Şanlıurfa Ceylanpınar Tarım Işletmesi Müdürlüğündeyetiştirilen ivesi ırkı koyun sütleri bileşiminde laktasyon dönemi boyunca meydana gelen değişmeler
Research of the changes of milk composition of Awassi sheep, which grown in Sanlıurfa Ceylanpınar Agricultural Enterprise General Directorate,during lactation period
Yazar: SULTAN UNAY
Danışman: PROF. DR. MUSA SERDAR AKIN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu araĢtırmada ġanlıurfa ili Ceylanpınar ilçesinde bulunan ve 60 bin baĢ Ġvesi ırkı koyun ile dünyanın
en büyük Ġvesi populasyonuna sahip olan Ceylanpınar Tarım ĠĢletmesi Müdürlüğü bünyesinde
yetiĢtirilen elit Ġvesi ırkı koyun sütlerinin (8 adet) bazı fizikokimyasal ve mikrobiyolojik
özelliklerinin laktasyon boyunca değiĢimleri incelenmiĢtir. ÇalıĢma sonucunda Ġvesi ırkı koyun
sütlerinin fizikokimyasal özellikleri ortalamalar olarak pH 6.57, titrasyon asitliği %0.183 laktik asit,
kurumadde %18.55, yağ %7.47, yağsız kurumadde %11.09, protein %5.54, kül %0.959 ve yoğunluk
1.0379 g/ml Ģeklinde belirlenmiĢtir. Mikrobiyolojik özellikleri ise ortalama olarak toplam aerop
mezofilik bakteri sayıları 5.64 log kob/ml, koliform grubu bakteri sayıları 4.09 log kob/ml ve mayaküf sayıları 4.11 log kob/ml bulunmuĢtur. Laktasyon süresinin Ġvesi ırkı koyun sütlerinin tüm
fizikokimyasal (pH, titrasyon asitliği, kurumadde, yağ, yağsız kurumadde, protein, kül ve yoğunluk)
ve bazı mikrobiyolojik özellikleri (toplam aerobik mezofilik bakteri sayıları, koliform grubu bakteri
sayıları ve maya-küf sayıları) üzerine etkisi istatistiki anlamda önemli (p<0.01) olmuĢtur. Ayrıca
Ġvesi ırkı koyun sütlerinde yapılan fizikokimyasal ve mikrobiyal analizlerden elde değerlerin, Türk
Gıda Kodeksi Çiğ ve Isıl ĠĢlem GörmüĢ Ġçme Sütleri Tebliği ile Türk Gıda Kodeksi Çiğ Sütün Arzına
Dair Tebliğlerinde koyun sütü için verilen değerlerle (titrasyon asitliği, yağ, yağsız kurumadde,
yoğunluk ve toplam aerobik mezofilik bakteri sayıları) uyum içinde olduğu belirlenmiĢtir.
ANAHTAR KELĠMELER: Ġvesi ırkı, koyun sütü, laktasyon, süt bileĢenleri

Abstract:
In this study, some physicochemical and mikrobiological characteristics of elite Awassi sheep milk
(8) which were grown in Ceylanpınar district of Sanliurfa province where are 60 thousand head
Awassi sheep, which is largest Awassi population in the world, which were examined during
lactation. At the end of the study, the physicochemicalproperties of Awassi race sheep milk were
determined as pH 6.57, titration acidity 0.183% lactic acid, dry matter 18.55%, fat 7.47%, non fat dry
matter 11.09%, protein 5.54%, ash 0.959% and density 1.0379 g/mL. On a verage mikrobiological
properties of total aerop mesophilic bacteria number 5.64 log cfu/mL, the number of bacteria in the
coliform group 4.09 log cfu/mL and the number of yeast-mold 4.11 log cfu/mL were found. Effect
lactation time on all physicochemical (pH, titratable acidity, dry matter, fat, nonefat dry matter,
protein, ash and density) and some mikrobiological characteristics (total aerobic mesophilic bacteria
numbers, coliform group bacteria numbers and yeast-mold numbers) of sheep milk statistically
significant (p<0.01). In addition, it was determined that the values obtained from physicochemicaly
and mikrobiologicaly of Awassi breed sheep mil kare similar to the values of raw milk (titration
acidity, fat, non fat dry matter, density and total aerobic mesophilic bacteria numbers) which is
reported by Turkish Food Codex Communiquĕ on Raw and Heat Treated Drinking Milk and Turkish
Food Codex Communiquĕ.
KEY WORDS: Awassi breed, sheep milk, lactation, milk components