Çiftlerin evlilik kalitesinin, bağlanma yaralanmaları ve stresle çift olarak baş etme değişkenleri açısından incelenmesi
An investigation of marital quality of couples in terms of attachment injuries and dyadic coping with stress variables
Yazar: BETÜL MAMATOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL SANBERK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma yaralanmaları = Attachment injury ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales ; İlişki kalitesi = Relationship quality

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bağlanma yaralanmaları ve stresle çift olarak baş etme değişkenlerinin evlilik kalitesini ne derecede yordadığını belirlemektir. Araştırmaya en az bir yıllık evliliğe sahip 489 kişi (194 erkek, 295 kadın) katılmıştır. Araştırmada Evlilik Kalitesi Ölçeği, Evlilikte Bağlanma Yaralanmaları Ölçeği, Stresle Çift Olarak Baş Etme Envanteri ve katılımcılara yönelik sosyodemografik bilgileri elde etmek için Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni evlilik kalitesi, yordayıcı değişkenleri ise bağlanma yaralanmaları alt boyutları olan bağlanma ve travma ile stresle çift olarak baş etme alt boyutları olan eş destekleyici ikili baş etme, duygu odaklı ortak baş etme, problem odaklı ortak baş etme, eş negatif baş etme ve kendi negatif baş etmedir. 
       Araştırmada bağlanma yaralanmaları ve stresle çift olarak baş etme alt boyutları olan yordayıcı değişkenlerin evlilik kalitesini ne derecede yordadığını tespit edebilmek için Standart Regresyon Analizi, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için ise Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Evlilik kalitesinde; cinsiyet, eğitim düzeyi, evlenme biçimi, çocuk sayısı ve evlilik yılı gibi sosyodemografik özelliklere göre farklılaşmanın olup olmadığını tespit etmek için Mann Whitney U-Testi ve Tek Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA) tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi SPSS 23.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır.
       Araştırmanın amaçları kapsamında yapılan Standart Regresyon Analizi sonuçlarına göre eş destekleyici ikili baş etme, bağlanma, duygu ve problem odaklı ortak baş etme, kendi negatif baş etme, eş negatif baş etme değişkenleri çiftlerin evlilik kalitesini anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Travma değişkeninin ise evlilik kalitesinin anlamlı bir yordayıcısı olmadığı belirlenmiştir. Sosyodemografik özelliklere göre yapılan analizler sonucunda ise evlilik kalitesi ile çocuk sayısı ve evlilik yılı arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulgulanırken, evlilik kalitesi ile cinsiyet, evlenme biçimi ve eğitim düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları ilgili literatür kapsamında değerlendirilerek, ileride yapılacak çalışmalarda araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar kelimeler: Evlilik, evlilik kalitesi, bağlanma yaralanmaları, stresle çift olarak baş etme.

Abstract:
The aim of this study is to determine to what extent attachment injuries and dyadic coping with stress predict marital quality. The participants of the study were 489 people (194 men, 295 women) with at least one year of marital status. In the study, Marital Quality Scale, Marital Attachment Injuries Scale, Dyadic Coping Inventory, and Personal Information Form were used to obtain sociodemographic information about the participants. The dependent variable of the study was the quality of marriage, and the predictor variables were attachment and trauma, as the sub-dimensions of the attachment injuries variable, as well as emotion-focused common coping, problem-focused common coping, supportive dyadic coping by partner, negative dyadic coping by oneself, and negative dyadic coping by partner, as the sub-dimensions of the dyadic coping with stress. 
In line with this, Mann Whitney U-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) technique were used in order to examine whether there was a differentiation according to sociodemographic characteristics such as gender, education level, marriage type, marital duration and number of children. The analysis of the data in the study was made using the SPSS 23.0 package program.
According to the results of the Standard Regression Analysis conducted in accordance with there search objectives, it was revealed that the variables of supportive dyadic coping by partner, attachment (insecure), emotion-focused common coping, problem-focused common dyadic coping, negative dyadic coping by oneself, and negative dyadic coping by partner significantly predicted the marital quality of the couples. Trauma variable was found not to be significant predictor of the marital quality variable. As a result of the analyzes made according to sociodemographic characteristics, it was found that there was a significant difference between the quality of marriage and the number of children, marital duration whereas no significant difference was found between the quality of marriage and gender, marriage style and education levels. The results of there search were evaluated within the scope of the relevant literature, and suggestions were made to the researchers in future studies.

Keywords: Marriage, marital quality, attachment injuries, dyadic coping.