Üstün yetenekli öğrencilere sunulan olumlu davranışsal destek temelli problem davranışları önleyici sınıf yönetimi uygulamaları: Eylem araştırması
Positive behaviour support based preventive classroom management practices for gifted students: An action research
Yazar: MAHMUT ÇİTİL
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Olumlu davranış desteği = Positive behavioural support ; Problem davranış = Problem behavior ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Özel eğitim = Special education ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; ayrı eğitim ortamında öğrenim gören üstün yetenekli öğrencilerin problem davranışlarını azaltmak için olumlu davranışsal destek temelli önleyici sınıf yönetimi becerilerini sınıf öğretmenlerine kazandırmak için verilen eğitimin ve yapılan davranışsal danışmanlığın öğretmenler ve öğrenciler üzerindeki etkisini belirlemektir. Eylem araştırması yaklaşımı ile yapılan bu araştırmada problem alanın belirlenmesi, verilerin toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanması, eylem planının oluşturulması, uygulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinden oluşmaktadır. Bu kapsamda Ankara ilinde bulunan üstün yetenekli öğrenciler için açılmış bir vakıf okulun ilkokul birinci sınıflarından birinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında dört öğretmenin davranış ve sınıf yönetimi becerilerini geliştirmek amacıyla olumlu davranışsal destek temelli önleyici sınıf yönetimi eğitim programı ve ardından davranışsal danışmanlık sunulmuş ve öğretmenlerin gelişen becerilerinin dört öğrenci davranışlarındaki etkisine bakılmıştır. Ayrıca öğrenci velilerinden ve öğretmenlerden sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlere olumlu davranışsal destek temelli önleyici sınıf yönetimi programını uygulamada gerekli olan bilgi ve deneyimi kazandırmak için hazırlanan öğretim programı öğretmenlerin sınıf yönetim becerilerini arttırmakta kısmen etkilidir. Bu etki öğretmenlere teorik düzeyde verilen eğitim onların bilgi düzeyini arttırmakta ancak beceri düzeylerini geliştirme ve sınıftaki davranış problemlerini azaltma konusunda yetersiz olabilmektedir. Öğretmenlere olumlu davranışsal destek temelli önleyici sınıf yönetimi programını uygulamada gerekli olan bilgi ve deneyimi kazandırmak için sunulan davranışsal danışmanlık ise etkilidir. Davranışsal danışmanlık öğretmenlerin önleyici sınıf yönetimi becerilerini öğretim programından daha fazla arttırmıştır. Bu araştırma ortaya koymuştur ki olumlu davranışsal destek temelli önleyici sınıf yönetimi uygulamaları sonunda artan öğretmen becerileri öğrencilerin olumlu ve olumsuz davranışları üzerinde etkilidir.


Anahtar Kelimeler : Üstün Yetenekli, Önleyici Sınıf Yönetimi, Davranış Değiştirme

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of the training and the behavioural guiding provided to classroom teachers to enable them with the positive behavioural support based preventive classroom management skills to improve the problematic behaviour of gifted students out of the classroom environment. The study conducted by using Action Research Approach, is made up of the following process: determining the problematic area, gathering, analysing and evaluating the data, making an action plan, applying and evaluating it. The study is conducted with the first grade students attending a private primary school which is opened especially for gifted children. During the study, to improve the behavioural and classroom management skills of four teachers, first PBS (Positive Behavioural Support) based preventive classroom management training and then behavioural guiding training is provided and the effect of improved teacher skills is observed on four gifted children. Furthermore, social validity data is gained from the teachers and the parents. According to the results gained; the training program prepared to provide the teachers with the necessary information and experience in applying to positive behavioural support based preventive classroom management is effective. However; this effect might be inadequate in decreasing the amount of problematic behaviours in the classroom. Behavioural guiding provided to the teachers for applying positive behavioural support based preventive classroom management skills and getting necessary skills is effective in improving teachers' classroom management skills. Behavioural guiding has improved the preventive classroom management skills of teachers more than the educational programs did. Moreover, it is observed that the improved skills of the teachers at the end of the behavioural support guiding process have been more effective on the positive and problematic behaviour of students.


Key Words : Gifted Students, Preventive Classroom Management, Changing Behaviour