Takiyettin Mengüşoğlu'nun insana antropolojik yaklaşımı
Takiyettin Mengüşoğlu's  anthropological approach to human
Yazar: AYNUR ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ DEMİR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Antropoloji = Anthropology ; Felsefi antropoloji = Philosophical antrophology ; Mengüşoğlu, Takiyettin = Mengüşoğlu, Takiyettin ; Ontoloji = Ontology ; İnsan = Human ; İnsan felsefesi = Human philosophy

Özet:
Tarih boyunca insana, kimi zaman doğanın bir unsuru gibi yaklaşılmış, kimi zaman da insan, her şeyin ölçüsü olarak kabul görmüştür. Bazen de cennetten kovulma suretiyle düşüşün suçlusu olarak aşağı bir varlık olarak telakki edilmiştir. Bazı dönemlerde de bilimin elinde cansız bir nesneye indirgenmiş, hatta hayvan ile aynı mertebede değerlendirilmesine bir derece fark kalmıştır. Tabiri caizse insan, karanlık bir odada insanların bir fili sadece tuttukları uzuvlarından yola çıkarak tanımaya çalıştığı gibi araştırmalara konu olmuştur. Dinsel öğretilerin, felsefi düşüncelerin ve bilimsel çalışmaların insanı tek bir boyutuyla ele alması insan denen varlığın sadece bir yönünü ifade eden açıklamalar olarak eksik kalmıştır. Çünkü insan tek boyutlu bir varlık değildir. İnsan somut, gözlemlenebilir bir varlık yapısına sahiptir. Dolayısıyla insan ancak bütün boyutlarını barındıran bir açıklamayla anlamlandırılabilir. İnsanın holistik bir bakış açısıyla tanımlanması 20. Yüzyılda felsefenin bir alt disiplini olan Felsefi Antropolojinin kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. 
Bu çalışmada insanı tek bir kavrama ya da tek bir özelliğine indirgemeden, bütüncül bir yaklaşımla ele alan bir bilim dalı olan Felsefi Antropoloji'nin yüzyılımızdaki önemli temsilcilerinden biri olan Takiyettin Mengüşoğlu'nun insana felsefi antropolojik yaklaşımı ele alınmıştır. Mengüşoğlu, insanın varlık yapısı ve varlık bütünlüğündeki yerini onun ontik bütünlüğünü parçalamadan sadece fenomenal yönlerinden yola çıkarak ortaya koymaya çalışmıştır. 

Anahtar Kelimeler: İnsan, Felsefe, Felsefi Antropoloji, Felsefe Tarihi, Ontoloji, İnsan Felsefesi

Abstract:
Throughout history, humans have sometimes been approached as an element of nature, and sometimes humans have been accepted as the measure of everything. Sometimes it was considered as an inferior being as the culprit of the fall by expulsion from heaven. In some periods, it was reduced to an inanimate object in the hands of science, and there was even a degree of difference in evaluating it at the same level as an animal. So to speak, humans have been the subject of research, just as people try to identify an elephant based on the limbs they hold in a dark room. The fact that religious teachings, philosophical thoughts and scientific studies deal with human in a single dimension has remained incomplete as explanations expressing only one aspect of the being called human. Because man is not a one-dimensional being. Man has a tangible, observable entity structure. Therefore, human can only be interpreted with an explanation that includes all of its dimensions. The definition of human from a holistic perspective emerged with the establishment of Philosophical Anthropology, a sub-discipline of philosophy in the 20th century.
In this study, the philosophical anthropological approach of Takiyettin Mengüşoğlu, one of the important representatives of our century, of Philosophical Anthropology, which is a branch of science that deals with a holistic approach without degrade human to a single concept or a feature, is discussed. Mengüşoğlu tried to reveal the structure of man's existence by only starting from the phenomenal aspects without breaking his ontological integrity.

Kaywords: Human, Philosophy, Philosophical Anthropology, History of Philosophy, Ontology, Human Philosophy