Şeftali budama artıkları ve patlıcan artıklarının peletlenmesi ve karışım oranlarının etkilerinin belirlenmesi
Determination of effects of mixing ratios and pelletizing of peach pruning residues and eggplant residues
Yazar: İBRAHİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TAHSİN TONKAZ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yenilenebilir Enerji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Isı değeri = Heat value ; Patlıcan = Eggplant ; Pelet = Pellet ; Şeftali = Peach

Özet:
Samsun ili uygun ikliminden dolayı meyve ve sebze yetiştiriciliğnde karadeniz bölgesinin lokomotifi durumundadır. Üretim sezonu sonunda önemli ölçüde artık ya kontrolsüz yakma ile yok edilmekle veya çürümeye terk edilmek çevre kirliliğine
sebep olmaktadır. Enerji değeri olan bu artıkların değerlendirilmesi hem üretici için hemde ülkemiz için önem arz etmektedir. Samsun ilinde yetiştirilen enerji değeri açısından pelet yapımına uygun şeftali budama artığı ile enerji değeri açısında pelet üretimine uygun olmayan patlıcan artığının belirli oranlarda karıştırılarak pelet olarak değerlendilmesi ve patlıcan atığı açısında en uygun karışım oranının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu deneysel
çalışmada şeftali budama artıklarına üç farklı oranda (%20, %40, %60) patlacan artığı karıştırılarak pelet üretimi gerçekleştirilmiştir. Peletlerin kalite özelliklerini karşılaştırmak için; fiziksel özellikleri (pelet hacim yoğunluğu, pelet parça yoğunluğu, dayanıklılık direnci, kırılma direnci) ve kimyasal özellikleri (nem içeriği, ısıl değer,
kül içeriği, baca gazı emisyon değerleri (O2, CO2, CO, SO2 ve NO2) belirlenmiş ve ayrıca elementel analizleri yapılmıştır. En yüksek ısıl değer ve kül değeri sırasıyla %20 patlıcan karışımından (4.369 cal/g) ve (%5.93) elde edilmiştir. Dayanıklılık değerleri %90.98- %96.96 arasında değişirken, nem değerleri %7.00- %7.43 arasında değişmiştir. Bacagazı değerleri; O2 değerleri %17.40 - %17.63, CO2 değerleri %3.23- %3.43, CO değerleri 1711.67 ppm – 2092.67 ppm ve NOx değerleri 125 – 130 ppm arasında değişmiştir. NO değeri 105 – 124 ppm arasında değişmiş olup en fazla Ş60P40 patlıcan karışımından, SO2 değeri ise 3–7 ppm arasında değişmiş olup en fazla Ş40P60 patlıcan karışımından elde edilmiştir. Kırılma değeri ortalaması %99.25, pelet yoğunluğu ortalaması 2.95 kg/m3, pelet uzun değeri 32.45 mm, pelet ağırlık değeri 1.19 g, pelet parçacık yoğunluğu 1.30 kg/m3'dür. Çalışma sonucuna göre en fazla ısıl değer sağlayan Ş80P20 patlıcan karışımının elde edilmişken, en düşük ısıl değer (4 212 cal/g) Ş40P60 patlıcan atığından üretilen pelette elde edilimiştir. Isıl değer açısında bakıldığında Ş40P60 oranına kadar patlıcan artığının pelet yapımında kullanılabileceği, ancak diğer yanma ürünleri açısından değerlendirildiğinde maksimum patlıcan artığı karışım oranın Ş60P40 olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Samsun province is locomotive of the Black Sea region in fruit and vegetable growing due to its suitable climate. At the end of the production season, a significant amount of residue is either destroyed by uncontrolled combustion or left to
rot, resulting in environmental pollution. The evaluation of these wastes with energy value is important both for the producer and for the economy of our country. It is aimed to evaluate the peach pruning residue, which is suitable for pellet production in terms of energy value, and eggplant residue, which is not suitable for pellet production in terms of energy value, grown in Samsun, by mixing them in certain proportions, and to determine the most appropriate mixture ratio in terms of eggplant waste. In this experimental study, three different rates (20%, 40%, 60%) eggplant
residues were mixed into the peach pruning residues to produce pellets. To compare the quality characteristics of the pellets; physical properties (pellet bulk density, pellet particle density, durability resistance, fracture resistance) and chemical properties (moisture content, calorific value, ash content, flue gas emission values (O2, CO2, CO,
SO2 and NO2) were determined and also elemental analyzes were carried out. The highest calorific value and ash value were obtained from 20% eggplant mixture (4,369 cal/g) and (5.93%), respectively. While the durability values varied
between 90.98% and 96.96%, the humidity values varied between 7.00% and 7.43%. Flue gas values; O2 values ranged from 17.40% to 17.63%, CO2 values ranged from 3.23% to 3.43%, CO values ranged from 1711.67 ppm to 2092.67 ppm and NOx values
ranged from 125 to 130 ppm. The NO value varied between 105 – 124 ppm and was obtained from the eggplant mixture with a maximum of Ş60P40, and the SO2 value between 3 and 7 ppm, with a maximum of Ş40P60 from the eggplant mixture. The
average breaking value is 99.25%, the average pellet density is 2.95 kg/m3, the pellet long value is 32.45 mm, the pellet weight value is 1.19 g, the pellet particle density is 1.30 kg/m3. According to the results of the study, Ş80P20 eggplant mixture providing the highest heating value was obtained, while the lowest heating value (4 212 cal/g)
was obtained in the pellet produced from Ş40P60 eggplant waste. In terms of heating value, it was determined that up to Ş40P60 of eggplant residue could be used in pellet production, but when evaluated in terms of other combustion products, the maximum eggplant residue mixture ratio was Ş60P40.