Kardiyak cerrahi geçiren hastalarda ameliyat öncesi verilen eğitimin hastanın konfor, anksiyete ve iyileşme üzerine etkisi
The effects of preoperative education on patient comfort, anxiety and recovery in patients undergoing cardiac surgery
Yazar: FİDAN KÜDÜR ÇIRPAN
Danışman: PROF. DR. İKBAL ÇAVDAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Hasta eğitimi = Patient education ; Konfor = Comfort ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Bu çalışma, kardiyak cerrahi geçiren hastalarda ameliyat öncesi verilen eğitimin hastanın konfor, anksiyete ve iyileşme üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla İstanbul'da bulunan bir üniversite hastanesinin kalp damar cerrahisi servisinde kardiyak cerrahi girişim olmak için başvuran, ameliyat olmayı kabul eden ve araştırma kriterlerini karşılayan 72 hasta (deney grubu=36, kontrol grubu=36) ile gerçekleştirildi. Yarı deneysel kontrol gruplu tasarımda olup Mart 2019-Mart 2020 tarihleri arasında veriler toplandı. İlk görüşmede hastalara ameliyat öncesi; yapılandırılmış veri toplama formu, Durumluk-Sürekli Anksiyete Envanteri, İyileşme Kalitesi-40 Anketi uygulandı. Deney grubuna hazırlanan eğitim, ameliyattan önceki dönemde hasta eğitim kitapçığı eşliğinde verildi. Kontrol grubuna ise hastanedeki rutin uygulamalar yapıldı. İkinci görüşme, ameliyat sonrası, taburculuk öncesi dönemde serviste hastalar ziyaret edilerek, Sayısal Ağrı Değerlendirme Ölçeği, Perianestezi Konfor Ölçeği (PKÖ), Durumluk Anksiyete Envanteri, İyileşme Kalitesi-40 (QoR-40) uygulandı. Verilerin analizinde anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Çalışmada deney ve kontrol grubu arasında yoğun bakımda kalma süresi ve entübasyon süresi anlamlı olup deney grubu katılımcılarının yoğun bakımda kalma süresi ve entübasyon süresi daha kısa idi (p=0,006 ve p=0,002). Hastaların PKÖ puan ortalamaları deney grubu ve kontrol grubunda farklılık göstermedi (p=0,197). Deney grubu hastaların entübasyon süresi ile PKÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde negatif yönlü bir ilişki ile entübasyon süresi arttıkça hastaların konfor düzeyleri düştü (p=0,033). İstatistiksel olarak anlamlı derecede olmamakla birlikte, deney grubu hastalarda ameliyat öncesine göre, ameliyat sonrası durumluk anksiyete düzeyinin düştüğü, kontrol grubu hastalarda ise yükseldiği saptandı. Çalışma gruplarına göre hastaların İyileşme Kalitesi-40 ölçeği toplam puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlılık göstermedi ancak deney grubu hastaların iyileşme kalitesi düzeyinin, kontrol grubu hastalarının iyileşme kalitesi düzeyinden istatistiksel olarak anlamlılığa yakın derecede daha yüksek olduğu saptandı (p=0,051). Deney grubunda yer alan hastaların "fiziksel bağımsızlık" alt boyutundan aldıkları puan ortalaması kontrol grubunda yer alan hastaların aldıkları puan ortalamasından anlamlı olarak yüksekti (p=<0,001), kontrol grubunda "duygusal durum" düşüktü (p=0,001). 
Ameliyat öncesi eğitimin iyileşme kalitesini arttıran, durumluk- sürekli anksiyete ve ağrının ise iyileşme kalitesini azaltan bağımsız faktörler olduğu belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Kardiyak cerrahi, Ameliyat öncesi eğitim, İyileşme kalitesi, Konfor, Anksiyete

Abstract:
This study was administered to 72 patients (experiment group=36, control group=36), who admitted to the cardiovascular department of a university hospital in Istanbul for having a cardiac operation, accepted to undergo an operation and met the study criteria, in order to evaluate the effect of preoperative education on patient comfort, anxiety and recovery in patients undergoing cardiac surgery. The study has a quasi-experiment and control group design and data were collected between March 2019 and March 2020. In the first interview, the participants answered the questions of the preoperative structured data collection form, the State-Trait Anxiety Inventory, and the Quality of Recovery-40 Questionnaire. The education prepared was given to the experiment group accompanied by the preoperative patient education booklet. Routine practices in the hospital were applied to the control group. In the second interview, the patients were visited in the postoperative and pre-discharge period and Numerical Pain Rating Scale, Perianesthesia Comfort Questionnaire (PCQ), State Anxiety Inventory, Quality of Recovery-40 (QoR-40) were applied. Significance was considered at level p<0.05 in the analysis of data. The duration of staying in the intensive care unit and intubation were significant between the experiment and control groups, and the duration of stay in the intensive care unit and intubation of the participants in the experiment group were shorter (p=0.006 and p=0.002). The mean PCQ scores of the patients did not differ between the experiment group and the control group (p=0.197). In the experiment group patients, there was a statistically significant negative correlation between the intubation time and the PCQ score, and the comfort levels of the patients decreased as the intubation time increased (p=0.033). Although it was not statistically significant, it was determined that the postoperative state anxiety level of the patients of the experiment group decreased compared to the preoperative level, and it increased in the patients of the control group. According to the study groups, the total mean score of the Quality of Recovery-40 scale of the patients did not show statistical significance, but the level of quality of recovery of the patients in the experiment group was found to be close to statistically significantly higher than the level of quality of recovery of the patients in the control group (p=0.051). The mean score for the "physical independence" sub-dimension of the patients in the experimental group was significantly higher than the mean score of the patients in the control group (p=<0.001), the "emotional state" was lower in the control group (p=0.001). 
It was determined that preoperative education increased the quality of recovery, and state-trait anxiety and pain were independent factors that decreased the quality of recovery.
Key Words: Cardiac surgery, Preoperative education, Quality of recovery, Comfort, Anxiety