Rosa pimpinellifolia yalancı meyve, meyve ve köklerinde fitokimyasal ve biyolojik aktivite çalışmaları
Phytochemical and biological activity studies onthe fruits, pseudofruits and roots of rosa pimpinellifolia
Yazar: LEYLA GÜVEN
Danışman: PROF. DR. UFUK ÖZGEN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Askorbik asit = Ascorbic acid ; Genotoksisite = Genotoxicity ; Gül hastalığı = Rosacea ; Kolinesterazlar = Cholinesterases ; Tirozin = Tyrosine ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Rosa pimpinellifolia Yalancı Meyve, Meyve ve Köklerinde Fitokimyasal ve Biyolojik Aktivite Çalışmaları
Amaç: Rosaceae familyasından Rosa pimpinellifolia türüne ait köklerin ve yalancı meyvelerin sekonder metabolitlerinin izolasyonu, meyvelerdeki yağ asiti bileşimlerinin aydınlatılması, ekstrelerin antioksidan, antikolinesteraz, antitirozinaz, antimikrobiyal, antigenotoksik etkilerinin araştırılması yanı sıra, toplam fenolik bileşik ve flavonoit miktarlarının belirlenmesi, C vitamini miktarı ile sekonder metabolitlerinin aydınlatılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: İzolasyon, çeşitli kromatografik yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. İzole edilen bileşiklerin yapıları spektroskopik yöntemler yardımıyla aydınlatılmış, meyvelerin yağ asiti bileşimi GC-MS ile tespit edilmiş, C vitamini ve sekonder bileşikler YBSK kullanılarak gösterilmiştir. Ekstrelerin toplam fenolik bileşik miktarları Folin-Ciocalteu reaktifi ile flavonoit miktarları ise rutin eşdeğeri olarak belirlenmiştir. Antioksidan kapasitelerinin test edilmesi amacıyla DPPH, ABTS ve SO radikalleri süpürücü kapasite tayini deneyleri yapılmıştır. Antikolinesteraz aktivite testleri Ellman metodu, antigenotoksik etki çalışmaları Comet analizi, antitirozinaz aktivite Likhitwitayawuid ve Sritularak tarafından modifiye edilen yöntem, antimikrobiyal aktiviteler ise disk difüzyon ve mikrodilüsyon metodu ile yapılmıştır.
Bulgular: Çalışılan türün köklerinden 3 triterpen glikoziti: Kaji-içigozit F1, 2α, 3β,19α-trihidroksiurs-12-en-28-O-β-D-glukopiranozit, 2α,3β,19α,23β tetrahidroksiurs-12-en-28-O-β-D-glukopiranozit; 2 kondanse tanen prekürsörü: (-)-Kateşin ve Kateşin- Epikateşin karışımı izole edilmiştir. Meyvelerinde doymamış yağ asitlerinin, yalancı meyvelerinde C vitaminin, köklerinde ise kateşinin yüksek miktarda bulunduğu, ekstrelerinin yüksek antioksidan ve antimikrobiyal aktivite gösterdiği gözlenmiştir.
Sonuç: Bitkide vitamin C ve kateşinin yüksek miktardaki varlığı, Rosa pimpinellifolia kök ve yalancı meyvelerinin Türkiye'de halk arasında kullanımını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Antigenotoksik, antikolinesteraz, antimikrobiyal, antioksidan, antitirozinaz, Rosa pimpinellifolia, yağ asidi, vitamin C

Abstract:
Phytochemical and Biological Activity Studies onthe Fruits, Pseudofruits and Rootsof Rosa pimpinellifolia
Aim: The aim of the this study is to isolate and structure elucidation of secondary metabolites of the roots of Rosa pimpinellifolia (Rosaceae), to investigate fatty acid compositions of the fruit fixed oil, to determine total flavonoid, phenolic contents and the amount of Vitamin C of both roots and pseudofruits, and to performe some biological activity studies (antioxidant, anticholinesterase, antityrosinase, antimicrobial, antigenotoxic activities) 
Material and Method: The isolation studies were carried out by various chromatographic methods. The structures of the isolated compounds were elucidated with spectroscopic methods. Fatty acid compositions of the fixed oil of the fruit were determined by GC-MS. The amount of Vitamin C were determined using by HPLC and secondary metabolites by LC-MS-MS in the roots and pseudofruits. The determination of total dissoluble phenolic compounds were carried out with the Folin-Ciocalteu's reagent. DPPH free radical scavenging activity, ABTS radical cation decolorization assay, superoxide anion radical scavenging activity methods were used to measure the antioxidant capacities of the extracts. Anticholinesterase activity by Ellman method, antigenotoxic effects by comet assay, antityrosinase activity by Likhitwitayawuid and Sritularak's modified method, antimicrobial activities by disc diffusion and microdilution were determined.
Results: 3 triterpenoid glycosides from the roots: Kaji-ichigoside F1, 2α,3β,19α trihydroxyurs-12-en-28-O-β-D-glucopyranoside, 2α,3β,19α,23β- tetrahidroxyurs-12-en-28-O-β-D-glucopyranoside, 2 condensed tannin precursor: (-)-Catechin, the mixture of catechin-epicatechin were isolated from the plant. The unsaturated fatty acids in the fruits, vitamin C in the pseudo fruits, catechin from the roots were determined in high quantities. Also, high antioxidant and antimicrobial activities of R. pimpinellifolia extracts were observed.
Conclusions: The presence of the high amounts of Vitamin C and catechin in the plant support to the usages of the plant in traditional medicine in Turkey. 

Key Words: Anticholinesterase, antigenotoxic, antimicrobial, antioxidant, antityrosinase, fatty acid, Rosa pimpinellifolia, Vitamin C