Ratlarda avcı kokusu ile oluşturulmuş travma sonrası stres bozukluğu modelinde hidrokortizonun sönme üzerine etkisi
Effect of hydrocortisone on extinction in a predator odor induced model of post-traumatic stress disorder in rats
Yazar: KÜBRA CEREN CESUR
Danışman: PROF. DR. MEDİNE YAZICI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı deneysel olarak travmatik stres bozukluğu
yaratılan sıçanlarda Hidrokortizonun sönme üzerine etkilerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Deneysel hayvan çalışması olarak tasarlanan bu çalışma,
Marmara Üniversitesi Deneysel Araştırma ve Hayvan Laboratuvarı'nda, 12 haftalık
200-300 gr ağırlığındaki Wistar suşu 24 sıçan ile yürütülmüştür. Sıçanlar, naif kontrol
grubu, sönme grubu, serum fizyolojik (SF) grubu ve hidrokortizon grubu olmak üzere
4 gruba; 3 erkek ve 3 dişi sıçan şeklinde random olarak atanmıştır. Naif kontrol
grubunda travmatik stres oluşturulmamış, sönme grubunda travmatik stres sonrası, 3
günlük korku söndürme alıştırması yapılmış, SF grubunda travmatik stres sonrası, 3
günlük korku söndürme alıştırması yapılmış ve intraperitoneal SF uygulanmış,
hidrokortizon grubunda ise travmatik stres sonrası, 3 günlük korku söndürme
alıştırması yapılmış ve intraperitoneal hidrokortizon uygulanmıştır. Gruplar arasında;
davranışsal parametreler (uzak durma süresi, dokunma süresi, dokunma sayısı,
esneyerek yaklaşma süresi, esneyerek keşfetme süresi, donakalma süresi, yer
değiştirme sayısı ve anksiyete indeksi) ve amigdaloid komplex, hipokampüs,
prefrontal bölge, beyin sapı bölgelerinin norepinefrin (NA) ve serotonin (5-HT) doku
düzeyleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca, davranış parametreleri ile NA ve 5-HT düzeyleri
arasındaki korelasyonları analiz edilmiştir.
Bulgular: Travma gününde, davranış parametreleri olan; uzak durma süresi,
dokunma süresi, dokunma sayısı, esneyerek yaklaşma süresi, esneyerek uzama sayısı,
donakalma süresi ve yer değiştirme sayısı; sönme grubu, SF grubu ve Hidrokortizon
grubunda naif kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir.
Sönme grubu, SF grubu ve hidrokortizon grubunda travma sonrası yapılan alıştırmalar
ile; SF grubunda 6 parametrede, sönme grubunda 5 parametrede ve hidrokortizon
grubunda 2 parametrede iyileşme görülmüştür. Deney gününde yapılan
değerlendirmelerde ise; davranış parametreleri içinde sadece dokunma sayısı
açısından 4 çalışma grubu arasında istatistiksel fark saptanmıştır (p=0,026). Yapılan
post-hoc karşılaştırmalarda hidrokortizon grubu ile naif kontrol grubu arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (sırasıyla; dokunma sayısı
ortancası 17,0 ve 8,7, p<0,05). Deney günüde hesaplanan anksiyete indeksi gruplar
arasında benzer bulunmuştur. Biyokimyasal değerlendirmelerde ise; sadece beyin sapı
NA düzeyinde dört çalışma grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmıştır (p=0,026). Yapılan post-hoc karşılaştırmalarda SF grubu ile naif kontrol
grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (sırasıyla; beyin
sapı doku NA düzeyi ortancası 12,3 ng/mg ve 23,3 ng/mg, p<0,05). Naif kontrol
grubunda; beyin sapı doku NA düzeyi ile yer değiştirme sayısı arasında istatistiksel
olarak anlamlı negatif yönlü çok yüksek düzeyde(R=-0,829 ve p=0,042), ve amigdala
doku NA düzeyi ile uzak durma süresi arasında pozitif yönlü çok yüksek düzeyde
istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (R=0,886 ve p=0,019) Sönme
grubunda; amigdaloid kompleks doku 5-HT düzeyi ile donakalma süresi arasında
istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok yüksek düzeyde korelasyon (R=-0,841 ve
p=0,036) ve beyin sapı doku 5-HT düzeyi ile donakalma süresi arasında istatistiksel
olarak anlamlı negatif yönlü çok yüksek düzeyde korelasyon (R=-0,899 ve p=0,015)
saptanmıştır. SF grubunda; prefrontal korteks doku NA düzeyi ile anksiyete indeksi
arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok yüksek düzeyde korelasyon (R=-
0,829 ve p=0,042) ve beyin sapı doku NA düzeyi ile anksiyete indeksi arasında
istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok yüksek düzeyde korelasyon (R=-0,829 ve
p=0,042) saptanmıştır. Hidrokortizon grubunda; prefrontal korteks doku 5-HT düzeyi
ile esneyerek yaklaşma süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü çok
yüksek düzeyde korelasyon (R=0,845 ve p=0,034), esneyerek uzama sayısı arasında
istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü çok yüksek düzeyde korelasyon (R=0,845 ve
p=0,034) ve anksiyete indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok
yüksek düzeyde korelasyon (R=-0,829 ve p=0,042) saptanmıştır. Ayrıca yine
hidrokortizon grubunda; beyin sapı doku 5-HT düzeyi ile esneyerek yaklaşma süresi
arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok yüksek düzeyde korelasyon (R=-
0,845 ve p=0,034) ve esneyerek uzama sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı
negatif yönlü çok yüksek düzeyde korelasyon (R=-0,845 ve p=0,034) saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızın sınırlılıkları çerçevesinde, hidrokortizonun sönme
üzerine etkilerinin SF ile benzer olduğu belirlenmiştir. Daha kapsamlı hayvan
deneyleri ile verilerimizin desteklenmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Hayvan Deneyi,
Davranış Özellikleri, Norepinefrin, Serotonin.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the effects of Hydrocortisone on
extinction in rats experimentally induced with traumatic stress disorder.
