Akut ağrı yönetiminin lenfosit dna hasarı ve oksidatif stres üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the impact of acute pain management on lymphocyte dna damage and oxidative stress
Yazar: LEYLA SOLDUK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR SÖĞÜT
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Asetaminofen = Acetaminophen ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; DNA hasarı = DNA damage ; Lenfositler = Lymphocytes ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Amaç: Erişkin acil servislerine yapılan başvuruların önemli bir kısmını oluşturan travmaya bağlı akut ağrı, ciddi olarak ele alınması gereken bir şikayettir. Uygun akut ağrı yönetimi ile hem mevcut klinik durumun kötüye gitmesi engellenmekte, hem de ileride oluşabilecek kronik ağrılar önlenebilmektedir. Parasetamol (asetaminofen), akut ağrı tedavisinde en yaygın olarak reçete edilen analjeziktir. Bu, oral veya intravenöz (İV) olarak uygulanabilir. Plasebo ve diğer analjezikler ile karşılaştırıldığında İV parasetamol?ün etkinliği ve güvenilirliği belirsizdir. Bu çalışmada hafif ve orta şiddette travmaya maruz kalan hastalarda oluşan akut ağrının giderilmesinde kullanılan analjeziklerden biri olan parasetamol?ün, lenfosit DNA hasarı ve oksidatif stres parametreleri üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçladık.Yöntem: Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine ve Ortopedi Polikliniğine başvuran hafif ve orta derecede travmaya maruz kalan 35 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastalardan analjezi uygulamadan önce, analjezi uygulandıktan sonra 2. saat ve 12. saatte kan örnekleri alındı. Çalışmaya katılan hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları veağrı düzeyleri Görsel Analog Skala (Visual Analog Scale?VAS) ile kaydedildi. Serum lenfosit DNA hasarı ve oksidatif stres parametreleri olarak toplam oksidan seviye (TOS), toplam antioksidan seviye (TAS) ve oksidatif stres index (OSİ) çalışıldı. Elde edilen sonuçlar gruplar arasında karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmamızda hafif ve orta derecede travmaya maruz kalan hastaların yaş ortalaması 39,70 ± 20,31?di. Analjezi öncesi (grup 1)?de serum lenfosit DNA hasarı (arbitrary unit; AU) 14,97 ± 12,38, analjezi sonrası 2. saat (grup 2)?de lenfosit DNA hasarı 13,94 ± 9,28 AU ve analjezi sonrası 12. saat (grup 3)?te lenfosit DNA hasarı 10,57 ± 8,73 AU olarak XIbulundu. Serum lenfosit DNA hasarı yönünden gruplar karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p< 0.01). Ortalama serum TOS düzeyleri ve OSİ değerleri analjezi öncesi (grup 1) ile kıyaslandığında analjezi sonrası grup 2 ve 3?te düşüş gösterdi. Ayrıca, ortalama serum TAS düzeyleri analjezi öncesi (grup 1) ile kıyaslandığında analjezi sonrası grup 3?te artmış olarak saptandı. Ancak, serum TAS ve TOS düzeyleri ve OSİ değerleri açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık yoktu (p> 0.05).Sonuç: Bu çalışma, akut ağrı yönetiminde kullanılan ilaçlardan biri olan parasetamol?ün lenfosit DNA hasarı ve oksidatif stres parametreleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi açısından yapılmış ilk çalışmadır. Sonuçlarımız travmaya maruz kalan hastalarda gelişen akut ağrının oksidatif strese neden olduğunu, bunun da lenfositlerde oksidatif DNA hasarı ile sonuçlandığını göstermektedir. Ancak, travmaya bağlı akut ağrının parasetamol ile tedavisi sonrasında oksidatif stres parametrelerinden TOS düzeyleri ve OSİ değerlerinde azalma olduğu ve lenfosit DNA hasarının da belirgin olarak azaldığı görülmüştür. Travmalı hastalarda oluşan lenfosit DNA hasarı, oksidatif bir hasar meydana gelmesi ile açıklanabilir. Bu konuda diğer analjeziklerle kıyaslamalı geniş olgu sayılarına sahip randomize ve kontrollü çalışmalara gereksinim olduğunu düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Parasetamol (asetaminofen), akut ağrı yönetimi, total oksidan seviye, total antioksidan seviye, oksidatif stres indeksi, lenfosit DNA hasarı

Abstract:
Objective: Trauma-related acute pain which consists a large proportion of emergency department admissions is a complaint which should be addressed seriously. Both deterioration of the current clinical condition and potential chronic pain may be prevented with a proper pain management. Paracetamol (acetaminophen) is the most commonly prescribed analgesic for acute pain management. This drug may be administered via peroral (PO) or intravenous (IV) route. Efficiancy and safety of IV paracetamol is unclear when compared with placebo and the other analgesics. In this study, we aimed to investigate the effect of paracetamol- one of the analgesics used for treatment of acute pain developing in patients exposed to mild or moderate pain on lymphocyte DNA damage and oxidative stress parameters. Methods: A total of 35 patients who were admitted to Emergency Department and Orthopedic Outpatient Clinic of Harran University School of Medicine due to mild or moderate trauma were included in the study. Blood samples were obtained from the patients before and at 2 and 12 hours after analgesic administration. Demographic characteristics, clinical findings and pain levels (with visual analogue scale-VAS) of the participants were recorded. Serum lymphocyte DNA damage and total oxidant status (TOS), total antioxidant status (TAS) and oxidative stress index (OSI) were studied as oxidative stress parameters. Obtained results were compared between groups.Results: Mean age of the patients exposed to mild and moderate trauma was 39.70 ± 20.31 years. Serum lymphocyte DNA damage was found as 14.97 ± 12.38 AU (arbitrary unit) in Group 1 (before analgesia), 13.94 ± 9.28 AU in Group 2 (2 hours after analgesia) and 10.57 ± 8.73 AU in Group 3 (12 hours after analgesia). There was a significant difference between the groups with respect to serum lymphocyte DNA damage (p< 0.01). Mean serum TOS and OSI values were lower in Group 2 and 3 compared to Group 1. Furthermore, mean serum XIIITAS values were found to be higher in Group 3 compared to Group 1. However, there was no significant difference between groups in terms of TAS, TOS and OSI values (p> 0.05).Conclusion: The present study is the first investigating the effect of paracetamolone of the drugs used in acute pain management- on lymphocyte DNA damage and oxidative stress parameters. Our results indicate that acute pain developing in patients exposed to trauma leads to oxidative stress and this condition is resulted in oxidative DNA damage in lymphocytes. However, it was seen that oxidative stress parameters, TOS and OSI decreased and lymphocyte DNA damage significantly decreased after treatment of trauma-related acute pain using paracetamol. Lymphocyte DNA damage seen in patients exposed to trauma may be explained with oxidative damage. We consider that randomized controlled studies carried out with large case series comparatively with other analgesics are needed.Keywords: Paracetamol (acetaminophen), acute pain management, lymphocyte DNA damage, total oxidant status, total antioxidant status, oxidative stress index