Yenidoğan yoğun bakım ünitesindeki nozokomiyal enfeksiyonların uluslararası standartlarla izleminin değerlendirilmesi
Assessment of nosocomial infection monitorization according to the international standards in a neonatal intensive care unit
Yazar: ATİLA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. F.BEGÜM ATASAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Neonatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Enfeksiyonlar = Infections ; Pnömoni = Pneumonia ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Nozokomiyal enfeksiyonlar yenidoğan bebeklerde hem morbidite ve mortalitesi yüksek olan, hem de hastanede yatış süresini uzatan ve hastane maliyetini arttıran önemli bir problemdir. Nozokomiyal enfeksiyonlar özellikle yenidoğanlarda görülen immun sistem immatüritesi, prematurelik, invaziv girişimler nedeniyle YYBÜ?lerinde sıktır. Bu çalışma ile; YYBÜ?de NE oranını ve sistemlere göre dağılımını, NE?ye yol açan başlıca risk faktörlerini, NE?ye yol açan mikroorganizma profilini ve antibiyotik duyarlılıklarını, NE?ye bağlı mortalite oranını saptamak ve elde edilecek bulguların ışığında NE?lerin önlenmesi için öneriler geliştirmek amaçlanmıştır.Bu prospektif kohort çalışmasına, 01.07.2011-30.06.2012 tarihleri arasındaki bir yıllık sürede Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde 48 saatten daha uzun süre yatan 352 hasta alındı. Hastane kaynaklı enfeksiyon tanısı için CDC kriterlerikullanıldı. Çalışmamızda NE insidansı 17,04/100 hasta ve NE hızı 11,51/1000 hasta günü olarak saptandı. Nozokomiyal enfeksiyonların sistemlere göre dağılımı; KAE?ları % 70, NP?ler % 18,3 ve ÜSE?ları (% 6,6) idi. Kİ-KAE hızı 18,34/1000 SVK/UK günü, VİP hızı 13,66/1000 MV günü ve Kİ-ÜSE hızı 14,92/1000 üriner kateter günü olarak bulundu. YYBÜ?sindeki NE hızı diğer merkezlerden yüksekti. Nozokomiyal enfeksiyon gelişiminde; preterm olma, 32 haftadan küçük olma, 1500 gramdan az olma, hastaneye yatışta antibiyotik başlanması, TPN kullanımı veinvaziv araç kullanımının NE gelişiminde önemli risk faktörü olduğu saptandı.Mortalite nedenleri arasında NE?lere bağlı mortalite oranı % 28,5 idi ve ölen hastaların hepsinde etken gram negatif bakterilerdi. Çalışmamızda, % 55,3 ile en sık gram negatifler bakteriler tespit edildi. Bunu sırasıyla; % 26,1 ile gram pozitif bakteriler, % 10,7 ile virüsler ve % 7,6 ile mantarlar izledi. Nozokomiyal enfeksiyona yol açan etkenler arasında enterobacter spp % 18,4 en sık üreyen mikroorganizmalar oldu. Bunu % 13,8 ile acinetobacter spp, % 12,3 ile enterokoklar takip etti. Çalışmamızın sonucunda NE?lerin oldukça yüksek olduğu saptandı. Başta sürveyans çalışmaları olmak üzere, gerekmeyen invaziv alet girişiminden kaçınılması, akılcı antibiyotik kullanılması, enfeksiyon kontrol önlemlerinin alınması, el yıkamaya büyük özen gösterilmesi, hasta hemşire oranının uygun sayıda olması ve çalışan personelin eğitimi bu tür enfeksiyonların gelişimini azaltabilir.Anahtar Sözcükler: Yenidoğan, nozokomiyal enfeksiyon, kan akımı enfeksiyonu, ventilatör ilişkili pnömoni, risk faktörleri.

Abstract:
Nosocomial infection (NI) of the neonate is an important health care problem causing high morbidity and mortality. NI also leads an increase in the hospital stayand hospital charges for in-patient newborn babies. These infections are common in neonatal intensive care units (NICU) especially due to immune system immaturity of the neonates, prematurity and invasive procedures. With this study; it is intended to assess NI rate and its distribution according to the systems, the major risk factors causing NI, the profile of the microorganism causing NI and their antibiotic sensitivity, morality rate relevant to NI; and to develop measures to prevent NIs in the light of these findings. In this prospective cohort study 352 neonates who are hospitalized in Neonatal Intensive Care Unit for more than 48 hour during a year period between 01.07.2011 and 30.06.2012 are included. CDC criterias are used in diagnosis of hospital acquired infection. NE incidence was 17.04/100 patients and NE rate was 11.51/1000 patient days. Distribution of the nosocomial infections according to the systems in the order of frequency was: BSI ( 70 %), NP (18.3 %) and USI (6.6 %). CA-BSI, VAP and USI rate was 18.34/1000 CVC/UC day, 13.66/1000 MV day and 14.92/1000 urinary catheter day respectively. NI rate in our NICU was higher than other centers. In our study being a preterm, being younger than 32 weeks, weighing less than 1500 grams, receiving antibiotics at the time of hospitalization, receiving TPN and having invasive procedures were identified as significant risk factors for the development of nosocomial infections. NI?s were responsible from 28.5 % of all the mortalities and in all deceased patients the etiology was gram negative bacteria. In our study, gram negative bacteria, gram positive bacteria, viruses and fungus were isolated as causative microorganism in 55.3 %, 26.1 %, 10.7 % 7.6 % patients respectively. Enterobacter spp (18,4 %) were the most commonly ısolated microorganism and it was followed by acinetobacter spp (13.8%) and enterococcus ( 12.3 %) species in our unit. As a result of our study, we found a high NI rate. Notably the surveillance studies, avoiding unnecessary invasive interventions and antibiotic administration, taking infection control measures, paying a lot of attention to washing hands, attaining appropriate patient-nurse ratio and training the personnel could reduce the development of nosocomial infections.  Key words: Newborn, nosocomial infection, bloodstream infection, ventilator associated pneumonia, risk factors.