İklim duyarlı çocuk dostu kentsel tasarım: Erzurum örneği
Climate sensitive child friendly urban design: Example of Erzurum
Yazar: MUKADDEM DİLANUR AKARSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEFNE DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı; kış kentlerinde yaşayan çocukların, okul bölgelerindeki dış mekân kullanımları ve iklim ile arasındaki ilişkinin belirlenmesi, kentsel alan kullanımını etkileyen faktörlerin tespit edilmesi ve soğuk iklim duyarlı çocuk dostu kentsel alanın özelliklerinin belirlenmesidir. Aynı zamanda çocuk dostu kriterler ile kış kenti tasarım ilkelerinin birleştirilmesi ve temel tasarım ilkelerini vurgulayan bir çocuk dostu kent tasarım rehberinin oluşturulmasıdır. 
Yöntem: Araştırma; saha çalışması, gözlem, fotoğraflama ve anket çalışmasına dayanmaktadır. Çalışma Erzurum ilinin Palandöken ilçesinde yürütülmüş olup karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem hem niteliksel hem de niceliksel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanılmasıyla farklı veri türleri arasında ilişkiler kurularak daha kapsamlı ve birbirini tamamlayıcı veri üretilmesini sağlamaktadır. Okul bölgelerindeki 6-14 yaş grubu özelinde; gözlem, fotoğraflama ile nitel veriler elde edilip çıkarımlarda bulunulmaktadır. Aynı zamanda öğrenciler ve velilere yönelik uygulanan 3'lü likert ölçeği kullanan iki farklı anket formu ile elde edilen veriler analiz edilerek sonuçları gözlemsel veriler ile birlikte değerlendirilmiştir. 
Bulgular: İncelenen okul bölgelerinin çocuk dostu ilkelere uygun kentsel mekânlar olmadığı gibi soğuk iklim koşulları çocukların kentsel mekân kullanımını daha da zorlaştırdığı ortaya çıkmıştır. Yapılan anket ve gözlem çalışmaları kentsel mekânın çocuk dostu kent ve kış kenti tasarım ilkeleri kullanılarak yeniden tasarlanması ile aktif kullanımın artacağını ve çocuklarının gelişimlerini olumlu yönde destekleyeceğini göstermektedir.  
Sonuç: Yapılan analizler kentin en planlı gelişen bölgesinde bile kentsel mekân tasarımında ne sert kış koşullarının ne de çocuk kullanıcıların dikkate alınmadığını göstermektedir. Okul çevrelerindeki kentsel mekânların çocuk dostu kentsel mekân kriterleri ve kış kenti kriterlerini birleştiren yeni bir bakış açısıyla yeniden tasarlanması gerekmektedir.

Abstract:
Purpose: Purpose of the study is to determine the characteristics of a child-friendly urban area that is sensitive to cold climate by examining the relationship between climate and factors that affect the use of urban space by children living in winter cities and school districts. Additionally, this study aims to combine child-friendly criteria with winter city design principles to create a child-friendly city design guide that emphasizes basic design principles.
Method: The method of the research; is based on fieldwork that uses, observation, photography and survey techniques. The study was carried out in Palandöken district of Erzurum province and mixed research method was used. This method provides the production of more comprehensive and complementary data by establishing relationships between different data types by using both qualitative and quantitative research methods together.  For children aged 6 to 14 residing in school districts, observational and photographic techniques will be utilized to collect qualitative data. Meanwhile, the gathered data will be analyzed and the resulting findings will be generalized and interpreted through the implementation of two distinct 3-point Likert scale questionnaires administered to both students and mothers
Findings: The examined school districts are not urban spaces that comply with child friendly principles and cold climatic conditions make it more difficult for children to use urban spaces. Survey and observation studies show that redesigning urban spaces using child friendly city and winter city design principles would increase active use and support the development of children in a positive way.
Result: The analysis indicates that the design of urban spaces did not consider the severe winter weather or the needs of children, even in the city's most well-planned areas. A new approach is necessary for the redesign of school areas, combining criteria for child-friendly urban spaces and winter cities.