Şehir içi yollarda yayalar ve sürücüler açısından en ideal hız tümseğinin araştırılması: Literatür taraması
Investigation of the best speed hump for pedestrians and drivers on city roads: Literature review
Yazar: CELAL UZAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT ÖZCANAN
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Trafikte meydana gelen yoğunluğun sakinleştirmek için en fazla tercih edilen yöntemlerin başında hız tümsekleri uygulaması gelmektedir. Yollar üzerinde belirli bir uzunluk boyunca tümsek yaratmanın temel amacı bu bölgeden geçen araçların hızlarını azaltmalarını sağlamaktır. Dolayısıyla hız tümseği uygulamalarının mevcut standartlara uygunluğu, belirlenen hız azaltma hedeflerine ulaşıp ulaşmadığı ve araç/yolcu üzerindeki etkilerinin belirlenmesi araçlara verilen maddi hasarlar gibi hususların araştırması önem kazanmaktadır. Bu alanda hem uluslararası hem de Türkçe kaynak yetersizliği, bu çalışmanın motivasyon kaynağı olmuştur. Bu tezin amacı, hız tümsekleri ile ilgili yapılan uluslararası ve Türkçe kaynakları derleyerek şehir içi yollarda sürücü ve yayalar için en güvenli, konforlu ve ekonomik olan hız tümseğini araştırmaktır. Bu amaçla yapılan literatür taraması yıllara göre sistematik bir şekilde derlenip incelenmiştir. Hız tümseklerinin zaman içindeki gelişimi sunulmuştur. Ayrıca hız tümseklerinin en ideal olan tipini belirlemek için kendi aralarında bir kıyaslama yapılarak; malzeme, gürültü, titreşim, ekonomiklik, sürdürülebilirlik, tasarım, güvenlik, konfor ve araçlar üzerinde ki etkisine bakılarak en uygun hız tümseğini belirlemek için irdelemeler ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Genel olarak tümsek çalışmaları ele alındığında, yapılan irdelemeler ve karşılaştırmalar sonucunda kısa tümseklerin asfalt ve beton tümseklerden daha ekonomik olması ve kurulumunun daha kolay olması nedeniyle ülkemizde en çok tercih edilen tümsek çeşididir. Fakat caydırıcı özelliği ve sürdürebilirliği uzun ve geniş tümsekler kadar etkili olmadığından diğer ülkelerde çok tercih edilmemektedir. Yapılan çalışmalar sonucunda araçlara etkisi, sürücü ve yolcular üzerindeki etkisi, trafik yoğunluğuna olan faydası, trafik kazalarına olan önlemleri ve uzun vadede kullanılması gereken tümsek çeşidinin asfalttan yapılmış üstü düz tepeli tümsek çeşidinin olması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Speed humps are one of the most preferred methods to calm down the traffic congestion. The main purpose of creating bumps on the roads along a certain length is to reduce the speed of vehicles passing through this area. Therefore, it is important to investigate issues such as the compliance of speed bump applications with current standards, whether they reach the determined speed reduction targets and their effects on the vehicle/passenger, such as material damage to vehicles. The lack of both international and Turkish resources in this field has been the source of motivation for this study. The aim of this thesis is to search for the most safe, comfortable and economical speed bump for drivers and pedestrians on urban roads by compiling international and Turkish sources on speed bumps. For this purpose, the literature review has been systematically compiled and examined over the years. The evolution of speed bumps over time is presented. In addition, in order to determine the most ideal type of speed bumps, a comparison was made between them; analyzes and comparisons were made to determine the most appropriate speed bump by looking at the impact on materials, noise, vibration, economy, sustainability, design, safety, comfort and vehicles. When the bump studies are considered in general, as a result of the examinations and comparisons made, it is the most preferred type of hump in our country because of the fact that short humps are more economical than asphalt and concrete bumps and they are easier to install. However, since its deterrent feature and sustainability are not as effective as long and wide bumps, it is not preferred in other countries. As a result of the studies, it was concluded that the effect on the vehicles, the effect on the driver and passengers, the benefit to the traffic density, the precautions against traffic accidents and the type of hump that should be used in the long term should be the flat-topped hump made of asphalt.