Eğitim alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının öğretmenlerin mesleki gelişimine katkıları
Contributions of civil society organisations active in the field of education to professional development of teachers
Yazar: FATİH DEMİRCİLİ
Danışman: PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde eğitim sisteminin kalitesinin artırılması ve öğrencilerin daha iyi bir eğitim alabilmesi için öğretmenlerin profesyonel gelişimi büyük önem taşımaktadır. Öğretmenler, geleceğin şekillenmesinde kritik bir rol üstlenirler ve toplumların ilerlemesi için gerekli olan bilgi ve değerleri aktarırlar. Bu nedenle, öğretmenlerin mesleki gelişimi ve yetkinlikleri, eğitim kalitesinin artırılması açısından büyük önem taşır. İlkokul düzeyinde eğitim veren öğretmenler, temel eğitim sürecinin başlangıcını oluşturur ve öğrencilere temel bilgi, beceri ve değerleri kazandırmada kilit bir rol oynarlar. Bu nedenle, ilkokul öğretmenlerinin kendilerini sürekli olarak geliştirmeleri ve güncel eğitim yaklaşımlarını takip etmeleri büyük önem taşır. Bu bağlamda, STK'ler öğretmenlerin mesleki gelişimine katkı sağlama potansiyeline sahip önemli aktörler olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sebepten dolayı bu çalışmada, eğitim alanında faaliyet gösteren STK'lerin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkıları hakkında ilkokul öğretmenlerinin görüşlerini incelemek amaçlanmıştır.
Söz konusu olan amaç doğrultusunda bu çalışma ile bu zamana kadar Türkiye'de kapsamlı olarak incelenmemiş olan ilkokul düzeyinde eğitim STK'lerinin öğretmenlik mesleki gelişimine katkıları çerçevesinde incelenmesi hedeflenmiştir. Aynı zamanda bu çalışma ilkokul öğretmenlerinin eğitim STK'lerinin çalışmalarına ilişkin olumlu ve olumsuz yaklaşım ve farkındalıklarına ulaşmayı hedeflemiştir.
Araştırma, amaçlar derinlemesine ve detaylı incelenmek istendiğinden dolayı nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan olgu bilim desenine uygun olarak oluşturulmuştur. Araştırmanın katılımcıları ölçüt örnekleme yöntemine uygun olarak belirlenmiş, İstanbul ili Ümraniye ilçesindeki resmi ilkokul kurumlarında görev yapmakta olan 30 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri, ilgili alan yazın incelemesi sonucu uzman görüşleri de alınarak oluşturulmuş olan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Yüz yüze yapılan görüşmeler vasıtasıyla toplanan veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda dokuz temaya ulaşılmıştır. Bu kapsamda, toplamda dokuz ana tema belirlenmiş ve her biri alt temalarla desteklenmiştir, bu temalar geniş bir perspektiften eğitimin farklı yönlerini ele almaktadır. İlk tema, "Haberdar Olma", eğitim süreçlerinde bilgilendirme ve farkındalığın önemine odaklanmaktadır. Burada, bilgiye erişim, faydalı bulma ve faydalı bulmama gibi dinamikler, eğitim materyalleri ve yöntemlerinin etkinliği açısından değerlendirilmiştir. Eğitim sürecine katılım ise ikinci tema altında incelenmiştir ve güncellik, motivasyon, sınıf içi tutum ve yaklaşım gibi faktörler, öğrenme deneyiminin kalitesini belirleyen önemli unsurlar olarak ortaya çıkar. Öğrencilerin ve eğitimcilerin katkıları, üçüncü tema olan "Katkı Türü ve Düzeyi" altında, aktif öğrenme, bilgi ve tecrübe artışı gibi kriterlerle incelenmiştir, bu da öğrenme sürecinin çok boyutluluğuna işaret etmektedir.
Dördüncü tema, "Alan, Beceri ve Yetkinlik Odakları", eğitimin içerik ve beceri gelişimine olan etkisini incelerken, beşinci tema "Eğitimlerin Etkililiğinin Sebepleri", eğitim süreçlerinin başarısını etkileyen faktörleri, örneğin ulaşım zorlukları ve katılım ücreti gibi, ele alır. Kurumsal kapasite ve yetkinlik, altıncı tema altında, öğretmenlik yetkinliği ve STK'lerin eğitim süreçlerine katkıları açısından değerlendirilmiştir.
Yedinci tema, "Karşılaştırma", eğitim süreçlerinin toplum yararı, evrensel normlar ve ekonomik olanaklar açısından incelenmesini sağlar. Sekizinci tema "Öneriler" ise, eğitim şekli, ekonomik olanaklar ve STK'lerin eğitim süreçlerine katılımı gibi konularda iyileştirmeler önerir. Son olarak, dokuzuncu tema "Beklentiler", eğitim süreçlerinden beklenen sonuçları, mesleki ve akademik gelişim, içerik zenginliği ve toplumsal gereksinimlerin karşılanması gibi konular üzerinden tartışmaktadır.
