Ortaokul öğrencilerinin matematiğe ilişkin başarı duyguları, motivasyonları ve öz düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between achievement emotions, motivations and self-regulation strategies about mathematics of the secondary school students
Yazar: ÜLKER SEVGİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE KOZA ÇİFTÇİ  KARADAĞ ; DOÇ. DR. DERYA CAN
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Başarı duyguları = Achievement emotions ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin matematiğe ilişkin başarı duyguları, motivasyonları ve öz düzenleme stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemek, çeşitli değişkenler aracılığıyla varsa farklılıkları belirlemek ve olumlu duygular ile içsel motivasyonun biliş üstü öz düzenleme üzerindeki etkisini belirlemektir.
Araştırmanın örneklemini Akdeniz Bölgesi'ndeki bir ilin 16 farklı devlet ortaokulunda öğrenim gören 1713 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin matematiğe ilişkin başarı duygularını belirleyebilmek için Peixoto ve diğerleri (2015) tarafından geliştirilen Alpaslan ve Ulubey (2019) tarafından ölçeğin kısa form halini vererek uyarladıkları "Başarı Duygu Ölçeği", matematiğe ilişkin motivasyon ve öz düzenleme stratejilerini belirlemek için Pintrich ve diğerleri (1991) tarafından geliştirilen Aktan (2012) tarafından son hali verilen "Matematik Motivasyon Ölçeği" ve "Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeği" kullanılmıştır.
Verilerin analizinde başarı duygusu, motivasyon ve öz düzenleme stratejilerinin düzeyini belirlemek için ölçek puanlarına ait betimleyici istatistikler kullanılmıştır. Çalışmadaki değişkenlerin cinsiyet açısından farklılıkları belirlemek için t- Testi, sınıf düzeyi, eğitim bölgeleri, anne-baba öğrenim durumu ve anne-baba meslek grupları açısından farklılıklarını belirlemek için ANOVA testi, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin matematiğe ilişkin olumlu duyguların ve içsel motivasyonun biliş üstü öz düzenleme üzerindeki etkisini tahmin etmek için Regresyon Analizi yapılmıştır.
Araştırmanın sonunda eğlenme, gurur gibi olumlu duygular, motivasyon ve öz düzenleyici öğrenme stratejileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Sıkılma, umutsuzluk, kızgınlık, sınav kaygısı alt ölçekleriyle öz düzenleyici öğrenme stratejilerinin alt ölçekleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre olumlu duygular, motivasyon ve öz düzenleyici öğrenme stratejileri puanlarının istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. Sınıf seviyesi ilerledikçe matematiğe ilişkin olumsuz duyguların arttığı, motivasyonun ve öz düzenleyici öğrenme stratejileri kullanımının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak anne baba öğrenim düzeyi yükseldikçe öğrencilerde eğlenme ve gurur duygularının, dışsal hedef yönelimli motivasyonun ve öz yeterliğin arttığı görülmüştür. Profesyonel meslek grubunda çalışanların ailelerin çocuklarının dışsal hedef yönelimli motivasyonlarının ve öz yeterliklerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eğlenme ve gurur duygusuyla içsel motivasyonun birlikte biliş üstü öz düzenlemeyi anlamlı olarak yordadığı görülmüştür. Ayrıca biliş üstü öz düzenlemenin %27,4'ünün eğlenme, gurur duygusu ve içsel motivasyon tarafından açıklandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the research is to examine the relationship between secondary school students' achievement emotions, motivations and self-regulation strategies regarding mathematics, to determine the differences, if any, through various variables, and to determine the effect of positive emotions and intrinsic motivation on metacognitive self-regulation.
The sample of the research consists of 1713 students studying in 16 different public secondary schools in a city in the Mediterranean Region. As a data collection tool, in order to determine the students' achievement emotions in mathematics, "Achievement Emotion Questionnaire" was used, the scale was developed by Peixoto and others (2015) and adapted by giving the short form of the scale, by Alpaslan and Ulubey (2019). On the other hand, in order to determine the students' motivation and self-regulation strategies related to mathematics, the "Mathematics Motivation Questionnaire" and the "Self-Regulatory Learning Strategies Questionnaire" were used, the scale were developed by Pintrich and others (1991) and finalized by Aktan (2012).
In the analysis of the data, descriptive statistics of the scale scores were used to determine the level of sense of achievement, motivation and self-regulation strategies. The t-
Test was used to determine the gender differences of the variables in the study, the ANOVA test to determine the differences in terms of grade level, education regions, parental education status and parental occupational groups, and Pearson Correlation Analysis to examine the relationship between the variables. In addition, Regression Analysis was performed to estimate the effect of students' positive emotions and intrinsic motivation related to mathematics on metacognitive self-regulation.
At the end of the study, a positive and significant relationship was found between positive emotions such as enjoyment, pride, motivation and self-regulatory learning strategies. Negative emotions such as boredom, hopelessness, anger were found to be negatively correlated with self-regulatory learning strategies. It was found that the scores of positive emotions, motivation and self-regulatory learning strategies of female students were statistically significantly higher compared to male students. It was concluded that as the grade level progressed, negative emotions related to mathematics increased, motivation and the use of self-regulating learning strategies decreased. In general, as the education level of the parents increased, it was observed that the students' sense of enjoyment and pride, extrinsic goal-oriented motivation and self-efficacy increased. It was concluded that the extrinsic goal-oriented motivation and self-efficacy of the children of the families working in the professional occupation group were higher. It was seen that the sense of enjoyment and pride and intrinsic motivation together significantly predicted metacognitive self-regulation. It was seen that the sense of enjoyment and pride and intrinsic motivation together significantly predicted metacognitive self-regulation. Also, it was concluded that 27.4 percent of metacognitive self-regulation was explained by enjoyment, a sense of pride and intrinsic motivation.
Keywords: Achievement Emotions, Mathematics Motivation, Self-Regulation Strategies