Lesitinin deneysel mide ülseri üzerine etkisi
Effect of lecithin on experimental gastric ulcer
Yazar: MUSA KIRAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜNNUR ÖZBAKIŞ DENGİZ
Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Fosfatidilkolin-sterol O-açiltransferaz = Phosphatidylcholine-sterol O-acyltransferase ; Mide hastalıkları = Stomach diseases ; Mide ülseri = Stomach ulcer ; Sıçanlar = Rats ; İndometazin = Indomethacin

Özet:
Lesitin ilaç ve gıda endüstrisinde kullanılan, bütün vücut hücrelerinin membranlarında yer alan ve hücre membranına esneklik veren bir maddedir. Çalışmamızda, sıçanlarda indometazin ile oluşturulan mide ülseri üzerine lesitinin etkisinin olup olmadığını araştırdık. 
Çalışma için sıçanlar 5 gruba ayrıldı. Birinci gruba distile su (10 ml/kg), 2. gruba lesitin (1200 mg/kg), 3.gruba lesitin (2400 mg/kg), 4. gruba famotidin (40 mg/kg) ve 5. gruba pantoprazol (40 mg/kg) oral yolla uygulandıktan 30 dakika sonra, bütün gruplara indometazin (25 mg/kg- oral) verildi. 6 saat sonra tiyopental sodyum (50 mg/kg) ile sıçanlar öldürülerek mideleri çıkarıldı, ülser indeksleri ve grupların ülser inhibisyon oranları hesaplandı. Mide dokuları histopatolojik olarak da incelendi.
Çıkarılan mide dokuları değerlendirildiğinde; düşük doz lesitin (1200 mg/kg) grubundaki sıçanların hepsinde, yüksek doz lesitin (2400 mg/kg) grubundaki sıçanların 7 tanesinde, famotidin grubundaki sıçanların sadece 2 tanesinde ülserli alanlar gözlendi. Pantoprazol grubundaki sıçanların ise hiçbirinde ülserli alanlar tespit edilmedi. Kontrol grubunun ülser indeksi % 6.75±0.81 ve buna göre grupların (lesitin-I, lesitin-II, famotidin ve pantoprazol) ülser inhibisyon oranları sırasıyla % 45, %57, %98 ve % 100 olarak hesaplandı, bu oranlar istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Lesitin mukozal hiperemiyi her iki dozda azaltırken (p<0.05), gastrik erozyon üzerine sadece yüksek dozda olumlu etkiler göstermiştir (p<0.05). Lesitinin PMNL ve MNL infiltrasyonunda yapmış olduğu azalmalar ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Pantoprazol ve famotidin mukozal hiperemiyi, erozyonu, PMNL ve MNL infiltrasyonunu belirgin bir şekilde azaltmışlardır. 
Sonuç olarak lesitin, sıçanlarda indometazin ile oluşturulan mide hasarında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında hem makroskopik hem de histopatolojik olarak (hiperemi, gastrik erozyonu) gastroprotektif etkiler göstermiştir.

Anahtar kelimeleri: Lesitin, İndometazin, Mide Ülseri, Sıçan.

Abstract:
Lecithin is a substance used in medicine and food industry, located in all body cell membranes and gives elasticity to cell membrane. In our study, we investigated the effect of lecithin on indomethacin-induced gastric ulcer in rats.
For the study, rats were divided into 5 groups. To 1st group distilled water (10 ml/kg), 2nd group lecithin (1200 mg/kg), 3rd group lecithin (2400 mg/kg), 4th group famotidine (40 mg/kg) and 5th group pantoprazole (40 mg/kg) were given orally,  30 minutes later indomethacin (25 mg/kg-oral) was given to all groups. After 6 hours, all rats were sacrificed with thiopental sodium (50 mg/kg),  stomaches were removed, ulcer indexes and ulcer inhibition rates of the groups were calculated. Stomach tissues were also histopathologically examined.
Stomach tissues were evaluated and  ulcerated areas were observed in all rats in low dose lecithin (1200 mg/kg) group, in 7 rats in high dose lecithin (2400 mg/kg) group and in only 2 of the rats in famotidine group. None of the rats in pantoprazole group had ulcerated areas. Ulcer index of control group was 6.75±0.81% and according to this,  ulcer inhibition rates of the groups  (lecithin-I, lecithin-II, famotidine and pantoprazole) were calculated as 45%, 57%, 98% and 100% respectively and these ratios were statistically significant. While both doses of lecithin decreased mucosal hyperemia (p<0.05), positive effects on gastric erosion were observed in the high dose only (p<0.05). The decrease in PMNL and MNL infiltration caused by lecithin were statistically insignificant. Pantoprazole and famotidine significantly reduced mucosal hyperemia, erosion, PMNL and MNL infiltration.
In conclusion, in indomethacin-induced gastric lesion in rats, compared to the control group, lecithin showed gastroprotective effects both macroscopically and histopathologically (hyperemia, gastric erosion).

Key words: Lecithin, Indomethacin, Stomach ulcers, Rat.