Meme kanseri olan hastalarda scalp cooling (Saçlı deriyi soğutma) yönteminin kemoterapiye bağlı saç kaybı üzerine etkisi
The effect of scalp cooling on chemotherapy-induced hair loss in breast cancer patients
Yazar: AYŞE ARIKAN DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Alopesi = Alopecia ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Hemşirelik = Nursing ; Komplikasyonlar = Complications ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Saç hastalıkları = Hair diseases ; Saçlar = Hair ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Bu çalışma Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Kemoterapi Ünitesi (ROKÜ)' nde meme kanseri nedeniyle kemoterapi alan hastalarda, scalp cooling yönteminin kemoterapiye bağlı saç kaybı üzerine etkisini belirlemek amacı ile deneysel olarak yapılmıştır.Araştırmaya Ağustos 2010-Kasım 2011 tarihleri arasında meme kanserine yönelik kemoterapi uygulanan 25'i çalışma, 25'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 50 birey alınmıştır. Araştırma kapsamına alınan tüm hastalar yapılacak uygulamalara yönelik bilgilendirilerek sözlü ve yazılı onamları alınmıştır. Ayrıca Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul Başkanlığı'ndan etik kurul kararı alınmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen; ?Tanıtıcı Bilgi Formu Araştırmacı ve Hasta Saç Kaybı Değerlendirme Skalası? kullanılmıştır.Araştırma bulgularımıza göre her iki grupta yer alan hastalar da benzer demografik özelliklere sahiptir. Araştırma kapsamına alınan hastaların araştırmacı ve hasta değerlendirmesine göre yapılan scalp cooling uygulaması sonrası çalışma grubunda %72 oranında mevcut skor korunurken, kontrol grubundaki bireylerin %100'ünde skor artmıştır.Hastaların araştırmacı ve hasta tarafından tedavi öncesi ve tedavi sonrası saç kaybı skoru karşılaştırıldığında, çalışma grubundaki hastalarda kemoterapi öncesi belirgin bir saç kaybı yaşanmamış olup bir sonraki kürde saç kaybında ciddi bir değişim olmamasına rağmen aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubundaki hastalarda ise araştırmacı ve hasta değerlendirmesi boyutuyla kemoterapi öncesi belirgin bir saç kaybı yaşanmazken kemoterapi sonrasında yaşanan saç kaybının çalışma grubuna oranla istatistiksel anlamda daha ciddi düzeyde olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Araştırmacı ve hasta tarafından çalışma ve kontrol grubundaki hastaların kemoterapi öncesi ve sonrası saç kaybı skorları gruplar arası karşılaştırıldığında ise, kemoterapi öncesinde her iki grup arasında saç kaybı açısından istatistiksel bir farklılık saptanmazken (p>0,05), kemoterapi sonrası kontrol grubundaki hastalarda istatistiksel anlamda daha fazla saç kaybı geliştiği belirlenmiştir. (p<0,05).Örneklemimizi oluşturan çalışma ve kontrol grubundaki hastaların, yaş, eğitim durumu, medeni durum, kronik hastalık olup olmama durumu, saçın yaşamlarındaki yeri ve önemi, tedavinin saçta meydana getireceği / getirdiği değişiklikler ile saç kaybı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0,05).Bu sonuçlar doğrultusunda bulgular tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study has been carried out empirically on the patients who have taken chemotherapy treatment because of breast cancer with the purpose of determining the effect of the scalp cooling method on hair loss due to the chemotherapy at the Department of Radiation Oncology, Chemotherapy Unit of Cumhuriyet University Health Care Research and Practice Hospital.Totally 50 individuals, 25 of them are in study group and the rest 25 are in control group, who are administered chemotherapy treatment for breast cancer took part in the research carried out between August 2010 and November 2011. All the patients within the research have been informed about the applications which will be carried out during this period and their verbal and written approvals have been gained. Also ethics committee approval has been received from Cumhuriyet University Medical Faculty Ethics Committee Presidency. ?Introductory Information Form Researcher and Patient Hair Loss Evaluation Scale? which was developed by the researcher has been used in the acquisition of the data.According to the findings of the research the patients in both groups have similar demographic features. After the scalp cooling method which has been carried out in accordance with Researcher and Patient Evaluation Scale, the study group of the patients who were taken part in the research has kept present score at the rate of 72 % when the score has increased in 100 % of the individuals in the control group.When the hair loss score of the patients before and after the treatment is compared by the Researcher and Patient Evaluation Scale, a significant hair loss hasn?t been observed on the patients who are in the study group before the chemotherapy. Although a significant change in hair loss hasn?t been seen at the next cure, it is thought that the difference between the scores is significant statistically (p<0,05). On the other hand before the chemotherapy a significant hair loss hasn?t been seen on the patients in the control group according to Research and Patient Evaluation Scale but after the chemotherapy it has been identified that hair loss is at a more serious level statistically when compared to the study group (p<0,05). When the hair loss scores, before and after the chemotherapy, of the patients in the study and control groups are compared in the way of intergroup by the Researcher and Patient Evaluation Scale, before the chemotherapy a statistical variation in terms of hair loss hasn?t been determined between the two groups (p>0,05), but after the chemotherapy it has been observed that there has been more hair loss on the patients in the control group in terms of statistics (p<0,05).It has been seen that there hasn?t been a significant variation statistically between the point averages of hair loss and age, educational background, marital status, whether s/he has a chronic disease, the place and importance of their hair in the patients? lives, the changes which will be seen or were seen on the hair due to the treatment of the patients which are our samples in the study and control group (p>0,05).In accordance with these results the findings are discussed and some suggestions are put forward.