Tasavvufî düşüncede halvet ve çile "Mevlevî çilesi tahir olgun örneği"
Seclusionand passion in sufi thought "the example of Mevlevi's trial tahir olgun"
Yazar: KADRİYE DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ADEM ÇATAK
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Bütün tarikat ve oluşumlarda önemi yadsınamaz hatta şart unsurlar olarak karşımıza çıkan halvet ve çile kavramları, tasavvufî hayat içerisinde kişinin tekâmülü için bir zaruret kabul edilmiştir. Bu iki vazgeçilmez kavramı, anlama ve anlamlandırma çabasıyla başlamış olduğumuz tez çalışmamızda, hem edebiyatın hem de tasavvuf âleminin lezzetini almış olan Tahir Olgun özelinde konu ele alınmaya çalışılmıştır. Mevlevî çilesi, Tahir Olgun'un "Çilehâne Mektupları" isimli eseri üzerinden aktarılmaya gayret edilmiştir. Mevlevî çilesini bizzat yaşayarak anlatan Tahir Olgun, kaleme aldığı mezkûr eserinde, çile ve halvet kavramlarının daha iyi anlaşılması hususunda gerek günümüze gerekse gelecek nesillere ışık tutmaktadır. Şöyle ki: Çalışmamızda müellifin çile âlemine girmeden önceki hayatı ve çile âlemi neticesindeki kazanımları değerlendirilmiştir. Hayata farklı bir pencereden bakıp yeni bir yaşam felsefesi kazanmış olarak karşımıza çıkan müellif, ilme bakışı ve nerdeyse bir yazı makinesi sayılabilecek miktarda eser bırakmasıyla dikkatleri celbetmektedir. Sadece Mevlevîlik açısından değil edebî açıdan da defaatle tahkik edilmesi elzem olan bir şahsiyettir. 

Tahir Olgun'un hayatı, eserleri ve faaliyetlerine yer vererek çalışmaya başlanılmıştır. Daha sonra çalışmanın ana konusuna zemin oluşturması için halvet ve çile kavramları üzerinde durulmuş, Tahir Olgun üzerinden anlamaya çalışılan halvet ve çile kavramlarıyla Mevlevî çilesi, Çilehâne Mektupları merkeze alınarak analiz edilmiştir. Tahir Olgun'un çile ve halvete bakışı, çilenin gerekliliği, çilenin usulü, çile âleminde karşılaşılan zorluklar, çileden sonraki yaşantısı ve mektuplarda yer alan bazı tasavvufî kavramlar ele alınmıştır. Bu minvalde çalışmada tümdengelim ve tümevarım metotlarının yanı sıra bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerinden, kitap tahlil ve incelemelerinden istifade edilmiştir.

Elde edilen bulgular neticesinde; çileye herkesin alınmadığı, çileye girmenin bir usûl ve erkânının olduğu belirtilmiştir. Çileye kabul edildiği halde güç yetiremeyip bırakanlar olduğu gibi içinden çıkamadığı için yetkililer tarafından bıraktırılanların olduğu da görülmüştür. Genelde çile âleminde özelde ise Çilehâne Mektupları'nda; ihlâs, mücahede, sabır, teslimiyet, sorumluluk, zikir, sohbet ve aşk kavramlarının vazgeçilmez unsurlar olduğu anlaşılmaktadır. Nefs ile girişilen mücâdele, müellifin yaşamı doğrultusunda tecrübe edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Tahir Olgun, Halvet, Çile, Erbaîn, Mevlevî Çilesi, Çilehâne Mektupları

Abstract:
The concepts of seclusion and suffering, whose importance is undeniable in all sects and formations, even as essential elements, have been accepted as a necessity for one's evolution in mystical life. These two basic concepts are taken into consideration in paticularof Tahir Olgun, who has taken the quality and the flavor of the world of both mysticism and literature, in our thesis study which we started with an effort to understand and make sense of these two topics. We tried to understand the Mevlevi ordeal through Tahir Olgun's work "Çilehâne Letters". Tahir Olgun, who tells the Mevlevi ordeal by experiencing it personally, sheds light on both today and future generations in terms of a beter understanding of the concepts of suffering and seclusion in his rar ework. Namely: His life before entering the ordeal and his gains as a result of the ordeal were evaluated. The author, who emerges by looking at life from a different window and having gained a new philosophy of life, takes attention with his view of scienceand his works that cân almost be considered a writing machine. It is essential to be evaluated not only in terms of Mevlevi but also in terms of literature.

We started our work by covering Tahir Olgun's life, Works and activities. Afterwards, we focused on the concepts of seclusion and suffering in order to lay the groundwork for the main subject of ourstudy. We analyzed the Mevlevi ordeal with the concepts of Halvet and suffering, which we tried to understand through Tahir Olgun, by centered on the Çilehâne Letters. We discussed Tahir Olgun's view of suffering and seclusion, the necessity of suffering, the method of suffering, the difficulties encountered in the world of suffering, his life after suffering and some mystical concepts in the letters. In this way, we benefited from scientific research methods and techniques, book analyzes and reviews, as well as deductive and inductive methods in our study.

As a result of our findings; It has been stated that not everyone is taken to the ordeal, and that there is a method and method to go through the ordeal. It has been seen tha tthere are those who couldnt afford even though they were accepted to the ordeal, as well as those who were made to leave by the authorities because they could not get out of it. In the world of suffering in general, and in the letters of Çilehâne in particular; It is understood that the concepts of sincerity, struggle (strive), patience, surrender, responsibility, dhikr, conversation and love are indispensable elements. The struggle with the soul is experienced in line with the life of the author.

Keywords: Tahir Olgun, seclusion, suffering, Erbaîn, Mevlevî Passion, Çilehâne Letters