İnflamatuvar barsak hastalarında depresyon ve umutsuzluk düzeyinin belirlenmesi
Determination of depression and hopelessness levels in the patients with inflammatory bowel diseases
Yazar: BURCU KARATAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL KOÇ
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Depresyon = Depression ; Umutsuzluk = Hopelessness ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Araştırmanın evrenini Ankara Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnflamatuvar Barsak Hastalıkları ve Hepatoloji Polikliniği'ne kayıtlı 1020 inflamatuvar barsak hastası (İBH) oluşturmuştur. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan, sözlü ve yazılı onamları alınan 278 İBH hastası ile örneklem tamamlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak hastaların tanıtıcı özelliklerini belirlemek amacıyla literatür doğrultusunda geliştirilen anket formu ile Beck Umutsuzluk (BUÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde ve ortalama, Mann-Whitney U Testi, Ki-kare ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bu araştırma doğrultusunda, 148 ülseratif kolit (ÜK), 130 crohn hastasının (CH) yaş ortalaması 45.95±12.25 yıldır. ÜK hastalarının %62.2'si, CH hastalarının %60'ı erkektir. Araştırma grubunun depresyon ve umutsuzluk puanı ortancası sırasıyla 11 ve 5 olarak hesaplanmıştır. Örneklem grubunun %7.9'unda 'şiddetli depresyon' bulguları görülürken; %31.7'sinde 'hafif depresyon' bulguları ile karşılaşılmıştır. Geliri giderden az olan hastalarda, CH hastalarının BDÖ puanının ÜK hastalarından daha yüksek olduğu belirlenmiş olup, aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.035). BDÖ ve BUÖ puanları arasındaki korelasyon incelendiğinde pozitif yönlü, orta dereceli ve doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0.001).
Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında, İBH hastalarının depresyon bulgularına yatkın olduğu, bu hastalarda depresyon bulgularının ve umutsuzluğun doğru orantılı olarak görüldüğü bulunmuştur. İBH hastalarının tedavi süreçlerinin psikolojik tedaviyle desteklenmesi ve hemşirelik alanında deneysel, kanıta dayalı araştırmaların planlanması ve yürütülmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: depresyon, hemşirelik, inflamatuvar barsak hastalıkları, inflamatuvar barsak hemşireliği, umutsuzluk

Abstract:
The purpose of this study is to determine of depression and hopelessness levels in the patients with inflammatory bowel diseases.
The area of research is composed of 1020 inflammatory bowel diseases (IBD) patients registered with at Ankara Turkey Higher Education Training and Research Hospital, IBD and Hepatology Policlinic. The sample of research was completed with 282 patients with IBD. The approvals for this research was received from Ethic Committee and the participants. Survey data was collected by utilizing Personal Into Form, Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Hopelessness Inventory (BHI). For the analyse of data, descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Chi Square test and Sperman correlation tests have been used. The data were entered to computer environment by SPSS statistics packet program (IBM Corp. Released 2012). The results were evaluated in %95 confidence interval and sense p<0.05 level.
The avarage of age 148 UC, 130 CD patients is 45.95±12.25. 62.2% of UC's, 60% of CD's patients are male. The means of depression and hopelessness scores of the study group were calculated as 12.73±9.8 and 5.95±4.48, respectively. While 7.9% of the sample had 'severe depression'; 31.7% had 'mild depression.' In low-income patients, the IBD scores of CD patients were found to be higher than UC patients (p=0.031). The correlation between BDI and BDI scores was positive, moderate and linear (p=0.0001).
According to the results from the research, it was found that IBD patients are prone to depression findigs, hopelessness and depression findings are seen to be directly proportional in these patients. It has been suggested that supporting the treatment of IBD patients with psychological therapy and that conducting experimental and blood-based research in the field of nursing.

Key words: digestive nursing, depression, hopelessness, inflammatory bowel diseases, inflammatory bowel nursing