Öğrencilerin problemli internet kullanımı ve siber zorbalık davranışlarına ilişkin görüşleri
Students' opinions about problematic internet use and cyber bullying behaviors
Yazar: MURTAZA CİCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Problem davranış = Problem behavior ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın amacı Bolu ilinde meslek liselerinde öğrenim gören öğrencilerin problemli internet kullanımı ve siber zorbalık davranışlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma betimsel bir yönteme sahip olup, katılımcılarını 10. ve 12. sınıfta okuyan 563 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler Bolu'da var olan Mimar İzzet Baysal Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Merkez Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Behiye Baysal Ticaret Meslek Lisesi, Bolu Ticaret Meslek Lisesi ve Zübeyde Hanım Kız Teknik ve Meslek Liselerinden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği" ve "Siber Zorbalık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans Analizi (ANOVA), Tukey HSD testi ve çoklu doğrusal regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin problemli internet kullanım düzeyleri "oldukça uygun", ancak siber zorbalık tutumları "bazen" seçeneğinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin problemli internet kullanımı alt boyutları olan sosyal fayda/rahatlık ve internetin olumsuz sonuçlarında "oldukça uygun", aşırı kullanımda ise "biraz uygun" seçeneğinde yoğunlaştıkları saptanmıştır. Cinsiyete göre meslek lisesi öğrencilerinin problemli internet kullanımı ile siber zorbalık düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre siber zorbalık tutumları ile problemli internet kullanım düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Yaşa göre ise anlamlı bir farklılaşma olmadığı belirlenmiştir. Problemli internet kullanımının alt boyutlarıyla birlikte (aşırı kullanım, sosyal fayda/rahatlık, internetin olumsuz sonuçları) internette geçirilen süreye göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaştığı görülmüştür. 0-3 saat internet kullanan öğrencilerin 3-6 saat ve 6 saatten fazla internet kullanan öğrencilere göre problemli internet kullanımı ve alt boyutlarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. 3-6 saat internet kullanan öğrencilerle 6 saatten fazla internet kullanan öğrenciler arasında ise anlamlı farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Siber zorbalık tutumunun internette geçirdiği süreye göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaştığı görülmüştür. 0-3 saat internet kullanan öğrencilerin siber zorbalık düzeyleri 3-6 saat internet kullanan öğrenciler ile 6 saatten fazla internet kullanan öğrencilerden anlamlı derecede düşük olduğu, 3-6 saat internet kullanan öğrencilerle 6 saatten fazla internet kullanan öğrencilerin siber zorbalık düzeyinde anlamlı farklılaşma olmadığı saptanmıştır. Regresyon analizi sonucuna göre, internette geçirilen süre ve problemli internet kullanımının, siber zorbalık üzerinde %13,8' lık varyans açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study to investigating the opinions of vocational training high school studensts' about problematic internet use and cyberbullying behavior in Bolu. This study is a descriptive research; the participants are composed of 563 studens who are attending 10th and 12th grades. Datas were collected at Mimar İzzet Baysal Tecnical and Industrial Vacational High School, Merkez Tecnical and Industrial Vocational High School, Behiye Baysal Commercial and Vocational High School, Bolu Commercial and Vocational High School and Zübeyde Hanım Tecnical and Industrial Vacational High School for Girls, in Bolu. "Personal Information Form", "Problematic Internet Use Scale" and "Cyber Bullying Scale" were used to obtain the datas. Desciriptive statistics, T-test, One Way ANOVA, Tukey HSD Test and Multiple Linear Regression techniques were used in analyzing the datas. According to the research results, students problematic internet use levels centered at "Quite Appropriate", cyber bullying levels centered at "Occasionally". Also, students mostly signed "Quite Appropriate" for Negative Effecets of Internet and Social Benefits, sub-scales of Problematic Internet Use Scale. For Excessive Using sub-scale students mostly signed "Somewhat Appropriate". In terms of gender, problematic internet use degrees and cyber bullying degrees of attenders showed statistical difference. For both conceps, male students got significantly higher degrees than famele students. In terms of age, there were not significantly difference. Within sub-scales of Problematic Internet Use Scale (Social Benefits, Excessive Using and Negative Effects of Internet), significantly difference were found according to spent time on internet. Students who use internet 0-3 hours got higher points than students who use internet 3-6 hours and 6-plus hours, in terms of Problematical Internet Use and it's sub-scale. Additionally, there was not difference between students who use internet 3-6 hours and 6-plus hours. According to spent time on internet, statistical difference were found for cyber bullying concept. Cyber bullying level of students who use internet 0-3 hours was lower than students who use internet 3-6 and 6-plus hours. Also there was not difference between students who use internet 3-6 hours and 6-plus hours according to cyber bullying level. At the result of regression analysis, time spent on internet and problematic internet use explained %13,8 of total variance of cyber bullying.