Karadeniz'de yaşayan barbunya balığı, Mullus barbatus ponticus (Essipov 1927) (Mullidae)'nda otolit okuma ve boy-frekans analizi yöntemi ile yaş ve büyüme modelinin belirlenmesi
Determination of age and growth model of red mullet Mullus barbatus ponticus (Essipov 1927) (Mullidae) by means of otolith reading and length-frequency analysis
Yazar: SERDAR SÜER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYSUN GÜMÜŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Barbunya balığı = Red mullet ; Büyüme = Growth ; Mullus barbatus = Mullus barbatus ; Yaş = Age

Özet:
Bu çalışmada,Eylül 2004-Mayıs 2006 tarihleri arasında Samsun açıklarında yürütülen trol avcılığından 1600 adet örnek temin edilmiştir. Örneklerin total boy dağılımı 5,9-22,6 cm arasında değişim göstermiştir. Eşeylere ait boy-frekans dağılımları arasında fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Boy-ağırlık ilişkisi tüm bireyler için; W= 0,07 L 3,15 olarak tespit edilirken, eşeyin boy-ağırlık ilişkisine etkisinin olmadığı belirlemiştir.Otolitten yapılan yaş tespitinde örneklerin yaş dağılımı 0+-VI olarak tespit edilmiştir. Otolitten yaş okuma, biyolojik yaş ve gözlenen yaş olmak üzere iki farklı metot kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca ortalama yaş, okuyucu uyumu (%), ortalama yüzde hata (%) ve değişim katsayısı (%) hesaplanmıştır.Otolit boyutları (boy, genişlik, ağırlık)-total boy, otolit boyutları-ağırlık arasındaki ilişkiler eşeyler için ayrı ayrı incelenmiş ve ilişkilerin tümü eğrisel olarak tespit edilmiştir. Otolit boyutları-yaş arasındaki ilişkilerin ise doğrusal olduğu tespit edilmiştir. Kenar Birikim Analizi yapılarakannulus oluşum periyodu incelenmiş ve yılda bir kez opak ve bir kez hiyalin halka oluşumu belirlenmiştir. Ayrıca halka yarıçapları ölçülerek, otolit büyümesinin yaşa bağlı değişimi incelenmiştir.Büyüme modelinin belirlenmesi için biyolojik yaş ve gözlenen yaş verileri kullanılarak von Bertalanffy büyüme modeline uyan büyüme parametreleri hesaplanmıştır. Von Bertalanffy büyüme parametreleri erkek bireylerde L?= 25,29 (1-e 0,154 (t-1,59)), dişi bireylerde ise L?= 39,36 (1-e 0,082 (t-1,92)) olarak belirlenmiştir. Bu parametreler ELEFAN I programı ile doğrudan boy-frekans verilerinden elde edilen büyüme parametreleri ile karşılaştırılmıştır. Böylece ayrı hesaplama metotlarının kullanılması halinde oluşabilecek farkların boyutu ortaya konmuştur. Ayrıca çalışmadaki örneklerin yaş-boy ilişkisini en iyi tanımlayan regresyon modeli araştırılmış ve bu polinomial eşitliğe de yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, totally 1600 individuals were collected by trawl fishery operating on Samsun offshore between September 2004 and May 2006. Total length of samples ranged from 5.9 cm to 22.6 cm. The length-frequency distributions were significantly different between sexes. The Length- weight relation was defined by the equation of W= 0,07 L 3,15 and has no significant difference between males and females.Ages obtained from otolith readings were ranged from 0+ and VI years. Otolith readings were based on two different criteria which were named as `biological age? and `observed age?. Furthermore mean age, reader agreement (%) , average percent error (%), and coefficent of variation (%) were estimated for ageing precision.The relationships between otolith dimensions (otolith length, otolith width and otolith weight)-total legth and otolith dimensions-weight were investigated seperately for sexes and all relations were determined as curvilinear. The relations between otolith dimensions and age were defined by linear regression equations. The timing of annulus formation was determined by means of marginal increment analysis and it is revealed that a single opaque and a single hyaline zone were deposited on otoliths throughout a year. Moreover, otolith growth was investigated by relating the radius measurement of annuli with age.The growth model was determined by fitting the age data obtained from biological age and observed age to von Bertalanffy growth equation. Von Bertalanffy growth equation was calculated as L ?= 25,29 (1-e 0,154 (t-1,59)) in males and as L?= 39,36 (1-e 0,082 (t-1,92)) in females. These parameters were compared to the growth parameters derived from length-frequency data analysed by ELEFAN I. Therefore, it is attempted to indicate the level of bias in length-at-age data on the case of application of different methods. Furthermore, the best fitting regression model to the age-length relation was estimated as a polynomial equation.