Sorumluluk sigortalarının sağlık sektörü bileşenleri üzerindeki koruyuculuğu
Protection of responsiblity insurance on health sector elements
Yazar: SEDA ÇALIŞKANER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLYAS ÇELİKTAŞ
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Sağlık sektörü = Health sector ; Sigorta = Insurance ; Sigorta hukuku = Insurance law ; Sigorta işlemleri = Insurance transactions ; Sigorta sistemi = Insurance system ; Sorumluluk sigortası = Liability insurance ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law

Özet:
Borçlar hukukumuzun genel hükümleri uyarınca malvarlığında ortaya çıkabilecek zarar türlerinden biri pasifte çoğalmadır. Bu tür zararlara karşı sorumluluk sigortası çeşitleriyle güvence verilebilmektedir. Malvarlığının pasifinde artış rizikosu taşıyan kişi bu yol ile sigorta koruması sağlayabilecektir. TTK md. 1473 ve devamı sorumluluğun nasıl kurulacağını değil sorumluluğun kurulduğu hallerde sigorta ilişkisine uygulanacak kuralları düzenlemiştir.  Sorumluluğun hangi hallerde doğacağı ise sorumluluk sigortaları genel şartları ile düzenleme yoluna gidilmiştir.
Günümüzde Sorumluluk sigortaları hayli çok sayıda ve her biri ayrı genel şartlara tabi olduğundan hayli ayrıntılı düzenlemelere haizdir. işlevselliği açısından irdelendiğinde ise uygulamacının işinin çok zor olduğu görülmektedir. Zira hayli ayrıntılı ve hayli karmaşık bir şekilde düzenlenmiş olan ve dahi sürekli yasal düzenlemeler ile aralarından maddeler seçilerek değişikliklere gidilen bir alanda fiili işlevselliğin yüksek olması mümkün görülmemektedir. Bu sebeple çalışmamız sadece akademik araştırmalar ve teorik bilgiler ile sınırlandırılmamış; akademik araştırma ve teorik bilgilerin yanı sıra uygulamaya da ışık tutabilecek, yenilikler düşündürecek uslup ve sistematikte hazırlanmıştır.
1219 sayılı Tababet ve Şuaba- tı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ek 12. Maddesinin 30.07.2010 tarihinde yürürlüğe girmesiyle Tııbı Kötü Uygulamaya ilişkin Sorumluluk Sigortası zorunlu sorumluluk sigortası haline getirilmiş, ilgili sigorta poliçesine sahip olmayan her bir kişi için 5.000,00 TL idari para cezası öngörmüştür. Ancak, ilgili sigorta kapsamına;kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rücular dahildir. Bu durumda yardımcı sağlık personelinin tıbbi hizmetlerinden dolayı verdiği zararlar bahse konu sigorta kapsamında değildir. 
Sağlık sektörünün ekonomik hayattaki yeri ve önemi  kadar toplum üzerindeki sosyolojik ve psikolojik önemi de büyüktür. Bireyler kendilerinin, ailelerinin kısacası çevresindeki her canlının sağlıklı olmasını isterler ve önceliklerinde her zaman sağlıklı olmayı tutarlar. Bireylerin bu isteklerini karşılamak üzere çalışan sağlık sektörü bileşenleri de en nihayetinde insandır ve sadece kendi eylem ve hareketleriyle hizmet vermemektedirler. Diğer bir anlatımla birbiriyle iç içe geçmiş çok sayıda faktör bir araya gelerek sağlık sektörünü oluşturur ve birinin kötü uygulaması diğerine de yansır. Bu kötü uygulamanın sebepleri de çok değişken olabilmektedir. Örneğin sağlık personelinin yaşı, cinsiyeti, evli olup olmadığı, çocuk sahibi olup olmadığı, çalışılan kurum ve buna benzer bir sürü içsel sebep mevcut olduğu gibi  devletlerin sağlık bileşenlerine sağladıkları imkanların kısıtlılığı, nöbet saatleri ve koşulları, malzeme eksikliği, fiziksel ve steril ortamların yetersizliği, mesleki gelişimleri destekleyici eğitimlerin desteklenmemesi, çalıştıkları ortamda biyolojik, kimyasal, çevresel, fiziksel ve psikolojik risklere maruz kalmaları gibi bir sürü de dışsal sebep vardır.  Yapılan bir araştırmaya göre bir üniversite hastanesinde, hemşirelerin, servis sorumlu hemşirelerinin görev, yetki ve sorumluluklarını tam olarak bilmedikleri, servis sorumlu hemşirelerine ait bazı görevleri büyük ölçüde hemşirelik dışındaki guruplara mal ettikleri saptanmıştır. 
