Fokal başlangıçlı epilepsi hastalarında uyku mikrostriktürünün nöbet sıklığı ve uyku kalitesi ile ilişkisi
Relationship between sleep microstructure and seizure frequency, sleep qualityin patients with focal epilepsy patients
Yazar: BURAK YILDIZ
Danışman: PROF. DR. KEZBAN ASLAN KARA
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Giriş ve Amaç: Uyku ve epilepsinin birbiri ile çift yönlü etkileşim içinde
olduğu bilinmekte olup, epilepsi hastalarının uyku yapılarının ve içeriklerinin normal
bireylerden farklılıklar gösterdiği vurgulanmaktadır. Epilepsi hastalarının uyku makro
yapısında ortalama veriler bilinmekle birlikte, mikro yapısı hakkında farklı sonuçlar
bildirilmektedir. Bu çalışmada amaç fokal epilepsili hastalar ile uyku polikliniğine
başvuran, benzer şikayetleri olan bireyler arasında uyku makro ve mikro yapısı
elemanlarının farklılıklarını ve uyku kalitelerini, nöbet sıklıklarının uyku mikro yapısı
üzerindeki etkisini karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif kesitsel olarak planlandı. Çukurova
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Epilepsi Polikliniğinde "fokal epilepsi" tanısı ile
takipli, horlama, gündüz aşırı uykululuk (GAU) ve tanıklı apne yakınmaları olan, 55
(%41,8, K) hasta ile, Uyku Polikliniğine benzer şikayetlerle, aynı dönemde başvuran
polisomnografi (PSG) incelemesi yapılan, hasta grubu ile vücut kitle indeksi (VKİ), yaş,
cinsiyet ve ortalama apne/hipopne indeksi (AHİ) ve periyodik bacak hareket indeksi
(PBHİ) eşleştirilmiş 55 (%43,6, K) kontrol grubu hastası dahil edildi. Epworth
Uykululuk Ölçeği (EUÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) testleri
uygulandı. Tüm gece PSG kaydı sonrası, uyku skorlaması ve siklik alternan patern
(SAP) skorlaması manuel olarak yapıldı. İstatistiksel değerlendirme ve eşleştirmede
IBM SPSS 25.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Epilepsi ve kontrol grubu arasında; uyku makrostriktürü elemanları
(kayıt süresi, uyku etkinliği, uyku sonrası uyanıklık süresi, N1, N2, N3, PLMİ, ve AHİ)
arasında anlamlı bir farklılık yoktu. Ancak epilepsi hastalarında uyku latansı (p=0,023)
ve REM yüzde oranı daha kısa (p=0,01) saptandı. Uyku mikro yapısı açısından ise; SAP
oranı epilepsi hastalarında daha (% 38,91±17,9 vs. %26,05±13,4 sırası ile) (p<0,0001)
yüksekti. Epilepsi hastalarında SAP dönemi içerisindeki toplam A1 fazı süresel yüzdesi
daha yüksekken (p=0,006), A2 fazı sayısal yüzdesi ortalaması ve A2 fazı süresi yüzdesi
ortalaması, kontrol grubunda daha yüksek (sırasıyla p=0,036 ve p=0,001) ve ortalama B
fazı süresi (sn) epilepsi hastalarında daha uzun (23,19±4,97 vs. 21,39±3,84) (p=0,037)
olarak belirlendi. EUÖ ortalamaları anlamlı (p>0,05) farklılık yokken, global PUKİ
skoru, kontrol grubunda daha yüksek olarak (7,8±3,88 vs. 5,3±2,93) (p=0,0002)
saptandı.
Sonuç: Fokal epilepsili, obstrüktif uyku apne sendromu şüphesi olan hastalar ile
demografik, AHİ ve PBHİ benzer özellikteki kontrol grubu karşılaştırıldığında; epilepsi
hastalarında SAP oranının anlamlı orada yüksek bulunması, epileptik networkler ile
SAP'leri modifiye eden devreler arasında önemli bir ilişki olduğunu desteklemektedir.
Ayrıca epilepsi hastalarında A1 fazının, kontrol grubunda ise A2 fazının ön planda
olması, SAP içerisinde otonomik ve uykuyu sürdürücü/uyanıklık sağlayıcı devrelerde
farklılıklar olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Introduction and Objective: It is known that sleep and epilepsy interact with
each other bidirectionally, and it is emphasized that the sleep structures and contents of
epilepsy patients differ from normal individuals. Although average data on the sleep
macrostructure of epilepsy patients are known, different results are reported on the
microstructure. The aim of this study is to compare the differences in sleep macro and
microstructure elements and sleep quality between focal epilepsy patients and
individuals with similar complaints who applied to the sleep outpatient clinic, and the
effect of seizure frequency on sleep microstructure.
Materials and Methods: The study was planned as a prospective crosssectional
study. 55 patients (41.8% F) with "focal epilepsy" diagnosis followed up at
Çukurova University Faculty of Medicine Epilepsy Outpatient Clinic, with complaints
of snoring, excessive daytime sleepiness (EDS), and witnessed apnea, were included,
along with 55 control group patients (43.6% F) matched for body mass index (BMI),
age, gender, and mean apnea/hypopnea index (AHI) and periodic leg movement index
(PLMI) who applied to the Sleep Outpatient Clinic with similar complaints and
underwent polysomnography (PSG) examination during the same period. Epworth
Sleepiness Scale (ESS) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) tests were applied.
After an all-night PSG recording, sleep scoring and cyclic alternating pattern (CAP)
scoring were performed manually. IBM SPSS 25.0 program was used for statistical
evaluation and matching.
Results: There was no significant difference between the epilepsy and control
groups in terms of sleep macrostructures (recording time, sleep efficiency, post-sleep
wakefulness duration, N1, N2, N3, PLMI, and AHI). However, sleep latency (p=0.023)
and REM percentage ratio were shorter in epilepsy patients (p=0.01). As for sleep
microstructure, the CAP rate was higher in epilepsy patients (38.91±17.9% vs.
26.05±13.4%) (p<0.0001). In epilepsy patients, the total A1 phase percentage within the
CAP period was higher (p=0.006), while the mean numerical percentage of A2 phase
and mean percentage of A2 phase duration were higher in the control group (p=0,036
and p=0,001, respectively), and the mean B phase duration (sec) was longer in epilepsy
patients (23.19±4.97 vs. 21.39±3.84) (p=0.037). There was no significant difference in
ESS scores (p>0.05), while the global PSQI score was higher in the control group
(7.8±3,88 vs. 5.3±2.93) (p=0,0002).
Conclusion: When focal epilepsy patients with suspected obstructive sleep
apnea syndrome were compared to a control group with similar demographic, AHI, and
PLMI characteristics, the significantly higher CAP rate in epilepsy patients supports a
significant relationship between epileptic networks and the circuits that modify CAPs.
Furthermore, the prominence of the A1 phase in epilepsy patients and the A2 phase in
the control group suggest differences in autonomic and sleep/wakefulness-promoting
circuits within the CAP.