Teşviklerin endüstriyel tasarıma katkısı: Tasarım merkezleri örneği
Impact of incentives on industrial design: Example of design centers
Yazar: KAZIM BERAT MERT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖNDER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Ürün tasarımı = Product design

Özet:
Literatür tanımı ile tasarım faaliyeti, bir ürünün, sistemin veya sürecin planlanması, oluşturulması ve optimize edilmesi sürecini ifade eder. Tasarım, birçok alanda önemli bir role sahiptir ve çeşitli sektörlerde birçok avantajı beraberinde getirir. Firmaların serbest piyasa ve rekabet şartlarında tasarım faaliyetlerini kullanarak rekabet edebilme şanslarını arttırdığı görülmüştür. Bu nedenle, gelişen rekabet ortamında devletler kendi sınırları içerisinde olan firmalar için teşvik mekanizmaları geliştirmiş ve firmaları tasarım faaliyetlerine teşvik ederek, tasarımın başarısını artırmayı amaçlamıştır. Tasarım faaliyetlerine yönelik teşvikler, genellikle inovasyonu ve yaratıcı çözümlerin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Endüstriyel tasarım faaliyetleri de insan yaşamını doğrudan etkileyecek nitelikle olan bir tasarım dalıdır. Bu nedenle endüstriyel tasarımı destelemek günlük yaşamda tüm insanlığa katkısı olacak bir eylemdir. Teşvikler yolu ile tasarım faaliyetlerini destekleyerek endüstriyel tasarıma pozitif bir etki sağlaması hedeflenir. Teşviklerin endüstriyel tasarıma katkısını değerlendirebileceğimiz kuruluşlardan en önemlisi ise Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının vermiş olduğu Tasarım Merkezi programıdır. Tasarım Merkezleri programı kamunun tasarıma yönelik çalışmaları desteklediği bir uygulamadır. Bu destekler ile ürün katma değerinde artış, ürünlerin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada tasarım merkezlerin ürettiği ürünler, aldıkları patent ve faydalı modeller incelenerek endüstriyel tasarıma katkısı araştırılmıştır. Bu değerlendirmeyi yaparken oluşturulan kriterler endüstriyel tasarımın tanımı göz önünde bulundurarak belirlenmiştir. Bu çalışma Tasarım Merkezlerinin endüstriyel tasarıma etkisini dolayısıyla teşviklerin endüstriyel tasarıma etkisini gösterir niteliktedir.

Abstract:
By literature definition, design activity refers to the process of planning, creating and optimizing a product, system or process. Design has an important role in many fields and brings many advantages in various sectors. It has been observed that companies increase their chances of competition by using design activities in free market and competitive conditions. For this reason, states have developed incentive mechanisms and aimed to increase the success of design by encouraging companies to engage in design activities. Incentives for design activities generally aim at innovation and the development of creative solutions. Industrial design activities are also a branch of design that directly affects human life. Therefore, supporting industrial design will contribute to all humanity in daily life. The incentives are aimed to have a positive impact on industrial design by supporting design activities. The organizations where we can evaluate the contribution of incentives to industrial design are Design Centers. Design Centers are units supported by the public for their design-related work. These supports aim to increase the added value of the product and to develop and improve the products. The products produced by these centers, the patents and utility models they receive are factors that should be taken into consideration when making an evaluation. The criteria created when making this evaluation were determined by taking into account the definiton of ındustrial desin. This study shows the effect of Design Centers on industrial design and therefore the impact of incentives on industrial design.