Bâbürlü hükümdarı Şah Alemgîr (Evrengzîb)'in Mirzalık dönemi (1618-1658)
Mirza period of the Baburid ruler Shah Alamgir (Aurangzeb)'s (1618-1658)
Yazar: ALİ YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. EMİN KIRKIL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Babürlü Devleti = Babur State ; Babürlüler = Mughals ; Hindistan = India ; Mirzalık = Mirzalık ; Türk tarihi = Turkish history ; Şah Alemgir = Shah Alamgir

Özet:
Bâbürlüler, Hindistan'daki Türk varlığının son büyük temsilcisidir. Şah Âlemgîr'de yarım asrı bulan saltanatı ile bu devletin son büyük hükümdarı olmuştur. Bâbürlü Devleti'nin altıncı padişahı olacak olan Muhammed Evrengzîb, 1618'de Dohad'da doğdu. Babası Mirza Hürrem'in başarısız bir isyan girişimi neticesinde bir rehine oldu. Evrengzîb, dedesi Şah Cihângîr'e rehin olarak verildi. 1633'de icra edilen fil dövüşünde Sudakar adlı file karşı göstermiş olduğu cesaretinden dolayı Bahadır ünvanını aldı. 1635'de on sekiz yaşındayken Bundelkent Racası Cüchar Sing Bundela üzerine başarılı bir sefere çıktı. İtibari bir komutanlık sergilemiş olsa da bu, kendisinin ilk seferi oldu. 1636-1644 yılları arasında birinci Dekken valiliğini yürüttü. Hemen ardından iki yıl kalacağı Gücerat valiliğine tayin edildi. 1647'de Buhara Hanlığı'na ait ata mirası Belh topraklarının alınması için bu sefere atandı. 1648'de Multan valiliğine getirildi. 1649'da ve 1652'de iki defa Kandahar'ı Safevîlerden istirdad etmeye çalışsa da bunda başarılı olamadı. 1652'de ikinci defa Dekken valiliğine tayin edildi. Bu valiliğinde 1655'te Gûlkünde Sultanlığı'na karşı başarılı bir sefer gerçekleştirdi. 1657'de Bîcâpûr Sultanlığı topraklarına hücum ederek Bîder ve Kelyânî'yi ele geçirdi.
Aynı yıl babası Şah Cihân'ın hastalanmasını müteakip Mirzalar Savaşı başladı. Bu veraset savaşında; Darmat, Samugarh, Hacve ve Ecmir harplerini kazandı. Ardından ''Âlemgîr'' ünvanını alarak devletin tek hâkimi oldu.
Çalışmamızda kendisinin mirzalık dönemi konu alınmıştır. Dönemin ana kaynakları kullanılmak suretiyle hazırlanan çalışmamız üç ana bölüme ayrılmaktadır. Birinci bölümde Mirza Evrengzîb'in doğumundan başlayarak çocukluğu, almış olduğu eğitimi ve ailesi ele alınmıştır. İkinci bölümde görev almış olduğu askeri seferler ve valilikler konu alınmıştır. Üçüncü bölümde ise babası Şah Cihan'ın hastalanması ile başlayan mirzalar savaşı ve nihayet cülusu işlenmiştir.

Abstract:
The Baburids is the last big representative of the Turkish presence in India. Shah Alamgir was last biggest ruler with reign that last almost half century. Muhammed Aurangzeb was born in Dohad at 1618 who was going to be sixth sultan of Baburid State. He was e pledge as a result of his father Mirza Hürrem's unsuccesful rebellion attempt. Aurangzeb has been delivered to his grandfather Shah Jahangir as a pledge. He received the title of Bahadur for his bravery against the elephant named Sudakar in the elephant fight in 1633. He went on a succesful campaingn against Cuchar Sing Bundela of Bundelkent Raja when he was 18 in 1635. Although he had shown a nominal command, this was his first campaingn. He was the first governor of Deccan from 1636 to 1644. Right after, he was appointed to the governorship of Gujarat, where he had stayed for two years. He was appointed to the campaingn to take Belh lands which belongs ancestral heritage of the Bukhara Khanete. He was appointed governor of Multan in 1648. He tried to retake Kandahar from the Safavids twice, however was unsuccesful in 1649 and 1652. In 1652, he was appointed governor of Deccan for the second time. In this governorship, he carried out a succesful campaingn against the Golkonda Sultanate in 1655. In 1657, he attacked the lands of the Bijapur Sultanate and captured Bider and Kalyani.
In the same year, Shah Jahan's father got sick right after Mirzas War has started. This succesion war; he won the battles of Darmath, Samugarh, Hajwa and Ajmer. And he got title of ''Alamgir'' and then become the sole Ruler of the State.
In ours study we worked on Alamgir's Mirzas period. Our study is devided in three main chapter by useing main sources that age. In first chapter we handle the subject starting bu his birth, his childhood, his education, with his siblings. In chapter two we handle the subject military campaign and governorship. In chapter three, the war of the mirzas, which started with the illness of his father, Shah Cihan, and finally his ascending the throne were handled.