Küba'da sosyal haklar: Bir sosyal gelişme öyküsünün değerlendirilmesi
Social rights in Cuba: A review of a social development story
Yazar: NAZIM SİNAN ODABAŞI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEBNEM GÖKÇEOĞLU BALCI
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim hakkı = Education rights ; Küba = Cuba ; Küreselleşme = Globalization ; Sağlık hakkı = Health right ; Sosyal gelişme = Social development ; Sosyal haklar = Social rights ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Piyasa ekonomisinin kurallarının hüküm sürdüğü günümüzde, dünyadaki birçok hükümetin sosyal gelişmenin, ekonomik gelişmeyi belirli bir mesafeden takip etmesi gerektiği yönünde genel bir kanısı olduğunu söylemek mümkündür. Sosyal devlet anlayışının yerini, çok ülkeli şirketlere, siyasi temsiliyet niteliği zayıf olan ancak ekonomi yönetiminde söz sahibi olan uluslararası uzmanlık kuruluşlarına bıraktığı küreselleşme çağında, sosyal hakların içeriğinin zayıflamakta olduğu da ortadadır. Daha açık bir ifadeyle, herkesin eşit bir biçimde yararlanabileceği kaliteli eğitim ve sağlık hizmetleri, çalışabilecek durumda olan herkesin güvenceli koşullarda istihdam edilmesi, çalışamayacak durumda olanların ise, yaşam kalitelerinden ve insan onurlarından ödün verilmemesi gibi sosyal gelişme hedefleri, piyasa ekonomisinin rekabetçi koşullarına, sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin garanti altına alınması ve ekonomik istikrarın sağlanması hedeflerine kurban edilmektedir.Küba Cumhuriyeti'nin 1959 Devriminden günümüze kadar uzanan sosyal politika tarihçesi ise, farklı bir öykü anlatmaktadır. Küba'da devrimin ilk yıllarından itibaren sosyal gelişme, ekonomik gelişme ile birlikte ele alınmış, güvenceli istihdam, bütün yurttaşlar için belirli bir standardın altına düşmeyen sağlık ve eğitim hizmetleri, yurttaşların temel maddi ihtiyaçlarının sağlanmasında devlet güvencesi gibi ilkeler süreç boyunca gözetilmiştir. Kübalılar, ülkenin 1990'lı yıllarda yaşadığı büyük ekonomik çöküntü döneminde dahi, işsizlik, temel tüketim maddelerinin eksikliği gibi bir dizi sorunlarla karşılaşsalar da, başta eğitim ve sağlık hizmetleri olmak üzere birçok alandaki sosyal haklarından herhangi bir ücret ödemeksizin yararlanmaya devam edebilmişlerdir. Bu dönemde, Küba sağlık sisteminin, gelişmiş ülkelerin ortalama standartlarını yakalamış ve bazı başlıklarda bunların üzerine çıkmış olması ise, bu öyküyü daha da ilginç kılmaktadır. Küba'daki yüksek sosyal gelişme seviyesinin ardındaki en önemli neden, sosyal olanakların geliştirilmesine devlet tarafından verilen öncelik ve toplumun, sosyal hakların insanların vazgeçilmez hakları arasında yer aldığına olan inancıdır.

Abstract:
In the contemporary world, which is under the rule of the market economy, many governments believe that, protection of social rights and social progress are only secondary to economic development. It is also clear that, the concept of social state or welfare state, is being replaced by multi-national corporations and intergovernmental organizations, that do not rely much on public support but have major influence over economic policies. Social development goals such as free and quality education and healthcare, employment and job security for all those who are able to work and preserving the quality of life and the dignity of those who cannot, have been sacrificied to the competitiveness of the free market economy, and to the goals of ensuring sustainable economic growth and maintaining economic stability.On the other hand, the Cuban social policy experience, which showed little change in the country?s history since the 1959 revolution, tells a different story. From the very beginning, social and economic development have been considered as a whole and principles such as job security, quality education and healthcare for all and state subsidies in main goods, have received constant attention from the state. Altough the Cuban people faced problems of unemployment and shortage of certain consumer goods during the country?s great depression in the 1990?s, they continued to benefit from free education and healthcare. What makes this story more interesting, is the fact that the Cuban healthcare system achieved and in certain aspects even surpassed the healthcare standards of developed countries during this period. The main reasons for the advanced state of social development level that has been achieved in Cuba are, the priority given to the improvement of social conditions by the Cuban State and the belief of the Cuban society in social rights, which should be regarded as a fundamental component of human rights.