El-Muharraru'l-Vecîz ile Fethu'l-Kadîr adlı tefsirlerin mukâyesesi
The comparison of commentaries named el-Muharraru'l-Vecîz and Fethu'l-Kadîr in
Yazar: ARSLAN KARAOĞLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DEMİRCİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Filoloji = Philogy ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Tefsir = Commentary ; İbn Atiyye = İbn Atiyye ; İslamiyet = Islam ; Şevkani = Shawkani

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İbn Atıyye ile son dönem müfessirlerinden çok yönlü bir alim olan Şevkânî'nin Kur'ân'ı tefsir yöntemlerini ve tefsir ilmine katkılarını karşılaştırmalı olarak araştırmaktır.Bu çalışma; bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Endülüs'te yaşamış İbn Atıyye'nin ve Yemen'de ömrünü devam ettirmiş Şevkânî'nin hayatları ve yaşadıkları ortam hakkında anahatlarıyla bilgi verdik. Birinci bölümde; her iki tefsirin, genel özellikleri ve kaynakları açısından karşılaştırmasını yaptık.İkinci bölümde; el-Muharraru'l-Vecîz ile Fethu'l-Kadîr isimli tefsirleri Kur'ân ilimleri açısından mukâyese ettik.Üçüncü bölümde; her iki tefsirin yazılış biçimlerini ve bu tefsirleri; kelâm, kırâat, fıkıh, filoloji ve tasavvuf açısından inceledik.
Bu çalışmamızda; gerek İbn Atıyye'nin gerekse Şevkânî'nin tefsirlerinde, pek çok alana ait zengin kaynak kullanmışlardır. Bununla birlikte Şevkânî'nin, kendi yaşadığı dönemin imkanlarından dolayı literatüre hâkimiyet yönüyle İbn Atıyye'den daha ileri düzeyde olduğu kanaatine vardık. Her iki müfessirin geleneksel tefsir yöntemini kullanıp kullanmadıklarını belirlemeye çalıştık. Sonuçta onların da bu yöntemi uyguladıklarını gördük.
İki müfessirin tefsirleri, şekil olarak düzenli ve sistematiktir. Ancak İbn Atıyye, tefsirinin mukaddimesinde izah edeceği konulara bab başlığı koyup onları ayrıntılı ve sistematik anlatması yönüyle Şevkânî'den daha ileri düzeyde olduğu görülmektedir.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the commentary procedures of Koran and contributions to exegetics related to İbn Atıyye and Şevkânî, who is one of the recent glossators and miscellaneous scholar, comparatively.
The study consists of an introduction and three sections. In introduction, the information about the lives and living environment of both glossators who live in Andalusia and Yemen is conveyed.
In first section, both of the commentaries are compared in terms of their general features and resources. 
In second section, the commentaries named el-Muharraru'l-Veciz and Fethu'l-Kadîr are compared with regards to Koranic sciences. In third section, the commentaries of both glossators are examined in terms of kalam, reading, fiqh, philology and sufic.
In this study, it can be reported that both İbn Atıyye and Şevkânî used rich resources belonging to several fields for their commentaries and Şevkânî is more advanced than İbn Atıyye regarding to literature competence because of the facilities of his epoch. It has been practiced to define whether both glossators used commentary procedures or not.It can be understood that the commentaries of both glossators are formed well and systematic. However, the subjects under heading bab which is exposed in introduction of İbn Atıyye's commentary have been told in detail without peregrination, which makes himself more privileged than Şevkânî.