Bizans İmparatoru I. Andronikos Komnenos (Hayatı, siyasi faaliyetleri ve idari reformları)
Byzantine Emperor Andronikos I Komnenos (His life, political activities and administrative reforms)
Yazar: ARDA TETİK
Danışman: PROF. DR. YUSUF AYÖNÜ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Komnenos Dönemi = Komnenos Era

Özet:
Bizans İmparatorluğu için 1180-1204 yılları arasındaki süreç, bir kriz dönemidir. Bu sürecin ilk beş yılına damgasını vuran karakter de Andronikos I Komnenos'tur. Ortaçağ Bizans Dünyası'nın en renkli ve hareketli karakterlerinden birisi olan Andronikos'un hayatının büyük bir kısmı, İmparator Manuel ile olan mücadelesinden dolayı hapis ve sürgünde geçmiştir. 1180'de Manuel Komnenos'un ölümüyle başlayan iç krizi fırsata dönüştüren Andronikos, 1182'de naip, 1183'de ise imparator olmayı başarmıştır. Yeni bir kriz ve zayıflık döneminde tahtı ele geçiren Andronikos, aristokrasiye ve kendi hanedanına açtığı savaş nedeniyle bir terör rejimi başlatmıştır. Bu terör rejimi imparatorluğu zayıflatmış, iç çatışmalardan dolayı dış müdahalelere açık hale getirmiştir.
İktidarındaki şiddet ve paranoyasıyla Bizans tarihine damgasını vuran Andronikos, imparatorluğun yozlaşma ve idari problemleri gibi kritik hastalıklarına çözüm bulmak ve iktidarını güçlendirmek için bazı reform faaliyetlerinde bulunmuştur. Bu reform faaliyetleri sınırlı başarı yakalamış, kısa bir süreliğine bazı problemlere geçici çözümler sunmayı başarmıştır.
İmparatorluğun iç zayıflığı, isyanlar ve tasfiyeler hem Anadolu hem de Balkanlarda zafiyet gösterilmesine neden olmuştur. Türkler Batı Anadolu'da yağma hareketlerine devam etmiş, Balkanlarda önce Macarlar üstünlük kurmuş, sonra Normanlar yeni bir sefer ile birlikte imparatorluğun prestijini derinden sarsmıştır. Özellikle 1185 senesinde Selanik kentinin yağmalanmasıyla birlikte eriyen desteğini tümden kaybeden Andronikos, aynı senenin Eylül ayı içerisinde Isaakios Angelos Ayaklanması ile birlikte tahttan indirilmiştir. Böylece Komnenos Hanedanı'nın imparatorluk macerası onunla birlikte son bulmuştur.

Abstract:
The process between the years 1180 and 1204 gave birth to a new crisis for the Byzantine Empire. One of the most crucial actors in this process is Andronikos I Komnenos, who left his mark on the first five years of this crisis era. Andronikos, being one of the most colorful and energetic characters of the Medieval Byzantine World, challenging the emperorship of Manuel I, spent most of his life in prison and exile. Andronikos turned the process of the crisis which started with the death of Manuel I in 1180 into an opportunity, seizing stewardship in 1182 and the emperorship in 1183. Seizing the throne in a new era of weakness and crisis, Andronikos started a reign of terror, waging war against aristocracy and his own dynasty. This reign of terror weakened the empire internally and made it open to outside interventions.
Even though his reign was one of violence and paranoia, Andronikos also attempted to cure the critical problems of the empire such as corruption and administrative mismanagement. His reforms had limited success, only limiting the harms done by the problems.
The empire's internal weakness, rebellions, and purges caused vulnerability in both Anatolia and the Balkans. Turks continued their raiding in Anatolia, while in the Balkans, Hungarians shifted the balance of power to their side, then Normans fatally wounded the empire's prestige with their campaign in 1185. Especially after the Sack of Thessaloniki in 1185, Andronikos lost all his political support and was dethroned by Isaakios Angelos' rebellion in September 1185. Thus the Komnenian imperial rule died with him.