Tarihi yığma yapılarda kullanılan metal bağlantı elemanlarının deneysel metotlarla incelenmesi
Historic masonry structures used in methods experimental investigation of metal fasteners
Yazar: SERKAN USLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ URAL
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünya geneline baktığımızda, tarihi yapı olarak adlandırdığımız yapı türlerinin büyük kısmı, büyük taş bloklardan oluşan yığma yapı tekniği ile inşa edilmiştir. Bununla birlikte az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, kırsal kesimde ve şehirlerin gecekondu bölgelerinde konutlar, kullanıcıları tarafından taş, kerpiç, briket veya pişmiş toprak tuğlalardan yığma yapı şeklinde inşa edilmektedir.
Ülkemiz, depremlerin büyük can kayıplarına neden olduğu bir coğrafya üzerindedir. Bununla birlikte tarihi yığma yapıların birçoğu ile kırsal kesimde ve kentlerde inşa edilen yığma yapıların büyük bir bölümü deprem bölgelerindedir.
Yığma yapılarda deprem yükleri duvarlarda kayma gerilmeleri oluşturur. Bu nedenle yığma duvarların kayma dayanımlarının artırılması gerekmektedir. Bu çalışmada; ilk aşamada tarihi yığma yapılarda kullanılan metal bağlantı elemanları irdelenmiştir. İkinci aşamada, deneysel çalışmalar için yapılacak numune duvarlara ait yığma birimler ile harcın basınç dayanımı ve çekme dayanımları ilgili standartlar doğrultusunda deneysel olarak araştırılmıştır. Ayrıca metal bağlantı elemanlarının çekme dayanımları da ilgili standart dikkate alınarak deneysel çalışmalar sonucunda hesaplanmıştır. Üçüncü aşamada, metal bağlantı elemanları kullanılarak yapılan numune duvarlarında, duvarın davranışı ve dayanımı, deneysel çalışmalar sonucunda elde ettiğimiz sonuçlar dikkate alınarak irdelenmiştir. 
Çalışma, referans ve metal bağlantı elemanları ile oluşturulan model taş yığma duvarlar üzerine yapılan deneysel çalışmalar şeklindedir. Metal bağlantı elemanları olarak kenet ve zıvana kullanılmıştır. Deneysel çalışmada, 1 adet referans numune olmak üzere toplam 13 adet 650x730x150 mm3 boyutlarında taş yığma duvar numunesi diyagonal basınç etkisine tabi tutulmuştur. Her bir yığma birimin boyutu 100x150x200 mm3?tür. Duvarların diyagonal deneye tabi tutulmasındaki esas amaç, bu duvarların kesme etkisindeki davranışlarını incelemektir. Numune duvarların bir adedi kenet ve zıvana kullanılmadan yalın şekilde doğal taşlardan oluşan referans model duvar, diğerleri kenet ve zıvanalar kullanılarak yapılan model duvarlardır. Çalışmada artan yük kademelerinde yer değiştirmeler tespit edilmiş, kırılma şekilleri fotoğraflarla gösterilmiştir. Numunelerin kırılma yüklerine ve kesme dayanımlarına göre değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak kenet ve zıvanalar ile yapılan model taş yığma duvarlar, referans model taş yığma duvara göre daha yüksek dayanım göstermişlerdir.

Abstract:
When we look at the world in general, the majority of building types, refer to the historical building, built with large stones masonry techniques. However, the less developed and developing countries, households in rural and slum areas, users of stone, adobe, brick or terra cotta brick masonry building is built in the shape.
Our country is a great loss of life caused by earthquakes on geography. However, with many historic masonry structures masonry structures built in rural areas and a large part of urban earthquake regions. 
Shear stresses on the walls of masonry structures creates earthquake loads. For this reason the shear strength of the masonry walls should be increased. Nowadays, many studies have been conducted on the behavior of masonry walls. This study examined the initial stage of metal fasteners used in historical masonry buildings. In the second stage, the sample made for experimental studies of the walls of the mortar compressive strength and tensile strength of masonry units were investigated in accordance with the relevant standards. Also standard on metal fasteners tensile strength is calculated taking into account the result of experimental studies. The third stage, the walls of the sample using metal fasteners, wall behavior and strength, by considering experimental results are the results from our studies examined.
The study was created with the metal fasteners of reference and experimental studies on the model in the form of stone masonry walls. The metal clamp and dowel fasteners are used. In the experimental study, a total of 13 to 1 the reference sample size of 650x730x150 mm3 sample of stone masonry walls subjected to diagonal compression effect. Masonry each unit size 100x150x200 mm3. The main purpose of the handling of the diagonal walls tested, to investigate the behavior of the influence of the shear walls. Sample a number of walls of natural stone to lean clamp and dowel a reference model for the use of the model wall, the others models using clamp and dowel walls. The study identified the increasing load levels of displacement, refraction shapes been displayed photographs. As a result, the model with clamp and dowels stone masonry walls, stone masonry wall higher than the reference model showed strength.