Prostat kanseri tanısı ile radikal prostatektomi yapılan hastalarda lenfosit alt tiplemesinin klinikopatolojik özelliklerle ilişkisi ve prognoz üzerine etkisi
The relationship between lymphocyte subtypes with clinicopathological features and prognosis of prostate cancer in patients undergoing radical prostatectomy
Yazar: FURKAN ŞENDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ASIF YILDIRIM
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: B lenfositleri = B lymphocytes ; Katil hücreler-doğal = Killer cells-natural ; Lenfositler = Lymphocytes ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostatektomi = Prostatectomy ; T lenfositleri = T lymphocytes

Özet:
AMAÇ. Çalışmamızda prostat kanseri tanısı almış hastalarda periferik kanda CD3, CD16/56, CD19, CD4 ve CD8 gibi lenfosit alt tipleri incelenerek, bu lenfosit alt tiplerinin ve oranlarının prostat kanserinin klinikopatolojik özellikler ve prognoz üzerine etkisi değerlendirilmiştir.
YÖNTEM. Çalışmamıza Üroloji kliniğimize başvuran, yapılan tetkiklerinde prostat kanseri tanısı alan ve açık retropubik radikal prostatektomi (RRP) kararı verilen 137 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik, klinik ve patolojik verileri dışında ameliyat hazırlıkları sırasında alınan kan tetkiklerinde hemogram ve biyokimya parametreleri kayıt altına alınmıştır. Hastaların çalışma için ameliyattan bir gün öncesi bir adet hemogram tüpüne alınan kan örneklerinden CD3+ T lenfosit, CD19+ B lenfosit, CD 16/56 NK hücreleri, CD4+ yardımcı T lenfosit, CD8+ sitotoksik T lenfosit ve CD45 total lenfosit yüzdeleri değerlendirilmiştir. Ayrıca çıkan sonuçlara göre hastaların APRI skoru ve CD4+/CD8+ oranı hesaplanmıştır.
BULGULAR. Çalışmamızda hastaların yaşları 48-77 arasında değişmekte olup ortalama yaş 64,14±6,25 yıldır. Hastaların ortalama takip süresi 12,81±6,20 aydır. Olgular D'Amico risk kalsifikasyonuna göre değerlendirildiğinde %26,3'ünün (n=36) düşük riskli, %43,8'inin (n=60) orta riskli ve %29,9'unun (n=41) yüksek riskli hastalık olarak değerlendirilmiştir. Hastaların retropubik radikal prostatektomi (RRP) patoloji sonuçlarına bakıldığında; Gleason 3+3 olan 23 hasta (%16,8), 3+4 olan 44 hasta (%32,1), 4+3 olan 24 hasta (%17,5), 4+4 olan 21 hasta (%15,3), 4+5 olan 15 hasta (%10,9), 5+4 olan 7 hasta (%5,1), 5+5 olan 2 hasta (%1,5) ve 3+5 olan 1 hasta (%0,8) olarak saptanmıştır. Olguların %46,7'sinin (n=64) patolojik evresinin T2 olduğu gözlenirken, %53,3'inin (n=73) patolojik evresinin T3 olduğu gözlenmiştir. Çalışmaya katılan olguların yaşları ile CD 16/56+ ölçümleri arasındaki pozitif yönlü ve CD4+ T lenfosit ölçümleri ile ise negatif yönlü istatistiksel anlamlılık mevcuttur  
(sırasıyla p=0,006, p=0,044). Ayrıca patolojik evresi T2 olan olguların CD 3+/ CD 4+ değeri, patolojik evresi T3 olan olgulardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,048). Lenfosit alt tiplerinin oranları ile cerrahi sınır, biyokimyasal nüks, adjuvan tedavi ve upgrade varlığı arasında istatistiksel anlamlılık bulunmamıştır.
SONUÇ. Çalışmamızda prostat kanseri olan hastalarda yaş ve patolojik evre arttıkça CD4 T lenfosit alt tipi oranında azalma olduğu saptanmıştır ve bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Operasyon öncesi değerlendirilen CD4+ T lenfosit oranının hastanın patolojik evresi ve hastalığın klinik yönetimi açısından fikir verebileceği kanaatindeyiz. 

Anahtar Kelimeler: Lenfosit alt tipleri, prostat kanseri, CD4+ T lenfosit, CD16/56 NK hücreleri

Abstract:
OBJECTİVE. In our study, lymphocyte subtypes such as CD3, CD16/56, CD19, CD4 and CD8 in peripheral blood in patients diagnosed with prostate cancer were examined and the effect of these lymphocyte subtypes and their rates on the clinicopathological features and prognosis of prostate cancer were evaluated.
METHODS. In our study 137 patients who were admitted to our urology clinic with a diagnosis of prostate cancer and underwent open retropubic radical prostatectomy were analyzed. The demographic, clinical and pathological data of the patients and preoperative hemogram and biochemistry parameters were recorded. CD3+ T lymphocytes, CD19+ B lymphocytes, CD16/56 NK cells, CD4 + helper T lymphocytes, CD8 + cytotoxic T lymphocytes and CD45 total lymphocyte percentages were examined from blood samples taken one day before the operation. In addition, the APRI score and CD4+/CD8+ ratio of the patients were calculated according to the results.
RESULTS. In our study, the ages of the patients ranged from 48 to 77 years and the mean age was 64.14 ± 6.25 years. The mean follow-up of the patients was 12.81 ± 6.20 months. When the patients were classified according to D'Amico risk classification, 26.3% (n = 36) of patients had low risk, 43.8% (n = 60) had moderate risk and 29.9% (n = 41) had high risk prostate cancer. According to the results of retropubic radical prostatectomy (RRP) pathology; 23 patients (16.8%) with Gleason 3 + 3, 44 patients with 3 + 4 (32.1%), 24 patients with 4 + 3 (17.5%), 21 patients with 4 + 4 (15.3%), 15 patients with 4 + 5 (10.9%), 7 patients with 5 + 4 (5.1%), 2 patients with 5 + 5 (1.5%) and 1 patient with 3 + 5 (0.8%) were reported. According to the pathological T stage, 46.7% (n = 64) of the patients had T2 and 53.3% (n = 73) had T3 pathological stage. There was a positive  
correlation between the ages of the patients and CD16/56+ ratios, whereas there was a negative correlation with CD4+ T lymphocyte ratios and these situations was statistically significant (respectively p = 0.006, p = 0.044). In addition, the CD4+ ratios of the patients with pathological stage T2 was found to be significantly higher than with T3 pathological stage (p=0.048). There was no statistical significance between the surgical margin status, biochemical relapse, adjuvant therapy and upgrade with the rates of lymphocyte subtypes.
CONCLUSION. In our study, CD4 T lymphocyte sub-type ratio decreased with increased age and pathological stage in patients with prostate cancer and this was statistically significant. We believe that the CD4+ T lymphocyte ratio, which was evaluated before the operation, may give an idea about the pathological stage and clinical management of the patient.

Keywords: Lymphocyte subtypes, prostate cancer, CD4+ T lymphocytes, CD16/56 NK cells