Zihinsel engelli çocuklara sahip anne babaların yaşam doyumlarının ve aleksitimik düzeylerinin incelenmesi
The investigation of level alexithymia and life satisfaction of mothers and fathers who have mentally handicapped children
Yazar: HULİSİ GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KOÇAK
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışmada zihinsel engelli çocuğu olan anne ve babaların yaşam doyumlarının ve aleksitimik düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca zihinsel engelli çocuklara sahip ebeveynlere ait çeşitli bağımsız değişkenlere göre yaşam doyumlarının ve aleksitimik düzeylerinin anlamlı düzeyde farklılaşma olup olmadığını incelemek bu araştırmanın amaçları arasında yer almaktadır.
Bu çalışma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu orta anadoluda bir il merkezinde zihinsel engeli engelli çocuğa sahip 91 baba, 110 anne oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak 5 maddeden oluşan Diener Yaşam Doyumu Ölçeği ve 26 maddeden oluşan Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca zihinsel engelli çocuğa ve ebeveyne ilişkin bazı demografik bilgilere ulaşabilmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır.
Verilerin analizi için Tek Yönlü ANAVO, t-testi ve korelasyon analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucuna göre zihinsel engelli çocuğu olan anne ve babaların yaşam doyum düzeyleriyle aleksitimik düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır (r=-303, p<.01). Buna göre yaşam doyum düzeyleri arttıkça aleksitimi düzeylerinin azaldığını söylemek mümkündür. Yapılan analizler sonucunda zihinsel engelli çocuğa sahip anne ve babaların cinsiyetine, çalışma durumuna, aylık aile gelir düzeyine, eğitim düzeyine, çocuğun ikinci engel durumuna göre aleksitimi düzeylerinde anlamlı farlılaşma olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ebeveynlerin çalışma durumuna, aylık aile gelir düzeyine ve eğitim düzeyine göre yaşam doyumlarında anlamlı farklılaşma olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca yaşam doyumu ve aleksitimi düzeylerinin bağımsız değişkenlere göre (yaş, engel düzeyi ve destek eğitim) anlamlı farklılık gösterip göstermediğine ilişkin bulgulara da yer verilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Yaşam Doyumu, Aleksitimi, Zihinsel Engelli Çocuklar, AnneBaba

Abstract:
In this study, it is aimed to examine alexithymia level and life satisfication of parents who have children with mental disabilities. In this research, it is also among research objectives to examine whether or not there is a significant differentation in life satisfication and alexthymia level of parents who have children with mental disabilities according to independent variable.

This present study is descriptive in relational screening model. The working group of the study have 91 fathers,110 mothers who have children with mental disabilities in a city of Anatolia. As data collection tool, Diener life satisfication scale involved 5 articles and Toronto Alexithymia scale involved 26 articles have been used in the research. Personal information form improved by researcher has been used in order to reach some demographic information with regard to children with mental disabilities and parents.

One way ANAVO, T-test,correlation analysis have been utilized for data analysis. According to results of the research, a significant negative relation between life satisfication and Alexithymia level of parents who have mental disabilities have been found.(r=-303.p<.01). Accordinly, it is possible to tell that as their life satisfication level increase, alexthymia level decrease. As a result of analysis conducted, it has been found that there is a significant differentation in alexthymia level according to the gender of parents, work status, income family level,number of children and second disability situation of child. it has been found that there is a significant differentation in life satisfication according to parents' work status, income state, educational level and numbers of chilren. In addition, it includes findings whether or not it indicates a significant diferentation in life satisfication and alexthymia level according to independent variable(age, sex, school status, disability level, support education).



Key Words: Life Satisfaction, Alexithymia, Mentally Handicapped Children, MotherFather