Lojistik merkezlerde sürdürülebilirlik: Bir ölçek geliştirme çalışması
Sustainability in logistics centers: A scale development study
Yazar: CANSU AKSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM MÜJDAT BAŞARAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lojistik = Logistics ; Lojistik merkezler = Logistic centers ; Lojistik yönetim = Logistic management ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Küreselleşme, teknolojik yenilikler, tedarik zinciri karmaşıklıklarının artması gibi sebepler tedarik zinciri stratejilerinin ekonomik çıkarların yanında çevreye ve topluma duyarlı yöntemlerle gözden geçirilmesine neden olmaktadır. İşletmeler, artan rekabet düzeyiyle birlikte artan müşteri taleplerini karşılayabilmek için lojistik faaliyetlerini etkin yöntemlerle planlama ihtiyacı duymaktadır. Bu durum lojistik merkezlerin sürdürülebilir özelliklere sahip olmasını gerektirmektedir. Yazında çok sayıda lojistik merkez değerlendirme çalışmasına rastlanmaktadır. Bu çalışmaların önemli bir kısmı ekonomik faydanın maksimizasyonu kavramına odaklanmakta; diğer taraftan lojistik merkezlerde sürdürülebilirlik temelli bir yaklaşımın benimsendiği çalışma sayısının göreli olarak az olduğu dikkat çekmektedir. Bu çalışmada sürdürülebilir lojistik merkez seçim kararlarına esas oluşturacak bir ölçek geliştirmek hedeflenmiştir. Lojistik merkezlerin çevresel, ekonomik ve toplumsal katkı yetenekleri ile konuya ilişkin performans düzeylerini ölçmek amacıyla, gerekli olan gözlenen değişkenleri ortaya koymak için geniş bir literatür taraması yapılmış; daha sonra bu literatür taramasına dayalı bir anket tasarlanmıştır. Anket çalışması kapsamında Türkiye'de görev yapan 547 üst düzey tedarik zinciri profesyonelinden veri toplanmış; toplanan anketlerin 535'i değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada ölçüm aracının geçerliliği için keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri, ayrıca güvenilirlik testleri, araştırma birimlerine ve ölçeği oluşturan ifadelere ilişkin betimsel, karşılaştırmalı ve ilişkisel istatistiksel analizler yürütülmüştür. Analizler sonucunda sürdürülebilir tedarik zinciri uygulamalarının tedarik zincirinde sürdürülebilirlik temelli performans düzeyleri üzerinde anlamlı etkilere sahip olduğu görülmüş; bununla birlikte, tedarik zinciri yönetimi uygulamalarının sürdürülebilirlik düzeyinin ve bu uygulamalara dayalı performans etkilerinin değerlendirilmesi için kullanılabilecek bir ölçek geliştirilmiştir.

Abstract:
Globalization, technological developments, increasing the complexity of the networks in the supply chain are the reasons of the firms to review their supply chain strategies responsible for the environment and society, as well as economic interests. The companies need to plan their logistics activities with effective methods in order to meet the increasing customer demands with the increasing competition level. This situation requires logistics centers to have sustainable features. Numerous logistics center evaluation studies have been in literature. A significant part of these studies focus on the concept of maximizing economic benefit; on the other hand, the number of studies that adopt a sustainability-based approach in logistics centers is relatively low. In this study, it is aimed to develop a scale that will be the basis for sustainable logistics center selection decisions. In order to measure the environmental, economic and social contribution capabilities of logistics centers and their performance levels, compherensive literature review was conducted to reveal the necessary observed variables; then the questionnaire based on this literature review was designed. Data were collected from 547 senior supply chain professional working in Turkey and 535 of them were evaluated. In the study, cxploratory and confirmatory factor analyzes for the validity of the measurement tool in the research, reliability tests, descriptive, comparative and relational statistical analyzes regarding the research units and scale items were performed. As a result of the analysis, it was seen that sustainable supply chain practices have a significant effect on on sustainability-based performance levels in the supply chain. In addition, the scale that can be used to evaluate the sustainability level of supply chain management practices and the performance effects based on these practices has been developed.