Romatoid artrit ve gonartrozlu hastalarda diz çevresi kas mimarisinin egzersiz tedavisiyle olan değişiminin ultrasonografik olarak incelenmesi
Ultrasonographic evaluation of the changes in muscle architecture around knee joint after exercise training in patients with rheumatoid arthritis and gonarthrosis
Yazar: ÖVGÜ BIÇKICI
Danışman: PROF. DR. FERİDE NUR GÖĞÜŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Eklem hastalıkları = Joint diseases ; Kuadriceps femoris = Quadriceps femoris ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Romatoid Artrit (RA), otoantikorlar ve kronik enflamasyon ile karakterize otoimmün bir hastalıktır. Küçük eklemleri sık etkileyen RA'da diz eklemi de %70-80 oranında tutulur. Diz osteoartriti (OA) ya da gonartroz, artritin en sık izlenen şekli olan dejeneratif eklem hastalığıdır. Romatoid artrit ve diz OA hastalarında kuadriseps femoris kas kütlesinin ve gücünün, sağlıklı kontrollere göre azaldığı bilinmektedir. Direnç egzersizleri ile bu azalma önlenebilir. Bu çalışmanın amacı RA ve diz OA hastalarında kuadriseps femoris kasının bölümlerinin kalınlık ve pennat açılarının sağlıklılarla karşılaştırılması ve 4 haftalık diz çevresi izometrik direnç eğitimi ile değişimini incelemektir.
       Bu çalışmaya RA tanısıyla takipli 12 hasta, diz OA tanısı bulunan 12 hasta ve kontrol grubu olarak 13 sağlıklı gönüllü alınmıştır. Deneyimli gözlemci tarafından bütün hastaların bilateral alt ekstremitelerinde kuadriseps femoris kası bölümlerinin kalınlıkları ile pennat açıları, cilt altı yağ doku kalınlığı, sinovyal hipertrofi, efüzyon ve dejenerasyon varlığı ultrasonografi ile incelenmiştir. Ardından bütün katılımcılara 4 hafta boyunca uygulayacakları kuadriseps-hamstring izometrik ev egzersiz eğitimi verilmiştir. Dört hafta sonra katılımcıların ultrasonografik incelemesi tekrarlanmıştır.
       Başlangıç değerlendirmelerinde her 2 dizde rektus femoris ve dominant dizde vastus medialis kas kalınlıkları sağlıklı grubunda anlamlı yüksek saptanmıştır. 3 grup arasında her 2 dizde başlangıç pennat açı ölçümleri arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Dördüncü haftada 3 grup içinde farklı kaslarda anlamlı kalınlık ve pennat açı değişimleri saptanmıştır. Üç grup arasında kuadriseps femorisin 4 kasının kalınlık ve pennat açı değişimlerinde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Direnç eğitimi ile diz OA'lı bireylerde ağrı ve fiziksel fonksiyonlarda iyileşme olmuştur. Romatoid artrit hastalarında DAS28-CRP skorunda anlamlı değişiklik gözlenmemiştir.
       Gelecekteki çalışmalarda farklı direnç egzersizleri ya da aerobik egzersizler ile diz çevresi kasların mimari özellikleri değerlendirilebilir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA), is an autoimmune disease characterized by autoantibodies and chronic inflammation. While small joints are frequently affected in RA, %70-80 of knee joint involvement may also occur. Knee osteoarthritis (OA) or gonarthrosis, the most frequent form of arthritis, is degenerative joint disease. It is known that in RA and knee OA, quadriceps femoris muscle mass and strength decrease compared to healthy controls. This decrement may be prevented with resistance exercises. The aim of this study was to compare thicknesses and pennation angles of quadriceps muscle parts in RA and knee OA patients with healthy controls and to investigate their changes within 4 weeks of knee isometric resistance training. 
       This study included 12 patients with RA, 12 patients with knee OA and 13 healthy volunteers as control group. Experienced observer studied bilateral quadriceps parts' thicknesses and pennation angles, subcutaneous fat tissue thicknesses, presence of synovial hypertrophy, effusion and degeneration by ultrasonography. Afterwards, all participants were given 4 weeks of quadriceps-hamstring isometric home based exercise training. Ultrasonographic investigations were repeated after 4 weeks.
       Baseline bilateral rectus femoris and dominant knee vastus medialis thicknesses were significantly higher in healthy control group. Baseline bilateral pennation angles didn't show any significant difference between 3 groups. After 4 weeks, different muscles showed significant thickness and pennation angle changes within 3 groups. Thickness and pennation angle changes of quadriceps parts didn't significantly differ between groups. With resistance training, pain and physical functions improved in knee OA patients. DAS28-CRP scores of RA patients didn't show any significant changes.
       Future researches may focus on knee joint musculature architectural response to different resistance exercises or aerobic training.