Materials and Methods: Designed as an experimental animal study, this
research was conducted at the Marmara University Experimental Research and Animal
Laboratory with 24 Wistar rats weighing between 200-300 grams for 12 weeks. The
rats were randomly assigned to four groups: naive control group, extinction group,
physiological saline (PS) group, and Hydrocortisone group, each consisting of 3 male
and 3 female rats. Traumatic stress was not induced in the naive control group, while
in the extinction group, after traumatic stress, a 3-day fear extinction training was
conducted. In the PS group, after traumatic stress, a 3-day fear extinction training was
conducted, and intraperitoneal physiological saline was administered. In the
Hydrocortisone group, after traumatic stress, a 3-day fear extinction training was
conducted, and intraperitoneal Hydrocortisone was administered. Behavioral
parameters (duration of avoidance, duration of touch, number of touches, strech attend
approach time, number of strech attend posture, freezing time, number of
displacements, and anxiety index) and tissue levels of Norepinephrine (NA) and
Serotonin (5-HT) in the amygdala complex, hippocampus, prefrontal region, and
brainstem regions were compared among the groups. Additionally, correlations
between behavioral parameters and NA and 5-HT levels were analyzed.
Results: On the day of trauma, behavioral parameters including the duration
of avoidance, duration of touch, number of touches, strech attend approach time,
number of strech attend posture, freezing time, and number of displacements showed
statistically significant differences compared to the naive control group in the
extinction group, PS group, and Hydrocortisone group. Improvement was observed in
6 parameters in the PS group, 5 parameters in the extinction group, and 2 parameters
in the Hydrocortisone group with the exercises performed after trauma. On the
experimental day, a statistically significant difference was found among the four study
groups only in terms of the number of touches (p=0.026). In post-hoc comparisons, a
statistically significant difference was found between the Hydrocortisone group and
the naive control group (median touch count 17.0 and 8.7, respectively, p<0.05). The
anxiety index calculated on the experimental day was similar among the groups. In
biochemical evaluations, a statistically significant difference was found only in the
brainstem NA level among the four study groups (p=0.026). In post-hoc comparisons,
a statistically significant difference was found between the PS group and the naive
control group (median brainstem tissue NA level 12.3 ng/mg and 23.3 ng/mg,
respectively, p<0.05). In the naive control group, a statistically significant negative
correlation was found between brainstem tissue NA level and the number of
displacements (R=-0.829 and p=0.042)and a statistically significant positive correlation was found between amygdala tissue NA level and duration of avoidance(R=0,886 and p=0.019). In the extinction group, a statistically significant negative correlation was found between amygdala complex tissue 5-HT level and freezing time (R=-0.841 and p=0.036) and between brainstem tissue 5-HT
level and freezing time (R=-0.899 and p=0.015). In the PS group, a statistically
significant negative correlation was found between prefrontal cortex tissue NA level
and anxiety index (R=-0.829 and p=0.042) and between brainstem tissue NA level and
anxiety index (R=-0.829 and p=0.042). In the Hydrocortisone group, a statistically
significant positive correlation was found between prefrontal cortex tissue 5-HT level
and strech attend approach time (R=0.845 and p=0.034), and the number of strech
attend posture(R=0.845 and p=0.034), and a statistically significant negative
correlation was found between anxiety index (R=-0.829 and p=0.042). Additionally,
in the Hydrocortisone group, a statistically significant negative correlation was found
between brainstem tissue 5-HT level and strech attend approach time (R=-0.845 and
p=0.034) and the number of strech attend posture (R=-0.845 and p=0.034).
Conclusion: Within the limitations of our study, it was determined that the
effects of Hydrocortisone on extinction are similar to PS. Further support of our data
with more comprehensive animal experiments is necessary.
Keywords: Post-Traumatic Stress Disorder, Animal Experiment, Behavioral
Characteristics, Norepinephrine, Serotonin.