Meme kanserinde mastektomi sonrası uygulanan erken ve geç rekonstrüksiyonun hastanın yaşam kalitesi üzerine etkisi
The impact of immediate versus delayed reconstruction following mastectomy on quality of life in breast cancer patient
Yazar: SONAY BALTACI GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. DENİZ ŞELİMEN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing ; Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Beden imajı = Body image ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Rekonstrüksiyon = Reconstruction ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, meme kanserinde mastektomi sonrası uygulanan erken ve geç rekonstrüksiyonun hastanın yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla retrospektif olarak planlanmış ve gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın evreni, Marmara Üniversitesi Hastanesi'nde 2002-2006 yılları arasında primer cerrahi girişim ve rekonstrüksiyon yapılan hastalar arasından amaçlı örneklem yöntemi ile seçilen 28 kişi erken rekonstrüksiyon, 23 kişi geç rekonstrüksiyon olan toplam 51 kişiden oluşmuştur.Verilerin toplanmasında, bireylerin demografik, hastalık ve tedavi özelliklerini değerlendirmede ?Hasta Bilgi Formu?; psikopatolojik değerlendirmede ?SCL-R 90 Belirti Tarama Listesi?; yaşam kalitesini değerlendirmede ?SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği? ve kanserli bireylerde yaşam kalitesini değerlendirmede ?EORTC QLQ C 30? kullanılmıştır.Verilerin analizinde SPSS programı ile oran, aritmetik ortalama, standart sapma, ki kare, Fisher Kesin ki-kare, Mann- Whitney U ve student-t testi kullanılmıştır.Erken ve geç rekonstrüksiyonlu olguların demografik özelliklerin karşılaştırılmasında gruplar arasında anlamlı bir farklılığın bulunmadığı ve rekonstrüksiyon sonrası yaşam kalitesi üzerine etkilerinin olmadığı saptanmıştır. Adjuvan radyoterapi uygulanmasında ve aksiler diseksiyon yapılan modifiye radikal mastektomide geç rekonstrüksiyonun tercih sebebi olduğu belirlenmiştir. Geç rekonstrüksiyonda beden imajı, benlik saygısı ve cinsellikle ilgili sorunların daha fazla yaşandığı, SCL-R 90 indeksi ile edilen depresyon ve anksiyete puan ortalamalarının da geç rekonstrüksiyonda daha yüksek olduğu görülmüştür. SF 36 yaşam kalitesi ölçeğinde fiziksel fonksiyon yetersizliği ve ağrının geç rekonstrüksiyonda daha fazla görüldüğü, EORTC QLQ C 30 yaşam kalitesi ölçeğinde ise genel iyilik hali, fiziksel ve ruhsal fonksiyon puan ortalamalarının erken rekonstrüksiyonlu olgularda olumlu yönde yüksek olduğu saptanmıştır.Bulgularımız mastektomi sonrası erken rekonstrüksiyonun kişide beden imajı, benlik saygısı, güven duygusu ve aile-sosyal ilişkiler açısından birçok yarar sağladığını, psikolojik, sosyal ve ruhsal yönden yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisinin olduğunu, psikolojik olarak bu olumlu gelişmenin günlük yaşam aktivitelerine de yansıdığını ve bedensel yakınmaların daha az olduğunu göstermiştir.Anahtar kelimeler: Meme kanseri, mastektomi, rekonstrüksiyon, yaşam kalitesi, beden imajı

Abstract:
The current study was retrospectively designed to compare immediate versus delayed breast reconstruction regarding the quality of life of breast cancer patients who underwent mastectomy.Fifty one patients who underwent reconstructive surgery after mastectomy in Marmara University Hospital between 2002 and 2006 constituted the sample of the study. Among them, 28 patients underwent immediate whereas 23 patients received delayed reconstruction.?Patient Information Form? was used to collect data about demographic, clinical and treatment characteristics of patients. ?SCL-R 90 Symptom Screening List? was used to assess physcopathologic variability of patients. Short Form (SF) 36 and EORTC QLQ C30 forms were used to quantify the patients? quality of life.Fisher?s exact, Mann Whitney U and student t tests were used to compare the groups where appropriate. SPSS statistical package was used to make all statistical analysis. All results were given as mean (SD) or median (range) where appropriate.The demographic characteristics of patients who underwent delayed reconstruction were not different from the ones who underwent immediate reconstruction. No single characteristics was found to have significant impact on patients? quality of life. Significantly more patients underwent delayed reconstruction after they receive axillary clearance and concomittant adjuvant radiotherapy. The patients who received delayed reconstruction experienced more problems related to body image, self respect and sexual activity when compared to the ones who underwent immediate reconstruction. According to SCL-90 index, the average scores for depression and anxiety were found to be increased in patients with delayed reconstruction. In Short Form (SF) 36, scores for physical function insufficiency and pain were found to be higher in patients with delayed reconstruction when compared to the scores of patients with immediate surgery. In EORTC QLQ C30 forms, global health, physical and spiritual function scores were found to be better in patients with immediate reconstruction.Our results revealed that immediate reconstruction causes beneficial effects regarding body image, self respect, security perception and family-social relations. Furthermore, immediate reconstruction had a significant impact on quality of life regarding pschologic, social and spiritual variabilities. Hence these patients were found to experience less adverse physical events.Key words: Breast cancer, mastectomy, reconstruction, quality of life, body image