Tiyatro oyunculuğunda ses ve konuşma eğitimi: Deneysel bir yaklaşım
Voice and speech education in theatre acting: An experimental approach
Yazar: LEVENT SUNER
Danışman: PROF. DR. METİN AND
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Eğitim = Education ; Konuşma = Speech ; Oyunculuk = Acting ; Ses bilim = Phonology ; Ses eğitimi = Voice training ; Tiyatro = Theatre

Özet:
Ses, bir oyuncunun bir karakter yaratırken kullandığı önemli anlatım araçlarından bilidir. Bu nedenle de bir oyuncunun sesinin her türlü oyun kişisini yorumlayabilecek bir esneklikte olması gerekmektedir. Oysa ki, sesin birçok nedenden dolayı verimliliği azalmış, alam sınırlanmıştır. Bu çalışma ile oyuncunun bedensel ve zihinsel engellemeler sonucu bastırılmış sesini özgürleştirmesi, duygu ile bağlantı halinde olan sınırlanmayan bir ses elde etme yetisine ulaşmasının yöntemlerinin aktarılması amaçlanmış ve bunu nasıl konuşmaya dönüştürebileceği gösterilmiştir. Bu çalışma teorik ve uygulama olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, sesi sınırlayan engellerin neler olduğu, çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik dönemlerine göre anlatılmıştır. Bu bölüm içinde ayrıca ses ve konuşma eğitiminin evrelerini oluşturan beden bilinci ile gevşeme, nefes, ses ve konuşma, aynı başlıklar halinde ele alınmıştır. İlk bölümde, Konuşma başlığı altında yaklaşımın bilimsel tabanım oluşturan Türkiye Türkçesinin sesbilimi (fonetik)ve görevsel sesbilimi (fonoloji) üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümü ise bütünüyle uygulamaya yöneliktir ve tiyatro oyunculuğunda ses ve konuşma eğitiminin evreleri aşamalar halinde gösterilmiştir. Ekler bölümünde ise solunum kasları hakkında ayrıntılı bilgi sunulmuş, uygulama çalışmalarını gösteren fotoğraflara ve ses ve konuşma organlarının anatomik yapışım gösteren şemalara yer verilmiştir.

Abstract:
Voice is one of the important means of an actor/actress while creating a character. For that reason, the voice of an actor/actress should have the flexibility to interpret all kir, ils of characters. However, the efficiency of a voice has been lessened and limited in area due to many reasons. This research aims to free the actor's/actres' voice which had been repressed by physical and mental blockings, and to help liim/her to have an unlimited voice connected to emotions, and to show how to transform this skill into speech. This research consists of two main chapters: theoretical and practical. In the first cahpter, barriers that limit the voice have been described stage by stage: childhood, adolescence, and adulthood. This chapter also examines the relaxation of the body, breathing, voice and speech which are the basic phases of voice and speech education in theatre. Under the sub-heading of "Speech", Turkish phonetics and phonology have been anaylsed in detail. The second chapter is entirely about the practice. The stages of voice and speech education in theatre acting have been presented through some exercises. And finally the appendices include a detailed information on breathing muscles, photographs on the exercises described in chapter two, and the anatomical features of voice and speech organs.