Riskli alkol kullanımı ve bağımlılık belirtilerinin içme nedenleri ve narsisistik kişilik özellikleri açısından incelenmesi
Investigation of risky alcohol use and addiction symptoms for drinking motives and narsisistic personality
Yazar: GONCAGÜL KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE REYYAN BİLGE YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Bağımlılık = Dependency ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Narsisizm = Narcissism

Özet:
Bu çalışmada riskli alkol kullanımı ve bağımlılık belirtilerinin, narsisistik kişilik özellikleri ve içme nedenleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca narsisistik kişilik yapısının iki alt boyutu olan büyüklenmeci ve kırılgan narsisistik kişilik özellikleri ile riskli alkol kullanımı ve bağımlılık belirtileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini 18-66 yaş aralığındaki 420 katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada ölçme aracı olarak narsisistik kişilik özelliklerinin belirlenebilmesi için Patolojik Narsisizm Ölçeği, alkol kullanım alışkanlıklarının belirlenebilmesi için Alkol Kullanım Bozukluklarını Tanıma Testi ve alkol kullanımı için motivasyon oluşturan süreçlerin tespit edilebilmesi için de İçme Nedenleri Ölçeği kullanılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre kırılgan narsisistik kişilik özelliklerinin hem riskli alkol kullanımı hem de bağımlılık belirtileriyle olumlu yönde ilişkili olduğu fakat büyüklenmeci narsisistik kişilik özelliklerinin her iki değişkenle de ilişkisinin bulunmadığı görülmüştür. Uygulanan Çoklu Hiyerarşik Regresyon analizlerinin sonucunda riskli alkol kullanımına ilişkin varyansın %25 oranında cinsiyet, eğlenme ve başa çıkma içme nedenleri tarafından açıklandığı görülmüştür. Kırılgan narsisistik kişilik özelliklerinin de cinsiyetle birlikte modele dahil edildiği basamakta riskli alkol kullanımını yordadığı görülmüştür. Bağımlılık belirtilerini yordadığı görülen değişkenler olarak psikiyatrik tanı alma durumu ve başa çıkma içme nedeninin bağımlılık belirtilerine ilişkin toplam varyansı %18 oranında açıkladığı bulunmuştur. Kırılgan narsisistik kişilik özelliklerinin bağımlılık belirtilerini cinsiyet ve psikiyatrik tanıyla birlikte modele dahil edildiği basamakta yordadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular alanyazın dahilinde incelenmiş ve klinik doğurguları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the risky alcohol use and addiction symptoms in terms of narcissistic personality characteristics and drinking motives. In addition, the relationship between the grandiose and vulnerable narcissistic personality traits, which are two sub-dimensions of the narcissistic personality structure, and risky alcohol use and addiction symptoms were investigated. The sample of the study consists of 420 participants between the ages of 18-66. In this study, Pathological Narcissism Scale was used to determine narcissistic personality traits, Alcohol Use Disorders Identification Test was used to determine alcohol use habits and Drinking Motives Questionnarie was used to identify the motivational processes for alcohol use. According to the results of the correlation analysis, it was observed that vulnerable narcissistic personality traits were positively associated with both risky alcohol use and addiction symptoms, but grandiose narcissistic personality traits were not related to both variables. As a result of the Multiple Hierarchical Regression analysis applied, it was seen that the variance related to the use of risky alcohol was explained by 25% of the gender, enhancement and coping drinking motives. It was also observed that fragile narcissistic personality traits predicted risky alcohol use together with gender at the second step of the model. Psychiatric diagnosis status and coping reason explained the total variance of addiction symptoms by 18%. It was observed that fragile narcissistic personality traits predicted the addictive symptoms in the step in which they were included in the model along with age and psychiatric diagnosis. The findings were examined within the literature and their clinical implications were emphasized.