Sağlıklı gebeliklerde fetal karaciğer, safra kesesi ve dalak boyutlarının araştırılması
The investigation of fetal liver, gallbladder, and spleen dimensions in healthy pregnancies
Yazar: NİLAY DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. CİHAN İNAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu çalışmada 14-40 hafta arası sağlıklı gebelerde fetal karaciğer, dalak, safra kesesi boyutlarının araştırılması ve ultrasonografik ölçümlerle nomogramlarının oluşturulması amaçlandı. Bu amaçla 15.12.2023–31.07.2024 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği perinatoloji polikliniğine başvuruda bulunan, kadın doğum servisinde takibi ve muayenesi yapılan 354 sağlıklı gebe obstetrik ultrasonografi ile değerlendirilerek fetal karaciğer, dalak ve safra kesesi boyutları aksiyel ve sagittal planlarda ölçüldü. Her organ için toplamda 5 ayrı ölçüm yapıldı. Yapılan ölçümler haftalık ortalama değer, 5., 50., ve 95. persantillerde incelenerek sonuçlar verildi. Gestasyonel haftanın karaciğer, dalak, safra kesesi ölçümleri üzerine etkileri istatistiksel olarak lineer regresyon analizi ile değerlendirildi ve her üç organ boyutunun da gestasyonel hafta ile orantılı olarak arttığı gösterildi. Elde edilen sonuçlara göre 50. persantilde fetal akciğer maturasyonu için önemli olan 34. hafta ve term gebelik haftası olan 37. haftada aksiyel planda fetal karaciğer çevresi ölçümleri sırasıyla 264,6 mm ve 270,6 mm; fetal dalak çevresi ise sırasıyla 90,6 mm ve 96,4 mm olarak bulundu. 34. ve 37. gebelik haftalarında aksiyel planda fetal safra kesesi çevresi de sırasıyla 42,9 mm ve 38,8 mm olarak ölçüldü. Sonuç olarak 14-40. gestasyonel haftalar arasında rutin obstetri pratiğinde de kullanılabileceğini düşündüğümüz, fetal karaciğer, dalak ve safra kesesi boyutlarına ait nomogramlar oluşturuldu.

Abstract:
This study aimed to investigate the dimensions of the fetal liver, spleen, and gallbladder in healthy pregnancies between 14 and 40 weeks of gestation, and to establish nomograms based on ultrasonographic measurements. To accomplish this objective, 354 healthy pregnant women who presented to the perinatology clinic at Trakya University's Obstetrics and Gynecology Department between December 15, 2023, and July 31, 2024, and who were followed up and examined in the obstetrics ward, were evaluated with obstetric ultrasonography. The dimensions of the fetal liver, spleen, and gallbladder were measured in axial and sagittal planes. A total of five separate measurements were taken for each organ. The measurements were analyzed for weekly mean values as well as the 5th, 50th, and 95th percentiles, and the results were reported. The effects of gestational age on the measurements of the liver, spleen, and gallbladder were statistically assessed through linear regression analysis, which demonstrated that the size of all three organs increased proportionally with gestational age. According to the results, at the 50th percentile, the axial circumference of the fetal liver at 34 weeks, a critical period for fetal lung maturation, and at 37 weeks, considered full-term gestation, were found to be 264.6 mm and 270.6 mm, respectively. The axial circumference of the fetal spleen was 90.6 mm and 96.4 mm at 34 and 37 weeks, respectively. Additionally, at 34 and 37 weeks, the axial circumference of the fetal gallbladder was measured as 42.9 mm and 38.8 mm, respectively. As a result, nomograms of fetal liver, spleen and gallbladder sizes between 14-40 weeks of gestational age were created, which we believe can be used in routine obstetric practice.