Opiyat kullanım bozukluğu olan hastalarda üstbilişlerin duygudurum, dürtüsellik ve aşerme ile ilişkisi
The relation of metacognitions to emotion, impulsivity and craving in patients diagnosed with opoid use disorder
Yazar: ŞİMA CEREN PAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET MURAT KULOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Anksiyete = Anxiety ; Aşerme = Craving ; Depresyon = Depression ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Opioidler = Opioids ; Opioidler = Opioids ; Opiyat alkaloidleri = Opiate alkaloids ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Opiyat kullanım bozukluğu olan hastalar ile sağlıklı gönüllüleri üstbilişler, dürtüsellik ve duygudurum açısından karşılaştırmayı, madde kullanıcılarında bunların aşerme ile ilişkisini saptamayı ve elde edilen verilerin koruma ve tedavi hizmetleri için klinik pratiğimizde uygulanmasını amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu araştırma Akdeniz Üniversitesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde (AMBAUM) yürütülmüş olup, tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırmaya yatarak tedavi gören ve DSM-5 tanı kriterlerine göre opiyat kullanım bozukluğu tanısı alan 18-40 yaş arası 100 hasta dahil edildi. Kontrol grubu olarak da hasta grubuyla yaş, cinsiyet ve eğitim durumu açısından benzer özelliklere sahip, madde kullanım öyküsü olmayan 100 sağlıklı gönüllü alındı. Tüm katılımcılara yüz yüze soru cevap şeklinde araştırmacılar tarafından geliştirilmiş araştırmanın amacına uygun yarı yapılandırılmış Sosyodemografik Veri Formu ile birlikte, Structured Clinical Interview for DSM Disorders (SCID-I), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ-11),
Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) uygulandı. Ek olarak hastalara Madde Aşerme Ölçeği (MAÖ) verildi. Veriler SPSS 22 (SPSS/IBM, Chicago, IL, USA) kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Opiyat kullanım bozukluğu olan örneklemimiz ile sağlıklı gönüllüler; üstbilişler, duygudurum ve dürtüsellik açısından karşılaştırıldığında hasta grubunda bu alanların hepsinde kontrol grubuna göre önemli farklılıklar bulundu. Opiyat kullanıcılarının daha dürtüsel, üstbilişsel çarpıtmaları daha fazla ve daha yoğun olumsuz duygulanım gösterdikleri saptandı. Hastaların bu özellikleri incelendiğinde ise dürtüselliğin tüm alanlarının, Bilişsel Güven ve Düşünceleri Kontrol Etme İhtiyacı ile pozitif yönde ilişkili olduğu ancak Bilişsel Farkındalık ile bu ilişkinin negatif yönde olduğu görüldü. Üstbilişlerin yine bu ölçütleri ve hastaların anksiyete düzeyleri arasında benzer ilişki paternleri sergilediği saptandı. Madde aşermesinin ise olumsuz duygulanım ve dürtüsellik ile doğrudan pozitif yönde ilişkili olduğu, üstbilişlerin de yine olumsuz duygulanım ve dürtüsellik aracılığı ile madde aşermesini yordadığı görüldü.
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları opiyat kullanım bozukluğu tedavisinde, üstbilişlerin önemli bir etken olduğuna ve aynı zamanda bu hasta grubunda dürtüsellik, olumsuz emosyonlar ve aşerme ile de göz ardı edilemeyecek bağlantılara sahip olduğuna işaret etmektedir. . Yalnızca bilişsel değil üstbilişsel alanları da kapsayan çok yönlü tedavi yaklaşımlarının bu hasta popülasyonunun rehabilitasyon süreçlerinde dikkate alınması gerekmektedir. Üstbilişlerin opiyat bağımlılığında diğer bilişsel, emosyonel ve davranışsal alanlardaki rolünün ortaya konulabilmesi için daha geniş kapsamlı prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır

Anahtar Kelimeler: Opiyat Kullanım Bozukluğu, Üstbilişler, Dürtüsellik, Depresyon, Anksiyete, Aşerme

Abstract:
Objective: In this study we aimed to compare patients diagnosed with opioid use disorder and healthy adults in terms of metacognition, impulsivity and emotion; investigate their relations with substance craving in patients and apply these findings to our clinical practice for prevention and treatment purposes.
Method: This study was conducted in University of Akdeniz Alcohol and Substance Addiction Treatment and Research Center. 100 patients who were diagnosed with opioid use disorder according to Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders- 5 (DSM-5) between the age of 18-40 were included in the study. Also 100 healthy individuals that has no history of substance use were matched according to age, gender and education levels as control group. All participants were given semi-structured Sociodemographic Data Forms, and self-reported Clinical Interview for DSM Disorders (SCID-I), Barratt Impulsiveness Scale-11 (BIS-11), Metacognition Questionnare-30 (MCQ-30) and Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS). Additionally Substance Craving Scale (SCS) was applied to the patient group. Our study had cross-sectional and descriptive properties and data was analyzed using SPSS 22 (SPSS/IBM, Chicago, IL, USA).
Results: When compared in terms of metacognition, impulsivity and emotion, the patient group had significantly higher scores on all platforms than the control group. Opioid users had higher levels of impulsivity, metacognitive distortions and negative emotions. Upon investigation of the patient group, all fields of impulsivity were positively correlated with Cognitive Confidence and Need for Control while negatively correlated with Cognitive Self-Consciousness. The same relation was also concurred with anxiety levels and metacognitive distortions. Substance craving had a direct positive correlation with negative emotions and impulsivity, furthermore metacognitions were also indirectly related with craving via impulsivity levels. 

Discussion: Findings of this study revealed that metacognitions to be of importance in the treatment of opioid use disorder. Furthermore impulsivity, negative emotions and craving also had substantial relationship with metacognitions in this patient population. Multi dimensional treatment approaches that include not only cognitive but metacognitive fields should be incorporated in the rehabilitation of opioid users. More wide-ranging prospective studies are needed in order to reveal the role of metacognition in other cognitive, emotional and behavioral fields of opiod and substance use.   

Keywords: Opioid Use Disorder, Metacognition, Impulsivity, Depression, Anxiety, Craving