Zeki bütünleşik imalat sistemlerinin oluşturulması için bir referans model geliştirilmesi
A reference model for intelligent integrated manufacturing systems
Yazar: ESRA TEKEZ
Danışman: PROF. DR. ERCAN ÖZTEMEL
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Pazarda oluşan fırsatları değerlendirebilmek, ancak yaşanan hızlı değişimlere uyumsağlamak ve böylelikle ?rekabet edilebilirliliği? sürdürmek ve geliştirmek ile mümkünolabilir. Bunun için kurumun kaynaklarından maksimum faydayı sağlayabilecek bütünleşikbir imalat sistemine ihtiyaç vardır. ?Entegre imalat sistemleri? denilebilecek olan busistemler, imalat birimleri arasında malzeme akışı ile uyumlu bir bilgi akışını sağlarlar.Bunun yanında bu sistemler, bir bütün halinde, kurum işbirliğinin, koordinasyonunun vebirimlerin iletişiminin gelişmesini destekleyen kaynak kullanımı ve uygulamalar ile ilgiliolarak karar vermeyi ve kontrol akışını kolaylaştırır. Böyle bütünleşik bir imalat sisteminioluşturabilmek ve etkin bir şekilde yönetebilmek için bir referans modele ihtiyaç vardır.İmalat sistemlerinin etkili olarak işleyebilmesi tasarımcı, planlayıcı, üretici ve kontroledicilerin sürekli birbirleri ile bilgi alış verişinde bulunmalarını gerektirmektedir. Bir imalatsisteminde bu fonksiyonel özellikleri sağlayacak olan birimlerin farklı fiziksel alanlara doğalolarak dağılmış olması ve birbirleri ile etkileşimli olarak çalışmalarının gerekliliği açıktır. Buda, dağıtılmış imalat sistemlerinin denetim ve yönetim sorunu için sistematik bir yaklaşımaihtiyaç olduğunu gösterir.Bu konudaki çalışmalar incelendiğinde özellikle zeki etmen teknolojisi, hem dağıtık imalatsistemlerinde uygulanabilme yeteneği hem de otomasyon ve karar vermedeki gücü ilearaştırmacıların ilgisini çekmektedir. Birden fazla etmen birlikte çalışabilmekte ve birbirleriile bilgi alış verişinde bulunabilmektedir. Dolayısıyla bir üretim ortamındaki çok sayıdaetmen, sistemin otomasyon ve entegrasyonuna katkıda bulunacak ve dağıtık üretimyönetiminin birçok avantajlarını sağlayacaktır.Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bu tezde; entegre bir imalat sisteminin kurulması içinkısaca REMIMS (reference model for intelligent integrated manufacturing system) olarakadlandırılan bir referans model geliştirilmiştir. REMIMS birbirleri ile hiyerarşik olarakilişkilendirilmiş değişik imalat fonksiyonlarından sorumlu çok sayıda etmendenoluşmaktadır. Bu etmenlerin birbirleri ile ilişkilerini düzenleyen ve aralarında bilgialışverişlerini sağlayan bir bilgi protokolü geliştirilmiştir. Etmenlerin bilgileri, bilgiformlarında saklanmakta ve ilgili etmenler tarafından güncellenmektedir. Bilgiye ihtiyaçduyan etmen, gerekli bilgileri içeren bilgi formlarından faydalanabilmektedir.xiii

Abstract:
Analysis and investigations show that creating benefits from the opportunities could only bepossible by following the changes in the market, yielding competitive advantage. To achievethis, there is a need for an integrated manufacturing system that handles all interactions andinterrelationship, which will be affected by the changes and creates maximum gain by onlyutilizing limited resources. Note that, totally integrated systems provide effectiveinformation flow in conjunction with the material flow among the manufacturing units.Moreover, the integrated systems simplify the decision making and resource utilizationcontrol that should support communication, cooperation and coordination. In order to createand effectively manage such an integrated manufacturing system there is a need for areference model.In order for the manufacturing systems to operate with a required effectiveness; designers,planners, manufacturers and controllers have to share information and knowledge betweenthem at all times. It is obvious that, in a manufacturing system, the manufacturing unitsinteracting with each other and responsible for different manufacturing functions arenaturally distributed to different physical areas. This indicates the need for systematicapproaches in handling and managing distributed manufacturing systems.Investigation of the studies about integrated manufacturing systems indicates that especiallydecision making and automation capability of intelligent agent technology attracts theattention of the researchers. Several agents work together and share knowledge for purposesincluding manufacturing objectives. Multi agent systems in a manufacturing environmentwill therefore facilitate integration and automation and will provide several advantages ofdistributed manufacturing.In this study, a reference model called REMIMS (REference Model for intelligent IntegratedManufacturing System) is developed. REMIMS has hierarchical agent based architecturewith several agents responsible for different manufacturing functions. To facilitateREMIMS, a knowledge protocol is developed in order to make the agents to share theirknowledge. The knowledge utilized by the agents are stored in knowledge forms andupdated by the respective agents. The agents requiring knowledge may utilize knowledgeforms including required knowledge.xiv