Maluliyete ilişkin düzenlenen raporların retrospektif olarak travma skorlama sistemleri ile değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of disability reports by trauma scoring systems
Yazar: FURKAN ANIK
Danışman: PROF. DR. BORA BÜKEN ; UZMAN ÇİSEM İNATCI
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Raporlar = Reports ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Travma hastalarını değerlendirmede uluslararası olarak kullanılan travma skorlama sistemlerinin kişilerin nihai maluliyet oranlarını öngörmede kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirmektir. Bu değerlendirmeyle yargılama sürelerinin kısaltılması ve nihai olarak maluliyet oranı alması beklenen kişilere ön ödeme yapılarak kişilerin ücretli yapılacak birtakım tedavilerinin tedavi giderlerinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Gereç ve Yöntem: Adli Tıp Anabilim Dalımıza trafik kazası sonrası meydana gelen kalıcı arazların değerlendirilmesi amacıyla 01 Ocak 2019- 31 Aralık 2019 tarihleri arasında başvuran 118 olgu hakkında düzenlenen maluliyet raporları ve olguların dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir. Dosyalardaki mevcut bilgiler ışığında mevcut olguların yürürlükteki en güncel yönetmelik olan 'Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik' hükümlerince yeniden değerlendirilerek maluliyet oranları hesaplanmıştır. Travmatik yaralanmaların değerlendirilmesi amacıyla kullanılan temel anatomik travma skorlama sistemlerinden 'Kısaltılmış Yara Skalası (Abbreviated Injury Scale-AIS)', 'Yaralanma Ağırlık Skoru (Injury Severity Score-ISS)' ve 'Yenilenmiş Yaralanma Ağırlık Ölçeği (New-Injury Severity Score-NISS)' kullanılarak bu olguların travma skoru hesaplanıp maluliyet oranları ile karşılaştırılması yapılmıştır.

Bulgular: Olguların maluliyet oranı ile AIS, ISS ve NISS skorları arasındaki ilişki incelendiğinde; maluliyet oranı ile AIS ve ISS skoru arasında zayıf düzeyde pozitif yönde, maluliyet oranı ile NISS skoru arasında orta düzeyde pozitif yönde korelasyon olduğu görülmüştür. AIS skoru 5(critical) olan olguların maluliyet oranlarının medyan değerinin 73; AIS değeri 4(severe) olan olguların 11,5; AIS değeri 3(serious) olan olguların maluliyet oranlarının medyan değerinin 6,5 olduğu görülmüştür. Travmatik değişimi bulunmayan ve AIS skoru 1(minör) olan olguların tamamının maluliyet oranı sıfır olarak hesaplanmıştır. Bu durum bize AIS'ye göre kritik derecede yaralanması bulunan olgularda maluliyet oranının yüksek olmasının beklendiğini, AIS'ye göre travma skoru düşük olgularda ise maluliyete neden olabilecek araz gelişmesinin beklenmediğini göstermektedir. 

Sonuç: Trafik kazasına maruz kalan kişilerin mahkemelerinin sonlanması; yaralanmalarının tamamen iyileşmesinden sonra verilecek engellilik veya maluliyet raporları sonrasında aldıkları değer üzerinden tazminat ödemelerinin yapılabilmesine olanak sağlamaktadır. Ancak bu süreç içerisinde özellikle maluliyet düzeyi yüksek olan hastaların çalışma yeteneklerinden kayıp olması, bakım ve diğer giderlerinin karşılanmasında sorunlar yaşanmakta ve ekonomik yönden yaşam koşulları önemli düzeyde düşmektedir. Çalışmamızda özellikle kritik olarak tanımladığımız ağır yaralanmalarda AIS skoru ile değerlendirme yapılarak önceden kişilere öngörülebilir bir tazminat miktarının ödenmesi ve sonradan maluliyet veya engellilik yüzdelerine göre eksik kalan miktar olması halinde eksikliğin giderilmesinin avantaj sağlayacağı, bu ödemelerin ise trafik sigorta fonundan sonradan haksız çıkacak tarafça ödenmek üzere karşılanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Çalışmamız maluliyete ilişkin düzenlenen raporların travma skorlama sistemleri ile değerlendirildiği ilk çalışma olması açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate whether trauma scoring systems, which are used to evaluate traumatic patients, can predict the final disability rates of multitraumatic patients. With this evaluation, it is aimed to shorten the trial periods and to provide the treatment expenses of some paid treatments by making prepayment to those who are expected to receive a final disability rate.

Material and Method: Disability reports and case files of 118 cases admitted to our Department of Forensic Medicine between January 1, 2019 and December 31, 2019 in order to evaluate permanent symptoms that occur after a traffic accident were retrospectively analyzed. In the light of the existing information in the files, the current cases were re-evaluated in accordance with the provisions of the 'Regulation on Disability Assessment for Adults', which is the most up-to-date regulation in use, and disability rates were calculated. 'Abbreviated Injury Scale (AIS)', 'Injury Severity Score (ISS)' and 'New Injury Severity Score (NISS)' used for the evaluation of traumatic injuries. Trauma scores of these cases were calculated by this scales and the results were compared with disability rates.

Results: When the relationship between the disability rate of the cases and AIS, ISS and NISS scores were examined, there was a weak positive correlation between the diasbility rate and the AIS and ISS score, and a modarate positive correlation between the disability rate and NISS score. The median value of disability rates of cases with AIS score of 5 (critical) was 73, in cases with 4 (severe) AIS was 11.5; it was observed that the median value of disability rates of cases with AIS value 3 (serious) was 6.5. Disability rate was calculated zero for all cases with no traumatic change and AIS score of 1 (minör). This situation shows us that the rate of disability is expected to be higher in cases with critically injured according to AIS, an in cases with low trauma scores according to AIS, the development of symptoms that may cause disability is not expected.

Conclusion: The termination of the courts of traffic accident victims enables them to make compensation payments based on the value they receive after the disability reports to be given after the injuries are completely recovered. Howewer, in this process, especially patients with a high level of diability lose their ability to work, problems are experienced in meeting their care expenses end economic living conditions decrease significantly. In the case of serious injuries, which we define as critical in our study, it would be advantegous to make an assessment with the AIS score and to pay a predictable amount of compensation to people in advance and to remedy the deficiency if there is a missing amount according to the disability or disability percentages, and we think that it is appropriate to be paid these payments by the traffic insurance fund. Our study is important in that it is the first study in which disability reports are evaluated by using trauma scoring systems.