Ratlarda kronik böbrek yetmezliği durumunda dental pulpadaki kalsifikasyonun mikro bilgisayarlı tomografi ve histopatolojik yöntemlerle incelenmesi
Investigation of calcification in dental pulp after development of chronic renal failure in rats by micro-computed tomography and histopathological methods
Yazar: TARIK TOPCU
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN ŞİMŞEK
İnönü Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile kronik böbrek yetmezliğinin diş ve kemik dokularında kalsifikasyona etkisinin olup olmadığını ve sürece bağlı olarak bu etkinin ne ölçüde gerçekleştiğini mikro bilgisayarlı tomografi ve histolojik analizler yardımıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Materyal ve Metot: Çalışmamızda erkek yetişkin wistar albino ırkı 3 aylık erişkin ratlar kullanılmıştır. Proje için 3 sağlıklı kontrol grubu ve böbrek yetmezliğinin gelişiminden sonra geçen zamana göre 3 kronik böbrek yetmezliği grubu olmak üzere 6 grup oluşturulmuştur. Hayvanlarda böbrek yetmezliği oluşturabilmek için 80 mg/kg adenin, taşıt çözücü olarak kullanılan %1'lik karboksi metil selülozda çözünerek 28 gün boyunca her gün günde tek sefer orogastrik gavaj yoluyla per os uygulanmıştır. Bu süreçte kontrol gruplarına taşıt çözücü olarak kullanılan %1 karboksi metil selüloz verilmiştir. Hayvanlar bulundukları gruba göre böbrek yetmezliğinin üzerinden geçen 1. 20. ve 40. günlerde 1.2 g/kg intraperitoneal etil karbamat türevi üretan anestezisi yardımıyla sakrifiye edilmişlerdir. Hayvanların alt çenelerinden molar dişleri içerecek şekilde kemik blokları edilmiştir. Elde edilen bloklar mikro bilgisayarlı tomografi yardımıyla dentin ve kemik yoğunluğu açısından incelenmiştir. Daha sonra histolojik inceleme için kemik bloklar kimyasal dekalsifikasyon işlemine alınmıştır. Dekalsifiye dokulardan hazırlanan histolojik kesitlerde diş pulpa alanları mikroskop ve görüntü analiz sistemi ile ölçülmüştür. Ayrıca pulpa alanlarındaki histolojik yapı ve histokimyasal değişiklikler değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kemik ve dentin yoğunluğu açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Histolojik incelemelerde deney gruplarında kontrol gruplarına göre pulpa çapı diş çapına göre daha düşük bulunmuştur. Osteopontin, bone sialoprotein, dentin matriks protein ve tip 1 kollajen ölçümlerinde ise tüm deney gruplarında kontrol gruplarına göre daha yüksk değerler elde edilmiştir.
 
Sonuçlar: Kronik böbrek yetmezliği dentin ve kemik yoğunluğuna planlanan deney süresince etki etmezken, pulpa çapında daralmaya neden olabilir. Ayrıca sert doku yapım süreci ile ilişkili proteinler kronik böbrek yetmezliğinde artma eğilimindedir.

Abstract:
Aim: This study aims to evaluate whether chronic renal failure has an effect on calcification in tooth and bone tissues and to what extent this effect occurs depending on the process, using microcomputed tomography and histological analysis.
Material and Method: In our study, 3-month-old adult male Wistar albino rats were used. For the project, 6 groups were formed, 3 healthy control groups and 3 chronic renal failure groups according to the time elapsed after the development of renal failure. In order to create renal failure in animals, 80 mg/kg adenine was dissolved in 1% carboxy methyl cellulose used as a vehicle solvent and administered per os via orogastric gavage once a day for 28 days. During this process, 1% carboxy methyl cellulose used as a vehicle solvent was given to control groups. Animals were sacrificed with the help of 1.2 g/kg intraperitoneal ethyl carbamate derivative urethane anesthesia on the 1st, 20th and 40th days after renal failure, depending on their group. Bone blocks were prepared from the lower jaws of the animals to include the molar teeth. The blocks obtained were examined in terms of dentin and bone density with the help of microcomputed tomography. Then, the bone blocks were subjected to chemical decalcification for histological examination. The dental pulp areas were measured in histological sections prepared from decalcified tissues using a microscope and image analysis system. In addition, the histological structure and histochemical changes in the pulp areas were evaluated.
Results: No significant difference was found between the groups in terms of bone and dentin density. In histological examinations, pulp diameter was found to be lower in the experimental groups compared to the control groups compared to the tooth diameter. In osteopontin, bone sialoprotein, dentin matrix protein and type 1 collagen measurements, higher values were obtained in all experimental groups compared to the control groups.