Erişkin kistik fibrozisli hastalarda ve sağlıklı bireylerde egzersiz kapasitesi, arteryel sertlik ve bilişsel fonksiyonların karşılaştırılması
A comparison of exercise capacity, arterial stiffness, and cognitive function between adults with cystic fibrosis and healthy individuals
Yazar: ZEYNEP SOYOĞLU
Danışman: PROF. DR. DENİZ İNAL İNCE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Egzersiz testi = Exercise test ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Erişkin kistik fibrozisde (KF) egzersiz kapasitesi, kas kuvveti, bilişsel fonksiyon ve arteryel sertlik etkilenebilir. Bu çalışmada, erişkin KF hastaları ve sağlıklı bireylerde solunum fonksiyonu, solunum ve periferal kas kuvveti, egzersiz kapasitesi, egzersiz kas oksijenasyonu, arteryel sertlik, anksiyete, depresyon, bilişsel fonksiyon, uyku ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması ve parametreler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmaya 24 erişkin KF'li birey ve 22 sağlıklı birey katıldı. Solunum fonksiyonu, solunum ve periferal kas kuvveti, egzersiz kapasitesi (6 dakika yürüme testi [6DYT]), kas oksijenasyonu (SmO2, total hemoglobin), arteryel sertlik, anksiyete ve depresyon (Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği [HADS]), bilişsel fonksiyon (Mini Mental Durum Testi [MMDT] ve Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi [MoCA], fiziksel aktivite, uyku kalitesi (Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi), yaşam kalitesi (Yeniden Düzenlenmiş Kistik Fibrozis Anketi ve Nottingham Sağlık Profili [NSP]) ile değerlendirildi. Erişkin KF'li bireylerde solunum fonksiyonları, quadriseps kas kuvveti, 6DYT mesafesi ve SmO2 değerleri, MoCA ve MMDT puanı sağlıklı bireylerin değerlerinden anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). Erişkin KF'li bireylerin agumentasyon indeksi değeri, NSP fiziksel mobilite puanı, sağlıklı bireylere göre anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Erişkin KF'de AIx@75 ile toparlanma SmO2 ve yaşam kalitesi ilişkiliydi; PWV ile solunum fonksiyonları ve yaşam kalitesi arasında korelasyon vardı (p<0,05). Erişkin KF'de arteryel sertlik, bilişsel fonksiyon, egzersiz kapasitesi ve kas oksijenasyonu etkilenmektedir. Toparlanmada düşük kas oksijenasyonunda arteryel sertliğin belirleyici bir faktör olabilir. Pulmoner rehabilitasyon programı belirlenirken, kas oksijenasyonu, bilişsel fonksiyon ve arteryel sertlik göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Exercise capacity, muscle strength, cognitive function, and arterial stiffness may be affected in adults with cystic fibrosis (CF). This study aimed to compare respiratory function, respiratory and peripheral muscle strength, exercise capacity, exercise muscle oxygenation, arterial stiffness, anxiety, depression, cognitive function, sleep quality, and quality of life in adults with CF and healthy individuals and to investigate the relationship between the parameters in adults with CF. Twenty-four adults with CF and 22 healthy individuals participated in this study. Pulmonary function, respiratory and peripheral muscle strength, exercise capacity (six-minute walk test, 6MWT), muscle oxygenation (SmO2, total hemoglobin), arterial stiffness, anxiety and depression (Hospital Anxiety and Depression Scale), cognitive function (Mini-Mental State Examination, MMSE, and Montreal Cognitive Assessment Test, MoCA), physical activity, sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index) and quality of life (Cystic Fibrosis QuestionnaireRevised and Nottingham Health Profile, NHP) were evaluated. Pulmonary function, quadriceps muscle strength, 6MWT distance, SmO2 values, MoCA, and MMDT scores were significantly lower in adults with CF than healthy individuals (p<0.05). The augmentation index and NHP physical mobility score of adults with CF were significantly higher than healthy individuals (p<0.05). AIx@75 was significantly related to recovery SmO2 and quality of life, and there was a significant correlation between pulmonary function and quality of life in adults with CF (p<0.05). In adults with CF, arterial stiffness, cognitive function, exercise capacity, and muscle oxygenation are impaired. Arterial stiffness may be a determining factor in low muscle oxygenation in recovery. Muscle oxygenation, cognitive function, and arterial stiffness should be considered when determining the pulmonary rehabilitation program.