Taekwondocularda müsabaka süresince uygulanan vuruşların sayı ve şiddetinin kas hasarına etkisinin incelenmesi
A survey on the influence of the number and severity of strikes applied during competitions on skeletal muscle damage for taekwondo athletes
Yazar: FERHAT GÜDER
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNAY ; PROF. DR. HATİCE PAŞAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Kaslar = Muscles ; Spor = Sports ; Spor müsabakaları = Sport competitions ; Spor yaralanmaları = Athletic injuries ; Sporcular = Sportsmen ; Taekwondo = Taekwondo ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Taekwoncular Uluslararası yarışmalarda ve  Olimpiyat oyunlarında, madalya kazanabilmek için bir gün içersinde ortalama 5-7 müsabaka yaparlar. Bu nedenle resmi müsabakaların taekwondocularda oluşturduğu iskelet kas hasarının düzeyini belirlemek önemlidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı bir gün içesinde  5 simüle müsabaka yapan taekwondocuların uyguladıkları  vuruşların sayısı ve şiddetine bağlı oluşan kas hasarı düzeyini belirlemektir.  Araştırmaya  18 gönüllü erkek  taekwondocu katılmıştır. Katılımcıların herbiri bir gün içersinde kendi sikletlerinde  toplam 5 müsabaka yaptılar. Simüle edilmiş 5 müsabaka yapan taekwondocular EPS'den alınan verilerle  toplam vuruş sayısı ve toplam vuruş şiddeti  bağlamında kategorik guruplara ayrıldı. Müsabakaların  öncesinde, müsabakalardan   hemen sonra,  müsabakalardan 24 ve  48 saat sonra katılımcılardan kan örnekleri alınmıştır.  Alınan kan örnekleri Nüve marka NF-815 model santrifüj cihazı ile 10 dakika 4000 rpm'de santrifüj edildikten sonra, kas hasarının biyokimyasal belirteçleri ; Myoglobin –Beckman Coulter Access 2 marka cihaz ile;  CK, LDH, AST, ALT–Beckman Coulter AU 680 otoanalizör ile  analiz edilmiştir. Elde edilen verilerinin analizinde IBM SPSS Statistics 24 kullanılmıştır. Katılımcıların tanımlayıcı istatistikleri için yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Verilerin normallik sınaması Shapiro-Wilks test sonuçları ile test edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Ayrıca taekwondocuların müsabakalarda gerçekleştirdiği vuruş sayısı ve vuruş şiddeti kategorik değişken haline getirilirken medyan değerleri dikkate alınmıştır. Normal dağılan değişkenlerin analizinde Tekrarlı ölçümlerde 2 yönlü varyans analizi (Two-way Repeated Measures ANOVA) kullanılmıştır. Güven aralığı %95 olarak belirlenmiş ve p<0,05'in altındaki değerler anlamlı kabul edilmiştir. Ayrıca, grupların zamana bağlı yüzde değişimleri [%Δ= (Son Test- Ön Test)/Son Test*100] formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Atılan vuruş sayısı ile atılan vuruş şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde yüksek derece ilişki belirlenirken (p<0,05); maruz kalınan vuruş sayısı ile maruz kalınan vuruş şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Diğer yandan araştırmamızda farklı zamanlarda ölçülen Myoglobin, CK , LDH, ALT, AST değerlerinin toplam vuruş şiddeti ve toplam vuruş sayısı guruplarına göre anlamlı  fark göstermediği tespit edilirken; iki farklı vuruş şiddetinde ve vuruş sayısında da  taekwondocuların Myoglobin ve  LDH değerlerinin müsabakadan hemen sonra zirve noktaya ulaştığı ; CK , ALT , AST değerlerinin müsabakalardan hemen sonra yükselmeye başladığını, fakat müsabakalardan 24 saat sonra zirve noktaya ulaştığı tespit edildi. Ayrıca müsabakalardan 48 saat sonra ölçülen tüm kan  parametrelerinin (Myoglobin, CK, LDH, ALT, AST) bazal değerlere indirgenemediğini söylenebilir.  Sonuç olarak EPS ile bir gün içersinde  5 simüle müsabaka yapan taekwondocuların  kas hasarı seviyelerinin zamanlara göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Müsabakalarda gerçekleştirilen toplam vuruş şiddeti ve toplam vuruş sayısı üzerinden, kategorik değişken haline getirililen grupların iskelet kası hasarı seviyelerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.

Abstract:
Taekwondo athletes compete 5-7 times in average within a day in order to win a medal in international competitions and the Olympic Games.  Thus, it is significant to identify the level of skeletal muscle damage that official competitions cause on taekwondo athletes. In this context, the aim of this study is to determine the level of skeletal muscle damage that occurs by depending on the number and severity of strikes applied by the taekwondo athletes who have 5 simulated competitions in a day. 18 voluntary male taekwondo athletes took part in the research. Each of the participants totally had 5 competitions in their own weight categories within a day. The taekwondo athletes having 5 simulated competitions were divided into categorical groups in the context of total number of striking and total severity of striking with the data from EPS.  Blood samples were taken from the participants before and right after the competitions and 24 and 48 hours later after the competitions. After the blood samples were centrifuged for ten minutes in 400 RPM by NF 815 model centrifuge device with Nüve brand, the biochemical markers of the skeletal muscle damage were analyzed by the device of Myoglobin-Beckman Coulter Access 2 brand and CK, LDH, AST, ALT- Beckman Coulter AU 680 auto analyzer.  SPS Statistics 24 was used for the analysis of the gained data. For descriptive statistics of the participants, percentage, frequency, average and standard deviation were used.  Test of normality of the data was tested by Shapiro Wilks test results. The relationship between variables was analyzed by Pearson Correlation Analysis. Besides, median values were considered while the number of strike and the severity of strike that taekwondo athletes performed during the competitions were being turned into categorial variable.  Two-way variance analysis (Two-way Repeated Measures ANOVA) was used during repeated measures in the analysis of normally distributed variances. Confidence interval was determined as 95% and values under p<0, 05 were accepted as significant. In addition, percentage changes of the groups by depending on time were calculated by using the Formula of [%∆= (proof positive-preliminary test) / proof positive*100).  While statistically significant high positive correlation (p<0,05) was found between the number of performed strike and severity of performed strike statistically, a statically significant relationship was not found between the number of imposed strike and the severity of imposed strike. On the other hand, while it was identified that the  Myoglobin, CK, LDH, ALT, AST values that were measured in different times within our research did not vary considerably according to total severity of strike and total number of strike groups, it was identified that the Myoglobin and LDH values of the taekwondo athletes reached peak point right after the competition in two different number of strike and severity of strike, as well. Also, it was found that CK, ALT, AST values started to increase right after the competition, however; they hit the top 24 hours after the competition. Moreover, it can be said that the whole blood parameters (Myoglobin, CK, LDH, ALT, AST) measured 48 hours after the competition could not degrade into basal values. Consequently, it was released that, with EPS, the skeletal muscle damage level of the taekwondo athletes who had 5 simulated competitions within a day varied according to the times. A statically significant difference was not identified in skeletal muscle damage level of the groups that were turned into categorial variable through total severity of strike and total number of strikes performed during the competitions.