Pro-çözücü lipid mediyatörlerinin nefrotik sendrom patogenezi ile ilişkisi
The association of pro-resolving lipid mediators with pathogenesis of nephrotic syndrome
Yazar: AHSEN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜLNUR ANDİCAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Nefrotik sendrom (NS), masif proteinüri, hipoalbüminemi, ödem ve hiperlipidemiyle karakterizedir. Membranöz nefropati (MN) ve fokal segmental glomerüloskleroz (FSGS) yetişkinlerde sık karşılaşılan primer NS nedenleridir. Primer NS patogenezinde immünolojik nedenler podosit yapı ve fonksiyonlarını bozmaktadır. Omega-3 ve omega-6 yağ asidinden sentezlenen resolvin-D1 (Rv-D1), protektin-D1 (P-D1), maresin-1 (Mar-1) ve lipoksin A4 (LXA4) enflamasyonun çözünme fazında anti-enflamatuvar etkili pro-çözücü lipid mediyatörleri (PLM)'dir. Çalışmamızda, NS hastalarının serum ve idrar Rv-D1, LXA4, P-D1 ve Mar-1 düzeylerini sıvı kromatografisi ardışık kütle spektrometresi (LC-MS/MS) yöntemiyle ölçmek ve bunların MN ve FSGS patogenezindeki rolünü araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmamıza kontrol grubuna 19 ve NS grubuna 26 birey dahil edildi. NS grubu MN (n=18) ve FSGS (n=8) gruplarına ayrıldı. LC-MS/MS analizde kontrole göre NS ile MN ve FSGS gruplarında; serum Rv-D1 düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düşük (sırasıyla p<0,01, p<0,05 ve p<0,05), idrar Rv-D1/kreatinin (sırasıyla p<0,001, p<0,001 ve p<0,05) ile NS ve MN'de idrar Rv-D1 düzeyleri yüksekti (sırasıyla p<0,01 ve p<0,05). Kontrol grubuna kıyasla NS, MN ve FSGS'da; serum ve idrar LXA4 düzeylerinde anlamlı fark bulunmazken NS'da idrar LXA4/kreatinin yüksek bulundu (p<0,05). LC-MS/MS ile      P-D1 ve Mar-1 saptanamadığından Rv-D1, LXA4, P-D1 ve Mar-1 ELISA yöntemiyle ölçüldü. Kontrol grubuna göre NS'da; serum Rv-D1, LXA4, P-D1 ve Mar-1 düzeyleri düşük (sırasıyla p<0,01, 0,01, 0,01 ve 0,01), idrar P-D1 ve Mar-1 (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001) ile idrar    Rv-D1/kreatinin, LXA4/kreatinin, P-D1/kreatinin ve Mar-1/kreatinin yüksekti (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001 ve p<0,001). Kontrol grubuna göre MN'de; serum Rv-D1, LXA4, P-D1 ve Mar-1 düzeyleri düşük (sırasıyla p<0,05, 0,01, 0,05 ve 0,01), idrar Rv-D1, LXA4, P-D1 ve Mar-1 (sırasıyla p<0,05, 0,05, 0,05 ve 0,001) ve idrar Rv-D1/kreatinin, LXA4/kreatinin, P-D1/kreatinin ve Mar-1/kreatinin düzeyleri yüksekti (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001 ve p<0,01). Kontrol grubuna göre FSGS'da; serum Rv-D1, LXA4 ve Mar-1 düzeyleri düşük (sırasıyla p<0,05, 0,01 ve 0,05), idrar Rv-D1, LXA4, P-D1 ve Mar-1 (sırasıyla p<0,05, 0,05, 0,001 ve 0,05) ile idrar Rv-D1/kreatinin, LXA4/kreatinin, P-D1/kreatinin ve Mar-1/kreatinin düzeyleri yüksekti (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001 ve p<0,001). Serumdaki PLM'lerin düşüklüğü enflamasyonun çözünme fazının disregülasyonuyla ilişkilendirilmiştir. GFB hasarı, PLM'lerin idrarla atılmasına ve serumdaki düzeylerinin azalmasına neden olabilir. Ayrıca idrar PLM düzeylerinin yüksekliği, NS'da bölgesel enflamasyonu bastırmak amacıyla böbrekte fazla sentezlendiklerini düşündürmektedir. PLM'lerin NS tanı ve takibinde kullanılan testlerle korelasyonu saptandı. ROC analizine göre PLM'lerin biyobelirteç değerleri olabilir. Geniş çalışma gruplarıyla araştırmanın tekrarlanması yararlı olacaktır.

