Yoğun bakımdaki COVİD-19 hastalarında koenzim Q10 plazma düzeyinin klinik etkilerinin incelenmesi
Investigation of clinical effects of plasma coenzyme Q10 levels in COVİD-19 patients in intensive care
Yazar: MERVE GÖKNUR SOYSAL KAYA
Danışman: PROF. DR. SEDA BANU AKINCI ; DOÇ. DR. BANU KILIÇASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Koenzimler = Coenzymes ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
COVID19 pandemisi dünya genelinde etkilerini sürdürmektedir. Hastalığın klinik prognostik 
risk faktörlerinin araştırılması ve tedavi arayışları halen devam etmektedir. Koenzim 
Q10 membran stabilitesinin sağlanmasında, enerji dönüşümünde ve ATP üretiminde 
rol oynayan önemli bir antioksidan maddedir. Literatürde kritik COVID-19 
hastalarında koenzim Q10 düzeyinin hastalık seyri ve sağkalımla ilişkisini gösteren 
çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Çalışmamızda yoğun bakımdaki kesin tanı veya şüpheli
COVID-19 hastalarında koenzim Q10 düzeyinin klinik ve prognostik etkilerinin 
incelenmesi amaçlanmaktadır. Etik kurul onayı alındıktan sonra, çalışmaya 1 Ocak 
2021 – 1 Ocak 2022 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Anesteziyoloji ve 
Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi'ne kabul edilen COVID-19 veya şüpheli 18 yaş 
üstü hastalar dahil edildi. Hastalar COVID-19 pozitif veya negatif olmak üzere iki 
gruba ayrıldı. COVID-19 negatif grup için kriterler; hastadan üst üste gönderilen 4 
PCR sonucunun negatif gelmesi ve solunum yetmezliği, genel durum bozukluğu,
gastrointestinal semptomlar gibi yatış sırasındaki semptomlarının başka bir klinik 
durumla açıklanabilir olması olarak kabul edildi. Hastalara ait demografik veriler, 
komorbiditeler, başvuru semptomları, COVID-19 PCR sonuçları, APACHE-II ve 
SOFA skorları, yatış süreleri, laboratuvar sonuçları, koenzim Q10 düzeyleri, 
mekanik ventilasyon gereksinimi, vazopressör ihtiyacı ve mortalite bilgileri 
prospektif olarak kaydedildi. Koenzim Q10 düzeyinin; klinik bulgular, hastane içi 
morbidite ve mortalite ile ilişkisi istatistiksel yöntemlerle incelendi. Hastaların 96'sı 
COVID pozitif, 62 tanesi negatif gruptaydı.Yatışta koenzim Q10 düzeyi ile ilişkili 
faktörler araştırıldığında, kadınlarda ortanca koenzim Q10 düzeyinin erkeklere göre 
anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü (1.28 ve 1.18, p=0.035). Malignite 
(p=0.008), nörolojik hastalık (p=0.038) ve malnütrisyon (p=0.001) düşük koenzim 
Q10 düzeyleri ile ilişkili bulundu. Yatışta koenzim Q10 düzeyi ile vazopressör 
tedavi, mekanik ventilasyon, RRT ve mortalite arasında ilişki olmadığı gösterildi. Ek 
olarak, malnütrisyon varlığının YBÜ`de mortalite riskini 3 kat artırdığı gösterildi 
(HR: 3, %95 CI: 1.6-5.4, p<0.001). Çalışmamızda COVID-19 pozitif ve negatif 
gruplar arasında, koenzim Q10 düzeyi ile ilişkili herhangi bir demografik ve klinik 
faktör saptanmadı. Bu hasta grubunda plazma koenzim Q10 düzeyinin tek başına 
mortalite ve morbiditeyi öngördüren faktör olamayacağı gösterildi. Bununla birlikte 
düşük koenzim Q10 düzeyinin malnütrisyonun önemli bir komponenti olduğu ve 
malnütrisyonun mortalite için anlamlı bir risk faktörü olabileceği unutulmamalıdır.

Abstract:
The COVID-19 pandemic continues its effects worldwide. In addition, the investigation 
of the clinical prognostic risk factors and the treatment options for the disease 
continue. Coenzyme Q10 is an important antioxidant that plays a role in membrane 
stability, energy conversion and ATP production. In the literature, studies showing 
the relationship of coenzyme Q10 level with disease course and survival in critical 
COVID-19 patients are very limited. In our study, it is aimed to examine the clinical 
effects of coenzyme Q10 level in COVID-19 patients in intensive care. After Ethics 
Committee Approval, COVID positive and suspected patients over 18 years of age
who were admitted to the Hacettepe University Anesthesiology and Reanimation
Intensive Care Unit between 1st January 2021 and 1st January 2022 were included in 
the study. Patients were divided into two groups as positive and negative. Criteria for 
the COVID-19 negative group; consecutive 4 negative PCR of the patient and the 
symptoms during hospitalization such as respiratory failure, general conditional 
disorder and gastrointestinal symptos could be explained by another clinical 
condition. Demographic data, comorbidities, admission symptoms, COVID-19 PCR 
results, APACHE-II and SOFA scores, length of stay, laboratory results, coenzyme 
Q10 levels, mechanical ventilation and vasopressor requirement and mortality of the 
patients were recorded prospectively. The relationship between coenzyme Q10 level 
with clinical findings, in-hospital morbidity and mortality was analyzed by statistical 
methods. Positive group has 96 and negative group has 62 patients. When factors 
related to coenzyme Q10 level at hospitalization were investigated, it was observed 
that the median coenzyme Q10 level was significantly higher in women than in men
(1.28 and 1.18, p=0.035). Malignancy (p=0.008), neurological disease (p=0.038), and 
malnutrition (p=0.001) were associated with low coenzyme Q10 levels. No 
correlation was found between coenzyme Q10 level and vasopressor therapy, 
mechanical ventilation, RRT, and mortality. In addition, the presence of malnutrition 
was shown to increase the risk of mortality in the ICU 3-fold (HR: 3, 95% CI: 1.6-
5.4, p<0.001). In our study, no demographic and clinical factors related to coenzyme 
Q10 levels were found between the COVID positive and negative groups. It has been 
shown that plasma coenzyme Q10 level alone cannot be a factor predicting mortality 
and morbidity in this patient group. However, it should be kept in mind that low 
coenzyme Q10 level is an important component of malnutrition and malnutrition 
may be a significant risk factor for mortality.