Ozonlama proses şartlarının denim kumaş performans özelliklerine etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of ozonization process conditions on denim fabric performance properties
Yazar: AYŞE DENİZ KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. BELKIS ZERVENT ÜNAL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Çalışma kapsamında; güçlü bir renk açıcı olan ozon gazı ile uygulanan efekt verme amaçlı ozonlama işleminin ve bu işlemin proses şartlarındaki değişimlerin seçilmiş denim kumaşların performans özellikleri üzerindeki etkisinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 4 tip denim kumaşa (atkısı elastanlı ve elastansız, çözgüsü halat veya slasher boyalı) 3 farklı ozonlama süresi (10-20-30 dakika) ve 4 farklı ozon oranında (%40-%60-%80-%100) ozonlama işlemi uygulanmıştır. Ayrıca ozonlama öncesi uygulanan ön işlem tipinin etkisini görmek amacıyla rins yıkama ve hidrojen peroksit ağartma işlemlerine tabi tutulan kumaşlar da kıyaslanmıştır. Bu kapsamda 4 tip denim kumaşa 8 farklı proses uygulanmış ve böylelikle 32 farklı numune kumaş elde edilmiştir. Ardından elde edilen kumaşlara kullanım yerine göre önemli olan kopma mukavemeti, yırtılma mukavemeti, dikiş mukavemeti, yumuşaklık derecesi tayini ve spektrofotometrik renk analizi testleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar istatistiksel ve grafiksel olarak değerlendirilmiştir. Genel olarak; ozonlama işleminin ele alınan tüm özellikleri etkilediği görülmüştür. Ozonlama süresi ve oranındaki artışın kopma ve yırtılma mukavemeti değerlerini olumsuz etkilediği, yumuşaklık ve dikiş mukavemetinde ise anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.  Ayrıca halat ve slasher boyalı kumaşların ozonlama işlemi sonucu farklı davranışlar gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Denim Kumaş, Ozonlama Proses Şartları, İndigo Boyama,                                    Performans Özellikleri, Renk Değerlendirmesi

Abstract:
In the scope of the study, it is aimed to investigate the effect of ozonation and process conditions on the performance properties of selected denim fabrics. For this purpose, 3 different ozonation times (10-20-30 minutes) and 4 different ozone rates (40% -60% -80% -100%) were applied to 4 different denim fabrics (weft with and without elastane, warp dyed with rope or slasher methods). In addition, fabrics that were subjected to rins washing and hydrogen peroxide bleaching processes were compared to see the effect of the pretreatment type applied before ozonation. In this context, 8 different processes were applied to 4 types of denim fabric and 32 different fabric samples were obtained. Then, the tensile strength, tear strength, seam strength, softness and spectrophotometric color analysis tests, which are important for the usage area, were applied to the obtained fabric samples. The results obtained were evaluated statistically and graphically. Generally; it has been observed that the ozonation process affects all the features handled. It has been determined that the increase in the ozone time and rate negatively affects the tensile and tear strength values, and has no significant effect on softness and seam strength. In addition, it was determined that rope and slasher dyed fabrics show different behaviors as a result of ozonation.

  
Key Words: Denim Fabrics, Ozonation Process Conditions, Indigo Dyeing, Performance Properties, Color Analysis