Kronik periodontiti olan hastalarda kanser insidansının değerlendirilmesi
Evaluation of cancer incidence in patients with chronic periodontitis
Yazar: ÖMER DİZDAR
Danışman: PROF. DR. KADİR MUTLU HAYRAN
Hacettepe Üniversitesi / Kanser Enstitüsü / Preventif Onkoloji Ana Bilim Dalı / Kanser Epidemiyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Lenfoma = Lymphoma ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Prekanseröz durumlar = Precancerous conditions ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms

Özet:
Periodontitis ile çeşitli kanserler arasındaki ilişki geçmişte bazı çalışmalarda gösterilmiştir. Bu kanserlerin başında baş-boyun kanserleri, özefagus kanseri, akciğer, pankreas ve meme kanserleri ve non-Hodgkin lenfoma gelmektedir. Ancak bu konuda yapılmış çalışmaların sonuçları çelişkilidir çünkü çalışmalardaki periodontal hastalık tanı kriterleri (hastanın kendi beyanı ya da diş hekimi tanılı periodontal hastalık), eşlik eden diğer faktörlerin analizi gibi metodolojik farklılıklar sonuçlardaki bu çelişkilere neden olabilmektedir. Bu çalışmada ileri derece periodontitisi olan hastalarda kanser sıklığı belirlendi ve elde edilen veriler Türk Kanser Kayıt Veri Tabanı 2013 yılı verileri ile karşılaştırılarak bu hastaların kanser riskinin genel topluma kıyasla artmış olup olmadığı araştırıldı. Çalışmamıza 2002-2009 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı'nda, tecrübeli bir periodontist tarafından orta-ileri derece periodontitis tanısı konmuş olan hastalar dahil edildi. Periodontitis tanısı aldıktan sonra takip sürecinde hastanın kanser tanısı alıp almadığı hasta dosyasından ve hastane otomasyon sisteminden araştırıldı. Periodontitis tanısından önce kanser tanısı almış olanlar ve 35 yaşın altındaki hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Yaş ve cinsiyete spesifik kanser insidansları Türk Kanser Kayıt Veritabanı 2013 yılı verilerinden elde edildi. Standardize insidans oranı (SIR), belirli bir yaş ve cinsiyet grubunda gözlenen kanserli olgu sayısının, beklenen sayıya bölünmesiyle hesaplandı. Orta ileri derece periodontitisi olan 280 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %54'ü kadındı ve ortanca yaşı 49,6 idi. Ortanca takip süresi 12 yıldı. İzlemde 25 yeni kanser olgusu tespit edildi. En sık gözlenen kanserler kadınlarda meme kanseri (13 olgunun 5'i), erkeklerde ise prostat, akciğer ve hematolojik kanserler (her bir kanser 12 olgunun 3'ünde) olarak bulundu. Periodontitisi olan hastaların kanser riski benzer yaş ve cinsiyet gruplarında kıyaslandığında genel toplum verilerine kıyasla %77 daha yüksek bulundu (SIR 1,77, 95% CI 1,17-2,58, p=0,004). Periodontitisi olan kadınlarda meme kanseri riski anlamlı olarak daha yüksek bulundu (SIR 2,4, 95% CI 0,88-5,33). Yine erkeklerde prostat kanseri (SIR 3.75, 95% CI 0,95-10,21) ve hematolojik kanser riskleri (SIR 6,97, 95% CI 1,77-18,98) benzer yaş ve cinsiyet gruplarındaki genel toplum verilerine kıyasla daha yüksek bulundu. Bu çalışmada ciddi periodontitis varlığının, artmış meme kanseri, prostat kanseri ve hematolojik kanser riski ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Sebep-sonuç ilişkisini ortaya koyabilmek için buna yönelik planlanmış yeni çalışmalar gereklidir.

Abstract:
Previous studies have noted possible associations between periodontitis and the risk of various cancers, particularly head and neck cancers, esophageal cancer, lung cancer, pancreatic cancer, breast cancer and non-Hodgkin lymphoma. However, the differences in the design of such studies with respect to the definition of periodontal disease (self-reported data by the patients vs. dentist diagnosed), adjustment for confounding factors, and constitution of study groups lead to variations in the results. We herein assessed cancer risk in a cohort of patients with severe periodontitis and we compared the age- and gender-standardized incidence rates with corresponding figures from Turkish National Cancer Registry (TNCR). Patients diagnosed with severe periodontitis by an experienced periodontist team between 2002 and 2009 were identified from the hospital registry. Data on the diagnosis of any cancer after periodontitis were collected from patient files and oncology hospital registries where available. Patients younger than 35 years of age and those with a prior cancer diagnosis were excluded. TNCR 2013 data were used for age- and gender-specific incidence rates. The standardized incidence ratio (SIR) was calculated by dividing the number of observed cases by the number of expected cases. A total of 280 patients with severe periodontitis were included. Median age was 49.6 and 54% of the cases were females. Median follow-up was 12 years. Twenty-five new cancer cases were observed on follow-up. The most common cancer was breast cancer in females (5/13 patients) and prostate, lung and hematological cancers (each in 3/12 patients) in males. Patients with periodontitis had 77% increased risk of cancer compared with the expected counts at the corresponding age and sex group. (SIR 1.77, 95% CI 1.17-2.58, p=0.004). Women with periodontitis had significantly higher risk of breast cancer (SIR 2.4, 95% CI 0.88-5.33) and men with periodontitis had significantly higher risk of prostate cancer (SIR 3.75, 95% CI 0.95-10.21) and hematological cancers (SIR 6.97, 95% CI 1.77-18.98). Although showing a casual association necessitates further investigation, our results support that severe periodontitis increased the risk of hematological cancer, breast cancer, and prostate cancer.