Türk sosyal güvenlik hukukunda iş kazası halleri ve kurum tarafından yapılan yardımlar ile sunulan hizmetler
Occupational accident situations in Turkish social security law and services provided by the assistance provided by the institution
Yazar: TALİYE AKBIYIK
Danışman: PROF. DR. SAİM OCAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Sigorta = Insurance ; Sosyal Güvenlik Kurumu = Social Security Institution ; Sosyal Sigortalar Kanunu 5510 sayılı = Social Security Act 5510 numbered ; Sosyal güvenlik hukuku = Social security law ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Dünyada ve ülkemizde iş kazaları, çalışma hayatının oldukça mühim sorunlarından birini teşkil etmektedir. İş kazaları, kazaya maruz kalan kimselerde bedensel ya da ruhsal zarara sebep olmakla birlikte kişilerin ölümüne de neden olabilmektedir. İnsan yaşamının önemi gereği, mevzuatımızda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda iş kazasına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Anılan Kanun uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazasına uğrayan sigortalıya ya da geride kalan hak sahiplerine sağlık hizmeti sunulması, parasal yardımlar ve ödemeler yapılması hüküm altına alınmıştır. Bu sebeple "iş kazası" kavramının belirlenmesi gerek sigortalı gerekse Sosyal Güvenlik Kurumu açısından oldukça önemli görülmektedir. İş kazasına ilişkin mevzuatımızda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda düzenleme yapılmıştır. Kanunun "iş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması" başlıklı 13/1 maddesinde iş kazasına yer verilmiştir ancak iş kazasına yönelik bu düzenlemede, iş kazasının doğrudan tanımı yapılmamıştır. Sigortalının uğramış olduğu kazanın, hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı ifade edilmiştir. Bu sebeple sigortalının maruz kaldığı kazaların, iş kazası olarak nitelendirilmesinde gerekli olan unsurların açıklanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca iş kazası sonrasında sigortalıya veya geride kalan hak sahiplerine yapılacak yardımlar ile sunulan hizmetlerin de açıklanması gerekmektedir. Çalışmamızda, sosyal güvenlik hukuku kapsamında iş kazası ile ilgili bu konuları, ilgili kanun, öğreti ve yargısal içtihat çerçevesinde açıklamaya çalışacağız.

Abstract:
Occupational accidents constitute one of the most important problems of working life in the world and in our country. Occupational accidents can cause physical or mental harm to the people who are exposed to the accident, as well as cause the death of people. Due to the importance of human life, regulations regarding work accidents have been made in the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510 in our legislation. Pursuant to the law, the Social Security Institution provides health services, financial aid and payments to the assured or the beneficiaries who have a work accident. For this reason, determining the concept of "occupational accident" is considered very important for both the assured and the Social Security Institution. In our legislation on occupational accident, regulation was made in the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510. Occupational accident is included in article 13/1 of the Law titled "Definition, notification and investigation of occupational accident". In this regulation for occupational accident, a direct definition of occupational accident is not made. It has been stated in which cases and situations the accident suffered by the assured will be considered a occupational accident. In order to qualify the accidents that the assured has suffered as a occupational accident, it is necessary to explain the necessary elements. In addition, the assistance to be provided to the assured or the holder of rights after the work accident and the services provided should also be explained. In our study, we will try to explain these issues related to occupational accidents, based on social security law, doctrine and judicial decisions.