İçten yanmalı dizel motorlarda kullanılan turbo parçasının hasara maruz kalma durumları, turbo hasar nedenlerinin analizi ve hasara sebep olan durumları önleme yöntemleri
Damage exposure of the turbo part used i̇n i̇nternalcombusti̇on di̇esel engi̇nes, analysis of the causes ofdamage and methods of preventi̇ng damage causi̇ngsi̇tuati̇ons
Yazar: ŞAHİN YAŞA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMİN DENİZ
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Günümüz otomotiv endüstrisinde içten yanmalı dizel ve benzinli motorlu araçlarda, yüksek
düzeyde gaz ve hava kullanımını önlemek, ilgili dalın en elzem problemidir. Bu tür araçlarda kaliteyi ve
ergonomiyi etkileyen birtakım materyaller bulunmaktadır. Bu materyallerden en bilineni ve en gerekli
olanlarından biri turbo motorlardır. Turbo motorlar, motorun kendi sahip olduğu güçten daha fazlasını
motora kazandırmayı amaçlayan ve bu sayede de yüksek dereceli ivme ve tork gücü oluşumunda etkili
olan sistemlere genel olarak verilen addır. Bu sistemlerde, büyük ölçüde harici bir güç yardımıyla
besleme işlemi yapılmaktadır. Sistemin tamamen işler vaziyette olmasını sağlamak amacıyla turbo motor
haricinde yedek parçalar da bulunmaktadır. Turbo şarjlar, çalışma sistemi ve parametreleri göz önüne
alındığında motorlu taşıtlarda hem performansı hem de çalışma ömrünü uzatan bir yardımcı elemandır.
Bu tez çalışması amaç olarak, turbo motorların uğradığı hasarlar, hasara maruz kalma durumları,
hasar nedenlerinin analizine fayda sağlayacaktır. İncelemeye esas alınacak olan, hasarlı bir turbo motoru
ile fiziksel ve mekanik incelemeler sonucu ortaya çıkacak olan mekanik hasar tespit sonuçları
değerlendirilecektir. Bu çalışma sonucu elde edilecek veriler ışığında, benzer alanda akademik alanda
veya sanayi sektöründe araştırma yapan kimselere, turbo motor ömrünün uzatılması konusunda yol
gösterecektir.
Yapılan bu tez çalışmasının hedefi, turboşarjlarda meydana gelecek hasarların önceden tahmin
edilebilmesi ve bu sayede önlenebilmesidir. Turboşarjlarda meydana gelecek hasar ve arıza durumlarının
belli başlı belirtileri bulunmaktadır.. Turboşarjların hasar ve arıza tespit durumlarının doğru saptanması,
hem aracın hem de motorun yaşam ömrünü belirli düzeyde arttıracaktır.
Örneğin, motor grubunun ısınması halinde, hava filtresinde tıkanıklık veya partikül birikiminin
olduğu söylenebilir. Motor grubundan duman çıkması halinde, turbo şarj motor grubunun hava giriş
kanalının tıkalı olduğu söylenebilir. Aracın siyah egzoz dumanı atması halinde ise emme manifoldu ve
manifold grubunda tıkanıklık olduğu söylenebilir. Bir diğer belirti ise, yüksek yağ tüketimi kaynaklı
oluşmaktadır. Yüksek yağ tüketimi, turbo şarj drenaj hattında meydana gelen tıkanmanın sonucu olarak
karşımıza çıkabilir. Bu ve bunun gibi diğer belirtiler, tez çalışmasında detaylı bir şekilde incelenecek
olup, eser tamamlandığında hem akademik anlamda hem de sanayi gelişimi anlamında kullanıcılara veya
araştırmacılara, turbo hasar neden analizleri, turbo hasarı önleme yöntemleri ve hasar oluştuktan sonra
hasarı giderme yöntemleri konusunda ışık tutacaktır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler, turbo şarj
hasarının kullanımının önemli olduğu ve doğru kullanım esaslı yöntemlerle ömrünün uzatılabileceği
saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hasar, Mekanik, Turbo, Turbo motor

Abstract:
In today's automotive industry, preventing the use of high levels of gas and air in internal
combustion diesel and gasoline engine vehicles is the most essential problem of the related branch. There
are some materials that affect the quality and ergonomics of such vehicles. One of the most known and
most necessary of these materials is turbo engines. Turbo engines are the general name given to systems
that aim to give the engine more power than the engine itself has, and thus are effective in the formation
of high-grade acceleration and torque power. In these systems, the feeding process is carried out with the
help of an external power to a large extent. In order to ensure that the system is fully functional, there are
spare parts other than the turbo engine. Turbochargers are an auxiliary element that extends both
performance and operating life in motor vehicles, considering the operating system and parameters.
The purpose of this thesis will be to analyze the damages suffered by turbo engines, their
exposure to damage, and the causes of damage. A damaged turbo engine, which will be the basis for the
examination, and the mechanical damage detection results that will emerge as a result of physical and
mechanical examinations will be evaluated. In the light of the data to be obtained as a result of this study,
it will guide those who do research in the similar field in the academic field or in the industrial sector to
extend the life of the turbo engine.
The aim of this thesis study is to predict and prevent the damages that will occur in
turbochargers. There are certain signs of damage and malfunctions in turbochargers. These symptoms will
greatly guide users and researchers if an organization is established on a correct and appropriate system.
Correctly determining the damage and fault detection conditions of the turbochargers will increase the life
of both the vehicle and the engine to a certain extent.
For example, if the engine assembly overheats, it can be said that there is a blockage or
particulate buildup in the air filter. If smoke comes out of the engine group, it can be said that the air
intake duct of the turbocharger engine group is clogged. If the vehicle emits black exhaust fumes, it can
be said that there is a blockage in the intake manifold and manifold group. Another symptom is caused by
high oil consumption. High oil consumption may be the result of clogging in the turbocharger drain line.
These and other symptoms will be examined in detail in the thesis, and when the work is completed, it
will shed light on turbo damage cause analysis, methods of preventing turbo damage and methods of
repairing damage after damage occurs to users or researchers in terms of both academic and industrial
development. The data obtained within the scope of the study, it has been determined that the use of
turbocharger damage is important and its life can be extended with methods based on correct use.
Keywords: Damage, Mechanical, Turbo, Turbo Engine