Aile sağlığı merkezine başvuran hipertansiyon tanılı bireylerde tedaviye uyumun anksiyete ve depresyonla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between therapy compliance and anxiety and depression in individuals applying to the family HEATH center with A diagnosis of hypertension
Yazar: FERİDE ORKUN SERİN
Danışman: PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Depresif duygulanım = Depressive mood ; Depresyon = Depression ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-renal = Hypertension-renal ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Amaç: Hipertansiyon hastalarının tedaviye uyumunda anksiyete ve depresyonun etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma gözlemsel, tanımlayıcı, analitik bir anket çalışması olup; Mayıs 2022-Ağustos 2022 tarihleri arasında İstanbul Güngören Sanayi Aile Sağlığı merkezinde 120 hasta ile yürütüldü. Araştırmaya katılanlara sosyodemografik durumlarını ve hipertansiyon yönetimi hakkında bilgi düzeylerini, tutum ve davranışlarını ölçen bir anket ile tedavi uyumlarını ölçen Morisky-8 Maddelik İlaca Uyum Anketi (MMAS-8) ve duygudurum bozukluğunu ölçen Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. Sosyodemografik verilerle ölçeklerin skorları arasındaki ilişki analiz edildi. P<0.05 anlamlı kabul edildi. Veriler SPSS 28.0 programı ile analiz edildi. 
Bulgular: Araştırmaya 18 yaş üzeri toplam 120 katılımcı alındı. Katılımcıların 81'i (%67.5) kadın, 39'u (%32.5) erkekti.  Katılımcıların yaş ortalaması 61.8±10.0 [min 38.0-max 79.0 yaş] olarak hesaplandı. Katılımcıların sistolik KB ortalaması 142.8±24.6/140 [min 90-max 230 mmHg], diyastolik KB ortalaması 88.4±13.7/90 [min 50-max 120 mmHg] idi.  Katılımcıların %70'inin kan basıncı yüksek (SKB≥140 ve/veya DKB≥90 mmHg), %19.2'sinin normal (SKB≤129 ve/veya DKB≤84 mmHg) ve %10.8'inin ise yüksek normal (SKB:130-139 ve/veya DKB:85-89mmHg) idi. Morisky ilaç uyum skor ortalaması 6.6±1.6/7.0 [min 3.0-max 8.0 puan] olup, %76.7'sinin uyum skoru yüksek bulundu. %37.5'inin depresyon, %20.8'inin anksiyete skorları yüksekti. Depresyon ve anksiyete açısından riskli olan hastaların ilaç tedavisine düşük uyum gösterdikleri ancak kan basınçlarında anlamlı bir artış olmadığı görüldü. Katılımcıların tedaviye uyum oranları oldukça yüksek olmasına rağmen %70'inin kan basıncı hedeflenen ortalamanın üzerindeydi. 
Sonuç: Anksiyetesi ve depresyonu olan hipertansif bireylerin ilaç uyumunun düşük olduğu saptanmıştır. Birinci basamak uygulamasında hipertansiyon hastalarının yönetiminde tedaviye uyumu etkileyebilecek olası depresyon ve anksiyete açısından da gerekli sorgulamaların yapılması ve hekimlerin ruhsal tarama ölçeklerini kullanmaları büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
Objective: This study aims to investigate the effect of anxiety and depression on the treatment compliance of hypertension patients.
Materials and Methods: This research is an observational, descriptive, analytical survey study that was conducted with 120 patients in Istanbul Güngören Industry Family Health Center between May 2022 and August 2022. A questionnaire measuring their sociodemographic status, their knowledge level about hypertension management, their attitudes and behaviors and the Morisky-8-item Medication Adherence Questionnaire (MMAS-8) measuring their treatment compliance, and the Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD) measuring mood disorder were applied with face-to-face interview technique. The correlation between sociodemographic data and the scores of the scales was analyzed. P<0.05 was considered significant. Data were analyzed with SPSS 28.0 program. 

Findings: A total of 120 participants over the age of 18 were included in the study. Of the participants, 81 (67.5%) were female and 39 (32.5%) were male. The average age of the participants was calculated as 61.8±10.0 [min 38.0-max 79.0 years]. The average systolic KB of the participants was 142.8±24.6/140 [min 90-max 230 mmHg], and the average diastolic KB was 88.4±13.7/90 [min 50-max 120 mmHg]. 70% of the participants had high blood pressure (SBP≥140 and/or DBP≥90 mmHg), 19.2% had normal (SBP≤129 and/or DBP≤84 mmHg) and 10.8% had high normal (SKB:130-139 ve/veya DKB:85-89mmHg) blood pressure. Morisky drug compliance score average was 6.6±1.6/7.0 [min 3.0-max 8.0 points], and 76.7% of participants had high compliance scores. The depression level of 37.5% increased and the anxiety scores of 20.8% increased. It was observed that patients at risk for depression and anxiety showed low compliance with drug treatment, but there was no significant increase in blood pressure. Although the compliance rates of the participants were quite high, the blood pressure of 70% was above the target average.