Dalak hacminin cavalieri yöntemi ile ölçülmesi ve planimetrik yöntemlerle karşılaştırılması
Dalak hacminin cavalieri yöntemi ile ölçülmesi ve planimetrik yöntemlerle karşılaştırılması
Yazar: GÜRHAN ADAM
Danışman: DOÇ. DR. NURİ ERDOĞAN
Sağlık Bakanlığı / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Cavalieri yöntemiyle elde edilen dalak hacim ölçümlerinin bu yönteme göre daha kılgısal olduğu varsayılan formüle dayalı iki farklı ölçüm yöntemiyle kıyaslamak.
Gereç ve Yöntem: Çalışma splenomegali veya dalakta yer kaplayıcı lezyonu olmayan 36 kişinin T2 ağırlıklı üst batın aksiyel MR kesitlerinde gerçekleştirildi. MR görüntüleme için Philips Achieva 1.5 Tesla MR cihazı ile alınan 7 mm kesit kalınlığı ve 1,5 mm kesit aralığındaki görüntüler kullanıldı. Dalağın hacmi iki farklı gözlemci tarafından aşağıdaki yöntemlerle hesaplandı: 1. Cavalieri prensibine dayanan noktalı alan ölçüm yöntemi; ve 2. iki farklı yaklaşım içeren (A × B × C × k, ve A × B × C + k) formüle dayalı yöntemler. Cavalieri yönteminde kesit kalınlığının oluşturduğu olumsuz etkiyi gidermek için hata katsayısı %0.05'in altında olacak şekilde matematiksel düzeltme işlemi gerçekleştirildi. Gözlemciler arası uyum ve yöntemlerin ürettiği sonuçlar arasındaki korelasyon istatistiksel olarak analiz edildi. 
Bulgular: Cavalieri yöntemiyle yapılan ölçümlerde gözlemciler arasındaki uyum oldukça yüksekti (R = +0,96). Formüle dayanan hesaplamalarda kullanılan çizgisel ölçümler için gözlemciler arası uyumlar da yüksek bulundu (R> 0,94). Bununla birlikte formüle dayalı hesaplamaların Cavalieri yöntemiyle yapılan hesaplamalarla korelasyonu orta-iyi derecedeydi (R=0,80).
Sonuç: Daha kılgısal olduğu varsayılan formüle dayalı hesaplamaların dalağın büyüklüğünü kaba olarak belirlemede faydası olabilir. Bununla birlikte splenomegali tanısı için arada kalınan olgularda ve büyüklük takibinin hassasiyetle yapılması gereken durumlarda Cavalieri yönteminin kullanılması daha akılcı bir yaklaşım olacaktır.

Abstract:
Aim: To correlate splenic volume calculations obtained through 1.Cavalieri method based on point counting; and 2. the formula based approaches, which are presupposed to be more practical.
Materials and Methods: The study was conducted on T2 weighted axial MR images of upper abdomen in 36 patients with no evidence of splenomegaly and/or mass lesion. MR imaging was performed by Philips Achieva 1.5 Tesla MR equipment with 7 mm slice thickness and 1.5 mm gap. Splenic volume was calculated through 1. Cavalieri method based on point counting; and 2. two different formula based approaches (A × B × C × k, and A × B × C + k).. To eliminate the negative effect of slice thickness in Cavalieri method, a mathematical correction was performed to keep the coefficient of error below 0.05%. Interobserver reliability of the measurements and the final calculations were statistically correlated.
Results: The interobserver correlation in Cavalieri method was significantly high (R=+0,96). Although the reproducibility of the linear measurements used in formula based approaches was high (R> 0.94), the correlation with the formula and point counting-based calculations was fair-to-good (R = 0.80).
Conclusion: Formula based approaches, which are presupposed to be more practical, can roughly estimate the spleen volume. In borderline cases of splenomegaly, or in cases whom the spleen size estimations require more precision, Cavalieri method offers a more rational approach.