Bireyleri sürdürülebilir tüketime motive eden unsurlara yönelik nitel bir araştırma
A qualitative research on the elements that move individuals to sustainable consumption
Yazar: YAŞAR HÜSEYİN ŞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK ERDİL
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Sanayi Devriminden günümüze uzanan süreçte doğal kaynakların aşırı ve bilinçsiz kullanımının yanında çevre korumacılığını dikkate almayan üretim-tüketim döngülerinin de tehtidi altıda olan "sürdürülebilirlik"; "güncel gereksinimlerin, gelecek kuşakların çıkarlarını gözeten bir yaklaşımla karşılanması" olarak tanımlanmaktadır.
Bu araştırmada, satın alma tercihleri ve tüketim alışkanlıkları ile sürdürülebilirliği büyük ölçüde etkileme potansiyeline sahip oldukları bilinen tüketicilerin, genel olarak sürdürülebilirlik algılarını ortaya çıkartmanın yanı sıra, "sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını" edinim ve sürdürmeleri üzerinde etkili olan ana motivasyon unsurlarını belirlemek amaçlanmıştır.
Araştırmada "kalitatif araştırma teknikleri" kapsamında yarı yapılandırılmışgörüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma, "nitel" çalışma olduğu için, örneklemdeki bireyler ile yapılan mülakatlarda katılımcılara "açık uçlu sorular" yöneltilmiştir.
Araştırmanın evreni İstanbul şehrindeki tüketicilerdir. Örneklem olarak seçilen 18 üstü 17 kişi ile yapılan "yarı yapılandırılmış mülakatlarla" bireyleri sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarına motive eden unsurların ortaya çıkartılması amaçlanmıştır.
Bu çalışmada, katılımcıların sorulara verdikleri yanıtlar "içerik analizi" yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu yöntem; açık kodlama, kodlardan kategoriler oluşturma ve
vi
temaları özetlemeyi içermektedir. İçerik analizi sürecin de "MAXQDA 2020" paket programından yararlanılmıştır.
Mülakat dökümlerinin analizine göre; katılımcıların sürdürülebilirlik algıları büyük oranda "doğa korumacılığı" ve "gelecek nesillere faydalanabilecekleri doğal kaynaklar bırakmak" temaları üzerinde yoğunlaşmıştır. Katılımcılar, büyük bir çoğunlukla, sürdürülebilirliği önemsediklerini ve bunun doğal kaynakların ölçülü ve çevreye kalıcı zarar vermeden kullanılması ile mümkün olduğuna vurgu yapmışlardır.
Katılımcıların çoğu, kendilerini genel anlamda sürdürülebilir bir tüketici olarak değerlendirirken, kendilerini sürdürülebilir davranışlara iten temel unsurlar olarak, "çevre korumacılığı" ve "ekosistemin içinde yer alan diğer bileşenlerin haklarına saygı" temalarına vurgu yapmışlardır.
Gıda bağlamında sürdürülebilirliğin önemi büyük oranda vurgulanırken, bu türden ürünler bulmanın temin zorluğuna ve yüksek maliyetine dikkat çekilmiştir.
Sürdürülebilirliğin önemine en fazla vurgu yapılan alan, temizlik malzemeleri konusu olurken, "kişisel bakım ve kozmetik malzemeleri alanı da sıklıkla vurgulanmıştır. Ayrıca her iki alanda da sürdürülebilir ürün bulmanın zorluğuna dikkat çekilmiştir.
Sonuç olarak; görüşmeciler sürdürülebilirliğin önemini büyük ölçüde kabul ve teyid etmekle birlikte, bu konuda sonuç almak için, bireysel çabalar kadar, politika yapıcıların katkılarının da gerekliliği tespit edilmiştir.

Abstract:
In the process spanning from the Industrial Revolution to the present day, "sustainability," which is threatened not only by the excessive and unconscious use of natural resources but also by production-consumption cycles that do not take environmental protection into account, is defined as "meeting current needs with an approach that considers the interests of future generations."
In this research, it aims to uncover the perception of sustainability in general, as well as to identify the key motivational factors influencing the acquisition and maintenance of "sustainable consumption habits" among consumers known to have the potential to significantly impact sustainability through their purchasing preferences and consumption habits.
In the research, semi-structured interviews were conducted within the scope of "qualitative research techniques." Since the research is "qualitative" in nature, participants in the sample were asked "open-ended questions" during the interviews.
The population of the research consists of consumers in the city of Istanbul. The aim was to reveal the factors that motivate individuals to adopt sustainable consumption habits through "semi-structured interviews" conducted with 17 individuals aged 18 and above, who were selected as the sample. In this study, the responses of the participants to the questions were analyzed using the "content analysis" method. This method includes open coding, creating categories from codes, and summarizing themes.
viii
In the content analysis process, the 'MAXQDA 2020' software package was used. According to the analysis of interview transcripts, participants' perceptions of sustainability are largely focused on the themes of 'nature conservation' and 'leaving natural resources for future generations to benefit from.' The participants, for the most part, emphasized that they value sustainability and that it is achievable through the measured use of natural resources without causing permanent harm to the environment.
Most of the participants consider themselves as sustainable consumers in a general sense, and they emphasized themes such as 'environmental conservation' and 'respect for the rights of other components within the ecosystem' as the key factors driving them toward sustainable behaviors."
The importance of sustainability in the context of food is heavily emphasized, highlighting the difficulty and high cost of sourcing such products. The area where sustainability is most prominently emphasized is in the realm of cleaning products, with personal care and cosmetic products also frequently stressed. Furthermore, the challenge of finding sustainable products in both areas has been underscored.
As a result, the interviewees largely acknowledge and confirm the importance of sustainability. However, it has been determined that, in order to achieve results in this regard, the contributions of policymakers are as necessary as individual efforts.