Hayran kültürü ve popüler kültür ekseninde animeye bakış: Anime izleyen hayranlara dair bir inceleme
A look into anime on the basis of fandom and popular culture: A case study on anime fans
Yazar: HALE ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER DEĞERLİ
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı / Medya ve İletişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anime = Anime ; Hayranlık = Fandom ; Japon kültürü = Japanese culture ; Popüler kültür = Popular culture

Özet:
Anime, Japon kültüründen doğan ve kökü bu kültürün geçmişine dayanan, Japonya için manevi ve maddi anlamda önemli bir yer tutan kısa veya uzun animasyonlardır. Japonya'da animeler sadece bir animasyon olarak görülmemektedir. Animeler zaman içerisinde Japonya için önemli bir ymuşak güç olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Anime hayranlığı sadece Japonya ile sınırlı değildir, dünyanın her yerinden anime izleyicileri/hayranları bulunur ve hayran sayısı her geçen gün artmaktadır. Bu artışın altında birtakım kavramlar mevcuttur ve anime bunlardan beslenir. Bu kavramlardan en önemli iki tanesi 'popüler kültür' ve 'hayran kültürü'dür. Anime ekseninde incelendiğinde popüler kültür, hayranları kısa süreli ve çabuk tüketime yönlendirirken; hayran kültürü, sağlam temelleri olan, araştıran ve izlediklerine sadık hayranlar oluşmasını sağlar.
Bu çalışmada Türk anime izleyicilerinin, 'hayran kültürü'nden mi, yoksa 'popüler kültür'den mi beslendiğine odaklanılmıştır. Araştırma evreni kapsamındaki 30 Türk anime hayranının, animeye olan bakış açılarını anlayabilmek amacıyla nitel veri toplama yöntemi olan yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler, anime hayranlarının görüşleri doğrultusunda 'hayran kültürü' ve 'popüler kültür' kavramları üzerinden incelenmiştir. Pandemi dolayısıyla belirlenen anime hayranlarıyla telefon üzerinden, izinleri dahilinde ses kaydı alınarak yapılan görüşmelerin deşifreleri yapılmıştır. Bu deşifreler üzerinden detaylı bir nitel veri analizi yapılmıştır.
Elde edilen bulgulara bakıldığında, araştırma evreni kapsamındaki Türk anime hayranlarının animeyi, önemli bir kültür olarak gördükleri, kendilerinden pek çok duygu buldukları ortaya çıkmıştır. Yapılan görüşmeler kapsamında anime hayranları, Türkiye'de animenin var olmasındaki en önemli sebebin 'hayranlar' olduğunu belirtmişlerdir. Animenin pazarlanması ve daha çok kesime hitap etmesinde popüler kültürün etkisi de hayranlar tarafından olumlanmıştır. Yapılan bu araştırma kapsamında animenin 'hayran kültürü'nün bir ürünü olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Animes short or long animations that originate from Japanese culture and are rooted in the history of this culture, holding and important spiritual and material place for Japan. Animes in Japan are not just viewed as animations. They have been used as important soft power for Japan for a long period of time.
Anime fascination id not limited to Japan. There are anime viewers / fans from all over the world and the number of fans is increasing day by day. There are some concepts under this amount of increaser on which animes are based. The two most important concepts are 'popular culture' and 'fan culture'. When analyzed in the anime axis, popular culture leads fans to shortterm and quick consumption, while the fan culture creates a well-grounded faithfulness to what fans watch.
This study focuses on the question of whether Turkish anime audiences are fed by 'fan culture' or 'popular culture'. Semi-structured interviews, which is a qualitative data collection method, were conducted in order to understand the possible perspectives of 30 Turkish anime fans within the scope of the research universe. The data obtained as a result of these interviews were analyzed through the concepts of 'fan culture' and 'popular culture' in line with the views of anime fans. Due to the ongoing pandemic, interviews with the determined anime fans were made over phone by voice recording with their permission. A detailed qualitative data analysis has been made on the deciphers.
Considering the findings obtained, it was revealed that Turkish anime fans within the scope of the research univers saw anime as an important culture and found many traces of their emotions in them. Anime fans interviewed there in stated that the most important reason for the existence of the anime in Turkey is its 'fans'. The effect of popular culture on the marketing of anime and its appeal to more people has also been affirmed by the fans. Within the scope of this research,it was concluded that the anime is a product of 'fan culture'.