Kamu yönetiminde kurumsal yönetim ilkeleri ve bir kurumsal derecelendirme model önerisi
Principles of corporate governance in public administration and a model proposal for corporate rating
Yazar: SERDAR ELDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET DEVRİM AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Derecelendirme = Rating ; Derecelendirme kurumları = Rating agencies ; Kamu işletmeciliği = Public management ; Kamu sektörü = Public sector ; Kamu yönetimi = Public administration ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Özel sektör = Private sector

Özet:
Kurumsal yönetim, dünyada yaşanan önemli şirket iflaslarından sonra giderek önem kazanmaya başlayan bir kavram olup, esas itibariyle şirketlerin mali performansından bağımsız bir yönetim anlayışını ifade etmektedir. 1999 yılında OECD tarafından yayınlanan kurumsal yönetim ilkelerinden sonra, kurumsal yönetim pek çok ülkede şirketlerin uyması gereken kurallar şeklinde ortaya çıkmıştır. Kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecesini göstermesi bakımından, yerel veya uluslararası düzeyde bağımsız derecelendirme faaliyetleri kapsamında şirketlere not verilmektedir.  Böylece, tüm menfaat sahipleri bir şirketin finansal göstergelerinin yanı sıra o şirketin kurumsal yönetim notunu da öğrenerek hareket etme şansı bulabilmektedir. Yeni kamu işletmeciliği perspektifinde, özel sektör tarafından başarıyla uygulanan kurumsal yönetim derecelendirmesinin kamu yönetiminde de uygulanmasının, kurumların mevcut hizmet kalitesinin arttırılmasına olumlu katkıları olacağı öngörülmüştür. Bu amaçla, kurumsal yönetim ve kamu yönetimi ilişkisi incelenmiş olup, özel sektörde uygulanmakta olan derecelendirme modelleri ışığında, kamu kurumlarında uygulanabilecek bir derecelendirme sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen model, özel sektör tarafından belirlenen ilkelerden ve ana başlıklardan farklı olarak kamu kurumlarına özgü olup, model üç farklı kamu kurumunda test edilmiştir. Modelin, kamu kurumlarının gelişimine ve kurumsal bir yapı kazanmalarına katkı sağlayacağı, tüm kamu kurumlarına uygulanması halinde ise rekabetçi bir ortam sağlayacağı tespit edilmiştir.

Abstract:
Corporate governance, which refers to an administrative approach independent of the financial performance of organizations, is a concept that began attracting attention after the bankruptcies of some prominent companies across the world. After OECD had published the principles of corporate governance in 1999, corporate governance emerged in many countries as the rules with which companies have to comply. Organizations are rated at national and international levels in accordance with compliance with the principles of corporate governance. Through this system, all shareholders obtain the opportunity to act under the awareness of the corporate governance rating of the company, besides the financial indicators. From the new public management perspective, it is foreseen that corporate governance rating, which has been applied successfully by the private sector, can be implemented by the public sector as well to improve the quality of current services. In this context, the relationship between corporate governance and public administration was examined, and in light of the rating models applied in the private sector, a new model, which can be implemented to the public sector, was developed. This model demonstrates a unique approach according to the requirements of the public sector instead of directly reflecting principles of corporate governance in the private sector. The model was conducted in three public institutions. The findings indicated that it enhances the development of public organizations and strengthen their institutional structure. Furthermore, in the case of being implemented by all public intuitions, it generates a competitive environment.