Turizm taşıma kapasite değerlendirmesi ve doğa turizmin su kalitesi ve ekosistem üzerine etkileri, sherana vadisi örneği
Tourism caryying capacity assessment and the impacts of nature-based tourism on water quality and ecosystem, sherana valley as a case study
Yazar: ARAZ BAHJAT ABDULLAH ABDULLAH
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA ŞAPCI AYAS ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NABAZ IBRAHEEM MOHAMMED
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışma, birçok turistik cazibe merkezine sahip olan Kuzey Irak'taki Sherana vadisine gerçekleştirilmiştir. Bu vadide ki su kalitesini belirlemek için 10 farklı örneklem noktasından\ farklı zamanlarda alınan su örnekleri fizikokimyasal (pH, TDS, EC, T, bulanıklık, kalsiyum, magnezyum, klorür, sodyum, nitrat, azot ve fosfor) ve ağır metal (arsenik, Baryum, krom, kadmiyum, kurşun, demir, bakır, manganez, çinko, stronsiyum, gümüş, selenyum ve nikel) parametreleri analiz edilmiştir. Elde edilen bu veriler yerel halkın ve turistlerin doğayı korumadaki farkındalıklarını değerlendirilmek üzere irdelenmiştir. Bununla birlikte, yerel halkın ve turistlerin ekolojik okuryazarlıklarını bilimsel olarak ifade etmek için son beş yıldaki toplam turist sayısı ile yerüstü su kalitesi birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca, vadideki turizmin sürdürülebilir olması için turizm taşıma kapasitesi belirlenmiştir. 
Çalışmanın su kalite bulguları göstermiştir ki bazı parametreler her iki sezonda da Dünya Sağlık Örgütü tarafından öngörülen standartların üzerindedir. Turist sayısındaki değişim irdelendiğinde, yaz sezonunda turist sayısında artış olduğu görülmüştür. Bu ziyaretçi artışının, yöre halkına ekonomik fayda sağlarken, vadinin ziyaretçi kapasitesinin üzerine çıktığı belirlenmiş ve tahmin edileceği gibi ekosisteme olumsuz etkisi tespit edilmiştir. Bu yüksek lisans çalışmasında, Sherana vadisinde sürdürülebilir turizmi sağlamayabilmek için gerekli fiziksel taşıma kapasitesi (PCC), gerçek taşıma kapasitesi (RCC) ve efektif taşıma kapasitesi (ECC) değerleri sırasıyla günlük olarak 1170-2598 ziyaretçi, 563-1250, 349-776 ziyaretçi olarak hesaplanmıştır

Abstract:
This study was placed in the Northern Iraq Sherana valley, which has a lot of tourist attractions, especially natural and historic ones, and recently a very large number of tourists have been doing their activities in the Northern Iraq. In this study 10 water samples are collected in the deferent time and places, the physicochemical (pH, TDS, EC, T, turbidity, calcium, magnesium, chloride, sodium, nitrate, nitrogen and phosphors) and heavy metals (arsenic, barium, chromium, cadmium, lead, iron, copper, manganese, zinc, strontium, silver, selenium and nickel) parameters of water samples are analyzed to determine the water quality of the study area, the number of tourists in last five year collected to improve local people's and tourists awareness of the value of nature conservation and increase their ecological literacy, as well as the tourism carrying capacity evaluated in order to promote sustainable tourism at the chosen location. The findings of this study indicate that some of water parameters are above water permissible standard prescribed by World Health Organization. The study results also showed that there is an increase on the number of tourists during the summer season while the number of tourist decline in the winter season every year, this increase of visitors number have economic benefits to the local people but such time have negative influence to the natural ecosystem particularly when the number of visitors exceeds to the capacity of the site. Moreover, during four touristic projects the physical carrying capacity (PCC) value, the real carrying capacity (RCC), and the effective carrying capacity (ECC) were determined as ranges from 1170 to 2598 visitors per day, from 563 to 1250 visitors per day and from 349 to 776 visitors per day, respectively.