Savunma sanayinde millileşme ve teknoloji geliştirmede üniversite ve teknokentlerin katkısına yönelik bir model önerisi
Nationalization and technology development at defense industry and a model proposal for contribution of technocity and university
Yazar: SERDAR YASLIKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAT KARTAL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: Askeri savunma = Military defense ; Endüstri bölgesi = Industrial area ; Millileşme = Nationalization ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Savunma teknolojileri = Defence technologies ; Savunma ve askeri iş birliği = Military deference collaboration ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry

Özet:
Bu araştırma, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarının milli imkanlarla karşılanma oranının daha üst seviyelere ulaşabilmesi için üniversite, teknopark ve savunma sanayi firmalarının katkısına yönelik bir model önerisi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Öncelikle literatür çalışması yapılarak üniversite, teknopark ve savunma sanayi firmalarının millileşmeye katkısını ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçek yardımıyla savunma sanayi firmaları ve teknopark yöneticileri üzerinde alan araştırması yapılmış ve hedef kitlenin millileşmeye yönelik katkılarının nasıl olabileceği tespit edilmiştir. 

Araştırmanın evrenini; Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Kocaeli ve Eskişehir'de savunma ve havacılık alanında faaliyet gösteren firmalar ile aynı illerde bulunan 13 teknoparkın yönetimi oluşturmaktadır. Araştırmaya iki teknopark yönetimi ve 118 firma katılmıştır. Araştırmada öncelikle ölçeğin geçerlilik ve güvenirliliği ispatlamak maksadıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Sonra araştırma modeli oluşturularak Yapısal Eşitlik Modellemesi aracılığıyla modelin testleri tamamlanmıştır. Katılımcılara ait betimsel istatistikler frekans dağılım tablo ve grafikleri yardımıyla yorumlanmış ve anket formundaki açık uçlu sorulara verilen cevaplara ilişkin analiz sonuçları değerlendirilmiştir. 

Araştırma sonucunda; firma çalışanlarının sanayileşme ve patent alımı/Ar-Ge alanı ile üniversite sanayi işbirliği alanında olumsuz görüşlere sahip olduğu görülmektedir. Olumsuz görüş olarak en önemli husus bürokratik engellerin çok olmasıdır. Bir diğeri ise sektörün rekabete açık olmaması ve alt yüklenicilere olan desteğin azlığıdır. Teknopark yönetimlerinin altyapı alanında daha etkin olmaları beklenmektedir. Sektörde gerekli yetişmiş kaliteli personel ihtiyacının giderilmesi için üniversitelerden daha çok katkı beklenmektedir. 

Son bölümünde araştırmada ortaya çıkan sonuçlar ve çözüm önerileri savunma sanayi gelişmiş ülkelerdeki uygulamalar ile birlikte değerlendirilmiş ve savunma sanayinde millileşmeye MSB üniversitesi başta olmak üzere diğer üniversiteler ve teknoparkların katkısına yönelik öneriler ve modellemeler geliştirilmiştir.

Abstract:
This research was performed to provide a model proposal for the contribution of the universities, technoparks and defense industry firms in order to reach the higher levels of meeting the needs of the Turkish Armed Forces with the national opportunities.

Firstly a literature study was conducted and a scale was developed. By means of the scale, field research was performed. The universe of the research is defense and aerospace companies and technoparks administration in Ankara, Istanbul, Izmir, Bursa, Kocaeli, Eskişehir. Likert type quintet scale had been used. SPSS 22 package program had been used to analyze collected data. To prove the validity and reliability of the scale, exploratory and confirmatory factor analysis were applied. The research model was created and the model's tests were completed through Structural Equation Modeling. Descriptive statistics of the respondents were interpreted using frequency distribution tables and graphs. The answers to the open-ended questions were evaluated.

It is seen that the majority of firms have negative views in the field of industrialization, patent procurement/R&D field and university industry cooperation. Most participants said that there are too many bureaucratic obstacles. The sector is not open to competition. There is lack of necessary support for sub-contractors. Technopark administration is expected to be more effective especially in the field of infrastructure. More contribution from universities is expected in order to meet the need of qualified personnel.

In the conclusion section, the results of the research and the solution offers were evaluated together with the implementation in the defense industry in developed countries. Then model proposals had been developed.