Nevevi'nin itikâdî görüşleri (el-Minhâc adlı eseri bağlamında)
Nawavi's faithical opinions (In the context of his work named al-Mi̇nhâj)
Yazar: ZEHRA BETÜL ÖZATAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERYA SARIBULAK
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Nevevî (ö. 676/1277) İslâmî ilim geleneğinde en önde yer almış âlimlerden birisidir. Daha çok fıkıh ve hadisle şöhret bulduğu halde tabakât ve tasavvuf gibi ilimlerde de telifte bulunmuştur. O dinî ilimlerdeki birikimiyle genel anlamda İslâm toplumunu etkileyip güvenini kazandığı gibi özellikle Ehl-i sünnet düşüncesini derinden etkileyebilmiş ender âlimlerden birisidir. Nevevî, akâid alanında müstakil bir eser telif etmemiştir ancak farklı eserlerinde birçok itikâdî meseleye yer vermiş ve bu konularda görüş beyan etmiştir. Her ne kadar akâid alanına münhasır bir eser telif etmemişse de ilmi kişiliğiyle kazanmış olduğu güvenle akâid alanındaki görüşleri de toplumun kabulüne mazhar olmuştur. Bu sebeple Nevevî'nin itikâdî yönünün çalışılması ve kelamcı bir kişiliğinin olup olmadığının tespitinin yapılması gerektiği söylenebilir. Esasen onun itikâdî görüşleri Arap akademisinde yapılan bazı çalışmalarda ele alınmıştır ancak Türk akademisinde onun itikâdî görüşleriyle ilgili herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bize göre Nevevî gibi bir âlimin, dinin en temel meselelerinden olan itikâdî konulardaki görüşlerinin Türkçe literatürde bulunmayışı bir eksikliktir. Dolayısıyla bu alanda yapılacak bir çalışma, en az diğer alanlardaki görüşlerinin çalışılması kadar önemlidir. İşte bu sebeple elimizdeki çalışmada, Nevevî'nin hayatı ele alınmış ve daha sonra farklı itikâdî düşünceleri bir araya getirilerek tez haline getirilmiştir. Çalışmada el-Minhâc fî şerhi Sahîhi Müslim b. el-Haccâc eseri esas alınmakla beraber yeri geldiğinde diğer eserlerinden de yararlanılmıştır. Bu eserin Arapçası esas alınmıştır, ancak bazen eserin tercümesine de başvurulmuştur.

Abstract:
Nawavi (d. 676/1277), is one of the most prominent scholars in the Islamic scientific tradition. Although he became famous mostly for fiqh and hadith, he also made contributions to sciences such as tabaqat and Sufism. He is one of the rare scholars who was able to deeply influence the thought of Ahl al-Sunnah in particular, as well as influencing and gaining the trust of the Islamic society in general with his knowledge in religious sciences. Nawavi, did not write an independent work in the field of belief, but he included many religious issues in his different works and expressed his opinions on these issues. Although he has not written a work exclusive to the field of belief, his views in the field of belief have been accepted by the society with the confidence he has gained with his scientific personality. For this reason, it can be said that Nawavi's theological aspect should be studied and it should be determined whether he has a theologian personality. Essentially, his theological views have been discussed in some studies in the Arab academy, but there is no study on his theological views in the Turkish academy. In our opinion, it is a deficiency that the views of a scholar like Nawavi on theological issues, which are one of the most fundamental issues of religion, are not found in Turkish literature. Therefore, a study in this field is at least as important as studying their views in other fields. For this reason, in the present study, Nawavî's life was discussed and then his different theological thoughts were brought together and turned into a thesis. Although the work of al-Minhaj was taken as the basis in the study, other works of his were also used when the place was reached. The Arabic language of this work is based on, but sometimes a translation of the work is also used.