Üstün ve normal zeka tanılı çocukların bağlanma davranışının sosyal-duygusal ve davranışsal sorunlarla ilişkisi
The relation between attachment to social-emotional and behavioral problems of gifted and normal children
Yazar: SARA EVLİ ÖZHAN
Danışman: PROF. DR. BURAK DOĞANGÜN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Duygusal davranışsal bozukluklar = Emotional and behavioral disorders ; Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Sosyal davranış bozuklukları = Social behavior disorders ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Araştırmanın amacı üstün ve normal zekalı çocukların bağlanma davranışları ile sosyal-duygusal ve davranışsal sorunlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Üstün zeka psikanalitik bir anlayış çerçevesinde ve bağlanma kuramı kapsamında değerlendirilmiştir. Bu maksatla Bilim Sanat Merkezlerinde ve Üsküdar Belediyesine ait Üsküdar Çocuk Üniversitesinde eğitim gören, WİSC-R testi sonucu 130 ve üzeri IQ değerine göre üstün zeka tanısı almış öğrenciler ile araştırmacı tarafından WİSC-R testi uygulanarak 90-118 IQ düzeyine sahip olduğu tespit edilen normal zeka düzeyindeki öğrenciler araştırmaya dahil edilmiştir. Yaşları 9 ile 13 yaş arası, 30 üstün zeka ve 30 normal zeka olmak üzere iki örneklem grubu oluşturulmuştur. Öğrenciler cinsiyet, yaş, kardeş sayısı, anne-babanın eğitim düzeyleri ve ailelerin toplam aylık gelirleri bakımından eşleştirilmiştir. Öğrencilerin bağlanma davranışlarını değerlendirmek için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYE-II)-Orta Çocukluk Ölçeği kullanılmıştır. Sosyal-duygusal ve davranışsal sorunlara ilişkin değerlendirme yapabilmek için, 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği (CBCL/6-18), Uyumlu-Uyumsuz Mükemmeliyetçilik Ölçeği (UUMÖ) ve Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği (CBSÖ) uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizlere göre, üstün ve normal zeka grupları arasında, bağlanma düzeyleri bakımından fark bulunmamıştır. Sosyal-duygusal ve davranışsal sorunlar açısından, ölçeklerin bazı alt testlerinde farklılıklar tespit edilmiştir. YİYE-II ile elde edilen bağlanmanın kaçınma ve kaygı boyutlarının, üstün ve normal örneklemde, farklı sosyal-duygusal ve davranışsal sorunlar ile ilişkili olduğu görülmüştür. Her iki grubun sosyal-duygusal ve davranışsal sorunlarının birbirleri ile korelasyonlarında farklılıklar görülmüştür. Ayrıca iki grubun, bazı demografik özelliklere göre, alt ölçeklerden elde ettikleri puanların farklılaştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to conduct the correlation of normal and gifted children attachment to social-emotional and behavioral problems. The concept giftedness were assessed from the psychoanalytic and attachment theory, to bring a different view point of giftedness and social-emotional wellbeing of gifted children. The study was implemented with students who have an IQ of 130 according to WISC-R and who visit the schools for gifted students from the Ministry of Education (BILSEM) and Üsküdar Municipality (Üsküdar Çocuk Üniversitesi). The participants of the control group was selected with an IQ of 90-118 at a normal intelligence. The IQ assessments of the control group was accomplished with the WISC-R. Participants of the test and control group were matched according there gender, age, number of siblings, education levels of the parents and their total income. In order to evaluate the attachment behaviors of the students the Experiences in Close Relationships Scale Revised – Middle Childhood (ECR-R), the Child Behavioral Check List (CBCL/ 6-18), Adaptive-Maladaptive Perfectionism Scale and Coopersmith Self-Esteem Scale were used. According to the statistical analyzes, there was no difference between the gifted and normal samples in terms of their attachment levels. In terms of social-emotional and behavioral problems, differences were found in some subtests of the scales. It has been found that the avoidance and anxiety dimensions are associated with different social-emotional and behavioral problems in gifted and normal samples. The social-emotional and behavioral problems of both groups dissociated with reference to their correlations. It was also figured out, that the scores of the two groups had been differed based on their demographic characteristics.