Limanlarda gemi kaynaklı çevresel risk değerlendirmesi ve yönetimi: Aliağa Limanı uygulaması
Ship-based environmental risk assessment and management in ports: Application in Port of Aliağa
Yazar: BARIŞ KULEYİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ENDER ASYALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
ÖZET Limanlarda yapılacak çevresel risk değerlendirmesi, söz konusu limana ait bir Emniyet Yönetim Sistemi'nin (Safety Management System - SMS) ve buna paralel bir Çevresel Yönetim Sistemi'nin (Environmental Management System - EMS) kurulmasında ve Acil Durum Müdahale Planlan'nın (Emergency Response Contingency Plan) hazırlanmasında önemli bir adım oluşturmaktadır. Dolayısıyla, çevresel risk değerlendirmesi, limana ait çevresel yönetim kararlarının alınması için gerekli bilgilerin elde edilmesine olanak sağlayacaktır. Bu doğrultuda, Avrupa Deniz Limanlan Örgütü (European Sea Port Organisation - ESPO) tarafından geliştirilen Ekolimanlar Araştırma Projesi (Ecoports Research Project) kapsamında da "çevresel risk değerlendirmesi" kavramının gerekliliği önemle vurgulanmaktadır. Niteliksel risk değerlendirmesi teknikleri, uygulama açısından söz konusu limanın yapısına ve özelliklerine göre detaylarda çeşitlilik göstermesine rağmen temel olarak aynıdır. Bu temelden yola çıkılarak limanlarda uygulanacak gemi kaynaklı çevresel risk değerlendirmesi için dört aşama öngörülmektedir: ? Aşama 1: Veri Toplama ? Aşama 2: Tehlikelerin Tanımlanması (HAZID - HAZard IDentifîcation) ? Aşama 3: Risk Analizi ? Aşama 4: Risk Yönetim Stratejilerinin belirlenmesi bu çalışmada, limanlara çevresel etkisi bulunan gemi kaynaklı risklerin, sorun haline gelmeden önce tanımlanması ve tanımlanan risklerin oluşma olasılıklarını ve/veya etkilerini en aza indirgeyen faaliyetlerin planlanması amacıyla yukarıda ifade edilen aşamalar ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, uygulama alanı olarak, Türkiye'nin önemli bir petrol rafinerisinin bulunduğu, İzmir ili sınırlan içinde yer alan Aliağa Limanı seçilmiştir. Bu çalışmada, literatür taraması ve istatistiksel ikinci el verilerin yorumlanmasına ek olarak, beyin fırtınası (brainstorming) tekniğiyle Aliağa Limanı için bir "Tehlike Tanımlama Toplantısı" (HAZID Meeting) düzenlenmiş ve uzman görüşlerinin niteliksel analizi yapılmıştır. vı

Abstract:
ABSTRACT Environmental Risk Assessment in Ports is an important step for establishment of International Safety Management System and Environmental Management System and preperation of Emergency Response Contingency Plans. Especially in the scope of Ecoports Research Project developed by European Sea Port Organisation (ESPO), the importance of the environmental risk assesment is stressed by the statement "Environmental Risk Assessment enables the acquisition of the necessary information for environmental management decisions". Even though qualitative risk assessment techniques have diversities in details in the aspect of application on port characteristics; they are same in the basics. Setting out from those basics four steps are anticipated for the application of ship-based environmental risk assessment in ports: ? Step 1 : Data Gathering ? Step 2: Hazard Identification (HAZID) ? Step 3: Risk Analysis ? Step 4: Assessment of Existing Risk Management Strategies In this case study, the steps that are written above are explained in detail to define the ship-based risks that have environmental effects to ports before they became a problem and to plan the decreasing activities of the effects and/or the probabilities of the risks that are defined. For this purpose, Port of Aliağa which is in the hinterland of Izmir and has one of the important petrol rafinery at Turkey, has been selected for the application. In this study, qualitative analysis of the experts' ideas are obtained by HAZID (Hazard Identification) Meeting using brainstorming technique in addition to the thorough research of the literature and interpretation of secondary statistical data. vii