Kocaeli kuzeyindeki barit cevherleşmesinin kökensel incelemesi
Investigation of the origin of barite mineralization in the north of Kocaeli
Yazar: MOHAMED MOUSSA FARAH
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT GÜÇTEKİN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Barit = Barite ; Eser elementler = Trace elements ; Jeokimya = Geochemistry ; Kocaeli = Kocaeli ; Paleozoyik = Paleozoic

Özet:
Kocaeli kuzeyinde Kocaeli yarımadası Paleozoyik istifi içerisindeki Alt Ordovisiyen yaşlı, arkoz bileşimli kumtaşı, çakıltaşı ve çamurtaşından oluşan Sopalı formasyonunda damarlar şeklinde kuvarslarla birlikte barit cevherleşmesi gözlenmektedir. Bu baritli damarlar yaklaşık 50 cm kalınlıklara kadar ulaşmakta ve baritle birlikte kuvars ve felsdispat mineralleri içermektedir. Değişken tane boyutları ve şekilleriyle kısmen elipsoidal, mozayik dokulu kayaçlarda barit minerallerinin bollukları oldukça fazladır. Baritlerin ince kesitlerinde gözlenen dalgalı sönme cevherleşmenin tektonizma etkisinde kaldığına işaret etmektedir. Feldispat minerllerinde yaygın serisitleşme ve kaolenleşme gözlenmektedir. Örneklerden yapılan XRD çalışmaları sonucunda kuvars, barit, muskovit ve albit mineralleri tespit edilmiştir. Damarların altere bölümlerinde ise hematit, klinoklor gibi demir-magnezyumca zengin minerallere rastlanılmıştır. Cevherleşmenin yan kayacını oluşturan arkozlarda Kuvars, feldispat mineralleri ve serisitten oluşmuş matriks bulunmaktadır. Kuvars taneleri genellikle mağmatik kökenlidir. Baritlerden elde edilen sıvı kapanım verileri, 114 ve 191 °C arasındaki homojenizasyon sıcaklıklarında ve orta derecede tuzluluğu (ağırlıkça %3.71 - %12.73 NaCl eq.) olan bir sıvıdan bir oluştuğunu göstermektedir. CeN/SmN ile CeN/YbN gibi iz element oranlarına göre baritlerin deniz suyunun baskın olduğu bir hidrotermal sıvı ile oluştuğu söylenebilir.

Abstract:
Barite mineralization can be observed as being veins along with quartz of the Sopalı formation which consists of mudstone, conglomerate and arcosic sandstone of Lower Ordavician within the Kocaeli peninsula Paleozoic sequence in northern Kocaeli. These barite veins reach up to 50 cm thickness and contain quartz and feldspar minerals associated with barite. Barite minerals are abundant in partially ellipsoidal, mosaic textured rocks with varying grain sizes and shapes. The oscillatory extinction observed in the thin sections of the barites indicates that the mineralization is under the effect of tectonism. Common sericitization and kaolinization are observed in feldspar minerals. Quartz, barite, muscovite and albite minerals were determined as a result of XRD studies performed on the samples. Iron-magnesium-rich minerals such as hematite and clinochlor were encountered in the altered parts of the veins. In the arcoses, which form the host rock of the mineralization, there is quartz, feldspar minerals and matrix composed of sericite. Quartz grains are generally of magmatic origin Fluid inclusion data obtained from the barites indicated a formation from a fluid with moderate salinity (3.71-12.73 wt.% NaCl eq.) at homogenization temperatures between 114 and 191 °C.  According to the trace element ratios such as CeN/SmN and CeN/YbN, it can be said that the barites are formed by a hydrothermal fluid dominated by sea water.