İlköğretim 8. sınıf fen bilgisi dersinde fotosentez-hücresel solunum konusunun 4MAT öğretim modeli kullanılarak öğretilmesinin öğrenci tutum ve başarısı üzerine etkisi
The effect of the 4MAT teaching model on students' attitudes and success in science lesson during teaching photosynthesis-cellular respiration subject of a 8 th grade science lesson
Yazar: MEHMET MUTLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDOĞDU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 4MAT Öğretim Modeli'nin İlköğretim 8. sınıf Fen Bilgisi dersi, madde ve enerji ünitesinin, fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusunun öğretiminde, öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutum ve başarıları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda, öğrencilerin öğrenme stili özellikleri ile madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusunun başarı puanları, fen bilgisi dersine yönelik tutum puanları arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma, tarama ve deneysel desen olmak üzere iki boyutta gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın tarama boyutuna ilişkin verileri toplamak için, Fen Bilgisi Dersi Tutum Ölçeği ve Öğrenme Stillerine Dayalı Öğretimi Belirleme Ölçeği, Ankara merkez ilçe sınırları içerisinde kalan oniki resmi ilköğretim okulunda öğrenim gören 751 ilköğretim 8. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Veri analizi için frekans, yüzde ve aritmetik ortalama kullanılmıştır. Öğrencilerin yaklaşık %75'inin fen bilgisi dersine yönelik olumlu bir tutum içerisinde oldukları görülmüştür. Fen bilgisi öğretmenlerinin öğrencilerin öğrenme stillerine uygun öğretimi ara sıra düzeyinde yaptıkları belirlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin %36,4'ünün Analitik Öğrenen, %35,1'inin Sağ Duyulu Öğrenen, %19,5'inin İmgesel Öğrenen ve %9,1'inin Dinamik Öğrenen olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın deneysel boyutu, 154 ilköğretim 8. sınıf öğrencisi üzerinde uygulanmıştır. 77 öğrenciden oluşan deney grubuna 6 hafta (18 ders saati) boyunca madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusu 4MAT Öğretim Modeline göre hazırlanan planda öğretilmiş; 77 öğrenciden oluşan kontrol grubu öğrencilerine ise aynı konu 6 hafta (18 ders saati) boyunca ders kitabına dayalı geleneksel öğretim yöntemleri (Anlatım, soru-cevap ve gösteri) kullanılarak öğretilmiştir. Öğrencilere program öncesinde ve sonrasında fen bilgisi tutum ölçeği, madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusu ile ilgili başarı testi, öntest-sontest olarak uygulanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin öğrenme stillerini belirlemek için Kolb'ün öğrenme stili envanteri uygulanmıştır. Verilerin analizi için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çift yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Araştırmada, deney grubu öğrencilerinin sahip oldukları öğrenme stillerinin cinsiyete göre farklılaşıp/farklılaşmadığı incelenmiş, sonuçta öncelikli öğrenme stillerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı (p>.05) belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin öncelikli öğrenme stillerinin de cinsiyete göre farklılaşmadığı (p>.05) ortaya çıkmıştır. Deney grubu öğrencilerinin fen bilgisi dersine yönelik tutumlarına ilişkin görüşlerinin, öncelikli öğrenme stillerine göre farklılaşmadığı (p>.05) belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin fen bilgisi dersine yönelik tutumlarına ilişkin görüşlerinin, öncelikli öğrenme stillerine göre farklılaşmadığı (p>.05) belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin fen bilgisi dersi canlılar için madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusuyla ilgili sontest başarı puanlarının, öğrencilerin öğrenme stili tercihlerine göre değişmediği ortaya çıkmıştır.Deney ve kontrol grubunun, fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusuyla ilgili deney öncesi ve deney sonrası, öntest ve sontest toplam fen bilgisi başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin, canlılar için madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusuna ait başarı puanlarının, deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile farklı zamanlardaki ölçümü (öntest, sontest) gösteren faktörlerin öğrencilerin fotosentez ve hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusu başarı düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı (p<.01) olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubunun, deney öncesi ve deney sonrası, öntest ve sontest toplam fen bilgisi tutum puanlan arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumları ile ilgili olarak öntest-sontest ortalama tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olma ile farklı zamanlardaki ölçümü gösteren (öntest, sontest) faktörlerin, öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumları üzerindeki ortak etkisi anlamlı (p<.01) bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of the 4MAT teaching model on students* attitudes and success in science lesson during teaching matter and energy unit part about photosynthesis and cellular respiration (aerobic and anaerobic) subject of a 8th grade science lesson. Also, a possible relationship between students' learning styles and their success in matter and energy unit part about photosynthesis and cellular respiration (aerobic and anaerobic) subject and attitudes towards science' lesson has been investigated. The data for this study were gathered through a survey instrument and an experimental design. The science lesson attitude scale and "LSI" was administered to a total of 751 students in 12 public general primary school in Ankara. A descriptive statistics was obtained in data analysis. The data reveals that 75% of the students had a positive attitude towards the science lesson. It was also determined that the science lesson teachers infrequently employed teaching methods that are suitable for students' learning styles. The data also revealed that 36,4 % of the students preferred the analytic learning style, while 35,1 % common sense learning style, 19,5 % imaginative learning style and 9,1 % dynamic learning style. 154 students were involved in the experimental part of the study. The students were randomly grouped into the experimental and control groups. The experimental group was consisted of 77 students and the matter and energy unit part about photosynthesis and cellular respiration (aerobic and anaerobic) subject was taught to them in accordance with the 4MAT teaching model during an 6 week period, a total of 18 class hours. On the other hand, the control group was consisted of 77 students and were taught the same unit according to the traditional method. The science lesson attitude scale and a photosynthesis and cellular respiration (aerobic and anaerobic) subject achievement test were administered to the students as both pre and post-tests before and after the study. Additionally, Kolb's Learning Styles Inventory was administered in order to determine students' learning styles. In the data analysis t-test, one way ANOVA, and both ways analysis of variance (repeated measures) were used. An examination of the relationship between gender and preferred learning styles showed that there is no gender specific preferred learning style in both experimental and control groups. Students' attitudes towards the science lesson, in both experimental and control groups did not reveal a difference according to their preferred learning styles. In both experimental and control groups post-test achievement scores were not different according to students* learning styles. There existed a difference in matter and energy unit part about photosynthesis and cellular respiration (aerobic and anaerobic) subject pre-test and post-test achievement scores between the experimental and control groups. In relation to students' matter and energy unit part about photosynthesis and cellular respiration (aerobic and anaerobic) subject achievement, there was a difference in mean scores between pre and post-tests. There was a difference between pre and post-test scores among the two groups. That is, the cumulative effect of being in different treatment groups and factors of repeated measures on student achievement were statistically significant (p<.01). There existed a difference in students attitudes towards science lesson pre test, post-test total scores between the experimental and control groups. In relation to students' attitudes toward science lesson there was a difference in mean scores between pre and post-tests. There was a difference between pre and post-test scores among the two groups. That is, the cumulative effect of being in different treatment groups and factors of repeated measures on student attitudes toward science lesson were statistically significant (p<.01).