Bolus veya sürekli infüzyon 5-fluorourasil uygulamasının arteriyel vazokonstrüksiyon üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of bolus and continued 5-fluorouracil infusion administration effects on arterial vasoconstruction
Yazar: HAYATİ CAN İSEN
Danışman: DOÇ. DR. MESUT ŞEKER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Flüorourasil = Fluorouracil ; Kalp = Heart ; Koroner vazospazm = Coronary vasospasm ; Toksisite = Toxicity ; Vazokonstriksiyon = Vasoconstriction ; Vazokonstriktör ajanlar = Vasoconstrictor agents

Özet:
5-FU ile ilişkili kardiyak toksisite nadir görülmekle birlikte hayati tehlike oluşturabilmektedir. Kardiyak toksisite patogenezi henüz tam olarak açıklanamamış olmakla beraber koroner vazospazm eskiden beri ana tetikleyici neden olarak kabul edilmektedir. Şimdiye kadar yapılan çalışmalar sürekli 5-FU uygulamasının, bolus 5-FU uygulamasına göre daha kardiyotoksik olduğunu düşündürmektedir ancak bolus 5-FU uygulaması ile sürekli infüzyon 5-FU uygulaması arasında, vazospazm sıklığı açısından fark olup olmadığını inceleyen bir çalışma yapılmamıştır.  Biz bu çalışmada, bolus 5-FU ve sürekli infüzyon 5-FU uygulaması arasında brakial arter çap değişimi açısından fark olup olmadığını araştırmayı amaçladık.
Çalışmamıza toplamda 65 hasta alınmış olup bu hastalardan 33'ü 5-FU bolus tedavi grubunu (Grup 1) kalan 32'si ise 5-FU infüzyon tedavi grubunu (Grup 2) oluşturmaktadır. Grup 1'de bulunan 31 hasta FEC diğer 2 hasta ise FUFA tedavisi alırken; Grup 2'de 4 hasta FOLFIRINOX, kalan 28 hasta ise FOLFOX (±Bevacizumab) tedavisi almıştır. Hastaların tedavi öncesi ve hemen sonrasında brakiyal arter çap ölçümleri aynı cihaz ile aynı radyolog tarafından yapılmış, tedavi öncesi serum kalsiyum, albümin ve hemoglobin değerlerine bakılarak ölçülen boy ve vücut ağırlıklarına göre kitle beden indeksleri hesaplanmıştır.     Hastaların tedavi öncesi ve sonrasında brakial arter çap ölçümleri açısından Grup 1 ve Grup 2 arasında anlamlı çap farkı saptanmamış, yaş ve cinsiyet dışında diğer değişkenlerle de çap değişimi arasında ilişki bulunamamıştır.  Brakial arter çap değişiminde, 50 yaş üstü hastalarda 50 yaş altı hastalara göre sınırda anlamlı  (p=0,056) ve erkek hastalarda kadın hastalara göre anlamlı (p=0,041) değişim saptanmıştır. Her ne kadar hasta alım kriterlerinde kardiyak hastalık öyküsü olan hastalar dışlanmış olsa da yaş artışının 5-FU'nun damar çapındaki daralmayı artırdığını düşünmekteyiz. Hasta sayısı arttığında eğer anlamlı bir farklılık saptanırsa, sürekli 5-FU verilmesiyle daha fazla kardiyotoksik etki olduğunu belirten çalışmaları, vazokonstrüksiyonu göstererek desteklemiş olacağız.

Anahtar Kelimeler: 5-fluorourasil, vazokonstrüksiyon, toksisite

Abstract:
5-FU related cardiotoxicity is an infrequent side effect which can also be life threatening. The precise pathogenesis of 5-FU associated cardiotoxicity has not been clearly elucidated yet. Coronary vasospasm has historically been accepted to be the main contributor to this clinical entity. There are some studies inferring that bolus 5-FU administiration is more cardiotoxic than continued 5-FU infusion however there is no study comparing bolus and continued 5-FU administrations on vasoconstriction. Therefore, our aim in this study is to compare brachial artery diameters before and after 5-FU administrations in bolus and continued infusion groups.
In our study, group 1 comprises of  33 patients receiving bolus 5-FU treatment and group 2 comprises of 32 patients receiving continued infusion 5-FU treatment. Breast cancer patients in group 1 receive FEC or FAC therapy, in group 2  patients with gastrointestinal system cancer receive FOLFOX ±monoclonal antibody (bevacizumab). Brachial artery diameter measurements performed immediately before and after the first 5-FU administration in both groups. For each patient serum albumin, calcium and haemoglobin levels checked and body mass index calculated according to height and weight measurements before the 5-FU administration. There is no statistically significant difference on brachial artery diameters between group 1 and 2 detected. Except gender and age, there is no variable in a relation with diameter difference revealed. Diameter difference is slightly significant detected in over 50 years old patients than under 50 years olds (p=0,056). It is also significant in male patients than females (p=0,041). Although patients with a history of cardiac disease are excluded, we believe that 5-FU's effect on vessel diameter changes by age. If the number of patients in the study is increased, significant differences can be detected. Fort his reason, we conclude there are more cardiotoxic effects due to vasoconstriction in 5-FU continued infusion administration.

Key Words: 5-fluorourasil, vasoconstruction, toxicity