Davranışsal oyun teorisinde kullanılan çözüm stratejileri üzerine deneysel bir yaklaşım
An experimental approach on solution strategies used in behavioral game theory
Yazar: İREM SOYAKCA
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN AKSOY
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Hayvan davranışları = Animal behaviors ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Stratejik iş birliği = Strategic alliances ; Toplumsal iş birliği = Social cooperation

Özet:
Bu çalışmada, çocuk, genç, yetişkin ve yaşlı olmak üzere farklı yaş gruplarına dahil gönüllü erkek ve dişi katılımcılara basit bir "oyna kazan oyunu" oynatılmış ve mahkum çıkmazı ikilemi olarak adlandırılabilecek bu oyunu kazanma konusunda kullandıkları davranışsal stratejilerinin belirlenmesinde fedakârlık, rekabet, işbirliği ve bencilliğin hangisi ya da hangilerinin etkili olduğu ve etki derecelerinin ne kadar olduğu tespit edilmiştir. Oyun bir daha karşılaşma imkanı olmayan kişilerden oluşturulan bir grup ile sadece bir kez, aralarındaki arkadaşlık/akrabalık gibi ilişkiler nedeniyle tekrar karşılaşmaları muhtemel bir grupla ise ardışık olarak10 kez oynanmıştır. Her iki oyun tipindeki yaş gruplarına 5 çift erkek, 5 çift de dişi katılımcı yer almıştır. Sonuçlar, farklı yaş gruplarında cinsiyete bağlı strateji farklılıkları ortaya çıkmış olsa da gerek bireysel kazanç gerekse de grup kazancı için en iyi stratejinin işbirliği olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuçlar aynı zamanda tekrarlı oyun oynayan çocuklarda dişilerin, gençlerde ise erkeklerin rekabetçi bir strateji benimsediklerini göstermiştir.Yetişkin ve yaşlı gruplarda ise iki eşey arasında kazanılan oyun sayıları arasındaki bir farklılık tespit edilmemiştir. Tek karşılaşmalı oyunda ise, bencillik temelli bir rekabet stratejisinin görülmesi beklense de katılımcıların aralarında işbirliği yaparak dahi bir oyuncunun kazanmasına olanak tanımış olmaları ilginçtir. İşbirliğinin sadece arkadaşlar/akrabalar değil aralarında kan bağı olmayan kişiler arasında da görülüyor olması toplum dinamiklerinin ve sosyal ilişkilerin devamı için ne kadar önemli bir strateji olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In the present study, a simple play and win game was presented to volunteer males and females of different ages grouped as children, youngs, adults and aged and the way altruism, competition, cooperation and selfishness affected the behavioral strategies used by the players to win the game which can be considered as Prisoner's Dilemma was revealed. The game was played only once with players who has no or little chance of meeting again in the future, and 10 times with players with a high chance of meeting again due to their relationshps as friends or relatives. 5 male and 5 female pairs played the game for each of the two game types. Although differences were present among males and females in different age groups, the results showed that cooperation was the best strategy to be used to maximize both personal and group gains. The results also showed that females of the children group and males of the young group in the multiround game adopted a competition strategy. There was no difference between the number of won games in the adults and aged groups. In the one game group, although a competition based games were expected, it is considered interesting that players of this group allowed one player to win some games even with pure cooperation. The use of cooperation not only between friends/relatives  but also people with no prior acquaintance shows how important it is as a strategy for maintanence of social dynamics and relations.