Lif cinsinin,elestan kullanımının ve örgü yapısının sandviç tipi çift yüzlü örme kumaşların sıvı nem yönetim özellikleri üzerindeki etkileri
The effects of fibre type, elastane usage and knit structure on the moisture management properties of sandwich type double face knitted fabrics
Yazar: MEHMET AKINCALI
Danışman: PROF. DR. AHU DEMİRÖZ GÜN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Nem yönetimi, kumaşların termo-fizyolojik konfor düzeyini belirleyen önemli bileşenlerden birisidir. Nem yöneten kumaş oluşturma yaklaşımlarından birisi, iç kumaş yüzünde hidrofobik ve dış kumaş yüzünde higroskopik lif tiplerinin kombine edilmesi ile çift yüzlü örgü yapısı oluşturmaktır. Hidrofobik iç yüzey kılcal hareket ile nemin deriden dış yüze aktarılmasına yardımcı olurken, higroskopik dış yüzey ise nemi emmekte ve dış yüzeyde daha geniş alana yayarak buharlaşmayı kolaylaştırmaktadır. Bir kumaş için konfor özellikleri kadar estetik görünümü de önemlidir. Bu çalışmada, fonksiyonel ve estetik performans beklentilerini karşılamak amacıyla, polyester, pamuk, viskoz, modal, viskoz/ipek, viskoz/yün ve viskoz/poliester lif içerikli ipliklerin ve elastan ipliğin kumaş katmanlarında kombine edilmesi ile, dört farklı örgü yapısında sandviç tipi çift yüzlü örme kumaşlar tasarlanmıştır ve daha sonra lif tipinin, elastan kullanımının ve örgü yapısının bu kumaşların nem yönetimi davranışları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Örgü yapısı olarak kumaşların iç ve dış yüzlerinde tek toplama lakost ve düz single jersey örgülerin kombinasyonları dikkate alınmıştır. Lif tipinin nem yönetimi indekslerinin derecelendirme değerleri üzerindeki etkisine ilişkin olarak, iç yüzeyi poliester ve dış yüzeyi pamuk, viskoz ve modal lif içerikli kumaşlar mükemmel (5) kategorisinde nem yönetim özelliği göstermiştir. Elastan iplikli kumaşların nem yönetimi dereceleri çok iyi (4) ile mükemmel (5) arasında yer almıştır. Örgü yapısının etkisi dikkate alındığında, yüzlerinde askılar bulunan tüm sandviç çift yüzlü kumaşların, nem yönetim derecelerinin iyi (3) ile çok iyi (4) kategorisine girdiği görülmüştür.

Abstract:
Moisture management is one of the significant components specifying the thermo-physiological comfort level of fabrics. One of the approaches of making moisture management fabric is to use double-face knitted construction with the combination of hydrophobic fiber type on inner fabric face and hygroscopic fiber type on outer fabric face. While hydrophobic inner face helps to transfer liquid moisture from skin to outer face with capillary action, hygroscopic outer face absorbs liquid moisture and spreads it over greater area on outer face to facilitate evaporation. For a fabric, esthetic appearance is also as important as comfort properties. To fulfill functional and esthetic performance expectations, particular variants of sandwich-type double-face knitted fabrics are designed in four different knit structures by combining polyester, cotton, viscose, modal, viscose/silk, viscose/wool, viscose/polyester and elastane yarns in fabric layers; and then the effects of the fiber type, the elastane usage, and the knit structure on the moisture management behaviors of these fabrics are evaluated. As knit structure, different combinations of plain single jersey and tuck including single lacoste knit structures on the inner and outer faces of fabrics are considered. Regarding the fiber type effect on the grading values of moisture management indexes, the fabrics comprising the inner face of polyester fiber and the outer face of cotton, viscose, and modal fibers are categorized as moisture management fabrics in excellent (5) grade. The moisture management grades of the fabrics with the elastane yarn take place in very good (4) to excellent category (5). When the effect of the knit structure is considered, it is seen that all the sandwich double-face fabrics having tucks on their faces fall into good (3) to very good (4) category in terms of moisture management grades.