Polikistik over sendrom (PKOS) modeli oluşturulmuş sıçanlarüzerinde vitamin D'nin etkilerinin  araştırılması
Investigation of the effects of vitamin d on the polycysticovary syndrome (PCOS) modeled rats
Yazar: GİZEM ELİF KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MİNE YAMAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS) ergenlik çağındaki kadınlarda çoğunlukla
görülen ve infertilite ile seyreden bir hastalıktır. İnsidansının yüksek olmasına rağmen
etioyolojisi ve tanı kriterleri hala netlik kazanmamıştır. PKOS'un spesifik bir tedavi
protokolünün olmayışı ve ekonomik açıdan maliyetli olması, yeni tanı ve tedavi
kriterlerini geliştirmeyi hedefleyen çalışmaları gerekli kılmaktadır. Çalışmamızda
letrozol ile oluşturulmuş PKOS' lu sıçanların ovaryumlarındaki biyokimyasal ve
histopatolojik değişimler ile adipokinlerin immünohistokimyasal dağılımı üzerine
Vitamin D (Vit D)' nin etkisinin araştırılması amaçlandı.
Çalışmamızda 7 haftalık 40 adet Spraque Dawley dişi sıçanlar rastgele olarak
kontrol grubu, Dimetil sülfoksit grubu (DMSO), PKOS grubu, Vit D grubu ve PKOS+Vit
D grubu olacak şekilde 5 gruba ayırıldı ve deney süresi 21 gün olarak belirlendi. Kontrol
grubuna yem ve su haricinde herhangi bir uygulama yapılmadı. DMSO grubuna %2'lik
DMSO deney süresince oral gavaj yöntemiyle uygulandı. PKOS grubuna 1 mg/kg/gün
dozunda letrozol, %2' lik DMSO çözeltisinde çözdürülüp deney süresince gavaj yöntemi
ile uygulandı. Vit D grubuna 200 IU/gün dozunda Vit D oral yolla verildi. PKOS+Vit D
grubuna 1 mg/kg/gün dozunda letrozol deney süresince gavaj yöntemi ile uygulanırken
eş zamanlı olarak 200 IU/gün dozunda Vit D oral yolla verildi. Deneyin sonunda anestezi
uygulanan sıçanlardan kalpten punksiyon yöntemi ile kan örnekleri alındı. Dekapite
edilen sıçanlardan ovaryum dokuları alındı ve rutin doku takibi yapıldı. Ovaryum parafin
doku bloklarından histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeler için 5 mikrometre
(µm) kalınlığında kesitler alındı. Elde edilen kesitlerden histopatolojik bulgular ile
Omentin, Visfatin ve Resistin immünreaktivitesi belirlendi. Kan örneklerinden folikül
XIX
stimüle edici hormon (FSH), luteinleştirici hormon (LH), testosteron, interlökin-1 (IL1), Tümör nekrozis faktör- alfa (TNFα), insülin, glukoz, homeostatik model ölçüm
(Homaostatic Model Assessment of Insulin Resistant: HOMA- IR) değerleri
biyokimyasal olarak incelendi. Biyokimyasal analizler sonucunda; PKOS grubunda FSH
seviyesinin azaldığı, LH, testosteron, IL-1, TNFα, insülin, glukoz seviyeleri ve HOMAIR değerlerinin yükseldiği gözlendi. Histomorfometrik incelemeler sonucunda; PKOS
grubunda sekonder, tersiyer ve kistik foliküllerdeki granuloza hücre katmanının inceldiği,
teka folikülü katmanının kalınlaştığı görüldü. PKOS+ Vit D grubunda PKOS grubuna
göre granuloza hücre katmanının kalınlaştığı, teka folikülü katmanının ise inceldiği
belirlendi. Histopatolojik incelemeler sonucunda; kontrol, DMSO ve Vit D gruplarına
kıyasla PKOS grubunda gelişim aşamalarındaki foliküllerin azaldığına ve çok sayıda
kistik folikül yapılarına rastlandı. PKOS+ Vit D grubunda PKOS grubuna kıyasla kistik
folikül yapılarının azaldığı, primer, sekunder ve tersiyer folikül yapılarının ise daha fazla
olduğu gözlendi. İmmünohistokimyasal histoskor sonuçlarına göre; omentin
immünreaktivitesi kontrol grubuna kıyasla PKOS grubunda daha düşük, visfatin ve
resistinin immünreaktivitesinin daha yüksek olduğu gözlendi. PKOS+ Vit D grubunda ise
bu değerlerin kontrol grubu değerlerine yaklaştığı tespit edildi.
