Öğretmenlik uygulamasının beden eğitimi öğretmeni adaylarının mesleki yeterlik ve mesleğe yönelik tutumları üzerine etkileri
Effects of teaching practice on professional competence and professional directed attitudes of physical education teacher candidates
Yazar: BAŞAK EROĞLU
Danışman: PROF. DR. KEMAL TAMER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümlerindeki öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının mesleki yeterlik kazanmaları ve mesleğe yönelik tutumları üzerine etkilerini incelemektir.Tarama modelindeki bu araştırmaya 2008-2009 eğitim-öğretim yılında; 19 farklı üniversitede öğrenimlerini sürdüren beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümlerinde okuyan son sınıf öğretmen adayı öğrenciler katılmışlardır. Anketler öğretmenlik uygulaması öncesinde 628, sonrasında ise 570 öğretmen adayına uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, ?Öğretmen Yeterlikleri Ölçeği? ve ?Öğretmenliğe İlişkin Tutum Ölçeği? ile toplanmıştır.Araştırma verilerinin analizinde, aritmetik ortalama, standart sapma, korelasyon katsayısı, anova ve t testi teknikleri uygulanmıştır.Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının mesleğe yönelik genel yeterlik düzeyleri öğretmenlik uygulaması dersinden olumlu yönde etkilenmekte ve ?yeterli? olarak tanımlanmaktadır. Adayların mesleğe yönelik tutumu ise olumlu olmakla beraber öğretmenlik uygulaması dersi sonrasında bir düşüş göstermektedir.Okuduğu bölümden memnun olan öğretmen adaylarının mesleğe yönelik yeterlik ve tutum düzeyleri memnun olmayan adaylardan, düzenli spor yapan öğretmen adaylarının yeterlik düzeyleri yapmayanlardan anlamlı olarak daha yüksektir. Annesi ve babası yüksek eğitim düzeyine sahip adayların mesleğe yönelik tutum düzeyleri diğerlerinden anlamlı olarak daha düşüktür. Öğretmenlik mesleğini içsel nedenlerle (mesleği sevmek, kendine uygun bulmak, saygın ve önemli görmek vb.) tercih eden öğretmen adaylarının yeterlik ve tutum düzeyleri dışsal nedenlerle (merkezi sınav sistemi, aile veya çevrenin isteği vb.) tercih edenlere göre anlamlı olarak daha yüksektir. Öğretmenlik uygulaması dersinin süresini yeterli bulan öğretmen adaylarının genel yeterlik düzeylerini yeterli bulmayanlardan anlamlı olarak daha yüksektir. Ayrıca öğretmenlik uygulaması dersine bir arada katılan aday sayısı azaldıkça mesleğe yönelik tutum düzeyi artmaktadır.Öğretmenlik uygulaması dersi öncesi ve sonrasında mesleğe yönelik tutum ile genel yeterlik arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde ilişki vardır. Yeterlik düzeyi yüksek olan öğretmen adaylarının mesleğe yönelik tutumları da olumlu olmaktadır.Öğretmenlik uygulaması dersinin verimli bir şekilde işlenmesinin adayların eğitim-öğretim anlayışlarını, meslek bilgilerini, yeterlik ve tutum düzeylerini önemli derecede etkileyeceği düşünülmektedir.Anahtar kelimeler: Beden eğitimi ve spor, öğretmenlik uygulaması, tutum, yeterlik.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effects of teaching practice in physical education and sports on earning professional competences of teacher candidates and their attitudes directed on the profession in physical education and sport teaching.Physical education and sport senior students who were attending in 19 different universities were participated in this investigation in 2008?2009 academic year. This survey model study was conducted to 628 teacher candidates before and 570 candidates after the teaching practice. The data of the investigation were collected with ?Teacher Competence Scale? and ?Attitude Scale Regarding Teaching?.The data analysis in this study included arithmetical average, standard deviation, correlation coefficient, variation analysis and t test techniques.As a result of this study, general competency averages regarding profession of teacher candidates was affected in positive way by teaching practice, and was determined as competent. Teacher candidates? profession attitudes were also positive but it was decrease after teaching practice lessons.The teacher candidates? who were satisfied about their field of study had higher professional competency and attitudes than non-satisfied teacher candidates. The physical education teacher candidates who had parents with high literacy level had significantly lower professional attitudes than the others. The candidates who chose their occupation with internal reasons (to like the occupation, to see suitable to him/her, to accept it respectful and important) had higher competency and attitudes levels than those who chose their occupation with external reasons (as a result of the central examination system, influence of the family or the others). The candidates who were satisfied with the length of teaching practice lessons had higher general competency level than those who were unsatisfied. In the mean time, the attitudes level towards the profession was increased as the number of students in practice teaching classes decreased.The relationship was found positive but low between the professional directed attitudes and general competence before and after the teaching practice lessons. The teacher candidates who had high competence level also had positive profession attitudes.Efficiently performed teaching practice lessons thought to affect teaching perception, professional knowledge, competency and attitudes levels of teacher candidates significantly.Keywords: Physical education and sport, teaching practice, attitude, competence.