İnsülin infüzyon pompası kullanan Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuk ve adolesanlarda COVID-19 salgınının hasta ve bakım verende yaşam kalitesine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of COVID 19 outbreak in children and adolescents with type 1 diabetes mellitus using insulin infusion pump on the quality of life in patients and caregivers
Yazar: NURCAN ÜNAL
Danışman: PROF. İLKNUR ARSLANOĞLU
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; COVID 19 = COVID 19 ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Hastalar = Patients ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
İNSÜLİN İNFÜZYON POMPASI KULLANAN TİP 1 DİYABETES MELLİTUSLU ÇOCUK VE ADÖLESANLARDA COVİD 19 SALGINININ HASTA VE BAKIM VERENDE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Amaç: Bu çalışma insülin infüzyon pompası kullanan Tip 1 Diyabetes Mellitus (DM) tanılı çocuk ve adölesanlarda Covid-19 salgınının hasta ve bakım verende yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Ocak 2020-Temmuz 2020 tarihleri arasında, Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrin Bilim Dalı tarafından takip edilen, 6-18 yaş arası, insülin infüzyon pompası kullanan 61 Tip 1 DM tanılı çocuk ve adölesanların   katılımı ile yapılmıştır. Çocuk ve adölesanlar için Kindl Yaşam Kalitesi Ölçeği, erişkinler için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği kullanılmıştır. Çocukların uyku kalitesi, Kindl Yaşam Kalitesi anketinin sonuna uyku kalitesini ölçmeye yönelik bir soru eklenerek değerlendirilmiştir. Hastalara ait sosyo-demografik bilgiler ise hastane bilgi kayıt sisteminden alınmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya alınan hastalardan 38'i (%62,3) kız, 35'i (%57,4) adölesan olup 29'u (%47,5) ortaokulda öğrenim görmektedir. Hastaların yaş ortalamaları 12,7 ±2,9 yıl, diyabet sürelerinin ortalaması 6,3±2,5 yıl, pompa kullanım sürelerinin ortalaması 3,2±1,8 yıldır.  Hastalardan 56'sı (%91,8) ailesi ile birlikte yaşamakta, 61 (%100) hastanın tamamının annesi ve babası sağ, gelir düzeyi orta düzeyde, 38'inin (%62,3) ailesinin gelir kaynağı baba, 45'inin (%73,8) ailesinde kronik hastalık bulunmamaktadır. Hastaların ve bakım verenlerin pandemi öncesi ve pandemi süreci uyku durumlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Hastaların HbA1C düzeylerinde pandemi öncesi (8,8±1,2) ve pandemi süreci (7,9±1,1) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Hastaların KINDL yaşam kalitesi ölçeği ile bakım verenlerin DSÖ yaşam kalitesi ölçeği arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için yapılmış olan korelasyon analizinde, çocukların yaşam kalitesi alt ölçeklerinin ebeveynlerinin yaşam kalitesi ile hem pandemi öncesi hem de pandemi sürecinde pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır.
Sonuç: Diyabetes Mellitus çocukların ve ailelerin yaşam kalitesini düşürmektedir. Diyabet üzerine Covid-19 gibi akut salgınların eklenmesi ise yaşam kalitesini daha da olumsuz etkilemektedir. Bireylere, salgın ve kronik hastalıklarda psikolojik desteğin verilmesi, koruyucu sağlık hizmetlerinin yeterli ve kaliteli düzeyde sunulması, diyabete yönelik gerekli eğitimlerin verilmesi, sosyokültürel düzeylerinin artırılması, yaşam kalitelerini olumlu etkilemektedir. 
Anahtar kelimeler: Çocuk, Ebeveyn, Adölesan, Diyabetes Mellitus, Yaşam kalitesi, Pandemi, Covid-19,KINDL Yaşam Kalite Anketi, DSÖ Yaşam Kalite Anketi

Abstract:
INVESTIGATION OF THE EFFECT OF COVID 19 OUTBREAK IN CHILDREN AND ADOLESCENTS WITH TYPE 1 DIABETES MELLITUS USING INSULIN INFUSION PUMP ON THE QUALITY OF LIFE IN PATIENTS AND CAREGIVERS

Objectives: This study was conducted to examine the effects of the Covid-19 epidemic on the quality of life in patients and caregivers in children and adolescents with Type 1 Diabetes Mellitus (DM) using insulin infusion pumps. 
Methods: The study was conducted with the participation of 61 children and adolescents aged 6-18 with Type 1 Diabetes Mellitus using insulin infusion pumps, who were followed up by the Endocrine Department of Düzce Medical School Hospital between January 2020 and July 2020. The KINDL Quality of Life Scale was used for children and adolescents, while the World Health Organization Quality of Life Scale was used for adults. The sleep quality of the children was evaluated by adding a question to measure the sleep quality at the end of the KINDL questionnaire. Socio-demographic information of the patients was obtained from the hospital information system. 
Results: Of the patients included, 38 (62.3%) were girls, 35 (57.4%) were adolescents, and 29 (47.5%) were studying at secondary school. The average age of the patients was 12.7±2.9 years, the average duration of diabetes was 6.3±2.5 years, and the average duration of ınsulin pump usage was 3.2±1.8 years. Of the patients, 56 (91.8%) lived with their families, all had alive parents, the income level was medium, the father was the family income source in 38 (62.3%), and 45 (73.8%) had no chronic diseases in the family. No statistically significant difference was found between the sleep conditions of the patients and their caregivers before and during the pandemic period (p>0.05). A statistically significant difference was found in the HbA1C levels of the patients before and during the pandemic process (p<0.05). In the correlation analysis conducted to determine the relationship between the patients' KINDL quality of life and the caregivers', it was noticed that Children's quality of life subscales were positively correlated with their parents' quality of life both before and during the pandemic process.
Conclusion: Diabetes Mellitus reduces the quality of life of children and families. Furthermore, the addition of acute epidemics like Covid-19 on diabetes affected the quality of life more adversely. Providing psychological support to individuals during pandemic and in the process of chronic diseases, delivering adequate and high-quality preventive health services, offering the necessary training for diabetes and increasing their sociocultural level improves their quality of life.
Keywords: Child, parent, adolescent, diabetes mellitus, quality of life, pandemic, Covid-19, KINDL Quality of Life Scala, WHO Quality of Life Scala