Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniğinebağlı birimlere başvuran yetişkin bireylerin probiyotikler konusundaki bilgi düzeyleri ve probiyotik kullanımı ile ilgili tutumları
The knowledge level of adult individuals applying to the units affiliated with the Family Medicine Clinic of Antalya Training and Research Hospital regarding probiotics and their attitudes towards probiotic use
Yazar: BURÇİN ÖZBİLGİN GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. REMZİYE NUR EKE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Davranış = Behavior ; Prebiyotikler = Prebiotics ; Probiyotikler = Probiotics ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Sağlık Bakanlığı Üniversitesi (SBÜ) Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi (EAH) Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı birimlere başvuran hastaların probiyotik bilgi düzeylerini, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışması için SBÜ Antalya EAH Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alındıktan sonra Antalya EAH Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı birimlere başvuran 18 yaş ve üstü bireylere yüz yüze görüşme tekniği ile araştırma anketi uygulanmıştır. Araştırma anketi araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir ve katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, probiyotikler konusundaki bilgi düzeylerini ve probiyotik kullanımı ile ilgili tutum ve davranışlarını tespit etmeyi amaçlayan üç bölüm ve 39 sorudan oluşmaktadır. 
Araştırmada elde edilen veriler MS-Excel 2007 programına kaydedilmiş, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) v.29.0 programı (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Araştırma 331 katılımcı ile tamamlanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 40,65±14,27 yıl (minimum:18, maksimum:78) olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların vücut kitle indeksi (VKİ) ortalaması 25,82±4,69 kg/m2 (minimum:17,00 kg/m2, maksimum:38,00 kg/m2) olarak hesaplanmıştır. Katılımcılar cinsiyete göre 222 (%67,1) kadın, 109 (%32,9) erkekten oluşmuştur. Katılımcıların eğitim düzeylerine göre dağılımı incelendiğinde, 82 (%24,8) ilkokul mezunu, 36 (%10,9) ortaokul mezunu, 102 (%30,8) lise mezunu, 111 (%33,5) yükseköğretim mezunu olduğu görülmüştür. Katılımcıların probiyotik kullanım durumları değerlendirildiğinde, 158 (%47,7) kişi hiç kullanmadığını, 28 (%8,5) kişi ayda 1-2 kez, 103 (%31,1) kişi haftada 1-2 kez, 42 (%12,7) kişi haftada 3'ten fazla kullandığını bildirmiştir. ''Probiyotik kullanıyorum'' yanıtını veren katılımcılara (n=173) kullanım amacı sorulduğunda, bu kişiler ''bağırsaklara iyi geldiği için'' (n=131, %67,9), ''idrar yolu enfeksiyonu için'' (n=10, %5,2), ''bağışıklık sistemini güçlendirdiği için'' (n=36, %18,7), ''diğer'' (n=16, %8,3) yanıtlarından bir veya daha fazlasını işaretlemişlerdir. 
Kadın katılımcıların probiyotik bilgi düzeyleri ile probiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışlarının erkeklerden anlamlı derecede daha yüksek olduğu  görülmüştür p<0,05. Katılımcıların probiyotik bilgi düzeyleri ve probiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışları ile VKİ, eğitim durumları, ekonomik durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur p<0,05. Vücut kitle indeksi <30 kg/m2 olanlarda, yüksek öğretim mezunu olanlarda ve 30.000 TL ve üzeri gelir grubunda probiyotik bilgi düzeyleri ve probiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışların anlamlı olarak daha yüksek ve olumlu olduğu saptanmıştır p<0,05.
Sonuç: Ulaştığımız bu bulgular probiyotikler konusunda bilgi düzeyi, tutum ve davranışların bireylerin cinsiyet, eğitim düzeyi, VKİ ve ekonomik durum gibi faktörlerinden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Özellikle kadınların probiyotiklerle ilgili farkındalık ve tutumlarının daha yüksek olması dikkat çekicidir. Ayrıca eğitim ve ekonomik durumun hem bilgi düzeyini hem de kullanım alışkanlıklarını şekillendirdiği görülmüştür.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the probiotic knowledge levels, attitudes and behaviors of patients admitted to the Family Medicine units of Antalya Training and Research Hospital. 
Materials and Methods: For this thesis study, after obtaining approval from the Clinical Research Ethics Committee of University of Health Sciences, Antalya Training and Research Hospital, a questionnare was conducted using a face-to-face interview technique with individuals aged 18 and above who visit the Family Medicine Clinic units of Antalya Training and Research Hospital. The questionnare was developed by the researchers and consists of three sections and 39 items aiming to determine the sociodemographic characteristics of the participants, their knowledge levels about probiotics, and their attitudes and behaviors regarding the use of probiotics.
The data obtained in the study were recorded in MS-Excel 2007 program and analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) v.29.0 program (IBM Corp., Armonk, NY, USA). Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Findings: The study was completed with 331 participants. The mean age of the participants was determined as 40,65±14,27 years (minimum 18, maximum 78 years). The mean body mass index (BMI) of the participants was found to be 25,82±4,69 kg/m² (minimum 17.00 kg/m², maximum 38.00 kg/m²). Participants consisted of 222 (67.1%) women and 109 (32.9%) men. When the distribution of educational levels was examined, 82 (24.8%) participants were primary school graduates, 36 (10.9%) were middle school graduates, 102 (30.8%) were high school graduates, and 111 (33.5%) were higher education graduates. When the probiotic consumption status of the participants was evaluated, 158 (47.7%) stated they did not use probiotics, 28 (8.5%) reported using them 1-2 times a month, 103 (31.1%) used them 1-2 times a week, and 42 (12.7%) used them more than three times a week. Among participants who indicated using probiotics (n=173), their reasons for use were as follows: good for guts (n=131, 67.9%), ''for urinary tract infections'' (n=10, 5.2%), ''to strengthen the immune system'' (n=36, 18.7%), and ''other reasons'' (n=16, 8.3%). 
It was observed that the probiotic knowledge level of female participants and their attitudes and behaviors towards probiotic use were significantly higher than male participants p<0,05. A significant relationship was found between the probiotic knowledge level of the participants and their attitudes and behaviors towards probiotic use and their BMI, education level, and economic status p<0,05. It was determined that probiotic knowledge levels and attitudes and behaviors towards probiotic use were significantly higher and more positive in those with a body mass index <30 kg/m2, higher education graduates, and those with an income group of 30,000 TL and above p<0,05.
Conclusions: These findings reveal that knowledge levels, attitudes, and behaviors regarding probiotics are influenced by factors such as gender, educational level, BMI, and economic status. Notably, the higher awareness and attitudes of women towards probiotics stand out. Additionally, education and economic status appear to shape both knowledge levels and usage habits.