Elliott Carter'ın müziğinde zamanın ifadesel gücü: Metrik
Tempo modülasyonlar ve Proustçu zaman / The expressive power of time in Elliott Carter's music: Metric / Tempo modulations and Proustian time
Yazar: TÜMER ULUÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. OZAN BAYSAL
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı / Müzik Teorisi ve Kompozisyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Klasik müzik = Classical music ; Modern müzik = Modern music ; Yeni müzik = New music ; Çağdaş müzik =   ; Çok sesli müzik = Polyphonic music

Özet:
Bu çalışma, Elliott Carter'ın kompozisyon tekniğindeki zaman kullanımı hakkında, Metrik / Tempo Modülasyonlarla birlikte Proustçu zaman kavramı üzerinden ayrıntılı bir inceleme sunmaktadır. Süreç boyunca, Carter'ın zaman kullanımının müzikal yapıya olan etkileri üzerine odaklanılmış, Metrik / Tempo modülasyonların nasıl kullanıldığı araştırılmış ve Proustçu zaman kavramının müziğe nasıl yansıdığı açıklığa kavuşturulmuştur. Bu yöntemle, Carter'ın kompozisyonlarında bu unsurların müzikal süreçlere nasıl etki ettiği ve müziğin ifadesel gücünün nasıl zenginleştiği ayrıntılı bir şekilde ortaya konulmaktadır.
Birinci bölümde, çalışmanın amacı ve kapsamı açıklanmakta olup, yirminci yüzyıl sanat anlayışı ve bireysellik kavramına odaklanılarak, Carter'ın bu dönemdeki sürecinden bahsedilmektedir. Aynı zamanda, Carter'ın yanı sıra diğer önemli besteciler ve yirminci yüzyıl sanat anlayışıyla birlikte sürecin getirdiği bazı yeniliklerden ve fikirlerden bahsedilerek dönemin genel dokusu anlatılmaktadır.
İkinci bölümde, Elliott Carter'ın hayatındaki önemli müzikal dönüm noktalarını inceleyerek, gençlik yıllarındaki müzik eğitimi, etkilendiği besteciler ve müzikal akımlar üzerinden kendi özgünlüğünü keşfetme yolculuğu detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. Burada, müzikal dönemler kategorize edilmiş ve her dönemin teknik ve stil özellikleri dikkate alınarak önemli eserleri incelenmiştir. Böylece, Carter'ın müzikal evrimi ve farklı dönemlerdeki yaratıcı yaklaşımları daha net bir şekilde anlaşılır hale getirilmiştir.
Üçüncü bölümde ise çalışmamızın ana konusu olan "Metrik / Tempo Modülasyonlar ve Proustçu Zaman" konusu incelenmekte ve bu süreçte ilk olarak metrik ve tempo modülasyonların matematiksel hesaplama yöntemleri ele alınmaktadır. Ardından, modülasyon çeşitleri ve bunların kompozisyon sürecinde kullanım amacı ve kullanım teknikleri, örneklerle beraber detaylıca irdelenmekte ve kategorize edilmektedir. Bölümün ilerleyen kısmında ise, Proustçu zaman ayrıntılı bir şekilde açıklanacak ve ardından zaman konusu, bellek, süreklilik, eşzamanlılık ve dönüşüm gibi faktörlerle birlikte incelenecektir. Ayrıca, Proustçu zamanın edebiyattaki kullanımı ve bu kavramın müzikal dile nasıl aktarıldığı üzerinde durulmakta olup; edebi ve müzikal örneklerin karşılaştırılması yoluyla bu süreç detaylandırılmaktadır. Bu karşılaştırmalar ve bütünleşik inceleme süreci, Proustçu zaman kavramının edebiyattan müzik diline nasıl aktarıldığının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmayı hedeflerken, bununla birlikte zaman kavramının bellek üzerinden nasıl işlendiği ve dönüştürüldüğü konularına da değinerek, bu karmaşık geçişin daha anlaşılır bir portresini çizmeyi hedeflemektedir.
Sonuç bölümünde ise metrik modülasyonların müzikal yapı içerisinde sadece teknik bir araç olmadığı, bu modülasyon yöntemlerinin temelinde bulunan kavramsal ilişkiler ve kompozisyon içerisinde hangi amaçla yapıldığı gibi soruları açıklığa kavuşturan bulgulara yer verilmiştir. Bununla birlikte, Proustçu zamanın müzikal yapıya olan etkisi de incelenmiş olup bu bağlamda, zaman, bellek ve eşzamanlılık gibi öğelerin müziğin ifadesel dilinde nasıl kullanıldığı ve bu kullanımın temsil ettiği fikirlerin neler olduğu ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına dayanarak, bu çalışma, Carter'ın kompozisyon teknikleriyle ilgili daha fazla ayrıntıya ulaşmak isteyen bestecilere, teorisyenlere, müzikologlara ve yorumculara yönelik bir kaynak sunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
This study provides a detailed examination of Elliott Carter's use of time in his compositional technique, focusing on Metric / Tempo Modulations and the concept of Proustian time. Throughout the process, the study centers on the impact of Carter's rhythmic language and time usage on the musical structure, investigates the utilization of Metric/Tempo Modulations, and elucidates how the concept of Proustian time is reflected in the music. Through this approach, the study aims to shed light on how these elements shape the musical processes and enrich the expressive power of music in Carter's compositions.
In the first section, the study elucidates the aims and scope, with a particular emphasis on twentieth-century artistic sensibility and the concept of individuality, to examine Elliott Carter's trajectory during this period. Moreover, the section delves into the influences of other prominent composers and the innovative ideas that emerged within the era, offering a comprehensive understanding of the overall context.
The second section comprehensively examines the significant musical milestones in Elliott Carter's life, meticulously exploring his formative years of music education, the composers who influenced him, and the musical movements that played a pivotal role in his journey of self-discovery. Within this context, the section categorizes different musical periods and conducts a thorough analysis of his notable works, taking into consideration the technical and stylistic features characteristic of each era. This approach enables a more nuanced comprehension of Carter's musical evolution and his distinct creative approaches throughout various periods.

In the third chapter of our study, the main topic, "Metric / Tempo Modulations and Proustian Time," is examined. In this process, mathematical calculation methods for metric and tempo modulations are initially addressed. Subsequently, types of modulation and their purpose and techniques of use in the composition process are thoroughly scrutinized and categorized, supplemented by examples. As the chapter progresses, Proustian time will be elaborated in detail, and then the topic of "time" will be examined in conjunction with factors such as memory, continuity, simultaneity, and transformation. Additionally, focus will be given to the use of Proustian time in literature and how this concept is translated into musical language; this process is further detailed through the comparison of literary and musical examples. These comparisons and the integrated review process aim to aid a better understanding of how the concept of Proustian time is conveyed from literature to music. Concurrently, this study targets to depict a more understandable portrait of this complex transition by addressing how the concept of time is processed and transformed through memory.
In the Conclusion section, it is clarified that metric modulations within the musical structure are not merely technical tools; conceptual relationships underlying these modulation methods and the purpose of their implementation within the composition have been elucidated. Alongside this, the impact of Proustian time on the musical structure has been examined. In this context, how elements such as time, memory, and simultaneity are utilized in the expressive language of music and what ideas this usage represents have been revealed. Additionally, this study aims to serve as a resource for composers, theorists, musicologists, and interpreters who wish to gain more detailed information about Carter's composition techniques.