Kardiyak manyetik rezonans görüntüleme: Sağ ventrikül volümünün hesaplanması
Cardiac magnetic resonance imaging: Measurements of right ventricular volumes
Yazar: DENİZ GİZEM OKTAY
Danışman: PROF. DR. MEMET İLHAN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyomiyopatiler = Cardiomyopathies ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Ventriküler fonksiyon-sağ = Ventricular function-right

Özet:
Giriş ve amaç: Sağ ventrikül hacminin ve dolayısı ile fonksiyonlarının değerlendirilmesi, konjenital kalp hastalıklarının, aritmojenik sağ ventriküler kardiyomiyopati (ARVC) ve pulmoner hipertansiyonun tanısında ve uzun dönem takibinde önem teşkil etmektedir. Bizim çalışmamızda, aksiyel ve kısa aks (SA) görüntüler üzerinde yapılan sağ ventrikül (RV) ölçümleri karşılaştırılarak sağ ventrikül fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılarak en uygun metod araştırılmaktadır. Her iki metoddan ölçülen atım hacmi (SV) değerlerinin karşılaştırılmasında, faz kontrast (PC) akım ölçümleri, non-volümetrik referans olarak kullanılmıştır. Ayrıca deneyimli ve deneyimsiz iki gözlemcinin ölçümleri karşılaştırılmış ve deneyim faktörünün ölçümler üzerindeki etkisini azaltabilmek için en uygun metodun tespit edilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Kasım2015 ile Aralık 2017 tarihleri arasında kardiyak MRG tetkiki yapılmış, aksiyel ve SA planlarda sine "Steady State Free Precission (SSPF)" görüntüleri bulunan 40 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Aksiyel ve SA görüntüleri üzerinden deneyimli ve deneyimsiz iki gözlemci tarafından sağ ventrikül hacim ölçümleri yapıldı. Pulmoner arter faz kontrast görüntüleri bulunan 14 hastada, faz kontrast akım analizleri RV atım hacmini değerlendirmek için referans olarak kullanıldı. Aksiyel ve SA planlardan yapılan hacim ölçümleri ve gözlemci ölçümleri arasındaki uyumlar Bland-Altman yöntemi ve sınıf içi korelasyon (ICC) yöntemi kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Aksiyel ve SA olmak üzere her iki metoddan yapılan tüm ölçümlerbirbiriyle anlamlı olarak uyumlu bulunmuştur. Her iki metodun birbiri ile uyumunu değerlendiren sınıf içi korelasyon (ICC) katsayıları deneyimsiz gözlemcide en yüksek sistol sonu hacim (ESV): 0,936 (p=0.000, %95 CI: 0.882-0.9635) değerinde bulunmuştur. Deneyimli gözlemcide ise en yüksek ICC, diyastol sonu hacim (EDV): 0,948 (p=0.000, %95 CI: 0.905-0.972) ve ESV: 0,946 (p=0.000, %95 CI: 0.900-0.971) değerlerinde bulunmuştur. Aksiyel ve SA görüntülerden yapılan ölçümlerin ortalama farkları karşılaştırıldığında deneyimli gözlemcide EDV ve ESV ölçümleri arasındaki fark anlamlı bulunmamıştır (p değerleri sırasıyla; 0,05 ve 0,112). Deneyimsiz gözlemcinin her iki metodla yapılan EDV ve ESV ölçümleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p değerleri sırasıyla; 0,002 ve 0,002). Gözlemciler arası RV ölçümleri birbiriyle korelasyon göstermektedir. Her iki gözlemcide EDV ve ESV değerleri için iki metod arasındaki uyum iyi-mükemmel düzeydedir. Ancak deneyimli gözlemcide sınıf içi korelasyon katsayıları, dolayısıyla ölçüm tutarlılıkları deneyimsiz gözlemciye göre daha yüksek bulunmuştur.Her iki metodla ölçülen RV-SV ölçümleri, faz kontrast görüntülerden ölçülen ve altın standart kabul edilen pulmoner trunkus akımı ile uyumlu bulunmuştur. Altın standart metodla karşılaştırılan bu ölçümlerde deneyimli gözlemcinin korelasyon katsayıları, yani ölçüm tekrarlanabilirlikleri, hem SA ve hem aksiyel ölçümlerde deneyimsiz gözlemciden daha yüksektir. Ayrıca her iki gözlemci için de aksiyel plandaki korelasyon katsayıları SA plana göre daha yüksek hesaplanmıştır.
Sonuç:Her iki gözlemcide aksiyel plandayapılan RV hacim ölçümlerinin, altın standart metod olanfaz kontrast akım analizleriyleuyumu,SA planından yapılan ölçümlere göre daha yüksek bulunmuştur; bu nedenle klinik ölçümlerin aksiyel planda gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kardiyak MRG, sağ ventrikül hacimi, ventriküler fonksiyon, gözlemciler arası değişkenlik

Abstract:
Purpose: Right ventricular (RV) volume and function asesssment is usually performed on patients with cardiovascular diseases by using cardiac magnetic resonance imaging (CMRI). Its important to clear that which slice orientation provides better overall assessment of RV functional performance. This study is designed to evaluate right ventricular (RV) volume measurements and their reproducibility by comparing axial and short axis orientation acqusition techniques. We've also compared the experienced and inexperienced observers measurements to assess which orientation is better for evaluating RV functions. 
Materıals and methods: From November 2015 to December 2017, 40 patients who underwent CMR and had both axial and short axis acquisitions were retrospectively evaluated. Measurements of RV from data sets acquired in axial and short axis orientations were compared. Interobserver variability was assessed. PC flow analyses of main pulmonar artery (MPA) were use the reference measure of RV-SV.
Results: There was a high linear correlation between axial and SA orientations for all measurements. For inexperienced observer the highest intraclass correlation coefficient of axial vs. short axis images was ESV: 0,936 (p=0.000, %95 CI: 0.882-0.9635) and for experienced observer, the highest values were EDV: 0,948 (p=0.000, %95 CI: 0.905-0.972) and ESV: 0,946 (p=0.000, %95 CI: 0.900-0.971). There was a correlation between the experienced and in-experienced observer. The correlation coefficients acquired from experienced observer is higher than inexperienced observer. There were agreement between RV-SV measurements from both orientations and the reference method, PC flow analyses of main pulmonar artery (MPA). The intraclass correlation coefficient of axial mesaurements are higher than SA measurements for both observer.
Conclusıon: In this study, we found that there was correlation between the RV mesaurements for both slice orientation and, also interobserver variabilities. The correlation between MPA-PC flow and RV-SV for axial aqusitions is higher than SA aqusitions and also, reliability of the experienced observer is higher. 
Key Words: Cardiac MRI, right ventricule volume assessment, ventricular function, interobserver variability