Singapur, ABD, Türkiye matematik kitaplarında veri ve olasılık öğrenme alanındaki soruların bilişsel istem düzeylerinin karşılaştırılması
A comparison of the cognitive demand levels of questions in the data and probability content domain in Singapore, USA and Turkey mathematics textbooks
Yazar: BEGÜM NUR MAĞDEN
Danışman: PROF. DR. SENİYE RENAN SEZER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Bilişsel istem düzeyleri = Cognitive demand levels ; Ders kitapları = Textbooks ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Singapur = Singapore ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası Matematik ve Fen Araştırmasında Eğilimler = Trends in International Mathematics and Science Study

Özet:
Bu araştırmanın amacı 8. sınıf seviyesindeki Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (Trends in International Mathematics and Science Study [TIMSS]) Türkiye ders kitaplarındaki veri ve olasılık alt öğrenme alanına ait soruların Singapur ve ABD ders kitaplarında bulunan aynı öğrenme alanındaki soruların bilişsel istem düzeyleriyle karşılaştırılmasıdır. Araştırmada veriler doküman analizi ile toplanmıştır. Veriler 8. sınıf TIMSS bilişsel düzeylerine göre kodlanmıştır. Nitel yöntemlerden betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. 
Sonuçlara göre, Singapur'u, ABD'yi ve Türkiye'yi temsil eden 5. sınıf matematik kitaplarından veri ve olasılık alt öğrenme alanında sadece Türkiye kitabında soru bulunmaktadır. 5. sınıf soruların oranı bilgi düzeyinde %58 (15) uygulama düzeyindekilerin %27 (7), akıl yürütme düzeyindeki dağılımın ise %15 (4) olduğu saptanmıştır. 6. sınıf matematik kitaplarındaki sorular incelendiğinde bilgi düzeyindeki soruların Singapur, ABD ve Türkiye kitaplarında %39 (59), %35 (181), %67 (48); uygulama düzeyindeki soruların ise bu üç ülke sırasıyla %46 (71), %49 (256), %28 (20) oranlarında yer aldığı saptanmıştır. Akıl yürütme düzeyindeki soruların Singapur'u temsil eden kitapta %15 (23) oranla, ABD'yi temsil eden kitapta %16 (81) oranla Türkiye'yi temsil eden kitapta %6 (4) oranla yer almaktadır. 7. sınıf seviyesindeki matematik kitaplarında bulunan sorular TIMSS bilişsel istem düzeylerine göre analiz edildiğinde, bilgi düzeyindeki soruların oranı Singapur kitabında %25 (28), ABD kitabında %38 (209), Türkiye kitabında %42'dir (15). Uygulama düzeyindeki soruların oranı ise Singapur, ABD ve Türkiye olmak üzere sırasıyla %54 (61), %45 (249), %50 (18) olduğu görülmüştür. 7. sınıf seviyesinde akıl yürütme düzeyindeki sorular Singapur'da %22 (25), ABD'de %17 (93) ve Türkiye'de %8 (3) oranındadır.  8. sınıf seviyesinde veri ve olasılık öğrenme alanında soru bulunduran ülkelerin Singapur ve Türkiye olduğu belirlenmiştir. Bilişsel istem düzeylerine göre kategorize edildiğinde Singapur ve Türkiye'de sırasıyla bilgi düzeyindeki soruların %37 (105), %58 (35); uygulama düzeyindeki soruların %42 (118), %33 (20) oranında olduğu tespit edilmiştir. 8. sınıf seviyesindeki akıl yürütme düzeyindeki sorulara bakıldığında ise Singapur kitaplarında %21 (58) ve Türkiye kitaplarında %8 (5) oranında olduğu görülmüştür.
