Asklepios kültü ile düşler ve tedavi
Dreams and treatment with Asklepios cult
Yazar: HİLAL ALTUN
Danışman: PROF. DR. HATİCE ERDEMİR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics ; Tarih = History
Dizin: Asklepios = Asklepios ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Kült = Cult ; Rüya = Dream ; Tedavi = Treatment ; Tıp tarihi = History of medicine

Özet:
Hellen uygarlığının ilk dönemlerinde tıp uygulamalarının genellikle dinsel temele dayandığı görülmektedir. Muhtemelen sebebini bilemediği hastalıkları doğaüstü güçlerle açıklayan antik dönem insanları, hastalık ve sağlık hakkında bilime dayanan bir bilgiye sahip değildi. Hellenler sağlık tanrısı Asklepios'un iyileştirici gücüne inanmaktaydı. Bu sebeple bu dönemde sağlık tanrısı adına kurulmuş olan yüzlerce tapınak bulunmaktadır. Bugünkü sağlık kuruluşlarının öncüleri diyebileceğimiz Asklepieionlarda hastalara uygulanan tedavi doğaüstü özellikler taşımaktadır. Tedavinin en önemli özelliği hastanın düş uykusuna yatırılmasıdır. Düşle tedavi ise inancı güçlü olan bir toplumun göstergesidir. Tanrı Asklepios adına kurularak hizmet vermiş ve MÖ V. yüzyıldan MS II. yüzyıla dek Hellenistik dünyanın en gözde tedavi merkezleri olan tapınaklardan en bilinenleri, Epidauros, Atina, Bergama, Kos, Delphi, Trikka Asklepieionlarıdır. MÖ VI. yüzyıldan itibaren ise dönemin felsefi akımlarının da etkisiyle, Hellen tıbbında deneyim ve gözleme önem verilmeye başlandığı görülmektedir. Asklepieionlarda kutsal güçlerle ve onun yardımcıları din adamlarıyla iletişime geçen hastalara uygulanan tedavi yöntemleri, hastanın göreceği düşler temeline dayanmaktaydı. Bu tezin amacı, düşün oluşturduğu fiziki tedavinin ilk örneği olan Asklepios Kültü ile birlikte süregelen "tapınak tıbbı"nda uygulanmış düşle tedavi yöntemlerinin incelenmesidir. Bilimsel bir sentez için tapınak tıbbı zamanında yazılmış ve o zaman hakkında daha sonraları oluşturulmuş kaynaklarla birlikte hastalar tarafından Asklepios'a adanmış, ulaşılabilen sunulara dair kayıtlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the early periods of ancient Greek civilization, medical practices are generally seen to be based on religious grounds. The ancient people, who probably don't have scientific knowledge of health and disease have linked the reason of illnesses that can't be explained except the one can be explained, with supernatural powers. The vout majority ancient Greek people believe in the healing power of Asklepios, the god of healing, and there are hundreds of temples built in this period in the name of healing god. In this asklepieion that we can call the pioneers of today's health institutions, the treatment applied to the ill people carries supernatural features. The most important feature of treatment is that the patient is admitted to dream sleep and dream treatment is only a sign of strong community. The most famous temples, which where founded in the name of god Asklepios, of the ancient Hellenistic world, which were the most favourite treatment  centre from V. century B.C till II. century A.D, are Epidauros, Atina, Bergama, Kos, Delphi, Trikka Asklepieion. From the beginning of VI century B.C, in Greek medicine, it has been observed that the importance of experiment and observation has begun to be emphasized, and this process seams to be related to the philosophical movements of that period. In Asklepieion, the treatment methods applied to the sick people, who communicate holy powers and their assistant priests, one based on the dreams that the patient will see. The purpose of this thesis is to research inventigate and evaluate the treatment methods applied in the continuing temple medicine along with Asklepios kult, which is formed by dream the first example of physical treatment. The sources which were written for a scientific synthesis in temple medicine time and composed about that time in late periods, were reached and at same time presentations left by the treated patients were analyzed.