Tanzimat'tan sonra Karahisar-ı Sahip Sancağı'nda Türk mimarisi (1839-1923)
After Tanzimat Turkish architecture in Sanjak of Karahisar-ıSahip
Yazar: KADİR TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. YILDIRAY ÖZBEK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Karahisar-ı Sahib = Karahisar-ı Sahib ; Mimari = Architectural ; Mimari yapı = Architectural structure ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tanzimat = Tanzimat ; Türk mimarisi = Turkish architecture ; İmar = Reconstruction

Özet:
18.yüzyılın sonlarına gelindiğinde siyasi ve askeri gücünün batı devletlerinin gerisinde olduğunu anlayan Osmanlı Aydınları, devleti eski ihtişamına kavuşturmak için önceliği askeri alanda olmak üzere yönetim, eğitim, ulaşım ve ekonomi gibi alanlarda bir dizi reformlar yapmıştır. Bu reformlar sayesinde daha kurumsal bir kimliği bürünen devlet yönetiminde, dönemin gereği olarak İmparatorluk coğrafyasının en ücra köşelerinde bile ''Devlet İdeolojisini'' yansıtan binlerce yapı inşa edilmiştir. Fakat, şu göz ardı edilmemelidir ki; Sanat Tarihi Camiasında ''Kamu Yapıları'' olarak adlandırılan bu yeni yapı türlerinin yanı sıra geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan Cami, Çeşme, Hamam gibi yapı türlerinin inşası da son dönemde hız kesmemiştir. 
''Osmanlı Dönemi Karahisar-ı Sahip Sancağı'' sınırları içerisindeki  İmar Hareketlerinin incelendiği bu çalışmada, yıkılmaya yüz tutan bir hanedanın, nasıl devletin altın çağındaki imar hareketleri ile yarışacak düzeyde yapılar yaptığı, bu yapıların inşasında gerekli kaynakları nasıl yarattığı, inşa edilen yapıların tasarımlarının merkezden gönderilen planlar doğrultusunda mı yoksa yerel ustaların inisiyatifinde mi inşa edildiği ve bu yapıların dönemin mimari üsluplarını yansıtıp yansıtmadığı gibi sorular, arşiv belgelerinden ve mevcut verilerden hareketle cevaplanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
When it came to the very end of 18th century, the Ottoman intellectuals, who realized that the political and military power of the state remained inferior to that of the Western states, initiated a series of reforms in such fields as administration, education, transportation, economy and especially military in order to gain the state its previous splendor. Having been characterized with a much more institutional identity by means of these reforms, the state administration constructed thousands of edifices which could reflect the state ideology ever at the most isolated parts of imperial geography. However, it should not be underestimated that the construction of such traditional edifices as mosque, fountain and bath was kept on along with those new types of edifice referred above, which is today defined as public buildings among the academic circles of art history.   
Assessing the constructional movements within the boundaries of the sanjak Karahisar-ı Sahip, this thesis aims under the light of Ottoman archival documents and the related bibliographical sources at finding scientific answers the questions towards how that a dying dynasty managed to construct edifices at a level that could compete with those at the golden ages, how it created the required sources for the construction, whether the edifices were built in line with the outlines sent by the central government or by the initiative of local masters, and whether these buildings represent the architectural styles of the age.