Bülğatü'l-Muhtâc Li-Ma'rifeti Menâsiki'l-Hâcc isimli eserin tahkiki
The conceptual guidence of the pilgrim rituels for who need
Yazar: MOHAMAD HOURIA
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Ahmed el-Menini = Ahmad al-Manini ; Hac = Pilgrimage ; Menasik-i Hacc = Menasik-i Hacc ; Umre = Umre ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
Bu çalışmada; hicrî 12. yüzyıl (1172) âlimlerinden biri olan Suriyeli Şeyh Ahmed bin Alî el-Menînî Ebû'n-Necâh'ın "Bülğatü'l-Muhtâc Li-Menâsiki'l-Hâcc" isimli el yazması eseri incelenmiştir. El-Menînî bu eserinde; hac ve umre hükümlerini, ihram türlerini (ifrad, kıran, temettü), kaçınılması gereken yasakları özetlemiş, bunların yanı sıra Mekke'nin fazilet ve hükümlerini açıklamış, hac ve umre yapanların bilmesi gereken bazı sünnet duâlarına yer vermiştir. El-Menînî bu eserinde, Şeyh Abdurrahmân el-İmâdî'nin "El-Müstetâʿu min-ez-Zâd" isimli kitabına, Hanefî mezhebinde kabul görmüş kitaplara ve hadis kitaplarına itimat etmiştir. 
Çalışmada, müellifin (rahimehullâh) ilmî ve şahsî hayatı, kendisini takdir eden âlimler, hocaları, talebeleri, eserleri, bu el yazmasını yazma nedeni, el yazmasının kendisine isnâdı ve önemi hakkında detaylı bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca el yazması nüshaları karşılaştırılarak aralarındaki farklar zikredilmiş, belirtilen bazı hükümlerin, fakihlerin ve kitapların isimleri açıklanmış, ayet ve hadisler çıkarılmış, müellifin yöntem ve yaklaşımı açıklanmıştır. Mesela; müellif bazı meselelerde Şafiî, Hanefi ve Mâlikî mezhepleri arasında kıyaslamalar yapmış, bazı meselelerde es-Sâhibeyn'in ya da ibnü'l-Hümâm'ın sözlerini tercih etmiş, hadisleri bazen manası ile bazen de lafzen rivayet etmiş, bazen kaynaklara isnâd etmiş bazen de isnâd etmemiştir. El yazmasının 12. yüzyıla kadar uzanması, ayrıca hem müellifin hem de müellifi yetiştiren hocaların ilmî bilgisini düşündüğümüzde bu eserin oldukça tarihi bir öneme sahip olduğunu söyleyebiliriz.

Abstract:
This booklet  is based on a study and srutiny of a manuscript (the conceptual guidence of the needy for the rituals of the pilgrim) by Sheikh Ahmed bin Ali Al-Manini Abu Al-Najah. 
Al-Manini is a Syrian scholar of the twelfth century  of the Hegira... (d. 1172) He tells and summarizes in the booklet the judgments of pilgrim and  umra, and the types of ihram (ifrad, kıran, temettü) and the prohibitions to be avoided, in addition to an explanation of the virtue of Mecca and its judgements, and some of  the sunnah rememberances that the pilgrim and the mutemir must know, relying on the book "the possible provisions" ( el-musteta' mine'z-Zad) by Sheikh Abdul Rahman Al-Imadi, and other authentic books in the Hanafi school.
And hadith books, 
My thesis on studying the author (may God Almighty have mercy on him) summarizes  a detailed study (his scholarly and personal life and the praise of scholars on him, mentioning his sheikhs and students, explaining his books and the reason for authoring this manuscript, explaining the attribution of the manuscript to him and stating its importance, in addition to investigating through  comparing copies and mentioning the differences between them, and clarifying some rulings and names
And the mentioned books above, interpretation and interpolation of verses and hadiths, and explaining the author's approach, such as his comparison of the Shafi'i, Maliki and Hanafi schools of thought in some issues, and his preferences in some other issues for the sayings of the  companions of Prophet (sav) or Ibn al-Hamam, and his narration of the hadith in meaning sometimes and verbally at other times, with citation to sources sometimes and without citation at other times. The importance of the historical manuscript   stems from  its dating back to the twelfth century, in addition to the author's scientific status and the status of his sheikhs who studied at their hands.