Dinî Obsesif Kompulsif Bozukluk eğilimi: Üniversite öğrencileri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
Religious Obsessive Compulsive Disorder tendency: A comparative study on university students
Yazar: SÜMEYYE BİLGİN
Danışman: PROF. DR. HASAN KAPLAN
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Obsesif inanışlar = Obsessive beliefs ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Vesvese = Waswasa ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş: Geçmişten günümüze çeşitli psikopatolojiler insanların yaşamını etkilemiştir. Bunlardan biri de obsesif kompulsif bozukluğun (OKB'nin) bir alt türü olan dinî OKB'dir. Dinî OKB, insanların dinî yaşam kalitesini düşüren ve dinle olan olumlu ilişkilerini sekteye uğratan bir psikopatolojidir.

Konu: Çanakkale ve İstanbul illerinde İlahiyat/İslami İlimler, Tıp, Sağlık Bilimleri ve Eğitim Bilimleri Fakültelerinde okuyan öğrencilerdeki dinî OKB eğilimi araştırmanın konusudur.

Amaç ve Önem: OKB ve dinî OKB eğiliminin bazı sosyodemografik değişkenlerle ilişkisini belirlemek; dinî obsesyon eğiliminin dinî bilgi edinilen yer ve kendini dinî inanç açısından değerlendirme ile ilişkisini belirlemek ve OKB ve dinî OKB ile çocuk yetiştirme tarzları arasında ilişki bulunup bulunmadığını tespit etmek araştırmanın amaçlarıdır. Dinî OKB'li bireylerin çoğunlukla semptomlarını gizlemesi nedeniyle geç tanı aldığı ve bu psikopatolojinin yirmili yaşlarda başladığı göz önünde bulundurulduğunda, bu araştırmanın dinî OKB tanısı almayan genç örneklemde dinî OKB eğilimini ortaya çıkarması açısından ehemmiyetli olduğu düşünülmektedir.

Yöntem: Nicel türde yapılan bu araştırmada veriler, 2020-2021 eğitim öğretim yılında; Tıp, Sağlık Bilimleri, Eğitim Bilimleri ve İlahiyat/İslami İlimler fakültelerinde okuyan üniversite öğrencilerinin çevrimiçi olarak katılımına sunulan anket formuyla toplanmıştır. Veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sosyodemografik bilgi formu, OKB eğilimi ölçeği (BOCS), penn dinî obsesyonlar ölçeği (PIOS) ve dinî OKB eğilimi ölçeği araştırmada kullanılan veri toplama araçlarıdır.

Bulgular: Katılımcıların cinsiyetleri ile dinî obsesyon eğilimleri arasında anlamlı bir fark saptanmıştır. Katılımcıların üniversite alanları ile OKB eğilimi ve dinî obsesyon eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların dinî bilgilerini edindikleri yer ile dinî obsesyon eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların kendilerini dinî inanç açısından değerlendirmeleri ile OKB ve Dinî OKB eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Anne ve babanın çocuk yetiştirme tarzına göre OKB eğilimi ölçeği, Penn Dinî Obsesyonlar ölçeği ve Dinî OKB eğilimi ölçeği arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
Introduction: Various psychopathologies from past to present have affected people's lives. One of them is religious OCD, a subtype of obsessive-compulsive disorder (OCD). Religious OCD is a psychopathology that reduces people's quality of religious life and interrupts their positive relationships with religion.

Subject: Religious OCD tendency among students studying at the Faculty of Theology/Islamic Sciences, Medicine, Health Sciences and Educational Sciences in Canakkale and Istanbul provinces is the subject of the study.

Purpose and Significance: The aims of the study are to determine the relationship between OCD and religious OCD tendency with some sociodemographic variables; to determine the relationship between religious obsession tendency and the place where religious knowledge is acquired and self-assessment in terms of religious belief, and whether there is a relationship between OCD and religious OCD and child-rearing styles. Considering that individuals with religious OCD are diagnosed late because they mostly hide their symptoms and this psychopathology starts in their twenties, this study is thought to be important in revealing the religious OCD tendency in the young sample who are not diagnosed with religious OCD. Method: In this quantitative study, the data were calculated in the 2020-2021 academic year; It was collected with a questionnaire form submitted to the online participation of university students studying at the faculties of Medicine, Health Sciences, Educational Sciences and Theology/Islamic Sciences. The data were analyzed using the SPSS 25.0 program. Sociodemographic information form, OCD tendency scale (BOCS), Penn religious obsessions scale (PIOS) and religious OCD tendency scale are data collection tools that used in the research. 

Results: A significant difference was found between the gender of the participants and their religious obsession tendencies. A significant relationship was found between the university fields of the participants and their OCD tendency and religious obsession tendencies. A significant relationship was found between the place where the participants acquired their religious knowledge and their religious obsession tendencies. A significant relationship was found between the participants evaluation of themselves in terms of religious belief and OCD and Religious OCD tendencies. There was no significant relationship between the OCD tendency scale, the Penn Religious Obsessions scale and the Religious OCD tendency scale according to the parent's parenting style.