Tip 2 diyabetli bireylerin kullandıkları alternatif tedavi yöntemlerinin beslenme alışkanlıkları ve özbakımları üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effect of alternative treatment methods used by individuals with type 2 diabetes on nutrition habits and self-care
Yazar: DİLANUR SÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Diabetes mellitus, insülinin etkisinde kusurlara neden olan kontrolsüz kan şekeri seviyeleri ile karakterize edilen metabolik bir hastalıktır. Tip 1, tip 2, gestasyonel diyabet, neonatal diyabet, erişkin başlangıçlı diyabet ve endokrin kaynaklı diyabet gibi birçok diyabet alt kategorisi vardır. Tip 2 diabetes mellitus (T2DM), karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasındaki anormallikler ile karakterizedir ve insülin sekresyonu, insülin direnci veya her ikisinin bir kombinasyonundan kaynaklanır. Bu araştırma Tip 2 diyabetli bireylerin kullanmış olduğu alternatif tedavi yöntemlerinin yeme alışkanlıkları ve özbakımları üzerine olan etkilerini incelemek üzere yapılmıştır. Araştırmaya toplam 48 birey katılım göstermiştir. Hastaların ortalama diyabet süreleri 10,77 yıldır ve %58,7'si oral anti-diyabetik ilaç kullanmaktadır. Hastaların %47,9'u daha önce TAT yöntemi kullandığını ve %55'inin ilacın yan etkisinde kurtulmak için TAT yöntemini kullandığını belirtmiştir. Hastaların TAT tutum düzeyi ortalamalarının 32,33±8,10 ve özbakım düzey ortalamalarının 71,96±13,44 olduğu belirlenmiştir. Memur olan hastaların (40,33), diğer meslek sahibi hastalara göre daha yüksek TAT tutumuna sahip oldukları tespit edilmiştir (p<,05). Hastaların öğün sayıları, diyabet süresi, açlık ve tokluk kan şekeri ile öz bakım düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<,05). Oral anti-diyabetik+diyet (80,67) ve oral anti-diyabetik+insilün (80,22) kullanan hastaların, diğer hastalara göre daha yüksek öz bakım düzeyleri vardır (p<,05). Ayrıca düzenli kan şekeri ölçen hastaların (74,62), ölçmeyen (65,50) hastalara göre daha yüksek öz bakım düzeyleri vardır (p<,05). Hastaların öz bakım düzeyleri ile Na değerleri arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<,05).

Abstract:
Diabetes mellitus is a metabolic disease characterized by uncontrolled blood sugar levels that cause defects in the action of insulin. There are many subcategories of diabetes, such as type 1, type 2, gestational diabetes, neonatal diabetes, adult-onset diabetes, and endocrine-induced diabetes. Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is characterized by abnormalities in carbohydrate, fat, and protein metabolism and results from insulin secretion, insulin resistance, or a combination of both. This research was conducted to examine the effects of alternative treatment methods used by individuals with Type 2 diabetes on their eating habits and self-care. A total of 48 individuals participated in the study. The mean duration of diabetes of the patients is 10.77 years and 58.7% of them use oral anti-diabetic drugs. 47.9% of the patients stated that they used the CAM method before and 55% of them stated that they used the CAM method to get rid of the side effects of the drug. It was determined that the mean CAM attitude level of the patients was 32.33±8.10 and the mean self-care level was 71.96±13.44. It was determined that the patients who were civil servants (40,33) had a higher CAM attitude than the patients with other professions (p<.05). A positive correlation was found between the number of meals, duration of diabetes, fasting and postprandial blood sugar and self-care levels of the patients (p<.05). Patients using oral anti-diabetic+diet (80.67) and oral anti-diabetic+insulin (80.22) have higher self-care levels than other patients (p<.05). In addition, patients who regularly measure blood sugar(74.62) have higher self-care levels than patients who do not (65.50) (p<.05). A negative correlation was found between the patients' self-care levels and their Na values (p<.05).