Bursa'daki tabhaneli camiler
Mosque with tabhanes in Bursa
Yazar: TÜRKAN ACAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAKİR ÇAKMAK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk-İslam Sanatı Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bursa = Bursa ; Camiler = Mosques ; Dini mimari = Religious architecture ; Mimari özellikler = Architectural characteristics

Özet:
Osmanlı mparatorlugu'nun temellerinin atıldıgı kent olan Bursa, çok sayıda dini vesivil mimarlık örnegini bünyesinde barındıran bir müze-kent niteligindedir. Kentteki yapılararasında, çok sayıda Tabhaneli Cami de bulunmaktadır. Osmanlı Devleti'nin kurulusunda vesosyal yasamın örgütlenmesinde önemli bir rol üstlenen gezgin dervisler ve ahiler için insaettirildikleri bilinen bu yapılar, Orta Asya'dan beri Türk mimarisinde hemen hemen tüm yapıtürlerinde sevilerek kullanılan dört eyvanlı semadan dogmustur.Bursa'daki tabhaneli camiler yapıdan yapıya degisen plan uygulamaları ile kendiiçinde bir gelisim çizgisi izleyerek, XIV. yüzyıldan XVI. yüzyıl ortalarına kadar süren birdevre içinde insa edilmislerdir. badet dısında degisik amaçlar için insa edilen yapılar, hizmetettikleri kurum ve kisilere ihtiyaç kalmayınca, tamamen cami islevini almıslardır. Bubaglamda yapılarda bazı mimari detaylarda kayıplar meydana gelmistir. Kubbedekiaydınlatma feneri, avludaki havuz, ibadet mekanı ve avlu arasındaki kot farkı gibi bazıkarakteristik detaylar yok olmustur. Farklı amaçlar için tasarlanmıs ve içinde ibadetedilmeyen tabhane mekanları da artık birer ibadet mekanı fonksiyonu kazanmıstır.Bu çalısmada amaç, daha önce yapılan çalısmaları tekrarlamaktan çok Bursa'da yeralan XIV-XV. yüzyıla tarihlenen tabhaneli camileri her bakımdan inceleyerek bu eserleritekrar gözden geçirmek ve bu tip yapılar içinde genel bir sınıflama yapmaktır. Arastırmamızailk olarak bölgedeki eserleri saptayarak basladık. nceledigimiz yapılarla ilgili 62 sekilçizilmistir, 370 fotograf kullanılmıstır.

Abstract:
The city of Bursa which is laid foundation Otoman Empire is a museum-city, whichincludes many of religious and civil architecture exemples. The buildings in the city, there aremany mosques with tabhanes too. These buildings are built for traveler dervishes and Akhieswhose taken on very important role for organized social life at the founding of OtomanEmpire, and the plan formed that during Middle Asia to Turkish architecture, used almost alltype of buildings.The mosques with tabhanes in Bursa with different plans, built from XIV. century toin the middle of the XVI. century. The buildings which used except worship, because of theinstitution and the needless taken completely mosque function. Therefore there would be ocursome losts in the architectural details. The illimunation flashlight at dome, the pool at court,worship place and the high difference at court, and some of these things which aredisappeared characteristic details.In this work, we don?t repeat that the other Works which are done before this work.We cataloque that mosques with tabhanes in Bursa which are dates in XIV-XV. century. Firstof all we began to control the building in this area. We use 62 shapes and 370 photographsabout the buildings of this work.