Büyük ölçekli harita yapımında jeodezik amaçlı GPS ölçü ve hesap standartlarının araştırılması
Investigation on the geodetic GPS observation and processing standards relevant to large scale mapping
Yazar: EKREM TUŞAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM TURGUT
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Doğruluk = Accuracy ; GPS = Global Positioning System ; Haritalar = Maps ; Ülke nirengi ağları = National triangulation networks

Özet:
Uydu tekniklerindeki gelişmelerle birlikte GPS sistemi ülkemizde hayatm her alanında olacağı gibi harita sektöründe de yerini almış, büyük ölçekli harita yapımı çalışmalarında, nirengi ağlarının sıklaştırılmasında yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır. 1988 yılında yürürlüğe giren "Büyük Ölçekli Haritaların Yapım Yönetmeliği"nin ülke nirengi ağına bağlanma zorunluluğu getirmesi ve klasik ölçme tekniklerine göre hazırlanmış olması, halen kullanımdaki "Türkiye Yatay Kontrol (Nirengi) Ağı" nm geometrik ve fiziksel nedenlerle deformasyona uğraması ve bunun yerine Türkiye Ulusal Temel GPS Ağı TUTGA' nın oluşturulmuş olması neticesinde, büyük ölçekli harita yapım yönetmeliğinin günün teknolojik imkanları ve ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenmesi gereği doğmuştur. Bu çalışmada büyük ölçekli harita yapımı çalışmalarında GPS' in kullanılmasında ölçü ve hesap standartlarının neler olabileceği konusu araştırılmıştır. Yapılan araştırmalarda GPS sistemi ile TUTGA' mn sıklaştırması suretiyle kurulacak jeodezik ağlarda; jeodezik altyapı, datum, koordinat sistemi, GPS ölçülerinde doğruluğu etkileyen faktörlerden uydu yörünge bilgisi, troposfer modeli, başlangıç faz bilinmeyeni çözümü ve iyonosferik modellendirme, uydu yükseklik açısı, ölçü yöntemleri ve gözlem süresi konularının koordinatlara etkisi araştırılmış, her konu için ayrı sayısal uygulama yapılmıştır. ANAHTAR KELİMELER : Ülke Nirengi Ağları, Büyük Ölçekli Harita, Doğruluk, Standart, TUTGA, GPS; Efemeris, Başlangıç Faz Bilinmeyeni, Troposfer Modeli, Uydu Yükseklik Açısı, Uydu Görünürlüp, PDOP m

Abstract:
Global Positioning Systems (GPS) has entered into not only mapping technology but also many technological areas in Turkey as regarding to the development of satellite technologies. At the present, GPS technologies are essentially used to produce large scale map production was issued in 1988. This regulations was prepared by the use of conventional surveying techniques and it requires the connection to the National Triangulation Network. As the Turkish Horizontal Control (Triangulation) Network is subjected to deformations by geometric and physical means, the Turkish Fundamental GPS Network (TUTGA) is established instead. As a result, it was essential to reissue the regulations about large scale map production according to possibility and necessity of new technological opportunities. In this study, requirements of surveying and calculation standards in the use of GPS technology are investigated for the large scale map production. As the geodetic networks are established by using TUTGA increased with GPS technology, geodetic infrastructure, datum, coordinate system, satellite ephemeredes, tropospheric model, ambiguity solutions and ionospheric model, cut-off angle, surveying methods and observation time are researched whether they have any effects on coordinates. Some numerical applications are also conducted for many conditions, respectively. KEY WORDS : National Networks, Large Scale Map, Accuracy, Standard, TUTGA, GPS, Ephemerids, Ambiguity, Tropospheric Model, Cut-off Angle, Satellite Visibility, PDOP IV