İlköğretim okul müdürlerinin etik davranışları ile okul iklimi ilişkisinin incelenmesi: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi örneği
Investigation of the relationship between primary school principals' ethical behavior and school climate
Yazar: ÇİĞDEM DOĞRUEL MANSUROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik = Ethics ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Okul iklimi = School climate ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmada okul müdürlerinin etik davranışları ile okullardaki iklim arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2011-2012 Eğitim Öğretim yılında İstanbul İli Üsküdar İlçesi'nde bulunan 64 devlet ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 4247 ilköğretim okulu öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada 82'si (% de 33,1) erkek, 166'sı (% 66,9) kadın olmak üzere 248 ilköğretim okulu öğretmeninin anketi değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır. İlki öğretmenlerin kişisel bilgilerini toplamaya yönelik sorular içeren bir ankettir. İkincisi Örgütselİklimi Betimleme Anketi'dir (=Organizational Climate Description Questionnaire, OCDQ/ÖİBA).Son olarak da öğretmenlerin yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla, Kara'nın (2006) geliştirdiği ?Etik Davranışlar Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırmada öncelikle değişkenlerin frekans ve yüzde değerleri, ölçeklerin alt boyutlarının aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri bulunmuş, bağımsız grup t-testi, tek yönlü Varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis-H testi, Mann Whitney-U, Pearson Çarpım Moment Korelasyon analizleri kullanılmış olup manidarlıklar en düşük p<0.05 düzeyinde sınanmıştır.Bulgulara göre öğretmenlerin okul iklimi algıları cinsiyet (erkek öğretmenlerin lehine), görev (branş öğretmenlerinin lehine) ve kadro tipi (kadrolu öğretmenlerin lehine) değişkenine göre samimiyet alt boyutunda anlamlı bir farklılık göstermiştir. Ayrıca moral alt boyutunda kıdem (görece kıdemsiz öğretmenlerin lehine) değişkenine göre anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Öğretmenlerin etik davranış ölçeği ile ilgili algılarını belirlemek için yapılan analizlerde, değişkenlerin hiçbir alt boyut ile anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.Yapılan anket sonuçlarından örgütsel etik ölçeğine ait bütün alt boyutların (Hoşgörü, dürüstlük, adalet, sorumluluk), okul iklimi alt boyutlarıyla (Çözülme, engellenme, samimiyet, moral, yüksekten bakma, yakından izleme, işe dönüklük, anlayış gösterme) anlamlı bir ilişki içinde olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu bulguya göre, okullardaki yöneticilerin etik davranışlarının okul iklimi üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this study the relationship between school principals' ethical behavior and school climate was investigated. The study was modeled as a survey search. The population of the study consists of 4247 teachers working in 64 state primary schools in the Üsküdar district of İstanbul in 2011-2012 educational years. In this survey 248 primary school teachers? questionnaire, 82 of them male (33.1 %) and 166 of them female (66.9 %), were evaluated. A questionnaire consisting of three parts as a data collection tool was used. The first is a survey that includes questions for teachers to gather personal information. Second is the Organizational Climate Description Questionnaire (OCDQ). Finally, Ethical Behavior Scale developed by Kara (2006) was used in order to determine teachers' views of managers? ethical leadership behavior.Primarily in the research frequencies and percentages of variables was used, mean and standard deviation values of the lower dimensions of the scales was found, independent group t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal-Wallis H test, Mann Whitney-U, Pearson Product Moment Correlation analysis was used and the significance were tested at lowest p <0.05 level.According to the findings of teachers' perceptions of school climate, gender (male teachers in favor), task (in favor of the branch teachers) and staff type (in favor of the permanent teachers) variables showed a significant difference according to the sincerity lower dimension. In addition, according to morale lower dimension a significant difference of seniority (in favor of relatively junior teachers) variable were observed.In the analysis to determine the scale of teachers' perceptions of ethical behavior scale, the variables that constitute concluded that no significant difference with lower dimension.As the result of the survey all sub-dimensions (tolerance, honesty, fairness, responsibility) of organizational ethics scale have a significant relationship to the lower the dimensions of school climate (thaw, frustration, sincerity, morale, high care, close monitoring, work withdrawal, rapport). According to this finding, it is observed that school administrators? ethical behaviors have a determining influence on school climate.