Bireylerde benlik saygısı ve cinsel özyeterlilik ilişkisinde bilişsel çarpıtmaların rolü
The role of cognitive distortions on the relationship of individuals' self-esteem and sexual self sufficiency
Yazar: MEHMET CEM YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR YEŞİLDAL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Cinsel özyeterlilik = Sexual self-sufficiency ; Cinsellik = Sexuality ; Ölçekler = Scales

Özet:
İnsanlar çeşitli şeyler yaşamakta, gözlemlemekte ve hissetmektedirler. Bunun neticesinde hem kendileri hem diğer insanlar hem de dış dünya hakkında çeşitli fikirler geliştirmektedirler. Düşüncelerin bazıları kemikleşmiş ve değiştirilemez hale gelmektedir. Kimileri ise kişinin o andaki psikolojik durumuna göre şekillenmektedir. Bu çalışmada bireylerin benlik algılarının ve cinsel öz yeterliliklerinin arasındaki ilişkide bilişsel çarpıtmaların bir rolünün olup olmadığını tespit etmektir.
Araştırmanın örneklemi %50 kadın ve %50 erkek olmak üzere 200 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları, Rosenberg benlik saygısı ölçeği, cinsel özyeterlilik ölçeği ve bilişsel çarpıtmalar ölçeğidir. Yapılan bu araştırmaya göre kişilerin cinsel öz yeterlilikleri ile eğitim ya da gelir durumları arasında bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte cinsel öz yeterlilik ve benlik saygısı ile bilişsel çarpıtma arasında düşük düzeyli fakat istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Kişilerin bilişsel çarpıtma puanlarının yükselmesi ile cinsel öz yeterlilik ve benlik saygısı puanlarının düştüğü görülmektedir. O halde cinsel öz yeterliliğe ve benlik saygısına sahip olmayan bireylerin çevrelerini ve kendilerini daha yanlış yorumlama eğilimleri vardır demek yanlış olmayacaktır.
Çalışmada alan yazınından ve uygulanan ölçeklerden elde edilen veriler kullanılmış ve yorumlanmıştır. Özellikle uygulamaya katılan bireylerin samimi ve doğru yanıtlar verdikleri kabul edilmiştir bu aynı zamanda çalışmanın sınırlılığı olarak görülmelidir.

Abstract:
People live, observe and feel various things. As a result, they are developing various ideas about themselves, other people, and their environments. Some of these ideas can be fied and some of them can be change by the psychological situation of the person. In this study, it is aimed to determine whether there is a role of cognitive distortions in relation between the self-perceptions of the individuals and their sexual self-sufficiency.
The sampling of the research was consisted of 200 people as 50% was female and 50% was male. Data collection tools used in the research are Rosenberg Self-Esteem Scale, Sexual Self-efficacy Scale, Cognitive Distortions Scale. According to the research conducted in the study, it was seen that there was no relation between the sexual self-sufficiency of the persons and the education or income situation. However, a low level but statistically significant relationship between sexual self-efficacy and self-esteem and cognitive distortion was found. Increased cognitive distortion scores decrease the scores of sexual self-efficacy and self-esteem of the person. It would not be wrong to say that individuals who do not have sexual self-sufficiency and self-esteem have a tendency to misinterpret themselves and their surroundings.
In the study, the data has taken from the literature and applied scales by the attenders. Particularly, it has been accepted that the individuals answered as sincere and correct and this acceptation can also be seen as the limitedness of the survey.