Gebelikteki glikozile hemoglobin A1c (HbA1c) düzeylerinin yenidoğan morbiditesi ve mortalitesine etkisi
The effect of maternal HbA1c levels on neonatal morbidity and mortality
Yazar: MELİKE HANDE TANAL
Danışman: PROF. DR. GÜNER KARATEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebekler = Infant ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Gebelik = Pregnancy ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Amaç: Gestasyonel diyabetes mellitus hem anneyi hem de yenidoğanı etkileyen, gebeliğin en sık görülen tıbbi komplikasyonlarından biridir. Gestasyonel diyabetes mellitusun (GDM) tanımlanması, uygun bakım ve takip ile kontrol altında tutulması, yenidoğanlarda gelişebilecek komplikasyonları azaltacaktır. Günümüzde GDM taraması OGTT ile yapılmaktadır. Literatürde HbA1c tetkikinin OGTT'ye alternatif bir test olabileceği ve GDM tanısı koyulduktan sonra HbA1c düzeylerine göre risk sınıflaması yapılabileceğini bildiren çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda maternal HbA1c düzeyi yüksekliğinin yenidoğanların genel ve klinik özellikleri, komplikasyonları, yoğun bakım ünitesi yatışı, laboratuvar bulguları ve morbiditeleri ile ilişkisi araştırıldı. 
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ocak 2018 – Aralık 2019 tarihleri arasında doğan 13.642 yenidoğanın dosyası geriye dönük olarak değerlendirildi. Annesinde gebelik sürecinde HbA1c düzeyi bakılan toplam 400 yenidoğan saptanarak çalışmamıza dahil edildi. Maternal HbA1c düzeyi bulunmayan bebekler ile ölü doğumlar çalışmaya dahil edilmedi. Annelerin sosyodemografik verileri ve gebelik takibine ait bilgiler, ek hastalıkları, komplikasyonları, pregestasyonel veya gestasyonel diyabetes mellitus tanısı olup olmadığı, kan şekeri regülasyonunun diyetle veya insülinle sağlanıp sağlanmadığı hasta dosyalarından geriye dönük olarak kaydedildi. Bebeklerin demografik verileri, klinik özellikleri, komplikasyonları, yenidoğan yoğun bakım ünitesi yatışları, aldığı tedaviler, laboratuvar bulguları geriye dönük olarak kaydedildi. Verilerin analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanıldı. 
Bulgular: Çalışmamızın yapıldığı tarihler arasında doğan 13.642 yenidoğan arasından, annesinde gebelik sürecinde maternal HbA1c düzeyi bakılan toplam 400 bebek saptanarak çalışmamıza dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen annelerin yaş ortalaması 33,4 ± 5,9, HbA1c düzeyi ortalaması 5,64 ± 0,7 bulundu. Annelerin % 46,5'i GDM, % 9'u pregestasyonel DM tanılıydı. Çalışmamıza dahil olan 400 yenidoğanın ortalama gestasyon haftası 37, ortalama vücut ağırlığı 3114,7 gram, % 72'si AGA, % 17,2'si LGA, % 10.8'i SGA idi. Doğumların % 71.2'si sezaryen, % 28.8'i normal doğumdu. Anne yaşı arttıkça HbA1c düzeyinde anlamlı olarak yükselme saptandı (p:0.011). HbA1c düzeyi yüksekliği ile yenidoğanların doğum haftaları, ağırlıkları, baş çevresi ve boy ölçümleri, doğum şekli, cinsiyet dağılımları arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Maternal HbA1c düzeyi ≥ %6 olduğunda makrozomi ve LGA riskinin arttığı görüldü (sırasıyla p:0.036 ve p: 0.022). Laboratuvar bulguları incelendiğinde HbA1c ≥ %6 olduğunda hemoglobin ve hematokrit düzeyleri anlamlı olarak yüksek, trombosit sayısı ve fosfor düzeyi anlamlı olarak düşük bulundu (sırasıyla p:0.0475, p:0.039, p: 0.037 ve p: 0.0415). HbA1c ≥ %6 olduğunda polisitemi, hipoglisemi, indirekt hiperbilirubinemi tanısı oranları anlamlı olarak yüksek bulundu (sırasıyla p:0.038, p:0.036, p:0.046). Yoğunbakım yatışı ve süresi, IMV ve NIMV tedavileri, TPN uygulanması, tam enteral beslenmeye geçiş süresi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. HbA1c ≥ %6 olduğunda IMV uygulanma süresi anlamlı olarak artmış bulundu (p:0.021). Maternal HbA1c düzeyi yüksekliği ile konjenital anomaliler arasında anlamlı ilişki saptanmadı. 
