Kuşadası, Kadıkalesi'nde Bizans Dönemine ait duvarlarda görülen malzeme ve teknik
Material and technique on the walls of Byzantine Period at Kuşadası, Kadıkalesi
Yazar: MELTEM ERDUL MERGEN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP MERCANGÖZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Bizans Sanatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi = Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans mimarisi = Byzantine architecture ; Bizans sanatı = Byzantine art ; Kiremit = Tile ; Sıva = Stucco ; Tarihi eserler = Historic buildings ; Tuğla = Brick ; Yapı elemanları = Building elements ; Yapı malzemeleri = Building materials

Özet:
Kadıkalesi, Davutlar sahiline hâkim konumdaki bir höyük üzerinde yer almaktadır ve Bizans dönemine ait bir kaledir. 2001 yılından bu yana sürdürülen kazılarda, bu ortaçağ kalesinin 2000 yıllık geçmişe sahip bir höyüğün üzerine konuşlandığı belgelenmiştir.Kadıkalesi'nde ki yapılaşmalar Bizans sonrası dönemde de sürmüş olmakla birlikte, anıtsal boyutlu mimari tümüyle Bizans döneminin geç yıllarına aittir. Özellikle arkeolojik veriler, 12. ve 13. yüzyılda yoğunlaşmaktadır.?Kuşadası, Kadıkalesi'nde Bizans Dönemine Ait Duvarlarda Görülen Malzeme ve Teknik? adlı tezimizde kalenin surları, burçları ve kale içinde yer alan, Bizans dönemine ait bir kilise kompleksinin duvarlarında kullanılan malzemenin ve tekniğin ayrıntılı olarak incelemesi yapılmıştır. Kale ve kilise kompleksine ait duvarlarda yer alan ve kazı çalışmalarıyla açığa çıkarılmış olan yapı malzemeleri dikkatlice belgelenmiş, duvar teknikleri fotoğraf ve çizim gibi yöntemlerle arşivlenmiştir.Çalışmamız çerçevesinde kazı buluntusu olarak 158 adet ve in situ halde 58 adet tuğla olmak üzere toplam 216 tuğla incelenmiştir. Bu tuğlalar kendi içinde kalınlıkları, uzun ve kısa kenar ölçüleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Ayrıca hamur grupları da dikkate alınmıştır. Kazılarda bulunan ve in situ tuğlalardan elde edilen veriler birbirleri arasında karşılaştırmalı olarak da incelenmiştir.Kadıkalesi Bizans Dönemi duvarları incelendiğinde 4 farklı yapım tekniği tespit edilmiştir. Bunlar düzenli almaşık teknikli duvarlar, içi moloz dolgu dışı tuğla ile kaplı duvarlar, kabayonu örgü tekniği ile yapılan duvarlar ve çerçeveli tekniğin kullanıldığı duvarlardır.Öncelikli olarak Batı Anadolu'da yer alan diğer Bizans yapıları, sonrada genel olarak Bizans mimarisi içinde yapılmış benzer örnekleri bulunarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ancak kazı çalışmalarının henüz başında olduğumuz ve tezimiz içinde incelenen Bizans dönemi duvarlar için net bir tarihlendirmeden şu an için kaçınmaktayız.Ayrıca kazı çalışmaları sırasında bulunan ve duvarlarda kullanılan toplam 32 adet çatı kiremidi de tezimiz çerçevesinde değerlendirmeye alınmıştır.

Abstract:
Kadıkalesi is situated on a tumulus dominating the shoreline of Davutlar and comes from the Byzantine era. In the excavations that have been carried out since 2001, It was proved that this medieval fortress stands over a two thousand year old tumulus.Although the construction works in Kadıkalesi continued in post-Byzans period but monumental architectural examples are from late Byzantine period whereby the archeological evidences accumulate in 12th and 13th centuries.In our study entitled ?The material and masonry technique on the walls from Byzantine era in Kadıkalesi (Kuşadası)?, we have studied in details the material and the masonry technique the walls of the fortress, bastions and the church complex within the fortress. The material unearthed by the excavations on the fortress walls as well as in the church complex have been attentively documented and the masonry technique have been archived as photographs and drawings.We have studied 216 bricks of which 158 are excavation finds and 58 are in situ material. They have been evaluated according to their thickness, the length of the short and long sides. Morover the clay types were also taken into the consideration. The comparative evaluation was also made between the excavation finds and in situ material.We have defined four different masonry techniques, which are walls built in steady alternating technique, two walls covered with tiles with rubble fills in between, walls built with coarse stones and walls built with framed technique.In order to find similar examples and to make comparisons, first the Byzantine monuments in Western Anatolia and then the Byzantine architecture in general were studied.In addition 32 roof tiles there were re-used in the wall construction were evaluated within the frame work of our thesis.