Orta ve küçük ölçekli kimyasal üretimi yapan firmalarda kimyasal madde yönetiminin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of chemical substance management in terms of occupational health and safety in medium and small scale chemical production companies
Yazar: ALEV ARSLAN KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. MESUT KARAHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Kimya sanayi, sektörel açıdan çok sayıda işletmeye ara ürün ve hammadde sağlayan bir sanayi dalı olarak, üretimde ve dış ticarette önemli bir yere sahiptir. Sektörde ham madde kullanılmaksızın üretilen çok az miktarda ürün bulunmakla birlikte, günlük yaşamda da çok sayıda kullanım alanı bulunmaktadır.
Kimyasallar, kimyasal maddeler ile çalışma yapan çalışanlar ve kimyasallara maruz kalan çalışanların yanı sıra, kimyasal maddelere temas eden, soluyan, kullanan, maruz kalan tüm canlılar için tehlike olarak karşımıza çıkmaktadır. Kimyasallar soluduğumuz hava başta olmak üzere tükettiğimiz birçok gıdada bulunmakla birlikte içme ve kullanma suları ile havanın kirlenmesine, doğal yaşamın tahribata uğramasına ve ekosistemin zarar görmesine ve değişmesine, çevresel açıdan ve canlıların sağlığın olumsuz yönde etkilenmesine neden olmaktadırlar. 
Çalışma ortamında çalışanların maruz kalabilecekleri kimyasal. maddelerden kaynaklanabilecek tehlikelerin. ve risklerin bilinmesi, bu tehlikelerin analiz edilerek risklerin önlenmesine yönelik önlemlerin alınması izlenmesi gereken en önemli yollardan biridir. Kimyasal maddeler ile yapılan çalışmalarda, risklerin önlenmesinde ile birlikte bu risklerin ortadan kaldırılması, kimyasal maddelerin ve atıklarının sınıflandırılması, kimyasallar ile ortaya çıkan atıkların etiketlenmesi ve ambalajlanması, kimyasalların depolanması ile uygun olarak taşınması, talimatlar çerçevesinde kullanılması ve bertarafının belirlenen talimatlara ve yasal süreçlere uyumlu olarak yapılması oldukça fazla öneme sahiptir.
Bu çalışmada orta ve küçük ölçekte kimyasal üretimi yapan işyerlerinde kimyasalların tedarik süreci, kimyasal maddeler ile birlikte ortaya çıkan kimyasal atıklarının sınıflandırılması, kimyasal ve atıkların etiketlenmesi ve ambalajlanması yanı sıra kimyasal madde depolarının özellikleri, kimyasalların taşınması ile  kimyasal atıkların bertaraf edilmesi için uyulması gereken kurallar ve yasal hükümler açısından yapılan uygulamalar işletme bazında incelenmiştir.

Abstract:
Chemical industry has an important place in production and foreign trade as a branch of industry which provides intermediate products and raw materials to many enterprises in sectoral terms. Although there are very few products produced in the sector without the use of raw materials, there are many uses in daily life.	
Chemicals, as well as those working with chemicals and employees exposed to chemicals, as well as chemicals that come into contact with, inhaling, using, are exposed to all living beings as a danger. Although chemicals are found in many foods we consume, especially in the air we breathe, they lead to pollution of drinking and use water, air pollution, damage and alteration of the ecosystem, and the negative impact on the health of the environment.	
Chemical to which workers in the working environment may be exposed. hazards arising from substances. and knowing risks, analyzing these hazards and taking measures to prevent risks is one of the most important ways to be followed. In the works carried out with chemicals, the elimination of these risks together with the prevention of risks, the classification of chemicals and wastes, labeling and packaging of chemicals and the resulting wastes, handling the chemicals in accordance with the instructions, it has quite a lot of importance.
In this study, procurement process of chemicals in medium and small scale chemical production establishments, classification of chemical wastes with chemical substances, labeling and packaging of chemicals and wastes as well as properties of chemical storage, handling of chemicals and rules for disposal of chemical wastes, The applications made in terms of provisions are examined on an enterprise basis.