Hbe antijen negatif kronik hepatit B tanısı olan, en az 5 yıl lamivudin tedavisi almış viral yanıtlı hastalarda tedavinin kesilmesinin etkileri
The effect of discontinuation of lamivudine therapy at Hbe Ag negative chronic hepatitis B patients with virologic response who have used this treatment for at least five years
Yazar: SEVİL ÖZER SARI
Danışman: PROF. DR. CİHAN YURDAYDIN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Hepatit B virüsü (HBV) ile enfeksiyon global bir sağlık sorunu olup, dünya çapında yaklaşık 2 milyar kişi bu virüsle enfektedir. HBeAg negatif KHB enfeksiyonunun ülkemizde ve diğer Akdeniz ülkelerinde prevalansı yüksektir ve dünyada giderek artmaktadır. Lamivudin monoterapisi HBV replikasyonunun süpresyonunda ve karaciğer hastalığını iyileştirmede oldukça etkili bir tedavidir. Ancak bu tedaviye ne kadar süreyle devam edilmesi gerektiği ve tedavi kesildikten sonra ortaya çıkacak etkiler konusunda birçok soru işareti mevcuttur. Bu çalışmanın amacı 5 yıl süreyle tedavi almış HBeAg negatif kronik HBV'li ve viral yanıtlı hastalarda lamivudin tedavisinin kesilmesinin ardından ortaya çıkacak etkilerin gözlenmesidir. 5 yıl nükleozid analoğu olarak sadece lamivudin tedavisi almış, viral yanıtlı , HBeAg negatif kronik HBV enfeksiyonu olan ve tedavisi kesilen 23 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların median yaşı 50 (27-69), median lamivudin tedavi süresi 63 ay (60-90 ay), lamivudin tedavisi kesildikten sonra median takip süresi 12 ay (4-45ay), E/K: 16/7 (%69.6 / %30.4)'ydi. 23 hastanın 10'unda (%43.5) lamivudin tedavisi öncesi IFN kullanımı olduğu saptandı. Tedavisi kesilen hastaların %34.8 (8)'inde median 7 aylık (4-13 ay) tedavisiz süre sonunda nüks saptandı. Nüks eden hastalardan 2 (%8.7)'sinde erken nüks (? 6 ay), 6 (%26.1)'sında ise geç nüks (> 6 ay) saptandı. Tedavi kesildikten sonra aylara göre kümülatif relaps oranları 1. ayda %0, 3. ayda %8.7 (2/23), 6. ayda %21.7 (5/23), 9. ayda %30.4 (7/23), 12. ayda %34,8 (8/23)'di. Nüks eden ve etmeyen hastalar arasında cinsiyet (p>0.05), yaş (p:0,825), lamivudin kullanma süreleri (p=0.392), lamivudin tedavisi öncesinde IFN kullanımı (p:0.99) ve tedavi kesilmeden önce yapılan karaciğer biyopsisindeki HAI (p:0.087) açısından fark saptanmadı. Bazal biyokimyasal değerler (ALT, total bilirubin, albumin, INR) açısından da nüks eden ve nüks etmeyen gruplar arasında fark görülmedi. Nüks gelişen 8 hastanın hepsinde nüks anındaki HBV-DNA değeri 1x105 kopya/ml'nin üzerindeydi. Nüks anındaki ALT değeri 4 hastada normal sınırlarda, 4 hastada ise normalin üzerinde saptandı (%50). 23 hastanın hiçbirinde tedavi kesildiği anda ve takip süresinde HBsAg kaybı saptanmadı. Bu çalışmada lamivudin tedavisinin kesilmesi ile hastalarda özellikle ilk 1 yıl içerisinde nükslerin ortaya çıktığı gözlendi. Bakılan değişkenlerle nüks arasında ilişki saptanmadı.

Abstract:
Hepatitis B virus (HBV) infection is a challenging global health problem, affecting an estimated 2 billion persons worldwide. HBeAg negative chronic hepatitis B prevalence is high in our country and Mediterranean region and increasing worldwide. Monoterapy of Lamivudine is very effective for suppression of HBV replication and treatment of liver disease. However there are a lot of question about; how long the treatment must continue, and which adverse outcome will be seen ıf we discontinue this treatment. The purpose of this study is to determine the biochemiacal and virologic relaps rate and associated variables in HBeAg-negative chronic hepatitis B patients who had used this treatment for more than 5 years and who had maintained virologic response. We enrolled 23 HBeAg negative patient in this study. All of the patient had well followed up for at least 5 years and during this period had taken only lamivudin therapy as a nucleoside analogue therapy. After the 5 years with lamivudin treatment we include 23 patients who have normal liver function tests (ALT, bilirubin, albumin, INR), negative virologic markers (HBV-DNA) and no liver cirrhosis in the biopsy. We stopped their lamivudin treatment and followed for relapse at months 0,1,3 and then every 3 months thereafter. The median age of the 23 patient were 50 (27/69), median lamivudine theraphy duration was 63 months (60-90), median follow-up period after the discontinuation of the lamivudin was 12 months (4-45), Male/Female: 16/7 (%69.6 / %30.4). During follow-up 8 patient (%34.8) showed relapse after the withdrawal of lamivudine theraphy at median 7 months (4-13). The patients who were relapsed, two of them (8.7%) showed early recurrence (? 6 months), and six of them (26.1%) showed late recurrence (> 6 months). Cumulative rates of relapse after lamivudine discontinuation according to the months ; at the 1 st month was %0, at the 3 rd month was %8.7 (2/23), at the 6 th month was %21.7 (5/23), at the 9 th month was %30.4 (7/23), at the 12 th month was %34,8 (8/23). Age (p:0,825), gender (p>0.05) , lamivudin treatment duration (p=0.392) , IFN therapy before the use of lamivudin (p:0.99) and HAI at liver biyopsy before discontinuation of the treatment (p:0.087) were not significantly different between two groups who had relapse or not. Also There was no difference in Basal biochemical values (ALT, total bilirubin, albumin, INR) between two groups. All of 8 patients who developed recurrence, HBV-DNA value at the time of recurrence was above 1x105 copy/ml. ALT value at the time of recurrence within normal limits in 4 patients and in 4 patients this value were detected above the normal limits. (%50). In none of 23 patients, no HBsAg loss was detected at the at the time of stopping the treatment and during the follow-up period . In conclusion, we have determined that after the discontinuation of the lamivudine treatment relapse occured especially in the first year. No relationship was detected between any variables which was we monitored and relapse .