Profesyonel turist rehberlerinin ekonomik kaygı düzeylerinin performanslarına etkisinde işle ilgili gelişmeleri kaçırma korkusu ve işle ilgili sosyal medya kullanımının aracı rolü
The mediating role of work-related fear of missing out and work-related social media use on the effect of professional tour guides' economic anxiety levels on their performance
Yazar: AYBÜKE ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILMAZ
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Turizm Araştırmaları Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı / Turizm Rehberliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Turist rehberi = Tourist guides

Özet:
Turist rehberleri, turizm operasyonlarını sürdürmede en önemli paydaşlardan biridir. Tur programlarının başarısını ve turistlerin memnuniyetini sağlayan unsurlar, turist rehberinin emeklerinden oluşmaktadır. Turlar, turist rehberlerinin iletişimi, bir bölgeye ilişkin bilgi ve yorumlamaları ve hizmet sunma becerileri sayesinde bir deneyime dönüştürmektedir. Dolayısıyla rehberlerin psikolojik kaygı durumları ve bu durumların performanslarına nasıl etki ettiği önemli bir konudur. Turist rehberlerinin işlevlerini etkili biçimde yerine getirebilmesi de çalışma motivasyonlarının yüksek, işleriyle ilgili kaygı ve korku düzeylerinin düşük olmasına bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, turist rehberlerinin ekonomik kaygı düzeylerinin performanslarına olan etkisini ve işle ilgili gelişmeleri kaçırma korkusu (GKK) ve işle ilgili sosyal medya kullanımının bu ilişkideki aracı rolünün tespit edilmesidir. Bu amaçla kuramsal bir model oluşturulmuş ve araştırma hipotezleri geliştirilmiştir. Türkiye'deki turist rehberlerinin temsili, oranlı tabakalı örnekleme yoluyla belirlenmiştir ve araştırmanın örneklemini, Türkiye'de faaliyet gösteren 363 eylemli turist rehberi oluşturmaktadır. Araştırmada frekans dağılımı, ölçeklerin geçerliğini ve güvenirliğini ortaya koymak için analizler ve aracı etkiyi belirlemek için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda turist rehberlerinin yaşadıkları ekonomik kaygının performanslarını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Rehberlerin yaşadıkları ekonomik kaygı, işle ilgili GKK ve işle ilgili sosyal medya kullanımı da arttırmaktadır. Ayrıca işle ilgili GKK'nin performansa herhangi bir etkisi bulunmazken, işle ilgili sosyal medya kullanımının performansı arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Turist rehberlerinin yaşadıkları ekonomik kaygıların performanslarına olan etkisinde ise işle ilgili GKK'nin herhangi bir aracı etkisi bulunamamıştır. Fakat işle ilgili sosyal medya kullanımının bu ilişkide güçlendirici bir aracı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Nihai olarak çalışmada elde edilen bu bulgular doğrultusunda diğer turizm paydaşlarına birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Turist Rehberi, Ekonomik Kaygı, İşle İlgili Gelişmeleri Kaçırma Korkusu, İşle İlgili Sosyal Medya Kullanımı, Performans

Abstract:
Tour guides are one of the most important stakeholders in maintaining tourism operations. The efforts of the tour guide ensure the success of the tour programs and the satisfaction of the tourists. Tours are transformed into an experience thanks to the communication of tour guides, their knowledge and interpretation of a region, and their service skills. Therefore, the psychological anxiety states of tour guides and how these situations affect their performance is an important issue. The ability of tour guides to perform their functions effectively depends on their high work motivation and low levels of anxiety and fear about their job. The aim of this study is to determine the effect of tour guides' economic anxiety levels on their performance and the mediating role of work-related fear of missing out (FoMO) and work-related social media use in this relationship. For this purpose, a theoretical model was created and research hypotheses were developed. The representation of tour guides in Turkey was determined through proportion stratified sample. The sample of the research consists of 363 active tour guides working in Turkey. The research used frequency distribution, analyzes to reveal the validity and reliability of the scales, and structural equation modeling to determine the mediating effect. As a result of the research, it was determined that the economic anxiety of tour guides positively affected their performance. The economic anxiety experienced by tour guides also increases the use of work-related FoMO and work-related social media. In addition, no effect of work-related FoMO on performance was found. However, it has been concluded that work-related social media use increases performance. No mediating effect of work-related FoMO was found on the effect of economic concerns experienced by tour guides on their performance. However, it has been determined that work-related social media use has a strengthening mediating effect in this relationship. Finally, some suggestions were made to other tourism stakeholders in line with the findings obtained in the study.

Keywords: Tour Guide, Economic Anxiety, Work-Related Fear of Missing Out, Work-Related Social Media Use, Performance