Nitelik uyumsuzluğu olgusunun beyin göçü ile ilişkisinin incelenmesi: Bir nitel araştırma
Examining the relationship between qualification mismatch and brain drain: A qualititive research
Yazar: HALİL İBRAHİM OKUMUŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇAKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Nitelik uyumsuzluğu olgusu sahip olunan niteliklerle çalışılan işin gereklilikleri arasındaki tutarsızlığı ifade etmektedir. Dikey ve yatay olarak karışımıza çıkan bu tutarsızlık; aşırı eğitimlilik ya da yetersiz eğitimlilik şeklinde tezahür etmektedir. Ekonomik, psikolojik ve sosyolojik manada etkileri bulunan nitelik uyumsuzluğu, bireyleri kariyerleri ve dolayısıyla yaşamları ile alakalı karar almaları noktasında etkilemektedir. İşleriyle uyumsuz eşleşen bireyler, nitelikleriyle uyumlu işlerde çalışabilmek adına eğitime geri dönme, meslek değiştirme, yer değiştirme vb. aksiyonlar gerçekleştirebilmektedir. Beyin göçü en genel tanımıyla, iyi eğitim görmüş ve nitelikli bir bireyin göç etmesi anlamına gelmektedir. Sebepleri ve sonuçları üzerinde çeşitli yaklaşımlar bulunan beyin göçü olgusu, gelişmekte olan ülkelerin kalkınması ve beşeri sermaye kaybı açısından değerlendirildiğinde önemli çıktıları bulunan bir kavramdır. Bu çalışmada nitelik uyumsuzluğu ve beyin göçünün ilişkisi incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen çalışmada derinlemesine görüşme tekniği uygulanmış, toplanan veriler üzerinden kavramlar arasındaki ilişki tematik analizle tümevarımsal bir şekilde ele alınmıştır. Nitelik uyumsuzluğu kaynaklı ekonomik, mesleki, sosyal, psikolojik ve makro boyutta bazı sebeplerin beyin göçü üzerinde etkili olduğu görülmüş; göç etmiş bireylerin göç sebepleri ve göç sonrası işlerinde nitelik uyumsuzluğu boyutunun da olduğu anlaşılmış, niteliksel uyumun geri dönmeye etkisinin bulunduğu ve eğitime talebin artmasının öğrenci göçü üzerinde etkili bir kavram olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The phenomenon of qualification mismatch refers to the inconsistency between the qualifications possessed by individuals and the requirements of the job they are engaged in. This inconsistency, manifesting vertically and horizontally, appears in the form of either overqualification or underqualification. Qualification mismatch, with economic, psychological, and sociological implications, influences individuals in making decisions related to their careers and, consequently, their lives. Individuals experiencing mismatched qualifications may take actions such as returning to education, changing professions, or relocating in order to work in positions that align with their qualifications. Brain drain, in its broadest definition, signifies the migration of well- educated and qualified individuals. The phenomenon of brain drain, with various approaches to its causes and consequences, is a concept that holds significant outcomes when evaluated in terms of the development of developing countries and the loss of human capital. This study examines the relationship between qualification mismatch and brain drain.In this research conducted through qualitative research methods, the in-depth interview technique was employed. The data collected were thematically analyzed inductively to explore the relationships between concepts. It was vii observed that economic, professional, social, psychological, and macro-level factors stemming from qualification mismatch were influential in brain drain. The study revealed that individuals who migrated had reasons related to qualification mismatch in their jobs after migration. The impact of qualification mismatch on the decision to return and the increasing demand for education were identified as influential concepts in student migration.