Reform söylemleri üzerinden devleti okumak "İkinci Meşrutiyetten günümüze"
Reading the state reform discourses from the Second Constitutional period until today
Yazar: BARIŞ KANDEĞER
Danışman: PROF. DR. ADALET  BAYRAMOĞLU ALADA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devlet = State ; Merkeziyetçilik = Centralism ; Reform = Reform

Özet:
Tanzimat ile ağırlık kazanan merkezi güçlendirme düşüncesi, taşrada yoğunluklu
olarak yapılan düzenlemelerle zemini inşa eden bir içerik taşımıştır. İkinci
Meşrutiyet bu yapıyı genişleterek sürdürmüş, mülki ve mahalli idareler
yetkilendirilerek merkez ve yerel arasında denge ve kontrol sağlanmıştır. Erken
Cumhuriyet dönemi söylemsel olarak ademi merkeziyetçiliğe yakın bir yaklaşım
gösterse de yapılan yasal düzenlemeler güçlü bir merkeziyetçiliği pratik alanda
kurmuştur. Devlet yerel yönetim yasalarıyla merkeziyetçiliğin yerelde kurulmasını
amaçlayan bir tutum göstermiştir. Mahalli idareler yasal düzenlemelerle çeşitli
hizmet alanlarında yetkilendirilirken, hizmeti yerine getirecek idari ve mali
kapasiteden mahrum kalarak bu alanı merkezi yönetime ve onun taşra idaresine fiili
olarak bırakmak zorunda kalmıştır. 1980 sonrası dönem devletin neoliberal
politikalarla kimlik değiştirdiği, merkeziyetçilikten ademi merkeziyetçiliğe doğru
zemin kaymasının yaşandığı bir döneme karşılık gelmektedir. Bu dönemin devlet
felsefesi, merkez-yerel ilişkileri ve reform söylemleri neoliberal ve yenisağ
düşüncenin, yeni kamu işletmeciliği ve yönetişimci yaklaşımın ve küreselleşme
dalgasının etkisi altında biçimlenmiştir.
Bu çalışma, İkinci Meşrutiyetten Günümüze devlet reformlarını söylem
üzerinden analitik bir perspektifle okumayı denemektedir. Dönemsel olarak devlet
felsefesini biçimlendiren reformların tartışma alanlarını merkeze alarak, ortaya çıkan
yasal düzenlemelerle söylemin denk ve ayrı düşen noktalarına temas edilmeye
çalışılmaktadır. Bu bağlamda siyasal merkezce düzenlenen ve mecliste tartışılan
ve/veya siyasal yapılar ve uzman kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanan kanun
tasarısı, taslak ve raporların söylemleri irdelenmekte, ortaya çıkan yasal metinlerle
ilişkisi analiz edilmekte, devlet yaklaşımındaki değişime neden olan dinamikler
karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirilmektedir.


Anahtar Kelimeler: Devlet, reform, reform söylemi, merkeziyetçilik, ademi
merkeziyetçilik

Abstract:
The roots of centralist administration in Turkey go back to first administrative
and legal regulations put into place at the local level in order to strengthen the center
during the Tanzimat period of the Ottoman Empire, which can be considered as a
foundation for later developments in the area. Extending the scope of centralization,
the new regime of the Second Constitutional Period maintained this trend, and a
check-and-balance mechanism was established between the center and the local
administrations through the empowerment of civil and local administrations. Even
though in the Early Republican period, at least as a discoursal stance, an approach
akin to decentralization was adopted, a strict centralization was put into practice via
actual legal regulations. In other words, the state tended to establish a centralized
administration at the local level with laws for local governmentsbeing enacted. As
the local governments were granted authority in various fields of service, they were
deprived of the administrative and financial capacities to provide those services and
thus in practice were obliged to leave the field to the central administration and its
local branches. The period following the 1980s witnessed the transformation of the
state's identity through neoliberal policies and a trend from centralization to
decentralization. The new state philosophy of this period was shaped under
influences of a reform discourse regarding center-local relations, neo-liberal and new
right thoughts, new approaches to public administration and governance, and finally
the globalization wave.
This study is an attempt to 'read' the state reform discourses from the Second
Constitutional Period until today from an analytical perspective. Focusing on
contentious parts of the reforms that shaped the state's philosophy, it will be
emphasized which points within the legal regulations that were enacted correspond to
and which are a move away from the reform discourses. In this context, the discourse
v
of the draft laws, government bills and reports prepared by the central political
authority or specialized agencies and discussed in the National Assembly will be
examined and the relation between this discourse and the enacted laws will be
analyzedcomparatively. In the process that started with the Tanzimat and accelerated
in the Second Constitutional and Early Republican Periods, when the modern state
was constructed, and in the following new liberal state era, the meaning of
governmental regulations, centralized and decentralized governmental practices, and
finally center-local relations are discussed in terms of a reform discourse about the
state, and it is tried to show the close link between discourse and structure.



Keys Words: State, reform, reform discourse, centralization, decentralization