Profesyonel futbolcuların iş sözleşmelerinin sona ermesi
Termination of employment contracts of professional football players
Yazar: AHMET BAYRAK
Danışman: PROF. DR. HALUK HADİ SÜMER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Spor hukuku = Sports law ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights ; İş sözleşmesi = Employment contract

Özet:
Profesyonel futbolcular işçi statüsünde kulüplerde yer almaktadırlar. İş görme borçları futbol faaliyetlerini sürdürmek olan profesyonel futbolcular işveren kulüp emir ve talimatları altında bu edimlerini yerine getirirler. İşveren statüsündeki kulüpler ise bu edimler karşılığında sözleşmede yer alan ücreti futbolcuya ödemekle yükümlüdürler. 
İş Kanunun 4. maddesi gereği sporcular hakkında İş Kanunu hükümleri uygulanamayacağı için, futbolcu ile kendisine profesyonel düzeyde futbol takımı kurmasına izin verilen kulübü arasındaki sözleşmelerin kurulmasında ve doğacak uyuşmazlıklarda Türk Borçlar Kanunu düzenlemeleri uygulama alanı bulacaktır. 
Futbolcuların yüksek miktarda gelir elde etmeleri, bağımlılık unsurunun futbolcunun sağlık durumuna hatta özel hayatına varıncaya kadar etkili olması, grev ve sendika hakları gibi işçi haklarının futbolda yer almaması vb. nedenlerden dolayı futbolcular bilinen iş sözleşmesi tarafı işçilerden ayrılmaktadır. Uluslararası spor yargısı kararlarında da futbolcular korunması gerekli taraf olarak görülmemektedir. Ancak gerek ulusal gerekse uluslararası hukuk sistemlerinde genel olarak profesyonel futbolcu sözleşmesi iş sözleşmesi, futbolcularda işçi kabul edilmektedir.
Profesyonel futbolcu sözleşmesi ulusal ve uluslararası spor yargısı açısından ancak süre bitiminde veya sözleşme süresi içeresinde karşılıklı anlaşma yolu ile sonlandırılabilir. Spor hayatı içerisinde futbolcunun ölümü, kulübün tüzel kişiliğini kaybetmesi, imkânsızlık halleri nedeniyle de sözleşmenin sona erdiği görülmektedir. Spor hukuku açısından futbolcular ve kulüplere haklı nedene dayanarak fesih imkânı tanınmıştır. Sporcular yoğun olarak ücretlerini alamadıkları gerekçesiyle, kulüpler ise futbolcuların antrenmana katılım göstermemesi nedeniyle haklı nedene dayanarak sözleşmeyi sona erdirmektedirler. Ulusal ve uluslararası spor yargısında en fazla bu nedenler ile uyuşmazlıklar yaşanmaktadır. 
Sözleşmesi sona eren sporcu serbest oyuncu statüsüne kavuşarak istediği kulüple transfer görüşmesi yapma imkânı kazanmaktadır. Bunun dışında futbolcu ile transfer görüşmesi yapmak dahi ulusal ve uluslararası spor federasyonlarınca yasaklanmış durumdadır. Sporcu ve diğer kulüp kurallara uymadığı durumlarda tazminat ve sportif cezalar gündeme gelmektedir. 
Spor yaşamı kendi içinde dinamikleri olan bir yapıya sahiptir. Bu nedenle spor alanında yaşanacak uyuşmazlıklarında kendi dinamikleriyle çözüme kavuşturulmalıdır. CAS (Spor Tahkim Mahkemesi/Court of Arbitration for Sport ) uluslararası spor yargısına güzel bir örnek oluşturmaktadır. Ülkemizde ise TFF (Türkiye Futbol Federasyonu) Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ve TFF Tahkim Kurulunun TFF bünyesinde futbol uyuşmazlıklarını karar bağlamaktadırlar. TFF Uyuşmazlık çözüm Kurulu ve Tahkim Kurulu yapısının 2007 yılından bu yana dört kez değişim geçirmesi spor hukukunun gelişimini sürdürmekte olan genç bir hukuk dalı olmasının en önemli göstergelerinden birisidir. Ulusal spor tahkimi hakkında görüşlerimiz ile birlikte spor yargısı hakkında çözüm önerileri sunduğumuz çalışmada uluslararası futbol yargısı da incelenmeye çalışılmıştır. 
