Tirebolu-Doğankent-Çanakçı (Giresun, KD Türkiye) yörelerindeki 
geç kretase volkanitlerinin zirkon jeokronolojisi ve petrolojisi
Zircon geochronology and petrology of cretaceous volcanics in the Tirebolu-Doğankent-Çanakçı area (Giresun, NE-Turkey)
Yazar: SİMGE OĞUZ
Danışman: PROF. DR. FARUK AYDİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Sakarya Zonu Doğusu'ndaki (KD Türkiye) Üst Kretase periyodu iki farklı dönemde meydana gelen yoğun volkanik faaliyetlerle temsil edilir ve bu faaliyetler her bir dönem içinde genellikle birbirini takip eden mafik ve felsik ürünlerden oluşur. İlk volkanik fazın alt seviyelerindeki mafik kayaç serileri için herhangi bir jeokronolojik veri olmamasına rağmen, onların yaşı birçok paleontolojik veriye göre Turoniyen olarak kabul edilmiştir. Bu zamana kadar yapılan çalışmalar ile, volkanik istifin ilk felsik kayaç serilerinden elde edilen U-Pb zirkon yaşları ilk felsik serinin oluşum zamanının Koniasiyen-Erken Santoniyen olduğunu gösterir. İkinci volkanik evrenin mafik ve felsik kayaçlarından elde edilen yaşlar bunların Erken-Orta Kampaniyen sürecinde olduğunu gösterir. İnceleme konusu mafik ve felsik volkanik kayaçlar çoğunlukla toleyitikten kalk-alkaliye değişen geçişli jeokimyasal bir karaktere sahiptirler ve tipik yay gerisi jeokimyaya işaret ederler. Sr-Nd-Pb izotopik bileşimler dikkate alındığında, mafik (87Sr/86Sr = 0.7051-0.7075, 143Nd/144Nd = 0.5125-0.5128, 206Pb/204Pb = 18.54-18.64, 207Pb/204Pb = 15.57-15.66 ve 208Pb/204Pb = 38.42-38.75) ve felsik volkanitlerin (87Sr/86Sr = 0.7048-0.7074, 143Nd/144Nd = 0.5122-0.5129, 206Pb/204Pb = 18.59-18.85, 207Pb/204Pb = 15.37-15.66 ve 208Pb/204Pb = 38.67-39.94) hem kendi içinde hem de bölgedeki aynı yaşlı ve yitim ilişkili, I-tip kalk-alkalen granitoyidlerle önemli farklılıklar içerdiği gözlenmiştir. Tüketilmiş ve sonrasında metazomatizmaya uğramış bir manto mafik kayaçlar için fraksiyonel kristallenme ve kısmen kabuksal kontaminasyona uğramış manto ve alt kabuk türevli, mafik-ortaç ergiyikler ise felsik kayaçlar için kaynak olarak düşünülmektedir.

Abstract:
The Late Cretaceous time in the Eastern Sakarya Zone (NE, Turkey) is represented by intensive volkanic activities that occured in two different periods, which generally consist of alternation of mafic (basaltic to andesitic) and felsic rocks series (dacitic and rhyolitic) within each period. Although there is no geochronological data for the mafic rock series of the first volkanic period, their each is know as Turonian in terms of paleontological data U-Pb zircon dating from the fisrt cycle of felsic rocks of the volkanic sequence yielded ages ranging from Coniaciyan to Early Santonian. U-Pb zircon dating for the second cycle of mafic and felsic rocks of the volkanic sequence yielded ages variying from Early to Middle Campanian. The studied mafic and felsic volcanic rocks have mostly transitional geochemical character changing from tholeiitic to calc-alkaline with typical arc signatures. Sr-Nd-Pb isotopic compositions of the studied mafic (87Sr/86Sr = 0.7051-0.7075, 143Nd/144Nd = 0.5125-0.5128, 206Pb/204Pb = 18.54-18.64, 207Pb/204Pb = 15.57-15.66 and 208Pb/204Pb = 38.42-38.75) and felsic volcanites (87Sr/86Sr = 0.7048-0.7074, 143Nd/144Nd = 0.5122-0.5129, 206Pb/204Pb = 18.59-18.85, 207Pb/204Pb = 15.37-15.66 and 208Pb/204Pb = 38.67-39.94) are different from those of subduction related I-type calc-alkaline granitoids of the same age in the region. Formerly depleted and than metasomatized mantle which was enriched by fluids and lower crust-derived differantiated mafic-intermediate mantle which experienced considerable fractional crystalization and low degree of crustal assimilation are suggested to be the parent melt of the felsic rocks.