Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinde sirkadiyen ritim ile akdeniz diyetine uyum düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between circadian rhythm and mediterranean diet compliance levels in Faculty of Sports Sciences students
Yazar: SEDA METİN CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ GÜREŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesindeki Öğrencilerinde Sirkadiyen Ritim ile Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın verileri katılımcılara yüz yüze ulaştırılmış ve katılımda gönüllülük esas alınmıştır. Toplamda 251 kişiye ulaşılmış ve eksiklik ya da hata görülen herhangi bir anket formu olmamıştır. Analiz için 251 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma grubunu, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 18-22 yaş aralığındaki 251 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma verilerinin elde edilmesinde kişisel bilgi formuna ek olarak, Martinez-Gonzalez ve diğerleri (2012) tarafından geliştirilen ve Pehlivanoğlu ve diğerleri (2020) Türkçeye uyarlanan 14 maddelik Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği, Horne ve Ostberg (2005)
tarafından geliştirilen Ağargün ve diğerleri (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan 19 maddelik Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ) Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 25, 0 paket programında %95 güven aralığında ve 0, 05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği ve parametrik test varsayımlarının sağlanmadığı anlaşıldığından ikili değişkenlerde Mann Whitney U testi, ikiden fazla değişkenlerde Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Ayrıca ölçekler arası ilişkinin belirlenmesinde spearman korelasyon katsayısından (rho) yararlanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda katılımcıların MEQ ölçekleri değelendirilmiştir ve %4, 8'i akşamcıl kronotip, %90, 0'ı ara kronotip, %5, 2'si sabahçıl kronotip olarak bulunmuştur. Katılımcıların Akdeniz Diyet uyum puanları değerlendirilmiştir ve %27, 9'u düşük, %59, 8'i orta, % 12, 4'ü yüksek uyumlu olarak bulunmuştur. Katılımcıların MEQ ölçeği ile uykuya dalma süresi değişkeni arasında uygulanan test sonucunda MEQ ölçeğinde istatistiksel yönden anlamlı farklılaşma olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). 31 dk ve üstü sürede uykuya dalan bireylerin MEQ puanları en yüksek olarak bulundu ve bu katılımcılar sabahçıl kronotip olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların MEQ ölçeği ile uyuma süresi değişkeni değişkeni arasında uygulanan test sonucunda MEQ ölçeğinde istatistiksel yönden anlamlı farklılaşma olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). 6 saat ve üstü ukuda kalan bireylerin MEQ puanları en yüksek olarak bulundu ve bu bireyler sabahçıl kronotip olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların MEQ ölçeği puanları ile akdeniz diyeti uyum ölçeği puanları arasında anlamlı ilişki olmadığı tespit edilmiştir (rho= , 020; p>0.05).
Sonuç: Sonuç olarak katılımcıların Akdeniz Diyeti uyum puanları ile MEQ ölçeği
puanları arasında ilişki olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Aim: This study aimed to examine the relationship between Circadian Rhythm and Mediterranean Diet Compliance Levels in Adnan Menderes University Faculty of Sports Sciences Students. Materials and Methods: The data of the research was delivered to the participants face to face and participation was voluntary. A total of 251 people were reached and there were no missing or incorrect survey forms. 251 survey forms were evaluated for analysis. The research group consists of 251 undergraduate students between the ages of 18-22 studying at Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Sports Sciences. In addition to the personal information form in obtaining study data, the 14-item Mediterranean Diet Compliance Scale developed by Martinez-Gonzalez et al. (2012) and 
adapted to Turkish by Pehlivanoğlu et al. (2020), Ağargün et al. (2007) developed by Horne and Ostberg (2005) was used. The 19-item Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ) Scale, adapted to Turkish by , was used. The data were evaluated in the SPSS 25.0 package program with a 95% confidence interval and a 0.05 significance level. Since it was understood that the data did not show normal distribution and parametric test assumptions were not met, the Mann Whitney U test was applied for binary variables and the Kruskal Wallis H test was applied for more than two variables. Additionally, Spearman correlation coefficient (rho) was used to determine the relationship between scales.
Results: As a result of the research, the MEQ scales of the participants were evaluated
and 4.8% were found to be evening chronotype, 90.0% were intermediate chronotype,and 5.2% were morning chronotype. The Mediterranean Diet compliance scores of the participants were evaluated and 27.9% were found to be low, 59.8% were moderate, and 12.4% were high compliance. As a result of the test applied between the participants' MEQ scale and the time to fall asleep variable, it was determined that there was a statistically significant difference in the MEQ scale (p <0.05). Individuals who fell asleep in 31 minutes or more were found to have the highest MEQ scores, and these participants were identified as morning person chronotype. As a result of the test applied between the participants' MEQ scale and the sleep duration variable, it was determined that there was a statistically significant difference in the MEQ scale (p <0.05). MEQ scores of individuals who stayed asleep for 6 hours or more were found to have the highest MEQ scores, and these individuals were identified as morning person chronotype. It was determined that there was no significant relationship between the MEQ scale scores of the participants and the Mediterranean diet compliance scale scores (rho = .020; p> 0.05).
Conclusion: As a result, it was determined that there was no relationship between the
participants' Mediterranean Diet compliance scores and MEQ scale scores.