Anaokulu çocuklarında görülen ayrılık kaygısının giderilmesinde farklı oyun tekniklerinin etkisi /
Yazar: YASEMİN AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. YADİGAR KILIÇCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1987
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, anaokuluna yeni başlayan ve ayırılık kaygısı - gösteren üç ve dört yaşlarındaki çocukların kaygılarının azaltılmasında serbest oyun, yapılanmış oyun ve model alma tekniklerinin etkisi incelenmiştir. Anaokuluna yeni başlayan çocuklar arasında ayrılık kaygısının gösterilme düzeyini bulmak amacıyla 114 kız, 117 erkek olmak üzere toplam 231 çocuğun öğretmenleri ve anne babalarına bir ayrılık kaygısı ölçeği uygulanmıştır. Ayrılık kaygısı ölçeğinden alman puanlara bağlı olarak ayrılık kaygısı gösterilme oranı %12.15 olarak bulunmuştur. Daha sonra yoğun ayrılık kaygısı yaşayan 16 kız, 16 erkek toplam 32 denek, ayrılık kaygısı puanları ortalamaları birbirlerine benzeyen ve 4 kız, 4 erkekten oluşan dört gruba ayrılmışlardır. Bu gruplardan üçü deney grubu olarak seçilmiş ve herbirine ayrı birer oyun tekniği (serbest oyun, yapılanmış oyun ve model alma) uygulanmış, biri ise kontrol grubu olmuştur. Oyun teknikleri, bireysel oturumlar biçiminde haftada bir kez, 45 dakika olmak üzere 8 hafta süre ile uygulanmıştır. Serbest oyun oturumlarında, serbest oyun terapileri sırasında uygulanan kurallar çerçevesinde, denekler özgür bırakılarak, anaokulunu anımsatan bir ortam içinde oynamaları sağlanmıştır. Yapılanmış oyun oturumlarında da anaokulunu anımsatan bir ortam içinde deneklerin oynaması sağlanmış, ancak oyunlar araştırmacı tarafından yönlendirilmiştir. Model alma oturumlarında ise deneklere; anaokulunda ayrılık kaygısı yaşayan ancak sonunda kaygılarının üstesinden gelerek, anaokulunda mutlu olan çocuklarla ilgili öyküler anla-136 tılmış ve öykülerle ilgili resimler gösterilmiştir, öyküler bittikten sonra herbir öyküyle ilgili olarak deneklerle tartışılmıştır. Kontrol grubuyla ise her hangi bir uygulama yapılmamıştır. Uygulamaların bitmesinden hemen sonra, deneklerin anne baba ve öğretmenlerine ayrılık kaygısı ölçeği yeniden verilmiştir. Deneklerin öntest ve sontest ayrılık kaygısı puanlarına t test ve 2X4X2 faktörlü varyans analizi uygulanmıştır. Sonuçlar her üç oyun tekniğinin de ayrılık kaygısının azaltılmasında etkisinin olduğunu, ancak oyunların etkileri arasında önemli bir fark bulunmadığını göstermiştir. Ayrılık kaygısının azaltılmasında, cinsiyetler arasında bir farklılığa rastlanmıştır. Bu sonuçlar, psikolojik danışma ve rehberlik açısından da dikkate alınarak tartışılmış; anaokuluna giden çocuklarda başlangıçta yoğun ayrılık kaygısının görülmesine engel olmak ve ayrılık kaygısı yaşayanların, kaygı düzeylerinin düşürmek için gerekli görünen önlemler belirtilmiştir.

Abstract:
The goal of the present study was to evaluate the ef fects of free play condition, structured play condition and modelling condition on separation anxiety with three to four year old children. -.. In order to assess the level of separation anxiety among children who are just starting nursery school, the Separation Anxiety Scale was administered to the teachers and the parents of 114 girls and 117 boys totalling 231-:. The separation anxiety level which was obtained from the Separation Anxiety scale was found to be 12-15 % among 231 children. 32 children (16 boys and 16 girls) with the highest level of anxiety were assigned to the free play condition, structured play condition, modelling condi tion and the control group. Each group consisted of four boys and four girls whose separation anxiety level were similar. The free play condition can be described as being a nursery school like environment where children are free to play any games without any restrictions. The play techniques involved were taken from "Free play Therapy". The structured play condition was again similar to a nursery school environment, but the children's games are structured by the researcher. The modelling condition consisted of the re searcher telling stories to the children wherein the heroes acted out at the problems of separation anxiety Pictures were also shown to illustrate the concept of role models freeing themselves from separation anxiety. Discussion with the subjects individually were led by the researcher with the children to discover reactions to these stories.138 The researcher worked with the participating children for a 45 minute long session per week for 8 consecutive weeks. After the sessions were over the parents and the teachers were asked again to complete the separa tion Anxiety scale. The pretest and the posttest scores were com pared by t test and a 4 (conditions) X 2 (pretest / postestj) X 2 (sex) analysis of variance (MANOVA) was carried out for the separation anxiety scores. The results revealed that there was a significant decrease in the separation anxiety level of the children in the experimental conditions. There was no significant dif ferent treatment effect on three experimental groups. No sex differences were found. The results were discussed in terms of psychological counselling and guidance and the recom mendations were made to decrease the separation anxiety level of children.