Deksmedetomidin/desfluran ve propofol/desfluran anestezisiyle kırık operasyonuna alınan köpeklerde total oksidan/antioksidan seviyeleri ve DNA hasarının değerlendirilmesi
Evaluation of total oxidant/antioxidant levels and dnadamage in dogs undergoing fracture surgery withdexmedetomidine/desflurane and propofol/desfluraneanesthesia
Yazar: YUSUF ÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜNAL YAVUZ
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Antioksidanlar = Antioxidants ; DNA hasarı = DNA damage ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Desfluran = Desflurane ; Köpekler = Dogs ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Oksidanlar = Oxidants ; Propofol = Propofol

Özet:
Köpeklerde travma nedenli uzun kemik kırıklarıyla sıkça karşılaşılmaktadır. Bu
kırıkların operatif sağaltımında osteosentez tekniklerinden biri intramedüller pin
uygulamalarıdır. İntramedüller pin operasyonlarında inhalasyon anestezisi öncesi
propofol indüksiyonu veya α2 adrenerjik reseptör agonisti ajan enjeksiyonunun ardından
ketamin indüksiyonu veteriner hekimlikte yaygın olarak kullanılmaktadır. Premedikan
olarak spesifik bir α2 adrenerjik reseptör agonisti olan deksmedetomidin ile potent
inhalasyon anesteziklerinden desfluran son dönemde kullanıma girmiş ajanlardır.
Yapılan çalışmada; intramedüller pin operasyonuna alınan köpeklerde propofol ve
desfluran kombinasyonu (PRD) ile deksmedetomidin ketamin ve desfluran
kombinasyonunun (DKD) vital değerler ile oksidatif stres ve DNA hasarı üzerinde
oluşturduğu etkilerin belirlenmesi amaçlandı.
Araştırma materyalini; Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi kliniğine
kırık şikâyetiyle getirilen ve pin operasyonuna alınan non-brahisefalik ırklarda, yaşları
1-5 arasında değişen ve farklı ağırlıktaki 16 sahipli köpek oluşturdu. Opere edilen
köpekler PRD ve DKD olarak iki gruba ayrıldı. Grup PRD'deki 8 köpeğe propofol (6
mg/kg, damariçi (IV)) indüksiyonun ardından %7-8 dozda desfluran ile anestezi idame
protokolü sağlandı. Grup DKD'deki 8 köpeğe deksmedetomidinin (2 μg/kg, IV) tek doz
enjeksiyonundan 15 dakika sonra ketamin (4 mg/kg, IV) tek doz enjekte edilerek
indüksiyon sağlandı ve %7-8 dozda desfluran ile anestezi idame protokolü oluşturuldu.
Vital değerlere ilişkin nabız, sistolik kan basıncı (SKB), diastolik kan basıncı
(DKB), solunum sayısı, oksijen saturasyonu (SpO2), end-tidal CO2 (EtCO2) ve vücut
sıcaklığı (0C) değerleri PRD'de propofol, DKD'de deksmedetomidin enjeksiyonu 
xi
öncesi (T0) ve enjeksiyondan sonra 5. dk (T5)'dan itibaren 5 dk aralıklarla 60 dk (T60)
süresince takip edildi.
Oksidatif stres değerlerinin belirlenmesinde Toplam Antioksidan Durum (TAS),
Toplam Oksidan Durum (TOS) (MDA ve GSH) ve Oksidatif Stres İndeksi (OSI), DNA
hasarının belirlenmesinde 8-hidroksideoksiguanozin (8-OH-dG) kullanıldı. PRD'de
propofol, DKD'de deksmedetomidin enjeksiyonu öncesi (T0), anestezinin 15. dk (T15),
75. dk (T75)'ları ve postoperatif 24. saatte (PO24) oksidatif stres ve DNA hasarı
analizleri için V. cephalica antebrachi'den kan numuneleri (3 ml) alınarak analiz edildi.
PRD'de 40-60 sn içerisinde apne bulgusuyla karşılaşılmadan sorunsuz
indüksiyon sağlandı ve tek müdahalede entübasyon gerçekleştirildi. DKD'de
deksmedetomidin enjeksiyonundan sonra kusma görülmeden arzu edilen seviyede kas
gevşemesiyle sedasyon sağlandı. Ketamin enjeksiyonundan sonra apne bulgusuyla
karşılaşılmadan 80-120 sn içerisinde tüm köpeklerde anestezi indüklendi. Ortalama 2-3
müdahalede entübasyon gerçekleştirildi. Takip edilen zaman noktalarında her iki grupta
vital değerlerden nabzın düştüğü, SKB ve DKB'nin nispeten paralel olarak dalgalı
seyrettiği ve solunum sayısının düştüğü gözlendi. Ancak nabız, SKB ve DKB ile solunum
sayısındaki bu değişimlerin DKD grubunda daha fazla olumsuz etkilendiği görüldü. Her
iki grupta nispeten paralel şekilde oksijen saturasyonu (SpO2)'nun yükseldiği ve End-tidal
CO2 (EtCO2)'nin dalgalı seyrettiği ve vücut sıcaklığının düştüğü izlendi. Oksidatif strese
ilişkin T0'dan PO24'a kadar TAS değerlerinde PRD grubunda DKD grubuna göre daha
düşük seviyede olmak üzere her iki grupta artış (p<0.001) görüldü. TOS değerlerinde PRD
grubunda DKD grubuna göre daha düşük seviyede olarak her iki grupta düşüş (p<0.001),
OSI değerlerinde ise PRD grubunda DKD grubuna göre daha yüksek seviyede olarak her
iki grupta düşüş (p<0.001) görüldü. 8-OH DNA seviyelerinde PRD grubunda DKD
grubuna göre daha düşük seviyede olmak üzere her iki grupta PO24'e kadar düşüş
gözlendi.
