Plak döşemeli 5 katlı betonarme yapılarda döşeme geometrisinin yapının davranışı ve maliyeti üzerine etkisi
The effect of floor geometry on behavior and cost of the building in 5 storey reinforced concrete building with conventional slab
Yazar: BURAK AKSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHİR AKGÜL
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Betonarme yapılar = Reinforced concrete structures ; Bina güvenliği = Building security ; Deprem yönetmelikleri = Earthquake regulations ; Maliyet = Cost ; Simetrik sistem = Symmetric system

Özet:
Depremlere karşı alınabilecek en önemli önlem, deprem etkilerini iyi öğrenip gerekli tedbirleri zamanında hayata geçirmektir. Bunun için de modellenecek yeni yapılarda güvenliği en yüksek düzeyde tutmak gerekmektedir. Yapı güvenliği; kullanılan malzeme, taşıyıcı yapı elemanlarının boyutları, yapının taşıyıcı sistemi, yapıda kullanılan döşeme tipi, yapının simetrikliği, yapının rijitlik merkezinin ve ağırlık merkezinin birbirine yakın olması gibi etkenlere bağlıdır. Literatüre yeni bilgiler katmak veya inşaat mühendisliğini geliştirmek adına farklı veya yeni modelleme teknikleri de oluşturulup kullanılmaktadır. 
Bu çalışmada da dikdörtgen şeklinde döşemeye sahip olan bir yapının kat planı; maksimum sehimleri azaltmak ve maliyeti düşürmek için tam simetrik altıgen bir geometride yeniden modellenmiştir. Döşeme tipi olarak kirişli plak döşeme kullanılmıştır. Yeni oluşturulan geometrik yapının yapı güvenliğine etkisini ölçmek için; sık kirişli ve seyrek kirişli döşemeye sahip olmak üzere 2 adet yeni geometrideki yapı ve tali kirişli ve tali kirişsiz olmak üzere 2 adet geleneksel dikdörtgen döşemenin kullanıldığı yapı olmak üzere toplamda 4 farklı yapı modellenmiştir. Modellenen 4 farklı yapının; ZA, ZC, ZD, ZE yerel zemin sınıflarında, TBDY-2018'e göre, ETABS programı yardımıyla analizleri yapılmıştır ve Sta4-Cad programı yardımıyla da yaklaşık maliyetlerine bakılmıştır. Toplamda 16 adet analiz yapılmıştır. Yapıdaki elemanlar, TBDY-2018 ve TS500'deki sınır değerlerini sağlayacak şekilde minimum boyutlarda modellenmiştir. Yapılar arasında toplam kolon kesit alanı, kat sayısı ve kat yüksekliği, toplam kat alanı aynı tutulmuştur. Döşeme kalınlıkları ve kiriş boyutları da ilk etapta aynı tutulmuştur ancak sınır şartlarının aşıldığı durumlarda bu eleman boyutları büyütülmüştür. Yeni oluşturulan geometrideki yapı, dikdörtgen döşemenin kullanıldığı yapıya göre; toplam kütleler, yapı periyotları, tepe noktası yer değiştirmeleri, taban kesme kuvvetleri, ikinci mertebe etkileri, göreli kat ötelemeleri, yapıda oluşan düzensizlikler, güçlü kolon-zayıf kiriş kontrolü, maksimum sehimler, geçilen toplam açıklık ve maliyetler bakımından karşılaştırılmıştır ve yorumlanmıştır.

Abstract:
The most important precaution to be taken is to know the effects of the earthquake very well and to take the necessary precautions in a timely manner. Therefore it is necessary to keep the security at the highest level in the new structures to be modeled. Safety of structure depends on factors such as the material, dimensions of bearing elements, carrier system of the structure, type of floor, symmetry of the structure, closeness of the centre of gravity and the centre of rigidity. Different or  new modeling techniques have been creating and using in order to add new information to the literature or improve civil engineering. 
In this study, in order to reduce maximum deflections and cost of building, the floor plan of the building was remodeled in a fully symmetrical hexagonal geometry. Beamed slab has been used as slab type. To measure the effect of the newly created geometric structure on building safety; 4 different structures were modeled: 2 new geometry structures with sparse beams and frequent beams, 2 traditional rectangular slabs with and without secondary beams. 4 different structure were modeled using the ETABS in soil class ZA, ZC, ZD and ZE according to TBEC-2018. Their approximate costs were examined with Sta4-Cad. 16 analyzes were made in total. The elements in the structure are modeled in minimum dimensions to ensure the limit values in TBEC-2018 and TS500. In all buildings, the total column area, the number of floors and the floor height, and the total floor area are kept the same. Floor thicknesses and beam sizes were also kept the same in the first place, but when the boundary conditions were exceeded, the dimensions of these elements were enlarged. The structure in the newly created geometry was compared to the structure using rectangular floor in terms of the total masses, periods, peak displacements, base reactions, P-Delta effects, interstory drifts, irregularities, strong column-weak beam control, maximum deflections, total span and costs and interpreted.