Yoğun bakımda sedatif ajan kullanılan hastalardaki QT intervalinin değerlendirilmesi
Assesment of QT intervals of patients that used sedative agents in icu
Yazar: ONUR AVCI
Danışman: PROF. DR. SİNAN GÜRSOY
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Bilinçli sedasyon = Conscious sedation ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Kalp hızı = Heart rate ; Kan basıncı = Blood pressure ; Midazolam = Midazolam ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Propofol = Propofol ; QT = QT ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Araştırmanın amacı, yoğun bakımda sedatif ajan kullanılan hastalardaki kullanılan sedatif ajanların QT intervali üzerine etkilerini araştırmaktır.
Çalışma etik kurul ve hasta yakınlarının onayı alındıktan sonra, solunum yetmezliği nedeniyle yoğun bakım ünitesine alınmış, mekanik ventilatöre bağlı yaşları 30-90 arası bireylerden çalışmaya toplam 90 hasta alındı. Çalışmaya sadece sedasyon gereksinimi olan hastalar dahil edildi. Antikolinerjik, antiaritmik, vazopressör, vazodilatatör ve hipotansif ilaç kullanılan, elekrolit dengesizliği olan, hemodinamisi stabil olmayan hastalar ile edinsel ya da konjenital uzun QT sendromu olan hastalar çalışma kapsamına alınmadı. Ayrıca çalışma için onamı alınamamış ya da yakınları tarafından izin verilmeyen hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışma kapsamına alınmış olsa bile çalışma sırasında bilinç değişikliği olan, hemodinamik insitabilitesi olan ve endotrakeal tüp değişim gereksinimi olan hastalar ile antikolinerjik, antiaritmik, vazopressör ve vazodilatatör ilaç kullanılması gerekenler çalışmadan çıkarıldı.
Solunum yetmezliği nedeniyle yoğun bakım ünitesine alınan hastalar solunumsal ve kardiyak monitorizasyonları sağlandıktan sonra 12 derivasyon EKG'leri çekildi, eşzamanlı olarak sistolik kan basıncı(SKB), diyastolik kan basıncı(DKB), ortalama kan basıncı(OKB), kalp atım hızı(KAH), ve periferik oksijen satürasyonu (SpO2) değerleri kaydedildi. Bu değerler baz olarak alındı. Hastalara sedasyon (midazolam, propofol veya deksmedetomidin) başlandıktan 1 ve 12 saat sonra tekrar 12 derivasyon EKG'leri çekildi ve yine eş zamanlı SKB, DKB, OKB, KAH ve SpO2 değerleri kaydedildi. EKG kayıtları 1 mV yüksekliğinde ve 25 mm/s hızında gerçekleştirildi. EKG kayıtlarındaki tüm derivasyonlar arasından en uzun QT mesafesi grupları bilmeyen 2 anestezist tarafından ölçülerek ve aynı derivasyondaki RR mesafesi ölçülerek QTc (düzeltilmiş QT) mesafesi Bazzet formülüyle hesaplandı.(QTc=QT intervali / √ RR intervali) Hesaplanan QT ve QTc değerleri kaydedildi. 
Gruplar arasında yaş, glaskow koma skalası ve cinsiyet açısından fark yoktu (p>0,05). Sedasyon tipinin kalp atım hızı, ortalama arteriyal basınç ve SPO2 etkisi incelendiğinde 0. ve 1. saatte değişik sedatif ajanlar arasında KAH, OAB, SPO2 yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı(p>0.05). Kalp atım hızları 12. saatte değerlendirildiği zaman Deksmedetomidin grubundaki kalp atım hızının hem Midazolam hem de Propofol grubundaki kalp atım hızlarına göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptandı(p<0.05). OAB'ler ise 12. saatte değerlendirildiği zaman Propofol grubundaki OAB'nin deksmedetomidin grubundaki OAB'ye göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptandı (p<0.05). SPO2 değerleri 12. saatte değerlendirildiği zaman Midazolam grubundaki SPO2 değerlerinin diğer iki sedatif ajan gruplarındaki SPO2 değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu görüldü(p<0.05). Sedasyon tipinin QT ve QTc mesafesi üzerindeki etkisi incelendiğinde; QT mesafesi için 0. saatte, QTc mesafesi için 0. ve 1. saatte değişik sedatif ajanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı(p>0.05). QT mesafesi için; hem 1. hem de 12. saatte deksmedetomidinin diğer iki ajana göre QT mesafesini istatistiksel olarak anlamlı şekilde uzattığı görüldü(p<0.05). 12. saatte propofol ve midazolam gruplarındaki QT mesafeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu gözlendi (p<0.05). OTc mesafeleri incelendiği zaman; sadece 12. saatte QTc değerlerinin değişik sedatif ajanlarla farklılık gösterdiği ve bu değişik sedatif ajanlara ait gruplarda QTc değerlerinin hepsinin birbirinden istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklı olduğu görüldü(p<0.05). Çalışmamızda QTc'yi en fazla uzatan sedatif ajan deksmedetomidin iken, propofol QTc mesafesini kısaltarak olumlu etkinlik göstermiştir.
