Narsisistik kişilik örüntüleri ile manipülasyon arasındaki ilişkide savunma biçimlerinin düzenleyici rolü
The moderating role of defense styles in the relationship between narcissistic personality pattern and manipulation
Yazar: MELİS KARAKAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZGE ERBAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı narsistik kişilik örüntüleri ile manipülasyon arasındaki ilişkide savunma biçimlerinin düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırmaya İstanbul'da yaşayan ve 18 yaşının üstündeki 401 kişi katılmıştır. Katılımcıların 276'sı kadın, 125'i erkektir. Araştırmanın yöntemi nicel ve ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın örneklemi oluşturulurken kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların demografik verilerine ulaşmak amacıyla sosyo-demografik bilgi formu, narsistik örüntüleri saptamak amacıyla Narsisistik Kişilik Envanter – 13, manipülatif davranışları belirlemek için İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği ve savunma biçimlerini belirlemek adına Savunma Biçimleri Testi kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi online anket yöntemiyle tamamlanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS 27 ile analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik verilerine göre puan farklılıklarını tespit etmek amacıyla Bağımsız gruplar t-testi  ve ANOVA testi uygulanmıştır. Değişkenlerin ilişkilerini test etmek amacıyla Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Düzenleyici rol analizi ise Hayes Process Macro 4.2 ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre narsisistik kişilik örüntülerinin anlamlı düzeyde manipülasyonla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın düzenleyicilik analizi sonucunda narsisistik kişilik örüntüsü ile manipülasyon arasındaki ilişkide matür (olgun) ve immatür (olgun olmayan) savunma biçimlerinin düzenleyici bir role sahip olmadığı, nevrotik savunma biçimlerinin düzenleyici bir role sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, bağımlı değişken olan manipülasyon davranışının katılımcıların yaşı, cinsiyeti, eğitim durumu ve romantik bir ilişkiye sahip olup olmaması durumuna göre anlamlı şekilde farklılık gösterdiği de tespit edilmiştir. 
Elde edilen bulgular ilgili literatüre uygun olarak tartışılmış ve araştırma sonucunda gelecek araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilere de yer verilmiştir. Araştırmanın özellikle narsistik örüntülere sahip olan ve manipülasyon davranışı sergileyen bireylerle çalışan profesyonellere terapi sürecinde veri sağlayabileceği; manipülasyon davranışının öncüllerine dair yürütülecek olan gelecek çalışmalara ışık tutabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the moderating role of defense styles in the relationship between narcissistic personality pattern and manipulation. Participants of the research are 401 individuals over the age of 18 who live in İstanbul. There are 276 female and 125 male participants. The research is conducted in correlational design. The research sample was selected by convenience sampling method. The participants' demographic data was collected through a sociodemographic information form, their narcissistic patterns were measured by the Narcissistic Personality Inventory -13, their manipulative behaviors were measured by the Manipulation Scale in Human Relations, and their defense mechanisms were measured by the Defense Mechanisms Test. The data collection was carried out through an online survey. The data analysis was conducted by IBM SPSS 27 statistics program. Independent sample t-test and ANOVA test were conducted to determine the score differences of participants according to their demographic characteristics. To test the relationships of the variables, Pearson Correlation analysis was applied. Moderation analysis was examined by Hayes Process Macro 4.2 program. The findings of the research indicated that narcissistic personality patterns were significantly correlated with manipulation.
According to the moderation analysis, mature and immature defense styles do not have a moderating role in the relationship between narcissistic personality pattern and manipulation; however, neurotic defense styles have a moderating role.
Findings of the research also revealed that manipulation behavior as the dependent variable significantly differs according to participants' age, gender, educational level and being in a romantic relationship.
The research's findings were discussed according to the relevant literature and recommendations for future researchers and practitioners were also included. It is considered that the research can provide data especially for the therapy processes to the professionals working with individuals who have narcissistic patterns and display manipulation behavior. It is also thought that it may shed light on future studies on the antecedents of manipulation behavior.