Uluslararası hukuk açısından, Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanları sorunları: Türkiye-Libya Mutabakatı'nın değerlendirilmesi
In terms of international law, maritime jurisdiction issues in the Eastern Mediterranean: An evaluation of the Turkey-Libya Consensus
Yazar: BUSE TEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI HAKAN ERKİNER
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Ana Bilim Dalı / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Deniz yetki alanları = Maritime jurisdiction ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Libya = Libya ; Türk-Libya ilişkileri = Turkish-Libya relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Günümüzde benimsenen hızlı tüketim anlayışı, enerji kaynaklarına olan bağımlılığı arttırmış ve bu nedenle devletler enerji arzını karşılayabilmek için deniz alanlarını araştırmaya başlamıştır. Denizlerde keşfedilen petrol ve doğalgaz rezervleri egemenlik mücadelesini beraberinde getirmiştir. Kara parçalarına yakın sularda yapılan çalışmalar zamanla insanlığın ortak malı olan deniz alanlarına kadar genişlemiş ve sonucunda bu alanlarının paylaşılmasını zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda, Doğu Akdeniz de barındırdığı enerji kaynakları itibarıyla hakimiyet mücadelesinin ivmelendiği bir coğrafyaya dönüşmüştür. Kıyıdaş devletlerin bölgedeki deniz alanlarını sınırlandırmak için imzaladığı antlaşmalar, en uzun kıyı çizgisine sahip olan Türkiye'nin deniz yetki alanlarının ihlal edilmesine neden olmuştur. Dolayısıyla Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki yetki alanlarına atfedilen önem artmış ve bu konu hakkında kamuoyu üzerinde bir farkındalık oluşturulmuştur. Şunu belirtmek gerekir ki, Türkiye açısından bölgedeki en önemli gelişme Libya ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin imzalanan Mutabakat Muhtırası'dır. Mutabakat sayesinde hem Türkiye'nin hem de Libya'nın deniz alanlarındaki egemenliği tescillenmiştir. Bu çalışmanın amacı, uluslararası deniz hukuku kapsamında deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin kuralları göz önünde bulundurarak Doğu Akdeniz'de yaşanan uyuşmazlıkları analiz etmektir. Bu doğrultuda, kıyıdaş devletlerin uygulamaları ortaya konarak Türkiye-Libya Mutabakatı'na giden süreç incelenecektir. Uluslararası hukuk kuralları ışığında Mutabakat hükümleri ele alınacak ve bölgede yarattığı etkiler değerlendirilecektir.

Abstract:
The concept of fast consumption in today's world has raised the dependence on the energy sources and therefore governments has started to investigate the sea areas in order to meet the demands. The oil and gas reserves founded in the seas started a struggle for dominance. The investigations being done near the coasts has expanded to the deep seas in time which is a common property of human, consequently, these areas had to be shared among. In this context, East Mediterranean has become an area in which the struggle for dominance is escalated. The agreements that riparian states signed for limiting the sea areas in this region has caused Turkey's maritime jurisdictions areas' violation. Therefore, the importance attributed to Turkey's jurisdictions in the Eastern Mediterranean has increased and an awareness has been created in the public about this issue. It should be noted that the most important development in the region for Turkey is the Consensus signed with Libya on the delimitation of maritime jurisdiction areas. Thanks to the Consensus, the domination of both Turkey and Libya in the maritime areas has been registered. The aim of this study is to analyze the disagreements in the Eastern Mediterranean while taking into account the rules of the delimitation of maritime jurisdiction areas within the scope of international maritime law. In this context, the executions of the riparian states will be revealed and the process leading to the Turkey-Libya Consensus will be examined. By observing the rules of international law, the provisions of the Consensus will be discussed and its effects on this area will be evaluated.