Alvarlı Muhammed Lutfî Efendi'nin tarikatı ve tasavvufî görüşleri
The Sufi Path of Alvarlı Muhammed Lutfî Efendi and his mystical opinions
Yazar: SALİH ÇORUH
Danışman: PROF. DR. RİFAT OKUDAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Hace Muhammed Lutfi Efendi = Hace Muhammed Lutfi Efendi ; Hace Muhammed Lutfi Efendi = Hace Muhammed Lutfi Efendi ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvuf felsefesi = Philosophy of mysticism ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu araştırma, Osmanlı'nın son dönemi ile Cumhuriyet'in 1956'ya kadar ki ilk yıllarında irşat faaliyetlerini yürüten Anadolu'nun ünlü ve etkin tasavvufî şahsiyetlerden, Kâdiriyye tarikatına ve Nakşibendiyye tarikatının Hâlidiyye koluna mensup "Alvarlı Efe"veya "Efe Hazretleri" diye bilinen Hâce Muhammed Lutfî Efendi'nin tarikatı ve tasavvufî görüşleri hakkındadır. Muhammed Lutfî Efendi'nin hayatı, şahsiyeti, tasavvufta yetişmesi, irşad dönemi, tarikatının unsurları ve tasavvuf anlayışı ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir.
İslâm'ın zâhiri yönü olan şeriatı anlamdaki gayreti yanında bâtinî yönü olan tasavvufu da içselleştirmiş bir sûfi olan Muhammed Lutfî Efendi, ilmî tahsilini başta babası Hâce Hüseyin Efendi olmak üzere döneminde yaşamış bazı âlimlerden yapmıştır. Onun tasavvufî neşvesine kaynaklık eden sûfiler ise Bitlisli Şeyh Muhammed Küfrevî ve Tillolu Şeyh Nur Hamza'dır. Tasavvuf icazetlerini bu iki sûfiden almış ve ömrünün sonuna kadar Erzurum ve çevresinde tasavvufî ve ilmî faaliyetlerde bulunmuştur.
Hâce Muhammed Lutfî Efendî'nin en önemli özelliği ise hemen hemen tasavvufî her bir konuyubüyük bir ustalıkla işlediği şair kişiliğidir. "Hülâsatü'l-Hakâyık ve Mektûbâtı-ı Hâce Muhammed Lutfî" isimli eserinde yer alan şiirlerinde tasavvufun pek çok konusuna temas etmiş ve düşüncelerini açıklamıştır.

Abstract:
This research is about the cult and sufistic views of Hâce Muhammed Lutfî Efendi -also known as "Alvarlı Efe" or "Efe Hazretleri"- who is one of the famous and effective sufistic  personalities of Anatolia, belonging to Hâlidiyye branch of Nakşibendiyye cult and Kâdiriyye cult and carried out his act of showing the true path from the late of Ottomans to the first years of Republic till 1956. Muhammed Lutfî Efendi's life, personality, his development in sufism, the period of his act of showing the true path, components of his cult and his perception of sufism have been  evaluated in detail.
Muhammed Lutfî Efendi , a sufi who interiorised the internal side of Islam in addition to his endeavor of understanding  sharia which is the exterior side of Islam, took lessons primarily  from his father Hâce Hüseyin Efendi and from other scholars lived in his period. The sufis who became the source of his sufistic joy were Şeyh Muhammed Küfrevî from Bitlis and Şeyh Nur Hamza from Tillo. His sufism degree was ratified by these two sufis and he continued sufistic and scholarly activities in Erzurum and its neighbourhood till the end of his life.
The most important feature of Hâce Muhammed Lutfî Efendi is his poetic personality with which he handles almost all sufistic issues very skilfully. He touched  lots of  issues of sufism and expressed his thoughts in the poems of his art  "Hülâsatü'l-Hakâyık and Mektûbâtı-ı Hâce Muhammed Lutfî".