Öğretmenlerin çevre bilinci düzeyinin belirlenmesi- Ankara Etimesgut örneği
Determination of teachers' environmental consciousness level- Ankara Etimesgut example
Yazar: ELİF SİDA KARAİSMAİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. SİNAN ERTEN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara-Etimesgut = Ankara-Etimesgut ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Tutumlar = Attitudes ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Eğitimin ana bileşeni olan öğretmenlerin, çevre eğitiminin de merkezinde yer aldığı ve öğrencilere rol model olarak sosyal öğrenmenin de gizil bir ögesi olduğu aşikardır. Etkili bir çevre eğitimi için sadece fen öğretmenlerinin değil tüm branş öğretmenlerinin çevre bilgisinin, çevreye yönelik tutumunun ve çevre dostu davranışlarının düzeyinin yüksek olması bir gereklilik halini almıştır.
Bu çalışmanın amacı hizmette aktif olarak görev alan öğretmenlerin çevre bilgisi, çevreye yönelik tutumu, çevre dostu davranışları ile çevre bilinci düzeyini belirlemek ve bunlar üzerinde branş, cinsiyet, deneyim süresi gibi belirli değişkenlerin bir etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır. 
Çalışma 2016-2017 eğitim öğretim yılında Ankara ili Etimesgut ilçesinde farklı eğitim kademelerinde görev alan, farklı branşlarda ve gönüllü olarak araştırmaya katılan 302 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca çalışma, ülkemizin farklı sosyoekonomik seviyeden vatandaşları temsil eden bölgeleri içeren Ankara'nın Etimesgut ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Bu sayede, bu çalışma Ankara genelindeki öğretmenlere dair genel bir fikre sahip olunmasına aracı olacaktır. 
Nicel bir ölçek olan "Çevre Bilinci Ölçeği" ile veri toplanmıştır. Ölçeğin başında 13 maddelik katılımcıların demografik bilgileri ve çevre hakkında çeşitli açık uçlu soruların bulunduğu bir bölüm yer almaktadır. Ölçek 20 şer maddelik 3 bölümden oluşmakta ve çevreye yönelik bilgi, tutum ve davranışları ölçmeye yönelik sorular içermektedir.
Verilerin analizi SPSS 22.0 ile gerçekleştirilmiş; Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri, t testi, Varyans analizi (ANOVA), regresyon ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Güvenilirliğin test edilmesi amacı ile Cronbach α analizi uygulanmış, sonuncunda Cronbach α katsayısı 0,98 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca ölçeğin yapı geçerliliğinin test edilmesi amacı ile ölçeğe faktör analizi uygulaması yapılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre katılımcıların cinsiyetlerinin tutum ve bilgi düzeylerine etkisi olduğu ancak davranışları üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür. Çocuklukta bitki ve hayvanlarla ilgilenenlerin, çevreye yönelik tutumu olumlu yönde etkilenmiştir. Ayrıca çalışmada tutum ve bilginin davranış üzerinde tek başına olumlu etki oluşturmadığı, ancak bilgi ve tutumun birbiri üzerinde pozitif yönde etkisinin olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the environmental knowledge, attitudes towards the environment and environmentally friendly behaviors, i.e., the level of environmental awareness of in-service teachers and to understand whether certain variables such as major, gender, duration of experience affects these issues.
The study was carried out in 2016-2017 academic year with 302 voluntary teachers who are in different education stages and majors in the city of Etimesgut in Ankara. In addition, the area of the study, represents the regions of Turkey where citizens are from different socioeconomic levels. In this regard, this study will be instrumental in having a general idea of ​​the teachers in Ankara.
Data were collected with a quantitative scale called "Environmental Awareness Scale". The scale starts with a section consisting of 13 questions which are about demographic information of participants and the environment. The scale consists of 3 chapters which each of them contain 20 questions to measure knowledge, attitude and behavior towards the environment.
Analysis of the data was performed with SPSS 22.0; frequency, percentage, mean, standard deviation values, t test, analysis of variance (ANOVA) and correlation analyzes were applied. With the aim of testing the reliability, Cronbach α analysis was applied, as a result Cronbach α coefficient was found to be 0.98. In addition, factor analysis was performed with the aim of testing the construct validity of the scale.
According to the research findings, participants' genders were found to have an effect on attitude and knowledge levels but not on their behaviors. The attitudes towards the environment of those who are interested in plants and animals in their childhood have been positively influenced.  Moreover, it has been observed that attitude and knowledge do not have a positive effect on behavior alone but knowledge and attitude have a positive effect on each other.