Abstract:
Nephrotic syndrome (NS) is characterized by massive proteinuria, hypoalbuminemia, edema, and hyperlipidemia. Membranous nephropathy (MN) and focal segmental glomerulosclerosis (FSGS) are common causes of primary NS in adults. In the pathogenesis of primary NS, immunological causes disrupt podocyte structure and functions. Resolvin-D1 (Rv-D1), protectin-D1 (P-D1), maresin-1 (Mar-1) and lipoxin A4 (LXA4), synthesized from omega-3 and omega-6 fatty acids, is a pro-resolving lipid mediator (PLM) with anti-inflammatory effect in the resolution phase of inflammation. In our study, we aimed to measure the serum and urine Rv-D1, LXA4, P-D1 and Mar-1 levels of NS patients by liquid chromatography tandem mass spectrometry (LC-MS/MS) method and to investigate their role in the pathogenesis of MN and FSGS. Our study, included 19 individuals in the control group and 26 individuals in the primary NS group. The NS group was divided into MN (n=18) and FSGS (n=8) subgroups. In LC-MS/MS analysis, compared to control group; in NS, MN and FSGS groups serum Rv-D1 levels were statistically significant lower (p<0,01, p<0,05 and p<0,05, respectively), urine Rv-D1/creatinine were higher (p<0,001, p<0,001 and p<0,05 respectively), in NS and MN groups urine Rv-D1 levels were also higher (p<0,001 and p<0,05 respectively). Compared to the control group in NS, MN and FSGS, while no significant difference was found between serum and urine LXA4 levels, urine LXA4/creatinine was found to be high in NS group (p<0,05). Since P-D1 and Mar-1 couldn't be detected by LC-MS/MS, Rv-D1, LXA4, P-D1 and Mar-1 levels were measured by ELISA method. Compared to the control group in NS; serum Rv-D1, LXA4, P-D1 and Mar-1 levels were lower (p<0,01, 0,01, 0,01 and 0,01 respectively), urine P-D1 and Mar-1 (p<0,001 and p<0,001 respectively) and urine Rv-D1/creatinine, LXA4/creatinine, P-D1/creatinine and Mar-1/creatinine levels were higher (p<0,001, p<0,001, p<0,001 and p<0,001, respectively). Compared to the control group in MN; serum Rv-D1, LXA4, P-D1 and Mar-1 levels are lower (p<0,05, 0,01, 0,05 and 0,01, respectively), urine Rv-D1, LXA4, P-D1 and Mar-1 (p<0,05, 0,05, 0,05 and 0,001, respectively) and urine Rv-D1/creatinine, LXA4/creatinine, P-D1/creatinine and Mar-1/creatinine levels were higher (p<0,001, p<0,001, p<0,001 and p<0,01 respectively). Compared to the control group in FSGS; serum Rv-D1, LXA4 and   Mar-1 levels were lower (p<0,05, 0,01 and 0,05, respectively), urine Rv-D1, LXA4, P-D1 and Mar-1 levels (p<0,05, 0,05, 0,001 and 0,05, respectively) and Rv-D1/creatinine, LXA4/creatinine, P-D1/creatinine and Mar-1/creatinine were higher (p<0,001, p<0,001, p<0,001 and p<0,001, respectively). Low levels of PLMs in serum have been associated with dysregulation of the resolution phase of inflammation. GFB damage may cause PLMs to be excreted in the urine and decrease their levels in serum. In addition, high urine PLM levels suggest that they are excessively synthesized in the kidney to suppress local inflammation in NS. Correlation of PLMs with biochemical tests used in NS diagnosis and follow-up was determined. According to ROC analysis findings, these parameters may have biomarker values. It would be useful to repeat the research with larger study groups.