Obez hastaların diyetle antioksidan alımları ve total antioksidan kapasiteleri arasındaki ilişkinin saptanması
Determination of the relationship between total antioxidant capacity and dietary antioxidant intake in obese patients
Yazar: PINAR SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. HABİBE ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Demografi = Demography ; Diyet = Diet ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Tanımlayıcı tipteki bu çalışmada, obez ve normal ağırlıktaki bireylerin diyetle antioksidan alımları ile serum total antioksidan kapasite (TAK) düzeyleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmaya, Mart-Ağustos 2013 tarihleri arasında, diyet veya dâhiliye polikliniğine başvuran, 36 obez (çalışma grubu) ve 24 normal ağırlıktaki (kontrol grubu) gönüllü birey katılmıştır.
Bireylerin demografik özellikleri ve antioksidan besin tüketim sıklığı anketleri yüz yüze görüşme yöntemi ile kaydedilmiş, antropometrik ölçümleri ve vücut analizleri yapılmış, beden kütle indeksi (BKİ) değerleri hesaplanmıştır. Besin tüketim kayıtları katılımcıların bir ay içerisinde ikisi hafta içi, ikisi hafta sonu olmak üzere dört kez habersiz aranması ile kaydedilmiştir. Serum TAK değeri, troloks eşdeğeri antioksidan kapasite (TEAC) yöntemine göre kolorimetrik olarak ölçülmüştür. Biyokimyasal bulgular, katılımcıların dosyalarından alınmıştır.
Anket verilerinden hesaplanan TAK (anket TAK) ortalaması, kontrol grubunda (13.68±4.91 mmol/gün), çalışma grubuna göre (12.41±5.14 mmol/gün) daha yüksek bulunurken, serum TAK düzeyleri çalışma grubunda (1.12±0.35 mmol/L), kontrol grubundan daha yüksektir (1.07±0.28 mmol/L). Ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Çalışma grubunun diyetle aldıkları TAK (diyet TAK) ortancaları kontrol grubundan yüksek (sırasıyla 5.45±6.15 mmol/gün, 3.20±7.27 mmol/gün), serum TAK'ın ağırlık başına düşen oranı ise anlamlı olarak düşüktür  (sırasıyla 0.013±0.0134, 0.017±0.003, p<0.05). 
Çalışma grubunun diyetle aldıkları kolesterol ve niasin ortalamaları, kontrol grubuna göre düşük bulunurken (p<0.05), diğer besin ögelerinin alımları gruplarda benzerdir (p>0.05). Biyokimyasal parametreler bakımından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, çalışma grubundaki bireylerin ürik asit değerleri (5.05±1.19 mg/dl) kontrol grubundan (4.30±1.09 mg/dl) yüksektir (p<0.05). 
Grup genelinde; serum TAK ile ağırlık, kas dokusu miktarı, açlık kan şekeri (AKŞ)  ve ürik asit düzeyleri arasında, diyet TAK ile ağırlık, BKİ, kas, yağ ve sıvı miktarı, ürik asit, hemotokrit, protein, demir (Fe), magnezyum (Mg) ve posa tüketimi arasında pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (p<0.05). 
Sonuç olarak, kontrol grubuna göre çalışma grubunun diyetle TAK alımları anlamlı olarak yüksek, TAK/ağırlık değerleri düşük bulunurken, serum TAK değerleri arasında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 

Anahtar Kelimeler:  Antioksidan, beslenme, obezite, TAK

Abstract:
In this descriptive study, the relationship between dietary antioxidant intake and serum total antioxidant capacity (TAC) level in normal weight and obese participants were investigated. Between March and August 2013, 24 normal weight as control group and 36 obese as study group volunteer participants consulting as outpatient Internal and Nutrition & Diet Clinic in Sevgi Private Hospital were enrolled in the study. Sociodemographic data and antioxidant food frequency questionnaires (FFQ) were obtained by face to face interviews. Anthropometric measurements and body composition analyses were measured.  Twenty four hours dietary recalls (two weekdays, one weekend) were obtained during a month. Colorimeter was used to analyze serum TAC level and trolox equivalent antioxidant capacity (TEAC). Blood chemistry data were obtained by participants' hospital records. 
The mean TAC obtaining by FFQ was higher in control group (13.68±4.91mmol/day) than study group (12.41±5.14 mmol/day). However, serum TAC level was higher in study group (1.12±0.35 mmol/L) than control group (1.07±0.28 mmol/L) even not significant. The median TAC of dietary antioxidant intake was significantly higher in study group (5.45±6.15 mmol/day) than control group (3.20±7.27 mmol/day, p<0.05). Besides, TAC/weight ratio was significantly lower in study group (0.013±0.0134) than control group (0.017±0.003, p<0.05).
Whole dietary nutrient intakes (except cholesterol, niacin) and biochemical markers (except uric acid) were similar between the groups. In all participants; there was a significant positive correlation between serum TAC and weight, lean mass, fasting blood glucose and uric acid levels. In addition, there was a significant positive correlation between dietary TAC intake and weight, BMI, uric acid, hematocrit, lean and fat mass, total body water, and dietary protein, iron, magnesium and fiber intakes. 
In conclusion, even though dietary TAC intakes of study group and TAC/weight values of control group were significantly higher, there was no significant difference between the groups with serum TAC values.

Key Words:   antioxidant, nutrition, obesity, TAC