Yabancı dil öğretiminde kültürel öğelerin etkisi ve bu öğelerin yabancı dil kitaplarında uygulanış biçimi
The effect of cultural elements in foreign language teaching and the application of these elements within foreign language teaching books
Yazar: YASEMİN ÇETİNKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞERİF ORUÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı / Almanca Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Globalleşen dünyada bir köy uzaklığı kadar mesafe oluşan ülkeler arasında artık mecburi bir iletişim ihtiyacı doğmuştur.Önceden diğer ülkelere gidip-gelmek veya o ülkelere ait bilgilere bir tuş yakınlığında ulaşabilmek ütopya gibi algılanırken, şimdi artık bunun gerçekleştiğini görüyoruz.Tabiî ki başka ülkeleri tanımaya başlamak ve onlarla çeşitli ortaklıklara girmek beraberinde iletişimsel problemleri de getirdi. Her şeyden önce diğer ülkelerle iletişim kurup anlaşabilmek için o ülkeye ait dili bilmek zorunluluğunu doğurdu.Dil bilmek bir süre sonra yetmez oldu. Çünkü ?ne söylediğin değil, karşındakinin söylediklerinden ne anladığıyla? ilgili kaotik durumlar ortaya çıktı. Sadece dili öğrenmenin anlaşmak için yeterli olmadığı tespit edildi. O dile ait kültürel öğeler veya kültüre ait doğrular ve yanlışlar da insanları etkiledi.İnsanlar arasında düzgün bir ilişkinin oluşabilmesi için, doğru bir iletişimin kurulması gerekiyordu. Dil öğrenme ihtiyacına bağlı olarak, dil öğreticilerinin gerekliliği ortaya çıktı. Zamanla bu, bir sistematik duruma kavuştu.Dil neydi? Nasıl öğretilmeliydi? Kurallar nasıl konulmalıydı? v.b. sorularla yıllarca değişik metot ve yöntemler oluştu. Çünkü insan gelişiminin tarihiyle birlikte, dil öğretimi ve öğrenimiyle ilgili de farklılıklar oluştu. Her tespit edilen metotda bir eksiklik fark ediliyor ve yapılan düzeltmeler sonucunda yine ortaya yeni bir öğretim metodu çıkıyordu.İşte ben bu hazırlamış olduğum tezimde, 20. yy.'ın ikinci yarısından itibaren ortaya çıkmış olan ?Interkulturelle Methode?'yi yabancı dil öğretimi bağlamında ortaya koymaya çalıştım.Dil öğretimi geniş bir derya. Bir çok faktörü bünyesinde topluyor ve bu faktörler birbirini etkileyebildiği oranda başarılı oluyor. Dili oluşturan faktörler arasında ?dört beceri?'de denen okuma, yazma, dinleme ve konuşma yer almaktadır. Bu faktöre beşinci ve önemli bir madde olarak ?kültür?'de katılmıştır. Çünkü uzmanlar anlamışlardır ki, dilini öğrendiğimiz ülkenin kültürüne ait bilgilere sahip olamazsak tam bir iletişim sağlanamayacaktır.Bu tezde bundan yola çıkarak ?yabancı dil öğretiminde, kültürel farklılıklardan doğan hataların neler olduğunu, bu hataların giderilmesi için neler yapılması gerektiğini, kültürel öğelerin yabancı dil kitaplarında yer alma zorunluluğunun nedenleri? Interkulturelle Methode kapsamında sunulmaya çalışılmıştır.Asıl konuyu verebilmek için şu bölümler hakkında da açıklamaya gereksinim duyulmuştur.I. bölümde ?Dil nedir??, ?anadil? ve ?yabancı dil? nedir? kavramlarının terimsel anlamları verilmiştir. Farklı alanlardaki bilim adamlarının tanımları verilmiştir. ?Ana dil? ve ?Yabancı dil? bağlamında ?Dil edinimi? ve ?Dil öğrenimi? konularına açıklık getirilmiştir.II. bölümde I. Bölüme uygun olarak ?iki dilli çocuklar?'dan bahsedilmiştir. Yani iki farklı dil içinde büyümüş çocuklar ve özellikleri, onların yaşadıkları avantajlar ve dezavantajlar aktarılmaya çalışılmıştır.III. bölümde ?Kültür?, ?Kultur-Dil ilişkisi? ve ?Ülke bilgisi? verilmiştir. Burada amaç; kültürün dile, dilin de kültüre etkilerini sunmaktır.IV. bölüme ?İletişimle? giriş yapılmıştır. Bu bağlamda hem bedensel, hem de düşünsel iletişimin farklılıkları ve benzerlikleri sunulmuştur.V. bölümde artık asıl konuya giriş yapılmıştır. ?Interkulturelles Lernen? başlığıyla metodun özelliklerine doğru yol alınmıştır.`Kültürlerarası' ne demektir? Neyi ifade eder? Nelerden etkilenir? Kriterleri nelerdir? gibi sorulara cevap aranmıştır bir nevi. Bu bağlamda dilini öğrendiğimiz ülkenin kültürü yanında ülke bilgisinin önemi de vurgulanmıştır. Kültürel farklılıklardan dolayı insanların yaşadıkları yanlış anlamalar ve en önemlisi Kültür Şoku verilmiştir. Kültür şokuyla ilgili yaşanmış örnek olaylar aktarılmıştır.VI. bölümde artık metot hakkında bilgi verilmiştir. Metodun ne olduğu ve neden kullanılması gerektiği izah edilmiştir. Akabinde ?Interkulturelle Methode?'nin kuralları ve özellikleri verilmiştir.VII. bölümde ?Interkulturelles Methode?'ye göre yazılmış kitap incelemeleri sunulmuştur. Farklı kitaplardan, farklı kültürlere ait bilgiler içeren resimler ve değerlendirmeleri verilmiştir.VIII. ve son bölümde ise tez konusuyla ilgili, Anadolu Liselerinin birinci yabancı dili Almanca olan okullarında uygulanan anket değerlendirmeleri verilmiştir.

