Koronavirüs salgınının Türkiye üzerindeki ekonomik etkileri
Economic impacts of the coronavirus pandemic on Turkey
Yazar: ÜMİT ŞAHBAZ
Danışman: DOÇ. DR. SENEM ÇAKMAK ŞAHİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Sektörel analiz = Sectoral analysis

Özet:
Kaynağı çok çeşitli olmak üzere dünya tarihinde birçok salgın hastalık ortaya çıkmıştır. Bu salgın hastalıkların bazıları insanları önemli derecede etkilerken bazılarının etki düzeyi düşük kalmıştır. Son dönemlerde ortaya çıkan hastalıklar insanların uluslararası hareketliliğinin yüksek olmasından dolayı birçok ülkeye çok hızlı bir şekilde yayılım gösterirken, geçmiş dönemlerdeki hastalıkların yayılım hızı ve yayıldığı bölgeler sınırlı olmuştur. 
Bu çalışmada geçmişteki salgın hastalıkların tarihi ve boyutları, dünyada bugüne kadar meydana gelmiş en büyük salgın hastalıklardan biri olan koronavirüs salgınının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri, sektörlerin salgın kaynaklı ekonomik kayıpları, devletin koronavirüs salgınından dolayı etkilenen kesimlere verdiği destekler üzerine bir araştırma yapılmaktadır. Koronavirüs salgınının hangi boyutlarda ekonomiyi etkilediğini göstermek için çeşitli kaynaklardan veriler kullanılmıştır. Çalışmanın kapsamı bakımından salgının Türkiye ekonomisindeki büyüme, istihdam, enflasyon, ödemeler dengesi, kamu finansmanı, finansal piyasalar ve ticaret gibi makro değişkenlere etkilerinin yanında gıda, e-ticaret, turizm, ulaşım, giyim, sanayi, eğitim ve elektronik sektörlerine yönelik etkileri de incelenmiştir. Elde edilen veriler ve yapılan araştırmalar sonucunda, salgın döneminde hanehalkının tüketim tercihlerinde değişimler yaşandığı ve yaşam için zorunlu olan mallara bütçeden daha fazla pay ayrıldığı, talebin azaldığı mal gruplarında üretimin yavaşlaması veya durması sonucunda birçok sektörde istihdam kayıplarının meydana geldiği görülmektedir. Ayrıca, Türkiye ekonomisi 2020 yılının ikinci çeyreğinde yaklaşık %10 oranında daralmıştır. Büyümenin yanında birçok makro değişken de 2020 yılının ikinci çeyreğinde kötü performans göstermiştir. Fakat yılın ikinci yarısında önemli bir toparlanma gözlemlenmiştir. Benzer şekilde, bazı sektörler de 2020 yılının ikinci çeyreğinde önemli bir kayıp yaşadıktan sonra, yılın geri kalanında toparlanabilmişlerdir. Diğer yandan, büyümede ve bazı sektörlerde pozitif bir durum yaşansa da istihdam piyasasının hızlı toparlanması mümkün gözükmemektedir. Ayrıca, bazı dönemlerde kısıtlamaların devam etmesi ve vaka sayılarında görülen artışlar, ekonomi için tehdit oluşturmaktadır. Aşılamaların hızlı bir şekilde devam etmesi ve toplumsal bağışıklığın kazanılması durumunda ekonomideki belirsizlik azalacaktır.

Abstract:
Many pandemics have emerged in the history of the world, the source of which is very diverse. While some of these pandemics affected people significantly, some of them remained low. While the diseases have emerged recently that have spread very rapidly to many countries due to the high international mobility of people, the rate of spread of the diseases in the past and in the regions which it had a limited spread. 
In this study has been conducted that the history and dimensions of pandemic diseases in the past, the effects of the coronavirus pandemic, which is one of the biggest pandemics in the world, on Turkish economy, the economic losses of the sectors due to the pandemic, and the support given by the government to sectors affected by the coronavirus pandemic. Data from various sources have been used to show the extent which the coronavirus pandemic has affected the economy. In terms of the scope of the study, the effects of the pandemic on macro variables such as growth, employment, inflation, balance of payment, public finance, financial markets and trade in Turkish economy, as well as the effects on food, e-commerce, tourism, transportation, clothing, industry, education, and electronics sectors were also examined. As a result of the data obtained and the researches, it is seen that there are changes in the consumption preferences of the households during the pandemic period. More shares are allocated from the budget for the goods that are essential for life, and employment losses occur in many sectors as a result of the slowdown or stopping of production in the goods groups which the demand declines. In addition, Turkish economy was down by approximately 10% in the second quarter of 2020. In addition to growth, many macro variables also performed poorly in the second quarter of 2020. However, a significant recovery was observed in the second half of the year. Likewise, some sectors were able to recover for the rest of the year after suffering a significant loss in the second quarter of 2020. On the other hand, it does not seem to possible for the employment market to recover quickly even though there is a positive situation in growth and in some sectors. In addition, the continuation of the restrictions in some periods and the increase in the number of cases form a threat to the economy. If vaccinations continue rapidly and social immunity is gained, the vagueness in the economy will decrease.