Afganistan yarım asırlık krizinin anahtarı: Yumuşak güç
The key to Afghanistan half-century crisis: Soft power
Yazar: SAYED SULAIMAN NABIL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OMAİR ANAS
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Güvenlik Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Afganistan son yarım asırdır farklı türden savaşlarla yüzleşmiştir. 80lı yıllar boyunca Sovyetler Birliğine karşı kimilerine göre milli mücedele kimilerine göre ise vekil savaşı yürütürken, SSCB çekilmesi sonrasında 1989-1996 yılları arasında kanlı bir iç savaşa tanık olmuştur. 1996-2001 yılları arasında her ne kadar Taliban nispi bir istikrar sağlamış olsa da kuzey bölgelerde iç savaşlar devam etmiştir. 2001 yılında ABD'nin "kalıcı özgürlük" operasyonuyla ise ülke için yeni bir sayfa açılmıştır. Ancak bu işgal girişimi de ülkede istikrarı sağlamaya yeterli olmamış ve nihayetinde Taliban 2021 yılında iktidarı ikinci kez ele geçirmiştir. Bu araştırmanın amacı elli yıla yaklaşan bu istikrarsızlıklarda yumuşak gücün rolünü ortaya koymaktır.
Bu kapsamda son yarım asırda devleti kontrolünde bulunduran dört rejimi ele alınarak, onların iktidara gelmesinde ve yıkılışında oluşturulan ve oluşan yumuşak gücün önemi ele alınmıştır. Birinci bölümde yumuşak güç ekseninde yarım asırlık tarih incelenmiş, ikinci bölümde ise iktidarı ele geçirenlerin yumuşak gücü kullanma ve yumuşak güç oluşturma konusundaki hatalar ele alnmıştır. Böylelikle yumuşak gücün Afganistan yarım asırlık krizindeki rolü ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde ise yönetimlerin ortak hataları değerlendirilmiş ve kısa öneriler sunulmuştur.
Bu tez'de yumuşak gücün Afganistan yakın tarihini nasıl etkilediğini incelemek üzere, Afganistan tarihi ve yumuşak güç ile ilgili yoğun bir literatür okuması yapılmış ve tümdengelimli bir araştırma yaklaşımı benimsenerek, nitel ve nicel verilere dayanarak önemli analizler yapılmıştır. Bunun sonucunda Afganistan yarım asırlık krizinin anahtarlarından birinin yumuşak güç olduğu ortaya konulmuş ve çözümün bu alanda atılan adımlara bağlı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Afghanistan has faced different types of wars over the last half century. During the 80s, while it was waging against the Soviet Union, which was according to some a national struggle while a proxy war according to others, after the withdrawal of the USSR, it witnessed a bloody civil war between the years/during 89-96.
Although between 1996-2001 the Taliban established relative stability, but in the northern regions civil wars continued. With the so called "Enduring Freedom" operation of the USA in 2001, a new page was opened for the country. However, this invasion attempt was also not enough to ensure stability in the country, and ultimately the Taliban seized power for the second time in 2021. The study aims to reveal the role of soft power in this fifty years of instability. In this context, by considering the four regimes that have been controlled the state in the last half century the importance of the soft power created and formed in their coming to power and overthrow is discussed.
In the first part, half a century of history is examined from the perspective of soft power, In the second part, the mistakes of those who came to power in creating and using soft power are discussed. Thus, in this way the role of soft power in the Afghanistan half- century crisis has been put forwarded.In the conclusion part, the common mistakes of the relevant administrations are evaluated and some minor suggestions are presented.
In this thesis, an intensive literature reading on the history of Afghanistan and soft power has been made in order to examine how soft power has affected Afghanistan's recent history. An inductive research approach was adopted in the thesis and important analyzes were made based on the qualitative and quantitative data collected during the research. As a result, it has been revealed that one of the keys to the solution of the half-century-old crisis in Afghanistan is soft power, and it has been determined that a large part of the solution depends on the steps taken in this area.