Bacillus thuringiensis var. kurstaki bakterisinin vermikompostla kombine uygulanmasında domates güvesi üzerine etkisi
Effect of the application of bacteria Bacillus thuringiensis var. kurstaki combined with vermicompost on the tomato moth
Yazar: ZAFER HELVACI
Danışman: PROF. DR. UMMAHAN ÇETİN KARACA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Antalya ili, sera sebzeciliğinin yaygın olarak yapılması ve yüksek gelir getirmesi nedeniyle hastalık ve zararlılarla kimyasal mücadele için yoğun pestisit kullanımının olduğu bir yöredir. Ancak mücadele yönteminde üreticiler çoğu zaman bilinçsiz olarak ilaçlama yaparak aşırı miktarda pestisit kullanmaktadır. Antalya ilinin örtüaltı sebze üretiminin merkezi olduğu göz önüne alınırsa, bu durumun insan ve çevre sağlığına çok ciddi olumsuz etkileri olacağı açıktır. Bu amaçla, çalışmada Antalya yöresinde ticari olarak kullanılan biyopestisitin artan dozlarda vermikompostla kombine uygulanmasında domates güvesi üzerine etkisinin araştırılması planlanmıştır. Çalışmada fırın kuru ağırlık üzerinden 10 kg toprak içeren saksılara % 0, 1, 2, 4, 8 ve 10 uygulama dozlarında vermikompost ilave edilmiştir. Yetiştirme ortamına domates fideleri dikilmiş ve fideler belli bir büyüklüğe geldikten sonra, serada daha önce Tuta absoluta larvalarının yaşadığı domates bitkisinin dallarını seranın belli yerlerine yerleştirerek larvaların dikilen domates bitkisine geçmesi sağlanmıştır. Domates güvesi (Tuta absoluta), domates bitkisinde belli bir zarar seviyesine geldikten sonra biyopestisit uygulanmıştır. Seradaki domates bitkilerine 2 hafta arayla 3 kez uygulanmıştır. Deneme sonrası Tuta absoluta larvalarından zarar görmüş domates yaprakları ve meyvelerinin sayımı yapılıp karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; biyopestisitin artan dozlarda vermikompostla kombine uygulanmasında domates güvesi üzerine etkisi istatistik olarak önemli (p<0.01) bulunmuştur. Elde edilen verilere göre, domates bitkilerinde en fazla toplam yaprak sayısı %10 vermikompost uygulanan bitkilerde belirlenmiş olup, aynı zamanda en az zarar görmüş yaprak sayısı da %10 vermikompost uygulanan bitkilerde tespit edilmiştir. Diğer taraftan toplam meyve sayısına uygulamaların (biyopestisit, vemikompost), ve vermikompost dozlarının etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Zarar görmüş meyve sayısı üzerine ise uygulamaların ve vermikompost dozlarının etkisinin istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Meyve çapı, meyve ağırlığı ve suda çözünür kuru madde üzerine biyopestisit uygulamalarının ve vermikompost dozlarının etkisinin istatistiksel olarak önemli (p<0.01) olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In the province of Antalya, where greenhouse vegetable farming is widely practiced and where income levels are high, pesticides are widely used for chemical control against diseases and pests. However, under the control method, manufacturers unconsciously use excessive amounts of pesticides. Given that the production of greenhouse vegetables is centered in Antalya, it is clear that this situation will have extremely substantial adverse effects on both human and environmental health. 
For this reason, it was proposed to research the impact of the commercially available biopesticide on tomato moths in the Antalya region when combined with increasing doses of vermicompost. In the study, vermicompost application dosages of 0, 1, 2, 4, 8, and 10 % were applied to pots with 10 kg of oven dry weight of soil. Tomato seedlings were planted in the growing medium, and once the seedlings had grown to a specific size, the Tuta absoluta larvae that had previously resided in the greenhouse were moved to the planted tomato plant by placing the tomato plant's branches in certain locations within the greenhouse. The biopesticide was used after the tomato moth (Tuta absoluta) reached a certain level of damage to tomato plants. It was applied to tomato plants in the greenhouse 3 times at an interval of 2 weeks. Tomato leaves and fruits that had been damaged by tuta absolute larvae were counted and compared after the experiment. According to the search results; the effects of the biopesticide combined with vermicompost at increasing doses on tomato moths were found to be statistically significant (p <0.01). Depending on the data obtained, the maximum number of leaves in tomato plants was determined in the plants applied with 10% vermicompost, and at the same time, the lowest number of damaged leaves was determined in the plants applied with 10% vermicompost. On the other hand, it was discovered that the impact of pesticide and vermicompost applications as well as vermicompost dosages on the total number of fruits was statistically insignificant. It was determined that the effects of applications and vermicompost doses on the number of damaged fruits were statistically significant. It was determined that the effects of biopesticide applications and vermicompost doses on fruit diameter, fruit weight and water-soluble dry matter were statistically significant (p<0.01)