Ergenlerin algıladıkları ebeveyn tutumları ile ruhsal sorunları ve akılcı olmayan inançları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between perceived parental attitudes of adolescents and their mental problems and irrational beliefs
Yazar: NESLİHAN DÖRTKARDEŞ
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL KAPLAN
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, ergenlerin algıladıkları ebeveyn tutumlarının ruhsal sorunları ve 
akılcı olmayan inançları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak 
yapılmıştır. Araştırma, Nisan 2022 – Haziran 2022 tarihleri arasında, Şanlıurfa'da 
bulunan bir lisede ergenlik döneminde bulunan 341 lise öğrencisi ile yapılmıştır. 
Çalışmada veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Helikopter 
Ebeveyn Tutum Ölçeği (AHETÖ), Güçler ve Güçlükler Anketi ve Ergenler için Mantık 
Dışı İnançlar Ölçeği (EMİÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 23.0 paket programı 
ile yapılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğunun değerlendirilmesinde Kurtosis 
ve Skewness değerleri esas alınarak yapıldı. Değişkenler arasındaki ilişkiler veriler 
normal dağılıma uyduğunda Pearson Korelasyon Katsayısı, uymadığında ise 
Spearman's Korelasyon katsayısı kullanılarak incelenmiştir. İki grupta ortalamaların 
(ortalama) karşılaştırılması, veriler normal dağılıma uyduğunda Student's t tesi 
kullanılarak yapılmıştır. Veriler normal dağıldığında Lineer regresyon modeli 
kullanıldı. p< 0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi Çalışmanın 
yapılabilmesi için gerekli etik ve kurum izinleri alınmıştır. Ergenlerin Akılcı Olmayan 
İnanç Ölçeği toplam puanlarının 55.32 ± 11.35 olduğu görülmüştür. Anne Algılanan 
Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 55.32 ± 11.35 olarak elde 
edilmiştir. Baba Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 
46.62 ± 11.34 olduğu saptanmıştır. Ergenlerin Güçlük Ve Güçlükler Anketi toplam 
puan ortalamalarının 15.66 ± 5.73 olduğu ve puan ortalamalarının sınırda olduğu 
görülmüştür Araştırmaya dahil edilen katılımcı ergenlerin akılcı olmayan inanç ölçeği 
ile anne algılanan helikopter ebeveyn tutumu arasında negatif yönde güçlü ilişkiye sahip 
olduğu ortaya çıkmıştır (p<0.001). Ergenlerin akılcı olmayan inanç ölçeği ile baba 
algılanan helikopter ebeveyn tutumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki lmadığı belirlenmiştir(p>0,005).Ergenlerin Akılcı olmayan inanç ölçeği ile güçlük ve 
güçlükler ölçeği ve alt boyutları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı tespit 
edilmiştir(p>0,005). Çalışma sonuçlarımız ergenlerin ebeveynlerinden algıladıkları 
ebeveyn tutumlarının ergenlerde ruhsal sorunlar yaratabileceği ve akıcı olmayan 
inançlar oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive study to determine the relationship 
between adolescents' perceived parental attitudes, psychological problems and irrational 
beliefs. The research was conducted between April 2022 and June 2022 with 341 high 
school students in adolescence at a high school in Şanlıurfa. As a data collection tool in 
the study; Personal Information Form, Perceived Helicopter Parent Attitude Scale 
(AHETÖ), Strengths and Difficulties Questionnaire and Irrational Beliefs Scale for 
Adolescents (EMİÖ) were used. Data analysis was done with SPSS 23.0 package 
program. Kurtosis and Skewness values were used to evaluate the suitability of the data 
for normal distribution. Relationships between variables were examined using Pearson's 
Correlation Coefficient when the data conformed to normal distribution, and Spearman's 
Correlation coefficient when it did not. Comparison of means (average) in two groups 
was made using Student's t test when the data followed a normal distribution. Linear 
regression model was used when the data were normally distributed. A value of p< 0.05 
was considered statistically significant. Necessary ethical and institutional permissions
were obtained to conduct the study. It was observed that the total scores of the 
adolescents on the Irrational Belief Scale were 55.32 ± 11.35. he total mean score of the 
Mother Perceived Helicopter Parenting Attitude Scale was 55.32 ± 11.35. The total 
score average of the Father Perceived Helicopter Parenting Attitude Scale was found to 
be 46.62 ± 11.34. Adolescents' Difficulty and Difficulties Questionnaire total score 
averages were 15.66 ± 5.73 and mean scores were at the border. It was found that the 
participant adolescents included in the study had a strong negative relationship between 
the irrational belief scale and the perceived helicopter parenting attitude of the mother 
(p<0.001). It was determined that there was no statistically significant relationship between the irrational belief scale of adolescents and the perceived helicopter parent 
attitude of the father (p>0.005). It was determined that there was no significant 
relationship between the adolescents' irrational belief scale and the difficulty and 
difficulties scale and its sub-dimensions (p>0.005). . Our study results revealed that the 
parental attitudes perceived by the adolescents from their parents may cause mental 
problems in adolescents and create non-fluent beliefs.