Genç kadınlarda erken menarş yaşının baş ağrısı prevalansıyla ilişkisi
Association with early menarche age and headache prevalance in young women
Yazar: DAMLA ÖZYURTLU
Danışman: PROF. DR. HAMDİ NECDET KARLI
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Hormonlar = Hormones ; Kadınlar = Women ; Menarş = Menarche ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Kadınlarda migren şiddetinin, sıklığının, kronikleşmesinin ve prevalansının hormonal olaylarla ilişkili olduğu öne sürülmektedir.
Bu çalışmada; genç kadınlarda menarş yaşının baş ağrısı prevalansıyla ve baş ağrısı başlangıç yaşıyla ilişkisi olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışma 427 kadın öğrencinin gönüllü katılımıyla gerçekleştirilmiş olup, tüm katılımcılardan sosyodemografik özelliklerini, hormonal durumlarını ve baş ağrılarını sorgulayan anket çalışmasını cevaplamaları istendi. Baş ağrısı atağı tanımlayan 311 katılımcıya (%73) baş ağrısı klinik özelliklerini sorgulayan 2. bir anket çalışması uygulandı.
Baş ağrısı karakteristik özelliklerini sorgulayan 2. anket çalışmasına katılan gönüllülerin 118'inde migren baş ağrısı, 193'ünde gerilim tipinde baş ağrısı mevcuttu. Menarş yaşı arttıkça, baş ağrısı başlangıç yaşının arttığı görüldü (p<0,001, r=0,209). Çalışmamızda baş ağrısı varlığı ve menarş yaşı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç elde edilemedi (p>0,05). Ancak baş ağrısı olan katılımcılar alt gruplara ayrılıp değerlendirildiğinde; kronik migreni olanlarda ortalama menarş yaşının (ort. 12 yaş), tüm katılımcıların menarş yaş ortalamasına (ort. 13 yaş) göre daha düşük bulunduğu görüldü (p=0,022).Oral kontraseptif (OK) kullanımı ve baş ağrısı sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p=0,048). OK kullanan grupta baş ağrısı sıklığı daha az görüldü. Beden kitle indeksi (BKİ) arttıkça baş ağrısı şiddetinin arttığı (p=0,002), yine BKİ arttıkça menarş yaşının küçüldüğü görüldü(p=0,002, r=-0,153). Çalışmamızda baş ağrısı olan grupta menoraji görülürken, baş ağrısı olmayan grupta menoraji görülmedi (p<0,001).
Bu bulgular baş ağrısı ve menarş yaşı arasında ilişki olabileceğini göstermektedir. Erken menarş yaşı kronik migren riskini arttırmaktadır ve menarş yaşıyla baş ağrısı başlangıç yaşı arasında pozitif bir ilişki vardır.

Anahtar Kelimeler: Baş ağrısı, menarş yaşı, ovaryan hormonlar,migren.

Abstract:
Hormonal events in women is suggested to be associated with migraine onset, severity, frequency, chronicity and prevalance.
The aim of the study was to investigate the relationship between menarche age, headache prevalence and onset of primary headaches.
427 female students invited to respond questionnaires to participate the research study. All of them answered a questionnaire about their headache, sociodemographic features and hormonal status. 311 of them  who complained about headache, responded a second questionnaire.
Of those who took the second questionnaire, 118 diagnosed as migraine and 193 tension type headache. We found that elder menarche onset was associated with elder headache age onset (p<0,001, r=0,209).There was no relationship between headache prevalence and menarche age in both headache groups (p>0,05). However, chronic migraine (CM) prevalence and menarche age is significantly related (p=0,022). The average age at menarche was found younger in CM (12 years) as compared to other subgroups (13 years). There is also a relation between oral contraceptive intake and headache frequency and less headache complaints (p=0,048). Participants with higher body mass index were younger at menarche(p=0,002, r=-0,153)and experienced increased headache severity(p=0,002). All participants with headache were also had menorrhagia and there was no menorrhagia in non-headache group (p<0,001).
These findings suggest a possible relationship between headache and menarche age. Early menarche age increases the risk of chronic migraine, and there is a significant relationship between menarche age and headache onset.


Keywords: Headache, age at menarche, ovarian hormones,migraine.