Fıkıh usulünde nehyin fesadı, butlanı ve sıhhati gerektirmesi
Requirement of prohibition of depravity, invalidity and validity in the principles of Islamic jurisprudence
Yazar: HASAN KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. NURİ KAHVECİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Nehy = Prohibition ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam hukuku, "faydalı şeyleri almak ve zararlı şeylerden sakındırmak" şeklinde özetlenmiştir. Bu esas, İslam hukukunda insanın faydasına olan şeylerin istendiğine, zararına olan şeylerin ise yasaklandığını ifade eder. Yasaklamaların gayesi, insandan ve onun içinde bulunduğu toplumdan muhtemel kötülükleri kaldırmaktır. Bu, bütün hukuk sistemlerinin değişmez bir esasıdır. 
 İslam hukukunda, emredilen şeyleri yapmayı ve yasaklardan uzak durmayı sağlayacak insanın eğitimi ilk esas olarak kabul edilmiştir. Eğtim aşamasından sonra önleyici tedbirler alınarak toplumun adalet ve huzur içerisinde yaşamasının temelleri sağlamlaştırılmıştır. Yasaklanan şeylere, bir takım müeyyideler tayin edilerek insanın yasaklardan uzak durmasını sağlayacak caydırıcı bir yöntem izlenmiştir. 
İslam hukukunda yasaklanan şeyler, ya aslındaki ya da taşıdığı vasıftaki zarardan ötürü yasaklanmıştır. Fakihler, Kur'an ve sünnette yasaklamanın vârit olduğu nassları araştırmışlardır. Yasaklamanın vârit olduğu nasslardaki sigaları ve bunların hükme delaletlerini, incelemişlerdir. Bu çalışmada nehyin sigalarını ve hükme delaleti hususundaki görüşleri ve delillerini araştırdık. 
Fakihler, kötülüğün masdarına göre, yasaklanan şeyler hususunda bazı sınıflandırmalar yapmıştır. Aklın, dinin beyanına ihtiyaç duymadan kötülüğünü anlayabileceği, gasp, hırsızlık vb. şeylerin, meşru hiçbir sonucu meydana getiremeyeceğini ittifakla kabul etmişlerdir. Dinin beyanıyla kötü olduğu bilinen, alkol ve domuz etinin satımı vb. şeylerin de geçersiz olacağını kabul etmişlerdir. Cuma ezanı sırasında alışveriş yapmak gibi, aslen kötü olmadığı halde, başka bir kötülüğe sebep olabilecek şeylerin hükmü fakihler arasında tartışılmıştır. Çoğunluk mahzurlu olmasına rağmen, bu türe giren yasaklamaların sıhhatine hükmetmiştir. Oruç tutmanın yasaklandığı bayram günlerinde, oruç adağında bulunmak vb. asla bitişik lâzimi bir vasıf sebebiyle yasaklanan şeylerin hükmü mezhepler arasında tartışılmıştır. Hanefiler, lazimi vasıflarında eksikliği olan şeyleri, aslen meşru bir amel olarak değerlendirmiştir. Bu kısma giren şeylerin yapılması durumunda bazı hukuki sonuçlar doğuracağını kabul etmişlerdir. Maliki, Şafiî ve Hanbelî mezhebi fakihleri, lâzimi vasıf sebebiyle yasaklanan şeylerin aslen ve vasfen gayri meşru olduğunu ve bunlara hiçbir hükmün terettüp etmeyeceğini kabul etmişlerdir. Bu çalışmada mezheplerin bu konuyla ilgili delillerini araştırdık. Konunun füru fıkha yansımaların örneklerle sunmaya çalıştık.
Bu çalışmada, Kur'an ve sünnette beyan edilen yasakları çiğneyen kişilerin, bu ihlallerinin hukuki sonucu ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Nehiy, Rükûn, Şart, Sıhhat, Butlan, Fesat.

Abstract:
Islamic law is summarized as "taking useful things and avoiding harmful things". This principle states that in Islamic law, things that are of human benefit are demanded, and that which is harmful is forbidden. The purpose of prohibition  is to remove the possible evils from the human being and society in which it lives. This is a unchangeable feature of all the legal systems.
	In Islamic law, education of the human being, which will ensure to do what is ordered and to avoid what is forbidden is accepted as the first principle. After the phase of education, preventive measures are taken and thus the basics of living of the society in justice and peace are strengthened. A prohibited method has been followed in the forbidden things by designating a number of intervenors to ensure that the person is kept away from bans.
	The forbidden things in Islam are prohibited either due to damages they have in their nature or the property they carry. Muslim jurists have investigated the statements (nass) of Qur'an and sunnah, in which prohibition is taken place. They examined the formula (sigha) in the nass, where the probation is occurred and implications of the formula to judgment (hukm). In this study, I will examine the opinions and the arguments of the formula of prohibition and it's implication to the judgment.
	The jurists have made some classifications on things that are prohibited, according to the verbal noun of evil. The mind can understand the evil without needing the declaration of religion, such as extortion, theft, etc. they accepted with alliance that these forbidden things could not bring any legitimate fruit. They accepted The sale of alcohol and pork etc., which is known to be bad with the declaration of religion as invalid.
	The judgments of things that could lead to another evil, such as shopping during the Friday prayer, were not originally evil, but were discussed among the jurists. Despite being disadvantaged, the majority ruled the validity of this kind of prohibitions. The provision of things that were forbidden by virtue of a virtuous adjoining qualification as the vowed fasting in the days of religious holiday, where fasting is forbidden, and so on was disputed among the sects. The Hanafis regarded what was lacking in their required qualities as a legitimate act. They have admitted that some legal consequences will arise if they do something in this section. The jurists of the Maliki, Shafi'i and Hanbalî sects have admitted that what is forbidden by virtue is indeed illegitimate, and that no rule will be imposed on them. In this study I will investigate the arguments of the sects about this subject. I tried to present it with examples of reflections in branches of jurisprudence.
In this study, the legal consequences of those who violate the prohibitions declared in the Qur'an and sunnah are addressed.

Key words: Prohibition, Rukûn, Condition, Validity, İnvalidity, Fesad.