Akut biliyer pankreatitli olgulara yaklaşım /
Yazar: ALİ KOCATAŞ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Pankreatit = Pancreatitis

Özet:
Çalışmamızda İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı G Servisine 01. 01. 1995 ile 01. 01. 1998 tarihleri arasında başvuran ve biliyer pankreatit tanısı konularak takip ve tedavi edilen 25 'i erkek (%40.7), 37'si kadın (%59.3) ve yaş ortalaması 53.9 olan 62 olgu prospektif olarak incelendi. Olguların prognozu klinik olarak geliş ve 48. saatte Ranson kriterleriyle değerlendirildi. Üç ya da üzeri kritere sahip olgular ağır biliyer pankkreatit olarak değerlendirilerek LDH, CRP tayini ile ve kontrastlı batin tomografisi çekilerek pankreatitin ağırlığı araştırıldı. Ağır pankreatitli olguların medikal tedavi ve takibi cerrahi yoğun bakım ünitesinde yapıldı. Elli beş olgu (%88.7) ödematöz, 7 olgu (%11.3) ise nekrotizan pankreatitliydi. Ödematöz pankreatitli 55 olgudan 24'üne, nekrotizan pankreatitli 7 olgudan 3 'üne olmak üzere toplam 26 olguya ERCP uygulandı. ERCP endikasyonu olarak USG'de geniş koledok ve koledokta taş saptanması, hiperbilirubinemi varlığı, AF, SGOT değerlerindeki yükselmeler kabul edildi. ERCP uygulanan ödematöz pankreatitli olguların yarışma işlem başvurudan sonraki 72 saat içinde gerçekleştirildi. Ödematöz pankreatitli 55 olgudan 51 'ine biliyer girişim uygulandı. Olgulardan 3 5 'ine başvurudan itibaren ortalama beş gün sonra (1-10 gün arası ) kolesistektomi uygulandı. Beş olgu ise 3 ay ile 15 yıl arasında değişen zamanlarda başka merkezlerde kolesistektomi olmuştu. Bu olgulara ERCP + ES uygulandı. Kolesistektomi 26 olguda laparaskopik olarak gerçekleştirildi. Olgulardan 9'una kolesistektomi, koledok eksplorasyonu ve/veya taş ekstraksiyonu uygulandı Kolesistektomi uygulanmayan altı olgudan ikisi o esnada ameliyatı kabul etmedi. Geri kalan dört olguya ise ileri yaş ve diğer ameliyat kontrendikasyonlan nedeniyle ERCP + ES sonrası takibe alındı.77 Ödematöz pankreatitli olgulardan akut batın kliniği olmayanlara ve komplikasyon gelişmeyenlere birinci günden sonra ağızdan gıdaya başlandı. Dört olguda oral gıdaya başlanamadı. Bu olgulardan ikisinde akut batın tanısından emin olunamadığından diagnostik laparaskopi sonrası laparatomi uygulandı. Diğer iki olgudan birine akut batın tanısıyla laparatomi uygulandı. Diğerinde ise kolesistektomiden sonra 6. gün T tüp kaçağı ve daha sonra DİC gelişmesi nedeniyle enteral ve parenteral nütrisyona ihtiyaç duyuldu. Nekrotizan pankreatitli 7 olguda proflaktik antibiyotik kullanılmadı. Kültür antibiyogram sonucuna göre gerekli antibiyotik tedavisi düzenlendi. Nekrotizan pankreatitli olgulardan üçüne TPN, üçüne enteral beslenme uygulandı. Bu olguların hepsinde LDH yüksekti. CRP ise olgulardan beşinde yüksek bulundu. Nekrotizan pankreatitli olgularda cerrahi endikasyon olarak akut batin bulguları saptanması, infekte nekroz, üç gün üzerinde yoğun bakım tedavisine rağmen kliniğin iyiye gitmemesi ve organ yetmezliği gelişmesi idi. Olgularımızda daha çok yan açık cerrahi girişim uyguladık. Atmış iki olgu mortalite yönünden değerlendirildiğinde 6 olgu eksitus oldu. Bu olgulardan ikisi (% 3.6) ödematöz pankreatitli idi. İki olgu da kliniğimize akut batın tablosunda başvurdu. Olgulardan birinde multiple myeloma ve kanama diyatezi vardı. Bu olgu organ yetmezliği nedeniyle eksitus oldu. Diğer olguda ise ileri yaş ve buna bağlı kardiyak ve pulmoner hastalıklar mevcuttu. Bu olgu da sepsis ve ARDS nedeniyle eksitus oldu. Nekrotizan pankreatitli 7 olgudan 4'ü (%57) eksitus oldu. Bu olgulardan üçünde (%66.8) enfekte nekroz, birinde (%33.2) steril nekroz mevcuttu. Cerrahi yoğun bakım ünitesinde takip ve medikal tedavisi yapılan nekrotizan pankreatitli olguların entübasyon süreleri ortalama 14.9 gün olmakla birlikte 1 ile 31 gün arasında değişiyordu.

Abstract: