Testis germ hücre tümörlerinde spontan apoptoz, bcl-2, bax, mcl-1 düzeyleri ve prognostik değerleri
Evaluation of spontaneous apoptosis and BCL-2, BAX, MCL-1 expression for prognostic value in metastatic testicular germ cell tumor tissues
Yazar: SEDAT ÖNER
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHİM HALUK ÖZEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Apoptoz (programlı hücre ölümü), genetik kontrol altında, nekrozdan farklı ve hücre proliferasyonunun karşıtı olan fizyolojik bir olaydır. Organizmaya zararlı olabilecek hücrelerin yok edilmesini sağlar ve bu mekanizmanın regulasyonundaki bozukluklar birçok hastalıkla beraber kanser oluşumuna da sebep olabilir. Apoptozun bir diğer önemli yanı ise, kemoterapötik ajanların tümör hücre ölümünü, bu mekanizmayı harekete geçirerek sağlamasıdır. Apoptozu kontrol eden gen ürünlerinin tümör doku düzeyleri kemoterapiye verilecek cevabı etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, testiküler germ hücre tümörlerinde (TGHT), spontan apoptoz düzeyi ile birlikte anti-apoptotik bcl-2, mcl-1 ve pro-apoptotik bax ekspreyonu ve bunların tedaviye yanıtı belirleyici özellikleri incelenmiştir.
   Standart BEP (Bleomisin, etoposit, siplatin) kemoterapi protokolü ile tedavi edilen 43 metastatik TGHT'lü hastanın tedaviye verdikleri yanıtlar 4 kür BEP ve tüm tedavi (ek kemoterapi+/- cerrahi rezeksizyon) sonunda iki kez değerlendirildi ve hastalar tam yanıt sağlanan ve sağlanamayan olarak iki gruba ayrıldı. Radyolojik olarak tümör varlığını gösterilememesi, serum tümör belirleyici seviyelerinin normal olması ve post-kemoterapik rezeksiyon materyalinde canlı tümör hücresinin yokluğu tam yanıt olarak kabul edildi. İmmünhistokimyasal boyamalar bcl-2'de monoklonal anti-mouse antikor, bax ve mcl-1'de tavşan poliklinal antihuman antikor ve apoptozda ApopTag® Peroxidase In Situ Detection Kit kullanılarak yapıldı. Bax ve mcl-1 pozitifliği şu şekilde skorlandı: 0. Negatif, 1:<%25 hücre, 2: %25-50 hücre, 3: %50-75 hücre, 4: >%75 hücre pozitif. 
   Tümör dokularında değişik oranlarda olmakla beraber yüksek apoptoz düzeyleri tespit edilmiştir. Apoptotik hücre oranları, dokuların % 11.6'sında % 2-5, % 46.5'inde % 5-10, % 25.5'inde % 10-15 arasında ve % 16.2'sinde % 15'ten fazla olarak bulunmuştur (Ortalama % 10.4). Bcl-2 ekspresyonu 43 hastanın tümör dokusunda da izlenmemiştir. İncelenen 27 tümör dokusunun tamamında bax ekspresyonu izlenmiş, bax skoru dokuların % 22.2'sinde  "2", % 44.4'ünde "3" ve %33.3'ünde "4" olarak bulunmuştur. Mcl-1 ekspresyonu değerlendirilen 28 dokunun biri hariç hepsinde saptanmış, mcl-1 skoru dokuların % 10.7'sinde "1", % 39.3'ünde "2", % 25'inde "3" ve % 21.4'ünde "4" olarak bulunmuştur. Tam yanıt sağlanan ve sağlanamayan guruplar karşılaştırıldığında, bu parametrelerin hiç biri gruplar arasında önemli farklılık göstermemiştir.
   Bu hasta grubunun tümör dokularında anti-apoptotik bcl-2 ekspresyonu hiç izlenmezken, pro-apoptotik bax ve anti-apoptotik mcl-1 ekspresyonu ve spontan apoptoz seviyeleri oldukça yüksek bulunmuştur. Yüksek bax akspresyonu ve apoptoz oranları ile birlikte bcl-2'nin olmamasının, TGHT'lerin yüksek kemosensitivitesi ile ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Bununla beraber bunlardan hiçbirinin doku düzeyinin, kemoterapiye yanıtı belirleyici özelliği bulunamamıştır.
Anahtar Kelimeler : Apoptoz, testis germ hücre tümörü, kemosensitivite

Abstract:
Recent studies have highlighted the importance of the apoptotic pathway in the defining of the effectiveness of chemotherapy. The aim this study was to examine spontaneous apoptosis, expression of anti-apoptotic bcl-2, mcl-1 and pro-apoptotic bax and to assess their predictive values for defining response to chemotherapy, in testicular germ cell tumors (TGCT).
	Forty-three patients with metastatic TGCT treated by standard BEP (bleomycin, etoposide, cisplatin) were evaluated. The samples were obtained either at the end of 4 cycles of BEP or at the final evaluation following additional chemotherapy or surgical resection. The responses of the patients were classified as complete remission (CR) or non-CR. Radiological complete clearance of the tumor, normal serum tumor marker level and absence of viable tumor cell in post-chemotherapeutic resection material was accepted as CR. Immunohistochemistry staining was performed by monoclonal anti-mouse antibody for bcl-2, by polyclonal rabbit anti-human bax and mcl-1 for bax and mcl-1 and by ApopTag® Peroxidase In Situ Detection Kit for apoptosis. The quantification of immunohistochemistry for bcl-2, mcl-1 and bax was scored as follows: 0: negative, 1: <25% of cells, 2: 25%-50% of cells, 3: 50%-75% of cells, 4: >75% of cells are positive.
	Apoptosis was detected in the tissues in varying ratios: It was present in 2%-5%, 5%-10%, 10%-15% and higher than 15% in 11.6%, 46.5%, 25.5% and 16.2% of tissues, respectively (Mean 10.4%).     There was no bcl-2 expression in tumor tissue of 43 patients with TGCT. Bax scores was 2, 3 and 4 in 22.2%, 44.4% and 33.3% of 27 tumor tissues, respectively. Mcl-1 scores were 0, 1, 2, 3 and 4 in 3.6%, 10.7%, 39.3%, 25.0% and 21.4% of 28 tissues, respectively. When CR and non-CR groups compared, none of the parameters had a significant difference.
	Apoptosis and bax, and mcl-1 expression were detected in a significant amount in the presented TGCT patients, while bcl-2 expression was absent. Apoptosis might reflect chemosensitivity of the tissues in TGCT. However we were not able to show a difference between patients with CR compared ton on-CR.
Key words : Apoptosis, testicular germ cell tumor, chemosensitivity