Sepsis ilişkili akut böbrek hasarını öngörmede SIRS ve qSOFA  kriterlerinin karşılaştırılması
Comparison of SIRS and qSOFA criteria for predicting sepsis associated acute kidney injury
Yazar: ÖZLEM ALKAN
Danışman: PROF. DR. İZZET HAKKI ARIKAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Sepsis = Sepsis ; Sistemik inflamatuar yanıt sendromu = Systemic inflammatory response syndrome

Özet:
Giriş ve Amaç: Sepsis, enfeksiyon kliniğine sekonder gelişen ve hayatı tehdit eden akut organ disfonksiyonuna yol açabilen bozulmuş konakçı yanıtıdır. Yapılan epidemiyolojik çalışmalar sepsis sıklığının giderek arttığını göstermektedir ve bu nedenle bir halk sağlığı sorunudur. Akut böbrek hasarı (ABH), sepsis gibi kritik hastalıklara sıklıkla eşlik etmektedir ve hastanede yatış süresinde uzama, yoğun bakım gereksinimi, morbidite ve mortalite artışı ile ilişkilidir. Sepsisin yol açtığı ABH'nın mekanizması tam olarak bilinmese de farklı bir patogenezi olduğu ve farklı bir yaklaşım gerektirdiği düşünülmektedir ve bu nedenle çalışmaların odak noktası olmuştur. Çalışmamızla acil servise başvuran enfeksiyon şüpheli hastalarda SIRS ve qSOFA kriterlerini karşılaştırarak sepsis ilişkili akut böbrek hasarını öngörmede hangisinin daha değerli olduğunu tespit etmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Hastanesi Acil Servise başvuran sepsis ön tanılı 120 hastanın başvuru anında SIRS ve qSOFA skoru hesaplandı. Yaş, cinsiyet ve eşlik eden hastalıkları kaydedildi. Başvuru anındaki ve takipteki laboratuvar değerleri kaydedilerek istatistiksel analizlerle ABH gelişimi ile ilişkili faktörler araştırıldı.

Bulgular: Çalışmada değerlendirilen hastaların %60,8'i (n=73) erkek, %39,2'si (n=47) kadındı. Yaş medyan değeri 66 (18-89) yıldı. Hastaların %96,6'sı (n=116) SIRS kriterlerini, %54,2'si (n=65) qSOFA kriterlerini, %51,7'si ise (n=62) hem SIRS hem de qSOFA kriterlerini karşılamaktaydı. Hastaların %62,5'inde (n= 75) başvuruda ve/veya takipte ABH saptandı. AKIN evrelemesine göre 40 (%53,3) hastada evre 1, 19 (%25,3) hastada evre 2 ve 16 (%21,4) hastada evre 3 ABH gelişti. SIRS kriterleri ile ABH gelişimi arasında ilişki bulunmadı. Ancak qSOFA kriterlerinden 3 puan alan hastaların hepsinde ABH geliştiği görüldü. Çok değişkenli analiz sonuçlarına göre de yaş, bilinç bozukluğu ve prokalsitonin ile ABH gelişimi arasında ilişki saptandı.

Sonuç: ABH, sepsise sıklıklıkla eşlik etmektedir ve sepsis ilişkili ABH klinik sonuçlarda kötüleşme ile ilişkilidir, erken tanısı ve tedavisi önemlidir. Çalışmamızın sonuçlarına göre, qSOFA skoru 3 olan hastalarda ABH riski artarken, SIRS kriterleri ile böyle bir ilişki saptanmamıştır. 

Anahtar Kelimeler: sepsis, SIRS, qSOFA, sepsis ilişkili ABH

Abstract:
Bakground and aim: Sepsis is life-threatening organ dysfunction caused by a dysregulated host response to infection. Epidemiological studies have shown that the incidence of sepsis is increasing and therefore it is a public health problem. AKI is often associated with critical illnesses such as sepsis, and is associated with prolonged hospital stay, need for intensive care, increased morbidity and mortality. Although the mechanism of sepsis-induced AKI is not fully understood, it is thought that it has a different pathogenesis and requires a different approach and therefore it has been the focus of the studies. The aim of this study was to compare the criteria of SIRS and qSOFA in patients with suspected infection to determine which is more valuable in predicting sepsis associated AKI.

Methods and Materials: SIRS and qSOFA scores of 120 patients with sepsis who were admitted to the Emergency Department of Marmara University Hospital were calculated at the time of admission. Age, gender and chronic diseases were recorded. The laboratory values at the time of admission and follow-up were recorded and the factors associated with the development of AKI were investigated by statistical analysis.

Results: Of the patients evaluated in the study, 60.8% (n = 73) were male and 39.2% (n = 47) were female. The median age was 66 (18-89) years. About 96% (n = 116) of the patients met the SIRS criteria, 54.2% (n = 65) met the qSOFA criteria, and 51.7% (n = 62) met both the SIRS and qSOFA criteria. AKI was found in 62.5% (n = 75) of the patients. According to AKIN staging, 40 (53.3%) patients had stage 1, 19 (25.3%) patients had stage 2 and 16 (21.4%) patients had stage 3 AKI. There was no correlation between SIRS criteria and development of AKI. However, all patients who received 3 points from qSOFA criteria developed AKI. According to the results of multivariate analysis, age, abnormal mental status and procalcitonin were associated with development.of AKI. 

Conclusion: Sepsis-associated AKI is related with deterioration in clinical outcomes, early diagnosis and treatment is important. According to our results, the risk of AKI is higher in patients with qSOFA score 3 but not SIRS criterias.

Key Words: sepsis, SIRS, qSOFA, sepsis associated AKI