Statü temelli turizm tüketimi davranışında materyalizm, kültürel değerler ve kişilik özelliklerinin rolü
The role of materialism, cultural values and personality traits in behaviour of status based tourism consumption
Yazar: BUKET BULUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ HALUK ERDEM
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Kültürel değerler = Cultural values ; Materyalizm = Materialism ; Statü = Status ; Turizm = Tourism ; Tüketim = Consumption

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, statü temelli turizm tüketimi davranışı üzerinde etkili olan unsurların belirlenmesidir. Çalışmada ayrıca, alanyazından hareketle statü temelli turizm tüketimi davranışı ile ilişkili olduğu düşünülen materyalizm, kültürel değerler ve kişilik özellikleri unsurlarının, statü temelli turizm tüketimi davranışını nasıl etkilediğini saptamak amaçlanmıştır. Çalışmada son olarak, turistlerin tanımlayıcı özellikleri (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim seviyesi, mesleki durum, aylık gelir, uyruk) doğrultusunda statü temelli turizm tüketimi davranışlarının farklılık gösterip göstermediği belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ilk iki bölümünde yer alan kavramsal kısmın ardından üçüncü bölümde, Türkiye'yi ziyaret eden ve 2018 Dünya Lüks Otel Ödülleri kapsamında İstanbul ve Antalya illerinde ödül almış 10 otel işletmesinde konaklama yapan 650 yerli ve yabancı turiste yönelik bir araştırma yer almaktadır. 
Çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda, katılımcıların büyük bir çoğunluğunun statü temelli turizm tüketimi davranışı eğiliminde oldukları ve bu davranış eğiliminin kültürel değerler ve kişilik özellikleri unsurlarından etkilendiği tespit edilmiştir. Ayrıca, statü temelli turizm tüketimi davranışı, kültürel değerler ve kişilik özellikleri değişkenleri arasında orta kuvvette ve pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır. Son olarak, katılımcıların statü temelli turizm tüketimi davranışlarının yaş, eğitim seviyesi, mesleki durum, aylık gelir ve uyruk değişkenlerine göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Çalışma sonuçlarının turizm alanyazınına katkı sağlamakla birlikte, konaklama işletmeleri yöneticileri ve diğer turizm uygulayıcılarına pazarlama kampanyalarında kullanabilecekleri veriler sağlaması ve etkili pazarlama stratejileri geliştirmelerine yönelik fikir sağlaması bağlamında da ayrıca önem arz ettiği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to determine the factors that affect the status-based tourism consumption behavior. In the study, it was also aimed to determine how materialism, cultural values and personality traits factors thought to be related with status-based tourism consumption as based on the literature affect it. The final purpose of the study is to determine whether the status-based tourism consumption behaviors differ by the descriptive characteristics (gender, age, marital status, education level, professional status, monthly income, nationality) of the tourists. Following the conceptual first two parts of the study, in the third part, a survey administered to 650 domestic and foreign tourists who visited Turkey and stayed in 10 hotels located in the provinces of Istanbul and Antalya and received an award as part of the 2018 World Luxury Hotel Awards. 
In line with the data obtained from the study, it was determined that the vast majority of the participants tended to be based on status-based tourism consumption behavior and this behavior was affected by cultural values and personality traits. In addition, a moderate and positive correlation was found between status-based tourism consumption behavior and cultural values and personality traits. Finally, it was observed that the status-based tourism consumption behaviors of the participants differed by age, education level, professional status, monthly income, and nationality variables. While results of the study contribute to tourism literature, it is also thought important for hospitality managers and tourism practitioners in terms of giving an idea to develop effective marketing strategies they can use in marketing campaigns.