Çukurova bölgesinde atık pestisit kaplarının yönetimi üzerinde bir çalışma
A study on of pesticide container management in Çukurova region
Yazar: BÜLENT KARAYEL
Danışman: PROF. DR. ALİ BAYAT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de yılda ortalama 40-45 bin ton pestisit kullanılmaktadır. Ancak pestsist kullanımı bölgelere göre önemli farklılıklar göstermektedir. En yoğun pestisit kullanımının olduğu bölgelerden biride Çukurova bölgesidir. Ancak gerek Çukurova bölgesinde, gerekse Türkiye genelinde yürürlükte olan bir pestisit ambalajları yönetim planı bulunmamaktadır. Pestisit ambalajları ülkemizde tehlikeli atık olarak değerlendirilmekte ve bu tehlikeli atıkların yönetimi sosyal sorumluluk çerçevesinde kirletenlere (pestsisit imalatçılarına) bırakılmıştır. Ancak bu düzenlemeye rağmen günümüzde işlerliği olan olan bir yönetim planı yoktur. Bu çalışmada model olması açısından Çukurova bölgesindeki bazı üretici ve pestisist parekendecilerine bir anket uygulanarak, bölgede yaygın olarak pazara sunulan pestisist ambalaj türleri, kapasiteleri, mevcut ambalaj bertaraf/değerlendirme şekli, üretici ve bayilerin gelişmiş bazı ülkelerde yürütülen ambalaj yönetim planlarına bakış açıları ve hangi koşullarda bir yönetim planı içinde yer almak istedikleri saptanarak, özelde Çukurova bölgesinde ve ülke genelinde yürütülebilir bir yönetim modeli belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre, pazara sunulan en yagın ambalajlar 1 litre kapasiteli, sert plastik malzemeden oluşmaktadır. Gerek üretici gerekse parekendeci bilgilerine göre, ambalajların önemli miktarı ya çevreye rastgele bırakılmakta ya da yakılmaktadır. Parekendeciler, ambalaj üzerinde boş ambalajın bertarafına ait bilgi olduğunu belirtmelerine rağmen ambalajın yıkanmasına ait bilgi olmadığını belirtmişlerdir. Ancak buna rağmen üreticilerin % 63.2'si boş ambalajları üç kez sudan geçirdiklerini beyan etmişlerdir. Ayrıca kullanımda olan pülverizatörlerin %95'inde basınçlı yıkama ünitesine rastlanmamıştır. Gerek üretici gerekse parekendecilerin ambalaj yönetim planı konusundaki görüşleri (zorunlu iade+kamu sorumluluğu) dikkate alındığında, başlangıçta Brezilya modeline benzer ancak depozito karşılığı iade içeren bir modelin bölgemiz ve ülkemiz için yürütülebilir bir model olacağı sonucuna varılmıştır

Abstract:
The average pesticide consumption in Turkey is nearly 40 000-45 000 tons per year. But pesticide consumption mostly changes according to regions. Çukurova Region of Turkey is a region where pesticide usages are more intensive. However, there are no pesticide container management schemes in Çukurova region or in Turkey, yet. Pesticide containers are accepted as a toxic material in Turkey and management of these toxic wastes are given to pesticide production companies in charge of social responsible. In spite of this regulation, there is no container management scheme.In this research, a survey study was performed in Çukurova region of Turkey in order to determine; available pesticide container potential, types and materials of containers in pesticide market, widespread capacity of used containers, methods of disposal/evaluation of empty containers by farmers and views of farmers and pesticide retailers for a container management scheme in particularly Çukurova region and also in throughout Turkey. According to the data taken in the survey study; the most common type of container material was plastic and capacity of container was 1 liter. Both farmers and retailers have decelerated that empty container are burnt or left as randomly in environment where they were used. Although retailers have decelerated that there is enough information on container?s prospectus to disposal it, but also they illustrated that there was no information on it how to rinse the container. In spite of no rinse information on container prospectus, 63.2 % of farmers in survey said that they apply triple rinsing to clean the containers. There was no an extra clean water tank on 95 % of sprayers in use for pressure rinsing the containers. Considering views of the farmers and retailers on pesticide container management (compulsory collection plus government responsible), at the beginnig, a container management scheme like Brazilian model, but including a deposit payment to the farmers, can be sustained in Çukurova region and Turkey