Katılımcı süreçlerde diyalog ve Freire'nin değerleri: Halkla ilişkiler bağlamında sivil toplum kuruluşlarında kurum içi uygulamalara yönelik bir araştırma
Dialogue in participatory processes and Freire's values: An investigation for internal communication applications in non-governmental organizations in the context of public relations
Yazar: SEZİN DİNDAROĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP FİLİZ PELTEKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Diyalog = Dialogue ; Diyaloji = Dialogic ; Eylem araştırması = Action research ; Freire, Paulo = Freire, Paulo ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Katılımcı iletişim = Participatory communication ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations

Özet:
Bu tez halkla ilişkiler alanında diyalog temelli yaklaşımı benimseyerek, iki yönlü simetrik modelde temel bir yer tutan diyalog prensibine hizmet edebilecek katılımcı iletişim araçlarının halkla ilişkiler uygulamalarında kullanımını teorik ve uygulamalı olarak incelemektedir. Aynı zamanda, çalışma eğitimsel bir süreci de içererek eylem araştırması yöntemine bir örnek oluşturmaktadır. Katılımcı süreçlerin seçilmiş olmasının sebebi, katılımcı süreçler ile halkla ilişkilerin diyalog zemininde buluşmasıdır. Katılımcı süreçlerde amaç diyalogdur. Diyalog sayesinde topluluklar eşitlikçi bir iletişim kurabilir, birlikte karar alabilir ve bu sayede uzun soluklu ilişkiler kurarak ilişkileri sürdürebilirler. Bu açıdan bakıldığında iki alanın da uzun dönemli ilişkiler için güçlü birliktelikler oluşturma niyetleri olduğu görülmektedir. Halkla ilişkilerin topluluk oluşturma fonksiyonu için katılımcı süreç araçlarının bu fonksiyona yönelik kullanabileceği savunulmaktadır. Bu tez çalışması iki alan arasındaki ortaklıkları kullanarak katılımcı süreç araçlarının halkla ilişkiler alanında kurum içinde kullanımına yönelik bir inceleme yapmıştır. 
Aktif bir sivil toplum kuruluşunda çok basamaklı döngüsel bir araştırma tasarlanmış ve uygulanmıştır. Katılımcı süreç araçlarına yönelik bir eğitimin tasarlanması ve sonuçlarının değerlendirilmesi için kuruluşun farklı gruplarında çalışan temsilcilerle eğitim öncesi ve sonrası birebir görüşmeler yapılmıştır. İlk tur görüşmelerde araçların aktarımına açıklık Freire'nin beş temel değeri üzerinden değerlendirilerek gruba dair bilgi edinilmiştir. Bu bilgiler ışığında grubun ihtiyaçlarına yönelik katılımcı süreç araçları seçilerek iki gün süren bir eğitim tasarlanmış ve uygulanmıştır. Eğitimden üç ay sonra gerçekleştirilen ikinci tur görüşmelerde ise Kent & Taylor'ın diyalog prensipleri kullanılarak eğitim esnasında çalışılan katılım, liderlik ve çatışma konularında grubun durumu incelenmiştir. Halkla ilişkiler alanında katılımcı süreç araçlarının katkısı NVivo 8 yazılımı ile analiz edilmiştir. Katılımcı süreç araçlarının diyalogu beslemek için halkla ilişkiler uygulamalarında kullanılabileceği sonucuna varılmış, bu amaç için geliştirilen eylem araştırması modeli bir metodoloji olarak önerilmiştir.

Abstract:
This thesis adopts the dialogue based approach for public relations and theoretically and practically investigates the use of participatory communication tools that can serve the dialogue principle of the two way symmetric model. At the same time, the thesis exemplifies the action research method by including a training process. The reason participatory processes are chosen is due to their commonality with public relations on the ground of dialogue. Participatory processes take dialogue as their main goal. Thanks to dialogue, communities can communicate in equality among members and can make decisions together, which allows them to initiate and sustain long term relationships. Viewed this way, both fields have the intention to build strong associations for long term relationships. This thesis uses the commonalities in both fields in an investigation of the use of participatory process tools in the field of public relations in an organizational setting.  
A multi-stage research process is designed and applied in an active non-governmental organization. A training program on participatory processes is designed and evaluated with the help of one-to-one interviews that took place before and after the training. In the first round interviews, information about the group is obtained by evaluating the group's openness to participatory processes using Freire's five preconditions for dialogue. In light of this information, participatory process tools were selected to serve the needs of the group, and a two day training program was designed and applied. Second round interviews were carried out three months after the training, in which Kent & Taylor's dialogue principles were used in order to assess the situation of the group regarding the topics of participation, leadership and conflict which were studied during training. The contribution of participatory process tools in public relations was analyzed using NVivo 8 software. It is concluded that participatory process tools can be used in public relations applications to support dialogue, and the action research model that was developed for this purpose is proposed as a methodology.