hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ana konuları ekseninde insan suresinin tefsiri
The tafsir surah al-insan on the basis of the main themes
Yazar: MUHAMMET HANİFİ ÖN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YUSUF YAGIR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; İnsan = Human ; İnsan suresi = Al-insan surah ; İslamiyet = Islam

Özet:
Çalışmamızın konusunu ana konuları ekseninde İnsan Suresi oluşturmaktadır. İlk bölümünü Kâinat ve İnsan oluşturmaktadır. Bu bölümde evrenin yaratılışı süreç ve merhaleleriyle birlikte incelenmiştir. Ebu'l Beşer Hz. Âdem'in (a.s.) topraktan yaratılması mevzusu ve insan nev'inin yaratılışı hem bağımsız hem de evrenin yaratılışıyla kronolojik bağlamda ilişkilendirilerek ele alınmıştır. Akabinde insanın sorumlu bir varlık kılınması ve bu doğrultuda kendisine imtihan aracı olarak akıl, görme ve işitme gibi kuvvetlerin verilmesi değerlendirilmiştir.
İkinci bölümün ana konusunu ahiret hayatı oluşturmaktadır. Bu bölüm kâfirler için hazırlanan cehennem azabıdan, müminlerin cennette kavuşacakları lütuflar, cennet nimetleri ve yaşantısından, cenneti hak eden kulların dünyadaki niteliklerinden müteşekkildir.
Çalışmanın son bölümü nübüvvet ile ilgili meselelerden oluşmaktadır. Bu bölüm Kur'an'ın nuzûlü, Allah Rasülüne (s.a.v.) ve onun şahsında ümmetine, kâfirlerin baskı ve zulümlerine karşı yapılması gereken zikir ve namaz gibi bir takım ibadet ve emirleri içermektedir.

Abstract:
The subject of our work is constituted by the Surah Al-Insan on the basis of the main themes. The first part is composed of the Universe and the Human. In this part, creation of the universe is investigated with the process and stages. The creation of the Prophet Adam (a.s.) from the soil and the creation of the humankind are handled in relation to both the independent and the creation of the universe in a chronological context. In the following, it is evaluated that the human being is made a responsible entity and in this direction the forces such as mind, vision and hearing are given to him as an examiner.
The second part is constituted by the life of the Hereafter. This part consists of the hell torments prepared for the unbelievers, the graces of believers in heaven, heavenly blessings and life, qualities of people who deserve paradise in the world.
The last part of the work is about prophecy. This part includes coming of the Qur'an, a number of worship and commands such as dhikr and salaat that must be done against the oppression and persecution of the unbelievers for Messenger of Allah (s.a.v.) and his Ummah.
Diyarbakır ilinde yetiştirilen bazı yerli kışlık kabak (Cucurbita mixta Pang) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu
Morphological characterization of some domestic winter squash (Cucurbita mixta Pang) genotypes grown in Diyarbakir province
Yazar: ŞAHİN KAPLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VEDAT PİRİNÇ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; Diyarbakır'da yetiştirilen yerli kışlık kabak genotiplerinin morfolojik özelliklerinin belirlenerek verim ve kalite bakımından ekonomik anlamda yetiştiriciliği yapılabilecek genotiplerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2017 yılında Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkilerine ait Uygulama ve Araştırma alanında yürütülmüştür. Diyarbakır'ın ilçelerinden toplanan 33 adet materyal kullanılmıştır. Toplanan bu 33 adet materyalin özellikleri UPOV kriterlerine göre belirlenmiştir. Çalışmada, fidede, bitkide, meyvede ve tohumda gözlem ve ölçümler alınmıştır. Bunların dışında alınan farklı gözlem ve ölçümler UPOV kriterlerine uyarlanmıştır.
Yapılan gözlem ve ölçümler sonucunda genotipler arasında bazı özellikler bakımından farklılık tespit edilmiştir. Bu özelliklerden meyve ağırlığı en fazla olan K25, meyve kabuk kalınlığı en ince olan K27, meyve eti sertliği en az olan K22, meyve kabuk sertliği en fazla olan K26 ve tohum miktarı en fazla olan K30 genotiplerinin ıslah çalışmaları için ümitvar tipler olduğu tespit edilmiştir. Bu tiplerin bölgeye uygun çeşit adayı olarak ıslah materyali niteliğinde olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In this study; the aim of this study was to determine the morphological characteristics of domestic winter squash genotypes grown in Diyarbakır and to determine the genotypes that can be cultivated economically in terms of yield and quality. The study was carried out in 2017 in Dicle University Faculty of Agriculture Gardening Application and Research. 33 materials collected from the districts of Diyarbakır were used. The properties of these 33 materials were determined according to UPOV criteria. Observation and measurements were taken in seedlings, plants, fruits and seeds. Apart from these, different observations and measurements were adapted to UPOV criteria.
As a result of observations and measurements between genotypes. It is determined that these characteristics are K25 with the highest fruit weight, K27 with the lowest fruit crust thickness, K22 with the lowest fruit hardness, K26 with the highest fruit crust hardness, and K30 genotypes with the highest seed amount are the promising types fort he improvement studies. It is thought that these types have the quality of healing material as a suitable variety candidate for the region.
Bikâî'nin Nazmü'd-Dürer'inde İsrâîliyyât
Bikâî'nin Nazmü'd-Dürer'inde Isrâîliyyât
Yazar: ABDURRAHİM KAPLAN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN TURĞAY
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Bikai = Bikai ; Kitab-ı Mukaddes = Kitab-ı Mukaddes ; Nazmü'd-Dürer = Nazmü'd-Dürer ; İsrailiyyat = Israilliyat

Özet:
"Bikâî'nin Nazmü'd-Dürer'inde İsrâîliyyât" isimli bu çalışma bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır.
Çalışmanın giriş bölümü araştırmanın konusu, önemi, yöntem ve sınırlarına ayrılmıştır.
Çalışmanın birinci bölümü Bikâî'nin hayatı, eserleri ve tefsîr ilmindeki yeri konusuna ayrılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümü Bikâî'nin isrâîliyyâta bakışına tahsis edilmiştir. Burada Bikâî'nin isrâîliyyâtı nakletme amacı ve anlayışı üzerinde derinlemesine bir tahlîl yapıldıktan sonra isrâîliyyâtı nakletme sınırı üzerinde durulmuştur. İsrâîliyyâtın tefsîrde kaynak olabilirliği ile ilgili Bikâî'nin görüşü üzerinde durulmuş, müellifin isrâîliyyât naklinin yapılabileceğine dair delilleri ayrıntılı bir şekilde ortaya konulmuştur.
Çalışmanın üçüncü bölümü Bikâî'nin âyet tefsîrlerinde isrâîliyyâtı şâhit getirmesine tahsîs edilmiştir. Bu bölümde başta Bikâî'nin isrâîliyyâtı takdîm ederken kullandığı yöntem olmak üzere isrâîliyyât nakillerinde Kitâb-ı Mukaddes metnini doğrudan kullanması ile ortaya çıkan isrâîliyyât anlayışı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Müellifimizin başta Tevrât olmak üzere İncîl ve Zebûr'dan sayfalarca nakil yaptığı ve bu nakil tarzının isrâîliyât konusunda yeni bir yöntem olduğu hususu çalışmamızda ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde ise müellifimizin isrâîliyyât nakli olarak Kitâb-ı Mukaddes nakillerinin kullanılabileceği görüşüyle birlikte bu konudaki genel değerlendirmemiz yer almaktadır.

Abstract:
This study which name is Bikâî'nin Nazmü'd-Dürer'inde İsrâîliyyât consist of one introduction and three main port.
Introduction of the topic is the topic of the works, importance, the way and the border of the works. First part of the topic is assigned Bikâî's life, works and the place of in he interpretation. The second part of the work it is dwelled on conves of Israiliyyat after a deeply analyzed on Bikâî's understonding and purpose of the convey of Isra'iliyyat. It is dwelled on Bikâî's opinion about the possibility of being source of Isra'iliyyat in interpretation and the evidence of capability of author's convey of Isra'iliyyat is presented in detailed.
The third part of the study is assigned to produce a witness of Isra'iliyyat in Bikâî's verse interpretation. In this section, particularly the method which is used by Bikâî's to present the Isra'iliyyat, ıt is tried to found out understanding of Isra'iliyyat which shows up by using directly Bible text in narration of Isra'iliyyat. It is tried to find out that the author guate from psalm, Bible, particularly Torah and This quatation becaame a new style about Isra'iliyyat. Our assessment in this topic together with the opionion of the outher which can be used the Bible narrations as narration of Isra'iliyyat appear in conclusion port.
Şev stabilitesi analiz yöntemleri ve bir vaka analizi
Slope stability analysis methods and a case study
Yazar: OZAN NATUR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SALİH KESKİN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Eğimli alanlardaki yapılaşmalarda Şev stabilitesi sorunlarıyla karşılaşılmakta ve
projelendirme aşamasında farklı yöntemlerle uygun güvenlik sayısına ulaşmaya çalışılmaktadır.
Şevlerde stabilite sorununu doğru bir şekilde değerlendirebilmek için göçmeye sebep olan
koşulların ve zemine ait parametrelerin doğru seçilmesi ve bu doğrultuda analiz ve projelendirme
aşamalarına geçilmesi, ilerleyen süreçte tekrar stabilite sorunuyla karşılaşmamak açısından çok
önemlidir.
Bu tez çalıĢmasında şev stabilitesi kavramına öncelikli olarak değinilmiştir. Bir vaka
olarak karşılaşılan Kahramanmaraş Çağlayan Trafo Merkezi kazı şevlerinde meydana gelen şev
hareketleri; sonlu elemanlar ve limit denge yöntemlerini kullanan bilgisayar programlarıyla farklı
zemin kesit profilleri üzerinde ayrı ayrı incelenmiştir. Analizlerde yeraltı suyu ve depremin şevin
güvenlik sayısı üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Daha sonra aynı programlarla hazırlanan iyileştirme projeleri güvenlik ve maliyet
açısından karşılaştırılmış ve uygun iyileştirme projesi önerilmiştir.

Abstract:
There have been encountered problems about slope stability during construction period
especially which are constructed in sloping land. Because of that, it is tried to achieve the desired safety factors in the design stages with the help of different ways. In terms of avoid the stabilityproblem once again in the process and remove the problems both in the analysis and design
stages, it is important to assess the slope stability problems correctly, circumstances that led to the failure and the parameters of the ground, properly.
In this study, primarily, the slope stability concept. As a case study, the movements of
Kahramanmaras Çağlayan Transformer Station's cutting slope was investigated by means of
finite element method and limit equilibrium analysis in different soil profile. In analysis,
groundwater and earthquake affects on the safety factor of slope were determined.
Later, the safety factors of improvement projects which were designed with the same
programs were compared in terms of security and economy, finally the most convenient project
was recommended.
Endemik Tunceli Sarımsağının (Allium tuncelianum) olgunlaşmamış embriyolarının  in vitro rejenerasyonu üzerine çalışmalar
Studies on in vitro regeneration of immatured embryos of endemicallium Tuncelianum Kollman
Yazar: ÜMİT ACAY
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TONÇER
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tunceli sarımsağı (Allium tuncelianum KOLMANN) oldukça sınırlı bir fitocoğrafik alanda yayılış gösteren ekonomik önemi yüksek bir soğanlı bitkidir. Bu çalışma ile bitkinin olgunlaşmamış embriyolarında farklı hormon uygulamaları ile mikroçoğaltım yapılarak uygun hormon ve dozun belirlenmesine çalışılmıştır. Bu amaçla (i) 0.3, 0.5, 0.7, 0.9 ve 1.2 mg/L 2,4-D, (ii) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 ve 0.9 mg/L BAP, (iii) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 ve 0.9 mg/L BAP+ 0.5 mg/L NAA, (iv) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 ve 0.9 mg/L BAP + 300 mg/L Putresin (v) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 ve 0.9 mg/L BAP + 0.5 mg/l NAA + 300 mg/L Putresin kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 2,4-D uygulamasında diğer uygulamalar göre yüksek düzeyde kallus oluşumu gözlenmiştir. En yüksek kallus oranı %20 ile 0.3 ve 1.2 mg/L dozlarından elde edilmiştir. BAP, BAP + 0.5 mg/L NAA, BAP + 300 mg/L Putresin, BAP + 300 mg/L Putresin + 0.5 mg/L NAA uygulamalarından olgunlaşmamış embriyodan direk rejenerasyon ile soğan oluşumu gerçekleşmiştir. 2,4-D uygulamasından elde edilen somatik embriyolar soğan büyütme ortamına (MS + %3 şeker ve %3 aktif karbon) alınarak büyütülmüş ve toprağa aktarılmışlardır.

