Fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarlık düzeyleri ile bilişsel stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between preservice science teachers' assessment literacy and their cognitive styles
Yazar: ELİF YALVAÇ
Danışman: PROF. DR. SALİH ATEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilişsel tarzlar = Cognitive styles ; Bilişsel öğrenme = Cognitive learning ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarlık düzeyleri ile alan bağımlı alan bağımsız bilişsel stilleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma grubu 149 fen bilgisi öğretmen adayından oluşmaktadır. Fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarlık düzeylerini tespit etmek amacıyla Ölçme Değerlendirme Okuryazarlık Envanteri (ÖDOE) ve bilişsel stillerini belirlemek amacıyla Grup Saklı Figürler Testi (GSFT) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken ilişkisel ve betimsel istatistik analizleri ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Elde edilen veriler analiz edildiğinde fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarlık düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarlık düzeyleri ile bilişsel stilleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Tek yönlü varyans analizi(ANOVA) sonuçlarına gore alan bağımsız fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarlık düzeylerinin alan bağımlı fen bilgisi öğretmen adaylarına gore daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, Tek yönlü varyans analizi(ANOVA) ölçme değerlendirme okuryazarlık envanterinin alt boyutlarında tekrarlanmış ve her alt boyutta bulunan anlamlı farklılığın alan bağımsız fen bilgisi öğretmen adayları lehine olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre fen bilgisi öğretmen adaylarının en zayıf oldukları ölçme değerlendirme okuryazarlık boyutunun 'Ölçme-Değerlendirme Sonuçları ile Öğrenciler, Ebeveynler ve Diğer Eğitimcilerle İletişim Kurabilme' olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar gelen olarak değerlendirildiğinde fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme okuryazarı bireyler olarak yetişmeleri için daha fazla bilgi, beceri ve uygulamaya ihtiyaç duydukları söylenebilmektedir. İlerde yapılacak araştırmaların ölçme değerlendirme ile ilgili derslerin alan bağımlı ve alan bağımsız bilişsel stile sahip öğretmen adaylarının eşit düzeyde yararlanabilecekleri ve bireysel farklılıklarının dikkate alındığı en uygun eğitim ortamları oluşturularak düzenlenmesi üzerine yoğunlaşmaları gerekmektiğine dikkat çekilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine whether there is a relationship between the assessment literacy level of preservice science teachers and their Field Dependent or Field Independent (FD/FI) cognitive styles. The sample consisted of 149 preservice science teachers. Assessment Literacy Inventory (ALI) and Group Embedded Figures Test (GEFT) were administered to assess the preservice science teachers' level of assessment literacy and the FD/FI tendency.  The data collected were analyzed by using SPSS 21 program. Correlational analysis, descriptive analysis and one way variance analysis (ANOVA) techniques were used to analyze the data. In general, preservice science teachers' assessment literacy levels were found to be low. Also results showed that there is a significant relationship between preservice science teachers' level of assessment literacy and their cognitive style. The results of ANOVA indicated that FD and FI preservice science teachers' mean assessment literacy scores differ in favor of FI preservice science teachers. In addition, ANOVA was used to analyze mean scores of each subscale of ALI based upon cognitive styles. In terms of subscales 1, 2, 3, 4, 5 and 6 of ALI, there were significant differences between FD and FI preservice science teachers' assessment literacy mean scores in favor of FI.  The results also showed that the teacher candidates fail most in the dimension of assessment literacy named "Communicating Assessment Results with Students, Parents and Other Educators".  Moreover, results revealed that preservice science teachers need more practice to be educated and sustained professional development on assessment literacy. Future research should be conducted to explore how assessment literacy courses can be designed so that both field dependent and independent preservice teachers learn from the courses at equal standards.