Gebelik periyodu boyunca çinko verilen koyunlarda redükte glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA) ve nitrik oksit (NO) düzeylerinin araştırılması
Investigation of reduced glutathione (GSH), malondialdehyde (MDA) and nitric oxide (NO) levels in ewes received zinc during pregnancy
Yazar: ONUR ATAKİŞİ
Danışman: PROF. DR. AYLA ÖZCAN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Çalışmada gebelik periyodu boyunca koyunlara çinko verilmesinin antioksidan özellik gösteren redükte glutatyon (GSH), lipid peroksidasyon ürünlerinden biri olan malondialdehit (MDA) ve üreme fonksiyonlarının kontrolünde önemli bir rolünün olduğu belirtilen nitrik oksit (NO) düzeyleri ile kuzuların doğum ağırlıklarının nasıl etkileneceğini araştırmak amaçlandı
Çalışmada materyal olarak canlı ağırlık ortalaması 47,64  2,84 kg, 3 yaşında 20 adet koyun kullanıldı. Koyunlar deneme ve kontrol olmak üzere 10'arlı iki gruba ayrıldı. Deneme grubundaki koyunlara gebelik periyodu süresince (ortalama 150 gün) her gün 30 mg çinko oral yolla verildi. Gebe kalmadan önce bir kez ve gebelik süresince her ay kan numuneleri alındı. Numunelerde tam kan GSH düzeyleri ile plazma MDA ve NO konsantrasyonları spektrofotometrik olarak ölçüldü.
Gebelik süresince MDA düzeyleri artarken, GSH düzeyleri azaldı (p0,001). Gebeliğin ikinci ayından itibaren çinko verilen grupta MDA düzeyleri azalırken, GSH düzeyleri artış gösterdi (p0,01).  
Gebelikle birlikte artmaya başlayan NO değerinin gebeliğin 3. ayında en yüksek düzeyde olduğu saptandı. Çinko verilen grupta ise NO düzeylerinin gebeliğin 5. ayında kontrol grubuna göre düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). 
Deneme ve kontrol grubu gebelik öncesi dönemin MDA/GSH oranlarının gebelik dönemine göre düşük olduğu belirlendi (p<0,001). Gebelik dönemi MDA/GSH oranları karşılaştırıldığında ise deneme grubundaki değerlerin kontrole göre düşük olduğu saptandı (p<0,001). Ayrıca gebelik dönemi ortalama GSH ve MDA düzeyleri arasında negatif linear bir ilişki olduğu gözlendi (R2 = 0,4062, p<0,001).
Deneme ve kontrol grubundaki kuzuların doğum ağırlıkları sırasıyla 4,32  0,19; 3,34  0,29 kg olarak saptandı. Deneme grubundaki kuzu doğum ağırlıklarının daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). 
Sonuç olarak; ağız yoluyla verilen çinkonun gebelik döneminde değişen antioksidan sisteminin güçlenmesine yardımcı olabileceği ve yavruların doğum ağırlıklarında anlamlı artışlar sağlayarak verim özelliklerini attırabileceği kanısına varıldı.

Anahtar Sözcükler: Gebelik, Çinko, Redükte Glutatyon, Malondialdehit, Nitrik Oksit, Doğum Ağırlığı.

Abstract:
This study was aimed to investigate the effect of zinc given to ewes during pregnancy on reduced glutathione (GSH) a part of antioxidant system, malondialdehyde (MDA), nitric oxide (NO) known to have an important role in reproduction and birth weight of lambs.
The study involved 20 ewes aged up to 3 years and of 47.64 ± 2.84 kg body weight on average. Animals were divided into 2 equal groups of control (n = 10) and experiment (n =10). Ewes in treatment group received zinc orally at dose rate of 30 mg/day during pregnancy (150 days). Animals in two groups were blood sampled before pregnancy and monthly after pregnancy until lambing. Whole blood GSH, plasma MDA, and NO were spectrophotometrically determined.
While MDA levels during pregnancy significantly increased, GSH levels  decreased (p<0.001). Apart from the first month of pregnancy while MDA levels decreased and GSH  levels increased (p<0.01) in zinc-received group.
The NO value which increases during pregnancy reached the peak level at the third month of pregnancy. In the zinc-received group, the NO levels were found to be lower that that of control group at the fifth month of pregnancy (p<0.05).
MDA/GSH ratios of animals in both experiment and control groups prior to the pregnancy were lower than that of measured during pregnancy. In the comparison of MDA/GSH ratios during pregnancy between these two groups showed that the values in the control group were lower than that of experiment groups (p<0.001). A negative linear relation was observed between mean MDA and GSH levels during pregnancy (R2 = 0.4062, p<0.001).  
The birth weights of lambs in experiment and control groups were 4.32  0.19 and  3.34  0.29 kg, respectively. The birth weights of lambs in experiment groups were found to be higher than that of control groups (p<0.05). 
The results of this study conclude that oral administration of zinc may help to strengthen antioxidant system which changes during pregnancy and to increase productive characteristics of lambs by significantly increasing the birth weights of lambs. 

Key Words: Pregnancy, Zinc, Reducted Glutathion, Malondialdehyde, Nitric Oxide, Birth weight.