Almanya'nın nükleer enerjiden yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş sürecinin toplumsal, çevresel ve ekonomik dinamikleri
The social, environmental and economical dynamics of Germany energy transition from nuclear energy to renewable energy sources
Yazar: SİBEL AYNAOĞLU
Danışman: PROF. DR. FERYAL TURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Almanya = Germany ; Enerji dönüşümü = Energy transition ; Nükleer enerji = Nuclear energy ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Çevre = Environment ; Çevre sorunları = Environmental problems ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Bu çalışma, Almanya'nın 2011 Fukuşima nükleer faciasının ardından aldığı meclis kararıyla nükleer enerjiden yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş sürecinin toplumsal, çevresel ve ekonomik dinamiklerini anlamayı, bu süreçte karşılaşılan kolaylık ve güçlükleri, uyum ve zıtlıkları açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel problemi, Almanya'nın nükleer santrallerini tümüyle kapatarak yenilenebilir ve temiz enerjilere geçme kararını almasının ardından bu politikayı günlük hayata nasıl geçirdiği, işleyişi nasıl yönettiği sorusudur. Çalışmada, Almanya'nın enerji dönüşümü "Energiewende" kararını almasından önceki dönemde dünyadaki nükleer enerji kaynaklarına dönük toplumsal, bilimsel ve akademik görüş ve eğilimlere, tarihçesi kapsamında yer verilmiştir. Bu çalışma, Almanya'nın enerji dönüşümünün ulusal ve küresel yansımalarını, paydaşların perspektifi ile analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Saha çalışması Almanya Berlin'de, farklı meslek gruplarından çevreci kişiler ve yenilenebilir enerjilerle ilgili, çevreci iki sivil toplum kuruluşu yöneticisi ile gerçekleştirilmiş, nitel araştırma tekniği olan derinlemesine mülakat kullanılmıştır. Aynı zamanda araştırma kapsamındaki temaların Alman medyası, enerji şirketleri ve Alman resmi kurumlarında nasıl yansımalar bulduğuna dair hermeneutik bir söylem analizi yapılmıştır. Çalışma kapsamındaki verilere Türkçe, İngilizce ve Almanca literatür taramasıyla birlikte ilgili kurum ve kişilerle yapılan derinlemesine mülakat yoluyla ulaşılmıştır.

Anahtar sözcükler: Yenilenebilir enerji, Temiz enerji, Almanya, Nükleer enerji, Enerji dönüşümü, Çevre, Çevresel sorunlar, İklim değişimi, Nükleer enerjiden çıkış.

Abstract:
This study aims to understand the social, environmental and economical dynamics of Germany's decision of nuclear phase-out and transition into renewable energy sources after 2011's Fukushima catastrophe. It aims to explain the convenience and challenges, consensus and conflicts that have come up in this policy process. The main problem of the research is the question of how Germany carried out the new energy policy and managed the process after deciding to shut down all nuclear power plants and switching to renewable, clean energy sources. In the study, social, scientific and academic opinions, tendencies and historical background of nuclear energy in the World before Germany has made the decision of Energiewende are covered. This study wants to analyse the national and global reflections of German Energiewende with the perspectives of key stakeholders.
The field study was conducted in Berlin, Germany with environmentalist people from different professions and two environmentalist non-governmental organizations, and in-depth interview as a technique of qualitative research has been applied. A hermeneutic discourse analysis on how the subjects within the scope of the research were reflected in the German media, energy companies and German official institutions was also conducted. The data within the scope of this study were gathered by literature review in the Turkish, English and German languages together with in-depth interviews with some people and the representatives of related institutions.

Key words: Renewable energy, Clean energy, Germany, Nuclear energy, Energiewende – Energy transition, Environment, Environmental problems, Climate change, Nuclear phase out.