Temporomandibuler eklem disfonksiyonlarında klinik muayenedeki klik sesi bulgusu ile manyetik rezonans görüntülerdeki sert ve yumuşak doku değişikliklerinin ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between clinical finding clinical findings and hard and soft tissue changes in magnetic resonance images in temporomandibular joint disfunctions
Yazar: ŞELALE ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMİ YILMAZ
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Fizik muayene = Physical examination ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu = Temporomandibular joint dysfunction syndrome ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Temporamandibular eklem, sadece yapısına katılan kondilin kompleks hareketi ile değil, aynı
zamanda bütünleşmiş çene hareketlerinin oluşmasındaki fonksiyonundan dolayı vücuttaki pek
çok eklemden ayrılmaktadır. Sert ve yumuşak doku bileşenlerinden oluşan bu ünitenin
iskeletsel yapılarının arasında fibrokartilajdan oluşan bir disk mevcuttur. Yoğun
mekanoreseptörler ile döşeli kapsül proprioseptif geri bildirmler aracılığı ile çenenin uzaydaki
konumunu belirler. Böylelikle karmaşık fonksiyonunu yerine getirebilir.
Eklem patolojileri çok çeşitli faktörlerin etkisiyle, çok farklı klinik semptomlar ile ortaya
çıkabilir. Görüntülemenin endike olduğu durumlar ileri derecede fonksiyon bozukluğu görülen
durumlardır. TMB diş hekimliği alanında Costen'ın 1934'de yayınladığı makale ile
tanımlanmıştır. TME rahatsızlıklarının semptomları oldukça yaygın olup, genel popülasyonun
%50-60'ında semptomlardan en az biri görülmektedir. Eklem sesleri TMB'nin en yaygın
görülen semptomlarından biridir. Ancak çoğu durumda ağrı veya ağız açıklığında azalma ile
ilişkilendirilmezler. Klik sesinin tedavi ihtiyacını belirlemek için uzun süreli çalışmalar
yapılmıştır. Tez çalışmasının amacı klik sesinin teşhis değerinin MRG ile birlikte
değerlendirmektir. Ayrıca güncel bir klinik muayene protokolü olan TK/TMB'nin duyarlılık,
özgüllük, PPD, NPD, doğruluğu altın standart olarak MRG kullanılarak ölçülüp, redüksiyonlu
ve redüksiyonsuz disk deplasmanı olan hastalarda görülen dejeneratif değişiklikler ve lateral
pterygoid kas değişiklikleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya klik sesi şikayeti olan 25 hasta ve
klik sesi tespit edilmeyen TMB olan 25 hasta dahil edilerek toplamda 100 eklem görüntüsü
incelendi. Yapılan klinik muayene sonucunda çalışma grubunun %20'sinde sağlıklı, %28'ine
redüksiyonlu disk deplasmanı %38'ine aralıklı kilitlenme olan redüksiyonlu disk deplasmanı,
%14'üne kısıtlı ağız açıklığı olmayan redüksiyonsuz disk deplasmanı tanısı kondu. Sadece
klinisyenin tespit ettiği klik sesine göre tanı konan redüksiyonlu disk deplasmanının duyarlılığı
%37.25, özgüllüğü %87.76, doğruluğu %62 olarak ölçüldü. TK/TMB için duyarlılığı %83,
özgüllük oranını %53, PPD %60, NPD %74 bulunmuştur. Tüm bulguları değerlendirdiğimizde
TK/TMB'nin klinik doğruluğunun yeterli olduğunu ancak sadece klik sesi bulgusunun teşhis
için yeterli olmadığı; ağız açıklığında kısıtlılık, kilitlenme gibi semptomlarla birlikle
değerlendirilmesi gerektiği görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Temporomandibular eklem, Manyetik Rezonans Görüntüleme,
Temporomandibular Eklem Bozuklukları, Teşhis Kriterleri

Abstract:
The temporamandibular joint differs from many joints in the body not only because of the
complex movement of the condyle involved in its structure, but also because of its function in
the formation of integrated jaw movements. There is a disc made of fibrocartilage between
skeletal structures of the unit consist of hard and soft tissues,
Joint pathologies occur with different clinical symptoms due to various factors. Imaging is
indicated when there is severe dysfunction. Temporomandibular joint disorders were described
the field of dentistry with an article published by Costen in 1934. Symptoms of
temporomandibular joint disorders are very common and at least one of the symptoms is seen
in 50-60% of the general population. Joint sounds are one of the most common symptoms of
temporomandibular joint disorders. However, in most cases they are not associated with pain
or reduced mouth opening. Long-term studies have been conducted to determine the need for
treatment of click sound. The aim of the thesis is to evaluate the diagnostic value of the click
sound using MRI. In addition, sensitivity, specificity, PPD, NPD, accuracy of DC/TMD, which
is a current clinical examination protocol, was measured using MRI as the gold standard and
degenerative changes and lateral pterygoid muscle changes in patients with and without
reduction were evaluated. A total of 100 joint images were examined which including 25
patients with click sounds and 25 TMD patients without clicking. As a result of the clinical
examination, 20% of the study group was diagnosed as healthy, 28% with reduction disc
displacement, 38% disc displacement with reduction with intermittent locking, and 14% with
disc displacement without reduction without limited opening. The sensitivity, specificity and
accuracy of reduction disc displacement ,which was diagnosed with click sound, were 37.25%,
87.76% and 62%, respectively. Sensitivity, specificity, PPD and PPD of DC/TMD were 83%,
53%, 60% and 74%, respectively. When we evaluated all the findings, it was found that the
clinical accuracy of DC/TMD was sufficient but the click sound was not sufficient for the
diagnosis; It should be evaluated together with symptoms such as limitation of mouth opening
and locking.
Keywords: Temporomandibular joint, Magnetic resonance imaging, Temporomandibular joint
disorders, Diagnostic Criteria