Hipofiz adenomu nedeniyle opere olan hastalarda preop ve postop radyolojik, biyokimyasal, hormonal ve histopatolojik parametrelerin karşılaştırılması
Comparison of preop and postop radiological, biochemical, hormonal and histopathological parameters in patients operated for pituitary adenoma
Yazar: KAAN NİSANOĞLU
Danışman: PROF. DR. BEKİR TAMER TETİKER
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda hipofiz adenomu tanısı olan hastaların preoperatif ve postoperatif erken ve geç dönem hormonal fonksiyonlarının değerlendirilmesini, cerrahi tedavideki başarı oranını ve bu oranın Knosp sınıflaması ile korelasyonunu değerlendirmeyi amaçladık.

	Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza hipofiz adenomu nedeniyle opere edilen hastalar dahil edildi ve retrospektif olarak yürütüldü. Çalışmaya 100 hasta dahil edildi. Bu hastaların preoperatif, postoperatif 1. gün ve postoperatif 3. aydaki radyolojik, biyokimyasal ve hormonal değerleri değerlendirildi. 

	Bulgular: Adenom nedeniyle opere olan hastalarda postoperatif dönemde görülen büyüme hormonu, insülin benzeri faktör-1, kortizol, tiroid stimulan hormon, serbest T4, follikül stimüle edici hormon ve lüteinizan hormon değerlerinin preoperatif, postoperatif 1. Gün ve 12. Hafta bulgularındaki değişimin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlendi (sırasıyla p<0,001; p<0,001; p<0,001; p<0,001; p<0,001; p=0,012). Hastaların 12. hafta büyüme hormonu, insülin benzeri faktör-1, lüteinizan hormon ve prolaktin değerlerinin, preoperatif değerlerine göre düşük olduğu saptanırken (sırasıyla p<0,001; p<0,001; p=0,035; p<0,001), Serbest T4 değerinin preoperatif değerine göre daha yüksek olduğu tespit edildi (p=0,044). KNOSP Sınıflamasına göre olgular değerlendirildiğinde 6 olgunun grade 0, 13 olgunun grade 1, 21 olgunun grade 2, 14 olgunun grade 3a, 9 olgunun grade 3b ve 37 olgunun grade 4 olduğu tespit edildi. Bu olgulardan grade 1 ve grade 0 olan grubun tamamının remisyon kriterlerini karşıladığı görülmüştür. Grade arttıkça rezidiv hastalık oranının arttığı görüldü. Diabetes insipidus gelişen hastalardan 5(%45,5) olgu grade 4; grade 1, grade 2 ve grade 3a da ise 2(%18,5) olguda eşit sayıda DI kliniği tespit edilmiştir.

	Sonuç: hipofiz cerrahisi sonrası adenomu olan hastaların hormonal değerlerinden anlamlı düşüş gözlenmiştir. Tedavi sürecinde hastaların deneyimli bir endokrinoloji uzmanı ve cerrah tarafından yakın takibi nüks ve postoperatif komplikasyonları erken tespit ve tedavi etmekte önemli yer tutmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Hipofiz, adenom, akromegali, cushing, cerrahi, kortizol, prolaktin

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to evaluate the preoperative and postoperative early and late hormonal functions of patients with pituitary adenoma, the success rate of surgical treatment and the correlation of this rate with Knosp classification.

	Materials and Methods: Our study included patients operated for pituitary adenoma and was conducted retrospectively. One hundred patients were included in the study. Preoperative, postoperative day one and postoperative thirth month radiological, biochemical and hormonal values of these patients were evaluated. 

	Results: The changes in growth hormone, insulin-like factor-1, cortisol, thyroid stimulating hormone, free T4, follicle stimulating hormone and luteinising hormone values at preoperative, postoperative day 1 and week 12 were statistically significant (p<0.001; p<0.001; p<0.001; p<0.001; p<0.001; p<0.001; p<0.001; p=0.012, respectively). Growth hormone, insulin-like factor-1, luteinising hormone and prolactin values at week 12 were found to be lower than preoperative values (p<0.001; p<0.001; p<0.001; p=0.035; p<0.001, respectively), while free T4 value was found to be higher than preoperative value (p=0.044). When the cases were evaluated according to the KNOSP classification, it was found that 6 cases were grade 0, 13 cases were grade 1, 21 cases were grade 2, 14 cases were grade 3A, 9 cases were grade 3B and 37 cases were grade 4. Among these cases, it was observed that all of the grade 1 and grade 0 group met the remission criteria. As the grade increased, the rate of residual disease increased. Among the patients who developed diabetes insipidus, 5 (45.5%) patients with grade 4, 2 (18.5%) patients with grade 1, 2 (18.5%) patients with grade 2, and 2 (18.5%) patients with grade 3A had DI clinic.

	Conclusion: After pituitary surgery, a significant decrease was observed in the hormonal values of patients with adenoma. Close follow-up of the patients by an experienced endocrinologist and surgeon is important for early detection and treatment of recurrence and postoperative complications. 

Keywords: Pituitary, adenoma, acromegaly, cushing, surgery, cortisol, prolactin