Ergenlerin kişilerarası problem çözme becerileri ile gelişimsel rehberlik ihtiyaçları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between adolescents' interpersonal problem solving skills and developmental guidance needs
Yazar: MUHAMMED AKAT
Danışman: DOÇ. DR. ADEM PEKER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Gelişimsel rehberlik programı = Developmantal guidance program ; Kişiler arası problemler = Interpersonal problems ; Lise öğrencileri = High schools students ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Rehberlik = Guidance ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ergenlerin kişiler arası problem çözme becerilerinin gelişimsel rehberlik ihtiyaçlarını yordama düzeyi incelenmiştir. Araştırmanın diğer bir amacı ergenlerin gelişimsel rehberlik ihtiyaçlarının cinsiyet, sınıf ve okul türüne göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini ortaya çıkarmaktır. Ayrıca araştırma kapsamında ergenlerin gelişimsel rehberlik ihtiyaçlarını belirleme ölçeğinin (EGRIBÖ) geliştirilmesi de amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada veri toplama araçları olarak Ergenlerin Gelişimsel Rehberlik İhtiyaçlarını Belirleme Ölçeği, Kişiler Arası Problem Çözme Becerisi Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu 1002 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın bulguları elde edilirken bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyonel analiz ve çoklu doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. 
Bulgular: Bu çalışmada, kadınların EGRIBÖ'nün eğitsel başarı ve üniversite sınavına hazırlık alt boyutu puanlarının; erkeklerin ise kişiler arası ilişkiler alt boyutu puanının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu çalışmada EGRIBÖ'nün üniversite sınavına hazırlık alt boyutunda 9. sınıf öğrencilerinin 12. sınıftaki öğrencilere göre; kişiler arası ilişkiler ve kendini ifade etme alt boyutlarında ise 10. sınıf öğrencilerinin 9., 11. ve 12. sınıftaki öğrencilere göre daha fazla puan aldıkları belirlenmiştir. Okul türüne göre ise EGRIBÖ'nün alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Son olarak bu çalışmada ergenlerin kişiler arası problem çözme becerisinin gelişimsel rehberlik ihtiyaçlarının % 18.8'ini yordadığı belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmanın sonucunda EGRIBÖ'nün 5 alt boyuttan ve 21 maddeden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ergenlerin kişiler arası problem çözme becerilerinin gelişimsel rehberlik ihtiyaçlarını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: kişiler arası problem çözme becerileri, rehberlik ihtiyaçları, ergenlik dönemi

Abstract:
Purpose: In this study, it was investigated whether adolescents' developmental guidance needs predicted by their interpersonal problem-solving skills. Another aim of the study is to reveal whether adolescents' developmental guidance needs differ significantly by gender, class, and school type. It was also aimed to develop the Adolescents' Determination of Developmental Guidance Needs Scale.
Method: Adolescents' Determination of Developmental Guidance Needs Scale, Interpersonal Problem Solving Skills Scale, and Personal Information Form used as data collection tools. The sample group of the study consists of 1002 high school students. While obtaining the findings of the study, independent samples t-test, one-way variance analysis, correlational analysis, and multiple linear regression analysis performed. 
Findings: In this study, it was determined that the educational achievement and university exam preparation sub-dimensions' scores of EGRIBO for women were higher than men and, the interpersonal relations sub-dimension scores of men were higher than women. In addition, this study 9th-grade students scored higher than 12th-grade students in the sub-dimension of EGRIBO's university exam preparation. In the interpersonal relations and self-expression sub-dimensions, 10th-grade students' points were higher than 9th, 11th, and 12th-grade students. Significant differences were found between the sub-dimensions of EGRIBO by school type. Finally, adolescents' interpersonal problem-solving skills predicted 18.8% of their developmental guidance needs.
Result: As a result of this research, EGRIBO was found to be a valid and reliable measurement tool consisting of 5 sub-dimensions and 21 items. It is concluded that adolescents' interpersonal problem-solving skills predict their developmental guidance needs.
Keywords: problem solving skills, guidance needs, adolescence period