Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 2018-2021 yılları arasında terapötik plazmaferez uygulanan pediatrik hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının retrospektif değerlendirilmesi /
Yazar: BUĞRA TUTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEFNE AY TUNCEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adana = Adana ; Komplikasyonlar = Complications ; Plazmaferez = Plasmapheresis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Günümüzde artan bilgi ve deneyimler ile teknik donanım ve ekipmanların gelişmesi sonucundan tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çocukluk çağında terapötik aferez uygulamaları giderek artmaktadır. Çocuk hastalarda aferez endikasyonları erişkinlerde yapılan çalışmalardan çıkarımlar yaparak belirlense de çocukların anatomik ve fizyolojik farklılıklarından dolayı aferez işlemi uygulanmasında ve takibinde daha hassas uygulamalar gerekmektedir. Bu çalışmada 2018-2021 yılları arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde pediatri kliniklerinde terapötik plazma değişimi uygulanan pediatrik hastaların demografik özellikleri, işlem endikasyonları, işlem yöntemleri,  işlem öncesi ve sonrası laboratuvar parametreleri arasındaki değişimler ve işleme bağlı komplikasyon durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2018-Temmuz 2021 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çocuk yoğun bakım üniteleri ile çocuk sağlığı ve hastalıkları servislerinde terapötik plazma değişimi uygulanan hastaların bilgilerine retrospektif olarak, aferez dosyaları ve genel hastane veri tabanı kullanılarak erişildi. Aferez işlemiyle ilgili; endikasyon, işlemle ilgili teknik veriler, replasman sıvısı, premedikasyon bilgisi, komplikasyon durumu ile işlem öncesi ve sonrası laboratuvar verileri gibi bilgiler kaydedilerek analiz yapıldı.
BULGULAR: Çalışma koşullarını karşılayan 61 hasta tespit edildi. Toplam 238 işlem uygulandığı ve bunun 191' inin terapötik plazma değişimi, 47' sinin lipit aferez işlemi olduğu tespit edildi. Hastaların 14'ünün (%23) 0-2 yaş grubunda, 22'sinin (%36,0) 2-11 yaş grubunda, 25'inin (%41) 11-18 yaş grubunda olduğu görüldü. En sık terapötik plazma değişimi işleminin karaciğer yetmezliğine bağlı yapıldığı görüldü. Multiorgan yetmezliğinin eşlik ettiği sepsis, hemofagositik lenfohistiyositozis, akut dissemine ensefalomiyelit, Guillain Barre ensefaliti, viral ensefalitler, poliartikülaris nodoza vaskülitinin en sık endikasyonlar arasında yer aldığı görüldü. Tüm işlemlerin %50'si Amerikan Aferez Derneği kategori 1 düzeyinde öneriye sahip endikasyon ile uygulandığı saptandı. Ortalama işlem süresi 125±43 dk olduğu ve her işlemde ortalama 1,3 kat plazma işlendiği tespit edilmiştir. Tüm işlemlerin %77' sinde eritrosit ile priming uygulandığı, %95'inde profilaktik kalsiyum replasmanı verildiği ve %6'sında premedikasyon uygulandığı görülmüştür. İşlemlerin juguler ve femoral kateterlerden eşit oranda uygulandığı görülmüştür. Hastaların %84'ünde işlemden sonra klinik yanıt gözlendiği bilgisine ulaşılmıştır. Tüm işlemlerin %25'inde işleme bağlı komplikasyon oluştuğu gözlenmiştir. En sık gözlenen komplikasyonlar sırasıyla damar yolu ilişkili problemler, hipotansiyon, ürtiker, teknik problemler, hipokalsemi olmuştur. 

SONUÇ: Terapötik plazma değişimi ve lipid aferez gibi terapötik plazmaferez yöntemleri birçok farklı endikasyonda kliniğimizde çocuk hastalarda başarıyla uygulanmış olup, klinik ve laboratuvar bulgularında belirgin düzelme sağlamıştır.  İşleme bağlı komplikasyonlar ciddi düzeyde değildir ve işleme bağlı hiç exitus görülmemiştir. Uygun endikasyonlarda ve işlem takibinde özel hassasiyet gösterilerek çocuk hastalarda terapötik aferez işlemi güvenle kullanılabilir.

Abstract:
AIM: As a result of increasing knowledge, experience and the development of technical equipment, therapeutic apheresis applications in childhood are becoming more frequent in our country as well as all over the world. Although apheresis indications in pediatric patients are determined by making inferences from studies performed in adults, more sensitive approach is required in application and follow-up of apheresis due to the anatomical and physiological differences of children. In this study, we aimed to evaluate the demographic characteristics, procedure indications, procedure methods, changes between pre- and post-procedure laboratory parameters, and procedure-related complications of pediatric patients who underwent therapeutic plasma exchange in pediatrics clinics in Adana City Training and Research Hospital between 2018 and 2021.
MATERIALS AND METHODS: The information of patients who underwent therapeutic plasma exchange procedure in Adana City Training and Research Hospital, pediatric intensive care units and pediatric health and diseases services between January 2018 and July 2021 were accessed retrospectively, using apheresis patient files and general hospital database. Information such as indication, technical data about the procedure, replacement fluid, premedication procedure, complication status and laboratory findings before and after the procedure were recorded and analyzed.
RESULTS: 61 patients who met the study conditions were identified. It was determined that a total of 238 procedures were applied, of which 191 were therapeutic plasma exchange and 47 were lipid apheresis. It was observed that 14 of the patients (23%) were in the 0-2 age group, 22 (36.0%) were in the 2-11 age group, and 25 (41%) were in the 11-18 age group. It was observed that the most common therapeutic plasma Exchange procedure was due to liver failure. sepsis, hemophagocytic lymphohistiocytosis, acute disseminated encephalomyelitis, Guillain-Barre encephalitis, viral encephalitis, polyarticular nodosa vasculitis were found to be among the most common indications. It was determined that 50% of all procedures were performed with an indication with an american apheresis association category-1 recommendation. It was determined that the average treatment time was 125±43 minutes and an average of 1,3 times plasma was processed in each procedure. It was observed that priming with erythrocytes was applied in 77% of all procedures, prophylactic calcium replacement was given in 95% and premedication was applied in 6% of them. It was observed that the procedures were applied equally from jugular and femoral catheters. It was reported that clinical response was observed in 84% of the patients after the procedure. Complications related to the procedure were observed in 25% of all procedures. The most common complications were vascular access related problems, hypotension, urticaria, technical problems, and hypocalcemia, respectively.

CONCLUSION: Therapeutic plasmapheresis methods like therapeutic plasma exchange and lipid apheresis have been successfully applied to pediatric patients in our clinic in many different indications, resulting in significant improvement in clinical and laboratory findings. Procedure-related complications are not serious and no procedure-related exitus has been observed. Therapeutic apheresis procedure can be used safely in pediatric patients by showing special sensitivity in appropriate indications and procedure follow-up.