Periferik arter hastalığında vasküler rekonstrüksiyon ve minör amputasyon sonrası ekstremite kurtarılmasının uzun dönemde hayat kalitesine etkisi
The quality of life the cases that underwent crural or pedal bypass and limb salvation after minor amputation
Yazar: KIVANÇ DERYA PEKER
Danışman: DOÇ. DR. ŞEVKİ MURAT AKSOY
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Arterler = Arteries ; Ekstremiteler = Extremities ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Arka plan: Periferik arter hastalığı cerrahisini ilgilendiren bildirilerin büyük bir bölümünde başarı primer açıklık, sekonder açıklık ve ekstremite kurtarılma oranları ile ifade edilmektedir. Ancak bu değerlendirme sadece hekim görüşü ile sınırlıdır. Olguların öz değerlendirmelerini içermemektedir ve tek yönlü görüş olma dezavantajını taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı Fontaine Sınıflaması Evre IV periferik arter hastalığı nedeniyle krural veya pedal bypass uyguladığımız olguların minör amputasyon ve ekstremite kurtarılması sonrası bir yıl ara ile yaşam kalitesindeki değişiklikleri belirlemektir.Materyal-Metot: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Periferik Damar Cerrahisi Biriminde 1999-2009 yılları arasında Fontaine Evre IV kronik kritik alt ekstremite iskemisi nedeni ile krural veya pedal bypass uygulanmış olan 142 olgu retrospektif olarak incelendi. Bu olgulardan takipleri sırasında majör amputasyon yapılmayan, eks olmayanlar ve çalışmaya katılma onamı veren olgular çalışmaya dahil edildi. Hayat kalitesini değerlendirmek için Kısa Form-36 anketi kullanıldı. Bir yıl sonra anket soruları tekrarlandı.Sonuçlar: Çalışmamızda yer alan 40 olgunun kadın sayısı 7, erkek 33, ortalama yaş 57±14 (33-83)'tü. Değerlendirme sırasında takip süresi 46±6 (1-121) aydı. İlk değerlendirmede anketin alt ölçekleri olan; sağlığın genel algılaması, fiziksel rol kısıtlaması, emosyonel rol kısıtlaması, fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, ağrı, mental sağlık ve vitalite-enerji skorlarının olgularda %50-60 aralığında yoğunlaştığı tespit edildi. Bir yıl sonraki ikinci değerlendirmede, ilk değerlendirmeye çok yakın değerler olduğu tespit edildi. İki değerlendirme arasında Kısa Form-36'nın hiçbir skalada anlamlı bir fark yoktu (p>0,05).Yorum: Krural veya pedal bypass girişimleri ve minör amputasyon sonrası ekstremite kurtarılması sağlanan olgularda sonuçlar uzun dönemde tatminkardır. Hayat kalitesi üzerinde; seçilmiş olgularda iyi, diğerlerinde orta etki görülmektedir. Ancak hayat kalitesi üzerine olan asıl etki periferik arter hastalığına eşlik eden mortalitesi yüksek hastalıklardır.Anahtar kelimeler: Periferik arter hastalığı, Hayat Kalitesi, Fontaine Evre IV, Kısa Form-36

Abstract:
Background: In peripheral arterial diseases, the success is mostly expressed with; primary patency, secondary patency and extremity salvage rates. However, this evaluation is only restricted with the physicians opinion. It does not concern the own ratings of patients and has the disadvantage of being solely objective, rather subjective. The aim of this study is to determine the changes in the quality of lives after minor amputation and extremity salvage in patients, who have undergone a crural or pedal bypass associated with a short minor amputation.Material-Method: In Peripheral Vascular Surgery Unit, General Surgery Department, Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine, 142 cases underwent crural or pedal bypass because of Fontaine Stage IV chronic critical lower extremity ischemia from 1999 to 2009. The analysis of the data has been performed, retrospective. During the follow up of these cases, the ones who did not have a major amputation, did not die and agreed to participate in the research included in the study. Short Form-36 survey is used to evaluate the quality of life. After one year, the questions of the survey were repeated.Results: In 40 cases that took part in the study; 33 of the cases was male, average age was 57±14 (33-83). The follow up period was 46±6 (1-121) months. In the first evaluation; the general perception of health, restriction of the physical role, restriction of the emotional role, physical function, social function, pain, mental health and vitality-energy scores, which are the boundary scales of the survey, scored between %50 and 60. In the second evaluation after one year, the results were very close to the first evaluation. Between the two evaluations, there were no meaningful difference in the scales of Short Form-36 (p>0.05).Comment: The quality of life the cases that underwent crural or pedal bypass and limb salvation after minor amputation seems to be satisfactory. However, best results are achieved in selected cases, whilst the others may not show exresults as their counterpart. Furthermore, it has to be emphasized that the main outcome is affected by co-existing diseases as well as the arterial diseases.Key Words: Peripheral Arterial Disease, Quality of Life, Fontaine Stage IV, Short Form-36