Kodlama eğitim programının 5 yaş grubu çocukların bilişsel esneklik ve bilgi-işlemsel düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of the coding education program on cognitive flexibility and computational thinking skills of children aged 5
Yazar: ŞEYMA DEĞİRMENCİ
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi işlemsel düşünme = Computational thinking ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Eğitim programları = Education programs ; Kodlama = Coding ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Ön kodlama = Pre-coding

Özet:
Bu araştırma beş yaş grubu çocukların bilgi işlemsel düşünme becerilerini değerlendirmeye yönelik bir ölçme amacı geliştirilmesi ve beş yaş grubu çocuklarına verilen kodlama eğitimi programının çocukların bilişsel esneklik ve bilgi işlemsel düşünme becerilerinin üzerindeki etkisini incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın ilk kısmı olan ölçme aracı geliştirme sürecinde geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında nicel araştırma yöntemi olan ve tarama modellerinde yer alan kesitsel tarama modeli, ikinci kısmı olan kodlama eğitim programının bilişsel esneklik ve bilgi işlemsel düşünme becerileri üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla nicel ve destekleyici rolünde nitel modelin kullanıldığı açımlayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırmanın ilk kısmı 2018-2019 bahar döneminde İstanbul ili içerisinde farklı sosyoekonomik düzeydeki 208 adet 5 yaş grubu çocuk ile gerçekleştirilirken ikinci kısım 2020-2021 eğitim yılı bahar döneminde İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde bulunan orta sosyoekonomik düzeyde bir bağımsız anaokulunda eğitim gören toplam 58 adet 5 yaş grubu çocuğu ve uygulayıcı rolünü üstlenen 2 okul öncesi öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırma verileri Boyut Değiştirerek Kart Eşleme Görevi (BDKE), araştırmacı tarafından geliştirilen Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Rubriği (BİDBR) ve öğretmenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir.
Araştırmanın ilk kısmına yönelik bulgular incelendiğinde Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Rubriği (BİDBR)'nin iç güvenirlik katsayısı .910, test tekrar test güvenirliği, uygulamacılar arası uyum katsayısı, materyaller arası uyum katsayıları ile LAWSHE analiziyle elde edilen kapsam geçerlilik sonuçlarına göre geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür.
Araştırmanın ikinci aşamasında kodlama eğitiminin çocukların bilişsel esneklik ve bilgi işlemsel düşünme becerisi üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla eğitsel robot kullanılan ve teknolojik bir materyal barındırmayan etkinlik tabanlı kodlama eğitiminin verildiği 2 temel deney grubu ile eğitim programında kullanılan hikaye kitaplarının eğitime etkisini test etmek amacıyla ikinci bir kontrol grubu olması adına tasarlanan deney grubu ve bir kontrol grubu ile çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre bilişsel esneklik ve bilgi işlemsel düşünme becerileri eğitim robotu kullanılan ve kullanılmayan deney grubunda da anlamlı farklılaşmalar meydana gelirken, kontrol gruplarında bir farklılaşma görülmemiştir. Etkinlik tabanlı kodlama eğitimi verilen deney grubunun bilgi işlemsel düşünme becerileri rubriğinden aldıkları puanların eğitsel robotların kullanıldığı kodlama eğitiminin verildiği çocukların puanlarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Etkinlik tabanlı kodlama eğitimi verilen kızların bilişsel esneklik puanları daha yüksekken, bilişsel esneklik puanlarında iki eğitim yönteminde de erkek çocuklarının puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca bilişsel esneklik ile bilgi işlemsel düşünme becerileri arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki ilişki olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study aimed to develop a measurement objective to evaluate the computational thinking skills of five-year-old children and to examine the effect of the coding education program given to five-year-old children on their cognitive flexibility and computational thinking skills.
In the first part of the research, the cross-sectional scanning model, which is included in the quantitative research design scanning models in the validity and reliability studies in the measurement tool development process, and the explanatory sequential mixed method in which the quantitative model is used in the quantitative and supportive role in order to investigate the effect of coding education, which is the second part, on cognitive flexibility and computational thinking skills. While the first part of the research was carried out with 208 5-year-old children from different socioeconomic levels in the province of Istanbul in the spring term of 2018-2019, the second part of the study was carried out in the spring term of the 2020-2021 academic year, with a total of 58 5-year-old children studying in an independent kindergarten at the middle socioeconomic level in Küçükçekmece district of Istanbul province. The study was carried out with the child and 2 preschool teachers who assumed the role of practitioner.
The data of the research were obtained with The Dimensional Change Card Sort (DCCS) and the Computational Thinking Skills Rubric (BIDBR) developed by the researcher and semi-structured interview forms with the teachers.
When the findings of the first part of the study are examined, the internal reliability coefficient of the Computational Thinking Skills Rubric (BIDBR) is .910, test-retest reliability, the consistency coefficient between the practitioners, the consistency coefficients between the materials and the content validity results has been found to be a reliable measurement tool.
In the second stage of the study, in order to examine the effects of coding education on children's cognitive flexibility and computational thinking skills, there were 2 main experimental groups in which an educational robot was used and unplugged coding education without technological material was given, and a second control group to test the effect of storybooks used in the education program on education. It was studied with the experimental group and a control group designed for According to the results of the research, there were significant differences in cognitive flexibility and computational thinking skills in the experimental group with and without an educational robot, while no differentiation was observed in the control groups. It was observed that the scores of the experimental group who received unplugged coding education from the computational thinking skills rubric were higher than the scores of the children who were given coding education in which educational robots were used. While the cognitive flexibility scores of girls who were given activity-based coding training were higher, it was observed that boys' scores were higher in cognitive flexibility scores in both training methods. It was also observed that there was a moderately positive relationship between cognitive flexibility and computational thinking skills.