Uçuş eğitiminde teorik olarak verilen insan performansı ve limitleri dersinin sonraki yıllarda hatırlanma oranı ve tazeleme eğitimi ihtiyacının saptanması
Determining the retention rate of human performance and limitations course that given in the flight training and necessity of refresher course
Yazar: AHMET UĞUR AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİNÇ ERCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Hava ve Uzay Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hava ve Uzay Hekimliği = Air and Space Medicine
Dizin: Hipoksi = Hypoxia ; Oryantasyon = Orientation ; Performans = Performance ; Uçuş eğitimi = Flight training ; Uçuş ve uzay tıbbı = Aerospace medicine

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, uçuş eğitimi içerisinde yer alan ve kapsamı dahilinde havacılık güvenliği için oldukça önemli konuları insan performansı ve limitleri (İPL) derslerinin uçuş eğitimlerinden sonraki yıllarda hatırlanma oranının saptanması ve bu derslere yönelik belirli aralıklarla tazeleme eğitimleri verilmesi ihtiyacının belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 8 Mayıs – 8 Ağustos 2022 tarihleri arasında uçuş eğitimini tamamlamış 33 pilotun katılımıyla gerçekleştirilmiştir. İPL derslerindeki atmosfer genel özellikleri, hipoksi ve hiperventilasyon, barotravmalar ve spasyal dezoryantasyon konularında 16 soru hazırlanmıştır. Bu sorularla oluşturulan eğitim öncesi değerlendirme anketi (ön test) çevrimiçi olarak yapılmış, hemen akabinde hazırlanan eğitim çevrimiçi olarak verilmiş, sonrasında eğitimin faydasını değerlendirmek için yine aynı sorularla hazırlanan eğitim sonrası değerlendirme anketi (son test) yapılmıştır. Test sonuçları değerlendirilirken sorulara %75 ve üzerinde doğru yanıt veren pilotlar başarılı sayılmıştır.
Bulgular: Pilotların ön test ile son test ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Ön testte, pilotların %63,6'sı başarılıyken, %36,4'ü başarısız olmuştur. Eğitim sonrası başarı oranı %87,9'a çıkmıştır. Ön test ve son test sonuçlarına göre pilotların eğitim öncesi ve sonrası başarı oranları arasında anlamlı fark tespit edilmiştir (p=0,011). Pilotların atmosfer genel özellikleri (p=0,010), hipoksi ve hiperventilasyon (p=0,001) ile spasyal dezoryantasyon (p=0,028) konu başlıklarındaki test ortalamaları eğitim sonrasında anlamlı olarak yükselmiştir. 
Sonuç: İnsan doğası gereği, tekrar edilmeyen bilgi unutulmaya mahkumdur. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar, insan performansı ve limitleri dersleri gibi havacılık güvenliğini ilgilendiren önemli bir konuda, belirli aralıklarda uygulamalı eğitimler ile desteklenen tazeleme eğitimleri verilmesinin hem pilotlara hem de ülkemiz sivil havacılığına faydalı olacağını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: İnsan Performansı ve Limitleri, Hipoksi, Spasyal Dezoryantasyon

Abstract:
Objective: The study's objective is to ascertain the recall rate of human performance and limitations (IPL) chapter of the flight training which are crucial for aviation safety within its scope and to determine the necessity of refresher courses for these lessons.
Material and Methods: 33 pilots participated in the study between May 8 and August 8, 2022. 16 questions were prepared on the topics such as general characteristics of the atmosphere, hypoxia and hyperventilation, barotraumas, and spatial disorientation. These questions were used to create a pre-course evaluation questionnaire (pre-test), afterwards online video course in the same topics was enrolled. After completion of the online course, the same questions (post-test) were used to assess the achievement and the effectiveness of the course. Participants who scored 75% or more in the tests were accepted as successful.
Results: A significant difference was found between the participants' pre-test and post-test scores (p<0.001). In the pre-test, 63.6% of the participants succeeded while 36.4% did not. The success rate increased to 87.9% after the course (p=0.011). There was a significant increase in sub-topic scores like general atmospheric characteristics (p=0.010), hypoxia and hyperventilation (p=0.001), and spatial disorientation (p=0.028) after the course.
Conclusion: Inherently, information that is not used or repeated is destined to be forgotten. The study findings demonstrated that regularly provided refresher courses on crucial topics such as human performance and limits will be beneficial for improving aviation safety.

Keywords: Human Performance and Limitations, Hypoxia, Spatial Disorientation