Yenilikçi kabiliyetinin ihracat performansına etkisinde örgütsel yeteneğin aracılık rolü: Mersin-Tarsus Organize Sanayi Bölgesi örneği
The mediation role of organizational ability in the effect of innovation capability on export performance: The case of Mersin-Tarsus Organized Industrial Zone
Yazar: ZÜHRA PINAR SÜYGÜN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ÇALIŞKAN
Toros Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance ; Yenilik = Innovation ; Yenilik = Innovation ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Örgütsel yetenek = Organizational capabilities ; İhracat = Export

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte dünya hızlı bir değişim sürecine girmiştir. Bu süreçte ulusal sınırların önemi azalmış, ticaret serbestleşmiş ve küresel ticaret hacmi artmıştır. Her ne kadar son dönemde korumacı söylemler artsa da uluslararası ticaret geri dönülemez bir yola girmiştir. Zira artık tüketiciler eskiden olduğu gibi ne üretilirse o satılabilecek bir kitle olmaktan çıkmıştır. Dahası tüketiciler hızla değişen tüketim davranışları ile artık işletmeleri değişime zorlar hale gelmiştir. Tüketicilere yeni ihtiyaçlar yaratma ve var olanı karşılama hızı işletmelerin başarısının anahtarı konumuna gelmiştir. Öyle ki ulusal pazarda tatmin edilmeyen bir tüketici ihtiyacını küresel pazarlardan karşılamakta ve kendi yerel pazarlarında küresel rekabetle karşı karşıya kalmaktadırlar. E-ticaret, iletişim teknolojileri ve gelişen lojistik uluslararası firmaların pazara girişini daha da kolay hale getirmiştir. Bu bakımdan işletmelerin maruz kaldığı rekabetin şiddeti de artmıştır. İşletmelerin rekabet ile baş etmekte en önemli ve taklit edilmesi zor kaynaklarından birisi de sahip olduğu örgütsel yeteneğidir. İşletme, kaynak ve yeteneklerini doğru kullandığında değişime ayak uydurmak adına daha yenilikçi olacak ve bunun sonucunda uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırarak ihracat performansını artıracaktır.   
Bu çalışmada işletmelerin yenilikçi kabiliyetlerinin ihracat performanslarına etkisinde örgütsel yeteneğin aracılık rolü Mersin-Tarsus Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren işletmeler üzerinden araştırılmıştır. Bu kapsamda çalışmada öncelikle yenilik, ihracat ve örgütsel yetenek kavramları açıklanmış ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler ele alınmıştır. Araştırma nicel bir araştırma olarak tasarlanmış, istatistiksel ve matematiksel yöntemler kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Mersin-Tarsus Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren firmaların beyaz yaka çalışanları araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. 311 katılımcıdan anket yoluyla elde edilen veriler doğrultusunda araştırmanın hipotezleri test edilmiştir. Araştırmanın sonucunda yenilikçilik kabiliyetinin; örgütsel öğrenme yeteneği, ar-ge yeteneği ve stratejik yetenek alt boyutlarıyla birlikte ihracat performansına etkisinde örgütsel yeteneğin aracılık rolü tespit edilmiştir.

Abstract:
With globalization, the world has entered a rapid change. In this process, the importance of national borders has decreased, trade has been liberalized and global trade volume has increased. Although lately the protectionist statements have increased, international trade has taken an irreversible path. Because, consumers are no longer a mass that can be sold whatever is produced, as they used to be. Moreover, with changing consumption behaviors, consumers are now forcing businesses to change. The speed of creating new needs for consumers and meeting the existing ones has become the key to the success of businesses. So that, an unsatisfied consumer in the national market satisfies his/her need from global markets and companies face with global competition in their domestic market. E-commerce, communication technologies and evolving logistics have made it easier for international companies to enter the market. In this respect, the intensity of the competition companies exposed to has also increased. One of the most important and hard to imitate resources of businesses to cope with competition is their organizational ability. When the business uses its resources and capabilities correctly, it will be more innovative in order to keep up with change and consequently, will enhance its export performance by increasing its competitiveness in the international market.
In this study the mediation role of organizational ability in the impact of innovation capabilities of enterprises on their export performance was investigated in Mersin. First innovation, export and organizational ability concepts was explained and the relationship between these variables was discussed. The research was designed quantitative and analyzed with statistical and mathematical methods. White-collar employees of companies in Mersin-Tarsus Organized Industrial Zone constitute the universe of the research. The hypotheses of the research were tested in line with the data obtained from 311 participants via survey. As a result of the research, the mediation role of organizational ability in the impact of innovation capability; along with the organizational learning ability, R&D capability and strategic ability sub-dimensions on export performance has been identified.