COVİD 19 sürecinde evden dışarıya çıkamayan çocukların psikolojik durumunun ve ağız sağlığının değerlendirilmesi
Evaluation of the psychological status and oralhealth of the children who cannot stay out of thehome during COVID 19
Yazar: MERAL MİMAROĞLU KAZAN
Danışman: PROF. DR. BUĞRA ÖZEN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; COVID 19 = COVID 19 ; Diş çürükleri = Dental caries ; Ekran bağımlılığı = Screen addiction ; Ekran kullanımı = Screen use ; Ekran maruziyeti = Screen exposure ; Karantina = Quarantine ; Psikolojik durum = Psychological status

Özet:
Amaç: Covid-19 virüsü nedeniyle ülkemizde evde uzun süreli bulunan ve dışarı çıkamayan
çocuklarda durumun psikolojik etkisi ve buna bağlı ağız sağlığındaki değişiklileri
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Altınbaş Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği
Anabilim Dalı'na 2020-2021 yılları arasında tedavi gereksinimiyle başvuran yaşları 2-14
arasında değişen 109 çocuğun velisine klinik ortamında ve 332 çocuğun velisine de online form
aracılığıyla anket yapılmıştır. Çalışmaya dahil olma kriterleri Türkiye'de yaşıyor olmaları ve
çalışmaya katılmak için gönüllü olmalarıdır.
Bulgular: Ebeveynlerin %84.1'i Covid-19 sonrası çocuğun bilgisayar, telefon, ipad başında
geçirdiği sürenin arttığını söylemiştir. Ebeveynlerin %53.6'sı Covid-19 sonrası çocuğun
sağlıksız atıştırmalık tüketim sıklığında artış olduğunu, %18.6'sı ise Covid-19 sürecinden sonra
diş fırçalama sıklığında değişiklik olduğunu söylemiştir. Çocukların %35'inde Covid-19 öncesi

vii

diş çürükleri veya diş ağrısı mevcut olduğu saptanmıştır Covid-19 öncesi diş çürüğü veya diş
ağrısı olmayan 281 çocuğun %11'inde sonrasında diş çürüğü veya diş ağrısı başlamıştır.
Çocukların %33.9'u Covid-19 sürecinde diş hekimine başvurmuştur. Başvuran 149 çocuğun
%84.6'sının tedavileri yapılmıştır. Başvurmayan 291 çocuğun %34'ünün başvurmama sebebi
virüsün bulaşma riski korkusundan dolayı, %0.3'ünün açık diş hekimi bulamama, %2.7'sinin
diş hekiminin acil tedavi dışında işlem yapmaması, %2.4'ünün çocuğun diş hekimine gitmek
istememesi ve %60.5'inin diğer sebepler olarak belirlenmiştir.
Covid öncesine göre covid sonrası bilgisayar başında geçirilen sürede görülen değişim
istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (p:0.000; p<0.05). Covid öncesi ekran başında günde 2
saatten fazla kalma oranı %2.7 iken, covid sonrası bu oran %64.5'e artmıştır.
Covid öncesine göre covid sonrası çocuğun uyku saatlerinde görülen değişim istatistiksel olarak
anlamlı bulunmuştur (p:0.000; p<0.05). Covid öncesi gece 22.00-24.00 arası uyuma oranı
%36.6 iken, covid sonrası bu oran %66.6'ya yükseldiği belirlenmiştir.
Sonuç: Covid-19 geçiren çocuklarda stresin artmasına bağlı olarak diş sıkmanın arttığı sonucuna
varılmıştır. Tamamen ev karantinası sürecinde çocukların ekran başında geçirdiği sürede mavi
ekrana maruz kalmasıyla beraber uyku düzenleri değişmiş ve daha geç uykuya daldıkları
belirlenmiştir. Çalışmamızın sonuçlarına göre Covid-19 pandemisinde çocukların evde
geçirdiği sürenin artmasına bağlı olarak ekran başında geçirdikleri süre, gün içerisinde
tükettikleri sağlıksız atıştırmalık miktarı ve buna bağlı olarak diş ağrısının arttığı ve bu dönemde
çocukların değişen alışkanlıklarının ağız sağlığı açısından olumsuz sonuçları olduğu
belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ev karantinası, Uyku düzeni, Sağlıksız atıştırmalık, Ekran süresi

Abstract:
Purpose: It is aimed to evaluate the psychological effect of the situation and the related changes

in oral health in children who are at home for a long time and cannot go out due to the Covid-
19 virus.

Materials and Methods: A questionnaire was administered to the parents of 109 children aged
2-14 years who applied to Altınbaş University Faculty of Dentistry, Department of Pediatric
Dentistry between the years 2020-2021, in the clinical setting, and to the parents of 332 children
through an online form. The criteria for inclusion in the study were living in Turkey and
volunteering to participate in the study.
Results: 84.1% of the parents said that the time spent by the child at the computer, phone and
ipad increased after Covid-19. 53.6% of the parents said that the frequency of consumption of
junk food increased after Covid-19, and 18.6% said that there was a change in the frequency of
tooth brushing after the Covid-19 process. It was determined that 35% of the children had tooth
decay or toothache before Covid-19.

ix

33.9% of the children applied to the dentist during the Covid-19 process. 84.6% of the 149
children who applied were treated. Of the 291 children who did not apply, 34% did not apply
due to the fear of the risk of transmission of the virus, 0.3% could not find an open dentist, 2.7%
did not do anything other than emergency treatment, 2.4% did not want to go to the dentist, and
60.5% did not apply. identified as other causes.
The change in the time spent in front of the computer after covid compared to pre-Covid was
statistically significant (p:0.000; p<0.05). While the rate of staying on the screen for more than
2 hours a day before covid was 2.7%, this rate increased to 64.5% after covid.
The change in the sleep hours of the child after covid compared to pre-Covid was statistically
significant (p:0.000; p<0.05). While the sleep rate between 22.00-24.00 at night before Covid
was 36.6%, it was determined that this rate increased to 66.6% after covid.
Conclusion: It has been concluded that teeth clenching increases due to the increase in stress in
children with Covid-19. During the period of complete home quarantine, children were exposed
to blue screens during the time they spent in front of the screen, and their sleep patterns changed
and it was determined that they fell asleep later.According to the results of our study, it has been
determined that due to the increase in the time spent by children at home in the Covid-19
pandemic, the time they spend in front of the screen, the amount of junk food they consume
during the day, and accordingly the toothache, and the changing habits of children in this period
have negative consequences for oral health.
Keywords: Home Quarantine, Sleep Patterns, Junk Food, Screen Time