Çocuklarda sinüzit komplikasyonlarının klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and laboratory findings of sinusitis complications in children
Yazar: ARİFE MELİKE BULUT KARAKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM ALKAN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Retrospektif çalışmada akut bakteriyel rinosinüzit komplikasyonu gelişen çocukların yaş, cinsiyet, mevsim, klinik durum, predispozan faktörler, başvuru anındaki semptomları, başvuru anındaki fizik muayene bulguları, laboratuvar bulguları, kültürler, radyolojik görüntüleme bulguları, cerrahi müdahale, antibiyotik tedavileri ve süresi, altta yatan hastalık, morbidite ve mortalite durumları değerlendirildi.
Gereç ve yöntemler: Selçuk Üniversitesi Çocuk Enfeksiyon Servisi'nde Eylül 2013 ile Ekim 2022 tarihleri arasında sinüzit komplikasyonları nedeniyle yatarak tedavi gören çocuk hastalar değerlendirildi. Sinüzit komplikasyonları olan 54 hasta preseptal selülit, orbital komplikasyonlar, intrakranial komplikasyonlar için gruplandırıldı. Hastalar preseptal selülit (grup 1),  orbital-intrakranial komplikasyon (grup 2) gelişen hastalar olarak  iki gruba ayırıldı.   İstatistiksel analizler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak yapıldı. 
Bulgular: Sinüzit komplikasyonu gelişen 54 hastanın %50'si preseptal sellülit, %50'si orbital ve intrakranial komplikasyonlarla başvurdu. Hastaların yaş ortancası 130 ay olup, %61,1 erkekti. Orbital komplikasyonu olan hastaların ortanca yaşı intrakranial komplikasyonlara göre daha küçüktü. İntrakranial komplikasyonlardan en sık menenjit (%61) saptandı.  Hastaneye başvuruda grup 2'de  lenfosit sayısı grup 1'e göre anlamlı olarak daha düşük saptanırken (p=0.06), prokalsitonin değeri daha yüksek saptandı (p=0.002).  Hastalarda en sık tek sinüs tutulumu saptandı. Tek sinüs tutulumunda en sık etmoid sinüs tutulumu, iki sinüs tutulumunda ise en sık etmoid-maksiller tutulum saptandı. 
Subdural abse gelişen hastalarımızın tümünde (n=6) frontal sinüzit vardı, kavernöz sinüs trombozu olan hastaların tümünde sfeoidal sinüzit saptandı. Hastaların %37'sine cerrahi müdahale yapıldı.  Cerrahi uygulama oranı grup 2'de grup 1'e göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0.005). Hastaların %16,6 (n=9)'sında kültürlerde üreme oldu. En sık S. pneumoniae saptandı. Tüm hastaların hastanede yatış ortanca gün sayısı 14 gün, toplam tedavi ortanca gün sayısı 21 gündü. Hastalarımızda mortalite izlenmezken, %7,4'ünde (n=4) tedavi sonrası nörolojik sekel görüldü.

Sonuç: Sinüzitin süpüratif komplikasyonları çocuklarda nadirdir. Fakat morbidite ve mortaliteye neden olabilmektedir. Hastalara multidisipliner yaklaşım, komplikasyona göre antibiyotik seçimi, tedavinin uygun doz ve süre verilmesi, cerrahi tedavi kararı mortalite ve morbiditeyi önlemede önemlidir.

Abstract:
Objective: In retrospective study, children with acute bacterial rhinosinusitis complication  were evaluated about  age, gender, season, clinical condition, predisposing factors, symptoms and  physical examination features at the time of admission, laboratory findings, cultures, radiological imaging findings, surgical intervention ,antibiotics treatments interval.
Materials and methods: Children who were treated as inpatients due to sinusitis complications at Selçuk University Pediatric Infection Service between September 2013 and October 2022 were evaluated. The 54 patients with sinusitis complications were grouped for preseptal cellulitis, orbital complications, and intracranial complications. Patients were divided into two groups for preseptal cellulitis (group 1) and orbital-intracranial complications (group 2). Statistical analyzes were performed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 program. 
Results: Of the 54 patients who developed sinusitis complications, 50% presented with preseptal cellulitis and 50% presented with orbital and intracranial complications. The median age of the patients was 130 months and 61.1% were male. The median age of patients with orbital complications was younger than patients with intracranial complications. Meningitis was the most common (61%) among the intracranial complications. At admission to the hospital, the lymphocyte count in group 2 was found to be significantly lower than in group 1 (p = 0.06), while the procalcitonin value was found to be higher (p = 0.002). Single sinus involvement was most frequently detected in patients. Ethmoid sinus involvement was the most common in single sinus involvement, and ethmoid-maxillary involvement was the most common in two sinus involvement. All of our patients (n=6) who developed subdural abscess had frontal sinusitis, and all patients with cavernous sinus thrombosis had spheoidal sinusitis. Surgical intervention was performed in 37% of the patients. 
The surgery rate was found to be significantly higher in group 2 compared to group 1 (p = 0.005). There was growth in cultures in 16.6% (n=9) of the patients. S. pneumoniae is the most frequently detected microorganism. The median number of days of hospitalization for all patients was 14 days, and the median number of days of total treatment was 21 days. While no mortality was observed in our patients, neurological sequelae were observed after treatment in 7.4% (n=4).
Conclusion: Suppurative complications of sinusitis are rare in children. However, it can cause morbidity and mortality. Multidisciplinary approach to patients, antibiotic selection according to complications, appropriate dose and duration of treatment, and surgical treatment decision are important in preventing mortality and morbidity.