Farklı ıslah zonlarından örneklenen Anadolu karaçamı (Pinus nigra Arnold subspecies pallasiana (Lamb.) Holmboe) orijinlerinin soğuğa dayanıklılıkları
Cold hardiness of Anatolian black pine (Pinus nigra Arnold subspecies pallasiana (Lamb.) Holmboe) provenances sampled from different tree breeding zones
Yazar: HACER SEMERCİ
Danışman: PROF.DR. EROL AKSÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
FARKLI ISLAH ZONLARINDAN ÖRNEKLENEN ANADOLU KARAÇAMI (Pinusnigra Arnold subspecies pallasiana (Lamb.) Holmboe) ORİJİNLERİNİNSOĞUĞA DAYANIKLILIKLARIHacer SEMERCİÖZOnbir orijine ait bir yaşındaki (1+0) Anadolu karaçamı (Pinus nigra Arn. subsp.pallasiana (Lamb.) Holmboe) fidanları, kışın ve ilkbahardaki orijinler arası donadayanıklılık farklarının belirlenebilmesi için, dona dayanıklılık testlerine tabi0tutulmuşlardır. Fidanlar, kışın dört farklı donma sıcaklığına (-20, -25, -30 ve -40 PC)Pve ilkbaharda dört farklı düşük sıcaklığa (+3, -3, -7 ve -14P 0 maruz bırakılmıştır.PC)Fidanların iğne yapraklarında oluşan zararlar, iyon sızıntısı, klorofil floresans ve MDA(Malondialdehit) analizleri ile belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, don zararının iyonsızıntısı ve klorofil floresans'a (FBv/FBM) etkisinin olduğunu ve bu iki parametre arasındaB Bkuvvetli bir ilişkinin (r=-0,806) bulunduğunu göstermiştir. Fakat MDA analizleri,kullanılan düşük sıcaklıkların neden oldukları zararların ayırt edilebilmesinisağlayamamıştır.Anadolu karaçamı'nda dona dayanıklılık, mevsimsel olarak değişim göstermektedir.0 0Kışın yapraklardaki hücre zarlarında gözlenen don zararının -20 ile -25PC PCP P0 0arasında, ilkbaharda ise -3 ile -7 arasında başladığı belirlenmiştir. OrijinlerPC PCP Parasında, dona dayanıklılık bakımından kışın farklılıklar belirlenirken, bu etkiilkbaharda belirlenememiştir. İyon sızıntısı ve klorofil floresans ölçümleri Andırın,Göksun ve Mengen orijinlerinin dona daha dayanıklı, Balıkesir ve Mustafa KemalPaşa orijinlerinin ise en duyarlı orijinler olduğunu göstermiştir. Orijinler arasında kışınvar olan dayanıklılık farkının nedeni, klinal varyasyonlardır. Orijinlerin donadayanıklılık düzeyleri ile şeker içerikleri arasında bir korelasyon belirlenmemiştir.Anahtar Sözcükler: Anadolu karaçamı, Dona dayanıklılık, İyon sızıntısı, KlorofilfloresansDanışman: Doç.Dr. Afife İZBIRAK, Hacettepe Üniversitesi, Fen Fakültesi BiyolojiBölümü, Moleküler Biyoloji Anabilim Dalı.Eş Danışman: Yrd. Doç. Dr. Yasemin EKMEKÇİ, Hacettepe Üniversitesi, FenFakültesi Biyoloji Bölümü, Botanik Anabilim Dalı.3

Abstract:
COLD HARDINESS OF ANATOLIAN BLACK PINE (Pinus nigra Arnoldsubspecies pallasiana (Lamb.) Holmboe) PROVENANCES SAMPLED FROMDIFFERENT TREE BREEDING ZONESHacer SEMERCİABSTRACTOne-year-old (1+0) seedlings of eleven Anatolian black pine (Pinus nigra Arn. subsp.pallasiana (Lamb.) Holmboe) provenances were subjected a series of artificialfreezing tests to determine provenance differentiation in winter and spring coldhardiness. The seedlings were exposed to four different freezing temperatures ( -20,0 0-25, -30 and -40 in winter and four different temperatures (+3, -3, -7 and -14PC) PC)P Pin spring.Electrolyte leakage, Chlorophyll fluorescence and MDA analysis were used forassessment of damages on the needles of seedlings. The results exhibited that, colddamage affected electrolyte leakage and chlorophyll fluorescence (FBv/FBM) of needles B Band they showed good correlation (r= -0,806). On the other hand MDA analysis didnot indicate any discrimination among freezing temperatures studied.Cold hardiness of Anatolian black pine shows seasonal trend. Damages of cell0 0membranes begin when the temparature is between -20 and -25 in winter andPC PCP P0 0between -3 and-7 in spring. Provenance variation in cold hardiness wasPC PCP Pevident in winter but not in spring. Electrolyte leakage and chlorophyll fluoresancemeasurements indicated that Andırın, Göksun and Mengen provenances were moreresistant. In contrast, Balıkesir and Mustafa Kemal Paşa samples were the mostsensitive to freezing. A clinal variation in cold hardiness was detected amongprovenaces in winter. There was no correlation between cold hardiness and sugarcontent of seedlings.Keywords: Anatolian black pine, Cold hardiness, Electrolyte leakage, ChlorophyllfluorescenceAdvisor: Assoc. Prof. Dr. Afife İZBIRAK, Hacettepe Üniversity, Faculty of ScienceDepartment of Biology, Molecular Biology Section.Co-advisor: Ass. Prof. Dr. Yasemin EKMEKÇİ, Hacettepe University, Faculty ofScience Department of Biology, Botany Section.4