Pedodonti Kliniğine başvuran vatansız ve sığınmacı statüsündeki çocukların ağız sağlığı durumlarının ve tedavi hizmetlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of oral health status and dental care services of immigrant and refugee children referred to Pediatric Dentistry Department
Yazar: HÜSNA SELİN TAKAOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL BAYGIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry

Özet:
Göç olayının çocuk sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Diş çürükleri, göçmen çocuklarda tanısı koyulan yaygın sağlık sorunlarından birisidir. Kötüleşen ağız sağlığı, gerekli tedavileri daha komplike hale getirmekte ve tedavi maliyetlerinin yükselmesine yol açmaktadır. Bu çalışma, göç yaşayan çocukların ağız sağlığı durumlarını ve yararlandıkları diş hekimliği hizmetlerinin mali etkilerini yerli çocuklarla karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi hedeflemektedir.
Çalışma, 2017 – 2023  yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na dental tedavi amacıyla başvuran 0-16 yaş aralığındaki vatansız ve sığınmacı statüsüne sahip 170 çocuk hasta ile yerli çocuk hastalar arasından randomize yöntemle seçilen 170 kişilik kontrol grubuna ait verilerin retrospektif olarak incelenmesiyle gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların hastane veritabanında mevcut olan ağız sağlığı durumlarına ilişkin kayıtlar ve kullandıkları sağlık hizmetlerinin ayrıntıları detaylı bir şekilde analiz edildi. Tanımlayıcı veriler; frekans (%), ortanca, minimum-maksimum, ortalama ve standart sapma olarak verildi. Gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Ki-kare ve Mann Whitney U testlerinden yararlanıldı. Tüm analizler için p<0.05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Ağız sağlığı durumlarına ilişkin kayıtlı verilerin analizi sonucu ortalama DMFT ve dmft skorları göçmen çocuklarda sırasıyla 2.30 ± 3.01 ve 8.57 ± 4.4, kontrol grubunda sırasıyla 1.69 ± 1.99 ve 4.34 ± 3.46 olmak üzere göçmen grupta daha yüksek bulgulandı. İstatistiksel analizler, ortalama dmft skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğunu gösterdi (p<0.001). Ortalama DMFT skoru göçmen çocuklarda daha yüksek saptanmasına rağmen gruplar arasındaki bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edildi (p>0.05).
Elde ettiğimiz verilere göre diş hekimliği hizmetlerine yapılan başvurular göçmen çocuklarda daha çok restoratif müdahaleler ve diş çekimleri ile sonuçlanırken yerli çocuklarda fissür örtücü uygulamaları ve diş çekimleri ile sonuçlandığı belirlendi. Süt dişi çekimlerinin göçmen çocuklarda yerli çocuklara göre anlamlı derecede daha yüksek sayıda gerçekleştirildiği saptandı (p=0.001; p<0.01). Süt dişi amputasyon ve sabit yer tutucu uygulamalarının da göçmen grupta daha fazla gerçekleştirildiği ve gruplar arasındaki bu farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0.05).
Sunulan sağlık hizmetlerinin maliyet analizleri sonucu toplam hizmet tutarlarının göçmen grupta (248 809.06 TL) kontrol grubuna göre (170 894.06) daha yüksek olduğu belirlendi. Tedavi türleri bazında fissür örtücü uygulamaları dışında gerçekleştirilen bütün tedavilerin de göçmen grupta daha yüksek maliyetlere sahip olduğu saptandı. Gruplar arasındaki tedavi maliyeti farklılıklarının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edildi (p>0.05).
Göçmen çocuklar çürük geliştirme riski açısından dezavantajlı konumda  görünmektedir. Kötüleşen ağız sağlığı ile birlikte komplike hale gelen tedavi gereksinimlerinin yüksek maliyetlerle sonuçlanması dikkatle değerlendirilmelidir. Göçmenler özelinde hazırlanacak ağız-diş sağlığı eğitimleri ve planlanacak koruyucu diş hekimliği uygulamalarının, göçmen çocuklarda ağız sağlığının iyileştirilmesi ve tedavi maliyetlerinin azaltılarak ülke ekonomisine katkı sağlanması yolunda atılacak önemli adımlardan olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
It is known that migration has negative effects on child health. Dental caries is one of the common health problems diagnosed in immigrant children. Poor oral health makes required treatments more complicated and leads to higher treatment costs. This study aims to evaluate the oral health status of immigrant children and the cost effects of dental services utilised by them in comparison with native children.
The study was conducted by retrospectively analysing the data of 170 stateless and asylum-seeking child patients aged 0-16 years and randomly selected 170 native child patients who referred to Karadeniz Technical University, Faculty of Dentistry, Department of Pediatric Dentistry for dental treatment between 2017-2023. The records of the oral health status of the patients included in the study, which were available in the hospital database, and the details of the health services they utilized were analyzed in detail. Descriptive data were given as frequency (%), median, minimum-maximum, mean and standard deviation. Chi-square and Mann Whitney U tests were used for comparisons between groups. For all analyses, p<0.05 was considered statistically significant.
As a result of the analysis of the recorded data on oral health status, mean DMFT and dmft scores were found to be 2.30 ± 3.01 and 8.57 ± 4.4, respectively, in immigrant children and 1.69 ± 1.99 and 4.34 ± 3.46, respectively, in the control group, and all scores were higher in the immigrant group. Statistical analyses showed that there was a statistically significant relationship between the mean dmft scores (p<0.001). Although the mean DMFT score was found to be higher in immigrant children, this difference between the groups was not statistically significant (p>0.05).
According to the data we obtained, the referrals to the dental services resulted mainly in restorative interventions and tooth extractions in immigrant children, whereas they resulted in fissure sealant procedures and tooth extractions in native children. The number of primary tooth extractions was significantly higher in immigrant children than in native children (p=0.001; p<0.01). It was observed that primary tooth amputation and fixed space maintainer procedures were performed more frequently in the migrant group and these differences between the groups were statistically significant (p<0.05).
As a result of the cost analyses of the dental services used, it was found that the total treatment costs were higher in the migrant group (248,809.06 Turkish Liras) than in the control group (170,894.06 Turkish Liras). On the basis of treatment categories, it was found that all treatments except fissure sealant applications had higher costs in the migrant group. It was determined that the treatment cost differences between the groups were not statistically significant (p>0.05).
Immigrant children are at a disadvantage in terms of the risk of developing caries. It should be carefully considered that treatment requirements that become complicated with poor oral health result in high costs. It is thought that oral and dental health educational programmes to be prepared specifically for immigrants and preventive dental procedures to be planned are important steps to be taken to improve oral health in immigrant children and to contribute to the national budget by reducing treatment costs.