Lise öğretmenlerinin mesleki iyilik algısı ile öğretimsel liderlik davranışları arasındaki ilişki
An analysis of the relationship between high school teachers' perception of prefessional well-being and instructional leadership behaviours
Yazar: ÖMER YAŞAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAMİL YILDIRIM
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Mesleki iyilik algısı = Professional well-being ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı lise öğretmenlerinin mesleki iyilik algısı ile öğretimsel liderlik davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Öğretimsel liderlik, öğretim ve öğrenme bağlamında istenilen ideal duruma ulaşma girişimlerinin bütünü olarak nitelenebilir. Mesleki iyilik algısı ise mesleki heyecan, isteklilik, özyeterlik, iş memnuniyeti gibi pozitif duyguları içeren bir üst kavram olarak tanımlanmaktadır. 
Öğretim-öğrenme etkinliklerinde olumlu bir ortam yaratan ve bu durumun pozitif sonuçlarını alan öğretmenlerin mesleki olarak kendilerini daha iyi hissetmeleri beklenir.  Teorik olarak kurulan bu ilişki test edilmeye ihtiyaç duymaktadır çünkü alanyazında bu ilişkiyi odaklanan bir çalışma yoktur.
Öğretmenlerin öğretimsel liderlik davranışları ile onların mesleki iyilik algıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu çalışma ilişkisel tarama deseninde düzenlenmiştir. Çalışmanın evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Aksaray ili şehir merkezindeki okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Evrenden küme örnekleme ve basit seçkisiz örnekleme tekniği ile seçilen toplam 309 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veriler, bünyesinde iki ölçek barındıran bir ölçme aracı ile toplanmıştır. İlki öğretmenlerin öğretimsel liderlik davranışlarını sergileme düzeylerini belirlemeye yönelik bir geçerlik ve güvenirlik çalışması olan ve Aygün (2014) tarafından geliştirilmiş olan Öğretmenlerin Öğretimsel Liderlik Ölçeğidir. İkincisi, bir geçerlik ve güvenirlik çalışması olan ve Yıldırım, Arastaman ve Daşcı (2015) tarafından geliştirilmiş olan Öğretmenlerin Mesleki İyilik Algısı Ölçeğidir. 2016 Mart-Nisan döneminde toplanan veriler betimleyici istatistikler, açımlayıcı faktör analizi ve regresyon analizi ile incelenmiştir. 
Araştırma sonunda öğretmenlerin hem öğretimsel liderlik davranışlarını çoğunlukla gerçekleştirdikleri hem de mesleki olarak kendilerini iyi olarak hissettikleri saptanmıştır. Öğretmenlerin öğretimsel liderlik davranışları ile onların mesleki iyilik algısı puanları arasında anlamlı, pozitif ve güçlü bir ilişki belirlenmiştir. Öğretimsel liderlik davranışları mesleki iyilik algısının anlamlı ve güçlü bir yordayıcısı olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak özellikle mesleki gelişim etkinlikleri ile teşvik unsurlarının bağının güçlendirilmesi ve yönetimsel düzenlemelerle öğretmenlerin saygı görme ve takdir edilme beklentilerinin karşılanması önerilmektedir.

Abstract:
The basic aim of this study is to examine the relationship between high school teachers' perception of professional well-being and their instructional leadership behaviours. Instructional leadership can be described as the whole of initiatives to reach an ideal situation in terms of teaching and learning. On the other hand, the perception of professional well-being is defined as a super concept including positive feelings such as occupational excitement, aspiration, self-efficacy and occupational satisfaction.
Teachers' undertaking notable initiatives in teaching and learning activities naturally affects many different areas related to education. One of the effects on the teachers is creating intrinsic satisfaction. It is anticipated that teachers who create a positive atmosphere and take positive results in teaching and learning environment feel themselves professionally better. This theoretically established relationship needs to be tested because there is no study focusing on this relationship in literature. 
This study was designed in correlational survey pattern. The population of the study is composed of high school teachers working in Aksaray Province in 2015-2016 Academic Year. The study sample included 309 teachers who were selected through cluster sampling and random selection. The data were gathered by a questionnaire including two separate scales. The first one is The Scale of Teachers' Instructional Leadership, a validity and reliability work which was satisfied by Aygün (2014) and aimed at determining the teachers' tendency to display their instructional leadership. The second one is The Scale of Teachers' Professional Well-being, a validity and reliability work which was satisfied by Yıldırım, Arastaman and Daşcı (2015). The data collected between March and April 2016 were analysed through descriptive statistics, exploratory factor analysis, and multiple linear regression analysis. 
At the end of the study, we found that teachers mostly display instructional leadership behaviours and they feel professionally good. We identified a statistically significant, positive and strong relationship between high school teachers' instructional leadership behaviours and their perception of professional well-being. In the study, teachers' instructional leadership behaviours were defined as significant and strong predictors of their professional well-being. Based on the results, it is suggested that the link between professional development activities and encouraging factors (incentives) be strengthened and the teachers' expectation of being respected and appreciated be fulfilled.