Rus dış politikasında revizyonist dönem: Gürcistan müdahalesi örneği
Revisionist period in Russian foreign policy: The case of Georgia intervention
Yazar: FATMANUR GEÇMEN BEKTAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞENOL KANTARCI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Gürcistan = Georgia ; Revizyon = Revision ; Rusya = Russia ; Türk-Rus ilişkileri = Turkish-Russian relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Kafkasya, muazzam bir kültürel çeşitlilik, kıtalar ve toplumlar arası bir köprü ve yüzlerce yıllık enerji güzergâhı olan bir bölgedir. Antik, ortaçağ ve modern zamanlarda içten ve dıştan sürekli olarak birçok siyasal ve askeri gücün ilgisini çeken ve çatışmalara sahne olan Kafkasya, günümüzde de küresel düzlemde önemli bir rekabet alanı oluşturmaktadır. Yine Kafkasya Bölgesi'nin uluslararası arenada önemli bir güç sahasını oluşturan Gürcistan, açık denizlere çıkışı olması sebebiyle jeopolitik açıdan bölgede diğer devletlere nazaran daha önemlidir. Ayrıca coğrafi konumu sebebiyle jeopolitik öneme sahip olan Gürcistan, bölge ülkelerinin enerji politikalarını da belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Sovyetler Birliği'nin yıkılmasından sonra bağımsızlığına kavuşan Kafkasya ülkeleri, milli çıkarlarını tanımlarken bir de milli kimlik geliştirme gayreti içerisine girdiler. Karmaşık etnik yapısından dolayı Gürcistan söz konusu bu durumu daha belirgin bir şekilde yaşamıştır. Bu karmaşık etnik yapının tesiriyle ortaya çıkan gerginlikler, bağımsızlık sonrası önce Güney Osetya sonra Abhazya'da çatışmaya dönüşmüş ve hala gündemde olan Javakheti ve Acaristan potansiyel gerilim bölgeleri oluşmuştur. Gürcistan'ın söz konusu ayrılıkçı etnik gruplar nedeni ile tehdit altında olması ve ayrılıkçı etnik gruplardan doğan sorunların ülke içinde cereyan etmesiyle başlayan çatışmalar, Rusya'nın anayasal düzeni sağlama operasyonu ile birlikte 2008 Savaşı' na dönüşmüştür. Bu savaş diplomatik anlamda Kafkasya'da barışın sağlanmasına yardımcı olmamış ve var olan sorunları daha da derinleştirmiştir.
Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi'ne bildirmeden ve herhangi bir izni olmadan Gürcistan'a yapmış olduğu müdahale, BM Antlaşması kuvvet kullanma yasağı kapsamında oluşturulan madde 2/4'ü açıkça ihlal etmiştir. Söz konusu askeri müdahalenin uluslararası hukuk ilkeleri ve mevcut yasaklar çerçevesinde incelenmesi büyük önem arz etmektedir. Uluslararası hukukta kuvvet kullanma kavramının kısa bir süre önce literatüre girmesi ve tartışmalı bir konu olması, Rusya'nın da Gürcistan'a askeri müdahalede bulunmasıyla hâlihazırda yeni tartışmaları alevlendirmiştir. Özellikle kuvvet kullanma yasağı, meşru müdafaa hakkı prensipleri Rusya'nın Gürcistan askeri müdahalesinin uluslararası hukuk alanında araştırılmasında önemle dikkate alınmalıdır.

Abstract:
The Caucasus is a region with enormous cultural diversity, a bridge between continents and societies, and an energy route for hundreds of years. The Caucasus, which attracted the attention of many political and military powers internally and externally in ancient, medieval and modern times, and was the scene of conflicts, still constitutes an important competitive field on the global level. Georgia, which constitutes an important power area of the Caucasus Region in the international arena, is more important geopolitically than other states in the region due to its outlet to the open seas. The Caucasian countries, which gained their independence after the collapse of the Soviet Union, tried to develop a national identity while defining their national interests. Due to its complex ethnic structure, Georgia experienced this situation more clearly. The tensions that emerged under the influence of this complex ethnic structure turned into conflicts first in South Ossetia and then in Abkhazia after independence, creating potential tension zones in Javakheti and Adjaria, which are still on the agenda. The conflicts that started when Georgia was threatened by the separatist ethnic groups and the problems arising from the separatist ethnic groups took place within the country, turned into the 2008 War with Russia's maintaining the constitutional order operation. This war not only did not help to establish peace in the Caucasus diplomatically, but also deepened the existing problems.
Russia's intervention in Georgia without notifying the UN Security Council and without any permission clearly violated Article 2/4 of the UN Treaty, which was established within the scope of the prohibition on the use of force. It is of great importance to examine the military intervention in question within the framework of international law principles and existing prohibitions. The concept of using force in international law has recently entered the literature and is a controversial subject, and with Russia's military intervention in Georgia, it has already inflamed new discussions. In particular, the principles of the prohibition of the use of force and the right of self-defense should be taken into account in the investigation of Russia's military intervention in Georgia in the field of international law.