Kentsel saçaklanmanın doğal eşiklere mekansal etkisi, İstanbul Çekmekoy üzerine bir çalışma
The spatial impacts of urban sprawl on natural resouces, an example of Istanbul, Cekmekoy
Yazar: DENİZ KARAGÜLLE
Danışman: PROF. DR. AYKUT KARAMAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentsel büyüme = Urban growth ; Kentsel yayılma = Urban sprawl

Özet:
Kentsel büyümenin yapısını ve süreçlerinin anlaşılması, kentleşme ve kentsel yayılmanın bilimsel bir perspektifle incelenmesini gerektirir. Kentsel dokudaki değişim yönü ve hızının kaba tahminlerin ötesinde daha kabul edilebilir bir bilimsel kesinlikle tespiti günümüzde kentle ilgili yapılan araştırmanın temel konularından birini oluşturmaktadır.İstanbul kentinin makro formu gittikçe büyümekte, bu büyüme fiziksel ve sosyal çevrede sonuçlarını gördüğümüz sorunsallar yaratmakta ve mevcut ekolojik eşikler gittikçe zorlanmaktadır. Bu çalışmada kentin kontrolsüz bir şekilde büyümesine neden olan saçaklanma ve saçaklanmanın kentin ekolojik eşikleri tehdit etme sorunsalı üzerinde durulmuştur.Metropoliten gelişme sürecinde görülen saçaklanma olgusunun anlaşılması için öncelikle kuramsal boyutunun araştırılması gerekmektedir. Bu araştırma çerçevesinde saçaklanmaya neden olan nüfus ulaşım ve arazi kullanım dönemler içerisinde incelenerek, ekolojik eşiklere nasıl etki ettiği numerik olarak değerlendirilmiştir.Son bölümde iklim değişikliğini tetikleyen çevre kirliliği, doğal kaynakların tüketilmesi gibi temel konuların kentlerin nüfus artışı ve mekânsal büyümesinin akılcı ve kapsamlı planlama karar ve politikaları ile yönlendirilmemesinin yetersizliğinden kaynaklanmakta olduğu sonucu çıkarılmıştır. Bu doğrultuda akıllı büyüme kavramı çerçevesinde örnek alanlar seçilerek saçaklanma konusu incelenmiştir.Akıllı büyüme güncel temel kuramsal çerçeveler olarak sorunların anlaşılıp uygulama sürecini yaşam kalitesi adına denetlemeyi kolaylaştırmaktadır.

Abstract:
The main purpose of this study is to obtain a better understanding of the effects of highway development on urban growth patterns via population change within the Istanbul Metropolitan Region. This thesis seeks to identify the highway effects on city growth pattern based on population density. Using ArcGIS, both population and highway distribution data were utilized to produce the future urbanization patterns. Potential impacts of future urbanization on preserved areas were discussed.In this study, I reviewed the literature in urban sprawl, urban growth patterns via social-economic data, physical data and transportation assessment. First, I categorized highway networks, which were influenced by population change, in a spatial temporal approach. In order to categorize, I considered two types of highways, which are state roads and motorways regardless of the number of lanes for highway networks. Then, I evaluated how highway expansion influences urban growth patterns according to municipal boundaries. Therefore, the effect of population change on highway expansion in different scales can be understood by spatial analysis. As a case study, future urbanization patterns in Istanbul were predicted based on current settlement areas, highway networks and the proposed third bridge using GIS methods.Keywords: Urban Fringe, smart growth, urban