Bilişim teknolojilerinin eğitime entegrasyonu: Farklı amaç, politika, uygulama, etki ve eleştiriler üzerine bir inceleme
ICT integration in education: An investigatin of different purposes, policies, practices, effects and criticisms
Yazar: SALİH BARDAKCI
Danışman: PROF. DR. HAFİZE KESER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi toplumu = Information society ; Bilişim teknolojileri dersi = Information technology course ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Eğitim = Education ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs

Özet:
Araştırmanın amacı, Türkiye ve dünyada bilişim teknolojilerinin (BİT) eğitime entegrasyonu süreçlerini farklı amaç, politika ve uygulamalar; ortaya çıkan etki ve eleştiriler doğrultusunda bütüncül biçimde betimlemektir. 
Araştırma alanyazın taraması ve durum çalışmasını kapsayan karma bir desende yürütülmüştür.  Bu doğrultuda, gelişmişlik düzeyleri ve coğrafi konumlarına göre belirlenmiş sekiz ülkenin (İngiltere, Kanada, Singapur, Yeni Zelanda, Brezilya, Hindistan, Mısır, Türkiye) eğitimde BİT entegrasyonu süreçlerine; ayrıca entegrasyonun farklı toplum ve kültürler üzerindeki etkilerine ve entegrasyon çalışmalarına yöneltilen eleştirilere ilişkin olarak bilimsel çalışmalar, kurumsal inceleme-raporlar ve web sayfalarından oluşan 427 belge incelenmiştir. Durum çalışması boyutunda üç okul yöneticisi, 27 öğretmen ve 30 öğrenciden anket ve görüşmeler aracılığıyla veri toplanmıştır. Bu boyutta elde edilen veriler içerik analizleriyle çözümlenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, dünya genelinde eğitimde BİT entegrasyonu politikalarının evrimi üç aşamalı bir gelişim süreci izlemektedir. 1980-90 döneminde politikalar toplumun BİT becerilerinin geliştirilmesine, 1990-2010 bilgi ve bilgi toplumu becerilerinin geliştirilmesi, 2010 ve sonrasında ise bilgi toplumu becerilerin yanında çevresel, toplumsal ve etik duyarlığa sahip bireyler yetiştirilmesine yönelmektedir. Bununla birlikte, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin entegrasyon politika ve uygulamalarında çeşitlilik ve kapsam açısından birtakım farklılaşmalar ortaya çıkmaktadır. Farklı toplumlarda yürütülmekte olan entegrasyon uygulamaları, öğrenci, öğretmen, öğretme-öğrenme süreci, okul ve toplum üzerinde birtakım etkiler yaratmakta; aynı zamanda öğretmen, okul, sistem ve toplum bazında çeşitli unsurlardan etkilenmektedir. Eleştirel görüşler incelendiğinde, bunların genel olarak entegrasyon sürecinin felsefesi, amaç ve beklentileri, uygulamaları ve karşıt görüşlerin yeterince dikkate alınmaması gibi unsurlara yöneldikleri görülmektedir. Entegrasyonun Türk okulu üzerinde yarattığı etkiler de, farklı kültürlerdeki etkileriyle benzer boyutlar altında gruplanmaktadır.

Anahtar sözcükler: Eğitimde BİT entegrasyonu, bilgi ve iletişim teknolojileri, Türkiye, politikalar, uygulamalar, etkiler, eleştiriler, alanyazın taraması, durum çalışması.

Abstract:
The purpose of this study was to holistically describe the integration process of ICTs (Information and Communication Technologies) into education in Turkey and in the world with regards to various goals, policies and practices, effects and criticisms.   
The study was conducted on a mixed design basis, including literature review and case study. To this end, 427 documents that consisted of scientific studies on criticisms for ICT integration process in education and  its effects on different societies and cultures as well as integration studies, and of institutional studies-reports and websites from eight countries (England, Canada, Singapore, New Zealand, Brazil, Egypt, India, and Turkey), chosen according to development levels and geographical locations. For the case study, 3 school administrators, 27 teachers and 30 students were contacted to gather data through questionnaires and interviews. The collected data were analyzed using content analyses.  
According to the results, the evolution of policies of ICT in education worldwide is three staged. In the 1980s and 90s, the policies aimed at ICT skill development in society, at information and information society skill development in the 1990s by 2010, and at training ethical citizens sensible to environmental and societal issues later than 2010 up to the present. However, there have been differences in integration policies and applications of certain developed and developing countries in terms of variety and content. Integration applications being practiced in different societies have some effects on students, teachers, teaching-learning process, schools and societies and are at the same time influenced by different factors caused by teachers, schools, educational systems and societies. The effects of integration on Turkish primary schools are grouped under similar factors. When critical views are concerned, it is clear that those generally are about factors such as the philosophy of integration process, goals, expectations and applications, and taking little account of opposite views.   

Keywords: ICT in education, Information and communication technologies (ICT), Turkey, policies, practices, effects, criticisms, literature review, case study.