Bu çalışmanın nihai amacı, Türkiye'de eğitim alanında faaliyet gösteren STK'lerin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkılarının ilkokul öğretmenlerinin görüşlerine göre belirlenip arttıracak standartların ortaya konulmasını sağlamaktır. Sonuç olarak, bu çalışma eğitim alanındaki STK'lerin öğretmenlerin mesleki gelişimine olan katkılarını vurgulayarak, eğitim sisteminin kalitesini artırmak ve öğrencilerin başarısını desteklemek için bu tür işbirliklerinin önemini vurgulamaktadır. Bundan dolayı araştırmanın sonucu olarak ortaya çıkan göz önündeki temalar ve alt temalar, Türkiye'de eğitim alanında faaliyet gösteren STK'lerin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkılarını ilkokul düzeyi için geliştirmek ve ilerletmek adına dikkate alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Sivil Toplum Kuruluşu, Mesleki Gelişim, Öğretmen.

Abstract:
Nowadays, the professional development of teachers is of great importance in order to increase the quality of the education system and to ensure that students receive a better education. Teachers play a critical role in shaping the future and convey the knowledge and values necessary for the progress of societies. Therefore, teachers' professional development and competencies are of great importance in improving the quality of education. Teachers who provide education at the primary school level constitute the beginning of the basic education process and play a key role in providing students with basic knowledge, skills and values. Therefore, it is of great importance for primary school teachers to constantly improve themselves and follow current educational approaches. In this context, Non-Governmental Organizations (NGOs) emerge as important actors with the potential to contribute to the professional development of teachers. For this reason, this study aimed to examine the opinions of primary school teachers about the contributions of NGOs operating in the field of education to teachers professional development.
In line with the aim in question, this study aims to examine education NGOs at the primary school level, which have not been examined comprehensively in Turkey until now, within the framework of their contributions to teachers professional development. In addition, this study aimed to reach the positive and negative approaches and awareness of primary school teachers regarding the work of education NGOs.
The research was created in accordance with the phenomenology pattern, which is one of the qualitative research approaches, since the objectives were to be examined in depth and detail. The participants of the research were 30 classroom teachers working in public primary schools in the Ümraniye district of Istanbul, determined in accordance with the criterion sampling method. Research data was collected with semi-structured interview questions, which were created as a result of reviewing the relevant literature and taking expert opinions. The data collected through face-to-face interviews were analyzed using the content analysis method. In line with the research results, nine themes were reached. In this context, a total of nine main themes were determined and each of them was supported by sub-themes, these themes address different aspects of education from a broad perspective. The first theme, "Being Informed", focuses on the importance of information and awareness in educational processes. Here, dynamics such as access to information, finding it useful and not finding it useful are evaluated in terms of the effectiveness of educational materials and methods. Participation in the educational process is analysed under the second theme and factors such as timeliness, motivation, classroom attitude and approach emerge as important factors determining the quality of the learning experience. The contribution of students and educators is analysed under the third theme, "Type and Level of Contribution", with criteria such as active learning, increasing knowledge and experience, which points to the multidimensionality of the learning process.
The fourth theme, "Focus on Fields, Skills and Competences", analyses the impact of training on content and skills development, while the fifth theme, "Reasons for the Effectiveness of Trainings", deals with factors affecting the success of training processes, such as transport difficulties and participation fees. Institutional capacity and competence is assessed under the sixth theme in terms of teaching competence and the contribution of Community Support Organizations (CSOs) to training processes.
The seventh theme, "Comparison", analyses educational processes in terms of community benefit, universal norms and economic opportunities. The eighth theme, "Recommendations", suggests improvements in terms of the type of education, economic opportunities and the participation of NGOs in education processes. Finally, the ninth theme, "Expectations", discusses the results expected from educational processes through topics such as professional and academic development, content richness and meeting social needs.
The ultimate aim of this study is to determine the contributions of NGOs operating in the field of education in Turkey to the professional development of teachers according to the opinions of primary school teachers and to set standards that will increase them. As a result, this study emphasises the contributions of NGOs in the field of education to teacher professional development and highlights the importance of such collaborations to improve the quality of the education system and support the success of students. Therefore, the salient themes and sub-themes that emerged as a result of the research should be taken into consideration in order to develop and improve the contributions of NGOs operating in the field of education in our country to teachers professional development for primary school level.

Key Words: Non-Governmental Organization, Professional Development, Teacher.