Sigara içen ve içmeyen bireylerde gömülü alt yirmi yaş dişi folikülünde ve oral mukozada Ki-67 ve CD44 araştırılması
Investigation of Ki-67 and CD44 in dental follicles of impacted lower third molar teeth and oral mucosa among smoker and non-smoker individuals
Yazar: TUĞÇE BİÇER AYTUĞAR
Danışman: PROF. DR. NERGİZ YILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Gömülü dişler semptom vermeksizin uzun yıllar boyunca kemik veya mukoza
içinde kalabilir, semptomatik ya da asemptomatik olarak patoloji gelişmesine neden
olabilirler. Günümüzde asemptomatik gömülü yirmi yaş dişlerinin cerrahi çekimi
konusunda bir görüş birliği mevcut değildir. Farklı görüşlerin bildirilmesinin sebebi
ise, gömülü dişleri çevreleyen dental folikülden kistik veya neoplazik patolojilere
dönüşüm potansiyelinin bulunması, ağ rı, enfeksiyon, temporomandibuler eklem
ş ikayeti, komş u diş lerde kök rezorpsiyonlarına sebep olabildikleri gibi, hiçbir
patoloji ve şikayet oluşturmaksızın da gömülü vaziyette kalabilmeleridir. Dental
folikül diş gelişimi esnasında mine organı ve dental papillayı çevreler, gömülü
dişlerde ise kurona yapışık olarak bulunur. Bu doku fibröz bağ dokusu ile
odontogenezisin epitel artıklarından oluşur ve patolojiye neden olan etkenin bu epitel
artıkları olduğu bildirilmiştir. Radyografik olarak dental folikül, gömülü diş lerin
etrafında radyoopak sınırla çevrilmiş radyolusent alan olarak izlenen, mine-sement
birleş im bölgesinden çıkan, ince, yarım daire ş eklinde görünümüne sahiptir.
Folikülün histolojik değ erlendirilmesindeki temel amaç ise, radyografik olarak
normal görünümde izlenen foliküllerin proliferatif aktivitesini ve kistik
değ iş ikliklerin insidansını belirlemek için patolojik bir kriterin oluş turulmasıdır.
Gelişmesi muhtemel veya başlangıç aşamasındaki patolojilerin yalnızca radyografik
incelemeyle tespit edilmesi zordur. Bu nedenle kesin tanı için dental folikülün
gömülü diş çekimleri sonrasında rutin olarak histopatolojik incelenmesinin yapılması
önemlidir. Ki-67, hücre siklusunun G0 dış ında, S, G2 ve M evrelerinde görülebilen, hücre
çoğalması ile ilgili bir antijendir. G1'in erken evresinde olan hücrelerde gözlenmeyen
fakat ilerleyen G1 evresinde gözlenebilen, normal veya neoplazik dokudaki hücre
proliferasyonunun kolay ve hızlı bir ş ekilde belirlenmesinde faydalı bir markerdir.
CD44, hücre proliferasyonu, hücre diferansiyasyonu, hücre migrasyonu,
angiogenesis, sitokinlerin sunulması, lenfositlerin dağ ılımı, T hücre aktivasyonu, ilgili reseptörlere kemokin ve büyüme faktörü sunulması, hücre membranına
proteazların girişi gibi proseslerde görev alan multifonksiyonel bir yüzey
molekülüdür. Normal hücrelerdeki tüm bu fizyolojik aktivitelerde esansiyel olan
CD44, prekanser ve kanser hücrelerinin patolojik aktivitelerinde de rol alır.
Henüz tam anlamıyla kontrol edilememiş global bir problem olan sigara
kullanımı, vücutta sigara dumanına ilk maruz kalan bölge oral kavite olduğ u için, diş
hekimliği yönünden önem arz etmektedir. Nikotine maruz kalan hücrelerde, normal
hücre fonksiyonu için gerekli olan hücre ölümü ile proliferasyonu arasındaki dinamik
dengenin bozulduğ u ve proliferasyon lehine artış a neden olduğ u belirtilmiş tir.
Bu çalış mada, sigara kullanımının dental folikülde patolojik dejenerasyonlara
neden olup olmadığ ını araş tırmak amacıyla, daha önce çeş itli kanser, odontojenik
kist ve tümörlerde tespit edilen ve epitelyal proliferasyon ile arttığı tespit edilen Ki-
67 ile önceki çalışmalarda oral kavitenin benign, premalign ve malign lezyonlarında
ekspresyonunun değiştiği rapor edilen ve prognoz ile ilişkilendirilen CD44'ün
yoğ unluğ u ve dağ ılımının immünohistokimyasal yöntemle araş tırılması
amaçlanmış tır.
Çalışmamızda 18-59 yaş aralığında, klinik ve radyografik olarak
asemptomatik tam gömülü alt yirmi yaş dişi bulunan, 26 sigara kullanan ve 26 sigara
kullanmayan olmak üzere 52 hastadan elde edilen dental folikül ve oral mukoza
örneği değ erlendirilmiş tir.
İstatistiksel incelemeler, SPSS 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS
Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) paket programı
kullanılarak yapılmış tır.
