Bir deneme yazarı olarak Mehmet Kaplan ve düşünce dünyası
Mehmet Kaplan as an essay author and his world of thoughtt
Yazar: NURAY ALPER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMETTİN TURİNAY
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Deneme = Essay ; Dil özellikleri = Language features ; Kaplan, Mehmet = Kaplan, Mehmet ; Sanat = Art ; Üslup = Stylistic

Özet:
Edebi tahlil ve tenkitleri ile Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan ve kırk beş yıllık yazı hayatına pek çok eser sığdıran Prof. Dr. Mehmet Kaplan'ın vefatına kadar geçen zaman zarfında süreli yayınlarda çok sayıda deneme yayımlaması, onun denemecilik yönünün ve beslendiği kaynakların üzerinde durmayı gerekli kılmaktadır. Akademisyenliği ve araştırmacılığı yanında üretken bir deneme yazarı olan Mehmet Kaplan, Fuad Köprülü, Ali Nihad Tarlan, Hilmi Ziya Ülken, Suut Kemal Yetkin, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi Türk düşünce ve sanat hayatında önemli bir yere sahip isimlerden edindikleri yanında, Alain başta olmak üzere Descartes, Valery, Hegel, Wellek gibi Batılı düşünürlerin tesiri ile de denemeciliğini şekillendirir. Ferdi ve toplumsal meselelerde kaleme alınan bu denemeler okuyucular üzerinde büyük bir tesir meydana getirirken, dil ve üslûp özellikleriyle de ayrıca dikkat çeker. Akademik sahada şimdiye kadar tahlil ve tenkitleri üzerinde durulan Mehmet Kaplan'ın genellikle tematik açıdan incelediği görülmektedir. Bununla birlikte onun denemeleri dönemiyle ilişkilendirilememiş; düşünürün etkilendiği isim ve eserler ışığında, yaşadığı değişim ve kırılmalar eşliğinde incelenmemiş, sanata bakışının bir edebî tür olan deneme ile ilişkisi tespit edilememiştir.  Yaptığımız çalışmada Kaplan'ın tenkit ve tahlilleri yerine denemeciliği merkeze alınacak, temaları yanında metodik bir yol takip edilecektir. 
 sonra doldurulacaktır

Abstract:
Having an important place in Turkish literature with his literary analysis and criticism, as well as having written many works in his forty-five years of writing,  Prof. Mehmet Kaplan published a large number of essays in periodicals until his death, which arise a necessity to focus on his essayist side and the sources he fed on.  Mehmet Kaplan, who is a prolific writer besides being an academician and a researcher, shaped his essayism not only with his gains from important characters in Turkish intellectual and artistic life, such as Fuad Köprülü, Ali Nihad Tarlan, Hilmi Ziya Ülken, Yahya Kemal Beyatlı, and Ahmet Hamdi Tanpınar, but also was influenced from Western philosophers such as Valery, Hegel, Wellek, Descartes, and especially Alain.  While these essays, written on individual and social issues, have a great impact on the readers, they also draw attention with their language and style features.  It is seen that Mehmet Kaplan, whose analyzes and criticisms have been focused on in the academic field, has been generally examined thematically.  However, his essays could not be associated with his period; Those essays were not examined in the light of the names and works that the thinker was influenced by as well as the changes and fractures he experienced.  Moreover, the relationship between his view of art and essay, which is a literary genre, could not be determined.  In our study, Kaplan's essayism will be centered instead of his criticism and analyses, and while examining his essayism a methodical path will be followed in addition to his themes.