6360 sayılı kanun sonrası mahalleye dönüşen kırsal yerleşmelerin yerleşik alanlarının çevre düzeni/nazım imar planı kararları kapsamında yeniden değerlendirilmesi: Trabzon Ortahisar örneği
Review of the environmental / urban zoning plan decisions of the rural areas of the rural settlements that transform to the neighborhood after 6030 law: Case of Trabzon Ortahisar
Yazar: FATMA ŞENTÜRK ONUR
Danışman: PROF. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Büyükşehirler = Metropolitan ; Kanunlar 3194 sayılı = Laws 3194 numbered ; Kanunlar 5216 sayılı = Laws 5216 numbered ; Kent imar planı = Urban reconstruct plan ; Köy planlama = Village planning ; Kırsal planlama = Rural planning ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements ; Trabzon-Ortahisar = Trabzon-Ortahisar ; Çevre planlaması = Environmental planning

Özet:
Sanayi devriminin ve endüstri alanındaki gelişmelerin etkisiyle dünyada ve ülkemizde yerleşim alanları üzerinde birtakım değişimler yaşanmıştır. 1950'li yıllardan sonra henüz savaştan yeni çıkmış olan ülkemiz sosyal, ekonomik, siyasal açıdan sancılı bir dönemin etkilerini ortadan kaldırmaya çalışırken, aynı zamanda kentleşme sürecine ayak uydurmaya çalışmıştır. Kentleşmeyle birlikte, göç hareketinin hızlanmaya başlaması ve insanların kırsal yerleşim alanlarından iş imkânlarının daha yüksek olduğu kentsel yerleşim alanlarına göç etmesi ile kent-kır ayrımı bariz bir şekilde görülmeye başlamıştır. Kent ve kır yerleşimleri arasındaki nüfus, işgücü, hizmet koşulları gibi özellikler arasındaki fark giderek büyümeye başlayınca "Metropoliten Kent (Büyükşehir)" olgusunu gündeme getirmiştir. 1960 sonrasında planlı döneme geçiş yapan ülkemiz, planlama anlamında yasal düzenlemelere girişmiş ve tüm dünyada yankı uyandıran metropoliten kent olgusu ülkemizin siyasal gündemine oturmuş ve bir takım hukuki adımlar atılmıştır. 1984 yılında ilk adımı olan "3030 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu" ile "Büyükşehir Belediyesi" hukuki anlamda tanımlanmış ve 20 yıl yürürlükte kalmasının ardından 2004 yılında 5216 Sayılı Yasa ile birtakım düzenlemelere gidilmiştir. 8 yıl yürürlükte kalan bu yasanın ardından yeniden bir düzenlemeye gidilerek 2012 yılında onaylanan "6360 Sayılı Yasa" ile Büyükşehir Belediyelerinin sınırları, yetkileri, görevleri gibi birtakım maddelerde düzenlemelere gidilerek bugünkü halini almıştır. Hala yürürlükte olan "6360 Sayılı Yasa" ile birlikte özellikle kırsal yerleşimler üzerinde olumsuz etkiler ortaya çıkmıştır. Bu çalışma kapsamında yasal süreçlerin kırsal yerleşimler üzerinde oluşturduğu etkileri ve tanımlanan yasal dayanaklar çerçevesinde analizlerle desteklenerek kırsal yerleşim alanlarının sınır tespiti yapılmıştır.

Abstract:
As a result of the industrial revolution and the developments in the field of industry, there have been some changes in the settlements in the world and in our country. With urbanization, the urban-rural distinction has started to be clearly seen as the migration movement accelerates and people migrate from rural settlements to urban settlements with higher job opportunities. As the difference between urban and rural settlements, such as population, labor and service conditions, has started to grow, the "Metropolitan City (Metropolitan)" phenomenon has been brought to the agenda. This situation has been subject to legal regulations and has affected the political agenda of our country. Law No. 3030 of the Metropolitan Municipality, which was enacted in 1984, defined the "Metropolitan Municipality" in a legal sense. Following this law, which was in force for 8 years, it was reorganized and in 2012 it became a state by making arrangements in certain articles such as the borders, authorities and duties of the Metropolitan Municipalities with the Law no. Law 6360, still in force, has had serious impacts, particularly on rural settlements. Within the scope of this study, it is aimed to discuss the effects of the structured projects in the rural neighborhoods of Ortahisar district of Trabzon, which is the metropolitan city in 2012, and to develop proposals. By going beyond the discussion of the impacts of planning processes on rural settlements within the framework of defined legal basis, an exemplary approach has been put forward to reinterpret and evaluate rural settlements through spatial analysis and synthesis.