Para politikası: Bir örnek olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının tepki fonksiyonunun tahmini
Monetary policy: Estimating a reaction function for the Central Bank of the Republic of Turkey as an example
Yazar: ERHAN YAZGAN
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ MIHCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Tahmin = Estimation ; Taylor Kuralı = Taylor Rule ; Türkiye = Turkey

Özet:
Tezin amacı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (Merkez Bankası), 2002 yılında başladığı enflasyon hedeflemesi stratejisi altındaki para politikasını inceleyerek tepki fonksiyonunu tahmin etmek ve 2007 yılında başlayan küresel finansal krizden sonra dünyada olduğu gibi politika tercihlerindeki yapısal değişimi analiz etmektir. 
Belli başlı merkez bankalarının para politikasında kısa vadeli faizleri enflasyon ve üretimdeki değişimlere göre ayarladıkları görülmektedir. Küresel krizle birlikte para politikasındaki bu anlayış, biraz değişmiştir. Finansal sistemdeki risklerin gerçekleşerek küresel bazda olumsuz ekonomik etkilerinin görülmesiyle ABD ve diğer sanayileşmiş ülkelerdeki merkez bankaları para politikalarını, fiyat istikrarının yanında finansal istikrar amacına da ulaşmak için değiştirmişlerdir. Amaç setinin bu şekilde genişlemesiyle gelişmekte olan ülkeler, faizlerin yanında diğer politika araçlarını da kullanmaya başlamışlardır. Bu kapsamda Merkez Bankası da, enflasyon hedeflemesi altındaki para politikasında küresel krizden sonra stratejik bir değişiklik yapmıştır ve temel amacı fiyat istikrarının yanında ikincil amacı olan hükümetin büyüme politikalarını destekleyici para politikası uygulamaya ve finansal istikrara da odaklanarak zorunlu karşılıklar gibi araçlarından yararlanmaya başlamıştır. Para politikası uygulamalarını ampirik olarak incelemek amacıyla tezde, Taylor Kuralından yararlanılmıştır. İlk olarak doğrusal model kullanılırken krizle birlikte oluşan yapısal kırılmayı izlemek için TAR, STR gibi doğrusal olmayan modeller yardımıyla tepki fonksiyonu tahmin edilmiştir. Analiz ve değerlendirmelere temel sağlamak için para teorileri özetlenerek uygulanan para politikasının özellikleri, tarihsel düzlemde açıklanmıştır. 
Ampirik sonuçlar; Merkez Bankasının para politikasında küresel krizle birlikte yapısal değişimin oluştuğunu, asimetrik tepki fonksiyonunda kriz öncesinde ve sonrasında çıktı açığının dikkate alınmadığını ancak ileri bakışlı enflasyon hedeflemesinin bulunduğunu, kriz sonrasında geri bakışlı enflasyon hedeflemesinin de yapıldığını ve tüm dönemlerde kademeli faiz değişimlerinin olduğunu ima etmektedir.



Anahtar Sözcükler
Para politikası, tepki fonksiyonu, merkez bankası, Taylor kuralı, kriz, asimetrik.

Abstract:
This thesis aims to estimate a reaction function for the Central Bank of the Republic Turkey (the CBRT) by examining its monetary policy under the inflation-targeting regime initiated at the beginning of 2002. Accordingly, this study aims to analyze the structural change in its policy choices after the global financial crisis (the crisis) that has effects globally since 2007.
Major central banks have chosen to adjust short term interest rates according to changes in inflation and output. This approach has been changed somewhat because of the crisis. Since the risks in the financial system have been realized and followed by adverse economic outcomes, the central banks of industrial countries including the US have revised their monetary policies to achieve financial stability besides the price stability objective. To achieve these multiple goals, emerging economies have started to use other policy tools along with interest rates. Accordingly, following the crisis the CBRT has made a strategic change in its monetary policy under the inflation-targeting regime. It has started to implement a monetary policy to support the government's growth policies as its secondary objective and that focused on financial stability by employing reserve requirements as a policy instruments besides its primary objective of price stability. To empirically evaluate the CBRT's monetary policies, the Taylor rule has been utilized and the implied reaction function has been estimated by using both linear and nonlinear models such as TAR and STR. To establish a foundation for the analysis and evaluations, monetary theories have been summarized and CBRT's monetary policies have been explained on a historical basis.
The empirical results show a structural break in the monetary policy of the CBRT after the crisis. Besides, its estimated asymmetric reaction function suggest that it didn't take the output gap into account but had a forward-looking inflation-targeting before and after the crisis while it responded past inflation after the crisis and had interest rate smoothing for the whole period.




Key Words
Monetary policy, reaction function, central bank, Taylor rule, crisis, asymmetric.