Şehirlere giriş noktalarının toplu taşıma ile entegrasyonun değerlendirmesinde sistematik bir yaklaşım: Toplu taşıma entegrasyon skoru (TTES)
A systematic approach to assess the integration of entry points into cities with public transport: Public transport integration score (TTES)
Yazar: SÜLEYMAN NURULLAH ADAHİ ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR ÖZDEN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Bu tez kapsamında, Türkiye'de şehir giriş noktalarında (otobüs terminalleri, tren istasyonları, havaalanları ve feribot iskeleleri) toplu taşıma yolcu bilgilendirme sistemlerinin mevcut durumunu değerlendirmek amacıyla karne niteliğinde bir metrik geliştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, her şehirdeki mekânsal ve çevrimiçi bilgi sistemlerinin varlığı, işlevselliği ve kullanım düzeyleri incelenmiştir. Toplu taşıma yolcularının bilgiye erişim ihtiyacını karşılayacak etkili bir yolcu bilgilendirme sisteminin nasıl olması gerektiği üzerine bir model sunulmuştur. Saha çalışmaları sırasında, şehir giriş noktalarındaki bilgilendirme sistemlerinin mevcut durumu gözlemlenmiş ve kullanıcı algısı analizleri gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra, uzman görüşleri Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, birçok şehirde yolcu bilgilendirme sistemlerinin yetersiz olduğunu ve bu sistemlerin geliştirilmesi gerektiğini göstermiştir. Özellikle daha küçük şehirlerde (Bilecik, Düzce ve Yalova gibi), hem mekânsal hem de çevrimiçi bilgi sistemlerinde belirgin eksiklikler olduğu saptanmıştır. Bu eksiklikler, yolcuların toplu taşıma hakkında bilgiye erişimini zorlaştırmakta ve bu durum yolcu memnuniyetini olumsuz etkilemektedir. Bursa ve Kocaeli gibi daha büyük şehirlerde daha gelişmiş bilgilendirme sistemlerinin mevcut olduğu görülmüştür. Ancak bu şehirlerde dahi yönlendirme levhaları, dijital entegrasyon ve anlık bilgi sunumu gibi alanlarda iyileştirmeye ihtiyaç duyulmaktadır. Kullanıcı algısı analizi, yolcu bilgilendirme sistemlerindeki eksikliklerin yolcuların bilgiye erişimini kısıtladığını ve dolayısıyla toplu taşıma kullanıcılarının deneyimini olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, uzman görüşleri ile de desteklenmiş ve toplu taşıma sistemlerinin hem dijitalleşmesi hem de mekânsal ve çevrimiçi bilgilendirme sistemlerinin modernize edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu çalışmada geliştirilen metrik, şehirlerin toplu taşıma sistemlerinin entegrasyon düzeyini ölçmeye yönelik Toplu Taşıma Entegrasyon Skoru (TTES) olarak adlandırılmıştır. TTES, toplu taşıma altyapısının daha kapsayıcı, erişilebilir ve kullanıcı dostu hale getirilmesi için öneriler sunmaktadır. Özellikle, toplu taşıma kullanımı için, çevrimiçi bilgilendirme sistemlerinin kapsamının genişletilmesi ve bu sistemlerin harici uygulamalar (örneğin, Google Maps) ile entegrasyonunun sağlanması, kullanıcı deneyimini iyileştirecek önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, şehirlerarası ulaşım sistemlerinin entegrasyonunu güçlendirecek kent içindeki gerekli altyapı yatırımları yapılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Toplu Taşıma, Yolcu Bilgilendirme Sistemleri, Şehir Giriş Noktaları, Kullanıcı Algı Analizi, Analitik Hiyerarşi Süreci

Abstract:
The aim of this thesis is to develop a comprehensive metric, referred to as the Public Transport Integration Score (TTES), to evaluate the current state of passenger information systems at major urban entry points, including bus terminals, train stations, airports, and ferry piers. The research methodology integrates field observations, user perception analyses, and expert evaluations, employing the Analytic Hierarchy Process (AHP) to derive insights on the efficacy of these systems. The findings indicate significant inadequacies in passenger information systems, with pronounced disparities between smaller and larger cities. Specifically, provinces like Bilecik, Düzce, and Yalova exhibit substantial deficiencies in both spatial and digital systems, contributing to limited accessibility for public transport users. In contrast, more populous cities such as Bursa and Kocaeli demonstrate relatively advanced systems; however, they still require enhancements, particularly in terms of physical signage and digital platform integration. User perception analysis reveals that these deficiencies negatively impact passengers' ability to access timely and accurate information, subsequently reducing overall satisfaction. Moreover, expert opinions corroborate these observations, highlighting the urgent need for the digitization of public transport infrastructure and modernization of physical information systems. The study emphasizes the necessity of enhancing the integration of passenger information systems in Turkey's urban transport network. This integration should involve expanding digital information platforms and ensuring the compatibility of public transportation systems with external applications like Google Maps. Furthermore, investments in physical infrastructure are recommended to modernize and make these systems more user-friendly. By doing so, the proposed TTES metric can guide improvements that prioritize inclusivity and efficiency. Ultimately, the thesis underscores the critical role of providing seamless and comprehensive access to transportation information. Addressing existing gaps will not only improve the user experience but also strengthen the overall functionality of intercity and urban transport networks. The research highlights that strategic investment in digital and physical infrastructure will be crucial for future advancements in public transportation information systems and will facilitate a more integrated and user-centric approach to urban mobility in Turkey.
Keywords: Public Transportation, Passenger Information Systems, City Entry Points, User Perception Analysis, Analytic Hierarchy Process