Avrupa Birliği'nde çalışma yaşamında kadın erkek eşitliği: Türkiye açısından bir inceleme
Women and men equality in labour market in the European Union: analysis of Turkey
Yazar: AYSUN SAYIN
Danışman: PROF.DR. GÜLAY TOKSÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Avrupa Birliği müktesebatında ve Türkiye'de çalışmayaşamında kadın erkek eşitliğini düzenleyen mevzuatı ve bu mevzuatın oluşmasına kaynaklıkteşkil eden eşitlik politikalarını tartışmaktır.Bu çerçevede, birinci bölümde, sosyal politika düzenlemeleri altında yer alan eşitlikpolitikalarına bakılmıştır. Eşitlik politikaları ile ilgili tartışmalar feminist hareketin eleştirileriçerçevesinde ele alınmış ve bu bağlamda Avrupa Birliği'nin eşitlik politikalarının temelindeyer alan fırsat eşitliği yaklaşımına eleştirel bir bakış geliştirilmiştir. Bu bölümün temelsavunusu fırsat eşitliği politikalarının kadının toplumsal yaşamda tarihsel süreklilik içindekidezavantajlı konumunu göz ardı etmesi ve dolayısıyla da fiili eşitlik sağlama konusundayetersiz olduğudur. Fırsat eşitliği politikalarının temelinde yer alan liberal eşitlik anlayışıpiyasa verimliliği üzerine kurulduğu için yalnızca çalışma yaşamında eşitlik düzenlemeleri ilesınırlarını çizmiş ve kadın ve erkek eşitliğini kadınlar çalışma yaşamında yer aldığı sürece elealmıştır. Kamusal ve özel alan ayrımının kaynağını oluşturan liberal siyasal düşünce AvrupaBirliği müktesebatında eşitlik politikalarını daha da daraltmış ve kendisini çalışma yaşamıylasınırlandırmıştır. Burada sözü edilen müktesebat birlik düzeyinde bağlayıcı ve uygulanmasızorunlu olan birincil ve ikincil hukuk düzenlemeleridir ki bu düzenlemelerde kadın çalışmayaşamında olduğu sürece ayrımcılık yapmama ve eşitlik sağlama hukukuna tabidir. Bubölümde ayrıca Avrupa Kadın Lobisi'nin eşitlik yol haritası birlik politikalarına eleştirel birbakış ile hazırlandığı ve politika önerilerini kapsadığı için verilmiştir. İkinci bölümde ise;Birlik düzeyinde sosyal politikaların tarihsel gelişimine ve cinsiyet eşitliği üzerine toplulukprogramlarına bakılmıştır. Üçüncü bölümde ise; Avrupa Birliği'nde çalışma yaşamında kadınerkek eşitliği tezin konusu kapsamında seçilen yönergeler ile beraber ele alınmış ve yasaldüzenleme ile beraber mevcut durum da karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Dördüncü bölümdeTürkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecinin değerlendirilmesi Türkiye için hazırlananilerleme raporları üzerinden incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Türkiye'de kadın istihdamınıistihdamı arttırıcı politika önerileri incelenmiş ve Türkiye'deki kadın hareketinin kadınistihdamı ile ilgili talepleri yer almıştır.

Abstract:
This paper seeks to answer EU and Turkey?s gender equality legislation and equality policiesas a source of this legislation within the sphere of working life.Within this framework, the first chapter will cover ?equality policies? in the sphere of socialpolicy arrangements. Equality policies are handled within the discourse of the feministmovement?s critique and EU?s equal opportunity, which is an integral part of equalitypolicies, is being criticized. These policies avoid the continuous disadvantageous status ofwomen in social participation throughout history thus they are not enough in achieving realequality. Equal opportunity policies are derived from liberal equality approach that considersgender equality only within the working life. Liberal political approach, forming thepublic/private divide, has narrowed down the equality policies within the EU acquicommunutaire thus limited it to the working life. Acqui covers obligatory nature of theprimary and secondary law and women are subject to nondiscrimination and provision ofequality only in the working life through this legislation. European Women Lobby?s equalityroad map is also included within this chapter because it is prepared with a critical approachtowards Union?s policies. The second chapter will focus on evolution of social policies withina historical framework and Union programs on gender parity. The third chapter is aboutgender parity in the working life of EU, has been viewed with directives as well as thelegislation and current situation. Turkish legislation, its reforms, current situation and furtherreform areas have been covered within a comparative framework with the EU acquicommunutaire. The last chapter evaluates Turkey?s EU integration in terms of gender parityalong with the Union?s integration strategy and Turkey?s progress reports have been viewedin this context. This chapter also analyses the general outlook of women employment andpolicy suggestions towards increasing women employment in Turkey. Moreover, it includesthe demands of women?s movement towards employment.