Cahide Birgül romanlarında toplumsal cinsiyet ve cinsellik
Gender and sexuality in the  novels of Cahide Birgul
Yazar: ŞEBNEM HANIM KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. DİLEK DİRENÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Birgül, Cahide = Birgül, Cahide ; Cinsellik = Sexuality ; Feminist Edebi Kuram = Feminist Literary Theory ; Feminizm = Feminism ; Roman = Novel ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Bu tez, lezbiyen feminist edebiyat eserlerindeki kadınlar arası aşkın temsillerini ve bir kurum olarak zorunlu heteroseksüelliğin karakterlerde yarattığı içsel çatışmayı, lezbiyen feminizmi, Fransız feminizminde dil ve lezbiyen edebiyat eleştirisi bağlamında incelemektedir. Bunun için öncelikle, zorunlu heteroseksizm, lezbiyen görünmezliği, kadınlar arası ilişkilerde cinsiyet rolleri ele alınmıştır. Ardından Fransız feminizminde dil hususu, patriarkanın bastırdığı kadın dili çerçevesinde irdelenmiş, kadının özne konumundan konuşabilmesinin önemine değinilmiştir. Lezbiyen feminist edebiyat eleştirisinde ise, bir yapıtın söz konusu edebiyata dâhil olabilmesi adına barındırması gereken noktalara dikkat çekilmiştir. Ataerkinin kadın yazını üzerindeki etkisi de, lezbiyen feminist edebiyat eleştirisi ışığında tartışılmış ve eril kanon tarafından çarpıtılan lezbiyen imgeleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Patriarkal düzenin ikiyüzlü ahlakını ve patolojisini, geleneksel edebiyat klişelerine düşmeden aktaran özgün üslubu nedeniyle, Cahide Birgül'ün Gölgeler Çekildiğinde (1998) ve Eflatun Koza (2009) romanlarındaki karakterler, yukarıda sözü edilen teoriler doğrultusunda inceleme konusu yapılmıştır. Bu bağlamda sözü edilen yapıtlarda lezbiyen karakterlerin temsili, karakterlerin kullandıkları dil, onların mekân ve nesnelerle olan ilişkileri ve 'histerik kadın' imgesini yaratan esas unsur olarak heteronormativitenin patolojisi analiz edilmeye çalışılmıştır. Böylelikle içselleştirilmiş homofobi, zorunlu heteroseksüellik, lezbiyen görünmezliği, toplumsal cinsiyet gibi hususlar, romanlarla örtüşen pasajlar doğrultusunda tartışılmıştır. Bu çalışmada, kadın yazınının eril kanon tarafından nasıl göz ardı edildiği üzerinde durularak, Cahide Birgül'ün seçilmiş romanlarının, lezbiyen feminist edebiyata yaptığı katkıyı vurgulamak hedeflenmektedir.
Anahtar kelimeler : 	Lezbiyen, edebiyat, feminizm, heteronormativite, patriarka, homofobi, toplumsal cinsiyet.

Abstract:
This thesis studies lesbian images in lesbian feminist literary works within the framework of lesbian feminism, French feminist literary theories, and lesbian feminist criticism and focuses on the spiritual conflict of the characters created by compulsory heterosexuality as an institution. In order to examine these subjects, the thesis foregrounds heterosexism, lesbian invisibility, gender roles in relationships between women in line with the lesbian feminist theory. Subsequently, the analysis continues with the authority and dominating power of patriarchal language, how it suppresses women's voices and the significance of women's in/ability to talk from the subject position. The control of patriarchy over women's writing has been discussed in the light of lesbian feminist criticism and the lesbian images distorted by the hegemonic canon have been scrutinized. Due to her original style and the intriguing representation of the flawed morality and the often overlooked pathology of the patriarchal system in her novels, Cahide Birgül's Gölgeler Çekildiğinde (1998) and Eflatun Koza (2009) have been chosen as the subject of analysis in this study. Lesbian images in these novels, the language used by the characters, their connections with the places and objects, and compulsory heterosexuality have been studied in these novels. Therefore, internalised homofobia, heteronormativity, lesbian invisibility, and gender have been examined within the context of these two novels. The aim of this thesis is to explain how lesbian feminist literature have been overlooked by the hegemonic canon and to foreground the enriching and inspiring contribution of Cahide Birgül's novels to lesbian feminist literature and criticism.
key words: Lesbian, literature, feminism, heteronormativity, patriarchy, homophobia, gender.