Çocukların medya okuryazarı kılınmasında kütüphanelerin katkısı ve medya mentörü olarak kütüphaneciler
Contribution of libraries to make children media literates and librarians as media mentors
Yazar: ANNA MOGHADDAM
Danışman: PROF. DR. OYA GÜRDAL TAMDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Kütüphaneciler = Librarians ; Kütüphaneler = Libraries ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Mentorluk = Mentoring ; Yeni medya = New media ; Yeni teknolojiler = New technologies ; Çocuk bakıcısı = Childminder ; Çocuk kütüphaneleri = Children's libraries

Özet:
Bu tez, kurumsal bir çerçeve içinde, medya okuryazarlığı ve medya mentörlüğü
süreçleri, çocukların eğitimi ve kütüphanelerin/ kütüphanecilerin bu konudaki rolünü
incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, literatüre dayalı biçimde medya
okuryazarlığı, medya mentörlüğü, dijital medya ile ilgili çocukların eğitimini
destekleyen kütüphaneciler, öğretmenler, ebeveynler, çocuk bakıcıları ve eğiticileri-
ÇBE'ler gibi medya mentörleri ve özellikle medya mentörü olarak kütüphanecilerin
yeterlilikleri ve rolleri konuları irdelenmiştir.
Araştırmada, Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan il ve ilçe halk
kütüphanelerinin çocuk bölümleri ve bir çocuk kütüphanesi bazında konu bağlamında
durum saptaması yapılmıştır. Bu doğrultuda, kütüphanelerde çocuklara yönelik
gerçekleştirilen etkinlikler, sunulan hizmetler, medya okuryazarlığı eğitim durumu,
kütüphane çalışanlarının eğitim durumu ile kütüphanecilerin medya mentörlüğü rolü
ve medya kullanımı eğitimi sürecinde hangi katkıları sunduklarına ilişkin görüşme
yoluyla veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmada ayrıca kütüphanelerin
dermelerinde bulunan çocuklara yönelik bilgi kaynakları, kütüphanelerin fiziki alanı
ve teknoloji olanaklarına ilişkin verilerin elde edilmesine ve değerlendirilmesine
çalışılmıştır. Araştırma sınırlılıkları bağlamında, bulgular göstermiştir ki, halk kütüphanelerinin çocuk bölümlerinde ve incelenen bir çocuk kütüphanesinde çalışanların iyi niyetleri ve çabalarıyla sınırlı düzeyde etkinlikler düzenlenmektedir.
Ancak medya okuryazarlığı ve medya mentörlüğü konusunda, eğitimli personel sayısının yetersizliğinden dolayı, yeterince katkı sunulamamaktadır. Medya okuryazarlığı programları hazırlama ve medya mentörlüğü konusunda kütüphane çalışanlarının bilgilendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.
Bu bağlamda, ivedilikle, konuya ilişkin rehberlik edecek dokümanların hazırlanması ve toplantıların özellikle de çalıştayların düzenlenmesi ve belirli aralıklarla tekrarlanması yerinde olacaktır.

Abstract:
This dissertation aims to examine the theoretical framework of media literacy and
media mentoring processes, children's education and the role of libraries in this
context. In the literature research, media literacy, media mentorship, media education
about children's media and media mentors such as libraries, teachers, parents, child
caregivers and their media mentoring issues were examined.
The study concerns about two sub-topics regarding the public libraries of Ankara, the capital of Turkey: Media Literacy and media mentorship. In this study, media literacy education status of public libraries in Ankara was determined. It also tries to answer the question of how these libraries contribute to children's activities, services, and training. In order to define these processes, the media literacy and media mentorship development stages in Turkey are examined with interviews and observations in the public libraries of Ankara. Their staffs' media literacy knowledge level, their role of media mentorship and other detailed analysis has been carried out.
In addition, researches have been made to obtain and evaluate data on information
resources in the collection of the libraries, their physical space, and technology possibilities for children. In the context of research limitations, findings have shown that there are limited activities in the children's sections of the public libraries and in an examined child library through the endeavors and the well-intentioned of their staffs. However, due to the insufficient number of educated personnel in the field of media literacy and media mentorship, sufficient contribution is not available. There is a need for library staff to be informed about media literacy programs and media mentorship.
In this context, it is inevitable to prepare documents to guide the topic and to arrange
the meetings, especially the workshops, and to repeat them periodically.