İngiliz tarım devriminin Türkiye tarımındaki yapısal dönüşümle bir karşılaştırması
A Comparison of the English agricultural revolution and the structural transformation in Turkish agriculture
Yazar: VEDAT ULVİ ASLAN
Danışman: PROF. DR. ERGUN TÜRKCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Endüstrileşme = Industrialization ; Tarım = Agriculture ; Tarım devrimi = Agricultural revolution ; Tarımsal yapı = Agricultural structure ; Teknolojik değişme = Technological change ; Türkiye = Türkiye ; İngiltere = England

Özet:
ÖZET İngiliz tarım devrimini karakterize eden iki olgu vardır. Bunlardan birincisi, çitlemeyle paralel gelişen ve sonuçta küçük üretim birimlerinin ve köylülüğün tasfiye olmasına yol açan toplumsal gelişmedir. Diğeri ise, tarımda emek verimliliğini ve toplam üretimi artıran teknolojik gelişmelerdir. Bu çift yönlü süreç, taran devrimi olarak adlandırılan ve sanayi devriminin önkoşulunu oluşturan önemli bir tarihsel gelişmedir. 18. yüzyılda İngiltere'de bu anlamda önemli gelişmeler olmuş, tarımsal kesimde çalışan işgücünde önemli bir değişiklik olmazken, ülke tarımıyla beslenen ve giderek kentlileşen nüfus olağanüstü boyutlarda artmıştır. Tarımsal kesimde, böylelikle, teknolojik gelişmelerle ve kapitalist yapının oluşmasıyla, önemli yapısal dönüşümler ortaya çıkmıştı. Türkiye tarımında da önemli bir gelişme 1950'lerden itibaren yaşanmaya başlamıştı. Nüfusun büyük bir çoğunluğunu oluşturan kırsal kesim, milli gelir içinde tarımsal üretim in sahip olduğu yer, sanayileşme çabasındaki bir ülke için toplumsal yapıyı karakterize eden geri unsurlar olarak görünmekteydi. Bu yıllardan itibaren tarımda yaşanan makineleşme, tarımsal hasıladaki artışlar, kente göçler ve tarımda ekstansif gelişmenin yanı sıra entansif üretim yöntemlerinin geliştirilmeye çalışılması, taran devrimi kavramını çağrıştıran gelişmeler olarak göze çarpmaktadır. Bu çalışmada da, İngiliz tarım devriminin sunduğu analitik çerçevede, Türkiye tarımındaki gelişmelerin bir değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. 174

Abstract:
ABSTRACT Without structural transformation in agriculture, which led to increases in both labor productivity and agricultural production, it would not be possible to industrialize for any country. As the first indurstrialized country England, with its already developed agriculture in the 18 century constitutes the best model for this process. In this study, though they took place in different historical contexts, the structural change in Turkish agriculture is analyzed from the perspective of the English agricultural revolution. Agricultural revolution has two interrelated aspects. One is characteized with the social transformation in which the peasantry and the small scale production has disappeared. As a result of this process a new class of laborers emerged which is one of the main requirements of industrialisation. On the other hand, agricultural revolution refers to the technological change by which the labor productivity in agriculture increased. Without this increase in labor productivity it would be impossible to employ increasing numbers of laborers in industry and other sectors. Therefore agricultural revolution in England made industrial revolution possible with the help of this two dimensional transformation in agrigulture. A similar change in Turkey seems to have happened in the beginning of the 1950s. With the help of international division of labor between developed and the less developed countries, Turkey started to import increasing amounts of agricultural machines. With the entry of thousands of farming machines and especially tractors, a structural change occurred in Turkish agriculture. While large tracts of meadow land were added to the agricultural lands, agriculutral production also increased. However, despite the striking increase in agricultural land and production, many other technical requirements (fertilization, irrigation, seed development, etc.) for a fully developed agriculture were not completed. Therefore it seems impossible to callthis transformation as an agricultural revolution in which labor and land productivity should have increased. On the other hand, millions of peasant families did continue to farm their small plots of land under primitive conditions. Since these small peasantry were not attracted by an industrialisation and economic development in the cities, agriculture in Turkey continued to have a dual structure - one consisting in modernized and capitalist farms, the other small peasantry farming with primitive tools.