Obezite ile karotis ekstra-media kalınlığı arasındaki ilişki
The relationship between obesity and carotid extra-media thickness
Yazar: ERHAN KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERVAN BEKDAŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Obezite = Obesity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Erişkin dönemdeki mortalite, sıklıkla kardiyo-vasküler hastalıklara bağlı gelişmektedir. Bu hastalıkların en önemli sebebi olan ateroskleroz, genellikle erişkin dönemde klinik bulgu vermeye başlamaktadır, ancak damarsal yapılardaki patolojik değişiklikler çok daha erken dönemlerde başlayabilmektedir. Bu çalışmada amaç, çocuk ve adölesan çağlarda erken dönemde ateroskleroz gelişimini gösteren karotis extra-media kalınlık (cEMT) ile obezite arasında ilişki olup olmadığını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışma, 7-18 yaşları arasında hastanemizin çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran ve vücut kitle indeksi (VKİ) yaşa ve cinse göre 95. persentilin üzerinde olan 38 obez hasta ile yapıldı. Kronik bir hastalığı bulunmayan, ilaç kullanmayan ve VKİ 85. persentilin altında olan 30 sağlıklı olgu kontrol grubu için seçildi.
Bulgular: Obezlerin 18 tanesi (%47) erkek, 20 tanesi (%53) kız idi ve yaş ortalamaları 12.1±2.5 yıl idi. Sağlıklı bireylerle karşılaştırıldıklarında obezlerin VKİ (18.1±2,.2'ye karşılık 28.8±3 kg/m2, p<0.001), total kolesterol (154 (57-190)'ye karşılık 166 (81-230) mg/dl, p=0.046), HDL-C (48.7 (35.1-61.3)'ye karşılık 40.8 (29-411) mg/dl, p<0.001), trigliserid (80 (39-183)'ye karşılık 109.5 (49-311) mg/dl, p=0.006), ALT (15 (8-33)'ye karşılık 23.5 (6-117) IU/l, p<0.001), serum insülin (7.6 (2.6-10.8)'ye karşılık 22.1 (6.2-77.3) IU/l, p<0.001), HOMA-IR (1.7 (0.5-2.4)'ye karşılık 4.3 (1.2-20.2), p<0.001) ve cEMT (0.64±0,1'ye karşılık 0.74±0.11 mm, p<0.001) değerlerinin anlamlı oranda farklı olduğu saptandı. HOMA-IR ve cEMT arasında anlamlı bir korelasyon vardır (r=0.34, p=0.037). cEMT'yi etkileyen tek bağımsız risk faktörü HOMA-IR'dir (p=0.015).
Sonuç: Çocukluk çağı obezitesinde artan VKİ yanında lipid profili bozulmakta, insülin direnci gelişmekte ve cEMT değerleri artmaktadır. Bu sonuçlar cEMT'nin, kardiyovasküler risk faktörleri ile ilişkili damarlarda meydana gelebilecek değişiklikleri göstermesi ve erişkin yaşlarda ortaya çıkabilecek sorunları öngörmesi açısından anlamlı bir parametre olduğunu düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Obezite, cEMT, Çocuk, Ateroskleroz, Risk faktörl

Abstract:
The Relationship Between Obesity and Carotid Extra-Media Thickness
Introduction: Mortality in adulthood, often occurs as a result of cardio-vascular diseases. Atherosclerosis, which is the most important cause of these diseases, usually begins to clinical findings in adulthood, however, pathological changes in vascular structures may start at much earlier periods. In this study the aim is to investigate whether there is a relationship between carotid extra-media thickness (cEMT) ,that shows the development of atherosclerosis in childhood and adolescent ages in early periods, and the obesity.
Material and Methods: The study was done with 38 obese patients applied to children's health and diseases outpatient clinic of our hospital, who were between the ages of 7-18 years and whose body mass index (BMI) is above 95 percentile according to age and gender. Thirty healthy subjects that have no chronic disease, no drug use, and whose BMI is under 85 percentile were chosen for the control group.
Results: In obese patients, 18 of them (47%) were male and 20 of them (53%) were female and the mean age was 12.1 ± 2.5 years. Compared to healthy individuals, obese individuals' BMI (18.1±2 .2 vs. 28.8±3 kg/m2, p<0.001), total cholesterol (154(57-190) vs. 166(81-230) mg/dl, p=0.046), and HDL-C (48.7(35.1-61.3) vs. 40.8(29-411) mg/dl, p<0.001), triglycerides (80 (39-183) vs. 109.5(49-311) mg/dl, p=0.006), ALT (15(8-33) vs. 23.5(6-117) IU/l, p<0.001), serum insulin (7.6(2.6-10.8) vs. 22.1(6.2-77.3) IU/l, p<0.001), and HOMA-IR (1.7(0.5-2.4) vs. 4.3(1.2-20.2), p<0.001), and cEMT (0.64±0.1 vs. 0.74±0.11 mm, p<0.001) values were significantly different. There is a significant correlation between HOMA-IR and cEMT (r=0.34, p=0.037).The only independent risk factor affecting cEMT is HOMA-IR (p = 0.015).
Conclusions: Besides increasing BMI in childhood obesity, lipid profile is disrupted, insulin resistance is developing and cEMT values are increasing. These results suggest a meaningful parameter that cEMT is showing the changes that may occur in arteries associated with cardiovascular risk factors and anticipates problems that may arise in adulthood.
Key Words: Obesity, cEMT, Child, Atherosclerosis, Risk Factors