Debonding sonrası farklı adeziv rezin uzaklaştırma yöntemlerinin diş mine yüzey topografisine etkilerinin in vitro değerlendirilmesi
In vitro evaluation of the effects of different adhesive remnant removal methods on enamel surface topography after debonding
Yazar: ZAHİDE ZÜLAL AK
Danışman: PROF. DR. SABRİ İLHAN RAMOĞLU
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
AMAÇ : Debonding sonrası mine üzerinde arta kalan adezivlerin, beş farklı frez ile
temizlenmesi sonrasında topografide meydana gelen değişikliklerin değerlendirilmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ortodontik endikasyonla çekilmiş 45 adet üst premolar diş
seçilmiştir. Başlangıç yüzey kayıtlarının (T0) ardından bonding işlemlerini takiben
debonding işlemleri ve sonrasında rastgele oluşturulan 5 grupta, Adhesive Residue
Remover (ARR) frez, Morelli frezi, düşük ve yüksek devirde yeni jenerasyon beyaz
kuşaklı tungsten karbid frez (DHK-YHK) ve Enhance bitim frezi ile adeziv temizliği
gerçekleştirilmiştir. Geçen süre kayıt edilmiştir. Optik profilometre, lazer tarama ve her
gruptan 4 adet SEM görüntüleri ile nihai yüzey kayıtları (T1) alınmıştır. Grup
karşılaştırmalarında Kruskall Wallis testi, takip ölçümlerin karşılaştırılmasında ise
Wilcoxon Signed Rank testi kullanılmıştır.
BULGULAR: Başlangıç (T0) pürüzlülük ölçümleri anlamlı farklılık göstermemektedir.
Enhance grubunun Rz T1 ile Sv T1 ölçümlerinin, YHK grubundan düşük olması anlamlı
bulunmuştur (p=0,024; p=0,018). Süre ölçümlerinde, YHK grubunun tüm gruplardan
düşük olması anlamlı bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). ARR ve DHK grubunda pürüzlülük
parametrelerinde T0-T1 arası değişim anlamlı bulunmamıştır. Enhance grubunda Rp, Sa,
vii
Sq ölçümlerinde azalış, Ssk, Sku ölçümlerinde artış anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Morelli
grubunda Sv ölçümünde artış anlamlı bulunmuştur (p<0,05). YHK grubunda, Rku, Sv ve
Ssk ölçümlerinde artış anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Pürüzlülük parametrelerinin
hiçbirinde gruplar arası anlamlı fark (ΔT) bulunmamıştır. Madde kaybı ölçümlerinde
gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). SEM görüntülerine göre, YHK
grubunun yüzeyden madde kaldırdığı belirgindir. YHK'yı takiben en kötü yüzey
topografisi, Morelli grubundadır. Enhance grubu mine yüzey topografisini yumuşatmış ve
hafif çiziklere yol açmıştır. ARR grubunda, Enhance grubundan sığ çizilme paterni tespit
edilmiştir. DHK grubunda, örneklerin üçünde hafif ve seyrek çiziklerle yüzeyin
pürüzsüzlüğünün ağırlıklı olarak korunduğu tespit edilmiştir.
SONUÇ: ARR grubunun en az madde kaybına sebep olan yöntem olması ile çalışmadaki
en konservatif materyal olduğu belirlenmiştir. Enhance grubunun topografiyi madde
kaldırarak yumuşattığı belirlenmiştir. DHK grubu pürüzlülük ölçümlerine göre,
topografide anlamlı değişiklik olmamıştır. YHK grubunun en fazla madde kaybı ile mine
dokusunda harabiyete sebep olduğu belirlenmiştir. Morelli grubunda, pürüzlülük artışı ve
20 mikron üzeri madde kaybı tespit edilmiştir. Kalitatif bulgularımızı SEM görüntüleri
desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Ortodontik Debonding, Optik Profilometre, 3B Lazer Tarama,
Adhesive Residue Remover, Morelli Frezi

Abstract:
OBJECTIVE: Evaluation of the changes that occur in enamel topography after adhesive
remnant removal with five different burs.
MATERIALS AND METHODS: 45 upper premolar teeth were selected. After initial
surface recording (T0), bonding, debonding and, in 5 randomly created groups, adhesive
remnant removal was performed with Adhesive Residue Remover bur, Morelli bur,
Enhance finishing bur and new generation tungsten carbide bur at low and high speed. The
elapsed time was recorded. Final recordings (T1) were taken with optical profilometer,
laser scanning and 4 SEM images from each group.
RESULT: Baseline (T0) roughness measurements did not show significant differences. Rz
and Sv T1 values of Enhance group were lower than YHK group (p=0,024; p=0.018).
Total mean time was significantly lower in YHK than all other groups (p=0.001; p<0.01).
In ARR and DHK groups, change in roughness parameters (T0-T1) were not significant. In
Enhance group, decrease in Rp, Sa, Sq and the increase in Ssk, Sku were significant
(p<0.05). In Morelli group, increase in Sv was significant (p<0.05). In YHK group
increase in Rku, Sv and Ssk were significant (p<0.05). There was no significant difference
(ΔT) between groups for any roughness parameters and enamel loss measurements
ix
(p>0.05). In SEM images, it was seen that YHK group caused enamel loss. The worst
surface topography following was with Morelli. The Enhance group softened the
topography. A more shallow scratch pattern was detected in ARR group. In DHK group,
the smoothness of the surface was predominantly preserved.
CONCLUSION: ARR group is the method that caused the least enamel loss. The Enhance
group softened the topography by causing enamel loss. According to roughness values of
DHK and ARR group, there were no significant changes in topography. YHK group
caused the most tissue loss and damage to the enamel. In Morelli group, roughness
increase was detected. SEM images supported our qualitative findings.
Key words: Orthodontic Debonding, Optical Profilometer, 3D Laser Scanning, Adhesive
Residue Remover, Morelli Bur