Demir noksanlığına hassas ve dayanıklı fasulye çeşitlerinin seçimi
Selection of sensitive and resistant bean varieties for iron deficiency
Yazar: İLKAY ÇOKA
Danışman: PROF. DR. AHMET KORKMAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aktif demir analizi = Activated iron analysis ; Demir klorozu = Iron chlorosis ; Ferro demir = Ferrous iron ; Taze fasulye = Green beans

Özet:
ÇalıĢmanın amacı demirce yeterli ve yetersiz Ģartlarda fasulye çeĢitlerini bazı özelliklerine göre gruplandırarak ve çeĢitlerin demir durumunu gösteren indekslerin iyilerini belirleyerek demir noksanlığına dayanıklı fasulye çeĢitlerini belirlemek ve çeĢitlerin Fe-EDDHA‟ya ve kirece responslarını tespit etmektir. Bitkiler kuvars kumu ortamında 1) Demirce yetersiz (0.2 μM Fe), 2) Demirce yeterli (45μM Fe), 3) Demirce yeterli (100μM Fe) besin çözeltisi verilerek yetiĢtirilmiĢtir. KireçlenmiĢ kuvars kumu ortamında demirce yetersiz besin çözeltisi verilerek de yetiĢtirilmiĢtir. Uygulamalar 3 tekerrürlüdür. ÇeĢitlerin seçiminde bitki kuru madde miktarı, yaprakta klorofil, aktif demir kapsamları, ferrik redüktaz aktivitesi ve diğer bazı özellikler kullanılmıĢtır. Demir noksanlığında 15 çeĢit 3 grupta toplanmıĢtır:
I: 10 numaralı çeĢit
II: 1, 5, 2, 11, 6, 3, 9 numaralı çeĢitler
III: 4, 12, 15, 13, 14, 7, 8 numaralı çeĢitler
Demir noksanlığı Ģartlarında 1 ve 10 nolu fasulye çeĢitlerinin birbirine en uzak çeĢitler oldukları belirlenmiĢtir. 1 ve 10 numaralı çeĢitlerde demir noksanlığına tolerans indeks değerleri (45μM demir çözeltisiyle beslenen bitkilere göre) klorofil-a yönünden çeĢit sırasıyla %27.93 ve %74.39; klorofil-b yönünden çeĢit sırası ile %37.60 ve %119.4; toplam klorofil yönünden %131.31 ve %97.2 bulunmuĢtur. 1 nolu çeĢitte demirli gübreleme klorofil kapsamını arttırmıĢ, buna karĢın 10 nolu çeĢitte demirli gübrelemenin klorofil kapsamına etkisi önemsiz bulunmuĢtur.

Abstract:
The aim of study is to determine bean varieties resistant to iron deficiency and the response of varieties to Fe- EDDHA and to lime by classifying the variety according to some properties, and by determining the best index as to status of iron nutrition under conditions sufficient and insufficient of iron. The lines were grown in quartz sand medium: 1) Iron inadequate, 2) Iron adequate (45μM Fe), 3) Iron adequate (100μM Fe), 4) Inadequate iron+ calcareous. Each application has in 3 replications. Indices such as dry matter quantity the content of chlorophyll, active iron, ferric reductase activity in leaves and some properties are discussed in the selection of bean varieties. 15 varieties were collected in 3 groups under iron deficiency:
I: it is numbered variety:10
II: it is numbered varieties: 1, 5, 2, 11, 6, 3, 9
III: it is numbered varieties: 4, 12, 15, 13, 14, 7, 8
The varieties numbered 1 and 10 are closest to each other under iron deficiency. In bean varieties numbered 1 and 10, tolerance index values for iron deficiency (relative to plants fed with 45 μM iron solution) were 27.93% and 74.39%, respectively in terms of chlorophyll-a, in terms of chlorophyll-b, 37.60% and 119.4% respectively; 131.31% and 97.2% for total chlorophyll, respectively. Fe-EDDHA increased chlorophyll in the numbered 1 bean variety, whereas the effect of Fe-EDDHA on chlorophyll in the bean variety numbered 10 was not significant.