Tüberküloz hastalığı ve tüberküloz enfeksiyonu tanıları ile takipli olan hastalardaki ortalama trombosit hacmi değerlerinin karşılaştırılması
Comparison of mean platelet volume values in patients with tuberculosis disease and tuberculosis infection
Yazar: TUĞÇE İBİŞ
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kan sedimentasyonu = Blood sedimentation ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Tüberkülin testi = Tuberculin test ; Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
Giriş ve Amaç: Tüberküloz hastalığı ve tüberküloz enfeksiyonu tanılarında, Ortalama Trombosit hacmi (OTH) değerlerinin karşılaştırılarak tanının desteklenmesinde, inflamatuvar belirteç olarak OTH'nin önemini saptamak amaçlanmiştir. 
Gereç ve Yöntemler: Eylül 2013 ile Mart 2018 tarihleri arasında hastanemiz çocuk enfeksiyon hastalıkları biriminde, klinik özellikler ve radyoloji bulguları ile tüberküloz hastalığı olarak değerlendirilen, ayrıca –yapılabildiyse– özgün mikrobiyolojik incelemeyle tüberküloz tanısı desteklenen 0-18 yaş hastalar ve yine aynı tarihlerde çocuk enfeksiyon birimine, tüberküloz enfeksiyonu tanısıyla takibe alınan ve başvuruda herhangi bir ek hastalık göstermeyen 0-18 yaş sağlıklı kişilerin tetkıkleri retrospektif olarak incelendi. 
Bulgular: Çalısmaya katılan hastaların yaş ve cinsiyetleri, tanı tarihi, tüberkülin cilt testi sonucu, tutulum yeri, ko-morbidite durumu, tüberküloz kültür pozitifliği, lökosit, trombosit, OTH, CRP ve sedimantasyon sonuçları, hasta dosyaları ve laboratuvar sonuçlarından elde edildi. Hastalar, tüberküloz hastalığı olanlar ve latent tüberküloz enfeksiyonu olanlanlar şeklinde iki gruba ayrılarak incelemeye alınmıştır. Çalışmaya katılan olguların %61,8'inin (n=202) 6-17 yaş, %10,4'ünün 0-1 yaş, %27,8'inin 2-5 yaş arasında arasında olduğu gözlenmiştir. Çalışmaya katılan olguların %47,7'sine tüberküloz ve %52,3'üne (n=171) LBTİ (Latent Tüberküloz Enfeksiyonu) tanısı konduğu gözlenmiştir. Olgular arasında akciğer ve akciğer dışı tüberküloz hastalığı görülme sıklığı birbirine yakın saptanmıştır, %40, 3'ünde akciğer (AC) tüberkülozu, %44,8 'sinin AC dışı Tüberküloz, %14,7 'sinde Akciğer ve AC dışı tüberküloz tutulum olduğu gözlenmiştir. Olguların %30,7'sinde (n=99) komorbidite olduğu gözlenmiştir. Tüberküloz ve LTBi'a en çok eşlik eden hastalığın astım olduğu (%13) gözlenmiştir. Akciğer tüberküloz olgularının sadece %8,1'inde (n=7) mikrobiyoloji sonuçlarının pozitif olduğu gözlenmiştir. Yaş gruplarına göre olgularda akciğer tutulumu görülme oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Bunun yanında yaşları 0-1 arasında olan olgularda mediastinal tüberküloz lenfadenit görülme oranı, yaşları 5-17 arasında olan olgulara göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,012; p<0,05). Tüberküloz tanısı konan olguların ESH ve CRP değeri, LTBİ tanısı konan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001). Tanılara göre olguların lökosit, trombosit ve OTH ölçümleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir. Olguların yaş dağılımı ile OTH ölçümleri arasında pozitif yönlü (yaş arttıkça OTH değeri artan) anlamlı bir ilişki bulunmuştur fakat CRP ölçümleri ile OTH ölçümleri arasında infalmasyonu destekleme açısıdan anlamlı ilişki saptanmamıştır. 
Sonuç: Latent tüberküloz ve tüberküloz hastalığının ayırımında, OTH'nin yararlı olduğunu gösteren anlamlı bir veri elde edilmemiştir. Birer akut faz belirteci olan CRP ve ESH tüberküloz hastalarında, LTBİ'ye göre daha yüksek ölçüm değerinde bulunarak hastalık tanısına yönlendirici olmuştur. Ancak OTH bu iki grup arasında bu ayrımı yapmamıza olanak sunmamaktadır. Diğer bir deyişle OTH, tüberküloz hastalığında diğer inflamasyon durumlarındaki kadar değişime uğramamaktadır.

Anahtar Kelimeler: c-reaktif protein, latent tüberküloz enfeksiyonu, ortalama trombosit hacmi, tüberküloz

Abstract:
Objective: It is aimed to determine the importance of mean platelet volume as an inflammatory marker in the diagnosis of tuberculosis and tuberculosis infection by comparing the mean platelet volume values.
Materials and Methods: In the Pediatric Infectious Diseases Department of our hospital between September 2013 and March 2018, the diagnosis of tuberculosis disease and latent tuberculosis infection were retrospectively reviewed.
Results: The ages and gender of the patients included in the study, date of diagnosis, tuberculin skin test result, co-morbidity, tuberculosis culture positivity, leukocyte, platelet, MPV, CRP and sedimentation results were obtained from patient files and laboratory results. The patients were divided into two groups as patients with tuberculosis disease and those with latent tuberculosis infection. It was observed that %61,8 (n = 202) of the cases were between 6-17 years old, %10,4 were between 0-1 years and %27,8 were between 2-5 years of age. It was observed that %47,7 of the patients were diagnosed with tuberculosis and %52,3 (n = 171) with LBTI (Latent Tuberculosis Infection). The incidence of pulmonary and extrapulmonary tuberculosis disease was similar. Pulmonary tuberculosis was observed in %40, pulmonary tuberculosis in %44,8, pulmonary and extrapulmonary tuberculosis involvement in %14,7. Comorbidity was observed in %30,7 (n = 99) of the cases. It was observed that asthma (%13) was the most common disease with tuberculosis and LTBi. It was observed that only %8,1 (N:7)  of cases of pulmonary tuberculosis had positive microbiological results. No statistically significant difference was found between the rates of pulmonary involvement in cases according to age groups. In addition, the incidence of mediastinal tuberculosis lymphadenitis in patients between ages 0-1 was significantly lower than in patients between ages 5-17 (p=0.01; p<0.05). The ESR and CRP values of the cases diagnosed with tuberculosis were significantly higher than those of the cases diagnosed with LTBI (p=0.001). According to the diagnosis, leukocyte, platelet and oth measurements of the patients did not differ statistically. There was a positive correlation between age distribution and mean platelet volume measurements, but there was no significant correlation between CRP and mean platelet volume measurements. Conclusion: In the separation of latent tuberculosis and tuberculosis, OTH was shown to be useless. CRP and Esh have been guiding the diagnosis of tuberculosis patients by measuring higher than LTBI. However, OTH does not allow us to differentiate between these two groups. In other words, OTH does not change as much as other inflammations in tuberculosis disease.

Key Words: c-reactive protein, latent tuberculosis infection, mean platelet volume, tuberculosis