Stratejik Derinlik kavramı ve Irak'ın kuzeyindeki Bölgesel Kürt Yönetimi uygulaması
The Strategic Depth concept and its application to the Regional Kurdish Administration in north of Iraq
Yazar: HASAN TEVFİK GÜZEL
Danışman: PROF. DR. TÜREL YILMAZ ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kürtler = Kurdish ; Orta Doğu = Middle East ; Stratejik derinlik = Strategic depth ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy

Özet:
Türkiye'nin bulunduğu uluslararası konum ve sahip olduğu tarihî geçmiş onun takip edeceği dış politikasına doğrudan etkide bulunmaktadır. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden 21. yy. başlangıcına kadar oldukça uzun bir süre 'denge politikası' odaklı yaklaşımlar üzerinden yürütülen dış politika 2000'li yılların başlarından itibaren bir değişim yaşamaya başlamıştır. Bu değişimin ana aktörü olan Ahmet Davutoğlu'nun Stratejik Derinlik isimli kavramsallaştırması Türk Dış Politikası'na oldukça derin etkiler bırakmıştır. Kavramın dinamik bir yapı içinde ürettiği diğer bazı kavramlarla birlikte sebep olduğu değişimin zihnî kaynağına inerek incelenmesi bu değişim sürecinin daha iyi anlaşılabilmesine yardımcı olacaktır. Tez çalışması içerisinde bu değişimin arka planındaki kavramsal yaklaşım detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bu çerçevede gerçekten bir değişimin olup olmadığı, değişimin konjonktürel mi yoksa nitelikli bir yapı mı arz ettiği, değişime sebep olan yaklaşımın zihnî parametrelerinin neler olduğu gibi sorular tezin çözmeye çalıştığı soru çerçevesini inşa etmiştir. Stratejik Derinlik kavramsallaştırması üzerinden yaşandığı iddia edilen değişimin Irak'ın kuzeyindeki Bölgesel Kürt Yönetimi ile ilişkilere yansımaları da yine bu kavram üzerinden ele alınmıştır.  Terörizm ve karşısında askerî çözüm yöntemleri ile şekillenen ikili ilişkiler Stratejik Derinlik kavramsallaştırması ile çeşitlendirilerek geliştirilmiştir. Tez içerisinde tüm bu değişim ve gelişim süreçlerinin ana faili olarak Stratejik Derinlik kavramsallaştırması kabul edilmiş ve kavramın sebep olduğu eylemlerin sonuçlarından ziyade kavramın ortaya çıkmasına sebep olan sâikler ortaya konularak süreç anlamlandırılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Turkey's international position and its historical background have a direct impact on the foreign policy it follows. From the late Ottoman Empire to the beginning of the 21st century, foreign policy, which was carried out for a long time through 'balance policy' oriented approaches, has started to experience a change since the early 2000s. The main agent of this change, Ahmet Davutoğlu's conceptualization of Strategic Depth has had a profound impact on Turkish Foreign Policy. Analysing the concept together with some other concepts that it produces in a dynamic structure by going down to the mental source of the change that it causes will help to better understand this change process. In this study, the conceptual approach behind this change is discussed in detail. Within this framework, this study aims to seek answer to research problems such as whether there has really been a change, if so, whether the change is cyclical or offers a qualitative structure and what are the mental parameters of the approach that causes the change. The reflections of the change allegedly experienced through the conceptualization of Strategic Depth on the relations with the Regional Kurdish Administration in north of Iraq are also discussed through this concept. Bilateral relations shaped by terrorism and military solution methods against it have been diversified and developed with the Strategic Depth conceptualization. Throughout the study, the Strategic Depth conceptualization has been accepted as the main perpetrator of all these change and development processes. Meanwhile, the study tries to understand the process by revealing the motives that led to the emergence of the concept rather than the consequences of the actions caused by the concept.