Diyabetli hastalarda bazı gen polimorfizmlerinin belirlenmesi
The screening of some polymorphisms in diabetes patients
Yazar: BÜŞRA GÖRGÜN
Danışman: PROF. DR. LEYLA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Tip 2 diyabet (T2D), geçmişte "insüline bağımlı olmayan diyabet" veya "erişkin diyabet" olarak da isimlendirilen, genetik olarak yatkın kişilerde yaşam tarzı ile tetiklenen, giderek artan insülin direnci ve zamanla azalan insülin salınımının olduğu diyabet tipidir. Glukokortikoidler (GC) glukoz ve insülin metabolizmasında önemli etkileri olan hormonlardır ve etkilerini glukokortikoid reseptörlerine (GR) bağlanarak göstermektedirler. Bu önemli etkilerinden dolayı glukokortikoid aktivitesinde meydana gelen düzensizlikler tehlikeli olup T2D ile ilişkilidir. Bireyler arasında gukokortikoidlere duyarlılık GR gen polimorfizmleri ile değişmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türk toplumunda T2D hastalarında glukokortikoid reseptör gen varyantlarının görülme sıklığı ve hastalıkla ilişkisini araştırmaktır. Çalışmada T2D tanılı 96 hasta ve 51 sağlıklı olmak üzere toplam 147 bireyin kan örnekleri kullanılmıştır. Kandan DNA izolasyonu gerçekleştirilmiş ardından polimeraz zincir reaksiyonu-restriksiyon parça uzunluk polimorfizmi ile GR geninde BclI ve N363S polimorfizmleri için genotiplendirme yapılmıştır. NR3C1 geni BclI polimofizmleri genotip frekansları ile T2DM hastalık oluşumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir (p<0,05). CC (%34,1) ve CG (%56,5) genotipleri hasta grubunda, GG (%70.9) genotipi kontrol grubunda anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. NR3C1 geni BclI polimofizmleri allel frekansları ile T2DM hastalığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir (p<0,05). NR3C1 geni BclI C allelinin risk faktörü olduğu belirlenmiş tip 2 diyabeti 4,762 kat arttırdığı tespit edilmiştir. NR3C1 geni N363S polimofizmleri genotip frekansları ile T2DM gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). NR3C1 geni N363S polimofizmleri allel frekansları ile T2DM gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). NR3C1 geni N363S A allelinin risk faktörü olduğu tespit edilmiş olup tip 2 diyabeti 1,218 kat arttırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Type 2 diabetes (T2D) is the diabetes type that is formerly called "non-insuline dependent diabetes" or "adult-onset diabetes", triggered in genetically susceptible people by their lifestyles together with gradually increasing insulin resistance and decreasing insulin secretion in time. Glucocorticoids (GC) are the hormones having significant effects on glucose and insulin metabolism and they show their effects by binding with the glucocorticoid receptors (GR). Due to these significant effects, the irregularities occurred in the glucocorticoid activity are dangerous and they are related to T2D. Glucocorticoid susceptibility among the individuals varies depending on the GR gene polymorphisms. The purpose of this study is to investigate the correlation between the incidence of glucocorticoid receptor gene variants and the disease in T2D patients in Turkish population. In the study, blood samples of totally 147 individuals, 96 of whom are diagnosed with T2D and 51 of whom are healthy individuals, are used. DNA isolation is performed from the blood and then genotyping is performed for BclI and N363S polymorphisms in GR gene via the polymerase chain reaction-restriction section length polymorphism. A statistically significant difference between the genotype frequencies of BclI polymorphisms of NR3C1 gene and the T2DM disease development is observed (p<0,05). In CC (%34,1) and CG (%56,5) genotype patient group, GG (%70.9) genotype is significantly found higher in the control group. A statistically significant difference is observed between NR3C1 gene BclI polymorphisms allele frequencies and T2DM disease (p<0,05). It is found that BclI C allele of NR3C1 gene is a risk factor and it has increased type 2 diabetes 4,762 times. No statistically significant difference is observed between the genotype frequencies of NR3C1 gene N363S polymorphisms and T2DM development (p>0,05). No statistically significant difference is found between the allele frequencies of NR3C1 gene N363S polymorphisms and T2DM development (p>0,05). It is found that N363S A allele of NR3C1 gene is a risk factor and it has increased type 2 diabetes 1,218 times.