Acil serviste kan ve kan ürünleri transfüzyonu yapılan travma hastalarının özellikleri ve transfüzyon skorlarına göre değerlendirilmesi
The characteristics of trauma patients who blood and blood product transfused in emergency service and evaluation of the necessity according to transfusion scores
Yazar: HALİL İBRAHİM AKDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT KARAMAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hipovolemi = Hypovolemia ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Travmatoloji = Traumatology ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Şok = Shock

Özet:
Travma günümüzde özellikle genç nüfusun en önemli ölüm sebeplerinden birisidir. Travma nedeniyle ölümlerin büyük bir çoğunluğunu da kan kayıpları oluşturmaktadır. Hipovolemik şok erken tanı ve tedavi ile geri döndürülebilir bir durumdur. Acil servislerde yapılacak erken ve doğru kan transfüzyonları ile mortalitenin azaltılması mümkündür. 
Çalışmamızda acil servisimize 1 Ocak 2013 ile 31 Aralık 2017 tarihleri arasında travma nedeniyle başvuran ve kan transfüzyonu yapılan travma hastalarımızı inceledik. Çalışmaya toplam 70 hasta dâhil edildi. Hastane kayıtları, hasta dosyaları ve kan merkezi kayıtlarının incelendi. Hastaların %57 si erkek %43 ü kadındı. Ortalama yaşın 39 olduğu görüldü. En sık yaralanma mekanizmasının araç içi trafik kazası olduğu görüldü. Hastaların ortalama sistolik kan basınçlarının 91 mm Hg, ortalama diyastolik kan basınçlarının 56 mm Hg, hastaların ortalama nabız değerlerinin ise 110 / dk. olduğu görüldü. Hastalara acil servisimizde ortalama 3 ünite ES ve ortalama 1.3 ünite TDP transfüzyonu yapıldığı görüldü. Hastaların ortalama ABC değerinin 1.7 ETS değerinin 4.2 ve TASH skorunun 12 olduğu görüldü. Hastaların % 67 sinin ameliyat edildiği görüldü. Toplam 8 hastaya masif transfüzyon yapıldığı saptandı. Masif transfüzyon yapılan hastaların ortalama ETS değeri 5.6, ortalama ABC skoru 2.5 ve ortalama TASH skoru 19 olarak hesaplandı. Bu hastaların travma transfüzyon skorlarının anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü.
Sonuç olarak travma transfüzyon skorları hastaların kan ihtiyacının erken dönemde saptanmasında oldukça yararlıdır. Yapılacak hızlı ve doğru kan transfüzyonları ile travma hastalarında önemli bir mortalite sebebi olan hipovolemik şokun önüne geçilebilir.

Anahtar kelimeler: travma, transfüzyon, acil tıp

Abstract:
Trauma today is one of the most important causes of death in the young population. The majority of deaths due to trauma are blood loss. Hypovolemic shock is a reversible condition with early diagnosis and treatment. It is possible to reduce mortality by early and accurate blood transfusions in emergency departments.
In our study, we examined the trauma patients who were admitted to our emergency department between 1 January 2013 and 31 December 2017 due to trauma and who had blood transfusion. A total of 70 patients were included in the study. Hospital records, patient files and blood center records were examined. 57% of the patients were male and 43% were female. The mean age was 39 years. The most common injury mechanism was an in-car traffic accident. The mean systolic blood pressure was 91 mm Hg, mean diastolic blood pressure was 56 mm Hg, and the mean heart rate was 110 / min. seen. The patients had an average of 3 units of ES and an average of 1.3 units of TDP transfusions in our emergency department. Mean ETS value was 4.2 and TASH score was 12. 67% of the patients were operated. Massive transfusion was performed in 8 patients. The mean ETS value was calculated as 5.6, the mean ABC score was 2.5 and the mean TASH score was 19. The trauma transfusion scores of these patients were significantly higher.
As a result, trauma transfusion scores are very useful for early detection of blood need of patients. Hypovolemic shock, which is an important cause of mortality in trauma patients, can be prevented with rapid and accurate blood transfusions.

Keywords: trauma, transfusion, emergency medicine