Koklear implant kullanan yetişkin bireylerin cihaz memnuniyeti ve baş dönmesiyle ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of cochlear implant satisfaction and dizziness regarding life quality of adult patients with cochlear implantation
Yazar: EBRU ÇELİK
Danışman: PROF. DR. TAYFUN KİRAZLI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Baş dönmesi = Dizziness ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, koklear implantlı yetişkin hastaların subjektif olarak koklear implant memnuniyetini ve baş dönmesi/sersemlik hissi, dengesizlik durumu ve genel sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma Ege Üniversitesi Kulak Burun Boğaz polikliniğine başvuran ve burada koklear implant ameliyatı olan, 18-65 yaş aralığında, minimum 3 ay süreyle düzenli koklear implant kullanan ve düzenli takibi yapılmakta olan 33 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların baş dönmesi ve sersemlik hissi şikayetlerini değerlendirmek için Vertigo Semptom Skalası (VSS) ve Baş Dönmesi Engellilik Envanteri (DHI), koklear implant cihaz memnuniyetini değerlendirmek için Uluslararası İşitme Cihazı Değerlendirme Envanteri (IOI-HA) ve İşitme İmplantı Ses Kalitesi İndeksi (HISQUI), genel sağlık durumunu değerlendirmek için Kısa Form-36 (SF-36) anketleri uygulanmıştır.
Bulgular: Bu araştırma 17 erkek (%51,5), 16 kadın (%48,5) toplam 33 koklear implant kullanan yetişkin katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların baş dönmesi/sersemlik hissi ve/veya dengesizlik problemi olup olmadığı sorgulanmıştır. Toplamda % 15,2'sinin (n:5) baş dönmesi/sersemlik hissi ve/veya dengesizlik şikayeti vardır. Koklear implant kullanma süresi ve yaş değişkeniyle baş dönmesi/sersemlik hissi-dengesizlik şikayeti durumu arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Koklear implant kullanım süresi ile VSS ve DHI skorları arasında da anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Hastaların koklear implant memnuniyeti değerlendirmesinde IOI-HA ortalama puanı yüksek elde edilmiştir. Koklear implant kullanma süresi (ay) ile IOI-HA puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Koklear implant ses kalitesi değerlendirilmesinde HISQUI ortalama puanı sonucuna göre ses kalitesi iyi düzeyde elde edilmiştir. Yaşam kalitesi alt alanlarının değerlendirilmesinde yalnızca fiziksel fonksiyon değeri yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda; koklear implant kullanım süresi arttıkça, cihaz memnuniyetinin arttığı saptanmıştır. Koklear implant ses kalitesi de iyi düzeyde bulunmuştur. Öte yandan, koklear implant kullanım süresinin baş dönmesine ilişkin yaşam kalitesine etkisi saptanmamıştır. Ayrıca, yaşam kalitesi alt alanları ile koklear implant kullanma süresi ve koklear implant memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu anlamda, koklear implant kullanıcılarında yaşam kalitesindeki değişiklikleri saptamada SF-36 ölçeğinin sınırlı olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamızın koklear implant kullanıcılarında cihaz memnuniyeti ve ses kalitesine ilişkin sonuçların yanı sıra baş dönmesi/sersemlik hissiyle ve genel yaşam kalitesiyle ilişkili alt alanlarla ilgili sonuçları değerlendirmesi sebebiyle literatüre çok yönlü katkı sağlayacağına inanıyoruz.

Abstract:
Objective: The goal of the our research was to evaluate subjectively cochlear implant satisfaction and quality of life associated with vertigo/dizziness, imbalance status, and general health of adult patients with cochlear implants.
Material and Methods: This research was realized with 33 volunteer participants who implemented to the Ege University Ear Nose and Throat polyclinic and had cochlear implant surgery here, aged 18-65, using regular cochlear implants for at least 3 months and being followed up regularly. Vertigo Symptom Scale (VSS) and Dizziness Handicap Inventory (DHI) to assess participants' complaints of dizziness and lightheadedness, International Hearing Aid Evaluation Inventory (IOI-HA) and Hearing Implant Sound Quality Index (HISQUI) to assess cochlear implant device satisfaction, Short Form-36 (SF-36) surveys were applied to assess general health status.
Results: This research was directed with an entire of 33 adult participants using cochlear implants, 17 male (51.5%) and 16 female (48.5%). The volunteers were questioned whether they had dizziness/vertigo and/or imbalance problems. In total, 15.2% (n:5) have complaints of dizziness/vertigo and/or imbalance. No important distinction was found between the cochlear implant usage time and age variable and the state of dizziness/vertigo-unbalance complaint (p>0.05). No important correlation was found between the duration of cochlear implant use and VSS and DHI scores (p>0.05). In the evaluation of participants cochlear implant satisfaction, the mean IOI-HA score was high. A statistically significant correlation was found between cochlear implant usage time (months) and IOI-HA scores (p<0.05). In the evaluation of cochlear implant voice quality, according to the result of the HISQUI average score, the voice quality was obtained at a good level. In the assessment of quality of life sub-domains, only the physical function value was found to be high.
Conclusion: In our research; It was determined that as the duration of cochlear implant use raised, device satisfaction raised. Cochlear implant sound quality was additionally found to be good. On the other hand, the influence of the duration of cochlear implant use on the quality of life related to vertigo was not detected. In addition, no significant relationship was found between the sub-domains of quality of life and the duration of cochlear implant use and cochlear implant satisfaction. In this sense, we think that the SF-36 scale is limited in detecting changes in quality of life in cochlear implant users. We believe that our study will make a versatile contribution to the literature, as it evaluates the results related to device satisfaction and voice quality in cochlear implant users, as well as the results related to the sub-domains related to dizziness/vertigo and general quality of life.