Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'de AR-GE vergi teşvikleri
R&D tax incentives in European Union and Turkey
Yazar: UĞUR KARDAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YALÇIN ALGANER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Avrupa Birliği = European Union ; Teşvikler = Incentives ; Türkiye = Turkey ; Vergi teşvikleri = Tax incentives

Özet:
Araştırma-Geliştirme (AR-GE) faaliyetleri, dünyada bilim ve teknolojik ilerlemenin sağlayıcısı, büyümenin, verimlilik artışının, ekonomik ve sosyal gelişmenin önemli bir unsurudur. Günümüzde küresel krizlerin etkileri yoğun bir şekilde hissedilirken, uluslararası rekabette avantaj yaratarak krizlerden çıkışı hızlandıran fırsatlar ancak ülkelerin AR-GE yatırımlarını gerçekleştirme ölçüsüne bağlıdır. Avrupa Birliği'nde AR-GE çalışmaları çerçeve programları dahilinde ilerlemekte olup, dünyanın en dinamik ve rekabetçi bilgi temelli ekonomisi olma hedefi doğrultusunda yenilik faaliyetleri sürdürülmektedir. Ülkeler kendi dinamikleri doğrultusunda AR-GE harcamalarının arttırılmasına yönelik teşvikler düzenlerken, Avrupa Birliği çatısı altında global bir güç olarak ABD ve Japonya karşısında ayakta kalabilme çabasındadır.Türkiye'de ise AR-GE'ye sağlanan teşvikleri arttırmak amacıyla 12 Mart 2008 tarihinde 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kanun'la teşvikler önemli ölçüde arttırılırken, yeni bir takım destek unsurlarını da beraberinde getirmiştir. AR-GE vergi teşviklerine yapılan uygulama değişiklikleri, Türkiye'nin dünya ülkelerine nazaran gerilerde kaldığı bilim ve teknoloji politikalarına ivme kazandırmıştır. Buna mukabil, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ile 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'nda yer alan AR-GE teşvik unsurları varlığını sürdürmüş, birbirinden farklı ve yürürlükte olan AR-GE teşvik sistemleri oldukça karmaşık, kontrolü zor bir hal almıştır.Bu çalışmanın konusu, AR-GE teşvik unsurlarının ülkemiz uygulamalarının tahlili ve tetkiki ile Avrupa Birliği'ndeki üye ülke uygulamalarının karşılaştırılarak değerlendirilmesidir.

Abstract:
Research and Development (R&D) activities, the provider of science and technology in the world, are the most important components of growth, efficiency, economic and social development. At such a time when the effects of the global crises are intensively felt, the opportunities for the countries to cope with these effects rapidly by becoming advantegeous competetors in the international markets depends on the countries? success on realizing their R&D investments.The purpose of EU countries is to stand against USA and Japan under the roof of EU, by proceeding R&D activities in line with the EU framework programmes and by continuing with innovation activities regarding becoming the most dynamic and competition information-based economy.In Turkey, in 12th march 2008, regulations under law number 5746 concerning increasing the Research and Development incentives came into effect. The mentioned law increased the incentives significantly and brought out new support factors as well. The changes in the R&D tax incentive applications provided rapid improvement to Turkey?s science and technology politics, which are undeveloped compared to other countries. On the other hand, the R&D incentive components under the Corparate Income Tax Law numbered 5520 and Technology Development Regions Law numbered 4691 still remained. Therefore, the control of different laws existing at the same time became very difficult and complicated.The aim of this study is to analyse the components of R&D incentives and make a comparison with the applications of EU countries.