Biyoempedans analizi kullanılarak diyabetik ile diyabetik olmayan kronik böbrek hastalarında sarkopeni sıklığı ve normal popülasyon ile karşılaştırılması
Frequency of sarcopenia in diabetic and non-diabetic chronic kidney patients using bioempedance analysis and comparison with the normal popülation
Yazar: BURAK KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN TORAMAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Sarkopeni son yıllarda gerek dünyada gerekse de Türkiye'de önemi giderek artan bir hastalık alanıdır. Diyabetik ve diyabetik olmayan KBH ile normal popülasyonu biyoempedans analizi (BIA) yöntemi ile karşılaştıran çok fazla çalışma bulunmaması nedeni ile bu konuda literatüre katkıda bulunmak ve elde edilecek sonuçlarla sarkopeni farkındalığının arttırılması ve hastaların takibinde fayda sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Nefroloji ve Endokrinoloji Polikliniğine başvuran 40 yaş üstü, 60 diyabetik KBH, 60 diyabetik olmayan KBH ve 60 kronik hastalığı olmayan kontrol hastaları alındı. Her grupta 30 kadın, 30 erkek katılımcı mevcuttu. Hastaların laboratuvar parametrelerinin kaydedilmesi yanı sıra antropometrik ölçümler, dinamometre ile el sıkma gücü testi, SARC-F anketi, BIA ölçümü ve TUG testi yapıldı.
Bulgular: Hastaların 22 (%12,2)'sinde sarkopeni saptandı. Hasta gruplarında diyabetik KBH'da 14 (%23,3), diyabetik olmayan KBH'da 7 (%11,7) ve kontrol grubunda 1 (%1,7) hastada sarkopeni saptandı ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı. Gruplar arasında kas gücü ve kalitesini değerlendirmede kullanılan; el sıkma gücü (ESG) ve iskelet kası kalitesi (ESG/İKK) değerleri diyabetik KBH grubunda diğer gruplara göre anlamlı olarak düşük saptanırken, SARC-F skoru ve TUG testi diyabetik KBH grubunda diğer gruplara göre anlamlı olarak yüksek saptandı. Subgrup analizlerde bu anlamlılık kadınlarda devam ederken, erkeklerde TUG testi hariç istatistiksel anlamlılığını kaybettiği görüldü. Korelasyon analizlerinde iskelet kası kalitesi ile spot idrar protein/kreatinin oranının ters orantılı olduğu görüldü. TUG testi ile GFH'nın ters orantılı olduğu görüldü.
Sonuç: Çalışmamız diyabetik KBH hastalarında, diyabeti olmayan KBH hastaları ve kronik hastalığı olmayan kontrol grubuna göre kas gücü, kas kütlesi, kas fonksiyonu ve kas kalitesinin daha düşük olduğunu göstermiştir. GFH'nın azalması ve proteinürinin artması ile kas fonksiyonu ve kas kalitesinde azalma olduğu saptanmıştır. Diyabetik hastalarda ise açlık kan şekeri ve HbA1c arttıkça kas fonksiyonu ve kas kalitesinde azalma olduğu gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Kronik Böbrek Hastalığı, Sarkopeni, İskelet Kası

Abstract:
Introduction and Purpose: Sarcopenia is a disease area that has become increasingly important both in the world and in Turkey in recent years. Since there are not many studies comparing diabetic and non-diabetic chronic kidney disease (CKD) and normal population with the bioimpedance analysis (BIA) method, it is aimed to contribute to the literature on this subject and to increase awareness of sarcopenia with the results obtained and to benefit the follow-up of patients.
Materials and Methods: The study included 60 diabetic CKD, 60 non-diabetic CKD and 60 control patients without chronic disease, who were over 40 years old and applied to Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital Nephrology and Endocrinology Polyclinic. There were 30 female and 30 male participants in each group. In addition to recording the laboratory parameters of the patients, anthropometric measurements, hand grip strength test with dynamometer, SARC-F survey, BIA measurement and TUG test were performed.
Results: Sarcopenia was detected in 22 (12.2%) of the patients. In the patient groups, sarcopenia was detected in 14 (23.3%) patients with diabetic CKD, 7 (11.7%) patients in non-diabetic CKD and 1 (1.7%) patient in the control group, and a statistically significant difference was found between the groups. Used to evaluate muscle strength and quality between groups; While handgrip strength (ESG) and skeletal muscle quality (ESG/SCC) values were found to be significantly lower in the diabetic CKD group compared to other groups, SARC-F score and TUG test were found to be significantly higher in the diabetic CKD group compared to other groups. In subgroup analyses, while this significance continued in women, it was observed that it lost statistical significance in men, except for the TUG test. Correlation analyzes showed that skeletal muscle quality and spot urine protein/creatinine ratio were inversely proportional. It was observed that GFR was inversely proportional with the TUG test.
Conclusion: Our study showed that muscle strength, muscle mass, muscle function and muscle quality were lower in diabetic CKD patients than in non-diabetic CKD patients and the control group without chronic disease. It has been determined that muscle function and muscle quality decrease with the decrease in GFR and increase in proteinuria. In diabetic patients, it has been shown that muscle function and muscle quality decrease as fasting blood glucose and HbA1c increase.
Key Words: Diabetes Mellitus, Chronic Kidney Disease, Sarcopenia, Skeletal Muscle