Mizaç ve karakter özelliklerinin bipolar bozukluk hastalarında algılanan stres ve özkıyımla ilişkisi
The relationship of temperament and character traits with perceived stress and suicide in bipolar disorder patients
Yazar: SELMA ÖZDEMİR YILMAZ
Danışman: PROF. AYLİN ERTEKİN YAZICI
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Stres = Stress ; İntihar = Suicide

Özet:
Bipolar Bozukluk, önemli yeti yitimi ve işlevsellik kaybı ile giden, intihar
riskinin belirgin olarak arttığı kronik seyirli bir ruhsal bozukluktur. Bipolar bozukluk
tanılı hastalarda intihar risk faktörlerinin tanınması, hasta tedavisini planlamada
ve intihar insidansını azaltmada ileri yaklaşımlar açısından hayati öneme sahiptir.
İntihar için risk faktörü olabileceği düşünülen çeşitli etmenler vardır. Bu
etmenlerden bazıları da mizaç ve karakter özellikleri ile kişinin stres algısıdır.
Bu çalışmanın amacı, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde
bipolar bozukluk tanısıyla takip edilen hastaların, intihar girişimi için risk faktörü
olabileceği düşünülen mizaç, karakter özelliklerini ve algılanan stresin rolünü
incelemek ve bu hastalarda intihar davranışı ile ilgili bilgilerin artmasına katkıda
bulunmaktır. Bu amaçla çalışmaya bipolar bozukluk tanılı geçmişte intihar girişim
öyküsü olan 39 ötimik hasta ile intihar girişim öyküsü olmayan 39 ötimik hasta
dahil edilmiştir. Veriler Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Young Mani
Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği
(HDDÖ), Mizaç ve Karakter Envanteri (MKE), Algılanan Stres Ölçeği-10 (ASÖ)
ve İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) ile toplanmıştır.
Çalışmamızın sonucunda intihar girişimi olan grubun HDDÖ, ASÖ, İOÖ
puanları diğer gruba göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksekti. İntihar
girişimi olan grup ile olmayan grup arasında mizaç özellikleri açısından
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. İntihar girişimi olan grupta karakter
özelliklerinden kendini yönetme ve iş birliği yapma puanları anlamlı olarak düşük,
kendini aşma puanı anlamlı olarak yüksekti. İntihar riski için yapılan regresyon
analizinde, intihar riski ile en fazla ilişkili faktörler yüksek HDDÖ puanı ile düşük
işbirliği yapma puanıydı. ASÖ puanı her iki grupta da İOÖ puanı ile pozitif yönde
ilişkiliydi.
Bipolar bozukluk tanılı hastalarda karakter özellikleri ve algılanan stres
düzeyi intihar girişiminde rol oynayabilir. Bu hastalarda intihar girişiminin daha iyi
anlaşılabilmesi için uzunlamasına ve daha büyük örneklemler ile çalışmalara
ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: bipolar bozukluk, mizaç ve karakter, intihar, algılanan stres

Abstract:
ABSTRACT
Bipolar Disorder is a chronic mental disorder with significant disability and loss
of functionality, with a markedly increased risk of suicide. Recognition of suicide risk
factors in patients with bipolar disorder is of vital importance for advanced
approaches in planning patient treatment and reducing the incidence of suicide.
There are several factors that are thought to be risk factors for suicide. Some of these
factors are temperament and character traits and the person's perception of stress.
The aim of this study is to examine the role of temperament, character traits
and perceived stress, which are thought to be risk factors for suicide attempt, in
patients followed up at Mersin University Medical Faculty Hospital with the diagnosis
of bipolar disorder, and to contribute to the increase in information about suicidal
behavior in these patients. For this purpose, 39 euthymic patients diagnosed with
bipolar disorder with a history of suicide attempt and 39 euthymic patients without a
history of suicide attempt were included in the study. Data were collected using the
Sociodemographic and Clinical Data Form, Young Mania Rating Scale (YMRS),
Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Temperament and Character Inventory
(TCI), Perceived Stress Scale-10 (PSS) and Suicide Probability Scale (SPS).
As a result of our study, the HDRS, PSS and SPS scores of the group with
suicide attempt were statistically significantly higher than the other group. There was
no statistically significant difference in terms of temperament characteristics between
the group that attempted suicide and the group that did not. In the group with suicide
attempt, self-directedness and cooperation scores from character traits were
significantly lower, and self-transcendence scores were significantly higher. In the
regression analysis for suicide risk, the factors most associated with suicide risk were
high HDRS score and low cooperativeness score. PSS score was positively
correlated with SPS score in both groups.
Character traits and perceived stress level may play a role in suicide attempt
in patients with bipolar disorder. Longitudinal studies with larger samples are needed
to better understand the suicide attempt in these patients.
Key words: bipolar disorder, temperament and character, suicide, perceived stress