Öğretmen adaylarının denetim odakları ve mükemmelliyetçilik tutumlarının bazı özlük niteliklerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A Comparative investigation the locus of control and perfectation attitudies of candidate teachers according to some personal characteristics
Yazar: BAHRİ CIRCIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAHİN KESİCİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma ile öğretmen adaylarının denetim odakları ve mükemmeliyetçiliktutumları onların bazı özlük niteliklerine göre karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır.Bu araştırmanın çalışma evrenini 2005-2006 öğretim yılında Selçuk ÜniversitesiEğitim Fakültesi'nin farklı bölümlerinde öğrenim görmekte olan 4. Sınıf öğrencilerioluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Eğitim Fakültesinin çeşitli bölümlerinde öğrenimgörmekte olan 4. sınıf öğretmen adaylarından tesadüfi küme örnekleme yöntemi ileseçilmiştir.Verilerin toplanmasında Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik ölçeği, Rotter'in İç-DışDenetim Odağı Ölçeği ve Özlük Nitelikleri Belirlemek için Kişisel Bilgi Formukullanılmıştır.Verilerin analizinde, istatistiksel teknik olarak t testi ve Varyans Analizi (Anova)kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının cinsiyetlerine göre mükemmeliyetçi tutumlarının vedenetim odaklarının farklılaşma durumu t testi ile analiz edilmiştir. Öğretmen adaylarınınbaba eğitim durumu, anne eğitim durumuna göre mükemmeliyetçi tutumlarının ve denetimodaklarının farklılaşma durumu ise F testi (Anova) ile test edilmiştir. Varyans analizi sonucufarklılaşmanın kaynağını belirlemek amacıyla Tukey testi kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerbilgisayar ortamında SPSS. 13 programıyla yapılmıştır.Araştırma bulgularına göre; öğretmen adaylarının cinsiyetlerine göremükemmeliyetçilik tutumlarının alt boyutları olan, beklenti, standart, şüphe, hata altboyutunda kız öğretmen adayları ile erkek öğretmen adaylarının ortalamaları arasında anlamlıbir fark bulunamazken, düzen ve eleştiri alt boyutlarında, anlamlı bir fark bulunmuştur.Babanın eğitim durumunun öğretmen adaylarının mükemmeliyetçi tutumlarına etkisinde,mükemmeliyetçi tutumun düzen, hata, beklenti ve eleştiri alt boyutlarında, en yüksekortalamanın babası ilkokul mezunu olan öğretmen adaylarına ait olduğu görülürken, şüphe vestandart alt boyutlarında ise en yüksek ortalamanın babası ortaokul-lise mezunu olanöğretmen adaylarına ait olduğu görülmektedir. Bu sonuçlara göre düzen, hata, şüphe vebeklenti boyutlarında anlamlı bir fark bulunmazken, eleştiri ve standart boyutunda gruplararasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Annenin eğitim durumunun öğretmenadaylarının mükemmeliyetçi tutumlarına etkisinde, mükemmeliyetçi tutumun düzen ve şüphealt boyutlarında en yüksek ortalamanın annesi üniversite mezunu olan öğretmen adaylarına aitolduğu görülürken, hata, beklenti, eleştiri ve standart boyutlarında ise en yüksek ortalamanınannesi ilkokul mezunu olan öğretmen adaylarına ait olduğu görülmektedir. Bu sonuçlara göredüzen, hata, şüphe beklenti ve standart boyutlarında anlamlı bir fark bulunmazken, eleştiriboyutunda gruplar arasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Denetim odaklarınınöğretmen adaylarının mükemmeliyetçi tutumlarına göre farklılaşma durumu incelendiğinde,düzen, beklenti, eleştiri ve standart alt boyutunda içten denetimli öğretmen adayları ile dıştandenetimli öğretmen adaylarının ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunamazken, hata veşüphe alt boyutlarında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğretmen adaylarının cinsiyetlerinegöre denetim odaklarında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Babanın eğitim durumununöğretmen adaylarının denetim odaklarını farklılaştırma durumunda, denetim odaklarına göreen yüksek ortalamanın babası ortaokul-lise mezunu öğretmen adaylarına ait olduğugörülmektedir. Bu sonuca göre denetim odağına göre gruplar arasında anlamlı fark olmadığıtespit edilmiştir. Annenin eğitim durumunun öğretmen adaylarının denetim odaklarınaetkisinde, denetim odaklarına göre en yüksek ortalamanın annesi ilkokul mezunu öğretmenadaylarına ait olduğu görülmektedir. Bu sonuca göre denetim odağına göre gruplar arasındaanlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
