Sığırlarda Mycoplasma bovis pnömonilerinde histopatolojik ve immunohistokimyasal bulgular
Histopathological and immunohistochemical findings in bovine Mycoplasma bovis pneumoniae
Yazar: RAHŞAN YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM TACİ CANGÜL
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Patoloji = Pathology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Bursa = Bursa ; Mezbahalar = Abattoirs ; Mikoplazma = Mycoplasma ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Mikrobiyolojik analiz = Microbiological analysis ; Pnömoni = Pneumonia ; Sığırlar = Cattles ; İmmünositokimyasal yöntemler = Immunocytochemical methods

Özet:
Bu çalışmada Bursa ili ve çevresinde yer alan mezbahalarda kesilen sığırlarda Mycoplasma bovis pnömonilerinin prevalansının ortaya konması, etkenin oluşturduğu pnömoninin histopatolojik incelenmesi, etkenin bakteriyolojik ve immunohistokimyasal olarak ortaya konması ve etkene karşı gelişen yangısal yanıtın karakterize edilmesi amaçlanmıştır.Çalışmada mezbahalarda kesilen toplam 1413 sığırın akciğerleri incelenmiş, bunlardan 136'sında (% 9,63) pnömoni bulguları gözlenerek örnek alınmıştır. Yine Patoloji Anabilim Dalı arşivindeki pnömoni bulgulu 10 vaka da çalışmaya dahil edilmiştir. Yapılan mikrobiyolojik ekim ve immunohistokimyasal boyamalar sonrası toplam 39 hayvanda M. bovis pnömoni sebebi olarak ortaya konmuş, böylece bölgemizde pnömoni bulguları gösteren hayvanlarda M. bovis'in prevalansı % 26,71 olarak tespit edilmiştir. İncelenen olgularda M. bovis pozitif hayvanlarda en sık olarak etkilenen akciğer lobunun sağ kranial lobun pars kranialisi (pars cranialis dextra) olduğu saptanmıştır. M. bovis 30 vakada tek etken olarak bulunurken, 8 vakada diğer bakteriyel etkenler de izole edilmiştir. Bir vakada sadece immunohistokimyasal inceleme sonucunda teşhis konmuştur.Pnömoniler eksudat yapısı ve etkilenen kısımlar yönünden incelendiğinde toplamda 7 grupta sınıflandırılmış, en fazla gözlenen pnömoni tiplerinin fibrinopurulent bronkopnömoni (10 hayvan), non-purulent bronkointersitisyel pnömoni (6 hayvan) ve nekrotik-fibrinopurulent bronkopnömoni (6 hayvan) olduğu görülmüştür. M. bovis pnömonili hayvanların 18'inde akciğerlerde nekrotik alanların (11 kazeifikasyon nekrozu ve 7 koagulasyon nekrozu) varlığı gözlenmiştir.Etken 24 hayvanda immunohistokimyasal boyamalar ile ortaya konmuş, etkene en fazla bronş ve bronşiyol epitellerinde (20 hayvan) rastlanmıştır. Yangı hücreleri için yapılan boyamalar M. bovis pnömonilerinde en fazla bulunan yangı hücresinin T lenfosit olduğunu göstermiş ve M. bovis pnömonilerinde hücresel savunmanın rolünü desteklemiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the prevalence of M. bovis pneumonia in slaughtered cattle in Bursa region, to perform the histopathological investigation of these cases, to demonstrate the agent with bacteriological and immunohistological examination and to characterize the inflammatory response against the agent.A total of 1413 lungs were examined at slaugherhouses and 136 lungs (9.63 %) with signs of pneumonia were sampled. Ten pneumonic lungs from the department archive were also included in the study. Bacteriological and immunohistochemical examination revealed M. bovis as the cause of pneumonia in 39 animals, thus the prevalence of M. bovis in pneumonic lungs in Bursa region was determined as 26.71 %. The most commonly affected lung lobe was the cranial part of the right cranial lobe. M. bovis was the only microorganism in 30 animals, whereas in 8 animals other bacteria were also isolated. In one case, the diagnosis was made solely on the basis of the immunohistochemical examination results.In the classification of pneumonia regarding the exudate and the anatomic pattern, the most common pneumonia type was fibrinopurulent bronchopneumonia (10 animals), non-purulent bronchointersititial pneumonia (6 animals) and necrotic-fibrinopurulent bronchopneumonia (6 animals). Necrotic areas (11 caseification and 7 coagulation) were observed in a total of 18 cases.The agent was demonstrated by immunohistochemistry in 24 animals, bronchi and bronchioli epithelia being the most commonly (20 animals) invaded histological structures. Immunohistochemistry revealed T cell as the most prominent inflammatory cell in M. bovis pneumonia, thus supporting the role of cellular defense in the pathogenesis of these pneumonia in cattle.