Germanicia antik kenti ve mozaikleri
The ancient city of Germanicia and its mosaics
Yazar: AYŞE ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE AKDOĞAN ; YRD. DOÇ. DR. RIFAT ERGEÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik şehirler = Antique cities ; Germanicia = Germanicia ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Mozaikler = Mosaics

Özet:
Bu tez kapsamında, son yıllarda ortaya çıkarılan mozaiklerle lokalizesinin Kahramanmaraş İli olduğu kesinleşen Germanicia Antik Kenti ve kentin mozaikleri incelenmiştir. Kahramanmaraş Kenti, Mezopotamya, Suriye ve Anadolu arasında ticaret yolları üzerinde kavşak noktasında bulunmasından dolayı bugüne kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Binlerce yıllık kültürel mirası barındıran kentin bu bölgede kurulmasına etken olan jeolojik, jeomorfolojik yapısı, iklimi, bitki örtüsü ayrıca tez kapsamında araştırılmıştır. Bugüne kadar kentin topraklarında yaşamış olan uygarlıklar ele alınarak Roma Dönemi'nde Germanicia adını alan kentin tarihi ortaya konulmuştur. Antik kent M.S. I. yüzyılda kurulmuş olmasına karşın, 4-5. yüzyılda altın çağını yaşamış ve çok geniş bir alana yayılmıştır. Kentin adı antik haritalarda ve bilimsel yayınlarda Kahramanmaraş ve çevresi olarak gösterilmesine rağmen antik kente ait günümüzde ayakta bir kalıntı bulunmaması nedeniyle tam yeri tespit edilmemişti. Ancak son yıllarda ortaya çıkarılan mozaikler ve kalıntılarla Germanicia'nın yerleşim sahasının, bugünkü şehir merkezinin doğusunda yer alan Dulkadiroğlu, Şeyh Adil, Namık Kemal ve Bağlarbaşı Mahallelerinde 146 hektarlık bir alanı kapsadığı tespit edilmiştir. 19 değişik alanda bulunan mozaikler ve kalıntılar, bu tez kapsamında tek tek ele alınarak incelenmiş, mozaiklerin teknik ve ikonografik özellikleri saptanmış, figürlü mozaiklerin resimsel açıdan analizleri yapılmıştır. Tez kapsamında 18 değişik alanda tespiti-tescili yapılan mozaiklerin bulunuş öyküleri ve 2009-2010 yılı müze kurtarma kazıları ayrıntılı olarak ele alınarak bugün kalıntılarının % 80'i tek-iki katlı evlerin, okulların, arsaların altında bulunan Germanicia Antik Kenti'nin sınırları çizilmiştir. Yapıldığı dönemde güç, gösteriş ve zenginlik simgesi olarak Germanicia villalarının tabanlarını süsleyen mozaikler, günümüzde yok olmuş bir kentin yerinin tespitinde kaynak olmuştur. Mozaikler Germanicia Antik Kenti'nin fanuası, florası, sosyal yaşantısı ve kültürü hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamıştır. Tezde ayrıca mozaik sanatı, teknikleri ve tarihi incelenmiştir. Kazılar sonucunda bulunan buluntular ve mozaikler ışığında mozaiklerin yapıldığı dönem ile ilgili tarihlendirme yapılarak mozaikler M.S. 3-5. yüzyıllar arasına tarihlendirilmiştir.

Abstract:
For the purposes of this dissertation, the ancient city of Germanicia and its Mosaics have been analyzed, that of which the province of Kahramanmaras was determined as the prime location of these recently excavated mosaics. The city of Kahramanmaras, due to its crossroad-location between the trade's routes connecting Mesopotamia, Syria and Anatolia, has played host too many civilizations. The city boasts thousands of years' of cultural heritage, and the geological, geomorphologic structure, climatic and vegetative factors contributing to the selection of this location for the city are investigated in this paper. The history of Germanicia of the Roman period is layed out by addressing various civilizations that have lived there. Although the ancient city was built in First Century A.D., it went through its golden days between 300-400 A.D. and spread across a very large area. In ancient maps and scientific publications, the location of the ancient city is marked as Kahramanmaras and its environs, but due to the lack of significant ruins remaining from the city, its specific location remains undetermined. However, thanks to ruins and mosaics that have been excavated in recent years, Germanicia is thought to have been to the east of the today's city center, covering an area of 46 hectares across the districts of Dulkadiroglu, Seyh Adil, Namik Kemal and Baglarbasi. The mosaics and ruins are located in 19 different sites, each site is examined for the purposes of this paper, their theoretic and iconographic features identified, and pictorial analyses have been conducted. The dissertation portrays the stories behind the mosaics located and registered in 18 different locations. Museum excavation records covering 2009-2010 are handled in detail, with the conclusion that 80% of structures were single or double-story residents and schools. The boundaries of the ancient city are located below what now are plots of land. The mosaics, which were a symbol of power, panache and wealth, were used as decorations on the floors of Germianician villas, and have acted as a beacon in locating a city that nowadays has disappeared. The mosaics have informed us of the fauna, flora, social life and the culture of Germanicia. The dissertation also examines the art, technique and the history of mosaics. Findings resulting from excavations in addition to the mosaics themselves have enabled us to date the mosaics back too 300-500 A.D.