Uluslararası İnsan Hakları Hukukunda çalışma hakkı ve insana yakışır iş
The right to work in International Human Rights Law and decent work
Yazar: NAZRIN RZAYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKİN DENİZ UZUN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışma hakkı, temel bir insan hakkıdır. Bu hak bağlamında insanın öncelikle bir işe 
sahip olması gerekir. Dolayısıyla, yeterli istihdamın sağlanması ve işsizliğin önlenmesi 
çalışma hakkının kapsamı dahilinde yer alan en önemli konulardır. Fakat, çalışma hakkı 
sadece bir işe sahip olmaktan ibaret değildir. İlgili işin insana yakışır iş olması gerekir. 
İnsana yakışır iş kavramının doğrudan ilişkili olduğu hak çalışma hakkıdır. Nitekim insana 
yakışır işin hem literatürde hem de uluslararası insan hakları belgelerinde çalışma hakkı 
kapsamında değerlendirildiği ve tanımlandığı görülür. İnsana yakışır işe karşı bu 
yaklaşımların incelenmesi çalışmamızın temel amacını teşkil eder. Bu doğrultuda 
çalışmamızda öncelikle çalışma hakkının kapsamı ele alınır. 
Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization / ILO) çalışma 
hakkının gelişiminde önemli yere sahip uluslararası bir örgüttür. İnsana yakışır iş kavramı 
ilk kez ILO tarafından 1999 yılında ortaya atılmıştır. Dolayısıyla, ILO'nun uluslararası 
çalışma dünyasına ilişkin vizyonunun araştırılması çalışmamız açısından önem 
taşımaktadır. 
Çalışma hayatına ilişkin yeni bir kavram olan insana yakışır iş, 21'inci yüzyılda 
kabul edilen bir dizi uluslararası belgede de yerini almıştır. Bu hususa ilişkin olarak
çalışmamızda, söz konusu belgelerde insana yakışır işin konumu ve taşıdığı amaçlara 
çalışma hakkı ile ilişkisi bağlamında değinilir. 
 Bunun yanı sıra, günümüzde Uluslararası Çalışma Örgütü'nün sosyal adalet 
hedefininin sağlanması doğrultusunda insana yakışır iş yeni bir araç olarak karşımıza çıkar. 
Bu bağlamda, çalışmamızda farklı ülkelerde insana yakışır işin sağlanması amacıyla 
çalışma hayatına ilişkin sorunların ve boşlukların ortadan kaldırılmasına yönelik ILO'nun 
uyguladığı programlar değerlendirilir.

Abstract:
The right to work is a fundamental human right. In the context of this right, a person 
must first have a job. Therefore, ensuring adequate employment and preventing 
unemployment is vital within the scope of the right to work. Moreover, the right to work is 
not just about being an employee. The work one has must be a decent one. It is seen that 
decent work is evaluated and defined within the scope of the right to work in the literature 
and international human rights documents. Examining the current aspects and regulations 
for decent work constitutes the main purpose of our study. In this regard, in our study, first 
of all, the scope of the right to work is analysed.
The International Labor Organization (ILO) is an international organization that has 
an important place in developing labour rights. The concept of decent work was first put 
forward by this Organization in 1999. Therefore, investigating the ILO's vision of the 
international working world is important for our study.
Decent work, a new concept regarding working life, has been included in several 
international documents adopted in the 21st century. In our study, the position of decent 
work and its purposes are mentioned in the documents in question with links to right to 
work.
 In addition, today, decent work emerges as a new tool for achieving the 
International Labor Organization's social justice goal. In this context, our study has 
evaluated the programs implemented by the ILO to eliminate the problems and gaps 
related to working life and ensure decent work in different countries.