Kurumsal sürdürülebilirlik: Türk bankacılık sektörü örneği
Corporate sustainability: A Case study in the Turkish banking sector
Yazar: ÖZKAN ÇITAK
Danışman: DOÇ. DR. ULAŞ ÜNLÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Sürdürülebilirlik endeksi = Sustainability index ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Sürdürülebilirlik, günümüzün en önemli gündem maddelerinden birisidir. Küresel iklim değişikliği, çevresel bozulma ve sosyal eşitsizlik gibi sorunlar, sürdürülebilirliği daha da önemli hale getirmektedir. Ayrıca global finansal sistem açısından bakıldığında bankalar, topluma ve çevreye karşı önemli sorumlulukları olan kurumlardır. Bu nedenle, sürdürülebilirlik bankalar için de oldukça önemli bir konu haline gelmiştir.
Türkiye'de de bankalar, sürdürülebilirlik konusunda önemli adımlar atmaktadır. Türkiye Bankalar Birliği (TBB), 2022 yılında "Sürdürülebilirlik Stratejik Planı'nı yayımlamıştır. Bu plan, Türkiye bankalarının sürdürülebilirlik konusundaki hedeflerini ve stratejilerini belirlemektedir. Şirketlerin kurumsal sürdürülebilirlik raporlamasında yol gösterici olan, dünya çapında bilinen bazı raporlama çerçeveleri bulunmaktadır. Çalışmamızda da, sürdürülebilirlik kriterlerinin belirlenmesi amacıyla, bu raporlardan faydalanılmıştır. Bu çalışma, finansal açıdan firmaları ayakta tutan ve doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen bankaların sürdürülebilirlik ve kurumsal sürdürülebilirlik konusundaki tutumlarını incelemektedir. Bankalar, global gelişmeleri yakından takip ederek, bu gelişmeleri hızlı bir şekilde uygulamaya koymaktadırlar. 
Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren 7 bankanın, 2020, 2021, 2022 yıllarına ait entegre raporları incelenmiştir. Sürdürülebilirlik kriterlerinin belirlenmesi amacıyla, GRI G4 Raporlama Çerçevesi, UNEP-FI göstergeleri, UNGC Uluslararası standartları ve Aras vd. (2021), Sobhani v.d. (2012) dikkate alınmıştır.  Toplamda 7 boyut ve 75 özgün kriter belirlenmiştir. Çalışmada bankaların entegre raporlarından içerik analizi gerçekleştirilmiştir. İçerik analizi ile oluşturulan verilerle, ÇKKV (Çok Kriterli Karar Verme) yöntemleriyle, üç yıla ait yapılan analizler sonucunda, MEREC, CILOS ve CCSD olmak üzere üç farklı ağırlıklandırma yöntemi kullanılmış olup ARAS, WASPAS ve COBRA yöntemine göre bankalar performanslarına göre sıralanmıştır. .
Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre, ticari bankaların pandemi dönemi ve sonrasındaki yıllarda kamu bankalarına göre sürdürülebilirlik performansının daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Sustainability is one of the most important topics on today's agenda. Problems such as global climate change, environmental degradation and social inequality make sustainability even more important. In addition, from the perspective of the global financial system, banks are institutions that have important responsibilities towards society and the environment. Therefore, sustainability has become a very important issue for banks.
Banks in Turkey are also taking important steps towards sustainability. The Banks Association of Turkey (BAT) published its "Sustainability Strategic Plan" in 2022. This plan sets out the sustainability goals and strategies of Turkish banks. There are some globally recognized reporting frameworks that guide companies in corporate sustainability reporting. In our study, these reports were utilized to determine the sustainability criteria.
This study examines the attitudes of banks, which sustain and directly or indirectly affect firms financially, towards sustainability and corporate sustainability. Banks closely follow global developments and implement these developments rapidly.
In this study, the integrated reports of 7 banks operating in Turkey for the years 2020, 2021, 2022 are analyzed. In order to determine the sustainability criteria, GRI G4 Reporting Framework, UNEP-FI indicators, UNGC International standards and Aras et al. (2021), Sobhani et al. (2012) were taken into consideration.
In total, 7 dimensions and 75 unique criteria were identified. In the study, content analysis was performed from the integrated reports of the banks. As a result of the analysis of three years with the data generated by content analysis, three different weighting methods, MEREC, CILOS and CCSD, were used and banks were ranked according to their performance according to ARAS, WASPAS and COBRA methods. .
According to the findings obtained as a result of the analyzes, it was concluded that commercial banks had higher sustainability performance than public banks during and after the pandemic period.