1974 öncesi Avrupa Birliği'nde sosyal politikalar
Social policies in European Union before 1974
Yazar: EMEL ÖZMEN
Danışman: PROF.DR. KADİR ARICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
1951 yılında Paris Antlaşması'nın imzalanmasıyla kömür ve çelikkaynaklarının ortak yönetimini sağlamak ve bu sektörleri kapsayan ortak birpazar oluşturmak amacıyla kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile1957 yılında Roma Antlaşması'yla kurulan, nükleer enerjinin gelişmesinisağlamak ve nükleer madenlerin asıl amaçları dışında kullanılmalarınıengellemek amacı taşıyan Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu ile bir gümrükbirliği ve sermayenin, kişilerin, hizmetlerin ve malların serbest dolaşımınınsağlandığı bir ortak pazar kurulmasını amaçlayan Avrupa EkonomikTopluluğu, özünde sosyal değil ekonomik bir birlik kurmayı hedeflemişlerdir.Sosyal politika, en genel anlamıyla devletlerin, sosyal dengesizlik veadaletsizlikleri azaltmak ve toplumsal refahı sağlamak amacıyla toplumuntümüne yönelik aldıkları kararlar ile uygulamaları ifade etmektedir. AvrupaToplulukları'nın kuruluşundan bu yana bütünleşmenin sosyal boyututartışılırken Topluluk bünyesinde bütün üye devletler arasında uygulanacaksosyal bir politikaya ihtiyaç olduğunu savunan görüşler kadar Topluluğun birsosyal politikaya ihtiyacı olmadığı yolundaki görüşler de tartışılmıştır. Butartışmalar sonucunda üye devletler arasındaki farklı sosyal politikauygulamalarının haksız rekabete yol açacağı gerekçesiyle Topluluk KurucuAntlaşması'na sosyal politika ile ilgili hükümler eklenmiştir. Bu hükümler hiçşüphesiz Avrupa Birliği'nin kendine özgü bir niteliği olan ve üye devletlerinegemenliklerinin bir kısmını Topluluğa devretmeleri ile gerçekleşen?uluslarüstü? niteliğiyle işlerlik kazanmıştır.Avrupa Birliği'nin uluslarüstü niteliğinin kendisine verdiği düzenlemeyetkisiyle Topluluğun 1974 öncesi sosyal politika uygulamaları, TopluluklarKurucu Antlaşmaları ile ikincil hukuki kaynaklar doğrultusunda faaliyetgöstermiştir. Bu dönemde Topluluğun asıl amacı olan ekonomik bütünleşmehedefi doğrultusunda ortak pazarı gerçekleştirmek için sosyal politikalar,işçilerin serbest dolaşımının önündeki engellerin kaldırılmasına yönelikdüzenlemeleri içermiştir. Bu açıdan özellikle çalışanların sosyal güvenlikhakkı, bir üye ülke vatandaşının bir başka üye ülkeye çalışmak amacıylagittiğinde ülkesinde yararlandığı sosyal güvenlik haklarını arayacağıgerekçesiyle önem taşımaktaydı. Diğer taraftan mesleki eğitim konusunda daaynı amaç doğrultusunda üye ülkeler arasında mesleki niteliklerin, eğitimsonunda verilen sertifikaların ve diğer dokümanların karşılıklı olaraktanınması hedeflenmişti.1974 öncesi dönemde işsizlik sorununun ciddi boyutlarda olmamasınedeniyle Topluluğun istihdam politikasına ilişkin düzenlemeler arka plandakalırken işyerlerinde sağlık ve güvenliğin korunması ise daha çok AKÇT ileAAET'de kömür ve çelik endüstrileri ile nükleer enerji alanlarında çalışanlarınkorunması amacıyla öngörülmüştür. Kadın ve erkek işçiler arasında eşitlikkonusu ise Roma Antlaşması'nda ücret eşitliği bağlamında ele alınmış ancakgeniş anlamda her türlü eşitliği kapsayacak şekilde yorumlanmıştır. Budönemde Avrupa Sosyal Fonu'ndan ise, ağırlıklı olarak mesleki eğitim içinyararlanılmıştır.19-20 Ekim 1972 tarihinde gerçekleştirilen Paris Zirvesinde ise, ilkdefa Topluluğun sosyal bütünleşmesinin ekonomik bütünleşme kadar önemliolduğu vurgulanarak; 1 Ocak 1974 tarihinden önce bir sosyal eylemprogramının hazırlanması kararı alınmıştır. Bu karar çerçevesinde hazırlananSosyal Eylem Programı, Avrupa Birliği sosyal politikasının gelişmesine büyükkatkı sağlamıştır. Bu tarihten itibaren gerek Kurucu Roma Antlaşması'nıdeğiştiren Antlaşmalarla, gerekse tüzük ve yönergeler gibi ikincil hukukidüzenlemelerle Avrupa Birliği sosyal politikası, bugünkü etkin konumunagelerek Avrupa Birliği için ekonomik bütünleşme kadar sosyal bütünleşmeninde önemli olduğunu gözler önüne sermiştir. Tüm bu gelişmelerle 1974 öncesidönem, Avrupa Birliği'nde sosyal politikanın ortaya çıkmasını sağlayan vesosyal politikaya temel oluşturan bir dönem olarak önem kazanmıştır.

Abstract:
It was aimed to establish an economic union rather than a social onein European Economic Union targeting to form a common market in whichthe capital, the people, the services and the goods are exchanged freely withEuropean Coal and Steel Union which was founded with Treaty of Paris in1951 to administrate the coal and steel resources and making a marketcomprising these sectors and European Nuclear Energy Union which wasfounded with Treaty of Rome in 1957.The concepts of social policy, in most general terms, express thepractice and decisions taken for the sake of whole nation for the social well-being of nations. While, social aspect of European Union is debated since theestablishment of the union, there are views defending the necessity of asocial policy to be exercised among the member nations, as well as thoseabout that the union does not need a social policy. While social acts areappended in the Union?s Founding Treaty under these discussions in view ofthe fact that different social policies will lead unequal competition, EuropeanUnion has gained functionality with an unique quality above nations withpartial hand-over of governing rights of member nations.Social policy of the union before 1974 has been applied to the Union?sFounding Treaty and secondary-order legal sources with the licence of legalarrangement and enforcement given by the ?over-nations? status of theunion. In this period, due to the fact that the main objective of the union wasto form the common market, social policy within this objective includes legalarrangements to enable workers to roam freely. In this respect, especially,social security rights they benefit in their homeland. On the other hand,reciprocal acknowledgement of professional qualifications, certifications andother documents was adopted between member nations.While arrangement about employment were ignored due to the factthat unemployment was not a serious problem before 1974, it was mostlyfocused on the heath and security standards in sectors of steel, coal andnuclear energy. Although male and female equality was handled in terms ofpayment in Treaty of Rome, it was interpreted so as to comprise everyequality rights. European Social Funds have been used mostly for vocationaltraining in this period.In Paris Summit during 19-20 October 1972, it was first emphasizedthat social unification of the union is as important as economic one, and itwas decided that a social act program should be prepared before 1 January1974. Social Act Program which was prepared after this decision hascontributed to the development of social policy of the union and afterwardsEuropean Union social policy has come to its current status and showed thatsocial unification is as important as economic unification through theagreements modifying the Founding Treaty of Rome as well as secondarylegal arrangements. Within these developments, the period of 1974 gainedimportance as a period for enabling the emergence of social policy inEuropean Union as well as providing a basis for it.