Eski Anadolu toplumlarında Calcaneus Spur anomalisinin paleoantropolojik analizi
Palaeoanthropological analysis of the Calcaneus Spur anomaly from the ancient Anatolian populations
Yazar: HAKAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ÖZER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Eski Anadolu = Old Anatolian ; Eski Anadolu medeniyetleri = Old Anatolian civilizations ; Kalkaneus = Calcaneus ; Paleoantropoloji = Paleoanthropology ; Plantar fasiit = Plantar fasciitis

Özet:
Bu tez çalışması Doğu Anadolu bölgesinde farklı iki döneme tarihlendirilmiş yedi arkeolojik merkezden (Hakkâri Erken Demir Çağ), Karagündüz Erken Demir Çağ, Ortaçağ), Dilkaya Erken Demir Çağ, Ortaçağ), Altıntepe Demir Çağ) ve Elazığ Tepecik Ortaçağ) arkeolojik kazılar sonucunda gün ışığına çıkarılmış 374 bireye ait 548 calcaneus kemiği üzerinde topuk dikeni lezyonun görülme sıklığı ve bireylerinin calcaneuslarından alınan ölçüm, açı ve hesaplanan endis değerleri ile topuk dikeni arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Çalışmanın örneklemini oluşturulan 7 topluma ait toplam 548 calcaneus kemiğinde % 9,31 oranında topuk dikeni görülmüştür. Örneklemin erkek bireylerin % 10,87'sinin, kadın bireylerin ise % 7,61'inde topuk dikeni lezyonuna sahip olduğu belirlenmiştir. Demir Çağ toplumları birlikte değerlendirildiğinde, topuk dikenin görülme oranı % 1,86'dır. Demir Çağ erkek bireylerinde lezyonun görülme sıklığı % 1,36'dır. Demir Çağ kadın bireylerde ise lezyonun görülme sıklığı % 2,27'dir. Ortaçağ toplumları birlikte değerlendirildiğinde ise, topuk dikenin görülme oranı % 12,4'dür. Ortaçağ toplumu erkek bireylerde lezyonun görülme sıklığı % 14,15'dir. Ortaçağ toplumu kadın bireylerinde ise lezyonun görülme sıklığı % 10,28'dir. Her iki dönem toplumların cinsiyetler arasında yapılan istatistiksel karşılaştırmada anlamlı ilişki görülmemiştir.Anahtar Kelimeler: Calcaneus, Topuk Dikeni, Calcaneusdaki ölçüm ve açılar, Eski Anadolu Toplumları, Fiziksel Aktiviteler.

Abstract:
The aim of this thesis study is to determine the relation among measurement, angle and index values taken from calcaneuses of the individuals and calcaneal spur, and the frequency of the calcaneal spur lesion on 548 calcaneuses belonging to 374 individuals, which is brought to light through archaeological excavations conducted in seven archaeological sites (Hakkari: Early Iron Age; Karagündüz: Early Iron Age, Middle Age; Dilkaya: Early Iron Age, Middle Age; Altıntepe: Iron Age; and Elazığ: Tepecik-Middle Age) that dated two different ages in Eastern Anatolia Region. According to the sampling study of this paper, which is based on seven societies, calcaneal spur is observed by 9,1 % in 548 calcaneuses. The rate of calcaneal spur identified among male individuals is 10,87 % and 7,61 % among female individuals. Considering Iron Age societies together, the frequency of the calcaneal spur is observed as 1,86 %. In addition to this, the frequency of the lesion is 1,36 % among male individuals of Iron Age, however, the frequency of the lesion is 2,27 % among female individuals of Iron Age. Moreover, when Middle Age societies are evaluated together, the frequency of the calcaneal spur is 12,4 %. The frequency of the lesion is 14,15 % among Middle Age male individuals, whereas, the frequency of the lesion is 10,28 % among Middle Age female individuals. Statistically compared, no significant correlation has been found among the two genders within the societies of both ages.Key word: Calcaneus, Calcaneus spur, Angle and Measurements of the Calcaneus, Ancient Anatolian Societies, Physical Activities.