Aktif bulaştırıcı tüberküloz hastalığı olan bireyle temaslı olup profilaktik tedavi alan çocuklarda tüberküloz hastalığı gelişmesine etki eden faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting the development of tuberculosis disease in children with profilactial therapy with A contact with A individual active tuberculosis disease
Yazar: AYSEL ERDEM SÖĞÜTLÜ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN NURİ BAYRAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antitüberküloz ajanlar = Antitubercular agents ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; Profilaksi = Prophylaxis ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Çocuklar = Children ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Çocuklarda görülen tüberküloz (TB), toplumda M. tuberculosis basilinin dolaştığının göstergesidir. Çocukların TB hastalığına daha duyarlı olmaları nedeni ile etkili koruyucu önlemlere gereksinim bulunmaktadır. Bu çalışma ile, 18 yaşın altındaki çocuklarda  bulaştırıcı TB hastalığı olan kaynak kişi ile temas sonrasında isoniazid koruyucu tedavisinin (İKT) etkinliğinin değerlendirilmesi ve bu hastalarda TB hastalığı gelişimi için risk faktörlerinin belirlenmesini amaçlandı.
Yöntem: Bu retrospektif çalışmya, daha öncesinde sağlıklı olan ve Mayıs 2006 – Nisan 2014 tarihleri arasında TB'li hasta ile temaslı olması nedeni ile İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği'ne başvuran hastalar dahil edildi. Olguların demografik özellikleri, kaynak kişi ile ilgili bilgiler, Bacille Calmette-Guerin (BCG) aşı skarı, tüberkülin deri testi (TDT) ile ilgili bilgiler ve koruyucu tedavinin etkinliği ile ilgili bilgiler hastane veri tabanından elde edildi.  
Sonuçlar: Çalışmamıza 339 kaynak kişi ile temaslı 482 çocuk olgu saptanırken, 3'ünde başvuru sırasında TB saptanması nedeni ile isoniazid tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesinde 479 olgu çalışmaya dahil edildi. Olguların yaşları ortalaması 6.95 ± 4.32 yıl (15 gün – 17 yıl) idi ve 205 (%42.5) olgu beş yaşından küçüktü. Çocukların %36.6'sı ev içi temaslı idi. Çalışma süresince toplam 12 çocukta ve İKT başlananlarda ise 9 çocukta TB hastalığı gelişti. Koruyucu tedavi almalarına rağmen hastalık gelişenlerin yarısından fazlası (%55.6) beş yaşından büyük çocuklardı. Başvuru sırasında TDT pozitifliğinin saptanması, BCG skarının olmaması, ev içi temaslı olması TB hastalığı gelişimi için risk faktörleri olarak bulundu. 
Sonuç olarak: İsoniazid tedavisi TB hastalığının korunmasında etkili olarak bulundu. Koruyucu tedavinin özellikle beş yaşından küçüklere önerilmesine rağmen, özellikle ev içi temaslı olanlar ve TDT pozitifliği saptananlar başta olmak üzere, tüm çocuklara verilmesi etkilidir. 

Anahtar kelimeler: Çocuk, Tüberküloz, İsonazid, Profilaksi, Etkinlik,

Abstract:
Aim: Tuberculosis (TB) in children is an indicator of recent and ongoing transmission of M. tuberculosis in the community. Children are highly susceptible to tuberculosis; thus, there is need for effective preventive interventions. Our aim was to evaluate the efficacy of isoniazid preventive therapy for who has been exposed to an index case with TB disease and also to determine risk factors for having or developing TB in children aged under 18 years or younger. 
Methods: All children who were healthy previously admitted to İzmir Dr. Behçet Uz Children's Hospital, Department of Pediatric Infectious Diseases during the period of May 2006 to April 2014 after contact with an infectious source case of TB were included to retrospective study. Data such as the demographic features, contact investigations, Bacille- Calmette-Guerin (BCG) vaccine status, tuberculin skin test (TST) results, efficacy of preventive therapy and the outcome were achieved from the hospital medical records. 
Results: A total of 482 children exposed to 339 index cases were included in this analysis. Of these, 3 children were diagnosed as TB disease on admission, thus to evaluate the efficacy of isoniazid preventive therapy (IPT) a total of 479 children were included. The mean age of the participants was 6.95 ± 4.32 year (15 days – 17 years old) and the 205 cases (42.5%) were under five years old. Of the children, 33.6% of the source cases were household contacts. In assessing TB development during the study period, a total of 12 cases diagnosed as TB after the contact of source case and 9 cases were developed disease despite the use of IPT. More than half of the cases (55.6%) diagnosed as TB even though the use of IPT were older than the five years old. Detecting a positive TST, unvaccinated with BCG, having a household contact are all found to be risk factors on developing TB disease in children..
Conclusions: Isoniazid prophylaxis was determined as efficacious in preventing development of tuberculosis. In despite of the recommendation of IPT for the children under five years old who are exposed to a source case of TB, isoniazid prophylaxis should be prescribed to all children regardless of ages, especially for who has household contacts and a positive TST. 
Keywords: Child, Tuberculosis, Isoniazid, Prophylaxis, Efficacy