Çocuklarda metabolik alkalozla giden tübülopatilerde klinik seyir ve prognoz
Clinical course and prognosis of tubulopathies characterized by metabolic alkalosis in children
Yazar: BAHRUZ HUSEYNLI
Danışman: PROF. DR. AYSUN KARABAY BAYAZIT
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alkaloz = Alkalosis ; Bartter sendromu = Bartter syndrome ; Prognoz = Prognosis ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Bartter sendromu (BS) ve Gitelman sendromu (GS) çocuklarda hipokalemik hipokloremik metabolik alkaloz ile giden nadir kalıtsal tübülopatilerdendir. BS fenotipik olarak antenatal (aBS), klasik (kBS) ve karışık tip olacak şekilde üç gruba ayrılırken, genotipik olarak beş gruba ayrılır: SLC12A1 (BS I), KCNJ1 (BS II), CLCNKB (BS III), BSND (BS IV) ve CASR (BS V). Bu çalışmada; BS ve GS tanısıyla izlenen çocuk hastaların fenotipik ve genotipik alt gruplarının sıklığı, klinik özellikleri, uzun dönem yönetimi ve prognozunun aydınlatılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza 2004-2020 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Kliniğinde BS tanısıyla izlenen 27 ve GS tanısıyla izlenen 6 hasta dahil edildi. 
Bulgular: BS'lu hastaların 15'i (%55,5) erkek, GS'lu hastaların 2'si (%33,3) erkekti. Ortalama tanı yaşları BS'lu hastalarda 14,9 ay (0,5- 84) iken GS hastalarda 158 ay (84-192)'dı. BS hastalarının %48'sinde polihidramniyoz öyküsü mevcuttu.  BS'lu hastaların 10'u CLCNKB, 3'ü SLC12A1, 1'i BSND, 1'i CLCNKA, GS'lu 6 hasta SLC12A3 genetik mutasyonlarına sahipti. aBS'lu hastaların %81.8'inde, kBS ve karışık tip hastaların %68.7'de, GS'lu hastaların %50'sinde büyüme geriliği vardı. BS'lu hastalarda kronik böbrek hastalığı (KBH) Evre 3, tanı anında hastaların %14'ünde saptanırken, son takiplerinde KBH Evre 3 ve üstünde olan hastaların oranı %25,9'du. GS ile takip edilen hastaların tahmini glomerüler filtrasyon hızları (eGFR) tanı anında ve son takiplerinde normaldi. aBS'lu hastaların son takiplerinde eGFR değerleri kBS ve GS olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu.
Sonuç: BS ve GS'lu hastalarda altta yatan genetik mutasyona bağlı farklı klinik seyir görülebilmektedir. Bu hastalarda yaşam boyu tedavi gerekli olduğu için tedaviye uyum ileri evre KBH'ı önlemek için önemlidir. 

Anahtar sözcükler: Bartter Sendromu, Çocukluk Çağı, Gitelman Sendromu, Metabolik Alkaloz

Abstract:
Purpose: Bartter and Gitelman syndromes are rare inherited tubulopathies characterized by hypokalaemic, hypochloraemic metabolic alkalosis. Three phenotypes exist in BS; antenatal (aBS), classical (cBS) and mixed type. Also, BS is classified genotypically into five types as SLC12A1 (BS I), KCNJ1 (BS II), CLCNKB (BS III), BSND (BS IV) and CASR (BS V). It is aimed to clarify the frequency of the phenotypic and genotypic subgroups, clinical features, long-term management and prognosis of children diagnosed with BS and GS in this study.
Material and methods: Twenty seven patients with BS and six patients with GS, who were followed-up between 2004 and 2020 in Department of Pediatric Nephrology, Çukurova University Faculty of Medicine, were included in our study. 
Results: Fifteen (55.5%) of the patients with BS were male and 2 (33.3%) of the GS patients were male. The mean age of diagnosis was 14.9 months (0.5- 84) in patients with BS and 158 months (84-192) in patients with GS. Fourty eight percent of BS patients had a history of polyhydramnios. Ten patients with BS had CLCNKB, 3 patients had SLC12A1, 1 patient had BSND, 1 patient had CLCNKA, and 6 patients with GS had SLC12A3 genetic mutations. Growth retardation was found in 81.8% of patients with aBS, 68.7% of patients with kBS and mixed type, and 50% of patients with GS. Chronic kidney disease (CKD) stage 3 was detected in 14% of patients with BS at the time of diagnosis, while the rate of patients with CKD stage 3 and above at the last follow-up was 25.9%. Estimated glomerular filtration rates (eGFR) of patients with GS were normal at the time of diagnosis and at the last follow-up. eGFR values were found to be statistically significantly lower in patients with aBS than in patients with kBS and GS in the last follow-up.
Conclusion: Patients with BS and GS may have a different clinical course due to the underlying genetic mutation. Since BS and GS require life-long treatment, treatment compliance is important to prevent advanced stage CKD.

Key words: Bartter Syndrome, Childhood, Gitelman Syndrome, Metabolic alkalosis