Abstract:
In a global world, between the countries close to each other as if they were towns, a necessity for a compulsory communication has occurred.Formerly going to and coming from other countries or access to the information of those countries with only a key was thought as a utopia, but now it is real.Of course being close to other countries and having some partnership with them lead to communicative problems. First of all to learn the language of the country for communicating with them has become vital.Afterwards knowing the language has become insufficient, as some chaos has occurred about ?not what you say but what you understand from the words of the person you talk?. It is confirmed that only learning the language is not sufficient for communicating. Culture of that language and its rights and wrongs also affected people.To establish a correct relation between people, it is necessary to establish a true communication. As a result of need to language learning, necessity of language teachers has occurred. In the course of time this became a systematic occasion.What was the language? How should it be taught? How should the rules be established? so on. These questions have led to many different methods and techniques in years. Because, with the development of the human being; differences in language teaching and learning have occurred. Each settled method has a deficiency and as a result of the adjustments on them new methods have been introduced.In my thesis, I try to establish ?Intercultural Method? appeared from the second half of the 20. century, in the field of foreign language teaching.Language teaching is a very large area. It comprises many factors and its success depends on the level these factors effect each other. There are four factors in language ?reading, writing, listening and speaking?; these are also called as ?four skills?. ?Culture? which is the fifth and important factor is added to these four factors. Because the experts realized that we can not create a correct and full communication without learning the culture of the country whose language we learn.In this thesis ?mistakes emerging from the cultural differences, what must be done to eliminate these and reasons for the necessity of cultural components in foreign language books? are tried to be explained within the context of ?Intercultural Method?To represent the main subject explanations of the parts of thesis are required.In part I; terminological meanings of ?What is language??, ?What are mother tongue and foreign language?? are defined. Definitions of the scientists from different fields are given. Within the concepts of ?mother tongue and foreign language? ?language acquire? and ?language learning? subjects are explained.In part II in compliance with part I, ?children speaking two languages? are dealt. They are the children who grow up in two different languages. They, their features and the advantages and disadvantages they encounter are tried to be explained.In part III ?Culture?, ?Culture-Language relation? and ?Country Knowledge? are represented. Aim is to represent the effect of culture to the language and of language to the culture.Part IV begins with ?Communication?. In this context differences and similarities of physical and intellectual communication are represented.In part V actual subject has been introduced. Under the title of ?Intercultural Learning? features of the method are introduced.Questions such as What does ?Intercultural? mean? Which things does it affect from? What are its criteria? are tried to be answered. Within this context besides the importance of culture of the country of which we learn the language, the importance of country knowledge is also emphasized. Misunderstandings emerging from the cultural differences and most importantly Cultural Shock are represented. Experiences upon cultural shock are told.In part VI information upon the method is provided. What the method is and why it must be used are conceived. Then rules and features of ?Intercultural Method? are explained.In part VII studies on the books written in accordance with ?Intercultural Method? are provided. Pictures from different books and consisting information on different cultures and their evaluations are represented.In part VIII, the last part, questionnaire evaluations applied to Anatolian High Schools whose first foreign language is German are given.