Okul öncesi döneminde görülen saldırgan davranışların ebeveyn öz-yeterlik algısına ve çocuğun mizaç özelliklerine göre incelenmesi
Examining the aggressive behaviors of preschool children in terms of parental self-efficacy and child's temperament
Yazar: SEMA KOYAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ERZİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ebeveynler = Parents ; Mizaç = Temperament ; Mizaç özellikleri =   ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Sosyal davranış = Social behavior ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi döneminde görülen saldırgan davranışların ebeveyn öz-yeterlik algısına ve çocuğun mizaç özelliklerine göre incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, kolayda örneklem kullanılarak, Türkiye'de herhangi bir özel anaokulunda okuyan 4-6 yaş arası toplamda 100 okul öncesi dönemi çocuklarının ebeveynleri ve öğretmenlerinin araştırmaya katılımı sağlanmıştır. Anneler, Demografik Bilgi Formu, Çocuklar için Kısa Mizaç Ölçeği, Ebeveyn Öz-Yeterlik Ölçeği ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeğini doldururken, öğretmenler Demografik Bilgi Formu, Okul Öncesi Sosyal Davranış Ölçeği'ni doldurmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, çocukların mizaç özellikleri ile okul öncesi sosyal davranış alt faktörlerinden fiziksel şiddet ve ilişkisel şiddet arasında orta ve yüksek düzeyde pozitif ve negatif yönlü ilişkilerin bulunduğu saptanmıştır. Ebeveyn öz-yeterliği ile fiziksel ve ilişkisel şiddet arasında ise yüksek düzeyde negatif yönlü ilişki saptanmıştır. Çocuk yetiştirme tutumu ile fiziksel ve ilişkisel şiddet arasındaki ilişkide ise yüksek düzeyde pozitif ve negatif yönlü ilişkilerin bulunduğu saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre, ebeveyn öz-yeterlik, mizaç ve çocuk yetiştirme tutumları, fiziksel şiddet faktörünü %77 açıklarken, aynı değişkenler ilişkisel şiddet faktörünü %79 açıklamıştır. Bunun yanında, annenin eğitim durumu ve annenin yaşının, çocuk yetiştirme tutumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Buna karşın, ebeveyn öz-yeterlik puanı çocuk sayısı bakımından anlamlı düzeyde farklılaşmamıştır. Araştırma sonuçları, okul öncesi dönemi çocuklarının saldırgan davranışlarını anlamada etken faktörlerin anlaşılması adına önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Ebeveyn Öz-Yeterliği, Çocuk Yetiştirme Tutumu, Okul Öncesi Sosyal Davranış

Abstract:
This study aims to examine aggressive behaviors seen in preschool period in terms of parental self-efficacy, temperament characteristics of the child and parental attitudes. Using convenience sample, total 100 data of kindergarten children aged 4-6 who were in private schools across different provinces of Turkey included in this study. While mothers filled demographic information form, Brief Temperament Scale for Children, Parental Self Efficacy Scale and Child Rearing Attitudes Scale. Teachers filled demographic information form and Preschool Social Behavior Scale. In terms of demographic variables, the perception of parental self-efficacy and the total number of children in the family and the differentiation levels of child-rearing attitudes and age / education status of the mother were examined and the relationship between the variables examined was evaluated. According to the findings of the study, it was found that there are moderate and high positive and negative relationships between the temperament characteristics of children and physical violence and relational violence, which are sub-factors of preschool social behavior. A high level of negative relationship was found between parental self-efficacy, physical and relational violence. High levels of positive and negative relationships were found in the relationship between child rearing attitudes, physical and relational violence. According to the results of the regression analysis, parental self-efficacy, temperament and parental attitudes were explained the physical violence factor as 77%. These variables also explained the relational factor as 79%. In addition, a significant differences were found according to mother's education level and the mother's age in terms of child-rearing attitudes. On the other hand, no significant difference was found in the dimension of parental self-efficacy according to the number of children. The results of the research make important contributions to understanding the effective factors in understanding the aggressive behaviors of preschool children.

Keywords: Parental Self-Efficacy, Child Rearing Attitudes, Preschool Social Behavior