IFCC Kalite İndikatör Modeli'nin İstanbul SUAM biyokimya laboratuvarında lokal harmonizasyon uygulaması: Preanalitik, analitik ve postanalitik süreç
Local harmonization application of IFCC model of quality indicators in Istanbul SUAM biochemistry laboratory: Preanalytical, analytical and postanalytical process
Yazar: HİLMİ FURKAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN BERÇİK İNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Kalite yönetimi = Quality management ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İndikatör = Indicator

Özet:
Amaç: Tıbbi laboratuvarların kalite yönetiminde; toplam test sürecinin tüm basamaklarında meydana gelen hataların tespit edilip ölçülmesi ve etkili düzeltici/önleyici faaliyetlerin uygulanması oldukça önemlidir. Biz laboratuvarımızın IFCC Kalite İndikatör Modeli' nde tanımlanan kriterlerin hangilerine, ne ölçüde uyum sağladığını ve labortuvarımızın performansının yıllar içindeki değişimini incelemek amacıyla lokal harmonizasyon çalışması yaptık. 
Gereç ve Yöntemler: Laboratuvarımızın 2016-2020 yılları arasındaki kalite indikatör verileri otomasyon sistemleri kullanılarak retrospektif olarak elde edildi. Kalite İndikatör Modeli' nde tanımlanan toplam 27 Kalite İndikatöründen 26 tanesi Anahtar Süreç Kalite İndikatörü iken 1 tanesi Sonuç Ölçümü Kalite İndikatörüdür. Anahtar Süreç Kalite İndikatörlerinden 14 tanesi preanalitik, 4 tanesi analitik, 8 tanesi de postanalitik evreye aittir ve bunların sadece 2 tanesinin öncelik skoru 2 iken, diğerlerinin öncelik skoru 1' dir. Elde edilen verilerin 90. persentil değerleri ve sigma değerleri Microsoft Excel programında gerekli formüllerle hesaplanmıştır. 
Bulgular: Laboratuvarımızın verileriyle elde edilen sonuçlar, IFCC Kalite İndikatör Modeli Projesine katılım gösteren laboratuvarların verilerinden elde edilen kalite spesifikasyonları ile karşılaştırıldı. Beş yıllık ortalama sonuçlara bakıldığında preanalitik kalite indikatörlerinden Pre-OffTDE, Pre-NotRec, Pre-OffQue ''optimum performans'', Pre MisS, Pre-WroTy, Pre-WroCo, Pre-SaAnt, Pre-HemR, Pre-HemV ''kabul edilir performans'', Pre-InsV, Pre-DamS, Pre-ExcTime-1, Pre-ExcTime-2, Pre-Clot, Pre-InTime ''minimum performans'' gösterirken analitik kalite indikatörlerinden Intra-IQC ve Intra-EQA ''optimum performans'', Intra-UnIQC ve Intra-Unac ''kabul edilir performans'' gösterdi, postanalitik kalite indikatörlerinden Post-WBCTAT, Post-InsCR, Post-OffCR ''optimum performans'', Post-OutTime-2, Post-OutTime-4, Post-PotTAT ''kabul edilir performans'', Post-OutTime-1, Post-OutTime-3, Post-INRTAT, Post-TnTAT ''minimum performans'' gösterdi. Post-TATPotH ve Out-Inj kalite indikatörleri için kalite spesifikasyonu olmadığı için laboratuvarımızın performansı değerlendirilemedi.
Sonuçlar: Laboratuvarımız analitik evrede preanalitik ve postanalitik evreye kıyasla daha iyi performans göstermiştir. Preanalitik evredeki işlemlerde ilgili personellere daha sık hizmet içi eğitimler verilerek performans iyileştirilebilir. Postanalitik evrede hasta sonuç verme sürelerimizi kısaltmak için test rehberinde ''STAT öncelik'' testlerin tanımlanması ve bu numunelere öncelik verilmesinin faydalı olacağını düşünmekteyiz. Veri toplamayı ve programa devamlılığı kolaylaştırmak için Kalite İndikatör Modeli ile uyumlu LBYS' ler kullanılabilir. Bu tür programlara katılımı artırmak için ulusal ve uluslararası düzeyde teşvikler yapılarak daha güçlü, objektif sonuçlar elde edilebilir. Kalite İndikatör Modeli proaktif bir süreci temsil ettiği için yeni tavsiyelere açık olmalı ve kendisini sürekli güncellemelidir.

Abstract:
Aim: Quality management in medical laboratories; It is very important to detect and measure the errors that occur at all stages of the total testing process and to implement effective corrective/preventive actions. We conducted a local harmonization study to examine which and to what extent our laboratory complies with the criteria defined in the IFCC Model of Quality Indicators and to examine the change in the performance of our laboratory over the years.
Material and Methods: The quality indicator data of our laboratory between the years 2016-2020 were obtained retrospectively using automation systems. While 26 of the 27 Quality Indicators defined in the Quality Indicator Model are Key Process Quality Indicators, 1 is the Results Measurement Quality Indicator. Of the Key Process Quality Indicators, 14 belong to the preanalytical, 4 to the analytical, and 8 to the postanalytical phase, and only 2 of them have a priority score of 2, while the others have a priority score of 1. The 90th percentile values and sigma values of the obtained data were calculated with the necessary formulas in the Microsoft Excel program.
 Results: The results obtained with the data of our laboratory were compared with the quality specifications obtained from the data of the laboratories participating in the IFCC Model of Quality Indicators Project. When we look at the five year average results, the preanalytical quality indicators Pre-OffTDE, Pre-NotRec, Pre-OffQue "optimum performance", Pre MisS, Pre-WroTy, Pre-WroCo, Pre-SaAnt, Pre-HemR, Pre-HemV "acceptable performance", Pre-InsV, Pre-DamS, Pre-ExcTime-1, Pre-ExcTime-2, Pre-Clot, Pre-InTime show "minimum performance" while analytical quality indicators Intra-IQC and Intra -EQA showed "optimal performance", Intra-UnIQC and Intra-Unac showed "acceptable performance", Post-WBCTAT, Post-InsCR, Post-OffCR " optimum performance", Post-OutTime-2, Post-OutTime-4, Post-PotTAT showed "acceptable performance", Post-OutTime-1, Post-OutTime-3, Post-INRTAT, Post-TnTAT showed "minimum performance". The performance of our laboratory could not be evaluated because there is no quality specification for the Post-TATPotH and Out-Inj quality indicators.
Results: Our laboratory performed better in the analytical phase compared to the preanalytical and postanalytic phases. Performance can be improved by giving more frequent in-service training to the relevant personnel in the pre-analytical phase. We think that it would be beneficial to define STAT tests in the test guide and to give priority to these samples in order to shorten our patient results in the postanalytic phase. LIS compatible with the Model of Quality Indicators can be used to facilitate data collection and program continuity. Stronger and more objective results can be achieved by making national and international incentives to increase participation in such programs. Since the Model of Quality Indicators represents a proactive process, it should be open to new recommendations and constantly update itself.