Ortaokul öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin algılarının incelenmesi
Examination of secondary school students' metaphorical perceptions of renewable energy sources
Yazar: DURMUŞ BATIK
Danışman: PROF. DR. NECATİ TOMAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim faaliyetleri = Education activities ; Metaforik algı = Metaphorical image ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik algılarını metaforlar ve çizimler aracılığıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseninde yapılmış olup verilerin analiz edilmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. 2023-2024 eğitim-öğretim yılında çalışmaya katılan 512 ortaokul öğrencisinden 410 öğrencinin metaforu ve çizimi geçerli bulunmuştur. Öğrencilerin oluşturduğu metaforlar "doğa ve çevre, sürdürülebilirlik, insan ve toplum, sonsuzluk ve ebedilik, teknoloji" olarak adlandırılan beş kategoride toplanmıştır. En fazla metafor doğa ve çevre kategorisinde üretilmiş; güneş metaforu en sık kullanılan metafor olmuştur. Öğrencilerin yaptıkları resimler incelendiğinde, yenilenebilir enerji kaynaklarının önemini ve faydalarını vurgulayan çeşitli unsurları çizimlerinde kullandıkları görülmüştür. Ortaokul öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin çizimlerinden "gelecek ve sürdürülebilirlik, teknoloji ve inovasyon, doğa ve çevre, insan ve toplum" olarak adlandırılan dört kategori elde edilmiştir. Öğrencilerin çizimlerinde çoğunlukla güneş panelleri, rüzgâr türbinleri, hidroelektrik barajları gibi enerji kaynaklarına yer verdikleri, aynı zamanda bu enerji kaynaklarının çevre üzerindeki olumlu etkilerini ve sürdürülebilirliğini vurguladıkları görülmüştür. Çalışmanın bulguları, ortaokul öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynakları ve bu kaynakların çevresel ve toplumsal faydaları konusunda yeterli bilgiye ve farkındalığa sahip olduklarına işaret etmektedir. Buradan hareketle eğitim ve öğretim süreçlerinde yenilenebilir enerji kaynakları konusuna yeterli düzeyde yer verildiği söylenebilir. Bununla birlikte öğrencilerin gelecekte çevresel liderler olarak yetişmelerini teşvik edebilmek için eğitim programlarında pratik uygulamalara ve projelere yer verilmesi önemli görülmektedir.

Abstract:
This study aims to reveal secondary school students' perceptions of renewable energy resources through metaphors and drawings. The research was conducted in the phenomenology pattern, one of the qualitative research methods, and content analysis technique was used to analyze the data. The metaphors of 410 students out of 512 secondary school students who participated in the study in the 2023-2024 academic year were found to be valid. The metaphors created by the students were grouped into five categories called "nature and environment, sustainability, people and society, infinity and eternity, technology". The highest number of metaphors were produced in the nature and environment category; the sun metaphor was the most frequently used metaphor. When the drawings made by the students were examined, it was seen that they used various elements that emphasized the importance and benefits of renewable energy sources in their drawings. Four categories called "future and sustainability, technology and innovation, nature and environment, people and society" were obtained from the drawings of middle school students related to renewable energy sources. It was observed that the participants mostly included energy sources such as solar panels, wind turbines, and hydroelectric dams in their drawings, and also emphasized the positive effects and sustainability of these energy sources on the environment. The findings of the study indicate that secondary school students have sufficient knowledge and awareness about renewable energy resources and the environmental and social benefits of these resources. From this point of view, it can be said that the issue of renewable energy resources is adequately included in education and training processes. However, it is considered important to include practical applications and projects in education programs in order to encourage students to grow up as environmental leaders in the future.