Sonuç olarak; Dexmedetomidinin daha az hipotansiyon yapması propofole göre üstün özelliğidir. Dexmedetomidin ve midazolamın QT ve QTc mesafelerini uzatarak kardiak aritmilere sebep olabileceği için, QT mesafesi uzun hastalarda sedasyon amacıyla propofolün QT mesafesini kısaltarak deksmedetomidin ve midazolama iyi bir alternatif sedatif ajan olduğu kanaatindeyiz. Yoğun bakım sedasyonu için ilaçlar arasında tercih yaparken, hastanın klinik durumu, hemodinamik parametreleri ve kardiak monitorizasyonu dikkate alınmalıdır.

Abstract:
The aim of this research is the effects of sedative drugs which are used on intensive care unit (ICU) patients on QT interval.After ethics committee and patient's relative's approval, 90 patients who are age of 30-90 hospitalized at ICU due to respiratory insufficiency and connected to mechanic ventilator. Only patients that have sedative requirement were included in this research. Patients that have instabil hemodynamia, acquired or congenital long QT syndrome, electrolyte imbalance and patients that have anticholinergic, antiarythmic, vasopressor, vasodilatator and hypotensive drug treatments were not included in the research. Also, patients that haven't the relative's approval were not included in the research. Patients that have conscious changes, hemodynamic instability, endotracheal tube changing requirement, anticholinergic, antiarythmic, vasopressor and vasodilatator drug requirement during the research were removed from the research. After the respiratory and cardiac monitorizations were enabled on patient with respiratory insufficiency in ICU, 12 derivations ECG's were recorded, systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure(DBP), mean arterial blood pressure(MABP), heart rate(HR) and peripheric oxygen saturation (SpO2) values were recorded simultaneously. These values were used as base. At 1st and 12th hours of sedation (midazolam, propofol or deksmedetomidin), 12 derivations ECG's were recorded and again, SBP, DBP, MABP, HR and SpO2 values were recorded. ECG's were recorded at the speed of 25mm/s and at the height of 1 mV. Among the derivations in ECG recordings, the longest QT interval was measured by 2 anesthesiologists who don't know the groups and by measuring the RR interval on the same derivation, QTc (corrected QT) interval was measured with Bazzet formula .(QTc=QT intervali / √ RR interval)..Measured QT and QTc values were recorded. Among the groups, there was no difference in terms of age, Glasgow Coma Scale and sex. (p>0,05). When the effect of sedation type on HR, MABP and SpO2 was investigated, there was no significant difference in terms of HR, MABP, SpO2 at 0th and 1st hours among different sedative drugs (p>0,05). When HR's at 12th hour were evaluated, HR at deksmedetomidin group was lower than both midazolam and propofol groups' HR and this was statistically significant (p<0,05). When MABP's at 12th hour were evaluated, MABP in propofol group was lower than deksmedetomidin group and this was statistically significant (p<0,05). When SpO2 values at 12th hour were evaluated, SpO2 values in midazolam group was significantly lower than the other 2 groups' SpO2 values. (p<0,05). When the effect of sedation type on QT and QTc interval was evaluated; there was no significant difference among different sedative agents at 0th hour for QT interval, 0th and 1st hour for QTc interval (p>0,05). For QT interval; deksmedetomidin prolonged the interval more than the other 2 agents both at 1st and 12th hours and this was statistically significant (p<0,05). There was statistically significant difference in QT intervals between propofol and midazolam groups at 12th hours (p<0,05). When QTc intervals were evaluated; only QTc values at 12th hour were different between different sedative agents and the QTc values in these groups belong to these different sedative agents were different each other and this was statistically different (p<0,05). Deksmedetomidin prolonged QTc mostly however propofol shows favorable efficacy by shortening the QTc interval. As a result; monitorization is necessary for using sedative agents in ICU because these agents can cause cardiac and respiratory changes. Deksmedetomidin is superior to propofol because it causes less hypotension. In our opinion, propofol is a good alternative sedative agent for deksmedetomidin and midazolam in patients with long QT interval because it shortens the QT interval however deksmedetomidin and midazolam can cause cardiac arrhythmia by prolonging QT interval. When making drug choice for sedation in ICU, patient's clinical situation, hemodynamic parameters and cardiac monitorization must be considered.