Beşir Fuad'ın natüralist bakış açısından Voltaire ve Hugo
Voltaire and Hugo from Beşir Fuad's naturalist perspective
Yazar: DİLEK TURGUT
Danışman: PROF. DR. NEDİM KULA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Fransız Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fransız Dili ve Edebiyatı = French Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Beşir Fuad = Beşir Fuad ; Doğalcılık = Naturalism ; Hugo, Victor = Hugo, Victor ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Voltaire = Voltaire

Özet:
Edebiyatımızda "ilk Türk pozitivist ve natüralisti" olarak adlandırılan Beşir Fuad aile, çevre ve eğitim düzleminde ortaya koyduğu pozitivist ve natüralist yaklaşımlarını Batılı düşünürler ve eserlerle besleyerek sağlam bir zemin üzerine oturtur. Yaşadığı dönemde okuma-yazma oranının çok düşük olması, bilimsel kaynakların çok fazla bulunmaması gibi gerçeklere sığınarak, bitmek bilmeyen susuzluğunu gidermek için Batı yazınına başvurur. Gerek asker, gerek yazar kimliğiyle, Osmanlı'ya hizmet etme arzusu içinde yaşamış olan Fuad, toplumun ilerleyebilmesini romantizmden ziyade realizme bağlar. 
Bu çalışmanın başlıca amacı, XIX. yüzyıl Osmanlı aydını olarak Beşir Fuad'ın Victor Hugo ve Voltaire adlı iki yapıtını natüralist bakış açısıyla nasıl ortaya koyduğunu incelemektir. 
Beşir Fuad, 1885 yılında yayımladığı Victor Hugo eserinde romantiklerin en önemli temsilcisi Hugo'nun karşısına natüralist akımın öncüsü Zola'yı çıkararak, realist edebiyatın ne kadar üstün olduğuna vurgu yapar. İki yıl sonra yayımlanan Voltaire'de, özellikle din ve felsefe konularında kendi düşüncelerine yer verir. Ahmed Midhat, Recaizade Ekrem, Muallim Naci, Fazlı Necib gibi önemli yazarların realist bir görüşle kaleme aldıkları eserler, bu iki eleştirel kitabın o dönemde ne kadar etkili olduğunu kanıtlar. Böylece, Fuad'ın, Türk aydınını romantizmden realizme yönlendirmede önemli bir işlev yüklendiğini söyleyebiliriz.

Abstract:
Beşir Fuad known as "the first Turkish positivist and naturalist" in our literature, sets his positivist and naturalist approaches adopted on the axis of family, environment and education, on a solid ground with fostering Western thinkers and works. Taking shelter in reasons such as the low rate of literacy or the absence of adequate scientific materials; he appeals to Western literature in order to quench his everlasting thirst. Fuad, who lived in the desire to serve the Ottoman Empire with the identity of either a soldier or an author, believes in that improvement of the community is only possible by emphasizing realism rather than romanticism. 
The primary purpose of this study is to analyze how Beşir Fuad as a 19th century Ottoman intellectual presents his two works named Victor Hugo and Voltaire with a naturalist perspective. 
He emphasizes how superior realist literature is by putting Zola the pioneer of naturalist literature, up against Hugo the prime representative of romantic literature in his Victor Hugo work published in 1885.  In Voltaire published two years later, he gives a wide coverage to his own ideas especially about religion and philosophy. The works, which were presented with a realist perspective, of important authors such as Ahmed Mithat, Recaizade Ekrem, Muallim Naci, Fazlı Necib prove that how influential these critical books are in that era. Thus, it is possible to say that Fuad has an important role of directing Turkish intellectuals from romanticism to realism.