İnterferon beta ve fingolimod kullanmış olan multipl sklerozlu hastalardaanksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi düzeylerinin karşılaştırılması: Retrospektif bir çalışma
Comparison of anxiety and depression levels and quality of life in patients using interferon beta or fingolimod: A retrospective study
Yazar: ŞAHİN KAVALCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ULVİ UCA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş
Multipl Skleroz (MS) kronik, demiyelinizan bir hastalıktır, dünya çapında bir milyondan fazla kişiyi etkilemektedir ve psikiyatrik komorbidite yükü fazladır. Psikiyatrik komorbiditeler ise yaşa kalitesinde azalma, yorgunlukta artma ve hastalık modifiye edici tedavilere daha düşük uyumla ilişkilidir. Ek olarak, beta interferonların de novo olarak depresyona neden olduğu veya var olan depresyonu kötüleştirdiği gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı Relapsing Remitting MS (RRMS) hastalarında, interferon beta veya fingolimod kullanan hastaları depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi düzeyleri açısından karşılaştırılmasıdır. Yöntem Çalışmaya interferon beta kullanan 24 hasta (Grup 1), fingolimod kullanan 24 hasta (Grup 2) olmak üzere 48 hasta dahil edildi. Anksiyete semptomları Hospital Anxiety and Depression (HADS) ölçeği ile değerlendirildi. Depresyon semptomları Center for Epidemiologic Studies Depression (CES-D) ve HADS ölçeği ile değerlendirildi. Yaşam kalitesi ise World Health Organization Quality of Life (WHOQOL- BREF) ölçeği ile değerlendirildi. HADS-anksiyete alt ölçeği (HAD-A) için 11 eşik değeri, HADS-depresyon (HAD-D) alt ölçeği için 8 eşik değeri, CES-D ölçeği için 16 eşik değeri kullanıldı.
Bulgular
Grup 1'nin ortalama CES-D, HAD-D ve HAD-A skorları sırasıyla 21.8 ± 12.4, 6.0 ± 3.5, 7.7 ± 3.6'ydı. Grup 2'nin ortalama CES-D, HAD-D ve HAD-A skorları sırasıyla 24.0 ± 12.3, 6.4 ± 3.7, 7.7 ± 4.4'tü. CES-D skalası için 16 eşik değeri kullanıldığında, grup 1'deki hastaların %66.7'si, grup 2'nin %79.2'si depresyon açısından riskliydi (p=0.330). HAD-D için 8 eşik değeri kullanıldığında grup 1'in %37.5'inde, grup 2'nin %33.3'ünde depresyon vardı
11
(p=0.763). HAD-A için 11 eşik değeri kullanıldığında grup 1'in %25'inde , grup 2'nin %29.2'sinde anksiyete bozukluğu vardı (p=0.745). İnterferon ve fingolimod tedavisi kullanan hastalar arasında depresyon ve anksiyete düzeyleri açısından farklılık yoktu. Benzer şekilde WHOQOL-BREF ölçeğiyle değerlendirilen yaşam kalitesi tedavi grupları arasında farklılık göstermiyordu.
Sonuç
Depresyon ve anskiyete bozuklukları gibi komorbiditeler RRMS hastalarında sık görülmektedir. Yaşam kalitesi de genel populasyondan daha düşüktür. Ancak interferon beta ve fingolimod tedavisi kullanan hastalar arasında depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi düzeyleri farklı değildir.

Anahtar sözcükler: Multipl Skleroz, Depresyon, Anksiyete, Yaşam kalitesi, İnterferon beta, Fingolimod

Abstract:
Introduction Multiple sclerosis (MS) is a chronic demyelinating disease affecting one million people worldwide, with a significant burden of psychiatric comorbidity. Psychiatric comorbidity is associated with lower quality of life, more fatigue, and reduced adherence to disease-modifying therapy in multiple sclerosis. Moreover, it has been suggested that interferons (IFN) may cause depression de novo or worsen pre-existing depression. The aim of this study is compare depression, anxiety levels and quality of life in patients with Relapsing Remitting Multiple Sclerosis (RRMS) using interferon beta or fingolimod. Methods The sample included 48 patients with clinical RRMS including 24 patients using interferon beta (Group 1) and 24 patients using fingolimod (Group 2) treatment. Symptoms of anxiety were captured using the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS). Depressive symptoms were evaluated by Center for Epidemiologic Studies Depression Scale (CES-D) and HADS. The quality of life was determined by The World Health Organization Quality of Life (WHOQOL- BREF) scale. For HADS- anxiety subscale (HAD-A), a cut off score of 11, for HADS-depression subscale (HAD-D) a cut off score of 8, for CES-D a cut off score 16 was used. Results In group 1, the mean of CES-D, HAD-D and HAD-A score was 21.8 ± 12.4, 6.0 ± 3.5, 7.7 ± 3.6, respectively. In group 2, the mean CES-D, HAD-D and HAD-A score was 24.0 ± 12.3,