Betonarme prefabrik yapılarda güçlendirme önerisi
Retrofit suggestion on reinforced concrete prefabricated structures
Yazar: AHMET FURKAN SAKİN
Danışman: PROF. DR. KEMAL BEYEN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering
Dizin: Betonarme prefabrike yapılar = Reinforced concrete prefabricated structures ; Doğrusal olmayan davranışlar = Nonlinear behaviors ; Güçlendirme hazırlık modeli = Empowerment preparation model ; Sismik güçlendirme = Seismic strengthening

Özet:
Ülkemizdeki endüstriyel yapı stoğunun önemli bir kısmını oluşturan, dolayısıyla servis süresince kesintisiz kullanım sağlaması ekonomik olarak çok önemli olan prefabrik betonarme yapıların deprem performansları her nekadar önceki depremlerde test edilmiş olsa da, mühendis çevrelerince henüz şiddetli bir deprem altında performansları titizlikle test edilememiş olarak kabul görmektedir. Bu doğrultuda mevcut endüstritel yapıların depremde nasıl bir davranış sergileyeceği ülkemiz ekonomik çarklarını önemli ölçüde etkileyeceğinden, yapılar üzerinde çeşitli analizler yapılarak depreme hazır hale getirme çalışmaları yürütülmektedir.
Önceki depremlerde çok çeşitli tiplerde hasar mekanizması gözlenen prefabrik betonarme yapılarda bu hasar mekanizmaları doğrultusunda çeşitli önlemler gündeme getirilerek yapıların deprem performansı iyileştirilmiştir. Ancak özellikle eski deprem yönetmeliklerince tasarlanan ve yapı stoğunun büyük bölümünü oluşturan yapılarda performans analizleri yapıldığında gerek tasarım depremlerinde gerek kaydedilmiş deprem kayıtları altında deprem performanslarının zayıf olduğu ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmada daha önceden sahada kaydedilmiş uzak ve yakın alan deprem kayıtları altında zaman tanım alanında doğrusal ötesi analizler ile betonarme prefabrik yapı analizi yapılmış, yapının mimari fonksiyonu ve kullanım amaçları ile çelişmeyen güçlendirme önerisi sunularak, yapının hangi oranda peformans iyileşmesi gösterdiği araştırılmıştır. Bu doğrultuda sismik sönümleyicilerin oldukça hızlı şekilde tatbik edilebilmesi ve mimari fonksiyonlar, kullanım amacı gibi parametrelerle çelişmemesi adına oldukça dikkat çekmiştir. Sismik sönümleyici ile güçlendirilen yapılarda deprem performanslarında ciddi artışlar olduğu da gözlenmiştir.
Çalışmadan elde edilen bir diğer çarpıcı sonuç ise plastik mafsallaşma görülmeyen bazı elemanların fiber model ile modellendiğinde fiber elemanların bazılarında doğrusal ötesi davranış gözlenmiş olmasıdır. Esasen bu sonuç her nekadar yapısal elemanlar doğrusal hareket yapmış olsalar dahi, lineer olmayan davranıştan beklenmeyecek şekilde; fiberlerin doğrusal kapasitelerini güvenle tamamladığını göstermektedir.

Abstract:
Although the earthquake performances of prefabricated reinforced concrete structures, which constitute a significant part of the industrial building stock in our country and therefore it is very important economically to ensure uninterrupted use during service, have been tested in previous earthquakes, but it is accepted by the engineering circles that their performance has not been meticulously tested under a severe earthquake yet. In this direction, since the behavior of the existing industrial structures in an earthquake will significantly affect the economic wheels of our country, various analyzes are carried out on such structures and studies are carried out to prepare them for earthquakes.
In the prefabricated reinforced concrete structures, where various types of damage mechanisms were observed in earthquakes in previous earthquakes, various measures were brought to the agenda in line with these damage mechanisms, and the earthquake performance of the structures was improved. However, when performance analyzes are made, especially in structures designed by the old earthquake regulations and constituting a large part of the building stock, it is revealed that the earthquake performances are poor both in design earthquakes and under recorded earthquakes.
In this study, non-linear analyzes in the time history and reinforced concrete prefabricated structure analysis were performed under the distant and near-field earthquake records previously recorded in the field, and it was investigated to what extent the building's performance improved by presenting a strenghening proposal that does not contradict the architectural functionality and services use of the building. For such purposes, it has attracted a lot of attention such as seismic dampers can be applied very quickly and they do not change architectural functions and servicebility. It has also been observed that there are significant increases in seismic performances of the structures strengthened when with seismic dampers.
Another striking result obtained from this study is that incase of plastic hinge modelling, if the fiber modelling is used, nonlinear deformation is observed in some of the fiber cells, although the structural elements that were constructed with the finite small fiber cells have undergone linear motion and safely complete their linear  capacities, in contrast to expected nonlinearity.