Haemophılus ınfluenzae suşlarında antibiyotik direnci ve direncin moleküler analizi /
Yazar: NURAY KUVAT
Danışman: PROF. DR. BETİGÜL ÖNGEN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Ampisilin = Ampicillin ; Ampisiline direnç = Ampicillin resistance ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Hemofilus = Haemophilus ; Hemofilus enfeksiyonları = Haemophilus infections ; Hemofilus influenzae = Haemophilus influenzae ; Moleküler analiz = Moleküler analysis ; Moleküler biyoloji = Molecular biology ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Kuvat N. Haemohilus influenzae suşlarında antibiyotik direnci ve bu direncin moleküler analizi. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji ABD. Tıpda Uzmanlık Tezi. 2011.
Bu çalışma klinik örneklerden izole edilen H. influenzae suşlarının antibiyotik direncinin saptanması ve ampisiline dirençli H. influenzae suşlarında saptanan direncin beta-laktamaz üretimi başta olmak üzere moleküler analizinin araştırılması amacıyla ülkemizde yapılan ilk çalışmadır.  
235 H. influenzae suşunun ampisilin dahil 19 farklı antibiyotiğe karşı direnci disk difüzyon yöntemi ile araştırılmış, ampisilin, sefuroksim, kloramfenikol ve meropeneme dirençli bulunan suşların MİK?leri ise E-test yöntemi ile saptanmıştır.  İzole edilen tüm suşlarda beta-laktamaz pozitifliğinin belirlenmesi amacıyla nitrosefin deneyi, ampisiline dirençli suşlarda ise dirence neden olan mekanizmanın (TEM-1 ve ROB-1)  belirlenmesi için PCR yöntemi kullanılmıştır. 
Test edilen suşların antibiyotiklere direnç durumları incelendiğinde amoksisilin-klavulanik asit, seftriakson, sefotaksim, aztreonam, azitromisin, telitromisin, siprofloksasin, levofloksasine dirençli suş saptanmamıştır. Trimetoprim-sulfametoksazole 57 (% 24,2), tetrasikline 36 (% 15,2), ampisiline 26 (% 11),  sefaklora 10 (% 4,2), klaritromisine 8 (% 3,4), sefuroksime 4 (% 1,7), meropeneme 2 (% 0,8), kloramfenikole 2 (% 0,8) ampisilin-sulbaktama 1 (% 0,4), nalidiksik aside 1 (% 0,4), fosfomisine 1 (% 0,4), dirençli suş saptanmıştır. Sefuroksime disk difüzyon yöntemi ile dirençli bulunan üç suşun E-test yöntemi ile yapılan MİK değerleri dirençlilik sınırları içerisinde ve sırası ile 24 µg/ml, 48 µg/ml, >256 µg/ml olarak bulunmuştur. Meropeneme dirençli bulunan iki suşun ise MİK değeri >256 µg/ml (dirençli) olarak belirlenmiştir. Disk difüzyon yöntemi ile kloramfenikole orta duyarlı saptanan her iki suşun da MİK değeri 6 µg/ml (orta duyarlı) olarak saptanmıştır. Orta duyarlı olan suşlar dirençli olarak kabul edilmiştir. İzole edilen şuşların 36 (% 15,3)? sında çoğul direnç saptanmıştır. Bu suşlardan 20 (% 8,5)?sinde iki, dokuzunda (% 3,8) üç, beşinde (% 2,1) dört, birer suşda da (% 0,4) beş ve altı antibiyotik direnci saptanmıştır. 
Çalışmamızda ampisilin dirençli ve beta-laktamaz pozitif suşların tamamamında TEM-1 tipi enzim bulunup ROB-1 tipi enzim saptanmamıştır. Ayrıca ampisilin direncinde BLNAR fenotipinin ayırt edilmesi ile ampisiline dirençli suş saptanan hastaların yaklaşık %3?ünün ampirik tedavisinde inhibitörlü beta-laktamların, ikinci kuşak sefalosporinlerin kullanılmasının uygun olmayacağı görülmüştür. 

Anahtar kelimeler: Haemophilus influenzae, ampisiln direnci, E-test, PCR.

Abstract:
This study is the first study carried out in our country for detecting the antibiotics resistance of H. influenzae strains isolated from clinical samples and for studying the molecular analysis of resistance especially that of beta lactamase production in ampicillin resistant H. influenzae strains.
The resistance of 235 H. influenzae strains to 19 different antibiotics including ampicillin was determined by disc dfiffusion method and MICs of strains which were resistant to ampicillin, cefuroxim, cloramphenicol were detected by E-test method.Nitrocefin method was used for determining the beta lactamase positivity of all isolates and PCR method was used for determining the mechanism (TEM-1 and ROB-1) causing resistance of ampicillin resistant strains.
According to the antibiotic resistance results, no resistance to amoxycillin-clavulanat, seftriaxone, sefotaxim, aztreonam, azithromycin, telithromycin, ciprofloxacin and levofloxacin was detected. 57 kotrimoxazole resistant, 36 tetracycline resistant, 26 ampicillin resistant, 10 sefaklor resistant, 8 clarithromycin resistant, 4 cefuroxim resistant, 2 meropenem resistant, 2 cloramphenicol resistant, 1 ampicillin-sulbactam resistant, 1 nalidixic acid resistant  and 1 fosfomycin resistant strains were detected. MIC points of 3 cefuroxime resistant isolates were found to in resistant range respectively with 24 µg/ml, 48 µg/ml and 256 µg/ml. MIC points of 2 strains that were found to be intermediate susceptible to cloramphenicol by disc diffusion method were both found to be 6 µg/ml (intermediate susceptible). Intermediate susceptible strains were accepted as resistant. Multiple resistance was detected in 36 isolates. Of these isolates, 20 (8.5%) was found to be resistant to 2, 9 (3.8 %) to 3, 5 (2.1%) to 4, 1 (0.4%) to 5 and 6 antibiotics.
In our study, TEM-1 enzyme was detected in all ampicillin resistant and beta-lactamase positive isolates where as ROB-1 enzyme was not detected any one. Moreover, it was found that beta-lactame+inhibitors and 2nd generation sefalosporins were not appropriate for ampiric therapy of approximately 3 % of patients in whom ampicillin resistant strains were detected by discriminating BLNAR phenotype.