Ulusal spor tahkimi ve uluslararası spor tahkimi kararları açısından birçok farklı yaklaşımın belirlendiği tespit edilmiştir. Profesyonel futbolcu sözleşmelerinin sona erme nedenleri ve sona erme nedeniyle ortaya çıkacak sonuçların ulusal ve uluslararası spor yargısı açısından farklı değerlendirilmesinin sonuçları karşılıklı olarak verilerek ortaya çıkan farklılıklar için çözüm yolları önerileri sunulmuştur. Yaptığımız bu çalışmada spor hukukunun genç ve dinamik yapısı gereği konu ile ilgili olarak doktrinde çalışmalara ihtiyaç olduğu gerçeğinden yola çıkılarak literatüre kaynak sağlanması amaçlanmıştır. CAS ve FIFA DRC kararları ile birlikte TFF 2021 yılında yayınlamaya başladığı Tahkim Kurulu gerekçeli kararları çalışmada sunulmuştur. Profesyonel futbolcu sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları hakkında TFF Tahkim Kurulu kararları CAS ve FIFA DRC kararları karşılaştırmalı olarak verilmiştir.

Abstract:
Professional football players take place in clubs with worker status. Professional football players, whose debt of duty is to continue their football activities, perform these actions under the orders and instructions of the employer club. Clubs with employer status are obliged to pay the fee included in the contract to the player in return for these actions.
Since the provisions of the Labor Law cannot be applied to the athletes in accordance with Article 4 of the Labor Law, Turkish Law of Obligations regulations will be applicable in the establishment of contracts between the football player and his club, which is allowed to form a professional football team, and in disputes that may arise.
The fact that the players earn a high amount of income, the addiction factor is effective even to the health status of the football player, even his private life, workers' rights such as strike and union rights are not included in football, etc. For reasons, the football players are separated from the workers who are the parties to the known employment contract. In the decisions of international sports courts, football players are not seen as parties that need protection. However, in both national and international legal systems, a professional football player contract is considered an employment contract and a football player is a worker.
The professional football player contract can only be terminated by mutual agreement at the expiry of the term or within the contract period in terms of national and international sports jurisdiction. It is seen that the contract is terminated due to the death of the football player, the loss of the legal personality of the club, and the impossibility in the sports life. In terms of sports law, players and clubs have been given the opportunity to terminate on the basis of a just cause. Athletes frequently terminate the contract on the grounds that they cannot receive their wages, and the clubs, on the basis of a justified reason, because the footballers do not participate in the training. In national and international sports judiciary, conflicts are experienced mostly due to these reasons.
The athlete whose contract has expired gains free agent status and gains the opportunity to negotiate a transfer with any club he wants. Apart from this, even making transfer negotiations with the football player is prohibited by national and international sports federations. In cases where the athlete and other club do not comply with the rules, compensation and sportive penalties come to the fore.
Sports life has a structure with its own dynamics. For this reason, disputes in the field of sports should be resolved with their own dynamics. CAS (Court of Arbitration for Sport) is a good example of international sports judiciary. In our country, TFF (Turkish Football Federation) Dispute Resolution Board and TFF Arbitration Board decide on football disputes within the body of TFF. The fact that the structure of the TFF Dispute Resolution Board and Arbitration Board has undergone four changes since 2007 is one of the most important indicators of the fact that sports law is a young branch of law that continues to develop. In this study, in which we offer solutions about sports jurisdiction together with our views on national sports arbitration, international football jurisdiction has also been tried to be examined.
It has been determined that many different approaches have been determined in terms of national sports arbitration and international sports arbitration decisions. The reasons for the termination of professional footballer contracts and the results of the different evaluation of the results due to the termination in terms of national and international sports judgment are given mutually and solutions for the differences are presented. In this study, it is aimed to provide a source for the literature based on the fact that there is a need for studies in the doctrine related to the subject due to the young and dynamic nature of sports law. The reasoned decisions of the Arbitration Board, which TFF started to publish in 2021, together with the CAS and FIFA DRC decisions, are presented in the study. The decisions of the TFF Arbitration Board regarding the disputes arising from the contracts of professional football players were made comparatively with the decisions of CAS and FIFA DRC.