Ortaokul matematik dersi öğretim programı kazanımlarının ve matematik ders kitabı değerlendirme sorularının solo taksonomisi çerçevesinde incelenmesi
Investigation of secondary school mathematics curriculum gains and mathematics textbook assessment questions in the framework of solo taxonomy
Yazar: İREM ERBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YAVUZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerlendirme = Evaluation ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokullar = Secondary schools ; SOLO taksonomi = SOLO taxonomy ; Sorular = Questions ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada, ortaokuldaki tüm sınıf seviyelerinde yer alan matematik dersi öğretim programı
kazanımları ve ders kitaplarındaki değerlendirme soruları SOLO Taksonomisinin düzeylerine göre
incelenmiştir. Çalışmanın yöntemini, nitel araştırma türlerinden olan doküman incelemesi oluşturmaktadır.
Çalışmanın verilerini matematik öğretim programında yer alan 5-8. sınıf seviyelerindeki 215 kazanım ile
aynı sınıf seviyelerindeki matematik ders kitaplarında yer alan 1153 değerlendirme sorusu oluşturmaktadır.
Kazanım ve sorulara yönelik incelemelerin analizleri, araştırmacı tarafından yapılıp üç uzman görüşüne
başvurulmuştur. İncelemeler sonucunda ortaya çıkan görüş ayrılıkları, araştırmacı ve uzmanların bir araya
gelip tekrardan incelemesi ile ortak bir karara varılıp düzenlenmiştir. Kazanım ve sorular, bütünsel ve her
sınıf seviyesinde ayrı ayrı olmak üzere ele alınmıştır. Bulguların yüzdelik dağılımı grafikler yardımıyla
sunulmuştur. Kazanımların her sınıf seviyesinde SOLO düzeyleri incelendiğinde, 5. sınıftaki kazanımların
SOLO düzeyleri diğer sınıflarda elde edilen bulguların aksine sayısal olarak birbirine yakındır. 6. ve 7.
sınıfta ise SOLO düzeyleri çok yönlü yapı düzeyinde ağırlıkta olup, tek yönlü yapının daha az olduğu analiz
sonucunda elde edilmiştir. Benzer şekilde 8. sınıftaki kazanımların SOLO düzeylerinde de en fazla çok
yönlü yapı, en az ise soyutlanmış yapı ortaya çıkmıştır. Fakat 8. sınıfta, 6. ve 7. sınıftan farklı olarak
düzeylerin yüzdelik dağılımı birbirine daha yakındır. Değerlendirme sorularının her sınıf seviyesinde
SOLO düzeyleri incelendiğinde, 5. ve 6. sınıf verilerinin yüzdelik dağılımının yapılara göre birbirine yakın
seyrettiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca 7. ve 8. sınıf verilerinin yüzdelik dağılımlarının da yakın olduğu
araştırma sonuçlarında elde edilmiştir. Bu sonuçlarda dikkat çeken en önemli bulgu, kazanımların ve
soruların en fazla çok yönlü yapı düzeyi ve az sayıda soyutlanmış yapı düzeyinin olmasıdır. Sınıf seviyesi
arttıkça üst düzey yapıların yani ilişkisel ve soyutlanmış yapıların artması beklenirken, sonuçlarda artışların
doğrusal olmadığı dalgalanmaların ortaya çıktığı görülmüştür. Çalışmanın sonuçlarına göre, öğretim
programında yer alan kazanımlar ile kitaplarda yer alan değerlendirme sorularının SOLO Taksonomisi
düzeylerine göre hazırlanması öğretimin daha kalıcı ve etkili olacağı önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Matematik Eğitimi, SOLO Taksonomisi, Matematik Öğretim Programı,
Değerlendirme Soruları

Abstract:
In this study, mathematics curriculum learning outcomes at all class levels in secondary school
and evaluation questions in textbooks was examined according to SOLO Taxonomy Levels. The method
of the study is document examination, which is one of the types of qualitative research. Data from the study
is consist of 215 learning outcomes at 5th-8th grade levels in mathematics curriculum and 1153 evaluation
questions in mathematics textbooks which are at the same grade levels. The analysis of the studies on
learning outcomes and questions was carried out by the researcher and three expert opinions were consulted.
Differences of opinion arising as a result of the investigations, a joint decision was reached and arranged
with the re-examination of researchers and experts. Learning outcomes and questions are discussed
holistically and individually at each class level. The percentage distribution of the findings was presented
with the help of graphs. When SOLO levels are examined at each class level of the learning outcomes,
SOLO levels of learning outcomes in the 5th grade are numerically close, contrary to the findings obtained
in other classes. In the 6th and 7th grades, SOLO levels are weighted at the versatile structure level and are
obtained as a result of the analysis in which the one-way structure is less. Similarly, the most versatile
structure and the least isolated structure emerged at SOLO levels of the learning outcomes in the 8th grade.
However, in 8th grade, unlike 6th and 7th grade, the percentage distribution of levels is more closer. When
SOLO levels of evaluation questions are examined at each class level, it was concluded that the percentage
distribution of 5th and 6th grade data was close to each other according to the structures. In addition,
percentage distributions of 7th and 8th grade data were obtained in the close research results. The most
important finding in these results is that the learning outcomes and questions have the highest level of
multifaceted structure and a small number of isolated structures. As the grade level increases, higher-level
structures, namely relational and abstracted structures, are expected to increase, but in the results, it was
seen that the increases were not linear and fluctuations emerged. According to the results of the study, it is
suggested that the teaching will be more permanent and effective, if the learning outcomes in the curriculum
and the evaluation questions in the books are prepared according to the SOLO Taxonomy levels.
Keywords: Mathematics Education, SOLO Taxonomy, Mathematics Curriculum, Evaluation
Questions