PISA 2022 sonuçlarına göre Türkiye başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of Turkey's success in terms of 2022 PISA results
Yazar: DAMLA AKSAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAZİYE TEMİZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin 2022 PISA da aldığı sonuçların matematik, fen ve okuma becerileri alanlarında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla sonuçlar geçmiş PISA döngüleri ile karşılaştırılarak Türkiye'nin 2003 yılında katıldığı ilk PISA uygulamasından son katıldığı 2022 uygulaması dahil toplamda yedi PISA döngüsünde nereden nereye geldiği konusunda ilgililer ve araştırmacılarda farkındalık oluşturması beklenmektedir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden derleme çalışması desende yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2003, 2006, 2009, 2012, 2015, 2018, 2022 yıllarına ait PISA sonuçları ve YÖK tez veri tabanından PISA kelimesi yazılarak ulaşılan 239 yüksek lisans ve doktora tezleri oluşturmaktadır. Erişilen lisanüstü ve doktora tezleri yıllara ve konularına göre tasnif edilmiştir.  

Türkiye ilk defa 2022 PISA da matematik okuryazarlığı, fen okuryazarlığı ve okuma becerileri alanlarının üçünde de uygulamaya katılan tüm ülkeler ortalamasının üzerinde yer almaktadır. Fakat üç alanda da OECD'ye üye 37 ülke ortalamasının altında kalmıştır. Geçmiş PISA döngülerinde yığılmanın 1 ve 2. düzeyde olduğu görülmektedir.  Türkiye 2022 PISA sonuçları incelenip geçmiş döngülerle karşılaştırmalar yapılmıştır ve 2022 yılında Türkiye'nin matematik fen ve okuma becerileri alanında yığılmanın 1 ve 2. yeterlik düzeylerinde kaldığı görülmektedir. 2003 yılından beri yapılan PISA döngülerinde ülkeler arasında başarı sıralamasına bakılarak Türkiye'nin süreçte başarısını arttırdığı görülse de öğrencilerin yeterlik düzeyleri irdelendiğinde, 6.düzeyde öğrenci oranının %0-%1 aralığında olduğu görülmektedir. Bu durum Türkiye'nin başarılı olarak nitelendirilmesine gölge düşürmektedir. Sonuç olarak PISA'da başarıyı arttırmaya yönelik eğitim programlarındaki değişiklik kararlarının da yeterli olmadığını göstermektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the results obtained by Turkey in the 2022 PISA application in the fields of mathematics, science and reading skills. For this purpose, the results were compared with previous PISA cycles and the study is expected to raise awareness among stakeholders and researchers about where Turkey has come from and has been going to in seven PISA cycles in total, from the first PISA application in which Turkey participated in 2003, to the last one in 2022. In the study, compilation study method, which is one of the qualitative research methods, was used. The study group of the research consists of PISA application results for the years 2003-2006-2009-2012-2015-2018-2022 and 239 master's and doctoral theses accessed by typing the word "PISA" from the YÖK thesis database. The accessed graduate and doctoral theses were classified according to years and subjects.

For the first time, in all three areas: mathematical literacy, science literacy and reading skills, Turkey was above average in the 2022 PISA application when all countries participating in the application are taken into account. However, it remained below the average of 37 OECD member countries in all three areas. It is seen that the accumulation was at levels 1 and 2 in the past PISA cycles.  Turkey's 2022 PISA results were examined and comparisons were made with previous cycles, and it was seen that in the 2022 application, the accumulation in Turkey's mathematics, science and reading skills remained at the 1st and 2nd proficiency levels. Although it is seen that Turkey has increased its success in the process by looking at the success ranking among countries in the applications carried out since the 2003 application, when examining the students on the basis of their proficiency levels, the fact that the rate of students at the 6th level is 0%-1% casts a shadow on Turkey's success. These results show that the decisions to change educational programs to aiming to increase success in PISA is not sufficient.