Abdominal cerrahi geçiren hastalarda mobilizasyon protokolünün mobilizasoyon başlama zamanına ve hasta bakım sonuçlarına etkisi
Effect of mobilization protocol on mobilization start time and patient care results in patients undergoing abdominal surgery
Yazar: FADİME KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. EMİNE İYİGÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-abdominal = Surgery-abdominal ; Hareket = Motion ; Hareketlilik = Mobility ; Hasta bakımı = Patient care

Özet:
Bu araştırmanın amacı, majör abdominal cerrahi geçiren hastalarda erken mobilizasyon protokolünün, hastaların mobilizasyon durumları ve hasta bakım sonuçları üzerine etkisini belirlemektir. Bu araştırma prospektif randomize olmayan kontrollü klinik bir araştırmadır. Araştırma örneklemini, Mayıs-Eylül 2019 tarihleri arasında majör abdominal açık cerrahi geçiren 21'i kontrol grubu, 21'i müdahale grubu olmak üzere 42 hasta oluşturmuştur. Kontrol grubundaki hastalara yoğun bakımın rutin mobilizasyon takip yaklaşımı, müdahale grubundaki hastalara güncel rehberlerle birlikte uzman görüşlerinden yararlanılarak geliştirilen erken mobilizasyon protokolü uygulanmıştır. Araştırmada önce kontrol grubuna ait veriler toplanmış, daha sonra erken mobilizasyon protokolü, hazırlanan eğitim broşürü ile hastalara tanıtılmış ve müdahale grubuna ait veriler toplanmıştır. Araştırmada her iki gruptaki hastaların ameliyat öncesi döneme ait verileri, 6 dakikalık yürüme testinde yürüdüğü mesafe ve ameliyat sonrası döneme ait sonuçları kaydedilmiştir. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare Testi, Fisher'in Kesin Testi, Bağımsız örneklemlerde T-Testi ve "Mann Whitney U Testi" kullanılmıştır. Araştırmada mobilizasyon başlama zamanı müdahale grubunda ortalama 373,33±117,03 dakika (6,22±1,95 saat), kontrol grubunda ise 733,10±226,15 dakika (12,21±3,76 saat)  olarak saptanmış ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada hastaların erken ameliyat sonrası dönemde attığı ortalama adım sayısının müdahale grubunda (338,57), kontrol grubundan (97,14) daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Gaz çıkış zamanı, yoğun bakım ünitesinde ve hastanede kalma sürelerinin, müdahale grubundaki hastalarda daha kısa olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışmada uyku kalite puanı ve memnuniyet puanının müdahale grubunda kontrol grubundan daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, bu araştırmada hemşirelik bakımı kapsamında kullanılan erken mobilizasyon protokolü erken mobilizasyonun yönetiminde ve hasta bakım sonuçlarının iyileştirilmesinde etkili ve güvenilirdir. Major abdominal cerrahi geçiren hastaların mobilizasyon sürecinin yönetiminde erken mobilizasyon protokollerinin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of early mobilization protocol on patients' mobilization status and patient care outcomes in patients who undergo major abdominal surgery. This study is a prospective non-randomized controlled clinical trial. The study sample consisted of 42 patients, 21 of whom were the control group and 21 were the intervention group, who had undergone major abdominal open surgery between May and September 2019. The routine mobilization follow-up approach of the intensive care unit was applied to the patients in the control group, and the early mobilization protocol developed by using up-to-date guidelines and expert opinions were applied to the patients in the intervention group. In the study, the data of the control group were firstly collected, then the early mobilization protocol was introduced to the patients through the training brochure prepared and then data of the intervention group were collected. In the study, the characteristics of the patients in both groups belonging to the preoperative period, the distance they walked in the 6-minute walking test and the results of the postoperative period were recorded. Descriptive statistics, Chi-square Test, Fisher's Exact Test, T-Test and "Mann Whitney U Test" were used for the analysis of the data. In the study, mobilization start time was determined as 373.33 ± 117.03 minutes (6.22 ± 1.95 hours) in the intervention group and 733.10 ± 226.15 minutes (12.21 ± 3.76 hours) in the control group and the difference was statistically significant (p <0.05). In the study, it was found that the average number of steps taken by the patients in the early postoperative period was higher in the intervention group (338.57) than in the control group (97.14) (p <0.05). Gas discharge time, intensive care unit and hospital stay were found to be shorter in patients in the intervention group (p <0.05). In the study, sleep quality score and satisfaction score were found to be higher in the intervention group than the control group (p <0.05). As a result, the early mobilization protocol used in nursing care in this study is effective and reliable in the management of early mobilization and improving patient care outcomes. Early mobilization protocols are recommended for the management of the mobilization process of patients who undergone major abdominal surgery.