Öğretmenlerin eğitim programı liderlik yeterliliklerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Examination of teachers' curriculum leadership competencies according to some variables
Yazar: HİDAYET SAVAŞ TUNCAL
Danışman: PROF. DR. OKTAY AKBAŞ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik liderlik = Academic leadership

Özet:
Öğretmen ve eğitimcilerin sosyal sorumluluk duygusu ile problem çözme sürecinde meşgul
olmaları istenen bir durumdur. Sınıf içinde ve dışında öğrenme fırsatları oluşturma, bakım
ve ilgi için yollar geliştirme, imkânları artırma için paydaşları harekete geçirme eğitim
programı liderinin görevleri olarak görülmektedir. Öğretmenin, mesleğini etkili ve verimli
olarak yerine getirebilmesi için alanına ilişkin yeterliklere sahip olması gerekmektedir. Bu
araştırmada öğretmenlerin eğitim programı liderlik yeterlikleri belirlenerek, farklı
değişkenler ile yorumlanması amaçlanmıştır. Nicel araştırma deseninde betimsel bir çalışma
olan bu araştırmada örneklem seçiminde ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu
doğrultuda araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Kayseri ve Şanlıurfa ilinde
belirlenen ilkokul ve ortaokulda görev yapan 300 öğretmen ile yapılmıştır. Bu araştırma için
araştırmada görüş bildiren öğretmenlere ait demografik bilgileri elde etmek için kişisel bilgi
formu ve geliştirilen eğitim programı liderliği yeterlik ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin alt
boyutları, anlam için tasarlama, sosyal sorumluluk, dijital çağın sunduğu fırsatı kullanma,
çözüm odaklılık ve değişim ve yeniliklere açık olma olarak isimlendirilmiştir. Elde edilen
bulgularda, öğretmenlerin eğitim programı liderlik yeterliklerinin alt boyutların tamamında
cinsiyete göre anlamlı farklılıklar oluşmamıştır. Anlam için tasarlama, dijital çağın sunduğu fırsatlar ve çözüm odaklılık alt boyutunda özel okulda görev yapan öğretmenler açısından
anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Değişim ve yeniliklere açık olma alt boyutunda
ise araştırmaya katılan öğretmenlerin öğrenim düzeyine göre anlamlı bir farklılık
oluşmuştur. Anlam için tasarlama ve dijital çağın sunduğu fırsatlar alt boyutunda ise hizmet
yılına göre anlamlı farklılıklar oluştuğu anlaşılmıştır. Öğretmenlerin eğitim programı
liderliği yeterlikleri branşlara göre incelendiğinde eğitim programı liderliği
yeterliklerinin alt boyutlarının tamamında anlamlı bir farklılık oluştuğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Teachers and educators are expected to engage in the problem-solving process with a sense
of social responsibility. Responsibilities of an education program leader include creating
learning opportunities both inside and outside the classroom, developing methods for care
and attention, and mobilizing stakeholders to enhance resources. For a teacher to perform
their job effectively and efficiently, they must have the necessary competencies in their field.
This study aims to identify teachers' competencies in education program leadership and
analyze them with various variables. This research, which uses a quantitative descriptive
design, employed a criterion sampling method for selecting participants. The study was
conducted with 300 teachers from elementary and middle schools in Kayseri and Şanlıurfa
during the 2022-2023 academic year. A personal information form and a developed scale for
education program leadership competencies were used to gather demographic data about the
teachers. The sub-dimensions of the scale are named as Designing for Meaning, Social
Responsibility, Utilizing Opportunities of the Digital Age, Solution Orientation, and
Openness to Change and Innovation. The findings reveal no significant gender-based
differences in any of the sub-dimensions of the teachers' competencies in education program
leadership. However, there were significant differences in the sub-dimensions of Designing
for Meaning, Utilizing Opportunities of the Digital Age, and Solution Orientation for teachers working in private schools. Significant differences were also found based on the
teachers' level of education in the sub-dimension of Openness to Change and Innovation.
Additionally, significant differences were observed in Designing for Meaning and Utilizing
Opportunities of the Digital Age based on years of service. When teachers'
curriculum leadership competencies were examined according to the branches, it was
observed that there was a significant difference in all sub-dimensions of curriculum
leadership competencies.