Hekimlerin egzersiz reçetelendirmesi hakkındaki bilgi ve tutumlarını ölçme
Measuring physicians' information and attitudes about exercise preservation
Yazar: MEHMET EMİN AKÇER
Danışman: PROF. DR. ALİ HAYDAR DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Spor = Sports
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anketler = Questionnaires ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity

Özet:
Fiziksel inaktivite, birçok olumsuz sağlık sorununu da beraberinde getirmektedir. Literatürde, düzenli yapılan fiziksel aktivitenin birçok kronik hastalığın ortaya çıkışını azalttığına ilişkin kanıtlar yer almaktadır. Birinci basamak hekimleri, uygun hastalara kişisel egzersiz reçetesi düzenlemek için en uygun konumdadırlar. Türkiye'de aile hekimlerinin hastalara fiziksel aktivite alışkanlıklarını sorma, danışmanlık yapma ve reçete düzenleme konusunda mevcut ve istenen durum arasındaki farkı ortaya koyan bir araştırma bulunmamaktadır. Bu nedenle bu araştırma, birinci basamak hekimlerinin hastalara fiziksel aktivite alışkanlıklarını sorma, bu konuda danışmanlık yapma ve reçete düzenleme oranını ölçmek, buna ilişkin faktörleri ve engelleri belirlemek üzere tasarlanmıştır. Bu amaçla anket formu, Ankara merkez ilçelerinde 124 aile sağlığı merkezinde görevli 737 aile hekiminden gönüllü olan 413 kişiye uygulanmıştır.413 hekimin 8'i anket formunu eksik doldurduğu için çalışmadan çıkarılmıştır. Anket formunu eksiksiz yanıtlayan 405 aile hekiminin; %55.6'sı erkek, %44.4'ü kadındır ve ortalama BMI oranı 26.7 (±2.9 SS)'dir. Aile hekimlerinin %30.1'i hastalara fiziksel aktivite alışkanlıklarını sorduğunu, % 20'si bu konuda danışmanlık sunduğunu ve yalnızca %4.4'ü reçete düzenlediğini belirtmiştir. Aile hekimlerinin yalnızca yarısı, Sağlık Bakanlığı'nın tavsiyelerinden haberdardır. Zaman azlığı, daha çok pratiğe ihtiyaç duyma ve egzersiz danışmalığı hakkında yeterli bilgiye sahip olmama; danışmanlık sunma ve reçete düzenleme önündeki önemli engellerden birkaçıdır. Çalışmada, IPAQ ve fiziksel aktivite tavsiye eden veya reçetelendiren pratisyen hekimler arasında istatistiksel fark bulunmamıştır. Birinci basamak hekimleri, uygun hastalara egzersiz danışmanlığı yaparak ve egzersiz reçetesi sunarak kronik hastalıkların azalmasını sağlayabilirler. Nitekim birinci basamak hekimleri toplum sağlığının korunmasında çok önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle hekimler, hastalarda fiziksel aktivitenin artırılması için reçete düzenleme konusunda bilgi ve becerilerini geliştirmeye teşvik edilmelidir.
Anahtar kelimeler: fiziksel aktivite, aile hekimi, anket, egzersiz, reçetelendirme

Abstract:
Physical inactivity is associated with adverse heath outcomes. According to literature regular physical activity reduces the incidence of developing many chronic heath conditions. Primary care physicians are probably in the best position to individualize exercise prescriptions for their patients. There is no study showing the gap between the actual and the desirable frequencies that family doctors ask, consult and prescribe patients regarding physical activity in Turkey. Therefore this study was designed to assess the proportion of primary care physicians, who ask, counsel and prescribe about the exercise, also factors and barriers that were associated with it. For this purpose, questionnaires were administered voluntarily to 413 of the 737 family physicians working in 124 family health centers in the central provinces of Ankara. Eight out of 413 physicians were removed from the study because they didn't filled questionnaires fully. 405 family physicians with mean BMI 26.7 (±2.9 SD), where 55.6% were male and 44.4% women respectively, filled the questionnaire completely. 30.1% of family physicians reported that they ask about, 20% counsel about and only 4.4% prescribe their patients about exercise. Only half of physicians were familiar with the new Sağlık Bakanlık recommendations. Lack of time, needing more practice and not adequate exercise knowledge were important barriers to exercise counseling and prescription. In our study no statistical changes were found between IPAQ and general practitioners who prescribe or counsel exercise. Primary care physicians are probably in the best position to individualize exercise prescriptions for their patients and thus diminish the incidence of developing many chronic diseases. Therefore physicians must be encouraged to improve their knowledge about exercise prescription to increase physical activity in their patients. 

Key words: physical activity, family physician, questionnaire, exercise, prescription.