İlköğretim okullarında görev yapan müzik ve sınıf öğretmenlerinin belirli gün ve haftalara yönelik işlenen müzik dersi ile ilgili görüşleri
Perceptions of primary school music and classroom teachers on music lesson that focuses on specific days and weeks
Yazar: VİLDAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU PİJİ KÜÇÜK ; PROF. DR. MUSTAFA USLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Müzik dersi = Music lesson ; Müzik eğitimi = Music education ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmada, ilköğretim okullarında görev yapan müzik öğretmenlerinin ve sınıf öğretmenlerinin belirli gün ve haftalara yönelik işlenen müzik dersi ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tarama modeline uygun olarak düzenlenen araştırmada, bu temel amaca uygun olarak; öğretmenlerin, belirli gün ve haftalar ile ilgili okul şarkılarının müzikal yapıları, nicel ve nitel yeterlilikleri, şarkıların öğretimi konusunda ne gibi sorunlar yaşadıkları hakkındaki görüşleri alınmıştır. Buna ek olarak öğretmenlerin, belirli gün ve haftalara yönelik var olan repertuara ulaşabilme durumları, müzik dersini belirli gün ve haftalara yönelik işleyip işlemedikleri, belirli gün ve haftalardan hangilerini müzik dersinde kutladıkları/andıkları, belirli gün ve haftalara yönelik işlenen müzik dersinin çeşitli konularda yararlı olup olmadığı hakkındaki görüşlerine ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin, belirli gün ve haftaların daha verimli bir şekilde öğretilmesine katkı sağlayabilecek görüş ve önerileri belirlenmiştir.
Bu araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan müzik öğretmenleri ve sınıf öğretmenleri, örneklemini ise, İstanbul ilinde bulunan devlet (n=46) ve özel (n=39)  ilköğretim okullarında, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında görev yapan, random yoluyla seçilen müzik öğretmenleri (n=65) ve sınıf öğretmenleri (n=130) oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak, her biri dörder bölümden oluşan ''Müzik Öğretmenleri Anketi'' ve ''Sınıf Öğretmenleri Anketi'' kullanılmıştır. Anketler araştırmanın amacına yönelik hazırlanan, öğretmenlerin belirli gün ve haftalar ile ilgili okul şarkıları hakkındaki görüşlerini, belirli gün ve haftaların sağladığı yararlar ile ilgili görüşlerini, şarkıların öğretimi konusunda ne gibi sorunlar yaşadıklarını, hangi belirli gün ve haftaları kutladıklarını/andıklarını öğrenmeyi amaçlayan açık uçlu ve çoktan seçmeli sorulardan oluşturulmuştur. Anketler katılımcılara uygulanmadan önce, uzman görüşlerine başvurulmuş ve İstanbul ili Ümraniye ilçesindeki bir ilkokulda görev yapan öğretmenlere pilot uygulama yapılmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler, analiz için gerekli kodlamalar yapılarak bilgisayar ortamına geçirilmiştir. Anketlerin 1., 2. ve 3. bölümlerine ait çözümlenen veriler, frekans (f) ve yüzdeliklerine (%) göre yorumlanmıştır. Anketlerin son bölümlerinde yer alan açık uçlu soruların çözümlenmesi için ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.  
Araştırmadan elde edilen bulgularda aşağıda belirtilen sonuçlara ulaşılmıştır:
Müzik ve sınıf öğretmenlerinin, müzik dersini belirli gün ve haftalara yönelik işlemeyi yararlı buldukları, müzik öğretmenlerinin; belirli gün ve haftalara yönelik var olan şarkıları, müzikal yapılarının (ezgi, form, ses sınırları vb.) ''kısmen uygun'', sözlerini ise (anlam, kelime dağarı) ''uygun'' buldukları, sınıf öğretmenlerinin; belirli gün ve haftalara yönelik var olan şarkıların sözlerini, yöneldiği yaş grubuna ve yöneldiği yaş grubunun sözcük dağarcığına ''kısmen uygun'' buldukları, kolay öğrenilebilir ve akılda kalıcı olmaları açısından ''uygun'' buldukları saptanmıştır. Müzik ve sınıf öğretmenleri, belirli gün ve haftalara yönelik işlenen müzik dersinin öğrencilerin yurt ve ulus sevgini artırmalarına, trafik kurallarına ve yasalara uyma sorumluluğu geliştirmelerine, tabiatı koruma konusunda daha bilinçli ve sorumluluk sahibi olmalarına vb. konulara genel anlamda katkı sağlayacağı görüşündedirler. Ayrıca, belirli gün ve haftaların kavratılmasında şarkıların kullanılmasını; ilgili konu hakkında farkındalığı artırması, kolay ve kalıcı öğrenme sağlaması ve öğrenci motivasyonunu artırması sebebi ile yararlı bulmaktadırlar. Belirli gün ve haftalar ile ilgili yapılan sergi, gösteri, gezi vb. etkinliklerde, şarkıların kullanılmasını; etkinliğin amacına ulaşmasına yardımcı olması, etkinliğe karşı motivasyonu artırması, konu bütünlüğünü tamamlaması ve öğrencilerin müzik dağarcığını zenginleştirmesi sebebi ile yararlı ve etkili bulmaktadırlar. Müzik öğretmenlerinin, müzik dersinde en çok kutladıkları/andıkları belirli gün ve haftaların; Atatürk Haftası, Öğretmenler Günü, İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü, Şehitler Günü ve Anneler Günü olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin müzik dersinde en çok kutladıkları/andıkları belirli gün ve haftalar ise, Atatürk Haftası, Öğretmenler Günü, İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü, Şehitler Günü, Anneler Günü, Orman Haftası, İlköğretim Haftası, Hayvanları Koruma Günü, Kızılay Haftası, Dünya Çocuk Hakları Günü, Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası, Enerji Tasarrufu Haftası, Yeşilay Haftası ve Orman Haftası'dır. Belirli gün ve haftalara yönelik var olan şarkıların öğretimi konusunda yaşanan sorunlar ile ilgili, müzik ve sınıf öğretmenleri çoğunlukla, belirli gün ve haftalar ile ilgili var olan şarkıları yetersiz bulduklarını ve bu şarkılara ulaşmada güçlük çektiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenler, ulaşılabilir ortak bir şarkı repertuarının oluşturulmasını ve bu repertuarın Millî Eğitim Bakanlığı'nca kitap, CD, internet veya EBA ile tüm öğretmenlere ulaştırılmasını, eğitim müziği bestecileri tarafından güncel ve nitelikli (yaş gruplarına uygun vb.) besteler yapılmasını önermektedirler.

