DEHB'li çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin öfke kontrolü ve stresle başa çıkma becerilerinin karşılaştırılması
Comparison of anger management and stress coping strategies among mothers of children with or without ADHD
Yazar: EREN TRABZON
Danışman: YRD. DOÇ. SAMURAY ÖZDEMİR
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Öfke kontrolü = Anger control ; Ölçekler = Scales

Özet:
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) bireylerde aşırı hareketlilik hali ile birlikte dürtüselliğin görüldüğü bir patolojik bozukluktur. Bu rahatsızlık bireylere etki ettiği derecede bireye bakım verenlere de etki etmektedir. Bu noktada etkilenen temel kişiler annelerdir. Yapılan bu araştırmanın amacı, DEHB tanısı alan ve almayan çocukların annelerindeki öfke yönetimi ve stresle başa çıkma becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla yürütülen araştırma, 05.01.2015-30.06.2015 tarihleri arasında kamuya bağlı bir hastanede yaşları 26 ile 52 yıl arasında değişen toplam 80 anne ile yapılmıştır. Araştırmanın sonunda DEHB tanısı almış çocukların annelerinde sürekli öfke tarzları ölçeği puanları, çocuğu DEHB tanısı almamış olan annelere göre daha düşük bulunmuş; bununla birlikte bu annelerin stresle baş etmede değişik tarzlar benimsedikleri görülmüştür. DEHB tanısı almış çocukların annelerinde hastalığın getirdiği zorluklarla başa çıkmada öfke puanları daha düşük bulunurken; bu annelerin stresle başa çıkma tarzlarının bunda etkili olduğu düşünülmektedir. Öte yandan eğitim, annenin yaşı, çocuğun yaşı ve maddi durum gibi değişkenler de annelerin öfke yönetimi ve stresle başa çıkma becerilerini etkileyen etmenler olarak saptanmıştır. Yapılan analizler sonucu elde edilen bulgular var olan yazılı literatür ışığında tartışılmış olup; kendinden sonraki araştırmalar için yol gösterici olabilecek yeni bilgiler içermektedir.


Anahtar Kelimeler : Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, DEHB, Öfke Kontrolü, Stresle BaĢa Çıkma

Abstract:
Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is a pathological disorder in which individuals are observed to be overly active and impulsive. The disorder does not only affect the individuals who are diagnosed with it, but it affects the caregivers of these individuals as well. Mothers are the most affected in this regard. This research investigates skills such as anger control and stress management as it relates to being a caregiver of an indiviual who is diagnosed with ADHD; to this end, this study compares mothers who have children with ADHD and the mothers with normally developing children. This research is conducted between 05.01.2015 and 30.06.2015 at a government hospital on 80 mothers, whose age range between 26 and 52 (Mean Age, 35,50±5,56). Although the mothers who have children with ADHD had low scores on the State-Trait Anger Scale, they were observed to apply differenttypes of strategies to overcome stress. These different strategies, the mothers use to overcome various difficulties caused by ADHD, are considered to contribute to their low scores on the State-Trait Anger Scale. Besides this, factors such as the age of the mother, the age of the children and economical conditions  also influence the mothers' stress control and anger management skills. The findings of this research, based on the data analysis, are evaluated in depth in the discussion section and the results of this study provide new insights into future research.


Keywords : Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD, Anger Management, Coping With Stress