Medeniyetler çatışması tezi açısından 11 Eylül sonrası Türkiye'nin Orta Doğu ve batı ülkeleriyle ilişkisi
In terms of clash of civilizations Turkey's relations with the Middle East and western countries after the September 11
Yazar: ALİ UĞUR NOĞAY
Danışman: ÖĞR. GÖR. EYLEM ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 11 Eylül 2001 olayı = Event of September 11th ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Medeniyetler çatışması = Clash of civilization ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
11 Eylül 2001 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin New York şehrinde bulunan bir nevi Amerikan ekonomisinin gücünü sembolize eden Dünya Ticaret Merkezi ile Amerika Birleşik Devletleri'nin askeri gücünü temsil eden Pentagon'a on beşi Suudi Arabistan kökenli olmak üzere on dokuz kişinin sivil havacılığa ait uçakları kaçırıp, onlara bomba yükledikten sonra içinde yolcular olduğu halde düzenledikleri intihar saldırıları dünyadaki Müslüman–Hristiyan kutuplaşmasını daha da artıran bir sürecin başlangıcı olmuştur. Samuel Huntington tarafından 1993 yılında yayımlanan ve daha sonra genişletilerek kitap haline getirilen "Medeniyetler Çatışması ve Dünya Düzeninin Yeniden Kurulması" adlı çalışması bugün hala, özellikle de 11 Eylül olaylarının ardından adından sıklıkla bahsettirmekte ve öne sürülen tezler etkisini sürdürmektedir. Huntington'ın 11 Eylül'den evvel ele aldığı bu tez, medeniyetlerin içsel ve dışsal ilişkilerinin belirlenmesinde kendi başına politik/diplomatik tavırların değil, ama aynı zamanda kültür, dil, din, ekonomi, tarihsel perspektif ve kimlik gibi unsurların etki kapsamında yer aldığı argümanını savunmaktadır. Yazara göre bölgesel ve küresel kırılmaların, anlaşmaların ve değerlendirmeye muhtaç belirsizliklerin temel kaynağı işte tam da budur. Huntington'dan önce, modernizmden Ortaçağ öncesi döneme kadar birçok bilim insanı ve düşünür tarafından detaylıca irdelenen Doğu–Batı ilişkileri aslında son derece kapsamlı bir disiplinin konusudur. Yukarıda belirtildiği gibi, medeniyetin başlı başına tek bir unsur tarafından ele alınamayacağı düşünüldüğünde konu hakkında tez öne sürmenin zorluğu da tahmin edilebilir. Huntington, provokatif ve merak uyandıran bu eserinde yediye ayırdığı medeniyetlerin çoğunlukla yakın geçmişlerini ve datalar ışığında gelecek projeksiyonlarının onları nereye taşıyabileceği üzerine çarpıcı tahminlerde bulunmuştur. Üzerine çokça yorum yapılan ve tazeliğini koruduğu düşünülen bu eser fazlaca subjektif olmakla yerilmenin yanında gerçekleri gün yüzüne çıkardığı görüşüyle kimilerince de taltif edilmiştir. Huntington, bu kapsamlı eserinde, İslam dünyasının özünde hoşgörüsüzlük ve çatışmacı bir yapının olduğunu belirtmekte ve bu nedenle Batı medeniyeti ile ayrı tutulması gerektiğini ileri sürmektedir. Bu çalışmada, yazarın odaklandığı İslam medeniyeti kapsamında spesifik bir konu olarak değerlendirilebilecek 11 Eylül olayları incelenerek, yazarın bölünmüş ülke statüsünde gördüğü Türkiye'nin bu saldırıdan sonra Amerika Birleşik Devletleri, Orta Doğu ve Avrupa Birliği ile olan ilişkileri ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Medeniyetler Çatışması, 11 Eylül, Müslüman-Hristiyan kutuplaşması, Dünya Düzeni, Amerika Birleşik Devletleri, İslam, tarihsel perspektif, gelecek projeksiyonları

Abstract:
On September 11th, 2001, the World Trade Center in New York City which has symbolized the power of the American economy and the Pentagon which has respresented the military power of the United States, the planes which belong to the civil aviation have been hijacked by 19 people as of 15 Saudi Arabian after the bombs have been loaded on them, although passengers are inside, the suicide attacks that they have organized were the beginning of a process that further increased the Muslim–Christian polarization in the world. 1993, The Clash of Civilizations and the Re-establishment of the World Order, published by Samuel Huntington in 1993 and later expanded into a book, is still frequently mentioned, especially after the events of the September 11 and the arguments put forward are still in effect. Huntington's thesis before the September 11 defends the argument that in determining the internal and external relations of civilizations, not only political/diplomatic attitudes but also culture, language, religion, economy, historical perspective and identity are within the scope of influence. According to the author, this is precisely the main source of regional and global breaks, agreements and uncertainties in need of assessment. East–West relations, which have been studied in detail by many scientists and thinkers before Huntington, from modernism to the pre-medieval period, are indeed the subject of a very comprehensive discipline. As mentioned above, given the fact that civilization cannot be handled by a single element, the difficulty of making a thesis on the subject can be predicted. In this provocative and intriguing work, Huntington has made striking predictions about the recent past of civilizations he has divided into seven, and where future projections could carry them in the light of data. This work, which has been widely commented on and thought to remain its freshness, has also been subjective, and has been rewarded by some with its view that it revealed the truth. In his comprehensive work, Huntington states that the essence of the Islamic world is intolerant and confrontational, and therefore argues that it must be separated from Western civilization. In this study, the author's focus examines the events of the September 11 we can evaluate as a specific issue under Islamic civilization and Turkey which the author regards as a divided country after this attack, the United States, the Middle East and will be dealt with relations with the European Union.

Keywords: World Trade Center, The September 11, The Clash of Civilizations, Islamic World, The Middle East, Western Civilization, World Order, Future Projections