Abstract:
Tunceli garlic (Allium tuncelianum KOLMANN) is a rare spread economically important endemic plant. The aim of this study was to micropropagate immature embryos of Tunceli garlic using. (i) 0.3, 0.5, 0.7, 0.9 and 1.2 mg/L 2,4-D, (ii) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 and 0.9 mg/L BAP, (iii) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 and 0.9 mg/L BAP + 0.5 mg/L NAA, (iv) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 and 0.9 mg/L BAP + 300 mg/L Putresin (v) 0.1, 0.3, 0.5, 0.7 and 0.9 mg/L BAP + 0.5 mg/l NAA + 300 mg/L Putresin. Calli formation rate of 2,4-D was compared to regeneration on other hormonal treatments. The highest callus formation (20%) was obtained on 0.3 and 1.2 mg/L treatment. The other variant (BAP, BAP + 0.5 mg/L NAA, BAP + 300 mg/L Putrescine, BAP + 300 mg/L Putrescine + 0.5 mg/L NAA) induced bulblets by direct somatic embryogenesis. Somatic embryos obtained on 2,4-D were transferred bulb growth medium (MS + 3% sucrose and 3% active carbon) followed by their transfer to soil.
Diyarbakır ili park ve bahçelerdeki Coccoidea üst familyasına ait türlerin belirlenmesi
Determination of superfamily Coccoidea species on parks and gardens in Diyarbakir
Yazar: ÜMRAN ÇİFTÇİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL BOLU
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Diyarbakır ili park ve bahçelerinde önemli zararlar yapan, Coccoidea üst familyasına ait türler, yayılış alanları ve konukçuları araştırılmıştır. 
Çalışma 2016 ve 2017 yılları arasında Diyarbakır (Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir) ilinde yürütülmüştür. İlkbahar- sonbahar aylarında haftada 1, Kış-yaz aylarında ise ayda 1 olacak şekilde arazi çalışmaları yapılmıştır.
Çalışma sonucunda, Coccoidea üst familyasına ait 10 tür saptanmış olup, Bu türler; Coccoidae Familyasından; Parthenolecanium corni (Bouché), Didesmococcus unifasciatus (Archangelskaya), Sphaerolecanium prunastri (Boyer de Fonscolombe), Diaspididae Familyasından; Leucaspis pusilla (Löw), Pseudaulacaspis pentagona (Targiona-Tozzetti), Mercetaspis halli (Green), Salicicola kermanensis (Lindinger), Parlatoria oleae (Colvée), Pseudococcidae Familyasından; Planococcus vovae (Nasonov) ve Eriococcidae Familyasından; Gossyparia spuria (Modeer)' dır.
Çalışmada belirlenen türlerden Leucaspis pusilla (Löw), Pseudaulacaspis pentagona (Targiona-Tozzetti), Salicicola kermanensis (Lindinger) (Diaspididae); Planococcus vovae (Nasonov) (Pseudococcidae) ve Gossyparia spuria (Modeer) (Eriococcidae) Diyarbakır ili böcek faunası için yeni kayıt niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler: Diyarbakır, Sternorrhyncha, Coccoidea, Park, Bahçe, Yeni kayıt

