Abdominal AORT  anevrizması tarama programı
Abdominal aortic aneurysm screening program
Yazar: MEHMET ALİ KOÇ
Danışman: PROF. DR. UĞUR BENGİSUN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Aort = Aorta ; Aort anevrizmaları = Aortic aneurysm ; Aort-abdominal = Aorta-abdominal ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri-kardiyovasküler = Diagnostic techniques-cardiovascular

Özet:
Abdominal aort anevrizması (AAA) kabaca tüm ölümlerin %1'ine, yaşlılar
arasındaki ölümlerin ise %2'sine neden olmaktadır. İleri yaş, erkek cinsiyet ve sigara
AAA için en önemli risk faktörleri arasında sayılmaktadır. AAA çoğunlukla
asemptomatiktir. Genellikle başka bir şikayet için yapılan rutin bir karın
muayenesinde veya bir görüntüleme sırasında insidental olarak saptanır.
Saptanamayan AAA'lar ise rüptür riskiyle karşı karşıyadır. Yüksek oranda
mortaliteye neden olan rüptür ile anevrizmanın çapı arasında korelasyon
bulunmaktadır.
Rüptüre AAA mortalite oranlarının çok yüksek olması ve tedavi edilebilir
olması bu hastalığın toplumda taranmasını gündeme getirmiştir. İngiltere,
Danimarka, Norveç, İsveç ve Avustralya gibi birçok ülkede AAA tarama çalışmaları
yapılmıştır.
Bir pilot çalışma olarak tasarlanan ve 01/07/2013 – 01/07/2014 tarihleri
arasında yapılan çalışmamıza, Keçiören ilçesinde bulunan 62 Aile Sağlığı
Merkezi'nden yönlendirilen 60 yaş ve üzeri 239 erkek gönüllü başvurdu. Çalışmadan
çıkarma kriteri, önceden bilinen AAA olması olarak belirlendi. Başvuranların tümü
çalışmaya dahil edildi. Tüm gönüllülere B-mod ultrasonografi yapılarak en geniş
olduğu yerde infrarenal aortun eksternal (dıştan-dışa) çapı anteroposterior ve
transvers olarak ölçüldü. 11 kişide (%4,6) anevrizma tespit edildi.
Çalışmamızda sigara içme öyküsü olanlarda AAA riskinin arttığı (Odds oranı
12,75; %95 güven aralığı, 1,21 – 134,36), miyokard enfarktüsü ve koroner
anjiyografi öyküsü olanlarda da ayrı ayrı AAA'nın daha sık görüldüğü tespit
edilmiştir. Ayrıca aort AP ve transvers çaplarının boy ile doğru orantılı olduğu
gösterilmiş, DM ve PAH öyküsü olanlarda ise bu çapların daha küçük olduğu
bulunmuştur.
Sonuç olarak çalışmamızda tespit edilen AAA oranı literatür ile uyumludur.
Fakat bu çalışma küçük ölçekli bir pilot çalışma olarak yapıldığından çok daha
büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır. Yapılacak büyük ölçekli çalışmalar
prevalans hakkında daha fazla bilgi sağlayacak ve yapılacak maliyet analizleri ile
meme kanserinde olduğu gibi bir toplum taraması başlatılmasının gerekliliği
anlaşılacaktır.

Abstract:
Abdominal aortic aneurysms (AAA) roughly causes 1% of all deaths and 2%
of deaths amongst elder people. Older age, male gender and smoking are considered
most important risk factors for AAA. AAAs are usually asymptomatic. In general,
AAAs are detected incidentally during a routine abdominal examination or imaging.
If undetected, AAA may cause ruptured aorta. There is a correlation between the
diameter of aneurysm and rupture rate.
Because of AAA is a curable disease and has high mortality rate when
ruptured, screening studies were performed in many countries such as England,
Denmark, Norway, Sweden and Australia.
Through 62 family health centers located in Keçiören county, 239 male
volunteers aged 60 years and over were admitted our research which is designed as a
pilot study between 01/07/2013 – 01/07/2014. Only exclusion criteria was known
AAA. All attendants were included. All volunteers were scanned with B-mode
ultrasonography and widest external aortic diameters were measured
anteroposteriorly and transversely. Aneurysm were detected in 11 volunteers (4,6%).
In our study, a history of smoking has been found to increase the risk of AAA
(Odds ratio 12,75; 95% CI, 1,21 – 134,36) and AAA has been found to be more
frequent in subjects with a history of myocardial infarction and coronary
angiography separately. In addition to this, AP and transverse aortic diameters have
been shown to proportional to height, but in subjects with a history of diabetes and
peripheal arterial disease, it was found that AP and transverse diameters were
smaller.
In conclusion, our findings were compatible with the literature. However this
research was performed as a pilot study, there is a need of larger studies. Thus larger
studies will provide important information about the prevalence of the disease and
the cost-effectivity of a whole population screening programme.