Kistik Fibroz Dışı Bronşektazi Hastalarında İnhaler Tedavilerin Solunum Fonksiyonlarına Ve Atak Sıklığına Etkisi
The effect of inhaler treatments on respiratory functions and attack frequency in patients with non-cystic fibrosis bronchiectasis
Yazar: UĞUR FİDAN
Danışman: PROF. DR. AYŞIN ŞAKAR COŞKUN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kistik fibroz dışı bronşektazi hastalarında inhaler tedavilerin solunum fonksiyonlarına ve atak sıklığına etkisinin değerlendirilmesidir.  
Gereç ve Yöntem: Retrospektif dosya taraması şeklinde dizayn edilen çalışmaya Mart 2019-Ocak 2022 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde BT/HRCT ile bronşektazi tanısı almış, 18 yaşından büyük 146 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan hastaların yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi, eğitim durumu, sigara içme durumu, ek hastalıklar, hastalık süresi, bilinen etyolojik faktörler sosyodemografik veriler olarak kaydedildi. Bronşektazi tanısı olan hastaların son 1 yıl içindeki alevlenme sayıları kaydedeildi.Hastaların mMRC skorları belirlenip, BT/HRCT ile mReiff skorlaması yapılarak mReiffclass ile bronşektazi sınıflaması hafif, orta ve ağır olarak  yapıldı. Hastaların solunum fonksiyon değerleri FEV1, FVK ve FEV1/FVK olarak  kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 146 hastanın 90'ı (%61.6) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 56,14±16.22 idi. Ortalama vücut kitle indeksi 26,68±5.21'di. Sigara kullanma durumuna baktığımızda 112'si (%76.7) hiç sigara kullanmamıştı. Hastaların 78'inde(%53.4) bronşektazi etiyolojisi bilinmiyordu. Bilinen etiyolojik nedenlere baktığımız zaman 51'i (%34.9) postenfeksiyöz (pnömoni dışı) nedenlerdi. Hastaların 88'inde (%60.3) ek hastalık mevcut iken, en sık görülen komorbidite astımdı. mMRC dispne ölçeğine göre 66(%45.2) hastanın mMRC skoru ''0''dı. Modifiye Reiff skorlamasına göre yapılan sınıflamada hastaların 91'i (%62.3) hafif bronşektazi olarak sınıflandırıldı. Solunum fonksiyon testine göre yapılan değerlendirmede hastaların 26'sında (%17.8) havayolu obstrüksiyonu vardı. İnhaler kortikosteroid kullanan 93 (%63.7) hasta varken, 32 (%21.9) hasta antikolinerjik kullanıyordu. Hastaların 18'inin (%12.7) son 1 yıl içinde 2'nin üzerinde alevlenme öyküsü vardı. Antikolinerjik tedavi alan hastaların büyük çoğunluğunun (%71.8) mMRC skoru 0 veya 1'di. Hastaların büyük çoğunluğunda solnum fonksiyon testinde obstrüksiyon izlenmezken, son 1 yıl içinde 2 ve altında alevlenme yaşayanların sayısı daha fazlaydı. İnhaler kortikosteroid kullanan hastalarında büyük çoğunluğunun (%76.2) mMRC skoru 0 veya 1'di. Antikolinerjik tedavi alan gruba benzer olarak inhaler kortikosteroid tedavi alan hastaların da büyük çoğunluğunda solnum fonksiyon testinde obstrüksiyon izlenmezken, son 1 yıl içinde 2 ve altında alevlenme yaşayanların sayısı daha fazlaydı. 
Tartışma ve Sonuç: Kistik fibroz dışı bronşektazi hastalarında, inhaler antikolinerjik ve inhaler steroid tedavilerin solunum fonksiyonlarına ve atak sıklığına etkisinin olmadığı görüldü. Kisitk fibroz dışı bronşektazide inhaler tedavilerin solunum fonksiyonlarına ve atak sıklığına etkisi ile ilgili az sayıda literatürün içinde yerini alacak olan bu çalışma, bundan sonra yapılacak çalışmalara ışık tutacaktır.
Anahtar kelimeler: Bronşektazi, inhaler tedavi, fonksiyonel durum

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the effects of inhaler treatment on respiratory functions and exacerbations in bronchiectasis patients with the exception of cystic fibrosis.
Material and Method: Between March 2019 – January 2022, 146 patients older than 18 years, diagnosed as bronchiectasis by HRCT and/or thorax CT, who were evaluated in Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital Chest Diseases Clinic, have been included in this study. Age, sex, body mass index, education, smoking history, comorbidities, known ethiological factors, sociodemographic data  have been recorded of the patients who met the inclusion criteria. Exacerbation counts in the past year have been recorded. mMRC scores and mReiff scores of the patient CTs were determined; patients were classified as mild, intermediate and severe by their mReiff scores. Respiratory functions were recorded as FEV1, FVC and FEV1/FVC.
Results: Of the 146 patients included in our study, 90 (61.6%) were female. Mean age was 56,14±16.22. Mean body mass index was 26,68 ± 5.21. 112 of the patients had no history of smoking. 78 patients (53.4%) had no recollection of their bronchiectasis history. 51 (34.9%) patients among the group whom the ethiological causes known had bronchiectasis due to post-infectious (other than pneumonia) causes. 88 (60.3%) of the patients had at least one comorbidity. The most common comorbidity was asthma. 66 (45.2%) of the patients had an mMRC score of 0. 91 (62.3%) of the patients had classified as mild bronchiectasis based on modified Reiff scoring. 26 (17.8%) of the patients had lower airway obstruction based their respiratory function tests. 93 (63.7%) patients were using inhaled corticosteroids and 32 (21.9%) were using inhaled anticolinergics. 18 (12.7%) of the patients had more than 2 exacerbations in past year. More than half (71.8%) of the patients who were using inhaled anticolinergics had an mMRC score of 0 or 1. Most patients showed no obstruction on their respiratory function test results and most patients had less exacerbations than 2 past year. Similar to the group which were taking inhaled anticolinergic treatment, most of the grup which was taking inhaled corticosteroids showed no obstruction and had exacerbations less than 2 past year. 
Discussion and Conclusion: In bronchiectasis patients excluding cystic fibrosis, inhaled anticolinergics and inhaled corticosteroids had no statistically significant effect on respiratory function tests and exacerbation count. This study which aims to show the effect of inhaler treantment on exacerbations and respiratory functions in cystic fibrosis excluded bronchiectasis patients will pave the way for similar future studies.
     Key words: Bronchiectasis, inhaler treatment, functional status