Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ndeki sağlık çalışanlarının çocuk ihmal ve istismarı konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi
Investigation of the knowledge, attitudes and behaviors of healthcare workers regarding child neglect and abuse at Basaksehir Cam and Sakura City Hospital
Yazar: GAMZE KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA ; DR. SİBEL BAKTIR ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Çocuk istismarı ve ihmali çocuğun sağlığı, güvenliği ve genel gelişimi üzerinde
olumsuz etkiler yaratır. Bunun önlenmesi, çocukların sağlıklı, mutlu ve güvenli bir şekilde
büyümelerini sağlamak için kritik öneme sahiptir. Bu konuda sağlık çalışanlarına önemli görev
ve sorumluluklar düşmektedir. Bu tez çalışması ile sağlık çalışanlarının çocuk istismarı ve
ihmali olguları ile karşılaşma durumları, bilgi düzeyleri, yaklaşımları ve bunları etkileyen
faktörlerin incelenerek eğitim gereksinimlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamız tanımlayıcı, kesitsel ve anket çalışması olup 1 Aralık
2023- 31 Ocak 2024 tarihleri arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde aktif
çalışmakta olan, çocuk hasta gören ve dahil edilme kriterlerini karşılayan hekim ve
hemşirelerden oluşan toplam 304 sağlık çalışanı ile yapılmıştır. Sağlık çalışanlarına
sosyodemografik veri formu ve "Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin
Tanılanmasına Yönelik Ölçek"i ve "Sağlık çalışanlarının Çocuk İstismarını Raporlamaya Karşı
Tutumlarını Belirleme Ölçeği"ni de içeren 113 soruluk bir anket yüz yüze uygulanmıştır.
Veriler istatistiksel olarak analize tabi tutulmuştur ve p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul
edilmiştir.
BULGULAR: Çalışma 304 katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcıların %60,9'u (n=185) 30 yaş ve
altında olup yaş ortalaması 31,31±6,70 idi ve %65,8'i (n=200) kadındı. %68,4'ü (n=208) çocuk
sahibi değildi. Katılımcıların "Sağlık Çalışanlarının Çocuk İstismarını Raporlamaya Karşı
Tutumlarını Belirleme Ölçeği"nden aldığı toplam ortalama puanı 3,44±0,46; "Çocuk İstismarı
ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanmasına Yönelik Ölçek"ten aldığı toplam ortalama
puan 3,93±0,46'dır. "Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanmasına
Yönelik Ölçek" toplam puanı ile akademik unvan arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki
bulunmaktadır (p<0,001). 1 ay içerisinde muayene edilen çocuk hasta sayısı 100'den fazla olan
sağlık çalışanlarının "Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanmasına
Yönelik Ölçek" toplam puanı 4,09±0,42 olup diğer gruplara kıyasla daha yüksek bulunmuştur
(p<0,001). 1 çocuğu muayene etme süresi 0-5dk olan sağlık çalışanlarının "Çocuk İstismarı ve
İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanmasına Yönelik Ölçek" toplam puanı 4,03±0,44 olup
diğer gruplara kıyasla anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,007). Çocuk istismarı ve ihmali ile
ilgili eğitim almak isteyenlerin "Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin

Tanılanmasına Yönelik Ölçek" toplam puanı 4,10±0,44 olup diğer gruplara kıyasla anlamlı
daha yüksektir (p<0,001). Tıp veya hemşirelik eğitimi sırasında çocuk ihmali ve istismarı
konusunda eğitim alanların "İstismarın çocuk üzerindeki fiziksel belirti" puanı 4,08±0,42 olup
istatistiksel olarak anlamlı yüksektir (p=0,019). Çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili eğitim almak
istemeyenlerin "Sağlık Çalışanlarının Çocuk İstismarını Raporlamaya Karşı Tutumlarını
Belirleme Ölçeği" toplam puanı 3,53±0,50 olup diğer gruplara kıyasla anlamlı daha yüksektir
(p=0,032).
SONUÇ: Sağlık çalışanlarının çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili eğitim ve bilgi eksikliği
bulunmaktadır. Çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili daha çok eğitimler düzenlenerek raporlama
konusundaki endişelerini gidermeye yönelik çalışmalar yapılması bilgi eksikliği ve endişelerin
giderilmesine katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk istismarı, çocuk ihmali, sağlık çalışanı

Abstract:
AIM: Child abuse and neglect have detrimental effects on a child's health, safety,
and overall development. Preventing this is critical to ensuring children grow up healthy,
happy, and safe. Healthcare professionals have significant duties and responsibilities in this
regard. This thesis aims to investigate the situations, knowledge levels, and approaches of
healthcare professionals regarding child abuse and neglect cases, as well as the factors
influencing these aspects, to identify their educational needs.
MATERIALS AND METHODS: This descriptive, cross-sectional, and survey-based study
was conducted with a total of 304 healthcare professionals working actively with pediatric
patients at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital from December 1, 2023, to January 31,
2024, who met the inclusion criteria. A face-to-face survey consisting of a sociodemographic
data form, the "Scale for the Identification of Symptoms and Risks of Child Abuse and
Neglect," and the "Scale for Determining Healthcare Professionals' Attitudes Towards
Reporting Child Abuse" was administered. The data were subjected to statistical analysis, and
p<0,05 was considered significant.
RESULTS: The study included 304 participants. Of these, 60.9% (n=185) were 30 years old
or younger, with a mean age of 31,31±6,70 years, and 65.8% (n=200) were female.
Additionally, 68.4% (n=208) did not have children. The participants' average total score on
the "Scale for Determining Healthcare Professionals' Attitudes Towards Reporting Child
Abuse" was 3,44±0,46, and their average total score on the "Scale for the Identification of
Symptoms and Risks of Child Abuse and Neglect" was 3,93±0,46. A statistically significant
relationship was found between the total score on the "Scale for the Identification of
Symptoms and Risks of Child Abuse and Neglect" and academic title (p<0.001). Healthcare
professionals who examined more than 100 pediatric patients in one month had a higher total
score on the "Scale for the Identification of Symptoms and Risks of Child Abuse and Neglect"
(4,09±0,42) compared to other groups (p<0.001). Those with a patient examination time of 0-
5 minutes had a significantly higher total score on this scale (4.03±0,44) compared to other
groups (p=0.007). Participants who expressed a desire for education on child abuse and
neglect scored significantly higher on the scale (4.10±0.44) than other groups (p<0.001).

Those who received education on child abuse and neglect during their medical or nursing
training had a significantly higher score on the "Physical Symptoms of Abuse on the Child"
subscale (4.08±0.42) (p=0.019). Participants who did not want education on child abuse and
neglect scored significantly higher on the "Scale for Determining Healthcare Professionals'
Attitudes Towards Reporting Child Abuse" (3.53±0.50) than other groups (p=0.032).
CONCLUSION: There is a lack of education and knowledge among healthcare professionals
regarding child abuse and neglect. Organizing more educational sessions on child abuse and
neglect, along with efforts to alleviate concerns about reporting, may help address this lack of
knowledge and reduce apprehensions.
Keywords: Child abuse, child neglect, healthcare professional