Bireylerde hane halkı geliri, besin güvencesizliği ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: Lüleburgaz örneği /
Yazar: MAİDE NUR ATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ÖKTEM GÜNGÖR
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aile = Family ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Gelir etkisi = Income effect ; Gelir faktörleri = Income factors ; Gelir seviyesi = Income level ; Kırklareli-Lüleburgaz = Kırklareli-Lüleburgaz ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level

Özet:
Sağlıklı bir yaşam için gerekli olan besinlerin sosyoekonomik düzey düşüklüğü veya kıtlık gibi nedenlerle temin edilememesi durumu besin güvencesizliği olarak tanımlanırken, vücudumuzun düzenli çalışabilmesi için gerekli olan besinlerin vücuda alınması da yeterli ve dengeli beslenme olarak tanımlanmaktadır. Her iki olguda kişilerin gelir düzeylerinden etkilenmektedir. Bu çalışma; bireylerin hane halkı gelirinin besin güvencesizliği ve beslenme durumu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma rastgele örnekleme yöntemi ile Şubat 2022- Nisan 2022 tarihleri arasında Lüleburgaz'da yaşayan 18-65 yaş aralığındaki 450 gönüllü  yetişkin üzerinde yapılmıştır. Gönüllülere demografik özelliklerini, besinleri tüketim durumlarını, ve Hanehalkı Besinleri Güvencesizliği Erişim Ölçeği'ni (HFIAS) içeren bir anket yüz yüze görüşme yöntemi     ile uygulanmıştır. Ayrıca, bireylerin antropometrik ölçümleri beyana dayalı alınarak beden kütle indeksleri (BKİ), bazal metabolizma hızları (BMH) hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre katılımcıların  %89,5'inin besinleri güvenceli %10,4'ünün besinleri güvencesizdir (p>0,05). Hane geliri arttıkça besin güvencesizliği azalmıştır ancak istatistiksel olarak anlamlı değildir (r=-0,092, p=0,051). Ancak kişinin kendi geliri arttığında besinleri güvencesizliği istatistiksel olarak azalmaktadır (r=-0,139**, ve p=0,003). Besinleri güvenceli bireylerin günlük aldıkları enerji miktarı (2339,44±416,35 kcal), besinleri güvencesiz bireylerin günlük aldıkları enerji miktarı (2325,53±367,10 kcal) kadardır (p>0,05). Aynı şekilde günlük tükettikleri karbonhidrat, protein, yağ, lif miktarları, çinko, kalsiyum, magnezyum, potasyum, kobalamin, fosfor, C vitamini, sodyum ve iyot açısından besinleri güvenceli ve besinleri güvencesiz bireyler arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Ancak demir tüketimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,05). Besin güvencesiz bireylerin günlük demiğr tüketimleri besin güvencesiz bireylere oranloa daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca bireylerin hane geliri arttıkça protein tüketim miktarlarının arttığı belirlenmiştir (p<0,05).  



Besin güvencesizliği arttıkça kişilerin günlük protein alımlarının azaldığı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde tespit edilmiştir (r=-0,098*, p=0,037).
Bireylerde besin güvencesizliğinin azaltılması veya engellenmesi için ülkemizde hane halkı gelirinin kişilerde besin   güvencesizliği beslenme durumu arasındaki ilişkinin nedenleriyle beraber daha iyi anlaşılabilmesi için daha geniş popülasyonlarda daha fazla çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The inability to obtain the nutrients necessary for a healthy life due to low socioeconomic level or famine is defined as nutritional insecurity, while the intake of nutrients necessary for the regular functioning of our body is defined as adequate and balanced nutrition. In both cases, it is affected by the income level of the people. This work; This study was conducted to examine the relationship between household income, food insecurity and nutritional status of individuals. The study was conducted with random sampling method on 450 volunteer adults aged 18-65 years living in Lüleburgaz between February 2022 and June 2022. A questionnaire including demographic characteristics, food consumption status, and the Household Food Insecurity Access Scale (HFIAS) was administered to the volunteers by face-to-face interview method. In addition, body mass indexes (BMI), basal metabolic rates (BMR) were calculated based on the anthropometric measurements of individuals. According to the results obtained, 89.5% of the participants' food was safe, 10.4% of them their food was insecure (p>0.05). As the household income increased, food insecurity decreased, but it was not statistically significant (r=-0.092, p=0.051). However, when one's own income increases, food insecurity decreases statistically (r=-0.139**, and p=0.003). The daily energy intake of individuals with secure food (2339.44±416.35 kcal) is as much as the daily energy intake of individuals without food security (2325.53±367.10 kcal) (p>0.05). Likewise, it has been determined that there is no statistically significant difference between individuals with and without food security in terms of carbohydrate, protein, fat, fiber amounts, zinc, calcium, magnesium, potassium, cobalamin, phosphorus, vitamin C, sodium and iodine they consume daily (p> 0.05). However, a statistically significant difference was found between iron consumption (p<0.05). It has been observed that the daily iron consumption of food insecure individuals is higher than that of food insecure individuals. In addition, it was determined that the amount of protein consumption increased as the household income of the individuals increased (p<0.05).


It was determined that as food insecurity increased, daily protein intake of individuals decreased statistically significantly (r=-0.098*, p=0.037).
In order to reduce or prevent food insecurity in individuals, more studies are needed in larger populations in order to better understand the relationship between household income and nutritional insecurity and nutritional status in our country.