İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematiğe yönelik tutumları ile matematik öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the attitudes towards mathematics of primary school fourth grade information and perceptions of mathematics self-efficacy
Yazar: SÜMEYYE CANBULUT
Danışman: PROF. DR. BEKİR BULUÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul dördüncü sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları ile matematik öz yeterlik algıları arasındaki ilişkiyi çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada öğrencilerin matematiğe yönelik tutumları ve öz yeterlik algıları öğrencinin cinsiyeti, öğrenim gördüğü okul türü, kardeş sayısı, anne ve baba öğrenim düzeyi ve öğrencinin ders çalışabileceği bir odaya sahip olması değişkenleri açısından elde edilen veriler kapsamında analiz edilmiş ve incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.  Araştırmanın örneklemini Ankara ilinin sekiz merkez ilçesinde bulunan özel ve devlet okullarında dördüncü sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan ve seçkisiz örnekleme yöntemlerinden biri olan tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiş 400 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmadaki veriler "Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği" ile "Matematik Öz Yeterlik Algısı Ölçeği" ile toplanmış ve analiz edilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışması amacıyla faktör analizi yapılmış ve sonucunda Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği'nin 'değer, mutluluk ve özgüven' olmak üzere üç boyutu olduğu ve bu üç boyutun ölçeğin kümülatif varyansı açıklama oranının % 59,7 olduğu, ayrıca güvenirlik katsayısının Cronbach Alpha, ,72 olduğu tespit edilmiştir. Matematik Öz Yeterlik Algısı Ölçeği için yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin 'matematik benlik algısı, matematik konularında davranışlarındaki farklılık ve matematiği yaşam becerilerine dönüştürebilme' olmak üzere üç boyuttan oluştuğu ve bu üç boyutun ölçeğin kümülatif varyansı açıklama oranının % 61,5 olduğu, ayrıca güvenirlik katsayısının Cronbach Alpha (α) ,82 olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen veriler araştırmanın amacı ve alt problemleri açısından analiz edilmiştir. Veri analizinde aritmetik ortalama, frekans, yüzde, bağımsız t testi ve ANOVA analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuç doğrultusunda, dördüncü sınıf öğrencilerinin cinsiyet, öğrenim gördüğü okul türü ve kardeş sayısı değişkenleri ile matematik dersine yönelik tutumları ile matematik öz yeterlik algıları  arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Yapılan analizlerin sonucunda matematiğe yönelik tutum ve öz yeterlik algısı ile anne-baba öğrenim düzeyi, 1. dönem karne notu ve odası olması değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Matematiğe yönelik tutum ile öz yeterlik algısı arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Analiz sonuçlarına göre matematik öz yeterlik algısının matematiğe yönelik tutumun yüzde 42,4'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik öz yeterlik algısının matematiğe yönelik tutumun anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarını ve öz yeterlik algılarını geliştirmek için öğretmenlere ve çalışmalar için araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the attitudes of the fourth grade primary school students towards the mathematics lesson and their mathematics self-efficacy perceptions in terms of various variables. In the study, students' attitudes towards mathematics and their self-efficacy perceptions were analyzed and analyzed according to the gender of the student, the type of school, the number of siblings, the education level of the mother, the education level of the father, and the variables of having a room for the student. The sample of the study consists of 400 students selected by stratified sampling method, which is one of the random sampling methods, who are studying at private and public schools in eight central districts of Ankara. The data in the research were collected and analyzed with the "Attitude Scale towards Mathematics" developed by Lim and Chapman (2013) and adapted to Turkish by Hacıömeroğlu (2017) and the "Perception of Self-Efficacy towards Mathematics Scale" developed by Umay (2001). Factor analysis was performed for validity and reliability study, and as a result, the Attitude towards Mathematics Scale had three dimensions: 'value, happiness and self-confidence', and the cumulative variance explanation rate of these three dimensions of the scale was 59.795%, and the reliability coefficient was Cronbach Alpha, .725 detected. As a result of the factor analysis for the Perception of Self-Efficacy towards Mathematics Scale, the scale consists of three dimensions: 'the self-perception of mathematics, the difference in mathematics subjects and the ability to transform mathematics into life skills', and the cumulative variance explanation rate of these three dimensions of the scale is 61,596%, and the reliability coefficient is Cronbach Alpha, It was found to be .82. The data obtained were analyzed in terms of the purpose and sub-problems of the research. In data analysis, arithmetic mean, frequency, percentage, independent t-test and ANOVA techniques were used. According to the research findings, it was seen that there was no significant difference between the variables of gender, type of school and number of siblings, attitudes towards mathematics lesson and mathematics self-efficacy perceptions of fourth grade students. As a result of the analyzes made, it was concluded that there was a significant difference according to the variables of attitude towards mathematics and self-efficacy perception, parental education level, 1st semester grade and room. A moderately significant positive correlation was found between the attitude towards mathematics and the perception of self-efficacy. According to the results of the analysis, it was determined that the perception of mathematics self-efficacy explains 42.4 percent of the attitude towards mathematics. In addition, it was concluded that the fourth grade students' perception of mathematics self-efficacy is a significant predictor of their attitude towards mathematics. In line with the research findings, some suggestions were made to teachers and researchers for studies to improve students' attitudes towards mathematics and their self-efficacy perceptions.