Türkiye'de izlenen zeytinyağı politikası ve Avrupa Topluluğu karşısındaki sorunlar
Turkish olive-oil policy and its problems comparison to E.C.
Yazar: TÜRKAN TİRYAKİ
Danışman: PROF. DR. AYHAN TUFAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Avrupa Topluluğu = European Community ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım politikaları = Agricultural policies ; Türkiye = Turkey ; Zeytinyağı = Olive oil

Özet:
Zeytin ülkemizde çok uzun yıllardan beri yetiştirilen bir bitki olup, 1966/67 yılından itibaren destekleme ye alınmış ve izlenen fiyat politikalarından zeytinyağı üretimi büyük ölçüde etkilenmiştir. Türkiye zeytinyağı üretiminde dünyada dördüncü sırada yer almaktadır, ancak ağaç başına zeytinyağı verimi 11,3 kg) en düşük olan ülkedir. Dış ticaretimizde önemini giderek azaltan zeytinyağı dış satımı 1989 yılında toplam dış satım gelirlerinin % 0,42'sini oluştururken, bu oran 1990 yılında % 0,03'e düşmüştür. Ülkemizde zeytin tarımı ve zeytinyağı üretimi diğer zeytin üreticisi ülkelere oranla çok daha ilkel koşullar da yapılmaktadır. Zeytinliklerimiz yaşlı, bakımsız ve üretim yıldan yıla büyük dalgalanmalar göstermektedir. Zeytinyağı fiyatları önceden belirlenemediğinden, çiftçi gerekli bakım tedbirlerini alamamaktadır. Devlet tarafından yapılan alımlar, birlik alımları şekline dönüşmüş ve Teriş bu işle görevlendirilmiştir. Ülkemizde yağhaneler sıradan bir görünüm içindedir. Üretilen zeytinyağlarının % 60'ı, han yağ kalitesinde olup yenilebilirlik kazanması için rafine edilmesi gerekmektedir. Zeytinyağı endüstrisinin gelişebilmesi için kullanılan preslerin kontinü santrifüj sistemine değiştirilmesi gerekmektedir.ii Ülkemizde zeytinyağı sezon sonu stoklara yıldan yala oluşan üretim dalgalanmalara nedeniyle zeytinyağa tüketim rakamlarında iniş çıkışlara neden olmaktadar. bu nedenle Türkiye'de zeytinyağa ekonomisinin normalizasyonunu saklayacak devlet stoklama kuruluşunun olmasa zorunludur. Zeytinyağa fiyatlaranan yükseklimi nedeniyle azalan zeytinyağı tüketimi, reklam etkinlikleriyle bilinçlendirilen tüketiciler sayesinde artacaktar. 1985 yalana kadar daş alama izne tabii olan zeytin yağa, bu yıldan sonra dış ticaretin serbestleştirilmesi politikalarının uygulanmasa ile zaman zaman özellikle de üretim noksanlara durumlarında dış alam yapılmaya başlanmıştar. Dış satımda ambalajla zeytinyağına vergi iadesi konularak lampant zeytinyağa dış satıma yasaklanmaştır. fc*u durum zeytinyağı endüstrisinin korunmasa ve döviz gir disinin artara İması açısından olumlu bir adım olmuştur. Avrupa Topluluğu 'nda İspanya, İtalya, Yunanistan, Fransa ve Portekiz'de zeytinyağı üretilmektedir, özellik le İspanya ve Yunanistan in Topluluğa katılımıyla, AT zeytinyağı üretimint'e kendi kendine yeterliliği aşmıştır. Türkiye'nin Avrupa Topluluğu'na girmesi durumunda bu ülkelerle rekabet edebilmesi için, özellikle natürel yemeklik zeytinyağı kalitesinde ve daha düşük maliyetli zeytin yağı üretmek durumundadır. Ayrıca Topluluk zeytinyağı politikasına uyum konusunda ülkemizin zaman kaybetmemesi gerekmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Lampant yağ, Natürel zeytinyağı, Rafine Zeytinyağı, AT Konseyi, Topluluk Ortak Tarım Politikası, Ortak Piyasa Düzenleri, Zeytinyağı Piyasa Düzeni, Topluluk İçi fiyatlandırma sistemi, üretici hedef fiyatı, pazar fiyatı, müdahale fiyatı, üretim gösterge fiyatı, eşik fiyata.

Abstract: