Sivas'ta mezbahanelere yakın yerleşim yerlerinde insan kistik echinococcosis seroprevelansı ve risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of human cystic echinococcosis seroprevelence and risk factors in settlements near slaughterhouses in Sivas
Yazar: HALİL KAYA
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYDA AKIN POLAT
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Echinococcosis = Echinococcosis ; Echinococcus granulosus = Echinococcus granulosus ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Hemaglütinasyon = Hemagglutination ; Prevalans = Prevalence ; İntestinal hastalıklar-parazitik = Intestinal diseases-parasitic

Özet:
Kistik echinococcosis (KE), Echinococcus granulosus parazitinin neden olduğu ülkemizde ve Orta Doğu, Akdeniz, Güney Amerika, Avustralya' da endemik olan bir sağlık sorunudur. E. granulosus yaşam döngüsünü köpekgiller ile otobur hayvanlar arasında sürdürmekte, insanlar bu halkaya rastlantısal olarak girmektedir. Hastalık ürtiker tarzı deri döküntüleri, kanda eozinofili gibi genel bulgulara ek olarak hangi doku veya organa yerleştiyse o bölgeyle ilgili yerel belirtiler göstermektedir. KE tanısında çoğunlukla direkt inceleme, serolojik yöntemler ve radyolojik yöntemlerden yararlanılır. Tedavi için en çok uygulanan yöntem yerleşim yeri uygunsa cerrahi olarak kistin çıkarılmasıdır. Medikal tedavi ise cerrahi işlem sonrasında tedaviyi desteklemek ve kist yeri çıkarılmaya uygun olmayan hastalarda kullanılmaktadır.
Mezbahaneler etrafında köpek sayısının çok olmasından yola çıkarak planladığımız çalışmamızda, mezbahaneler etrafındaki 5 km'lik alandaki yerleşim yerlerindeki 314 kişiden kan örnekleri alınarak ELISA ve IHA yöntemleri ile E. granulosus'a ait antikorlar arandı. Bununla birlikte kan alınan kişilere risk faktörlerini değerlendirmek amacı ile anket yapıldı. Sonuç olarak, 14 kişide (%4.5) seropozitiflik saptandı. Risk faktörlerini ortaya koymak amacıyla yaptığımız anket sonucunda; köpeklerle temas, evlerinde köpek barındırma ve toprakla temas istatistiksel olarak anlamlı çıkan risk faktörleri oldu. 
Yaptığımız çalışma Sivas'ta kırsal bölgelerde yapılan ilk seroepidemiyolojik çalışmadır. Geçmiş yıllarda ülkemizin çeşitli bölgelerinde kırsal alanlarda yapılan seroprevalans çalışmalarıyla kıyasladığımızda günümüzde elde ettiğimiz oranın kabul edilebilir bir oran olmadığı, bu konuda ciddi koruma önlemlerinin alınması gerektiği kanısındayız.

Abstract:
Cystic echinococcosis (KE) is a health problem caused by Echinococcus granulosus parasite that is endemic in our country and in the Middle East, Mediterranean, South America, Australia. E. granulosus continues its life cycle between doggies and herbivores, and humans enter this ring coincidentally. In addition to the general signs such as urticaria-style skin rashes and eosinophilia in the blood, the disease shows local symptoms related to whatever tissue or organ it is located in. In the diagnosis of KE, direct examination, serological methods and Radiological methods are mostly used. The most commonly used method for treatment is surgical removal of the cyst if the placement is appropriate. Medical treatment is used to support the treatment after the surgical procedure and in patients whose cyst location is not suitable for removal.
	Based on the large number of dogs around the slaughterhouses, we planned our study by taking blood samples from 314 people in the 5 km area around the slaughterhouses and using Elisa and IHA methods. antibodies to E. granulosus were searched. However, the blood was taken to evaluate the risk factors of people were surveyed. As a result, seropositivity was found in 14 people (4.5%). As a result of the survey we conducted to determine the Risk factors; contact with dogs, housing dogs in their homes and contact with soil were statistically significant risk factors. 
	Our study is the first seroepidemiological study conducted in rural areas in Sivas. When we compare the seroprevalence studies conducted in rural areas in various regions of our country in the past years, we believe that the rate we have achieved today is not an acceptable rate and that serious protection measures should be taken in this regard.