Sinema ve mitoloji ilişkisi Türk sinemasında Türk mitolojisinin izleri
Relationship between cinema and mythology traces of Turkish mythology in Turkish cinema
Yazar: VELİ SÖYLEMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZGÜR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
İnsanlar varoluşundan bu yana her zaman bir merak içerisinde olmuştur. Bu merakları ile kendi varoluşsal sancılarını çekmiş, sonunda da kendi iç dünyalarında bir mantık çerçevesine oturtmuş ve meraklarını gidermek için çeşitli anlatılarla varoluşun nasıl olduğunu tahmin etmişlerdir. Kendi meraklarını giderdikten sonra yıllar boyunca bu anlatılar nesilden nesile yayılmış, sonucunda da insanların hayal ürünü olarak sundukları bu anlatılar artık birer inanç haline gelmiştir. Bu anlatılar mitleri, mitlerse mitolojiyi oluşturmuştur.
Sinema mitolojiden oldukça fazla yararlanmıştır. Sinema ve mitolojinin zaman içinde gelişen uzun ve karmaşık bir ilişkisi vardır. Sinemanın ilk günlerinden bu yana, film yapımcıları mitolojinin zengin ve çeşitli hikayelerinden etkilenmiş ve bunları çeşitli şekillerde beyazperdeye uyarlamışlardır. Aynı zamanda mitolojinin sinema sanatı üzerinde de derin bir etkisi olmuş, hikâye anlatma tekniklerinden popüler türlere kadar her şeyi şekillendirmiştir. Sinema emekçileri bazen direkt mitosları senaryo haline getirerek bir eser ortaya koymuş, bazen mitoslardan etkilenerek kendi mitoslarını yaratmış, bazense mitolojik öğeleri semboller haline getirip beyaz perdeye yansıtmıştır. 
Türk mitolojisi de diğer milletlerin mitolojisi gibi geniş bir alana sahiptir. Türk panteonu da tanrıları, tanrıçaları, iyeleri, ruhları ve kahramanlarıyla etkili bir panteondur. Yine Türk mitolojisinde bulunan çoğu ritüelleri toplum, hayatlarına bazen bilinçli bazen bilinçdışı şekilde adapte etmişlerdir. Türk sineması da Türk mitolojisine ait bu ritüelleri az ya da çok işlemiştir. Bu araştırmada "Hakanlar Çarpışıyor" ve "Hacivat ve Karagöz Neden Öldürüldü?" filmlerinde bulunan mitolojik bulgular araştırılıp incelenmiştir.

Abstract:
Since the dawn of existence, humans have always been curious beings. With their curiosity, they have grappled with their existential pains, eventually rationalizing them within their inner worlds and speculating on the nature of existence through various narratives. After satisfying their own curiosities, these narratives have been passed down through generations, and the imaginative tales concocted by humans have become beliefs over time. These narratives have formed myths, and myths have formed mythology.

Cinema has drawn heavily from mythology. There exists a long and intricate relationship between cinema and mythology. Since the early days of cinema, filmmakers have been influenced by the rich and diverse stories of mythology, adapting them to the silver screen in various forms. At the same time, mythology has had a profound impact on the art of cinema, shaping everything from storytelling techniques to popular genres. Filmmakers have sometimes directly adapted myths into screenplays, sometimes created their own myths inspired by existing ones, and sometimes turned mythological elements into symbols projected onto the screen.

Turkish mythology, like the mythologies of other cultures, encompasses a wide range of tales. The Turkish pantheon includes gods, goddesses, spirits, and heroes, forming an influential pantheon. The society has consciously or unconsciously adapted many rituals from Turkish mythology into their lives. Turkish cinema has also explored these rituals to varying degrees. In this study, the mythological findings in the films "Hakanlar Çarpışıyor" and "Hacivat ve Karagöz Neden Öldürüldü?" have been researched and analyzed.