Gastronomi turizmi bağlamında İstanbul'da bulunan etnik restoranların destinasyon açısından değerlendirilmesi
Evaluation of ethnic restaurants in Istanbul in context of gastronomy tourism in terms of destination
Yazar: MESURE ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL YILMAZ
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Turizm sektöründe uzun vadede turizmin ekonomik faydalarının sürdürülebilmesi ve değişen turistik talepleri karşılayabilmek için yararlanılan kaynaklardan biri de gastronomidir. Gastronomi, turistlerin destinasyon seçimlerinde etkili olan birçok motivasyon ile ilintili olması nedeniyle bölgeler için çekici bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Gastronomi bir bölgenin turistik çekiciliğini arttırmanın ve bu sayede bölgenin ekonomik kalkınmasına fayda sağlamasının yanı sıra, yerel kültürlerin tanıtılmasında, gelecek nesillere aktarılmasında ve sürdürülebilir ekonomilerin devamlılığında önemli katkıları bulunmaktadır. Gastronominin turistik bir ürün olarak değerlendirilmesi ile yemeğin yalnızca bir ihtiyaç olarak değil turistlerin gününü planlayacak değere ulaştırılması amaçlanmaktadır. Gastronomi ürünü sadece yiyecek ve içeceklerin deneyimlenmesi ile sınırlı bir kavram değildir; aynı zamanda bölgelerin kültürlerinin deneyimlenmesini ve tanınmasını mümkün kılmaktadır. Özellikle modern hayatta yaygınlaşan fast-food'a alternatif olarak, özgün olanın çekiciliğini ön plana çıkararak etnik gastronomi ürünlerine olan ilgiyi arttırmıştır. Gastronomi deneyimi amacı ile seyahat eden turistler, sadece yeme içmeden alınan haz ile yetinmeyip, yenilen yemeğin nasıl üretildiğine, nasıl tüketildiğine ve yerel mutfak kültürüne ait hikayeler aracılığı ile o bölgenin yerel kültürü ve kimliği hakkında bilgi sahibi olma eğilimindedir.  Bu sayede birçok kültürel değerler sürdürülebilmekte ve yaşatılabilmektedir. Türkiye'nin ve dünyanın en nadide yerlerinden biri olan İstanbul, sahip olduğu coğrafi ve tarihi güzelliklerin yanı sıra birbirinden şık ve nezih mekanları ile gastronomi turizmine katkıda bulunması ve etnik yemeklerin, gelecek kuşaklara aktarılmasına, yarınların sürdürülebilirliğine katkıda bulunması bakımından da oldukça önem arz etmektedir.
Bu çalışma ile, İstanbul ilinde bulunan etnik restoranların yeme-içme motivasyonuyla İstanbul'a gelen turistlerin destinasyon tercihlerini ne ölçüde etkilediğini, etnik restoranları tercih etmesinde etkili olan etkenlerin, demografik yapılarının ve davranışlarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır.
Araştırmada İstanbul'da yaşayan halk ile bölge ve ülke dışından gelen 18 yaş üstü insanların görüşleri belirlenerek algı ve tutumları hedeflendiği için nicel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın içerisindeki veriler, nicel araştırma tekniğinde kullanılan anket yöntemi ile elde edilmiş olup, ankete katılanların görüşleri likert tipi derecelendirme ile elde edilerek bu bilgileri değerlendirmek amacıyla istatiksel IBM SPSS v25 paket programından yararlanılmıştır.

Abstract:
Gastronomy is one of the resources used in the tourism sector to sustain the economic benefits of tourism in the long term and to create an alternative to changing tourist demand. Gastronomy appears as an attractive element for regions as it is related to many motivations that affect tourists' destination choices. In addition to increasing the touristic appeal of a region and thus benefiting the economic development of the region, gastronomy makes important contributions to the promotion of local cultures, their transfer to future generations and the continuity of sustainable economies. By evaluating the concept of gastronomy as a touristic product, it is aimed to make eating and drinking not only a need but also an important element for the tourist to plan his day and visit that region. Gastronomy product is not a concept limited to the experience of food and beverages; It also makes it possible to experience the cultures of the regions and recognize their geographical conditions. Especially in modern life, the move away from local culinary cultures and the constant repetition of eating and drinking habits have increased the interest in ethnic gastronomy products by highlighting the appeal of the original. Tourists who travel for the purpose of gastronomy experience tend not only to enjoy the pleasure of eating and drinking, but also to have information about the local culture and identity of that region through stories about how the food is produced, how it is consumed, and the local culinary culture. In this way, many cultural values can be sustained and kept alive. Istanbul, one of the most precious places in Turkey and the world, is very important in terms of contributing to gastronomy tourism with its stylish and decent venues, as well as its geographical and historical beauties, and transferring ethnic dishes to future generations and contributing to the sustainability of the future.
This study aims to determine to what extent ethnic restaurants in Istanbul affect the destination preferences of tourists who come to Istanbul with the motivation of eating and drinking, and to determine the factors, demographic structures and behaviors that are effective in choosing ethnic restaurants.
In the research, quantitative research method was preferred because the opinions of people living in Istanbul and people over the age of 18 coming from outside the region and country were determined and their perceptions and attitudes were targeted. The data in the research was obtained by the survey method used in the quantitative research technique, and the opinions of the participants were obtained with Likert-type rating and the statistical IBM SPSS v25 package program was used to evaluate this information.