Ekonomik kırılganlık göstergelerinin döviz kuru üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan ülkeler üzerine bir uygulama
The effect of economic vulnerability index on exchange rate: A study on developing countries
Yazar: ECE SADIÇ
Danışman: PROF. DR. NEVSER MİNE TÜKENMEZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Ekonomik kırılganlık = Economic fragility ; Enflasyon = Inflation ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Regresyon analizi = Regression analysis

Özet:
Ekonomik kırılganlığın gelişmekte olan piyasalar için incelendiği bu çalışmanın amacı, ekonomik kırılganlığın hangi göstergeler tarafından belirlendiğinin tespit edilmesi ve bu göstergelere göre kırılgan olup olmadığının analiz edilmesidir. Bu nedenle, gelişmekte olan piyasaya sahip 12 ülkenin döviz kurunu etkileyen faktörleri tespit etmek üzere 1994-2017 dönemi için, FED'in 11 Şubat 2014 tarihinde yayınlanan para politikası raporunda açıklanan kırılganlık endeksi kapsamında yer alan cari işlemler dengesi/GSYH, brüt kamu borcu/GSYH, enflasyon oranı, özel sektöre verilen yurtiçi kredilerin/GSYH, dış borç/ihracat ve büyüme oranı değişkenlerinin döviz kuru üzerindeki etkileri panel regresyon analizi ve panel VAR analizi kullanılarak ekonometrik açıdan test edilmektedir. Analiz sonuçlarına göre, ilk olarak panel regresyon modelinden rassal etkiler modelinden elde edilen sonuçlara bakıldığında, cari işlemler dengesi/GSYH oranının, kamu borcu/GSYH oranının, dış borç/ihracat oranında meydana gelen artışların reel döviz kurunu negatif olarak etkiledikleri görülmektedir. Buna karşın, özel sektöre verilen yurtiçi kredileri/GSYH oranının artması reel döviz kuru üzerinde pozitif etkiye sahiptir. Enflasyon oranının ise reel efektif döviz kuru üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmektedir. Panel VAR model sonuçlarına göre, brüt kamu borcu/GSYH oranında meydana gelen bir standart sapmalık şok karşısında reel efektif döviz kuru negatif tepki vermektedir. Benzer şekilde, dış borç/ihracat oranındaki şoklar da reel döviz kurunun azalmasına neden olmaktadır. Buna karşın, büyüme oranı, enflasyon oranı, cari işlemler dengesi/GSYH oranı ve özel sektöre verilen yurtiçi krediler/GSYH oranında meydana gelen şoklar reel döviz kuru üzerinde anlamlı bir tepki vermemektedir.

Abstract:
The purpose of this study, which examines economic vulnerability for emerging markets, is to determine which indicators determine the economic vulnerability and to analyze whether it is vulnerable according to these indicators. With this purpose, for the period of 1994-2017, to detect the factors affecting exchange rates of 12 Fragile developing countries, rate of the current account balance / gross domestic product (GDP), rate of the gross government debt/GDP, rate of the inflation, rate of the domestic bank credit to the private sector /GDP, rate of the external debt /exports and rate of the economic growth , variables are in the scope of the vulnerability described by FED in the monetary policy report published on February 11, 2014  the effects on exchange rate corrected by standard errors estimators by using panel regression analysis and panel VAR analysis are tested econometrically. According to the results, 
firstly, when the results obtained from the panel regression model random effects model is observed, it is seen that rate of current account balance / gross domestic product (GDP), rate of the gross government debt/GDP, and increases in rate of the external debt /exports negatively affect the real exchange rate. On the other hand, the increase in the rate of the domestic bank credit to the private sector /GDP has a positive effect on the real exchange rate. Rate of inflation does not have a significant effect on real effective exchange rate. According to Panel VAR model results, real effective exchange rate reacts negatively to a standard deviation shock that occurs in rate of the gross government debt/GDP. Similarly, shocks in the rate of the external debt /exports also cause the real exchange rate to decline. 
On the other hand, the rate of economic growth, the rate of inflation, rate of the current account balance / gross domestic product (GDP) and shocks in the rate of the domestic bank credit to the private sector /GDP do not make a significant reaction to the real exchange rate.