Fosfodiesteraz 5 inhibisyonunun sıçan modelinde böbrek taşı oluşumuna etkisi
The effect of phosphodiesterase 5 inhibiton on kidney stone formation in rat model
Yazar: ERGÜN GÜRER
Danışman: PROF. DR. ERDAL APAYDIN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Fosfodiesteraz = Phosphodiesterase ; Fosfodiesteraz inhibitorleri = Phosphodiesterase inhibitors ; Kalsiyum oksalat = Calcium oxalate ; Potasyum = Potassium ; Sildenafil = Sildenafil ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Taş hastalığı, klinik pratikte sıklıkla karşımıza çıkmakta ve yüksek rekürrens oranları göstermektedir. Kalsiyum-oksalat (CaOx) taşları en sık görünen tip olmakla birlikte, hiperoksalüri idiyopatik CaOx taşı gelişiminde önemli bir risk faktörüdür. Klinik ve deneysel çalışmalarda, oksalat ve CaOx kristallerinin hedefinin, renal tübüler hücreler olduğu ve bu hücrelerde oksidatif hasarlanma ve apoptozis geliştiği gösterilmiştir. Biz de bu çalışmamızda, sıçan modelinde hiperoksalüri ile oluşan oksidatif stres, renal apoptotik değişiklikler ve taş oluşumu üzerinde, sildenafil sitrat ve potasyum sitrat (KCit) kullanımının koruyucu etkilerini araştırdık.
Toplam 50 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçan çalışmaya alındı. Taş modeli litojen olarak içme suyunda 14 gün etilen glikol %0,75 ve amonyum klorür %1 verilerek oluşturuldu. Negatif kontrol, pozitif kontrol (litojen), SS (litojen + sildenafil), PS (litojen + KCit) ve SP (litojen + sildenafil + KCit) grubu şeklinde her grupta 10 hayvan olacak şekilde sıçanlar ayrıldı. İdrar biyokimyası, böbrek histoloji ve immünohistokimyası (NOS ve TUNEL), oksidatif stres (NO, SOD, MDA) ve renal kalsiyum birikimi değerlendirildi.
Bulgularda pozitif kontrol grubunda litojene bağlı anlamlı morfolojik ve immünohistokimyasal değişiklikler, hiperkalsiüri, hiperoksalüri, kristalüri, artmış renal kalsiyum birikimi ve yükselmiş oksidatif stres parametreleri saptandı. Sildenafil kullanımı ile oksidatif streste, renal tübüler hasarda, renal kalsiyum birikiminde ve kalsiüride anlamlı azalma saptandı. KCit ile tedavi gören grupta ise hiperkalsiüri ve hiperoksalüride artış; oksidatif streste, renal tübüler hasarda ve renal kalsiyum birikiminde azalma izlendi. İmmünohistokimyasal değerlendirmelerde SS ve PS grubu arasında anlamlı fark gözlenmedi. Ancak SS grubunda PS grubuna göre daha az renal kalsiyum birikimi saptandı. SP grubunda, monoterapi grupları ile karşılaştırıldığında daha düşük apoptotik ve histolojik hasarlanmaya eşlik eden düşük MDA düzeyi izlendi.
Sildenafil sitrat, taş oluşumunu azaltmaya yönelik deneysel aşamada bir aday olmakla birlikte, oluşturduğu biyokimyasal ve immünohistokimyasal değişikliklerin anlaşılması için yeni deneysel ve moleküler çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Urolithiasis is seen frequently with high recurrence rates in clinical practice. Calcium-oxalate (CaOx) stones are the most common type and hiperoxaluria is an important risk factor in idiopathic CaOx stones. Clinical and experimental studies showed that oxalate and CaOx crystals are hazardous to renal tubuler cells by developing oxidative injury and apoptosis. In this study we evaluated the protective effects of sildenafil citrate and potassium citrate (KCit) on oxidative stress, renal apoptotic changes and stone formation in hiperoxaluria rat model.
The study included 50 male Wistar Albino rats. Stone model was induced by ethylene glycol 0,75% and ammonium chloride 1% as lithogens in drinking water. Negative control, positive control (lithogen), SS (lithogen + sildenafil), PS (lithogen + KCit) and SP (lithogen + sildenafil + KCit) groups with 10 animals each were formed. Urine biochemistry, kidney histology and immunohistochemistry (NOS and TUNEL), oxidative stress (NO, SOD, MDA) and renal calcium content were evaluated.
Positive control group showed significant morphologic and immunohistochemical changes, hypercalciuria, hyperoxaluria, crystaluria, high renal calcium content and elevated oxidative stress parameters. Sildenafil administration significantly reduced oxidative stress, renal tubulary injury, renal calcium deposition and crystaluria. KCit medication grup had increased hypercalciuria and hyperoxaluria; decreased oxidative stress, renal tubulary injury and renal calcium content. Immunohistochemical procedure showed no significant difference between groups SS and PS. However, SS group had lower renal calcium content compared to PS group. We observed less apoptotic and histologic injury accompanied with low MDA levels in SP group in comparison with monotherapy groups. 
Although sildenafil citrate is a candidate to minimise stone formation in experimental phase, it needs support of new experimental and molecular studies to reveal related biochemical and immunohistochemical changes.