Orhan Kemal'in Ekmek Kavgası adlı öykü kitabında kelime grupları
Word groups in Orhan Kemal's story book named Ekmek Kavgası
Yazar: SERCAN TOPCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TAŞTEKİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Evrendeki iletişimi sağlayan en etkin canlı araç olan dil, aynı zamanda millî ve kültürel
bir kimlik taşıyıcısıdır. Dilin bu özelliğine bağlı olarak milletler küresel dünya yarışı
içerisinde, milli benlik olgusunu en çok dil üzerinden korumaya çalışmışlardır. XX.
yüzyılın ilk yarısında, İsviçreli bilim insanı Ferdinand De Saussure, dilin bağımsız bir
bilim araştırma alanı olmasını sağlamış ve bu süreçten sonra dil ile ilgili bağımsız
çalışmalar tüm dünyada hız kazanmıştır. Günümüz bilim dünyasında ise dille ilgili
çalışmalar hem yukarıda bahsedilen sosyo-kültürel açıdan hem de dilbilimin
belirlediği kuramlar açısından yapılmaktadır. Türkçe, Ural-Altay dil ailesinin Altay
koluna bağlı eklemeli bir dildir. Türkçede anlamı oluşturan unsurlardan biri
sözcüklerin eklerle biraraya gelerek kurdukları cümle birlikleridir. Türkçenin
sözdizimini kuran bu cümle birlikleri içerisinde kelime grupları önemli bir yer tutar.
Kelime grupları, belirli kurallara bağlı olarak cümle içerisinde yan yana gelerek
oluşturulan kelime topluluklarıdır. Yazarın söylem evreninde hangi sözcükleri seçtiği
ve kaleme aldığı söz konusu kelime gruplarının çözümlenmesi ile elde edilebilir. Bu
çalışmada Türk edebiyatının güçlü kalemlerinden Orhan Kemal'in Ekmek Kavgası
adlı öykü kitabındaki "Ekmek Kavgası, Revir Meydancısı Yusuf, Mahalle Bekçisi Ali,
Köpek Yavrusu, Ekmek, Sabun ve Aşk, Bir Öksüz Kız Etrafında, Bir Ölüye Dair, Bir
İnsan, Teber Çelik'in Karısı ve Afaracı Hacı Ali" adlı öykülerde yer alan kelime
grupları incelenecektir. Bu sayede, yazarın sık kullandığı kelime gruplarından
hareketle onun söylem dünyasına ait kimi özellikler elde edilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Sözcükler: Orhan Kemal, Ekmek Kavgası, Kelime Grupları, Sözdizimi

Abstract:
Language is the most efficient way for communication as well as it is a cultural
and a national identificatory. Depending on this particular feature of language, nations
have always tried to protect their national identity through their language. In the 20th
century, Swedish scientist Ferdinand De Saussure helped language to become an
indipendent research field; thereafter studies on language has accelarated all over the
World. In today's science world, studies regarding language are carried out both in the
frame of above mentioned socio-cultural aspects and the rules determined by
linguistics. The Turkish language is an agglutinative language which is a member of
Altaic languages family. One of the main factors creating a meaning in Turkish is that
the words come together through certain suffixes and shape sentences. In those
sentences, words groups, which includes two or more words that came together based
on certain rules, contitutes an importance. What words an author chooses in his/her
universe of discourse can be determined by analysing word groups in his/her work. In
this thesis, the word groups in Orhan Kemal's "Ekmek Kavgası", in which it includes
stories named Revir Meydancısı Yusuf, Mahalle Bekçisi Ali, Köpek Yavrusu, Ekmek,
Sabun ve Aşk, Bir Öksüz Kız Etrafında, Bir Ölüye Dair, Bir İnsan, Teber Çelik'in
Karısı, Afaracı Hacı Ali, will be examined. It is aimed to discover some features of
Orhan Kemal's universe of discourse with reference to the word groups used frequently
by the author.

Key Words: Orhan Kemal, Ekmek Kavgası, Word Groups, Syntax