Türkiye'de çevrim içi arkadaşlık servisi siteleri 
kullanıcılarında benlik sunumu
Self presentations of users of online dating service websites in Turkey
Yazar: ELİF SAKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKLEM TEKDEMİR YURTDAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Arkadaşlık = Friendship ; Benlik sunumu = Self-presentation ; Bilgisayar destekli iletişim = Computer aided communication ; Sosyal ağlar = Social networks ; Çevrimiçi iletişim = Online communication ; İnternet = Internet

Özet:
Çevrim içi arkadaşlık siteleri, kişilerin internet üzerinde profilleri
oluşturmasına imkan veren ve amaçları arkadaş veya romantik ilişki bulmak olan
kullanıcıları buluşturan servislerdir. Bu çalışma, çevrim içi arkadaşlık servisi
kullanıcılarının benlik sunumu kavramsallaştırmalarını ve pratiklerini ortaya koymak
amacıyla yapılmış betimsel bir araştırmadır. Benlik sunumu, kişilerin kendileri
hakkında bilgi aktarmak ve/veya kendileri hakkında bir imaj yaratmak için
sergiledikleri tüm davranışlardır. Bu amaçla, çevrim içi arkadaşlık sitelerinin
biçimsel özelliklerinin benlik sunumundaki rolü, çevrim içi arkadaşlık servisi
kullanan kişilerin benlik sunumlarını nasıl yaptıkları ve diğer kullanıcılara ilişkin
izlenimlerini nasıl edindikleri araştırmanın boyutları olarak belirlenmiştir.
Çalışma kümesi, Okcupid adlı çevrim içi arkadaşlık servisi aktif kullanıcısı
olan 69 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar, Demografik Bilgi Formu ve araştırmacı
tarafından oluşturulan Okcupid Kullanım Formu, açık uçlu ve çoktan seçmeli
sorulardan meydana gelen Çevrim İçi Arkadaşlık Sitesi Benlik Sunumu Anketini
gönüllülük esasıyla internet üzerinden doldurmuşlardır. Açık uçlu sorulardan elde
edilen niteliksel veriler tematik analize tabi tutulmuştur.
Çalışmanın sonuçlarına göre, Okcupid bireylerin benlik sunumu
gerçekleştirebildiği çevrim içi bir alandır. Katılımcılar Okcupid'in yapısal
özelliklerini değerlendirirken, en çok bilgi sağlama ve uyum gösterme işlevini göz
önünde bulundurmuşlardır. Okcupid kullanıcılarının istenilir ve ilgi çekici olmak
adına benlik sunumu gerçekleştirmelerindense kendilerini oldukları gibi yansıtmaya
daha fazla önem verdikleri çalışmanın bulguları arasındadır. Katılımcılar, Okcupid
üzerinde kendi benlik sunumlarını değerlendirebildikleri gibi diğer kullanıcılar 
hakkında da izlenim edinmektedirler. Bunun yanında, katılımcıların izlenim
oluşturma ve edinme süreçleri sadece profiller vasıtasıyla değil, mesajlaşmalar
sırasında da gerçekleşmektedir. Çalışmanın bulguları, bilgisayar aracılı iletişim ve
benlik sunumu teorileri çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Aracılı İletişim, Çevrim İçi Benlik Sunumu,
Çevrim İçi İzlenim Edinme, Çevrim İçi Arkadaşlık Servisleri.

Abstract:
Online dating is an internet service which allows users to create profiles on
the internet and provides opportunity to come in contact with other users whose aims
are also finding friends or romantic relationships. Present study is a descriptive
research which aims to investigate self-presentation conceptualizations and practices
of online dating service users. Self-presentation includes all behaviors and attempts
about conveying information about oneself and/or trying to create an image of
oneself to others. In this regard, the role of online dating services' structural features
on the self-presentation, the way that users present themselves and how they gain
impressions of others on online dating services were defined as the scope of this
research.
Participants consist of 69 people who are active users of an online dating
service, named Okcupid. The participants were anonymously selected through
internet based on voluntariness. They were given Demographic Information Form,
Okcupid Usage Form and Online Dating Service Self-Presentation Survey which is
composed of both open-ended and multiple choice questions. The last two forms
were generated by the researcher.
According to the results of the study, Okcupid is an online space in which
individuals are able to self-present. The most considered structural functions of
Okcupid for participants are providing information and matching system. Another
finding of the study is that participants want to be seen as attractive and interesting
although they mostly give credit to showing themselves as who they are. Besides,
participants can gain impressions of other users as well as evaluating their own selfpresentations
on Okcupid. Lastly, participants can form and develop impressions not
only from profiles but also during messaging to each other. Overall, findings of the 
study were discussed within the frame of computer mediated communication and self
presentation theories.

Keywords: Computer Mediated Communication, Online Self-Presentation,
Online Impression Development, Online Dating Services.