Splenik arter varyasyonlarının bt anjiografi ile değerlendirilmesi ve İPALGE sınıflandırması
Assessment of splenic artery variations with ct angiography and IPALGE classification
Yazar: ENİS BİLEK
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKHAN ARSLAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
SA, toplumda sık görülen varyasyonları ile özellikle terminal dal paterni
açısından standardizasyonu düşük olan bir anatomik yapıdır. Çalışmamız SA
varyasyonlarının değerlendirilmesinde, BTA bulguları ile mide, pankreas, dalak
cerrahisinde ve endovasküler girişimsel işlemlerde yardımcı olmak üzere
literatüre katkıda bulunmayı ve yeni oluşturulan IPALGE sınıflandırma sistemi ile
çalışmalar arası standardizasyonu artırmayı amaçlamıştır.
Çalışmamızda kriterlerimize uygun 274 hastanın BTA'ları retrospektif
olarak taranmıştır. ÇT bifurkasyon mesafesi ve ÇT-SMA mesafesi erkeklerde
kadınlara göre daha fazla ölçülmüştür. Bu mesafeler ile SA orijin ya da SA seyri
arasında ilişki bulunamamıştır.
SA'nın en sık %93,8 ile ÇT'den çıktığı görülmüştür. SA orijini ile SA
seyri ya da polar arter sıklığı arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır.
SA pankreas gövde kuyruk kesime göre %81 ile en sık süperior seyir
göstermektedir ve süperior seyir gösterdiğinde, IPA bulunma ihtimali fazladır. SA
seyri ikinci en sık olarak %16,8 ile retropankreatik olarak izlenmiştir.
SA %65 ile en sık Y-tipi terminal dallanma paterni göstermektedir.
Toplumun %84,7'sinde bifurkasyon, %11,3'ünde trifurkasyon şeklinde terminal
dallanma bulunmaktadır.
Çalışmamızda ortalama hilus mesafes, 1.95±1.25 cm (en küçük=0 cm, en
büyük=6.2 cm) bulunmuştur. Hilus mesafesi kısa olan hastalarda IPA bulunma
sıklığı fazladır (p=0,034). Ayrıca hilus mesafesi; IPA'nın SA'dan orijin aldığı
durumda, IPA'nın olmadığı duruma göre veya GE'den orijin aldığı duruma daha
kısa ölçülmektedir. LGE'nin SA'dan orijin aldığı durumda da IPA bulunma
ihtimali artmaktadır.
Bununla birlikte çalışmalar arası veri farklılıkları bulunduğu görülmüş
olup ortak bir dil oluşturulması ve verilerin biraz daha standardize edilebilmesi adına IPALGE sınıflandırılması oluşturulmuştur. Bu sınıflandırmanın, LGE çıkış
noktasına ve IPA ile ilişkisine odaklanarak; terminal dallanma noktası, hilus
mesafesi, lobar dal sayısı, polar arter sıklığı ve polar arter orijini tespiti gibi
parametrelerde standardizasyona yardımcı olabileceği görüşündeyiz.

Abstract:
SA (splenic artery) is an anatomical structure with high variability in the
population, particularly in terms of its terminal branching pattern, and lacks of
standardization. Our study aimed to contribute to the literature by evaluating SA
variations with Computed Tomography Angiography (CTA) findings and
assisting in stomach, pancreas, spleen surgery, and endovascular interventions,
while also improving standardization between studies using the newly created
IPALGE classification system.
Retrospective analysis of the CTAs of 274 patients who met our criteria
was performed. The CT (Coeliac Trunc) bifurcation distance and CT-SMA
distance were measured higher in males than in females. No relationship was
found between these distances and SA origin or SA course.
SA originated most commonly from the CT (93.8%). No significant
relationship was found between SA origin and SA course or polar artery
frequency.
In 81% of cases, the SA showed a superior course over the body-tail
section of the pancreas, and when it showed a superior course, the probability of
an IPA (inferior pancreatic artery) being present was higher. The second most
common course was retropancreatic (16.8%).
SA showed a Y-type terminal branching pattern most frequently (65%). In
the population, terminal branching was found to be bifurcation in 84.7% and
trifurcation in 11.3%.
The mean hilum distance was found to be 1.95±1.25 cm (minimum=0 cm,
maximum=6.2 cm). The probability of an IPA being present was higher in
patients with a shorter hilum distance (p=0.034). Furthermore, the hilum distance
was measured shorter when an IPA originated from SA compared to when there
was no IPA or when it originated from the LGE (left gastroepiploic artery). The probability of an IPA being present was also higher when LGE (left gastroepiploic
artery) originated from SA.
However, differences were found in the data between studies, and an
IPALGE classification system was created to establish a common language and
help standardize data. We believe that this classification system, focusing on LGE
origin and its relationship with IPA, can assist in standardizing parameters such as
terminal branching point, hilar distance, lobar branch count, polar artery
frequency, and polar artery origin detection.