Kronik obstruktif akciğer hastalığı olan alevlenme nedeni ile hastaneye yatan hastaların prognozunu belirlemede egzersiz kapasitesi, kas gücü ve DECAF skorunun değerlendirilmesi
Evaluation of exercise capacity, muscular strength and DECAF score for prognosis of patients hospitalized with the diagnosis of acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: CEM AÇAR
Danışman: DOÇ. DR. İPEK ÖZMEN ; UZMAN ELİF YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz testi = Exercise test ; Hasta başvurusu-tekrar = Patient readmission ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Nüks = Recurrence ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yürüme analizi = Gait analysis ; Ölçekler = Scales

Özet:
GİRİŞ: KOAH alevlenme nedeniyle hastaneye yatan hastalarda DECAF skoru, egzersiz kapasitesi (yürüme hızı), kas gücü (el kavrama gücü) ölçümlerinin taburculuk sonrası erken ve geç dönem hastane yatışlarını öngörmede kullanılabilecek testler olarak kullanılmasının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Mayıs 2022 – Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde göğüs hastalıkları poliklinik ve acil servis başvurusunu takiben KOAH alevlenme tanısı ile pulmoner rehabilitasyon servisine interne edilen 32 hasta ve poliklinik başvurusunda ayaktan takibi uygun olan KOAH stabil dönemdeki 22 hasta olmak üzere toplamda 54 hasta dahil edildi. Hasta değerlendirme formunda; yaş, cinsiyet, şikayet, KOAH süresi, hastane yatış süresi, kullanım varsa USOT ve NIMV kullanma süresi, son 1 yılda hastane başvurusu ve hastane yatışı, ek hastalıklar, ilaçlar, CAT skoru, mMRC, son 2 yıl içinde yapılmış olan solunum fonksiyon testi, radyolojik özellikler, boy ve kilo ölçümü, vücut kitle indeksi, yağsız vücut kütle indeksi, DECAF skoru, yatış ve taburculuk günü yapılmış olan laboratuar rutin değerleri, kas gücü değerlendirmesi amacıya el kavrama gücü ve mobilitenin değerlendirilmesi amacıyla zamanlı kalk yürü testi verileri yer almıştır.
Hastaneye KOAH alevlenme ile yatışı olan hastaların 24 saat içinde zamanlı kalk yürü testi ve el dinamometresi ile el kavrama gücü ölçümleri yapıldı, aynı ölçümler taburculuk günü de tekrar edildi. 
Hastanede yatış sırasında NIMV ihtiyacını olması, yoğun bakıma nakil, taburculuk, taburculuk sonrası 1. ay ve 3. ay içinde hastane yatış, acil ve/veya poliklinik başvuru durumu, mortalite durumu hastane kayıtlarından veya hastalar telefon ile aranarak kaydedildi. 
BULGULAR: Çalışmamıza dahil olmayı kabul eden, servis yatışı ve poliklinik takibi kategorilerinde olan toplamda 59 hastanın 58'i erkek, 1'i kadın cinsiyete sahipti. Toplamda 5'i çalışmadan çıkartıldı. Bunlardan 2'si dışlama kriterlerine uyması nedeniyle çalışma dışı kaldı (1 hastada COVID19 PCR pozitifliği saptandı, 1 hasta KBY ilişkili yüklenme bulguları ile ilgili branşlara yönlendirildi). 2 poliklinik hastası takipten çıktı. Tek kadın hasta çalışmadan çıkartıldı. 
Hastaların yaş ortalama değeri 67 (SD: 6.7) izlendi. Tamamında sigara öyküsü mevcut olup %37.5'i aktif smoker olarak izlendi. Komorbidite olarak %43.8 oran ile en sık hipertansiyon saptandı. Yatış sonrası ilk 24 saatte, zamanlı kalk yürü testinde 12,98 sn (IQR 25-75:10,93-15,31), taburculukta 9,76 sn (IQR 25-75:8,74-12,32) olarak anlamlı düzelme görüldü. İlk 24 saatte, baskın sağ elde handgrip testinde 24,79 kg (SD: 7,57), taburculukta 26,96 (SD: 7,50) olarak anlamlı düzelme görüldü. Kas gücü yaşa göre zayıf olan hastalarda taburculuk sonrası 90 günlük acil başvurusu sayısı anlamlı olarak artmış saptandı (p< 0.001). 90 günlük geç dönem başvurularında mMRC 3,15 (SD:0,58) p = 0.001 ve zamanlı KYT süresi 15,07 (SD: 4,95) p = 0.02 istatistiki olarak anlamlı saptanmıştır.

SONUÇ: KOAH alevlenme nedeniyle hastaneye yatan hastalarda klinik düzelmeyi göstermede zamanlı kalk yürü testi ve el kavrama gücü testi pratik kullanımda faydalı olmaktadır.

Anahtar Kelimeler: KOAH, Egzersiz Kapasitesi, DECAF skoru

Abstract:
INTRODUCTION: It is intended to evaluate the practical use of DECAF score, exercise capacity and handgrip measurements in predicting early and late re-hospitalization of COPD patients after acute exacerbation of COPD.

MATERIALS AND METHODS: In our research, in between May 2022 and December 2022 patients who admitted to the chest diseases outpatient clinic or emergency  department of Süreyyapaşa Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital with COPD exacerbation were included in the study. In total of 54 patients whom 32 of them were hospitalized to the pulmonary rehabilitation unit with diagnosis of acute exacerbations of COPD (AECOPD) and 22 of them we decided to follow up at outpatient clinics with diagnosis of AECOPD. On the patient chart it was noted age, gender, symptoms, COPD history, status of long-term oxygen therapy and non-invasive mechanical ventilation use, co-morbidities, medicines on use, CAT score, mMRC score, results of breathing function test in the last 2 years, radiological findings, height, weight, BMI, FFMI, DECAF score, laboratory results, handgrip and timed up-and-go test. Patients that were hospitalized with diagnosis of AECOPD evaluated with handgrip and timed up-and go test in the first 24h of admission and the tests were repeated before discharge.
During hospital stay it was noted need for NIMV and transfer to intensive care unit (ICU). After discharge it was noted their re-admission status to hospital after 1 and 3 months.

RESULTS: Of 59 patients who accepted to enroll our research, 58 of them were male and 1 of them was female. During follow up 5 of them dismissed from the research. 2 of them fitted to exclusion criterias (1 of them diagnosed with COVID19 and the other one is because of fluid overload findings due to chronic kidney injury. Only female participant was also excluded. Mean age value of the patients were 67 (SD: 6.7). All of them had history of smoking, %37.5 of them were current smoker. As comorbidity, hypertension is the most common one with the rate of %43.8. In the first 24h after hospitalization, the result of timed up-and go test was 12,98 sec (IQR 25-75:10,93-15,31) and 9,76 sec (IQR 25-75:8,74-12,32) at discharge. The result of handgrip in the first 24h was 24,79 kg (SD: 7,57) and 26,96 (SD: 7,50) at discharge. Weak handgrip measurement adjusted for age was found to be statistically significant (p< 0.001) related to the increased emergency readmissions within 90 days after discharge. 90-days late readmission status was found to be statistically significant as the result of mMRC was 3,15 (SD: 0,58) p = 0.001 and timed up-and go test was 15,07 (SD: 4,95) p = 0.02.

CONCLUSION: It would be beneficial to use timed up-and go test and handgrip test to show clinical improvement of COPD patients that hospitalized with the diagnosis of AECOPD.

Keywords: COPD, Exercise capacity, DECAF score