Seramik sağlık gereçlerinde damar hatalarının giderilmesi
Removal of veinlike defects in ceramic sanitaryware
Yazar: MİNE TAYKURT DADAY
Danışman: PROF. DR. FERHAT KARA ; YRD. DOÇ. DR. EMRAH DÖLEKÇEKİÇ
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Seramik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering
Dizin: Deformasyon = Deformation

Özet:
Bu tez, seramik sağlık gereçleri yüzeylerinde oluşan; çamur birleşim izi (damar), boş ? masif döküm geçiş izi (boğum) gibi damar hataları ve deformasyonları ortadan kaldırmak amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca, farklı paketleme metodları ile bunların nihai ürünün kurutma ve sinterleme davranışları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmalar endüstriyel koşullarda Eczacıbaşı-Vitra fabrikasında gerçekleştirilmiştir. Öncelikle mevcut üretim aşamaları ve metodları referans olarak alınmış ve ardından kalıp tasarımları dolum hızları, kurutma ve pişirim pozisyonları değiştirilmiştir. Buna göre damar hatasının, çamurun kalıba dolumu ve kalıp boşluğundaki karışma derecesine bağlı olduğu belirlenmiştir. Çamur besleme yolluklarının yer, çap ve yönlerinin değişmesi ile hata yok edilmiş veya şiddeti azaltılmıştır. Ürün üzerinde bölgelerin paketlenme mekanizmasının farklı oluşu ve ölü yükler boğum izinin oluşmasında en önemli etkendir. Önem sırasına göre piroplastik deformasyon, ortam şartlarındaki hidroplastik deformasyon ve kurutmadaki küçülme hız ile pozisyonun boğum izi oluşumunda etkin olduğu belirlenmiştir. Yeni seramik sağlık gereçleri kompozisyonları vollastonit ve K-feldispat ? kalsit bazlı karışımın eklenmesi ile geliştirilmiştir. Sonuçlara göre, wollastonit ilavesinde iğnemsi taneciklerin varlığının paketlemeyi iyileştirerek kurutma ve pişirimde deformasyon eğilimini azalttığı belirlenmiştir. K-feldispat ve kalsitin varlığı, camsı faz fraksiyonunun düşük sıcaklıktaki aktivasyonunu arttırarak elde edilen yüksek viskozite ile deformasyon direncini yükseltmiştir. Ayrıca, geliştirilen bünyelerin deformasyon değerinin standardınkine göre azalması ve ince kesitli döküm uygulaması, boğum ve deformasyonların olmadığı pürüzsüz yüzeylere sahip ürünlerin üretilmesini sağlamıştır.

Abstract:
In this thesis, veinlike defects; slip meeting marks, tracks of hallow - drain cast zones and deformations on ceramic sanitaryware surfaces were investigated in order to eliminate them. Furthermore, diffrent packing method and its effects on drying and sintering behaviour of the final product were researched. Experimental trials were performed under industrial conditions in Eczacıbaşı - Vitra Co. At first, present production stages and strategies were taken as a referance and then modifications of mould designs, casting rates, drying and firing positions were changed. It was found that, slip meeting marks were dependent on mould filling behaviour of slip and its? confusing characteristics in mould cavity. By changing moulding designs, with the changing places, radius and directions of slip feeding nozzles, slips in mould cavity had mixed effectively and slip meeting marks either removed or de-escalated. Difference of packing mechanism and dead load of products were most common factors on evolution of hallow - drain cast tracks. It was observed that, respectively pyroplastic deformation during firing, hydroplastic deformation on ambient drying conditions and drying shrinkage rate and positions of product at controlled drying had importance to constitution of hallow-drain cast tracks. By changing moulding designs, defects were removed. New ceramic sanitaryware formulations were prepaired by addition of wollastonite and K-feldspar-calcite based mix. According to results, it was observed that addition of wollastonite, presence of needle-like particules makes better cast packing and deformation tendency of both drying and firing become lower. Presence of K-feldspar and calcite raises activation of glassy phase fraction at low temperature and due to obtained high viscosity, resistance to deformation increases. Additionaly, the achievement of a lower deformation value in the experimental compositions in comparison to the reference composition and thinner casting suggest that the smooth product surfaces without deformations and hollow - drain cast zone tracks.