Enerji sektöründe imtiyaz sözleşmesi: Çukurova-Kepez örneği
Concession agreement in the energy sector: Çukurova-Kepez case
Yazar: EROL ASLAN
Danışman: PROF. DR. ENDER ETHEM ATAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Enerji sektörü = Energy sector ; Kepez Elektrik = Kepez Electric ; Çukurova Elektrik = Çukurova Electric ; İmtiyaz sözleşmeleri = Contracts of concession

Özet:
ASLAN, Erol, ?Enerji Sektöründe İmtiyaz Sözleşmesi: Çukurova-Kepez Örneği?, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2010Enerji sektöründe imtiyaz yönteminin uygulanmasının tarihi gelişimi ve değişimi, sektörde imtiyaz sözleşmelerinin somut örneği ÇEAŞ-KEPEZ imtiyaz sözleşmelerinin uygulanması, sözleşmelerin imtiyaz usulüne hakim olan ilkelere uygunluğu, sözleşmelerin uygulanmasında ortaya çıkan sorunlar, enerji sektöründe imtiyaz yönteminin verimliliği ve idarece imtiyazın düşürülmesi yoluyla sözleşmelerin sona erdirilmesi aşamalarını incelemek bu çalışmanın amacı ve kapsamını oluşturmaktadır.Kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülmesinde sözleşmeli yöntemlerden biri olan kamu hizmeti imtiyazının 1326 tarihli Kanun'un enerji sektöründe uygulanmasına ilişkin yegane örnekleri ÇEAŞ ve KEPEZ imtiyaz sözleşmeleridir.Ülkemizde 1980'li yıllara kadar enerji sektöründe uygulaması ÇEAŞ ve KEPEZ imtiyaz sözleşmeleri ile sınırlı kalan imtiyaz yöntemi, bu dönemde özellikle enerji sektöründe uygulamaya konulan Yap-İşlet-Devret sözleşmeleri bağlamında yeniden tartışılmaya başlanmıştır. ÇEAŞ ve KEPEZ de özel hukuk hükümlerine tabi olarak adı imtiyaz sözleşmesi olmasa da 1988 yılında Yap-İşlet-Devret sözleşmesi imzalamıştır. Ancak Anayasa Mahkemesi ve Danıştay Yap-İşlet-Devret modeli uyarınca imzalanan özel hukuka tabi sözleşmelerin imtiyaz sözleşmesi niteliğinde olduğuna karar vermiştir. Gelişmeler üzerine 1999 yılında Anayasa değişikliği yapılarak kamu hizmetlerinin özel hukuk sözleşmeleriyle özel kişilere gördürülmesi konusunda, kanun koyucu yetkili kılınmış ve imtiyaz sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde tahkim yoluna başvurulabilmesi olanağı getirilmiştir.ÇEAŞ ve KEPEZ ile akdedilen imtiyaz sözleşmeleri ile şirketlere görev bölgelerinde elektrik üretim, iletim ve dağıtım hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli ayrıcalık ve yetkiler tanınmış, sözleşmelerle, idareye kamu hizmetinin yürütülmesinde birinci derece sorumlu ve yükümlü olması nedeniyle üstün hak ve yetkiler verilmiştir.ÇEAŞ ve KEPEZ, imtiyaz sözleşmeleri ile üstlendikleri elektrik üretim, iletim ve dağıtım hizmetlerini, 3096 sayılı Kanun ve imtiyaz sözleşmeleri ile belirlenen esaslara göre yerine getirememiş, imtiyaz sözleşmeleri ile öngörülen amacı gerçekleştirememişlerdir. Sadece elektrik üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti ile iştigal etmeleri gerekirken, bağlı oldukları grubun finans şirketine dönüşmek ve elektrik hizmetlerine ilişkin gereken yatırımları yapmamak suretiyle, görev bölgelerinde elektrik kamu hizmetinin kötü işleterek, tüketicilerin elektrik tüketimi konusunda sıkıntısı yaşamasına neden olmuşlardır.

Abstract:
ASLAN, Erol, "Concession Agreement in the Energy Sector: Çukurova-Kepez Case", Master Thesis, Ankara, 2010The history and change of the implementation of concession in Energy Sector, concrete examples of the implementation of concession agreement in the sector: implementation of ÇEAŞ-KEPEZ Concession Agreement, complience of the agreements with the prevailing principles of concession procedure emerging issues in implementation of contracts the efficiency of the energy sector concessions method and abortion of the concessions by administration and the progress of Termination of concession contract are the purpose and the scope of this studyÇEAŞ-KEPEZ Concession Agreements are unique examples of the practise of 1326 Act, in public service concession which is one of the contractual methods of Public services provided by private individualsIn our country 1980 until the energy industry application ÇEAŞ and KEPEZ concession contracts are limited to the concession method, in this period, particularly in the energy sector, which introduced the Build-Operate-Transfer contracts in the context of re-discussion was introduced. ÇEAŞ and KEPEZ in the private law provisions applicable as the name 'concession contract if not the 1988 Build-Operate-Transfer contract signed, but the Constitutional Court and the State Council in accordance with the model subject to private law contracts signed in the dependent on the concession agreement has been decided. This constitutional amendment in 1999 on the privatization of public services in terms of law on contracts with private individuals and legislators authorized the settlement of disputes arising from concession contracts can be applied in the possibility of arbitration.Concession contracts concluded with ÇEAŞ and KEPEZ the companies were gıven consessıons and mission for generating, transmitting and distributing electricity. The administration is given superior rights and privileges because of it is primarily responsible and liable on public services.ÇEAŞ and KEPEZ could not succeed in of generating, transmitting and distributing electricity as concession contracts and determined by the Law No. 3096. Although these companies are liabile for generating, transmitting and distributing electricity, they became fınancial company of the group they take place in and they caused electricity shortages by not making investments on the areas which needs electricity service in their mission areas.