Kemik dansiometrisi üzerine çevresel ve biyolojik etkiler
Environmental and biological effects on bone dansitometry
Yazar: HALİL KUNT
Danışman: PROF. DR. HAYRİ DAYIOĞLU
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada Kütahya'da kemik dansitesine etki eden biyolojik ve çevresel faktörlerintespit edilmesi amacıyla DEXA cihazıyla yaşları 40 ile 82 arasında değişen ortalama yaşı 55,3 olan113 olgunun kemik dansiometrileri ölçülmüştür. Ölçüm sonrasında KMY(Kemik mineralyoğunluğu) ve VKİ(Vücut kütle indeksi)'leri hesaplanmıştır. Olgulardan aile hikayesi ve özgeçmişi,fiziksel özellikleri, beslenme ve alışkanlıkları, egzersiz ve fiziksel aktiviteleri ile doğum hikayesinibelirlemeye yönelik 64 soruluk anketi doldurmaları istenmiştir. Olgular kemik dansitesine görenormal, osteopeni ve osteoporoz olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Adet düzensizliğinin en çoknormal (%52,8) ve osteopeni grubunda (%46,6 ) olduğu, aynı şekilde doğum kontrol haplarında daen çok normal ve osteopeni grubunda kullanıldığı tespit edilmiştir. Olguların aktivite düzeyleridüşük belirlenmiştir.Olguların özgeçmiş ve aile hikâyeleri değerlendirildiğinde çoğunun ev hanımı, eğitimininilköğretim olduğu belirlenmiştir. Romatizmal hastalık ve hiper tansiyonun, uzun süre ilaç vekortikosteroid kullanımın osteoporozlu grupta olduğu saptanmıştır. Olgularımızda köy yaşantısınıtercih eden olguların yarısından fazlası osteoporozlu olurken normal kemik dansiteli olgular kentyaşantısını tercih etmiştir. Olguların fiziksel özellikleri karşılaştırıldığında osteoporoz ve osteopenigrubunun normal gruba göre daha yaşlı ve ağrılı olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte normalgrubun diğer gruplara göre daha uzun olduğu belirlenmiştir. Özellikle osteoporoz grubunda 3 cmden fazla boy kaybı olduğu gözlenmiştir. Beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzları bakımındanbelirgin fark görülmemiştir, fark yaşta görülmüştür.Sonuç olarak; değerlendirilmeye alınan olgulardan her üç grubun çevresel ve biyolojikfaktörlerinin benzer olduğu belirlenmiştir. Kemik dansitesindeki farklılıkların gruplar arasındakiyaştan kaynaklandığı gözlenmiştir. Çevresel ve biyolojik faktörlerin, farklı kültür ve bölgelerdeyaşayan kadınların kemik dansiteleri üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlığı, egzersiz, fiziksel aktivite, KMY, yaş, yaşam tarzı.

Abstract:
In this study, to find out biological and environmental factors effecting the bone density inKütahya, bone densitometry of 113 subjects, whose ages change between 40-82 and average age is55,3 , are measured by means of DEXA machine. After the measurements, BMD ( bone mineraldensity) and BMI (body mass index) of the subjects are measured. The subjects are asked for fillingquestionaire of 64 items to determine family history and autobiography, physical characteristics,diet and dietary habits, exercise,physical activities and birth history of the them. Regarding thebone mineral density, the subjects are divided into three groups which are normal, ostepenia andosteoporosis. It is found out that menstruation irregularity is at high rate in the normal (52,8%) andosteopenia group(46,6 %) and similary contraceptive pills are used mostly by the normal andostepenia group. The activity level of the subjects is found out as low.When the autobiography and family history of the subjects are regarded, these results arefound: most of them are housewife and they have had primary education. Rheumatismal diseases,hypertension, long-term drug and corticosteroid use are observed in the group of the osteoporosis.While more than half of our subjects who preferred rural life have osteoporosis, the subjects whopreferred urban life have normal bone density. When the physical characteristics of the subjectscompared, it has been discovered that the osteoporosis and the osteopenia group are older and havemore aches than the normal group. Additionally, the normal group is observed as being taller thanthe other groups. Especially in the osteoporosis group more than three centimeters height loss isobserved. No significant difference is found in terms of dietary habits and lifestyle but age.In conclusion, regarding the subjects measured, each three groups have similar environmentaland biological factors. Bone density differences stem from age factor among the groups. There hasbeen a need for studies about the effects of environmental and biological factors on bone densitiesof women who lives in different regions and cultures.Key words: Dietary habits, exercise, physical activity, BMD, age, lifestyle.