Takım tezgahlarında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerininbelirlenmesi ve fine-kinney yöntemiyle örnek risk analiziçalışması /
Yazar: UYGUR ALAGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYDIN KIVANÇ
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kazalar = Accidents
Dizin: Kazalar = Accidents ; Konvansiyonel takım tezgahları = Conventional machine tools ; Riske maruz değer = Value at risk ; Riskten korunma = Protection from risk

Özet:
Bu tez çalışmasında ilk olarak makine-metal sektöründe kullanılan takım 
tezgâhlarında Özellikle iş sağlığı ve güvenliği alanında işkolunda meydana gelen iş 
kazası, muhtemel tehlike ve riskler ile mevzuata konuyla ilgili bilgilere ayrıntılı şekilde 
değinilmiştir.
Bu araştırmada, risk değerlendirme aracı olarak Fine-Kinney yöntemi tercih edilmiştir.
Makine-metal işletmesinde torna, freze, matkap, pres ve taşlama takım tezgâhları, acil 
durum ve ekipmanları, basınçlı hava, elektrik, işyeri ortam faktörleri, vinçler, forkliftler
ve transpaletler gibi kaldırma iletme araçları ve kimyasal maddelerle İlgili faaliyetler 
esnasında İş sağlığı ve güvenliği kapsamında, tehlike ve risklerin tespit edilmesi ve bu 
risklere karşı gerekli önlemlerin alınması hedeflenir. Alınabilecek önlemlerin ortaya 
konulması hedeflenmiştir. Mevcut tehlike ve riskler belirlenmiş; ardından, düzeltici ve 
önleyici faaliyetler ile kalan riskler ele alınarak sonuçlar değerlendirilmiştir Sonuç 
olarak takım tezgâhlarında acil durdurma butonu gibi durdurma sistemlerinin 
çalışmaması, ışık perdesi, sensör veya emniyet sivici gibi emniyet ekipmanlarının 
operatör veyahut ekip liderleri tarafından iptal edilmesi, döner ve hareketli bölgelere 
erişime açık alanların bulunması, göze çapak kaçması, göze soğulma sıvılarının 
kaçması, vücuda soğutma sıvılarının temas etmesi, elektrik panolarında uygun değerde 
kaçak akım koruma rölesinin olmaması, ramakkakla vakalarının bildirilmemesi ve 
elektrik bu alanlar en yüksek risk taşıyan faaliyetler olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, 
gerekli düzenlemeler gerçekleştirilmiş ve sektör paydaşlarına yönelik çözüm önerileri 
geliştirilmiştir.
 Anahtar Kelimeler: Makine-metal, İş sağlığı ve güvenliği, Takım tezgâhı, Finekinney

Abstract:
In this thesis study, firstly, work accidents, possible hazards and risks that occur in 
the sector, especially in the field of occupational health and safety in machine tools used 
in the machine-metal sector, and related information on the subject of legislation were 
discussed in detail. In this research, the Fine-Kinney method was preferred as a risk 
assessment tool. It was aimed to determine the hazards and risks related to occupational 
health and safety during activities related to lathe, milling, drilling, press and grinding 
machine tools, emergency and equipment, compressed air, electricity, workplace 
environmental factors, lifting and transfer vehicles such as cranes, forklifts and pallet 
trucks and chemical substances in the machine-metal enterprise and to reveal the 
precautions that can be taken against these risks. Existing hazards and risks were 
determined; Afterwards, the remaining risks were addressed with corrective and 
preventive actions and the results were evaluated. As a result, the failure of stopping 
systems such as emergency stop buttons on machine tools, the cancellation of safety 
equipment such as light curtains, sensors or safety switches by the operator or team 
leaders, the presence of open areas to access to rotating and moving areas, burrs in the 
eyes, cooling fluids in the eyes, contact of cooling fluids to the body, the absence of 
leakage current protection relays of appropriate value in electrical panels, failure to 
report near-miss incidents and electricity were determined as the activities with the 
highest risk. In this direction, the necessary arrangements were made and solution 
suggestions were presented to the stakeholders of the sector.
Key Words: Machine-metal, Occupational health and safety, Machine tool, Finekinney