Türkiye'de yetiştirilen bazı Arachis hypogea L. (yerfıstığı) çeşitlerinin farklı ekstrelerinde trans-resveratrol ve polidatin analizi
Analysis of trans-resveratrol and polydatin in different extracts of some Arachis hypogea L. (peanut) cultivars grown in Turkey
Yazar: BİLGE SALAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE UZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YÜZBAŞIOĞLU BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Fabaceae (Baklagiller) familyasında yer alan kültürü yapılan tek yer fıstığı türü Arachis hypogaea L.'dir. Literatürde yer fıstığının çeşitli organları için fitokimyasal analizler yer almaktadır. Bu analizler sonucunda fitosteroller, antrakinonlar, fenolikler tespit edilmiştir. Yer fıstığının tohumu başta olmak üzere kabuklarında, yapraklarında, köklerinde resveratrol varlığı saptanmıştır. Resveratrolün glikoziti olan polidatin de yer fıstığının çeşitli organlarında bulunmaktadır. Bu iki bileşik de güçlü antioksidan aktiviteye sahip olmalarının yanısıra ikisi de kardiyoprotektif, antienflamatuvar, nöroprotektif, antiaterosklerotik, immunoregülatif etkinliğe sahiptir. Tez kapsamında yer fıstığının Hatay'da yetişen 6 çeşidi için; hasattan sonra atık olan kök ve sert kabuklarında resveratrol ve polidatin miktar tayini YPSK (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi) ile yapılmıştır. Analizlerde kök ve kabukların 40°C, 70°C  ve mikrodalgada (70W) hazırlanan Etanol:Su (80:20) ekstreleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tüm ekstreler birbiriyle kıyaslandığında polidatin açısından en yüksek verime sahip olan ekstre Efsane çeşidinin 40°C'de hazırlanan kabuk ekstresi (0,85mg/g) iken resveratrol açısından en verimli ekstre Masal çeşidinin 70°C'de hazırlanan kabuk ekstresi (0,84mg/g) olarak bulunmuştur.

Abstract:
Arachis hypogaea L. is the only cultivated peanut species in the Fabaceae family. There are phytochemical analyses for various organs of peanut in the literature. As a result of these analyses, phytosterols, anthraquinones and phenolics were detected. The presence of resveratrol has been detected in the shells, leaves and roots of peanuts, especially in their seeds. Polydatin, the glycoside of resveratrol, is also found in various organs of peanuts. In addition to having strong antioxidant activity, these two compounds also have cardioprotective, anti-inflammatory, neuroprotective, antiatherosclerotic and immunoregulatory activities. Within the scope of the thesis, resveratrol and polydatin amounts will be determined by HPLC (High Performance Liquid Chromatography) method in the roots and shells, which are waste after harvesting, of 6 peanut varieties grown in Hatay. Ethanol:Water (80:20) extracts of the roots and shells prepared at 40°C, 70°C and in the microwave (at 70W) were used in the analysis. According to the results obtained, when all the extracts are compared to each other, the extract with the highest yield in terms of polydatin is the shell extract of the Efsane variety prepared at 40°C (0.85mg/g), while the most productive extract in terms of resveratrol is the shell extract of the Masal variety prepared at 70°C (0.85mg/g). It was found to be 0.84mg/g.