Lokalize prostat kanseri tanısıyla radikal retropubik prostatektomi uygulanan hastalarda preoperatif psa biyopsi gleason skoru ve klinik evrenin cerrahi sınır pozitifliği ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the relation between preoperative psa biopsy gleason score and clinical stage with surgical margin positivity in patients who underwent radical retropubic prostatectomy with a diagnosis of localized prostate cancer
Yazar: BURHAN COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ERBİL ERGENEKON
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Retropubik radikal prostatektomi (RRP) sonrası cerrahi sınırda tümör varlığı (CST) rekürrens ve progresyon ihtimalini artırmaktadır. Çalışmamızda klinik olarak lokal evre prostat kanseri tanısıyla RRP uygulanan hastaların, operasyon öncesi bulgularının ile CST pozitifliği ilişkisi araştırılması amaçlandı. 
1998 ile 2008 yılları arasında kliniğimizde lokalize prostat kanseri tanısı koyularak RRP ve bilateral lenfadenektomi yapılan 126 hasta çalışma gurubuna alındı. Operasyon öncesi PSA veya biyopsi gleason skoruna ulaşılamayan 17 hasta ve operasyon sonrası patoloji değerlendirilmesine ulaşılamayan 9 hasta çalışma dışında   bırakıldı. 
Ortalama yaş 64,6 olarak saptandı. Hastaların PSA ortalaması 11,5 ng/dl olarak hesaplandı. (0,4-69,72 ng/dl). Operasyon sonrası Gleason skoru 7'nin altında olan hastaların sayısı 46 olarak bulunurken, Gleason skoru 7 ve üzerinde olan hastaların sayısı 54 olarak bulunmuştur. Hastaların 38'inde ekstraprostatik yayılım saptanırken, veziküloseminalis tutulumu olan 14 hasta, lenf nodu tutulumu olan 2 hasta saptanmıştır. CST pozitifliği 30 hastada bulunmuştur. Patolojik evrelemeye göre hastaların 60'ı  pT2, 23'ü pT3a, 14' ü pT3b ve 3'ü pT4a olarak saptanmıştır. PT2 evresindeki hastalar n %13,6'sında CST pozitifliği saptanırken, pT3a evresinde %52,2, pT3b evresinde %57,1, pT4a evresinde %66,2 oranında CST pozitifliği saptanmıştır. Preoperatif serum PSA değerleri 10 ng/ml ve altında olan hastaların %21'inde CST saptanırken 10 ng/ml üzeri olan hastalarda ise bu değer %41,9 olarak bulunmuştur (p<0.05). T1c evresindeki hastalarda CTS oranı %20 olarak bulunurken T2 evresindeki hastalarda ise % 40 olarak bulunmuştur (p<0.05). Gleason skoru 7' nin altında olan grupta CST oran %20,8 iken, Gleason skoru 7 ve üzerinde olan grupta %38,4 olarak saptanmıştır (p>0.05). 
Sonuç olarak RRP sonras CST pozitifliği nadir görülen bir bulgu değildir. Çalışmamızda literatür ile uyumlu olarak, artan klinik evre ve PSA değeri ile birlikte CST pozitifliği görülme oranlar anlamlı olarak artmaktadır.

Abstract:
Positive surgical margin (PSM) increases the likelihood of recurrence and progression after retropubic radical prostatectomy (RRP). In this study we aimed to evaluate the relation between PSM and preoperative findings in patients who underwent RRP.
A total of 126 patients who underwent RRP and bilateral lymphadenoctomy between 1998 and 2008 with diagnosis of localized prostate cancer were included in the study. Seventeen patients without a record of PSA and biopsy Gleason score and 9 patients without a record of final pathology were excluded from the study.
The mean age of the patients was 64,6 years and the mean PSA level was 11,5 ng/dl (0,4-69,72 ng/dl). While 46 patients had a Gleason score of less than 7; 54 patients had a Gleason score of 7 or more. Extra prostatic involvement was found in 38, seminal vesical involvement in 14 and lymph node involvement in 2 patients. PSM found in 30 patients. Pathological staging revealed pT2 in 60, pT3a in 23 pT3b in 14 and pT41 in 3 patients. While 13,6% of the patients had PSM in pT2, 52,2% had PSM in pT3a, 57,1% had PSM in pT3b and 66,2 had PSM in pT4a. The rate of PSM in patients with PSA level < 10 ng/ml was 21% and this rate was 41,9% in patients with a PSA level greater than 10 ng/ml (p<0.05). The rate of PSM in patients with T1c was 20% and this rate was 40% in patients with T2 (p<0.05). The rate of PSM in patients with a Gleason score less than 7 was 20,8% and this rate was 38,4% in patients with a Gleason score of 7 or more (p>0.05).
In conclusion, PSM is not rare after RRP. The results of this study confirms increased rates of PSM in patients with higher PSA levels and higher clinical stages which is convenient with the literature.