Lev Vygotsky'nin gelişim psikolojisinde kriz dönemleri ve din ile ilişkisi
Lev Vygotsky's crisis periods and their relationship with religion in developmental psychology
Yazar: TAMİLA ALIEVA
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KUŞAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Lev Vygotsky, çocukların gelişimiyle ilgili teoriler üzerinde çalışmış ve bu teorilerle ilişkili olan krizleri incelemiştir. Kriz, genellikle insanlar için sağlık ve kişilik açısından bir tehdit olarak görülse de, Vygotsky'e göre ise, kişinin hedeflerine ulaşmak için mevcut olanakların geçerliliğini yitirdiği bir dönemi ifade eder. Bu süreçte, istenilen sonuca ulaşmak imkânsız hale gelir ve gelişimin bir sonraki aşamasına geçmek gereklidir. Krizler, çocuğun kişilik gelişiminde önemli bir rol oynar ve yaşamın farklı aşamalarında ortaya çıkar.
Araştırmamızda, Lev Vygotsky'nin gelişim psikolojisi üzerine odaklandık ve çocukluk dönemine özgü altı "kriz" dönemini inceledik. Bu dönemler, yenidoğan krizi, bir yaş krizi, üç yaş krizi, yedi yaş krizi, on üç yaş krizi ve on yedi yaş krizini içermektedir. Vygotsky'e göre, çocuğun gelişimini tamamlaması için bu krizleri yaşaması gerekmektedir. Ayrıca araştırmamızda, bu kriz dönemlerinin psikolojik ve dini açıdan önemini ve gelişim sürecindeki rolünü inceledik. Her bir kriz dönemi, çocuğun gelişimindeki belirli bir evreyi temsil eder ve bu dönemlerde ortaya çıkan değişiklikler, çatışmalar ve öncül aktiviteler hakkında bilgi verdik.
Dini gelişim, çocukların kriz dönemlerindeki bilişsel ve kültürel gelişimlerini etkileyen önemli bir alan olarak görülmektedir. Bu nedenle, çocukların genel gelişim sürecinde gözlemlenen birçok özelliğin dini gelişim için de geçerli olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda, araştırmamızda çocukların bir yaş döneminden diğerine geçerken yaşadığı "kriz" döneminin dini gelişim üzerindeki etkisi de incelenmiştir.
Araştırmamızın bir diğer hedefi, çocukların eğitim, terbiye ve din eğitiminde destek olabilecek sistemlerin oluşturulmasına katkıda bulunmaktır. Bu doğrultuda, kriz dönemlerindeki çocukların psikolojik ve dini gelişimlerinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için ebeveynlerin, eğitimcilerin ve danışmanların ilgi ve dikkatinin önemini vurguladık. Doğru rehberlik, kriz sürecini hafifletmede önemli bir rol oynamaktadır.
Anahtar kelimeler: Vyogotski, Kriz, Gelişimin Sosyal Yönü, Dini Gelişim, Yakınsal Gelişi Alanı

Abstract:
Lev Vygotsky has studied theories related to children's development and examined the crises associated with these theories. Crisis is often seen as a threat to health and personality for individuals, but it actually refers to a period where the validity of the available means to achieve one's goals is lost. During this process, it becomes impossible to achieve the desired outcome and it is necessary to move on to the next stage of development. Crises play an important role in the child's personality development and occur at different stages of life.
In our research, we focused on Lev Vygotsky's developmental psychology and examined six "crisis" periods specific to childhood. These periods include the newborn crisis, one-year crisis, three-year crisis, seven-year crisis, thirteen-year crisis, and seventeen-year crisis. According to Vygotsky, the child needs to experience these crises in order to complete their development. Additionally, in our research, we examined the psychological and religious significance of these crisis periods and their roles in the developmental process. Each crisis period represents a specific stage in the child's development, and we provided information about the changes, conflicts, and precursor activities that occur during these periods.
Religious development is seen as an important area that influences the cognitive and cultural development of children during crisis periods. Therefore, it is believed that many characteristics observed in the general developmental process of children are also applicable to religious development. In this context, the impact of the "crisis" periods that children experience when transitioning from one age period to another on religious development was also examined in our research.
Another aim of our research is to contribute to the creation of systems that can support children's education, upbringing, and religious education. In this regard, we emphasized the importance of the attention and care of parents, educators, and counselors for the healthy progression of children's psychological and religious development during crisis periods. Proper guidance plays a significant role in alleviating the crisis process.
Keywords: Vygotsky, Crisis, Social Aspect of Development, Religious Development, Convergence Zone of Development.