Renal transplantasyon hastalarında everolimus ve düşük doz takrolimus tedavisinin standart doz takrolimus tedavisi ile etkinlik ve viral enfeksiyon sıklığı açısından karşılaştırılması
Comparison of everolimus and low-dose tacrolimus treatment and standard-dose tacrolimus treatment in terms of efficacy and frequency of viral infection in renal transplantation patients
Yazar: AMMAR ALRAMADAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM USALAN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; COVID 19 = COVID 19 ; Enfeksiyonlar = Infections ; Everolimus = Everolimus ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Takrolimus = Tacrolimus ; Virüs hastalıkları = Virus diseases

Özet:
Renal transplantasyon, son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda en ideal tedavi yöntemidir. Renal transplantasyonda greft kaybının en önemli nedenleri, akut rejeksiyon ve immünsüpresif tedavinin yan etkileridir. Greft kaybının önemli nedenlerinden biri de erken dönem ve geç dönemde ortaya çıkan viral enfeksiyonlardır. Bu enfeksiyonların ortaya çıkmasında immunsüpresif tedavilerin bağışıklık sisteminin baskılanması önemli rol oynamaktadır. Çalışmamızda everolimus ve düşük doz takrolimus (EVR+LTac), mikofenolat mofetil ve standart doz takrolimus (MMF+STac) tedavisine göre etkinliği ve viral enfeksiyon sıklığı açısından karşılaştırdık. Çalışmamız retrospektif olup, Gaziantep Üniversitesi Hastanesinde Organ Nakli Merkezinde takipli 98 hastadan oluşmaktadır. EVR+LTac grubundaki hastaların, MMF+STac grubundaki hastalara göre daha yüksek kreatinin ortalaması sahip olduklarını saptadık (p= 0.001). MMF+STac hastalarının GFR ortalaması, EVR+LTac hastalarına göre daha yüksek seyrettiğini saptadık (p= 0.006). Gruplar arasında CMV PCR enfeksiyon sıklığı açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p= 0.137). BK PCR pozitifliği az sayda olduğundan istatistik olarak p değeri hesaplanamamıştır. Ancak, EVR+LTac grubunda BK virüs enfeksiyon sıklığı açısından 0-6.ay arasında anlamlı düşüş saptadık (p= 0.039). Gruplar arasında Covid-19 enfeksiyon sıklığı açısından fark saptamadık. (p= 0.601). EVR+LTac grubunda nakil süresi ile Covid-19 enfeksiyon sıklığı açısından bakıldığında anlamlı ilişki saptadık (p= 0.027). MMF+STac grubunda başlangıç takrolimus ilaç düzeyi ile Covid-19 enfeksiyon sıklığı arasında anlamlı korelasyon saptadık (p= 0.008). Sonuç olarak EVR+LTac rejiminin viral enfeksiyon sıklığını azalttığı ancak MMF+STac kıyasla daha iyi GFR sağlamadığını bulduk.  Özetle, bu bulgular ışığında viral enfeksiyon gelişen renal transplantasyon hastalarında greft kaybı olmaması için EVR+LTac rejimine geçilmesini öneririz.

Abstract:
Renal transplantation is the most ideal treatment method for patients with end-stage renal failure. The most important causes of graft loss in renal transplantation are acute rejection and side effects of immunosuppressive therapy. One of the important causes of graft loss is viral infections that occur in the early and late stages. In our study, we compared everolimus and low-dose tacrolimus (EVR+LTac), mycophenolate mofetil and standard-dose tacrolimus (MMF+STac) treatment in terms of efficacy and frequency of viral infections. Our study is retrospective and consists of 98 patients followed in the Organ Transplantation Center in Gaziantep University Hospital. The patients in the EVR+LTac group had a higher mean creatinine than the patients in the MMF+STac group (p= 0.001). The mean GFR of MMF+STac patients was found to be higher than that of EVR+LTac patients (p= 0.006). There was no significant difference between the groups in frequency of CMV infection (p=0.137). Since BK PCR positivity was low, statistical p value could not be calculated. However, there was a significant decrease in the frequency of BK virus infection between 0-6 months in the EVR+LTac group (p= 0.039). There was no difference between the groups in frequency of Covid-19 infection. (p= 0.601). In the EVR+LTac group, a significant relationship was found between the duration of transplantation and the frequency of Covid-19 infection (p= 0.027). A significant correlation was found between the initial tacrolimus drug level and the frequency of Covid-19 infection in the MMF+STac group (p= 0.008). We found that the EVR+LTac regimen reduced the frequency of viral infections but did not provide better GFR compared to MMF+STac. In conclusion, in the light of these findings, we recommend switching to EVR+LTac regimen in order to avoid graft loss in renal transplantation patients with viral infection.