Savunma ekonomisi üzerine üç makale
Three essays in defence economics
Yazar: MEHMET SAMET ERDEM
Danışman: PROF. DR. SELAMİ SEZGİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Askeri harcamalar = Military expenditures ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik özgürlük = Economic freedom ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Makale = Article ; Petrol = Petroleum ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes

Özet:
Bu tezin temel amacı savunma harcamalarının ekonomik büyüme, ekonomik özgürlükler ve petrol tüketimi ile olan ilişkisini üç ayrı makale çerçevesinde incelemektir. 
Birinci makalede Türkiye için savunma harcamaları- ekonomik büyüme ilişkisi Engle-Granger nedensellik testi ve hata düzeltme modeli yardımıyla, Sezgin'in  (2000) çalışmasında yer alan Deger tipi model ve genişletilmiş Solow modeli çerçevesinde, farklı değişkenlerle, 1960-2015 yılları arasındaki dönemi kapsayacak şekilde araştırılmıştır. Ampirik analizin sonuçları Deger tipi model için Sezgin'in (2000) çalışmasından farklı olarak Türkiye'de savunma harcamaları ve ekonomik büyüme arasında kısa ve uzun dönemde ilişki olmadığını gösterirken, genişletilmiş Solow modeline dayanan analizde her iki dönem için negatif ve anlamlı ilişki bulunmuştur.
İkinci makalede, savunma harcamaları - ekonomik özgürlükler ilişkisi Fraser Enstitüsü'nün ekonomik özgürlükler endeksinde yer alan 110 ülkenin 2000-2014 yılları arasındaki verileri kullanılarak panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonuçlarından elde edilen bulgular, genel ekonomik özgürlük endeksi ve endeksin ana bileşenlerini oluşturan devletin faaliyet alanının genişliği, hukuki yapı ve mülkiyet hakları, güçlü paraya erişim ve kredi, işgücü ve iş dünyası konusunda yasal düzenlemelerin savunma harcamaları üzerinde anlamlı ve negatif yönlü ilişkisinin olduğunu gösterirken, uluslararası ticaret serbestisi ana bileşeninin savunma harcamaları ile ilişkisine rastlanamamıştır.
Üçüncü makalede, savunma harcamaları ile petrol tüketimi arasındaki nedensellik ilişkisi 35 ülke için 1997-2014 yılları arasındaki verilerle Johansen eşbütünleşme testi, hata düzeltme modeli ve VECM Granger nedensellik testi ile araştırılmıştır. Analiz sonucunda eşbütünleşme ilişkisi bulunan ülkeler arasından Ürdün, Umman, Malta, Ekvador ve Rusya için çift yönlü, Lüksemburg ve Mısır için petrol tüketiminden savunma harcamalarına, İtalya için savunma harcamalarından petrol tüketimine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Ülkelerin zengin petrol rezervlerine sahip olup olmamasının nedensellik yönü açısından yaratabileceği farka ilişkin yeterince kanıt bulunamamıştır.

Abstract:
The purpose of this thesis is to investigate the relationship between defence expenditures and economic growth, economic freedom and oil consumption in three separate essays.
The first essay aimed to examine the relationship between military expenditures and economic growth for Turkey, within the frame of Deger type model based on Sezgin's (2000) study and augmented Solow model, with different variables for the time-period 1960-2015 by using Engle-Granger causality test and error correction model. The results of empirical analysis indicates that unlike Sezgin's (2000) study, there is no significant relationship between military expenditures and economic growth in Turkey for Deger type model; but there is a significant and negative relationship for augmented Solow model both in short and long term.
The second essay aimed to examine the relationship between military expenditures and economic freedom for 110 countries from the Fraser Institute's Economic Freedoms Index, for the time-period 2000-2014 by using panel data analysis. The results of empirical analysis indicates that there is a significant and negative relationship between military expenditures and overall index of economic freedom, size of government, legal systems and property rights, sound money and regulation of credit, labor, and business; but there is no significant relationship for freedom to trade internationally main-component of the index.
The third essay aimed to examine the causality relationship between military expenditures and oil consumption for 35 fossil fuel-dependent countries, for the time-period 1997-2014 by using Johansen cointegration test, error correction model and VECM Granger causality test. The results of empirical analysis indicates that there is a bidirectional causality relationship in Jordan, Oman, Malta, Ecuador and Russia, unidirectional relationship running from oil consumption to military spending in Luxembourg and Egypt and unidirectional relationship running from military spending to oil consumption in Italy. There is insufficient evidence of the difference in whether or not countries have rich oil reserves in terms of causality.