İnfertilite tedavisi gören bireylerin güçlendirme yaklaşımı temelinde incelenmesi: İzmir-Manisa örneği
Investigating infertile individuals in treatment based on empowerment approach: Case of İzmir and Manisa
Yazar: İMRAN ALTINTOP
Danışman: DOÇ. DR. BEDRETTİN KESGİN
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Güçlendirme = Empowerment ; Kısırlık = Infertility ; Tedavi = Treatment

Özet:
İnfertilite hayatı tehdit eden bir sağlık sorunu değildir ancak çocuk sahibi olmaya yüklenen anlamdan dolayı bireyler için stres veren bir deneyim olabilmektedir. Ayrıca bireyler infertilite tanısı almanın yanında tedavi sürecinde psikolojik, ekonomik, sosyal ve ilişkisel sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Literatürde infertilite deneyiminin ele alınışında ağırlıklı olarak olumsuzluklara vurgu yapan yaklaşımlar dikkat çekmektedir. Bu çalışmada yaşadıkları olumsuzlukların yanında infertil bireylerin tanı ve tedavi sürecindeki deneyimlerinin, başa çıkma becerilerini şekillendiren, güç ve kaynaklarına vurgu yapan güçlendirme yaklaşımı temelinde incelenmesi amaçlanmaktadır. Bireyi psikolojik, sosyal, ilişkisel ve ekonomik boyutlarda etkileyen infertilite deneyiminin Türkiye'de sosyal hizmet literatüründe yeteri kadar ele alınmadığı görülmektedir. Farklı disiplinlerde yapılan çalışmalar da infertilite deneyiminin bütüncül bir şekilde ele alınışından yoksundur. Bu nedenle bu çalışma sosyal hizmet literatüründe önemli bir yeri olan ancak daha fazla ele alınmaya ihtiyaç duyan güçlendirme yaklaşımı ve infertilite deneyiminin bütüncül bir değerlendirmesini sunmakta ve önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. 
Bu araştırmada bireylerin deneyimleri karma yöntemle araştırılmıştır. Çünkü infertilite ve tedavisi psikolojik, ilişkisel, sosyal ve ekonomik anlamda değerlendirilmesi gereken çok boyutlu bir süreçtir. Bireylerin tanı ve tedavi sürecinde farklı bağlamlardaki deneyimleri, güç ve güçsüzlükleri derinlemesine görüşmeler yoluyla araştırılmıştır. Diğer yandan bireylerin kaygı, psikolojik dayanıklılık ve başa çıkma stratejilerini ölçmek için Durumluk/Sürekli Kaygı Envanteri, Başa Çıkma Yolları Ölçeği ve Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Derinlemesine görüşmeler sadece kadınlarla yapılırken ölçek formları ise hem kadınlara hem de erkeklere uygulanmıştır. Derinlemesine görüşmeler Dedoose, ölçekler ise SPSS IBM analiz programları ile analiz edilmiştir. Nicel veri için regresyon, korelasyon ve çeşitli ortalama karşılaştırma analizleri yapılmıştır. Derinlemesine görüşmeler bu çalışmada karma yöntemin baskın olan verisi iken ölçeklerden elde edilen bulgular derinlemesine görüşmeleri desteklemek amacıyla kullanılmıştır. 
Derinlemesine görüşmelerden dört tema ortaya çıkmıştır. Bunlar: "Tanı ve tedavi sürecinin psikolojik ve duygusal boyutu", "Tanı ve tedavi sürecinin eşler arası ilişki boyutu", "Tanı ve tedavi sürecinin sosyal ilişki boyutu" ve son olarak "Tanı ve tedavi sürecinin ekonomik ve toplumsal boyutu"dur. Bu temalar üzerinden "Genel Değerlendirme" bölümünde nicel veri bulguları ve görüşmeler değerlendirilmiş ve böylece iki yöntem birleştirilmiştir. Güçlendirme yaklaşımı infertilite deneyimi açısından son bölümde detaylı olarak ele alınmış, ayrıca infertil bireylerin sunulacak danışmanlık hizmetlerine dair öneriler güçlendirme yaklaşımı açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
Infertility is not a life threatening health problem, but it can be a stressful experience for the individuals because of attributing a meaning to having a child. In addition to being diagnosed with infertility, individuals also face psychological, economic, social and relational problems during the treatment process. In the literature, approaches that emphasize the negativities predominate in the infertility experience. In this study, in addition to the problems that they experience; it is aimed to examine the experiences of infertile individuals during the diagnosis and the treatment on the basis of the empowerment approach which emphasizes the strengths and resources that shape individuals' coping skills. It appears that, the infertility experience which affects individual psychologically, socially, relationally and economically has not been addressed sufficiently in the social work literature in Turkey. Studies conducted in different disciplines also lack a holistic view of infertility experience. For this reason, this study presents holistically the evaluation of infertility experience and the empowerment approach which has an important place but needs to be more addressed in the social work literature. To that end it fills a significant gap.
The study investigates the experiences of infertile individuals with mixed methods. Because infertility and its treatment are multidimensional process that need to be assessed psychologically, relationally, socially and economically. Experiences, power and weaknesses of individuals in different contexts during the diagnosis and treatment process were investigated by in-depth interviews. On the other hand; State / Trait Anxiety Inventory, Ways of Coping Questionnaire, and Connor-Davidson Resilience Scale are used to measure anxiety, resilience and coping strategies of individuals. In-depth interviews were done only women, while scale forms were filled by both men and women. In-depth interviews were analyzed with Dedoose and scales with SPSS IBM analysis programs. Regression, correlation and various mean comparison analyzes were performed for quantitative data. The in-depth interviews were the dominant method, while the findings obtained from the scales were used to support in-depth interviews in this study.
In-depth interviews revealed four themes. These are "Psychological and emotional dimension of diagnosis and treatment process", "Couple relations dimention of diagnosis and treatment process", "Social relations dimention of diagnosis and treatment process" and finally "The economic and community dimensions in diagnosis and treatment process". In terms of these themes, interviews and quantitative findings were evaluated in "The General Evaluation" section and so the two methods were combined. Empowerment approach has been discussed in details in the last section in terms of infertility experience; and the suggestions for the counseling services to be presented to infertile individuals have been discussed according to empowerment approach.