Hastanelerde veri zarflama analizi ve Malmquist endeksi yöntemi ile performans ölçümü: Mersin Şehir Eğitim Araştırma Hastanesi örneği
Performance measurement by data envelopement analysis and Malmquist index approach in hospitals: Mersin City Hospital case
Yazar: AHMET YILMAZ
Danışman: PROF. DR. İLHAN EGE
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Malmguist Verimlilik İndeksi = Malmguist Efficiency Index ; Malmquist toplam faktör verimliliği analizi = Malmquist total factor productivity analysis ; Mersin = Mersin ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Veri zarflama = Data envelopment ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Türkiye'deki hastanelerin büyük bölümü kâr amacı olmayan kamu hastanelerinden oluşmaktadır. Her ne kadar kâr amaçları olmasa da kaynakların kıtlığı tıpkı diğer işletmelerde olduğu gibi bu hastanelerde de geçerlidir ve bu nedenle kaynakların verimli kullanımı çok önemlidir. 
Türkiye sağlık sisteminde, 2017 yılında şehir hastanelerinin hizmete açılması ile "Şehir Hastaneleri Dönemi" başlamıştır. Şehir hastaneleri Türkiye sağlık sistemi içerisinde sadece rutin hastalar için değil aynı zamanda uluslararası hastaların tedavi görebileceği en üst düzey sağlık merkezleri olarak düşünülmüştür. Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle uygulamaya alınan şehir hastaneleri alışılagelmiş devlet hastanelerinden çok büyük ölçekte tasarlanmaktadır. Ölçek büyüklükleri göz önüne alındığında kaynak tüketimi de büyük olmakta ve dolayısıyla kamu hastaneleri için önem teşkil eden kaynakların verimli kullanımı konusu şehir hastanelerinde daha da büyük öneme sahip olmaktadır.
Bu çalışmada Türkiye'nin ilk hasta kabul eden şehir hastanesi olan Mersin Şehir Hastanesi'ndeki yataklı servisi olan kliniklerin 2018 yılındaki etkinlikleri Veri Zarflama Analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Ölçülen bu etkinliğin zaman içerisindeki değişimi ise Malmquist TFV Endeksi yöntemiyle ölçülmüştür. Hesaplamalarda DEAP 2.1 ve WIN4DEAP 2.1 programları kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda etkin olan klinikler belirlenmiş, etkin olmayanların hangi verilerde ne kadarlık iyileşme yapmaları gerektiği belirlenmiştir. Ayrıca 2018 yılı ilk ve ikinci 6 ay olmak üzere iki dönem arasındaki etkinlik değişimi de incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sağlıkta Performans, Şehir Hastanelerinde Etkinlik, Klinik Etkinlik Ölçümü, Veri Zarflama Analizi (VZA), Malmquist Toplam Faktör Verimlik Endeksi.

Danışman: Prof.Dr. İlhan EGE, Mersin Üniversitesi, İşletme Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
A large scale of hospitals in Turkey is non-profit public hospitals. Although they are not for profit, the scarcity of resources applies to these hospitals as well as other enterprises, and thus efficient use of resources is crucially important. 
The city hospitals period in Turkey's health system has begun by putting into service of city hospitals in 2017. City hospitals planned to be the highest level of health centres in Turkey designed to be a treatment centre which is not only for routine patients but also for international patients. City hospitals which were implemented with the Public Private Partnership model are designed on a very large scale rather than usual public hospitals. Considering the size of the scale, resource consumption is also high and therefore, the efficient use of resources, which are important for public hospitals, becomes even more important in the city hospitals.
In this study, the total efficiency of inpatient clinics of Mersin City Hospital which is the first city hospital in Turkey measured by Data Envelopment Analysis method. The change in total efficiency over the time was measured by Malmquist Total Factor Productivity (TFP) Index. DEAP 2.1 and WIN4DEAP 2.1 programs were used for the calculations.
At the end of this research, efficient clinics were determined and as for the inefficient ones how much improvement in which data should be made were determined. In addition, the change in efficiency scores between the first 6 months of 2018 and the second 6 months was examined.

Keywords: Performance in Health Sector, Efficiency in City Hospitals, Clinical Efficiency Measurement, Data Envelopment Analysis (DEA), Malmquist Total Factor Efficiency Index.

Advisor: Prof.Dr., İlhan EGE, Department of Business Administration, University of Mersin, Mersin.