Afganı̇stan'da modernleşme sürecı̇: 1900-1929
Modernization process in Afghanistan between 1900-1929 periods
Yazar: SHUKRULLAH NASER
Danışman: PROF. DR. GİRAY SAYNUR DERMAN
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Sosyoloji ve Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Modernleşme = Modernization ; Müslümanlar = Muslims ; İslamiyet = Islam

Özet:
Modernleşme hareketleri Müslüman dünyada sancılı bir dönemi ifade etmektedir. Modernleşme planları, bu ülkelerin bir yandan çağın gereklerine uymak için aceleyle gerçekleştirilmeye çalışılan projeler ile, diğer yandan geleneksel yapıların bu çabalara direnci arasında sıkışmalarına sebep olmuştur. Afganistan da modernleşmenin seyir açısından dramatik bir örnek olarak görülebilir. Çalışmamız "Afganistan'da Modernleşme Süreci: 1900- 1929"adı altında incelenmektedir.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Afganistan tanıtılmış ülkenin coğrafi yapısı, köklü tarihi hakkında ve ülkede yaşayan etnik gruplar hakkında genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Afganistan'ın Dürrani ailesi etrafında birleşmesi konusu incelenmiş ve ülkenin yakın tarihine değinilmiştir. İkinci bölümde Afganistan'ın modernleşmesi çabalarının sembol ismi Mahmud Tarzi ve onun Türk aydınlarıyla olan ilişkisine odaklanılmıştır. Son bölüm ise Emanullah Han'ın reformlarına ayrılmıştır. Anayasadan, toprak sistemine, sanayileşmeden eğitime, kadın haklarından diplomasiye kadar çok geniş alanlarda mühim değişikliklere imza atan Emanullah Han, orduyu ihmal etme ve geleneksel yapıyı hızlı biçimde ortadan kaldırmaya çalışmak gibi hatalar da yapmıştır. Çalışmanın en geniş kısmını kapsayan bu bölümde reformların güçlü ve zayıf yanları ayrıntılı biçimde irdelenmektedir. Sonuç kısmında Afganistan'daki modernleşme hareketinin Afganistan halklarına etkisi tüm bu bilgiler ışığında incelenmiştir.

Abstract:
Modernization movements represent a painful period in the Muslim world. Modernization plans have caused these countries to be squeezed between the projects that are being carried out to comply with the requirements of the era and the resistance of traditional structures to these efforts. Afghanistan can be seen as a dramatic example in terms of the process of modernization. This study have been analyzed the modernization process in Afghanistan between 1900-1929 periods.
The study covers three sections. Introduction covers general information about the geographic structure, long history and the ethnic groups living in this country. In the first section the unification of Afghanistan around Dürrani family is examined and the recent history of the country is focused on. In the second section the study focuses on Mahmoud Tarzi, the symbol of the modernization of Afghanistan, and his relationship with the Turkish intellectuals. Finally, the study examines the reforms of Emanullah Han. From the constitution to the land system, from industrialization to education, from women's rights to diplomacy, Emanullah Han has made significant changes. He also made important mistakes such as neglecting the army and trying to eliminate the traditional structure. This section, which covers the widest part of the study, examines the powerful and weak aspects of the reforms. In the conclusion section, the effect of the modernization movement in Afghanistan on the peoples of Afghanistan has been analyzed in the light of all this information.