İlkokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi sorumluluk düzeyleri ile akademik başarıları ve temel becerileri arasındaki ilişki
The relationship between primary school students' science course responsibility levels and their academic success and basic skills
Yazar: KÜBRA BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ÇAYCI
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi
sorumluluk düzeylerini belirlemek ve öğrencilerin sorumluluk düzeyleri ile akademik
başarıları ve temel becerileri arasındaki ilişkiyi tespit etmektir.
Bu araştırmada birden fazla özelliğe ilişkin veri toplanarak bunlar arasındaki ilişki
incelendiği için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Nevşehir il
merkezindeki 2022-2023 eğitim öğretim yılında öğrenimine devam eden 3. ve 4. sınıf
öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise küme örneklem yöntemiyle tespit
edilmiş ve ilde yer alan 10 okuldan 310 üçüncü sınıf, 310 dördüncü sınıf olmak üzere 620
öğrenciden oluşmuştur.
Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Açıkgöz(2021) tarafından geliştirilen
"Fen Bilimleri Dersi Odaklı Öğrenci Sorumluluk Ölçeği", Padilla, Cronin ve Twiest
(1985)'in geliştirdiği; Aydoğdu ve Karakuş (2015)'un Türkçe'ye uyarladığı "Temel
Beceriler Ölçeği" ve araştırmacının hazırladığı hem 3. hem de 4. sınıf akademik başarı
testleri kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre; ilk olarak ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin fen
bilimleri dersine yönelik sorumluluk, akademik başarı ve temel becerileri düzeylerini
belirleyebilmek için betimsel analizler uygulanmıştır. Uygulama sonucunda; sorumluluk
ve akademik başarıları yüksek, temel becerileri ise orta düzeyde bulunmuştur. İkinci olarak
öğrencilerin sorumluluk düzeylerinin cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre
anlamlılık durumunu inceleyebilmek için MannWhitney U- testi uygulanmıştır. Test
sonucunda; kız öğrencilerinin ve 3. sınıf düzeyinin lehine anlamlı düzeyde farklılık olduğu
belirlenmiştir. Üçüncü olarak öğrencilerin sorumluluk düzeyleri ile akademik başarıları ve
temel becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Analiz
sonucunda; öğrencilerin fen bilimleri dersi sorumluluk düzeyi ile akademik başarıları ve
temel süreç becerileri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu
belirlenmiştir. Son olarak öğrencilerin akademik başarı ve temel becerileri, sorumluluk
düzeylerini yordama durumu için regresyon analizi yapılmış ve sonucunda fen bilimleri
dersine yönelik akademik başarı ve temel beceri düzeyleri, sorumluluk düzeylerinin
anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: İlkokul Fen Bilimleri Dersi, Sorumluluk, Akademik Başarı, Temel
Süreç Becerileri.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the science course responsibility levels
of primary school 3rd and 4th grade students and to determine the relationship between
students' responsibility levels, academic achievements and basic skills.
In this research, the relational screening model was used because data on more than
one feature was collected and the relationship between them was examined. The
population of the research consists of 3rd and 4th grade students who continue their
education in the 2022-2023 academic year in Nevşehir city center. The sample of the
research was determined by the cluster sampling method and consisted of 620 students,
310 in the third grade and 310 in the fourth grade, from 10 schools in the province. Data
collection tools used in the research; "Science Lesson Focused Student Responsibility
Scale" developed by Açıkgöz (2021), developed by Padilla, Cronin and Twiest (1985); The
"Basic Skills Scale" adapted into Turkish by Aydoğdu and Karakuş (2015) and both 3rd
and 4th grade academic achievement tests prepared by the researcher were used.
According to research findings; Firstly, descriptive analyzes were applied to
determine the levels of responsibility, academic success and basic skills of 3rd and 4th
grade primary school students towards the science course. As a result of the application;
Their responsibility and academic achievements were found to be high, while their basic
skills were found to be at a medium level. Secondly, MannWhitney U-test was applied to
examine the significance of students' responsibility levels according to gender and grade
level variables. As a result of the test; It was determined that there was a significant
difference in favor of female students and 3rd grade students. Thirdly, correlation analysis
was conducted to examine the relationship between students' responsibility levels,
academic achievements and basic skills. As a result of the analysis; It was determined that
there was a positive and moderate relationship between students' science course
responsibility level and their academic success and basic process skills. Finally, regression
analysis was conducted to determine whether students' academic success and basic skills
predicted their level of responsibility, and as a result, it was determined that their academic
success and basic skill levels for the science course were a significant predictor of their
level of responsibility.
KeyWords: Primary School Science Course, Responsibility, AcademicAchievement,
Basic Process Skills.