Lipoid proteinosis hastalarında serbest amino asit profilinin incelenmesi
Investigation of free amino acid profile in lipoid proteinosis patients
Yazar: MEHMET EKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATAMAN GÖNEL
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Lipoidproteinozis = Lipoidproteinosis

Özet:
Urbach-Wiethe sendromu (UWS) veya lipoid proteinoz, genellikle dermatolojik, oftalmolojik, otolarengolojik ve nörolojik bulgular gösteren nadir bir otozomal resesif multisistem bozukluğudur. Hyalin materyalinin deri, mukoza ve çoklu iç organlara sızması ile karakterize multisistemik bir hastalıktır. 2002'de genomeidik bağlantı analizi kullanan LP, kromozom 1q21 üzerindeki bir lokasyonla eşleşti ve ECM1 genindeki patojen mutasyonlar tanımlandı, ama esas olarak gırtlak, cilt ve ilgili vücudun çeşitli dokularında eozinofilik hiyalin benzeri bir madde birikimi ile karakterizedir. Her ne kadar en çarpıcı sempton ses kısıklığı olsa da genellikle bebeklik döneminde veya erken çocuklukta görülen, moniliform bleroz denilen kapak lezyonlarının hastalık için patogonomik olduğu düşünülmektedir. Lipoid proteinoz, otozomal resesif paternde kalıtsal olan nadir bir genodermatozdur. Lipoid proteinozis hastalığı hakkında genetik mutasyonlara dair bazı veriler elde edilse de biyokimyasal metaboliti hakkında yeterince bilgi ve donanımına sahip değiliz. Genetik mutasyonlara bağlı olarak hangi metabolik yolakların kesintiye uğradığının bilinmesi hastalığın prognozu ve komplikasyonların yönetimi açısından faydalı olabilir. Son zamanlarda metabolitlerin tayini için yaygınlaşan LC/MS-MS cihazları gizli kalmış patolojik yolakların tespitinde yol gösterici olabilir. Metabolitlerin düzeyleri hücresel fonksiyonların işleyiş bilgilerini yansıtır ve bunun sonucu olarak genetik veya çevresel değişikliklere bağlı hücrenin veya dokunun fenotipini tanımlar. Kütle spektrometrik ölçüm metodları serbest ve aminoasit profilinin tespiti ve hastalıkların patogenezinde fikir elde etme yönünde katkılar sağlamıştır. Bu çalışma, LP hastalarında metabolomik ile aminoasit metabolik yolağının tespiti ve objektif biyokimyasal belirteçlerin belirlenmesinde yeni bir yöntem ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışma sonucunda elde edeceğimiz profil değişikliklerinin, hastalığa özgü bulgular ortaya çıkartacağını umut ediyoruz. Genel bir tarama gerçekleştirdiğimizde LP hastalarında serbest aminoasit profil ile ilgili herhangi bir çalışmanın yapılmadığını saptadık. Yapmayı planladığımız çalışmamız bu konuyla ilgili ilk çalışma özelliğindedir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlarla serbest aminoasit metabolik yollarının tanımlanmasıyla LP'nin patogenezinin netleştirilebileceği ve bu yollara müdahalelerle yeni tedavi protokollerinin araştırılabileceği tahmin edilebilir.


ANAHTAR KELİMELER: Lipoid proteinozis, amino asit, LC-MS/MS

Abstract:
Urbach-Wiethe syndrome (UWS) or lipoid proteinosis is a rare autosomal recessive multisystem disorder that usually presents with dermatological, ophthalmologic, otolaryngological and neurological findings. It is a multisystemic disease characterized by the penetration of hyaline material into the skin, mucous membranes and multiple internal organs. In 2002, LP using genomeidic linkage analysis matched a location on chromosome 1q21 and pathogen mutations in the ECM1 gene were identified, but mainly characterized by the accumulation of eosinophilic hyaline-like material in the larynx, skin and various tissues of the related body. Although the most striking symptom is hoarseness, valve lesions called moniliform blerosis, usually seen in infancy or early childhood, are thought to be pathognomonic for the disease. Lipoid proteinosis is a rare genodermatosis inherited in an autosomal recessive pattern. Although some data on genetic mutations about lipoid proteinosis disease have been obtained, we do not have enough information about the biochemical metabolite. Knowing which metabolic pathways are interrupted due to genetic mutations may be useful for disease prognosis and management of complications. LC / MS-MS devices, which have recently become widespread for the detection of metabolites, can be used as a guide for the detection of hidden pathological pathways. The levels of metabolites reflect the functioning information of cellular functions and consequently define the phenotype of the cell or tissue due to genetic or environmental changes. Mass spectrometric methods have contributed to the determination of free and amino acid profile and to gain insight into the pathogenesis of diseases. This study aimed to present a new method for the determination of metabolic pathway and aminoacid metabolic pathway and objective biochemical markers in LP patients. We hope that the profile changes that will be obtained as a result of the study will reveal disease-specific findings. When we performed a general screening, we found that no studies on free amino acid profile were performed in LP patients. The study we plan to do is the first study on this subject. With the results obtained in this study, it can be predicted that the pathogenesis of LP can be clarified by defining free amino acid metabolic pathways and new treatment protocols can be investigated by interventions to these pathways.

KEYWORDS: Lipoid proteinosis, amino acid, LC-MS/MS