Narsisistik kişilik yapılanmasında yakın ilişkiye yönelik eğilimlerin ve bağlanma stillerinin incelenmesi
Examination of tendencies towards close relationship and attachment styles in narcissistic personality structuring
Yazar: AYŞEGÜL AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL YAVUZER
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Narsisizm = Narcissism ; Narsist Kişilik Envanteri = Narcissistic Personality Inventory ; Yakın ilişkiler = Intimate relationship ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmanın konusu narsisistik kişilik yapılanmasında yakın ilişkiye yönelik eğilimlerin ve bağlanma stillerinin incelenmesidir. Çalışmanın amacı doğrultusunda narsisistik kişilik özelliklerine sahip bireylerin ikili ilişkilerinde sergiledikleri psikolojik eğilimler ve yetişkin bağlanma stilleri ele alınmıştır. Yakın ilişki kavramı çalışmamızda kişilerin romantik ilişkileri olarak yorumlanmıştır. Ana amaç çerçevesinde alt amaçlar ve hipotezler oluşturulmuş, bağlanma stilleri (kaygı ve kaçınma) ve yakın ilişkilere yönelik eğilimler (ilişki doyumu, ilişki girişkenliği, ilişki korku ve kaygısı, ilişkide kendine güven, ilişkide içsel ilişki kontrolü, ilişkide dışsal ilişki kontrolü, ilişkiye yüksek düzeyde odaklanma ve ilişki izlenimi) alt boyutu ile incelenmiştir.
Araştırmanın yöntemi, tarama modellerinden olan ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın örneklemi oluşturulurken, tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden olan kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubu, Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan yaşları 20-64 yaş aralığında değişen toplamda 370 gönüllü katılımcıdan oluşmaktadır. 370 kişiden 226'sı kadın gönüllü 144'ü erkek gönüllü katılımcıdır. Araştırmada veri toplamak amacıyla dört farklı veri toplama aracından faydalanılmıştır. Katılımcıların kişisel bilgilerini elde etmek amacıyla Demografik Bilgi Formu, narsisistik kişilik yapılanmaları hakkında bilgi edinmek için narsistik kişilik özelliklerini ölçen Narsistik Kişilik Envanteri, bağlanma stillerini ölçmek amacıyla Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II ve ilişkiye yönelik psikolojik eğilimlerin ölçülmesi amacıyla Çok Boyutlu İlişki Ölçeği kullanılmıştır Veri toplama yöntemi online anket yöntemi ile sürdürülmüş ve tamamlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. Analizde, betimsel analizler, normallik testleri yapılmış, demografik özellikler ile farklılıkların incelenmesi amacıyla bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve ölçekler arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin yönünü ve gücünü yordayabilmek için Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizleri uygulanmıştır.
Araştırmada narsisistik kişilik yapılanması ile yakın ilişki eğilimleri ve bağlanma stilleri arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Ulaşılan bulgulara göre, narsisistik kişilik yapılanması ile yakın ilişki eğilimleri alt boyutlarından olan ilişki girişkenliği, içsel ilişki kontrolü ve ilişkide kendine güven eğilimleri ile arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Narsisistik kişilik ile ilişki doyumu arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Narsisistik kişiliyapılanması ile bağlanma stilleri arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu sonuca göre narsisistik kişilik yapılanmasının kaçınmacı bağlanma ile negatif yönde anlamlı bir ilişki içinde olduğu, kaygılı bağlanma ile ise ilişki olmadığı saptanmıştır. Yapılan regresyon analizine göre, kişilerde narsisistik kişilik düzeyi arttıkça kaçınmacı bağlanmada azalma görülmektedir. narsisistik kişilik puanı arttıkça ilişki girişkenliği, ilişkide kendine güven ve içsel ilişki kontrolü eğilimleri artmaktadır. İlişki doyumu ise narsisizm düzeyi arttıkça azalmaktadır. Elde edilen sonuçların literatürdeki çalışmalar ile örtüştüğü görülmektedir. Veriler, bulgular aşamasında açıklanmıştır. İncelenen bulgular literatür desteği ile tartışma bölümünde detaylı olarak tartışılmış ve öneriler araştırmanın son kısmında belirtilmiştir.

Abstract:
The subject of the study is to examine the tendencies and styles towards close relationship in narcissistic personality structuring. In accordance with the subject of the study, the narcissistic personality structuring, as well as tendencies towards close relationships and attachment styles were examined. In accordance with the purpose of the study, the tendencies of individuals with narcissistic personality traits in their dual relationships and adult attachment styles were discussed. The concept of close relationship has been interpreted as the romantic relationships of people in our study. Within the framework of the main purpose, subgoals were established, attachment styles (anxiety and avoidance) and tendencies towards close relationships (relationship satisfaction, relationship assertiveness, relationship fear and anxiety, relationship self-confidence, internal relationship control, relationship control in the relationship, high level of focus and relationship impression) was examined with the subdimension.
The method of the research is the relational scanning model, which is one of the scanning models. While creating the sample of the study, the convenience sampling method, which is one of the non-random sampling methods, was used. The research group of the study consists of a total of 370 volunteer participants, ages 20-64, living in various provinces of Turkey. Out of 370 people, 226 are women and 144 are male volunteers. Four different data collection tools were used to collect data in the study. Demographic Information Form, Narcissistic Personality Inventory, which measures narcissistic personality traits to obtain information about narcissistic personality configurations, Experiences in Close Relationships Inventory II to measure attachment styles and Multidimensional Relationship Scale to measure psychological tendencies towards relationship were used to obtain personal information of the participants. The data collection method was continued and completed with the online survey method. The data obtained were analyzed with the SPSS 24 program. In the analysis, descriptive analyzes normality tests were performed, Independent t test to examine demographic characteristics and differences, one-way analysis of variance (ANOVA),  Pearson correlation analysis to predict the relationship between scales and the direction and strength of this relationship, and regression analysis were applied.
In the study, it was examined whether there is a relationship between narcissistic personality structuring and close relationship tendencies and attachment styles. According to the findings, it was found that there was a positive significant relationship between narcissistic personality structuring and close relationship tendencies, which are subdimensions of relationship assertiveness, internal relationship control, and relationship self-confidence tendencies. It was found that there is a significant negative relationship between narcissistic personality and relationship satisfaction. A significant negative relationship was found between narcissistic personality structuring and attachment styles. According to this result, it was found that the narcissistic personality structuring was in a negatively significant relationship with avoidant attachment, but has no relationship with anxious attachment. According to the regression analysis, as the level of narcissistic personality increases in individuals, there is a decrease in avoidant attachment. As the narcissism level score increases, relationship assertiveness, relationship self-confidence and internal relationship control tendencies increase. Relationship satisfaction decreases as the level of narcissism increases. It is seen that the results obtained are consistent with the studies in the literature. Data were disclosed at the findings stage. The findings were discussed in detail in the discussion section with the support of the literature, and the recommendations were stated at the end of the study.