Fidanlık şartlarında malç uygulamalarının Michele Palieri sofralık üzüm çeşidinde aşılı ve aşısız fidanların gelişimi üzerine etkileri
Effects of mulch applications on development of grafted and own-rooted grapevine saplings of Michele Palieri table grapes under nursery condition
Yazar: ORHAN JAMAL MOHAMMED MOHAMMED
Danışman: PROF. DR. ALİ SABIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal üretimde yüksek sıcaklık ve düşük yağış oranı ürün verimliliğini olumsuz etkileyen önemli problemlerdendir. Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde bitkilere yeterli su sağlanamamakta ve bu sorun çiftçileri sulamaya yöneltmektedir. Özellikle kurak ve yarı kurak şartların baskın olduğu karasal iklim koşullarında değişen iklim şartlarının bitkiler üzerindeki olumsuz etkilerine karşı uygulanabilecek çevre dostu stratejilerinden biri malç kullanımıdır. Bu kapsamda polietilen sentetik malç yaygın olmakla birlikte günümüzde çevresel atıkların olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla çevre dostu alternatif yaklaşımların kullanımı artmaktadır. 
Bu çalışmada, bazı sentetik malç (siyah ve şeffaf) ve organik malç (buğday sapı) uygulamalarının fidanlık koşullarında aşılı ve aşısız 'Michele Palieri' sofralık üzüm çeşidine ait asma fidanlarının fizyolojisi ve vejetatif gelişimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, toprak nem içeriği, toprak sıcaklığı, stoma iletkenliği, yaprak sıcaklığı, yaprak klorofil içeriği, sürgün uzunluğu, sürgün çapı ve sürgün odunlaşma oranı üzerine uygulanan malç materyallerinin etkili olduğu görülmüştür.
Araştırmadan elde edilen genel bulgular, üç malç uygulamasının da asmalarda fizyolojik özellikler ve vejetatif gelişme üzerinde olumlu etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Genel olarak malç uygulamaları arasında şeffaf ve siyah sentetik malç materyalleri daha etkili bulunmuş olmakla birlikte, organik malç uygulamasının özellikle toprak nemini artırması bakımından önemli olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, bağcılıkta sürdürülebilir uygulamalar kapsamında özellikle şeffaf ve siyah sentetik malç uygulamasının tavsiye edilebilir nitelikte olduğu belirlenmiştir. Materyallerin bulunabilirliği, çevresel faktörler ve üretim hedefleri de göz önünde bulundurularak malç materyaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Örneğin, organik bağcılık modelinde ya da hayvansal üretimin yoğun yapıldığı buğday sapı artıklarının bol olduğu yörelerde organik malç kullanımı tercih edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Asma fidanı, abiyotik stres, çevre dostu uygulamalar, sürdürülebilir bağcılık.

Abstract:
High temperature and low precipitation rate in agricultural production are important problems affecting the productivity. In arid and semi-arid regions, insufficient available water at the effective root depth forces farmers to irrigate grapevines. The use of mulch is one of the eco-friendly strategies applied to mitigate effects of changing climatic conditions on plants, especially in terrestrial climate conditions where dry and semi-arid conditions predominate. In this context, although the use of polyethylene synthetic mulch is widespread, the use of alternative environmentally friendly approaches is increasing to reduce the negative effects of environmental wastes.
In this study, the effects of synthetic mulch (black and transparent polyethylene) and organic mulch (wheat stalk) applications on physiology and development of grape saplings of 'Michele Palieri' table grape cultivar grown as non-grafted on their own roots and grafted onto 1103 P rootstock under nursery conditions were investigated. Within the scope of the study, it was observed that mulch materials applied on soil moisture content, soil temperature, stomatal conductivity, leaf temperature, leaf chlorophyll content, shoot length, shoot diameter and shoot lignification rate were effective. 
Although transparent and black synthetic mulch materials were found more effective among mulch applications, organic mulch was especially important for maintaining soil moisture. Thus, transparent and black synthetic mulch application can be recommended within the scope of sustainable practices in viticulture. It is thought that the reasons for preferring mulch materials to be used can be evaluated in terms of production purpose, environmental conditions and availability of the material. For example, the use of organic mulch may be preferred in the organic viticulture model or in regions where wheat stalks are abundant deposited from animal production.

Keywords: Grapevine sapling, abiotic stress, eco-friendly practices, sustainable viticulture.