Cumhuriyet döneminden günümüze ABD-Türkiye ilişkilerinin Türkiye'deki döviz kuru üzerindeki etkisi: Kronolojik bir inceleme
The Impact of USA-Turkey Relations on the Exchange Rate in Turkiye from the Republican Era to the Present: A Chronological Review
Yazar: KÜBRA ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÇAKMAK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Uluslararası ticaret, çeşitli nedenlerden dolayı ülkeler için önemlidir. Bu nedenler arasında refah seviyesini artırmak, istihdamı artırmak ve işsizlik seviyesini düşük tutmak gibi faktörler bulunmaktadır. Bir ülkenin kendi kaynaklarıyla tamamen kendini idare etmesi oldukça zor olabilir. Bu yüzden ülkeler, ekonomik ve ticari ilişkiler içinde olmak zorundadır. Uluslararası ticaret, bir ülkenin sınırları dışında mal ve hizmet alışverişi yapılması, emek, sermaye ve hizmetlerin ticareti gibi ekonomik faaliyetlerdir. Ülkeler, ekonomik sürdürülebilirliklerini sağlamak için üretim yapmalı, sanayilerini geliştirmeli, dış ticarete önem vermeli ve bu alanda gelişmelere ayak uydurmalıdır.
Bu tez Cumhuriyet döneminden günümüze kadar olan süreçte ABD-Türkiye ilişkilerinin Türkiye'deki döviz kuru üzerindeki etkilerini kronolojik bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Küresel politik ve ekonomik olayların yanı sıra, ABD-Türkiye ilişkilerinin dolar kuru üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Tez, Türkiye ekonomisinin döviz kuru üzerindeki dalgalanmalara karşı duyarlılığını anlamak ve ABD-Türkiye ilişkilerinin ekonomik boyutunu ortaya koymak amacıyla geniş bir araştırma yelpazesine dayanmaktadır.  Çalışma, ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerin farklı dönemlerinde yaşanan siyasi gerilimlerin, diplomatik ilişkilerin ve ekonomik değişimlerin döviz kuru üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde incelemektedir. Özellikle dönemsel politik gelişmelerin, ticari ilişkilerin ve uluslararası krizlerin döviz kuru üzerindeki etkileri analiz edilmeye çalışılmaktadır. 
Tez, nitel ve nicel araştırma yöntemlerini kullanarak derinlemesine bir analiz sunmaktadır. Nitel araştırma yöntemleri doğrultusunda tarihsel araştırma deseni ile nicel araştırma yöntemleri doğrultusunda genel tarama araştırması desenini bir araya getiren çalışma, Türkiye'nin döviz kuru üzerindeki hassasiyetini ve ABD-Türkiye ilişkilerinin ekonomik dinamiklerini ortaya koymaktadır.  Bu çalışmanın bulguları, ABD-Türkiye ilişkilerinin ve küresel olayların Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisine dair daha kapsamlı bir anlayış sağlamaktadır. Bu çalışma döviz kuru değişimlerinin ekonomiyi ve ticareti nasıl etkilediğine dair derinlemesine bir analiz sunarak, ABD-Türkiye ilişkileri bağlamında döviz kuru üzerindeki etkileri anlamak isteyen araştırmacılar için önemli bir kaynak olarak değerlendirilebilmektedir.

Abstract:
International trade is crucial for countries for various reasons, including increasing the level of prosperity, boosting employment, and keeping unemployment levels low. It is challenging for a country to be entirely self-sufficient with its own resources. Therefore, countries must engage in economic and trade relations. International trade involves economic activities such as the exchange of goods and services beyond a country's borders and the trade of labor, capital, and services. To ensure economic sustainability, countries must produce, develop their industries, and prioritize foreign trade while keeping up with developments in this field.
The thesis aims to chronologically examine the impact of USA-Turkey relations on the exchange rate in Turkey from the Republican era to the present. The effects of global political and economic events, as well as USA-Turkey relations, on the dollar exchange rate have been analyzed. The thesis is based on extensive research to understand the sensitivity of the Turkish economy to exchange rate fluctuations and to reveal the economic dimension of USA-Turkey relations. The study meticulously examines the effects of political tensions, diplomatic disputes, and economic changes on the exchange rate during different periods of USA-Turkey relations. It particularly analyzes the impacts of periodic political developments, trade relations, and international crises on the exchange rate.
The thesis offers an in-depth analysis using qualitative and quantitative research methods. Combining a historical research design with a general survey research design, the study reveals Turkey's sensitivity to the exchange rate and the economic dynamics of USA-Turkey relations. The findings of this study provide a more comprehensive understanding of the impact of USA-Turkey relations and global events on the Turkish economy. This study can be considered an important resource for researchers aiming to understand the effects of exchange rate changes on the economy and trade within the context of USA-Turkey relations.