2018 yılında güncellenen 6. sınıf fen bilimleri öğretim programı ve uygulamaları hakkındaki öğretmen görüşleri
Teacher opinions about the 6th grade science curriculum revised in 2018
Yazar: BETİNA GÜRDAL
Danışman: DOÇ. DR. SEVAL EMİNOĞLU KÜÇÜKTEPE
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokullar = Secondary schools ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı 2018 yılında güncellenen 6. sınıf fen bilimleri öğretim programının kazanım, içerik, öğrenme öğretme süreçleri ve ölçme değerlendirme ögelerini öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Araştırmada karma modelden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde görev yapan fen bilimleri öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir durum örneklemesine göre seçilmiş 156 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nitel verilerin toplanmasında Kuvvetliışık Bilaloğlu (2013) tarafından geliştirilen anketten, nitel verilerin toplanmasında ise anketin devamında bulunan standartlaştırılmış açık uçlu görüşme formundan yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizinde İlişkisiz Gruplar t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Standartlaştırılmış açık uçlu görüşme sorularıyla toplanan nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır.
Araştırma bulgularında öğretmen görüşlerinin fen bilimleri öğretim programı kazanım boyutunda, eğitim durumu, mesleki kıdem ve okutulan sınıf mevcudu değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Bu farklılaşmanın eğitim durumu değişkeninde lisans mezunu öğretmenler lehine, mesleki kıdem değişkeninde 11 yıl ve üzeri mesleki kıdemi olan öğretmenler lehine, sınıf mevcudu değişkenine göre 32-40 kişilik sınıf mevcuduna sahip öğretmenler lehine olduğu saptanmıştır. Öğretmenler 6. sınıf fen bilimleri programının kazanım boyutunun güçlü yönlerine dair en çok kazanımların açık ve anlaşılır bulurken, kazanım sayısının fazla olmasını programın zayıf yönü olarak belirtmişlerdir. Fen bilimleri öğretmenlerinin program hakkındaki görüşlerinin programın içerik boyutunda cinsiyet, eğitim durumu ve mezun olunan fakülte değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Cinsiyet boyutu içeriğin fen ve teknoloji alanı ile ilgili konuları kapsaması bakımından kadın öğretmenler lehine, içeriğin öğretim ilkelerine uygun olması yönünden erkek öğretmenler lehine farklılaşma göstermiştir. Farklılaşma yönü eğitim durumu değişkeninde lisans mezunları lehine, mezun olunan fakültede eğitim fakültesi mezunu olanların lehinedir. Ayrıca öğretmenler içerik boyutunda güçlü buldukları yön olarak en çok içeriğin yaşama yakın (günlük hayatla ilişkili) olmasını söylerken, içeriğin zayıf yönüyle ilgili en çok içeriğin yoğun olduğunu söylemişlerdir. Öğretmen görüşlerinin öğrenme-öğretme süreçleri boyutlarında cinsiyet, eğitim durumu, mezun olunan fakülte değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Farklılaşmanın yönü cinsiyet değişkeninde erkek öğretmenler lehine, eğitim durumu değişkeninde lisans mezunu öğretmenler lehine, mezun olunan fakülte değişkeninde eğitim fakültesi mezunu öğretmenler lehinedir. Öğrenme-öğretme süreçlerinin güçlü yönü olarak öğretmenler en çok "öğrencinin merkezde olması'' yanıtın verirken zayıf yön olarak en çok ''yeterli sürenin verilmemiş olması'' yanıtı verilmiştir. 6. sınıf fen bilimleri öğretim programının ölçme değerlendirme boyutu sadece eğitim durumu değişkenine göre farklılaştığı ve bu farklılaşmanın lisans mezunu öğretmenler lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler ölçme değerlendirme sürecinin güçlü yönü olarak en çok "çeşitli ölçme değerlendirme araçlarının kullanılması ve ölçme değerlendirme yaklaşımlarının kazanımları karşılaması'' yanıtlarını verirken, zayıf yön olarak en çok "soru sayısının yetersiz olması ve değerlendirmenin bilgi ve kavrama düzeyinde kalması'' yanıtlarını vermişlerdir.
Fen bilimleri öğretmenlerinin 6. sınıf fen bilimleri öğretim programını uygularken daha çok "kurum imkanlarının yetersizliği ile ilgili sıkıntı yaşadıkları ve daha fazla süreye ihtiyaç duydukları'' saptanmıştır. Öğretmenlerin 6. sınıf fen bilimleri programında görmek istedikleri özellikler daha çok programın etkinlik odaklı olması ve öğrenciyi merkeze alacak şekilde geliştirilmesidir.

Abstract:
The main purpose of this research is to evaluate the 6th-grade science curriculum, which was revised in 2018, by referring to teachers' opinions about the program's objectives, content, learning-teaching processes, and assessment and evaluation processes. The mixed method was used in the research. The population of this research consists of science teachers working in Istanbul during the 2020-2021 academic year. The sample of the study consists of 156 science teachers selected according to the easily accessible sampling. In the study, the questionnaire developed by Kuvvetli Işık Bilaloğlu (2013) was used to collect quantitative data, and open-ended questions that were stated in the same questionnaire were used to collect qualitative data from the participants. Both an independent-group t-test and ANOVA test were used to analyze the quantitative data. Content analysis was used in the analysis of qualitative data collected from open-ended questions.
The findings demonstrated that teachers' opinions differed in the objectives dimension of the science curriculum according to the variables of educational status, professional seniority, and class size. It has been determined that this differentiation is in favor of the teachers with a bachelor's degree in the variable of educational status. Also, the differentiation is in favor of the teachers with professional seniority of 11 years and above, in the variable of professional seniority with 32-40 class sizes according to the class size variable. The majority of teachers have expressed that the objectives are clear and comprehensible as the strength of the objectives dimension of the 6th-grade science curriculum. They stated that the high number of objectives was the weakness of the program. The findings demonstrated that the teachers' opinions about the program differed in terms of the content according to the variables of gender, educational status, and graduated faculty. The gender dimension differed in favor of female teachers in terms of the content covering subjects related to science and technology while in favor of male teachers in terms of the content being suitable for teaching principles. The direction of differentiation is in favor of undergraduates in the variable of educational status. Also, differentiation is in favor of those who graduated from the faculty of education. In addition, the teachers stated that the strongest aspect of the content was how it is related to daily life. It has been stated that the weakness of the content was the intensity of the content. In teachers' opinions, one of the strongest aspects of the learning-teaching processes was that teachers mostly prefer to have students in the center of the learning process while the weakness is not having enough time for the lesson content. According to the answers given by the teachers, it was concluded as the 6th-grade science curriculum differs only in terms of the educational status variable in the dimension of assessment and evaluation processes. It was also concluded that this differentiation is in favor of undergraduate teachers. The teachers stated that the strongest aspect of the assessment and evaluation process is the use of various assessment tools, also assessment and evaluation approaches to have the learning outcomes. On the other hand, weaknesses were the insufficient number of questions and the fact that the assessment remained at the level of knowledge and comprehension.
It was observed that science teachers had problems because of the inadequacy of institutional facilities and they needed more time while applying the 6th-grade science curriculum. Teachers stated that they prefer to integrate an activity-oriented program and adopt a student-centered approach in the 6th-grade science curriculum.