Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin iş doyum ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Examining the job satisfaction and professional burnout levels of religious culture and moral knowledge teachers
Yazar: YUNUS YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREF GÖKÜŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Tükenmişlik = Burnout ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı okullarda görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin iş doyum ve mesleki tükenmişlik durumlarının ne düzeyde olduğunu, söz konusu durumların çeşitli değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını ve birbirlerini etkileyip etkilemediklerini araştırmaktır.Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olanilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul onayı ve Antalya Milli Eğitim Müdürlüğü'nden resmi araştırma izin belgesi alınmıştır.Araştırmanın amacı bağlamında, Antalya il sınırları içerisindeki okullarda görev yapan 287 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenine, çevrimiçi ve yüz yüze olacak şekilde iki farklı ortamda, "Minnesota İş Doyumu Ölçeği" ve "Maslach tükenmişlik ölçeği" soru formları uygulanmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde, Kolmogorov-Smirnov/ShapiroWilks, basıklık ve çarpıklık katsayıları ve basıklık-çarpıklık Z değerleri, t testi, varyans analizi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre,Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin,iç doyumunun,dış doyumunun ve kişisel başarıda düşme alt ölçek ortalamalarının orta düzeyde olduğu;duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt ölçek ortalamaları ile Maslach tükenmişlik ölçek genel ortalamasının orta düzeyin altında olduğu görülmüştür. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin,dış doyum,iş doyumgenel, duygusal tükenme,kişisel başarıda düşme,duyarsızlaşma ve mesleki tükenmişlik genel ölçek puanlarının cinsiyet,medeni durum ve haftalık çalışma süresine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı görülmüştür.Ancak Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin çalışılan kurum düzeyine göre mesleki tükenmişlik genel ölçek ortalamalarında anlamlı farklılaşmanın olduğu,yerleşim yerine göre dış doyum alt ölçek puanları açısından farklılaştığı;mezun olunan bölüme göre,kişisel başarıda düşme alt ölçek puanları açısından farklılaşmanın olduğu görülmektedir.Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin,çalışma yılına göre dış doyum alt ölçek puanlarının,iş doyum genel ölçek puanlarının,duygusal tükenme ölçek puanlarının,mesleki tükenmişlik genel ölçek puanlarının ve iç doyum alt ölçek puanlarının farklılaştığı görülmüştür. İş doyumu ilemesleki tükenmişlik genel ve alt ölçekleri arasında oldukça anlamlı, yüksek ve doğru yönlü ilişkiler belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: İş Doyum, Mesleki Tükenmişlik, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenleri

Abstract:
SUMMARY
INVESTIGATION OF JOB SATISFACTION AND BURNOUT LEVELS OF RELIGIOUS CULTURE AND MORAL KNOWLEDGE TEACHERS (ANTALYA PROVINCE EXAMPLE)
The purpose of this research is to investigate the level of job satisfaction and burnout of the Religious culture and ethics teachers working in schools and whether these situations differ in terms of various variables and whether they affect each other. Quantitative research method and relational survey model were used in the research. Ethics committee approval and official research permission document were obtained from Antalya Directorate of National Education in order to carry out the research. In the context of the purpose of the research, "Minnesota Job Satisfaction Scale" and "Maslach Burnout Scale" questionnaires were applied to 287 Religious Culture and Ethics teachers working in schools in Antalya province, in two different environments, online and face-to-face. Smirnov/ShapiroWilks, kurtosis and skewness coefficients and kurtosis-skewness Z values, t test, analysis of variance, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test were used. According to the findings of the research, it was seen that the subscale averages of religious culture and ethics teachers' inner satisfaction, external satisfaction, and decrease in personal achievement were at a moderate level, while the averages of emotional exhaustion and depersonalization sub-scales and the Maslach burnout scale general average were below the medium level. It was observed that the general scale scores of religious culture and ethics teachers' external satisfaction, job satisfaction, emotional exhaustion, decreased personal achievement, depersonalization and burnout did not differ significantly according to gender, marital status and weekly working time.However, it is seen that there is a significant difference in the burnout general scale averages of the religious culture and ethics teachers according to the level of the institution they work in, they differ in terms of extrinsic satisfaction subscale scores according to the place of residence, and there is a differentiation in terms of decrease in personal achievement subscale scores according to the department they graduated from. It has been observed that the external satisfaction subscale scores, job satisfaction general scale scores, emotional exhaustion scale scores, burnout general scale scores and inner satisfaction subscale scores of the teachers of knowledge and education according to the working year differ. correct relationships were determined.
Keywords: Job Satisfaction, Burnout, Religious Culture and Moral Knowledge Teachers