Tiroidektomi operasyonu geçiren Türk sanat müziği sanatçılarında ses kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of the voice quality of Turkish classical music performers who undergone thyrodectomy
Yazar: YELİZ ERTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MESUT KAYA
Turgut Özal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Sanatçılar = Artists ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Ses kalitesi = Voice quality ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroidektomi = Thyroidectomy ; Türk sanat müziği = Turkish art music

Özet:
Tiroidektomi operasyonu sonrası görülebilen kanama, sinir hasarı veya zedelenmesi, hipokalsemi gibi komplikasyonlar vokal kordların çalışmasını bozarak ses kalitesinde bozulmaya neden olabilmektedir. Bu bozulma bütün insanları olumsuz etkilemekle birlikte seslerini geçim kaynağı olarak kullanan, kendini bu şekilde ifade eden profesyonel ses sanatçıları için bu potansiyel komplikasyonların etkileri oldukça yıkıcı olabilir. Çalışmamızda tiroidektomi operasyonu olmuş Türk Sanat Müziği (TSM) korist ve solistleri üzerinde objektif ses analizi ve sübjektif değerlendirmeler yapılmış ve tiroidektomi operasyonunun ses kaliteleri üzerine potansiyel etkileri araştırılmıştır.
Çalışmaya Ankara ilinde faaliyet gösteren dört korodan 11 tiroidektomi ameliyatı geçirmiş korist veya solist (9 kadın, 2 erkek) dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak yine bu dört koroda görev alan 11 tiroidektomi ameliyatı geçirmemiş (9 kadın, 2 erkek) solist veya korist rastgele seçilmiştir. Her iki grubun 2 saat süren performans öncesinde ve sonrasında objektif ses analizleri yapılmıştır. Ses analizleri için elektroglottografi (EGG) cihazı kullanılmıştır.  Akustik analizlerde temel frekans (F0), Jitter, shimmer, harmonik gürültü oranı (HNR), maksimum fonasyon zamanı (MFZ), s/z oranı ve formantlar (F1, F2, F3, F4) ölçülmüştür.
Tiroidektomi ameliyatı olanların ameliyat olmayan TSM sanatçılarına göre MFZ değerleri istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmıştır (p<0.05). İki grubun performans öncesi ve sonrası akustik analizlerinde (jitter, shimmer, s/z oranı, F0, F1, F2, F3 değerlerinde) istatistiksel anlamlı herhangi bir farklılık saptanmamıştır. Tiroidektomi ameliyatı olan çalışma grubunun 11 kişinin tamamında F1, F2, F3 formantları tespit edilirken sadece iki kişide, kontrol grubunda ise 8 kişide F4 verisine ulaşılabilmiştir. 
Sık uygulanan cerrahi prosedürlerden biri olan tiroidektomi operasyonunun ses üzerine potansiyel etkisi, bu ameliyat adaylarının operasyon öncesi en çok korktuğu ve operasyona uzak durmalarına neden olabilen komplikasyonudur. Bu çekince sesini profesyonel olarak kullanan ve bu şekilde geçimlerini sağlayan ses sanatçılarında diğer insanlara kıyasla oldukça fazladır. Çalışmamızda tiroidektomi operasyonu sonrasında belirgin vokal kord paralizisi geçirmemiş olan TSM sanatçılarında ses kalitesinde herhangi bir bozulma olmadığı saptanmıştır. Güncel bilgimize göre, araştırmamız Türk Sanat Müziği sanatçıları üzerinde tiroidektomi ameliyatının ses kalitesi üzerinde etkilerini gösteren ilk bilimsel çalışmadır.

Anahtar Kelimeler: Ses analizi, Türk Sanat Müziği, Tiroidektomi, Ses Kalitesi, Ses Sanatçısı.

Abstract:
Complications such as bleeding, nerve damage or nerve injury after thyroidectomy operation might cause distortion of the quality of voice.The effects of these potential complications might be very destructive especially for the people who make their living by using their voice. In our study, the potential impacts of thyroidectomy operation on the voice quality of Turkish classical music soloists and chorists who had thyroidectomy operation have been analyzed and objective voice analysis and subjective assessments have been made. 
We have included 11 soloists and chorists (9 female, 2 male) who had thyroidectomy operation from 4 different choirs in Ankara province. Also, 11 soloists and chorists (9 female, 2 male)and chorists who had not have thyroidectomy operation have been selected randomly as control group. Objective voice quality analysis have been conducted for both groups before and after 2 hours long stage performance.Elektroglottography (EGG) device has been utilized for voice analysis.Main frequency (F0), Jitter, shimmer, harmonic noise ratio (HNR), maximum phonation time (MPT), s/z ratio and formant frequencies(F1, F2, F3, F4) have been acquired in acustic analysis.
Decrease in MPT values were statistically significant(p<0.05) for the soloists and chorists who had thyroidectomy operation compared to the soloists and chorists who had not undergone thyroidectomy operation. There was not any statistically significant difference between two groups regarding the acustic analysis (jitter, shimmer, s/z ratio, F0, F1, F2, F3 values) before and after stage performance. F1, F2, F3 formants were identified for the whole analysis group (11 people) who had thyroidectomy operation. While F4 was identified for only 2 people in the experimental group, there were 8 people with F4 in control group.
Thyroidectomy operation which is one of the most common surgical procedure might have potential impact on voice and this complication creates pre-operation anxiety for the patients. Soloists and chorists who earn their life with their voice feel more fear compared to other people. 
In our study, we have identified that there was not any notable identified deterioriation in voice quality of artists who perform Turkish classical music who did not vocal paralysis after they had thyroidectomy operation. Currently, according to our knowledge, our study is the first scientific research which analyzes the impact of thyroidectomy operation on the voice quality of Turkish classical music artists.

Key Words:Voice analysis, Turkish classical music, Tiroidektomy, Voice quality, Chorist and soloists.