İmam hatip ortaokulu din kültürü ve ahlak bilgisi  öğretmenlerinin özel alan yeterlikleri
Special field competencies of religious culture and ethics course teachers at imam hatip secondary schools
Yazar: İBRAHİM ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ ÖZTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; İmam hatip ortaokulları = Religious Vocational secondary school

Özet:
Bu araştırmada, "İmam Hatip Ortaokulunda görev yapan din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin özel alan yeterliklerine ilişkin görüşleri, önemlilik ve yeterlik düzeyleri nedir?" problem cümlesinden yola çıkılarak,  öğretmenlerin özel alan yeterliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen "Özel Alan Yeterlikleri" 20 farklı üniversiteden 50 uzmanın da görüşü alınarak, 5'li likert tipi anket formuna dönüştürülmüştür. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Nicel boyutta; " İmam Hatip Ortaokulu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlikleri Anketi" uygulanmıştır. Anket formları 2015 yılı Haziran, Eylül ve Ekim aylarında seminer dönemlerinde uygulanmıştır. Elde edilen anket verileri istatistik analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir.
Araştırmanın evrenini, Türkiye'de İmam Hatip Ortaokullarında görev yapan din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenleri, örneklemini ise, Türkiye'de Kütahya, Uşak, Balıkesir, Eskişehir, Manisa ve Afyonkarahisar illerinde bulunan 78 İmam Hatip Ortaokulunda görev yapan 355 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem grubunun %95'lik güvenirlik seviyesi ile evreni yansıtacağı değerlendirilmektedir.
İstatistiksel analiz aşamasında anket maddelerine katılım düzeyi ile ilgili olarak ağırlıklandırılmış ortalama değerleri tespit edilmiş, Cramer V değeri, Mann Whitney-U testi,  Kruskal Wallis-H testleri kullanılmıştır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmada, anket formu verileri üzerine değerlendirmeler yapılmış, sonuç ve öneri kısmıyla da tamamlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, İmam Hatip Ortaokulunda görev yapan din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin, özel alan yeterlik maddelerini yüksek düzeyde önemli gördükleri ve bu yeterlik maddelerine göre kendilerini yeterli hissettikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İmam Hatip Ortaokulu, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni, Öğretmen Yeterlikleri, Özel Alan Yeterlikleri, Din Eğitimi.

Abstract:
In this research it was aimed to determine teacher's special field competencies by way of the research problem "what are the opinions, importance and proficiency levels of teachers, who work at Imam-Hatip Secondary Schools, about their special field competencies?" In the research, the "Special Field Competencies" determined by the Ministry of National Education were converted into a 5-point likert type questionnaire with the opinions of 50 experts from 20 different universities. Quantitative research methods were used in the research. In the quantitative dimension; "Special Field Competencies of Teachers of Religion and Morals at Imam Hatip Secondary Schools Questionnaire" was applied. Research forms were implemented during seminar periods in June, September and October, 2015. The obtained data of the questionnaires were analyzed by statistical program.
The population group of the research are the religion and morals teachers who work at İmam-Hatip Secondary Schools in Turkey and the sample group are the 355 teachers working in 78 İmam-Hatip Secondary Schools located in Kütahya, Uşak, Balıkesir, Eskişehir, Manisa and Afyonkarahisar in Turkey. The sample group is considered to reflect the population with a 95% reliability level.
In the statistical analysis phase, the weighted mean values of participation level to the questionnaire items were determined, statistical tests such as Cramer V value, Mann Whitney-U test and Kruskal Wallis-H test were used. This study consists of three parts. In the study, evaluations were made on the data of the questionnaire and interview form and completed with the conclusion and suggestions part. As a result of the research, it was determined that the teachers of religion and morals who work at Imam Hatip Secondary Schools see the Special Field Competency components as important at a high level and that they felt competent in terms of these competency components.

Keywords: İmam Hatip Secondary School, Religious Culture And Ethics Course Teacher, Teacher Competencies, Special Field Competencies, Religious Education.