William Butler Yeats ve yapıtlarının yanmetinsellik yöntemiyle incelenmesi: Yapıtçevresi çözümleme örneği
A study on William Butler Yeats and his works through paratextuality: A sample of epitextual analysis
Yazar: RAŞİT ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. AHMET BEŞE ; YRD. DOÇ. KAMİL CİVELEK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Metinsellik = Textualization ; Yanmetin = Paratext ; Yapıtlararası ilişkiler = Intrarelations between art works ; Yeats, William Butler = Yeats, William Butler ; İngiliz edebiyatı = English literature

Özet:
İngiliz Edebiyatında baş şair olarak kabul edilen, oyun yazarı, Nobel Edebiyat ödüllü yazar William Butler Yeats ve eserleri edebiyattan sanata pek çok alanda başta eleştirmenler olmak üzere dikkat çekmiştir. Bu çalışmada medyanın en önemli unsurlarından birisi olan gazeteleri kullanarak Yeats ve eserlerini incelemek amaçlanmıştır. Gazetelerde Yeats hakkında bulunan tüm unsurlar Türkiye'de çok fazla kullanım örneği bulunmayan Yanmetinsellik (Paratextuality) kuramı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda öncelikle birinci bölümde metinleri incelemek için kullanılan kuram, başta Gérard Genette olmak üzere diğer kuramcıların görüşlerine de başvurularak detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde Amerikan basınında dijital ortamda en fazla baskıya sahip olan yirmi beş gazete tespit edilmiş, bu gazetelerde 1888 - 2013 yılları arasında Yeats ile ilgili çıkan yanmetin unsurlarına ulaşılmıştır. Ulaşılan metinler Yeats'in doğum ve ölüm tarihi temel alınarak ölümünden önce ve ölümünden sonra olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Daha sonra yanmetinler türlerine, kaynak çeşitlerine, Yeats'in edebiyat ve özel hayatına, kariyerine göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra yanmetin unsurları Genette'in kuramı temel alınarak Yeats hayatta iken ve öldükten sonra olmak üzere iki grupta incelenmiştir. Yanmetinlerin verdiği bilgiler ışığında Yeats ve eserleri okur, yazar ve yayınevi bağlamında değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde Yeats'in doğup büyüdüğü topraklar dışında farklı bir coğrafya ve kültürde, Amerika'da ön plana çıktığı özellikler, sosyal ve siyasal hayata, edebiyat ve sanat eserlerine yaptığı katkılar ortaya çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: William Butler Yeats, Gérard Genette, Yanmetinsellik, Yanmetin, Yapıtçevresi Yanmetin Unsurları.

Abstract:
Playwright, Nobel laureate writer, William Butler Yeats is considered as the arch-poet in English Literature. He has received great attention from literature, art and especially by the critics. In this dissertation, it was intended to evaluate Yeats from a different perspective by using numerous newspapers which are important elements of media. Every item related with Yeats in the newspapers was analysed through Paratextual methodology which is not commonly studied in Turkey. In this respect, the theory is examined in detail in the first chapter notably from Gérard Genette's point of view and from other theorists. In the second chapter, 25 American newspapers which have digital editions were determined and every item related with Yeats between 1888-2013 was evaluated. Epitexts were categorised according to their types, kind of source and private and literary life of Yeats and his career is examined. They were classified in two groups as anthumous and posthumous based on Yeats' date of birth and death. Yeats and his works were analysed under the light of information from epitexts. In conclusion, his effects on social and political life and his contributions to works of art and literature, his features with which he is known most in the USA were revealed.

Keywords: William Butler Yeats, Gérard Genette, Paratextuality, Paratext, Epitext.