Mersin ili iğne oyaları
Needle laces of Mersin province
Yazar: NAZMİYE SARIKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SELDA GÜZEL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tasarım Ana Bilim Dalı / Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Anadolu, tarih boyunca birçok uygarlığı topraklarında barındırmış ve bu uygarlıklar Anadolu'da zengin bir kültür oluşmasını sağlamıştır. Bu kültür içerisinde yer alan, Anadolu'nun çeşitli yerlerinde görülen geleneksel el sanatlarından biri de oya sanatı olarak karşımıza çıkmaktadır. Geleneksel el sanatlarımız içerisinde önemli bir yere sahip olan oyacılık; süsleme ve süslenme alanlarında Türk kültürünün tüm inceliğini ve estetik değerlerini yansıtmaktadır. Çeşitli eşyaları süslemek ve süslenmek ihtiyacı ile yapılan oyanın, Anadolu kadınının hayatının her aşamasında önem arz ettiği bilinmektedir. Mersin ilinde yapılmış ve yapılmakta olan iğne oyalarına dikkat çekmek, ürün çeşitlerini saptamak geleneksel oya sanatının yaşatılması ve yaygınlaşması için gerekli önlemlerin alınması gerektiğine vurgu yapmak araştırmanın amaçları arasındadır.  Bu çalışmada; Mersin ilinde tespit edilen yazma ve fularlarda yer alan iğne oyaları araştırma kapsamına alınmıştır. 
Araştırma kapsamında yargısal örneklem belirleme yöntemi ile belirlenen 11 kişiden elde edilen 20 adet iğne oyası örneği gözlem fişi doğrultusunda kullanılan teknik, malzeme, renk ve kompozisyon özellikleri gibi belirlenen bilgiler açısından incelenmiştir. Araştırma geleneksel el sanatlarımızdan olan iğne oyacılığına dikkat çekmek ve örneklerin teknikleri ile birlikte kayıt altına alınarak kaybolmasını engellemek açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Anatolia, has hosted many civilizations in its territory throughout its history and these civilizations have led to the formation of a rich culture in Anatolia. One of the traditional crafts found in various parts of Anatolia within this culture comes across as needlework art. Lace which has an important place in our traditional handicrafts, reflects all the subtlety and aesthetic values of Turkish culture in the fields of decoration and ornamentation. It is known that the carving made with the need to decorate and decorate various items is important at every stage of the Anatolian woman's life. Among the objectives of the research is to draw attention to the needle decoupage that has been made and is being made in Mersin province, to determine the types of products, to emphasize that the necessary measures should be taken to preserve and spread the traditional art of decoupage. In this study, The needle embroideries in the inscriptions and kerchiefs found in Mersin province were included in the scope of the research.
Within the scope of the research, 20 needle lace samples obtained from 11 people determined by the judgmental sampling method were examined in terms of the determined information such as the technique, material, color and composition characteristics used in line with the observation slip. The research is important in terms of drawing attention to needlework, which is one of our traditional handicrafts, and to prevent the samples from being lost by recording them together with their techniques.