Dış borçların ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye üzerine ekonometrik bir inceleme (1980-2009)
The effect of foreign debts on economic growth: A study into Turkey (1980-2009)
Yazar: İCLAL ÇÖĞÜRCÜ
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇOBAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış borçlanma = External borrowing ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyüme, bilgi ve teknoloji yetersizliği, yurtiçi tasarrufların gerekli yatırım seviyesinin gerisinde kalması, ödemeler dengesi açığı gibi nedenlerden dolayı istenen düzeyde gerçekleşememektedir. Yatırımları finanse edecek ulusal tasarrufların yetersizliği yabancı kaynak kullanımını kaçınılmaz hale getirmektedir. Bu ülkeler kalkınmanın finansmanında dış borçlanmaya sık sık başvurmaktadırlar. Literatürde dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasında ilişki genellikle negatif yönde tespit edilmiştir. Çünkü dış borçlar alındığı zaman milli geliri artırarak ve kaynak dengesini sağlayarak ekonomik büyümeye neden olmaktadır. Fakat alınan dış borçlar ödenmeye başladığında anapara ve faiz ile birlikte ödendiğinden milli gelirde azalmaya yol açmaktadır. Bu yaklaşım, Krugman (1988), Sachs (1989) ve Cohen (1993) tarafından ortaya konulan aşırı borçluluk teorisine göre, başlangıçta alınan dış borçlar milli geliri artırarak ve kaynak dengesini sağlayarak ekonomik büyümeye neden olmaktadır. Fakat belirli bir seviyeden sonra yani artan borç stokunun gelecekte ülkenin borçlarını geri ödeme gücünü aşması durumunda ise, alınan her ilave borç ekonomik büyümeyi yavaşlatır ve bir noktadan sonra ekonomik büyüme üzerinde negatif etki yaratmaktadır.Bu çalışmada, dış borç ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye ekonomisi açısından ele alınmıştır. Türkiye ekonomisine ait 1980-2009 yılları arasındaki bazı ekonomik veriler kullanılmıştır. Analizde kullanılan zaman serilerinin ADF testi ile durağanlığı incelenmiştir. Aynı düzeyde durağan hale gelen değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığını araştırmak amacıyla Johansen tarafından geliştirilen eşbütünleşme (koentegrasyon) testi uygulanmıştır. En Küçük Kareler yöntemiyle bir regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucuna göre, Türkiye'deki dış borçların ve nüfus artış hızının ekonomik büyüme üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulunan bu sonuca göre, ekonomik büyümeyi artırmak için, gerekli yatırımların yurt içi kaynaklardan karşılanması ve yurt içi tasarrufların artırılarak, dış kaynak ihtiyacının azaltılması sağlanmalıdır.

Abstract:
Economic growth in developing countries cannot reach the desired level for many reasons including a lack of knowledge and technology, domestic savings which fall for short of the required investment and the deficit of balance of payments. Lack of national savings for financing investments make inevatable use of foreign resources. Developing countries are often appeal foreign debt for t he finance of development. Most empirical studies indicate a negative correlation between foreign debt and economic growth. Because, borrowing foreign loans means transferring funds into country, whereas repaying these loans means transferring funds out of the country. This approach, Krugman (1988), Sachs (1989) and Cohen (1993) according to the theory put forward by excessive indebtedness, initially by increasing the national income and resources of the foreign debt leads to economic growth by providing the balance. But after a certain level that exceeds the increase in debt stock, the future ability to pay back their debts in the case of the country, received a point for every additional debt after economic growth slows and creates a negative impact on economic growth.In this study, the relationship between economic growth and foreign debt is discussed in terms of Turkish economy. Using time series data over the 1980-2009 period. The stationarity of time series data used in this study was tested by the ADF test. Cointegration test which is developed by Johansen was used in order to investigate long-term relationship between the variables which are stabilize at the same level or not. A least-squares regression analysis is performed. According to the findings of study, foreign debt in Turkey and population growth rate have a negative impact on economic growth. According to there results, domestic resources should finance the required investments and external resources should be reduced in order to increase economic growth-in Turkey.