Baş sallama duyu organizasyon testinin (BS-DOT) üç düzlemde test-tekrar test güvenilirliğinin araştırılması ve yaşa özgü farklılıkların incelenmesi
Investigation of test-retest reliability of the head-shake sensory organization test (HS-SOT) in three planes and age-specific differences
Yazar: NAZMİYE AKGÜN
Danışman: PROF. DR. CEM MEÇO
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Denge = Equilibrium ; Duyular = Sensation ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kafa = Head ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Sensörler = Sensors ; Vestibül = Vestibule ; Vestibüler fonksiyon testleri = Vestibular function tests

Özet:
Vizüel, proprioseptif ve vestibüler duyular dengenin korunması için gerekli bilgi kaynaklarıdır. Günlük yaşamda karşılaştığımız durumları simüle ederek denge fonksiyonunu test eden temel yöntem, duyu organizasyon testidir (DOT). Vestibüler kompanzasyon geliştirmiş olup semptomları devam eden hastalarda DOT duyarlılığının yetersiz kalması nedeniyle "Baş Sallama Duyu Organizasyon Testi (BS-DOT)" geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı herhangi bir vestibüler şikâyeti olmayan bireylerde BS-DOT'un üç düzlemde (yaw, pitch, roll) test-tekrar test güvenilirliğini araştırmak ve yaşa özgü farklılıkları tespit ederek teste ait klinik normatif veri oluşturmaktır. Çalışmaya alınan 20-64 yaş arası 80 gönüllü katılımcı yaş aralıklarına göre üç gruba ayrılmıştır; Grup 1: 20-39 yaş (n=30), Grup 2: 40-49 yaş (n=30), Grup 3: 50- 64 yaş (n=20). BS-DOT'un test-tekrar test güvenilirliğini araştırmak için Grup 1 ve Grup 2'den 10'ar kişi, Grup 3'ten 7 kişi olmak üzere 27 katılımcı bir hafta sonra yeniden değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, yaş grupları arasında BS-DOT skorları anlamlı farklılık göstermemiştir. Baş hareketlerinin dengeyi etkilediği ve bireylerin pitch düzlemindeki denge performanslarının diğer düzlemlere göre düşük olduğu saptanmıştır. İlk test ve tekrar test BS-DOT ortalama skorlarının karşılaştırmasına göre yalnızca BS-DOT 5 skoru ikinci değerlendirmede anlamlı olarak artmış ve bu artış 1. Grupta pitch düzleminde, 3. Grupta yaw düzleminde ortaya çıkmıştır. Uygulamalar arası anlamlı skor değişimi gözlenen durumların ICC'ye göre güvenilirlik düzeyi ise her iki grup için de "orta-iyi" düzeye karşılık gelmektedir. Yapılan değerlendirmelere ek olarak ilgili yaş grupları için BS-DOT'un üç test düzlemine ait klinik norm değerleri oluşturulmuştur. Sonuç olarak BS-DOT ile ilgili literatürde bildirilen eksikliklerden yola çıkarak yürüttüğümüz çalışmamızın baş dönmesi ve/veya denge bozukluğu yaşayan hastaların değerlendirme ve takip süreçlerine katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
The visual, proprioceptive and vestibular senses are essential sources of information for maintaining balance. The basic method that tests the balance function by simulating the situations which we encounter in daily life is the sensory organization test (SOT). "Head Shake Sensory Organization Test (HS-SOT)" has been developed due to insufficient SOT sensitivity in patients who have developed vestibular compensation and whose symptoms continue. The aim of this study is to investigate the test-retest reliability of the HS-SOT in three planes (yaw, pitch, roll) in individuals without any vestibular complaints and to establish clinical normative data of the test by detecting age-specific differences. Eighty volunteer participants aged 20-64 years included in the study were divided into three groups according to their age ranges; Group 1: 20-39 years (n=30), Group 2: 40-49 years (n=30), Group 3: 50-64 years (n=20). To investigate the test-retest reliability of the BS-DOT, 27 participants, 10 each from Group 1 and Group 2, and 7 participants from Group 3, were re-evaluated one week later. HS-SOT scores did not differ significantly between age groups, according to the study's findings. Head motions have been found to impair postural stability, and individuals' balance performance in the pitch plane is poorer than in other planes. According to the comparison of the mean scores of the first test and retest HS-SOT, only the HS-SOT 5 score increased significantly in the second evaluation, and this increase occurred in the pitch plane in Group 1 and in the yaw plane in Group 3. Per the ICC, the reliability level of the cases in which significant score changes were observed between the test sessions corresponds to the "moderate-good" level for both groups. In addition to the evaluations, clinical norm values for the three test planes of the HS-SOT were established for the relevant age groups. As a result, we think that our study, based on the deficiencies reported in the literature on HS-SOT, will contribute to the evaluation and follow-up processes of patients with dizziness and/or balance disorders.