Ailevi akdeniz ateşi olgularında serum 25 hidroksi d vitamin düzeyi, epikardiyal yağ doku ve kardiyak riskin değerlendirilmesi /
Yazar: MUSTAFA KOZAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP TUĞBA OZAN
Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Hidroksikolekalsiferoller = Hydroxycholecalciferols ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Nabız = Pulse ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
ilevi akdeniz ateşi (AAA ); ataklar halinde gelen ve atak dönemlerinde seröz zarların inflamasyonu ve ateş ile karakterize otoimmun, kalıtsal bir hastalıktır. Yapılan birçok çalışmada; AAA'nde anormal kardiyovasküler etkilenmeyi ile ilgili çelişkili sonuçlar elde edilmiştir. Genel kanı otoimmun hastalıklarda kardiyovasküler riskin arttığı yönündedir. Epikardiyal yağ dokusu, arteryel sertliğe işaret eden nabız dalga hızı ve aynı zamanda D vitamini literatürde kardiyovasküler risk ile ilişkilendirilmektedir. Biz bu çalışmamızda; AAA hastalarında epikardiyal yağ doku kalınlığını,nabız dalga hızını ölçerek ve aynı zamanda D vitamini eksikliğini saptayarak hastalığın olası kardiyovaskuler etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışmaya, 1 Kasım 2015 ile 31 Mayıs 2016 tarihleri arasında Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi İç hastalıları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran ve çalışma kriterlerine uyan, 18-70 yaş aralığında,  ardışık 65 AAA hastası ve 38 kişiden oluşan kontrol grubudahil edildi. Hastaların demografik ve klinik verileri alındıktan sonra D vitamini düzeyini de içeren biyokimyasal analizleri yapıldı. Epikardiyalyağ dokusu kalınlığı ekokardiyogarfik inceleme ile, nabız dalga hızı ölçümü ise SphygmoCor cihazı kullanılarak saptandı. Tüm veriler SPSS programına girilerek istatistiki değerlendirmeler yapıldı.
Toplam 103 bireyin dahil edildiği çalışmada; AAA grubu ve kontrol grubu kendi aralarında kıyaslandığında; demografik ve klinik veriler değerlendirildiğinde; yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, kan basıncı düzeyleri, kronik hastalık açısından anlamlılık saptanmadı (p>0.05). Biyokimyasal analizde her iki grup arasında glukoz düzeyi, lipid profili, kreatinin, karaciğer fonksiyon testleri, kalsiyum, fosfor, parathormon düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmaz iken (p>0.05); CRP düzeyleri ve D vitamini düzeylerindeki fark istatistiki olarak anlamlı bulundu (p=0.001, p=0.01 sırası ile). AAA grubunda CRP düzeyleri yüksek saptanırken, D vitamini düzeyleri düşük saptandı. Ekokardiyografi ile değerlendirilen epikardiyal yağ dokusu ve SphygmoCor cihazı kullanılarak saptanan nabız dalga hızı AAA grubunda istatistiki olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001).
Sonuç olarak; AAA tanılı hastalar kardiyovasküler sistem komplikasyonları açısından risk altındadırlar. Ekokardiyografi; AAA'nın kardiyak fonksiyonlar üzerine olan etkisini erken dönemde göstermede oldukça değerli bir yöntemdir. Bu nedenle AAA hastalarında kardiyak fonksiyonların standart ekokardiyografik değerlendirmesi erken tanı ve erken tedavisi açısından oldukça önemlidir. Ailesel Akdeniz Ateşi hastalarında kardiyak otonom tonisite tutulumu ve arteryel sertlikte bozulma olabileceğinden bu hastalar bir bütün olarak ele alınmalı ve belirli aralıklarla arteryel sertlik indeksleri değerlendirilmelidir. Ayrıca AAA hastalarında D vitamini eksikliğinin hastalığın oluşumunda, şiddetinde ve takibinde önemli olabileceği kanaatindeyiz. 


Anahtar Kelimeler: Ailevi Akdeniz Ateşi; 25-OH D Vitamini; Epikardiyal Yağ Dokusu; Nabız Dalga Hızı

Abstract:
Familial Mediterranean Fever (FMF); is an autoimmune, hereditary disease characterized by episodes of fever and inflammation of serous membranes in attacks. In many studies; conflicting results have been obtained regarding abnormal cardiovascular reactivity in FMF. The general opinion is that cardiovascular risk increases in autoimmune diseases. Epicardial fat tissue, pulse wave velocity indicating aortic stiffness, and at the same time vitamin D are associated with cardiovascular risk in the literature. In this study; we aimed to evaluate the possible cardiovascular effects of the disease by detecting vitamin D deficiency and epicardial fat tissue thickness, pulse wave velocity in FMF patients.
A total of 103 individuals; in the 18-70 age range who applied to the outpatient clinics of the Internal Medicine Department of Bozok University Medical School between November 1, 2015 and May 31, 2016and met the study criteria were included in the study. The FMF group consisted of 65 patients and the control group of 38 individuals. Biochemical analyzes including vitamin D levels were performed after the demographic and clinical data of the patients were obtained. Epicardial fat tissue thickness and pulse wave velocity were determined by echocardiographic examination. Statistical evaluations were made by entering all the datato SPSS programs.
In the study involving a total of 103 patients; when the FMF group and control group compared among themselves; when demographic and clinical data evaluated; no significant differnce found between age, sex, body mass index, blood pressure levels and chronic disease (p> 0.05). Biochemical analysis showed no significant difference between two groups in terms of glucose level, lipid profile, creatinine, liver function tests, calcium, phosphorus and parathormone levels (p> 0.05); only the  difference in CRP levels and vitamin D levels were found statistically significant (p = 0.001, p = 0.01). CRP levels were higherand vitamin D levels were lower in FMF group. Epicardial fat tissue and pulse wave velocity assessed by echocardiography were statistically significantly higher in the AAA group (p <0.001).
As a result; patients with FMF are at risk for cardiovascular system complications. Echocardiography; is a valuable method to demonstrate the effect of FMF on cardiac functions in the early period. For this reason, standard echocardiographic evaluation of cardiac function in FMF patients is very important for early diagnosis and early treatment. As there may be cardiac autonomic tonicity and impaired aortic stiffness in FMF patients, these patients should be considered as a whole, and aortic stiffness indices should be assessed at regular intervals. We also believe that deficiency of vitamin D in FMF patients may be important in the formation, severity and follow-up of the disease.

Keywords: Familial Mediterranean Fever; 25-OH D Vitamin; Epicardial Fat Tissue; Pulse Wave Rate