Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi Aksaray'da eğitim ve eğitim yapıları
Education and educational buildings in Aksaray in the Late Ottoman and Early Republican Period
Yazar: KÜBRA KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP POLAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Aksaray Coğrafi konumundan dolayı süre gelen yüzyıllar boyunca birden çok medeniyete
ev sahipliği yaparak birçok kentin kuruluşuna ve gelişimine şahitlik etmiştir. Aksaray 
Selçuklu şehri olarak bilinen köklü bir geçmişe sahiptir ve 1920 yılında vilayet unvanını
almış Aksaray 1933 yılında tekrar ilçeliğe dönüştürülmüştür. Aksaray kenti için Geç 
Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemlerinde çok sayıda değişiklikler olması açısından 
oldukça önemlidir. Bu yakın dönemler hakkında bilgi veren çalışmalar yeterli sayıda 
değildir. Arşiv kaynaklarında yer alan belgelere göre Aksaray'ın yakın dönemlerinde pek 
çok hadisenin yaşandığı görülmektedir. 
Bu çalışmada, Aksaray merkezinde Geç Osmanlı Ve Erken Cumhuriyet Döneminde inşa 
edilmiş eğitim yapılarının mimari özellikleri değerlendirilerek Aksaray'ın mimarlık 
ortamının eğitim mimarisi ele alınmıştır. Eğitim yapıları; tarihçeleri, günümüzdeki 
durumları ve mimari plan özellikleri açısından incelenmiştir. Tez çalışması, Aksaray'ın 
tarihi ve coğrafyası, Aksaray'ın Eğitim Tarihi, Katalog, Değerlendirme ve Sonuç 
bölümlerinden oluşmaktadır. Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Döneminde eğitim 
alanında yaşanan değişim ve gelişimler ele alınmıştır. Katalog bölümde; yapı dış cephe 
ve iç mekân tasarımları bakımından ayrıntılı bir biçimde tanıtılmıştır. Değerlendirme 
bölümünde; Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemlerinde Aksaray'ın kentsel mekân 
gelişimi ortaya konularak yapıların plan, malzeme, süsleme ve cephe özellikleriyle 
değerlendirilmiş ve benzer örneklerle karşılaştırması yapılarak; Sonuç kısmında ise 
eğitim yapıları ile ilgili genel bir sonuca varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Aksaray, Geç Osmanlı, Erken Cumhuriyet, Eğitim Yapısı, Mimari.

Abstract:
Due to Aksaray's geographical location, it has hosted multiple civilizations and given 
shows and speeches to many cities over the past centuries. Aksaray has a long history of 
being known as a Seljuk city and was given the definition of a province in 1920, and 
Aksaray was turned into a district again in 1933. It is very important for the city of 
Aksaray in terms of many changes in the Late Ottoman and Early Republican Periods. 
The productions providing information about these recent periods are not sufficient in 
number. According to the documents included in the archive, it is seen that there are many 
events close to Aksaray.
In this study, the educational architecture of Aksaray's architectural environment was 
discussed by evaluating the architectural features of the educational buildings built in the 
center of Aksaray during the Late Ottoman and Early Republic Periods. Educational 
structures; They were examined in terms of their history, current situation and 
architectural plan features. The thesis consists of the history and geography of Aksaray, 
Education History of Aksaray, Catalog, Evaluation and Conclusion sections. The changes 
and developments in the field of education during the Late Ottoman and Early Republican 
Periods were discussed. In the catalog section; The building is introduced in detail in 
terms of exterior and interior designs. In the evaluation section; The urban space 
development of Aksaray in the Late Ottoman and Early Republican Periods was revealed 
and the buildings were evaluated with their plan, material, decoration and façade features 
and compared with similar examples; In the conclusion part, a general conclusion was 
reached regarding educational structures.
Keywords: Aksaray, Late Ottoman, Early Republic, Educational Building, Architecture.