Meydan okuyucu etkinliklere dayalı öğrenme ortamlarının üstün yeteneklilerde tutum, motivasyon ve yaratıcılığa etkileri
The effects of learning environments based on challenging activities on attitude, motivation and creativity of gifted students
Yazar: ALİYE HİLAL CEVHER AYDIN
Danışman: PROF. DR. BEHÇET ORAL
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik tutum = Academic attitude ; Bilimsel yaratıcılık = Scientific creativity ; Teknik zorluklar = Technical challenges ; Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Üstün yetenekli öğrenciler, genellikle kendilerine sunulan standart eğitim programlarından genellikle daha fazlasını beklemekte ve potansiyellerini tam anlamıyla ortaya koyabilmek için özel öğrenme ortamlarına ihtiyaç duyabilmektedirler. Bu öğrenciler, öğrenme ortamlarında üstesinden gelebilecekleri, kendilerini meşgul eden ve zorlayan teknik ve stratejilere gereksinim duyarlar. Bu bağlamda tasarlanan bu araştırmanın amacı, üstün yetenekliler için meydan okuyucu etkinliklerle hazırlanmış öğrenme ortamlarının, öğrencilerin derse yönelik tutumlarını, motivasyonlarını ve bilimsel yaratıcılıklarını eğitim sürecinde nasıl etkilediğini ortaya koymaktır.
Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden sıralı açıklayıcı desen kullanılmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, Türkiye'nin orta ölçekli bir ilinde bulunan Bilim ve Sanat Merkezi'nde (BİLSEM) destek eğitimi alan 7. Sınıf öğrencilerinden oluşan 29 öğrencidir. Araştırmanın deneysel sürecinde 10 adet meydan okuyucu etkinlik kullanılmıştır. Araştırmada Bilimsel Yaratıcılık Testi, Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği, Meydan Okuyucu Etkinlikler, Etkinlikler Meydan Okuyucu mu Testi, Öğrenci Görüşme Formu ve Öğretmen Görüşme Formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler, SPSS paket programı kullanılarak bağımlı gruplar t testinin nonparametrik karşılığı olan Wilcoxon işaretli sıralar testi, çizgi grafikler, frekans, ortalama ve standart sapmaların sunumu yoluyla analiz edilmiştir. Elde edilen nitel veriler ise betimsel analiz ile analiz edilerek derinlemesine bilgi elde edilmeye çalışılmıştır.
Araştırmanın sonunda; meydan okuyucu etkinliklerle hazırlanan öğrenme ortamının üstün yetenekli öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği, fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarını olumlu yönde etkilediği, bilimsel yaratıcılık düzeylerini olumlu etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretmen ve öğrenci görüşleri de bu sonuçları desteklemektedirler. 
Anahtar Kelimeler: Üstün yetenekliler, Meydan okuyucu etkinlikler, Bilimsel yaratıcılık, Tutum, Motivasyon

Abstract:
The Effects of Learning Environments Based on Challenging Activities on Attitude, Motivation And Creativity in Gifted Students Talented kids frequently demand more from the regular education programs that are made available to them, and in order to reach their full potential, they may require specialized learning settings. These pupils require methods and approaches that push and interest them in their educational settings. This study's goal is to shed light on how challenging activities provided for gifted students in learning environments impact students' attitudes about the subject, motivation, and scientific inventiveness during the teaching and learning process.
A sequential explanatory design, one of the mixed research methods, is used in the research. The study group of the research is 29 7th grade students receiving support education at BİLSEM in a medium-sized province of Turkey. 10 challenging activities were used for the experimental process of the research. In the research, Scientific Creativity Test, Attitude Scale Towards Science Lesson, Motivation Scale for Science Learning, Challenging Activities, Are Activities Challenging Test, Student Interview Form and Teacher Interview Form were used as data collection tools. The obtained quantitative data were analyzed through the Wilcoxon signed-rank test, which is the nonparametric equivalent of the dependent groups t-test, and line graphs, frequency, mean and standard deviations, using the SPSS package program. The qualitative data obtained was analyzed with content analysis to obtain in-depth information.
At the end of the research, It has been concluded that the learning environment prepared with challenging activities positively affects the attitudes of gifted students towards the science course, positively affects their motivation towards the science course, and positively affects their scientific creativity levels. Teacher and student opinions also support these results.
Key Words: Gifted students, Challenging activities, Scientific creativity, Attitude, Motivation