Sağlık haberciliği bağlamında Eskişehir ilinde Covid-19 haberlerinin üretim sürecinde güven oluşturmak
Process in order to build credibility in the Covid-19 news in Eskişehir context of health journalism
Yazar: HALİDE TIRNOVA
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR GÖLCÜ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Sağlık, bireylerin doğuştan gelen taşınamaz ve devredilemez hakları içerisinde yer alan temel yaşam hakkından biridir. Sağlık düzleminde haber üretimi gerçekleştiren haber üreticileri kitleler arası enformasyon dolaşımını sağlayarak, toplumların doğuştan kazanılan sağlık haklarının korunması zemini içerisinde çalışma sürdürmektedir. Bu zeminde görev alan uzman ve deneyimli haber üreticileri, sağlık zemininde görev yapan tüm personel ve çalışanları kendilerine içerik üretici kaynak olarak görmekte ve bu kaynakların sağladıkları enformasyonları, kitleler arası iletişimde hedef kitlesinin anlamlandırabileceği dilde kamuoyuna aktarım sağlamaktadır. Benzer şekilde haber üreticilerinin sağlık eksenindeki tüm yenilik içeren enformasyonları hedef kitleye aktarmaları beklenmektedir. Tüm bu eksen çerçevesinde her gün daha fazla alan oluşturan sağlık haberciliği, kendisine görev edindiği kitleleri bilgilendirme işlevi ile üzerine sorumluluk yüklemektedir. Bu bağlamda özellikle son birkaç yıldır hayatımızda olan ve tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını ile önemini daha da arttıran sağlık haberciliği konusunun yeterince irdelenmemiş bir konu olması, bu araştırmanın ana çerçevesini oluşturmaktadır. Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını birçok ülkenin sağlık, sosyal ve ekonomik sistemlerine olumsuz etkilerde bulunmuştur. Bu olumsuz etkileri en çok hisseden şüphesiz ki sağlık sistemi olmuştur. Salgının hızlı yayılması ve ülkelerin buna hazırlıksız olmalarından dolayı birçok ülkenin sağlık sistemi neredeyse çalışamaz duruma gelmiştir. Bu durum kitlelerin sağlıklarını korumak kadar, kitleler arası doğru ve güvenilir enformasyon sağlamak adına ciddi önem kazanmaktadır. Bu nedenle araştırmanın amacı; Covid-19 sürecinde haber üretimi gerçekleştiren üreticilerin, ürettikleri haberlerde güven oluşturmak adına ne tür politikalar uyguladıkları ve nasıl stratejiler benimsediklerini ortaya koymaktır. Bu bağlamda araştırma kapsamında nitel araştırma tasarımı seçilmiş ve Eskişehir ilinde yerel basında görev yapan haber üreticilerinin Covid-19 salgının ortaya çıkışından bu zamana kadar izlenen süreçte, ürettikleri haberlerde güven oluşturmak maksadıyla izledikleri politikalar ve bu politikalar ekseninde habere duyulan güven oluşumu araştırılmıştır. Araştırmada saha çalışması yöntemi kullanılmış ve veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniği tercih edilmiştir. Bu eksende seçilen katılımcılar ile gerçekleştiren mülakatların analiz edilmesi sonrasında; haber üreticilerinin, haberde güven üretimi açısından geleneksel habercilik anlayışından ayrıldıkları ve Covid-19 salgını sürecinde haberde güven üretiminde zorlandıkları görülmektedir. Bu zorlanma çerçevesinde üretilen haberlerin genelinde güven ya da güvensizliğin getirileri değerlendirildiğinde ortaya çıkan bulgular farklılık göstermektedir. Eskişehir ilindeki haber üreticilerinin, Covid-19 salgını sürecinde güven oluşturma çabaları kendi içlerinde farklılaşmakta ve belirgin bir güven üretme stratejisinin olmadığı bulgulanmıştır. Covid-19 haberi üretim sürecinde temel sıkıntı olarak görülen hastalığın bilinmezliği ve bu bilinmezlikle birlikte kaynakların çelişkili enformasyon kullanımı, güven üretme stratejisinin olumsuz sonuçlanmasına neden olan bulgu olarak ortaya konulmaktadır.

Abstract:
Health is one of the fundamental rights to life, which is incorporated into individuals' innate, immovable, and inalienable rights. By disseminating information to the masses, news producers that generate health-related news continue to preserve the inalienable health rights of societies. Expert and experienced news producers in this sector consider all persons and employees working in the health field as content producer resources for themselves. Moreover, they disseminate the information offered by these sources to the public in a way that the target audience can comprehend the language. Similarly, news producers are expected to relay all relevant information on the health axis to the intended audience. Within the context of this axis, health journalism, which generates new fields on a daily basis, assumes the obligation of informing the public.  In this context, the main framework of this research is the fact that the issue of health journalism has not been adequately examined, even though its significance has increased with the Covid-19 pandemic, which has been a part of our lives for the past few years and has negatively affected the entire world. The global Covid-19 pandemic had negative repercussions on the health, social, and economic systems of numerous nations by affecting the globe. Undoubtedly, the health system was the most affected by these negative impacts. Due to the rapid spread of the virus and the governments' lack of preparedness, the health systems of a significant number of nations have become nearly inoperable. This issue gains critical significance in terms of providing accurate and trustworthy information to the public as well as safeguarding the public's health. Therefore, this study aims to determine what policies and techniques news producers implement during the Covid-19 process in order to build credibility in the news they produce. In this context, a qualitative research design was chosen within the scope of the research, and the policies followed by news producers working in the local press in Eskişehir to build trust in the news they produced in the process followed the emergence of the Covid-19 epidemic to the present, as well as the formation of trust in the news along the axis of these policies, were investigated. The research employed the field study approach, and the semi-structured interview style was favored for data collecting. After conducting the interviews with the selected participants within this context, it is clearly seen that news producers differ from traditional journalism in terms of establishing credibility in the news and struggle to do so during the Covid-19 pandemic. When the feedback of confidence or distrust in the news produced in the context of these struggles is analyzed, the results vary considerably. The attempts of news producers in Eskişehir to develop credibility during the Covid-19 pandemic vary, and it has been determined that there is no unified strategy for doing so. The ignorance of the disease, which is regarded as the primary difficulty in the Covid-19 news-generating process, and the usage of conflicting information from sources, along with this ambiguity, are provided as the findings causing the unsatisfactory outcome of the credibility-building strategy.