Örgütsel güven, örgütsel özdeşleşme ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki
Relationship between organizational trust, organizational identification and organizational citizenship behavior
Yazar: EMRAH TOKGÖZ
Danışman: PROF. DR. OYA AYTEMİZ SEYMEN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Güven = Confidence ; Vatandaşlık = Citizenship ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Örgütsel kimlik = Organizational identification ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; Özdeşleşme = Identification

Özet:
Araştırmanın temel amacı; çalışanların algıladıkları örgütsel güven, örgütsel özdeşleşme ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiyi tespit etmek ve örgütsel güven algılamasının, örgütsel özdeşleşme aracılığıyla örgütsel vatandaşlık davranışlarına neden olduğunu ortaya koyan bir model sunmaktır. Bu nedenle araştırma örneklemi olarak, yönetim ve organizasyon bakımından geniş ve hiyerarşik bir örgütlenme yapısına sahip olan Balıkesir Devlet Hastanesi ve Balıkesir Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi seçilmiştir.Araştırma bulguları, bütünsel olarak örgütsel güven, örgütsel özdeşleşme ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin var olduğunu göstermektedir [GÜV---ÖZD (r= 0,519**); ÖZD---ÖVD (r= 0,595**) ve GÜV---ÖVD (r= 0,346**)]. Ayrıca örgütsel güven ile örgütsel vatandaşlık davranışı boyutlarının tümü arasında da anlamlı ve pozitif bir ilişki mevcuttur [GÜV---ÖZG (r= 0,305**), GÜV---VİC (r= 0,207**), GÜV---NEZ (r= 0,219**), GÜV---CEN (r= 0,298**) ve GÜV---ERD (r= 0,243**)]. Örgütsel güven ile örgütsel özdeşleşme boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde de değişkenler arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır [GÜV---GRÖZD (r=0,377**), GÜV---ÖRÖZD (r=0,533**)]. Örgütsel özdeşleşme ile örgütsel vatandaşlık davranışı boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde de değişkenler arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu anlaşılmıştır [ÖZD---ÖZG (r= 0,477**), ÖZD---VİC (r=0,455**), ÖZD---NEZ (r= 0,446**), ÖZD---CEN (r= 0,312**) ve ÖZD---ERD (r= 0,498**)]. Bu tez çalışmasında, örgütsel özdeşleşmenin örgütsel güven ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide aracı rolü oynadığı bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan bu modelde, örgütsel özdeşleşme değişkeninin bütünsel olarak örgütsel vatandaşlık davranışının 0,553**'ünü, özgecilik boyutunun 0,435**'ini, vicdanlılık boyutunun 0,485**'ini, nezaket boyutunun 0,467**'sini, centilmenlik boyutunun 0,148*'ini ve sivil erdem boyutunun 0,508**'ini açıklamıştır. Sonuç olarak örgütsel özdeşleşmenin, örgütsel güvenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini ortadan kaldırdığı araştırma sonuçlarından anlaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Örgütsel güven, örgütsel özdeşleşme, örgütsel vatandaşlık davranışı.

Abstract:
The basic purpose of this research is to determine the relationship between organizational trust, organizational identification and organizational citizenship behavior, and offer a theoretical model which indicates that perceived organizational trust influences organizational citizenship behavior by the organizational identificational as a mediator. For this reason, Balıkesir State Hospital and Balıkesir Oral And Dental Health Center, which have a large management, organization and hierarchical structure, were chosen for the research sample.The findings show that there is a positive and meaningful correlation between organizational trust, organizational identification and organizational citizenship behavior in total [OT---OI (r= 0,519**); OI---OCB (r= 0,595**) and OT---OCB (r= 0,346**)]. In addition, there are positive and meaningful correlations between organizational trust and all the subdimensions of organizational citizenship behavior [OT---ALT (r= 0,305**), OT---CON (r= 0,207**), OT---CRT (r= 0,219**), OT---GNT (r= 0,298**) ve OT---CIV (r= 0,243**)]. There are positive and meaningful correlations between organizational trust and all the subdimensions of organizational identification [OT---IGI (r=0,377**), OT---OI (r=0,533**)]. There are positive and meaningful correlations between organizational identification and all the subdimensions of organizational citizenship behavior [OI---ALT (r= 0,477**), OI---CON (r=0,455**), OI---CRT (r= 0,446**), OI---GNT (r= 0,312**) and OI---CIV (r= 0,498**)]. A path diagram is asserted that organizational identification plays moderator role in the relation of organizational trust and organizational citizenship behavior. In this path, organizational identification variable in total explains 0,553** of organizational citizenship behavior, 0,435** of altruism, 0,485** of conscientious, 0,467** of courtesy, 0,148* of gentleman and 0,508** of civic virtue. As a result of findings, it is understood that organizational identification plays moderator role in the relation of organizational trust and organizational citizenship behavior.Key Words: Organizational trust, organizational identification, organizational citizenship behavior