Genel sonuca bakmak için 5.-8. sınıf kitaplarında bulunan veri ve olasılık alt öğrenme alanı kapsamındaki soruların toplamının bilişsel istem düzeylerine göre dağılımı belirlenmiştir. Singapur, ABD ve Türkiye için bilgi düzeyindeki toplam soruların oranları sırasıyla %35 (192), %36 (390), %58 (113); uygulama düzeyindeki
Bu araştırmanın amacı 8. sınıf seviyesindeki Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (Trends in International Mathematics and Science Study [TIMSS]) Türkiye ders kitaplarındaki veri ve olasılık alt öğrenme alanına ait soruların Singapur ve ABD ders kitaplarında bulunan aynı öğrenme alanındaki soruların bilişsel istem düzeyleriyle karşılaştırılmasıdır. Araştırmada veriler doküman analizi ile toplanmıştır. Veriler 8. sınıf TIMSS bilişsel düzeylerine göre kodlanmıştır. Nitel yöntemlerden betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. 
Sonuçlara göre, Singapur'u, ABD'yi ve Türkiye'yi temsil eden 5. sınıf matematik kitaplarından veri ve olasılık alt öğrenme alanında sadece Türkiye kitabında soru bulunmaktadır. 5. sınıf soruların oranı bilgi düzeyinde %58 (15) uygulama düzeyindekilerin %27 (7), akıl yürütme düzeyindeki dağılımın ise %15 (4) olduğu saptanmıştır. 6. sınıf matematik kitaplarındaki sorular incelendiğinde bilgi düzeyindeki soruların Singapur, ABD ve Türkiye kitaplarında %39 (59), %35 (181), %67 (48); uygulama düzeyindeki soruların ise bu üç ülke sırasıyla %46 (71), %49 (256), %28 (20) oranlarında yer aldığı saptanmıştır. Akıl yürütme düzeyindeki soruların Singapur'u temsil eden kitapta %15 (23) oranla, ABD'yi temsil eden kitapta %16 (81) oranla Türkiye'yi temsil eden kitapta %6 (4) oranla yer almaktadır. 7. sınıf seviyesindeki matematik kitaplarında bulunan sorular TIMSS bilişsel istem düzeylerine göre analiz edildiğinde, bilgi düzeyindeki soruların oranı Singapur kitabında %25 (28), ABD kitabında %38 (209), Türkiye kitabında %42'dir (15). Uygulama düzeyindeki soruların oranı ise Singapur, ABD ve Türkiye olmak üzere sırasıyla %54 (61), %45 (249), %50 (18) olduğu görülmüştür. 7. sınıf seviyesinde akıl yürütme düzeyindeki sorular Singapur'da %22 (25), ABD'de %17 (93) ve Türkiye'de %8 (3) oranındadır.  8. sınıf seviyesinde veri ve olasılık öğrenme alanında soru bulunduran ülkelerin Singapur ve Türkiye olduğu belirlenmiştir. Bilişsel istem düzeylerine göre kategorize edildiğinde Singapur ve Türkiye'de sırasıyla bilgi düzeyindeki soruların %37 (105), %58 (35); uygulama düzeyindeki soruların %42 (118), %33 (20) oranında olduğu tespit edilmiştir. 8. sınıf seviyesindeki akıl yürütme düzeyindeki sorulara bakıldığında ise Singapur kitaplarında %21 (58) ve Türkiye kitaplarında %8 (5) oranında olduğu görülmüştür.
Genel sonuca bakmak için 5.-8. sınıf kitaplarında bulunan veri ve olasılık alt öğrenme alanı kapsamındaki soruların toplamının bilişsel istem düzeylerine göre dağılımı belirlenmiştir. Singapur, ABD ve Türkiye için bilgi düzeyindeki toplam soruların oranları sırasıyla %35 (192), %36 (390), %58 (113); uygulama düzeyindeki toplam soruların oranı %46 (250), %47 (505), %34 (65) şeklindedir. Akıl yürütme düzeyindeki sorular %19 (106) oranıyla Singapur kitaplarında, ardından %16 (174) oranıyla ABD kitaplarında ve son sırada %8 (16) oranıyla Türkiye kitaplarında yer almaktadır. Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin öğrenme fırsatlarını arttırabilmek için kitaplardaki soru sayısının ve bilişsel istem düzeylerinin arttırılması önerilmektedir. Böylelikle öğrencilerin bilişsel istem düzeyi daha yüksek olan sorularla karşılaşmasına olanak sağlanabilecektir. Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin akıl yürütme düzeyindeki sorularla daha sık karşılaşmaları konu hakkında daha derin düşünebilmelerine yardımcı olacaktır.
