Kelâm ilmi açısından rüyanın bilgi değeri
Information highway as a dream
Yazar: AYŞENUR MALAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN BİÇER
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Bilgi kaynakları = Information sources ; Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rüya = Dream ; Rüya tabirnameleri = Dream tabir-names ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kelâmda bilgi edinme yolları arasında rüyanın yerini tespit ederken, öncelikle bilgi konusuna yer verilmiştir. Kelâmda bilgi konusu, kelâmcıların eserlerinin baş kısmında yer alan önemli bir konudur. Bu konu bilginin tanımı, mahiyeti, dereceleri ve çeşitleri şeklinde incelenmiştir.Kelâmcılar genel olarak bilginin üç yolla elde edilebileceğini savunmuşlardır. Bunlardan birincisi duyulardır. Her duyu ile ancak kendi sahasına has olan şeyler idrak olunabilir, bu da o duyunun şartına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesiyle olur. Aynı zamanda, duyuların bilgi kaynağı olması için sağlıklı olmaları da gerekmektedir. İkincisi, kelâm âlimlerinin çoğunun ittifak halinde olduğu, duyular ve akılla ulaşılması mümkün olmayan vasıtalı bilgi kaynağı haberdir. Son bilgi kaynağı ise, ilk bakışta hâsıl olan bilgiyi veren şey, yani akıldır. Kelâmcılar bunun dışında ilhâm, rüya gibi bilgi edinme yollarından genellikle söz etmemişlerdir. Araştırmamızın amacı da, rüyanın kelâmcılar açısından bilgi kaynağı olup olmadığını tespit etmektir. Tezimizde, bilgi konusuna genel bir giriş yapıldıktan sonra rüyanın tanımı, mahiyeti ve tasavvuf, felsefe gibi ilimlerin rüyayı bilgisel olarak nasıl değerlendirdiği anlatılırken literatür taraması yapılmıştır.Çalışmamızın sonucunda rüyanın subjektif bir kavram olduğunu, kelâmcıların kabul ettiği bilgi edinme yolları ile rüya arasındaki ilişkiyi, genel olarak kelâmcıların rüyayı bir bilgi kaynağı olarak görmediklerini tespit ettik.

Abstract:
While determining dream?s place between obtaining information ways in Islamic Theology, information subject isgiven. Information subject in Islamic Theology is an important subject for theologists? work that takes place at the head part of the work. This subject is searched as definition of information, entity, grades and types.Theologists argued that information is generally obtained in three ways. The first one is sense. Each sense can only be cognizable in its own area, and this can happen according to that sense appropriate condition. At the same time, senses should be healthy in order to be a source information. Secondly, Islamic Theology is a notice that most of the wise men agreed on senses and source information that is impossible to reach it by wisdom. The last source information is wisdom that gives the information at first glance. Theologists generally did not mentioned about inspiration and getting information ways. Our research?s aim is to determine whether dream is source information or not for theologists view. In our thesis after a general view of information, definition of dream, its content and Sufism is explained how dream is evaluated as information and while these explanations are made,a literature scanning is done.At the end of our study, we determined that dream is a subjective concept and between obtaining information ways that theologists accepted and the relation with dream shows us that in general theologists do not see dream as source information.