Din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinin din okuryazarlık becerisine etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
The effect of religious culture and ethics courses on religious literacy: A research on university students
Yazar: SÜMEYRA BİLECİK
Danışman: PROF. DR. MUHİDDİN OKUMUŞLAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak bilgisi = Moral knowledge ; Ders programları = Curriculum ; Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini davranışlar = Religious conducts ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Din okuryazarlığı; bir dine ait kavramlar, ibadetler, inanç esasları ile dinin tarihi ve sosyal arka planını bilmek anlamına gelmektedir. Bilimsel literatürde son yıllarda yerini alan bu kavramın öğretimi ile toplumda din hakkında yanlış bilgi sahibi olmaktan kaynaklanan dini cehalet ve taassubun önüne geçileceği düşünülmektedir. Ancak kavram, ülkemizin sosyo-politik yapısı, bireylerin eğitim öğretim süreçleri ve kültürel pedagoji açısından incelenmemiştir. Bu araştırma din okuryazarlığı kavramının yukarıdaki esasları dikkate alarak temellendirmesini sağlamayı ve çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda DKAB derslerinin din okuryazarlık becerisine etkisini tespit etmeyi amaçlar. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Girişte problem durumu, araştırmanın amacı ve önemi tanıtılmaktadır. Birinci bölümde din okuryazarlığı kavramı ve tarihsel gelişimi, Türkiye'de din okuryazarlığı kavramı ve DKAB programlarında din okuryazarlığına ilişkin kazanımlar değerlendirilmektedir. İkinci bölümde, araştırmanın yöntemi, üçüncü bölümde bulgular ve yorum ve sonra elde edilen sonuç ve öneriler kısmı yer almaktadır. 2014-2015 eğitim öğretim yılında 100 sorudan oluşan din okuryazarlığı başarı testi, 530 üniversite birinci sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Testte, cinsiyet, yaş, mezun olunan lise türü, devam etmekte oldukları fakülte, anne babalarının eğitim düzeyi, ailenin aylık geliri, hayatlarının çoğunu geçirdikleri yerleşim birimi, dindarlık düzeyleri, dini bilgi edinmelerinde öncelikli kaynaklar, din anlayışları ve dini formasyon alıp almama durumları bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir. Belirlenen bu bağımsız değişkenlerle din okuryazarlığı başarı testinden alınan toplam puanlar ve din okuryazarlığının alt boyutlarından alınan puanlar karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir. Sonuçta üniversite öğrencilerinin din okuryazarlık düzeylerinin DKAB programlarındaki kazanımlara göre şekillendiği ayrıca yukarıdaki bağımsız değişkenlerin ekseriyetinin öğrencilerin din okuryazarlık düzeyleri üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Din, Din Eğitimi, Din Okuryazarlığı, Üniversite Öğrencileri, DKAB Programları.

Abstract:
Religious literacy means to know about concepts of religion, worship, belief principles along with the history and social background of religion. Teaching this concept which has taken place in scientific literature, it is believed that religious ignorance and bigotry which arises from the possession of false information about religion in society will be prevented. However, this concept has not been studied in terms of socio-political structure of our country, teaching and learning process of individuals and cultural pedagogy. The present study attempts to justify the concept of religious literacy considering the aforementioned principles and to identify the effects of Religious Culture and Ethics Courses on religious literacy skill according to the findings obtained from study. The study consists of three parts. In the introduction, the problem status, purpose of the study and the significance of the study have been presented. In the first part, the concept of religious literacy and its historical development, the concept of religious literacy in Turkey and the gains related to the concept of religious literacy in education of religion and ethics. In the second part methods, in the third part, findings and interpretations take place and then the results and recommendations are presented. In 2014-2015 academic year, religious literacy achievement test consisting of 100 questions were administered to 530 university first grade students. In the test, gender, age, graduated high school type, the available faculty type, education level of parents, the family's monthly income, the settlement where learners spent most of their life, religiosity levels, primary sources of acquiring religious knowledge, religious understanding and religious formation education level have been identified as the independent variables. With those aforementioned independent variables, the total religious literacy achievement test scores and the scores obtained from the sub-dimensions of religious literacy were compared and evaluated. After all, it has been found that religious literacy levels of students have been shaped by the gains in education of religion and ethics, furthermore, most of the independent variables have been identified to be effective on religious literacy level of students.

Keywords: 
Religion, Religious Education, Religious Literacy, University Students, Religious Education Programs.