Türkiye'deki önemli doğal karbon yutakları olan aktif turba alanlarının iklim değişikliğine bağlı olarak karbon tutma kapasiteleri ve çözünmüş organik karbon miktarlarındaki değişimlerin yapay turba ekosistemler (Peatcosm) yöntemiyle
Investigation of carbon retention capacities and changes in dissolved organic carbon amounts of active peat areas with important natural carbon sinks in Turkey due to climate change using artificial peat ecosystems (Peatcosm) method
Yazar: ERHAN İLTER
Danışman: PROF. DR. CENGİZ TÜRE
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Küresel ısınma = Global warming ; Organik karbon = Organic carbon ; Turba = Peat ; Çözünmüş madde = Dissolved media ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Gerçekleştirilen bu çalışma ile Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli tarafından yayınlanan üç farklı iklim değişikliği senaryosuna (RCP2.6, RCP4.5, RCP8.5) göre 2050 ve 2070 yıllarındaki ortam koşulları simüle edilerek iklim değişikliğinin turbalık alanlar üzerindeki etkileri belirlenmiştir. Bu kapsamda; her bir senaryo içerisindeki turba örneklerinin fiziko-kimyasal analizleri (pH, EC, redoks, çözünmüş oksijen), çözünmüş organik karbon analizi, toprak enzim aktivitelerindeki değişimler belirlenmiştir. Ayrıca bu sistem içerisinde yetiştirilen bitki örneklerinin fotosentetik pigment analizleri, biyokütle analizleri, nispi gelişim oranları, bitki antioksidan enzim aktiviteleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre; Typha latifolia türünün, tüm iklim senaryolarında sağlıklı bir şekilde gelişim göstermeye devam ettiği belirlenmiştir. Ek olarak, turbalık alanlar içerisinde bu türün mevcudiyeti topraktaki çözünmüş organik karbon miktarının azaltılmasını da sağlamıştır. Sonuçlarımız, Typha latifolia'nın, gelişimi sırasında değişen ortam koşulları ve CO2 konsantrasyonundaki önemli yükselişe rağmen turba yapısının bozulmasını büyük oranda engelleyebildiği, gelecekte yapısı bozulmaya başlayan turbalık alanların restorasyonunda ve okside olmuş turbalık alanların tekrar ekosisteme kazandırılmasında kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
With this study, the effects of climate change on peatlands were determined by simulating the environmental conditions in 2050 and 2070 according to three different climate change scenarios (RCP2.6, RCP4.5, RCP8.5) published by the Intergovernmental Panel on Climate Change. In this context; Physico-chemical analyzes of peat samples (pH, EC, redox, dissolved oxygen), dissolved organic carbon analysis, changes in soil enzyme activities were determined in each scenario. In addition, photosynthetic pigment analyzes, biomass analyzes, relative growth rates, plant antioxidant enzyme activities were performed on the plant samples grown in this system. According to the data obtained as a result of the study; It has been determined that Typha latifolia continues to develop in a healthy way in all climate scenarios. In addition, the presence of this species in peatlands has also reduced the amount of dissolved organic carbon in the soil. Our results showed that Typha latifolia can largely prevent the degradation of peat structure despite the changing environmental conditions and significant increase in CO2 concentration during its development, and it can be used in the restoration of peatlands whose structure has started to deteriorate in the future and to reintroduce oxidized peatlands to the ecosystem.