Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik etik yaklaşımlarının incelenmesi
Investigation of ethical approaches of teacher candidates towards environmental problems
Yazar: GAMZE KARAKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ÇİMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Ekosentrik = Ecocentric ; Çevre = Environment ; Çevre etiği = Environmental ethic ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Ölçekler = Scales ; İnsanmerkezcilik = Anthropocentrism

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik etik yaklaşımlarını belirlemek ve demografik özellikleri açısından incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesinde biyoloji, fen bilgisi, sınıf, Türkçe, sosyal bilimler, coğrafya,  özel eğitim ve Arapça öğretmenliği anabilim dalında öğrenim gören 208 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Çevre Sorunlarına Yönelik Etik Yaklaşımlar Ölçeği" ve  "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada parametrik testler için (bağımsız t-testi ve ANOVA) kullanılmıştır. Geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılan ölçek "ekosentrik"  ve "antroposentrik" değerler olmak üzere iki alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçek geliştirme aşamasında açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin bütününe ilişkin cronbach alfa güvenilirlik kat sayısı 0.93; ekosentrik ve antroposentrik alt boyutlarına ait güvenirlik kat sayıları ise sırasıyla 0.92 ve 0.92 olarak bulunan 47 maddeli 5'li Likert tipi ölçek geliştirilmiştir.  Araştırma sonucunda elde ettiğimiz verilere göre öğretmen adaylarının ekosentrik bakış açısından aldıkları puanların betimsel olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ekosentrik, antroposentrik ve toplam aldıkları puanların; çevre dersi alma, çevre ile ilgili kulüp üyeliği, kaygı durumu, belgesel izleme, anabilim dalları ve aile gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık oluşturduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the ethical approaches of the prospective teachers towards environmental problems and to examine their demographic characteristics. The study group of research consisted of 208 prospective teachers in the department of biology, science, class, Turkish, social sciences, geography, special education and Arabic teaching at Gazi University Faculty of Education in 2017-2018 academic year. In the study, "Ethical Approaches Scale related to Environmental Problems" and "Personal Information Form" developed by the researcher were used as data collection tools. In the study, independent t-test and ANOVA were used for parametric tests. The scale related to validity and reliability studies consists of two sub-dimensions: ecocentric and anthropocentric values. In the scale development stage exploratory factor analysis was performed. A 5-point Likert-type scale with 47 items was developed; for this whole scale the cronbach alpha reliability coefficient was 0.93; the reliability coefficients for the ecocentric and anthropocentric sub-dimensions were 0.92 and 0.92 respectively. According to the data obtained from the research, it was found out that the scores of the prospective teachers from the ecocentric point of view were more descriptively higher. As a result, it was found that the ecocentric, anthropocentric and total scores were significantly different in terms of taking environmental lessons, club membership related to the environment, anxiety status, watching documentaries, departments and family income status.