Alternatif yağ kaynaklarının yavru Karadeniz alabalıklarında (Salmo trutta labrax Pallas, 1811) büyüme performansı, lipit metabolizması ve bazı genlerin mRNa ekspresyonu üzerine etkisi
Effect of alternative oil sources on growth performances, lipid metabolisms and mRNa expression of some genes in Black Eea trout (Salmo trutta labrax Pallas, 1811) Juvenile
Yazar: OSMAN TOLGA ÖZEL
Danışman: PROF. DR. ERGİN ÖZTÜRK ; YRD. DOÇ. DR. AHMET NECDET SİRKECİOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Balık yağı = Fish oil ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Büyüme performansı = Growth performance ; Salmo trutta labrax = Salmo trutta labrax

Özet:
Bu çalışmada, balık yağı yerine kullanılan bitkisel yağların (soya yağı ve keten tohumu yağı) Karadeniz alabalık (Salmo trutta labrax Pallas, 1811) yavrularında büyüme performansı ile kas ve karaciğer dokularında yağ asidi kompozisyonu, Δ6 desaturasyon ve elongasyon mRNA seviyeleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü kapalı devre araştırma ünitesinde yürütülen çalışmada, başlangıç ağırlıkları 1.40±0.01 g olan toplam 720 adet Karadeniz alabalık yavrusu %100 balık yağı, %67-33, %50-50 ve %33-67 soya yağı-keten tohumu yağı içeren diyetlerle 90 gün boyunca beslenmiştir. 
Deneme sonunda; oransal büyüme, spesifik büyüme oranı, yem değerlendirme oranı, hepatosomatik indeks değeri ve karaciğer dokusu yağ miktarı diyetsel uygulamalardan önemli derecede etkilenmiş (P<0.05), kas dokusu lipit miktarı ve yaşama oranı ise etkilenmemiştir.  
 Balıkların kas ve karaciğer dokusu yağ asidi kompozisyonu diyetin yağ asidi kompozisyonunu yansıtmıştır. Kas ve karaciğer dokularına ait en yüksek linoleik asit (18:2n-6) %67-33 soya yağı-keten tohumu yağı içeren diyetle beslenen grupta belirlenirken, en yüksek linolenik asit (18:3n-3) %67-33 keten tohumu yağı-soya yağı içeren diyetle beslenen grupta belirlenmiştir (P<0.05). Palmitik asit (18:0), eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA) bakımından en yüksek değer balık yağı ile beslenen grupta tespit edilmiştir (P<0.05). 
Kas ve karaciğer dokularına ait desaturasyon ve elongasyon mRNA seviyeleri diyetsel uygulamalardan etkilenmiştir (P<0.05). Denemenin 90. gününde %67-33 keten tohumu yağı-soya yağı içeren diyetle beslenen balıklarda kas ve karaciğer dokusu desaturaz gen ekspresyonu balık yağı ile beslenen balıklardan daha yüksek bulunmuştur. %50-50 ve %33-67 soya yağı-keten tohumu yağı içeren diyetle beslenen balıklarda karaciğer dokusu elongaz gen ekspresyon derecesi ile %67-33 ve %50-50 soya yağı-keten tohumu yağı ile beslenen balıklarda kas dokusu elongaz gen ekpresyon derecesi balık yağı ile beslenen balıklardan daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç olarak, Karadeniz alabalık diyetlerine balık yağı yerine %50-50 soya yağı-keten tohumu yağının büyüme ve yem değerlendirme üzerine olumsuz bir etki göstermeksizin kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of some vegetable oils (soy oil and linseed oil), which were used instead of fish oil, on growth performance, and fatty acid composition, Δ6 desaturation and elongation mRNA levels of muscle and liver tissues in the Black sea trout (Salmo trutta labrax Pallas, 1811) juvenile were examined. In the present study which was carried out in the closed recirculation system in the Central Fisheries Research Institute, a total of 720 Black Sea trout juveniles with initial weight of 1.40±0.01 g, were fed throughout 90th days with diets containing 100% fish oil and 67-33%, 50-50%, 33-67% soy oil-linseed oil.
At the end of trial, relative growth, specific growth ratio, feed efficiency ratio, hepatosomatic index and fat content of liver tissue were affected by dietary treatments (P<0.05), but fat content of muscle tissue and viability was not affected.  
Fatty acid composition of muscle and liver tissue reflected the fatty acid composition of diet. While the highest linoleic acid (18:2n-6)  content for the muscle and liver tissues was found in group fed on diet based on soy oil-linseed oil, the highest linolenic acid (18:3n-3) contents was determined in group fed on diet based on 67% soy oil-33% linseed oil (P<0.05). The highest values of palmitic acid (18:0), eicosepentaoneic acid (EPA) and docohecsaenoic acid (DHA) were found in group fed on diet containing fish oil (P<0.05). 
The desaturation and elongation mRNA levels of muscle and liver tissues were affected by dietary treatments (P<0.05). At 90th day of the experiment,  desaturase gen expression of muscle and liver tissue was found higher for group fed on diet containing 67% linseed oil- 33% soy oil compared to that found for group fed on diet containing fish oil.
Finally, it concluded that the use of 50% soy oil-50% linseed oil in Black Sea trout diets is acceptable without a negative impact on growth and feed conversion.