Liseli gençlerde kimlik bağlamında sosyal medya kullanımı ve din algısı: Ankara örneği
Social media use and perception of religion in the context of identity among high school youth: The case of Ankara
Yazar: AMİNE AFRA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. BEHLÜL TOKUR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din algısı = Perception of religion ; Ergenlik = Puberty ; Kimlik = Identity ; Sosyal medya = Social media ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Bu çalışma liseli gençlerde kimlik bağlamında sosyal medya kullanımı ve din algısını 
anlamak amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, fen 
lisesi, Anadolu imam-hatip lisesi, kız Anadolu imam-hatip lisesi, kız mesleki ve teknik lisesi, 
erkek mesleki ve teknik lisesi ve sosyal bilimler lisesinde öğrenim gören toplam 25 
katılımcıyla görüşülmüştür. Görüşmeler; din algısı, sosyal medya deneyimleri, sosyal 
kimlik, bireysel kimlik şeklinde dört ana tema çerçevesinde yapılmıştır. Analiz olarak temel 
nitel analiz esas alınmıştır. Değerlendirmede tematik ve betimsel analizlere başvurulmuştur.
Araştırma, gençlerin aile ilişkilerini genel olarak olumlu değerlendirdiklerini, ancak 
baba-çocuk ilişkilerinde belirgin bir mesafe hissettiklerini ortaya koymaktadır. Gençler, 
akranlarıyla hem yüz yüze hem de dijital platformlarda etkileşim kurmayı tercih etmekte, 
ancak yüz yüze ilişkilere, derinliğinden ve daha iyi hissettirdiğinden dolayı daha fazla önem 
vermektedirler. Bununla birlikte, gençlerin topluma yönelik eleştirel bir bakış açısına sahip 
oldukları, toplumun hoşgörüsüz ve ayrıştırıcı yapıda olduğunu düşünmektedirler. Z kuşağına 
mensup bu ergen grubu, ilgili görüşlerini genel olarak toplumun yeni kuşaktaki değişimleri 
kabullenememe temeline oturtmaktadır. 
Sosyal medyada genelde eğlence içeriklerini takip eden gençler, ayrıca dini 
paylaşımlar hakkında da eleştirel bakış açılarını korumaktadır. Doğru dini paylaşımların 
yapılmasının toplum lehine sonuçları olacağını savunmaktalardır. 
Gençlerin Tanrı algısı büyük ölçüde olumlu olup, dini inançlarını psikolojik ve 
duygusal bir destek kaynağı olarak görmektelerdir. Ancak, dini konularda sorgulama 
sürecinde olan ve kararsız kalan gençler de mevcuttur. Genel olarak, gençlerin din 
anlayışının bireysel dindarlık çerçevesinde şekillendiği görülmektedir. Ayrıca, gençlerin 
yüksek bir öz farkındalığa sahip oldukları ve benlik algılarında "nevrotik" ile "uyumlu" 
temalarının öne çıktığı saptanmıştır. Sonuç olarak, araştırma, gençlerin dünyasına dair 
önemli bulgular barındırmaktadır.

Anahtar Kelimeler: din algısı, sosyal medya, kimlik, Z kuşağı, ergenlik

Abstract:
This study was conducted to understand social media use and the perception of 
religion in the context of identity among high school youth. The research employed a 
qualitative methodology and involved interviews with a total of 25 participants studying at 
various types of high schools: Science High School, Anatolian Imam Hatip High School, 
Girls' Anatolian Imam Hatip High School, Girls' Vocational and Technical High School, 
Boys' Vocational and Technical High School, and Social Sciences High School. The 
interviews were structured around four main themes: perception of religion, social media 
experiences, social identity, and individual identity. The analysis was based on fundamental 
qualitative analysis, with thematic and descriptive analyses utilized for evaluation.
The research indicates that while young people generally hold positive views of their 
family relationships, they perceive a noticeable distance in their relationships with their 
fathers. Adolescents prefer to interact with their peers both face-to-face and through digital 
platforms, but they place more value on face-to-face interactions due to their depth and the 
greater sense of well-being they provide. However, young people have a critical perspective 
on society, viewing it as intolerant and divisive. This adolescent group, belonging to 
Generation Z, generally bases their opinions on the idea that society is struggling to accept 
the changes brought about by the new generation.
On social media, young people typically follow entertainment content but also 
maintain a critical stance on religious posts. They argue that accurate religious content can 
have positive outcomes for society. Their perception of God is largely positive, and they 
view their religious beliefs as a source of psychological and emotional support. However, 
there are also young people who are in the process of questioning and are undecided on 
religious matters. Overall, it is observed that the youths' understanding of religion is shaped 
within the framework of individual religiosity. Furthermore, the study finds that the 
participants possess high self-awareness, with themes of "neurotic" and "harmonious" 
emerging prominently in their self-perceptions. In conclusion, the research provides 
significant insights into the world of young people.

Keywords: perception of religion, social media, identity, generation Z, adolescence