Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretim maliyetlerinin hesaplanması
Calculation of electricity generation costs fromrenewable energy sources
Yazar: HASAN BOZDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN KÜRŞAT ONAT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Elektrik = Electricity ; Elektrik üretimi = Electricity generation ; Maliyet = Cost ; Maliyet hesabı = Cost account ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Üretim maliyeti = Production cost

Özet:
Dünyada elektrik tüketimi her yıl artış göstermektedir, bu artışta teknolojik gelişmeler ve sanayileşme önemli etkenlerdendir. Elektrik talebinin karşılanabilmesi için alternatif enerji kaynaklarının önemi her geçen gün daha da şiddetli hissedilmektedir. Fosil kaynakların tükenme ihtimali ve çevreye vermiş olduğu zararlar, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını hızlandırmış, yenilenebilir enerji kaynaklarının yatırım maliyetleri yanında, elektrik üretim maliyet ve hesaplamalarının yapılması giderek önem kazanmış ve bu maliyetlerin düşürülmesi hususunda çalışmalar yapılmıştır.
Fosil kaynakların 2050'li yıllarda tükenme ihtimalinin olması, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelişi hızlandırmıştır. Gelişen teknoloji ile birlikte elektrik üretim maliyetlerinde de düşüş yaşanmıştır.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve yaygınlaşması, enerji arz güvenliğini sağladığı gibi, ülke ekonomisine katkıda bulunurken aynı zamanda çevreci çözüm önerileri getirmektedir. Dünyada son otuz yılda oluşan kritik çevre kirliliği düşünüldüğünde temiz enerjinin ne denli önemli olduğu anlaşılacaktır. Hava kirliliği, çevre kirliliğinin en büyük sorunları arasındadır. Karbon salınımının %98'lik kısmı fosil yakıt kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Fosil yakıt kullanımının azaltılması karbon- dioksit ve diğer zehirli gazların oranını azaltacaktır.
Karbon ve zararlı gazların oranının düşürülmesi ancak yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmasıyla mümkün olacaktır.
 	Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi gerçekleştiren santrallerin benzer maliyet kalemleri ile birlikte sadece kendine özgü maliyet kalemleri de bulunmaktadır. Çoğrafi konumun ve doğa koşullarının yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi maliyetlerinin düşmesinde etkisi oldukça yüksektir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapacak tesislerin fizibilite ve AR-GE çalışmalarına gereken önemi vermesi elektrik üretim maliyetinin düşmesinde fazlasıyla etkisi olacaktır.
         Elektrik üretim maliyetlerinin yüksek olmasında amortisman ve finansman giderlerinin etkisi yüksektir. HES ve RES'in elektrik üretim maliyetleri birbirine yakın değerler içerirken,  GES'in üretim maliyeti daha yüksek konumdadır.
	GES üretiminde yaşanan teknolojik gelişmeler ile birlikte elektrik üretim miktarlarında artış beklenirken, üretim maliyetlerinde de düşüş yaşanacaktır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının yakın zamanda daha çok kullanılması, hem fosil kaynakların yerini alacak hem de temiz ve doğa dostu tükenmeyen bir enerji olarak gereken önem ve değerini yakalayacaktır.
      Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretiminin yaygınlaşması için verilen teşvik (USD-Cent) ve alım garantisi iyi hesaplanmalıdır. Gereğinden fazla verilen teşvikler devlet ekonomisine zarar verirken, yetersiz verilen teşvikler ve alım garantisinin olmaması yenilenebilir enerji kaynaklarının gelişimini yavaşlatmaktadır. Elektrik üretimi dışında, elektrik satış işlemlerinde yenilenebilir enerjiye verilen teşvik ödemeleri satış işlemini gerçekleştirecek firmalar tarafından karşılanmaktadır.
        Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretim tahminlerinin sağlıklı yapılmaması ve dolar kurundaki artış serbest elektrik satış imkânını engellemektedir.
Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir Enerji, Elektrik Üretim Maliyeti, Hidroelektrik Santrali (HES), Rüzgâr Enerjisi Santrali (RES), Güneş Enerjisi Santrali (GES), Elektrik Hizmet Maliyeti

Abstract:
Electricity consumption in the world is increasing every year, technological developments and industrialization are important factors in this increase. The importance of alternative energy sources is becoming more and more intense every day in order to meet the electricity demand. The possibility of the depletion of fossil resources and the damage they have caused to the environment have accelerated the use of renewable energy resources, the investment costs of renewable energy sources as well as the cost and calculation of electricity production have become increasingly important and efforts have been made to reduce these costs.
The possibility of depletion of fossile resources in the 2050s has accelerated the trend towards renewable energy sources. Along with the developing technology, the electricity production costs also decreased.
The use and spread of renewable energy sources not only provides energy supply security but also contributes to the national economy and brings environmental solutions. Considering the critical environmental pollution that has occurred in the last thirty years, it will be understood how important clean energy is. Air pollution is one of the biggest problems of environmental pollution. 98% of the carbon emissions are caused by the use of fossil fuels. Reducing the use of fossil fuels will reduce the rate of carbon dioxide and other toxic gases.
Reducing the rate of carbon and harmful gases will only be possible through the use of renewable energy sources.
Power plants that generate electricity from renewable energy sources have similar cost items as well as unique cost items. The geographical location and natural conditions have a significant impact on the decrease of the cost of electricity production of the renewable energy resources.
The necessary attention to feasibility and R&D workings given by facilities using renewable energy sources, will have a profound impact on the decrease of the cost of electricity production.
High electricity production costs are strongly affected by depreciation and financing costs. While the electricity generation costs of HEPP and WEP are close to each other, the production cost of SPP is higher.
With the technological developments experienced in SPP production, an increase in electricity production quantities is expected while production costs will also decrease. The use of more renewable energy resources in the near future will take the place of fossil resources and capture the importance and value it needs as a clean and environmentally friendly energy.
The incentive (USD-Cent) and the purchase guarantee for the spread of electricity-production from renewable energy sources must be well calculated. While excessive incentives harm the state economy, insufficient incentives and the lack of purchasing guarantees slow the development of renewable energy sources. Apart from electricity production, incentive payments for renewable energies in electricity sales operations are being provided by the companies that will carry out the sales transaction.
The lack of good electricity generation estimations from renewable energy sources and the increase in Dollar exchange rate prevents the possibility of free electricity sales.
Keywords: Renewable Energy, Electricity Production Cost, Hydroelectric Power Plant (HEPP), Wind Energy Plant (WEP), Solar Power Plant (SPP), Cost Of Electricity Service