Pankreas adenokarsinomlu hastalarda serum CA19-9 ve CEA düzeyleri ile tümörün lenfovasküler ve perinöral invazyonu arasındaki ilişki
The relation betweenserum CA19-9 and CEA levels with tumor lymphovascular and perineural invasion in pancreatic adenocarcinoma
Yazar: BİBİHANIM MEMMEDOVA
Danışman: PROF. DR. ARİF ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Pankreas duktal adenokarsinomunun rezeksiyon sonrası 5 yıllık yaşam % 10 oranındadır. Artan rezeksiyon oranlarına rağmen, yapılan rezeksiyonların yalnız %20`si küratif olabilmektedir. Rezeke edilen tümörün ayrıntılı histopatolojik değerlendirilmesi cerrahi işlemi ileri lenf nodu disseksiyonu ile genişletmeyi savunmada yardımcı olabilir. Bu amaçla kullanılan histopatolojik göstergeler arasında lenfovasküler ve perinöral invazyon bulunmaktadır. Aynı zamanda, hastalığın tanısında, prognoz belirlenmesinde ve tedaviye yanıtın öngörülmesinde tümör belirteçleri kullanılabilmektedir. Daha önceki çalışmalarda pankreas karsinomlarında CA19-9 ve CEA düzeyleri ile lokal rekürrens, uzak metastaz ve yaşam beklentisi arasındaki ilişki çalışılmış olmasına rağmen, bu belirteçlerle lenfovasküler ve perinöral invazyon arasındaki ilişki değerlendirilmemiştir. Bu çalışmanın amacı pankreas duktal adenokarsinomlarında CA 19-9 ve CEA düzeyleri ile lenfovasküler ve perinöral invazyon arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD'da Kasım 1989-Mart 2008 tarihleri arasında, tek ekip tarafından pankreas adenokarsinomu tanısıyla ameliyat edilen 47 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların demografik bulguları, ameliyat öncesinde elde edilen CA 19-9 ve CEA değerleri ile histopatolojik incelemede saptanan lenfovasküler ve perinöral invazyon değerlendirildi. Hastalardan 17'si kadın, 30'u erkekti. Hastaların yaş ortalaması 60 (29-85) olarak saptandı. Otuz iki hastada CA 19-9 değerleri, 23 hastada CEA düzeyi yüksek olarak bulundu. Hastaların 37'sinde (%78,7) lenfovasküler invazyon, 39'unda (%80,9) perinöral invazyon saptandı. Tümör belirteçlerinden CEA ve CA 19-9'u yüksek olan hastalar normal değerleri olan hastalarla karşılaştırıldığında perinöral ve lenfovasküler invazyon görülme sıklığı açısından her hangi fark olmadığı saptandı. Serum CA 19-9'un 200 U/ml'nin üzerindeki değerlerinde perinöral invazyon oranının belirgin olarak arttığı görüldü (p= 0.003). CEA için böyle bir değer bulunmamıştır. Serum CA19-9 değerinin 200 U/ml'nin üzerinde olması tümörün %100 perinöral invazyon yapmış olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, bu hastalardaki tümörün lokal ileri evre olduğu yönünde yorumlanabilir.Anahtar Kelimeler: Pankreas adenokarsinomu, CA19-9, CEA, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon.

Abstract:
The average 5-year survival rate following resection of a ductal adenocarsinoma of the pancreas is 10% , worldwide. Despite increasing resection rates, only about 20% can be operated on with curative intent. A differential histopathological analysis of the resected tumors may help to justify expanding the surgical procedure by extended lymph node dissection. The widely used histopathological findings are lymph-vessel and perineural invasion. And the widely used tumor markers for diagnosis, prognosis of patients with pancreatic carcinoma is CEA and CA19-9. The surgical records of the 47 patients with the diagnosis of pancreatic adenocarcinoma who were operated by a single unit at Hacettepe University General Surgery Department between November 1989 and March 2008 reviewed retrospectively. CA19-9 and CEA levels obtained preoperatively, histopathologicaly diagnosed lymphovascular and perineural invasion and demographic data were collected. The median age was 60 ( range 29-85 ), of these 47 patients 17 (36,2 %) were female and 30 (63,8 %) were male. Serum levels of CEA were high in 23 and CA19-9 were high in 32 patients. Lymphovascular invasion was detected in 37 (78,7% ) and perineural invasion was detected in 38 (80,9 %) patients. When the patients with high levels of CEA and CA 19-9 levels were compared with the normal leveled patients, there were no difference in between having lymphovascular and perineural invasion. When the patients with the high values of CA 19-9 were analyzed, perineural invasion rate was significantly higher in the group with values higher or equal to 200 U/ml ( p=0,003 ). Whereas no significant value for CEA was detected. The level of serum CA19-9 above 200 U/ml mean the perineural invasion in 100% of tumors. This findings can be interpretated as this tumor is locally advanced.Key Words: Ductal pancreatic adenocarcinoma, CA19-9, CEA, lymphovascular invasion, perineural invasion.