Sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme değerlendirme araçlarını kullanmalarına yönelik web tabanlı modül tasarımı ve değerlendirilmesi
Web based module design and evaluation for the classroom teachers to use alternative assessment and evaluation tools
Yazar: MEHMET DEMİRKOL
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Modüler tasarım = Modular design ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Web tasarımı = Web design ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin eğitim öğretim sürecinde alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarını etkin kullanabilmelerini sağlayacak web tabanlı bir ölçme değerlendirme sistemi tasarlayıp bu sistemin kullanılabilirliğini incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma, tasarım tabanlı araştırma (TTA) yaklaşımı ile şekillenmiştir. Çalışma üç aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme değerlendirme araçlarına yönelik algıları ve bu araçları kullanım durumları Diyarbakır ilinde görev yapmakta olan 1158 sınıf öğretmeninin görüşleri alınarak incelenmiştir. İkinci aşamada ise birinci aşamada tespit edilen durumlar dikkate alınarak, öğretmenlerin alternatif ölçme değerlendirme araçlarını etkin kullanmalarını sağlamak amacıyla web tabanlı ölçme değerlendirme sistemi tasarlanarak 6 sınıf öğretmeni ile uygulanmıştır. Son aşamada ise uygulanan web tabanlı ölçme değerlendirme sisteminin uygulanabilirliği değerlendirilip, sistemin son şekli verilmiştir.
Bulgular: Durum tespiti sürecinde öğretmenlerin en çok geleneksel ölçme değerlendirme araçlarını kullandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca hizmet süresi, seminer alma durumu, öğrenim şekli, okulun bulunduğu bölge, sınıf mevcudu, cinsiyet, mezun olunan fakülte kadro tipi değişkenlerine göre öğretmenlerin alternatif ölçme değerlendirme araçlarını kullanma durumları ve yeterlik-gereklik algıları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur.
Sonuç: Araştırma sonucunda öğretmenlerin alternatif ölçme değerlendirme araçlarını kullanmaya yönelten ya da bu araçları kullanmaktan kaçınmalarına sebep olan ve bu araçlara ilişkin yeterlik algılarını etkileyen değişkenlerin var olduğu belirlenmiştir. Tüm bu değişkenler ve alan yazın çalışmaları dikkate alınarak, web tabanlı ölçme değerlendirme sistemi geliştirilmiş ve uygulanmaya konulmuştur. Uygulama sonucunda web tabanlı ölçme değerlendirme sisteminin öğretmenleri zamana ve mekâna olan bağlılıktan kurtardığı, öğretmenlere öğrenci dosyalarını çevrim içi ortamda saklama ve değerlendirme fırsatı verdiği görülmüştür. Ayrıca ölçme değerlendirme formlarının sınıfın gelişim ve başarı düzeyi dikkate alınarak öğretmen tarafından hazırlanabilmesine, kullanılmasına, paylaşılmasına, saklanmasına fırsat verdiği görülmüştür. Öte yandan öğrenciyi değerlendirme sürecine kattığı ve velilere geribildirim verdiği görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: sınıf öğretmeni, alternatif ölçme değerlendirme, tasarım tabanlı araştırma, web tabanlı ölçme değerlendirme sistemi

Abstract:
Purpose: This study aims to design a web-based assessment and evaluation system, which would enable classroom teachers to use alternative assessment and evaluation tools in education process and determine its usability. 
Method: This study was shaped by the design-based research (DBR) approach. The study consists of three phases. In the first step, perceptions of classroom teachers about alternative assessment tools and their usages were examined by taking the opinions of 1158 class teachers working in Diyarbakır province. In the second phase, a web-based assessment and evaluation system was designed and implemented with 6 classroom teachers in order to enable the teachers to use alternative assessment and evaluation tools effectively, taking into consideration the situations determined in the first stage. In the last stage, the applicability of the applied web-based assessment system was evaluated and the final form of the system was established.
Findings: The teachers have been determined to use the most traditional assessment tools in the process of case analysis. In addition, teachers' use of alternative assessment tools and their proficiency-need perceptions related to these tools were determined to significantly differ in terms of such independent variables as the teacher's duration of experience in teaching profession, seminar attendance, gender and type of faculty that teachers have graduated from as well as school's duration type, location and classroom size.
Result: The results of the study shows that there are some variables encouraging or discouraging classroom teachers in terms of their use of alternative assessment and evaluation tools, and affecting their competence perceptions with regard to these tools. Taking into consideration all these variables and the related literature, a web-based assessment and evaluation system was developed and applied. The results of the application uncovered that  web-based assessment and evaluation system helped classroom teachers be independent from time and space factors, and enable teachers to evaluate and save online records of students' files. Besides, it is seen that it supports teachers in preparing, sharing and keeping assessment and evaluation forms through considering development and success levels of the students. It is also seen that it involved students into the evaluation process and provided feedback for parents. 

Keywords: classroom teacher, alternative assessment and evaluation, design based research, web-based assessment and evaluation system