Proses imalatında performans ölçme ve iyileştirmeye yönelik bir modelleme yaklaşımı: Bir uygulama
A modeling approach for performance measurement and improvement in process manufacturing: An application
Yazar: GÖKHAN AKYÜZ
Danışman: PROF.DR. ORHAN KURUÜZÜM
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İşletme = Business Administration

Özet:
PROSES İMALATINDA PERFORMANS ÖLÇME VE İYİLEŞTİRMEYEYÖNELİK BİR MODELLEME YAKLAŞIMI: BİR UYGULAMAGökhan AKYÜZGünümüz rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri kendilerinisürekli geliştirmelerine bağlıdır. Gelişimi sağlayabilmek, geçmiş dönem(ler) ve/veyafaaliyet gösterilen sektörün durumuna göre işletme performansının izlenmesi veiyileştirilmesi ile mümkündür. İşletmelerin performansa bakış açısı, rekabet unsurlarındakive yönetim anlayışlarındaki gelişime paralel olarak değişmiş ve işletmenin bütününükapsayan daha geniş bir yapıya ulaşarak bir yönetim sistemi anlayışına dönüşmüştür. Buyeni anlayışla birlikte performans yönetim sistemi, özellikle stratejik planların ve kaliteyönetim sistemi çalışmalarının yapılandırılmasında ve başarıyla uygulanmasında önemlibir işlev üstlenmiştir. Zira, sürekli iyileştirme amacının gerçekleştirilmesine dönük olarakyapmış olduğu ölçüm ve analizlerle sisteme ivme kazandıran ve yönlendiren bir unsurolmuştur.Bu çalışmanın temel amacı, imalat prosesinin performansını iyileştirmektir. Bu amaçla,proses endüstrisinde faaliyet gösteren bir fabrikanın ayna imalat prosesinin performansınıölçme ve iyileştirmeye yönelik bir modelleme yaklaşımı gerçekleştirilmiştir. Bunun içinöncelikle prosesin yapısal modeli kurgulanmıştır. Kurgulanan model, imalat sürecindekiproses karakteristiklerinin nihai ürün karakteristikleri üzerindeki etkisini ölçmekte ve nihaiürün karakteristiklerinin performansını iyileştirmeye odaklanmaktadır. Model, eşanlıdenklemler takımı özelliğini taşımaktadır. Modelde dışsal ve önceden belirlenmişdeğişkenlerle birlikte onsekiz değişken ve onüç denklem bulunmaktadır. Denklemlerin üçünihai ürün karakteristiklerini, onu ise proses karakteristiklerini tanımlamaktadır.Denklemler doğrusal niteliklidir ve katsayıları sıradan en küçük kareler yöntemi ile tahminedilmiştir.Model, dışsal ve önceden belirlenmiş değişkenlerin almış olduğu değerlere görekademeli olarak proses karakteristiklerinin değerlerini tahmin etmekte ve sonuçta nihaiürün karakteristiklerinin tahmini değerlerine ulaşmaktadır. Modelin çalıştırılmasısistematik ve stokastik simülasyon uygulamaları ile gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamalardaüretilen sonuçlar değerlendirilerek nihai ürün karakteristiklerinin performansını iyileştirenyeni tolerans aralıkları (proses karakteristikleri için) belirlenmiştir. Mevcut duruma göredaha dar olarak belirlenen bu aralıklar, performanstaki iyileşmenin yanı sıra prosesyeterliliklerini de kabul edilebilir bir düzeye çıkartmaktadırlar.

Abstract:
A MODELING APPROACH FOR PERFORMANCE MEASUREMENT ANDIMPROVEMENT IN PROCESS MANUFACTURING: AN APPLICATIONGökhan AKYÜZIn today?s competitive world, firms could continue their existence by continuouslyimproving themselves. Realizing the improvement could be possible by improving theperformance based on monitoring firms? performance as to past periods and/or sector?ssituation. Firms? point of view for performance has changed in parallel with the changes incompetition factors and management insights, and evolved to more extended structurewhich covers the whole enterprise and formed as a management system conception. Alongwith this new conception, performance management system had undertaken an importantrole in structuring and successfully implementing the strategic plans and the qualitymanagement system operations. Because, it has been an important factor that acceleratesthe system by its measurements and analyses towards the aim of realizing the continuousimprovement.The main purpose of this study is improving the performance of process manufacturing.In this purpose, a modeling approach has performed for measuring and improving theperformance of mirror manufacturing process of a factory that operates in the processindustry. Initially the structural model of the process has developed. This model measuresthe effects of process characteristics in manufacturing processes on final productcharacteristics, and focuses on improving the performance of final product characteristics.The model has characteristics of simultaneous equations. There are eighteen variables andthirteen equations along with the external and previously determined variables in themodel. Three of the equations define final product characteristics, and the remaining ten ofthem define process characteristics. Equations are linear and their coefficients havepredicted by ordinary least squares method.The model predicts the values of process characteristics gradually according to valuesof external and previously determined variables, and finally achieves the predicted valuesof the final product characteristics. The model has run by systematic and stochasticsimulation applications. By evaluating the results that obtained from these applications,new tolerance intervals have determined for process characteristics which improves theperformance of the final product characteristics. These intervals that are lower than presentsituation have improved the performance and increased the process capabilities toacceptable levels.