Türkiye'de üniversite ve eğitim araştırma hastaneleri'nde çalışan acil tıp uzman ve asistanlarının akut karın ağrısında ağrı kesici kullanım yaygınlığı ve bunu etkileyen faktörler
The prevalence and the factors affectıng of the use of analgesıcs  for acute abdomınal paın amongst emergency medıcıne specıalısts  and physıcıans, at unıversıty and at educatıon and research hospıtals ın Turkey
Yazar: ÖZGÜR ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Abdomen-akut = Abdomen-acute ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Analjezikler = Analgesics ; Ağrı = Pain ; Doktorlar = Physicians ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university

Özet:
Girişve Amaç:Akut karın ağrısı, tüm acil servis başvurularının %10'nunu oluşturmaktadır. 
Bu hastaların ise yaklaşık dörtte biri 'akut batın' tanısıyla cerrahi servislere yatmaktadır (3). 
Cerrahi pratiğinde genel olarak akut karın ağrılı hastaların kesin tanısı konulmadan analjezik 
kullanılmasının,  fizik  muayene  bulgularının  değiştireceği  yönündeki  kaygı,  son  yıllarda 
tartışılmaya  başlanmış ve  bu  konuda  klinik  çalışmalar  yapılmıştır  (4-9).  Yakın  zamanda 
yapılan  çalışmalar  akut  karın  ağrılı  hastalarda  erken  analjezinin,  fizik  muayene  bulgularını 
baskılamadığı,  tanıda  gecikmelere  veya  yanlış tanıya  sebep  olmadığı,  analjezinin  güvenli 
olduğunu göstermektedir (4-9). Bu nedenle akut karın ağrılı hastalarda erken analjezi özellikle 
kısa etkili opiat türevlerinin uygulanması yönünde  bir eğilim ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın 
amacı  Türkiye  Acil  Tıp  uzman,  asistan  ve  öğretim  üyelerinin  akut  karın  ağrılı  hastalarda 
analjezik  kullanımı  konusundaki  tutumlarını,  günlük pratik  uygulamalarını  ve  analjezik 
kullanım kararını etkileyen faktörleri belirlemektir. 
Gereç ve Yöntem:Kesitsel analitik tipte tanımlanan bu araştırma, 15 Kasım 2013-25 Ocak 
2014  tarihleri  arasında  Türkiye'nin  çeşitli  illerinde  bulunan  Üniversite  Hastaneleri,  Sağlık 
Bakanlığı Eğitim Araştırma Hastaneleri, Devlet Hastaneleri ve özel hastanelerde çalışan 803 
acil servis asistan, uzman ve öğretim üyesi ile araştırmacı tarafından hazırlanmışolan anket 
formu uygulanarak yapılmıştır. 
Anketler  aracılığı  ile  verilerin  410  adeti,  elektronik  ortamda,  https://docs.google.com
/forms/d/1a6nTje_WxjWW260oB2Q  AG8Pz1zFxhmmo  T_X-OEtc0Sk/viewform adlı 
internet bağlantısı kullanılarak elde edilmiştir. Diğer 393 tanesi anabilim dalı başkanlıklarına 
posta yoluyla gönderilmişve çeşitli acil tıp kongre ve sempozyumlarında yüz yüze görüşme 
ix
tekniği uygulanarak yapılmıştır. E-posta adresleri acil tıp derneklerinden eldeedilmiştir. Elde 
edilen 1309 mail adresinin 121 tanesinin hatalı olduğu görülmüştür. 
Bulgular:Araştırmanın en önemli bulgusu Türkiye'deki Acil Tıp Anabilim Dalı hekimlerinin 
akut karın ağrılı hastalarda analjezik kullanım sıklığının arttığı ve asistan, uzman ve öğretim 
üyeleri arasında davranışdeğişikliği olduğunun belirlenmesidir. Uzman hekimler ile öğretim 
üyelerinin  akut  karın  ağrısında  analjezik  kullanma  veya  kullanmama  nedenleri,  kullanma 
sıklıkları,  hastaya  ait  faktörlere  göre  kullanım  kararları  incelendiğinde  anlamlı  fark 
görülmemiştir.  Bunun  nedeni  çalışmadaki  öğretim  üyesi  sayısının  45  kişiyle  sınırlı  kalması 
olabileceği düşünülmektedir. Bu yüzden öğretim üyeleri ve uzman hekimler birlikte ele alınıp
asistan hekimlerle karşılaştırılmıştır. Bu çalışmaya göre Türkiye Acil Tıp Hekimlerinin %49,5 
analjezik  ilaç  kullanımının  fizik  muayene  bulgularını  baskıladığını,  diğer  %45,9'ü  ise 
etkilemediğini belirtmiştir. Asistanların  %69' u  baskıladığını düşünürken uzman hekimlerin 
%49.7 si etkilemediğini sonucu ortaya çıkmıştır. 
