Konya ilinin farklı lokasyonlarında üretilen bal arısı, bal ve polende ağır metal düzeyi ve bazı fiziko-kimyasal özelliklerin belirlenmesi
Determination of heavy metal level and some physico-chemical properties in honey bee, honey and pollen produced in different locations of Konya province
Yazar: HÜSEYİN BAYIR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ AYGÜN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Konya'da dört'ü şehir merkezinin çevresine dört'ü de kırsal alana olmak üzere toplam sekiz farklı lokasyona beşer adet bal arısı kolonisi yerleştirilmiştir. Bu kolonilerden alınan bal arısı, bal ve polen örneklerinde ağır metal (Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb ve Zn) miktarları tespit edilerek, şehir çevresi ile kırsal alan karşılaştırılmıştır. Ayrıca bal örneklerinde renk, kül, elektriksel iletkenlik, pH, serbest asitlik, briks, refraktif indeks, nem, toplam fenolik madde ve antioksidan kapasitesi, polen örneklerinde ise renk, kül, toplam fenolik madde ve antioksidan kapasitesi gibi bazı fiziko-kimyasal özellikler belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda bal arısı, bal ve polen örneklerinde ağır metaller bakımından en yüksek değerler şehir çevresi lokasyonlarında, en düşük değerler ise kırsal alan lokasyonlarında bulunmuştur. Farklı lokasyonlardan elde edilen, bal örneklerinin Cd ve Pb değerleri arasında ve polen örneklerinin Cd değerleri arasında istatistik fark önemsiz bulunmuştur. Lokasyonlar arasında bal arısı örneklerinin Cu değerleri arasında ve bal örneklerinin briks değerleri arasında P<0.05 seviyesinde; bal arısı, bal ve polenin diğer tüm özelliklerinin değerleri arasında ise P<0.01 seviyesinde önemli istatistik farklılıklar tespit edilmiştir. Farklı lokasyonlardan elde edilen bal ve polen örneklerinin ağır metal değerlerinin Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği'ne uygun olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada ele alınan element değerleri en yüksek bal arılarında, daha sonra polen ve en düşük ise ballarda bulunmuştur. Bu, bal arılarının ürünlerine göre daha iyi bir biyolojik gösterge olduğunu göstermektedir. Çalışmada, ele alınan fiziko-kimyasal özellikler yönünden bal örneklerinin Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'ne uygun olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted in eight different locations in Konya, four of which were in the vicinity of the city center and four of them were in rural areas. At the each of the eight locations, five honey bee colonies were placed. The amount of heavy metal (Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb and Zn) in honey bee, honey and pollen samples taken from these colonies was determined and compared with the urban environment and rural area. In addition, some physico-chemical properties such as color, ash, electrical conductivity, pH, free acidity, brix, refractive index, moisture, total phenolic and antioxidant capacity in honey samples and color, ash, total phenolic and antioxidant capacity in pollen samples were determined. As a result of the study, the highest heavy metal values in honey bee, honey and pollen samples were found in urban surroundings and the lowest values were found in rural locations. There was no significant difference between Cd and Pb values of honey samples and Cd values of pollen samples obtained from different locations. Among the locations, significant statistical differences were determined between Cu values of honey bee samples and brix values of honey samples (P <0.05) and significant statistical differences were found between the values in all other properties of honey bee, honey and pollen (P<0.01). It was determined that the heavy metal values of honey and pollen samples obtained from different locations were in compliance with Turkish Food Codex Contaminants Regulation. Element values of the studied samples were found in the highest honey bees, then pollen and the lowest honeys. This shows that honey bees are a better biological indicator than their products. In the study, it was determined that honey samples were in compliance with Turkish Food Codex Honey Notification in terms of physico-chemical properties.