Sınıf öğretmenlerinin mesleki kimlik tipolojileri ile öğretim programlarına bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between primary teachers' professional typologies and their curriculum fidelity
Yazar: ÇAĞLA OKAY
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ULUBEY
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin mesleki kimlik tipolojileri ile öğretim programlarına bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel yöntem desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Muğla ilinde görev yapan 2142 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini oluşturan 354 gönüllü öğretmen görev yaptıkları okulun hizmet alanlarına göre tabakalı örneklem yöntemi ile araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmanın verileri Burul (2018) tarafından geliştirilen yedi boyut 42 maddeden oluşan 'Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği', Atik (2022) tarafından geliştirilen dört boyut 25 maddeden oluşan 'Öğretmenlerin Mesleki Kimlik Tipolojileri Ölçeği' ile toplanmıştır. Veri setinin normal dağılım gösterip göstermediği istatistiksel olarak çarpıklık ve basıklık katsayıları incelenerek belirlenmiştir. Çarpıklık katsayılarının tüm değişkenlerde -0.50 ile -0.36 aralığında, basıklık katsayılarının ise -0.190 ile 0.081 aralığında olduğu görülmüştür. Çarpıklık ve basıklık katsayıları, kabul edilebilir düzey olan +1 ile -1 aralığında yer aldığı için dağılımın normal olduğu kabul edilmiştir. ÖPBÖ ve ÖMKTÖ ile elde edilen verilerin analizinde, yüzde, sıklık, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri ile iki kategorili farklı grup karşılaştırmalarında bağımsız gruplar t-testi, daha fazla değişken gruplarını karşılaştırırken tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin demografik değişkenlere göre dağılımının belirlenmesinde kümeleme analizi yapılmıştır. Öğretmenlerin mesleki kimlik tipolojilerinin öğretim programlarına bağlılıklarını yordama gücünün belirlenmesinde çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin mesleki kimlik tipolojileri dağılımı incelendiğinde, eleştirel kimliğe sahip öğretmenlerin sayıca en fazla, teknisyen kimliğe sahip öğretmenlerin ise sayıca en az olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin öğretim programlarına bağlılıklarının ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki kimlik tipolojilerinin öğretim programını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Teknisyen ve entelektüel kimliği öğretim programlarına bağlılığı yordadığı, sosyal ve eleştirel kimliğin ise öğretim programlarına bağlılığı yordamadığı anlaşılmıştır. Öğretim programlarının hazırlanması aşamasında farklı mesleki kimlik tipolojisine sahip öğretmenlerin görüşleri alınmalıdır. Eğitim fakültelerinde, öğretmen adaylarının yetiştirildiği lisans programlarının geliştirilmesi sürecinde öğretmenlerin mesleki kimlikleri ve onu etkileyen etmenler dikkate alınmalı ve öğretmen adaylarının hizmet öncesinden itibaren olumlu bir mesleki kimlik geliştirmelerini sağlanmalıdır.

Abstract:
The purpose of the current study is to investigate the relationship between primary teachers' professional identity typologies and their curriculum fidelity. The study employed the relational survey design, one of the quantitative research methods. The population of the study is comprised of 2142 primary teachers working in schools in the city of Muğla. The sample of the study consisted of 354 volunteer teachers who were included in the study using the stratified sampling method based on the service areas of their schools. The data of the study were collected using the Curriculum Fidelity Scale developed by Burul (2018) and consisted of seven dimensions and 42 items, and the Teachers' Professional Identity Typologies Scale developed by Atik (2022) and consisted of four dimensions and 25 items. Whether the data set showed a normal distribution was determined by examining the skewness and kurtosis coefficients. The skewness coefficients were found to be between -0.50 and -0.36 and the kurtosis coefficients were found to be between -0.190 and 0.081 in all the variables. Since the skewness and kurtosis coefficients were in the acceptable range of +1 to -1, the distribution was considered to be normal. In the analysis of the data obtained from the Curriculum Fidelity Scale and the Teachers' Professional Identity Scale, percentage, frequency, arithmetic mean, and standard deviation values were used, and independent samples t-test was employed for two-group comparisons and one-way analysis of variance (ANOVA) was used for comparisons involving more than two variables. Cluster analysis was conducted to determine the distribution of the primary teachers based on demographic variables. Multiple regression analysis was conducted to determine the predictive power of teachers' professional identity typologies on their curriculum fidelity. When the distribution of the teachers' professional identity typologies were examined in the study, it was found that the number of the teachers with a critical identity was the highest, while the number of the teachers with a technician identity was the lowest. It was determined that the teachers' curriculum fidelity was high. It was concluded that the teachers' professional identity typologies predicted their curriculum fidelity. It was understood that the technician and intellectual identity predicted curriculum fidelity, while the social and critical identity did not predict curriculum fidelity. The opinions of teachers with different professional identity typologies should be sought during the development of any curriculum. In the process of developing undergraduate programs where pre-service teachers are trained in education faculties, teachers' professional identities and the factors that influence them should be taken into account, and efforts should be made to ensure that pre-service teachers develop a positive professional identity from the pre-service period onward.