Acil servise üst gastrointestinal sistem kanamaları ile başvuran hastalarda vena kava inferior ve aort çapının ultrasonografi ile görüntülenmesinin yatış, taburculuk ve morbidite üzerine etkilerinin araştırılması
Researching the effects of visualization of vena cava inferior and aortic diameter by ultrasound on hospitalization, discharge and morbiity in patients admitted to the emergency department with upper gastrointestinal hemorrhage
Yazar: MUHAMMED SALTUK DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH TANRIVERDİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Aort = Aorta ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Vena cava inferior = Vena cava inferior

Özet:
Amaç: Gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları yüksek mortalite, morbidite ve yatış maliyeti nedeniyle acil servis başvurularında kritik öneme sahip olmakla birlikte en sık üst GİS kanamaları görülür. Acil servise üst GİS kanama ile başvuran hastaların transfüzyon ihtiyacı, yatış ve taburculuk sürelerini saptamak için kullanılan altın standart bir skala ve/veya tetkik bulunmadığından ultrasonografi (USG) uygulaması, hızlı ve invaziv olmayan bir yöntem olarak kullanılabilir.  Bu sebeple çalışmamızda üst GİS kanama ile başvuran hastalarda, vena kava inferior (VKİ) ve aort çapının USG ile görüntülenmesinin yatış, taburculuk, morbidite ve mortalite üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Çalışmaya 01/02/2019 ile 01/10/2019 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi acil servisine başvuran 18 yaş üstü üst GİS kanamaya sahip 45 hasta ve kontrol grubu olarak hipovolemi görülmeyen 45 gönüllü dahil edildi. Hastaların VKİ ve aort çapları USG kullanılarak prospektif olarak kayıt edildi.
Bulgular: Hasta grubunun yaş ortalaması 67±19 iken, kontrol grubunun 74±9 olarak hesaplanmıştır. Kontrol grubu ve hasta grubu VKİ ekspiryum çapı, inspiryum çapı ve VKİ kollaps indeksi ortalama değerleri sırası ile 18,47±2,5 mm 15,2±2,4 mm ve 0,18±0,06; 15,56±3,6 mm, 13,2±3 mm ve 0,15±0,12 olarak bulunmuştur. Kontrol grubu ve hasta grubu aort suprarenal çapı ve infrarenal çapı ortalama değerleri sırası ile 24,3±2,2 mm ve 21,7±2,3 mm; 19,0±3,6 mm, 17,0±3,4 mm bulunmuştur.  Tüm bu parametreler kontrol grubu ile karşılaştırıldığında hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük değerler kaydedilmiştir (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamızda VKİ çapı, aort çapı ve VKİ kollapsibilite indeksi değerleri üst GİS kanamalı hastalarda daha düşük bulunmuştur ve acil serviste hastalığın tanısında yardımcı olarak kullanılabilmekle birlikte, değerlerdeki bu düşüşün hastaların taburculuk ya da yatış kararının verilmesinde bir etkisi belirlenememiştir. Ancak bu konuyla ilgili daha çok hastanın değerlendirildiği, çok merkezli ileri klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Üst gastrointestinal kanama, vena kava infeior çapı, aort çapı, vena kava kollapsibilite indeksi

Abstract:
Objective: Gastrointestinal system (GIS) bleeding is critical in emergency department admissions due to high mortality, morbidity, and hospitalization costs. Upper GİS bleeding is the most common type. Ultrasonography (USG) can be utilized as a rapid and noninvasive method in patients admitted to the emergency department due to upper GIS bleeding. We aimed to investigate the impact of ultrasonographic examination of the calibers of vena cava inferior (VCI) and aorta on hospital admissions, discharge from hospital, and morbidity and mortality in patients with upper GIS bleeding.
Materials and Methods: Forty-five patients older than 18 years old, who were admitted to the emergency department of Ankara Şehir Hastanesi due to upper GIS bleeding from 01/02/2019 to 01/10/2019, were included in study as control group with 45 volunteers without hypovolaemia. The diameters of VCI and aorta were measured with USG and recorded prospectively.
Results: The mean age was 67±19 years in patient group and it was 74±9 in control group. The mean values of the expiratory diameter, inspiratory diameter, and VCI collapsibility index in control and patient group were 18.47±2.5 mm, 15.2±2.4 mm, 0.18±0.06 mm; 15.56±3.6 mm, 13.2±3 mm, 0.15±0.12 respectively. The mean values of the suprarenal and infrarenal diameters of aorta in control and patient group were 24.3±2.2 mm, 21.7±2.3 mm; 19.0±3.6 mm, 17.0±3.4 mm, respectively.  Intergroup comparisons revealed significantly lower values in all of these parameters in patient group compared to control group (p<0.001).
Conclusion: In our study; diameters of VCI and aorta and VCİ collapsibility index were lower in patients with upper GIS bleeding compared to control group. Despite utility of these parameters as adjuncts in making the diagnosis in emergency department, no impacts of these low values were identified on decision-making process of hospital admissions or discharges. This issue can be investigated in more detail with more comprehensive studies.

Key Words: Upper gastrointestinal bleeding, vena cava inferior diameter, aorta diameter and vena cava inferior collapsibility index.