Psikososyal gelişim temelli eğitim programının anasınıfına devam eden çocukların duygusal zekalarına ve problem çözme becerilerine etkisi
The effect of the psychosocial development-based education program on the emotional intelligence and skills of problem solving of the children in pre - schoolclasses
Yazar: HAKAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anasınıfları = Nursery classes ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development

Özet:
Bu araştırma Psikososyal Gelişim Temelli Eğitim Programının, Anasınıfına Devam Eden Çocukların Duygusal Zekalarına ve Problem Çözme Becerilerine Etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında Ankara ili Keçiören ilçesinde bulunan bir ilkokulun anasınıfında eğitim alan 40 çocuk oluşturmuştur. Anasınıfında sabah eğitim alan 20 çocuk kontrol, öğleden sonra eğitim alan 20 çocuk da deney grubunu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Genel Bilgi Formu, Problem Çözme Becerileri Ölçeği,  Sullivan Çocuklar İçin Duygusal Zeka Ölçeği, Sullivan Çocuklar İçin Kısa Empati Ölçeği ve Sullivan Öğretmenler İçin Çocukların Duygusal Zekasını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanmış olan Psikososyal Gelişim Temelli Eğitim Programı, deney grubunda yer alan çocuklara on iki hafta boyunca haftada üç gün uygulanmıştır. Eğitimin kalıcılığını tespit etmek amacıyla, eğitim programı tamamlandıktan üç hafta sonra deney grubunda yer alan çocuklara ölçekler tekrar uygulanmıştır. Deney grubuna uygulanan ön test, son test ve kalıcılık testlerinde, kontrol grubuna uygulanan ön test ve son testlerinde kullanılan ölçek puanlarında farklılığın olup olmadığını test etmek amacıyla Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Grup içi ön test son test karşılaştırmalarında ve son test kalıcılık testi karşılaştırmalarında Wilcoxon İşaret Testi kullanılmıştır. Çocukların duygusal zeka düzeyleri ile problem çözme beceri düzeyleri arasındaki ilişkiye Spearman Korelasyon Katsayıları yardımı ile bakılmıştır. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak 0.05 kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Psikososyal Gelişim Temelli Eğitim Programı alan deney grubundaki çocukların problem çözme becerilerinde ve duygusal zekalarında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Eğitim sonrasında problem çözme beceri puanları ile duygusal zeka puanları arasında anlamlı bir ilişki görülmektedir (p<0.05). Bu ilişki pozitif yönde ve güçlü bir ilişkidir (r = 0,865). Problem çözme puanı arttıkça duygusal zeka puanı da arttığı görülmüştür. Ayrıca deney grubuna son testten üç hafta sonra uygulanan kalıcılık testi ile eğitimin etkisinin korunduğu görülmüştür (p<0.05). Araştırma sonucunda, çocukların Problem çözme becerilerini ve duygusal zekalarını destekleyen eğitim programları, problem çözme becerilerini ve duygusal zeka yetilerini önemli ölçüde etkilediği görülmektedir. Bu nedenle eğitimin her aşamasında çocukların problem çözme becerilerinin desteklendiği eğitim programları, duygusal zekayı destekleyen çeşitli etkinliklerle güçlendirilmelidir. Böylece çocukların problem çözme becerilerinin gelişimi desteklendiği gibi, çocukların duyguları tanıma, anlama ve yönetme yetilerini kazanmaları da sağlanabilir. Problem çözme becerileri artan çocukların duygusal zekaları da artmaktadır.
Bu sonuçlar doğrultusunda, çocukların problem çözme becerilerini ve duygusal zeka yetilerini destekleyen eğitim programlarıyla, çocukların duyguları tanıma, anlama ve yönetme yetileri kazanmaları sağlanabileceği gibi; problemin anlaşılması ve tanımlanması, problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması, problemin çözüm yollarının belirlenmesi, problem için en uygun çözümün seçilmesi, problem için belirlenen çözümün uygulanması, problemin çözülmesi ve değerlendirilmesi becerileri de geliştirilebilir.

Anahtar Kelimeler: 
Okul öncesi eğitim, duygusal zeka, problem çözme becerisi

Abstract:
This study has been carried out to investigate of the Effect of the Psychosocial Development-Based Education Programme to the Emotional Intelligence and Skills of Problem Solving of the Children who Attend Pre-schoolclass. 40 children who take pre-schoolclass education in a primary school in Keçiören district in Ankara in 2014-2015 academic years has been formed the study group of research by the purposed sampling method. 20 children who take education in the morning for the control group and 20 children who take education in the pre-schoolclass in the afternoon for the experimental group have been chosen for the research.  
The General Information Form, The Scale of Problem Solving Skills, The Scale of Sullivan Children's Emotional Intelligence, Sullivan Brief Empathy Scale for Children and The Evaluating Scale of Children's Emotional Intelligence for Sullivan Teachers have been used to collect data as a tool for the study. Psychosocial Development-Based Education Program that has been prepared by the researcher has been applied to the children who are in the experimental group for three days throughout the twelve weeks. The scales have been re-applied to the children who are in the experimental group after three weeks, when the education programme has been completed in order to determine the persistence of the education. Mann-Whitney U test has been used to test whether the difference points in the scale in the pre-test, post-test which has been applied in the control group and the pre-test, post-test and the retention test which have been applied to the experimental group. Wilcoxon signed rank test has been used for the intra-group pre-test-post-test comparisons and post-test for the retention test comparison. The relationship between the children's emotional intelligence levels and problem solving skill levels have been analyzed with the helping of Spearman Correlation Coefficients. While the results were interpreting, 0,05 has been used for the significance level. In the result of research, it was determined that there was significant differences in emotional intelligence and problem-solving skills of the children in the experimental group who took Psychosocial Development-Based Education Program (p<0.05).  It has been seen that there was a significant relationship between emotional intelligence and problem solving skills scores points after education (p<0.05). This relationship is positive and strong correlation (r = 0.865). As the problem solving scores increased, emotional intelligence scores were observed to be increased. In addition, three weeks later, the last test is also applied to the experimental group that the effect of training protected has been showed by the consistency test (p<0.05). In line with these results, it has been seen that the educational programs support children's problem solving skills and emotional intelligence and problem solving skills and emotional intelligence skills have been also significantly affected. In this reason, the educational programs at all stages of their children's problem solving skills training, emotional intelligence supporting by the various activities should be strengthened. Thus, as the development of children's problem-solving skills, recognizing emotions of children have been supported and it has also provided them the ability to understand and manage to win. The children who have increased their emotional intelligence, they have also improved their problem-solving skills.
According to these results, their children's problem solving skills and emotional intelligence skills, and supporting training programs, recognizing the feelings of the children, such as can be achieved by gaining the ability to understand and manage; understanding the problem and identifying, collecting necessary information to solve the problem, determining of problem solving methods, selecting the most appropriate solution to the problem, the implementation of the solutions identified to the problem, solution and evaluation skills of the problem should be also improved.

Key Words: 
Preschool education, emotional intelligence, problem solving skills