Kamu ve özel ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye ve örgütsel bağlılıklarının duygusal emek davranışları üzerindeki rolü
The role of positive psychological capital and organizational commitment of teachers working in public and private high schools on emotional labor behavior
Yazar: SÜHEYLA ÜLKER
Danışman: PROF. DR. SIDDIKA GİZİR
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Rekabetin yoğun olarak yaşandığı günümüzde, örgütlerin sahip olduğu sermayelerinin başında çalışanları gelmektedir ve çalışanların psikolojik gereksinimlerinin dikkate alınmasının gerekliliğinin anlaşılmasıyla birlikte, çalışma yaşamında duygular ve duygu yönetimi önem kazanmıştır. Çalışanların duygularını yaşadıkları yer toplumun temel taşı olan bireyleri yetiştiren eğitim örgütleri söz konusu olduğunda ise duygular ve duygu yönetimi daha da önemli görülmektedir. Çünkü öğretmenlik mesleği doğası gereği yoğun duygu barındıran bir meslektir ve duygusal emek gerektiren mesleklerin başında gelmektedir. Bu kapsamda araştırmanın amacı kamu ve özel ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye ve örgütsel bağlılıklarının duygusal emek davranışları üzerindekini rolünü ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında kamu ve özel ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma örnekleminin belirlenmesi aşamasında pandemi kısıtlamalarının yürürlükte olması nedeniyle kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi tercih edilmiştir ve Mersin ilinde bulunan kamu ve özel ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenler araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. İlgili değişkenleri ölçmek için Luthans ve diğerleri (2007) tarafından geliştirilen, Tösten ve Özgan (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği", Chu ve Murrmann (2006) tarafından geliştirilen ve Kıral (2016a) tarafından öğretmenler için uyarlanan "Duygusal Emek Ölçeği" ve Meyer ve diğerleri (1993) tarafından geliştirilen, Türkçeye Al (2007) tarafından uyarlanan "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ölçme araçları kullanılmıştır. Mersin İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden yasal izinler alındıktan sonra veri toplanmaya başlanmıştır. Elde edilen veri nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ve çoklu regresyon tekniği ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye ve örgütsel bağlılıkları duygusal emek davranışlarını anlamlı ve olumlu şekilde yordamaktadır. Kamu okulları örneklemi üzerinde toplam örneklemle benzer sonuçlar ortaya çıkarken, özel okul örnekleminde pozitif psikolojik sermaye tek başına duygusal emek davranışlarını yordamaktadır. Özel okullarda örgütsel bağlılığın ise duygusal emek davranışlarını yordamada bir gücü olmadığı tespit edilmiştir. Bu bulgulardan hareketle öğretmenlerin pozitif psikolojik sermayelerinin ve örgütsel bağlılıklarının güçlendirilmesi, duygusal emek davranışlarına olumlu yönde katkı sunabilir.

Abstract:
Employees are at the forefront of organizations' capital in today's intense competition, and with the understanding of the necessity of considering the psychological needs of employees, emotions and emotion management have gained importance in working life. Emotions and emotion management are even more critical for educational organizations that raise individuals who are the cornerstone of society where employees experience their emotions. Because the teaching profession contains intense emotions, it is a profession that requires emotional labor. In this context, the research aims to reveal the role of positive psychological capital and organizational commitment of teachers working in public and private secondary schools on emotional labor behaviors. The research universe comprises teachers working in public and private high schools in the 2021-2022 academic year. During the determination of the research sample, the easily accessible sampling method was preferred because of the pandemic restrictions. The teachers working in public and private high schools in Mersin constituted the research sample.The teachers working in public and private high schools in Mersin constituted the research sample. To measure relevant variables, developed by Luthans et al. (2007) and adapted into Turkish by Tösten and Özgan (2014), "Positive Psychological Capital Scale", The "Emotional Labor Scale" developed by Chu and Murrmann (2006) and adapted for teachers by Kıral (2016a) and the "Organizational Commitment Scale" developed by Meyer et al. (1993) and adapted into Turkish by Al (2007) were used. Data collection started after obtaining legal permissions from Mersin Provincial Directorate of National Education. The obtained data were analyzed with the correlational survey model and multiple regression analysis, which are among the quantitative research methods. According to the findings obtained as a result of the analysis; positive psychological capital and organizational commitment of teachers predict emotional labor behaviors in a meaningful and positive way. While similar results emerged in the public school sample with the total sample, positive psychological capital alone predicted emotional labor behaviors in the private school sample. It has been determined that organizational commitment in private schools has no power in predicting emotional labor behaviors. Based on these findings, strengthening teachers' positive psychological capital and organizational commitment may contribute positively to emotional labor behaviors.