Açık tütünlerdeki başlıca ağır metallerin belirlenmesi
Determination of major heavy metals in unpackaged tobacco
Yazar: GÜLCİHAN AYBİKE DİLEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜMİN POLAT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık ve Biyomedikal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Cıva = Mercury ; Halk sağlığı = Public health ; Kadmiyum = Cadmium ; Kurşun = Lead ; Nikel = Nickel ; Tütün = Tobacco ; Tütün sektörü = Tobacco sector

Özet:
Tütün; bitki yapraklarından elde edilen ve tüm dünyada yasal olarak kullanılabilen, keyif verici en önemli bağımlılık maddelerinden bir tanesidir. Tütün ve tütün mamülleri, birçok hastalığa ve buna bağlı erken ölümlere sebep olması nedeniyle günümüz halk sağlığı problemlerinin başında yer almaktadır. Tütünün herhangi bir fabrikasyon işlemine maruz kalmamış şekline açık tütün denilmektedir. Ülkemizde halen üretimi gerçekleştirilen bu açık tütünlerin kimyasal içerikleri incelendiğinde, karşımıza toksititesi oldukça yüksek olan ağır metaller çıkabilmektedir. Ağır metallerin yarattığı sağlık problemlerinin çoğu ileri derecede tanı ve tedavi olanakları gerektiren kronik hastalıklar ya da kanserlerdir. Bu çalışmada Türkiye'nin 25 farklı bölgesinden toplanan açık tütünlerdeki başlıca ağır metallerin (Cd, Pb, Hg, Ni) analizi yapılmıştır. Hazırlanan tütün numunelerindeki ağır metal miktarları, İndüktif Eşleşmiş Plazma-Optik Emisyon Spektrometrisi (ICP-OES) yöntemi ile ölçülmüştür. Buna göre; Civa (Hg) hiçbir tütün numunesinde tespit edilememiştir. Kurşun (Pb) ise bazı numune örneklerinde tespit edilmiştir. Tütünlerdeki ağır metal değerleri; kadmiyum için, Adıyaman Çelikhan tütününde, 1,04±0,47 mg/kg, Denizli tütününde 1,02±2,76 mg/kg, Diyarbakır tütününde 0,91±2,46 mg/kg olarak tespit edilmiştir. Kurşun değerleri; Adıyaman Kahta tütününde 0,95 mg/kg, Adıyaman Algan tütününde 1,04±0,40 mg/kg olarak belirlenmiştir. Nikel değerleri ise; Hatay Samandağ tütününde 17,68±0,21 mg/kg, Bitlis tütününde 5,35±3,04 mg/kg, Malatya tütününde 1,54±1,12 mg/kg, Muş tütününde 4,88±2,71 mg/kg olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; bazı ağır metallerin tütün örneklerinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenmiş olan kritik düzeylerin üzerinde olması dikkati çekmektedir. Türkiye'de üretilmekte ve satılmakta olan sarmalık kıyılmış tütünlerde üretim ve satış sürecinde denetim yetersizliğinin olduğu, bunun da hem insan sağlığını tehdit ettiği hem de ülke ekonomisine zarar verdiği görülmüştür. Bu konuda kamu kurum ve kuruluşlarının aldığı önlemlere ilaveten toplumun bilinç seviye ve farkındalıklarının arttırılmasının tütün kaynaklı pek çok halk sağlığı sorunu ile baş etmede büyük önem arz ettiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Tobacco is one of the most important addictive substances obtained from plant leaves and can be legally used all over the world. Tobacco and tobacco products cause many diseases and related early deaths, leading to today's public health problems. Tobacco is not exposed to any manufacturing process is called "unpackaged tobacco". When we examine the chemical contents of these unpackaged tobacco production in our country, heavy metals with high toxicity can be produced. Most of the health problems caused by heavy metals are chronic diseases or cancers that require advanced diagnosis and treatment. In this study, the analysis of the main heavy metals (Cd, Pb, Hg, Ni) in unpackaged tobacco collected from 25 different regions of Turkey was performed. Heavy metal quantities in prepared tobacco samples were measured by inductive coupled plasma-optical emission spectrometry (ICP-OES) method. According to this; Mercury (Hg) was not detected in any tobacco samples. Lead (Pb) was detected in some samples. Heavy metal values in tobacco; for cadmium, Adıyaman Çelikhan tobacco was found  1.04±0.47 mg/kg, in Denizli tobacco; 1.02±2.76 mg/kg, in Diyarbakır tobacco was found 0.91±2.46 mg/kg. Lead values were 0.95 mg/kg in Adıyaman Kahta tobacco; 1.04±0.40 mg/kg was found in Adıyaman Algan tobacco. Nickel values were; 17.68±0.21 mg/kg in Hatay Samandağ tobacco, 5.35±3.04 mg/kg in Bitlis tobacco, 1.54±1.12 mg/kg in Malatya tobacco, 4.88±2.71 mg/kg in Muş tobacco. According to the results obtained; it is remarkable that some heavy metals are above the critical levels determined by the World Health Organization in tobacco samples. In the production and sales process of garlic chopped tobacco, which is produced and sold in Turkey, it has been observed that there is insufficient control in production and sales process, which threatens human health as well as damaging the country's economy. In this regard, in addition to measures taken by public institutions and organizations, we believe that increasing the awareness level and awareness of the society is of great importance in dealing with many public health problems caused by tobacco.