Baş-boyun kanserlerinde tedaviye bağlı tiroid fonksiyon bozuklukları
Assessment of treatment related thyroid dysfunction in patients with head and neck cancer
Yazar: HASAN OĞUZ ÇETİNAYAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. FADİME CAN AKMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
7. ÖZET: Amaç: Eksternal radyoterapi uygulanmış baş - boyun kanserli hastalarda tedaviye bağlı tiroid fonksiyon bozukluklarını retrospektif ve prospektif olarak irdelemek; alan, doz, endikasyonlar ve diğer tedavilerle ilişkisini literatür verileriyle beraber değerlendirmek ve izlem planı belirlemektir. Yöntem ve Gereç: Toplam 378 hasta 2 grupta değerlendirildi. Grup-I; 153 öpere larenks, 80 nazofarenks ve 112 oral kavite ve orofarenks karsinomlu hastaları içermektedir. Grup-ll; 33 baş-boyun kanserli hastayı içermektedir. Grup-I hastalar retrospektif ve grup-ll hastalarda prospektif olarak tiroid fonksiyonları açısından araştırılmıştır. Grup-I; Nazofarenks kanserli hastaların medyan yaşı 46 (13-76)'dır. Tüm hastalara definitif radyoterapi (medyan 70 Gy) ve 47'sine ise neoadjuvan kemoterapi uygulanmıştır. Larenks kanserli hastaların medyan yaşı 58 (36-81 )'dir. Total larenjektomi 137 hastaya, supraglottik parsiyel larenjektomi 1 1 hastaya ve 4'üne ise vertikal larenjektomi ve hepsine post-operatif radyoterapi (medyan 50 Gy) uygulanmıştır. Oral kavite ve orofarenks kanserli hastaların medyan yaşı 60 (24-85)'dır. Hastaların 52'sine adjuvan radyoterapi (medyan 60 Gy) ve 60'ına definitif radyoterapi (medyan 70 Gy) uygulanmıştır. Grup-ll; 33 hastanın medyan yaşı 59 (40-84) ve 25'i larenks karsinomludur. Hastaların 19'una definitif (medyan 66 Gy) ve 1 4'üne adjuvan radyoterapi (medyan 60 Gy) uygulanmıştır. Bu grup hastalardan radyoterapi öncesi ve sonrasında her 3 ayda bir TFT değerlendirilmiştir. 48Bulgular: Yüzelliüç öpere larenks karsinomlu hastanın medyan izlemi 43 aydır. Bu hastaların değerlendirilmesinde; 4 (% 2.6) hastada klinik hipotiroidi saptanmıştır. Seksen nazofarenks karsinomlu hastanın medyan izlemi 36 aydır. Radyoterapi sonrası nazofarenks karsinomlu hastaların hiçbirinde hipotiroidi saptanmamıştır. Yüzoniki oral kavite ve orofarenks kanserli hastanın medyan izlemi 25 aydır. Bir (% 0.8) hastada klinik hipotiroidi saptanmıştır. Prospektif olarak izlenen 33 hastadan radyoterapi öncesi baz değer olarak tiroid fonksiyon testleri istenmiştir. Radyoterapi öncesi istenen değerlerde cerrahi sonrası 1 (% 3) hastada hipotiroidi saptanmıştır. Medyan izlem 12 (5-25) aydır. Radyoterapi sonrası değerlendirmede, 29 (% 87.8) hasta ötiroid, 2 (% 6.1) hastada subklinik hipotiroidi ve 2 (% 6.1) hastada klinik hipotiroidi saptanmıştır. Sonuç: Larenjektomi ve/veya boyun disseksiyonu uygulanmış ve tiroid bezi radyoterapi alanı içinde olan tüm hastalardan tedavi öncesi ve tedavi sonrası 3 - 6 aylık aralarla rutin olarak TFT değerlendirilmelidir. Hipotiroidizm, Radyoterapi, Baş ve Boyun Kanserleri 49

Abstract:
8. SUMMARY: Purpose: To assess, retrospectively and prospectively, thyroid dysfunction in head and neck cancer patients who received external beam radiotherapy; regarding radiotherapy fields and dose, tumor site and other local or systemic treatments and propose a follow-up schedule. Material and Methods: Totally 378 patients are classified into two groups. Patient Group-I including 153 operated laryngeal, 80 nasopharyngeal and 112 oral cavity and oropharyngeal cancer patients were evaluated retrospectively for treatment related thyroid dysfunction through patients data files. Patient Group-ll including 33 head and neck cancer patients analysed prospectively. Thyroid function tests were performed once prior to and once every 3 months after radiotherapy course for this group and thyroid dysfunction was evaluated regarding surgery, radiotherapy and chemotherapy. Results: The median follow-up time for 153 operated laryngeal carcinoma patients was 44 months. Four (% 2.6) patients in this group found to have clinically apparent hypothyroidism. After a 36-months median follow-up time, none of the 80 nasopharyngeal cancer patients showed signs of hypothyroidsm. Clinically apparent hypothroidsm was detected in only 1 (%0.8) of 112 oral cavity-oropharyngeal cancer patients after a follow-up period of 25 months. One patient (%3) in group-ll was found to have thyroid dysfunction after surgery and prior to radiotherapy. At time of analysis, 29 ( %87.8 ) patients were euthyroidic, 2 (%6.1) patients were subclinical^ hypothyroids and 2 (%6.1) patients were clinically apparently hypothyroidic. All patients with thyroid 50dysfunction were locally treated with combined surgery and radiotherapy whereas none of the patients treated with radical radiotherapy had experienced hypothyroidism. Conclusion : Even after a short follow-up period, the possibility of experiencing thyroid dysfunction is found to be %12.2 in head and neck cancer patients which locally treated with combined surgery and radiotherapy. We recommend to perform thyroid function tests for this group of patients once prior to and once every 3-6 months after radiotherapy course. Hypothyroidsm, Radiotherapy, Head and Neck Cancer 51