Bilişsel esneklik temelli gelişim destek programının 60-72 aylık çocukların sosyal bilişsel becerileri ve sosyal duygusal iyi oluşlarına etkisi
The effect of cognitive flexibility based developmental support program on social cognitive skills and social emotional well-being of 60-72 months children
Yazar: EMRULLAH CAN YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM GÖZÜN KAHRAMAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Sosyal biliş = Social cognition ; Sosyal davranış gelişimi = Social behavior development ; Sosyal iyi oluş = Social well being

Özet:
Bu araştırmanın amacı bilişsel esneklik temelli olarak hazırlanan gelişim destek programının 60-72 aylık çocukların sosyal bilişsel becerileri ve sosyal duygusal iyi oluşlarına etkisini incelemektir. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desende tasarlanmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda araştırma 16 kontrol ve 16 deney olmak üzere 32 çocukla yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Bilişsel Beceri Testi (SBBT), Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PERİK) ve araştırmacı günlükleri kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubuna ön testlerin uygulanmasının ardından deney grubuna sekiz hafta boyunca haftada iki gün olacak şekilde 24 oturumluk Bilişsel Esneklik Temelli Gelişimsel Destek Programı (BESTGEDEP) uygulanmıştır. Eğitim günlerine dair araştırmacı günlükleri not edilmiştir. Eğitim sonrası deney ve kontrol grubuna son testler uygulanmıştır. Uygulanan son testlerin analizleri sonucunda SBBT ve PERİK puanlarında deney grubunda yer alan çocuklar lehine anlamlı bir farklılık belirlenmiştir.  Elde edilen farkın deney grubunda yer alan çocuklar lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan kalıcılık analizleri sonucunda ise ortaya çıkan deneysel etkinin kalıcı olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda BESTGEDEP'in çocukların sosyal bilişsel becerilerini ve sosyal duygusal iyi oluş düzeylerini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the impact of a development support program based on cognitive flexibility on the social cognitive skills and socio-emotional well-being of children aged 60-72 months. The study is designed in a pretest-posttest control group quasi-experimental design. Purposive sampling method was used to determine the study group. Accordingly, the research was conducted with 32 children, divided into 16 control and 16 experimental groups. Data collection involved the use of a Personal Information Form, Social Cognitive Skills Test (SBBT), Preschool Social Emotional Well-being and Resilience Scale (PERIK), and researcher logs. Following the administration of pre-tests to both experimental and control groups, the experimental group received a 24-session Cognitive Flexibility-Based Developmental Support Program (CFBDSP) over eight weeks, twice a week. Researcher logs were maintained regarding the training sessions. Post-tests were administered to both experimental and control groups after the intervention. Analysis of the post-test results indicated a significant difference in SBBT and PERIK scores in favor of the experimental group children. It was concluded that the difference observed favored the children in the experimental group. As a result of permanence analyses conducted, it has been determined that the experimental effect observed is permanent. As a result of the research, it was determined that CFBDSP positively affected children's social cognitive skills and socio-emotional well-being levels.