Dobruca meselesi (1913-1918)
Dobrudja issue (1913-1918)
Yazar: EZGİ KARAGÜLLEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÖZKAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tezde, Sarı Saltuk'un göç etmesinden beri Dobruca'da yaşayan ve bu bölgede varlığını sürdüren Müslüman toplumun, 1913 – 1918 yılları arasında karşılaştığı anlaşmazlıklar, göç, emlak, mezalim gibi yaşadığı sosyal ve kültürel konular ile beraberbasına yansıyan haberlerle de Romanya ve Bulgaristan arasında kalan Dobruca topraklarında yaşanan hakimiyet mücadelelerine ve Dobruca Meselesi'ne dair gerçekleşen mücadelelere ilişkin durumlar incelenmektedir. Bu anlaşmazlıkların büyük bir kısmı Dobruca'dan Türkiye'ye göçlerle sonuçlanır iken anlaşmazlıkların belli bir kısmı çözümlenememiştir. 
Tezin amacı, 1913 – 1918 yılları arasında Dobruca bölgesinde yaşanan sorunların belgeler yoluyla ortaya konulması ve bölgede gerçekleşen göçler, kaybolma vakaları, yapılan zulümler, mülk ve tapu sorunlarını ile devletlerarasında Dobruca'nın paylaşılamama durumlarının açıklanması amaçlanmıştır. Bu süreçte ele alınan ve tezi kapsayan sürece dair nesnel ve öznel tüm noktalar özellikle Osmanlı Arşivi belgeleri ışığında, tetkik eserlerle de desteklenerek anlatılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak da Dobruca Bölgesi'nin hararetli yapısının belgelere yansımasıyla devamlı olarak sosyal ve siyasi anlamda dinamik bir yapıda olduğu anlaşılmaktadır.  Sonuç olarak geçmişten itibaren farklı devletlerin sınırlarına ait olan bu topraklarda, farklı etnik ve dini kitlelerin yaşamasıyla ortaya çıkan problemler ele alınıp dönemin havası yansıtılmak istenmiştir.

Abstract:
This thesis examines the social and cultural issues such as conflicts, migration, real estate, atrocities that the Muslim community living in Dobrudja and continuing its existence in this region since the migration of Sarı Saltuk between 1913 and 1918, as well as the situations related to the struggles for sovereignty in the Dobrudja lands between Romania and Bulgaria and the struggles regarding the Dobrudja Issue, as reflected in the press. While most of these disputes resulted in migration from Dobrudja to Turkey, a certain part of the disputes could not be resolved. 
The aim of the thesis is to analyze the documents related to the problems experienced in the Dobrudja region between 1913 and 1918 and to interpret and interpret the documents reflecting the migrations, disappearances, persecutions, property and title deed problems in the region and the inability to share Dobrudja between the states and to reach a conclusion. In this process, all objective and subjective points related to the process covered in the thesis have been tried to be explained especially in the light of the documents of the Ottoman Archive, supported by research works. As a result, it is understood that the Dobrudja Region was constantly in a dynamic structure in social and political terms as reflected in the documents. As a result, it is aimed to reflect the atmosphere of the period by addressing the problems that arose with the living of different ethnic and religious masses in these lands, which have belonged to the borders of different states since the past.