Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi (Burdur ve Isparta ili örneği)
Investigation of social studies teacher candidates' attitudes towards teaching profession (Burdur and Isparta province example)
Yazar: ELİF ERDEM ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN YILMAZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Metafor = Metaphor ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tutumlar = Attitudes ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mesleklerini özdeşleştirdikleri metaforlar incelenmiştir. Öğretmen adaylarının bölümlerini seçmelerindeki etkili olan nedenler araştırılmıştır. Öğretmenlik mesleğine dair kaygı ve tutumları, atama sorununa ilişkin görüşleri alınarak araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın amacı; Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nde ve Süleyman Demirel Üniversitesi (Isparta)' nde öğrenim gören birinci ve dördüncü sınıf sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine karşı metaforik algılarının ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının belirlenmesidir. Bu amaçla oluşturulan görüşme formu öğretmen adaylarına elden ulaştırılmıştır. Araştırmada kullanılan görüşme formu iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda üniversite, cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi bilgilerini ölçen kişisel bilgi formu yer almaktadır. İkinci kısımda bir metafor sorusu ve beş açık uçlu sorudan oluşan bir form kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi, nitel araştırma veri analizi tekniklerinden olan betimsel analiz ve içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın metafor sorusunun analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle incelenen metaforlar dokuz farklı kategoride toplanarak detaylı bir şekilde incelenmesi sağlanmıştır. Araştırmada katılımcılara yöneltilen beş açık uçlu soru ise betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Öğretmen adaylarının her soru için vermiş oldukları cevaplar incelenerek kategorilere ayrılmıştır. Kategorilere ayrılan görüşler detaylı şekilde incelenerek verilerin analizi sağlanmıştır. Araştırmanın sonucu araştırmanın amacına göre belirlenen ana temalar ve bulgulardan elde edilen sonuçlar doğrultusunda yapılandırılmıştır. Bulgulardan elde edilen sonuca göre araştırma grubundaki tüm sosyal bilgiler öğretmen adayları özdeşleştirmiş oldukları metaforlar ile öğretmenlik mesleğinin kutsallığına ve önemine vurgu yapmışlardır. Öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu bölüme kendi istekleri dahilinde geldiğini belirtmişlerdir. Bölüme kendi isteğiyle gelen öğretmen adaylarının mesleklerine yönelik daha olumlu tutumlar içerisinde olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu mesleklerine yönelik en büyük kaygılarının atanma problemi olduğunu belirtmişlerdir. Özellikle dördüncü sınıf öğretmen adayları mesleklerine yönelik daha olumsuz tutumlar içerisindeyken birinci sınıf öğretmen adaylarının mesleklerine yönelik daha az olumsuz tutum içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf düzeyi değişkeni açısından anlamlı farklılıklara rastlanırken üniversite değişkeni açısından anlamlı farklılıklara rastlanılmamıştır.

Abstract:
In this study, firstly, the metaphors that social studies teacher candidates identified with their professions were examined. The effective reasons for teacher candidates to choose their departments were investigated. Their anxieties and attitudes about the teaching profession and their opinions on the problem of appointment were included in the study. Purpose of the research; It is the determination of the metaphorical perceptions and attitudes towards the teaching profession of the first and fourth grade social studies teacher candidates studying at Burdur Mehmet Akif Ersoy University and Süleyman Demirel University (Isparta). The interview form created for this purpose was handed over to prospective teachers. The interview form used in the study consists of two parts. In the first part, there is a personal information form that measures university, gender, age, class level information. In the second part, a form consisting of a metaphor question and five open-ended questions was used. Qualitative research method was used in the research. The analysis of the data was analyzed with the descriptive analysis and content analysis technique, which are among the qualitative research data analysis techniques. Content analysis method was used in the analysis of the metaphor question of the research. The metaphors examined with this method were collected in nine different categories and analyzed in detail. Five open-ended questions directed to the participants in the study were analyzed using descriptive analysis method. The answers given by the teacher candidates for each question were examined and divided into categories. The opinions divided into categories were examined in detail and the analysis of the data was provided. The result of the research was structured in line with the main themes determined according to the purpose of the research and the results obtained from the findings. According to the results obtained from the findings, all social studies teacher candidates in the study group emphasized the sacredness and importance of the teaching profession with the metaphors they identified. The majority of the pre-service teachers stated that they came to the department at their own will. It has been observed that the teacher candidates who come to the department voluntarily have more positive attitudes towards their profession. The majority of the pre-service teachers stated that their biggest concern about their profession is the problem of assignment. It was concluded that especially fourth grade teacher candidates had more negative attitudes towards their professions, while first grade teacher candidates had less negative attitudes towards their professions. While there were significant differences in terms of the class level variable, no significant differences were found in terms of the university variable.