Abstract:
In this research, it is aimed to identify the opinions of music teachers and classroom teachers working in primary schools about the music lessons which take place on specific days and weeks. In the research conducted in accordance with the screening model, to fit for this basic aim; teachers were asked about the musical structures, quantitative and qualitative qualities of the school songs related to specific days and weeks, and what problems they have with respect to the teachings of the songs. The opinions of the teachers are received about the availability of repertoire for certain days and weeks, whether they prefer to teach the music lessons for specific days and weeks, which specific days and weeks they celebrate/memorialize in music lessons and the usefulness of music lessons for specific days and weeks on various topics. Also, the views and recommendations that can contribute to the teaching of teachers more efficiently on specific days and weeks are identified.
The population of this research consists of music teachers and classroom teachers working in primary schools in Istanbul, and the sample consists of music teachers (n = 65) and classroom teachers (n = 130) who were selected randomly, working in state (n = 46) and private (n = 39) primary schools in 2017-2018 school year.
As a means of collecting data in the research, ''The Questionnaire of Music Teachers'' and ''The Questionnaire of Classroom Teachers, each consisting of four parts, were used. The questionnaire is made up of open-ended and multiple-choice questions, which aim to find out what teachers think about the school songs for specific days and weeks, their thoughts on benefits of these days and weeks, what kind of problems they have when teaching these songs and which specific days and weeks they celebrate/memorialize. Before the questionnaires were applied to the participants, expert opinions were gathered and the pilot was applied to the teachers working in a primary school in Ümraniye district of Istanbul.
The data obtained in the research were transferred to the computer by doing the necessary coding for analysis. The analyzed data of the 1st, 2nd and 3rd parts of the questionnaires were interpreted according to frequency (f) and percentages (%). Descriptive analysis was used to analyze the open-ended questions in the last sections of the questionnaires.
The following results are obtained from the findings in the study:
Music and classroom teachers found that music lessons are useful for certain days and weeks; music teachers found that the musical structures (melody, form, sound limits etc.) of songs that exist for certain days and weekends are "partially appropriate" and the words are "appropriate" (meaning, vocabulary); classroom teachers found that the words of existing songs for certain days and weeks are "partially appropriate" in terms of their age group they are oriented to and the age group's vocabulary, and the songs are "appropriate" for their reminiscence and easiness to learn. Music and classroom teachers have the opinion that music lessons for specific days and weeks increase students' love of the country and nation, improve their responsibility to comply with traffic rules and legislation, be more conscious and responsible for the conservation of nature etc. will contribute in general terms. In addition, the use of songs in the teaching of specific days and weeks is found useful to raise awareness about the subject, to provide easy and long-lasting learning and to increase student motivation. Teachers found the use of songs useful and effective in exhibitions, demonstrations, excursions, etc. related to specific days and weeks, as it increases motivation to the activity, complements the topic, and enriches the music genre of the students. The music teachers mostly celebrate/memorialize the following specific days and weeks in their music lessons: Atatürk Week, Teacher's Day, Acceptance of Independence Anthem and Mehmet Akif Ersoy's Commemoration Day, Martyrs' Day and Mother's Day. The classroom teachers mostly celebrate/memorialize the following specific days and weeks in their lessons:  Atatürk Week, Teachers' Day, Acceptance of Independence Anthem and Mehmet Akif Ersoy's Commemoration Day, Martyrs' Day, Mother's Day, Forest Week, Primary Education Week, World Animal Day, Kızılay Week, World Children's Rights Day, Attitude, Investment and Turkish Products Week, Energy Saving Week, Yeşilay Week and Forest Week. Regarding the problems of teaching existing songs for certain days and weeks, music and class teachers often point out that they find inadequate songs related to certain days and weeks and have difficulties in reaching these songs. Teachers recommend that a common song repertoire should be made accessible and that this repertoire should be delivered to all teachers by the Ministry of Education's books, CDs, internet or EBA, and made up-to-date and qualified by the educational music composers (suitable for age groups etc.).