Hemşirelik öğrencilerine verilen farmakovijilans eğitim programının öğrencilerin bilgi düzeyi ve tutumlarına etkisi
Effect of pharmacovigilance education programme on knowledge and attitude of nursing students
Yazar: TANSEL BEKİROĞLU ERGÜN
Danışman: DOÇ. DR. MEDET KORKMAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Eğitim programları = Education programs ; Farmakovijilans = Pharmacovigilance ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Hemşirelik Öğrencilerine Verilen Farmakovijilans Eğitim Programının Öğrencilerin Bilgi Düzeyi ve Tutumlarına Etkisi
Amaç: Hemşirelik öğrencilerinin farmakovijilansa dair bilgi ve tutumlarını değerlendirmek ve eğitimin bunlara etkisini ortaya koymaktır.
Materyal ve Metod: Hemşirelik öğrencilerinde (n=372) anket kullanılarak yapılan bu çalışma gözlemsel, enine-kesitli ve yarı-deneysel, girişimsel bir çalışmadır. Eğitim öncesinde öğrencilerden sosyodemografik veriler ve farmakovijilansa dair bilgi ve tutum durumları ile ilişkili soruları cevaplamaları istenmiştir. Akabinde sözel slayt sunumu ile farmakovijilans konusunda her sınıfa ayrı olarak yüz yüze grup eğitimi verilmiştir. Ardından tekrar bilgi ve tutum anketini doldurmaları istenmiştir.
Bulgular: Tüm öğrencilerin bilgi durumu toplam puanlara göre, eğitim öncesi (medyan=4) ve sonrası (medyan=18) istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmektedir (p=0.0001). Advers İlaç Reaksiyonları (AİR) terimini bilenlerin yüzdesi eğitim öncesi 16.93 iken eğitim sonrası 88.17 olmuş (p=0.0001), farmakovijilans terimi farkındalık yüzdesi eğitim sonrasında 12.36'dan 83.60'a çıkmıştır (p=0.0001). Tutum durumlarının da tüm öğrencilerde ve sınıflar ayrı ayrı incelendiğinde eğitim öncesi sorulara verilen olumlu yanıt oranlarının büyük oranda düşük olduğu ancak eğitim sonrasında olumlu yönde değiştiği saptanmıştır. Öğrencilerin %37.09'u AİR'lerin önlenmesi, tanınması, tedavisi ve bildirilmesinin çok önemli ve gerekli olduğunu düşünürken, eğitimden sonra bu oran %96.23 olmuştur (p=0.0001).
Sonuç: Öğrencilerin bilgileri ve tutumları başlangıçta yetersiz olsa da eğitim en azından kısa dönemde hem bilgiyi hem de tutumu büyük ölçüde iyileştirmiştir.


Anahtar kelimeler: Advers İlaç Reaksiyonu; Eğitim; Farmakovijilans; Hemşirelik Öğrencileri

Abstract:
Effect of Pharmacovigilance Education Programme on Knowledge and Attitude of Nursing Students
Aim: To evaluate the knowledge and attitude of nursing students regarding pharmacovigilance and reveal the effect of education on these items.
Material and Method: This was an observational, cross-sectional and quasi-experimental interventional study that was performed on nursing students (n=372) by a questionnaire. Before the education, participants responded the sociodemographic questions and those associated with knowledge and attitude of pharmacovigilance. Afterwards, a face-to-face group education on pharmacovigilance via a verbal slide presentation technique was given to each class. After the education, volunteers filled out the questionnaire regarding knowledge and attitude.
Results: When the total points of knowledge of total students was assessed, median scores after (18) and before (4) the education was significantly different (p=0.0001). In this regard, the percentage of those who were aware of the ADR was only 16.93 before and 88.17 after the education (p=0.0001) and percentage of pharmacovigilance awareness came from 12.36 to 83.60 after the education (p=0.0001). When the state of attitude in the whole students and in those from different classes were evaluated, positive response ratios to the questions were lower before but affirmatively changed after the education. Only 37.09% of the volunteers agreed that prevention, recognition, treatment and reporting of ADRs are crucial and necessary, the percentage of which shifted to 96.23 after the education (p=0.0001).
Conclusion: Although the state of knowledge and attitude of the students were low at the beginning, education greatly improved both knowledge and attitude at least within the short period.

Keywords: Adverse Drug Reaction; Education; Pharmacovigilance; Nursing Students