Üniversite öğrencilerinin denetim odağı ve bilgisayar laboratuvarına yönelik tutumlarının siberaylaklık davranışlarına etkisi
The effects of students? locus of control and attitudes towards computer laboratory on their cyberloafing behaviour
Yazar: SEVİL YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. HALİL YURDUGÜL
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin kendilerine verilen öğrenme görevleri yerine siber aylaklık etkinliklerine yönelme nedenlerini ortaya koymak, bununla birlikte siber aylaklık etkinlikleri ile denetim odağı ve bilgisayar laboratuvar ortamlarına yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca ortaya konan öğrenci profiline göre siber aylak olan öğrencilerin öğretim etkinliklerine katılımını sağlamaya dönük öneriler geliştirmektir. Araştırmada ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır.Araştırma grubunu %48'i kadın, %52'si erkek olmak üzere 215 lisans öğrencisi oluşturmuştur. Öğrencilerin siber aylaklık etkinlikleri ve siber aylaklık etkinliklerine başvurma nedenleri ölçme araçlarını cevaplayabilmeleri için bilgisayar laboratuvarında en az bir öğretim döneminde öğrenme yaşantısı geçirmiş olan her sınıf düzeyinden öğrenci seçilmiştir. Böylece öğrencilerin ölçme araçlarındaki sorulara bilgisayar laboratuvarlarındaki yaşantılarına göre cevap vermeleri sağlanmıştır.Çalışma üç aşamadan oluşmuştur. İlk aşamada Türkçe'ye uyarlanan ?Algılanan Siber Aylaklık Ölçeği? güncelleme çalışması yapılmıştır. Bu amaçla ölçeğe yeni maddeler ve var olan üç boyut dışında yeni bir boyut (arama) eklenmiş, geçerlik ve güvenirliği test edilmiştir. Ölçeğin ismi Siber Aylaklık Etkinlikleri Ölçeği? olarak değiştirilmiştir. İkinci aşamada öğrencilerin bilgisayar laboratuvar tutumlarını belirlemek amacıyla alan yazın incelenerek bir ölçme aracı oluşturulmuştur. Bu ölçme aracının geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Üçüncü aşamada ise 215 lisans öğrencisi üzerinden toplanan verilerle araştırma sorularının analizleri yapılmıştır.Siber aylaklık etkinlikleri ölçeği bireysel, sosyal, haber ve arama olmak üzere 4 boyuttan oluşmaktadır. Siber aylaklık etkinliklerinin sosyal boyut dışındaki her bir boyutunda cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Siber aylaklık etkinliklerinin arama ve haber boyutları sınıf düzeylerine göre anlamlı farklılık gösterirken, sosyal ve bireysel siber aylaklık etkinlikleri sınıf düzeylerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Ayrıca öğrencilerin siber aylaklık etkinlik düzeylerinin haber boyutunda internet kullanma becerisine göre anlamlı farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Fakat arama, sosyal ve bireysel siber aylaklık etkinlik boyutlarında anlamlı farklılık görülmemiştir.Bilgisayar laboratuvarına yönelik tutum ölçeği bilişsel ve duyuşsal olmak üzere iki boyuttan oluşmaktadır. Bilgisayar laboratuvarına yönelik tutumun bilişsel boyutu ile siber aylaklık etkinlik boyutlarından her biri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca bilgisayar laboratuvarına yönelik tutumun duyuşsal boyutu ile siber aylaklık etkinlik boyutlarından her biri (bireysel, arama, sosyal, haber) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.Denetim odağı da iç denetim ve dış denetim odağı olmak üzere iki boyutludur. İç denetim odağı ile siber aylaklık etkinlikleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuşken dış denetim odağı ile siber aylaklık etkinlikleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Dış denetim odağının alt boyutları olarak şans, kader, çabalamanın anlamsızlığı ve adil olmayan dünya inancı boyutları ile siber aylaklık etkinlik düzeyleri arasındaki bağıntı da tek tek irdelenmiş ve siber aylaklık etkinlikleri üzerinde şans ve kadere inanma dış denetim yapısının etkisi olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte bu çalışmada dış denetim yapısının, adil olmayan dünya inancı ve çabalamanın anlamsızlığı alt boyutlarının siber aylaklık etkinlikleri üzerinde pozitif yönde anlamlı bir ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aims of this research are to examine the reasons for students? tendency to the cyberloafing activities instead of their learning tasks engaging in , and to evaluate the relationships their between cyberloafing activities, locus of control and attitudes towards computer laboratory. Furthermore, the goal is to provide suggestions that would help students participate in learning activities according the presented student profile. Correlational research method was used in the study.The participants of the study consisted of 215 undergraduate students, 48% of whom were female, 52% of whom were male. In order for students to respond to the survey tool of cyberloafing activities and reasons of application for cyberloafing activities, students who were chosen from every class level that had learning experience at least for one term in a computer laboratory. Therefore, students responded to the questions in measurement tools according to their experiences in the computer laboratories.The study was composed of three phases. In the first phase, ?Perceived Cyberloafing Scale?, which has been adapted to Turkish, was updated. For this purpose, new items and a new dimension (search) were added to the scale in addition to the existing three-dimensions and its validity and reliability has been tested. Name of the scale was changed as ? Scale of Cyberloafing Activities?. In the second phase, literature was examined and a measurement tool was developed in order to determine the computer laboratory attitudes of the students. Validity and reliability study of this measurement tool was done. As for the third phase, analyses of the research questions were made with the data that was collected over 215 undergraduate students.Scale of cyberloafing activities were composed of 4 dimensions as individual, social, news and search. Significant difference was observed in every dimension of cyberloafing activities. While, search and news dimensions of cyberloafing activities have significant differences according to the class levels, social and individual cyberloafing activities don?t have significant differences according to the class levels. Also, it was revealed that cyberloafing activity levels of the students have significant difference in news dimension according the skill of using the internet. But, no significant difference was observed in search, social and individual cyberloafing activity dimensions.Attitude scale towards the computer laboratory was composed of two dimensions as cognitive and affective. Negative-oriented statistically significant relation was found out between cognitive dimension of the attitude towards the computer laboratory and each of cyberloafing activity dimensions. What is more, positive-oriented significant relation was found out between the affective dimension of the attitude towards the computer laboratory and each ( individual, search, social, news) of the cyberloafing activity dimensions.Locus of control is two-dimensional as internal locus of control and external locus of control. While a negative and significant relationship was found out between the internal locus of control and cyberloafing activities, a positive relation was found out between the external locus of control and cyberloafing activities. Correlation between belief in chance, meaninglessness of the effortfulness, belief in fate and belief in an unjust world as the sub dimensions of the external locus of control and cyberloafing activity levels were examined one by one. It was seen that there was no effect of the external locus of control structure of belief in chance and belief in fate on cyberloafing activities. Moreover, in this study, it was concluded that external locus of control structure, sub dimensions of belief in an unjust world and meaninglessness of the effortfulness had a positive and significant relation on the cyberloafing activities.