Okul müdürlerinin duygu yönetimi yeterliklerinin çeşitli değişkenlerle incelenmesi ve kişilik özellikleri ile ilişkisi
The examination of school principals' emotional management according to different variables and its relationship with types of character
Yazar: NEVİN AVCI
Danışman: PROF. DR. CEVAT CELEP
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygu yönetimi = Emotion management ; Duygusal yeterlilik = Emotional suficiency ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration

Özet:
Duygu yönetimi kişisel hayatı olduğu kadar örgütsel hayatı da etkileyen ve gün geçtikçe daha da önem kazanan bir olgudur. Kişisel hayattaki davranışları sağlıklı bir biçimde dengeleyen duygu yönetimi, kişinin örgütsel yaşamını oluşturan olay ve durumlardaki tavrı da belirlemektedir. Duygu yönetimi, duyguların tanınmasına, davranışların çıkış noktasının görülmesine ve böylece hangi duyguların hangi davranışlara sebep olduğunun anlaşılmasına yardımcı olmaktadır. 
Bu araştırmada, lise okul müdürlerinin duygu yönetimlerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (yaş, cinsiyet, eğitim durumları, meslekteki toplam hizmet süresi değişkenleri) ve kişilik tipleri ile ilişkisinin ortaya konması amaçlanmıştır.
Araştırma lise okul müdürlerinin duygu yönetimlerini, demografik özellikler ve kişilik tipleri bağlamında incelenmeyi amaçladığı, var olan bir durumu var olduğu şekliyle betimlemeyi, tanımlamayı amaçladığı için, araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini Sakarya İli Adapazarı İlçesi'ndeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmaya 296 öğretmen katılmıştır. Okul müdürlerinin duygu yönetimi yeterlikleri ile kişilik tipleri arasındaki ilişki öğretmen algılarına göre belirlenmiştir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen üç bölümden oluşan bir ölçek aracılığıyla toplanmıştır. 
Elde edilen verilerin analizinde Betimsel İstatistikler, T Testi, Tek Yönlü ANOVA, Benferroni Testi ile örneklemi 30'dan az olan değişkenler için  Mann Whitney U ve Kruskall Wallis Testleri kullanılmıştır. 
Sonuç olarak yapılan betimsel istatistiklere göre lise okul müdürlerinin duygu yönetimlerinin yeterli olduğu; A tipi karaktere sahip okul müdürlerinin duygu yönetimi yeterliklerinin düşük, B tipi karaktere sahip okul müdürlerinin ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, okul müdürlerinin karakter tipleri ile duygu yönetimi yeterlikleri arasında orta düzeyde ve anlamlı (=0,437; p<0,001)  bir ilişki olduğu görülmüştür. Okul müdürleri cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde hem kadın hem erkek okul müdürlerinin duygu yönetimi yeterliklerinin yüksek olduğu görülürken, Mann Whitney U Testi sonuçları kadın okul müdürlerinin lehine sonuçlar vermiştir. Yaş ve eğitim durumu değişkenleri incelendiğinde okul müdürlerinin duygu yönetimleri ile ilgili anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Lise okul müdürlerinin duygu yönetimleri hizmet süresi değişkenine göre incelendiğinde ise duygu yönetimi ortalama puanları arasında hizmet sürelerine göre anlamlı bir fark bulunmuştur (F(4,291)=5,033; p<0,05). Yapılan LSD çoklu karşılaştırma sonucunda bu farkın hizmet süresi 1-5 yıl aralığında olan okul müdürlerinin lehine olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Emotional management is a fact that affects our organizational lives as well as personal lives, and is gaining more and more importance within time. Emotional management which balances our behaviors in our personal lives healthily, also determines our attitudes in the circumstances, events and situations in our organizational lives. This fact helps us get to know our emotions, see the origin spots of our behaviors and thus comprehend which emotions cause  which behaviour in our nature.   
In this research the purpose is to examine school principals' emotional managements according to varied variables (age, gender, education status, period of servive in the vocation) and to reveal the relationship with personality types (type A-B).
As this research aims to examine school principals' emotional managements in connection with some demographich qualifications and personality types, identify and describe the situation as it exists, the most convenient model –survey type- has been applied. The universe of the research consists of teachers working in high schools connected to the Ministry of National Education in Adapazarı, a province of Sakarya. 296 teachers participated to the research. The emotional management of principals and its  relationship with the types of characters was examined according to the teachers' perceptions. The data has been collected via a scale divided into three sections developed by the researcher. 
The data collected via the scale has been analyzed via Decsriptive Statistics, T Tests, One-Way ANOVA, Benferroni Tests. For the variables of which samples were less than 30 Mann Whitney U, Kruskall Wallis Tests were applied. 
Consequently, according to the Descriptive Statistics it has been revealed that the emotional management of school principals was sufficient and whereas the B types' emotinal management was high, A types' was low. Additionaly, an average and meaningful (=0,437; p<0,001) relationship was detected between the principals' emotional management and type of characters. Being examined according to the gender variable, it was detected that both genders' emotional management was high, whereas according to the Mann Whitney Test, the result was on the advantage of women principals. Being examined according to the age and education variables, there couldn't have been detected any meaningful differences in principals' emotional managements. Once examined according to the period of service in vocation variable, between the average scores of emotional management and period of service, a meaningful (F(4,291)=5,033; p<0,05) difference was detected. As a result of the multiple comparisons of LSD, that difference was detected to be for the advantage of 1-5 years in service.