Divriği Ulu Camii ve Şifahane taç kapı süslemelerindeki motiflerin kuyumculukta kullanılan (CAD-CAM) bilgisayar teknolojileriyle takıya aktarılması
Transferring Divrigi ulu mosque and Şifahane portal ornaments motifs to jewelry by (CAD-CAM) computer technologies used jewellery
Yazar: ABDİL SARAÇOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERAL BÜYÜKYAZICI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Camiler = Mosques ; Divriği Külliyesi = Divriği Complex ; El sanatları = Handicrafts ; Motifler = Motifs ; Süslemeler = Ornamentations ; Takı tasarımı = Jewellery design ; Takılar = Jewellerys ; Taçkapılar = Portals

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Geleneksel Türk El Sanatlarının önemli mimari eserlerinden biri olan Divriği Ulu Camii ve Şifahane taç kapı süslemelerindeki geometrik, bitkisel ve hayvansal motiflerin, günümüz kuyumculuk sanatında kullanılan bilgisayar teknolojileriyle takıya aktarılmasıdır. 
Çalışmada, Divriği Ulu Camii ve şifahane taç kapıları, kuyumculuk sanatı, takı tasarım ve üretim yöntemleri, kuyumculuk sanatı ve eğitiminde kullanılan (CAD-CAM) bilgisayar teknolojileri hakkında gerekli literatür taranmış ve uygulama çalışması için bir alt yapı oluşturulmuştur. 
Araştırma kapsamında Divriği Ulu Camii ve Şifahane taç kapı süslemelerinde bulunan motiflerin birkaçı ele alınarak eskiz çalışmaları yapılmış, eskizlere bağlı kalınarak yapılan on adet tasarımın çizimi ve modellemesi arasından bir tanesi seçilmiştir. Seçilen çizimden, kuyumculukta kullanılan Rhinoceros programıyla kolye tasarımı yapılmış ve kolyenin hayata geçirilmesine kadar yapılan her aşama fotoğraflanarak sistemli bir şekilde belirtilmiştir. Böylece takının uygulaması sonunda görüşler bildirilmiş, tasarım ve üretim aşamalarında dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında uygulamacıların ve bu konuda eğitim-öğretim yapan okulların yararlanabileceği bir çalışma hazırlanmıştır.
Yapılan bu çalışma sonucunda günümüzde Geleneksel Türk El Sanatları Mimarisi'nin önemli örneklerinden biri olan Divriği Ulu Camii ve şifahane taç kapılarının süslemelerindeki motifler takıda kullanılarak, bu motiflerin mimari süsleme dışında farklı bir alanda da kullanıldığı sonucuna varılmış. Aynı zamanda bu motiflerin bilgisayar teknolojileriyle yorumlanarak yeniden ve farklı bir biçimde kullanılması sağlanmıştır. Sonunda ise yapılan bu uygulamaların kuyumculuk sektörüne örnek teşkil etmesine çalışılmıştır. 
Günümüzde teknolojik gelişmeler kuyumculuk sektörü ve eğitiminde süregelen klasik anlayışın yanı sıra yeni teknolojik araç ve yöntemlerin kullanılmasını zorunlu kılmıştır. Takı üretiminde tasarımcıya çok büyük kolaylık sağlayan bilgisayar teknolojileri, aynı zamanda kuyumculuk sektörü ve eğitiminin vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Sonuç olarak bilgisayar teknolojileri, geçmişte sınırlı imkânlardan dolayı yeterince kullanılmamış, bugün sunduğu olanaklarla sanatın ve tasarımın her safhasında etkili olmakta, gelecekte sunacağı olanaklardaki ölçü ise kullanıcının hayal gücü olacağından, tasarımcının ve sanatçının her zaman için tercihi olacaktır.

Abstract:
The aim of this research is to transfer geometric, herbal and animal motifs on the Divrigi Ulu Mosque which is one of the most important architectural monuments of Traditional Turkish Hand Crafts and Sifahane portal ornaments to jewelry by using computer Technologies used  contemporary jewellery art. In this study, it is searched literature about motifs on Divrigi Ulu Mosque and Sifahane portals, jewellery art, jewelry design and production methods, computer technologies (CAD-CAM) used jewellery art and education and it is enabled for application study. In the context of this research; it is drawn  skatch of some motifs on Divrigi Ulu Mosque and Sifahane portal ornuments, drawn of ten designs to stick to sketchs, modellings and chosen one of them. Necklace design from the chosen drawings was made with Rhinoceros programme used jewellery and every steps to act on a necklace were photographed and determined sistematicaly. In consequence of  this step, opinions were delivered, the study about remarkable points in design and produce steps was prepared for pragmatists and academic schools in this subject. As a result of this study motifs on the Divrigi Ulu Mosque which is the one of the most important examples of contemporary Traditional Turkish Hand Crafts and Sifahane portal ornaments were used on jewelry and it is concluded these motifs will be used at the different field besides architectural ornament. At the same time, it was enabled that these motifs were interpreted with computer Technologies and they were used again and at different types. Thus, it was operated to be example with these applications to jewellery sector. Nowadays, technological improvements necessitated to use new technological instruments and methods besides continual classical understanding at the jewellery sector and education. Computer Technologies, supplied huge conveniences to designers at jewelry production, were indispensable part of jewellery sector and education.  As a result, computer technologies didn't use indispensable in the past due to limited facilities. Nowadays, they are effective on the every parts of art and design with presented opportunities, scale on the future opportunities will be imagination of user, so designer and artist prefer them every time.