Orta Zambiya'da küçük ölçekli çiftçilerin soya fasulyesi piyasasına katılımını etkileyen faktörlerin araştırılması
Analysis of factors influencing soybean market participation among smallholder farmers in Central province of Zambia
Yazar: CLARA MAKUMBA
Danışman: PROF. DR. CENGİZ SAYIN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Zambiya'da soya fasulyesi, ekonomik açıdan önemli bir tarım ürünüdür.  Zambiya'nın besin zincirinde soya fasulyesi, yemeklik yağ ve hayvan yemi üretiminde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak Orta Zambiya'nın Chibombo ilçesinde, küçük ölçekli soya fasulyesi üreticilerinin pazara katılımı düşüktür. Küçük çiftçilerin, pazara ürün satıp satmama kararları çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Araştırmanın amacı; Zambiya'nın Chibombo ilçesinde soya fasulyesi üreticilerinin pazara ürün satıp satmama eğilimlerini etkileyen faktörlerin araştırılmasıdır. Araştırmanın ana materyalini; soya fasulyesi üretimi yapan küçük çiftçilerin ağırlıkta olduğu Chibombo ilçesinde, Tabakalı Tesadüfi Örnekleme ile seçilen örneklerle, 2017 yılında, yüz yüze anket yöntemiyle elde edilen birincil veriler oluşturmaktadır. Elde edilen birincil veriler, Double Hurdle (probit ve keşilmiş) model kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; araştırmaya katılan 70 soya fasulyesi üreticisinden sadece 48'i ürettiği soya fasulyesini pazara satmış, 22 üretici ise pazara ürün satmamıştır. Probit model sonuçlarına göre; hanehalkının eğitim seviyesi, ürün fiyati, en yakın pazarın mesafesi, çiftçi girdi desteği ve yayım hizmetine erişim pazarda soya fasulyesi satış kararını önemli ölçüde etkilemektedir. Kesilmiş model (truncated model) sonuçlarına göre; birim fiyatın, işlem maliyetinin, en yakın pazara olan mesafenin, çiftçi girdi desteğinin ve piyasa bilgisinin satılan soya fasulyesi miktarını etkilediği belirlenmiştir. Küçük çiftçilerin piyasaya katılımının arttırılması için; etkili fiyat politikaları çalışmaları, yol altyapısı ve genişleme hizmeti çalışmaları, pazarlama bilgilerine erişim, ticarileştirme, iyileştirilmiş depolama tesisleri ve tarımsal ürünlerine erişim sağlanması çalışmaları yapılmalıdır. Ayrıca çiftçiler de, daha yüksek fiyat için sözleşmeli tarımda yer almalıdır.

Abstract:
In Zambia, soybean is an economically important agricultural product. In the food chain of Zambia, soybeans play an important role in the production of edible oil and animal feed. However, in Chibombo district of Central Zambia, the participation of small-scale soybean producers in the market is still. The decision of small farmers to sell products to the market is influenced by various factors. Therefore this research aim is to analyze the factors that affect the tendency of soybean producers to sell products to the market in Chibombo district of Zambia. The main material of the research is the primary data of 2017 soybean smallholder data obtained by face-to-face survey method The site selection criteria is based on that fact that Chibombo district dominated in soybean production in 2017. The obtained primary data were analyzed using the Double Hurdle model. According to the research findings; only 48 of the 70 soybean producers sold the soybean produced to the market while 22 producers did not sell. According to Probit model results; the level of education, product price, distance to the nearest market, farmer input support and access to the extension service significantly affected the sales decision of soybeans in the market. According to the results of truncated model; it was determined that the unit price, the cost of the transport, the distance to the nearest market, the farmer input support and the market information and Access to extension service affected the amount of soybean sold. To increase the participation of small farmers in the market; studies on effective price policies, road infrastructure and farmer extension services, access to marketing information, commercialization, improved storage facilities and access to agricultural products should be carried out. Farmers should also be involved in contracted farming for a higher price.