Beden olumlama hareketi: Instagram'da pozitif beden imajının yansımaları
The body positive movement: Reflections of positive body image on Instagram
Yazar: SEBİLE ESKİLİ
Danışman: PROF. DR. AYŞE AZMAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden = Body ; Beden imajı = Body image ; Beden olumlama hareketi = Body positive movement ; Biyoiktidar = Biopower ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; İnsan bedeni = Human body ; İnstagram = Instagram

Özet:
Yeni medyanın geleneksel medyadan farklı olarak kullanıcılarına sunduğu karşılıklı etkileşim ve kullanıcılar tarafından üretilen içerik gibi olanakları sayesinde yeni medya, iktidarın söylemlerine karşı söylem ve karşı hegemonya üretmek için uygun bir ortam haline gelmiştir. Bu olanaklardan faydalanan toplumsal hareketler yükselişe geçmeye başlamıştır. Bu hareketlerden bir tanesi de gerçekçi olmayan güzellik standartlarına karşı çıkan ve farklı bedenlerin görünürlüğünü ve kabulünü artırmayı hedefleyen Beden Olumlama Hareketidir. Yabancı literatürde hem olumlu hem de olumsuz beden imajı ile ilgili çalışmalar günden güne artarken Türkçe literatürde bu konularda yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle bu çalışma Türkiye'de Beden Olumlama Hareketi'nin, bu hareketi benimseyen kişiler tarafından nasıl anlamlandırıldığını ve aktarıldığını anlamak ve literatüre katkı sağlamak açısından önemlidir. Çalışmanın amacı kendini beden pozitif olarak tanımlayan kişilerin sosyal medyada ürettikleri hem görsel hem de metinsel içeriklerin analizini yaparak, hareketin karşı çıktığı baskın güzellik ideallerine direnip direnmediğini ya da bu idealleri yeniden üretip üretmediğini ortaya koymaktır. Beden Olumlama Hareketi'nin Türkiye'de henüz yeni bir hareket olması nedeniyle sosyal medyada belirli bir takipçi kitlesine ulaşmış ve düzenli paylaşımlarda bulunan temsilcileri yeterli örneklem oluşturamayacak kadar sınırlıdır. Bu nedenle daha geniş bir kitleye ulaşabilmek için hareketi temsil eden #bedenolumlamahareketi etiketi üzerinden veri toplanmıştır. Çalışmada bu etiket üzerinden toplanan 103 gönderi analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Beden Olumlama Hareketi ince idealin reddinde ve kiloyla ilgili farklılıkların temsilinde başarılıdır. Etiketi kullanarak paylaşım yapan kişilerin büyük çoğunluğu güzellik ideallerine direnen içerikler üretmektedir. Ancak Beden Olumlama Hareketi'nin öznesi oldukça kapsamlı olmasına rağmen gerçekte bu çeşitliliğin yeterince temsil edilemediği ve kadın-erkek ikiliğinin tekrardan üretildiği görülmüştür.

Abstract:
Unlike the traditional media, the new media has become a suitable environment for producing discourse and counter-hegemony against the discourses of the power, thanks to the opportunities such as mutual interaction and content produced by the users. Social movements that took advantage of these opportunities began to rise. One of these movements is the Body Positive Movement, which opposes unrealistic beauty standards and aims to increase the visibility and acceptance of different bodies. While studies on both positive and negative body image in foreign literature are increasing day by day, studies on these subjects in Turkish literature are quite limited. For this reason, this study is important in terms of understanding how the Body Positive Movement is interpreted and conveyed by the people who adopt this movement and contributing to the literature. The aim of the study is to analyze both visual and textual content produced by people who define themselves as body positive on social media, to reveal whether the movement resists or reproduces the dominant beauty ideals that it opposes. Since the Body Positive Movement is still a new movement in Turkey, its representatives, who have reached a certain number of followers on social media and regularly share, are too limited to form a sufficient sample. For this reason, data was collected on the "#bedenolumlamahareketi" tag, which represents the movement, in order to reach a wider audience. In the study, 103 posts collected through this tag were analyzed. According to the findings, the Body Positive Movement is successful in rejecting the thin ideal and in representing the differences related to weight. The majority of people who share using the hashtag produce content that resists beauty ideals. However, although the subject of the Body Positive Movement is quite extensive, it has been observed that this diversity cannot be adequately represented and the male-female duality is reproduced.