Farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticilerinin profesyonel öğrenme düzeylerinin incelenmesi
Analyzing professional learning level of school managers performing at different career stages
Yazar: METİN IŞIK
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kariyer = Career ; Okul yöneticileri = School administrators ; Profesyonellik = Professionalism ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim kültürü = Management culture ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme düzeyi = Learning level

Özet:
Bu çalışmanın amacı, farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticilerinin profesyonel öğrenme düzeylerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda; okul yöneticilerinin profesyonel öğrenme yaklaşımlarını farklılaştıran özellikleri ortaya konarak bu özelliklerin çeşitli demografik faktörlere ve okul yöneticilerinin kariyer evrelerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmiştir.
Araştırmada yöntem olarak karma model kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticilerinin belirli demografik değişkenlere göre profesyonel öğrenme düzeyleri arasında anlamlılık olup olmadığını incelemek üzere ölçek geliştirilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen farklı kariyer evrelerindeki Okul Yöneticilerinin Profesyonel Öğrenme Düzeyi Ölçeği (OYPÖD) "kişisel öğrenme, öğrenme kültürü, okul iklimi, güven ve mesleki öğrenme" değişkenlerine göre analizler yapılmıştır.
İstanbul ili Avrupa yakasındaki altı ilçe evren olarak kabul edilmiş, bu evreni temsil etmesi için farklı yönetim kademelerindeki 600 okul yöneticisi örneklem grubu olarak ele alınmıştır. Araştırmaya amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen ilçelerden (Büyükçekmece, Esenyurt, Silivri, Küçükçekmece, Avcılar ve Beylikdüzü) 471 okul yöneticisi katılmıştır.
Araştırmanın nitel bölümünde ise okul yöneticileriyle yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşme yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre demografik değişkenler ile profesyonel öğrenme alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Okul yöneticilerinin branş, öğretmenlik kıdemi, yöneticilik kıdemi, hizmet-içi eğitim alıp almaması, lisans-lisans üstü öğrenim düzeyi ve kariyer evresinin profesyonel öğrenme düzeyini farklı alt boyutlarda etkilediği ortaya çıkmıştır. Ancak bireyin aldığı eğitim, cinsiyet, okul türü, okulun öğrenci mevcudu ile profesyonel öğrenme alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticilerinin profesyonel öğrenme düzeyine yöneticinin kişisel özellikleri ile profesyonel özelliklerinin, mesleki kıdemin, kişisel ve mesleki gelişimin, okul ve öğrenme kültürünün önemli bir etken olduğu söylenebilir. Bununla birlikte okul yöneticilerinin profesyonel gelişiminde; öğrenme ve okul kültürünün, kişisel ve profesyonel özelliklerin, öğretmenlik ve yöneticilik kıdeminin dikkate alınarak yöneticilere yönelik kariyer gelişim fırsatları ile hizmet-içi eğitim programlarının planlanması önerilebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine professional learning level of school managers. In accordance with this the characteristics that differentiate the professional learning approaches of school managers have been revealed and it has been confirmed whether these characteristics vary according to the demographic factors and their career stages.
In this study, mixed model method was employed. In the quantitative phase of the research, a measurement scale was developed to determine if there is any relevance for professional learning level of the school managers at various career stages considering specific demographic factors. With the measurement scale a comprehensive analysis was conducted in reference to the factors such as invidual learning, learning culture, school climate, sense of safety and professional learning.
Six districts located on the European side of İstanbul province were assigned as the population of the research with 600 school managers having various positions as 'sample group'. 471 school managers took part in research study from Büyükçekmece, Esenyurt, Silivri, Küçükçekmece, Avcılar and Beylikdüzü districts which were selected by purposive sampling method.
In the qualitative phase of the research, semi-structured face to face meetings were conducted and according to the obtained research findings it has been stated that there is a close relation between the demographic factors and the subdimension of professional learning. Moreover, it has become evident that the subject, the seniority, in-service trainings, post-graduate education and career stages create a considerable impact on professional learning level in different sub-dimensions. However, there seems to be no relevant relation between education, gender, school type, the number of students and self-acceptence which is regarded as one of the sub-dimesions of professional learning.
In fact it could be stated that personal traits, career features, seniority, career development and learning culture are likely to be crucial factors for professional learning level of school managers who are at different career stages and in this sense it is strongly recommended to design and implement in service training programs for school managers in light of school and learning culture, personal qualities, career features, length of service in teaching and school management.