Poecilimon luschani tür grubu (orthoptera, tettigoniidae): Taksonomisi, filogenisi ve filocoğrafyası
Species group of Poecilimon luschani (orthoptera, tettigoniidae): Taxonomy, phylogeny and phylogeography
Yazar: ZEHRA BOZTEPE
Danışman: PROF. DR. BATTAL ÇIPLAK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Zooloji = Zoology
Dizin: Filogenetik = Phylogenetic ; Filogeni = Phylogeny ; Taksonomi = Taxonomy

Özet:
Poecilimon luschani grubunun türleri Anadolu'nun güney-batı ucundan Rodop dağlarına kadar yayılış gösterir. Grup içerisindeki geçerli tür sayısı net olmasa da literatürde dört tür ve bir alttür verilmiştir. Bu çalışmada, COI dizileri kullanılarak, gruba ait türlerin evrimsel akrabalıkları ve filocoğrafyaları çalışıldı. Bu amaçla edinilen 242 COI dizisinden, 85 farklı haplotip (dördü dışgruplara ve diğerleri içgruba ait) saptandı. Filogenetik analizler P. ledereri + (P. tuncayi + (P. egrigozi + P. cf. luschani-Balıkesir) + P. orbelicus + (P. birandi + P. luschani)) akrabalığını önerdi. Moleküler saat analizleri P. ledereri türünün 4,14 milyon yıl önce ayrıldığını ve bu tür hariç diğerlerinin 2,8 milyon yıl önce son bir ortak atayı paylaştıklarını vermiştir. Aynı analizler P. birandi ve P.luschani türlerinin ayrılma zamanlarının 0,99 milyon yıldan sonra olduğunu önermiştir. Bu veriler bazında türleşme ve filocoğrafya için şu sonuçlara ulaşılmıştır: (i) P. luschani grubu Anadolu'daki bir atasal stoktan çeşitlenmiştir. (ii) Grubun çeşitlenmesinin bir kısmı Pleistosen dönemi ile korelasyon gösterir. (iii) Grubun türleşmesinde Anadolu'nun heterojen topoğrafyası önemli bir rol oynamıştır. (iv) P. luschani grubu bazında, Anadolu-Balkanlar faunal alış-verişi Çanakkale Boğazı oluşumundan öncedir ve sonrasında kesilmiştir. (v) P. birandi + P. luschani populasyonlarının farklılaşması, Demre kaynaklı bir atasal stoktan halkasal bir türleşmeye işaret etmektedir. (vi) Batı Toroslar takson çeşitliliği için olduğu gibi genetik çeşitlilikte de sıcak nokta niteliğindedir.Veri setinin filogeni ve taksonomi açısından da ortaya koydukları vardır. Fenotipik karakter olan morfoloji ve ses, DNA verilerinden elde edilen filogenetik ağaca göre yorumlandığında şu çıkarsamalar olası olmuştur: (i) P. luschani tür grubu monofiletiktir. (ii) fenotipik karakterler olan morfoloji ve ses taksonomik olarak sınırlı kullanılışlığa sahiptir. Sesin bilgi verici olmaması olasılıkla allopatrik türleşme durumlarında farklılaşması nedeniyledir. (iii) Geleneksel olarak cinsin taksonomisinde kullanılan morfolojik karakterler, grup içinde bile homoplasik durumlar arz etmektedir. (iv) Üç veri kaynağı, grup içinde mevcut tür sayısının yaklaşık iki katı farklı filogenetik birime işaret etmektedir. (v) P. birandi' nin yayılışı Antalya'nın bir kısmı ile sınırlıdır ve Antalya dışı kayıtlar olasılıkla yanlış teşhistir.

Abstract:
Poecilimon luschani species group distributed from South-east end of Anatolia to Rhodopian Mountains. Currently, there are four species and one subspecies in the group considered to be valid. In this study, phylogeny, speciation and phylogeography of the group were investigated using sequences of COI. For this aim, we determined 85 different haplotypes (four belonging to outgroups and others to ingroup species) from 242 COI sequences. Phylogenetic analyses applied to these haplotypes suggested relationship among P. ledereri + (P. tuncayi + (P. egrigozi + P. cf. luschani-Balıkesir) + P. orbelicus + (P. birandi + P. luschani)). Molecular clock estimations suggested that P. ledereri shared a last common ancestor with others around 4,14 million years ago and the remaining species shared a last common ancestor with others around 2,8 million years ago. The analysis also estimated the last common ancestor for P. birandi and P.luschani. The following conclusions were made for diversification and phylogeography of the species group: (i) The P. luschani group radiated from an Anatolian ancestral stock. (ii) Radiation of the group correlates with Pleistocene. (iii) The heterogeneous topography of Anatolia possibly has played an important role on diversification of the group. (iv) The faunal exchange between Anatolia and Balkans, in respect to the P. luschani group, is prior to occurrence of Dardanel. (v) Western Anatolian Taurus are hotspot of biodiversity either in species or genetic diversities.There are phylogenetic and taxonomical aspects of data set. The following conclusions were arrived by combining phenotypical bioaccousitic and morphological characters with phylogenetic tree obtained from genetic data. (i) P. luschani species group is monophyletic. (ii) Phenotypic characters defined from song and morphology has limited information for taxonomy of the group. Uninformativeness of the song is possibly due to allopatric speciation pattern of the group. (iii) The morphological structures traditionally using in taxonomy of the Poecilimon show homoplasies in such a small group. (iv) The three data sources suggest a taxonomical rectification for the group. (v) The range of P. birandi is restricted with some pats of Antalya and other records possibly indicate to misidentifications.