Farklı aydınlık
karanlık ritmin etlik piliçlerde performans, karkas ve bazı metabolik parametreler üzerine etkisi / The effect of different light / dark rhythm on performance, carcass and some metabolic parameters in broiler chickens
Yazar: MURAT ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ GÜLCİHAN ŞİMŞEK
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aydınlık = Light ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Karanlık = Darkness ; Karkas = Carcass ; Tavukçuluk = Chicken farming

Özet:
Bu araştırma, etlik piliçlerde farklı ritmik aydınlık / karanlık programların piliçlerin performansı, karkas özellikleri, bazı metabolik faaliyetler ve refah üzerine etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. İlk hafta 23 saat aydınlık /1 saat karanlık programı takiben araştırma grupları; 23 saat aydınlık (A)/1saat karanlık (K) (23A:1K) uygulanan grup (Grup I), 4A:2K:4A:2K:4A:2K:4A:2K (4x(4A:2K)) uygulanan grup (Grup II),  8A:4K:8A:4K (2x(8A:4K)) uygulanan grup (Grup III), kesintisiz olarak 16A:8K uygulanan grup (Grup IV) şekilde düzenlenmiştir. Bu amaçla, ticari bir firmadan alınan 500 adet erkek Ross-308 ırkı etlik piliç her grupta 125 adet olacak şekilde 4 deneme grubuna başlangıç canlı ağırlıkları eşit olarak dağıtılmıştır. Her grup 5 tekerrürlü olarak düzenlenmiştir. Araştırmada besi süresi 7-42 gün sürmüştür. Araştırma sonunda karkas, kan ve kemik analizleri için her tekerrürden canlı ağırlıkları o tekerrürün canlı alırlık ortalamasına yakın 2 piliç, toplamda her gruptan 10 piliç kesime sevk edilmiştir. Amonyak yanıkları ve vücut sıcaklıkları için araştırmadaki tüm piliçler değerlendirilmiştir. Besi sonunda (42. gün) en düşük canlı ağırlık Grup IV'de bulunmuştur (P<0.001). Erken yaşlarda canlı ağırlık artışı, yem tüketimi ve yemden yararlanma değerleri gruplar arasında farklı iken, araştırma sonuna doğru farklık tespit edilmemiştir (P>0.05). 7-42.  günlerde canlı ağırlık artışı, yem tüketimi,  yemden yararlanma ve yaşama gücü gruplar arasında benzer bulunmuştur (P>0.05). Grup I ile karşılaştırıldığında günlük su tüketimi Grup IV'de önemli ölçüde düşük çıkmıştır (P<0.05). Su tüketimi (mL) / yem tüketimi (g) gruplar arasında benzerdir (P>0.05). En iyi üniformite 21. günde Grup III'de elde edilmiş (P<0.05), 42. günde ortalamalar arasındaki farklılık istatistiki olarak önemli çıkmamıştır (P>0.05). En yüksek göğüs oranı, en düşük kanat oranı Grup I'de saptanmıştır (P<0.001). En yüksek serbest tiroksin (T4), glikoz ve ürik asit, en düşük serum testosteron Grup IV'de elde edilmiştir (P<0.05). Vücut sıcaklıkları ve tibia kül düzeyi gruplar arasında benzerdir (P>0.05). Sınırlı aydınlatma programları amonyak yanıkları oranını artırmıştır (P<0.001). Sonuç olarak, sürekli kısıtlama yapılan grupta piliçlerin performans ve refahının önemli şekilde düştüğü tespit edilmiştir. 
Anahtar kelimeler: Etlik piliç, aydınlık/karanlık periyot, performans, karkas, metabolik parametreler

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of different rhythmic light / dark programs on broiler performance, carcass characteristics, some metabolic activities and welfare of broiler chickens. Twenty three hours of light / 1 hour dark program was applied in the first week. Then, research groups were arranged as 23 hours light (L) / 1 hour dark (D) (23L: 1D) treated group (Group I); 4L: 2D: 4L: 2D: 4L: 2D: 4L: 2D (4x (4L: 2D)) treated group (Group II); 8L: 4D: 8L: 4D (2x (8L: 4D)) applied group (Group III); continuously 16L: 8D treated group (Group IV). For this purpose, 500 male Ross-308 broiler chicks taken from a commercial company were distributed in to 4 experimental groups with 125 broilers whose first body weight near each other in each group. All groups were arranged with 5 replications. The fattening period was 7-42 days. At the end of the study, 2 chickens from per replicate whose body weight near replicate average, 10 chickens from per group were slaughtered for carcass, blood and bone analysis. All chicks in the study were evaluated for ammonia burns and body temperatures. The lowest live weight was found at the end of fattening (day 42) in Group IV (P <0.001). While live weight gain, feed consumption and feed efficiency values were different among the groups at early ages, these differences were lost towards the end of the research (P>0.05). The live weight gain, feed consumption, feed efficiency and survival were similar among the groups on days 7-42 (P> 0.05). Daily water consumption was significantly lower in Group IV compared to Group I (P <0.05). Water consumption (mL) / feed consumption (g) was similar between groups (P> 0.05). The best uniformity was obtained in Group III (P <0.05) on day 21, and the difference among the groups on the 42nd day was not statistically significant (P> 0.05). The highest breast ratio and the lowest wing ratio were found in Group I (P<0.001). The highest free thyroxine (T4), glucose and uric acid, the lowest serum testosterone was obtained in Group IV (P <0.05). Body temperatures and tibia ash levels were similar among the groups (P> 0.05). The limited illumination programs increased the rate of ammonia burns (P <0.001). As a result, it was determined that performance and welfare of the chickens decreased significantly in the continuous restraint group.
Key words: Broiler chicken, light / dark period, performance, carcass, metabolic parameters