Havâmîm sûrelerinde tefsiri etkileyen sahih kırâatler
Real recitations affecting exegesis in Havamim surahs
Yazar: AHMET YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TAŞ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Duhan suresi = Duhan sura ; Fussilet suresi = Fussilet sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Mü'min suresi = Mu'min sura ; Sure = Sura ; Tefsir = Commentary ; Zuhruf suresi = Zuhruf sura ; İslamiyet = Islam ; Şura suresi = Şura sura

Özet:
Kırâatler, Kur'ân'ın okunmasında ortaya çıkan çeşitli farklılıklar olarak Kur'ân tefsiri için gerekli olan âmillerin başında gelmektedir. Âyetlerin manaları şekillenirken zaman zaman farklı kırâatlerin izlerini müşâhede etmek mümkündür. Dolayısıyla tefsir kaynaklarında sık sık kırâatlerin etkisi üzerinde durulmaktadır.
Tefsiri etkileyen sahih kırâat farklılıklarının havâmîm sûreleri olarak bilinen Mü'min, Fussilet, Şûrâ, Zuhruf, Duhân, Câsiye ve Ahkâf adlı yedi sûrede toplu bir şekilde ele alınıp incelenmemesi ve bu konuda tespit edebildiğimiz kadarıyla mevcut bir çalışmanın olmaması bu tezin ortaya çıkmasındaki en önemli sâiktir.
Çalışmamız üç bölümden müteşekkil olup, giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve kaynakları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde konunun daha iyi anlaşılması için kırâat ilmine ilişkin genel bir bilgilendirme yapılarak kırâat-tefsir ilişkisi özetlenmeye çalışılmıştır. Ardından tezin özgün tarafını oluşturan havâmîm sûreleri; hurûf-ı mukattaa, isimlendirme, nüzûl ve muhtevâ yönlerinden incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise havâmîm sûrelerinde yer alıp tefsiri etkileyen sahih kırâat farklılıklarını içeren âyetler, sarf ve nahiv açısından sınıflandırılarak tek tek incelenmiştir. Kırâat farklılıklarının sonucunda meydana gelen değişimler ve tefsirlerdeki yansımaları, bütüncül bir bakış açısıyla sentezlenerek sunulmuştur. Sonuç kısmında da tezin geneline ilişkin kısa ve öz bir değerlendirme yapılarak çalışma neticelendirilmiştir.

Abstract:
Recitations are the most factors for the exegesis of the Quran that appear as the different readings in reading the Quran. When the meaning of the verses of the Quran are shaped, it is, sometimes, possible to experience different recitations. That's why, we often emphasize the influence of the recitations in the sources of the exegesis of the Quran.
The Mümin, Fussilet, Şura, Zuhruf, Duhan, Casiye, and Ahkaf which are the havamim real recitation differences of the Quran exegesis will be studied in seven surahs as there are no available studies within our determinations. That's the most important consideration for which this study was emerged.
The study consists of three chapters. In the introduction part of the subject of the study, its target, and importance, its method and references were touched on. In the second chapter to give knowledge about the connection of the recitation and exegesis of the Quran for the subject to be understood better, we tried to summarize this relation. After this, we dealt on havamim surahs, huruf-ı mukattaa in the perspectives of the reveal and content that consists authentic side of the thesis. In the third chapter we addressed the verses of the Quran according to al-Sarf and al-Nahw by classifying one by one that are available in havamim surahs which affect the real recitation differences of the exegesis of the Quran. As a result of these changes and reflections in the exegesis of the Quran, we presented them to the readers in an integrated perspective. In the conclusion chapter, we completed our study totally with a short brief evaluation.