Bir yıkıcı liderlik örneği: Sultan II. Abdülhamid
An example of destructive leadership: Sultan II. Abdülhamid
Yazar: ONUR KAZANCI
Danışman: PROF. DR. JÜLİDE KESKEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Yıkıcı liderlik = Destructive leadership

Özet:
"Liderlik kavramına alanyazında ağırlıklı olarak olumlu yani takipçilerin ve örgütün performanslarını yükselten bir çerçeveden bakılmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen teoriler "nasıl iyi bir lider olunacağı" ve "nasıl iyi liderlik yapılacağı" sorularına cevap aramaktadır. Ancak insan her zaman tam anlamıyla rasyonel davranmaktan uzak bir varlıktır. Liderler de birer insan oldukları için bu durumdan bağımsız davranamazlar. Bu nedenle pek çok örgütte liderlerin kimi zaman, isteyerek ya da istemeyerek, yıkıcı davranışlar sergilediklerine ve takipçileri ile örgütü içinden çıkılması zor durumlara getirdikleri görülmektedir. Söz konusu bu durum, alanyazında farklı çerçevelerden ve farklı başlıklar altında incelenmektedir.

Bu çalışma, alanyazında liderliğin bu karanlık tarafına ait çalışmaları taramak suretiyle bir "Yıkıcı Liderlik Modeli (YLM)" oluşturmaktadır. Söz konusu bu model, yıkıcı liderliğin sadece liderin kişilik özelliklerine değil aynı zamanda liderlik yaptığı örgütte bulunan takipçilerin ve ortamın özelliklerine de bağlı olduğunu öne sürmektedir. Yıkıcı liderlik kavramının ortaya çıkması için, liderin narsisizm, karizma, olumsuz hayat görüşleri ile birlikte güç ve iktidar odaklı olmak gibi özelliklere sahip olmasının gerektiğini söylemektedir. Ancak bunun yeterli olmadığı, yıkıcı liderliğin oluşması için, aynı zamanda yıkıcı liderliğe elverişli takipçilerin ve ortam özelliklerinin mevcut olması gerektiği görülmektedir.

Oluşturulan bu model vasıtasıyla, birbirinin hem siyasi hem de örgüt bağlamında devamı olarak olarak kabul edilen Osmanlı – Türk kültürüne bir örnek oluşturmak amacıyla, Sultan II. Abdülhamid Han'ın yıkıcı liderlik davranışı analiz edilmeye çalışılmıştır. Detaylı şekilde sunulan birincil ve ikincil tarihsel kaynaklar kullanılarak fenomenolojik bir analiz yöntemi uygulanmıştır. Bu bağlamda Sultan II. Abdilhamid Han'ın kişilik özellikleri ile elverişli takipçileri ve ortamın özelliklerinin dağılımları grafikler halinde sunulmuş ve elde edilen sonuçlar tartışılmıştır.

Abstract:
Concept of leadership is considered in a positive sense in other words in the context to increase performance of its followers and the organization in the literature. Theories developed in this connection seek to find answers to the questions of "how to be a good leader" and "how to perform an efficient leadership". It can therefore not be expected that an individual would in every way and every circumstance could exhibit a behavior which is in full agreement with interests and benefits of the organization, independently from which leaders can not behave since they are human beings in nature in the last analysis. Accordingly, leaders in most organizations have been observed to  occasionally exhibit destructive behaviors deliberately or unintentionally and hence cause the organization and its followers to drag to inextricable situations, which has been studied in different contexts and under different headings in the literature.
The present study constitutes a "Destructive Leadership Model" by scanning those studies which shed light on the dark side of leadership in the litterature. The model suggests that destructive leadership not only relies on personality characteristics of the leader but on properties of the enviroment of the organization and followers in it as well, according to which a leader must have charateristics of power as well as those handicaps such as narcissism, charisma and negative points of view on life, which is course not enough for a destructive leadership to appear. It is obvious that the followers and surrounding parameters suitable to and paving way for emergence of destructive leadership must also exist. 
By means of the model concerned, one has tried to analyze behaviors of destructive leadership by Ottoman Sultan, Abdülhamid Han the 2nd in a typical example for the Ottoman- Turkish culture regarded as an undivided continuation in political and organizational terms. A phenomological analytical method has been applied using primary and secondary historical archives herein presented in detail. In this connection, the quentile of personality traits of Sultan Abdülhamid Han the 2nd and his suitable followers as well as the properties of environment have been presented in graphics to finally discuss the consequences involved.