Algılanan ebeveyn tutumları, savunma mekanizmaları ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between percieved parenting styles, defense mechanisms and self-esteem
Yazar: VİLDAN BİLGE TANIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik = Ego ; Benlik değeri = Self-worth ; Benlik saygısı = Self esteem ; Benlik tipleri = Self-construals ; Ego =

Özet:
Bu çalışmada algılanan ebeveyn tutumları, benlik saygısı ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini 227'si kadın, 177'si erkek olmak üzere 404 kişi oluşturmaktadır. Çalışmanın veri toplama araçlarını uygulayıcı tarafından oluşturulmuş Demografik Veri Formu ve Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formu (KAET-Ç), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği Kısa Form (RBS-10), Savunma Biçimleri Testi (SBT-40) ölçekleri oluşturmaktadır.
Algılanan ebeveyn tutumları, benlik saygısı ve savunma mekanizmaları ölçeklerinin faktörlerine ait toplam puanların ortalamaları üzerinden korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler sonucunda algılanan anne ve baba tutumları, benlik saygısı ve savunma mekanizmaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Benlik saygısı; algılanan reddedici ve kontrolcü (aşırı koruyucu) anne tutumu ile negatif, sıcak anne tutumu ile ise pozitif yönlü ilişkili bulunmuştur. Benzer şekilde algılanan sıcak baba tutumu ile benlik saygısı pozitif, reddedici ve kontrolcü (aşırı koruyucu) baba tutumları ise negatif yönlü ilişkili bulunmuştur. Bunun yanında benlik saygısı ile matür ve ilkel savunmalar arasında anlamlı bir korelasyon çıkmıştır. 
Babanın kontrolcü ve reddedici tutumları ilkel savunmalarla; annenin kontrolcü ve reddedici tutumları ise hem ilkel, hem de nevrotik savunmalarla ilişkili bulunmuştur. Anne ve babanın sıcak tutumu ile ilkel savunmalar arasında negatif, matür savunmalar arasında ise pozitif yönlü korelasyon vardır.
Son olarak yapılan regresyon analizlerinde de algılanan anne tutumlarının ve baba tutumlarının savunma mekanizmalarını yordadığı, bunun yanı sıra benlik saygısının da savunma mekanizmaları üzerinde yordayıcı rolü olduğu görülmüştür. Anne için model analizi sağlanmış; anne tutumlarının savunma mekanizmaları ile ilişkisinde, benlik saygısının kısmi aracı rolü görülmüştür.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between perceived parental attitudes, self-esteem, and defense mechanisms. The total sample of this study is 404 people, consisting of 227 female and 177 male participants. The data collection tools are the Demographic Data Form, created by the practitioner, Assessment of Perceived Parenting Attitudes in Childhood (EMBU-C), Brief Rosenberg Self-Esteem Scale (B-RSES), Defense Style Questionnaire (DSQ-40).
Correlation analyses were performed using the total factor scores of the perceived parental attitudes, the self-esteem, and the defense mechanisms scales. According to the results of these analyses, statistically significant relationships were found between perceived mother and father attitudes, self-esteem, and defense mechanisms. The self-esteem was negatively correlated with perceived rejecting and controlling (overprotective) mother attitude and positively correlated with warm mother attitude. Similarly, self-esteem was positively related to the perceived warm paternal attitude and negatively related to rejecting and controlling (overprotective) father attitudes. In addition, a significant correlation was found between self-esteem and mature and primitive defenses.
Paternal controlling and rejecting attitudes were associated with primitive defenses, while maternal controlling and rejecting attitudes were associated with both primitive and neurotic defenses. There is a negative correlation between maternal and paternal warm attitude and primitive defenses, and a positive correlation between mature defenses.
Finally, regression analyses revealed that perceived maternal and paternal attitudes predicted defense mechanisms, and also self-esteem had a predictive role on defense mechanisms. A model analysis was provided for the mother: the partial mediating role of self-esteem was observed in the relationship between maternal attitudes and defense mechanisms.