Kronik ishalli çocuklarda karbonhidrat malabsorbsiyon sıklığının araştırılması
Investigation of the frequency of carbohydrate malabsorption in children with chronic diarrhea
Yazar: EMRE KIYMIK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BAŞTÜRK
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diyare = Diarrhea ; Diyare-infantil = Diarrhea-infantile ; Karbonhidrat metabolizması = Carbohyrate metabolism ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sukroz = Sucrose

Özet:
İshal, gelişmekte olan ülkelerde çocukluk çağı morbidite ve mortalitesinin başlıca nedenlerinden biridir. Kronik ishal, çocuğun beslenmesi ve büyümesi için akut ishalden daha tehlikeli olduğundan, kronik ishalin takip sorunları öncelik kazanmıştır. Çocuklarda kronik ishal nedenlerine bakıldığında en sık nedenlerden birisi de karbonhidrat malabsorbsiyonu ana başlığının içinde bulunan disakkaridaz enzim eksiklikleridir. Amacımız polikliniğe 4 haftadan uzun süredir ishal şikâyeti ile başvuran hastaları etyolojiye yönelik araştırarak tanı koymak ve bu coğrafyada karbonhidrat malabsorbsiyonlarından sükraz-izomaltaz enzim eksikliği sıklığını göstermektir.
Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji polikliniğine 4 haftadan uzun süren ishal nedeni ile başvuran ve daha önce ishal nedeni olarak tanı konulmamış hastaların (n:100) katılımıyla yapıldı. Tüm hastalardan gaitada redüktan, steatokrit, şeker kromatografisi ile birlikte hemoglobin (Hb), trombosit sayısı, beyaz küre, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), albümin, glukoz, sodyum (Na), potasyum (K), klor (Cl), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), fosfor (P), B12 vitamini, ferritin, folat, D vitamini tetkikleri bilgisi ile ayırıcı tanıda dışlama amaçlı lipid profili, immünglobulinler, ter testi bilgisi kullanıldı. 
Gaitada redüktan madde pozitifliği olan hastalarda < 3p kilo persentil değerine sahip olanların oranı % 37.2 iken, redüktan madde negatif hastalarda bu oranın % 17.5 olduğu, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlılık düzeyine oldukça yakın olduğu saptandı (p=0.065). Benzer şekilde gaitada redüktan madde pozitifliği olan hastalarda < 3p boy persentil değerine sahip olanların oranı % 32.6 iken, redüktan madde negatif hastalarda bu oranın % 21.1 olduğu, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlılık düzeyine yakın olduğu saptandı (p=0.194). CSID pozitifliği ve ex oranlarının gaitada redüktan madde pozitifliği bulunan hastalarda % 4.7 ve % 7.0 oranında olduğu, negatif hastalarda ise bu oranların % 5.6 ve % 8.8 olduğu, aradaki farkların ise anlamlı olmadığı belirlendi (sırasıyla p=0.841 ve p=0.743).
Ca, P, Mg değerlerinin ex olan hastalarda yaşayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaldığı (sırasıyla p=0.011, p=0.042, p=0.004, p=0.016), albümin, folat, D vitamini seviyelerinin de yine anlamlılığa yakın düzeyde bir azalma gösterdiği (sırasıyla p=0.063, p=0.070 ve p=0.086), buna karşın ferritin ve Cl değerlerinin ise ex olanlarda anlamlı şekilde yükselmiş olduğu tespit edildi (p=0.030).
Toplam 5 hastanın tamamında SI (NM_001041) geninde mutasyon tespit edilirken, 1 hastanın homozigot olduğu, diğer 4 hastanın ise heterozigot olduğu tespit edilmiştir. CSID pozitifliği saptanan 5 hastanın da yaşadığı belirlenmiştir. Hem klinik çalışmalar hem de moleküler/genetik araştırmalar, konjenital sükraz-izomaltaz enzim eksikliğinin daha önceki dönemlerde inanıldığından daha yaygın bir hastalık olduğunu ve genetiği modifikasyona uğramış intestinal sükraz-izomaltaz enzim sindiriminin, potansiyel olarak inflamatuar bağırsak hastalıklarının kohortlarına gizlenmiş, kronik non-spesifik diyare ve hatta dispepsi gibi klinik fenotip yelpazesinden sorumlu olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Diarrhea is one of the main causes of childhood morbidity and mortality in developing countries. Since chronic diarrhea is more dangerous to the child's nutrition and growth than acute diarrhea, follow-up issues of chronic diarrhea have taken precedence. When we look at the causes of chronic diarrhea in children, one of the most common causes is disaccharidase enzyme deficiencies, which are included in the main title of carbohydrate malabsorption. Our aim is to diagnose the patients who applied to the outpatient clinic with the complaint of diarrhea for more than 4 weeks by investigating the etiology and to show the frequency of sucrase-isomaltase enzyme deficiency, which is one of the carbohydrate malabsorptions in this geography.
The study was conducted with the participation of patients (n:100) who applied to Gaziantep University Medical Faculty Hospital Pediatric Gastroenterology out patient clinic with diarrhea that lasted longer than 4 weeks and who had not been diagnosed as the cause of diarrhea before. Reductant in stool from all patients, steatocrit, sugar chromatography together with hemoglobin (Hb), platelet count, white blood cell, alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), albumin, glucose, sodium (Na), potassium (K), chlorine (Knowledge of Cl), calcium (Ca), magnesium (Mg), phosphorus (P), vitamin B12, ferritin, folate, vitamin D tests, and lipid profile, immunoglobulins, sweat test information for exclusion in differential diagnosis were used.
While the rate of those with < 3p weight percentile value in stool positive patients was 37.2 %, it was found that this rate was 17.5 % in patients with negative reductant material, and the difference was quite close to the level of statistical significance (p=0.065). Similarly, while the rate of those with < 3p height percentile value was 32.6 % in patients with positive stools for reducing substances, this ratio was 21.1 % in patients with negative stools, and the difference was found to be close to the level of statistical significance (p=0.194). It was determined that CSID positivity and ex rates were 4.7 % and 7.0 % in patients with stool positive reductant material, while these rates were 5.6 % and 8.8 % in negative patients, and the differences were not significant (p=0.841 and p=0.743, respectively).
It was observed that Ca, P, Mg values were statistically significantly decreased in patients with ex (p=0.011, p=0.042, p=0.004, p=0.016, respectively), albumin, folate, vitamin D levels also showed a near-significant decrease. (p=0.063, p=0.070 and p=0.086, respectively), on the other hand, ferritin and Cl values were found to be significantly increased in those with ex (p=0.030).
While mutations were detected in the SI (NM_001041) gene in all 5 patients, 1 patient was homozygous and the other 4 patients were heterozygous. It was determined that 5 patients with CSID positivity were also alive. Both clinical studies and molecular/genetic studies have shown that congenital sucrase-isomaltase enzyme deficiency is a more common disease than previously believed, and that genetically modified intestinal sucrase-isomaltase enzyme digestion can potentially be hidden in cohorts of inflammatory bowel diseases, chronic non-specific diarrhea and it may even be responsible for a spectrum of clinical phenotypes such as dyspepsia