Örgütsel dışlanmanın presenteizm üzerine etkisinde iş stresinin aracılık rolü
The mediating role of job stress in the effect of organizational ostracism on presenteism
Yazar: HÜMEYRA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BENGÜ HIRLAK
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Presenteeizm = Presenteeism ; Örgütsel dışlanma = Organizational ostracism ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu araştırmada örgütsel dışlanma, iş stresi ve presenteizm arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda örgütsel dışlanma, iş stresi ve presenteizm ile ilgili mevcut literatür incelenmiş, bu kapsamda bir araştırma yürütülmüştür. Bu amaca ulaşmak için Gaziantep ilinde yer alan devlet okullarında çalışan 267 psikolojik danışmana online olarak bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Uygulanan anketler sonucunda elde edilen verilere, SPSS Programı aracılığıyla faktör ve güvenirlik analizleri yapılmış, daha sonra SPSS Process Macro eklentisi ile oluşturulan modellerle hipotezler test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; örgütsel dışlanmanın iş stresi üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı fakat işi tamamlama ve dikkat dağınıklığından kaçınma üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamsız, iş stresinin işi tamamlama üzerindeki etkisinin ise istatistiksel olarak anlamsız ancak dikkat dağınıklığından kaçınma üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Örgütsel dışlanmanın iş stresi üzerinden işi tamamlamaya olan dolaylı etkisinin istatistiksel olarak anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Ancak örgütsel dışlanmanın dikkat dağınıklığından kaçınma üzerine doğrudan etkisi istatistiksel olarak anlamsız iken, iş stresi üzerinden dikkat dağınıklığından kaçınma üzerindeki dolaylı etkisi istatistiksel olarak anlamlı olduğundan iş stresinin tam aracılık rolünün olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research aims to examine the direct and indirect relationships between organizational ostracism, job stress and presenteeism. For this purpose, the existing literature on organisational ostracism, job stress and presenteeism was examined and a research was conducted in this context. In order to achieve this aim, an online questionnaire was applied to 267 psychological counsellors working in public schools in Gaziantep province. The data obtained as a result of the questionnaires were subjected to factor and reliability analyses using SPSS Program, and then hypotheses were tested with models created with SPSS Process Macro plugin. According to the results of the research; it was determined that the effect of organisational ostracism on job stress was positive and statistically significant, but the effect on completing work and avoiding distraction was statistically insignificant, the effect of job stress on completing work was statistically insignificant, but the effect on avoiding distraction was positive and statistically significant. The indirect effect of organisational ostracism on completing work through job stress was found to be statistically insignificant. However, while the direct effect of organisational ostracism on avoiding distraction is statistically insignificant, the indirect effect of organisational ostracism on avoiding distraction through job stress is statistically significant, thus it is determined that job stress has a full mediating role.