Öğrencilerin velayetinin kullanımından kaynaklanan sorunlara ve bu sorunların çözümüne ilişkin okul yöneticileri ile rehber öğretmenlerin görüşleri
Opinions of school administrators and guidance teachers regarding the problems arising from the use of custody of students and the solution of these problems
Yazar: MEHMET YALÇIN KANMAZ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KARAMAN KEPENEKCİ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Velayet = Custody ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk velayeti = Child custody ; Çocuğun yüksek yararı = Best interest of the child

Özet:
Bu araştırma, velayet kullanımı nedeniyle okula yansıyan sorunlar ve bu sorunların çözümüne ilişkin okul yöneticileri ve rehber öğretmenlerin görüşlerini içermektedir. Araştırmanın amacı; yönetici ve rehber öğretmenlerin, öğrencilerin velayetinin ana ve baba tarafından kullanımından kaynaklanarak okula yansıyan sorunlara, bu sorunların nedenlerine ve çözümüne ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırma, nicel ve nitel veri çözümlemesinin birlikte yürütüldüğü karma yöntem araştırma desenlerinden yakınsayan paralel desen yöntemiyle yürütülmüştür.
Araştırmanın nicel bölümünün örneklemini, Ankara ilinin yedi ilçesinde kamu okullarında görev yapan 346 yönetici ve 323 rehber öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel kısmında ise 10 yönetici ve 10 rehber öğretmen yer almıştır. Araştırmanın nicel ve nitel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen anketler ve yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde anketlerdeki her maddeye ilişkin yüzde, frekans ve standart sapma değerleri hesaplanmış; görev türü, cinsiyet, yaş, kıdem, okul türü, ilçe değişkenleri ile katılımcıların görüşleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek için ki-kare testi gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin çözümlemesinde ise içerik çözümlemesi kullanılmıştır.
Araştırmada, çocukların çoğunlukla ana babaları tarafından fiziksel istismar ve ihmale maruz kaldığı belirlenmiştir. Okulda karşılaşılan sorunların başlıca nedenleri arasında ailenin eğitim ve gelir düzeyi düşüklüğü gelmektedir. Araştırmada yönetici ve rehber öğretmenlerin görüşleri ile görev türü, cinsiyet, yaş, kıdem, okul türü, ilçe değişkenleri arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Araştırmada velayetin kullanımında yaşanan sorunların çözülebilmesi için okul yöneticilerinin yetkilerine ilişkin düzenlemeler yapılmalı ve okullardaki rehber öğretmen sayıları artırılmalıdır. Ailelere çocuk gelişimi ve yetiştirme konusunda eğitimlerin verilmesi ve ailelerin sosyoekonomik düzeylerinin artırılması, velayetin kullanımında yaşanan sorunların azalmasını sağlayacaktır.

Abstract:
This research includes the opinions of school administrators and guidance teachers about the problems that are reflected in the school due to the use of custody and the solution of these problems. The aim of the research is to determine the opinions of the administrators and guidance teachers about the problems that are reflected in the school due to the use of custody, the causes of these problems and their solutions. The research was conducted with the parallel design method, which converges from the mixed method research designs in which quantitative and qualitative data analysis are carried out together. The sample of the quantitative part of the research consists of 346 administrators and 323 guidance teachers working in public schools in seven districts of Ankara. In the qualitative part of the study, 10 administrators and 10 guidance teachers were interviewed. Quantitative and qualitative data of the research were collected through questionnaires and semi-structured interview forms developed by the researcher.
In the analysis of the quantitative data, the percentage, frequency and standard deviation values for each item in the questionnaires were calculated; Chi-square test was conducted to determine whether there is a significant relationship between the variables of task type, gender, age, seniority, school type, district and the opinions of the participants. Content analysis was used in the analysis of qualitative data.
In the research, it was determined that children were mostly exposed to physical abuse and neglect by their parents. Among the main reasons for the problems are the low level of education and income of the family. In the research, it was observed that there was no significant difference between the opinions of the administrators and guidance teachers and the variables of task type, gender, age, seniority, school type, district, except for two items. In the research, it has been concluded that in order to solve the problems experienced in the use of custody, it is necessary to make arrangements regarding the authority of school administrators and to increase the number of guidance teachers in schools. In order to solve the problems experienced in the use of custody in the research, arrangements should be made regarding the authorities of school administrators and the number of guidance teachers in schools should be increased. Providing training to families on child development and raising and increasing the socioeconomic level of families will reduce the problems experienced in the use of custody.