Aşağı Melet ırmağı'nda (ordu) yaşayan Capoeta banarescui'nun yaş, büyüme ve otolit özellikleri
Age, growth and otolith characteristics of Capoeta banarescui  inhabiting the lower Melet river (Ordu)
Yazar: GÜLŞAH KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. DERYA BOSTANCI
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırmada, Melet Irmağı?ndan Temmuz 2010 ? Ekim 2012 tarihleri arasında yakalanan 247 adet Capoeta banarescui Turan, Kottelat, Ekmekçi & Imamoglu, 2006 bireyinin yaş ve eşey kompozisyonu, boy ve ağırlık dağılımları, yaş-boy, yaş-ağırlık, boy-ağırlık ilişkileri, kondisyon faktörü ve otolit biyometrisi incelenmiştir. Örneklerin % 67.6?sı dişi, % 26.7?si erkek, % 5.7?sinin ise cinsiyeti belirlenememiş bireylerden oluşmaktadır. Dişi: erkek oranı 2.5:1 olarak saptanmıştır. Tüm bireylerin total boy ve ağırlıkları sırasıyla 8.1-21 cm ve 5.07-108.93 g arasında dağılım göstermektedir. Yaş tayininde kullanılabilecek en güvenilir kemiksi yapının belirlenmesi amacıyla pul, omur, asteriskus ve lapillus otolitleri alınmıştır. Bu yapılar bir okuyucu tarafından üç kez analiz edilmiştir. Yaş tayini uyumunun tespit edilmesinde yüzde uyum, ortalama yüzde hata ve değişim katsayısı kullanılmıştır. En yüksek yüzde uyum (% 69.2) ve en düşük ortalama yüzde hata (% 4.24) ve değişim katsayısı (% 8.71) omur için elde edilmiştir. Bu nedenle, Melet Irmağı?ndaki C. banarescui?nun yaş tayini için en güvenilir kemiksi yapının omur olduğu belirlenmiştir. Dişi bireyler I-V, erkek bireyler I-V arası yaşlarda tespit edilmiştir. Tüm örnekler için von Bertalanffy büyüme denklemi Lt = 26.7 [ 1-e-0.17 (t+2.21)]   olarak saptanmıştır. Tüm örnekler için boy-ağırlık ilişkisi W = 0.0088TL3.072; ortalama kondisyon faktörü değeri ise 1.07 olarak hesaplanmıştır. C. banarescui?nun otolit morfolojisi ve biyometrisinin belirlenmesi amacıyla asteriskus ve lapillus otolitleri çıkarılmıştır. Asteriskus ve lapillus otolitlerinin Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile fotoğrafları çekilmiştir. Otolit ağırlığı (g), boyu (mm), genişliği (mm), çevresi (mm), alanı (mm2) sağ ve sol otolit çiftlerinde ölçülmüştür. Bu veriler kullanılarak asteriskus otoliti için otolit şekil faktörü, yuvarlaklık ve OB/OG oranı değerlendirilmiştir. Şekil faktörü, yuvarlaklık ve OB/OG oranı için belirlenen değerler sırasıyla 0.6732, 0.7151 ve 1.1443 olarak hesaplanmıştır. Otolit boyu-şekil faktörü, otolit boyu-yuvarlaklık, otolit boyu-OB/OG ve total boy-otolit biyometrisi ilişkileri belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Capoeta banarescui, yaş tayini, omur, SEM, asteriskus, otolit biyometrisi

Abstract:
In this research, age and sex composition, length and weight distributions, age-length, age-weight, length-weight relationships, condition factor and otolith biometry of totally 247 Capoeta banarescui Turan, Kottelat, Ekmekçi & Imamoglu, 2006 individuals, caught from Melet River between July 2010 - October 2012, were analysed. Sex composition was 67.6 % female, 26.7 % male and 5.7 % undetermined. Female: male ratio was 2.5:1. Total length and weight of the all specimens between 8.1-21cm and 5.07-108.93 g, respectively. Age determination was identified from vertebrae, scale, asteriscus and lapillus otoliths. Scales, vertebrae, asteriscus and lapillus otoliths were removed in order to determine most reliable bony structure for ageing. This structures were analysed three times by one reader. Percent agreement, avarage percent error and coefficient of variation were used to ageing precision. The highest percent agreement (69.2%) and the lowest avarage percent error (4.24%) and coefficient of variation (8.71%) were obtained for vertebrae. Hence, it was determined that otoliths are most reliable ageing structure for C. banarescui in Melet River. It was found that females were I-V years old and males were I-V years old. For all fish, Von Bertalanffy growth equation was established as Lt = 26.7 [ 1-e-0.17 (t+2.21)]. Length-weight relationship was established as W = 0.0088TL3.072 for all fishes. Mean condition factor was calculated as 1.07. In order to determine otolith morphology and biometry of C. banarescui was removed asteriscus and lapillus otoliths. Photographs of asteriscus and lapillus otoliths were taken with Scanning Electron Microscopy (SEM). It was evaluated otolith weight (g), length (mm), width (mm), perimeter (mm) and area (mm2). Form faktor, roundness and aspect ratio for asteriscus otoliths were evaluated with this data. The determined values for form faktor, roundness and aspect ratio was 0.6732, 0.7151 and 1.1443, respectively. Otolith length-form faktor, otolith length-roundness, otolith length-aspect ratio and total length-otolith biometry relationships were determined. 

Key Words: Capoeta banarescui, age determination, vertebra, SEM, asteriscus, otolith biometry