Çelişik duygulu cinsiyetçilik, flört şiddetine yönelik tutum ve sistemi meşrulaştırmanın kendini susturma üzerindeki yordayıcı etkisi
The predictive effects of ambivalent sexism, attitudes towards dating violence and system justification on self-silencing
Yazar: HAVVA HİLAL KAÇAR
Danışman: DOÇ. DR. RAHŞAN BALAMİR BEKTAŞ
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kendini susturma davranışı = Silencing the self behavior ; Sistemi meşrulaştırma = System justification

Özet:
Cinsiyete yönelik toplumsal beklentiler ve kalıp yargılar bireylerin içinde bulundukları romantik ilişkilere ve sosyal sistemlere dair algılarını etkilemektedir. Bu algılar içselleştirilmiş kontrol mekanizmaları oluşturarak bireylerin benliğini etkilemekte ve davranışlarını şekillendirmektedir. Bireyler, kendilerine zarar veren mevcut sistemi meşrulaştırmakta, kendilerinden beklenen toplumsal rollere uyum sağlamak için otantik varlıklarını ortaya koyamamakta ve şiddete maruz kalsalar dahi kendilerini susturmaya başvurmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, çelişik duygulu cinsiyetçilik, flört şiddetine yönelik destekleyici tutum, şiddeti, erkek egemenliğini ve cinsiyet sistemini meşrulaştırma ile kendini susturma ilişkisini anlamak, bunlara yönelik tutumların cinsiyete ve yaşa bağlı farklılık gösterip göstermediğini saptamak ve bu değişkenlerin kendini susturma üzerindeki yordayıcı ilişkileri ortaya koymaktır. Çalışmanın örneklemi yaş aralığı 18-35 arasında değişen 141'i erkek, 350'si kadın, toplam 491 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılara öncelikle demografik bilgi formu sunulmuş, sonrasında Flört Şiddeti Tutum Ölçeği, Şiddetin ve Erkek Egemenliğinin Meşrulaştırılması Ölçeği, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği, Cinsiyet Sistemini Meşrulaştırma Ölçeği ve Kendini Susturma Ölçeği uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda düşmanca cinsiyetçilik, flört şiddetine yönelik tutum, şiddeti, erkek egemenliğini ve cinsiyet sistemini meşrulaştırma ile kendini susturma puanlarının cinsiyete bağlı olarak anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ancak kendini susturma alt boyutları hariç, ilgili değişkenlerde, beliren yetişkinlik ve genç yetişkinlik dönemlerine göre anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Değişkenlerin birbirleri ile ilişkisinin anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca korumacı cinsiyetçilik, düşmanca cinsiyetçilik, şiddeti, erkek egemenliğini ve cinsiyet sistemini meşrulaştırma ve flört şiddetine yönelik destekleyici tutumların kendini susturmayı anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulguların mevcut literatür ile tutarlı olmasının yanı sıra kendini susturmayı yordayan bu değişkenlerin birlikte ele alınmış olması nedeniyle de literatüre özgün bir katkı sunulmaktadır.

Abstract:
Gender-based social expectations and stereotypes significantly influence individuals' perceptions of romantic relationships and social systems. These perceptions, by establishing internalized control mechanisms, affect individuals' self-concept and shape their behaviors. Individuals often legitimize harmful existing systems, fail to express their authentic selves in order to conform to the expected societal roles, and resort to self-silencing even when subjected to violence. This study aims to explore the relationships between ambivalent sexism, attitudes towards dating violence, justification of violence, male dominance and the gender system, and self-silencing. It also seeks to determine whether attitudes towards these variables differ depending on gender and age, and to identify the predictive relationships of these variables on self-silencing. The sample of the study consists of 491 individuals, including 141 men and 350 women, aged between 18 and 35. First, participants were first presented with a demographic information form, followed by the Dating Violence Scale, the Justification of Violence and Male Dominance Scale, the Ambivalent Sexism Inventory, the Gender System Justification Scale and Silencing the Self Scale. Analyses revealed that scores for hostile sexism, attitudes towards dating violence, the justification of violence, male dominance and the gender system, and self-silencing significantly differed by gender. However, there were no significant differences in these variables, except for the sub-dimensions of self-silencing, between the emerging adulthood and young adulthood periods. The relationships between the variables were found to be significant. Additionally, benevolent sexism, hostile sexism, the legitimization of violence, male dominance, and supportive attitudes towards dating violence were significant predictors of self-silencing. The findings of this study are consistent with existing literature and offer a unique contribution by considering these predictors of self-silencing collectively. This holistic approach provides a deeper understanding of how gender-based attitudes and beliefs perpetuate self-silencing behaviors. Future research could further investigate these relationships in different cultural contexts and explore intervention strategies to mitigate the negative impacts of these internalized attitudes on individuals' mental health and well-being.