Yüksek enerjili yumurtacı tavuk yemine  ursolik asit ilavesinin  performans ve yumurta kalitesi  parametreleri ile serum lipit profili ve karaciğer yağlanması üzerine etkisi
The effect of ursolic acid addition into high-energy laying hen diet on performance, egg quality parameters, serum lipid profile and liver fat rate
Yazar: FETHİ POLAT
Danışman: PROF. DR. ŞAZİYE CANAN BÖLÜKBAŞI AKTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Yemler ve Hayvan Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yüksek enerjili tavuk yemine farklı oranlarda (% 0, 0.5, 1 ve 1.5) ursolik asit ilavesinin performans, yumurta kalitesi, bazı kan parametreleri ve bazı karaciğer enzimleri ile karaciğer yağlanması üzerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülen araştırmada, 70 haftalık yaşta toplam 120 adet Lohman LSL yumurtacı tavuk kullanılmıştır. Hayvanlar şansa bağlı olarak 5 gruba ayrılmış ve her grup altı alt gruptan oluşmuştur. Denemede kontrol grubu bazal yemle, muamele grupları ise yüksek enerjili (3020 kcal/kg) yeme sırasıyla, % 0, 0.5, 1 ve 1.5 oranında ursolik asit ilave edilen rasyonlarla beslenmiştir. Hayvanlara 8 haftalık deneme süresince yem ve su ad-libitum olarak verilmiştir. 
Canlı ağırlık değişimi ve yumurta veriminin YE +%0.5 UA ve YE +%1 UA gruplarında kontrol grubuna göre azaldığı, ancak YE +%1.5 UA grubunda kontrol grubuyla benzer olduğu tespit edilmiştir. Yumurta ağırlığının YE + %1.5 UA grubunda en yüksek olduğu belirlenmiştir. En iyi yemden yararlanma oranı kontrol, YE +%1 UA ve YE +%1.5 UA gruplarında görülmüştür. Ölüm oranı ve yumurta kalitekriterleri bakımından gruplar arasında farklılık tespit edilmemiştir. 
Yüksek enerjili yem grubunda karaciğer yaş ağırlığı ve karaciğer yağ oranının en yüksek olduğu (P<0.01), ancak yemlere ursolik asit ilavesinin karaciğer yağ oranını önemli derecede düşürdüğü belirlenmiştir. Yeme ursolik asit ilavesinin kan plazma MDA ve NEFA değerlerini yükselttiği, GSH ve GPx değerlerini ise (P<0.01) düşürdüğü saptanmıştır. Yüksek enerjili yeme % 1.5 oranında ursolik asit ilavesi ALT ve toplam kolesterol seviyesini artırırken glukoz oranını düşürmüştür. En yüksek VLDL, TG ve LDL değerleri YE + % 0 UA ve YE +% 1.5 UA gruplarında bulunmuştur.
Sonuç olarak, yüksek enerjili yemle beslenen yumurtacı tavuklarda yağlı karaciğer sendromunun oluştuğu ve buna bağlı olarak yemden yararlanma katsayısının olumsuz anlamda etkilendiği, ancak yüksek enerjili yeme ursolik asit ilavesinin karaciğerde yağlanmayı önemli ölçüde azaltarak yemden yararlanma oranını iyileştirdiği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of ursolic acid at different ratios (0, 0.5, 1 and 1.5%) supplementation into high-energy laying hen diet on performance, egg quality parameters, serum lipid profile, some liver enzymes and liver fat ratio. A total of 120 Lohman LSL laying hens, 70 weeks old, were used in present study. The animals were divided into 5 groups and each group consisted of six subgroups. In the experiment, the control group was fed with basal feed, and the treatment groups were fed with high-energy (3020 kcal / kg ME) diets including 0, 0.5, 1 and 1.5% ursolic acid, respectively. The feed and water were given to animals as ad-libitum during the experimental period. Experiment lasted for 8 weeks.
It was determined that egg yield decreased in the YE + 0.5% UA and YE + 1% UA groups compared to the control group, but the control group was similar to the YE + 1.5% UA group. Egg weight was found to be highest in the YE + 1.5% UA group. Addition of ursolic acid at different levels into the high-energy feed improved the feed conversion ratio (FCR) in treatment groups. There was no difference among the groups in terms of mortality and egg quality traits.

It was determined that liver age weight and liver fat ratio were higher in the group fed with high energy feed (P <0.01) than other groups fed with diets incuding ursolic acid, but the addition of ursolic acid decreased the liver fat rate significantly. The addition of ursolic acid to feed increased blood plasma MDA and NEFA values, and decreased GSH and GPx values (P <0.01). The addition of 1.5% ursolic acid to high-energy feed increased ALT and total cholesterol, while lowering glucose. The highest VLDL, TG and LDL values were found for YE + 0% UA and YE + 1.5% UA groups.

As a result,  fatty liver syndrome occured in laying hens fed with feed including high-energy, and FCR values were negatively affected in this group due to liver sendrome. But addition of ursolic acid at different levels into the high-energy feed decreased the liver fat rate and improved the feed conversion ratio (FCR) in treatment groups.