Endokannabinoidlerin uterus düz kas yanıtları üzerine etkisi
Effect of endocannabinoids on uterine smooth muscle responses
Yazar: OĞUZHAN KORKUT
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL AKTUNA
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Tıp = Medicine

Özet:
Endokannabinoidlerin santral ve periferik etkileri ile etki mekanizmalarının
incelendiği pek çok çalışma mevcut olup, kardiyovasküler, gastrointestinal,
genitoüriner sistem düz kaslarında endojen bir kannabinoid olan anandamid (AEA)
aracılı etkiler araştırılmıştır (10-12, 33). AEA'in çeşitli düz kas yapıları üzerinde
kannabinoid reseptörleri aracılıyla ve farklı mekanizmalarla gevşeme yanıtı
oluşturduğu belirtilmiştir (10-12, 33). Bu çalışmada izole sıçan uterus düz kas
preparatlarında AEA'in; spontan kontraksiyonlar üzerine olan etkisini, uterus düz kas
dokusunun parasempatik, sempatik uyarımlara ve endojen mediyatörlere verdiği
yanıtlar üzerine etkilerini inceledik. Uterus düz kasında spontan kontraksiyonların
gerimi, gücü üzerinde AEA'in (10-7,10-6,10-5 M ) bir etkisi yokken, sıklığını arttırdığı
gözlendi. Ortamda AEA (10-7-10-5 M) varlığında OT (10-10-10-5 M), ACh (10-8-10-4
M) ve ET-1 (10-11-10-8 M) uygulanması ile konsantrasyon bağımlı kasılma yanıtları
elde edildi. İsop (10-10-10-5 M) ve RTD (10-10-10-5 M) uygulanması ise
konsantrasyon bağımlı gevşeme yanıtı oluşturdu. AEA 10-7 M varlığında OT
uygulandığında oluşan spontan kontraksiyonların gücünün ve sıklığının artığı, AEA
10-5 M varlığında ise sıklığının azaldığı görüldü. AEA'in ACh bağımlı yanıtlar
üzerinde konsantrasyon bağımlı etki gösterdiği ve 10-7 M konsantrasyonda
kasılmanın gücünü ,sıklığını arttırdığı tespit edildi. AEA varlığında ET-1 aracılı
kasılmaların gücü artarken, sıklığı değişmedi. AEA İsop, β adrenoseptör gevşeme
yanıtlarını anlamlı olarak değiştirmezken, yüksek konsantrasyonlarında sıklığını
değiştirmeksizin kasılmanın gücünü azalttığı görüldü. AEA'in konsantrasyon
bağımlı olarak RTD, β2 adrenoseptör agonisti, aracılı gevşetici etkiyi değiştirdiği,
kasılmanın gücünü ve sıklığını azalttığı görüldü. Elde edilen veriler uterus düz kas
fonksiyonları üzerinde AEA'in farklı etkileri olabileceğini ve konsantrasyon bağımlı
olarak bu etkilerin değişebileceğini düşündürdü. Bu etkilerin mekanizmaları ile
birlikte aydınlatılabilmesi için daha ileri çalışmalara gereksinim vardır.

Anahtar Kelimeler: Uterus, endokannabinoid, anandamid, sıçan, in vitro

Abstract:
The central and peripheral effects of endocannabinoids and also their
mechanism of effects has been investigated in many studies (10-12,33).
Anandamide (AEA), an endogenous cannabinoid, mediated effects on smooth
muscles originating from cardiovascular, gastrointestinal and genitourinary
systems has been the subject of many studies (10-12, 33).
In this study, we evaluated the effects of AEA on spontaneous contractions of
isolated uterine smooth muscle besides its effects on uterine responses to the
parasympathetic and sympathetic stimuli and to the endogenous mediators like
oxytocin (OT) and endothelin 1 (ET-1).
AEA (10-7, 10-6, 10-5 M) had no effect on the tension and strenght of the
spontaneous contractions while it increased the frequency. OT (10-10, 10-5 M),
ACh (10-8, 10-4 M) and ET-1 (10-11, 10-8 M) induced concentration-dependent
contractions while İsop (10-10, 10-5 M) and RTD (10-10, 10-5 M) induced
concentration-dependent relaxations.
AEA (10-7 M) increased the maximum tension and AUC of OT and ACh
induced contractions. It was also observed that AEA (10-7 M) increased the
frequency of ACh indused spontaneous contractions.
When relaxation responses were taken into consideration AEA affected β
receptor induced responses in a concentration dependent manner. Especially
AEA (10-5 M) increased the β2 mediated decreases in the frequency of
spontaneous contractions.
According to the results of our study, AEA may affect the uterine responses
to several agonists, including the contracting and relaxing agents. However to
clarify these effects further studies are needed. Especially with different
concentrations of AEA and also with another solvent other than ethanol. It is also
important to show the effects on uterine preparations in different periods of the
menstrual cycle and also on pregnant uterus.

Keywords: Uterus, endocannabinoid, anandamide, rat, in vitro