Kıbrıs'taki gelişmelerin (1955-1974) Kütahya basınına yansımaları
Reflections of developments (1955-1974) in Cyprus on Kutahya press
Yazar: HÜSEYİN ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ AKSANYAR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Barış harekatı = Peace operation ; Gazeteler = Newspapers ; Kütahya = Kütahya ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıbrıs Savaşı = Cyprus War ; Kıbrıs Türkleri = Cyprus Tuks ; Kıbrıs sorunu = Cyprus problem ; Yerel basın = Local press

Özet:
Coğrafi konumu itibariyle Türk yurdu Anadolu'ya yakın olan Kıbrıs adası, Osmanlı döneminde uzun yıllar Türk hâkimiyetinde kalmıştır. Türk hakimiyetindeki dönemlerde Türk kültürüyle yoğrularak Türk yurdu haline gelmiştir. Zamanın şartlarının zorlamasıyla İngiliz hâkimiyetine geçen Ada'da, zamanla karışıklıklar baş göstermiştir. Ada halklarından olan Rumlar, Enosis gayelerini gerçekleştirmek için başlangıçta İngiliz yönetimine karşı isyan etmiştir. Enosis gayelerine ulaşmak isteyen Rumlar, amaçlarına ulaşmada başka bir engel olarak Ada'daki Türkleri görmüştür. Akritas planını uygulayarak Türkleri imhaya kalkışmışlardır.

Kıbrıs adasındaki Türklerin çektikleri acıların çığlıkları soydaşlarının yurdu Anadolu'da, basında yankı bulmuş, kelimelere dökülmüştür. Türk basınının Ada'daki olayları yakından takip ederek gündemde tutması, Türk halkının da olaylara kayıtsız kalmamasını sağlamıştır. Bu durum Türk hükümetlerinin Ada'daki olaylara müdahil olmasını kolaylaştırmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin 1974 yılında düzenlemiş olduğu Kıbrıs Barış Harekâtı, Ada'daki Türklerin hayata tutunma dalı olmuştur. Bu çalışmamızda Kıbrıs'ta 1955-1974 yılları arasındaki gelişmelerin Kütahya basınına yansımaları incelenmiştir. Kütahya, Osmanlı döneminde şehzadelerin eğitimini üstlenmiş ve devlet yönetiminde söz sahibi olmuş belli başlı şehirlerden biridir. Kıbrıs'taki gelişmelerin, ulusal basındaki yansımaları değil de Kütahya yerel basındaki yansımalarını seçmemizdeki gaye, olayların Türk yurdunun şehzadeler yetiştirmiş ve devlet yönetiminde belirli bir tecrübeye sahip olmuş şehrinde nasıl yankı bulduğunu, yerelde ne düşünüldüğünü, nasıl tepki verildiğini araştırmaktır. Çalışmamızda materyal olarak o dönemde Kütahya'da yayımlanan yerel gazeteler başta olmak üzere Başbakanlık Arşiv Belgeleri ve bu alanda çalışma yapan telif eserler kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kıbrıs Barış Harekatı, Kütahya Basını, Türkiye, Yunanistan

Abstract:
Cyprus island which is close to Anatolia, the Turkish homeland, has been under the heel of the Turks because of its geographical location in the period of Ottomans for a long time. In the periods that is under the heel of the Turks, it has become a Turkish homeland by being exposed to Turkish culture. The island which comes under domination of the English in that time by pushing the limits has had some kind of disturbances. The Greek community in the island has risen against the English administiration at the beginning to make their Enosis (union of cyprus) purposes come true. The Greek who try to reach their union goal have seen the Turks as a different obstacle. They have tried to exterminate the Turks by implementing the Akritas plan.

The cries of the suffering of the Turks in the island of Cyprus were echoed by the press in Anatolia.The fact that theTurkish pres closely followed the events in Cyprus and the fact that the Turkish people did not remain indifferent to the events, made it easier for the Turkish government to intervene in the events in Cyprus. Cyprus Peace Operation which was held by the Republic of Turkey in 1974, has been plunged into the life of Turks in Cyprus hold.In this study, the reflections of developments in Cyprus between 1955-1974 were examined in Kütahya press. Kutahya, during the Ottoman period, is one of the major cities that undertook the education of princes and had a say in the state administration. The purpose of choosing the reflections of the developments in Cyprus, not the reflections in the national press, but the local press in Kütahya, is to investigate how the events resonated in the city where the Turkısh homeland had grown princes and had a certain experience in the state administration, what was thought in the local area and how it was reacted. The material used in this study was the local newspapers published in Kütahya at the time, Prime Ministry Archive Documents and copyrighted works.

Keywords: Cyprus Peace Operation, Kütahya Press, Turkey, Greece