Spor liselerinde çalışan öğretmenlerin mobbinge maruz kalma düzeylerinin örgütsel bağlılık düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of mobbi̇ng exposure levels on organizational commitment levels of teachers at sport high schools
Yazar: MUHAMMED SAİD ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FATİH MEHMET UĞURLU
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Mobbing = Mobbing ; Spor = Sports ; Spor lisesi = Sports high school ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma spor liselerinde görev yapan öğretmenlerin mobbinge maruz kalma düzeylerinin örgütsel bağlılık düzeylerine etkisini tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılı içerisinde Elazığ, Diyarbakır, Muş, Bitlis, Siirt, Van ve Tunceli illerindeki spor liselerinde görev yapmakta olan 101 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma grubuna verileri elde etmek için "Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmadaki veri setinin dağılımına normallik analizi uygulanarak non-parametrik testlerden Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. İki ölçek puanlarının birbirleri arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır
Bu araştırmada cinsiyet değişkeni ve eğitim durumu değişkeni ile Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeğinin "Kişiye Yönelik Doğrudan Hakaret" alt boyutu arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
 Cinsiyet değişkeni ile Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin "Özdeşleştirme ve İçselleştirme" alt boyutlarında, Kadro durumu değişkeni ile Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin "İçselleştirme" alt boyutu arasında, Kurumdaki çalışma yılı değişkeni ile Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin "Özdeşleştirme, İçselleştirme ve Uyum" alt boyutlarıyla arasında anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. 
Yapılan korelasyon analizinde Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutlarından olan özdeşleştirme ve uyumun Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan kişinin itibarına saldırılar alt boyutu ile aralarında zayıf düzeyde negatif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.
Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutlarından olan içselleştirme ile Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan mesleki uygulamaların engellenmesi alt boyutu ile aralarında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu, Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutlarından olan uyum ile Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan mesleki uygulamaların engellenmesi alt boyutu ile aralarında orta düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.
Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutu olan uyumun Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan kişiye yönelik doğrudan hakaret alt boyutu ile arasında zayıf düzeyde negatif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu, Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutu olan özdeşleştirmenin Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan sosyal ilişkilerin engellenmesi alt boyutu ile arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. 
Yapılan regresyon analizinde Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeği toplam puanının Örgütsel Bağlılık Ölçeği toplam puanın istatistiki açıdan anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Örgütsel Bağlılık Ölçeği uyum alt boyut puanının Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeği toplam puanını istatistiki açıdan anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
            Sonuç olarak araştırmada bayan öğretmenlerin ve lisans mezunu öğretmenlerin mobbing algılama düzeylerinin daha yüksek olduğu, erkek öğretmenlerin daha yüksek düzeyde örgütsel bağlılık gösterdiği, bulunduğu kurumda kadrolu ve daha uzun süre çalışan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının daha kuvvetli olduğu gözlemlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Mobbing, Yıldırma, Örgütsel Bağlılık, Spor Lisesi

Abstract:
This research was prepared to determine the effect of teachers working in sports high schools on the level of organizational commitment of mobbing exposure. The sample group of the research consists of 101 teachers working in sports high schools in Elazig, Diyarbakır, Muş, Bitlis, Siirt, Van and Tunceli provinces in the 2019-2020 academic year. The "Mobbing Scale for Teachers" and "Organizational Commitment to the Research Group" Scale was applied. SPSS 22.0 package program was used in the analysis of the data. Normality analysis was applied to the distribution of the data set in the study, and non-parametric tests, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis H test were used. Spearman Correlation analysis was used to examine the relationship between the two scale scores.
In this study, a significant difference was found between the gender variable and educational status variable and the "Direct Insults towards People" sub-dimension of Teachers' Intimidation Scale.
 In the "Identification and Internalization" sub-dimensions of the Gender variable and the Organizational Commitment Scale, there were significant differences between the staff status variable and the "Internalization" sub-dimension of the Organizational Commitment Scale and the "Identification, Internalization and Cohesion" sub-dimensions of the Organizational Commitment Scale. .
In the correlation analysis, it was observed that identification and compliance, which is one of the sub-dimensions of the Organizational Commitment Scale, has a weak negative and statistically significant relationship between the sub-dimension of the Teachers' Intimidation Scale and the sub-dimension of the attacks.
 Prevention of professional practices, which is a sub-dimension of the Organizational Commitment Scale, and the sub-dimension of the Organizational Commitment Scale, which is a sub-dimension of the Organizational Commitment Scale and that there is a weakly positive and statistically significant relationship between internalization, which is a sub-dimension of the Organizational Commitment Scale, It has been observed that there is a moderately positive and statistically significant relationship with the subscale.
 The sub-dimension of Organizational Commitment Scale, which is the sub-dimension of the Organizational Commitment Scale, is the sub-dimension of the Teachers' Intimidation Scale, which is the sub-dimension of the Organizational Commitment Scale. It was observed that there was a weakly positive and statistically significant relationship between the size and the dimensions.
In the regression analysis, it was determined that the total score of the Mobbing Scale for Teachers was statistically significant at the Organizational Commitment Scale. It was concluded that the Organizational Commitment Scale adjustment subscale score predicted the total score of the Intimidation Scale for Teachers at a statistically significant level.
            As a result, it was observed in the study that female teachers and undergraduate graduate teachers had higher levels of perception of mobbing, male teachers showed higher level of organizational commitment, and the organizational commitment of teachers who worked in the institution for a longer period of time was stronger.
Keywords: Mobbing, Mobbing, Organizational Commitment, Sports High School