Çok kriterli karar verme ve veri madenciliği yöntemleri ile tedarikçi seçimi ve seviyelendirmesi
Supplier selection and scoring with multi - criteria decision making and data mining techniques
Yazar: EDA TANSU KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YURDUN ORBAK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Doğrusal regresyon modelleri = Linear regression models ; Kontrol grafikleri = Control charts

Özet:
Sürekli gelişen ve değişen iş hayatında tercih edilen olabilmek için müşterilere her zaman en ucuz ve en kaliteli zamanında sunulmalıdır. Bu süreçte işletmeler yalnız değildir ve paydaşlarıyla çalışmaktadır. Dolayısı ile sadece işletmelerin en ucuzu, en kaliteliyi en doğru zamanda müşterilere sunması yetmez, ayrıca işletmelere de en ucuz, en kaliteli doğru zamanda sunulmalıdır. Tedarik zinciri yönetimi, üretim sistemlerinin performansını gösteren önemli araçlardan biridir. Doğru tedarikçi ile işbirliği yapılması da tedarik zinciri yönetiminin gelişmesine katkı sağlamaktadır. Üretim verilerinin yorumlanmasında U kontrol grafikleri kullanılmaktadır. U kontrol grafiği yardımı ile
üretim kalitesinin trendi kontrol edilebilir. Verinin analizinin oldukça faydalı olduğu öğrenilen bu dönemde, işletmeler ellerindeki veriler ile fayda sağlayama yönelmişlerdir. Yapılan çalışmada verisi kullanılan işletmenin özel talebi üzerine, maliyet verisinden faydalanarak Lineer ve Karar Ağaçları ile Regresyon yöntemleri kullanılmış ve fiyat
tahmini çalışması yapılmıştır. Ayrıca işletmenin satın alma, kalite ve lojistik verileri kullanılarak maliyet, kalite ve teslimat açısından en iyi tedarikçiler MS Office Excel programı kullanarak belirlenmiş ve tüm tedarikçilerin maliyet, kalite ve teslimat konusunda puanlandırılması yapılmıştır. Analitik Hiyerarşi Süreci (Analytical Hierarchy Process (AHP)) ile de satın alma, kalite ve lojistik verilerini kullanarak her bölümün en iyi tedarikçisi seçilmiştir. Daha sonra kümülatif bir AHP çalışması ile de maliyet, kalite ve teslimat açısından en iyi tedarikçi belirlenmiştir. U kontrol grafiği yardımı ile de AHP analizinin yanında kalite verileri analiz edilmiş ve kalitesel açıdan tedarikçilerin
seviyeleri grafiğe dökülmüştür.

Abstract:
In order to be preferred in the constantly developing and changing business life, the cheapest and best quality products should always be offered to the customers on time. In this process, businesses are not alone and work with their stakeholders. Therefore, it is not only sufficient for the enterprises to offer the cheapest and the highest quality at the right time to the customers, but also the cheapest and highest quality must be offered to the enterprises at the right time. Supply chain management is one of the important tools that show the performance of production systems. Cooperation with the right supplier also contributes to the development of supply chain management. U control charts are used to interpret the production data. With the help of U control chart, the trend of production quality can be controlled. In this period, when it is learned that the analysis of data is very useful, businesses have tended to benefit from the data they have. In the study, upon the special request of the company whose data is used, Linear and Decision Tree Regression methods were used by making use of the cost data and price estimation study was carried out. In addition, using the purchasing, quality and logistics data of the enterprise, the best suppliers in terms of cost, quality and delivery were determined by using the MS Office Excel program, and all suppliers were scored on cost, quality and delivery. Using the Analytical Hierarchy Process (AHP) and purchasing, quality and logistics data, the best supplier of each department was selected. Then, with a cumulative AHP study, the best supplier was determined in terms of cost, quality and delivery. With
the help of the U control chart, besides the AHP analysis, the quality data were analyzed and the levels of the suppliers were plotted in terms of quality.