Sosyal medya aracılığı ile yapılan hatırlatmaların sabit ortodontik tedavi gören hastalarda oral hijyen motivasyonu üzerine etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of reminders via social media on oral hygiene motivation in patients receiving fixed orthodontic treatment
Yazar: EMRE ÇİMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ BAŞER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Ortodontik tedavinin amacı hastalara daha iyi bir fonksiyon ve estetik görünüm kazandırmaktadır. Tedavi sırasında ağız sağlığının bozulması ve oluşacak periodontal problemler ortodontik tedavinin başarısını etkilemektedir. Ortodontik tedavide kullanılan bantlar, braketler ve ark telleri gibi malzemeler, diş yüzeylerinde yapışkan alanlar oluşturarak hem etkili diş temizliğini hem de çiğneme sırasında mekanik temizleme etkisini engelleyebilir, böylece plak birikimine neden olabilir. Bu yüzden ortodonti hastaları iyi ağız hijyenini sürdürmede büyük zorluklar yaşarlar. Uzun tedavi süreleri göz önüne alındığında, profesyonel diş temizliği ve evde bakım talimatları da dahil olmak üzere ortodontik hasta için rutin hijyene önem verilmelidir. Bu nedenle, 1 aydan daha erken yapılan oral hijyen talimatlarının periyodik takipleri ve tekrarlayan pekiştirilmesi, hasta motivasyonu için çok önemlidir. Ortodontistler hastaları uzun bir süre boyunca düzenli olarak gördüğünden, ağız bakım eğitiminde öğrenmeyi başlatmak ve takip etmek için benzersiz bir konumdadır. Çalışmamızın amacı, Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalında sabit ortodontik tedavi gören hastalara belirli aralıklarla, oral hijyeni sağlama ve devam ettirme konusunda; hatırlatıcı ve teşvik edici metinleri ve görselleri sosyal medya (facebook, instagram, twitter) üzerinden hastalarla paylaşarak ağız hijyeninin önemini hatırlatmanın, ağız hijyenini sağlama konusunda kooperasyon ve hasta-hekim işbirliğine yönelik etkinliğinin değerlendirilmesidir. Böylece sürdürülebilir motivasyon sağlanarak olumlu sağlık davranışlarının geliştirilmesi ve pekiştirilmesi ile plak eliminasyonu sağlamak ve bu sayede de enfeksiyon kontrolü sağlayarak ortodontik tedavi seyrini olumsuz etkileyen diş çürüğü, diş eti sorunları gibi tedavi gerektiren problemlerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Çalışmamızda tüm hastalara tedavinin başında bilgi verilerek yazılı aydınlatılmış onam formu alınmıştır. Hastalar, yaş, cinsiyet, anomali ve çapraşıklık benzerliği dikkate alınarak (44 kişi) kontrol grubu ve sosyal medya grubu olmak üzere 22 kişilik iki gruba rastgele ayrılmıştır. Sosyal medya grubuna, cep telefonu ve seçtiğimiz sosyal medya (Facebook, İnstagram, Twitter) hesaplarından herhangi biri olan ve bunları aktif olarak kullanan hastalar dahil edilmiştir. Sosyal medya grubuna dahil edilen hastaların bu çalışma için oluşturduğumuz hesapları takip etmesi istenmiştir.
Çalışma sonucunda rutin hijyen eğitimi almış kontrol grubu ile sosyal medyadan motive edici mesaj almış çalışma grubu arasında periodontal indeksler açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Beyaz nokta lezyonu oluşumu açısından çalışma ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır.

Anahtar kelimeler: Oral hijyen, sosyal medya, sabit ortodontik tedavi

Abstract:
The aim of orthodontic treatment is to provide patients with better function and aesthetic appearance. Disruption of oral health during treatment and the potential for periodontal problems can affect the success of orthodontic treatment. Materials such as bands, brackets, and arch wires used during orthodontic treatment create retentive areas on tooth surfaces, hindering effective tooth brushing and the mechanical cleaning effect of chewing, leading to plaque accumulation. Therefore, orthodontic patients face significant challenges in maintaining good oral hygiene. Considering the long duration of treatment, emphasis should be placed on routine hygiene for orthodontic patients, including professional dental cleaning and home care instructions.
Given that orthodontists regularly see patients over an extended period, they are uniquely positioned to initiate and follow up on oral hygiene education. The goal of our study is to evaluate the effectiveness of periodic reminders and motivational texts and visuals shared with patients undergoing fixed orthodontic treatment at the Karadeniz Technical University Faculty of Dentistry Orthodontics Department through social media platforms (Facebook, Instagram, Twitter) to emphasize the importance of oral hygiene and encourage cooperation and collaboration between patients and healthcare providers. Thus, sustainable motivation will be provided to develop and reinforce positive health behaviors, eliminate plaque, and ensure infection control, thereby preventing problems requiring treatment such as tooth decay and gum issues that negatively impact the course of orthodontic treatment.
In our study, all patients were informed at the beginning of the treatment, and written informed consent was obtained. Patients were randomly divided into two groups, a control group (44 individuals) and a social media group, considering age, gender, anomaly, and similarity of malocclusion. The social media group included patients who actively used any of the selected social media accounts (Facebook, Instagram, Twitter). Patients in the social media group were asked to follow the accounts created for this study.
As a result of the study, a statistically significant difference was found in periodontal indices between the control group, which received routine hygiene education, and the study group, which received motivational messages through social media. There was no significant difference in the formation of white spot lesions between the study and control groups.

Keywords: Oral hygiene, social media, fixed orthodontic treatment