Ortaokul öğrencilerinin epistemolojik inançlarıyla küresel ısınmaya yönelik bilgi ve algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between middle school students' epistemological beliefs and their knowledge and perceptions on global warming
Yazar: CEYHUN AKDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ÇAM
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Epistemoloji = Epistemology ; Küresel ısınma = Global warming

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin epistemolojik inançları ile küresel ısınmaya yönelik bilgilerinin ve algılarının ne düzeyde olduğunun, epistemolojik inançları ile küresel ısınmaya yönelik bilgilerinin birlikte küresel ısınmaya yönelik algılarını anlamlı olarak yordayıp yordamadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada betimsel araştırma kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 öğretim yılı Muğla ili Yatağan ilçesinde 5, 6, 7 ve 8.ci sınıf 426 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmaya yönelik bilgilerini ölçmek için Mahanoğlu (2019) tarafından geliştirilen Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği, küresel ısınmaya yönelik algılarını ölçmek için Boyes ve diğerleri (2008) tarafından geliştirilen ve Aksan (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan Küresel Isınma Algı ve Görüş Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Öğrencilerin sahip oldukları epistemolojik inançları ile ilgili verilerin toplanmasında ise Elder'in (1999) geliştirdiği, Acat ve diğerlerinin (2010)  Türkçeye uyarladığı Bilimsel Epistemolojik İnançlar Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada verilerin analizi için SPSS 26 İstatistik paket programından faydalanılmıştır. Elde edilen veriler bağımsız gruplar t Testi, ANOVA, MANOVA ve Çoklu Regresyon ile çözümlenmiştir.
Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin bilimsel epistemolojik inanç alt boyutlarından, bilginin kaynağı ve bilimde otorite ve doğruluk alt boyutlarının erkek öğrenciler lehine anlamlı olarak farklılaştığı, sınıf değişkeni açısından ise beşinci sınıf öğrencilerinin epistemolojik inanç ortalamalarının diğer sınıf seviyelerinden yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin küresel ısınmaya yönelik bilgilerinin ve algılarının cinsiyet değişkeni açısından farklılaşmadığı, sınıf değişkeni açısından ise sekizinci sınıf öğrencilerinin daha yüksek ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Araştırmada, öğrencilerin küresel ısınma bilgileri ile epistemolojik inancın akıl yürütme alt boyutunda; küresel ısınma algıları ile epistemolojik inancın bilgi üretme süreci, akıl yürütme ve bilginin değişirliği alt boyutlarında pozitif ve orta düzeyde bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Araştırmada ayrıca, öğrencilerin küresel ısınmaya yönelik bilgilerinin ve epistemolojik inanç alt boyut ortalamalarının birlikte, küresel ısınmaya yönelik algılarını anlamlı olarak yordadığı belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları alanyazında yer alan istatistiksel verileri desteklemektedir. Farklı yaş gruplarıyla gerçekleştirilecek çalışmalar ve epistemolojik inancın farklı yaşam problemleriyle olan ilişkisini ortaya koyacak araştırmaların gerçekleştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the level of epistemological beliefs of middle school students and their knowledge and perceptions about global warming, and whether their epistemological beliefs and knowledge about global warming together predict their perceptions about global warming. Descriptive research was used in the research. The sample of the study consists of 426 students in the 5th, 6th, 7th and 8th grades studying in the Yatağan district of Muğla province in the 2021-2022 academic year. In the research, the Knowledge Scale for Global Warming developed by Mahanoğlu (2019) to measure the knowledge of secondary school students about global warming; Global Warming Perception and Opinion Scale, developed by Boyes et al. (2008) and adapted into Turkish by Aksan (2011), was used to measure perceptions of global warming. The Scientific Epistemological Beliefs Scale, which was developed by Elder (1999) and adapted into Turkish by Acat et al. (2010), was used to collect data on students' epistemological beliefs. In the analysis of the data, by using the SPSS 26 Statistics package program; independent groups t-Test, ANOVA, MANOVA and Multiple Regression were used.
As a result of the research, it was found that the source of knowledge, and authority and accuracy in science, which is the dimensions of scientific epistemological belief, differed significantly in favor of male students, in terms of the class variable, it was seen that the epistemological beliefs of the fifth grade students were higher than the other grade levels. It was concluded that students' knowledge and perceptions about global warming did not differ in terms of gender variable, and that eighth grade students had higher average scores in terms of class variable. In the research, it has been observed that there is a positive and moderate relationship between students' knowledge of global warming and reasoning sub-dimension of epistemological belief, global warming perceptions and knowledge generation process, and certainty of knowledge dimensions of the epistemological beliefs. In the study, it was also concluded that students' knowledge about global warming and epistemological belief sub-dimension averages together significantly predicted their perceptions about global warming. The findings obtained from the research support the statistical data in the literature. It has been suggested to carry out studies to be carried out with different age groups and to conduct research that will reveal the relationship of epistemological belief with different life problems.