Bazı sebzelerin su kültürü sistemi yetiştiriciliğinde tuz zararı üzerine biyostimulantların etkisi
The effect of biostimulants on salt damage in hydroponic cultivation of some vegetables
Yazar: BORAN İKİZ
Danışman: PROF. HAYRİYE YILDIZ DAŞGAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, topraksız tarım sistemi kullanarak su kültüründe yetiştirilen yeşil yapraklı
sebzelerde tuz zararını azaltmak için biyostimülantların etkilerini araştırmıştır. Çalışmada marul,
fesleğen, yaprak lahana ve biber bitkileri kullanılmış ve bu bitkiler 100 mM NaCl tuz stresine maruz
bırakılmıştır. Araştırmanın amacı, biyostimülantların bitkilerin büyüme, gelişme, verim, kalite,
beslenme ve tuz stresine karşı adaptasyon ve savunma mekanizmalarını nasıl etkilediğini
incelemektir. Çalışma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'ne ait 500 m²
cam serada gerçekleştirilmiştir. Bitki materyali olarak Caipira kıvırcık marul çeşidi, Morfes fesleğen
çeşidi, Temel Karadeniz yaprak lahana çeşidi ve Beşparmak süs biberi çeşidi kullanılmıştır.
Biyostimülantlar olarak ise fulvik asit, aminoasit, vermikompost, AMF, PGPR ve kitosan
kullanılmıştır. Denemeler derin durgun su kültürü sisteminde yürütülmüştür. Çalışmanın sonuçlarına
göre, biyostimülant uygulamaları tuz stresi altında bitkilerin büyüme ve gelişmelerini olumlu yönde
etkilemiştir. Özellikle aminoasit ve fulvik asit uygulamaları, bitki boyu, yaprak sayısı, gövde çapı ve
yaprak alanı gibi morfolojik parametrelerde belirgin iyileşmeler sağlamıştır. Ayrıca,
biyostimülantların klorofil içeriği ve kuru madde üretimi gibi fizyolojik parametreler üzerinde de
olumlu etkileri gözlemlenmiştir. Nitrat miktarı ve baş sertliği gibi kalite parametreleri de
biyostimülant uygulamaları ile iyileşmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tuz stresi, Biyostimulantlar, Yeşil Yapraklı sebzeler, Biber, Topraksız
yetiştiricilik

Abstract:
This study investigated the effects of biostimulants on mitigating salt damage in leafy green
vegetables grown in a hydroponic system using soilless agriculture. The study utilized lettuce, basil,
leaf cabbage, and pepper plants, which were subjected to 100 mM NaCl salt stress. The aim of the
research was to examine how biostimulants affect plant growth, development, yield, quality,
nutrition, and the mechanisms of adaptation and defense against salt stress. The experiment was
conducted in a 500 m² glass greenhouse belonging to the Department of Horticulture at Çukurova
University Faculty of Agriculture. The plant materials used were the Caipira curly lettuce variety,
Morfes basil variety, Temel Karadeniz leaf cabbage variety, and Beşparmak ornamental pepper
variety. The biostimulants used included fulvic acid, amino acids, vermicompost, mycorrhiza,
bacteria, and chitosan. The trials were carried out in a deep water culture system. According to the
results of the study, biostimulant applications positively affected the growth and development of
plants under salt stress. Specifically, amino acid and fulvic acid applications provided significant
improvements in morphological parameters such as plant height, leaf number, stem diameter, and
leaf area. Additionally, biostimulants had positive effects on physiological parameters such as
chlorophyll content and dry matter production. Quality parameters such as nitrate content and head
firmness were also improved with biostimulant applications.
Key words: Salt Stress, Biostimulants, Leafy Green vegetables, Soilless culture, Pepper