Türkiye'de indirimli kurumlar vergisi uygulamasının istihdam üzerindeki etkisinin mikroekonometrik analizi
Microeconometric analysis of the effect of reduced corporate income tax implementation on employment in Turkey
Yazar: ELYASA AKSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALİ SARILI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Kurumlar vergisi = Corporate tax ; Mikroekonometrik analiz = Microeconometric analysis ; Vergi indirimi = Tax relief ; Vergi politikası = Taxation policy ; Vergi teşvikleri = Tax incentives ; Vergiler = Taxes ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
20. yüzyılın sonlarında mal ve hizmetlerin sınır ötesi ticaretinin, uluslararası sermaye akışının ve teknolojik gelişimlerin geniş ve hızlı bir şekilde yayılması, ülkeler arası vergi rekabetini giderek artırmıştır. Söz konusu rekabet, işletmelerin mali yükümlülüklerini düşürme arayışını beraberinde getirmiştir. Vergisel ayrıcalıkların yatırım kararları üzerindeki etkisinin artış göstermesi, vergi teşvik sistemlerinin önemini daha fazla artırmıştır. Vergi teşvik sistemi araçlarından birisi de indirimli vergi oranı uygulamasıdır. Türkiye'de 2009 yılında 5838 sayılı kanunun 9. maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen 32/A maddesinde yer alan indirimli kurumlar vergisi uygulaması hayata geçirilmiştir. Bu uygulama ile yatırımların özendirilmesi, bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesi, Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi, uluslararası rekabet gücünü artıracak büyük ölçekli yatırımların, doğrudan yabancı yatırımların, üretimin ve istihdamın artırılması amaçlanmıştır.
Bu çalışmada, Türkiye'de 2009 yılında uygulamaya konulan indirimli kurumlar vergisi uygulaması kapsamında kurumlar vergisi indirim oranındaki bölgesel farklılıkların istihdam üzerindeki etkisi 2004-2021 yıllarına ait "Türkiye İstatistik Kurumu Hanehalkı İşgücü Anketi Mikro Veri Seti" kullanılarak analiz edilmiştir. Söz konusu vergi politikasının etki analizlerinde standart Farkların Farkı (FF) ve Eğilim Skoru Eşleştirme Yöntemini içeren Farkların Farkı (FF-ESEY) yöntemleri kullanılmıştır. İndirimli kurumlar vergisi uygulamasının istihdam üzerindeki etkileri ampirik olarak ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular indirimli kurumlar vergisi uygulamasının istihdam üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
At the end of the 20th century, the wide and rapid spread of cross-border trade of goods and services, international capital flow and technological developments have increased tax competition between countries. This competition has brought along the search for companies to reduce their fiscal liabilities. The increasing effect of tax privileges on investment decisions has increased the importance of tax incentive systems. One of the instruments of the tax incentive system is the implementation of the reduced tax rate. In Turkey, the reduced corporate tax implementation included in the article 32/A added to the KVK numbered 5520 with the 9th article of the law numbered 5838 was implemented in 2009. With this implementation, it has aimed to encourage investments, to eliminate regional development differences, to support R&D activities, to increase large-scale investments that will increase international competitiveness, to increase foreign direct investment, to increase production and employment.
In this study, the effect of regional differences in corporate tax reduction rates on employment within the scope of the reduced corporate tax application, that put into effect in 2009, has been analyzed using the "TurkStat Household Labor Force Survey Micro Dataset" for the years 2004-2021 in Turkey. In the impact analysis of this tax policy, the Difference in Differences (DID) and Difference in Differences with Propensity Score Matching (DID-PSM) methods have been used. The effects of reduced corporate tax on employment have been empirically demonstrated. The findings show that the reduced corporate tax implementation has a significant and positive effect on employment.