Tarihi kostüme Avantür Sineması'nda kahraman tiplemesinin psikolojik analizi
Pschological anlysis of the hero in Avantur Cinema
Yazar: TARIK EMRE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ESEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Arkın, Cüneyt = Arkın, Cüneyt ; Fantazya = Phantasia ; Kahramanlar = Heroes ; Psikolojik analiz = Psychological analysis ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Tarihsel fantazya, ?kostüme avantür? veya ?kostüme tarih? gibi isimler altında, 1965-75 arası Yesilçam'ın en popüler türlerindendi. Bu çalısma Cüneyt Arkın'ın basrolünü oynadıgıtarihi fantazya türü filmleri ve bu filmlerin kahramanlarını psikolojik analize tabi tutacaktır.Malkoçoglu, Battal Gazi ve Kara Murat serileri merkez alınarak Arkın'ın basrolünü oynadıgıkostüme avantür filmler içerdigi mitik özellikler ve mitik örtüsme noktaları tespit edilerekpsiko-mitoloji tarzında incelenecektir. Arkın'ın tanıttıgı kahraman modelinin analizi yapılarak,kimligini ve kahramanlık gücünü nereden aldıgı, seyirciyle nasıl bir etkilesim yaptıgıaçıklanacaktır. Arkın, inceledigimiz dönem boyu milliyetçi çizgi dogrultusunda yaptıgı tarihiaksiyon filmleriyle, genel olarak, kendini Türklerin kolektif bilinçdısındaki kahramantiplemesiyle özlestirerek, toplumun bilinçdısı hayallerini, özlemlerini gerçeklestiren mitler veimgeler üreterek kolektif bilinçdısının milli kahramanı haline gelmistir. Darbogazdan geçmedönemlerinde toplumlar kahramanlar üretir, bu filmler de bunun yansımasıdır. Dinamikpsikoloji açısından Arkın avantürleri kendi dönemi içinde incelendiginde görülür ki Türk insanıengelleyici otorite olarak Batı dünyası karsısında çaresiz kalısını ödünlemek için bu filmlerlebir ödipal çatısma (ödipal kahramanlık) hikayesi ortaya koyar. Avrupa karsısında yetersizlik,Rumlar ve Yunanlılarla olan Kıbrıs sorunu, ABD ambargosu gibi endiseleri sembolize edenbir baba figürü üretilir: Kahpe Bizans. Kastre edici bu canavar babaya karsı onu kastreedebilecek güçte bir kahramanı üretilir. Bu kahraman Malkoçoglu, Battal Gazi ve Kara Muratkarakterleriyle temsil edilir ve bu kahraman kastre eden babayı döver. Bu noktadainceledigimiz üç kostüme avantür serisi de kolektif planda cereyan eden bir ödipalçatısmanın dısa vurumudur. Nevrozlar savunmaya yöneliktir, rahatlamayı getirir ve toptançöküsü engeller. Bu açıdan Arkın filmleri hem kolektif bir nevrozu yansıtır hem de öncedenvarolan bir nevroz için sagaltımsal, tedavi edici, bir etkiye sahiptir.

Abstract:
Cinema, being a fantasy world, of course, also reflects depressed and unconscious desiresas presented in a psychology. In fantastic films, cinema-psychology/unconsciousnessrelation dominates. In fantastic films, tales, dreams, fantasies and every kind of epic narrativecomes to life. In this regard, we could think that cinema is a means of producing myth. Duringmid 60?ies and 70?ies in Turkey historical fantasia, officially named as; kostüme avantür(costumed adventure) or kostüme tarih (costumed history), was one of the most popular filmtype in Yesilçam. This thesis is going to analysis historic fantasia films which Cüneyt Arkınplayed the lead roles and their heros by means of psychoanalysis. Based on the series ofMalkoçoglu, Battal Gazi and Kara Murat films, kostüme avantür films which Arkın played thelead roles will be analyzed in a psycho-myth manner determining their mythic features andmythic similarities. By analyzing the hero type Arkın introduced, such questions will beobserved: what is his identity and where his power comes from and how he interacts with hisaudience. In the period which we examine, Arkın made himself identical with type of hero incollective subconscious of Turks in general. For a certain period and generation, Arkınbecome a national hero by producing myths and imagery of heroic adventures. Cüneyt Arkınbuilt up his own mythos beyond being a film star. Film stars are also symbols which displaythe mass of unconsciousness. Star types are also determined by the mass. The reason thatArkın is popular in today basically depends on expressing the desires of the collectiveunconscious of his society. He reflected desires and fantasias of his society in his films