Ali Süha Delilbaşı'nın hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme
A research on the life and works of Ali Süha Delilbaşı
Yazar: MELİKE YAKUT
Danışman: DOÇ. DR. EYLEM DERELİ SALTIK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature

Özet:
Fecr-i Âtî Topluluğu'nun yayımladığı beyannamede imzası bulunan yazarlardan biri olan Ali Süha, kaleme aldığı mensur şiirleri ve kısa hikâyeleriyle tanınmaktadır. Edebi hayatına, 1908 sonrasında Musavver Muhit, Resimli Kitap, Şiir ve Tefekkür, Servet-i Fünûn, Musavver Kadın, Kanat ve Aşiyan gibi muhtelif süreli yayınlarda yayımladığı mensur şiir, kısa hikâye ve eleştiri türündeki eserleriyle başlamış daha sonra roman, tiyatro eseri, çeviri ve sözlük çalışmalarıyla devam etmiştir. Türk edebiyatı tarihi açısından en çok gazete ve derginin çıkarıldığı, pek çok yazar ve şairin farklı edebi oluşumlar içinde olduğu II. Meşrutiyet devrinde Ali Süha Delilbaşı'nın Servet-i Fünûn etkisi ve Fecri Âtî Topluluğu çizgisinde, farklı dergilerde yayımladığı yazılarının ortaya çıkarılıp incelenmesi, dönem hakkında daha çok bilgiye ulaşılması açısından önemlidir.
Bu çalışmada Ali Süha Delilbaşı'nın hayatı ve eserleri üzerine detaylı ve titiz bir literatür çalışması yapılmış, ansiklopedik bilginin ötesine geçilmiştir. Birinci bölümde, hayatı kronolojik bir sırayı takip ederek anlatılmış ve günlük yaşantısının, yazın dünyasını nasıl şekillendirdiğinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, Ali Süha Delilbaşı'nın roman, tiyatro, kısa hikâyeleri, mensur şiirleri, eleştiri yazıları ve diğer eserleri ayrı başlıklar halinde incelenmiştir. Eserleri merkeze alarak, yaşadığı devrin edebi temayülleriyle ilişkisi yansıtılmıştır. Sonuç bölümünde elde edilen veriler birbiriyle ilişkilendirilerek, Ali Süha Delilbaşı'nın hayatı ve eserlerinin Türk edebiyatı tarihindeki konumu belirlenmiştir.

Abstract:
Ali Süha, who was one of the people signed the declaration being published by Fecr-i Âti community, is known with his short stories and prose poetry he wrote. His literary journey began after 1908 when he published his works in the genres such as prose poetry short story and critical review in various periodical publications such as Musavver Muhit, Resimli Kitap, Şiir ve Tefekkür, Servet-i Fünûn, Musavver Kadın, Kanat ve Aşiyan, and continued in novel, theatrical production, translation and dictionary works. In order to reach more information about the period, it is important to reveal and analyze the works of Ali Süha Delilbaşı published under the influence of Servet-i Fünûn and Fecri Âtî Community in different journals in the Second Constitutional Era when, in terms of the history of Turkish literature, the most newspapers and magazines were published, and many writers and poets were in different literary formations.
In this study, a meticulous literature research about the life and works of Ali Süha Delilbaşı has been done and it goes beyond the encyclopedic information. In the first chapter, his life is explained in a chronological order and it is told that how his daily life formed his literary world. In the second part, novels, theatre plays, short stories, prose poems, critical reviews and other works by Ali Süha Delilbaşı are analyzed under separate titles. On the basis of his works, his relationship with the literary tendency of his era are represented. In the conclusion part of the study, obtained data is associated with each other and status of the life and works of Ali Süha Delilbaşı in the history of Turkish literature are determined.