Radyoterapi yapılan larenks kanserli hastalarda prognostik faktörlerin retrospektif B değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of prognostic factors in patients with laryngeal cancer who underwent radioation theraphy
Yazar: ÖZGÜR YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. SEYİT BURHANEDTİN ZİNCİRCİOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Laringeal neoplazmlar = Laryngeal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağkalım = Survival

Özet:
Giriş ve amaç: Larenks kanserleri vücutta görülen kanserlerin, erkeklerde % 2-5'ini, kadınlarda % 0,4'ünü oluşturur. Baş boyun bölgesinde ise, deri kanseri dışında ikinci sırayı alır. Bu çalışmanın amacı hastaya, tümöre ve tedaviye bağlı olan prognostik faktörlerin genel sağkalım ve hastalıksız sağkalım üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda Kasım 2002–Ocak 2011 tarihleri arasında Larenks yassı epitel hücreli karsinom tanısı ile radyoterapi uygulanan 95 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların yaşına, cinsiyetine, hemoglobinine, T evresine, N evresine, tümör yerleşimine, ön komissür tutulumuna, tiroid kıkırdak tutulumuna, cerrahi tedavi durumuna, yapılan operasyon tipine, cerrahi sınırına, perinöral invazyonuna, lenfovasküler invazyonuna, eşzamanlı kemoradyoterapi uygulamasına ve radyoterapisine ara verip vermemesine göre hastaların genel sağkalım ve hastalıksız sağkalım oranları değerlendirildi.
Bulgular: Toplam 95 hastanın 88'i erkek (%92,6) ve 7'si kadın (%7,4)'dır. Hastaların yaşları 39 ile 84 arasında değişmekte olup ortanca yaş ise 61'dir. Tüm hastaların patolojik tanısı yassı hücreli karsinomaydı. Ondört hasta (%14,7) T1, 19 hasta (%20) T2, 19 hasta (%20) T3 ve 43 hasta (%45,3) T4 olarak değerlendirilmiştir. Altmışyedi hasta (%70,5) N0, 20 hasta (%21,1) N1 ve 8 hasta (%8,4) N2 olarak değerlendirilmiştir. Ondört hasta (%14,7) Evre I, 11 hasta (%11,6) Evre II, 24 hasta (%25,3) Evre III ve 46 hasta (%48,4) Evre IV olarak değerlendirilmiştir. Ondokuz hastada (%20) tümör iyi diferansiye, 56 hastada (%58,9) orta derecede diferansiye, 8 hastada (%21,1) kötü diferansiyedir. Primer tümör yerleşimi olarak bakıldığında 41 (%43,2) hastada supraglottik, 53 hastada (%55,8) glottik, 1 (%1,1) hastada ise subglottik yerleşimlidir. Kırkbir hastada (%43,2) tiroid kıkırdak uzanımı mevcut olup, 54 hastada (%56,8) ise tiroid kıkırdak uzanımı mevcut değildir. Kırkiki hastada (%44,2) ön komissür uzanımı mevcut olup 53 hastada (%55,8) ise ön komissür uzanımı mevcut değildir. Kırk yedi hastaya (%49,5) cerrahi tedavi uygulanmış olup, 49 hastaya (%50,5) cerrahi tedavi uygulanmamıştır. Kırk hastaya (%42,1) total larenjektomi, 7 hastaya (%7,4) parsiyel larenjektomi uygulanmıştır. Ondokuz hastada (%20) cerrahi sınır pozitif, 9 hastada (%9,5) cerrahi sınır yakın olup, 19 hastada ise (%20) cerrahi sınır negatiftir. Cerrahi tedavi olanlar arasında, perinöral invazyonu mevcut olan 7 (%7,4) hasta, perinöral invazyonu mevcut olmayan 40 (%42,1) hasta, lenfovasküler invazyonu mevcut olan 11 (%11,6) hasta, lenfovasküler invazyonu mevcut olmayan ise 36 (%37,9) hastadır. Radyoterapi öncesi ortalama hemoglobin değeri 12 gr/dl idi. Ortanca takip süresi 17 aydı. Tedavi sonrası 15 (%15,7) hastada nüks görülmüş olup, 4 (%4,2) hastada ikincil primer olarak akciğer kanseri görüldü.
