İnfertilite tedavisi gören kadınların cinsel yaşam kalitesi, ilişkilerindeki mutluluk düzeyi ve etkileyen faktörler.
The sexual quality of life among women treated for infertility, their relationship happiness levels and i̇nfluencing factors.
Yazar: YELİZ ATAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cinsel birleşme = Coitus ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsellik = Sexuality ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Mutluluk = Happiness ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, infertilite nedeniyle tedavi alan kadınların cinsel yaşam kaliteleri, ilişkilerindeki mutluluk düzeyi ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı  nitelikte yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini, 2014-2015 yılları arasında belirlenen aylarda Anadolu Sağlık Merkezi hastanesine tüp bebek tedavisi için başvuran 639 hasta oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem belirlemesinde, evrenin belli olduğu durumlarda örneklem hesaplama formülü kullanılmış ve 187 hasta örnekleme dahil edilmiştir. 
        Araştırmanın örneklemini, Aralık 2014- Haziran 2015 tarihleri arasında, Kocaeli ilinde hizmet veren Anadolu Sağlık Merkezi hastanesi tüp bebek kliniğine başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden, evli olan, tüp bebek tedavisi için başvuran, okuma yazma bilen, herhangi bir zihinsel engeli olmayan, Türkçe konuşup yazan 187 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında kadınların tanımlayıcı özelliklerini içeren anket formu, Türkçe geçerliliği Turgut ve Gölbaşı tarafından 2010 yılında yapılmış  olan Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın (CYKÖ-K) ve Kışlak (2002) tarafından geçerlik ve güvenirliği yapılmış olan İlişkilerde Mutluluk Ölçeği (İMÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı- yüzdelik hesaplamaları, t testi ve tek yönlü varyans analizi, Scheffe testi ve  pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Çalışma kapsamında yer alan kadınların %48,1'inin 2-5 yıldır evli olduğu, %13,4'ünün çocuğu olduğu ve %34,8'inin daha önce gebe kaldığı belirlenmiştir. Kadınların %65,8'i 1 yıldır infertilite tedavisi gördüğünü, %46,5'i üç kez ve üzeri sayıda yardımcı üreme tekniği tedavisi uygulandığını ve %41,7'si infertilite nedeninin belli olmadığını ifade etmiştir. Araştırmaya katılan kadınların "cinsel yaşam kalitesi" düzeyi (89,736±9,898); "ilişkilerde mutluluk" düzeyi (37,604±2,752) olarak saptanmıştır. Kadınların, yaş grubu, mesleği, eşinin öğrenim durumu, eşinin mesleği, evlilik süresi, çocuğu olma durumu, daha önce gebe kalma durumu, infertilite tedavi süresi, uygulanan yardımcı üreme tekniği sayısı ve infertilite sorunun kime ait olduğu İle Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği (CYKÖ-K)  puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Kadınların, yaş grubu, mesleği, evlenme şekli, evlilik yaşı, evlilik süresi, çocuğu olma durumu, infertilite tedavi süresi ve infertilite sorunun kime ait olduğu İle İlişkilerde Mutluluk Ölçeği (İMÖ) puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği ile İlişkilerde Mutluluk ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05)
Sonuç olarak, infertil bireylerle çalışan hemşirelerin cinsel yaşam kalitesini etkileyen etmenleri yakından takip etmesi ve eşleri gereksinim duydukları alanlarda diğer sağlık disiplinlerine yönlendirmesi önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: İnfertilite, mutluluk, cinsellik, cinsel yaşam.

Abstract:
This study was performed as a descriptive study to determine the sexual quality of life, the relationship happiness levels and influencing factors among women being treated for infertility.
The universe of the research is comprised of 639 patients that applied to the Anadolu Health Center Hospital for in vitro fertilization treatment between 2014-2015. To determine the sample of the research, in conditions where the universe was certain the sample calculation formula was used, and 187 patients were included in the sample.
The sample of the study included 187 women that applied to the in vitro fertilization clinic of the Anadolu Health Center Hospital that operates in the city Kocaeli between December 2014 and June 2015 that agreed to participate in the study, were married, applied for in vitro fertilization treatment, knew how to read and write, had no mental disabilities and were literate in Turkish. To gather data, a survey form that included the descriptive characteristics of the women, the Sexual Quality of Life - Female (SQOL-F) questionnaire of which the Turkish validity study was performed by Turgut and Gölbaşı in 2010, and the Relationship Happiness Questionnaire (RHQ) of which the validity and reliability study was performed by Kışlak (2002) were used. Numbers and percentage calculations, the t-test and one-way variance analysis, the Scheffe test, and the Pearson's correlation analysis were used to evaluate the data.
It was identified that 48.1% of the women included in the study were married for 2-5 years, 13.4% had children, and 34.8% had been pregnant before. Among the women, 65.8% expressed that they were being treated for infertility for one year, 46.5% reported that three or more assisted reproductive techniques were applied, and 41.7% stated that the cause of their infertility was not established. The "sexual quality of life" among the women that participated in the research was determined as 89.736 ± 9.898 and the "relationship happiness levels" as 37.604 ± 2.752.There was a statistically significant difference between the age group, profession, spouse's education level, spouse's profession, duration of the marriage, having a child, having been pregnant before, the duration of infertility treatment, the number of assisted reproductive techniques applied, and who the infertility score belonged to and the average Sexual Quality of Life Questionnaire (SQOL - F) score (p < 0.05). A statistically significant difference was detected between the age group, profession, marriage type, age at marriage, duration of the marriage, having a child, duration of infertility treatment, and who the infertility problem belonged to and the average relationship happiness questionnaire (RHQ) score (p < 0.05). No statistically significant relationship was identified between the Sexual Quality of Life Questionnaire and the Relationship Happiness Questionnaire (RHQ) (p > 0.05). 
As a results of the study, it is recommended that nurses who work with infertile individuals closely monitor factors that influence the quality of sexual life and refer spouses to other health disciplines in accordance with their needs.

Keywords: Infertility, happiness, sexuality, sexual life.