Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda motor ve sosyal beceriler ve dinlenim EEG özellikleri
Motor and social skills and resting electroencephalography features in children with autism spectrum disorder
Yazar: BAŞAK KARABUCAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİME TUNA ÇAK ESEN ; PROF. DR. SADRİYE EBRU ÇENGEL KÜLTÜR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Frekans analizi = Frequency analysis ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Motor beceriler = Motor skills ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal beceri = Social skill ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı konan çocuklar ile aynı yaş aralığındaki sağlıklı çocuklar dinlenim sırasında kortikal bölgelerdeki tepe frekans değerleri, motor ve sosyal beceriler açısından karşılaştırılmıştır. Çalışmaya OSB tanısı konan, 7-15 yaş arasında, sağ elli, Wechsler Çocuklar için Zekâ Ölçeği (WÇZÖ-IV) algısal akıl yürütme puanı (AAYP) 70 ve üzerinde olan, kafa travması öyküsü ve kronik nörolojik hastalığı olmayan 15 çocuk alınmıştır. Kontrol grubunu ise yaş ve cinsiyet açısından eşlenmiş, sağ elli, herhangi bir psikiyatrik, nörolojik ya da kronik fiziksel hastalığı, kafa travması öyküsü olmayan, psikoaktif ilaç kullanımı olmayan, WÇZÖ-IV AAYP 70 ve üzerinde olan 15 çocuk oluşturmuştur. Eşlik eden psikiyatrik hastalıklar Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY) yarı yapılandırılmış tanı ölçeği uygulanarak belirlenmiştir. Çocukluk Otizmini Değerlendirme Ölçeği (ÇODÖ) ile OSB tanısı teyit edilip, sosyal iletişim ölçeği (SİÖ), sorun davranış kontrol listesi (SDK) ve sosyal cevaplılık ölçeği (SCÖ) ile belirti şiddeti değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler kapsamında Edinburgh El Tercihi Anketi, Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik Testi (BOT-2) kullanılmıştır. Aynı gün gözler kapalı dinlenim durumunda 5 dakikalık dinlenim EEG kaydı alınmıştır. Katılımcılardan EEG kaydının yapılacağı gün kullanmakta oldukları metilfenidat, non-stimülan ya da diğer psikotrop ilaç tedavisine bir gün süre ile ara vermeleri istenmiştir. Motor beceriler açısından yapılan karşılaştırmalarda OSB grubunda kontrol grubuna göre denge, hareket hızı ve çeviklik, üst ekstremite kordinasyonu ve kuvvet alt testlerinde ve toplam motor beceride anlamlı ölçüde daha düşük puanlar bulunmuştur. WÇZÖ-IV çalışma belleği ve algısal akıl yürütme puanı ile ince motor beceriler arasında doğru bağıntı bulunmuştur. EEG spektral güç analizinde gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. Teta, alfa ve beta frekans bandları tepe frekans değerlerinin ortalaması grup, kortikal bölge-grup ve kortikal bölge kapsamında karşılaştırılmıştır. Sadece teta bandı tepe frekans değeri gruplar arası farkı anlamlı düzeyde açıklarken; alfa ve beta bantlarında anlamlılığa ulaşmayan farklılık görülmüştür. Teta/alfa ve beta/alfa güç oranlarında kortikal bölgeler arasında anlamlı farklılık saptanırken; gruplar arasında anlamlılığa ulaşmayan farklılıklar bulunmuştur. Sonuç olarak OSB' nin kontrol grubundan düşük motor beceri düzeyi sergilediği; motor ve sosyal beceriler arasında doğrusal ilişki bulunduğu düşünülmüştür. OSB grubunda EEG bulgularının motor ve sosyal becerilerle ilişkisinin araştırılması için motor görev içeren EEG çalışmalarına ve sosyal beceri ölçütleri ile bağıntı analizine gereksinim duyulmaktadır. Özgül ve genellenebilir sonuçlar elde edebilmek için yaş aralığı daha dar, eşhastalanım ve ilaç kullanımı iyi belirlenmiş, daha geniş örneklem gereksinimi olduğu düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: otizm spektrum bozukluğu, motor beceriler, sosyal beceriler, elektroensefalografi, frekans bandı tepe değeri

Abstract:
The aim of this study was to compare children with Autism Spectrum Disorder (ASD) with age and gender matched healthy controls in terms of motor skills, social skills and resting state peak frequency values among different cortical regions. Fifteen children with an ASD diagnosis, with a Perceptual Reasoning Index (PRI) score of 70 or more on Wechsler Intelligence Scales for Children (WISC-IV), without head trauma and chronic neurological disease were enrolled. The control group consisted of 15 children with a Perceptual Reasoning Index (PRI) score of 70 and above on WISC-IV, who had no chronic psychological, neurological or long-term chronic disease, and no history of head trauma, no psychoactive drug use. Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Aged Children- Present and Lifetime Version (K-SADS-PL) was used to screen for psychiatric disorders in line with the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM IV). ASD diagnosis was confirmed with Childhood Autism Rating Scale (CARS) and severity of symptoms were evaluated with Social Communication Questionnaire (SCQ), Aberrant Behaviour Checklist (ABC) and Social Responsiveness Scale (SRS). Within the scope of the evaluations, Edinburgh Handedness Inventory and Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency (BOT-2) were used. Five minutes-long resting electroencephalography (EEG) recordings were taken on the same day with motor evaluation. Participants were asked not to take methylphenidate, non-stimulant or any other psychotrohic drugs on the day of EEG recording. In motor-skills comparisons it was found that, the ASD group had significantly lower scores in balance, speed of movement, agility, upper extremity coordination and strength subtests and total motor skills scores. WISC-IV working memory and perceptual reasoning subscale scores were found to be significantly correlated with fine motor skills. Spectral EEG power analysis revealed significant diffrence between ASD and control groups. Mean value of theta, alpha and beta bands' peak frequency was compared between groups, cortical regions and cortical region-group interaction. Only peak frequency value of theta band was found to have significant difference among two groups. There were non-significant differrences in alpha and beta peak frequency values. Theta/alpha and beta/alpha power ratios were significantly different among cortical regions; while no similar difference was found between groups. In conclusion ASD group exhibited poorer motor skills than control group. Social skills were concluded to be linear with motor skills. To understand the nature of EEG findings and their social and motor symptom correlates in ASD; more EEG studies including motor tasks and correlation analysis are needed. In order to find specific and generalizable results it is necessary to gather larger samples with narrow age range, well stated comorbidity and medication use.
Keywords: autism spectrum disorder, motor skills, social skills, electroencephalography, peak frequency value