Edirneli Nazmi'nin "Mecma'u'n-nezair" adlı eserinde yer alan zati'nin zemin şiirleri ve bunlara yazılan nazirelerin biçim ve içerik yönünden karşılaştırılması
Zati's poems in the work named "Mecma'u'n-nezair" by Nazmi of Edirne and comparing their form and content with the nazires
Yazar: NAZMİYE OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edirneli Nazmi = Edirneli Nazmi ; Gazeller = Ghazals ; Mecma`un-Nezair = Mecma`un-Nezair ; Nazireler = Nazireler ; Zati = Zati ; Şiir = Poem

Özet:
Başka bir şiir örnek alınarak onunla aynı ölçü, uyak ve redifte yazılan şiire nazire denir. Nazirelerin şiire meraklı, aynı zamanda şair kişiler tarafından derlenmesiyle oluşan nazire mecmuaları bir dönemde rağbet gören şairler ile onların tesir ettiği şairlerin etkileşim sahasını göstermeleri, dönem şairlerinin şiir anlayışını ortaya koymaları itibariyle edebiyat tarihimize katkı sağlayan önemli eserlerdir. Bu çalışmayla bir devrin olmasa da bir devrin belli bir kesitinin beğenisini, şairler arası etkileşimi, geleneğe dair ortak unsurların farklı şairlerce ne ölçüde başarılı kullanıldığını tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmaya konu olan karşılaştırmanın dayandığı ana kaynak, Edirneli Nazmî'nin "Mecma'u'n-Nezâir" adlı eseridir. Söz konusu eserden bir yüksek lisans tezine konu olabilecek yeterlilikte olan Zâtî'nin zemin şiirleri ve bunlara nazire olarak yazılan gazeller alınmıştır. Karşılaştırma gazellerin biçim özelliklerinden beyit sayısı, vezin, kafiye ve redif, armoni, söz tekrarları, paralelizm, söz dizimi; anlam özelliklerinden beyitlerin açıklanması, edebî sanatların bulunması ölçütlerine göre yapılmıştır. Çalışmanın her bölümünde mecmuadaki sıraya uygun olarak bir zemin şiir ve buna yazılan nazireler değerlendirilmiş, bölümün sonuç alt bölümünde gazeller belirlenen ölçütlere göre karşılaştırıldıktan sonra genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
Taking another poem as an example, the poem which is compased with the same measure rhyme and redif is called nazire. Nazire mecmuas, compiled by nazires who are curious about poetry, are important works which contribute to our history of literature, as they show the interaction scene of the poets who are in demond at a certain period and the poets who they influence, also as they reveal the poetry understanding of period poets. It is aimed to determine the likeness of a certain section of and epoch in the presence of and epoch, interaction between poets, the extent to which the common elements of tradition have been successfuly used by different poets with this work. The main source on which the comparison that is subject of the study is based, in this work named "Mecma'u'n-Nezâ'ir" by Edirneli Nazmî. The poems of Zâtî which are capable of subjeting to the master thesis and the gazelles and the gazelles written in them as nazire have been taken from the aforesaid work. The comparison was made according to the criteria found literary arts and annoucement of couplet from the characteristics  of meaning, also the number of couplet, rhythm, rhyme and redif, harmony, repetition word, paralelism, word compasition, from the characteristics of form of gazelles. In each part of the work, a poem in accordanse with the order in the mecmua and nazires written on it have been evaluated, and general assesment has been made after comparing the gazelles in the bottom section of the result section according to the specified criteria.