Mastektomi uygulanan meme kanseri hastalarında bilinçli farkındalık temelli meditasyon ve yoganın stres, beden algısı, benlik saygısı ve cinsel uyum üzerine etkisi
The effects of mindfulness-based meditation and yoga on stress, body perception, self-esteem and sexual adjustment in mastectomized breast cancer patients
Yazar: MELİKE PEHLİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA EYİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma modifiye radikal mastektomi uygulanan kadınlarda bilinçli farkındalık temelli meditasyon ve yoganın stres, benlik saygısı, beden algısı ve cinsel uyum düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel tasarıma sahiptir. Araştırma örneklemini mastektomi sonrası rutin kontrollerine devam eden 39 kadın (Müdahale grubu=19, Kontrol grubu=20) oluşturmuştur. Müdahale grubundaki kadınlarla sekiz hafta süresince farkındalık temelli meditasyon ve yoga uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, "Kişisel Bilgi Formu", "Algılanan Stres Ölçeği", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", "Cinsel Uyum ve Beden İmajı Ölçeği" ile toplanmıştır. Bu araştırmanın deneysel kaydı ClinicalTrials.gov adresinden yapılmıştır (NCT06110832). Araştırma Vehbi Koç Vakfı Hemşirelik Fonu Proje Destekleme Programı tarafından desteklenmiştir.
Bulgular: Farkındalık temelli uygulama sonrası müdahale grubunda algılanan stres ve cinsellikte memelere yüklenen anlam son test ölçümünde anlamlı olarak azaldı (p<0,05); benlik saygısı ve beden algısı anlamlı olarak arttı (p<0,05); cinsel fonksiyona yönelik sonuçlarda ise istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). 
Sonuç: Araştırma sonuçları farkındalık temelli meditasyon ve yoganın modifiye radikal mastektomi uygulanan kadınlarda algılanan stres, benlik saygısı, beden algısı üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları doğrultusunda meme kanseri hastaları başta olmak üzere tüm onkolojik hastaların ameliyat öncesi dönem de dahil olmak üzere bilinçli farkındalık temelli stres azaltma programları ile desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the effects of mindfulness-based meditation and yoga on stress, self-esteem, body image and sexual adjustment in women undergoing modified radical mastectomy. 
Method: The study has a randomized controlled experimental design. The study sample consisted of 39 women (Intervention group=19, Control group=20) who continued their routine follow-up after mastectomy. Mindfulness-based meditation and yoga practices were practiced with the women in the intervention group for eight weeks. The research data were collected with "Personal Information Form", "Perceived Stress Scale", "Rosenberg Self-Esteem Scale", "Sexual Adjustment and Body Image Scale". The experimental registration of this study was made at ClinicalTrials.gov (NCT06110832). The research was supported by Vehbi Koç Foundation Nursing Fund Project Support Program.
Results: Perceived stress and the meaning attributed to breasts in sexuality decreased significantly in the post-test measurement (p<0.05); self-esteem and body perception increased significantly (p<0.05); and no statistically significant difference was found in the results related to sexual function (p>0.05). 
Conclusion: The results of the study show that mindfulness-based meditation and yoga are effective on perceived stress, self-esteem, and body perception in women undergoing modified radical mastectomy. In line with the findings of the study, it is recommended that all oncological patients, especially breast cancer patients, should be supported with mindfulness-based stress reduction programs, including the preoperative period.