Sonuç olarak; Vit D' nin PKOS' da görülen biyokimyasal, histopatolojik ve
immünohistokimyasal değişimler üzerine olumlu etkilerinin olduğu söylenebilir.

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a disease that is mostly seen in adolescent women
and progresses with infertility. Despite its high incidence, its etiology and diagnostic
criteria are still unclear. The lack of a specific treatment protocol for PCOS and its
economic cost necessitate studies aimed at developing new diagnostic and treatment
criteria. Our study aimed to investigate the biochemical and histopathological changes in
the ovaries of PCOS model rats induced with Letrozole and the effect of Vitamin D (Vit
D) on the immunohistochemical distribution of adipokines. In our study, 40 Spraque
Dawley female rats (7 weeks old) were randomly divided into 5 groups as control group,
Dimethyl sulfoxide group (DMSO), PCOS group, Vit D group and PCOS+Vit D group
and the experimental period was determined as 21 days. Control group was made no other
application except for food and water throughout the experiment. DMSO group was
administered by oral gavage 2% DMSO throughout the experiment. PCOS group was
administered by oral gavage letrozole at a dose of 1 mg/kg/day dissolved in 2% DMSO
solution throughout the experiment Vit D group was administered by orally 200 IU/day
Vit D throughout the experiment. PCOS+Vit D group was administered by oral gavage
letrozole at a dose of 1 mg/kg/day throughout the experiment while was administered
orally 200 IU/day Vit D simultaneously. At the end of the experiment, blood samples
were taken from anesthetized rats by cardiac puncture. Ovarian tissues were taken from
decapitated rats and routine tissue follow-up was performed. 5 micrometer (µm) thick
sections were taken from ovarian paraffin tissue blocks for histopathological and
immunohistochemical examinations. Histopathological findings and Omentin, Visfatin
and Resistin immunoreactivity were determined from the obtained sections. Follicle
XXI
stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), testosterone, interleukin-1 (IL-1),
tumor necrosis factor-alpha (TNFα), insulin, glucose, homeostatic model assessment of
Insulin Resistant (HOMA-IR) values were examined biochemically from blood samples.
As a result of biochemical analysis; it was observed that FSH levels decreased, LH,
testosterone, IL-1, TNFα, insulin, glucose levels and HOMA-IR values increased in the
PCOS group.
As a result of biochemical analyses, it was observed that FSH levels decreased and LH,
testosterone, IL-1, TNFα, insulin, glucose levels and HOMA-IR values increased in the
PCOS group. As a result of histomorphometric examinations, it was observed that the
granulosa cell layer in secondary, tertiary and cystic follicles got thinner and theca follicle
layer was thickened in the PCOS group. It was determined that the granulosa cell layer
was thickened and the theca follicle layer got thinned in the PCOS+ Vit D group
compared to the PCOS group. Histopathological examinations revealed a decrease of
follicles in the developmental stages and numerous cystic follicle structures in the PCOS
group compared with control, DMSO and Vit D groups. It was observed that cystic
follicle structures were decreased and primary, secondary and tertiary follicle structures
were more in the PCOS+ Vit D group compared to the PCOS group. According to the
immunohistochemical histoscore results; it was observed that omentin immunoreactivity
was lower, visfatin and resistin immunoreactivity was higher in the PCOS group
compared to the control group. In the PCOS+ Vit D group, it was found that these values
approached the control group values. In conclusion, it can be said that Vit D has positive
effects on biochemical, histopathological and immunohistochemical changes seen in
PCOS.