With this research, candidate teachers? orientation centre and perfectionist attitudeshave been investigated in comparison with their individual qualities.The universe of this research is composed of 4th grade university students studying atdifferent departments of Selçuk University Faculty of Education in 2005-2006 educationalterm. The sampling of the research is selected with random cluster sampling method from 4thgrade university students who are candidate teachers and who study at various departments ofFaculty of Education.In acquiring data, Multidimensional Perfectionism Method, Rotter's Locus of ControlScale and Individual Information Inventory to determine the individual qualities are used.In analyzing the data, t test and Variance Analysis (Anova) are used as statisticaltechnique. The differentiation of perfectionist attitudes and locus of Control of candidateteachers in relation with their sexes is analyzed with t test. Differentiation of perfectionistattitudes and locus of Control of candidate teachers according to their fathers? and mothers?educational level is tested with F test (Anova). In order to determine the cause ofdifferentiation acquired from the Variance Analysis, Tukey test is used. Statistical analysesare carried out with SPSS. 13 program in a computerized environment.According to the findings of the research, there is no difference between rates of maleand female candidate teachers with respect to expectation, standard, doubt, mistake which arethe sub-dimensions of perfectionist attitudes. But, in the sub-dimensions of tidiness andcriticism, a meaningful difference has been found. Considering the influence of father?seducational degree, it is found that those candidate teachers whose fathers are graduates ofprimary school have the highest rate in the sub-dimensions of perfectionist attitude containingtidiness, mistake, expectation and criticism. But, it is also found that those whose fathers aregraduates of secondary-high school have the highest rates in the sub-dimensions of doubt andstandard. According to these results, while in the dimensions of tidiness, mistake, doubt andexpectation, no meaningful difference is found, there is a remarkable difference between thegroups in the dimensions of criticism and standard. Considering the influence of mothers?educational degrees on perfectionist attitudes of candidate teachers, while it is found thatthose whose mothers are graduates of University have the highest rates in tidiness and doubtsub-dimensions of perfectionist attitudes, it is found those whose mothers are graduates ofprimary school have the highest rates in the mistake, expectation, criticism and standard sub-dimensions. According to the results, while no meaningful difference is found in tidiness,mistake, doubt, expectation and standard dimensions, a meaningful difference between thegroups is found in the criticism dimension. When the differentiation of locus of control inrelation with the candidate teachers? perfectionist attitudes is investigated, no meaningfuldifference has been found in tidiness, expectation, criticism and standard sub-dimensionsbetween rates of self-oriented candidate teachers and others-oriented candidate teachers, butin the dimensions of mistake and doubt, a meaningful difference has been found. Nomeaningful difference has been found in the locus of control in relation with the sexes ofcandidate teachers. In the case of fathers? educational degree?s differentiating the candidateteachers? locus of control, it is found that those whose fathers are graduates of secondary-highschool have the highest rates with regards to locus of control. According to this result, it isunderstood that there is no meaningful difference between groups as to locus of control.Considering the influence of mothers? educational degree on candidate teachers? locus ofcontrol, it is found that the candidate teachers whose mothers are graduates of primary schoolhave the highest rates of locus of control. According to this result, it is understood that there isno meaningful difference between the groups with respect to locus of control.