Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinde bazı bitki büyümeyi düzenleyici maddeler ile kaolin ve sisleme uygulamalarının çiçeklenme zamanı, verim ve kalite üzerine etkileri
Efficiacy of some plant growth regulatory substances and kaoline and fogging applications on flowering time, yield and quality of hacihaliloğlu apricot variety
Yazar: ALİ RIZA ŞAHİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. NESİBE EBRU KAFKAS
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünyada ve ülkemizde kayısı yetiştiriciliği yapılan bölgelerde karşılaşılan en büyük sorun ilkbahar geç donlarıdır. Bu çalışma Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nde 2016 -2019 yıllarında yürütülmüştür. Dünyada ve ülkemizde en fazla üretimi yapılan kurutmalık Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinde bazı bitki büyümeyi düzenleyici maddeler ile kaolin ve sisleme uygulamalarının çiçeklenme zamanının geciktirilmesi ile verim ve kalite üzerine etkileri araştırılmıştır. 
2016 yılı yaprak döküm döneminde uygulanan 100 ppm etefon uygulaması çiçeklenme tarihini 2 gün, 200 ppm 3 gün ve 400 ppm ise 5 gün kadar geciktirmiştir. 2018 yılı yaprak döküm döneminde uygulanan 100 ppm etefon uygulaması çiçeklenme zamanını 4 gün, 200 ppm 2 gün geciktirmiştir. Her iki yıl uygulanan GA4+7+GA3 200+100 ppm dozları çiçeklenmeyi bir gün geciktirmiştir. Gibberellin inhibitörü olan Pro-Ca beklenenin aksine çiçeklenme zamanını ya değiştirmemiş ya da 1 gün öne çekmiştir. Kaolin uygulaması tam çiçeklenme zamanını 1-2 gün geciktirirken, ağaçların üzerinde uygulanan sisleme uygulaması çiçeklenme zamanını 9-11 gün geciktirmiştir. Sonbahar dönemi uygulanan Gibberellin uygulamaları bitkide seyreltmeye sebep olmakla birlikte meyve iriliğinde artış sağlamıştır. Etefon 100 ppm dozu ağaçlarda stres meydana getirmeden hem çiçeklenme zamanını geciktirmiş hem de meyvelerde seyreltme etkisi yapmıştır.
Çalışmanın sonucunda, tüm uygulamalar içerisinde gerçekleştirilen sisleme uygulaması, 2019 yılında çiçeklenme döneminde meydana gelen ilkbahar geç donundan verim ve kalite kaybınının yaşanmasını önlemiştir. Bu nedenle bodur/yarı bodur kayısı bahçelerine üsten sprinkler vasıtasıya kurulacak olan sisleme uygulaması tavsiye edilir.

Abstract:
The biggest problem encountered in apricot growing regions in the world and in our country is late spring frosts. This study was conducted at the Malatya Apricot Research Institute Directorate between 2016 and 2019. The effects of some plant growth regulators, kaolin and fogging applications on yield and quality by delaying the flowering time of the dried Hacıhaliloğlu apricot variety, which is the most produced in the world and in our country, were investigated.
100 ppm etefon application applied during the defoliation period of 2016 delayed the flowering date by 2 days, 200 ppm by 3 days and 400 ppm by 5 days. 100 ppm etefon application applied during the defoliation period of 2018 delayed the flowering time by 4 days, and 200 ppm by 2 days. GA4+7+GA3 200+100 ppm doses applied in both years delayed flowering by one day. Pro-Ca, a gibberellin inhibitor, contrary to expectations, either did not change the flowering time or brought it forward by 1 day. While kaolin application delayed the full flowering time by 1-2 days, fogging application on the trees delayed the flowering time by 9-11 days. Gibberellin applications applied in the autumn period caused thinning of the plant but also increased fruit size. Ethephon 100 ppm dose delayed the flowering time and had a thinning effect on the fruits without causing stress on the trees.
As a result of the study, the fogging application among all applications prevented the loss of yield and quality due to late spring frost that occurred during the flowering period in 2019. For this reason, it is recommended to apply fogging via overhead sprinklers to dwarf/semi-dwarf apricot orchards.