Ortaokul öğrencilerinin planetaryum hakkındaki görüşleri: Erbaa Bilimpark Planetaryumu
Secondary school students' opinions about planetarium: Erbaa Bilimpark Planetarium
Yazar: OKAN SOLAKCI
Danışman: PROF. DR. AYKUT EMRE BOZDOĞAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Planetaryum = Planetarium ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin planetaryum hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim yöntemi kullanılmıştır. Araştırma problemine cevap bulabilmek amacıyla çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. 2020-2021 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilen çalışmada ölçüt, öğrencilerin Erbaa Bilim Park Planetaryumunu ziyaret etmiş olması olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda Erbaa Bilimpark Planetaryumuna düzenlenen gezilere katılmış olan toplam 15 öğrenci araştırmanın çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. 15 öğrencinin planetaryumla ilgili gezi öncesi ve sonrasına yönelik görüşleri alınarak içerik analizi ile veriler çözümlenmiştir. 
Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin planetaryumları gözlem yeri olarak tanımlandığı belirlenmiştir. Öğrencilerin gezi öncesi beklentileri incelendiğinde ise, planetaryum gezisinin kalıcı öğrenme ve basit sade anlatım yönüyle etkili olabileceğini düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Planetaryumların çalışma prensibi hakkında bir öğrenci dışında tüm öğrencilerin hiçbir bilgiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Planetaryumda yapılan çalışmalarla ilgili ise öğrenciler video animasyon, pekiştirme çalışmaları ve atölye çalışmalarının yeterli düzeyde yapıldığını ifade etmişlerdir. Yatay vaziyette ders işleme etkinliğinin öğrenciler tarafından sınıf dışı sosyal etkinlik olarak algılandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca planetaryumdaki anlatımların ve planetaryumdaki içeriklerin görsellik yönüyle öğrencilerin beklentilerinin üzerinde olduğu ancak ses kalitesi  ve ortam büyüklüğü olarak öğrenci beklentilerini karşılayamadığı tespit edilmiştir. Yine öğrenciler Güneş Sistemi ve Ötesi ünitesinin planetaryumda işlenmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Bunun yanı sıra öğrencilerin planetaryumun gerçekçi bir ortam sunduğunu, sınıf ortamından daha etkili ve eğlenceli mekanlar olduğunu düşündükleri görülmüştür. Öğrencilerin planetaryumları uzayda gezinti hissi oluşturduğu için beğendikleri belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin planetaryumda uzay konu ve kavramlarına yönelik öğrenmelerin daha fazla olacağını ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmanın bir diğer sonucu ise öğrencilerin fen ve astronomiye olan ilgi ve düşüncelerinin olumlu yönde değiştiğine yönelik görüşleridir. Öğrenciler uzay ile ilgili  kavramlara yönelik meraklarının arttığını ifade etmişlerdir. Araştırma sonuçları öğrencilerin en çok planetaryumun yapısı ve şekli ile ilgili ebeveynleriyle paylaşımda bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bir diğer sonuç, öğrencilerin ebeveynlerinin planetaryum gezisini sosyal yönden geliştirici ve tekrarlanabilir bir faaliyet olarak düşündüğünü belirtmeleridir. Öğrencilerin farklı okul dışı çevrelere yapılacak gezilerle derste gördükleri konuların pekişeceğini ve öğrenmeye katkı sağlayacağını ön plana çıkardıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin gezilerin üniteler işlendikten sonra pekiştirme amaçlı yapılması gerektiğini ifade ettikleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda fene yönelik olumlu tutum geliştirilmesi ve öğrenmelerin  kolaylaşması, kalıcı, etkili bir öğrenme deneyimi edinilmesi için planetaryum gezilerinin önemsenmesi gerektiği ifade edilebilir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the views of secondary school students about the planetarium. For this purpose, the phenomenology method, one of the qualitative research methods, was used in the research. In order to find an answer to the research problem, the criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, was preferred while determining the study group. In the study carried out in the 2020-2021 academic year, the criterion was determined as the students' visit to the Erbaa Science Park Planetarium. In this context, a total of 15 students who participated in the trips organized to the Erbaa Bilimpark Planetarium were determined as the study group of the research. The data of the study were collected through a semi-structured interview form prepared by the researcher. The data of the study were collected through a semi-structured interview form prepared by the researcher. The data were analyzed by content analysis by taking the opinions of 15 students about the planetarium before and after the trip.
As a result of the analysis, it was determined that the students' planetariums were defined as observation places. When the expectations of the students before the trip were examined, it was concluded that they thought that the planetarium trip could be effective in terms of permanent learning and simple plain expression. It has been determined that all students except one student have not information about the working principle of planetariumsRegarding the studies carried out in the planetarium, the students stated that video animation, reinforcement studies and workshops were carried out adequately. It is understood that the horizontal lesson teaching activity is perceived as an out-of-class social activity by the students. In addition, it has been determined that the lectures in the planetarium and the planetarium are above the expectations of the students in terms of visuality, but they cannot meet the expectations of the students in terms of sound quality. Again, the students emphasized that the Solar System and Beyond unit should be processed in the planetarium. In addition, it has been determined that the lectures in the planetarium and the contents in the planetarium are above the expectations of the students in terms of visuality, but they cannot meet the expectations of the students in terms of sound quality and size of the environment. It was determined that the students liked the planetariums because they created the feeling of wandering in space. In addition, it was observed that the students stated that they would learn more about space subjects and concepts in the planetarium. Another result of the study is the opinions of the students that their interests and thoughts on science and astronomy have changed in a positive way. The students stated that their curiosity about the concepts related to space increased. The results of the research reveal that the students mostly shared with their parents about the structure and shape of the planetarium. Another result is that the students stated that their parents thought of the planetarium trip as a socially developing and repeatable activity. It has been concluded that the students emphasize that the subjects they see in the lesson will be reinforced and contribute to learning through trips to different non-school environments. However, it was determined that the students stated that the excursions should be done for reinforcement purposes after the units were processed. In this context, it can be stated that planetarium trips should be considered important in order to develop positive attitudes towards science, facilitate learning, and obtain a permanent and effective learning experience.