Periferik arter hastalarında yürüme kapasitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of the factors affecting walking capacity in the patient with peripheral arterial disease
Yazar: HAZAL YAKUT
Danışman: PROF. DR. DİDEM KARADİBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Fizyoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Arterioskleroz = Arteriosclerosis ; Arterler = Arteries ; Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Yürüme = Walking ; Yürüyüş = Gait

Özet:
Amaç: Periferik arter hastalarında (PAH) yürüme kapasitesini etkileyen faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Araştırmaya 51 PAH hastası katıldı. Yürüme kapasitesi; Yürüme Mesafesinin Azalması Ölçeği (YMÖ) ve 6 dakika yürüme testi (6DYT), fonksiyonel mobilite; tekrarlı otur-kalk testi ve zamanlı kalk-yürü testi, yorgunluk; Yorgunluk Etki Ölçeği (YEÖ), anksiyete ve depresyon düzeyi; Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (HADS-A, HADS-D), uyku kalitesi; Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), fiziksel aktivite düzeyi; Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ), yaşam kalitesi; Kısa Form-SF 36 Yaşam Kalitesi Anketi, eklem pozisyon hissi; gonyometrik ölçüm, kas kuvveti; Hand-held dinamotre, denge; Biodex denge sistemi ile değerlendirildi.
Bulgular: YMÖ ile 6DYT mesafesi arasında kuvvetli derecede korelasyon bulundu. YMÖ anketi ve 6DYT ile değerlendirilen yürüme kapasitesi ile YEÖ, HADS-A HADS-D, PUKİ, IPAQ, kısa form SF-36 fiziksel, kısa form SF-36 mental, eklem pozisyon hissi, kas kuvveti, denge, zamanlı kalk yürü testi, tekrarlı otur-kalk testi arasında anlamlı korelasyon bulundu. YMÖ ile ölçülen yürüme kapasitesini etkileyen faktörlerin; yorgunluk, eklem pozisyon hissi ve uyku kalitesi, 6DYT mesafesi ile ölçülen yürüme kapasitesini etkileyen faktörlerin; fonksiyonel mobilite, eklem pozisyon hissi, kalça eklemi kas kuvveti, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi ve anksiyete olduğu belirlendi.
Sonuç: Periferik arter hastalarında yürüme kapasitesinin belirlenmesinde sübjektif ve objektif yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Yürüme kapasitesinin arttırılması için fonksiyonel mobilitenin, kas kuvvetinin ve fiziksel aktivite düzeyinin arttırılması, eklem pozisyon hissinin ve uyku kalitesinin geliştirilmesi, anksiyete ve yorgunluk düzeyinin azaltılması etkili olabilir. Bu hedeflere ulaşmak amacıyla planlanan tedavi programlarına kapsamlı değerlendirme, fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarının dahil edilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar sözcükler: Periferik Arter Hastalığı, Yürüme Kapasitesi, 6 Dk Yürüme Testi.

Abstract:
Objective: The aim was to determine the factors affecting walking capacity in patients with peripheral arterial disease (PAD).
Methods: Fifty-one patients with PAD included in the study. Walking impairment questionnaire (WIQ) and 6-minute walk test for walking capacity, repeated sit-to-stand test (RSS) and timed up and go (TUG) test for functional mobility, the Fatigue Impact Scale (FIS) for fatigue, Hospital Depression and Anxiety Scale (HADS) for depression and anxiety, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) for sleep quality, International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) for physical activity, Short Form-36 Quality of Life Questionnaire (SF-36) for quality of life, joint position sense for goniometric measurement, hand-held dynamometer for muscle strength and Biodex Balance System for balance were used.
Results: WIQ had a strong correlation with 6MWT. Walking capacity assessed by WIQ and 6MWT had correlations with FIS, HADS-A, HADS-D, PSQI, IPAQ, SF-36 physical, SF-36 mental, joint position sense, muscle strength, balance, TUG, and RSS. It was determined that the factors affecting walking capacity were functional mobility, joint position sense, hip joint muscle strength, physical activity, sleep quality, fatigue, and anxiety.
Conclusion: Both subjective and objective measurement methods should be used for determining the level of walking capacity in the patients with PAD. Methods to improve the level of physical activity, functional mobility, muscle strength, sleep quality, and joint position, and to reduce anxiety and fatigue levels may be effective for improving walking capacity. It is thought that the rehabilitation programs should include comprehensive assessment, physiotherapy and rehabilitation approaches to achieve these objectives.
Keywords: Peripheral Arterial Disease, Walking Capacity, 6-Minute Walk Test.