Maluliyet hesaplamasında göz önünde bulundurulan cetvellerde yer almayan arızaların değerlendirilmesi
Evaluation of unlisted defects in the scales considered in the calculation of disability
Yazar: HAYRETTİN ALTINDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER ŞENOL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Zararın tazmini = loss compensation

Özet:
Amaç: Maluliyet raporları, Adli Tıp'ın önemli çalışma alanlarından birisidir. Bu raporlar düzenlenirken kullanılan yönetmeliklerde eksiklikler olduğu bilinmektedir. Bu eksiklikler nedeniyle hak kayıpları yaşandığı, düzenleyen kurumun veya doktorun yönetmeliği yorumlarken kullandığı takdir farklılığından aynı olgu hakkında alınan raporlarda çelişkiler olduğu görülmektedir. Çalışmamızda yönetmeliklerin eksikliklerine dikkat çekmek, çelişkili raporlar düzenlenme nedenlerini araştırmak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; 01.01.2015-01.01.2020 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Adli Tıp Anabilim Dalında düzenlenen Maluliyet Raporları incelenerek raporlar içerisindeki ilgili yönetmelikte arıza karşılığı bulunmayan arıza çeşidi; ilgili yönetmelikte arıza çeşidine en yakın olarak takdir kullanılarak belirlenen toplam 542 adet rapor dahil edildi. Araştırmaya dahil edilen raporlar incelenerek, cinsiyet, yaş, meslek, travma türü, rapor isteyen kurum, arızanın Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvellerine göre hangi maddeye karşılık geldiği, Engel Oranları Alan Kılavuzuna göre hangi maddeye karşılık geldiği, aşağıda belirtildiği şekilde kullanılan takdirin niteliği (oranlama [A], yakın takdir [B], eşik altı değer [C], karşılığı yok [D], karşılığı var [E]) olgu rapor formlarına kaydedildi. Veriler SPSS 22 programına kodlanarak girildi ve analiz edildi. Anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak kabul edildi.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 542 olgunun 400'ü (%73,8) erkek, 142'si (%26,2) kadınlardan oluşmaktaydı. Olguların yaş ortalaması 35,22±16,28 olarak saptandı. Travmaların meydana geliş şekilleri incelendiğinde %95,1'inin trafik kazası nedeniyle başvurduğu görüldü. Çalışmaya dahil edilen 542 olgu içerisinde birden fazla arızası olan olgular bulunması nedeniyle toplamda 648 adet arıza çalışmaya dahil edildi. Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvellerine göre en çok takdir kullanılan bölgelerin omuz eklemi (%15,5), diz eklemi (%13), ayak bileği (%12,5), el bileği (%8,5), kalça eklemi (%7,4), Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (%6,5) olduğu görüldü. Engel Oranları Alan Kılavuzuna göre en çok takdir kullanılan bölümlerin Kas İskelet Sistemi Arızaları (%77,7) ve Deri Arızaları (%10,6) olduğu görüldü. Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvellerine göre düzenlenen raporlarda yer alan arızalarda yakın takdir [B] ve oranlama [A] kullanımı anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). 

Sonuç: Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvellerinin çağımızın gereklerini karşılayamadığı, eksiklikler nedeniyle bilirkişilerin takdir kullanmak zorunda kaldıkları görülmüştür. Yönetmeliğin; onu kullanan hekimin tecrübesi ya da uzmanlık alanı nedeniyle oluşan yorum farkına neden olması sonucunda, aynı arızaya sahip bir kişi için düzenlenen raporlarda dramatik farklılıklar oluşabilmektedir. Bu nedenle, yönetmelikte uzmanlık alanı ne olursa olsun aynı şekilde kullanılmasını sağlayabilecek bir düzenleme yapılması gerekmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Adli Tıp; Bilirkişi; Engellilik; Maluliyet değerlendirmesi; Tazminat

Abstract:
Aim: Disability reports are one of the important fields of study of Forensic Medicine. It is known that there are deficiencies in the regulations used while preparing these reports. It is seen that there are loss of rights due to these deficiencies, and there are contradictions in the reports received about the same case due to the difference in discretion used by the issuing institution or the doctor when interpreting the regulation. In our study, it is aimed to draw attention to the deficiencies of the regulations and to investigate the reasons for the conflicting reports.

Material-Methods: In this study; by examining the Disability Reports prepared in the Forensic Medicine Department of Ege University Faculty of Medicine between 01.01.2015 and 01.01.2020, a total of 542 reports were included in the reports, which did not have a defect equivalent in the relevant regulation, and the defect type was determined by using the appraisal closest to the defect type in the relevant regulation. By examining the reports included in the research, gender, age, occupation, type of trauma, the institution requesting the report, which defect corresponds to the Disability Chart (Table of Decrease in Earning Power in Occupation), which defect corresponds to which defect according to the Disability Measurement Scales, and the nature of the discretion used as follows (proportioning [A], close appraisal [B], sub-threshold value [C], no response [D], equivalent [E]) were recorded in case report forms. The data were coded into the SPSS 22 program and analyzed. Significance level was accepted as p <0.05.

Results: Of the 542 cases included in the study, 400 (73.8%) were men and 142 (26.2%) were women. The mean age of the cases was found to be 35.22±16.28 years. When the occurrence patterns of traumas were examined, it was seen that 95.1% of them applied due to traffic accident. Since there were cases with more than one defect among the 542 cases included in the study, a total of 648 defect were included in the study. According to the Disability Chart (Table of Decrease in Earning Power in Occupation), the most appreciated regions were the shoulder joint (15.5%), knee joint (13%), ankle (12.5%), wrist (8.5%), hip joint (7.4%), Mental Health and Diseases (6.5%). According to the Disability Measurement Scales, the most appreciated regions were Musculoskeletal System Malfunctions (77.7%) and Skin Malfunctions (10.6%). The use of close appraisal [B] and proportioning [A] was found to be significantly higher in the reports prepared according to the Disability Chart (Table of Decrease in Earning Power in Occupation) (p<0.05).

Conclusions: It has been observed that the Disability Chart (Table of Decrease in Earning Power in Occupation) could not meet the requirements of our age, and the experts had to use discretion due to deficiencies. As a result of the difference in interpretation due to the experience or specialty of the physician using it, dramatic differences can occur in the reports issued for a person with the same defect. For this reason, it is necessary to make a regulation in the regulation that can ensure that it is used in the same way regardless of the field of expertise.	

Keywords: Forensic medicine; Expert; Disability; Disability evaluation; Compensation