Ovulasyon indüksiyon ajanı kullanan hastalarda endometrial kan akımının doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi
The assessment of endometrial blood flow patterns by doppler ultrasonography in women using ovulation induction agents
Yazar: AYŞE NUR AKSOY
Danışman: PROF. DR. SEDAT KADANALI
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ovulasyon indüksiyon ajanı kullanan kadınlarda, endometrial duyarlılığın tespitinde Doppler Ultrasonografi'nin etkinliğini araştırmaktır Bu çalışma, Ocak 2003 tarihinden Temmuz 2003 'e kadar Erzurum Atatürk Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne başvuran, anovulasyona bağlı infertilite tanısı almış, 18-40 yaş arasındaki 100 hastada yapıldı. Kontrol grubu olarak 18-40 yaş arası, fertil 40 vaka seçildi. 50 hastaya 100 mg/gün klomifen sitrat (CC) menstrual peryodun 5. gününden başlanarak; 5 gün süre ile oral yolla verildi. (CC grup) 50 hastaya uygun protokol seçilerek (konvansiyonel doz veya kronik düşük doz şeması) follikül stimüle edici hormon (FSH) ile ovulasyon indüksiyonu başlandı (FSH grup). Klomifen sitrat verilen hasta grubuna (gebelik oluşmazsa) sonraki siklusta klomifen sitrata ilave olarak siklusun 1-13. günleri arasında 300mg/gün E vitamini verildi (CC+E vit. grup).Her hastada Transvaginal Doppler Ultrasonografî kullanılarak folliküler büyüme takip edildi Matür follikül çapı 16-18 mm' ye ulaştığında endometrial kalınlık, spiral arter persistan ve rezistan indeks değerleri (PI,RI) ölçüldü. CC grup, FSH grup ve CC+E vh. gruplarında gebe kalan ve kalmayan hastalar arasında endometrial kalınlık değeri açısından önemli fark bulundu. CC grubundaki gebe kalma oram ile CC+E vit. grubundaki gebe kalma oranları arasında anlamlı fark bulundu. CC grubunun PI ve RI değerleri diğer gruplardan farklı bulundu Sonuç olarak; CC grubunda endometrial kan akımı üzerine olumsuz, FSH ve CC+E vit. gruplarında ise olumlu etki gözlendi Endometrial kalınlık değeri gebelik oram ile direkt ilişkili iken; persistan ve rezistan indeks değerlerinin direkt ilişkili olmadığı sonucuna varıldı. Anahtar kelimeler: Endometrial kan akımı, doppler ultrasonografî, infertilite, ovarian stimülasyon, endometrial duyarlılık.

Abstract:
The assessment of endometrial blood flow patterns by Doppler Ultrasonography in women using ovulation induction agents. The objective of this study was to investigate the effectiveness of Doppler Ultrasonographic parameters in assessing endometrial receptivity in women using ovulation induction agents. For this purpose, 100 patients (age range: 18-40 years) with anovulatuar infertility were recruited from patients attending to the Obstetrics and Gynecology Clinics, Atatürk University Research Hospital, between January and July 2003. Fourty fertil women (18 to 40 years of age) were selected as the control group. While 50 patients were taking clomiphene citrate (CC, 100 mg/day per oral for 5 days, starting on the 5th day of the menstrual cycle)(CC group), the remaining 50 cases administered follicle stimulating hormone (FSH) in appropriate doses were initiated (chronic low dose or conventional dose) for follicular development (FSH group). In the former group, Vitamin E (300 mg/day) was combined with CC between 1 and 13 days of the following menstrual cycle (CC+E vit group), if pregnancy was not achived. Follicular growth was followed by using Transvaginal Doppler Ultrasonography in all cases. When the mature follicule reached 16-18 mm in diameter, endometrial thickness, spiral arterial persistan and resistan indekses (PI,RI) were measured. Endometrial thickness was significantly different in conception cycle from that of non-conception cycle in CC group, CC+E vit group and FSH group. The pregnancy rate was significantly different in CC group from in CC+E vit. group. Persistance- resistance indeks was significantly different in CC group from other groups. In conclusion; negative effect was observed on endometrial blood flow in CC group; positive effect was observed on endometrial blood flow in CC+E vit. group and FSH group. We found that persistan-resistance indekses were not associated with pregnancy rates but endometrial thickness was associated with pregnancy rates. Key words: Endometrial blood flow, Doppler Ultrasonography, infertility, ovarian stimulation, endometrial receptivity.