Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi temel düzey ders kitaplarında dil bilgisi öğretimi
Teaching Turkish as a foreign language, grammar teaching in basic level textbooks
Yazar: ERDOĞAN ONASI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH DURMUŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türkçenin yabancı dil öğretiminde başarıyı yakalamak, ancak bazı koşulların yerine getirilmesiyle mümkün olabilir. Bu koşulların en önemlilerinden biri de kullanılan ders kitaplarının ne kadar edim bilimsel çözümler sunduğu ve Türkçenin yapısal özelliklerini kavratmada ne derece yetkin olduğu ile ilgilidir. Yabancı dil öğretiminde temel dil becerilerinin kazandırılmasında çeşitli materyallerden yararlanılmaktadır. Bu materyaller içerisinde en çok kullanılanı, ders kitaplarıdır. DİAOBM (Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni), dil öğretiminin işlevsel ve eylem odaklı yaklaşıma göre olması gerektiğini savunmaktadır. Buna göre yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarının da bu yaklaşımlar doğrultusunda yazılması ve dil bilgisi öğretiminin işlevsel boyutlarıyla ele alınması gerekir. Bu nedenle ülkemizde yayımlanmış ders kitaplarında dil bilgisi konu sıralaması, kullanım ve uygulama örneklerinin Türkçenin yapısal özelliklerine uygun hazırlanıp hazırlanmadığı araştırılması gereken bir konudur. 
Bu çalışmada söz konusu kitapların A1 seviyesinde dil bilgisi öğretimi süreçleri, kullanılan etkinlik çeşitleri ve dil bilgisi konularının yapılandırılışı ve öğretiminin eylem odaklı yaklaşıma uygun olup olmadığı incelenmiş, elde edilen veriler yurt dışında bu alanda hazırlanmış kitaplar ile karşılaştırılmıştır.
Doküman analizi yapılan bu çalışma sonunda Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarında dil bilgisi konularının ele alınış şekli, nasıl yapılandırıldığı, öğretiminin DİAOBM (Diller İçin Avrupa Ortak Başvur Metni)'nde ortaya koyulan dil bilgisi öğretimi yaklaşıma uygun olup olmadığı konusunda değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Achieving success in teaching Turkish as a foreign language can only be possible by fulfilling some conditions. One of the most important of these conditions is the number of practical solutions provided by the textbooks and their competence in comprehending the structural features of Turkish. In foreign language teaching, a variety of materials are used to develop basic language skills. Textbooks are the most widely used among these materials. CEFR (Common European Framework of Reference for Languages) argues that language teaching should be based on a functional and action-oriented approach. Accordingly, Turkish as a foreign language textbooks should be written in line with these approaches and grammar teaching should be handled in accordance with its functional dimensions. As a result, it should be examined whether the grammar topics order, usage, and application examples in our country's textbooks are developed in accordance with the structural features of Turkish. 
In this study, the grammar teaching processes, activity types used, and structure and teaching of grammar topics at the A1 level in the mentioned books were examined and compared with the books published in this field abroad.
At the conclusion of this study, which included document analysis, the way grammar subjects are handled, how they are structured, and if their instruction is appropriate for the grammar teaching approach outlined in CEFR (Common European Framework of Reference for Languages)  in textbooks used to teach Turkish as a foreign language were evaluated.