SSCB'nin dağılmasından sonra Türk-Rus ilişkilerinde Pantürkizm faktörü
Panturkism factor in Turkish-Russian relations after the collapse USSR
Yazar: HÜSEYİN BİLGİÇ
Danışman: PROF. DR. MESUT ÇAPA
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Pan-Türkizm = Pan-Türkizm ; Rusya = Russia ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Türk-Rus ilişkileri = Turkish-Russian relations ; Türkistan = Turkistan ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
19. asırda ortaya çıkan PanTürkizm, Türk Halklarının "siyasal kimlik arayışı"
sürecinde, bazen yeni bir ideolojinin, bazen de millî bir stratejinin belkemiğini teşkil
etmiştir. Ortaya çıkmasıyla birlikte Türk-Rus ilişkilerinde tesirini gösteren
PanTürkizm önemli bir faktör olarak Birinci Dünya Savaşı, İkinci Dünya Savaşı
dönemlerinde Türk-Rus ilişkilerini olduğu kadar Türkistan'ı da şekillendirmiştir.
Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından Türkiye, Rusya ve Türkistan'da siyasal,
akademik ve entelektüel bir ilgi odağına dönüşen bu fikir akımının özgünlüğü,
yeryüzünün en büyük kıta alanını tanımlamayan Türkistan'ı yeni bir ideolojik,
siyasal, kültürel, medenî, stratejik, jeostratejik, jeosiyasî merkezin jeotarihî alan ve
kader üzerine oturtmuş olmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışma, Birinci Dünya Savaşı, İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş
sonrası dönemlerde PanTürkizm fikrinin Türk-Rus ilişkilerinde siyasal, stratejik,
jeostratejik, jeopolitik ve jeosiyasî alanlar üzerindeki tesirlerini ve bu tesirlerin
Türkiye-Türkistan, Türkistan Rusya ilişkilerinde ne tür faktör olduğunu ortaya
koymayı maksat edinmektedir. Dolayısıyla çalışmanın odak noktası, PanTürkist
hareketten/Pantürkizmin tarihinden ziyade, Türkiye ve Türkistan'ın jeotarihî alanı,
kaderi ve yüzleşmesinde PanTürkizm faktörünün yeri ve önemi olacaktır. Öte
yandan, bu fikir akımına Türkiye, Türkistan ve Rusya'daki yaklaşımların
incelenmesi ve Türk-Rus ilişkileri üzerindeki tesirlerinin ve faktör oluşunu
belirlenmesi de çalışmanın öncelikli maksatları arasındadır. PanTürkizme Türkiye,
Türkistan ve Rusya'nın yaklaşımlarında olan benzerliklerin ve farklarının ortaya
konulması, PanTürkizmin Türkiye, Türkistan ve Rusya'nın siyasal, iktisadî,
jeostratejik ve jeosiyasî koşullarıyla ne ölçüde bağdaşabildiği, bağdaşmayan
noktaların neler olduğu ile ilgili değerlendirmeler ve çözümlemelerde yapılacaktır.

Abstract:
PanTurkism, which emerged in the 19th century, was the backbone of a new
ideology and sometimes a national strategy in the process of seeking political
identity in of Turkish Peoples. PanTurkism, which has influenced Turkish-Russian
relations with its emergence, shaped Turkestan as well as Turkish-Russian relations
during World War I, World War II periods as an important factor. After the end of
the Cold War, Turkey, Russia and Turkestan political, originality of academic and
intellectual focus to turn this idea flows, identify the largest continental areas of the
earth Turkistan a new ideological, political, cultural, civil, strategic, geo-strategic
This is due to the fact that the geopolitical center is based on the geohistorical area
and destiny. In this study, the First World War, the Second World War and post-Cold War
era in the political in Turkish-Russian relations the idea of pan-Turkism, strategic,
geo-strategic, geopolitical and geopolitical field and their efficacy on the effects of
Turkey-Turkestan, Turkistan to reveal what kind of factor in Russian relations
purposes learn is. Therefore, the focus of the study, the pan-Turkism movements /
rather than the history of Pan-Turkism, Turkey and Turkestan geohistorical space,
will be replaced and the importance of pan-Turkism factor in the fate and face. On
the other hand, the idea flows to Turkey, Turkestan and examining the approaches of
Russia and determining the effect on the Turkish-Russian relations and is also among
the primary purpose of the study consists factor. PanTurkism on Turkey, Turkestan
and to determine the similarities and differences that Russia's approach, pan-Turkism
in Turkey, Turkistan and Russia's political, economic, to what extent consistent with
its geostrategic and jeosiyasî conditions, assessment of what is happening in the
incompatible point will be made in and analysis.