Sonuç olarak intramedüller pin operasyonuna alınan köpeklerde vital değerlerin
PRD protokolünde daha az etkilendiği, DKD protokolünde ise başta nabız ve solunum
sayısı olmak üzere belirgin depresif etkilenme olduğu görüldü. Her iki anestezi
protokolünün TAS seviyesini yükselttiği, TOS seviyesini düşürdüğü böylece oksidatif
stress parametrelerini olumlu etkilediği ve DNA hasarını azalttığı gözlendi. Klinik 
xii
gözlemler, vital parametreler ile oksidatif stres ve DNA hasarı birlikte
değerlendirildiğinde propofol/desfluran kombinasyonunun hemodinamik değerleri daha
az etkilediği ve intramedüller pin operasyonuna alınan köpeklerde
deksmedetomidin/ketamin/desfluran kombinasyonuna göre tercih edilebileceği
sonucuna varıldı.

Abstract:
Trauma-induced long bone fractures are frequently encountered in dogs. One of
the osteosynthesis techniques in the operative treatment of these fractures is
intramedullary pin applications. In intramedullary pin operations, propofol induction
before inhalation anesthesia or ketamine induction after α2 agonist agent injection is
widely used in veterinary medicine. Dexmedetomidine, a specific α2 agonist, and
desflurane, one of the potent inhalation anesthetics, are agents that have recently been
used as premedicine. In this study, it was aimed to determine the effects of propofol and
desflurane combination (PRD) and dexmedetomidine ketamine and desflurane
combination (DKD) on vital values, oxidative stress and DNA damage in dogs
undergoing intramedullary pin operation.
The research material consisted of 16 owner dogs of different weights, aged 1-5
years, in non-brachycephalic breeds, who were brought to the Surgery Clinic of the
Faculty of Veterinary Medicine of Harran University with the complaint of fracture and
underwent pin operation. The operated dogs were divided into two groups as PRD and
DKD. After induction of propofol (6 mg/kg, intravenous (IV)) to 8 dogs in group PRD,
anesthesia maintenance protocol was provided with 7-8% desflurane. Induction was
achieved by injecting a single dose of ketamine (4 mg/kg, IV) 15 minutes after a single
dose injection of dexmedetomidine (2 μg/kg, IV) in 8 dogs in group DKD, and an
anesthesia maintenance protocol was established with desflurane at a dose of 7-8%.
Pulse, systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), respiratory
rate, oxygen saturation (SpO2), end-tidal CO2 (EtCO2) and body temperature (0C) values
related to vital values propofol in PRD and dexmedetomidine in DKD were followed 
xiv
before (T0) and after injection at 5 minutes (T5) at 5 minutes intervals for 60 minutes
(T60).
Total Antioxidant Status (TAS), Total Oxidative Status (TOS) (MDA and GSH)
and Oxidative Stress Index (OSI) were used to determine oxidative stress values, and 8-
hydroxydeoxyguanosine (8-OH-dG) was used to determine DNA damage. V. cephalica
antebrachi for oxidative stress and DNA damage analyzes before the injection of
propofol in PRD, dexmedetomidine in DKD (T0), 15th min (T15), 75th min (T75) of
anesthesia, and 24th postoperative hour (PO24). Blood samples (3 ml) were taken from
and analyzed.
In PRD, uneventful induction was achieved within 40-60 seconds without any
signs of apnea, and intubation was performed in a single intervention. After
dexmedetomidine injection in DKD, sedation was achieved with desired level of muscle
relaxation without vomiting. Anesthesia was induced in all dogs within 80-120 seconds
after ketamine injection without any signs of apnea. Intubation was performed in 2-3
interventions on average. At the time points followed, it was observed that the heart rate
from vital values decreased, SBP and DBP fluctuated relatively in parallel, and the
respiratory rate decreased in both groups. However, it was observed that these changes
in pulse, SBP, DBP and respiratory rate were more negatively affected in the DCD
group. It was observed that oxygen saturation (SpO2) increased, End-tidal CO2
(EtCO2) fluctuated and body temperature decreased in a relatively parallel way in both
groups. TAS values from T0 to PO24 related to oxidative stress were increased in both
groups (p<0.001), but at a lower level in the PRD group than in the DKD group. A
decrease in TOS values in the PRD group compared to the DKD group was observed in
both groups (p<0.001), and a higher decrease in OSI values in the PRD group than in
the DKD group was observed in both groups (p<0.001). A decrease in 8-OH DNA
levels was observed in both groups, up to PO24, at a lower level in the PRD group than
in the DKD group.
As a result, it was observed that vital values were less affected in the PRD
protocol in dogs undergoing intramedullary pin operation, and a significant depressive
effect, especially pulse and respiratory rate, was observed in the DKD protocol. It was
observed that both anesthesia protocols increased TAS level and decreased TOS level, 
xv
thus positively affecting oxidative stress parameters and reducing DNA damage. When
the clinical observations, vital parameters, oxidative stress and DNA damage were
evaluated together, it was concluded that the propofol/desflurane combination affected
the hemodynamic values less and it could be preferred over the
dexmedetomidine/ketamine/desflurane combination in dogs undergoing intramedullary
pin operation.