Bazı ticari probiyotik ürünlerin içerisindeki probiyotik mikroorganizma sayılarının kültürel yöntemlerle belirlenmesi
Determination of the number of probiotic microorganisms in some commercial probiotic products by cultural methods
Yazar: NEŞE MUTLU
Danışman: PROF. DR. NİHAT AKIN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
İnsan sağlığını iyileştirmek için probiyotik kullanımının son yıllarda yaygın bir popülarite kazanmasına rağmen, ticari probiyotik ürünlerin kalitesi ve etiketlenmesi konusunda tüketiciler nezdinde artan bir endişe bulunmaktadır. Probiyotikler başlangıçta fermente süt ürünlerine dayansa da şu anda çok sayıda probiyotik gıda takviyesi de ticari olarak tablet, toz veya kapsül şeklinde mevcuttur. İşlevsel, güvenli ve doğru şekilde etiketlenmiş bir probiyotik ürünü piyasaya sürmek, tüm üretim sürecinin dikkatli bir şekilde izlenmesini gerektirir. Probiyotik ürünlerin önceki analizleri, geri kazanılan mikrobiyal türlerin kimliğinin ve sayısının her zaman ürün etiketlerinde belirtilen bilgilerle ilişkili olmadığını göstermiştir. Tüm bu bilgilere dayanarak, bu çalışmanın amacı, marketlerde ve eczanelerde satılan probiyotik gıda takviyelerinin etiket güvenilirliğini doğrulamak adına; mikrobiyolojik özellikleri ve içeriğinde yer alan çeşitli probiyotik mikroorganizmaların sayısını belirlemek ve daha önce önerilen bazı seçici besiyerlerini değerlendirmektir. Bu amaca yönelik ticari olarak satılan 16 ürün analiz için toplanmış olup probiyotik mikroorganizma olarak 10 tanesinin etiketi Bifidobacterium spp., 8 tanesi Lacticaseibacillus rhamnosus, 7 tanesi Lactobacillus acidophilus ve 1 tanesi de Lactiplantibacillus plantarum içeriyordu. Bifidobacterium spp. analizi için MRS-NNLP agar ve Bifidobacterium agar kullanılmış olup 2 örnekte herhangi bir gelişme olmazken diğer örneklerde 4-8 log KOB/g aralığında sayım değerleri gözlemlenmiştir. Lacticaseibacillus rhamnosus analizin için de MRS-Vankomisin ve MRS(pH 4,53) agar kullanılmış olup 1 tane örnekte bir geri kazanım olmazken diğer örneklerde 2-9 log KOB/g aralığında sayım değerleri elde edilmiştir. Lactobacillus acidophilus için ise MRS-Clindamycin ve MRS-Bile agar kullanılmıştır. Aynı şekilde 1 örnekte gelişme gözlenmezken diğer örneklerde 4-8 log KOB/g aralığında sayım değerleri elde edilmiştir. Lactiplantibacillus plantarum bulunan örnekte ise hiçbir şekilde gelişme gözlemlenememiştir. Yapılan bu analizler sonucunda 16 farklı gıdanın etiketinde yazılmış olan probiyotik mikroorganizmaların yalnızca yarısı Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği'nde belirtilen bir gıda ürününün probiyotik beyanına sahip olabilmesi için en az 1,0x106 KOB/g canlı probiyotik mikroorganizma içermeli gerekliliğinine uymaktadır.

Abstract:
Although the use of probiotics to improve human health has gained widespread popularity in recent years, there is growing consumer concern about the quality and labelling of commercial probiotic products. Even if probiotics have originally been based on fermented dairy products, numerous probiotic food supplements are now commercially available in tablet, powder or capsule form. Bringing a functional, safe and correctly labelled probiotic product to market requires careful monitoring of the entire manufacturing process. Previous analyses of probiotic products have shown that the identity and number of recovered microbial species do not always correlate with the information stated on product labels. Based on all this information, the aim of this study was to verify the label reliability of probiotic food supplements sold in grocery stores and pharmacies by determining the microbiological characteristics and the number of various probiotic microorganisms present in the ingredients and evaluating some previously proposed selective media. For this purpose, 16 commercially available products were collected for analysis and 10 of them were labelled as Bifidobacterium spp., 8 as Lacticaseibacillus rhamnosus, 7 as Lactobacillus acidophilus and 1 as Lactiplantibacillus plantarum as probiotic microorganisms. MRS-NNLP agar and Bifidobacterium agar were used for Bifidobacterium spp. and no recovery was observed in 2 samples, while the other samples showed counts between 4-8 log CFU/g. MRS-Vancomycin and MRS (pH 4,53) agar were used for Lacticaseibacillus rhamnosus and while there was no recovery in 1 sample, counting values between log 2-9 CFU/g were obtained in other samples. MRS-Clindamycin and MRS-Bile agar were used for Lactobacillus acidophilus. Similarly, while no growth was observed in 1 sample, counting values in the range of 4-8 log CFU/g were obtained in the other samples. No growth was observed in the sample containing Lactiplantibacillus plantarum. As a result of these analyses, only half of the probiotic microorganisms written on the labels of 16 different foods comply with the requirement that a food product must contain at least 1.0x106 CFU/g live probiotic microorganisms to have a probiotic declaration specified in the Turkish Food Codex Regulation on Nutrition and Health Declarations.