Farklı yıkama sistemlerinin apikalden taşan irrigasyon solüsyonu miktarına ve kanal dolgu materyalinin kök kanalına bağlanma dayanımı üzerine olan etkisinin in-vitro olarak incelenmesi
In vitro investigation of the effect of different irrigation systems on apical extrusion amount of the irrigant  and connection strenght of the canal filling material to the root canal
Yazar: ESİN ÖZLEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERT GÖKAY EROĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Dentin = Dentin ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; İn vitro = In vitro

Özet:
Çalışmamızın amacı dişlerin şekillendirilmesi ve genişletmesi sırasında farklı yıkama sistemlerinin (EndoVac (Discus Dental, Culver City, CA, ABD), EndoActivator (Dentsply, Tulsa, OK) and Endo-Eze (Ultradent Product, South Jordan, UT, USA)  irrigation tip)   kullanılmasının apikalden taşan irrigasyon solüsyonu miktarını azaltıp azaltmadığı  ve bağlanma dayanımını artırıp artırmadığının araştırmaktır. Çalışmamızda standartlara uygun olarak seçilmiş 90 diş kullanılmıştır. İki farklı aşaması bulunan çalışmamız için dişler öncelikle rastgele iki gruba ayrılmış sonrada her grupta 15' er diş olacak şekilde 3' er gruba ayrılmıştır. Kanallar ProTaper  Next nikel titanyum (Ni-Ti) kanal aletleri (Dentsply Maillefer, Balaigues, İsviçre) kullanılarak crown-down tekniği ile şekillendirilmiştir. Bu kanal aletleri üretici firmanın talimatlarına göre sırasıyla X1, X2, X3 ve X4 olacak şekilde, X-Smart Plus (Dentsply Maillefer, Balaigues, İsviçre) endodontik motor ile 250 rpm hızda kullanılmıştır. Kanalların apikali X4'e kadar genişletilmiştir. Taşan irrigasyon solüsyonu miktarını ölçmek için Ferraz ve ark.  tarafından kullanılan taşma modeli kullanılmıştır. İrrigasyon solüsyonu olarak %5,25 NaOCI solüsyonu toplamda 12 cc olacak şekilde kullanılmıştır. Deney gruplarında irrigasyon işlemi sırayla EndoVac, EndoActivator ve EndoEze yıkama ucu kullanılarak yapılmıştır.  Eppendorf tüpleri işlem öncesi ve sonrasında hassas terazide tartılarak taşan irrigasyon solüsyonu miktarı belirlenmiştir. Tek yönlü ANOVA, Kruskal-Wallis testleri ve gruplar arası farkın tespiti için Tukey's Post Hoc testi (p=0,05) kullanılmıştır.  Elde edilen istatiksel sonuçlara göre EndoVac cihazının apikalden taşan irrigasyon solüsyon miktarını önemli ölçüde azalttığı belirlenmiştir. Çalışmamızın ikinci aşamasındaki dişlerin irrigasyonu ilk aşamadan farklı olarak şekillendirme ve genişletme sırasında 1 ml %5,25 NaOCI kullanılarak EndoEze yıkama ucuyla yapılmış olup son irrigasyon işleminde gruplara ayrılmıştır.  Son irrigasyon işleminde smear uzaklaştırma protokolü uygulanmıştır. Gruplarda sırayla EndoVac, EndoActıvator ve EndoEze yıkama ucu kullanılarak toplamda 6 cc % 5,25 NaOCI ve 2 ml %17'lik EDTA ile irrigasyon yapılmıştır.  Daha sonra kanallar   AH Plus jet kanal patı ve Protaper Next güta-perka kullanılarak tek kon tekniğine uygun olarak doldurulmuştur. 1 mm horizontal kesitler elde edilen örnekler  Shimadzu Universal Test Cihazına (Shimadzu Corporation, Kyoto, Japan) bağlanmıştır, Apiko-kuronal yönde, 1 mm çapında paslanmaz çelik silindirik uç kullanılarak 1 mm/dk. hızla kuvvet uygulanmıştır. Push-out kuvveti, kanal dolgusunun dentine bağlantısında başarısızlık oluşana kadar uygulanmış ve elde edilen değerler Newton olarak kaydedilmiştir.  Çalışmada elde edilen push-out bağlanma dayanım değerleri normal dağılım gösterdiği için aralarındaki farklılığın tespiti için tek yönlü varyans analizi ANOVA testi, gruplar arası farkın tespiti için Tukey's Post Hoc testi (p=0,05) kullanılmıştır. Yapılan istatiksel analiz sonucu EndoVac cihazının kullanıldığı grubun daha yüksek bağlanma dayanımı gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak; EndoVac yıkama sistemi hem apikalden taşan irrigasyon solüsyonu miktarı hem de kök kanal dolgu materyalinin dentin bağlantısı açısından diğer sistemlere göre üstün bulunmuştur.

