Orta Karadeniz bölgesinde ortasu trolü ile avlanan balık stoklarının tahmin edilmesi
Stock assessment of the fish stocks exploited by midwater trawl in Middle Black Sea region
Yazar: ERCAN ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEDAT GÖNENER
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Orta Karadeniz bölgesi = Central Black Sea region

Özet:
Bu araştırma 2009-2010 avcılık sezonunda Orta Karadeniz Bölgesi'nde yürütülmüş olup; bölgede ortasu trolleriyle avlanan pelajik türlerden Hamsi (Engraulis encrasicolus L., 1758), Çaça (Sprattus sprattus L., 1758) ve İstavrit (Trachurus mediterraneus S., 1868) balıklarının stok büyüklüğü tahminleri yapılmıştır. Bu amaçla; Taranan Alan Yöntemi (TA) ve Boya Dayalı Sanal Populasyon Analizi (LVPA) ile söz konusu türlerin stok büyüklükleri tahmin edilmiştir. Ayrıca Boya Dayalı Thomson ve Bell Yöntemi (LTB) ile maksimum ürün elde edebilmek için stoklara uygulanması gereken optimum av gücü belirlenmiştir.TA yöntemi ile her bir tür için çalışma sahasında ve Türkiye kıyılarında bulunduğu tahmin edilen avlanabilir biyokütle miktarları sırasıyla Hamsi için 260.289±109.111 ton ve 1.573.583±659.631 ton; Çaça için 145.979±28.684 ton ve 882.523±173.410 ton; İstavrit için ise 16.027±4.474 ton ve 96.893±27.047 ton olarak hesaplanmıştır.LVPA kullanılarak elde edilen stok büyüklüğü miktarları Hamsi, Çaça ve İstavrit için sırasıyla 961.399 ton, 196.255 ton ve 77.104 ton olarak tahmin edilmiştir. LBT yöntemi ile MSY'nin elde edilmesi için stoklara uygulanması gereken optimum av gücü hesaplamalarında Hamsi ve Çaça için mevcut avcılık baskısının %63'ü ve %71'i İstavrit için ise %116'sı uygulanarak sürdürülebilir avcılığın sağlanabileceği belirlenmiştir. Ayrıca; hesaplanan yeni avcılık baskısının uygulanmasıyla elde edilecek ürün miktarlarının; Hamsi için 190.320 ton, Çaça için 53.912 ton ve İstavrit için 13.823 tona yükseleceği tahmin edilmiştir. Sezon sonunda denizde canlı kalan balık miktarının ise; Hamsi için 681.250 ton, Çaça için 102.209 tona yükselirken İstavrit için 41.780 tona düşeceği tahmin edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in middle part of the Black Sea coast of Turkey, in 2009-2010 fishing season. In the study, stock size of some pelagic fish species, European Anchovy (Engraulis encrasicolus L., 1758), European Sprat (Sprattus sprattus L., 1758) and Mediterranean Horse Mackerel (Trachurus mediterraneus S., 1868), caught by mid-water trawls were estimated. For this purpose, stock size of the mentioned species estimated by Swept Area Method (SA) and Length based Virtual Population Analysis (LVPA) Methods. Furthermore, the optimum fishing pressure should be applied to stock in order to obtain Maximum Sustainable Yield (MSY) was determined by Length based Thomson and Bell Method (LTB).The fishable stock sizes of European Anchovy (EA), European Sprat (ES) and Mediterranean Horse Mackerel (MHM) in the study area estimated by SA were 260.289±109.111 tons, 145.979±28.684 tons and 16.027±4.474 tons, respectively. Furthermore, the stock sizes of the species in the Turkish coasts of the Black Sea were estimated as 1.573.583±659.631 tons, 882.523±173.410 tons and 96.893±27.047 tons for each species, respectively.The estimated stock sizes of the species calculated by LVPA were 961.399 tons for EA, 196.255 tons for ES and 77.104 tons for MHM. Optimum fishing pressure level estimations calculated by LTB method to obtain MSY showed that the fishing pressure on the stocks should be reduced to 63% and to 71% of the present fishing pressure level for EA and ES, but increased to 116% of the present fishing pressure level for MHM. If the new levels of fishing pressure applied to stocks, MSY will be 190.320 tons for EA, 53.912 tons for ES and 13.823 tons for MHM. Furthermore, the steady-state biomass will be increased to 681.250 tons for EA, 102.209 tons for ES and will be decreased to 41.780 tons for MHM.