Mastektomi sonrası memenin yeniden şekillendirilmesine eğilim ölçeği'nin türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
The Turkish reliability and validity study of the questionnaire of tendency to breast reconstruction after mastectomy
Yazar: AZİME GÜNAYDINLI
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KARAMAN ÖZLÜ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme = Breast ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Araştırma, MSMYŞEÖ'nün geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metod: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak yapılan araştırma, Erzurum ilinde bulunan AÜAH ve Erzurum BEAH'ın Kemoterapi ünitelerindeki hastalar ile yüz yüze görüşülerek yapıldı. Araştırmanın evrenini Nisan 2016-Eylül 2018 tarihleri arasında ilgili hastanelerde mastektomi olmuş ve ameliyatın üzerinden en az 6 ay geçmiş olan hastalar, örneklemini ise bu tarihler arasında belirtilen evrende araştırmaya katılma ölçütlerini taşıyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 118 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "MSMYŞEÖ" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; sayılar, yüzdelikler, ortalama, Davis tekniği, KMO ve Bartlett katsayıları, Temel Bileşenler Analizi, Varimax rotasyon,  Madde Toplam Puan Korelasyonu, SpearmanRho kat sayısı, Açımlayıcı Faktör Analizi ve Cronbach Alpha analizi kullanıldı.
Bulgular: MSMYŞEÖ'nün önce çeviri-geri çevirisi yapılarak dil geçerliliği, daha sonra ise uzman önerileri doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılarak kapsam geçerliliği sağlandı. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi sonucunda 4 faktörlü bir yapı gösterdiği ve faktör yüklerinin uygun aralıkta olduğu saptandı. Ölçeğin Cronbach alfa katsayısı; MSMYŞEÖ toplam puanı için 0.84, Ana Faktörler alt boyutu için 0.83, İkinci Faktörler alt boyutu için 0.82,  Minör Bariyerler alt boyutu için 0.63 ve Korkuya Neden Olan Faktörler alt boyutu için 0.82 olarak bulundu. MSMYŞEÖ test re-test ölçümleri arasında r=0.777 düzeyinde pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0.05). MSMYŞEÖ'nün toplam puan ortalaması 29.63±4.64 olarak bulundu.
Sonuç: Araştırma bulguları MSMYŞEÖ'nün orijinal ölçekle benzer yapıda olduğunu, geçerlilik-güvenilirliğinin yüksek olduğunu ve Türkiye'de kullanılabileceğini gösterdi. 

Anahtar Kelimeler: Eğilim, geçerlilik, güvenilirlik, meme kanseri, mastektomi, memenin yeniden şekillendirilmesi.

Abstract:
Aim: The research was conducted to evaluate the validity and reliability of QTBRAM.
Materials and Methods: The research which is a descriptive study with respect to methodology was conducted through face to face interviews with the patients in the chemotherapy units of AURH (Atatürk University Research Hospital) and Erzurum RTRH (Regional Training and Research Hospital) in Erzurum Province. The research population consisted of 118 patients who underwent mastectomyin the related hospitals between April 2016 and September 2018 and (whose surgical operation was performed at least 6 months before) and the research sample consisted of 118 patients who accepted to participate in the study and met the criteria for participating in the study between the dates given above among the research population. "Personal Information Form'' and QTBRAM were used for data collection. Numbers, percentages, averages, Davis technique, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett coefficients, Principal Components Analysis, Varimax rotation, Item Total Correlation, SpearmanRho coefficient, Exploratory Factor Analysis and Cronbach Alpha analysis were used for data evaluation.
Findings: Firstly, language validity of QTBRAM was provided through translation-retranslation and then its content validity was provided after making the necessary corrections in accordance with expert opinions. As a result of the exploratory factor analysis of the questionnaire, it was determined that the questionnaire had four factor structure and the factor loadings were in the appropriate range. The Cronbach alpha co-efficient of the questionnaire was 0.84 for QTBRAM total points, 0.83 for Main Factors sub-dimension, 0.82 for Second Factors sub-dimension, 0.63 for Minor Barriers sub-dimension and 0.82 for Factors Causing Fear sub-dimension. It was determined that there was a positive and significant correlation between QTBRAM test - re-test measurements at the level of r = 0.777 (p <0.05). Total point average of QTBRAM was found to be 29.63±4.64.
Result: Findings of the result revealed that QTBRAM had a similar structure with the original questionnaire, it had high reliability and validity and itcould be used in Turkey.
Keywords: Tendency, validity, reliability, breast cancer, mastectomy, breast reconstruction.