Kardiyo tenis egzersizlerinin sedanter kadınların lipit metabolizmasına etkisi
"effects of cardio tennis exercises on lipid metabolisim of sedentary women"
Yazar: ŞENİZ KARAGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALPARSLAN ÜNVEREN
Dumlupınar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Ghrelin = Ghrelin ; Kadınlar = Women ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Leptin = Leptin ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tenis = Tennis

Özet:
Farklı egzersiz uygulamalarının vücut bileşenleri, serum lipitleri, leptin ve ghrelin hormonlarına etkileri de farklıdır. Yapılan bu çalışmada ise; farklı bir ergzersiz türü olan kardiyo tenis egzersizlerinin orta yaş sedanter kadınların lipit metabolizmasına etkilerini incelemek amaçlandı. Bu doğrultuda; kardiyo tenis egzersizlerine bağlı olarak; orta yaş sedanter kadınların vücut bileşenleri, total kolestrol, triglesirid, LDL-kolesterol, HDL-kolesterol, leptin ve ghrelin hormon düzeylerindeki değişimler incelendi. 
Araştırmanın örneklem grubunu yaş ortalamaları 44.40±3.89 yıl ve boy ortalamaları 162.4±4.63 cm olan 30 sedanter kadın oluşturdu. Egzersizlerin şiddeti, kalp atım hızı rezervinin (HRR) %40-70 olarak karvonen metoduyla belirlendi. Egzersizlerin yoğunlukları Polar M 400 GPRS nabız monitörleriyle takip edildi. Egzersizler 10 dakika ısınma, 40 dakika kardiyo tenis egzersizleri ve 10 dakika soğuma şeklinde 10 hafta boyunca haftada 3 gün yaptırıldı. Egzersiz gurubu deneklerin program öncesi, program ortası (5.hafta) ve sonrasında (10.hafta)  TANİTA BC-418 USA marka biyoelektrik empedans analizatörü ile vücut bileşenlerinin analizleri yapıldı ve lipit metabolizmasını belirlemek için kan örnekleri alındı. Tüm ölçümler ve kan örnekleri sabah saatlerinde 8- 10 saatlik açlık sonrası alındı.
 Çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesi ve tabloların oluşturulması amacıyla SPSS (Statistical Package for Social Sciences) istatiksel paket programı kullanıldı. Verilerin normallilik testi shapiro-wilks testiyle belirlendikten sonra normal dağılım gösteren veriler için tekrarlanan ölçümlerde varyans analizi uygulandı. Normal dağılım göstermeyen veriler içinse Friedman testiyle veriler analiz edildi.
Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda; çalışmaya katılan sedanter kadınların HDL kolestrol'ünde 10 hafta sonra istatistiksel olarak anlamlı artış olduğu belirlendi (p<0,05). Total kolestrol, triglesirid, LDL-kolesterol parametrelerinde ise azalmalar olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı. Ayrıca sedanter kadınların 10 haftalık egzersiz sonrası kan leptin ve ghrelin hormon düzeylerinde de istatistikî olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edildi (p>0.05). Sedanter kadınların vücut bileşenlerindeki değişimler incelendiğinde egzersiz sonrası vücut ağırlığı,  vücut kitle indeksi, vücut yağ yüzdesi, vücut yağ ağırlığı, kalça ve bel çevresi ve istirahat nabız hızında, istatistiksel olarak düşüş olduğu belirlendi (p<0,01). Vücut kas ağırlığında, vücut su ağırlığında, bel/kalça oranında ve bazal metabolik hızda ise istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı saptandı (p>0.05).
Sonuç olarak; düzenli yapılan kardiyo tenis egzersizlerinin sedanter kadınların vücut bileşenleri üzerine olumlu etkisini olduğu, ancak lipid metabolizması parametrelerinden sadece HDL-kolesterol'ü artırdığı saptanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Egzersiz, Kadın, Lipit Metabolizması, Leptin, Ghrelin

Abstract:
Different training practices have different effects on body components and serum lipids, leptin, ghrelin hormones. This study aims to investigate the effects of cardio tennis exercises, which is a different kind of training, on lipid metabolisms of sedentary middle aged women. For this aim, the effects of chronic cardio tennis exercises on the levels of total cholesterol, triglisirid, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, leptin, ghrelin hormone levels of middle aged sedentary women and the changes in body component changes have been studied.   
The sampling group of the study consists of 30 sedentary women aged 44.40 ± 3.89 years with an average height of 162.4 ± 4.63 cm. The volume of exercises has been defined at %40-70 heart rate reserve (HRR) by karvonen method.  The density of exercises has been tracked with Polar M 400 GPRS pulse monitor. Cardio tennis exercises have been applied 3 days a week for 10 weeks with a 10 minutes warm-up, 40 minutes cardio tennis exercises and 10 minutes cooling down. Body components of the exercise group participants have been analyzed before (baseline), in the middle (5.week) and after (10. week) the program with TANITA BC-418 USA brand bioelectric impedance analyzer and blood samples have been taken in order to define lipid metabolisms. All the measurements and bloodletting have been done in morning hours after a 8-10 hour hungriness.
SPSS (Statistical Package for Social Sciences) statistical package program has been used for the evaluation of the data obtained from the study and for forming the tables. After defining the normality of the data with Shapiro-Wilks test, variance analysis has been used for the repeated measurements for the data that showed normal distribution. Friedman test has been used for the data that did not show normal distribution.
According to the findings of the study, a meaningful difference has been for HDL cholesterol levels of sedentary women (p<0.05). No statistical meaningful difference has been found in terms of total cholesterol, triglesirid, LDL-cholesterol parameters although some positive decreases have been found.  No statistically meaningful difference has been found in terms of leptin and ghrelin hormone levels of sedentary middle aged women after ten weeks exercise (p>0.05). When the changes in body components of sedentary middle aged women have been investigated, a meaningful decrease has been found in the body mass index, body fat percentage, body fat weight, hip and waist circumference and resting pulse rate (p<0,01). No statistically meaningful difference has been found for body muscle weight, body water weight and basic metabolic speed (p>0.05).
As a result, it has been observed that regular cardio tennis exercises have a positive effect on the body components of sedentary women but only increase HDL-cholesterol in lipid metabolism parameters.

Key Words: Exercise, Woman, Lipid Metabolism, Leptin, Ghrelin