Tartışma  ve  Sonuç:  AAA'lı  hastaların  analjezik  belirtileri  nihai  teşhis  konuluncaya  değin, 
semptomları maskelemekten kaçınmak adına ertelenmektedir. Oysa, AAA'lı hastaların ilk 
değerlendirme  evresinde  analjezi  kullanımının  tanısal  doğruluğa  etki  etmeksizin  ağrıda 
önemli  bir  azalma  sağladığını  gösteren  araştırmalar  vardır.  Akut  karın  ağrılı  hastalarda 
analjezik  kullanımı  acil  tıp  hekimleri  arasında  yıllara  göre  artış sağlamıştır.  Analjezik 
kullanımını etkileyen en önemli faktörler güncel yayınlardaki bilgileri takip edip etmeme ve 
cerrahi  konsültan  hekimle  olabilecek  tartışmadan  çekinmektir.  Cerrahi  konsültan  hekim  ile 
acil servis hekimleri arasında belirli bir protokolsağlanmalıdır. Akut karın ağrılı hastalarda 
analjezik kullanımı kararı verildiğinde fentanil diğer ajanlara göre öne çıkmıştır. Akut karın 
ağrılı hastalarda analjezi kullanmama kararı hala birtabudur.

Abstract:
Background and Purpose:Acute abdominal pain accounts for 10% of all emergency room 
visits. Approximately one-quarter of these patientsare hospitalized at surgical services with 
the diagnosis of 'acute abdominal pain' (3). Concerns in the general surgery practice that the 
use of analgesics for patients with acute abdominalpain without establishing a final diagnosis 
will  change  physical  examination  findings  have  begun  to  be  discussed  in  recent  years  and 
clinical trials have been conducted in this regard (4-9). Recent studies have revealed that early 
use  of  analgesics  in  patients  with  acute  abdominal  pain  does  not  suppress  physical 
examination findings, not cause any delay in diagnosis or misdiagnosis and that analgesia is 
safe  (4-9).  Therefore,  early  use  of  analgesics  in  patients  with  acute  abdominal  pain  has 
emerged a trend towards administering especially short-acting opiate derivatives. The purpose 
of  this  study  is  to  determine  attitudes,  daily  practices  of  Emergency  Medicine  Specialists, 
assistants and faculty members on the use of analgesics in patients with acute abdominal pain 
and factors affecting their decisions on the use ofanalgesics. 
Materials  and  Methods: This  cross-sectional  analytical  study  was  conducted  between 
November  15,  2013  and  January  25,  2014  by  carrying  out  a  questionnaire  filling  with  803 
emergency  service  assistants,  specialists  and  faculty  members  working  in  University 
Hospitals,  the  Ministry  of  Health  Training  and  Research  Hospitals,  Public  Hospitals  and 
private hospitals in several provinces in Turkey. 
Data  from  410  of  the  questionnaires  was  obtained  from  the  link  below: 
https://docs.google.com/forms/d/1a6nTje_WxjWW260oB2QAG8Pz1zFxhmmoT_XOEtc0Sk/viewform,while data from 393 of these questionnaires was obtained from those sent 
xi
to  the  departments  of  emergency  medicine  via  e-mail and  through  face-to-face  interviews 
conducted  in  several  emergency  medicine  congresses  and  symposiums.  E-mail  addresses 
were obtained from emergency medicine associations.121 of 1309 e-mail address obtained 
was understood to be incorrect. 
Findings:  The most important finding of the study is the determination that the prevalence of 
the  use  of  analgesics  in  patients  with  acute  abdominal  pain  by  academic  emergency 
department  physicians  in  Turkey  has  increased  and  the  attitude  amongst  emergency 
department  assistants,  specialists  and  faculty  members  in  this  regard  has  changed.   No 
significant  difference  was  observed  when  the  reasons  whether  or  not  to  use  analgesics  for 
acute  abdominal  pain,  the  prevalence  of  the  use  of  analgesics  and  the  decisions  to  use 
analgesics based on patient-related factors by specialist physicians and faculty members were 
examined. The reason for this is thought that the number of faculty members participated in 
the  study  is  limited  with  45  faculty  members.  For  this  reasons,  the  faculty  members  and 
specialist  physicians  must  be  taken  up  together  and compared  with  physician  assistants. 
According to this study, 49.5% of Turkish EmergencyMedicine Physician reported that the 
use  of  analgesics  would  not  suppress  the  physical  examination  findings,  while  the  other 
45.9% reported otherwise. While 69% of the physician assistants were of the opinion that the 
use of analgesics would suppress the physical examination findings, 49.7% of the specialists 
thought otherwise. 
Discussion and Conclusion: Analgesic symptoms of patients with acute abdominalpain are 
delayed  in  order  to  avoid  masking  symptoms  until  the  final  diagnosis  is  established. 
However, there are studies revealing that the use of analgesics during the initial examination 
of patients with acute abdominal pain patients delivers a significant reduction in pain without 
affecting the diagnostic accuracy. The use of analgesics in patients with acute abdominal pain 
among emergency medicine physician has gradually increased by years. The most important 
factors  affecting  the  use  of  analgesics  are  failure to  keep  up  with  information  in  current 
publications and refraining from possible discussions with surgical consultant specialists. A 
certain protocol should be established between surgical consultant specialists and emergency 
department  physicians.  The  use  of  fentanyl  has  come forward  in  deciding  the  use  of 
analgesics  in  patients  with  acute  abdominal  pain.  The  decision  not  to  use  analgesics  in 
patients with acute abdominal pain is still a taboo.