Örtü toprağı olarak perlitin vermikompostla birlikte kullanımının kültür mantarı yetiştiriciliğinde verim ve kaliteye olan etkisi
The effect of the perlite with vermicompost as casing soil on yield and quality in mushroom cultivation
Yazar: ÖMER ÖNEL
Danışman: PROF. DR. ERSİN POLAT
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma vermikompostla birlikte perlit kullanımının kültür mantarı (Agaricus bisporus) yetiştiriciliğinde verim ve kaliteye olan etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama alanında bulunan iklim kontrollü mantar üretim odasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada örtü toprağı olarak torf (Kontrol-1) ve perlit (Kontrol-2) kullanılmış olup topraklardan sadece perlit ortamında; vermikompostun sıvı, katı ve sıvı ile katı formunun birlikte karışımından oluşan uygulamalar ve bunların farklı dozları denenmiştir. Örtü toprağı olarak perlit ortamında yapılan uygulama şekli ve dozları: Sıvı Vermikompost1 (S1), Sıvı Vermikompost2 (S2), Sıvı Vermikompost3 (S3), Katı Vermikompost1 (K1), Katı Vermikompost2 (K2), Katı Vermikompost3 (K3), Sıvı+Katı vermikompost1 (SK1), Sıvı+Katı vermikompost2 (SK2), Sıvı+Katı vermikompost3 (SK3) olarak planlanmıştır. Araştırmada toplam mantar verimi, pazarlanabilir mantar verimi, ilk iki flaş toplam mantar verimi, 1. Flaş mantar verimi, 2. Flaş mantar verimi, 3. Flaş mantar verimi, erkencilik, ortalama meyve ağırlığı, mekanik sertlik, kuru madde miktarı ve karpoforda yapılan L, a* ve b* renk değerleri incelenmiştir. 
Araştırma sonucunda geleneksel örtü toprağı ile kıyaslandığında en yüksek toplam verim 35.69 kg 100 kg-1 değerle Katı Vermikompost2 (K2) uygulamasından elde edilmiştir. İlk iki flaş veriminde en yüksek değerler Kontrol-1 (31.10 kg) ve Katı Vermikompost (K2) (31.22 kg) 'den elde edilmiştir. Çalışma sonucunda perlit ortamına karıştırılan sıvı, katı ve sıvı+katı formlardaki vermikompost uygulamalarının mantar verimine oldukça olumlu etki ettiği, kimi uygulamaların kontrol sonuçlarıyla benzer veya kontrole göre verimi arttırdığı görülmüş ve torfa alternatif bir örtü materyali olma potansiyelinde olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte oldukça heyecan verici sonuçlar nedeniyle; araştırmanın örtü toprağı kaynaklı hastalık ve zararlı yönetimine köklü bir çözüm getirmesi, hem çevreci hem de sürdürülebilir nitelikte olması nedeniyle, Türk Patent Enstitüsüne başvuruda bulunulmuş, araştırma sonuçları 26/06/2019 tarih ve 2019/09514 sayı ile Sicile kaydedilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the effect of perlite with vermicompost on yield and quality in cultivation mushroom (Agaricus bisporus). The research was carried out in the climate controlled mushroom production room located in the Research and Treatments area of Akdeniz University Faculty of Agriculture. Peat (Control-1) and perlite (Control-2) were used as casing soil in the study. Treatments including a mixture of liquid, solid, liquid and solid forms of vermicompost and their different doses have been tried. Treatments and doses made in perlite as casing soil: Liquid Vermicompost1 (S1), Liquid Vermicompost2 (S2), Liquid Vermicompost3 (S3), Solid Vermicompost1 ( K1), Solid Vermicompost2 (K2), Solid Vermicompost3 (K3), Liquid + Solid vermicompost1 (SK1), Liquid + Solid vermicompost2 (SK2), Liquid + Solid vermicompost3 (SK3), In the research, total mushroom yield, marketable mushroom yield, first two flash total mushroom yield, 1. Flash mushroom yield, 2. Flash mushroom yield, 3. Flash mushroom yield, earliness, average fruit weight, mechanical hardness, dry matter amount and L parameters such as a* and b* color values were examined.
As a result of the research, the highest total yield was obtained from Solid Vermicompost2 (K2) application with a value of 35.69 kg 100 kg-1 when compared to conventional casing soil, which took place as control. The highest values in the first two flash yields were obtained from Control-1 (31.10 kg) and Solid Vermicompost (K2) (31.22 kg). As a result of the study, it was observed that vermicompost applications in liquid, solid and liquid+solid forms mixed in perlite media had a positive effect on the fungal yield, some applications were similar to the control results or increased the yield compared to the control, and it was found that it could be an alternative cover material to peat. However, quite exciting results; an application was made to the Turkish Patent Institute because it brings a radical solution to the management of diseases and pests caused by casing soil and it is both environmentally friendly and sustainable, and the results of the research were recorded in the Registry with the number 2019/09514 dated 26/06/2019.