 toplam soruların oranı %46 (250), %47 (505), %34 (65) şeklindedir. Akıl yürütme düzeyindeki sorular %19 (106) oranıyla Singapur kitaplarında, ardından %16 (174) oranıyla ABD kitaplarında ve son sırada %8 (16) oranıyla Türkiye kitaplarında yer almaktadır. Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin öğrenme fırsatlarını arttırabilmek için kitaplardaki soru sayısının ve bilişsel istem düzeylerinin arttırılması önerilmektedir. Böylelikle öğrencilerin bilişsel istem düzeyi daha yüksek olan sorularla karşılaşmasına olanak sağlanabilecektir. Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin akıl yürütme düzeyindeki sorularla daha sık karşılaşmaları konu hakkında daha derin düşünebilmelerine yardımcı olacaktır.

Abstract:
The purpose of this research is to compare the cognitive demand levels of questions in the data and probability content domain in the 5th-8th grade textbooks in Singapore, US and Turkey. The cognitive demand levels used in the Trends in Mathematics and Science Study (TIMSS) will be taken as a basis for this study. Data was collected through document analysis and was analyzed using descriptive analysis.
                  Results indicate that in 5th grade mathematics textbooks, only Turkey's textbooks had questions on data and probability content domain. It was determined that at the 5th grade level, the questions requiring knowledge cognitive demand level were 58% (15), the application cognitive demand level were 27% (7) and the reasoning cognitive demand level were 15% (4). Analyzing the 6th grade mathematics textbooks, it was determined that the percentage of questions requiring the knowing cognitive demand level was 39% (59) in Singapore, 35% (181) in USA and 67% (48) in the Turkey. The percentage of application questions were 46% (71), 49% (256), 28% (20) respectively in the three countries. The percentage of questions requiring reasoning cognitive demand level was 15% (23) in the textbooks representing Singapore, 16% (81) in the textbooks representing the USA and 6% (4) in the textbooks representing Turkey. In the 7th grade math textbooks, the percentage of questions requiring knowledge cognitive demand level was 25% (28) in the Singapore textbooks, 38% (209) in the USA textbooks and 42% (15) in the Turkey textbooks. The percentage of application level questions were 54% (61), 45% (249) and 50% (18) respectively in the three countries. The percentage at the reasoning level questions were 22% (25) in Singapore, 17% (93) in the USA and 8% (3) in Turkey. It was established that the countries having questions in the data and probability content domain at the 8th grade level were Singapore and Turkey. According to cathegorization based on the cognitive demand levels in the 8th grade textbooks, the percentage of questions at the knowledge level were 37% (105) and 58% (58) in Singapore and Turkey, respectively. It was determined that the percentage of the application questions were 42% (118) in Singapore and 33% (20) in Turkey. The percentage of the reasoning questions were 21% (58) in Singapore and 8% (5) in Turkey. 
                  In order to observe the overall results, the total number of questions in the 5th through 8th grade textbooks on data and probability content domain was analyzed according to the cognitive demand levels. The percentage of knowledge questions were 35% (192), 36% (390), 58% (113) for Singapore, the USA and Turkey, respectively. The percentage of application questions were 46% (250)in Singapore, 47% (505) in the USA and 34% (65) in Turkey. The percentage of reasoning questions were 19% (106) in the Singapore's textbooks in the first place, followed by the US textbooks with a rate of 16% (174) and with a rate of 8% (16) in Turkey's textbooks. It is recommended to increase the number of questions as well as the cognitive demand levels required by questions in Turkey's textbooks. Thus students in Turkey will have higher learning oppurtunities and will encounter such questions more frequently. This will give Turkish students valuable experience with reasoning level questions and will help them think about the subject matter more profoundly.