Ticari yapılarda esneklik; Kayseri'deki örnekler üzerinden bir değerlendirme
Flexibility in commercial structures; an evaluation of the examples in Kayseri
Yazar: BEYZA BÜYÜKNALBANT
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL DEMİR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ekonomik, sosyal, politik, teknolojik vb. koşullarda yaşanan hızlı değişimler, insanların yapılardan ve mekânsal kurgulardan beklentilerini değiştirmektedir. Söz konusu dinamik değişimler, yapıları mevcut işlevlerini zamanla yitirmesi riski ile karşı karşıya bırakmaktadır. Gelecekteki değişimlere uyabilir ve çok modlu davranışlara olanak sağlayabilen, dinamik çözümlere ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. 
İnsan yaşamında temel  ihtiyaçlar arasında barınmanın yanı sıra, üretim, dinlenme, eğlence, kültür vb. aktiviteler de yer almaktadır. Söz konusu aktivitelerin yer aldığı ticari yapılara olan ihtiyaç gün geçtikçe çeşitlenerek artmaktadır. Bunun sonucunda günümüz kentsel dokularının önemli bir bölümünü ticari kullanımlı (alışveriş, ofis, sağlık, eğitim, kültür vb.) yapıların oluşturduğu söylenebilir. Kentsel yaşamın gelişen/değişen süreçte önemli bir kısmını oluşturan ticari kullanımlı yapıların zaman içinde  işlevsel değişimler gösterdiği gözlenmektedir. Bu kapsamda, getirim amaçlı ticari işlevli yapıların, sıklıkla kullanım ve işlev değişikliğine uğradığı söylenebilir. Kullanıcısı ve işlevi değişebilir ticari yapıların değişen koşullara uyabilecek esneklikte tasarım, uygulama ve kullanıma sahip olmaları beklenmektedir. Bu bağlamda ticari yapıların; tasarım, uygulama, kullanım süreçlerinin yasal koşullarda gözetilerek esnek bir anlayış ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. 
Çalışmada; Kayseri kent ölçeğinde, ticari yapılarda esneklik olgusu, tek işlevli ticari yapılar, çok işlevli ticari yapılar ve ticari kullanımı öngörülen konut yapıları üzerinden irdelenmiştir. Bu bağlamda;  kentin dinamik gelişmelerinden yoğun olarak etkilenen ticari ve konut kullanımlı yapıların, gelişen süreçte farklı ticari kullanımlar ile yeniden işlevlendirilmesi doğrultusunda imar planı, tasarım ve yapıma yönelik bulgulara ve önerilere yer verilmiştir.

Anahtar kelimeler: Ticari yapı, getirim, esneklik, uyabilirlik, işlevsellik.

Abstract:
Economic, social, political, technological, as well as rapid changes in conditions change people's expectations from buildings and spatial settings. These dynamic changes pose the risk of losing structures' current functions over time. The need for dynamic solutions that can adapt to future changes and enable multi-modal behavior is increasing day by day. 
In addition to housing the basic needs in human life, production, recreation, entertainment, culture, etc. activities are also available. The need for commercial structures in which these activities take place is increasing and diversifying day by day. As a result, most of the urban tissue of today is for commercial use (shopping, office, health, education, culture, etc.) structures can be said to have formed. It is observed that commercial buildings, which constitute an important part of the developing/changing process of urban life, show functional changes over time. In this context, it can be said that commercial functional structures for the purpose of efficiency are frequently subject to changes in terms of their use and function. The user and his / her functions are expected to have flexible design, application and usage to suit changing conditions of commercial structures. In this context, commercial structures, design, application, use processes must be realized with a flexible understanding by taking legal conditions into consideration. 
In this study; the flexibility of commercial buildings, single-function commercial buildings, multi-function commercial buildings and commercial housing buildings that are intended for commercial use are examined in Kayseri city scale. In this context; the findings and suggestions for the development plan, design and construction in line with the redevelopment of commercial and housing buildings, which are heavily affected by the dynamic developments of the city, with different commercial uses in the developing process are given.

Keywords: Commercial structure, yield, flexibility, compatibility, functionality.