Çalışmamızda, sigara kullanımının ve cinsiyetin tam gömülü alt yirmi yaş diş
dental folikül ve oral mukoza Ki-67 yoğunluğunu etkilemediği, asemptomatik
gömülü dişlere ait dental folikülün kistik ve neoplazik değişim riskinin oral
mukozadan daha fazla olmadığı ve bu dişlerin profilaktik çekiminin gerekli olmadığı
sonucuna varılmıştır. Sigara paket yılı arttıkça CD44 skorunun azalması, SHK
v
vakalarında CD44 ekspresyonlarının azalmış olduğu göz önüne alınırsa, sigara
kullanımının karsinogenezi tetikleyebileceği, cinsiyetin ve sigara kullanımının tam
gömülü alt yirmi yaş dişi dental folikülünde ve oral mukozada CD44 dağ ılımı ve
yoğunluğ unu etkilediği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, sigara kullanımının patoloji gelişim riskini arttırdığ ına ya da
sigara kullanan hastalarda profilaktik çekimin düşünülmesi gerektiğ ine dair bulgulara
rastlanmamıştır. Asemptomatik gömülü yirmi yaş diş lerine yaklaşım konusunda ise
son söz henüz söylenebilmiş değ ildir. Her iki konuda da konsensus olabilmesi için
örneklem sayısının daha çok ve takibin daha uzun olduğu araştırmalara ihtiyaç
vardır.

Abstract:
Impacted teeth may remain in bone or mucosa for many years without any
symptoms and may cause pathology development as symptomatic or asymptomatic.
At present, there is no consensus about the surgical extraction of asymptomatic
impacted third molar teeth yet. The reason for reporting different opinions on that
topic is that these teeth can lead to pain, infection, temporomandibular joint
complaints, root resorption in adjacent teeth, as well as the potential to transform
cystic or neoplastic pathologies from dental follicles surrounding impacted teeth. But
they may not be cause any pathology and complaints for years. Dental follicle
surrounds enamel organ and dental papillae during tooth development, and stays
attached to the crown when the tooh is impacted. This tissue is composed of fibrous
connective tissue and odontogenesis epithelial debris which it is reported to be the
causative agent of pathology. Radiographically, a dental follicle has a thin,
semicircular appearance emerging from the enamel-cement junction, which is seen as
a radiolucent area surrounded by radiopaque borders around the impacted teeth. The
main purpose of the histological evaluation of the follicle is to establish the
proliferative activity of the follicle which has a a radiographically normal appearance
and also to get a pathological criterion to determine the incidence of cystic changes.
It is difficult to detect pathologic developmental or early stage pathologies only by
radiographic examination. For this reason, it is important to perform
histopathological examination of the dental follicle routinely after the extraction for
definite diagnosis.
Ki-67 is an antigen associated with cell proliferation that can be seen in the S,
G2 and M phases of the cell cycle other than G0. It is a cheap and useful marker that
can be observed in the late G1 phase not in early G1, for the detection of tumor cell
proliferation in a normal or neoplastic tissue .
It has been reported that CD44 is a multifunctional surface molecule involved
in processes cell proliferation, cell differentiation, cell migration, angiogenesis,
presentation of cytokines, lymphocyte distribution, T cell activation, chemokine and growth factor presentation at relevant receptors, introduction of proteases into cell
membranes. CD44 is essential in all these physiological activities in normal cells,
also plays a role in the pathological activities of precancer and cancer cells.
Smoking a global problem that has not yet been fully controlled, is important for
dentistry World because the area first exposed to cigarette smoke in the body is the
oral cavity. It has been reported that when the cells exposed to nicotine, the dynamic
balance between cell death and proliferation required for normal cell function is
impaired and leads to an increase in favor of proliferation.
This study was carried out to investigate whether cigarette smoking causes
pathological degenerations in the dental follicle and the changes in expression of Ki-
67, previously detected in various cancers, odontogenic cysts, and tumors, and
increased with epithelial proliferation, and also distribution and intensity of CD44
which was altered in benign, premalign and malign lesions of oral cavity and also
associated with prognosis in previous studies.
In our study, dental follicles and oral mucosa samples obtained from 52
patients with clinical and radiographic asymptomatic fully impacted lower third
molar teeth, 26 smokers and 26 non-smokers were evaluated.
Statistical analyzes were performed using the SPSS 21.0 (IBM Corp.
Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0, Armonk, NY: IBM
Corp.) program.
Our study concluded that cigarette use and gender did not affect the dental
follicle and oral mucosa Ki-67 density in fully impacted in the lower third molar, the
cystic and neoplastic change in the dental follicle of the asymptomatic implanted
teeth was not greater than the oral mucosa and the prophylactic extraction of these
teeth is not necessary. It has been found that cigarette smoking can induce
carcinogenesis, because of the reduced CD44 score as the cigarette pack year
increases and when considering the decreased CD44 expressions in squamous cell
carcinoma cases. Also gender and smoking influence CD44 distribution and density
in fully impacted lower third molars.
Nevertheless, no exact findings were found that cigarette smoking increases
the risk of developing pathology, or that prophylactic extraction should be
considered in patients with cigarette smoking. For the approach to asymptomatically impacted third molar teeth, the last word has not been said yet. In order to have a
consensus on both topics, there is need for more researches that the number of
sample is higher and the follow-ups are longer.