Enflasyonun farklı ülke gruplarına göre temel dinamikleri: Ampirik bulgular
Fundamental dynamics of inflation across different country groups: Empirical findings
Yazar: FATİH YETER
Danışman: PROF. DR. İLHAN EROĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Enflasyon teorileri = Inflation theories

Özet:
Enflasyonun ülke ekonomileri üzerindeki maliyetlerine bakıldığında, enflasyon dinamiklerinin belirlenmesinin hem ulusal hem uluslararası düzeyde ekonomik istikrarı sağlamasında, fiyat istikrarının sağlanmasının rolü azımsanmayacak düzeydedir. Yüksek enflasyonun maliyetlerine bakıldığında enflasyon dinamiklerinin küresel boyutta belirlenmesinin ne kadar önemli olduğunu görülmektedir.
	Küresel enflasyonun ortalama olarak 1980'lerde %8'lerde iken önce 1990'larda %6,7'ye 2000'lerinde başında %4,2'ye son on yılda ise bu oranın %2,5 düzeyine kadar indiği görülmektedir.  Küresel enflasyonun fiyat istikrarı düzeyini yakalamış olması gelişmiş ülke merkez bankalarının rolünün büyük olduğu yönünde; özellikle modern merkez bankacılığı anlayışında bağımsız merkez bankacılığının enflasyonist süreçleri tersine çevirme konusundaki muhafazakâr tutumlarını, beklentileri yönetebilecek kurumsal iletişim, kredibilite ve gelişmiş parasal kontrol yetenekleri sonrasında sağlandığı yönündedir. 
	Çalışmanın ana teması enflasyonun makro iktisadi belirleyicilerini 1980-2019 döneminde 75 ülkenin verileri kullanılarak farklı ülke grupları; alt-orta-üst gelir, yüksek-ılımlı-düşük enflasyon ve enflasyonla mücadelede modern merkez bankacılığının kurumsal yapısı olarak enflasyon hedeflemesi rejimi (EHR) uygulayan ülkeler ve EHR'ye geçiş grubu olmak üzere sekiz ülke grubunda sonuçlar karşılaştırılmasıdır.  
	Sonuçlar enflasyonun belirleyicilerinin bu gruplarda belirgin farklılık arz ettiği ve kısa dönem enflasyonist süreçlerin uzun dönem enflasyonist süreçleri belirlediği yönündedir. Politika yapıcıların enflasyonla mücadelede küresel belirleyicilerden çok ulusal makro iktisadi belirleyicileri hesaba katan politika kurgusuna ek olarak EHR gibi kurumsal yapının da politika etkinliğini artıran bir unsur olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Considering the costs of inflation on national economies, the role of determining inflation dynamics in ensuring economic stability at both national and international levels, and the role of price stability is substantial. A look at the costs of high inflation shows how important it is to determine inflation dynamics on a global scale.
	Global inflation averaged around 8% in the 1980s, before falling to 6.7% in the 1990s, 4.2% in the early 2000s and 2.5% in the last decade.  It is argued that the central banks of developed countries have played a major role in the achievement of price stability in global inflation; especially in the modern understanding of central banking, independent central banks' conservative attitudes towards reversing inflationary processes have been achieved after institutional communication, credibility and advanced monetary control capabilities to manage expectations. 
	The main theme of the study is to compare the macroeconomic determinants of inflation using the data of 75 countries in the period 1980-2019 in eight country groups; lower-middle-upper income, high-moderate-low inflation and countries implementing the inflation targeting regime (IT) as the institutional structure of modern central banking in the fight against inflation and the transition group to IT.  
	The results of the study indicate that the determinants of inflation differ significantly in these groups and that short-term inflationary processes determine long-term inflationary processes. The study also concludes that policymakers need to take into account national macroeconomic determinants rather than global determinants in the fight against inflation, and that institutional structures such as the IT are also a factor that increases policy effectiveness.