Primipar annelerde yenidoğan bakımına yönelik özyeterlilik algısı ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi
The perception of self-efficacy in neonatal care in primipara mothers and determination of knowledge levels.
Yazar: ÖZGE KETENCİ
Danışman: PROF. DR. AYŞE YASEMİN KARAGEYİM KARŞIDAĞ
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Gebelik = Pregnancy ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırma primipar annelerin temel yenidoğan bakımına yönelik özyeterlilik algısını ve bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel olarak yapılmıştır. Nisan - Mayıs 2018 tarihleri arasında, araştırmaya katılmayı kabul eden 100 gönüllü primipar anne araştırmaya alınmıştır. Verilerin elde edilmesinde genel özyeterlilik ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanmış bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 17.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) paket programında yapılmış ve sonuçlar için p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan annelerin %94'ü 18-35 yaş aralığında, %79'u ev hanımı ve %36'sı ortaokul mezunudur. Yüzde 86'sı isteyerek gebe kalmış ve %59'u normal spontan doğum yapmıştır. Annelerin %69'u yenidoğan bakımı hakkında bilgi aldığını, %60'ı bilgiyi sağlık personelinden aldığını belirtmiştir. Annelerin en çok; yenidoğan aşıları, banyosu, vücut ısısı ölçümü, pamukçuk ve sarılık gibi sorunlar ile anne sütü saklanması hakkında bilgi eksikliği olduğu bulunmuştur. Özyeterlilik toplam ölçek puanlarında ortalama 68,6, standart sapma 11,7, minimum 35,0, maksimum 85,0 bulunmuştur. Gebeliğin planlı olması yılmama algısını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırırken (B=0,115; %95 Güven Aralığı: 0,003 - 0,227 ve p=0,045); sezaryen ile doğum yapmak (B=-0,089; %95 Güven Aralığı: -0,168 – -0,010 ve p=0,028) yılmama algısını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaltmıştır. Araştırma sonucuna göre primipar annelerin sosyodemografik özellikleri ve yenidoğan bakımı hakkındaki bilgi düzeyleri, özyeterlilik algısında anlamlı bir fark yaratmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Primipar anne, yenidoğan bakımı, özyeterlilik algısı

Abstract:
This research aimed to determine the perception of self-efficacy and knowledge levels of primiparous mothers oriented to the neonatal care was made by descriptive cross-sectional. Between April and May 2018, 100 volunteer primiparous mothers who agreed to participate in the study were included in the study. The general self-efficacy scale and the information form prepared by the researcher were used to obtain the data. Data analysis have been performed by using IBM SPSS Statistics 17.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) package program and  p<0.05 was considered statistically significant for the results. %94 of the mothers participated in the study are 18-35 age range, %79 are housewives and %36 are middle school graduates. %86 of the participants were pregnant by intentionally and %59 of them gave normal spontaneous birth. %69 of the mothers stated that they received information about neonatal care, 60% stated that they received the information from the health personnel. It was found that mothers mostly lacked knowledge about neonatal vaccines, bath, body temperature measurement, thrush and jaundice, and storing breast milk. Self-efficacy was found on the total scale scores on an average 68.6, 11.7 standard deviation, 35.0 minimum, and 85.0 maximum. The planned pregnancy increased the perception of "Not to give up" significantly (B = 0.115; %95 Confidence Interval: 0.003 - 0.227 and p = 0.045); however Caesarean deliveries (B = -0,089; %95 Confidence Interval: -0,168 - -0,010 and p = 0.028) significantly decreased the perception of "Not to give up". According to the results of the study, the sociodemographic characteristics of the primitive mothers and their knowledge about neonatal care did not make a significant difference in their self-efficacy perception.
Key words: Primiparous mother, neonatal care, self-efficacy perception