Özel yöntemlerle polipropilen elyafın boyanması
Dyeing of PP fibers with special methods
Yazar: BANU YEŞİM BÜYÜKAKINCI
Danışman: DOÇ.DR. NİHAL SÖKMEN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
ÖZETSentetik lifler, dünyadaki hızlı gelişmeler sonucunda insan hayatında vazgeçilmez biryere sahip olmuştur. Polipropilen, diğer sentetik liflerle karşılaştırıldığında tüketici isteklerinirahatlıkla karşılayabilen, kullanım alanı ve oranı çok hızlı gelişen sentetik bir lif olarak dikkatçekmektedir.Polipropilenin giderek aranan lif olmasının başlıca nedenleri arasında kolayişlenebilmesi, yüksek yalıtım özelliği, kimyasallara karşı mükemmel direnci, hafifliği veucuzluğu sayılabilir.Polipropilen lifinin yüksek hidrofob yapıya sahip olması onun bilinen boyamayöntemleriyle boyanmasına engel olmaktadır. Bundan yola çıkılarak, PP boyamacılığındadaha etkili ve ekonomik boyama işleminin gerçekleştirilmesini sağlamak amacıylaaraştırmalar yapılmıştır.Yapılan bu çalışmalar tezin konusunu oluşturmuştur.Yapılan çalışmalarda, sırasıyla ham haldeki % 100 polipropilen ipliğin çorap örmemakinasında örülmesi ve daha sonra 5g'lık numunelerin dispers boyarmaddelerle boyanmasıgerçekleştirilmiştir. Boyamalar atmosferik, HT ve mikrodalga enerjileri kullanılarakyapılmıştır.Boyanmış numunelerin renk ölçümleri reflektans sektrofotomeresi yardımıyla yapılmışve yapılan boyamalar birirleriyle karşılaştırılmıştır.Sunulan tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde; çalışmanın amacıaçıklanmaktadır.İkinci bölümde; polimerin kısa tarihinden bahsedilerek, dünyada sentetik lifkullanımının önemi ve gelişimi, PP in yapısı, özellikleri ve boyanma yöntemleri hakkındagenel bilgiler aktarılmıştır.Üçüncü bölümde; uygulamalarda kullanılan yöntemler, maddeler, araçlar ile standartlarverilmektedir.Dördüncü bölümde; işlem görmüş kumaşlara ait spektrofotometrik ölçüm sonuçları vebu sonuçlar yardımıyla hesaplanan CIELab ve tristimulus değerleri ile yapılan renk haslığıtestlerinden elde edilen veriler çizelgeler halinde sunulmaktadır.Beşinci bölümde ise tez çalışması sonucunda elde edilen veriler ortaya konmuş,tartışılmış ve değerlendirilmiştir.Haziran 2005 B.Yeşim BÜYÜKAKINCI

Abstract:
ABSTRACTDyeing of PP Fibers With Special MethodsPolypropylene (PP) is the most common members of olefins. Since its introductioninto the textile industry in the 1950s, the list of successful products and markets forpolypropylene fibre has increased exponentially. Because of its superior performancecharacteristics and comparatively low-cost, PP fibre finds extensive use in the nonwovensindustry. PP is a very important fibre in nonwoven processing and dominates in manynonwoven markets.PP fibre has many useful textile properties; however, one key disadvantage is that ithas low dyeability. The dye molecules cannot even be strongly adsorbed by the fibre surfacesbecause of their hydrophobic properties. Therefore, these adsorbed molecules, which interactwith the fibre surface by weak van der Waal's force, are easily washed away.In this work, 100% PP fibre was dyed using dispers dyes by various methods.Convenstionally (in atmosphere pressure)methods were compared with the others(HT, MW).This study consists of five chapters. In the first chapter, the aim of the study wasgiven. In the second chapter the definitions, advantages and disadvantages, properties andpolymerization process of PP fibres were explained. The experimental methods, chemicals,materials and equipment used in this work were given in the third chapter. The results of theexperimental work on the repeatability, colour yield, fastness and strength were given anddiscussed in the fourth chapter. And finally, the fifth chapter gives the general conculusionsand discussions for this work.June 2005 B.Yeşim BÜYÜKAKINCI