Kaynaklı birleştirmelerde ıtab genişliğinin mekanik ve elektriksel özelliklere etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of haz width on mechanical and thermal conductivity properties in welded joints
Yazar: DUYGU KARAÇAY KARCI
Danışman: PROF. DR. ADEM KURT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Endüstride yaygın olarak kullanılan düşük karbonlu alaşımsız çeliklerin kaynak sonrası kaynak parametrelerine bağlı mikroyapı ve mekanik özellikleri çok sayıda çalışılmış olmasına rağmen kaynaklı birleştirmelerin elektriksel iletkenlikleri üzerinde çalışma yapılmadığına rastlanmıştır. Bu çalışma literatürdeki eksikliği gidermek ve kaynaklı birleştirmelerin elektriksel bağlantı elemanı olarak da kullanılabilirliğini araştırma amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla endüstride sık kullanılan örtülü elektrodla metal ark kaynağı ve gazaltı metal ark kaynağı yöntemleri kullanılmıştır. Farklı ısı girdilerinde yapılan birleştirmelerin çekme ve sertlik gibi mekanik testlerin yanı sıra mikroyapı ve elektriksel iletkenlik testleri de yapılarak sonuçlar birlikte değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre elektriksel iletkenlikler örtülü elektrod ile yapılan ark kaynaklarında daha düşüktür bir başka deyişle kaynak metali, iletkenliği azaltmıştır. Gazaltı kaynağında ısı girdisi düşük olduğu için ITAB genişliği daha az ölçülmüştür bu da elektriksel iletkenliğinin örtülü elektrodla metal ark kaynağına kıyasla daha yüksek değerde ölçülmesine yol açmıştır. Örtülü elektrodla kaynaklanan numunelerde ITAB genişliğinin artması elektriksel iletkenliğini ve malzeme ITAB sertliğini azaltmıştır ve bununla beraber ısı girdisinin yüksek olması kaynak metali soğuma hızını yavaşlattığı için kaynak metali içerisinde kalıntıların ve hataların olmaması nedeniyle çekme dayanımını arttırmıştır.

Abstract:
Although the microstructure and mechanical properties of low carbon non-alloy steels, which are widely used in the industry, depending on the welding parameters after welding have been studied extensively, it has been found that no study has been made on the conductivity of the welded joints. This study was carried out in order to fill the gap in the literature and to search the usability of welded joints as electrical connectors. For this purpose, shielded electrode metal arc welding and gas metal arc welding methods, which are frequently used in the industry, were used. In addition to mechanical tests such as tensile and hardness of the joints welded at different heat inputs, microstructure and electrical conductivity tests were also performed and the results were evaluated together.According to the results obtained, electrical conductivity is lower in arc welding made with shielded electrode, in other words, the weld metal has reduced conductivity. Since the heat input is low in gas metal arc welding, the width of the HAZ was measured less, which led to a higher measurement of electrical conductivity compared to shielded electrode metal arc welding. In the samples welded with the shielded electrode metal arc welding, the increase in the width of the HAZ decreased the electrical conductivity and the hardness of the material HAZ, and on the other hand, the high heat input increased the tensile strength due to the absence of residues and defects in the weld metal as it slowed the cooling rate of the weld metal.