Kritik hasta merkezli deri bakımının derinin bariyer fonksiyonlarına etkisinin incelenmesi
Effects of critical patient-centred skin care on barrier functions of skin
Yazar: TUĞBA YENİ
Danışman: PROF. DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kritik hasta merkezli deri bakımının, derinin bariyer fonksiyonları, basınç yaralanması insidansı ve basınç yarası risk puanına etkilerini incelemek amacıyla yapıldı. 
Yöntem: Randomize kontrollü deneysel tasarımdaki bu araştırmanın verileri, bir devlet hastanesinin üçüncü düzey yoğun bakım ünitesinde Eylül 2023- Şubat 2024 tarihleri arasında toplandı. Araştırma 22 deney grubu, 21 kontrol grubu olmak üzere 43 kritik bakım hastası ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında, araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik ve klinik özellikler formu, Jackson/Cubbin risk ölçeği kullanıldı. Her biri toplamda 4 gün takip edilen deney grubu hastalarına araştırmacılar tarafından yapılan literatür incelemesi sonucu geliştirilen ''Kritik Hasta Merkezli Deri Bakım Paketi'' uygulanırken, kontrol grubuna klinik rutin deri bakımı uygulandı. Uygulamalar, bireylerin yoğun bakıma kabulünde başlatıldı. 4 günlük takip boyunca, tüm hastaların sakral bölge ve trokanterlerinden transepidermal sıvı kaybı ve deri asiditesi değerlendirildi. Basınç yaralanması geliştiğinde Avrupa Basınç Ülseri Danışma Paneli'nin 2019 yılında yayınlamış olduğu güncel evrelendirme sistemi kullanıldı.
Bulgular: Deney ve kontrol grubunun sosyo-demografik ve klinik özelliklerine ilişkin bulguları benzerlik gösterdi (p>0,05). Uygulamaların birinci gününde, deney grubu hastalarının sakral bölge transepidermal sıvı kaybı (TESK) ortalaması 29,62±13,04 iken kontrol grubunda 21,01±8,95 olduğu tespit edildi (p<0,05). Uygulamaların son gününde, deney grubunda TESK ortalaması kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). Deney grubunun sakral bölge TESK ortalamaları uygulamalar boyunca azalma eğilimindeyken, kontrol grubunun TESK ortalamaları artış gösterdi (p<0,05). Deney grubu hastalarında kanıta dayalı birey merkezli uygulamalar sıklık açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi (p<0,05). Her iki grubun deri asiditesinin ortalama değerleri benzerlik gösterdi (p>0,05). Deney grubu hastalarının 4.gün değerlendirmelerinde Jackson Cubbin risk puanı kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulundu (p<0,001). Kontrol grubunda basınç yarası insidansı daha yüksekti (p<0,05).
Sonuç: Kritik bakım ünitelerinde hasta merkezli deri bakımı uygulamaları derinin bariyer fonksiyonlarının sürdürülmesinde ve basınç yaralanmalarının önlenmesinde etkili bir hemşirelik girişimi olabilir.

Abstract:
Objective: This study aimed to examine the effects of critical patient-centered skin care on skin barrier functions, pressure injury incidence, and pressure injury risk scores.
Method: This randomized controlled trial study was conducted in the tertiary intensive care unit of a state hospital between September 2023 and February 2024. It involved 43 critical care patients, with 22 in the experimental group and 21 in the control group. Data were collected using a sociodemographic and clinical characteristics form prepared by the researchers, and the Jackson/Cubbin risk scale. Critical Patient-Centred Skin Care was applied to patients in the experimental group while routine clinical skin care was applied to patients in the control group. The interventions began upon patient admission to the intensive care unit, and each patient was followed for 4 days. Transepidermal water loss and skin acidity were measured from the sacral region and trochanters of all patients during the follow-up. Pressure injuries were staged according to the system published by the European Pressure Ulcer Advisory Panel in 2019.
Results: The socio-demographic and clinical characteristics of the experimental and control groups were similar (p>0.05). On the first day of the interventions, the mean sacral transepidermal water loss (TEWL) was 29.62±13.04 in the experimental group and 21.01±8.95 in the control group (p<0.05). By the last day, the mean TEWL was significantly lower in the experimental group compared to the control group (p<0.05). The mean TEWL of the sacral region in the experimental group decreased over the follow-up period, while it increased in the control group (p<0.05). Evidence-based, person-centered practices in the experimental group showed a statistically significant difference in frequency (p<0.05). The mean skin acidity values of both groups were similar (p>0.05). On the 4th day, the Jackson Cubbin risk score were higher in the experimental group compared to the control group (p<0.001). The incidence of pressure sores was higher in the control group p<0.05)
Conclusion: Patient-centered skin care practices in critical care units may be an effective nursing intervention for maintaining skin barrier functions and preventing pressure injuries.