Dış ticarette açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler ve rekabet gücünün canlı hayvan ve bitkisel ürünler piyasası açısından analizi: Türkiye ve Mersin ili uygulaması
An analysis of revealed comparative advantages and competitiveness in foreign trade in terms of live animal and vegetable products market: İmplementation in Turkey and Mersi̇n province
Yazar: ESRA MEŞTEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE MANAVKAT
Toros Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler = Revealed comparative advantages ; Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Canlı hayvan = Living animal ; Hayvansal ürünler = Animal products ; Mersin = Mersin ; Orta Doğu = Middle East ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Türkiye, sahip olduğu iklim koşulları doğrultusunda canlı hayvan ve bitkisel ürünler yetiştirmek için uygun potansiyele sahip bir ülke konumundadır. Özellikle bitkisel ürünler kategorisi, Türkiye dış ticaretinin önemli bir parçasıdır. Türkiye'nin yakın bölge komşusu ve dış ticaret ortaklığı olan Ortadoğu, Mersin içinde önemli ticari merkezlerden biridir. Bu nedenle çalışmanın ana ekseninde 12 Ortadoğu ülkesi ele alınmıştır. Çalışmada 2010 ve 2019 dönemi için Türkiye ve Mersin'in dünya ve Ortadoğu piyasası karşısında canlı hayvan (01-05 fasıl) ve bitkisel ürünler (06-14 fasıl) sektörlerindeki rekabet gücü belirlenmesinde Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Endeksi temel alınarak hesaplamalar yapılmıştır. Böylece çalışmada Türkiye ve Mersin'in dünya ve Ortadoğu piyasası karşısında canlı hayvan ve bitkisel ürünler kategorisinde avantajı ve dezavantajlı olduğu ürün/ürün grupları ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonucunda elde edilen endeks değerlerine göre; Türkiye'nin dünya piyasası karşısında değirmencilik ürünleri ve yenilebilir meyve ürünlerinde güçlü endeks değerleri aldığı, Mersin'in de yenilebilir sebze, yenilebilir meyve, değirmencilik ürünleri, lak; sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve örülmeye elverişli bitkisel ürün sektörlerinde güçlü endeks değerlerini aldığı belirlenmiştir. Endeks sonucunda Türkiye'nin Ortadoğu piyasasında güçlü olduğu ülke grupları; Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt'dir. Mersin'in seçili sektör alanında Ortadoğu piyasasında güçlü endeks değerleri; Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Ürdün ülkeleri karşıdan aldığı tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret, Türkiye, Mersin, Ortadoğu, RCA, Rekabet Gücü

Abstract:
In position with the favourable climatic conditions, Turkey has cultivated the potential of animal and vegetable production. The category of herbal products is of particular importance in Turkey's foreign trade. The Middle East, which is Turkey's close neighbor and foreign trade partnership, is also one of the important commercial centers for Mersin. Therefore, 12 countries in the Middle East are identified on the main axis of the research. In the research, calculations are made based on the Revealed Comparative Advantage Index in determining the competitiveness of Turkey and Mersin in the live animal (section 01-05) and vegetable products (section 06-14) sectors against the world and Middle East markets for the period of 2010 and 2019. Therefore, in the study, Turkey and Mersin have advantages and disadvantages product/product groups in the section of live animal and vegetable products against the world and Middle East markets have been revealed. According to the index values got as a result of the study; Turkey has strong index values against the world market in the products of the milling industry; malt; starches; inulin; wheat gluten and edible fruit and nuts; peel of citrus fruit or melons products, and Mersin also has strong index values in edible vegetables and certain roots and tubers, edible fruit and nuts; peel of citrus fruit or melons, edible fruit and nuts; peel of citrus fruit or melons, lac; gums, resins and other vegetable saps and extracts and vegetable plaiting materials; vegetable products not elsewhere specified or included. As a result of the index, the country groups in which Turkey is strong in the Middle East market; Iraq, United Arab Emirates, Saudi Arabia, Qatar and Kuwait. Mersin has received strong index values in the Middle East market. That the countries of Iraq, United Arab Emirates, Saudi Arabia, Qatar, Kuwait and Jordan.    
Keywords: Foreign Trade, Turkey, Mersin, Middle East, RCA, Competitiveness