Pomaklar üzerine sosyolojik bir araştırma: Kırklareli örneği
A sociological research on Pomaks: Kırklareli case
Yazar: MELEK KIRTIL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ŞENTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kültürel yapı = Cultural structure ; Kırklareli = Kırklareli ; Pomaklar = Pomaks ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure

Özet:
Bu çalışma Kırklareli ilinde yaşayan Pomakların kültürel örüntülerini anlamak ve açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Pomak sosyokültürel yapısının bileşenlerinden olan aile, dayanışma ağları, çalışma biçimleri, din, çeşitli inanışlar ve pratikler, toplumsal tören ve ritüeller, yemek kültürü, dil gibi sosyal kurumların işlevsellikleri incelenmiş ve bu kurumların birbirleriyle olan etkileşimleri, geçmişten günümüze yaşadıkları değişimler ele alınmıştır. Pomakların genel karakteristiklerinin anlaşılması ve kültürel aktarımın hangi araçlarla ve yöntemlerle gerçekleştiğinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışma, bir durum tespit çalışmasıdır.

Pomakların kültürlerini ele alan bu çalışmada nitel araştırma yöntemi ve derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Kırklareli'ne bağlı ilçe merkezleri ile Pomak köylerinde gerçekleştirilen alan çalışmasında 30 kişi ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde kültür kavramına ilişkin tanımlar ele alınarak kültürel süreçler, kültürün öğeleri, sosyokültürel yapı gibi başlıklar altında kavrama dair genel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, Pomakların 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'yla birlikte Türkiye'ye göç etme süreçleri incelenmiş ve Pomaklara ve Kırklareli'ne dair genel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise alan çalışmasından elde edilen veriler değerlendirilerek, Pomakların sosyokültürel yapıları açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde araştırma neticesinde ulaşılan sonuçlar yorumlanmıştır. Pomak kültürünün sosyolojik ve yaşayış olarak Anadolu kültürüyle benzerlikler gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
This study is carried out in order to understand and explain cultural patterns of Pomaks who live in the city of Kırklareli.  Functionality of social establishments, which are parts of Pomak sociocultural structure's components, such as family, solidarity networks, working patterns, religion, various beliefs and practices, social ceremonies and rituals, food culture, language, are examined and mutual interactions of those establishments and the variations that they have experienced from past to present are analyzed. This research, which is performed to understand the general characteristics of Pomaks and to determine the tools and methods through which cultural transmission is performed, is a situation determination study.       
     
Qualitative research method and in-depth interview technique are conducted in this research that examines cultures of Pomaks. In-depth interviews with 30 people are conducted during the fieldwork at the Pomak villages and town centers that are subsidiary to Kırklareli. It is tried to draw a general framework with regards to the concept under the titles such as cultural processes, components of culture, and sociocultural structure via examining the definitions related to the culture concept at the first part of this study. At the second part, immigration process of the Pomaks to Turkey with the 1877-1878 Ottoman – Russia War is examined and general information on Pomaks and Kırklareli is provided. At the third part, it is tried to explain the sociocultural structures of Pomaks via evaluating the data obtained from the field research. Results of the research are interpreted at the conclusion section.