Üniversite öğrencilerinin bilinçli farkındalık, siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin sosyal medya bağımlılığı ile ilişkisi
The relationship between university students' mindfulness, cyber bullying and cyber victimization levels and social media addiction
Yazar: GİZEM NURHAN DAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. EVREN ERZEN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrenimine devam etmekte olan bireylerin bilinçli farkındalık, siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin sosyal medya bağımlılığı ile ilişkisini incelemektir. Veri toplama araçları olarak Ergen ve Yetişkin Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği, Üniversite Öğrencileri için Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini; 2022–2023 eğitim öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi'ndeki bir ilde farklı fakültelerde öğrenim gören, yaşları 17 ile 48 arasında değişen (SS=3.2, Ortyaş= 22.59),  514'i erkek (%51.5) ve 484'i kadın (%48.5) olmak üzere 998 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Bulgular Sosyal Medya Bağımlılığı ve Bilinçli Farkındalık arasında düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki bulunduğunu göstermektedir (r=.07, p<.05). Ayrıca Sosyal Medya Bağımlılığı ile Siber Zorbalık arasında pozitif yönde düşük düzeyde ve anlamlı (r=.20, p<.01), Siber Mağduriyet arasında düşük düzeyde pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki bulunduğu tespit edilmiştir (r=.19, p<.01). Korelasyon analizine bağlı olarak gerçekleştirilen çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda Bilinçli Farkındalık, Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet değişkenlerinin sosyal Medya Bağımlılığı varyansının %4'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin gerçekleştirilen analizler sosyal medya bağımlılığının kadınlar aleyhine (U=111282,000 p<.05), sosyal medya uygulaması kullanma durumuna göre sosyal medya kullanıcısı olanlar aleyhine (U=10277,00 p<.05) anlamlı biçimde farklılaştığını göstermektedir. İnternette zaman geçirme süresi ve kişilerin sosyal medyaya girme sıklıklarının ve sosyal medya profillerini ziyaret etme sıklıklarının fazla olmasının sosyal medya bağımlılığı düzeyini arttırdığı tespit edilmiştir. Fakülteler arasında yapılan incelemeler Eğitim fakültesi öğrencilerinin diğer tüm fakülte türlerindeki öğrencilerden daha yüksek düzeyde sosyal medya bağımlılığına sahip olduğunu göstermektedir. Ziraat fakültesi öğrencileri ise sadece iktisadi ve idari bilimler fakültesi öğrencilerinden anlamlı düzeyde daha fazla sosyal medya bağımlılığı özelliğine sahip olarak görülmektedir. Elde edilen bulgular literatür doğrultusunda tartışılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Bilinçli Farkındalık, Siber Mağduriyet, Siber Zorbalık, Sosyal Medya Bağımlılığı.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between conscious awareness, cyber bullying and cyber victimization levels and social media addiction of individuals who continue their university education. Adolescent and Adult Mindfulness Scale, Social Media Use Disorder Scale, Revised Cyberbullying Inventory for University Students and Personal Information Form were used as data collection tools. The sample of the research; In the 2022–2023 academic year, there were 514 males (51.5%) and 484 females (48.5%) (aged between 17 and 48) studying at different faculties in a province in the Central Anatolia Region (SD = 3.2, M = 22.59). It consists of 998 university students. Findings show that there is a low-level positive significant relationship between Social Media Addiction and Mindfulness (r=.07, p<.05). Additionally, it was determined that there was a low, positive and significant relationship between Social Media Addiction and Cyber Bullying (r=.20, p<.01), and a low, positive and low significant relationship between Cyber Victimization (r=.19, p<.01). ). As a result of the multiple linear regression analysis performed based on the correlation analysis, it was determined that the variables of Conscious Awareness, Cyber Bullying and Cyber Victimization did explain 4% of the variance of Social Media Addiction. Analyzes regarding demographic variables show that social media addiction differs significantly against women (U=111282,000 p<.05) and against social media users (U=10277,00 p<.05) depending on their status of using social media applications. It has been determined that the amount of time spent on the internet and the frequency of people entering social media and visiting social media profiles increases the level of social media addiction. Studies conducted among faculties show that students of the Faculty of Education have a higher level of social media addiction than students in all other types of faculties. Students of the faculty of agriculture are seen to have significantly more social media addiction than students of the faculty of economics and administrative sciences. The findings were discussed in line with the literature.

Keywords: Mindfulness, Cyber Victimization, Cyber Bullying, Social Media Addiction