Okul öncesi dönem 5-6 yaş çocuklarının prososyal davranışları ile rekabet stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research of relationship between prosocial behaviours and styles of competition for children in pre-school period age 5-6
Yazar: SERKAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN KAYTEZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Rekabet = Competition ; Çocuk-okul öncesi =   ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönem çocuklarının prososyal davranışları ile rekabet stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Çankırı il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokulu ve anasınıflarında eğitim görmekte olan 5-6 yaş grubundaki çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise bu okullar arasından seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 5-6 yaş grubundaki toplam 314 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, "Kişisel Bilgi Formu", Bağcı ve Öztürk Samur (2015) tarafından geliştirilen "Çocuk Prososyallik Ölçeği" ve Uyanık Balat, Akman, Arslan Çiftçi (2017) tarafından geliştirilen "Okul Öncesi Rekabet Ölçeği" ile toplanmıştır.
Veriler normal dağılım gösterdiği için verilerin analizinde t- testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, çocukların prososyallik davranışları, cinsiyet, çocuğun yakın arkadaşı olma durumu, anne-baba eğitim düzeyi ve çocuğun sınıf içinmdeki genel durumuna göre anlamlı farklılık gösterirken, rekabet stilleri annenin yaşı çocuğun yaşı, çocuğun okula devam süresi ve çocuğun sınıf içindeki genel durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Ayrıca, Çocuk Prososyallik Ölçeği ile Okul Öncesi Rekabet Ölçeği'nin göreve yönelik rekabet ve baskınlığın konumu hiyerarşisi alt boyutları arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu, çocukların prososyal davranışlarının rekabet stillerinin (göreve yönelik rekabet ve baskınlığın korunumu hiyerarşisi) anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this research, Prosocial Behaviours and Styles of Competition for Children in Pre-school Period observation is aimed. The scope of the research is composed of group of children who study in official pre-school and kindergartens which affiliated to the Ministry of National Education located in the Çankırı province. The sampling of the research consists of 314 children age 5-6 that are chosen between these Pre-schools by Random Sampling Process. "Personal Data Form", "Children Prosocial Scale" developed by Bağcı & Öztürk Samur (2015) and "Pre-school Competition Scale" developed by Uyanık Balat, Akman, Arslan Çiftçi (2017) applications were used to collect the research data.
As the data reflect normal distribution, t- Test, ANOVA and Pearson Correlation Test are applied during the analysis of the data. The observation at the end of the research shows that, while Posocial Beahviours of the Children differ substantially according to the variables such as gender, child's close friends, education level of parents and the general condition of the child in lesson, There are significant differences among The Styles of Competition and some conditions such as Mother's age, child's age, child's attendance rate at school and general condition of the child in lesson. Besides, while there are affirmative relations between the sub-dimensions of task oriented competition and preservance of dominance hirearchy that belong to Children Prosocial Scale and Pre-school Competition Scale. It was found to be significant predictor for Children's styles of Competition of Prosocial Behaviours. (task oriented competition and preservance of dominance hirearchy)