem verdiğini göstermektedir. Asya-Pasifik bölgesi, Rusya'ya Kırım'ın ilhakı ve 2022 Ukrayna Savaşı sonrasında Batı ile bozulan ilişkiler ve uygulanan Batı yaptırımları nedeniyle ortaya çıkan izolasyon hissinden kurtulma imkânı sağlamıştır. Bununla birlikte, Rusya, ekonominin geliştirilmesi ve Sibirya ve Uzak Doğu topraklarının modernize edilmesi için Asya-Pasifik bölgesinin yükselen ekonomik dinamizminden yararlanmak istemektedir. Bu nedenle Rusya, bölgesel aktörlerle ikili ilişkilerini geliştirilmeye ve bölgesel çok taraflı ekonomik ve güvenlik mekanizmalarında daha fazla yer almaya çalışmaktadır.  
Anahtar Kelimeler: Rusya Federasyonu, Asya-Pasifik bölgesi, Neorealizm, Asya-Pasifik Bölgesel Örgütler

Abstract:
The Asia-Pacific region has been steadily increasing its share of industrial production, trade 
and financial assets and is increasingly becoming the center of the global economy. This economic 
rise in the Asia-Pacific region is creating new centers of attraction and enabling regional powers, 
particularly China, India and Japan, to gradually expand their political and military spheres of 
influence. This contributes to the region evolving beyond regional boundaries to a global scale, 
making it an axis that may have the possibility to determine the nature of international relations. 
For Russia, the successor after the collapse of the Soviet Union, the idea of a return to 
Atlanticism was initially dominant, arguing that it was in Russia's national interest to embrace the 
Western system. The Kremlin believed that Russia's key partners should be countries with 
developed economies and democratic systems, namely the United States and the Western world. 
Integration with the West was achieved through appropriate economic reforms and cooperation on 
important issues such as strategic nuclear arms reduction. However, the US and EU activities in the 
former Soviet territories and NATO's eastward expansion have narrowed Russia's geopolitical 
space. Therefore, Russia has sought to rebalance and diversify its foreign relations. 
The countries in the Asia-Pacific region, which are becoming increasingly important, have 
provided Russia with important opportunities to diversify its foreign policy. In Russian diplomacy, 
trying to establish more active relations with Asia-Pacific countries does not mean moving away 
from the West, but it shows that Russia attaches more importance to a balanced foreign policy. The 
Asia-Pacific region provided Russia with an opportunity to get rid of the sense of isolation caused 
by the deteriorating relations with the West and Western sanctions imposed after the annexation of 
Crimea and the 2022 Ukrainian War. At the same time, Russia wants to take advantage of the rising 
economic dynamism of the Asia-Pacific region to develop the economy and modernize the Siberian 
and Far Eastern territories. Therefore, Russia seeks to improve its bilateral relations with regional actors and to become more involved in regional multilateral economic and security mechanisms. 
Keywords: Russian Federation, Asia-Pacific Region, Neorealism, Asia-Pacific Regional 
Organizations