Besin proteini ilişkili alerjik proktokolitli hastaların klinik özellikleri ve prognozunun değerlendirilmesi
Clinical features and prognosis of food protein-induced allergic proctocolitis
Yazar: DUYGU DOĞAN AKTEPE
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE MERVE USTA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Bebekler = Infant ; Besinler = Foods ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Prognoz = Prognosis ; Proktokolit = Proctocolitis ; İmmünoglobülin E = Immunoglobulin E

Özet:
Giriş ve Amaç: Besin-proteini ilişkili alerjik proktokolit (BPİAP), yaşamın ilk aylarında, çoğu anne sütü ile beslenen, genel durumu iyi ve sağlıklı görünen bebeklerde, taze kanlı dışkılama ve buna eşlik eden hafif gastrointestinal belirtilerle karşımıza çıkmaktadır. İyi seyirli görünmesine rağmen, besin eliminasyonu nedenli oluşabilecek besinsel eksiklikler ve çocukların büyüme-gelişmeleri açısından, özellikle ebeveynler için oldukça kaygı verici bir durumdur. Bu çalışmanın amacı BPİAP hastalığının görülme sıklığına dair bilgi vermek, klinik özelliklerini aydıtlatmak, hastalığın doğal seyrini belirlemek ve bu seyire etki eden faktörleri ortaya çıkarmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çocuk gastroenteroloji kliniğinde takip edilen 123 BPİAP tanılı hastanın klinik belirtileri, laboratuar bulguları, tanısal testleri ve tolerans geliştirme yaşları, çalışmamızda geriye dönük ve kesitsel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: BPİAP prevalansı % 0,01 olarak saptanmıştır. BPİAP hastalarının ana belirtileri kanlı dışkılama (%74,8) ve mukuslu dışkılamadır (%95,9).  Belirtilerin başlama yaşı ortalaması 2,69 ± 2,31 aydır. İnek sütü ve ürünleri ana alerjendir (%99,2). Hastalarda ek alerjen olarak yumurta %37,3, buğday %6,5, kuruyemiş %1,6 ve balık/deniz ürünleri %0,8'inde saptanmıştır. Tekli besin alerjisi % 62,6, çoklu besin alerjisi % 37,4 sıklıktadır. Hastaların %51,2'si 1 yaşında iyileşmektedir. %37,4'ü 2 yaşında ve %11,4'ü 2 yaşından sonra, en geç 48 aylıkken iyileşmektedir. 
Sonuç: Çoklu besin alerjisi kötü prognoz göstergesidir. 6 aydan kısa süre anne sütü alabilen hastaların 1 yaşında düzelme oranları % 26,7 ile son derece düşüktür. Süt sp İgE ve buğday sp İgE yüksekliği sık görülmemekle birlikte prognozu olumsuz etkilemektedir. Atopi patch ve deri prick testleri hastaların 1/3'ünde pozitiftir, tanısal olarak yardımcı olmaları dışında prognostik özellikleri yoktur.

Abstract:
Backround and Objective: Food protein-induced allergic proctocolitis (FPIAP) is characterized by fresh bloody stool accompanied by moderate gastrointestinal symptoms, usualy seen in well-appearing and exclusively breastfed infants. Despite it's benign nature, FPIAP can cause great anxiety in parents, about the nutritional status and the growth of the infant, because of dietary interventions. In this study, we aimed to determine the prevalance, the clinical properties, the natural course and the factors that affect the tolerance devolepment in patients with FPIAP.
Material and Methods: The clinical symptoms, offending factors, laboratory findings, methods used in the diagnosis and tolerance development for 123 patients with FPIAP, followed in the pediatric allergy and gastroenterology clinics, were examined in our retrospective cross-sectional study. 
Results: The prevalance of FPIAP is 0,01 %. Main symptoms are bloody stool in 74,8% and mucous stool in 99,2% of the patients. The age of onset is 2,69 ± 2,31 months. Major food involved is Cow's milk (%99,2). Other foods found as offending substance are egg in 37,7%, wheat in 6,5%, nuts in 1,6% and fish/seafood in 0,8% of the patients. Single food allergy was 62,6% and multiple food allergy was 37,4%. 51,2% of the patients developped tolerance at age 1, 37,4% at age 2. Only 11,4% of the patients developped tolerance after 2 years and the latest age of tolerance was 4.
Conclusions: Multiple food allergy is related with poor prognosis. Although the infrequency,  high serum milk and wheat specific IgE levels are found to be related with late tolerance development. Atopy patch and skin prick tests are positive in 1/3 of the patients, but they are not associated with the prognosis. Breastfeeding should be encouraged in infants with FPIAP, patients receiving breast milk shorter than 6 months showed poor prognosis, only 26,7 % of them achieved tolerance at the age 1.