Bursa ilinde bazı meyve bahçelerinde Akdeniz meyve sineği [Ceratitis capıtata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)] ergin popülasyon değişiminin belirlenmesi
Determination of adult population fluctuations of the Mediterranean fruit fly [Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)] in some fruit orchards in Bursa
Yazar: İSMAİL ELİTAŞ
Danışman: PROF. DR. ORKUN BARIŞ KOVANCI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Akdeniz meyve sineği = Ceratitis capitata ; Armut = Pear ; Hurma = Dates ; Şeftali = Peach

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, 2021 yılında Bursa İli Gürsu ilçesinde bulunan konvansiyonel armut, şeftali ve Trabzon hurması bahçelerinde Akdeniz meyvesineği ergin popülasyonlarının değişimi haftalık sayımlarla takip edilmiştir. Bu amaçla bahçe başına 2 adet Decis trap olarak bilinen tuzak tipi 1.5 m yüksekliğe asılmıştır. Konvansiyonel insektisit uygulaması yapılan bahçelere ilaveten ilaçlama yapılmayan bahçelerde yapılan tuzak sayımları kontrol olarak kullanılmıştır. Decis tuzaklarında ilk Akdeniz meyvesineği ergini 23 Ağustos'ta saptanmıştır. 8 Kasım haftasına kadar popülasyon artışı devam etmiş ve tüm bahçelerde ergin yakalanmaları bu tarihte pik noktaya ulaşmıştır. Bahçelere göre toplam ergin tuzak yakalanmaları incelendiğinde 2021 yılında armut bahçelerindeki tuzaklarda toplam 678 adet, şeftali bahçelerindeki tuzaklarda toplam 660 adet, Trabzon hurması bahçelerindeki tuzaklarda toplam 1402 adet Akdeniz meyvesineği yakalanmıştır. ANOVA analizinde istatistiki açıdan meyvelere göre tuzaklarda ergin yakalanmaları açısından önemli farklılıklar bulunmuştur. Sonuçlara göre, Sonuçlarda uygulama yapılan bahçelerde üreticilerin Akdeniz meyvesineği ile kimyasal mücadelede Malathion, Lambda-cyhalothrin ve Deltamethrin aktif maddeli insektisitleri yoğun olarak kullanmasına rağmen tuzaklarda ergin yakalanmalarının yüksek sayıda olduğu ve meyvelerde vuruklar oluştuğu görülmektedir. Bu veriler ilimizde mevcut olan Akdeniz meyvesineği popülasyonlarında yukarıda bahsedilen insektisitlere karşı direnç çalışmalarının yapılması ve bu çalışmada olduğu gibi hem ergin popülasyon takibi hem de biyoteknik ve kimyasal mücadele açısından yararlı olacak Tephri tuzakların kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Within the scope of this thesis, the variation of Medfly fruit fly adult populations in conventional pear, peach and persimmon orchards in Gürsu district of Bursa province in 2021 was followed by weekly counts. For this purpose, 2 traps known as Decis traps per garden were hung at a height of 1.5 m. In addition to the conventional insecticide applied orchards, the trap counts made in the untreated gardens were also used as control. The first Mediterranean fruit fly adult was detected in Decis traps on August 23. Following this, population growth continued until the week of November 8, and the catching of adults in all orchards reached its peak on this date. When the total adult traps were caught according to the orchards, a total of 678 Mediterranean fruit flies were caught in the traps in the pear orchards, a total of 660 in the traps in the peach orchards, and a total of 1402 in the traps in the persimmon orchards. In the ANOVA analysis, statistically significant differences were found in terms of catching adults in traps compared to fruits. According to our results, although the producers intensively use insecticides with Malathion, Lambda-cyhalothrin and Deltamethrin active substances in chemical control against the Mediterranean fruit fly in the gardens where the application is made, it is seen that the number of adults caught in the traps is high and the fruits are bruised. In the light of these data, it is recommended to conduct resistance studies against the above-mentioned insecticides in Medfly fruit fly populations in our province and to expand the use of Tephri traps, which will be useful in terms of adult population monitoring and biotechnical and chemical control, as in this study.