Hastaneye başvuranlarda astım farkındalığı, kontrolü ve belirtilerin sıklığı
Asthma awareness, control and frequency of symptoms in hospital applicants
Yazar: GÖNÜL YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT KILIÇ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Farkındalık = Awareness ; Hasta başvurusu = Patient admission

Özet:
Astım gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sık görülen kronik rahatsızlıklardan biridir. Astımın görülme sıklığı yıllar içinde giderek artmaktadır. Bu araştırmanın amacı, hastaneye gelen hastalarda astım farkındalığı,  kontrolü ve belirtilerin sıklığını belirlemektir.
Bu araştırma kesitsel olarak 18-64 yaş grubunda hastaneye başvuran kişiler arasında Kasım 2020-Nisan 2021 2020 tarihlerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgiler formu, Astım Kontrol testi (AKT) ve Astım Tarama Anketi (ATA) aracılığıyla toplanmıştır.  ATA'dan 4 ≥ puan alanlar astım hastası olabilir olarak tanımlanmıştır.  Araştırmaya 206'sı astım hastası olmak üzere toplam 604 kişi katılmıştır. 
 Araştırmaya katılanların %65,6'sı kadın, astım grubunun yaş ortalaması (45,7) ve beden kitle indeksi (BKİ) ortalaması (28,4) kontrol grubundan (sırasıyla 38,4 ve 25,9) daha yüksektir. Astım hastalarının %78,6'sının astım belirtilerinin kontrol altında olmadığı, yaş ve BKİ arttıkça, yaşam memnuniyeti azaldıkça riskin arttığı saptanmıştır. Kontrol grubundakilerin %11,3'ünda astım belirtileri görüldüğü, yaşın artması ile riskin arttığı görülmüş, BKI, cinsiyet, ailede astım varlığı, sigara içme durumu ve alerji varlığı istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır.
Astım hastalarının büyük bir çoğunluğunda hastalık belirtilerinin kontrol altında olmadığı, yaş ve BKİ'nin yüksek olmasının önemli bir risk faktörü olduğu görülmüştür. Kontrol grubunda astım belirtisi olduğu halde tanı konmadan yaşayan hastaların olduğu ve bu durumun yaşın artması ile ilişkili olduğu görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Astım, astım farkındalığı, kontrol, belirtiler

Abstract:
Asthma is one of the most common chronic diseases in developed and developing countries. The incidence of asthma has been increasing over the years. The aim of this study is to determine asthma awareness, control and frequency of symptoms in hospital applicants.
This cross-sectional study was conducted among people aged 18-64 who applied to the hospital between November 2020 and April 2021. The data of the study were collected through personal information form, Asthma Control test (AKT) and Asthma Screening Questionnaire (ATA). Those who scored ≥ 4 on the ATA were defined as having possible asthma. A total of 604 people, 206 of whom were asthmatic, participated in the study.
Of the participants, 65.6% were female, and the mean age (45.7) and body mass index (BMI) (28.4) of the asthma group were higher than the control group (38.4 and 25.9, respectively). It was found that 78.6% of asthma patients did not have their asthma symptoms under control, and the risk increased as age and BMI increased and life satisfaction decreased. It was observed that 11.3% of the control group had asthma symptoms, the risk increased with increasing age. BMI, gender, presence of asthma in the family, smoking status and presence of allergy were not found statistically significant.

It has been seen that the majority of asthma patients are not under control, age and high BMI are important risk factors. It was observed that there were patients in the control group who lived without a diagnosis despite having asthma symptoms, and this situation was associated with increasing age. 

Keywords: Asthma, asthma awareness, control, symptoms