Bir akademik gelişim modeli tasarımı ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
A model for academic development: Design and evaluation
Yazar: LOLA BULUT
Danışman: DOÇ. DR. HABİB ÖZGAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik gelişim modeli = Academic development model ; Akademik kariyer = Academic career ; Akademik yetkinlik = Academic self-efficacy ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Gelişim = Development ; Tasarım tabanlı araştırma = Design based research ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada yükseköğretim için işlevsel bir akademik gelişim modeline rehberlik edecek ilkelerin geliştirilmesi amaçlanmıştır.  Bunun yanı sıra geliştirilen ilkeler doğrultusunda akademik gelişim modeli tasarlayarak, tasarlanan modelin uygulanabilirliğini test etmek de hedeflenmiştir. Çalışma ülkemizde akademik gelişimin dünyada kabul edilen şekliyle kavramsallaştırıldığı ve bu alanda yapılan ilk uzamsal ve açımlayıcı araştırma olması nedeniyle önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırmanın temelini oluşturduğu faydacı ve yorumlamacı paradigmaları gereği çalışmada Tasarım Tabanlı Araştırma (TTA) yaklaşımı benimsenmiştir. Çalışma kapsamında tasarlanan Akademik Gelişim Modeli (AGM) toplam iki defa uygulama, değerlendirme ve yeniden uygulama döngülerinden oluşan sürece tabi tutulmuştur. AGM'nin etkililiğini değerlendirme süreci katılımcı algıları, katılımcı öğrenmesi, kurumsal destek ve katılımcıların yeni bilgileri kullanma yeterliği gibi dört boyuta dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde nitel ve nicel veriler toplanmıştır. Veriler veri çeşitlemesi ilkelerine dayalı olarak toplanmıştır.  Elde edilen nitel veriler betimsel ve içerik analizi, nicel veriler ise betimsel istatistik yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışmanın sonucunda akademik gelişim modeli tasarımına rehberlik edebilecek 10 ilke geliştirilmiştir. Bu ilkeler doğrultusunda bir akademik gelişim modeli taslağı da geliştirilmiştir. Bunun yanı sıra üniversitelerde akademik gelişimin başarısını etkileyen etmenler ortaya konulmuştur. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda politika yapıcılar, araştırmacılar ve uygulayıcılara öneriler geliştirilmiştir.



Anahtar kelimeler: yükseköğretim, akademik geliĢim modeli, tasarım tabanlı araĢtırma

Abstract:
The purpose of this study was to develop design principles to guide the design of the model for academic development. It also aimed to develop a model for academic development based on the proposed principles. The research is the first longtitudinal and exploratory study to conceptualize academic development in Turkey as it is accepted in the world.  Design based research methodological approach within a pragmatist and interpretivist paradigm was used in this study. Qualitative and quantitative data were collected to evaluate whether the principles proposed for the model for academic development were effective. Data triangulation strategies were employed to enhance the reliability and validity of the study.  The qualitative data were analysed using content analysis technique and quantitative data were analysed using descriptive statistics. During the study a model for academic development was designed, implemented, evaluated and re-designed twice. Four levels of academic development model evaluation that are participants reactions, participants learning, institutional support and participants' use of knowledge and skills, were employed during the evaluation stage of the study. This process yielded ten design principles as well as a suggested model for academic development. Some factors affecting the success of academic development were identified. Based on the results of the study, implications for policy makers, researchers and practitioners were included.



Key words: higher education, model for academic development, design based
research