Ağaç baskının dünü bugünü Die Brücke ve Der Blaue Reiter sanatçıları /
Yazar: NİLGÜN SALUR
Danışman: PROF. ATİLLA ATAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ağaç baskı = Hand printed ; Baskı teknikleri = Printing techniques ; Der Blaue Reiter sanatçıları = Der Blaue Reiter artists ; Die Brücke sanatçıları = Die Brücke artists ; Ekspresyonizm = Expressionism

Özet:
ÖZET Ağaç baskının ilk olarak Mısır ve Mezopotamya'da ıstampa biçiminde kullanıldığı tahmin edilmektedir. Çin'de M.S.105 yılında kağıdın bulunmasıyla, ıstampaların mürekkeplenip ipek ve kağıda basılmasına başlanmıştır. Bu dönemde ipek ve deri üzerine yapılmış olan, kuş, kelebek, bitki ve çiçeklerden oluşan baskı örnekleri günümüze kadar gelmiştir. Bu ilk baskılar baskı tarihinde yol gösterici olmuşturlar. Ağaç baskıyı özellikle, rahipler ve keşişler kullanmışlardır. Bunun nedeni de dinin yayılması ve halkın bilinçlendirilmesi amacıyla düşük olan okur-yazar oranının arttırılmaya çalışılmasıdır. Dini kitaplar, ilaç reçeteleri, halkın kullandığı türdeki basılı ilanlar, ağaç baskı yolu ile çoğaltılmış ve yayılmıştır. X. yüzyılda Avrupa, ağaç baskı sanatım, Çin'den gelen oyun kartı, pul ve paralarla tanımıştır. Ancak Almanya'nın 30 yıl savaşlarında zayıf düşmesi ve o dönemde bakır gravürün zengin olanakları karşısında, ağaç baskının ilkel ve yetersiz bulunması sonucu, ağaç baskı sanatına yüzyıllık bir ara verilmiştir (XVIII. yüzyıl). Ağaç baskı, dünden bugüne gelişimi içerisinde çoğu zaman haketmediği durumlara düşmüştür. Gerçek değerini, Die Brücke ve Der Blaue Reiter sanatçıları ve bu gruplara dahil olmayan diğer sanatçılarla (bu iki gruba dahil olmayan diğer ekspresyonist sanatçılar) önemini kazanmıştır. Ve tarih içinde hak ettiği yere de, bu dönem de ulaşılmıştır. Özellikle bu iki grup, Avrupa sanatında, Ekspresyonizm akımının en önemli ayağını oluşturmuşlardır. Türkiye'de de ağaç baskı gerektiği ilgiyi başlangıçta fazlaca bulamamış olmasına karşın, 1957 yılında, Devlet Tatbiki (Uygulamalı) Güzel ivSanatlar Yükekokulunda ağaç baskı çalışmaları başlar ve ağaç baskı sanatı, bu alanda uğraşan sanatçıların artması ile birlikte bugün de kullanılan önemli bir baskı tekniği olma özelliğini korumaktadır.

Abstract:
ABSTRACT It is believed that woodcut has been, for the first time, employed as a stamp in Egypt and Mesopotamia. Stamps have been begun to be inked and printed on silk and paper through the invention of the paper in China, A.D. 105. The print samples stamped on silk and leather in this period-consisting of birds, butterflies, plants and flowers-have survived until today. These primary prints have opened up a way in the history of printing. Woodcuts have been availed especially by the monks and the priests. The reason is that to try to increase the level of literacy, which has been lower then, inorder to disseminate the religion and make people conscious. Religious books, prescriptions, kinds of printed public notices have been copied and spread through woodcut. In the 10th century, Europe has been acquanted with the woodcut by means of playing cards, postage stamps and coins (paper money). "However, since Germany weakened in The Thirty Years" War and copperplate engraving had fertil possibilities woodcut remained primitive and inadequate. Consequently, the art of woodcut came to a halt for a century. (18th. century) Woodcut, through its development has not been appreciated as it has never deserved. It has been esteemed by the painters of "Die Briicke" and "Der Blaue Reeiter" and the other expressionists who have not participatedin neither group. And in this period, woodcut has gained the right place in the history, which has already deserved. Especially these two groups have framed the basic components of the Expressionist movement in Europe. VIIn Turkey, though woodcut has not been able to arouse interest previously, the work of wood engraving have been begun to employ at the School of Applied and Fine Arts (Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu) in 1957, and the art of wood engraving has kept its importance to be a print technique even today by the increase in the number of the artists who work in this field. Vll