Tek değişkenli analizde, genel sağkalım açısından değerlendirildiğinde N evresi (p=0,010) ve tümör diferansiyasyon derecesi (p=0,036) istatiksel olarak anlamlı bulundu. Hastalıksız sağkalım açısından değerlendirildiğinde ise N evresi (p=0,009) ve ön komissür tutulumu (p=0,008) istatiksel olarak anlamlı bulundu. Tek değişkenli analizde genel sağkalımda anlamlı çıkan veriler çok değişkenli cox regresyon analizine dahil edildi. Bu veriler değerlendirildiğinde nodal evre (p=0,020) anlamlı sonuç vermiştir. Tek değişkenli analizde hastalıksız sağkalımda da anlamlı çıkan veriler çok değişkenli cox regresyon analizine dahil edildi. Bu verilerde değerlendirildiğinde nodal evre (p=0,005) ve ön komissür tutulumu (p=0,011) anlamlı sonuç vermiştir.
Sonuç: Larenks kanserinde nodal tutulumu mevcut olan hastalarda hem lokal ve bölgesel yineleme riskini artırdığı hemde genel sağkalımı olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca ön kommisür tutulumunun lokal nüksü arttırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Introduction and purpose: Laryngeal cancer which is a cancer seen in the body, constitutes 2-5% of men and 0,4%  of women. It takes the second place in the part of the head and neck except for skin cancer. The purpose of this study is to investigate the effect of prognostic factors related to tumor and treatment on the overall survival and disease-free survival of patient.
Material and Method: In this study, 95 patients who underwent radiotherapy with the diagnosis of laryngeal squamous epithelial cell carcinoma in the Department of Radiation Oncology, School of Medicine University of Dicle between November 2002 and January 2011 were evaluated retrospectively. Patients were evaluated according to their age, sex, hemoglobin, T stage, N stage, tumor location, involvement of anterior commissure, involvement of cartilage, surgical treatment status, surgical border, perineal invasion, lymph vascular invasion, treatment of concurrent chemotherapy and interruption during treatment.
Results: Of 95 patients, 88 were male (92,6%) and 7 were female (7,4%). Age of the patients ranged from 39 years to 84 years and median of the ages was 61 years. Pathological diagnosis of all patients were squamous cell carcinoma. Fourteen patients (14,7%), 19 patients (20%), 19 patients (20%) and 43 patients (45,3%) were evaluated as T1, T2, T3 and T4, respectively. Sixty seven patients (70,5%), 20 patients (21,1%), 8 patients (8,4%) are valued as N0, N1 and N3, respectively. Fourteen patients (14,7%), 11 patients (11,6%), 24 patients (25,3%) and 46 patients (48,4%) were evaluated as Stage I, Stage II, Stage III and Stage IV, respectively. Nineteen patients (20%) have well differentiated tumors, 56 patients (58,9%) have moderately differentiated tumor and 8 patients (21,1%) have poorly differentiated tumor. When viewed as the primary, tumor sites are located as supraglottic in 41 (43,2%) patients, glottic in 53 patients (55,8%) and subglottic in 1 (1,1%). Cartilage extention was avaliable in 41 patients (43,2%) and was not available in 54 patients (56,8%). Anterior commissure extension was available in 42 patients (44,2%), anterior commissure extension was not available in 53 patients (55,8%). Surgery was applied to 47 patients (49,5%) and not applied to 49 patients (50,5%). Total laryngectomy was applied to 40 patients (42,1%) and partial laryngectomy was applied to 7 patients (7,4%). Surgical border was positive in 19 patients (20%), was close in 9 patients (9,5%) and negative in 19 patients (20%). There were 7 (%7,4) patients applied surgery with perineural invasion and 40 (%42,1) without perineural invasion and 11 (%11,6) with lymphovascular invasion and 36 (%37,9) without lymphovascular invasion. Average hemoglobin level was below 12 gr/dl before radiotherapy. The median follow-up was 17 months. Recurrence was seen in 15 (15,7%) patients and lung cancer was seen as seconder in 4 (4,2%) patients after treatment.
In univariate analysis, the Nodal stage (p=0,010) and the degree of tumor differentiation (p=0,036) were statistically significant when evaluated in terms of overall survival. The Nodal stage (p=0,009) and anterior commissure involvement (p=0,008) were statistically significant when evaluated in terms of disease-free survival. The statistically significant data in overall survival were included the in multivariant cox regression analysis in univariate analysis.  The Nodal stage (p = 0,020) yielded significant results when interpreting these data. The statistically significant data in disease-free survival were also included in the multi variant cox regression analysis in the univariate analysis. The Nodal stage (p=0,005) and anterior commissure involvement (p = 0,011) yielded significant results while considering these data. 
Conclusion: We were found that nodal involvement of laryngeal cancer increases both the local and regional risks and affects overall survival of patients adversely. Besides, we were observed that the anterior commissure involvement increases the local recurrence.