Savaşta ve barışta kadınların insan haklarının uluslararası düzeyde korunması
Protection of women's human rights in the international arena at war and peace
Yazar: AYŞEGÜL GÖKALP KUTLU
Danışman: PROF. DR. HASRET ÇOMAK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Barış = Peace ; Kadın hakları = Women rights ; Kadınlar = Women ; Savaş = War ; Uluslararası Hukuk = International Law ; İnsan hakları = Human rights ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, insan haklarının korunmasının asgari ilkelerini ortaya 

koyması ve uluslararası toplumun onayını alması açısından ilan edildiği 1948 yılından beri 

insan hakları düşüncesinin gelişmesi ve yayılmasında temel bir belge olmuştur. Evrensel 

Bildiri, insan haklarının devletlerin pozitif hukuklarına aktarılmasını ve böylece somut bir 

şekle bürünmelerini sağlamıştır. İnsan hakları ihlal edilen bireyler, bütün dünyada Evrensel 

Bildiri sayesinde kendilerine bir mücadele kanalı edinmişlerdir; kendi ülkelerindeki hukuk 

kanalları vasıtasıyla haklarını aramaktan yoksun bırakılan bireyler haklarını artık uluslararası 

hukuk çerçevesinde arayabilmektedir. Böylece, günümüzde insan haklarının tesisi 

uluslararası bir meseleye dönüşmüş ve Uluslararası İnsan Hakları Hukuku doğmuştur. Diğer 

taraftan, Evrensel Bildiri ayrımcılığa uğramama kriterleri arasında cinsiyeti de saymışsa 

da, küresel kadın hareketi, kadınların insan haklarının uluslararası insan hakları hukuku ve 

mekanizmaları içinde yeterince temsil edilmediğini savunmuştur. Kadın hareketi, evrensel 

insan hakları normlarının sadece erkeklerin deneyimlerini ve korkularını ele alacak şekilde 

düzenlenmiş olduğunu ortaya koymuş ve Uluslararası İlişkiler disiplinini ve Uluslararası 

Hukuk'u kadınların deneyimlerini göz önünde bulundurmaması yönünde eleştirmiştir. Bu 

tez, kadınların insan haklarının ne kadar insan hakları genel çerçevesinde ele alındığını 

incelemektedir. İnsan Hakları Hukuku'nun geçerli olduğu durumda kadınlara yönelik şiddet, 

barışta kadınların insan haklarının korunması bağlamında, Uluslararası İnsancıl Hukuk'un 

uygulandığı silahlı çatışmalarda ise kadınlara yönelik şiddet – tecavüz ve her türlü cinsel 

şiddet – savaşta kadınların insan haklarının korunması olarak ele alınmıştır.

Abstract:
Since its adoption in 1948, Universal Declaration of Human Rights is a

fundamental document for the development and spread of the human rights idea, setting the 

basis for the protection of human rights and approved by the international community. The 

Universal Declaration provided the transfer of human rights to the national laws of the 

Member States and hence, their reification. As a result, those, who feel that their rights are 

violated, gained a channel for struggle throughout the world. Individuals who have been left 

without a channel for struggle for their rights can, since the Universal Declaration, seek their 

rights within the framework of International Law. Today, human rights is an international 

concern. This concern has created the huge body of International Human Rights Law. On the 

other hand, it is important to mention that the Universal Declaration cites sexual 

discrimination among the other categories of discrimination. However, the global feminist 

movement advocated that, International Human Rights Law and its mechanisms are 

patriarchal and do not take into consideration the human rights of women. Feminist 

movement provided that universal human rights are designed to reflect the experiences and 

fears of the men, and criticized the International Relations and International Law for not 

taking into consideration the experiences of women. This PhD thesis is dealing with how far 

the women's human rights are covered in the general framework of human rights. 

Throughout the thesis, violence and discrimination against women in peacetime will be dealt 

within International Human Rights Law, whereas sexual violence against women – rape, 

genocidal rape, forced mutilation, forced sterilization, forced impregnation and sexual 

slavery - is the subject of International Humanitarian Law.