Şehir taşkın modellemesi: Bodrum örnegi
Urban flood modelling: The case of Bodrum
Yazar: NUSSAIBAH BEGUM RAJA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OLGU AYDIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Fiziki Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Muğla-Bodrum = Muğla-Bodrum ; Sel = Flood ; Taşkınlar = Floods ; Yağış etkinliği = Rainfall activity ; Yağış miktarı = Precipitation amount ; Yağışlar = Rainfall

Özet:
Türkiye; topografik yapısının yüksek ve engebeli oluşu, jeolojik yapı ve toprakların erozyona karşı hassasiyeti, yarı kurak iklim şartlarının karakteristik özelliklerine sahip olması, şiddetli sağanak yağışlar sebebiyle, sel felaketine oldukça hassas bir yapıda bulunmaktadır. Türkiye'deki coğrafi bölgelerimizde değişik zamanlarda pek çok kişinin çeşitli şekillerde zarar gördüğü birçok sel ve taşkın olaylarına rastlanmıştır. Seller sonucu meydana gelen maddi ve manevi kayıplar, uzun süreli ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel hasarları da beraberinde getirmektedir. Bu sebeple, sellerin zamanında ve doğru olarak tahmin edilmesi, bu gibi olumsuz sonuçların önlenmesinde ve daha etkili stratejilerin geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Akdeniz Havzası selleri, kısa sürede çok miktarda yağış oluşturan şiddetli sonbahar fırtınaları ile karakterize edilir. Muğla ilinin, Bodrum ilçesi, 23 Eylül 2015 ve 22-23 Ekim 2015 tarihlerinde aşırı yağışların olduğu bir dönem yaşamıştır. Bu, ilçede ani sel olayının meydana gelmesine neden olmuştur. Bu dönemde aşırı yağışlardan kaynaklı meydana gelen şehir selinin büyüklüğü, öncesinde iyi tahmin yapılamadığından ciddi hasarlar bırakmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde yer alan turizm için cazibe merkezlerden biri olan Bodrum ilçesi için, ani sele yol açan şiddetli yağış olaylarının analiz etmek, gerekli tedbirlerin alınabilmesinde doğru ve zamanında uyarılar verebilen ani sel tahmin modeli tasarlamak ve Bodrum ilçesi için yapılan bu çalışmanın Türkiye'nin ani sel riski taşıyan diğer şehirler için de uygulanabilirliğini gösteren bir tahmin modeli oluşturmaktır. Bu çalışmada model, akış değerleri için yüksek tahmin yapmıştır ve gereken sürenin artmasıyla performansta bir düşüş olduğu görülmüştür. Aynı zamanda, şehirde yaşayan insanları uyarmak için yeterli bir süre olarak düşünülen 2 saat, gereken süre için doğru sonuç vermiştir.

Abstract:
Turkey possesses an elevated and uneven topography, with geological structures relatively sensitive to erosion, and a semi-arid climate. Many parts of the country are therefore highly vulnerable to floods resulting from heavy precipitation. As such, the damage associated with floods is extensive in several regions of Turkey. Urban floods are the reason for several material as well as non-pecuniary losses such as long-term economic, social, cultural and environmental damages. Therefore the forecasting of such destructive events for the purpose of disaster preparedness and mitigation is of utmost importance. Mediterranean floods are usually characterised by intense autumn storm events generating high amounts of precipitation within a short period of time. Located in the Muğla province, the region of Bodrum suffered from extreme precipitation events on 22-23 September and 22-23 October 2015. The main cause of the flooding was the high rainfall intensity observed. The aim of this research is to analyse the extreme precipitation events building up to flash floods in the Aegean Region of Turkey; to design a flash flood forecasting system issuing timely and accurate flood warnings in order for operational measures to be put in action; and to provide some insight gained with this analysis for better flood management other regions of Turkey. In this study, it was observed that the model overestimated the runoff and that the model performance decreased with increasing lead times. However, the model could provide accurate results within lead times of 2 hours, which is considered sufficient time for local authorities to take emergency precautions and to warn the population.