Sadece hekim, diş hekimi, tıpta uzmanların kötü uygulamalarına karşı sigorta zorunluluğu getirilmesi, sağlık bileşenlerinin ne denli çok sayıda ve yükümlüklerinin ne kadar birbiriyle iç içe olduğunun görmezden gelindiğinin göstergesidir. Bu hususa dikkat çekmek amacıyla çalışmamızda sağlık sektörü bileşenleri olabildiğince ayrıntılı incelenmiştir. Bu bileşenlerin tümünü kapsar şekilde zorunlu bir sorumluluk sigortası öngörülmesi ve dahası daha fazla koruma dileyenlerin yaptırabilecekleri bir mesleki sorumluluk sigortası klozu düzenlenmesi hem toplum sağlığı için hem de sağlık sektörü bileşenlerinin mesleğini baskı ve stresten uzak icra etmesi için ivedi ve zaruridir.

Abstract:
In accordance with the general provisions of Code of  Obligations a kind of damage to the property is escalation of the liabilities. Liability insurances can provide security to these kind of damages. Any person who entartains a risk of escalation of the liabilities at his property may have a protection of insurance by this way. Article 1473 and consequent articles of Turkish Code of Commerce does not establish how the liabilities and/or responsibilities incurred , itregulates the rules applicable to the insurance relationship after entering into a liability. The answer of the question under which circumstances a liability is incurred is regulated under the general terms of the liability insurances. 
As there are various liability insurances and each one has different general terms ,at the present day, they contain very detailed regulations.Correspondingly ,when it is examined from the perspective of functionality, it is crystal clear that practitioners have a very hard work in this respect.This is a field which is already quite complex and regulated with details and yet with continuous new regulations on the articles of the current legislation it is nearly impossible to have a real functionality. For this reason , our study is not limited with academic investigations and theoretical information ; in addition to academic investigations and theoretical information this study is prepared also for practice. 
By AdditionalClause No.12 of Code of Performance of MedicineLawand it'sBranches  (No. 1219) ,which'seffectivedate is 30.07.2010,compulsoryinsurance of liabilityformedical malpractice is amended as  compulsoryliabilityinsurance, andrelatedpersonswho does not haveinsurancepolicyaresubjectto an administrativefine of  5.000,00 Turkish Liras afterthisregulation.
Claims due to malpractice of medical doctors , dentists , specialists in accordance with the medical legislation who are workers of the public health facilities and recourse of the same falls within the scope of liability insurance. In this case assistance medical personel's , i.e.nurses, technicians , damages caused at the time of medical services are not under the cover of insurance. 
Health Care Industry's place and importance in the economy is undeniable, however it's sociological and psychological impact on the society is as much as important as on the economy. Individuals want them, their family ,  in brief every creature around to be healthy and their priority is to be healhty everytime.Actors of health care industry who fulfills indivual's demands are human beings and they serve with their actions and activities.In other words , lots of elements generates this industry and one's malpractice/faulty action reflects the other one .Malpractice's reasons can be various. For instance there are internal reasons i.e.age of actors' of medical science, gender , marital statusof the same and corporation that is being worked ; and external reasons like  narrow circumstances of the state , working hours and conditions , lack of medical supply , absence and/or lack of education for professional development , biological , chemical , environmental , physical , psychological risks at the field of activity. According to a study , nurses resposible of a service at a university hospital does not have the full knowledge of their duty , authority and responsibility and attribute their roles to other groups other than nurses.
Making liability insurance compulsory only formedical doctors , specialists in accordance with the medical legislation and dentists against malpractice , despite lots of elements generating health care industry and all related with other , shows that speacial position of this sector is disregarded. In order to receive attention to this situation , elements of health care industry is studied as much as possible. It is urgent and necessary to regulate the compulsory liability insurance to cover all the elements of the medical services and make it possible to have a more comprehensive liability clause for  the ones who seeks more cover in order to let them to exercise their profession without pressure and unnecessary stress.