Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylede ağız sağlığı yaşam kalitesinin genel yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of oral health quality of life on general quality of life in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: CANAN TORAMAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNA ÖZVEREN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Ağız sağlığı = Oral health ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan bireylerde ağız sağlığı yaşam kalitesinin genel yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve ilişkisel olarak yapılmıştır. Araştırma Yozgat Şehir Hastanesinin Göğüs Hastalıkları Servisinde yatan ve araştırmayı kabul eden 180 hasta ile 20.03.2020/20.11.2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışma için etik kurul onayı, kurum ve hastaların yazılı izinleri alınmıştır. Veriler tanıtıcı özellikler formu, Ağız Değerlendirme Rehberi, Ağız Sağlığı Etki Profili Ölçeği (OHİP-14), Ağız sağlığı İle İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (OHQoL-UK) ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, minimum ve maksimum değerler, ortalama ve standart sapma, korelasyon ve Lineer Regresyon Analizi kullanılmıştır. Hastaların Ağız Değerlendirme Rehberi'nin ortalaması 13.96±2.87 olarak bulunmuştur. Hastaların OHİP-14 ölçeği genel toplam puan ortalamasının 13,04±12,28, OHQoL-UK ölçeği genel toplam puan ortalamasının 42.23±7.02, SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin genel fiziksel sağlık alt boyut puan ortalamasının 29.73±20.43 ve genel mental sağlık alt boyut puan ortalamasının 39.42±18.11 olduğu saptanmıştır. Hastaların semptom ve ağrı puanı (r=0.208) arasında anlamlı, pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde, fiziksel ağrı ve genel sağlık algısı puanı (r=-0.538) arasında anlamlı, negatif yönde ve orta düzeyde, OHİP genel toplam ve genel fiziksel sağlık puanı (r=-0.419) arasında anlamlı, negatif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hastaların fiziksel yaşam kalitesini OHİP-14 psikolojik yetersizlik alt boyutunun yordadığı belirlenmiştir. (R= .535, R²= .257). Hastaların mental yaşam kalitesini OHİP-14 psikolojik yetersizlik alt boyutunun yordadığı belirlenmiştir. (R= .553, R²= .289). KOAH olan bireylerde ağız sağlığı yaşam kalitesi ile genel sağlık yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi için daha fazla araştırma yapılması ve bireylerin ağız sağlığı yaşam kalitelerinin artırılması için eğitimler verilmesi önerilir.
ANAHTAR KELİMELER: Ağız Sağlığı, Hemşire, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Yaşam Kalitesi

Abstract:
This research was carried out descriptively, cross-sectionally and relationally in order to examine the effect of oral health quality of life on general quality of life in individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. The research was conducted between 20.03.2020/20.11.2021 with 180 patients hospitalized in the Chest Diseases Department of Yozgat City Hospital who accepted the research. Ethics committee approval and written permissions of institutions and patients have been obtained for the study. The data were collected using the introductory characteristics form, Oral Assessment Guide, Oral Health Impact Profile Scale (OHIP-14), Oral and Dental Health Quality of Life Scale (OHQoL-UK) and SF-36 Quality of Life Scale. Number, percentage, minimum and maximum values, average and standard deviation, correlation Linear Regression Analysis were used in the evaluation of the data. The average Oral assessment guide was 13.96±2.87. The average overall score of the OHIP-14 scale was 13.04±12.28, the overall total score of the OHQoL-UK scale was 42.23±7.02, the overall physical health subdivision score of the SF-36 quality of life scale was 29.73±20.43 and the overall mental health subdivision score was 39.42±18.11. It was determined that there was a significant, negative and weak relationship between the symptom and pain score (r=0.208) of the patients, positively and very poorly, between the physical pain and general health perception score (r=-0.538), in a significant, negative and moderate level, between the OHIP overall total and the overall physical health score (r=-0.419). It has been determined that the lower dimension of OHIP-14 psychological inadequacy fatigues the physical quality of life of the patients. (R= .535, R²= .257). It has been determined that the lower dimension of OHIP-14 psychological inadequacy fatigues the mental quality of life of the patients. (R=.553, R²= .289). It is recommended to conduct further research to examine the relationship between dental health-related quality of life and overall health quality of life and to provide training to improve the dental health quality of patients.
KEYWORDS: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Nurse, Oral Health, Quality of Life