Döküm, ekstrüzyon ve dövme işlemlerinin 6082 Al alaşımlı dövme süspansiyon parçalarında mikroyapı ve mekanik özelliklerine etkisi
Effect of the casting, extrusion and forging processes on the microstructure and mechanical properties of  6082 Al forged suspension parts
Yazar: ONUR ILGAZ
Danışman: DOÇ. DR. MESUT UYANER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Otomotiv dövme süspansiyon parçalarında alüminyum malzeme kullanım oranı son yıllarda büyük artış göstermektedir. Alüminyumun avantajları ve diğer malzeme gruplarına kıyasla üstün özellikleri, başta otomotiv sanayi ve diğer sektörlerde mühendislik malzemesi olarak kullanılmasının önünü açmış olup tercih sebebi oluşturmaya devam etmektedir.
Alüminyum dövme alaşımlarından olan EN AW 6082, yakın zamanda hem ekstrüzyon ürünlerinin hem de otomotiv sektöründe dövülerek üretilen araç süspansiyon sistemi elemanlarının öncelikli alaşımı olmuştur. Seçkin özelliklerinden dolayı kullanımı hızla artan bu alaşımın termo-mekanik proses metalurjisi önem arz eden konuların başında yer alarak Ar-Ge çalışmalarında önemli bir yer edinmeye başlamıştır.
Dövme öncesi yarı mamulün şekli ve hangi üretim yönteminden geçerek yarı mamul haline geldiği; 3 boyutlu tane yapısını, dinamik yeniden kristalleşme reaksiyonunu, dövülen parçaların üstün özelliklerini, dövme üretiminin verimliliğini, ısıl işlem sertleşme kapasitesini, nihai parça kalitesini doğrudan etkilemektedir.
Bu çalışmada ekstrüzyon ve döküm ile üretilen yarı mamul içi dolu profiller, dövme ve T6 ısıl işlemine tabi tutulmuştur. Yarı mamul üretiminde ekstrüzyon ve döküm seçeneklerinin birbirlerine kıyasla avantaj ve dezavantajları göz önünde bulundurularak, nihai parçalara metalografik ve mekanik testler uygulanmıştır. Ekstrüzyon ve döküm seçeneklerinden dövülen ve T6 ısıl işlemi gören parçaların kesit tane yapıları, akma mukavemeti, çekme mukavemeti ve kopma uzaması değerleri karşılaştırmalı olarak detaylandırılmıştır. Bu çalışma ile alüminyum dövme rotilli kol parçalarında oluşan aşırı tane büyümesi mekanizması hem ekstrüzyondan dövme hem de dökümden dövme seçeneğinde engellenmiştir. Bu suretle üretimin tipine göre; parça kalitesinde alınan olumlu sonuçlar ortaya konularak, ülkemiz sanayisi için teknolojik açıdan iyileştirilmiş ürün ve süreç yeniliği sağlanmıştır.

Abstract:
Nowadays, usage of aluminum has increased for automotive forged suspension parts. The reason of aluminum option as engineering material for automotive and other industry is resulting from aluminums advantages and superior properties.
EN AW 6082, which is one of wrought aluminum alloys, has been primary alloy in recent times for both extruded parts and suspension parts made by forging in automotive industry. Due to superior properties, increasing applications of this alloy has gained a seat in research and development studies by being in as important subjects of thermo mechanic process metallurgy.
Semi-finished product shape before forging and which passing manufacturing method to be semi-finished product directly affect 3D grain structure, dynamic recrystallization reaction, properties of forged parts, forging productivity, heat treatment hardness capacity and final part quality.
In this study, semi-finished filled profiles made by both extrusion and casting were subjected to forging and T6 heat treatment. Considering of advantages and disadvantages of both extrusion and casting options at semi-finished production, final parts were applied to metallographic and mechanic tests. Cross- section grain structures, yield strengths and elongations at rupture were detailed comparatively for parts with T6 heat treatment made by extrusion and casting options. With this study, excessive grain growth on the aluminum forged control arm parts were prevented for both forging from extrusion and forging from casting options. In this way, according to production type, the positive results obtained on part quality were improved in terms of technologic and gained the process innovation.