Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi'nin dilsel eşdeğerlik,geçerlik ve güvenirlik çalışması
Study on the linguistic equivalence, validity and reliability of the Playground Observation Checklist
Yazar: NIVART KARİN ATAOĞLU
Danışman: PROF. DR. BARIŞ KORKMAZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Engelli çocuklar = Disabled children ; Eşdeğerlik = Equivalency ; Geçerlik = Validity ; Gözlem = Observation ; Güvenilirlik = Reliability ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Sosyal gelişme = Social development ; Troxell Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi = Troxell Playground Observation Checklist ; Özel eğitim = Special education ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırmada Ingram ? Troxell Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi'nin dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ölçek, çocukların iletişim ve sosyal etkileşim davranışlarının okuldaki serbest oyun ortamında gözlenmesi yolu ile otizmin ayırt edilmesi amacı ile geliştirilmiştir. Ölçek otizm tanısında diğer ölçekler ile birlikte tanıyı destekleyici bir araç olarak ve uygulanan programların etkililiğini test etmek amacı ile kullanılabilir.Araştırma kapsamında 5-12 yaş aralığında, 22 otizm, 21 zihin engeli tanısı olan ve 27 normal gelişen olmak üzere toplam 70 çocuk gözlenmiştir.Dilsel eşdeğerlik için ölçek üç profesyonel çevirmen ve araştırmacı tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir. Bu çeviriler bir araya getirilerek geçici bir Türkçe metin oluşturulmuştur. Oluşturulan geçici Türkçe metin 5 özel eğitim alanı uzmanı tarafından incelenmiş ve öneriler doğrultusunda düzeltilmiştir. Düzeltmeler yapılan Türkçe metin farklı bir profesyonel çevirmen tarafından geri çeviri yöntemi ile tekrar İngilizce'ye çevrilmiştir. Elde edilen İngilizce metin incelendiğinde bir anlam bozukluğu görülmemiş ve oluşturulmuş Türkçe metin kullanılmıştır.Ölçeğin otizmi olan çocukları zihin engeli olan ve normal gelişenlerden ayıt etme güvenirliği oldukça yüksek bulunmuştur (Cronbach's Alfa = 0,878). Gözlemciler arası güvenirlik ve aynı gözlemci tarafından aynı çocuk için iki farklı zamanda yapılan gözlem güvenirliği %100 bulunmuştur. Gözlemciler arası ve iki farklı gözlem arası yüksek güvenirlik elde edilmesinde ölçeğin kısa, basit ve anlaşılır maddelerden oluşmasının etkili olduğu düşünülmektedir.Ölçüt geçerliği kapsamında ABC ? Otizm Davranış Kontrol Listesi kullanılarak benzer ölçek geçerliği çalışması yapılmıştır. Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi'nden alınan puanlar ile ABC ölçeğinden alınan puanlar arasında %81 düzeyinde negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,01). İlişkinin negatif yönlü oluşu; Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi'nde puan düştükçe, ABC ölçeğinde ise puan yükseldikçe otizm özelliklerinin görülmesinden kaynaklanmaktadır. Buna göre Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi benzer ölçek geçerliğine sahiptir.Ölçeğin Türkiye kesme puanı 5 olarak bulunmuştur. ROC analizi sonucu en uygun duyarlılık (%91) ve özgüllük (%92) değerleri 5 kesme puanı için gözlenmiştir. Buna göre, Ingram - Troxell Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi'nden 5 ve altında puan alan çocukların otizm özellikleri taşıdıkları söylenebilir.Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi'nin otistik çocukları yüksek oranda ayırt etme gücünün çocukların doğrudan gözlenmesi ve otizmde öncelikli problem alanlar olan sosyal ve iletişim becerilerine odaklanıyor olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir.Ölçek uygulanan grupların Oyun Alanı Gözlem Kontrol Listesi puanları ile demografik özellikleri (otizm tanısı olanlar için yaş, cinsiyet, anne baba eğitim durumu, annenin çocuk sahibi olma yaşı, kardeş sahibi olma, ilk tanı yaşı, bireysel eğitime başlama yaşı, bireysel eğitimin sürekliliği, okul öncesi eğitimi almış olma, normal sınıfta kaynaştırma ? özel eğitim sınıfında bulunma; zihin engeli olanlar için yaş, cinsiyet, zihin engeli düzeyi ve normal sınıfta kaynaştırma ? özel eğitim sınıfında bulunma; normal gelişenler için yaş ve cinsiyet) arasında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır.

Abstract:
The study was conducted for the linguistic equivalence, validity and reliability of the Ingram ? Troxell Playground Observation Checklist. The checklist is developed to differentiate children with autism from children with mental retardation and typical development. The checklist can be used with other tools in order to support the autism diagnosis and to check the effectiveness of implemented programs.A total of 70 children were observed including 22 children diagnosed with autism, 21 with mental disabilities, and 27 with normal development.The scale was translated into Turkish for a linguistic equivalence check by three professional translators. The translated texts were conjoined to compose a draft text in Turkish. The temporary text in Turkish was further analyzed by five special education experts and was corrected in line with their feedback. The corrected text was translated back into English by another professional translator. The analysis of the text in English yielded no semantic problems and the crafted text in Turkish was put to use.Cronbach?s Alpha was found to be 0,878. The scale is highly reliable. The interrater reliability and the reliability of two different observations done in different times with the same child were both found to be 100% reliable. Those high reliabilities are thought to be held due to the short, simple and comprehensive items of the checklist.As for the criterion validity of the scale, ABC ? Autism Behavior Checklist was used. There was a 81% negative correlation between the scores held from the two checklists. The correlation is significant, the correlation is negative because the autistic characteristics are seen in ABC as the score goes up, and in the observation checklist as the score goes down.The scale?s cutpoint for Turkey was specified as 5. In the ROC analysis the best sensitivity (91%) and specificity (92%) values were obtained for the cutpoint 5. Accordingly it can be said that children having scores 5 and below have autistic characteristics.The Playground Observation Checklist?s high power in distinguishing the autistic children from children with mental retardation and typical development is thought to result from the direct observation of children and being focused on the primary problem areas of autism which are social and communication competences.There were no significant differences between the Playground Observation Checklist scores and demographic information of children who had been subjected to the scale.