Eğitimde ölçme ve değerlendirme dersinde başarıyı etkileyen faktörlerin çoklu göstergeler çoklu nedenler modeliyle incelenmesi
The investigation of the factors affecting achievement in measurement and evaluation  course with multiple indicators multiple causes model
Yazar: KEMAL KURŞUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DERYA ÇOBANOĞLU AKTAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Ders başarısı = Course success ; Duyuşsal özellikler = Affective characteristics ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Çoklu göstergeler çoklu nedenler = Multiple indicators multiple causes ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirme dersindeki başarılarına etki eden faktörlerin çoklu göstergeler çoklu nedenler modeli kullanılarak incelenmesi ve bu faktörlerin başarı üzerindeki etki derecelerinin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmanın verileri 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Hacettepe Üniversitesi'nde daha önceden ölçme ve değerlendirme dersi almış 443 öğretmen adayından, bu amaçla hazırlanmış olan ölçme araçları ile elde edilmiştir. Öğretmen adaylarına, bölümleri, ebeveyn eğitim durumu ve aylık gelirleri, matematik başarı ve kaygı düzeyleri, genel akademik başarı notları, mezun oldukları lise türleri, eğitimde ölçme ve değerlendirme dersine karşı tutumları, ders çalışmaya ayırdıkları zaman ile ölçme ve değerlendirme ders başarılarıyla ilgili sorular sorulmuştur.
Araştırma, ilişkisel araştırma modelinde nicel bir çalışmadır. Araştırmanın genel amacı doğrultusunda öğretmen adaylarının demografik özelliklerini betimlemek amacı ile frekans, yüzde, minimum, maksimum, ortalama, standart sapma,  varyans vb. istatistiklerden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS15 ve MPLUS6 programları ile analiz edilmiştir. Ölçme modeli ile gözlenen değişkenleri temsil eden faktör ve yapıların doğrulanıp doğrulanmadığı ve model uyum değerleri incelenmiştir. Ölçme modelinin doğrulanması aşamasından sonra yapısal model ile gizil değişkenler arasındaki yapısal ilişkiler incelenmiş, bağımsız gösterge değişkenler ile gizil değişkenler arasındaki yapısal ilişkiler de çoklu göstergeler ve çoklu nedenler modeli (ÇGÇN) ile incelenerek yapısal eşitlik modeli (YEM) analizi ile ilgili aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının eğitimde ölçme ve değerlendirme ders başarılarını, derse karşı tutumları, genel akademik başarıları ve mezun oldukları lise türleri yordamaktadır. Sosyoekonomik düzeyin, öğretmen adaylarının genel akademik, matematik ve ölçme değerlendirme ders başarılarına manidar bir etkisi yoktur. Duyuşsal özelliklerden matematik kaygısının matematik başarısını negatif yönde, genel akademik başarısını ise pozitif yönde manidar olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar sözcükler: Yapısal eşitlik modeli, çoklu göstergeler ve çoklu nedenler (ÇGÇN), demografik ve duyuşsal değişkenler, eğitimde ölçme ve değerlendirme ders başarısı.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the factors affecting the teacher candidates' measurement and evaluation course achievement with multiple indicators multiple causes modeling and to explore the effects of this factors on the achievement.
The data in the study was obtained with a measurement instrument prepared for this purpose. Questions about departments, parent education level and income, mathematics achievement level and anxiety, academic grade, type of high graduated school, attitude toward measurement and evaluation course, achievement of measurement and evaluation course  and the time allocated to the study were asked to teacher candidates.
This study is a quantitative research in the relational model. Frequency, percentage, minimum, maximum, mean, standard deviation, variance etc. statistics have been used to describe the demographic characteristics of teacher candidates in line with the general aim of the research. The datas were analyzed with SPSS15 and MPLUS6 programs.
General academic achievement grade, attitudes toward measurement and evaluation course and type of high graduated school have predicted achievement of assessment and evaluation course of teacher candidates according to the result of study. Socioeconomic level (parent education level and income ) does not have significant impact on general academic achievement grade, mathematics achievement level and achievement of assessment and evaluation course  of teacher candidates. It has concluded that mathematics anxiety variable from affective characteristics significantly has predicted mathematics achievement negatively, and general academic achievement positively.


Advisor: Assist. Prof. Dr. Derya ÇOBANOĞLU AKTAN, Hacettepe University, Department of Educational Science, Division of Educational Measurement and Evaluation.