İyonize radyasyon koşullarının buğday fidelerinde oluşturduğu oksidatif hasarın etkilerini dıştan salisilik ve gallik asit uygulanmasıyla iyileştirilmesinin araştırılması
An investigation of improving the effect of ionized radiation on wheat seedlings with exogenous salicylic acid and gallic acid applications
Yazar: RIZKY FAUZAN
Danışman: PROF. DR. FAİK AHMET AYAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Triticum aestivum = Triticum aestivum

Özet:
Bu çalışmada iyonize radyasyon (IR) stresi (100, 200, 300, 400 Gy) koşullarında buğday (Triticum aestivum L. 'Gönen 98') fidelerinin yapraklarında oluşan stres hasarının, salisilik asit (SA) ve gallik asit (GaA) uygulamalarıyla iyileştirilmesi, fizyolojik (yaprak boyu, kuru ve taze ağırlık, osmotik potansiyel, vb.) ve biyokimyasal düzeyde araştırılmıştır. Bu amaçla yaprakların fotosentetik parametreleri (klorofil ve karotenoidler, stoma iletkenlik), enzimatik olan (POX, GR, SOD, APX, MDHAR, DHAR) ve olmayan (TFM) antioksidan savunma sistemi bileşenleri, ozmotik potansiyel değerleri belirlenmiştir. SA ve GaA buğday fidelerinde IR'un büyüme ve fotosentetik parametreler ve ozmotik potansiyeli
üzerinde oluşturduğu azalmayı iyileştirdiği belirlenmiştir. Stres koşullarında SA ve GaA uygulamaları yapraklarda, TFM içeriğinde ve antioksidan enzim aktivitelerinde azalma sağlamıştır. Bununla birlikte stres etkisi ile artan H2O2 ve TBARS içeriklerinde de SA ve GaA uygulamaların azalmaya neden olduğu tespit edilmiştir. Büyüme parametreleri ile fotosentetik parametre sonuçlarının, ayrıca antioksidan sistem elemanlarına ait sonuçların birbiri ile ilişkili olduğu kaydedilmiştir. Sonuç olarak dıştan SA ve GaA uygulamaları buğday fidelerinde IR stresi koşullarında bitkiye yüksek tolerans kazandığı belirlenmiştir.

Abstract:
This present study was aimed to investigate stress alleviation effect of salicylic acid and gallic acid in leaves of wheat seedlings (Triticum aestivum L. 'Gönen 98') exposed to ionizing radiation (100, 200, 300 400 Gy) stress. In this regard, some physiological (leaf length, fresh and dry weight, osmotic potential, etc.) and biochemical measurements were
comparatively conducted in the leaves. Phosynthetic parameters (chlorophyll and carotenoid contents, stomatal conductivity), enzymatic (POX, GR, SOD, APX, MDHAR, DHAR) and non-enzymatic (TPC) antioxidant defense system components, osmotic potential of the leaves of the seedlings were determined for this purpose. Accordingly, SA and GaA treatments alleviated IR-induced decreases in growth and photosynthetic parameters and osmotic potential in the seedlings. In addition, the SA and GaA treatments resulted in decreased TPC content and antioxidant enzymes activities in the leaves, that induced by the IR exposure. Also, notable decreases in H2O2 and TBARS contents were determined by the SA and GaA treatments. It was noted that the results of growth and photosynthetic measurements were significantly correlated with the results of antioxidant system components. In conclusion, a stress alleviation effect of exogenous SA and GaA in wheat
seedlings exposed to IR stress was determined with high tolerance.