Felsefe tarihinde eğitim üzerine bir inceleme
A study on education in the history of philosophy
Yazar: AYŞEGÜL YANAR
Danışman: DOÇ. DR. SEMA ÜLPER OKTAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Bellek eğitimi = Memory training ; Demokratik eğitim = Democratic education ; Eğitim felsefesi = Education philosophy

Özet:
Çalışmanın amacını eğitim ve devlet ilişkisinin siyasal bağlamda ele alınması oluşturmaktadır. Filozoflar boyunca ele alınan eğitim anlayışı, ideolojinin bir parçasıdır. Platon'dan itibaren incelenen eğitim düşüncesi bu amaca hizmet etmektedir. Çalışma sekiz bölümden oluşur. İlk bölüm, Platon'da geleceğin yurttaşını yetiştirme işinde eğitimin rolüdür. Bu bölümün alt başlıkları ise kadın eğitiminin devlet için önemi ve devletin iyiliği için yurttaşın eğitimidir. İkinci bölüm ise Aristoteles'in, ahlak ve siyaset yaşamında eğitimin önemidir.  İkinci bölümün ilk alt başlığı, karakter ve düşünce erdemleri ile insan doğasına uygun eğitimdir. Diğer çalışma konusu ise Aristotelesçi eğitimin evreleridir. Üçüncü bölüm ise J.J. Rousseau'nun eğitim anlayışıdır. Bu bölümün alt başlıkları ise şunlardır: Doğal ve toplumsal durumda eğitim, ideal eğitimin aşamaları, moral yaşamın başlangıcı ve duyu eğitimi, dillerin ve masalların incelenmesi, yargının oluşumu: deneysel eğitimden zihinsel eğitime geçiş, çalışmanın son konusunu ise tarih sahnesinde insan: Emile, oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde, Locke'un eğitim anlayışı işlenir. Bu bölümün çalışma konuları; Locke'un eğitim anlayışında ceza ve ödüllendirme, zihin gelişiminde oyun ve oyuncağın etkisi, paternal ve siyasal iktidar altında eğitim, çalışmanın son bölümünde ise ele alınan konu; bilimsel eğitim süreci nasıl olmalı? Beşinci bölüm ise John Stuart Mill'in eğitim anlayışıdır. Çalışma konuları; faydacı ahlak ve eğitim, eğitimde kadının yeri ve önemi, çalışmanın son konusu ise liberal yaklaşımda mutluluğun öğeleri olarak bireysellik ve toplumsallık açısından eğitimdir. Altıncı bölümde ise John Dewey'in demokratik eğitim anlayışı incelenir. Bu bölümün ilk konusu ise öğrenci merkezli eğitim ve yansıtıcı düşünmedir. Diğer çalışma konusu John Dewey'in Türk eğitim sistemine etkileri ve bu sisteme ilişkin yayınladığı raporun içeriğidir. Yedinci bölümde, Althusser'de eğitim ve ideoloji başlığı incelenmektedir. Bu başlığın ilk çalışma konusu, eğitimde öznenin rolüdür. Diğer çalışma konusu ise ideolojik özneden özgür bireye eğitimin rolüdür. Sekizinci bölümün başlığı Ivan Illich'in modern eğitim sistemi ve okulsuz toplum anlayışıdır. Çalışma konusu ise okula karşı geliştirilen alternatiflerdir.
Anahtar Kelimeler: Eğitim, ideoloji, özgür birey, erdem, okulsuz toplum.

Abstract:
The purpose of the study is to examine the relationship between education and the state in a political context. The understanding of education discussed throughout the philosophers is a part of ideology. The idea of education, which has been examined since Plato, serves this purpose. The work consists of eight chapters. The first part is the role of education in raising future citizens in Plato. The subheadings of this section are the importance of women's education for the state and the education of citizens for the good of the state. The second part is the importance of education in Aristotle's moral and political life. The first subheading of the second part is education appropriate to human nature with character and intellectual virtues. The other subject of study is the stages of Aristotelian education. The third part is J.J. Rousseau's  understanding of education. The subheadings of this section are as follows: Education in the natural and social situation, stages of ideal education, the beginning of moral life and sensory education, examination of languages and fairy tales, the formation of judgment: the transition from experimental education to mental education, and the last subject of the study is human on the stage of history: Emile. In the fourth chapter, Locke's understanding of education is discussed. The study topics of this department are; Punishment and reward in Locke's understanding of education, the effect of games and toys on mental development, education under paternal and political power, and the subject discussed in the last part of the study are; How should the scientific education process be? The fifth chapter is John Stuart Mill's understanding of education. Study subjects; utilitarian morality and education, the place and importance of women in education, and the last subject of the study is education in terms of individuality and sociality as the elements of happiness in the liberal approach. In the sixth chapter, John Dewey's understanding of democratic education is examined. The first topic of this section is student-centered education and reflective thinking. The other subject of study is John Dewey's effects on the Turkish education system and the content of the report he published regarding this system. In the seventh chapter, the title of education and ideology in Althusser is examined. The first study subject of this title is the role of the subject in education. The other subject of study is the role of education from the ideological subject to the free individual. The title of the eighth chapter is Ivan Illich's understanding of the modern education system and schoolless society. The subject of the study is the alternatives developed against the school.
Key Words: Education, ideology, free individual, virtue, unschooled society.