Madde bağımlısı ergenlerde sosyal dışlanma ve sosyal ihtiyaçların incelenmesi
Investigation of  social exclusion and social needs in drug addicted adolescents
Yazar: MEJRA GUSINAC
Danışman: PROF. DR. NERİMAN ARAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Sosyal ihtiyaç = Social need

Özet:
Madde Bağımlısı Ergenlerde Sosyal Dışlanma ve Sosyal İhtiyaçların İncelenmesi
Madde kullanımının ergenler arasında yaygın olduğu bilinmektedir. Madde bağımlılığının bir olgu olarak yayılması, toplulukların damgalanmasına ve madde kullanıcılarının toplumlardan dışlanmasına neden olmaktadır. Madde bağımlısı ergenlerin damgalanmasının bir sonucu olan sosyal dışlanma, ergenlerin hayatını bir çok farklı boyutta olumsuz şekilde etkilemektedir. Bu ergenler, okuldan, aileden ve akranlardan uzaklaşma ile birlikte, yasal işlemlerden uzak kalıp çocuk haklarından da uzaklaşmış olmaktadır. Bu araştırmayla madde bağımlısı ergenlerin sosyal dışlanma ve sosyal ihtiyaçlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya Adana İl merkezi Seyhan ilçesinde yaşayan, 16-21 yaş arasında olan ailelerinden onam alınan gönüllü ergenler dâhil  edilmiştir. Çalışmada ergenleri ile aileleri hakkında bilgileri elde etmek için araştırmacı tarafından hazırlanmiş Genel Bilgi Formu; Gilman ve arkadaşları (2013) tarafından geliştirilen Sertelin-Mercan (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan ''Ergenler İçin Sosyal Dışlanma Ölçeği'' ile 1987 yıllında, Cutrona ve Russell tarafından geliştirilen Duru ve Balkıs (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan "Sosyal Provizyon Ölçeği" kullanılmiştir. Ergenler için Sosyal Dışlanma Ölçeğinden ve Sosyal Provizyon Ölçeğinden toplanan veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, madde bağımlısı ergenlerin cinsiyet, yaş, sigara, alkol ve madde kullanma durumu, sigara ve alkole başlama yaşı ile aile tiplerine göre Genel Sosyal Dışlanma, Görmezden Gelinme ve  Dışlanma alt boyutları ile Sosyal Provizyon Ölçeği arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Aynı zamanda Genel Sosyal Dışlanma, Görmezden Gelinme ve Dışlanma alt boyutları ile Sosyal Provizyon Ölçeği arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara dayanarak, ailelere, eğitimcilere, araştırmacılara ve topluma yönelik önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Sözcükler: Ergen, Madde bağımlılıgı, Sosyal dışlanma, Sosyal ihtiyaçlar

Abstract:
Social Exclusion and Investigation of Social Needs in Drug Addicted Adolescents
Drug use is known to be common among adolescents. The spread of drug addiction as a phenomenon leads to stigmatization of communities and exclusion of substance users from societies. Social exclusion, which is a result of stigmatization of substance-addicted adolescents, adversely affects adolescents' lives in many different dimensions. These adolescents stay away from the legal process and stay away from children's rights as well as being away from school, family and peers.
The aim of this study is to investigate  social exclusion and social needs of adolescents with substance abuse. Volunteer adolescents age 16-21 , living in the province of Adana, Seyhan district were  included in the study and consent was obtained from their families.General Information Form was prepared by the researcher to obtain demographic information; "Social Exclusion Scale for Adolescents" was adapted to Turkish by Sertelin-Mercan (2016) and developt by Gilman et al. (2013) and "Social Provision Scale" was developed by Cutrona and Russell in the 1987 was adapted to Turkish by Duru and Balkıs (2007). Data from Social Exclusion Scale and Social Provision Scale for adolescents was collected by using SPSS program by taking into consideration the sample number. As a result of the study, a significant difference was found between the social exclusion scale, the social exclusion scale, the ignored, exclusion and social provision scale according to the gender, age, cigarette, alcohol and substance use status of the addicted adolescents, starting age of smoking and alcohol,  and the family types. At the same time, there was a significant relationship between General Social Exclusion Scale, Ignoring and Exclusion subscales and Social Provision Scale. Based on the findings obtained from the research, recommendations were made for families, educators, researchers and the community.

Keywords: Adolescent, Social exclusion, Social needs, Substance abuse