Annelere ve çocuklara uygulanan koruyucu temelli psikososyal girişimlerin çocukların cinsel istismardan korunma bilgi düzeyine etkisi
The effect of protective based psychosocial initiatives applied to mothers and children on their knowledge against sexual abuse
Yazar: OYA SEVCAN ORAK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE OKANLI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anneler = Mothers ; Hemşirelik = Nursing ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırma, annelere ve çocuklara uygulanan koruyucu temelli psikososyal girişimlerin çocukların cinsel istismardan korunma bilgi düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Araştırma ön test/son test kontrol gruplu karşılaştırmalı yarı deneysel tipte planlanmıştır. Araştırmanın evrenini bir ilin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 35 ilkokulun dördüncü sınıfındaki çocuklar ve anneleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise belirlenen dört ilkokulun her birinden seçilen ikişer dördüncü sınıf şubesine kayıtlı çocuklar ve anneleri arasından araştırmaya katılma kriterlerine uyan 92 çocuk ve 90 anne oluşturmuştur. Araştırmada kontol, anne psiko-eğitim, çocuk psiko-eğitim, anne ve çocuk psiko-eğitim olmak üzere dört grup bulunmaktadır. Verilerin elde edilmesinde "Anne ve Çocuk Demografik Tanıtım Formu" ve "İyi Dokunuş Kötü Dokunuş Ölçme Aracı" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; Yüzdelik dağılım, Ki-Kare, Fisher's Exact, Kruskal-Wallis, Friedman, Dunnett's T3 ve Benforroni düzeltmeli Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılmıştır.
Bulgular: Kontrol ve deney gruplarındaki çocukların grup içi "İyi Dokunuş Kötü Dokunuş Ölçme Aracı" ön test, son test, 15. gün ve 1. ay izlem testi puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir.  Kontrol ve deney gruplarındaki çocukların "İyi Dokunuş Kötü Dokunuş Ölçme Aracı" ön test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmazken; son test, 15. gün ve 1. ay izlem testi puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. 
Sonuç: Annelere ve çocuklara uygulanan koruyucu temelli psikososyal girişimlerin çocukların cinsel istismardan korunma bilgi düzeyini arttırdığı; en önemli artışın anne ve çocuk psiko-eğitimleri ile çocuk psiko-eğitimleri uygulanan gruplarda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Anne, cinsel istismardan korunma, çocuk, hemşirelik, psikososyal girişim.

Abstract:
The Effect of Protective Based Psychosocial Initiatives Applied to Mothers and Children on Their Knowledge Against Sexual Abuse
Aim: This research is conducted with the aim of determining the effects of protective based psychosocial initiatives that are applied to mothers and their children on their knowledge to protect themsleves from sexual abuse.
Material and Method: The research is planned as pre-test/post-test control groupped comparative quasi-experimental type. The target group consists of 4th grade students from 35 public elementary schools and their mothers. The sample of the study is made up of two students coming from each of the four elementary schools and their mothers who are eligible to take part in the research. In total there are 92 children and 90 mothers. There are four parts namely control, mother psycho-education, child psycho-education and mother and child psycho-education. "Mother and Child Demographic Information Form" and "Good Touch Bad Touch Evaluation Form" are used to collect data. In order to evaluate the results; Percentage Distribution, X-Square, Fisher's Exact, Kruskal-Wallis test, Friedman, Dunnett's T3 and Benforroni edited Wilcoxon Signed Ranks are used.
Results: It is found that the difference between the average points of in-group "Good Touch Bad Touch Evaluation Form" pre-test, last test, 15th day and 1st month observation test of children in control and experiment groups is statistically significant. Although there is no significant statistical difference between pre-test average points of "Good Touch Bad Touch Evaluation Form" of children in control and experiment groups, the difference between the average points of last test, 15th day and 1st month observation test is statistically significant.
Conclusion: It is determined that the protective based psychosocial initiatives that are applied to mothers and their children increase their knowledge that protect themsleves from sexual abuse. The most biggest increase is observed among groups that attend mother and child psycho-education and child psycho-education programs.

Key words: Child, mother, nursing, protection from sexual abuse, psychosocial interventions.