İlkokul dördüncü sınıf fen bilimleri öğretim programının ve uygulamaların öğrencilere üst düzey düşünme becerilerini kazandırma durumlarının incelenmesi
Analysis of students' attainment levels of high order thinking skills through primary school fourth grade science curriculum and implementations
Yazar: HÜSEYİN ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE ÖZYURT
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul 4. Sınıf Fen Bilimleri öğretim programının ve uygulamaların öğrencilere üst düzey düşünme becerilerini kazandırma durumlarının öğretmen görüşlerine göre incelenmesidir. Araştırmada üst düzey düşünme becerileri yaratıcı düşünme becerisi, eleştirel düşünme becerisi ve problem çözme becerisi ile sınırlandırılarak araştırmaya ilişkin üç alt amaç oluşturulmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 öğretim yılında Gaziantep ili Nizip ilçesinin Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi uygulanarak belirlenmiş on iki okulda görev yapan yirmi sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Belirlenen öğretmenlerle yapılan görüşmeler kayıt altına alınmış ve elde edilen veriler içerik analizi tekniği uygulanarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda araştırmaya katılan ilkokul dördüncü sınıf öğretmenlerinin büyük çoğunluğu ilkokul dördüncü sınıf Fen Bilimleri öğretim programının öğrencilerin yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirdiğini ifade etmişlerdir.  İlkokul dördüncü sınıf Fen Bilimleri öğretim programının, ders kitabının ve öğretmen uygulamalarının; yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmede öğrencileri meraka yönlendirdiği, hazırbulunuşluklarına cevap verdiği ve keşfetmelerine olanak sağladığı tespit edilmiştir; eleştirel düşünme becerilerini geliştirmede öğrencilerin bilgiyi sorgulayabilmesine, analiz edebilmesine, değerlendirebilmesine ve çıkarımlar yapabilmesine olanak sağladığı; problem çözme becerilerini geliştirmede ise öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmesine fırsat tanıdığı ve öğrencileri araştırmaya yönlendirdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Öğretim Programı, Üst Düzey Düşünme, Yaratıcı Düşünme, Eleştirel Düşünme, Problem Çözme

Abstract:
The aim of this research is to analyze students' attainment levels of high order thinking skills through primary school fourth grade Science curriculum and implementations according to teachers' views. High order thinking skills were restricted to creative thinking skill, critical thinking skill and problem solving skill and three sub-goals were set in the study. Qualitative research method was used in the research. The sample of the study is comprised of twenty elementary school teachers at twelve schools affiliated with District National Directorate of Nizip in Gaziantep in 2018-2019 academic year and determined using the maximum variation sampling method. A semi-structured interview form devised by the researcher was utilized as the data collection tool of the study. The interviews with the teacher determined were recorded and the data were analyzed using the content analysis technique. As a result, it was concluded that the majority of primary school fourth grade teachers who participated in the research stated that primary school fourth grade science curriculum developed students' creative thinking, critical thinking and problem solving skills. It was established that primary school Science curriculum, textbook and learning activities implemented by teachers arouse students' curiosity in improving creative thinking skills, responds to students' readiness and lets them discover. It was also made firm that it allows students to question, analyze and assess information and make inferences in improving their critical thinking skills, provides students with opportunities to learn by doing and leads them to research in improving their problem solving skills.

Key Words: Science Curriculum, High Order Thinking Skill, Creative Thinking, Critical Thinking, Problem Solving