Sonuç: Çalışmamızda maternal HbA1c düzeyindeki artış ile yenidoğanda LGA , makrozomi, polisitemi, hipoglisemi, indirekt hiperbilirubinemi görülme riskinin arttığı, hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin arttığı, trombosit sayısı ve fosfor düzeylerinde azalma olduğu görüldü. Maternal HbA1c düzeyi yüksek olan bebeklerin daha uzun süre invaziv mekanik ventilasyon tedavisi aldığı ve anne yaşı arttıkça HbA1c düzeylerinin yükseldiği bulundu.

Abstract:
Objectives: Gestational diabetes mellitus is one of the most common medical complications of pregnancy affecting both the mother and the newborn. Defining gestational diabetes mellitus (GDM) and keeping it under control with appropriate care and follow-up will decrease the possible complications in newborns. Nowadays, screening for GDM is done with OGTT. In the literature, there are studies reporting that HbA1c screening can be an alternative test to OGTT and risk classification can be made according to HbA1c levels after GDM diagnosis. In our study, the relations of high maternal HbA1c levels with patients' demographics, clinical features, complications, hospitalization in intensive care unit, laboratory findings and morbidity of newborns were investigated.
Material and Methods: The files of 13,642 newborns born in Health Sciences University Zeynep Kamil Women and Children Diseases Training and Research Hospital between January 2018 and December 2019 were evaluated retrospectively. A total of 400 newborns whose mothers had HbA1c levels detected during pregnancy were included in our study. Babies without maternal HbA1c levels and stillbirths were not included in the study. The sociodemographic data of the mothers and data for the follow up of pregnancies, additional diseases, complications, diagnosis of pregestational or gestational diabetes mellitus, the regulation of blood glucose (either provided with diet or insülin) were recorded retrospectively from the patient files. The demographic data, clinical characteristics and complications of newborn, neonatal intensive care unit admissions, treatments received, and laboratory findings of babies were recorded retrospectively. SPSS 25.0 package program was used for data analysis.
Results: Among 13,642 newborns born between the dates designed for our study, a total of 400 babies, whose mothers had maternal HbA1c levels detected during pregnancy, were included in our study. The mean age of the mothers included in the study was 33.4 ± 5.9, and the mean HbA1c level was 5.64 ± 0.7. 46.5% of the mothers were diagnosed with GDM and 9% had pregestational DM. The average week of gestation of 400 newborns included in our study was 37, the average body weight was 3114.7 grams, and rates of AGA, LGA and SGA were 72%, 17.2%, and 10.8%, respectively. 71.2% of deliveries were cesarean, 28.8% were normal births. As the mothers' age increased, a significant increase was found in HbA1c levels (p: 0.011). No significant relationship was found between high maternal HbA1c levels and birth weeks, birth weights, head circumferences and height measurements, types of delivery, and gender distributions of newborns. When the maternal HbA1c level was ≥6%, the risks of macrosomia and LGA were increased (p: 0.036 and p: 0.022, respectively). When the laboratory findings were evaluated, haemoglobin and hematocrit levels were found to be significantly high, and platelet count and phosphorus levels were found to be significantly lower, when HbA1c was ≥6% (p: 0.0475, p: 0.039, p: 0.037 and p: 0.0415, respectively). When HbA1c was ≥6%, the rates of polycythemia, hypoglycemia and indirect hyperbilirubinemia were found to be significantly higher (p: 0.038, p: 0.036, and p: 0.046, respectively). No significant correlation was found between HbA1c levels and intensive care hospitalization and duration, IMV and NIMV treatments, application of parenteral nutrition, and transition time to full enteral nutrition. In HbA1c levels over 6%, IMV administration time length was found to be significantly increased (p: 0.021). There was no significant relationships between maternal HbA1c levels and congenital anomalies.
Conclusion: The risks of LGA, macrosomia, polycythemia, hypoglycemia, indirect hyperbilirubinemia and the levels of haemoglobin and hematocrit counts were observed to be increased in our study, whereas the counts of thrombocytes and the levels of phosphorus were observed to be decreased with the increase in maternal HbA1c level. It was found that HbA1c levels were to be increased as the maternal age was increased, and babies with higher maternal HbA1c levels received invasive mechanical ventilation therapy for a longer time.