Çocukların bakış açısı alma becerilerine okul öncesi eğitim alma durumunun etkisi
The effects of preschool attendance on children's perspective taking skills
Yazar: MELDA ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bakış açısı alma becerisi = Perspective taking skill ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal beceri = Social skill

Özet:
Bu araştırma okul öncesi eğitim alma durumunun 48-72 aylık çocukların bakış açısı alma becerileri üzerimdeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubunu 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılında Niğde il merkezinde, alt sosyo- ekonomik düzeydeki okul öncesi eğitim alan 100 çocuk (48- 54 aylık (25 çocuk), 55- 60 aylık(25 çocuk), 61- 66 aylık (25 çocuk), 67-72 aylık (25 çocuk) ve okul öncesi eğitim almayan 100 çocuk (48- 54 aylık (25 çocuk), 55- 60 aylık (25 çocuk), 61- 66 aylık (25 çocuk), 67-72 aylık (25 çocuk) olmak üzere toplam 200 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Aslan ve Köksal Akyol (2016) tarafından geliştirilen "Çocuklar için Bakış Açısı Alma Testi (ÇBT)" ve araştırmacı tarafından hazırlanan Görüşme Kayıt Formu kullanılmıştır. ÇBT okul öncesi eğitim alan ve almayan çocuklara eş zamanlı olarak uygulanmıştır. Verilerin analizi betimsel istatistikler ve normallik testi sonuçlarına göre yapılmıştır. Normallik testi sonuçları Shapiro-wilk testi ile elde edilmiştir. Veriler normal dağılım gösterdiğinden parametrik testler kullanılmıştır. Okul öncesi eğitim alan ve almayan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığını incelemek için t testi, bağımsız değişkenlerin çocukların bakış açısı alma becerilerini yordama durumunu incelemek için ise aşamalı regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda okul öncesi eğitimin çocukların bakış açısı alma becerileri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Üç yaş grubunda okul öncesi eğitim alan ve almayan çocukların ÇBT puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken; dört, beş ve altı yaş grubundaki çocukların ÇBT puanları arasında okul öncesi eğitime devam etme durumlarına göre anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Ayrıca, analiz sonucunda cinsiyet, anne-babanın eğitim durumunun ve mesleğinin çocukların bakış açısı alma becerileri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmazken, yaş ve okul öncesi eğitime devam durumunun çocukların bakış açısı alma becerilerini anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir. 

Anahtar kelimeler:  Okul öncesi eğitim, sosyal beceriler, bakış açısı alma

Abstract:
The present study was conducted to analyze the impact of preschool education on the perspective taking skills of 48-72 months old children. The study group included 100 children (48- 54 months, 55-60 months, 61-66 months, 67-72 months) who attended preschool and with lower socioeconomic level at Niğde provincial center during 2016-2017 academic year and 100 children (48- 54 months, 55-60 months, 61-66 months, 67-72 months) who did not attend preschool. The study data was collected with "Perspective Taking Test for Children (PTC)," developed by Aslan and Köksal Akyol (2016) and the interview form developed by the author. PTC was applied simultaneously to children who did and did not attend preschool. Data analysis was conducted with descriptive statistics and normality test findings. The normality test was conducted by the Shapiro-Wilk test. Parametric tests were used due to the normal distribution of the data. T test was conducted to determine whether there was a statistically significant difference between two groups and stepwise regression analysis was conducted to investigate which independent variables predicted children's perspective taking skills.
The findings demonstrated that preschool education had a statistically significant effect on children's perspective taking skills. While there was no significant difference between the PTC scores of children who did and did not attend preschool in the three years old group, it was found that there was a significant difference between the PTC scores of children in four, five, and six age groups based on attendance to the preschool education. Furthermore, it was determined that the age and preschool attendance significantly predicted children's perspective taking skills, while gender, education level and occupation of parents had no significant effect on children's perspective taking skills.
Keywords: Preschool education, social skills, perspective taking