Ebeveyn kabul- red algısı, utanç ve yeme tutumlarının obeziteli bireylerin beden memnuniyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi
An examination of the effects of percieved parental acceptance- rejection, shame and eating attitudes on body satisfaction of obese individuals
Yazar: HALE ZELİHA KELLECİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRULLAH OKAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden memnuniyeti = Body satisfaction ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Obezite = Obesity ; Utanma duygusu = Shame ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, obeziteli bireylerin ebeveyn red algısı, utanç ve yeme tutumlarının beden memnuniyetleri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu çerçevede, ebeveyn red algısı ve beden memnuniyeti ilişkisinde utanç ve yeme tutumunun aracı rolü değerlendirilmiştir. Ayrıca alınan demografik bilgiler de değerlendirilmeye katılmıştır. Araştırma örneklemi 18- 50 yaş aralığındaki obezitesi olan 110 kadın (%78) ve 31 (%22) erkekten oluşup toplamda 141 katılımcı içermektedir. Pandemi şartları nedeni ile çevrimiçi olarak yürütülen çalışmada, katılımcılardan onam alınıp demografik bilgi formu, Yetişkin Ebeveyn Kabul Red Ölçeği- Kısa Form, Suçluluk- Utanç Ölçeğinin utanç alt boyutu, Vücut Algısı Ölçeği ve Yeme Tuttum Testi (YTT- 40) uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS programı ile değerlendirilmiş, yapılan model analizleri için ise AMOS 24.0 Paket Programı kullanılmıştır. Fark testi sonuçlarına göre beden memnuniyetinin cinsiyetler arasında anlamlı bir farklılaşma gösterdiği görülmüştür. Kilo aralıkları bakımından yapılan karşılaştırmada kilo aralığı düşük grubun kilo aralığı yüksek gruplara göre daha az baba reddi algıladıkları tespit edilmiştir. Ayrıca yaş aralıkları bakımından en düşük yaş grubu ve en yüksek yaş grubu arasında baba red algısı bakımından anlamlı şekilde farklılaşma olduğu, düşük yaş grubunun daha yüksek bir red algıladığı görülmüştür. Korelasyon testi sonuçlarına göre ise ebeveyn red algısı, utanç, yeme tutumu ve beden memnuniyeti değişkenleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yapısal eşitlik modeliyle yapılan analizlerde iki ayrı modelin geçerliliği ortaya konulmuştur. Araştırmanın tüm bulguları alan yazındaki bilgiler ile değerlendirilmiş, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Aim of the study is to investigate the effect of percieved parental acceptane- rejection, shame and eating attitudes on body satisfaction of people with obesity. For this purpose, the mediating role of eating attitudes and shame in the relationship between parental rejection perception and body satisfaction. The sample of this study consist of 141 (110 female, 31 male) obese participants who are between the ages of 18-50. Due to the pandemic, this study was conducted as an online study and Demographic Information Form, Adult Parental Acceptance- Rejection Questionairre- Short Form, Guilt and Shame Scale (only the shame subscale), Body Image Scale and Eating Attitudes Test (EAT-40) were used for data collection. Gathered data is evaluated in IBM SPSS program and AMOS 24.0 program were used to test the proposed models. According to the results of the t test analysis, there is a significant difference in body satisfaction between genders (only male and female). Compared weight intervals showed that the lowest weight group percieves significantly less paternal rejection than the other weight groups. In addition, according to the correlation analyses, significant relationships were found between maternal and paternal rejection perception, eating attitude, shame and body satisfaction. In order to examine the proposed models, structural equation modeling was conducted and the results indicated that shame and binge eating disorder as eating attitude have mediating role effect on the relationship between parental rejection perception and body satisfaction. All the findings of the research were discussed in the light of literature.