Şeker ikamesi olarak kullanılan oligofrüktoz ve polidekstroz içeren karışım tatlandırıcının prebiyotik etkilerinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
The prebiotic effects of mixed sweetener containing oligofructose and polydextrose replaced sugar in diet
Yazar: YASEMİN DEMİRCİOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. SEVİL BAŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Şeker ikamesi olarak kullanılan oligofrüktoz ve polidekstroz içeren karışım tatlandırıcının prebiyotik etkilerinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Programı Doktora Tezi, Ankara, 2004. Prebiyotikler, insanlarda bağırsak florasını hedefleyen ve sindirilemeyen karbonhidrat yapısındaki besin bileşenleridir. Bu çalışmada, tek başına prebiyotik etkileri saptanmış olan oligofrüktoz (OF) ve polidekstroz (PD)'dan hazırlanmış karışım tatlandırıcının (KT), bağırsak florası üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmaya gönüllü ve sağlıklı erkek bireyler alınmıştır. Gönüllüler çalışma süresince pro/prebiyotik besin içermeyen kendi diyetlerini tüketmişlerdir. Çalışma iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada, KT'nın tolerans dozu belirlenmiştir. Bunun için, 27 gönüllü rastgele 3 gruba ayrılarak, farklı dozlarda KT (KT12, KT24, KT48 grupları; her grupta 9 birey bulunmaktadır) tüketmeleri sağlanmıştır. İlk hafta (Plasebo-ı) tüm denekler 48 g şeker içeren plasebo keki, ikinci ve üçüncü haftalarda (Testis) doz grubuna göre farklı miktarlarda karışım tatlandırıcı ve şeker içeren kekler (KTi2=12 g KT ve 36 g şeker; KT24=24 g KT ve 24 g şeker; KT48= 48 g KT) tüketmişlerdir. Dördüncü hafta (Plaseb02) tüm denekler tekrar plasebo keki tüketmişlerdir. Gönüllülerin dört hafta süreyle gaz şikayetleri, karında ağrı, şişkinlik vb. GİS şikayetleri değerlendirilmiştir. Gaz şikayeti olanların sayısı ve şikayetin şiddeti KT48 grubunda, diğer gruplara kıyasla daha fazla olmuş ve karışım tatlandırıcı tüketimi dışkı ağırlığını etkilemiştir. İkinci aşamada, KT'nın en iyi tolere edilebilen dozu (12 g/gün)'nun prebiyotik etkileri belirlenmiştir. Sekiz gönüllünün rastgele 2 gruba ayrıldığı ve 2 hafta plasebo/test, 2 hafta washout, 2 hafta da test/plasebo olmak üzere 6 hafta süren bu aşamada, plasebo ve test dönemlerinin sonlarına doğru ard arda 3 dışkı örneği toplanarak, Bifidobacteria, Lactobacillus, Clostridium, E.coli, Klebsiella, Staphylococcus, Streptococcus, Bacteroides ve Enterobacter analizleri yapılmıştır. KT tüketimiyle dışkıda görülen Bifidobacteria, Lactobacillus, Bacteroides ve total anaerobların sayıları artarken, Clostridium sayısı azalmış, ancak istatistiksel açıdan önemsiz olduğu saptanmıştır (p>0.05). Aerob bakterilerin tümü (E.coli, Klebsiella, Staphylococcus, Enterobacter, Streptococcus ve total aeroblar) KT tüketimiyle azalmıştır. Sadece Staphylococcus sayısında görülen azalma, istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.01). Sonuç olarak, 12 g/gün KT tüketimi sağlıklı gönüllülerde kolonda prebiyotik etkiler göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel besinler, prebiyotik etkiler, bifidobacteria Destekleyen Kurum: Dora Dış Ticaret ve Gıda Sanayi A.Ş

Abstract:
The prebiotic effects of mixed sweetener containing polydextrose and oligofructose, replaced sugar in diet Hacettepe University Health Sciences Institute PhD Thesis in Nutrition and Dietetic, Ankara, 2004. Prebiotics are non-digestable food ingredients that target selected groups of the human colonic microflora, thus having the ability to alter the composition towards a more "beneficial" community, i.e. selectively increasing populations of Bifidobacteria and/or Lactobacillus. In the present study, the prebiotic potential of oligofructose (OF) and polydextrose (PD) in mixed sweetener (MS) in cake was investigated in healthy male volunteers. Volunteers ingested their usual diet except for known sources of pre and probiotics during the study. This study was conducted in two steps. In the first step, we investigated the tolerated amount of MS by volunteers. For this aim, 27 volunteers were randomly divided in three different dose groups of MS consumed (MS12, MS24, MS48 groups; n=9 for each group). In the first week (Placeboi) all subjects were consumed placebo cakes, containig total 48 g of sucrose as a sweetener. In the second and third weeks (Testis), volunteers were consumed taste cakes including different amounts of MS and sucrose (MSi2=12 g of MS plus 36 g of sucrose, MS24=24 g of MS plus 24 g sucrose, MS48=48 g of MS only, no sucrose added). During the fourth week (Placebo2) all subjects were consumed placebo cake again. GIS symptoms like flatus, abdominal pain, intestinal bloating, stool consistency ect. were examined during these four weeks. Flatus was more frequent and intense in volunteers consuming MS48 than in other groups and effected faecal weight in all groups. The second step of study, in a placebo-controlled, randomized, we evaluated the prebiotic effects of MS (12 g/d) ingestion. Eight volunteers were randomly divided in two groups. At the end of the placebo or test period faecal samples were collected on three consecutive days and Bifidobacteria, Lactobacillus, Clostridium, E.coli, Klebsiella, Staphylococcus, Streptococcus, Bacteroides and Enterobacter were analysed. MS ingestion resulted in increased amounts of Bifidobacteria, Lactobacillus and total anaerobs and decreased all aerobs. But these changes were not significantly different (p>0.05). Although, MS consumption decreased the amounts of all aerobs, only reduced number of Staphylococcus was significantly different than in the numbers of placebo period (p<0.01). Overall microflora changes with MS12 consumption might indicate the prebiotic effect in colon of healthy volunteers. Keywords: Functional foods, prebiotic effects, bifidobacteria. Supported by : Dora Dış Tic. ve Gıda Sanayi A.Ş