Yeme bağımlılığı ile yürütücü işlevler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between food addiction and executive functions
Yazar: ESRA BULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİLLA TEKİN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bağımlılık konusu düşünüldüğünde genel olarak akla gelen madde, alkol ya
da kumar bağımlılıklarıdır. Ancak son dönemlerde yapılan çalışmalar başka türde
bağımlılıkların da olduğunu ortaya koymuştur. Günlük alışkanlıkların içinde fark
edilmesi güç olan ancak gerek psikolojik gerekse de fizyolojik olarak ciddi bir
öneme sahip olan yeme bağımlılığı bunlardan bir tanesidir.
Bu çalışmada yeme bağımlılığının yürütücü işlevlerle olan ilişkisi, yeme
bağımlılığı ile yürütücü işlevlerin karşılıklı etkileşimleri nöropsikolojik
değerlendirme yapılarak araştırılmıştır. Çalışmanın evrenini, Haliç Üniversitesi
psikoloji lisans programı öğrencileri oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini, evreni
belli örneklem hesabı ve %95 güven aralığı ile %5 hata payına göre 206 öğrenci
oluşturmuştur. İlk aşamada, çalışmaya gönüllü olarak dahil olan her bir katılımcıya
sosyodemografik veri formu ile beraber Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği, Beck
Depresyon Ölçeği verilecek ve yeme bağımlılığı kriterlerini karşılayan Beck
Depresyon Ölçek skoru 17'nin altında olan katılımcılar belirlenmiştir. İkinci
aşamaya, yeme bağımlılığı olan bireyler ve rastgele seçilmiş sayıca eşleştirilmiş
yeme bağımlısı olmayan bireyler dahil edilmiştir. İkinci aşamada her bir katılımcıya,
Stroop Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Wechsler Bellek Ölçeği ve Çizgilerin
Yönünü Belirleme Testi uygulanmıştır.
Verilerin istatistiksel analizinde, SPSS for Windows 22.0 programı
kullanılmıştır. Yeme bağımlısı olan ve olmayan iki grubun sosyodemografik verileri
ile ölçek/test skorları karşılaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yeme Bağımlılığı, Yürütücü İşlevler, Bağımlılık

Abstract:
Considering addiction, the substance that comes to mind in general is alcohol
or gambling addiction. However, recent studies have revealed that there are other
types of addictions. Eating addiction, which is difficult to notice in daily habits, but
is of great psychological and physiological importance, is one of them.
In this study, the relationship between eating addiction and executive
functions, interactions between eating addiction and executive functions were
investigated by neuropsychological evaluation. The universe of the study is
composed of Halic University psychology undergraduate program students. The
sample of the study consisted of 206 students according to 5% margin of error, with
a specific sample account and 95% confidence interval. At the first stage, each
participant who was voluntarily included in the study will be given a sociodemographic data form and participants who have the Yale Eating Addiction Scale,
Beck Depression Scale, and the Beck Depression Scale score below 17 meeting the
criteria for eating addiction were determined. The second stage included individuals
with food addiction and individuals with randomly selected numbers of non-food
addicts. In the second stage, Stroop Test, Wisconsin Card Mapping Test, Wechsler
Memory Scale and Direction of Lines Test were applied to each participant.
SPSS for Windows 22.0 program was used in the statistical analysis of the
data. Sociodemographic data and scale / test scores of two groups with and without
food addiction were compared.

Keywords: Food Addiction, Executive Functions, Addiction