Ürün sorumluluğu
Product liability
Yazar: OĞUZ SADIK AYDOS
Danışman: PROF.DR. A. LÂLE SİRMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tezimizin konusunu, tüketicinin korunması bağlamında ?ayıplı ürünlerden doğansorumluluk? oluşturmaktadır. Son yıllarda meydana gelen teknolojik gelişmeler, ürünlerinyapılarının daha karmaşık bir hâl almalarına, daha tehlikeli bir nitelik taşımalarına nedenolmuştur. Bu durum karşısında, ayıplı ürünler nedeniyle meydana gelen zararlara karşıtüketicinin korunması zorunluluğu doğmuştur.Avrupa Topluluklarının (AT) her yerinde aynı uygulamaların geçerli olmasınıisteyen AT de, ayıplı ürünler nedeniyle üreticinin kusursuz sorumluluğu esasınıbenimseyen, 85/374/EEC No'lu ?Ayıplı Ürünlerden Doğan Sorumluluk Direktifini?(Council Directive Concerning Liability for Defective Products) 25 Temmuz 1985 tarihindeyürürlüğe sokmuştur. Bu Direktif, ?Ayıplı Malın Neden Olduğu Zararlardan SorumlulukHakkında Yönetmelik? ile Türk Hukukuna aktarılmıştır. Bu nedenle çalışmamız yukarıdabahsi geçen Direktif ve Yönetmelik esas alınarak hazırlanmıştır.Üreticinin ayıplı ürün nedeniyle sorumluluğunun doğması şu koşullarıngerçekleşmesine bağlıdır: Birinci koşul olarak, ürün ayıplı olmalıdır. Sorumluluğun ikincikoşulu, Direktif ve Yönetmelikte düzenlenen hukukî menfaatlerin zedelenmesi bir başkaifade ile zararın meydana gelmesidir. Sorumluluğun son koşulu ise ürünün ayıbı ile zarararasında uygun illiyet bağının olmasıdır. Üreticinin, ayıplı ürün nedeniylesorumluluğunun doğması için, kusurlu olmasına gerek yoktur.Sorumluluktan kurtulabilmek için üreticiye altı tane savunma imkânı verilmiştir.Bunlardan birini ispatlayan üretici ayıplı ürünün neden olduğu zararlardan sorumluolmaz.Üreticinin sorumluluğuna ilişkin uyuşmazlıklar, Türk Hukukunda özel biryargılama sistemi içinde çözüme kavuşturulur. Basit yargılama usûlünün uygulandığı busistem özel mahkemelerce yerine getirilir.Üreticinin sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan anlaşmalar geçersizdir. Ayrıca,üreticinin sorumluluğuna ilişkin bu özel düzenleme, sorumluluğu doğuran diğernedenlerin ortadan kalkmasına neden olmaz. Tam aksine, zarar gören kendisi için dahaelverişli olduğu kanaatine varırsa, sözleşmeye veya haksız fiile dayanarak da talepleriniileri sürebilir.1Yukarıdaki konuları içeren tezimizde, Türk Hukuku esas olmak üzere, özellikle ATHukuku ve ayrıca Alman Hukuku, İngiliz Hukuku ve Amerikan Hukuku ilekarşılaştırmalı olarak incelemeler yapılmıştır.

Abstract:
The subject of our study is about the liability for defective products in order toprotect the consumers. As a result of the development of the technology during thelast years, the structures of the products themselves have became more dangerous.Concerning this, it has been necessary to protect the consumers from the damagescaused by defective products.The European Community, which wants the same applicants to be in effect inevery place of the EC, in 25 July 1985 has put into effect the Council Directivenumber 85/374/EEC Concerning Liability for Defective Products which treats theprinciple of strict liability of the producer for defective products. The above Directivehas been transferred to the Turkish Law by the ?By-Law Concerning the Liability forthe Damages Caused by Defective Products?. Is because of this that our study hasbeen prepared taking evidence the mentioned Directive and By-Law.The rise of the liability of the producer for defective products is related to thefollowing conditions: At first, the product must be defective. The second condition ofthe liability is the damage of the legal benefits regulated by the Directive and the By ?Law or with another definition the rise of the damage. The last condition of theliability is the appropriate causality between the defect of the product and thedamage. There?s no need for the fault of the producer.There are six possibilities of defense for the producer to escape from liability.The producer who succeeds in proving one of these is not responsible for thedamages caused by the defective product.The disagreements concerning the liability of the producer are being chosendue to a special procedure system of the Turkish Law.The agreements establishing the removement or the limitation of the liabilityof the producer have no effect. Beside this, a special regulation concerning theliability of the producer does not cause the removement of the other causes, whichestablish the liability. On the contrary, if the harmed person is of the opinion that thiswill be more convenient for him, he can present his demands due to the contract or tothe act of injustice.1Our thesis which contents the above subjects has been prepared consideringprincipally the Turkish Law, especially EC Law and besides them German, Englishand American Law in a comparative way.