Koklear implant kullanıcısı yetişkinlerde bellek işlevlerinin değerlendirilmesi ve spektral çözünürlük ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of memory functions in adult cochlear implant users and investigation of their relationship with spectral resolution
Yazar: SAFİYE SENA NALBANT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL TERLEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
ÖZET
Bellek işlevlerinin değerlendirilmesinde bilgiyi kodlama, depolama ve geri çağırma gibi görevler önem taşımaktadır. Çalışmamızda koklear implant kullanıcısı yetişkinlerde bellek işlevleri değerlendirilerek spektral-temporal çözünürlük işlevleri ile arasındaki korelasyonun araştırılması hedeflenmiştir. 
Bu çalışmaya 18-45 yaş arası 24 Kİ (koklear implant) kullanıcısı ve 24 Nİ (normal işiten) toplam 48 birey dahil edilmiştir. Öncelikle bireylere MMD (Mini Mental Durum Değerlendirmesi) uygulanmıştır. Kİ kullanıcısı bireylerin konuşma durumu hakkında bilgi sahibi olabilmek için KUİK (Konuşma Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi Ölçeği) anketinin konuşma kısmı uygulanmıştır. Katılımcıların spektral-temporal çözünürlük becerilerinin değerlendirilmesi için SMRT (Spectro-Temporally Modulated Ripple Test) uygulanmıştır. Bellek işlevlerinin değerlendirilmesinde ise İSÖT (İşitsel Sözel Öğrenme Testi) ve GİSD-B(Görsel İşitsel Sayı Dizileri Testi B formu) uygulaması yapılmıştır.
SMRT sonuçlarının karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiş olup Kİ kullanıcılarında Nİ gruba göre daha düşük performans gözlenmiştir (p<0,05). İSÖT A1-A5(sözel öğrenme) ortalamasının karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. İSÖT A6 (sözel KSB (Kısa Süreli Bellek))-A7(serbest hatırlamaya ilişkin USB (Uzun Süreli Bellek)) puanlarının karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. İSÖT tanıma listesi (tanıma türü hatırlamaya ilişkin USB) puanı karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuş olup Kİ kullanıcılarında daha düşük performans gözlenmiştir (p<0,05). GİSD-B farklı uyaran modalitelerinde KSB sonuçlarının karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuş olup Kİ kullanıcılarında daha düşük performans gözlenmiştir (p<0,05). SMRT, İSÖT ve GÖSD-B arasındaki korelasyon incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır.
Kİ kullanıcısı yetişkinlerde Nİ bireyler ile sözel öğrenme becerisi, sözel KSB ve serbest hatırlamaya ilişkin USB performansında yakın sonuçlar elde edilmiştir. Bu durum Kİ kullanımının bu işlevlere olumlu etkisini göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler: Koklear implant, sözel öğrenme, kısa süreli bellek, uzun süreli bellek, spektral-temporal çözünürlük.

Abstract:
ABSTRACT
In the evaluation of memory functions, tasks such as coding, storing and recalling information are important. In this study, it was aimed to investigate the correlation between memory functions and spectral-temporal resolution functions in adults with cochlear implants.
A total of 48 individuals with 24 CI (cochlear implant) users and 24 NH (normal hearing) between the ages of 18-45 were included in this study. First of all, MMD (Mini Mental Status Assessment) was applied to the individuals. In order to have information about the speech status of CI users, the speech part of the SSQ (Speech Spatial Perception and Hearing Quality Scale) questionnaire was applied. SMRT (Spectro-Temporally Modulated Ripple Test) was applied to evaluate the spectral-temporal resolution skills of the participants. In the evaluation of memory functions, AVLT (Auditory Verbal Learning Test) and VADS (Visual Auditory Digit Span Test Form B) were applied.
Statistically significant results were obtained in the comparison of SMRT results, and lower performance was observed in CI users compared to the NH group (p<0.05). No statistically significant difference was observed in the comparison of the AVLT A1-A5 (verbal learning) mean. No statistically significant difference was found in the comparison of the AVLT A6(verbal STM)-A7(LTM related to free recall) scores. A statistically significant difference was found in the comparison of the İSÖT recognition list (LTM on recognition type recall) score, and lower performance was observed in CI users (p<0.05). A statistically significant difference was found in the comparison of STM results in different stimulus modalities of VADS, and lower performance was observed in CI users (p<0.05). When the correlation between SMRT, AVLT and VADS was examined, no statistically significant correlation was found.
In CI users, similar results were obtained with NH individuals in terms of verbal learning ability, verbal STM, and free recall LTM performance. This shows the positive effect of CI use on these functions. 
Keywords: Cochlear implant, verbal learning, short-term memory, long-term memory, spectral-temporal resolution.