Periodontal kemik kaybı ile sinüs mukoza kalınlığı arasındaki ilişkinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografiyle incelenmesi
Investigation of the relationship between periodontal bone loss and mucosalthickness of maxillary sinuses by cone beam computed tomography
Yazar: HURİYE ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. ESRA GÜZELDEMİR AKÇAKANAT
Kocaeli Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik kaybı = Alveolar bone loss ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Mukozalar = Mucous membrane ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases

Özet:
Maksiller posterior bölgede görülen enfeksiyonlar, üst çene molar dişlerin ve sinüs tabanının yakınlığından dolayı maksiller sinüsü etkileyebilmekte, sinüs mukozasının kalınlığı da bu enfeksiyondan etkilenmesi nedeni ile kalınlığı artabilmektedir.  
Bu çalışmanın amacı üst çene premolar ve molar dişlerde görülen periodontal kemik kaybı ile maksiller sinüs mukozası kalınlığı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.  
Bu çalışmada, Kocaeli Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi radyoloji arşivinde bulunan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri kullanıldı. Üst çenesinde sağ veya sol bölgede en az bir tane premolar ya da molar dişi olan, incelenecek bölgenin bütününün görüntüye girdiği, iyi kalitede, 18 yaş ve üzeri hastalara ait KIBT görüntüleri çalışmaya dahil edildi. Üst molar ve premolar dişlerinde dental tedavi uygulanmış ve periapikal lezyonu olan, üst molar ve premolar dişlerinde diş köküne ait gelişimsel anomalisi olan hastaların KIBT görüntüleri ise çalışma dışı bırakılmıştır. Sinüs mukozasının kalınlığı 2 mm'den fazla ise ''kalınlaşmış'' kabul edildi. Alveolar kemik kaybı 1,6 mm ve üzerindeyse alveolar kemik kaybı "var" olarak kabul edildi. Periodontal kemik kaybı Pour DG ve ark. 2015 yılında yaptıkları sınıflamaya göre 4 grupta değerlendirilmiştir (162); (1)- Normal 0 - 1,5 mm, (2)- Hafif kemik kaybı 1,6 - 3 mm, (3) - Orta kemik kaybı 3,1 - 4,5 mm, (4) - Şiddetli kemik kaybı 4,5 mm den fazla. Maksiller mukoza kalınlığı ise, Rak ve ark. 1991 yılında yaptıkları sınıflamaya göre 5 grupta değerlendirilmiştir (163); (1) - Kalınlaşma yok, (2) - 2 mm' den az normal, (3) - 2 – 4 mm hafif kalınlaşma,  (4) - 4 - 10 mm orta kalınlaşma,  (5) - 10 mm' den fazla şiddetli kalınlaşma.  
Bu çalışmada 1937 KIBT görüntüsü incelendi. Bu görüntülerden çalışma ölçütlerine uyan 249 KIBT görüntüsü çalışmaya dahil edildi. Toplam 327 dişte periodontal kemik kaybı olduğu tespit edildi. Ölçüm yapılan maksiller sinüslerin %35,8' inde mukozal kalınlaşma tespit edildi. Maksiller sinüs mukozal kalınlaşma ölçümleri 0 - 27,9 mm arasında tespit edildi. Sinüs mukozası kalınlık ortalaması ise 3,09 ± 4,47 mm olarak bulundu. Alveolar kemik kaybı minimum 1,2 mm maksimum 10,9 mm olarak saptandı. Alveolar kemik kaybı ortalaması ise 4,73 ± 1,95 mm olarak bulundu.  
Çalışmanın limitasyonları dahilinde periodontal kemik kaybı ile maksiller mukoza kalınlığı arasında anlamlı bir ilişki olmayabileceği sonucuna vardık. 
Anahtar Sözcükler: Periodontal kemik kaybı; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi; maksiller sinüs mukoza

Abstract:
Infections in the maxillary posterior region may affect the maxillary sinus due to the proximity of the maxillary molar teeth and the sinus floor, and the thickness of the sinus mucosa may increase due to this infection. The aim of the present study is to evaluate the relationship between maxillary sinus mucosa thickness and alveolar bone loss in maxillary premolar/molar area by cone beam computed tomography (CBCT) images retrospectively.
In this study, cone beam computed tomography (CBCT) images in the radiology archive of Kocaeli University Faculty of Dentistry were used. To be included, CBCT images of patients older than 18 years of age with at least one premolar or molar tooth in the right and left maxillary regions, and the entire region to be examined, had to be of good quality. CBCT images were excluded in the case of upper premolar and/or molar teeth with periapical lesions and developmental anomalies of the tooth root or dental treatment. If the thickness of the sinus mucosa was 2 mm, it was considered "thickened". If the alveolar bone loss was 1,6 mm or more, alveolar bone loss was considered as ―present‖. In reference to Pour DG et al.'s study in 2015 (162), Periodontal bone losses were evaluated in 4 groups according to the classification they have made;
(1)- Normal; 0 – 1,5 mm,
(2)- Mild bone loss; 1,6 - 3 mm,
(3) - Moderate bone loss; 3,1 – 4,5 mm,
(4) - Severe bone loss; more than 4,5mm.
On the other hand according to Rak et al.'s study in 1991 (163); Maxillary mucosal thicknesses were evaluated in 5 groups according to the classification they made;
(1) - No thickening,
4
(2) - Less than 2 mm; normal,
(3) - 2 – 4 mm; mild thickening,
(4) - 4 - 10 mm; moderate thickening,
(5) - More than 10 mm; severe thickening.
In this study, 1937 CBCT images were evaluated. Of these, 249 CBCT images meeting the study criteria were included in this study. Alveolar bone loss was measured in 327 teeth. Mucosal thickening was detected in 35,8% of the examined maxillary sinuses. Maxillary sinus mucosal thickening range were 0 – 27,9 mm. The mean thickness of the sinus mucosa was found to be 3.09 ± 4.47. The mean alveolar bone loss was 4.73 ± 1.95 (min-max; 1,2 – 10,9 mm). No statistically significant relationship was observed between alveolar bone loss and maxillary sinus mucosal thickness (p= 0,766).
Conclusions: We concluded that within the limitations of this study, there may be no relationship between periodontal bone defects and sinus mucosa thickness.
KEY WORDS Periodontal bone loss; cone-beam computed tomography; maxillary sinus mucosa