Tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda öz bakım ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between self care and quality of life in patients diagnosed type 2 diabetus mellitus
Yazar: MERVE FİT
Danışman: PROF. DR. ZÖHRE IRMAK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastaların öz bakım ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu kesitsel ve ilişkisel çalışma Temmuz 2022-Ağustos 2022 tarihleri arasında bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Endokrinoloji Kliniği ve Diyabet İzlem ve Eğitim polikliniğinde yapılmıştır. Çalışmanın yapıldığı tarihler arasında klinik ve polikliniğe başvuran ve tip2 diyabetes mellitus tanısı alan 125 hasta örnekleme alınmıştır. Verilerin toplanmasında sosyodemografik ve klinik özelliklerini içeren soru formu, öz bakım gücü ölçeği ve Ferrans Powers yaşam kalitesi ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve hiyerarşik regresyon analizi testleri kullanılmıştır. P <0.05 istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Hastaların, öz bakım gücü puan ortalaması 76±21.4, yaşam kalitesi total puan ortalaması 19.9±4.39 bulunmuştur. Öz bakım ve yaşam kalitesi arasındaki korelasyona göre öz bakım gücü ile yaşam kalitesi total ve 2 alt boyutu arasında (sağlık ve fonksiyonel durum, psikolojik ve manevi durum) istatistiksel olarak anlamlı, pozitif, güçlü düzeyde ilişki olduğu (>0.5) görülmüştür. Öz bakım gücü ile cinsiyet (zMWU =1294, P=0.001) eğitim durumu (zMWU=448, P=0.001), komplikasyon oluşma durumu (zMWU=92, P=0.036) ve beden kitle indeksi (KW=6.704, P=0.035) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Öz bakım ve çalışma durumu varyansın %58'ini açıklayarak, yaşam kalitesi ile önemli derecede ilişkili olduğu belirlenmiştir (β=0.732, P=0.001). Tip 2 diyabetli hastalarda öz bakım ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Öz bakım stratejilerinin kullanılması, hastaların yaşam kalitesi ve diğer hasta sonuçlarının gelişmesine yol açabilir.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between self-care and quality of life in patients with type 2 diabetes mellitus. This cross-sectional and correlational study was conducted between July 2022 and August 2022 in the Endocrinology Clinic and Diabetes Follow-up and Training Polyclinic of a Training and Research Hospital. Between the dates of the study, 125 patients who applied to the clinic and outpatient clinic and were diagnosed with type 2 diabetes mellitus were included in the sample. A questionnaire including sociodemographic and clinical characteristics, self-care power scale and Ferrans-Powers quality of life scale were used to collect data. Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis and hierarchical regression analysis tests were used in the analysis of the data. P <0.05 was considered statistically significant. The patients' mean self-care power score was 76±21.4, and the total quality of life score was 19.9±4.39. According to the correlation between self-care and quality of life, there was a statistically significant, positive, strong correlation between self-care power and total and 2 sub-dimensions of quality of life (health and functional status, psychological and spiritual status) (>0.5). Self-care power and gender (zMWU = 1294, P = 0.001), educational status (zMWU = 448, P = 0.001), occurrence of complications (zMWU = 92, P = 0.036), and body mass index (KW = 6.704, P = 0.035) was found to be significant. It was determined that self-care and employed status was significantly associated with quality of life, explaining 58% of the variance (β=0.732, P=0.001). A significant relationship was found between self-care and quality of life in patients with type 2 diabetes. The use of self-care strategies can lead to improved patients' quality of life and other patient outcomes.