Balkan coğrafyası örnekleminde dil farkındalığı
Language awareness in Balkan geography sample
Yazar: RAHİME İREM YAVUZ
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Balkan Türkleri = Balkan Turkish ; Balkanlar = Balkans ; Dil farkındalığı = Language awareness ; Dil seçimi = Language choice ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Farkındalık = Awareness ; Lehçeler = Dialects ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türkçe = Turkish

Özet:
Balkan Türklerinin ana dillerine ilişkin tutumlarının kimliklerinin oluşmasındaki etkisini ortaya koymak amacıyla yapılan bu çalışma nicel yönteme dayanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu Balkan ülkelerinde (Kosova, Kuzey Makedonya, Bulgaristan, Yunanistan ve Romanya) yaşayan 460 Türk gencidir. Çalışma grubu olarak seçilen coğrafyadaki Türklerle Türkiye arasındaki bağları; ana dili, din, kültür vb. unsurlar güçlendirmektedir ve yine bu unsurlarla Balkan Türklerinin kimlikleri oluşmaktadır. Çalışmada, bu unsurlar dikkate alınarak belirlenen amaçlar doğrultusunda 5 bölüm ve 56 sorudan oluşan bir anket hazırlanmıştır. Ankette, çalışma grubunun ana dillerini kullanma seviyelerini, ana dillerini hangi mekânlarda ve alanlarda kullanmayı tercih ettiklerini anlamaya yönelik sorular sorulmuştur. Uygulama sonucunda elde edilen nicel veriler SPSS programı kullanılarak çözümlenmiştir. Katılımcıların kişilere, mekânlara ve çeşitli işlere göre ana dili tercihiyle ilgili sonuçlara bakıldığında genel olarak Romanya'daki katılımcıların ana dili tercih etme oranı diğer ülkelere göre en alt sıradadır. Romanya'da katılımcıların birçok alanda resmî dili tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Kosova'da ise katılımcıların diğer ülkelerin katılımcılarına göre ana dili tercihi en üst sıradadır. Yunanistan, Bulgaristan ve Kuzey Makedonya'da da ana dilini tercih edenlerin oranının yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study, which was conducted in order to reveal the effect of the attitude of the Balkan Turks towards their mother tongue in the formation of their identity, is based on the quantitative method. The working group of the research is composed of 460 Turkish youth living in Balkan countries (Kosovo, North Macedonia, Bulgaria, Greece and Romania). Mother tongue, religion, culture, and similar elements strengthen the ties between the Turks at the geography chosen as study group and Turkey. Therefore, the identities of the Balkan Turks are formed within these elements. In the study, a questionnaire consisting of 5 sections and 56 questions was prepared in line with the objectives determined by taking these elements into consideration. In the questionnaire, questions were asked to understand the level of use of the mother tongue of the working group and in which places and areas they prefer to use their mother tongue. The quantitative data obtained from the application were analyzed by using SPSS program. In terms of the results of participants' preference of mother tongue according to individuals, places and various jobs, Romania is generally at the bottom of the list compared to other countries. It was concluded that in Romania, participants preferred the official language more in many jobs. Kosovo, on the other hand, is at the top of its preference for mother tongue compared to other countries. In Greece, Bulgaria and North Macedonia, the rate of those who prefer mother tongue is high.