Niğde Bereketli Madenleri: Yönetim, organizasyon ve üretim (19. yüzyıl)
Niğde Bereketli Mines: Management, organization and production (19th century)
Yazar: NURULLAH MURAT
Danışman: PROF. DR. EFKAN UZUN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nde Niğde sancağı Çamardı kazasında bulunan Bereketli Maden-i Hümâyûnu tüm yönleriyle ele alınmış ve incelenmiştir. Madenin; devlet için önemi, işletme usulleri, idaresi, üretilen cevher çeşitleri ile yıllara göre üretim miktarları, nakil işleri, yine aynı sancak altında bulunan Bulgar Dağı Madeni ve çevre sancaklarda bulunan diğer irili ufaklı madenlerle ilişkisi ve madende çalışan işçiler gibi konular ele alınmıştır. Bereketli Madeni'nin yanı sıra gerek kıyaslama yapılması ve gerekse çeşitli vesilelere ilişki içerisinde olunan başta Bulgar Dağı Madeni olmak üzere Bozkır ve Akdağ madenleri, Bor Baruthânesi ile İstanbul Baruthânesi Ocaklığı ve Bereketli Madeni'ne bağlanan Bulgar Dağı, Yahyalı, Kozanoğlu Dağı, Post ve Gülek Boğazı madenleri hakkında gerektikçe bilgiler verilmiştir.
Hayatın her alanında kullanılan madenlerden üretilen mamul madde, bilhassa Darphâne-i Âmire için çok önemliydi. Başta kurşun olmak üzere üretilen cevherler harp sanayii için son derece önem arz etmiş ve zaman zaman önemli miktardaki cevherler ilgili kurumlara nakledilmiştir. Öncelikle arşiv malzemeleri olmak üzere, konu üzerinde yapılmış olan araştırmalardan istifade edilerek hazırlanan bu çalışmada, doküman inceleme ve literatür tarama yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler ilmi metotlara uygun bir şekilde çalışmaya yansıtılmıştır. Osmanlı madenciliği üzerine yapılan araştırmalarda sıkça adının geçmesine rağmen henüz yeterince incelenmemiş olan Bereketli Madeni birinci elden kaynaklar ışığında ele alınmış ve bilimsel olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Madenciliği, Niğde, Bereketli Madeni, Kurşun, Gümüş.

Abstract:
In this study, Bereketli Maden-i Hümâyûnu, located in Çamardı district of Niğde Sanjak in the Ottoman Empire was discussed and examined in all its aspects. Issues of the mine such as its importance for the state, operating procedures, management, types of ore produced and production amounts by year, transportation works, its relationship with the Bulgarian Mountain Mine located under the same flag and other large and small mines in the surrounding sanjaks, and the workers working in the mine were discussed. In addition to the Bereketli Mine, the Bozkır and Akdağ mines, especially the Bulgar Mountain Mine, with which we are in contact both for comparison and on various occasions, the Bor Gunpowder Factory and the Istanbul Gunpowder Pit, and necessary information about the Bulgar Mountain, Yahyalı, Kozanoğlu Mountain, Post and Gülek Strait, which are connected to the Bereketli Mine has been provided.  
Mines used in every aspect of life were very important, especially for the Imperial Mint. The ores produced, especially lead, were extremely important for the war industry, and significant amounts of ores were transferred to relevant institutions from time to time. Document review and literature scanning methods especially archival materials were used in the study, which was prepared by making use of research on the subject. The data obtained were reflected in the study in accordance with scientific methods. Bereketli Mine, which has not been studied sufficiently despite being frequently mentioned in research on Ottoman mining, has been discussed in the light of primary sources and examined scientifically.

Key Words: Ottoman Mining, Niğde, Bereketli Mine, Bullet, Silver.