Abstract:
Aim of our study is to investigate if using different irrigation systems (EndoVac (Discus Dental, Culver City, CA, ABD), EndoActivator (Dentsply, Tulsa, OK) and Endo-Eze (Ultradent Product, South Jordan, UT, USA)  irrigation tip) reduces apical extrusion amount of the irrigant and  induces connection strength or not. 90 extracted and chosen properly standard teeth were used in our study. For our study which consists of 2 stages, these teeth firstly divided in to 2 and than 3 groups all having 15 teeth. Instrumentation performed using Protaper Next (Ni-Ti) files (Dentsply Maillefer, Balaigues, Switzerland) in crown-down technique. Following producers instructions; X1, X2, X3, X4 files used respectively using X-Smart Plus (Dentsply Maillefer, Balaigues, Switzerland) endodontic motor with 250 rpm of speed. Instrumentation in apical part of the canals are performed till the file X4. Extrusion pattern which is used by Ferraz et al. is used to measure the apical extrusion amount of irrigant. NaOCl solution with 5,25% concentration is used as irrigant with a total amount of 12 cc.  Irrigation protocol is performed using EndoVac, EndoActivator and Endo-Eze irrigation tip respectively in all experiment groups. Weight of the eppendorf tubes are measured using presicion scales before and after irrigation process to determine extruded amount of irrigant from apex. One way analysis of variance (ANOVA), Kruskal-Wallis test and Tukey's Post Hoc is used to determine the difference intergroups (p=0,05). According to statistical results, it is determined that EndoVac system reduces apical extruded amount of irrigant significantly. In second stage of our study, irrigation of teeth is performed using Endo-Eze irrigation tips with 1 ml  NaOCl with 5,25% of concentration during instrumentation and separated into 3 groups in final irrigation unlike the first stage. Smear removal protocol is performed in the final irrigation. Irrigation performed with totally 6 cc of NaOCl with 5,25% and 2 cc of EDTA with 17% concentration using EndoVac, EndoActivator and Endo-Eze respectively. Subsequently, obturation is performed  properly to single-cone technique using AH-Plus Jet  canal sealer and Protaper Next gutta-percha. Samples, consisting of 1 mm wide horizontal sections are connected to Shimadzu Universal Testing Machine (Shimadzu Corporation, Kyoto, Japan). Force with a speed of 1 mm/dk  in apico-coronal direction is applied to samples using stainless steel cylinderical tip with a 1 mm diameter.  Push-out force is applied till the observation of fail in canal filling to dentine connection and these values are saved in Newton unit. As push-out connection strength values obtained in the study showed normal distribution, One way ANOVA and Tukey's Post Hoc tests are used to determine the difference intergroups (p=0,05). According to statistical results, it is determined that samples in group that EndoVac irrigation system is used showed higher connection strength. As a result; EndoVac irrigation system is presented significantly superior to other systems in both apical extrusion amount of irrigant and connection strength of the canal root filling material to the root canal.