Trichoderma türlerinin Rhizoctonia solani üzerinde bazı litik enzim aktiviteleri
Some lytic enzyme activities of Trichoderma species on Rhizoctonia solani
Yazar: CEREN ELİBOL İLERİ
Danışman: DOÇ. DR. COŞKUN GÜÇLÜ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Enzim ve Mikrobiyal Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal mücadelede gittikçe daha fazla tercih edilmeye başlayan biyokontrol ajanlarının salgıladığı bazı enzimler, hastalık etmeni olan patojeni baskılayarak gelişimini geriletmekte ve etkisini azaltmaktadır. Bu çalışmada önemli bir biyokontrol ajanı olan Trichoderma spp.'nin, Rhizoctonia solani Kühn. fitopatojenine karşı gösterdiği enzimatik tepki üzerinde durulmuştur. Materyal olarak R. solani ile T. viride (TVD1, TVD3), T. virens (TVN1, TVN2, TVN3), T. harzianum (TH2, TH3, TH4) ve T. asperellum (TA1, TA2, TA3) olmak üzere bazı Trichoderma türleri kullanılmıştır. Enzim üretim ortamında R. solani bulunan ve bulunmayan (kontrol) iki grup Trichoderma spp.'nin selülaz enzim aktiviteleri ayrı ayrı belirlenmiştir. Sonuçlar, R. solani bulunan örneklerin neredeyse tamamında, selülaz enzim aktivitesinin kontrol grubuna oranla en az 2 katına çıktığını göstermiştir. Bu durum Trichoderma spp.'nin, R. solani'yi baskılamak için biyokimyasal bir tepki oluşturduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bu tepkinin morfolojik olarak da gösterilebilmesi adına karışık ikili kültür tekniği kullanılmış; Trichoderma spp.'nin hızlı bir yayılım göstererek R. solani'nin gelişim alanını sınırlandırdığı görülmüştür. Aktivite çalışmaları sırasında endo-ß-1,4-glukanaz enzim üretim ortamı için optimizasyon çalışmaları yapılmış; optimum sıcaklık 30°C, optimum pH 5,0 olarak belirlenmiş ve enzimin %1 (w/v) CMC'ye yüksek spesifite gösterdiği görülmüştür. Sentezlenen fungal selülaz SDS-PAGE tekniği ile görüntülenmiştir. Ayrıca pH, sıcaklık, farklı substratlar ve farklı substrat konsantrasyonları gibi parametrelerin enzim aktivitesine etkisi de incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Trichoderma spp.'nin biyokimyasal savunma ve saldırı mekanizmasının, yeni ve çevre dostu ticari ürünlerin geliştirilmesinde fikir verebileceğini belirtir niteliktedir.

Abstract:
Some enzymes which released by biocontrol agents and preffered increasingly at agricultural pest control, reduces the growth and the effect of the patogen which are disease factor. In this research, enzymatic response of Trichoderma spp., an important biocontol agent, against Rhizoctonia solani Kühn. phytopathogen was evaluated. Some Trichoderma species as T. viride (TVD1, TVD3), T. virens (TVN1, TVN2, TVN3), T. harzianum (TH2, TH3, TH4) and T. asperellum (TA1, TA2, TA3) and R. solani were used as material. Cellulase enzyme activities of two Trichoderma spp. group that consist of R. solani and not (control) in the enzyme production media were determined seperately. Results showed that cellulase enzyme activities were nearly twice as much of the control group in almost all of the samples that consist of R. solani. This result clearly reveals that the Trichoderma spp. constitute a biochemical response to inhibit the R. solani. Dual culture technique was used to represent this response morphologically and it was observed that Trichoderma spp. showed a quick spread and limit the growth area of R. solani. During the activity researches, optimization trials were carried out for the media of endo-ß-1,4-glucanase. Optimum temperature and pH values were determined as 30°C and 5.0 respectively and high specifity of the enzyme was observed to 1% (w/v) CMC. The synthesized fungal cellulase was displayed via SDS-PAGE technique. Moreover, the effects of the parameters as pH, temperature, different substrates and different concentrations of substrates on the enzyme activity were also examined. The results indicated that biochemical defense and attack mechanism of Trichoderma spp. may provide insight to develop new and eco-friendly commercial products.