Sosyoenformatik yaklaşımdan yaşlılık temalı filmlerde duygu yapısı: Metin madenciliği yöntemi üzerinden bir analiz
The structure of emotions in films with the theme of aging from a socioinformatics approach: An analysis via the text mining method
Yazar: DUYGU ERGÜN TAKAN
Danışman: PROF. DR. KAMİLE OYA PAKER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Yaşlanma algıları yaşlı insanlara karşı toplumsal davranışları ve beklentileri etkileyebileceği gibi, yaşlı yetişkinlerin yaşlanma süreciyle başa çıkma stratejilerini de etkiler. Söz konusu algının inşasında medyanın rolü oldukça büyüktür. Medya iletilerinin bireylerin algıları üzerindeki etkileri, bugüne kadar çok çeşitli yaklaşımlarla teorileştirilmiştir. Medya iletilerinin bireylerin algıları üzerindeki etkisinden hareketle, filmler aracılığıyla üretilen yaşlılık fikrinin, yaşlılığa dair gerçek yaşamdaki anlayışımızı şekillendirdiğini söylemek mümkündür. Bununla birlikte, medya iletilerinin bir olguya dair gerçek yaşamdaki anlayışımızı şekillendirmesi, büyük oranda duygular aracılığıyla gerçekleşir. Yaşlılık temalı filmlerin, yaşlılığa dair gerçek yaşamdaki algımızı hangi duygular aracılığıyla ve nasıl şekillendiriyor olabileceği sorusundan hareketle çalışmamızda, yaşlılık temalı filmlerde kurulan duygu yapısı araştırılmıştır. Çalışmanın amacı, yaşlılığın bir gerçeklik olarak farklı dönemlerdeki değişiminin ve inşasının sinema filmlerine nasıl yansıdığını ve filmler aracılığıyla yaşlılığa dair gerçekliğin hangi duygular odağında kurulduğunu betimleyebilmektir. Bu çerçevede, yaşlı karakterlerin anlatı merkezinde olduğu, yaklaşık bir asırlık zaman dilimi içerisinde çekilen 379 adet sinema filmi, içeriğinin ve izlerkitlenin duygu yapısı açısından metin madenciliği yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçlar tarihsel perspektifte ve ülke sinemaları çerçevesinde, betimsel bir yaklaşımla yorumlanmıştır. Tez çalışmamızın, bir olgu olarak yaşlılığın modern toplumların krizine dönüştüğü bir zamanda, yaşlılık temalı filmlerin, kurulan duygu yapısı bakımından böyle bir krize hizmet edip etmediği ve böylece, bir sanat olarak sinemanın, bireyi özgürleştirme vaadini yaşlı bireyler özelinde gerçekleştirip gerçekleştirmediği konusundaki tartışmalara alternatif bir perspektif sunması beklenmektedir.

Abstract:
Perceptions of aging can influence social behaviors and expectations toward older people, as well as older adults' strategies for coping with the aging process. The media play a significant role in constructing this perception. To date, numerous theories have examined the effects of media messages on individuals' perceptions. Based on the impact of media messages on individuals' perceptions, it is possible to assert that the concept of old age portrayed in films influences our understanding of old age in reality. However, media messages shape our real-world knowledge of a phenomenon through our emotions. Beginning with the question of how and through which emotions films with the theme of old age influence our perception of old age in reality, the structure of emotions established in cinema with the piece of old age has been examined. This study aims to describe how the evolution and construction of old age as a reality in different eras are reflected in film and with what emotions old age as fact is established through cinema. In this context, 379 films shot over a century in which elderly characters are central to the plot were analyzed using text mining in terms of their narrative content and the emotional structure of the target audience. The results were interpreted descriptively from a historical perspective and within the context of country cinemas. Our thesis offers an alternative view to the debates on whether old age-themed films serve a crisis in terms of the emotional structure established at a time when old age as a phenomenon has become a crisis in modern societies and whether cinema as an art fulfills the promise of liberating the individual for elderly individuals.