Kemani Aydın Oran'ın TRT repertuvarında yer alan dügâh ve yegâh kararlı peşrev ve saz semailerinin makamsal analizi
Makamsal analysis of violinist Aydın Oran's dügâh and yegâh kararli peşrev and saz semais in TRT repertoire
Yazar: MEHMET DEMİRBİLEK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ PARMAKSIZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Türk Sanat Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu araştırmada, Türk Müziğinin son dönem icracılarından ve bestekârlarından olan Kemani Aydın Nafiz Oran'ın bestelemiş olduğu dügâh ve yegâh kararlı peşrev ve saz semai formundaki saz eserlerini tespit etmek ve makamsal açıdan analiz etmek amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan tarama modeli tekniğinden yararlanılmıştır. 
Yapılan araştırmada, Kemani Aydın Nafiz Oran'ın peşrev ve saz semai formundaki eserlerinin makamsal analizinin ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmadığı gözlemlenmiştir. Saz semai formunun kültürel önemi göz önüne alındığında, bu tür eserlerin makamsal analizinin yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır bu sebeple yapılan çalışmanın Kavramsal çerçevesi kısmında kemanın tarihi ve Türk müziği keman eğitimi ve saz semaisi formu hakkında bilgi verilmiştir. 
Aydın Nafiz Oran'ın dügâh ve yegâh kararlı saz semaileri ile Nişaburek peşrevi analiz edilmiş ve eserin makamlarının karar perdeleri dikkate alınarak sınıflandırılmıştır. Aydın Nafiz Oran'ın dügâh ve yegâh kararlı saz semailerinin 36 adet olduğu ve 33 farklı makamda bestelendiği sonucuna ulaşılmıştır. Saz semaisi formundaki eserlerden 24'ü Arel- Ezgi- Uzdilek, beş tanesi Töre- Karadeniz, yedi tanesi ise Nâsır Abdülbâkî Dede ekolüne göre incelenmiştir. Saz semailerinin tamamının kaynaklarda verilen makam tariflerine uygunluk gösterdiği tespit edilmiştir. Bestecinin yegâh ve dügâh kararlı peşrevleri araştırıldığında ise sadece nişaburek peşrevinin olduğu tespit edilmiştir. Bu eser Arel- Ezgi- Uzdilek ekolüne göre incelenmiş, eserin ilgili kaynakta verilen makam tanımına uygunluk gösterdiği anlaşılmıştır.

Abstract:
In this research, dügâh and yegâh determined pe music composed by Kemani Aydın Nafiz Oran, one of the last period performers and composers of Turkish Music, are examined.It is aimed to identify the instrumental works in the form ofPeşrev and saz semai and to analyze them in terms of mode. In the research, scanning model technique, which is one of the qualitative research methods, was used.
In the research conducted, Kemânî Aydın Nafiz Oran' speIt has been observed that no study has been done on the maqam analysis of his works in the forms of şrev and saz semai. Considering the cultural importance of the saz semai form, the necessity of performing a modal analysis of such works emerges. For this reason, in the Conceptual framework of the study, information is given about the history of the violin, Turkish music violin education and the saz semai form.
Aydın Nafiz Oran's dügâh and yegâh bilgi saz semais and Nişaburek peşrev were analyzed and classified by taking into account the decision pitches of the maqams of the work. It has been concluded that there are 36 pieces of Aydın Nafiz Oran's dügâh and yegâh saz semais and they were composed in 33 different modes. Of the works in saz semaisi form, 24 were examined according to the Arel-Ezgi-Uzdilek, five according to the Töre-Karadeniz school, and seven according to the Nâsır Abdülbâkî Dede school. It has been determined that all saz semais comply with the maqam descriptions given in the sources. When the composer's yegâh and dügâh Sabit peşrevs were researched, it was determined that he only had a nişaburek peşrev. This work was examined according to the Arel-Ezgi-Uzdilek school and it was understood that the work complies with the definition of maqam given in the relevant source.