Türkiye'de dar mükellef kurum kazançlarının vergilendirilmesi
Taxation of incomes of establishments, which are limited taxpayers, in Turkey
Yazar: NAHİDE ÖZAYTEKİN
Danışman: PROF.DR. MEHMET TOSUNER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
ÖZETTezli Yüksek Lisans ProjesiTürkiye'de Dar Mükellef Kurum Kazançlarının VergilendirilmesiNahide ÖZAYTEKİNDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüMaliye Ana Bilim DalıVergi gelirleri içinde kurumlar vergisi önemli bir paya sahiptir. Kurumlarvergisi tüzel kişilerden alınan bir vergidir. Kurumlar vergisinde iki çeşitmükellefiyet sözkonusudur. Bunlardan biri tam mükellefiyet, diğeri iseçalışmamızın ana konusunu oluşturan dar mükellefiyettir.Kurumlar açısından tam mükellefiyet denildiğinde, kurumun hem Türkiyeiçinde hem de yurtdışında elde ettiği bütün kazançların vergilendirilmesianlaşılmaktadır.Dar mükellefiyet ise kurumların kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi deTürkiye'de bulunmayan kurumlardır. Bunlar Türkiye'de işyeri veya daimitemsilcileri aracılığıyla faaliyet gösterip gelir elde etmektedirler. Darmükelleflerin yabancı sermayeli kurumlar olduğunu söylemek her zaman doğruolmaz. Sermayesi Türklere ait, ancak kanuni ve iş merkezi yurtdışında olan birkurum Türkiye'de gösterdiği faaliyetler için dar mükellef olarak vergiye tabitutulacaktır.Dar mükellef kurumlar açısından çifte vergilemeyi önleme anlaşmalarıönem taşımaktadır. Çifte vergileme sorunu, mükelleflerin aynı dönemde aynıvergi konusu üzerinden iki defa vergi ödemesidir. Bir ülkede gelir elde edenkurumlar bu ülkede vergilendirilirlerken, Türkiye'de de vergiye tabitutulabilmektedirler. Bu problemi engellemek için Türkiye'nin diğer ülkelerleyaptığı ve şu anda yürürlükte olan uluslar arası vergi anlaşmalarıbulunmaktadır.Kurumlar vergisi uygulamasında yabancı ulaştırma kurumları da darmükellef kabul edilir. Bu kurumların Türkiye ile yabancı ülkeler arasındayaptıkları taşıma işlerinde, Türkiye'de elde edilen hasılata ortalama emsaloranları uygulanarak vergiye tabi matrah bulunur. Bu oranlar, karataşımacılığında % 12, deniz taşımacılığında % 15, hava taşımacılığında ise %5'tir.Dar mükellef kurumların elde ettikleri kazançları, ticari ve zirai kazançlar,serbest meslek kazançları, gayrimenkul ve menkul sermaye iradları, diğerkazanç ve iratlardır. Bu kazanç ve iradların elde edilme esasına göremükellefler yıllık beyanname, özel beyan ve muhtasar beyanname yöntemleri ilevergilendirilmektedir. Çalışmamızda bu konular ele alınıp incelenecektir.Anahtar Kelimeler1. Kurum Vergilendirme, 2. Dar Mükellefiyet, 3. Tam Mükellefiyet,4.Kurumlar Vergisi

Abstract:
ABSTRACTMaster of Degree With ThesisTaxation of Incomes of Establishments, Which are Limited Taxpayers, inTurkeyNahide ÖZAYTEKİNDokuz Eylül Üniversitesiİnstitute of Social SciencesFinanceEstablishment taxes have important share within the income obtained fromtaxes. Establishment taxes are a kind of tax obtained from legal entities.Regarding establishment taxes, there are two types of obligations/ dutiesimposed-charged by law. One of them is full obligation/ duty imposed-chargedby law. The other is limited obligation/ duty imposed-charged by law, whichalso constitutes the subject matter of our study.When full obligations/ duties imposed-charged by law are considered fromthe viewpoint of establishment taxes, taxation of all of the assets that theestablishment acquires both within and out of Turkey, is understood. Whereas,limited obligations/ duties imposed-charged by law concern establishments,neither the legal nor the work centers of which are not in Turkey. They functionthrough their work places or permanent representatives and acquire income.However, it is not always right to say that limited taxpayers are establishmentswith foreign capital. An establishment, the capital of which belongs to Turks butthe legal and work center of which is abroad, would be taxed as a limitedtaxpayer with respect to its activities in Turkey.Agreements for preventing double taxation of establishments, which arelimited taxpayers, are of importance. The problem of double taxation is payingtax for the same subject matter of taxation in the same taxation period for twiceby the taxpayer. While the establishments, which acquire income in a country,are taxed in that country, they might be taxed in Turkey as well. For to preventthis problem, there are international tax agreements made between Turkey andother countries and, which are still valid.In the application of establishment taxes foreign transportationestablishments are also considered limited taxpayers. Tax assessment is madevia applying similar average rates to the revenues acquired in Turkey in thetransportation affairs, which these establishments perform between Turkey andforeign countries. These rates are 12% for land transportation, 15% for marinetransportation and 5% for air transportation.The revenues acquired by the limited taxpayers are commercial andagricultural revenues, self employment revenues, real estate and estate capitalincomes, other revenues and incomes. Taxpayers are taxed via the methods ofyearly declarations, special declarations and compendious declarations on thebasis of how these revenues and incomes are acquired. In our study thesesubjects shall be investigated.İngilizce Anahtar Kelimeleri:1. Establishment, 2. Taxation, 3. From Takes, 4. Full Obligation,5. Limited Obligation