Çift terapisine başvuran evli çiftlerde ayrılma anksiyetesi ve bağlanma stilleri arasındaki ilişki
The relationship between separation anxiety and attachment styles in married couples seeking couples therapy
Yazar: MERVE SUMA BERBEROĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜL ERYILMAZ BEYTAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı çift sorunları nedeniyle terapiye başvuran evli çiftlerde ayrılma anksiyetesi ve bağlanma stilleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışma çift terapisine başvuran evli çiftler, herhangi bir nedenle bireysel terapiye başvuran evli bireyler ve kontrol gurubu olarak üç grup ile yapılmıştır. Çift terapisine başvuran grup 46 evli çiftten, bireysel terapiye başvuran grup 46 evli kadın ve 46 evli erkekten, terapiye başvurmayan grup 46 evli çiftten oluşmaktadır. Katılım gönüllük esasıyla gerçekleşmiştir. Çalışmada demografik veri formu, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KPDO), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAA) ve İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) kullanılmıştır. İstatistik analizi için IBM SPSS 25.0 uygulanmıştır. Betimsel analizler için frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda Tek Yönlü Varyans Analizi, Bağlantısız Örneklemler t-Testi, Tukey testi ve Scheffe testi uygulanmıştır. Ölçek puanları arasındaki korelasyon için Pearson Korelasyon Analizi, iki faktörün bağımlı değişken üzerindeki etkisini anlamak için Çift Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak katılımcıların yetişkin ayrılma anksiyetesi puan ortalamalarının terapiye başvurma durumuna göre anlamlı şekilde farklılaştığı bulunmuştur (p<.001). Terapiye başvurmayan evli çiftlerin ayrılma anksiyete puan ortalaması, çift terapisine başvuran çiftlerin ayrılma anksiyete puan ortalamasına ve bireysel terapiye başvuran evli bireylerin yetişkin anksiyete puan ortalamasına göre anlamlı şekilde daha düşük olduğu bulunmuştur (sırasıyla; p<.001; p<.001). Katılımcıların güvenli bağlanma stili, saplantılı bağlanma stili, kayıtsız bağlanma stili terapiye başvurma durumuna göre anlamlı şekilde farklılaşmıştır (sırasıyla; p= .005; p<.001; p=.046). Çift terapisine başvuran katılımcılarda ayrılma anksiyetesi ile saplantılı bağlanma arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<.05). Elde edilen bulgular alanyazın kapsamında tartışılmıştır ve gelecekteki çalışmalara dair öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Çift Terapisi, Ayrılma Anksiyetesi, Bağlanma Stiller

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between separation anxiety and attachment styles in married couples seeking couples therapy due to relationship problems. The study was conducted with three groups: married couples seeking couples therapy, married individuals seeking individual therapy for any reason and the control group. The control group consisted of married couples who did not seek therapy for any reason. The couple therapy group consisted of 46 married couples, individual therapy group included 46 married women and 46 married men, and the control group consisted of 46 married couples. Participation was on a voluntary basis.
In the study, the Sociodemographic Data Form, Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS), Relationship Scale Questionnaire (RSQ) and Adult Separation Anxiety Questionnaire (ASA) were used. Data analysis was conducted using IBM SPSS 25.0. Descriptive statistics such as percentage, frequency, mean and standard deviation were used for data analysis. One Way Analysis of Variance (ANOVA), Independent Samples t-Test, Tukey Test and Scheffe Test were used for comparisons between groups. Pearson Correlation Analysis was applied to examine relationships between scale scores and Two Way Anova was used to determine the effect of two factors on the dependent variable. The results show that the mean scores of adult separation anxiety differed based on the participants' therapy seeking status (p<.001). The mean separation anxiety scores of couples who did not seek therapy were significantly lower than those of couples seeking couples therapy and individuals seeking individual therapy (respectively; p<.001; p<.001). Participants' with secure attachments style, participants' with preoccupied attachment style and participants' with dismissing attachment style significantly differed based on their therapy seeking status (respectively; p=.005; p<.001; p=.046). A positive and significant relationship was found between separation anxiety and preoccupied attachment in participants seeking couples therapy (p<.05).
The findings were discussed within the scope of the existing literature and suggestions for future research were presented.
Key Words: Couple Therapy, Separation Anxiety, Attachment Style