Ağır egzersiz sonrası sıcak ve soğuk uygulamaların IGF-1 ve ertelenmiş kas ağrısı düzeylerine etkisi
The effects of hot and cold applications on İGF-1 and delayed onset muscle soreness levels after intense exercise
Yazar: YASİN TUNÇ
Danışman: DOÇ. MUSTAFA KARAKUŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada ağır egzersiz sonrası sauna ve soğuk uygulamaların ertelenmiş kas ağrısı ve kan IGF-1 düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Erciyes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinden, haftada en az 1 defa ve ortalama 60 dakika rekreatif amaçlı egzersiz yapan 45 erkek oluşturmaktadır. Araştırmaya soğuk suya daldırma uygulamasına (buz havuzu) 15 katılımcı, sıcak uygulama grubuna (sauna) 15 katılımcı ve kontrol grubu 15 katılımcı seçilmek üzere kura yöntemiyle 3 grup oluşturulmuştur. Egzersizden 15 dakika önce ve egzersizden sonra 24, 48 ve 72. saatlerde antekübital venden 5 ml kan numuneleri alınarak IGF-1 değerlerine bakıldı. Ertelenmiş kas ağrısı düzeylerinin belirlenmesi için egzersizden 15 dakika öncesinde ve egzersizden sonraki 24, 48 ve 72. saatlerde kan alımı işlemleri yapılırken VAS (visual analog skala) skorları da kaydedildi. Ağırlık egzersizi çalışmasından önce katılımcıların hedeflenen her kas grubu için 1RM (maksimum bir tekrarda kaldırabilecekleri ağırlık) belirlendi. Maksimum ağırlık belirleme testlerinden sonra iki hafta dinlenme süresi verildi. Egzersizlere başlamadan önce tüm katılımcılar ısınma egzersizleri yaptı. Sonrasında tüm gruplara belirlenen ağırlık egzersizleri maksimal ağırlığın %80'i ile 12 tekrarlı 3 set şeklinde uygulandı. Soğuk suya daldırma (SsD) uygulamasına gelindiğinde sıcaklığın 10°C olarak belirlendiği havuz içerisinde katılımcılar, 15 dk süresince baş ve boyun harici tüm vücut su içerisinde kalacak şekilde bekletildi. Sauna uygulamasında, sıcaklığın 80 - 90°C, bağıl nemin %30 olarak ayarlandığı sauna odasına alınan katılımcılar, ilk seans 15 dk, sonraki her seans 10 dk olmak üzere toplam 4 seans şeklinde sauna uygulaması yapıldı. Her seans aralarında katılımcılar 10 dk dinlendi. Kontrol grubunda ise egzersiz sonrasında bir uygulama yapılmadı. Tüm katılımcılardan çalışmanın sonuçlarının etkilenmemesi açısından herhangi bir fiziksel aktivite yapmamaları istendi. 
Verilerin normal dağılıma uygunluğu histogram, Q-Q grafikleri ve Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi. Varyans homojenliği Levene testi ile yapıldı. İkiden fazla grup karşılaştırmalarında ise One Way Anova kullanıldı. İkiden fazla tekrarlı ölçüm karşılaştırmalarında nicel değişkenler için tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi (RM-ANOVA) kullanıldı. Çoklu karşılaştırmalar için Tukey testi kullanıldı. Verilerin analizi SPSS-25 istatistik yazılımında gerçekleştirildi. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. 
Analizler sonucunda yapılan çalışmada ağır egzersizin ertelenmiş kas ağrısı skorlarını artırdığı görüldü. Fakat ertelenmiş kas ağrısı skorları üzerine soğuk suya daldırma (SsD) uygulamaları ve sauna uygulamalarının terapötik etkisi araştırılmış ve ağrı skorlarının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düştüğü tespit edilmiştir. Ayrıca uygulanan ağır egzersizin IGF-1 düzeylerinde egzersizden 24 saat sonra alınan ölçümlerde bazal sonuçlara göre anlamlı şekilde düştüğü tespit edildi. Yapılan araştırmada egzersiz sonrası sauna uygulanan grupta IGF-1 skorlarındaki düşüşü diğer gruplara göre daha az gerçekleşmiş olsa da SsD ve sauna uygulamalarının egzersiz sonrası IGF-1 düzeyi üzerine terapötik bir etkisi olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Direnç Egzersizi, Sauna, Soğuk Suya Daldırma, Ertelenmiş Kas Ağrısı, IGF-1

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of sauna and cold applications on delayed muscle soreness and blood IGF-1 levels after heavy exercise. The study sample consisted of 45 male students of Erciyes University Faculty of Sports Sciences who exercised at least once a week and for an average of 60 minutes for recreational purposes. 3 groups were formed by drawing lots; 15 participants were selected for the cold water immersion application (ice pool), 15 participants for the hot application group (sauna), and 15 participants for the control group. 5 ml blood samples were taken from the antecubital vein 15 minutes before exercise and at 24, 48, and 72 hours after exercise to measure IGF-1 levels. In order to determine delayed muscle soreness levels, blood was taken 15 minutes before exercise and at 24, 48, and 72 hours after exercise, while VAS (visual analog scale) scores were also recorded. Before the weight training study, 1RM (the weight that the participants can lift in one repetition) was determined for each targeted muscle group. A two-week rest period was given after the maximum weight determination tests. All participants did warm-up exercises before starting the exercises. Afterwards, the weight training exercises determined for all groups were applied in 3 sets of 12 repetitions with 80% of the maximal weight. When it came to the cold water immersion (CWA) application, the participants were kept in the pool where the temperature was set at 10°C, so that the whole body except the head remained in the water for 15 minutes. In the sauna application, the participants were taken to the sauna room where the temperature was set at 80 - 90°C and the relative humidity was set at 30%, and they underwent sauna application in a total of 4 sessions, the first session being 15 minutes and each subsequent session being 10 minutes. The participants rested for 10 minutes between each session. In the control group, no application was performed after the exercise. All participants were asked not to do any physical activity in order not to affect the results of the study.
The data were evaluated for normal distribution using histograms, Q-Q plots, and the Shapiro-Wilk test. Variance homogeneity was determined using the Levene test. One Way Anova was used for more than two group comparisons. In more than two repeated measurement comparisons, one-way analysis of variance (RM-ANOVA) was used for quantitative variables in repeated measurements. Tukey's test was used for multiple comparisons. Data analysis was performed using SPSS-25 statistical software. The significance level was accepted as p<0.05.
As a result of the analyses, it was observed that heavy exercise increased delayed muscle soreness scores. However, the therapeutic effects of cold water immersion (SsD) applications and sauna applications on delayed muscle soreness scores were investigated and it was found that pain scores decreased significantly compared to the control group. In addition, it was found that heavy exercise significantly decreased IGF-1 levels compared to the baseline results in measurements taken 24 hours after exercise. In the study, although the decrease in IGF-1 scores in the group that underwent sauna after exercise was less than in the other groups, it was observed that SsD and sauna applications did not have a therapeutic effect on post-exercise IGF-1 levels.
Keywords: Resistance Exercise, Sauna, Cold Water Immersion, Delayed Muscle Soreness, IGF-1