Ehrlichiosisli anemik köpeklerde bazı kardiyopulmoner belirteçlerin araştırılması
Investigation of some cardi̇opulmoner markers anemic dogs infected with ehrlichiosis
Yazar: YASİN PARLATIR
Danışman: PROF. DR. SERDAR PAŞA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anemi = Anemia ; D-dimer = D-dimer ; Ehrlichia = Ehrlichia ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kreatin kinaz = Creatine kinase ; Köpekler = Dogs ; Miyoglobin = Myoglobin ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından zoonotik, sağaltılamadığında şiddetli ve ölümcül seyreden önemli hastalıklar arasında gösterilen ehrlichiosis günümüzde gerek insanlarda gerekse köpeklerde oluşturduğu benzer hastalık tablosuyla öne çıkmaktadır. Köpeklerde ehrlichiosis, birçok doku ve organları etkileyerek çoklu organ yetmezliklerine neden olan sistemik bir hastalıktır. Bilinen klinik bulguların ve patogenezisinin yanında ehrlichia'nın son yüzyılda önemi giderek artan Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma Bozukluğu (YDPB) ve miyokardiyal hasar yönünden ne derece etkili olduğu tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada ehrlichiosisli anemik köpeklerde aneminin şiddeti ile miyokardiyal hasarın varlığı ve olası tromboembolik durumlar değerlendirilerek veteriner hekimliğin yanı sıra insan hekimliği için de yararlı olabilecek bulgulara ulaşılabilmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın hayvan materyalini farklı ırk, yaş ve her iki cinsiyetten daha öncede kalp rahatsızlığı bulunmayan ehrlichiosis ile mono  (n=24) enfekte,   ko-enfekte (n=9) ve sağlıklı kontrol grubu (n=10) hayvanlar oluşturdu. Ayrıca enfekte olan hayvanlar serolojik ve moleküler analiz sonuçlarına göre aktif enfekte, enfekte, akut ve klinik hasta olarak değerlendirildi. Oluşturulan gruplarda kardiak hasarın tespiti amacı ile cTnI, CK-MB ve Miyoglobin seviyeleri ile birlikte, YDPB yönünden D-Dimer seviyeleri belirlendi. Yapılan ölçümler sonucunda aneminin şiddeti ile birlikte YDPB belirteci olan D-Dimer konsantrasyonlarında anlamlı artış tespit edildi. Aynı zamanda miyokardiyal hasar belirteçlerinde CK-MB ve Miyoglobin oranlarına göre daha spesifik olan cTnI seviyelerinde de anlamlı istatistiksel fark gözlemlendi. Diğer parametrelerde herhangi bir değişikliğe rastlanmadı. Sonuç olarak; ehrlichiosisli anemik köpeklerde aneminin şiddeti ile orantılı bir şekilde gelişen iskemi durumunun uzun vadede kalpte miyokardiyumda hasar meydana getirdiği ve YDPB'na sebebiyet verdiği gözlemlendi. Gerek insan hekimliği gerekse veteriner hekimlikte ehrlichia ile enfekte olan canlılarda oluşan pıhtılaşma bozukluğunun tespit edilmesinde ve miyokardiyal durumun gözlemlenmesinde bu biyobelirteçlerden yararlanabilineceği, aynı zamanda gelecekte yapılacak olan çalışmalarda referans olarak kullanılabileceği kanısına varıldı.
Anahtar Kelimeler: Ehrlichia, , CK-MB, D-Dimer, cTnI, Miyoglobin, Köpek.

Abstract:
Ehrlichiosis is shown to be zoonoses, fatal and severe disorder when not to be treat by World Health Organisation (WHO). And also qualified important to could the same illness profile both human and animals. Ehrlichiosis in dogs affects a lot of tissues and organs causing multiple organ failure. Besides the known clinical findings and pathogenesis, it is not known exactly how Ehrlichia is effective and important in terms of Disseminate Intravascular Coagulation (DIC) and myocardial damage. In this study, it was aimed to evaluate the presence of myocardial damage with the severity of anemia and the possible thromboembolic conditions in dogs infected with ehrlichiosis and to find the results that may be useful for human medicine besides veterinary medicine. The animal material of this study consisted of 10 healthy, 24 mono-infected and 6 co-infected animals. Additionally animals are separated active ınfected, ınfected, acute and clinical ill according to serological and molecular results.  In these groups cTnI, CK-MB and Myoglobin levels were calculated to detect myocardial damage, Accordingly, to find the potential of DIC profile, D-Dimer concentrations were established. As a result of data, D-Dimer concentrations have a significant increase with severity of anemia. Significant statistical difference was observed in cTnI levels which were more specific in terms of CK-MB and Myoglobin than myocardial damage markers. There is no difference in other parameters. As a result; It was observed that ischemia, which is proportional to the severity of anemia in dogs with ehrlichiosis, caused long-term damage to the myocardium in the heart and caused DIC profile. Both in human medicine and veterinary medicine, it is possible to use this biomarkers to detect the clotting disorder in infected animals with Ehrlichia and to observe the myocardial status, and also to be used as a reference in future studies.
Key Words: Ehrlichia, CK-MB, D-Dimer, cTnI, Myoglobin, Dog.