Abstract:
In this study, species belong to Superfamily Coccoidea, their host range and distribution in parks and gardens in Diyarbakır center counties were determined.
Study was conducted in Diyarbakır province (Bağlar, Kayapınar, Sur, and Yenişehir ) in 2016 and 2017. Field survey were done in the Spring-Autumn once a week and in Winter-Summer once a month.
As a result of this study, 10 species were identified belong to the superfamily Coccoidea. These species are Parthenolecanium corni (Bouché), Didesmococcus unifasciatus (Archangelskaya), Sphaerolecanium prunastri (Boyer de Fonscolombe), belong to Coccoidae, Leucaspis pusilla (Löw), Pseudaulacaspis pentagona (Targiona-Tozzetti), Mercetaspis halli (Green), Salicicola kermanensis (Lindinger), Parlatoria oleae (Colvée), belong to Diaspididae, Planococcus vovae (Nasonov) (Pseudococcidae), Gossyparia spuria (Modeer), belong to Eriococcidae in this study.
Species identified in the study, Leucaspis pusilla (Löw), Pseudaulacaspis pentagona (Targiona-Tozzetti), Salicicola kermanensis (Lindinger) (Diaspididae), Planococcus vovae (Nasonov) (Pseudococcidae) and Gossyparia spuria (Modeer) (Eriococcidae) is first record for Diyarbakır province insect fauna.

Keywords: Diyarbakır, Sternorrhyncha, Coccoidea, Park, Garden, First record
Tarama sözlüğü'nde yapım ekleri ve fiilimsiler (a-d)
Derivational affixes and gerundials in the tarama dictionary (a-d)
Yazar: HÜLYA ERGENE
Danışman: PROF. DR. SADETTİN ÖZÇELİK
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi-yapım ekleri = Grammar-constructive affix ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Fiilimsiler = Verbals ; Tarama sözlüğü = Surveying dictionary

Özet:
Tarama Sözlüğü'nde Yapım Ekleri ve Fiilimsiler (A-D)
	Tarama Sözlüğü'nde Yapım Ekleri ve Fiilimsiler (A-D) adlı yüksek lisans tez çalışmamızda zengin bir ek sistemine sahip olan Türkçenin isimden isim, fiilden isim, isimden fiil, fiilden fiil ve fiilden fiilimsi yapım ekleri fonksiyonlarına göre incelenmiştir. İncelemede 170 yapım eki tespit edilmiştir. Bu durum Türkçenin 13. ve 19. yy. arasında zengin bir ek varlığına sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada ekler, fonksiyonlarıyla birlikte verilmeye çalışılmıştır. Tarama Sözlüğü'nde kullanılan eklerin bir kısmı günümüzde fonetik olarak bazı değişikliklere uğramış olsa da eklerin tamamına yakını aynı fonetik yapıyla korunmaktadır. Bu çalışmanın Tarama Sözlüğü Ekler cildine katkı sağlayacağı ve diğer eksikliklerin de kalan ciltlerin incelenmesiyle giderilebileceği açıktır. 
Anahtar kelimeler: Eski Anadolu Türkçesi, Tarama Sözlüğü, Yapım ekleri, Fiilimsiler.

