Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarının incelenmesi
Examination of sustainable and healthy eating behaviors of gastronomy and culinary arts students
Yazar: BÜŞRA TUNALI CANBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ YALINKILIÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA NAZLI KÖZ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümünde eğitimine devam eden öğrencilerin sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarını incelemeye yönelik yürütülen bu çalışma; Ekim 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında İstanbul ilinde yer alan vakıf üniversitelerindeki Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümlerinde eğitim görmekte olan 268'i (%62.9) 1. sınıf, 158'i 'si (%37.1) ise 4. sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 426 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara; demografik özellikler, antropometrik özellikler ve 'Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları' ölçeği içeren anket uygulanmıştır. Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencilerinin sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları üzerinde yaşanılan yer ve sınıf değişkenleri önemli bir farklılık oluşturmazken beden kitle indeksi ile cinsiyet değişkenlerinin ise önemli düzeyde farklılığa sebebiyet verdiği belirlenmiştir. Alt boyutlar üzerinden elde edilen sonuçlara göre ise farklı yerlerde yaşayan öğrencilerin 'sağlıklı ve dengeli beslenme', 'kalite işaretleri (yöresel ve organik)' ve 'yerel gıda' alt boyutlarına ait ortalama değerleri istatistiki açıdan anlamlı bir farklılığa sahipken; farklı beden kitle indeksine sahip öğrencilerden elde edilen 'sağlıklı ve dengeli beslenme', 'düşük yağ', 'gıda israfından kaçınma' ve 'hayvan refahı' alt boyut ortalama değerlerin istatistiki olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Cinsiyetin ise 'sağlıklı ve dengeli beslenme' hariç diğer tüm alt boyutlara ait ortalama değerler üzerinde istatistiki açıdan anlamlı farklılığa sebebiyet vermiş ve en yüksek ortalama değerler kadın öğrencilerde tespit edilmiştir. Son olarak sınıf değişkeninin 'sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları' ölçeğinin tüm alt boyutlarına ait ortalama değerler üzerinde istatistiki açıdan anlamlı farklılığa sebebiyet vermediği belirlenmiştir.

Abstract:
This study, conducted to examine the sustainable and healthy eating behaviors of students continuing their education in the Gastronomy and Culinary Arts department, was carried out among 426 students at foundation universities located in Istanbul between October 2023 and April 2024. Of these, 268 (62.9%) were first-year students, and 158 (37.1%) were fourth-year students. Participants were surveyed on demographic characteristics, anthropometric features, and a scale measuring 'Sustainable and Healthy Eating Behaviors. It has been determined that while the place of residence and class variables do not result in significant differences in the sustainable and healthy eating behaviors of students in the Department of Gastronomy and Culinary Arts, the body mass index and gender variables lead to significant differences. According to the results obtained from the sub-dimensions, students living in different locations showed statistically significant differences in the average values for the sub-dimensions of 'healthy and balanced diet', 'quality labels (regional and organic)', and 'local food'; whereas, students with different body mass indexes demonstrated statistically significant differences in the average values for the sub-dimensions of 'healthy and balanced diet', 'low fat', 'avoiding food waste', and 'animal welfare'. Gender, except for 'healthy and balanced diet', has caused statistically significant differences in the average values of all other sub-dimensions, with the highest average values found among female students. Lastly, it has been determined that the class variable does not cause statistically significant differences in the average values of all sub-dimensions of the 'Sustainable and Healthy Eating Behaviors' scale.