Kamusal alanların hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik bir model önerisi: Meydan yönetim sistemi
A model proposal for enhancing the service quality of public spaces: Square management system
Yazar: SERBAY ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ELİF BAYKAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, kamusal açık alanlar özelinde kamusal meydanların mekân kalitesinin kullanıcı algı ve beklentileri doğrultusunda değerlendirilmesine yönelik kavramsal bir yönetim sistemi yaklaşımı sunmayı amaçlamaktadır. Mekân kalitesi üzerine yapılan çalışmaların genellikle işlevsel, fiziksel veya sosyomorfolojik özellikler üzerinden ele alındığı ve bütüncül bir bakış açısının eksik kaldığı gözlemlenmiştir. Mekân kalitesi kavramına çok farklı bakış açılarının var olmasıyla beraber, söz konusu farklı yaklaşımların kesiştiği önemli noktalar da bulunmaktadır. Bu nedenle çalışma, bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

Çalışmada kamusal açık alanlarda mekân kalitesinin belirleyici unsurlarının neler olduğu, kullanıcıların mekân kalitesine yönelik algı ve beklentilerinin nasıl somutlaştırılabileceği, tutarlı-ölçülebilir-yönetilebilir kalite parametreleri çerçevesinde kamusal mekânın performansının geliştirilmesine yönelik nasıl bir organizasyonel yapılanmaya gidilmesi gerektiği gibi araştırma sorularına cevap aranmıştır. Araştırma kapsamında hem nitel hem de nicel verilerin birlikte değerlendirilmesi amacıyla karma araştırma yöntemi benimsenmiş ve hizmet kalitesi belirleyicileri analiz edilmiştir. Veriler; anket, yerinde gözlem, yüz yüze mülakat teknikleri ile elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, kamusal açık alanların fiziksel düzenlemelerinin yanı sıra kullanıcıların sosyalleşme ihtiyaçlarının karşılanmasının da mekân kalitesine önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Bulgular, fiziksel özellikler kadar, kullanıcı algı ve beklentilerinin mekân kalitesi üzerinde etkili olduğu ve sürdürülebilir bir yönetim sistemi yaklaşımıyla etkililik ve verimlilik sağlanacağını göstermektedir.

Bu çalışma, mekân kalitesi kavramına bütünsel bir yaklaşım getirerek literatürdeki boşluğu doldurmakta ve meydan yönetiminde sorumluluk sahibi paydaşlara pratik uygulamalar için yol gösterici olmaktadır.

Abstract:
This study aims to present a conceptual management system approach to evaluating the quality of public squares in public open spaces based on user perceptions and expectations. It has been observed that studies on spatial quality often focus on functional, physical, or socio-morphological characteristics, lacking a holistic perspective. Although there are various approaches to the concept of spatial quality, there are also significant points where these different approaches intersect. Therefore, this study aims to fill this gap.

The study seeks to answer research questions such as what the determining factors of spatial quality in public open spaces are, how user perceptions and expectations of spatial quality can be concretized, and how to develop an organizational structure to improve the performance of public spaces within consistent, measurable, and manageable quality parameters. A mixed research method was adopted to evaluate both qualitative and quantitative data together, and the determinants of service quality were analyzed. Data were obtained through surveys, on-site observations, and face-to-face interviews. The findings show that in addition to physical arrangements, meeting users' socialization needs also significantly contributes to spatial quality. The results indicate that user perceptions and expectations, as much as physical characteristics, influence spatial quality, and that effectiveness and efficiency can be achieved through a sustainable management system approach.

This study fills a gap in the literature by bringing a holistic approach to the concept of spatial quality and provides practical guidance for stakeholders responsible for square management.