Sinema sanatında gerçekçilik ve biçimcilik
Realism and formalism in the art of cinema
Yazar: BUĞRA KİBAROĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAYGI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Biçimcilik = Formalism ; Realizm = Realism ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Sanat sineması = Art cinema ; Sessiz sinema = Silent cinema ; Sinema = Cinema

Özet:
Sinema sanatının neliğine ilişkin kuramlar geliştiren düşünürlerin bir kısmı kuramlarında biçime ağırlık vererek sinemanın bir sanat dalı olabilme koşullarını biçimde ararken, diğer bir kısmı ise sinemanın gerçeklikle ilişkisine dikkat çekerek onun bir sanat dalı olabilme koşulunu gerçekliği kendine özgü yansıtışında görmektedirler. Kuramlarında biçime ağırlık veren Arnheim, Balázs, Eisenstein gibi kuramcılar, sinemanın özgün bir sanat dalı olabilme koşulunu fiziksel gerçekliğin mekanik bir kopyası olmaktan kaçınarak, onu değişikliğe uğratmasında, ona biçim vermesinde görürler. Bu anlayıştakilere göre sinemacının biçime hakim olması, onu ustalıkla kullanmayı becerebilmesi demektedir. Kuramlarının temelinde, sanatın ve dolayısıyla sinema sanatının malzemeye biçim verilmesi olduğu şeklinde bir sayıltı bulunduğu için bu düşünürlerin görüşleri –kendileri öyle olduğunu iddia etmediklerinde bile- zaman zaman sinema sanatının sinemaya özgü malzemenin ustaca kullanılmasından ibaret olduğu şeklinde anlaşılmıştır. Bazin ve Kracauer gibi, kuramlarında içeriğe, yani gerçekliğe vurgu yapan kuramcılar ise sinemanın bir sanat dalı olarak özgünlüğünün fiziksel gerçekliği olabildiğince nesnel bir şekilde seyircisine aktarabilmesinde olduğunu düşünürler. Fiziksel gerçekliği aktarma konusunda daha önce başka hiçbir sanat dalının sahip olmadığı bir nesnellik imkanına sahip olduğunu düşündükleri sinemanın, fiziksel gerçekliği olduğu gibi aktarmak suretiyle, seyircinin yüzeyin altında yatan "gerçek"e kavramasını sağlayabileceğini düşünürler. Görünüşte birbirinden oldukça farklı duran bu kuramcılardan ne biçime ağırlık verenler içeriğin önemini tümüyle inkar etmekte, ne de içeriğe ağırlık verenler biçimin önemini tümüyle inkar etmektedir. Bu durumda akla bu kuramcıların neden birbirleriyle anlaşamadığı, farklı hatta zıt kuramları savunduğu sorusu gelmektedir. Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle bu düşünürlerinin biçim, gerçek, sanat, malzeme gibi terimleri nasıl yorumladıklarının araştırılması gerekmektedir. 

Anahtar Sözcükler: 
Sinema, Sanat, Sanat Felsefesi, Biçim-İçerik, Gerçek, Gerçekçilik, Biçimcilik

Abstract:
Some thinkers that theorize about the essence of cinema concentrate on form and they look for the requirements that make cinema a branch of art in form, while others draw attention to the relation between cinema and reality and think that the requirements that make cinema an art form lay in the distinctive representation of reality in cinema. Theorists like Arnheim, Balázs and Eisenstein who concentrate on form in their theories, think what makes cinema a peculiar art form is reforming and reshaping reality and thus avoiding cinema to become a mechanical copy of physical reality. According to them, having a good command of form in cinema for a director means to be able to use it skilfully. Because their theory is based on the assumption that art and thus cinema as an art form is shaping the medium, the thoughts of these thinkers are sometimes understood as if art of cinema only consists of the skilful usage of the original medium -even when they themselves doesn't contend that. Theorists such as Bazin and Kracauer concentrate on content, in other words reality in their theories. According to them, the peculiarity of cinema as an art form lays in conveying of physical reality objectively to the viewer. They think that conveying physical reality completely might enable the viewer to comprehend the "reality" which underlying the surface, because in their opinion cinema has the possibility to convey physical reality in an objective way that no other art form had done before. Although the aspect of these theorists seem to be very different from each other, neither the ones that concentrate on form deny the importance of content entirely, nor the ones that concentrate on content deny the importance of form completely. In this case the question that comes to mind is "Why don't these philosophers reach an agreement and why do they advocate different and even opposite theories?". To be able to answer this question, first of all how these thinkers construe the terms like form, reality, art and material must be researched. 

Keywords: 
Cinema, Art, Philosophy of Art, Form-Content, Reality, Realism, Formalism