Farklı Vitis türlerinin göz verimliliği ile bazı uygulamalarınköklenme üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of bud productivity and the effects of someapplications on rooting in different Vitis species
Yazar: KEVSER ÇORAK
Danışman: DOÇ. DR. ARİF ATAK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Vitis türüne mensup üzüm çeşit, anaç ve genotipleri farklı amaçlarla uzun yıllardan beri
yetiştirilmektedir. Bu türe ait çeşitlerin göz verimliliği değerlerinin kış budaması
sırasında ürün programlanması amacıyla belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca Farklı Vitis
türlerine mensup asma fidanları hem aşılı hem de aşısız bir şekilde çoğaltılabilmektedir.
Üretim de kullanılan anaç ve çeşitlerin çelikleri farklı köklenme özellikleri
gösterebilmektedir. Bu nedenle çalışmamızda farklı türlere ve poliploidi seviyesine sahip
üzüm çeşitleri ile ülkemizde en yaygın olarak kullanılan Amerikan asma anaçlarının bazı
köklenme ve sürgün parametreleri farklı köklendirme uygulamaları ile araştırılmıştır. Bu
çalışmada kallus durumu, kök gelişim seviyesi, kök sayısı, kök uzunluğu, sürgün sayısı,
sürgün uzunluğu ve sürgündeki yaprak sayısı (sadece üzüm çeşitlerinde) parametreleri
değerlendirilmiştir. Bu çalışmada farklı Vitis türüne mensup 12 üzüm çeşidi ile 7
Amerikan asma anacı kullanılmıştır. Bunlardan 12 üzüm çeşidinin hem göz verimliliği
hem de köklenme/sürgün gelişimi parametreleri incelenirken, anaçların ise sadece
köklenme/sürgün gelişimi parametreleri araştırılmıştır.
Çalışmanın ilk kısmındaki sonuçlara göre Atak 77, Muscat Bleu, Rizpem, Kyoho (4N),
Regent, Isabella, Heukboseok (4N), Özer Beyazı, Superior Seedless, Crimson Seedless,
Kismish Rozovyi ve Müşküle çeşitlerinin kış göz verimlilikleri değerlendirilerek ve
uygun kış budama seviyeleri belirlenmiştir. Ayrıca aynı tek gözlü çeliklerde salkım
sayısı, kök gelişim seviyesi ve sürgün uzunlukları parametreleri karşılaştırılmıştır.
Çalışmanın ikinci kısmında farklı uygulamaların köklenme/sürgün gelişimi
parametrelerine etkileri incelenmiş ve iyi sonuç 2000 ppm IBA uygulamasından elde
edilmesine karşılık piyasada yaygın olarak kullanılan alternatif köklendirme
solüsyonlarının da kabul edilebilir sonuçlar verdiği çalışma kapsamında belirlenmiştir.

Abstract:
Grape cultivars, rootstocks and genotypes belonging to the Vitis species have been grown
for many years for different purposes. The bud productivity values of the cultivars
belonging to this species need to be determined for the purpose of crop programming
during the winter pruning. Additionally, grapevine young plants belonging to different
Vitis species can be propagated both grafted and ungrafted. Cuttings of rootstocks and
cultivars used in production may show different rooting characteristics. For this reason,
in our study, some rooting and shoot parameters of grape cultivars belong different
species and polyploidy levels and American grapevine rootstocks, which are the most
widely used in our country, were investigated with different rooting applications. In this
study, the parameters of callus status, root development level, number of roots, root
length, number of shoots, shoot length and number of leaves on the shoot (only in grape
cultivars) were evaluated.
In this study, 12 grape cultivars belonging to different Vitis species and 7 American
grapevine rootstocks were used. While both bud productivity and rooting/shoot
development parameters of 12 grape varieties were examined, only rooting/shoot
development parameters of the rootstocks were investigated. According to the results of
the first part of the study, winter bud productivity evaluation and appropriate winter
pruning levels of Atak 77, Muscat Bleu, Rizpem, Kyoho (4N), Regent, Isabella,
Heukboseok (4N), Özer Beyazı, Superior Seedless, Crimson Seedless, Kishmish Rozovyi
and Müşküle cultivars were determined. Additionally, the number of clusters, root
development level and shoot length parameters were compared in the same single-bud
cuttings. In the second part of the study, the effects of different applications on
rooting/shoot development parameters were examined and as a result, although 2000 ppm
IBA dose was chosen as the best application, it was determined that alternative rooting
solutions commonly used in the market also gave acceptable results.