Sınava hazırlanan öğrencilerde sınav kaygısının sezgisel yeme davranışı ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between intuitive eating behavior and nutritional status of exam anxiety in students preparing for exam
Yazar: HANDAN ÖĞRETİR
Danışman: DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Sezgisel yeme = Intuitive eating ; Sınav = Examination ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu çalışma, sınava hazırlanan öğrencilerin sınav kaygısı ve sezgisel yeme durumlarının 
saptanması ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla 
yürütülmüştür. Bu çalışma, Aralık 2019 – Mart 2020 tarihleri arasında Ankara Elvankent'te 
bir özel öğretim kursunda 11. ve 12. Sınıflarda öğrenim görmekte olan ve üniversite sınavına 
hazırlanan, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden, 16-18 yaş aralığındaki 142 kız,
83 erkek öğrenci olmak üzere toplam 225 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 
katılmayı kabul eden tüm öğrencilere genel özellikleri, sağlık durumları, fiziksel aktivite, 
beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümlerini ile ilgili tanımlayıcı bilgilerin 
sorgulandığı anket formu uygulanmıştır. Bireylerin günlük enerji ve besin ögelerinin 
saptanmasında 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı formu kullanılmıştır. Bireylerin 
sınav kaygısını ölçmek amacıyla Revize Edilmiş Sınav Kaygısı Ölçeği (RTA), sezgisel yeme 
düzeyini ölçmek için ise Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (IES-2) kullanılmıştır. Kız öğrencilerin 
RTA puan ortalaması erkek öğrencilere göre daha yüksektir (p<0.05). Öğrencilerin vücut 
ağırlığı (kg) ölçümleri, boy uzunluğu (cm) ve bel çevresi (cm) ile RTA toplam puanları 
arasında istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif yönlü ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Öğrencilerin RTA toplam ve alt boyutları puanları ile enerji (kkal), protein (g), yağ (g), 
karbonhidrat (g) tüketimleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir 
(p>0.05). Çalışmada erkek öğrencilerin IES-2 geneli puan ortalamalarının, kız öğrencilere 
göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Erkek öğrencilerin duygusal sebepler yerine 
fizyolojik sebeplere dayanarak yeme alt boyutu puan ortalamaları kız öğrencilerden daha 
yüksektir (p<0.05). Koşulsuz yeme izni, açlık ve tokluk sinyallerine güvenme ve bedenbesin seçim uyumu alt boyutlarından öğrencilerin aldıkları puan ortalamaları arasında 
cinsiyetlere göre istatistiksel bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Öğrencilerin BKİ ve bel/boy
oranı ile IES-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki 
saptanmıştır (p<0.05). Öğrencilerin IES-2 toplam ve alt boyutları puanları ile enerji (kkal), 
protein (g), yağ (g), karbonhidrat (g) tüketimleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0.05). Öğrencilerin IES-2 geneli puanları arttıkça, gerginlik, bedensel 
belirtiler, endişe ve RTA geneli puanlarının azaldığı görülmüştür (p<0.05). Öğrencilerin 
duygusal sebepler yerine fizyolojik sebeplere dayanarak yeme puanları arttıkça, RTA geneli 
ve tüm alt boyutlarından aldıkları puanlar azalmaktadır (p<0.05). Öğrencilerin açlık ve 
tokluk sinyallerine güvenme puanları arttıkça, RTA geneli, gerginlik ve bedensel belirtiler 
puanları azalmaktadır (p<0.05). Öğrencilerin beden-besin uyumu puanları arttıkça, sınavla 
ilgisiz düşünceler puanları azalmaktadır (p<0.05). Bu çalışma artan sezgisel yeme düzeyinin 
azalmış sınav kaygısı ile ilişkisi olabileceğinin göstergesi olabilir. Çalışmanın sonuçlarını 
destekleyecek daha fazla çalışmaya gereksinim vardır.

Abstract:
This study was carried out to determine the test anxiety and intuitive eating status of students 
preparing for the exam and to evaluate the relationship between their nutritional status.
This study was conducted between December 2019 - March 2020 with 225 students in total 
(142 female and 83 male) who were aged 16-18 and studying at the 11th and 12th grades in 
a private education course in Ankara Elvankent; and who were preparing for the university 
exam and voluntarily accepted to participate in the study. A questionnaire was applied to all 
students who agreed to participate in the study, in which descriptive information about their 
general characteristics, health status, physical activities, eating habits, and anthropometric 
measurements were questioned. A 24-hour retrospective food consumption record form was 
used to determine the daily energy and nutrients of individuals. The Revised Test Anxiety 
Inventory (RTA) was used to measure the test anxiety of the participants, and the Intuitive 
Eating Inventory-2 (IES-2) was used to measure the level of intuitive eating. RTA mean 
score of female students was higher than male students (p<0.05). A statistically significant 
and negative correlation was found between the students' body weight (kg), height (cm) and 
waist circumference (cm) and total RTA scores (p<0.05). No statistically significant 
correlation was found between the students' total and sub-dimension RTA scores and their 
energy (kcal), protein (g), fat (g), carbohydrate (g) consumption (p>0.05). In the study, it 
was observed that the IES-2 general score averages of male students were higher than that 
of female students (p<0.05). Eating sub-dimension mean scores of male students based on 
physiological reasons rather than emotional reasons are higher than female students 
(p<0.05). There was no statistical difference according to gender between the mean scores 
of the students in the sub-dimensions of unconditional eating allowance, reliance on hunger 
and satiety signals, and body-food choice fit (p>0.05). A statistically significant and negative 
correlation was found between students' BKI and waist/height ratio and IES-2 scores 
(p<0.005). No statistically significant correlation was found between the students' IES-2 
total and sub-dimension scores and their energy (kcal), protein (g), fat (g), carbohydrate (g) consumption (p>0.05). As the students' overall IES-2 scores increased, tension, somatic 
symptoms, anxiety, and overall RTA scores decreased. As the students' eating scores based
on physiological reasons rather than emotional ones increased, the scores they got in general 
and all sub-dimensions of RTA decreased (p<0.05). As the students' scores of trusting 
hunger and satiety signals increased, their overall RTA, tension and physical symptoms 
scores decreased (p<0.05). As the students' body-food choice fit scores increased, their 
scores for thoughts unrelated to the exam decreased (p<0.05). This study may indicate that 
increased intuitive eating level may be associated with decreased test anxiety. More studies 
are needed to support the results of this study.