Diz osteoartritinde egzersiz ve trombositten zengin plazma tedavilerinin etkinliğinin karşılaştırılması: Randomize kontrollü çalışma
Comparison of effectiveness between exercise and platelet rich plasma treatments on knee osteoarthritis: A randomized controlled trial
Yazar: SEZEN KARABÖRKLÜ ARGUT
Danışman: PROF. DR. DERYA ÇELİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Diz eklemi = Knee joint ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizyoterapistler = Physical therapists ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Trombositten zengin fibrin = Platelet rich fibrin

Özet:
Bu tez projesinin amacı PRP tedavisi ile birlikte uygulanan egzersiz programının etkinliğinin sadece PRP veya sadece egzersiz tedavileri alan gruplarla karşılaştırılmalı olarak incelenmesidir. Çalışmamızda yaş ortalamaları 56,03±8,05 yıl olan, evre II-III diz osteoartriti tanılı 84 hasta randomize olarak PRP+Egzersiz, sadece PRP ya da sadece Egzersiz gruplarından birine atanarak tedaviye alındı; 6 hafta tedavi ve 12 hafta takip süreci sonunda 76 hasta ile çalışma tamamlandı. Katılımcılar ağrı, eklem hareket açıklığı, fonksiyon, yaşam kalitesi ve hasta memnuniyeti bakımından tedavi öncesi, 6. ve 12. haftalarda değerlendirildiler. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) istatistik programı ve "3x3 Mixed Model Repeated Measures ANOVA" testi kullanıldı. Çalışma sonuçları incelediğinde gruplar arasında ağrı (p=0,0001), fonksiyon (p=0,009), yaşam kalitesi (p=0,001) ve hasta memnuniyetinde (χ2=24,38; p=0,001) anlamlı farklılıklar olduğu görüldü. İleri analiz sonuçları incelendiğinde ise ağrı, WOMAC skoru ve hasta memnuniyeti bakımından PRP+Egz grubunun, PRP grubundan anlamlı şekilde üstün olduğu; SF12 fiziksel komponenti bakımından ise PRP+Egz grubunun hem PRP grubundan hem de Egz grubundan anlamlı şekilde üstün olduğu görüldü (p<0,05). Hiçbir katılımcı ciddi yan etki bildirmedi. Osteoartrit tedavisinde kullanımı giderek artan PRP'nin tek başına uygulandığında ağrı, fonksiyon ve hasta memnuniyeti bakımından egzersiz tedavisine kıyasla anlamlı farklılık sağlayamadığı bulundu. PRP ve egzersiz programı kombinasyonunun ağrı, fonksiyon ve hasta memnuniyeti bakımından sadece PRP uygulamasından; yaşam kalitesi bakımından ise hem PRP hem de egzersiz gruplarından üstün olduğu görüldü. PRP uygulamasının girişimsel prosedürü göz önüne alındığında, diz OA tedavisinde egzersizin tercih edilmesi daha avantajlı gözükmektedir. PRP uygulaması tercih edilecekse, tedavi başarısını ve etkinliğini arttırmak amacıyla egzersiz programıyla kombine şekilde uygulanması önerilir.

Abstract:
This project is aimed to investigate the effectiveness of the combined treatment of PRP and exercise therapy in comparison with PRP or exercise therapy alone. Eighty-four patients diagnosed with stage II-III knee osteoarthritis(56.03±8.05 years) were randomly assigned to either PRP+Exercise, PRP, or Exercise groups. After 6-weeks of treatment and 12-weeks follow-up, it was completed with 76 patients. Pain, ROM, function, quality of life, and patient satisfaction were assessed before treatment, at 6 and 12 weeks. SPSS program and "3x3 Mixed-Model Repeated-Measures ANOVA" test were used. Results showed that between groups significant differences were found on pain(p=0.0001), function(p=0.009), quality of life(p=0.001) and patient satisfaction(χ2=24.38; p=0.001). Post-hoc analysis were revealed that the PRP+Exercise group was significantly superior to the PRP group on pain, WOMAC and patient satisfaction. It was significantly superior to both the PRP group and the Exercise group on quality of life(p<0.05). There was no reported serious side effects. PRP, which is increasingly used in the treatment of osteoarthritis, did not provide a significant effect in terms of pain, function and patient satisfaction when compared to exercise therapy. However, the combination of PRP and exercise therapy was superior to PRP on pain, function and patient satisfaction; and to both PRP and exercise on quality of life score. Considering the interventional procedure of PRP, it seems more advantageous to prefer exercise in the treatment of knee OA. If PRP injection is preferred, it is recommended to be applied in combination with exercise to increase the success of the treatment.