Atipik otizm spektrum bozukluğu tanısına sahip çocuğu olan ve tipik gelişim gösteren çocuğu olan anne babaların ebeveyn öz yeterlik algılarının incelenmesi
Examination of parental self-efficacy perceptions of parents of children diagnosed with atypical autism spectrum disorder and parents of children typical developing children
Yazar: GÖZDE MÜGE SEVEN TOSUN
Danışman: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan anne duyarlılığı = Perceived mother responsiveness ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Çocuk anne ilişkisi =

Özet:
Bu araştırma atipik otizm spektrum bozukluğu tanısına sahip çocuğu olan
ebeveynlerin öz yeterlik algıları ile tipik gelişim gösteren çocuğu olan ebeveynlerin öz
yeterlik algıları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ve bu ilişkinin bazı
değişkenlere göre incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada 'Kişisel Bilgi Formu' ve
'Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği' kullanılmıştır. Nicel araştırma modellerinden tekil tarama
modeli kullanılan araştırma, İstanbul'un Kartal bölgesinde atipik otizm spektrum
bozukluğu tanısına sahip olan ve tipik gelişim gösteren 2-6 yaş grubu çocuğu olan toplam
203 gönüllü ebeveynin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2-6 yaş atipik otizm
spektrum bozukluğu ve tipik gelişim gösteren ve anaokuluna devam eden çocukların
ebeveynleri ile sınırlıdır. Araştırma sonuçlarına göre atipik otizm spektrum bozukluğu
tanısına sahip ebeveynlerin öz yeterlik algıları ile tipik gelişim gösteren çocuğu olan
ebeveynlerin öz yeterlik algıları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve atipik OSB
tanısına sahip çocukların ebeveynlerin öz yeterlik algılarının tipik gelişim gösteren
çocukların ebeveynlerinin öz yeterlik algı puanından düşük olduğu görülmektedir. Bu
sonuç atipik otizm spektrum bozukluğu tanısına sahip çocukların ebeveynlerinin öz
yeterlik algılarının artırılmasına yönelik çalışmaların yürütülmesi gerektiğini
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu (OSB), ebeveyn öz yeterliği, erken
çocukluk, gelişim

Abstract:
This research aims to examine whether there is a significant relationship between
the self-efficacy perceptions of parents of children with atypical autism spectrum disorder
and the self-efficacy of parents of typical developing children and to examine this
relationship according to some variables. Personal Information Form' and 'Parental SelfEfficacy Scale' were used in the research. The single survey model, one of the quantitative
research models, was used in the research. The research was carried out in the Kartal
region of Istanbul, with the participation of parents of children aged 2-6 with a diagnosis
of atypical autism spectrum disorder and mothers and fathers of children aged 2-6 with
typical development, and a total of 203. The research is limited to parents of children
aged 2-6 with atypical autism spectrum and typical developing children who attend
kindergarten. According to the research, there is a significant difference between the selfefficacy perceptions of parents with atypical autism spectrum disorder and the selfefficacy perceptions of parents with typical developing children. It is observed that the
self-efficacy perception of parents of children with atypical ASD diagnosis is lower than
the self-efficacy perception of parents of typical developing children. This situation
indicates that training should be provided to support the self-efficacy perceptions of
parents of children diagnosed with atypical autism spectrum disorder.
Keywords: autism spectrum disorder, child development, early childhood, parental selfefficacy