Yas yaşantısında travma sonrası büyümenin yordayıcıları olarak duygusal şemalar ve öz anlayış
Emotional schemas and self-compassion as predictors of post-traumatic growth in grief experience
Yazar: AYŞE ASLANTÜRK
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN AVŞAROĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal şema = Emotional schemes ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; Yas = Mourning ; Yas tutma = Bereavement ; Öz anlayış = Self-understanding

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yas yaşantısı olan bireylerin duygusal şemalarının ve öz anlayış düzeylerinin travma
sonrası büyüme düzeylerini etkileme gücünün incelenmesidir. Araştırmaya 2021-2022 yılları arasında Türkiye'de
bulunan ve daha önce bir yakınını kaybettiğini ifade eden 307 kişi katılmıştır. Çalışmada katılımcılardan istenilen
verilerin toplanması amacıyla "Demografik Bilgi Formu", "Leahy Duygusal Şema Ölçeği (LDŞÖ)", "Öz Anlayış
Ölçeği (ÖZAN)" ve "Travma Sonrası Büyüme Ölçeği (TSB)" kullanılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama
modelinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla Pearson Momentler Çarpım
Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bununla beraber duygusal şemaların ve öz anlayışın travma sonrası büyüme
üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemek amacıyla regresyon analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Korelasyon
analizinin sonuçlarına göre, duygusal şemalar, öz anlayış ve travma sonrası büyüme arasında anlamlı ilişkiler
ortaya çıkmıştır. Regresyon analizlerinde ise duygusal şemalardan duyguları kabul, duygulardan kaçınma ve
onaylanma şemaları ile travma sonrası büyüme arasında; öz anlayış ile travma sonrası büyüme arasında ve yine
duygusal şemalardan kontrol edilemezlik, duygulardan kaçınma, duyguları kabul, ruminasyon ve farklılık şemaları
ile öz anlayış arasında yordayıcı ilişkiler bulunmuştur. Duygusal şemaların alt boyutlarının öz anlayış ve travma
sonrası büyüme ile ilişkisine yönelik bulgular, ilgili literatür ışığında tartışılmış ve önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yas, travma sonrası büyüme, duygusal şemalar, öz anlayış

Abstract:
The aim of this study is to examine the influence of emotional schemas and self-compassion levels of
individuals who have experienced grief on their post-traumatic growth levels. 307 people who were in Turkey
between the years 2021-2022 and who stated that they had lost a relative before participating in the research. In
order to collect the data requested from the participants in the study, "Demographic Information Form", "Leahy
Emotional Schema Scale", "Self-Compassion Scale" and "Post Traumatic Growth Scale" were used. The relational
survey model was used in the research. To reveal the associations among variables pearson correlation moments
coefficient was used. Also to determine the predictive power of emotional schemas and self-compassion on posttraumatic growth, regression analysis was used. Correlation analysis indicated that there exist significant
relationships between emotional schemas, self-compassion and post-traumatic growth. In the regression analyzes,
predictive relationships were found between post-traumatic growth and the emotional schemas of acceptance of
emotions, avoidance of emotions, validation schemas; between self-compassion and post-traumatic growth also
between self-compassion and the emotional schemas of loss of control, avoidance and acceptance of emotions,
rumination and difference. The findings regarding the relationship between the sub-dimensions of emotional
schemas and self-compassion and post-traumatic growth were discussed in consideration of the relevant literature
and suggestions were given.
Keywords: Grief, post-traumatic growth, emotional schemas, self-compassion.