"Eş`âr-ı Âsaf" metin-inceleme-gramer-sözlük
Asaf's poems text-language analisy-dictionary
Yazar: AYSEL NOVRUZOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH DEMİRBİLEK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Asaf = Asaf ; Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Azerice = Azeri language ; Biçimbilim = Morphology ; Dil özellikleri = Language features ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Ses bilgisi = Phonetic ; Şiir = Poem

Özet:
İncelenen metin, Bakü'de bulunan Azerbaycan Millî İlimler Akademisine bağlı, Muhammed Fuzûlî adına El Yazmaları Enstitüsü'nde B-1239 / 2862 arşiv numarası ve "Eş'âr-ı Âsaf" adı ile kayıtlı yazma eserdir. Dîvân, Âsaf mahlası ile şiirler yazan Azerbaycanlı bir şaire aittir. Şairin gerçek isminin bilinmemesi ile beraber, eserin yazılma târihi ve müstensihi de belli değildir. Eser üzerine daha önce herhangi bir bilimsel çalışma yapılmamıştır. 53 varaktan oluşan dîvân, Azerbaycan Türkçesi özelliklerini taşımaktadır. Dîvânda Türkçe şiirlerin yanısıra Farsça şiirler de bulunmaktadır.
Tezimizin amacı, "Eş'âr-ı Âsaf" eserinin ilk bilimsel çalışmasını yapmak ve Türkoloji sahasına yeni bir yazma eser kazandırmaktır. Bu amaçla, tezimizi, dil incelemesi, metnin transkripsiyonu ve sözlük olmak üzere ana bölümler altında inceledik. Dil incelemesinde metnin ses ve şekil bilgisi özelliklerini ortaya koyarak, dönemin dil özelliklerini örneklemeyi amaçladık. Metnin Türkçe yazıçevirimini yaparken, şiirlerde yanlış yazıldığını saptadığımız kelimelerin doğru hallerini gösterip, dipnotlarda orijinal metindeki yanlış yazılmış hallerini not ettik. İnceleme sonucunda vardığımız sonuçları sonuç bölümüne ekledik.

Anahtar Sözcükler: Âsaf, Eş'âr-ı Âsaf, Azerbaycan Türkçesi, Osmanlı Türkçesi, Dîvân Şiiri

Abstract:
The analyzed text is a manuscript registered with the archive number B-1239/2862 and the name "Asaf`s Poems" at the Institute of Manuscripts on behalf of Fuzuli, affiliated with the Azerbaijan National Sciences Academy in Baku. The work belongs to the Azerbaijani poet who wrote poems with the pseudonym Asaf. Along with the fact that the real name of the poet is not known, the date of writing and the composition of the work is also not known. No previous scientific work has been done on the work. Consisting of 53 leafs, the work has the characteristics of Azerbaijani Turkish. In addition to Turkish poems, there are also Persian poems in the work.
The aim of our thesis is to make the first scientific study of "Asaf`s Poems" and to bring a new manuscript to the field of Turcology. For this purpose, we examined our thesis under the main, which are language analysis, transcription of the text and dictionary. We aimed to illustrate the linguistic features of the period by revealing the phonetic and morphological properties of the text in language analysis. While we were translating the text into Turkish, we have showen the correct spelling of the words that we detected to be misspelled, and noted the versions in the text in the footnotes. We have included the points which we reached as a result of our examination in the conclusion. 

Key Words: Asaf, Eshar-i Asaf, Azerbaijani Turkish, Ottoman Turkish, Classical Poetry