Kirazlık (Gümüşhane) heyelanından kaynaklanacak olası itki dalgalarının Torul Baraj gölündeki yayılımının değerlendirilmesi
Assessment of kirazlik (Gümüşhane) landslide induced possible impulse waves propogation in Tortul Dam lake
Yazar: MELEK BETÜL YÜREGİR
Danışman: PROF. DR. HAKAN ERSOY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR AKTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Heyelanlar ve barajlar bakımından oldukça yoğun olan Karadeniz Bölgesinin, barajların rezervuar alanlarında oluşan kütle hareketleri ve bu hareketlerin oluşturacağı itki dalgaları ile bu dalgaların yıkıcı etkileri açısından hassas olduğu ortadır. Bu doktora tezi çalışması kapsamında Gümüşhane ilinin, Torul ilçesi Kirazlık köyünde yer alan Harşit Çayı üzerine inşa edilmiş Torul Barajı'nın rezervuar alanını sınırlayan yamaçlarda meydana gelebilecek kütle hareketlerinin oluşturacağı itki dalgalarının, rezervuar alanında oluşturacağı dalga yüksekliği, oluşacak dalganın hızı ile 571 m uzaklıktaki karşı kıyıya ve 731 m uzaklıktaki baraj gövdesine ulaşma süresi ve karşı kıyıda ilerleme mesafesi gibi olası etkilerinin farklı senaryolar dikkate alınarak araştırılması ve çeşitli ampirik eşitlikler ve iki boyutlu nümerik analizler ile hesaplanması amaçlanmıştır. Paleo-heyelana yönelik DSİ 22. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan sondaja dayalı jeolojik ve jeoteknik çalışmalar incelenmiş, paleo-heyelan malzemesinin yatay ve düşey devamlılığının belirlenmesi ve malzeme karakterizasyonunu ortaya koymak amacıyla jeofizik ölçümler gerçekleştirilmiş, araştırma çukurlarından temin edilen örselenmiş ve örselenmemiş örnekler üzerinde deneyler yapılarak, heyelan malzemesinin indeks özellikleri ve dayanım parametreleri belirlenmiş, iki boyutlu nümerik analizlerle özellikle depremli durum için stabilite analizleri yapılarak, olası kayma dairesinin konumu ortaya koyulmuş, nümerik stabilite analizlerinden elde edilen veriler kullanılarak farklı senaryolar için rezervuara akacak malzeme kalınlığı tahmin edilmiş, rezervuarda oluşacak heyelan kaynaklı itki dalgalarının yayılımı iki ve üç boyutlu ampirik eşitlikler ve iki boyutlu nümerik analizler kullanılarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
When the abundancy of landslide and dams in the Black Sea Region is considered, this region is susceptible as to destructive results of impulse waves induced by mass-movements in the reservoirs of those dams. In this doctorate thesis study, the investigation and calculation of wave height, arriving time to the across shore at a distance of 571 m and to the dam body at a distance 731 m of impulse waves which may occur as a result of mass-movements on the slope of the Torul Dam lake on the Harşit stream in Kirazlık village in the Torul district of Gümüşhane province under different scenario and using various empirical equations and two dimensions numerical analysis were aimed. In order to complete this study, firstly, the analysis reports included geological and geotechnical assessment of paleo-landslide drilling performed by 22nd Regional Directorate for State Hydraulic Works (DSI) results were gone through. Then, geophysical measurements were applied to determine the horizontal and vertical continuity of paleo-landslide derived materials and features of those materials. To determine the index features and strength parameters of landslide materials, disturbed and undisturbed samples collected from test pits were analysed. Stability analyses were performed by using 2 dimensions numerical analyse for especially earthquake circumstances. The location of the possible sliding circle was determined, numerical stability analysis was used to forecast the thickness of material which flow into the resorvior under different scenario conditions. Finally, the impulse waves which may occur in the reservoir were modelled by using 2D and 3D empirical equations and 2D numerical analyses.