Mobil iletişim sektöründe kurumsal kuram açısından değişim: Türk GSM sektörü örneği
Change in mobile communication sector from the view of institutional theory: Case of Turkish GSM sector
Yazar: HASAN AKKUZU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ERÇEK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İlk kuruluşundan sonra, sadece Türkiye'de değil, dünyada da çok büyük değişimlere uğrayan GSM sektörü, kurulumundan günümüze kadar geçen süre zarfında her zaman belirsizliklerle dolu bir ortam içerisinde şekillenmiştir. Fazlasıyla hızlı gelişen teknoloji, değişen alt yapı imkânları, ekonomik olarak hızla büyüyen bir yapı, bu büyümeye bağlı olarak hizmet çeşitliliğinin artması, rekabetin kontrolsüz bir biçimde büyümesi, devletin rekabeti çeşitli yöntemlerle kontrol etme çabaları, çok hızlı güçlenen şirketler, güce bağlı olarak tekel özelliği oluşturan yapılar, zamanla taleplerin değişmesi, değişen taleplere bağlı olarak yeniden yapılanan teknoloji gibi etkenler sektörde her zaman belirsizliklere sebep olmuştur.Böyle büyük bir etkiler ormanında sektörün kurumsal yapısını ayrıştırmak gerçekten fazlasıyla zor görünmektedir. Bu çalışmada bu kadar çok etkileyici unsurun en temelinde yatan ve sektöre etkisi bakımından önceliklere sahip olan kriterleri ayrıştırılmaya çalışılmıştır. Bu ayrıştırmayı yaparken Türk GSM sektörünün tarihi süreci önemli veriler altında incelenerek, belirli dönemlere bölünmüştür. Bu dönemler sektörün önemli değişimler geçirdiği dönemler olması nedeniyle, sektör adına kilometre taşı niteliği taşıyan değişimler tarafından birbirinden ayrılmaktadır. Daha sonra her dönem kendi içerisinde incelenerek her dönemin önemli faktörleri kurumsal kuram adına mercek altına alınmıştır. Kurumsal kuramın eşbiçimliliğe doğru kaymaların olacağı iddiasının geçerliliğini Türk GSM sektörü üzerinde gözlemleyerek çok hızlı değişen ve halen de değişmekte olan çok büyük çaplı bu sektörün neden, nasıl ve ne yöne doğru değiştiğine dair tespitlerde bulunulmaya çalışılmıştır.Yapılan çalışma ile sektör üzerinde düzenleyici kurum olan Telekomünikasyon Kurumu'nun ve Avrupa Birliği'nin zorlayıcı etkilerini, sektör şirketlerinin birbirlerinden tesir alarak sektörün dönüşümüne katkıda bulunmalarını sağlayan öykünmeci etkileri ve insan kaynakları transferlerinin yoğun yaşanması nedeniyle ortaya çıkan normatif etkileri gözlemleme imkânı elde edilmiştir.

Abstract:
GSM sector, was shaped in the field of ambiguities, has being changed not only in Turkey but also in all around the world after its development. Factors like developing technology, changes in infrastructure, fast economical growth, increase in services as a result of this growth, uncontrollable increase in competition, attempts of governments to control the competition, companies that getting high power, monopoly companies as a result of this high power, changing demands in time, re-structuration of technology as a result of changing demands always cause ambiguities in the sector.In the jungle of all these effects, it seems to be a very hard work to analyze the affecting factors. As written in this thesis, it is tried to study on the most important and effective factors that are much more associated with the change in the sector. For this purpose, the historical evolution of the Turkish GSM sector is analyzed under the critical data and the historical background is divided into different parts. These parts are divided by the important and critical events that affected the sector through change. After dividing the historical background all the partitions from the view of institutional theory are examined. Then the suggestion of institutional theory on institutional change as isomorphism is measured by analyzing the sector and the direction and methods of sectoral change are tried to be understood.By the help of this study, the coercive effects of the Telecommunication Authority and European Union, the mimetic effects of the firms to the sectoral change because of the effects that cause to change eachother and the normative effects of human resources? transfers between firms are could be observed.