Okul yöneticilerinin eleştirel düşünme becerileri ile medya okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Examining media literacy levels with the criticizive thinking skills of school administrators
Yazar: İSMAİL KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. HANİFİ PARLAR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Okul yöneticileri = School administrators

Özet:
Değişimin en hızlı olduğu bilgi çağında çağın gerekliliklerine uyum sağlamak, farklı düşünceleri önemsemek ve geliştirilen ürünler aracılığı ile fikirlerini yansıtabilecek girişimlerde bulunmak gerekmektedir. Bireylerin günümüzdeki bu girişimlerin karşılığı olarak da çeşitli medya araçları ile iletilen mesajları doğru bir şekilde algılamak ve yorumlamaktır. Bu da medya okuryazarlığı kavramının giderek önem kazanmasına zemin hazırlamıştır. Medya okuryazarlığı günümüzde eğitim kurumları tarafından ders olarak okutulmakta olup bireylerin medyanın etkileri konusunda bilinç sahibi olmalarını sağlamaktadır. Bilinçli bir medya okuryazarı olmanın en temel yolu da eleştirel düşünme becerisine sahip olmaktır. Eleştirel düşünme temelde sorgulama yapmayı gerektiren beceriler olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda eleştirel düşünme ve medya okuryazarlığı arasında yakın bir ilişki olduğu söylenebilir. Bu çalışmanın amacı okul yöneticilerinin eleştirel düşünce eğilimleri ile medya okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde görev yapan 352 okul yöneticisi katılmıştır. Araştırma aynı zamanda bilimsel araştırma yöntemleri arasında yer alan nicel araştırma modeli içerisinde bulunan ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmaya katılan yöneticilere uygulanan ölçeklerde elde edilen veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Buna göre okul yöneticilerinin medya okuryazarlığı ölçeği toplam puanı ile yaş, cinsiyet, öğrenim durumu ve yönetici olarak çalışma yılı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı branş, kıdem, çalıştıkları öğretim kademesi, hizmet içi eğitim alma durumu arasında istatistiksel olarak farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca okul yöneticilerinin eleştirel düşünce eğilimi ölçeği toplam puanı ile cinsiyet, öğrenim durumu, kıdem arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı yaş, branş, çalışılan öğretim kademesi, hizmet içi eğitim alma durumları arasında istatistiksel olarak farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Son olarak okul yöneticilerinin medya okuryazarlığı toplam puanları ile eleştirel düşünce eğilimi toplam puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the information age, where change is fastest, it is necessary to adapt to the requirements of the age, to care about different ideas and to make initiatives that can reflect their ideas through the products developed. As a response to these attempts of individuals today, it is to perceive and interpret the messages canveyed by various media tools carrectly. Media literacy is taught as a course by educational institutions today and it enables individuals to have awareress of the effects of the media. The most basic way to be a conscious madia literate is to have critical thinking skills. Critical thinking is basically considered as skills that nequire questioning. In this context, it can be said that there is a close relationship between critical thinking and madia literacy. The aim of this study is to determine the relationship between school administrators' critical thinking dispositions and media literacy levels. 352 school administrators working in İstanbul participaded in the sample of the research. At the same time, the relational survey model included in the quantitative research model, which is among the scientific research methods, was preferred. The data obtained in the scales applied to the managers paticipating in the research were analyzed with the SPSS 25.0 program. The findings obtained as a result of the statistical analysis were interpreded. Accordingly, it has been determined that there is no statistically significant difference between the total score of the school administrators' media literacy scale and age, gender, educational status and working year as a manager, but there is a statistical difference between the branch, seniority, education level they work, and in-service training status. In addition, it was determined that there was no statistically significant difference between the total score of the school administrators' critical thinking disposition scale and gender, educational status, seniority, but there was a statistical differance between age, branch, teaching level, and in-service training status. Finally, it has been determined that there is a moderately significant positive relationship between the total scores of school administrators' media literacy and total scores of critical thinking disposition. Suggestions were made in line with the results obtained.