Farklı spor branşlarındaki lisanslı amatör ve profesyonel sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of mental toughness levels of licensed amateur and professional athletes in different sports branches
Yazar: MERTCAN ERSAN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU OLCAY KARABULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı spor branşlarındaki lisanslı amatör ve profesyonel sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmaya 2023 yılında farklı spor branşları ile uğraşan 120 kadın ve 181 erkek olmak üzere toplam 301 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sporculara 2 adet form uygulanmıştır. Bunlardan ilki araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, ikincisi ise Sheard ve arkadaşları (2009) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlaması Altıntaş ve Bayar (2016) tarafından yapılan 14 maddelik ''Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri''. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler Statistical Package For Social Scientists for Windows Release 23.0 programında analiz edilmiştir. Elde edilmiş olan veri grubunun demografik özellikleri için frekans ve yüzde hesapları yapılmıştır. Daha sonra değişkenlerin dağılımları incelenmiş, dağılımların normallik ve homojenliği değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin hem genel puanı hem de alt boyutlarının normal dağılım sergilediği tespit edilmiş olup ileri istatistiksel analizlerde parametrik yöntemler kullanılmıştır. Buna göre çalışmada ikili karşılaştırmalar için bağımsız örneklem T testi, çoklu karşılaştırmalar için Anova testi ve ileri istatistiki sonuçlar için post hoc Tukey testleri kullanılmıştır. İstatistiksel güven aralığı p<0,05 kabul edilmiştir Araştırma bulgularında sporcuların cinsiyet, spor yılı, haftalık antrenman süresi, ulusal başarı derecesi değişkenleriyle zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bulgularda ayrıca sporcuların; yaş, üniversite bölümü, sınıf, spor branşı (bireysel veya takım sporu), uluslararası müsabakaya katılım, milli sporcu olma ve maddi gelir değişkenleri ile zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Sonuç olarak sporcuların cinsiyet, spor yılı,  haftalık antrenman süresi, ulusal başarı derecesi değişkenleri zihinsel dayanıklılık düzeylerini etkilemekte olup sporcuların yaş, üniversite bölümü, sınıf, spor branşı (bireysel veya takım sporu) , uluslararası müsabakaya katılım, milli sporcu olma ve maddi gelir değişkenleri zihinsel dayanıklılık düzeyini etkilememektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mental toughness levels of licensed amateur and professional athletes in different sports branches according to various variables. A total of 301 athletes, 120 women and 181 men, participating in different sports branches voluntarily participated in the research in 2023. In the research, two forms were applied to the athletes as data collection tools. The first of these is the personal information form prepared by the researcher, and the second is the 14-item "Mental Toughness Inventory in Sports" developed by Sheard et al. (2009) and its Turkish adaptation by Altıntaş and Bayar (2016). A descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The data were analyzed in the Statistical Package For Social Scientists for Windows Release 23.0 program. Frequency and percentage calculations were made for the demographic characteristics of the data group obtained. Then, the distributions of the variables were examined and the normality and homogeneity of the distributions were evaluated. It was determined that both the general score and sub-dimensions of the data obtained exhibited normal distribution, and parametric methods were used in advanced statistical analysis. Accordingly, in the study, independent sample T test was used for pairwise comparisons, Anova test for multiple comparisons and post hoc Tukey tests were used for further statistical results. Statistical confidence interval was accepted as p<0.05. In the research findings, a significant difference was detected between the athletes' gender, sports year, weekly training time, national success degree variables and their mental toughness levels. The findings also show that athletes; No significant difference was found between age, university department, class, sports branch (individual or team sport), participation in international competitions, being a national athlete and financial income variables and mental toughness levels. As a result, the variables of athletes' gender, sports year, weekly training time, national success degree affect their mental toughness levels, and athletes' age, university department, class, sports branch (individual or team sport), participation in international competition, being a national athlete and financial Income variables do not affect the level of mental toughness.