Tren elektrik sistemlerinin enerji verimliliği açısından incelenmesi
Investigation of train electric systems in terms of energy efficiency
Yazar: İKRAM ŞİRİNGÜL
Danışman: DOÇ. DR. BEHÇET KOCAMAN
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Dizel elektrik lokomotifi = Diesel electrics locomotive ; Elektrik tesisatı = Electric installation ; Enerji verimliliği = Energy efficiency

Özet:
Dünya ve ülkemizde lojistik taşımacılığı ve ulaşım için birçok alternatif yollardan faydalanılmaktadır. Günümüzde insan nüfusunun kalabalıklaşması ve ihtiyaçlarında bununla birlikte artmasından dolayı taşımacılık ve ulaşım büyük önem kazanmıştır. Taşımacılıkta kullanılan alternatiflerden biride trenlerdir. Trenler ekonomik ve güvenli olmasından dolayı dünyada olduğu gibi ülkemizde de birçok kişi tarafından tercih edilmektedir. Daha önceleri trenlerin işletilmesinde yakıt olarak kömür kullanılmaktaydı. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte dizel yakıtlarla çalışan lokomotifler üretilip tercih edilmeye başlandı. Bu tercihin sebebi, dizel lokomotiflerin kömürle çalışan lokomotiflere göre daha ekonomik ve taşıdığı yük de daha fazla olmasından kaynaklanmaktadır. Ancak fosil yakıtların sınırlı olması, günümüzde gittikçe azalması ve maliyetlerinin gün geçtikçe artması nedeniyle farklı enerji kaynaklarına yönelme zorunlu hale gelmiştir.
Günümüzde kömürle çalışan lokomotifler tamamen kullanımdan kaldırılmıştır. Dizel lokomotiflerin yanında elektrikli lokomotifler de kullanılmaktadır. Elektrikli lokomotiflerin dizel lokomotiflere göre birçok avantajı olmasının yanında kataner hattı döşenmesi gibi bazı dezavantajları da bulunmaktadır.
Bu tez çalışmasında, elektrik enerjisinin her yönüyle trenlere kattığı kolaylığı incelenip maliyet ve enerji verimliliği açısından değerlendirilmiştir. Trenler, yük ve yolcu trenleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Yük trenlerinde aydınlatma, iklimlendirme, otomatik kapılar gibi donanımlar olmadığından sadece lokomotif kısmında elektrik sistemine ihtiyaç vardır.
Yük trenleri ile birlikte yolcu vagonlarında hangi sistemlerden faydalanıldığını insan sağlığı ve konforu için gerekli olan aydınlatma ısı ayarının sağlanması için kullanılan sistemler ve güvenlik sistemini ele alınmıştır.
Aynı zamanda normal bir tren yolu ile konvansiyonel elektrik hatlarının çekildiği yollar arasındaki maliyet farkları hesaplanarak yakıt ve elektrik enerjisinin tüketimi hesaplanıp ne kadar sürede kendisini amorti etme durumu incelenmiştir.

Abstract:
Many alternative ways are used for logistics transportation and transportation in the world and in our country.  Nowadays, it has gained great importance in transportation and transportation due to the crowded human population and the increase in its needs. One of the alternatives used in transportation is trains. Trains are preferred by many people in our country as well as in the word because they are economical and safe. Previously coal was used as fuel to operate trains. With the development of technology, locomotives running on diesel fuel began to be produced and preferred. Diesel locomotives were more economical than coal-powered locomotives and were more attractive than coal-powered locomotives because they carried more load. Since fossil fuels are limited and their costs are increasing day by day, it has required us to turn to different energy sources. 
Nowadays, coal-powered locomotives have been completely removed from use, but electric locomotives have now been added to diesel locomotives. Although electric locomotives have many advantages over diesel locomotives, they also have some disadvantages.
In this thesis, we will examine the convenience that electrical energy adds to trains in every aspect and compare it in terms of cost and discuss which one is the most economically suitable and efficient. Trains are divided into two groups: freight and passenger trains. Lighting, air conditioning, automatic doors, etc in freight trains.  Therefore, the electrical system is needed only in the locomotive part.
We will discuss which systems are used in passenger wagons as well as freight trains, the systems used to provide the lighting temperature adjustment required for human health and comfort, and the security system.
At the same time, we will calculate the cost differences between a normal railway and roads where conventional power lines are installed, calculate it in fuel and electrical energy consumption, and examine how long it will take to amortize itself and turn a profit.