Adana ili Yüreğir ve yöresi göçmen ağzı (incelem-metinler-sözlük)
The immigrant's dialect in Yüreğir and its environment
Yazar: ÖZLEM İLASLAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. SUZAN TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Yapmış olduğum bu çalışmanın konusu, Adana iline bağlı Yüreğir ilçesinde veköylerinde yaşayan, Bulgaristan göçmenlerinin kullanmış olduğu göçmen ağızlarınınözellikleri ve diğer göçmen ağızlarıyla karşılaştırılmasıdır.Bu araştırma, 2003-2004 tarihleri arasında Yüreğir lçesi ve buna bağlı 8 yerleşimbiriminde yapılan araştırmaların sonucudur. ? Yüreğir ve Yöresi Göçmen Ağızları ? adıaltında topladığımız bu araştırma ? Giriş ? , ? nceleme ? , ( Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Sonuç ),? Metinler ? ve ? Sözlük ? bölümlerini içine almaktadır.? Giriş ? bölümünde ilçenin ve göçmenlerin yaşadığı yerleşim birimlerinin fizikicoğrafyası, tarihi ve etnik yapısı üzerinde durduk.? nceleme? bölümü, bölgemiz ağızlarından derlediğimiz metinlere dayanarak ? SesBilgisi ? ve ? Şekil Bilgisi ? olmak üzere iki kısımda ele alınmıştır.? Bibliyografya ? bölümü sonuç bölümünden sonra verilmiştir.? Metinler ? bölümünde, araştırmamıza temek teşkil eden 8 yerleşim birimine ait, 30ayrı kişinin konuşmalarını ihtiva eden 37 metin mevcuttur.? Sözlük ? bölümünde ise hem kullandığımız metinlerde yer alan hem de yöreinsanının konuşmalarından tespit ettiğimiz kelimeleri aynen söylendiği gibi yazarak, yazıdilimizdeki karşılıklarını verdik.Araştırmamızda herbiri 1 saatlik olan 12 kaset kullanırken, yaptığımız derlemelerinsağlam olması için, yerli ağız özellikleri bozulmamış ve yaş ortalaması yüksek kişileri seçtik.Derleme yaparken seçtiğimiz konuların, yöredeki inanışları yansıtmasına ve folklormalzemesi ( kız isteme, nişan, düğün, bayramlar, ölüm adetleri, türkü, masal, mani, efsane )olmasına özen gösterdik.Metinlerin yazıya geçirilmesinde göçmen ağızları üzerinde araştırma yapan bilimadamlarının çalışmalarını esas alırken, Tuncer Gülensoy'un KYA'da kullandığı çeviri yazısistemini de göz önünde bulundurduk.

Abstract:
This study?s theme is the properties of immigrants?dialects which have been spoken byBulgarian Immigrants who live in Adana and its country Yüreğir and its environment and tocompare these properties with the other immigrants? dialects.This research is the result of the investigation which has made in Yüreğir andYüreğir?s eight villages between 2003 and 2004. This research titled ? The ImmigrantsDialect In Yüreğir And Its Eenviroment ?consist of four parts, ? Introduction, Analysis (Phonology, Morphology, Conclusion ), Texts and Dictionary.In ?Introduction?part, physical geography, history and ethnic sturucture of the countyand the villages which immigrants live in have been given.In ? Analysis ? part, it has taken up in two parts, Phonology and Morphology, basedon the Texts which we collect from the dialects, of our region.The bibliograpy of the thesis has been given after the conclucion part.In ? Texts? part, there are 37 texts which consist of 30 different people?s speecheswhich belong to eight different villages.In ? Dictionary ? part, the formal language eguivalences of the local words and theeguivalences of the words which have changed phonologically all have been given. In order tomake our investigation natural, we have choosed the old people whose dialects hasn?tchanged.In our investigation, we used twelwe cassettes which last an hour for each.While making investigation, we paid attention to the determined subject to reflect thebeliefs of the people in the region and to be folklore materials.( to ask a girl?s hand inmarriage, engagement, marriage, festivals, death traditions, folk song ,tale, mania, legend )We based on the scientists studies who search on the immigrants dialects.We alsoconsidered the translation system of the Tuncer Gülensoy, which he used in Kütahya andEnvironmental Dialects.