Cd ve Pb'nin doğal ortamda, Lemna minor üzerindeki kombine toksik etkisi
Combined toxic effects of Cd and Pb on Lemna minor in the natural environment
Yazar: UFUK BURAK
Danışman: DOÇ. DR. EVREN TUNCA
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology

Özet:
Ağır metaller günümüzde en yaygın rastlanılan çevre kirleticilerindendir. Özellikle sucul ekosistemler başta olmak üzere yeryüzündeki tüm ekosistemler ağır metallerin yaratmakta olduğu toksik etkilerden olumsuz olarak etkilenmektedirler. Pek çok laboratuvar çalışmasının aksine doğada metaller tek tek bulunmazlar. Çoğu zaman tek bir kirletici kaynak aynı anda birden fazla metalin doğaya karışmasından sorumludur. Bu durum doğadaki pek çok canlının aslında tek bir metale değil de aynı anda birden fazla metale maruz kalmasına yol açar. Buna paralel olarakta canlılarda ağır metallerin kombine toksik etkileri görülür. Canlılarda ayrı ayrı ağır metallere maruz kaldıkları zaman görülen etki ile birden fazla ağır metale aynı anda maruz kaldıkları zaman görülen etki çoğu zaman birbirlerinden farklıdır. Bu durum kombine toksik etki olarak adlandırılır. Gerçekleştirilen bu çalışmanın amacı doğal ortamdan elde edilen midyumda kültüre alınan Lemna minor üzerinde Cd ve Pb'nin kombine toksik etkilerini saptamaktır. 
Çalışma 1 hafta sürdürülerek Cd ve Pb'nin 5 farklı dozu hem kombine olarak hem de teker teker tüm kombinasyonlar halinde canlıya verilmiştir. Çalışmada kullanılacak canlı olan L. minor, toksisite çalışmalarında sıklıkla kullanılan son derece önemli bir biyoindikatör türdür. Çalışmanın sonucunda da ağır metallerin teker teker uygulandığında görülen etki ile beraber uygulandıklarında görülen etki kıyaslanmıştır. Bu kıyaslama yaprak sayılarındaki artış üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Sonuç olarak, hem Cd hem Pb'nin 0,5 mg/l konsantrasyonunda. sinerjistik etki görülmüştür. 1mg/l ve 2 mg/l'lik konsantrasyonlarda, konsantrasyon artışlarına bağlı olarak sinerjistik etki sayısında azalma görülürken, 4 mg/l'lik maksimum konsantrasyonda sinerjistik etki sayısında tekrar artış görülmüştür. En düşük konsantrasyon olan 0,1 mg/l'lik konsantrasyonda etkiler tüm kombinasyonlar için additive olarak bulunmuştur. Tüm çalışma için etkinin antagonistik olduğu herhangi bir durum söz konusu değildir. Regrasyon analizi ile oluşturulan büyüme tahmin modellerine göre tüm modeller için en uygun olan kübik yani 3. dereceden modeller büyümeyi en yüksek r2 değeri ile tahmin etmiştir. Tüm modellerin r2 değerleri 0,99 değerinden büyük olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kadmiyum, Kombine toksik etki, Kurşun,  Su mercimeği

Abstract:
Heavy metals are among the most commonly encountered environmental pollutants today. All ecosystems on earth particularly in aquatic ecosystems are affected negatively by the toxic effects of heavy metals that are creating. Unlike many of the lab works, metals do not exist separately in nature. Most of the time, a single pollution source is responsible for landfills of more than one metal at the same time. This case leads many living creatures to exposure of more than one metal, not a single metal. Parallel to this, combined toxic effects of heavy metals on living creatures are seen. For living creatures, the effect seen when exposed to heavy metals separately and the effect seen when they are exposed to more than one heavy metal at the same time are often different. This is known as the combined toxic effects.
The aim of this study is to determine the combined toxic effects of Cd and Pb on Lemna Minor cultured in mussels obtained from natural environment. 5 different doses Cd and Pb are given to the living in all combinations, both one by one and in a combined way. L. Minor used in this study is extremely important bioindicator species often used in toxicity studies. At the end of the study, the effect seen when exposed to heavy metals separately and the effect seen when they are exposed to more than one heavy metal at the same time are compared. This comparison is done through an increase in the number of leaves. As a result, a synergistic effect is observed in 0.5 mg / l of Cd and Pb concentration. While depending on the concentration increase in 1 mg/l and 2 mg/l concentration a decrease is seen on the number of synergistic effects, in 4 mg / l maximum concentration, synergistic increase is seen again. In 0,1 mg/l lowest concentration, effects are found as additive for all combinations. For the whole study in any case which has the antagonistic effect is not mentioned. According to the growth prediction model created by a regression analysis, cubic which is the most suitable for all models, that is 3 degrees models estimate growth with the highest R2 value. All models of the r2 values are found to be greater than 0.99.

Key Words: Cadmium, Combined toxic effects, Duckweed, Lead