Pazar dışı kalan kırık yumurtaların toklu besi rasyonlarına katılma olanağının araştırılması
Potential use of unmarketable-cracked eggs in rations of lamps
Yazar: MEHMET ÇİFTÇİ
Danışman: PROF.DR. İ. HALİL ÇERÇİ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
1. ÖZET Bu çalışmada, pazar dışı kırık yumurtaların toklu rasyonlarına katılabilme olanağı araştırılmıştır. Bu amaçla, çalışmada yaklaşık 30 kg canlı ağırlıkta. 7-8 aylık 21 adet İvesi erkek toklu kullanılmıştır. Araştırma rasyonları izonitrojenik ve izokalorik olarak hazırlanmıştır. Rasyona kırık yumurtanın ilave şekli ise deneme gruplarını oluşturmuştur. Buna göre, rasyona yumurta ilave edilmeyen grup kontrol grubunu (K), rasyon proteininin % 10'u yumurtadan gelecek şekilde işlenmemiş yumurta ilave edilen grup Deneme- 1 (D-l grubu) grubunu, formaldehitle işlenmiş (Ham proteinin % 0.6'sı) kırık yumurta ilave edilen de Deneme-2 (D-2 grubu) grubunu oluşturmuştur. Kuru madde ve ham proteinin rumende yıkımlanma dereceleri K ve D-l gruplarında birbirine yakın bulunurken, D-2 grubunda daha düşük düzeyde kalmıştır (P<0.01). Ruminal pH değerleri bakımından gruplar arasında istatistiki olarak önemli bir fark tespit edilmemiştir. Ruminal amonyak düzeyi yemlemeden sonraki 1. ve 2. saatlerde K ve D-l gruplarında benzer, D-2 grubunda daha düşük bulunmuştur (PO.01 ). Kuru madde, organik madde, ham protein, ham yağ, ham selüloz ve azotsuz öz maddenin sindirilme derecesi bakımından gruplar arasında istatistiki olarak önemli bir fark bulunmamıştır. Kuru madde tüketimi en yüksek değere D-2 grubunda ulaşmıştır (P<0.05). Günlük canlı ağırlık artışı K ve D-l gruplarında birbirine yakın çıkarken, D-2 grubunda yüksek çıkmıştır (PO.05).Yemden yararlanma oranlan da K, D-l ve D-2 gruplarında sırası ile 4.13, 3.94 ve 3.83 olarak belirlenirken (P>0.05), karkas değerleri açısından gruplar arasında istatistiki olarak önemli bir farklılık tespit edilmemiştir. Günlük canlı ağırlık artışı ile ruminal kuru madde yıkımlanabilirliği, ruminal ham protein yıkımlanabilirliği ve ruminal amonyak düzeyi arasında negatif, ruminal amoyak düzeyi ile ruminal kuru madde yıkımlanabilirliği, ruminal ham protein yıkımlanabilirliği arasında ve ruminal kuru madde yıkımlanabilirliği ile ruminal ham protein yıkımlanabilirliği arasında da pozitif ilişkiler saptanmıştır (P< 0.01). Sonuç olarak, bu çalışmada değerlendirilmeyen kırık yumurtaların protein katkısı olarak toklu rasyonlannda kullanılabileceği kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler : Kırık yumurta, formaldehit muamelesi, naylon kese, besi performansı, kuzu.

Abstract:
ABSTRACT In this study, potential use of unmarketable cracked eggs in rations of lambs was investigated. A total of 21 male Avassi lambs at the age of 7-8 months (average of 30 kg body weight) were used. The rations were prepared isonitrogenic and isocaloric. Treatment groups were based on the method of addition of cracked eggs. According to this, the group without egg was control group (C), the group supplemented with untreated egg to compensate 10 % protein of ration was Group 1 (G-l) and the group supplemented with formaldhyde treated egg (0.6 % of crude protein) was Group 2 (G-2). Ruminal dry matter and protein degradability were found similar in Control group and Group 1, whereas they were lower in Group 2 (P<0.01). Rumen pH levels were similar between all groups. The ruminal ammonia level at the 1st and 2" h after feeding was similar in Control and Group 1, whereas it was lower in Group 2 (PO.01 ). The digestibility of dry matter, organic matter, crude protein, eter extract and nitrogen free extract were similar among all groups. The highest dry matter intake was observed in Group 2 (P<0.05). Daily body weight gain was similar in C and G-l groups, but it was the highest in G-2 group (PO.05). Feed efficiency ratios in Control, Group 1 and Group 2 groups were 4.13, 3.97, and 3.83, respectively (P>0.05). Carcass characteristics were similar in all groups. There was a negatif relationship between daily body weight gain and degradability of ruminal dry matter, ruminal crude protein, and level of ruminalammonia. In addition positivelly correlated among level of ruminal ammonia and degradability ruminal dry matter, ruminal crude protein also between degradability ruminal dry matter and degradability ruminal crude protein (PO.01). In conclusion, nonedible cracked eggs may use as protein supplement in lambs rations. Key Words : Cracked egg, formaldehyde treatment, nylon bag, feedlot performance, lamb