Sosyal medya bağımlılığı ve sosyal kaygı arasındaki ilişkide duygu düzenleme becerilerinin aracı rolü
The mediating role of emotion regulation skills in the relationship between social media addiction and social anxiety
Yazar: TUBA GÖK
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR BARUT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişimin toplumsal hayata yansımasıyla beraber günlük hayattaki pek çok dinamik değişime uğramıştır. Bu değişimin şekillendirdiği olgulardan biri de iletişimdir. Günümüzde giderek popülerleşen sosyal ağlar, yüz yüze iletişime alternatif olarak sosyal hayatın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bireylerin günlük hayatında yer alan sanal iletişim ortamları aynı yüz yüze iletişimde olduğu gibi sosyal ortamlardan kaçınma davranışı ile karakterize edilen sosyal kaygı olgusunu da beraberinde getirmektedir. Bu sanal iletişim sürecinin sağlıklı yürütülmesindeki bir diğer etken de duygu düzenleme becerilerinin etkin kullanımıyla ilgilidir. Dolayısıyla söz konusu değişkenlerin ilişkisi araştırma konusu haline gelmektedir. Bu araştırmanın amacı, sosyal medya bağımlılığı ve sosyal kaygı arasındaki ilişkide duygu düzenleme becerilerinin aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 182 kadın (75,2) ve 60 erkek (24,8) olmak üzere toplamda 242 birey oluşturmaktadır. Araştırmada veriler; araştırmacı tarafından hazırlanmış olan kişisel bilgi formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu, Sosyal Medya Kullanıcıları için Sosyal Kaygı Ölçeği ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi için Bağımsız Örneklem t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Testi ve Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; katılımcıların sosyal medya bağımlılık düzeyleri cinsiyet, yaş, medeni durum, gün içinde sosyal medyanın ortalama kullanım süresi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde farklılaşmakta; en son mezun olunan eğitim programı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde farklılaşmamaktadır. Katılımcıların sosyal medya bağımlılığı ve sosyal kaygı alt boyutları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların sosyal medya bağımlılığı ve duygu düzenleme becerileri alt boyutları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların sosyal kaygı ve duygu düzenleme becerileri alt boyutları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yapılan analizde duygu düzenleme becerilerinin sosyal medya bağımlılığı ve sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
With the reflection of the development in information and communication technologies on social life, many dynamics in daily life have changed. One of the phenomena shaped by this change is communication. Social networks, which are becoming increasingly popular today, constitute an important part of social life as an alternative to face-to-face communication. Virtual communication environments in the daily lives of individuals, just like face-to-face communication, also bring about the phenomenon of social anxiety, which is characterized by avoidance behavior from social environments. Another factor in the healthy conduct of this virtual communication process is related to the effective use of emotion regulation skills. Therefore, the relationship between the variables in question becomes the subject of research. The purpose of this research is to examine the mediating role of emotion regulation skills in the relationship between social media addiction and social anxiety. The sample of the research consists of a total of 242 individuals, 182 female (75.2) and 60 male (24.8). Data in the research were collected using the personal information form prepared by the researcher, the Social Media Addiction Scale-Adult Form, the Social Anxiety Scale for Social Media Users and the Cognitive Emotion Regulation Scale. For the analysis of the data, Independent Samples t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson Correlation Test and Multiple Regression Analysis were used. According to the results obtained from the study; the social media addiction levels of the participants differ statistically significantly according to the variables of gender, age, marital status, average duration of social media use during the day; but it does not differ statistically significantly according to the variable of the last graduated education program. A positive and significant relationship was found between the social media addiction and social anxiety sub-dimensions of the participants. A positive and significant relationship was found between the social media addiction and emotion regulation skills sub-dimensions of the participants. A positive and significant relationship was found between the social anxiety and emotion regulation skills sub-dimensions of the participants. In the analysis, it was concluded that emotion regulation skills played a partial mediating role in the relationship between social media addiction and social anxiety levels.