Lösemi tedavisi tamamlanmış hastalarda vücut kitle indeksi, adipositokinler ve insülin rezistansı
Body mass index, adipocytokines and insulin resistance in the survivors of acute leukemia
Yazar: DİLEK İNCE CEBECİ
Danışman: PROF. DR. TÜRKİZ GÜRSEL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Adiponektin = Adiponectin ; Leptin = Leptin ; Obezite = Obesity ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda kemoterapinin geç yan etkileri ileri yaşta en önemli sağlık sorunlarını oluşturmaktadır. Kemoterapinin endokrin ve metabolik sistem üzerindeki yan etkileri iyi incelenmemiştir.Biz bu çalışmada BFM-95 ALL tedavi protokolü ile kür sağlanmış 73 (%42,5 kız, %57,5 erkek) çocukta kemoterapi kesilmesinden sonra gelişen obezite, adipositokin düzeyleri ve insülin direnci sıklığını inceledik.Hastaların tanı (T0), kemoterapi süresince (T1-T2-T3-T4) ve kemoterapi bittikten sonraki (T5) vücut kitle indeksleri dosya bilgilerinden elde edildi. Hastalar kontrol için polikliniğe başvurduklarında son VKİ kaydedildi ve adipositokinler ve insülin direnci için kan örnekleri alındı.Tanı anındaki yaş ortalaması 7,6±4,67 yıl, son değerlendirmedeki yaş ortalaması ise 13,9±4,89 yıldı. Hastalar kemoterapi bitişinden ortalama 3,35±2,91 yıl sonra incelendi. T0'da VKİ'ye göre %76,7'si normal veya düşük kilolu, %23,3'ü obez veya fazla kiloluydu. T5'te %65,6 normal veya düşük kiloluyken %33,7'si obez veya fazla kiloluydu. Tedavi sonrası obezleşme oranı %28,6 idi. 1-5 yıl arası remisyon süresinde izlenen hastalardaki obezite sıklığı <1yıl ve >5 yıla göre anlamlı yüksekti. KRT alan ve almayan hastalarda T5'te obezite görülme oranı açısından fark yoktu. Hastaların T5'teki leptin, adiponektin, HOMA-IR değerleri kontrollerle karşılaştırıldığında leptin düzeyi anlamlı olarak yüksekti (p<0,05) adiponektin düzeyi ve insülin direnci ise kontrollerden farklı değildi. Leptin düzeyi adiponektin ile ters, HOMA-IR ile doğru orantılıydı. Obezitenin daha sık görüldüğü 1-5 yıllık remisyon dönemindeki hastaların adipositokin düzeyi ile <1 yıl ve >5 yıl arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Hastaların leptin, adiponektin ve HOMA-IR değerleri ile tanı yaşları, lipid profili ve kranial radyoterapi arasında ilişki saptanmadı.Sonuç olarak araştırmamız kemoterapiyi bitirmiş ALL'li çocuklarda ileri yaşlarda obezite oranı ve leptin düzeyi artmasına rağmen, insülin rezistansı geliştirmediğini göstermiştir. Ancak tedaviden sonraki yaşam süresi uzadıkça endokrin ve metabolik bozukluk gelişme olasılığı açısından yakın izlenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Late complications of chemotherapy in children with acute lymphoblastic leukemia in older age is the most important health problems. Side-effects of chemotherapy on the endocrin and metabolic system is not well-studied. In this study we investigated 73 children (%42,5 girl, %57,5 boy) aboutfrequency of obesity, adipocytokines and insulin resistance after completion of BFM-95 ALL chemotheraphy protocol.We obtained body mass indexes of patients at the time of diagnosis (T0), during chemoteraphy (T1-T2-T3-T4) and after cessation of theraphy (T5) from their patient records. When they refer to outpatient clinic for control, we write down their last BMI and blood samples were collected to study adipocytokines and insulin resistance. The mean age at diagnosis was 7,6±4,67 and the mean age at the last evaluation was 13,9±4 years. The patients were investigated average of 3,35±2,91 years after cessation of theraphy. At the time of the diagnosis %76,7 of patients were normal or low-weight, %23,3 was obese or overweight. At the time of T5, %65,6 was normal or low-weight,%33,7 was obese or overweight. The rate of becoming obese after chemotheraphy was %28,6. Prevalence of obesity at the duration of remission time berween 1-5 years was signifantly higher from <1 years and >5 years duration of remission. Obesity prevalence was not differ between cranial irradiated or not-irradiated patients. We compared HOMA-IR, leptin, adiponectin levels with the controls. Leptin levels were significantly higher 64in the patients but adiponectin and HOMA-IR did not differ between controls and patiets. Leptin levels were inversely proportional to adiponectin and directly proportional to HOMA-IR. The adipocytocine levels were not differ according to duration time of remission. There was no relationship between adipocytokine levels, HOMA-IR, age at the time of diagnosis, serum lipid profile and cranial irradiation.Our study demonstrated that despite the incerease in obesity prevalence and leptin, insulin resistance was not developed after completion of ALL chemotheraphy. However, the longer the duration of life after treatment was obtained, the patients should be monitored closely for the possibility of development of endocrine and metabolic disorders.