KOAH hastalarına sanal gerçeklik gözlüğüyle uygulanan solunum egzersizlerinin dispne, anksiyete ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of breathing exercises applied with virtual reality glasses on dyspnea, anxiety and quality of life in COPD patients
Yazar: DERYA ŞİMŞEKLİ
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: KOAH hastalarına sanal gerçeklik gözlüğüyle uygulanan solunum egzersizlerinin dispne, anksiyete ve yaşam kalitesine etkisi belirlemek amacıyla yürütülmüştür.
Materyal ve Metot: Araştırma ön test son test randomize kontrollü deneysel tasarımda, Nisan 2023-Mayıs 2024 tarihleri arasında Ardahan Devlet Hastanesi Dahiliye Polikliniği'nde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 72 KOAH hastası oluşturmuştur. Örneklemini ise alınma kriterlerine uyan 24 deney ve 24 kontrol grubu olmak üzere toplam 48 KOAH hastası oluşturmuştur. Deney grubuna 8 hafta boyunca haftada 3 kez sanal gerçeklik gözlüğü ile solunum egzersizi uygulatılmıştır. Araştırma verileri KOAH Hasta Tanıtım Formu, Solunum Fonksiyon Testi Değerlendirme Formu, KOAH Değerlendirme Testi (CAT), Modifiye Medical Research Council (mMRC) Dispne Skalası, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD-A), St. George Solunum Anketi (SGRQ) ve Sanal Gerçeklik Deneyimi Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Araştırma verileri araştırma başlangıcında, 4. haftada ve 8. haftada toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümler ANOVA testi, Mann Whitney U ve Kruskall Wallis testi kullanılmıştır.
Bulgular: Son testte deney grubunda mMRC 2.00±0.00, HAD-A 4.70±1.57 ve SGRQ total skoru 21.20±6.15, kontrol grubunun ise sırasıyla 2.70±0.46, 17.12±2.02, 78.65±10.44 olarak saptanmıştır. Deney ve kontrol grubu arasında mMRC dispne, HAD-A, SGRQ total skoru ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Deney grubu ön test, ara test ve son testte mMRC dispne, HAD-A, SGRQ total skoru ortalamaları açısından incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Bu araştırma sonucunda sanal gerçeklik gözlüğü ile uygulanan solunum egzersizlerinin mMRC dispne skoru ve HAD-A ile değerlendirilen anksiyete düzeyini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşürdüğü ve yaşam kalitesini anlamlı şekilde arttırdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Anksiyete, dispne, hemşirelik, KOAH, sanal gerçeklik, solunum egzersizi, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: It was conducted to determine the effects of breathing exercises applied to COPD patients with virtual reality glasses on dyspnea, anxiety and quality of life.
Material and Method: The research was conducted in a pre-test post-test randomized controlled experimental design between April 2023 and May 2024 at Ardahan State Hospital Internal Medicine Polyclinic. The population of the study consisted of 72 COPD patients. The sample consisted of a total of 48 COPD patients, including 24 experimental and 24 control groups, who met the inclusion criteria. The experimental group performed breathing exercises with virtual reality glasses 3 times a week for 8 weeks. In collecting research data, COPD Patient Information Form, Respiratory Function Test Evaluation Form, COPD Assessment Test (CAT), Modified Medical Research Council (mMRC) Dyspnea Scale, Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD-A), St. George Respiratory Questionnaire (SGRQ) and It was collected with the Virtual Reality Experience Evaluation Form. Experimental and control groups were created by block randomization. Participants and statistician were blinded. The experimental group underwent breathing exercises with virtual reality glasses 3 times a week for 8 weeks, while the control group received routine treatment and care. Research data were collected at the beginning of the study, at the 4th week and at the 8th week. Independent samples t test, repeated measures ANOVA test, Mann Whitney U and Kruskall Wallis test were used to evaluate the data.
Results: In the posttest, mMRC was 2.00±0.00, HAD-A was 4.70±1.57 and SGRQ total score was 21.20±6.15 in the experimental group, while the control group was found to be 2.70±0.46, 17.12±2.02, 78.65±10.44, respectively. It was determined that there was a statistically significant difference between the mean mMRC dyspnea, HAD-A, SGRQ total score between the experimental and control groups (p <0.05). When the experimental group was examined in terms of mMRC dyspnea, HAD-A, SGRQ total score averages in the pretest, intermediate test and posttest, a statistically significant difference was found (p<0.05).
Conclusion: As a result of this research, it was determined that breathing exercises performed with virtual reality glasses significantly increased the quality of life and statistically significantly reduced the anxiety level evaluated by mMRC dyspnea score and HAD-A.

Key Words: Anxiety, dyspnea, nursing, COPD, virtual reality, breathing exercise, quality of life,