Hipofiz adenomlarının retrospektif analizi /
Yazar: MEHMET OZAN DURMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET NURİ ARDA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms ; Mikrocerrahi = Microsurgery ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Hipofiz adenomları iyi huylu tümörler olup klinik, patolojik ve biyolojik olarak kendine has özellikleri vardır. Primer beyin tümörlerinin % 10-15'ni olustururlar. Hipofiz bezi adenohipofiz ve nörohipofiz olmak üzere iki lobtan olusur. Hipofiz adenomları, adenohipofizden köken alırlar.
Gereç ve Yöntem: Hipofiz adenomu olan 109 hasta kliniğimiz tarafınca transkranial, mikroskobik transnazal transsfenoidal yaklaşım ve endoskopik endonazal transsfenoidal yaklasımla opere edildi. Opere edilen hastaların yaş, cins, şikayet, tümörün endokrin tipi, vizyon ve görme alanı bulguları, yapılan biyokimyasal tetkikleri ve görüntüleme teknikleri ile ameliyat öncesi ve sonrası sonuçları, rezidü oranları, remisyon ve komplikasyon oranları ortaya koyuldu. Hastaların ortalama takip süresi 30 ay olarak belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 109 hipofiz adenomlu hastanın 30'una transkranial cerrahi, 70 hastaya transnazal transsfenoidal cerrahi, 9 hastaya endonazal endoskopik cerrahi uygulandı. 109 olgunun 53'ü (%48,6) kadın, 56'sı (%51,3) erkekti, yaş ortalamaları 45,8'idi. Olguların Adenom tipi 37 hastada somatotrop (%33,9), 36 hastada non-fonksiyonel (%33), 22 hastada kortikotrop (%20,1), 12 hastada prolaktinoma (%11), 2 hastada ise plurihormonal adenom (%1,8) olarak tespit edildi.
Endokrinolojik remisyon oranları prolaktinomalarda % 66,6; growth hormon salgılayan adenomlarda  erken dönem remisyon % 37,8, geç dönem remisyon 56,7; Cushing hastalığında % 81,3 olarak saptandı; non fonsiyonel adenomlu olguların post operatif endokrinolojik parametrelerinde değişiklik saptanmadı.Vizyon ve görme alanı bulgularındaki tam veya kısmi düzelme % 78 olarak bulundu.
Tüm hastaların radyolojik remisyon oranlarına bakıldığında prolaktinomalı 12 hastada % 50 radyolojik remisyon, % 50 rezidü saptandı; growth hormon salgılayan adenomlu 37 hastada % 59,4 radyolojik remisyon, % 40,5 rezidü saptandı; kortikotrop adenomlu 22 hastada % 68,1 radyolojik remisyon, % 31,8  rezidü saptandı; non fonsiyonel adenomlu 36 hastada % 47,2 radyolojik remisyon, % 52,7  rezidü saptandı.
109 olguda en sık rastlanan komplikasyonun  13 hastada (%11,9) post operatif dönemde gelişen hormon yetmezliklerinin olduğu izlendi.Post operatif 6 olguda geçici diabetes insipidus (% 5,5), 1 olguda kalıcı diabetes insipitus (% 0,9) gözlendi. Toplam 4 olguda (%3,6) post operatif rinore izlendi ve LP ler ile re operasyona gerek kalmadan tedavi edildi. Transkranial cerrahi uygulanan 1 hasta yaygın enfarkt, 1 hasta ise post operatif intraserebral hematom sebebiyle exitus oldu.
Sonuç: Hipofiz adenomları için transsfenoidal cerrahi, güvenli ve etkin bir yöntem olmasının yanı sıra normal hipofiz dokusunun korunmasında da halen yeterli bir tekniktir.
Anahtar Kelimeler: Mikroskobik Cerrahi, Minimal invaziv, Hipofiz adenomu

Abstract:
Objective: Pituitary adenomas are benign tumors and have unique biological, pathological and clinical behaviour. They account for some 10-15% of all primary brain tumors. The hypophsyis gland includes two lobes, comprised of adenohypophyseal and neurohypophyseal component. Adenohypophysis serve as a substrate for pituitary adenomas.
Material and Methods: 109 patients with pituitary adenomas were operated through transcranial, microscopic transnasal transsphenoidal and endoscopic endonasal transsphenoidal approaches. Age, sex, and endocrine type of the tumor, presence of visual symptoms plasma biochemistry and hormone levels, pre and postoperative imaging parameters, presence of residual tumor, remission and complication rates were analyzed.Mean follow up period was 30 months for all patients.
Results: 109 patients with pituitary adenomas included in this study undervent neurosurgical surgery 30 of them undervent transcranial, 70 of them undervent microscopic transnasal transsphenoidal and  9 of them undervent endoscopic endonasal transsphenoidal approaches. There were 53 (54,9%) female and 56 (45%) male patients whose median age was 45,8 years. 37 patients (33,9%) were GH secreting pituitary adenomas, 36 patients (33%) were endocrinally inactive pituitary adenomas, 22 patients (20,1%) were ACTH secreting adenomas and 12 patients (11%)  were prolactinomas.
Endocrinological remission rates were  66,6% in prolactinomas; early remission rate were  37,8%, late remission rate were  56,7% in; 81,3% in cushing disease and there were no significant changes in post operaitve endocrinologic parameters of the non secreting adenomas group. Visual acuity and visuel fields were fully or partially improved in seventyeight percent.
As a look in the radiological remmission rates of all patients, in 12 patients with prolactinomas 50% radiological remission, 50% residual tumor were observed; in 37 patients with GH releasing adenomas 59,4%  radiological remission, 40,5% residual tumor were observed; in 22 patients with corticotroph adenomas 68,1% radiological remission, 31,8% residual tumor were observed; in 36 patients with non secreting adenomas 47,2% radiological remission, 52,7% residual tumor were observed.
The most common complication in was post operative hormone insufficiency recorded in 13 of 109 patients. Post operatively in 6 patients (5,5%) transient diabetes insipidus and in 1 patient (0,9%) permanent diabetes insipidus were recorded. Rhinorrhea was recorded in 4 patients (3,6%) and totally treated by  intermittent lumbar drainage without any surgical operation needed. One patient died because of widespread anterior system infarction and additionally one patient died due to intracerebral hemorrhage after transcranial cranial surgery.
Conclusion: Trans-sphenoidal microsurgery still is an safe and effective operation for the treatment of pituitary adenomas.
Key Words: Microscopic Surgery, Minimal Invasive, Pitiutary Adenomas