Birey-örgüt uyumu kuramı ve Dalaman Havalimanı çalışanları üzerine bir alan araştırması
The theory of person-organization fit and a field study on the employees of Dalaman international airport
Yazar: MEHMET ULUTAŞ
Danışman: PROF. DR. M. ŞERİF ŞİMŞEK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birey = Individual ; Dalaman Havalimanı = Dalaman Airport ; Hava alanları = Airports ; Uyum = Adjustment ; Verimlilik = Productivity ; Çalışanlar = Workers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel uyum = Organizational adaptation ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Genel mahiyeti itibariyle, bireyin değerleri ile örgütün değerleri arasındaki uygunluk ya da benzerlik derecesi olarak tanımlanan birey-örgüt uyumu, örgütlerin başarısı için gerekli olan temel faktörlerden biridir. Örgütler, kültürel değerlerde uygunluk esaslı işgören seçme ve yerleştirme süreçlerini kullanarak ya da sosyalizasyon taktiklerine başvurarak örgütlerinde birey-örgüt uyumunu gerçekleştirmelidir.Araştırmada birey-örgüt uyumu ile iş doyumu, bağlılık, verimlilik, iş stresi ve çatışma arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örgütlerde yüksek birey-örgüt uyumunun, işgörenlerde yüksek iş doyumunu sağlayacağı; bağlılık ve verimlilik düzeylerinde artış ve iş stresi ve çatışmada ise azalışa yol açacağı varsayılmıştır.Araştırmanın örneklemini, Dalaman Uluslararası Havalimanı'nda faaliyet gösteren yirmi ayrı işletmenin yönetici ve işgörenlerinden oluşan 367 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılar üzerinde, araştırmacı tarafından uluslararası araştırmacıların geliştirdiği ölçekler kullanılarak hazırlanan bir anket çalışması yapılmış ve birey-örgüt uyumu ve sonuçlarına ilişkin önemli verilere ulaşılmıştır. Toplanan veri seti üzerinde paket program yardımıyla, Cronbach Alpha Güvenirlik Testi ve Faktör Analizleri, Friedman Çift Yönlü Anova testi, Bağımlı İki Grup T Testi, Pearson Corelasyon Testi ve Regresyon Analizleri yapılmıştır.Araştırma sonuçları, birey örgüt uyumu ile iş doyumu, bağlılık, verimlilik arasında pozitif yönde; iş stresi ve çatışma arasında negatif yönde bir ilişki bulunduğunu göstermektedir.

Abstract:
Person-organization fit is generally described which a degree of compatibility or similarity between person?s values and organization?s values is one of a base factor required for organization?s successfull. Organizations should come true person-organization fit in their organizations by using employee selection and hiring process which based values congruence or socialization tactics.We proposed finding a correlation in this study between person-organization fit and job satisfaction, commitment, productivity, job stress and conflict. We hypothesized that if the organizations have high level person-organization fit, than their employees have a higher job satisfaction, commitment and performance and lower job stres and conflict.In this study, a total of 367 employees or managers working in 20 companies in Dalaman International Airport were seleceted as the study sample. A questionnaire prepared by researcher using surveys developed by international researchers was used and determined very important datas about person-organization fit and its organizational outcomes.In this context, we have reached important findings about person-organization fit and its outcomes by conducting a survey on employees of Dalaman International Airport. In order to analyze the data set by using the analyzing program, Cronbach Alpha Reliability Tests and Factor Analysis, Friedman Two-Way Anova Test, T Test (Dependent Two Samples), Pearson Corelation and Regression Analysis were used.The findings showed us there is a statistically positive correlation between person-organization fit and job satisfaction, commitment and productivity; and there is a negative correlation between person-organization fit and job stress and conflict