Abstract:
Derivational Affixes and Gerundials in the Tarama Dictionary (A-D)
	In our master thesis study titled Derivational Affixes and Gerundials in the Tarama Dictionary (A-D) Turkish which has a rich supplement system, was examined according to functions of noun from noun, verb from noun, noun from verb, verb from verb and gerundium from verb. In the survey, 170 derivation suffixes have been identified. This situation deduce have a rich suffix of Turkish in the between 13th and 19th century. Suffixes in the volume of the Tarama Dictionary are not sufficiently processed. In this study, suffixes were tried to be given together with their functions. Although some of the suffixes used in the Tarama Dictionary have recently undergone some phonetically altered changes, almost all of the suffixes are protected by the same phonetic structure. It is clear that this study will contribute to the Tarama Dictionary Suffixes Volume and other deficiencies can be eliminated by reviewing the remaining volumes.
Keywords: Old Anatolian Turkish, Tarama Dictionary, Derivational Affixes, Gerundials.
Diyarbakır ili muhasebe meslek mensuplarının muhasebe meslek etiği algısı üzerine bir araştırma
A research on the perception of accounting professional ethics of accounting professionals in Diyarbakir province
Yazar: MERYEM KÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SANİYE ŞEHNAZ ALTUNAKAR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Etik = Ethics ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebeci = Accountant ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Muhasebe meslek mensuplarının etik ilke ve kurallara uygun davranması, hem topluma hem ticari hayata karşı şeffaf olduğunu, dürüst ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Böylelikle muhasebe mesleği hem ekonomik anlamda kalkınmayı hem de sosyal anlamda canlılığı artırıcı etkilere sahip olmaktadır. Gerek toplum gerekse de ekonomik bağlamda oldukça önemli bir yere sahip olan muhasebe kavramı mesleki etik kavramı ile birleştirilmiş ve bu bağlamda muhasebe meslek etiği ilkeleri, muhasebe meslek etiği önemi, ilke ve kuralları, ulusal ve uluslararası meslek etiği ile ilgili gelişmeler belirtilmiştir.

Abstract:
The fact that accounting professionals comply with the ethical principles and rules shows that they are transparent to both society and commercial life and are honest and reliable. In this way, the accounting profession has both economic development and social life-enhancing effects. The economic context which has an important place in society as well as quite combined with has been the concept of accounting the concept of professional ethics and in this context, the principles of ethics of the accounting profession the accounting profession the importance of ethics, principles and rules, national and international developments related to professional ethics are noted.
Geleneksel yaşam alanlarından öğrenilen sürdürülebilir dersler: Şanlıurfa'nın geleneksel rüzgar yakalayıcıları
Sustainable lessons learned from traditional dwellings: Traditional windcatchers of Sanliurfa
Yazar: YAHYA MELİKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN BEKLEYEN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Rüzgâr yakalayıcı özellikle yaz mevsiminde Orta Doğu'nun geleneksel yaşam alanlarının ısısal konforuna katkı sağlayan bir bina bileşenidir. Rüzgâr yakalayıcıların örnekleri Kuzey Afrika'dan Hindistan'a kadar geniş bir alana yayılmıştır. Türkiye'nin güneydoğusundaki Şanlıurfa şehrinde de onların uygulamalarını görmek mümkündür. Ancak ilgili alanyazın bu konunun tam olarak bilinmediğini göstermektedir. Şanlıurfa'nın geleneksel yaşam alanları ile ilgili doğrudan yapılan çalışmalar dahi konuyu aydınlatmaktan uzaktır. Bu çalışma kalan örnekleri belgeleme ve tanıtma girişimi ile konuyu detaylı bir şekilde incelemeyi amaç edinmektedir. Ayrıca Şanlıurfa'daki rüzgâr yakalayıcıları ile dünyadaki diğer örnekleri arasında biçimsel ve işlevsel benzerlikler ya da farklılıkları ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Çalışmanın diğer amacı ise modern rüzgâr yakalayıcıları araştırmaktır. Rüzgâr yakalayıcıların hem geleneksel hem de modern örneklerinin incelenmesinden elde edilen bilgiler ışığında gelecek tasarımlara ilham kaynağı olabilecek biçim ve çalışma yöntemleri açığa çıkarılmıştır.

Abstract:
A windcatcher is a building component that contributes to the thermal comfort of the traditional living spaces in the Middle East especially during the hot season. Examples of windcatchers are found in a vast area from North Africa to India. It is also possible to see the application of them in Şanlıurfa, a city in the Southeastern part of Turkey. However, the relevant literature does not give much information on this topic. Even studies on the traditional living spaces of Şanlıurfa are far from giving information about the windcatchers. This study aims to investigate this subject in detail with an attempt to introduce and document the remaining samples. Moreover, the study aims to uncover the formal and functional similarities or differences between the windcatchers in Şanlıurfa and the other examples in the world. Another purpose of the study is to examine the modern examples of the windcatchers. Within the light of the information obtained from the examination of both traditional and modern examples of windcatchers, the form and working methods that can inspire future designs have been revealed.