iç ortam hava kalitesi bakımından farklı yerleşim birimlerinde CO2 düzeylerinin belirlenmesi ve incelenmesi
Determination and investigation of CO2 levels different settlement units for air quality
Yazar: HATİCE ÖZDEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN BABAOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Hava kalitesi = Air quality ; Hava kirliliği = Air pollution

Özet:
Bu çalışmada, iç ortam havasında incelenen karbondioksit miktarının insanların sağlığına, çalışma hayatına, yaşam kalitesine olan etkilerinin günlük, haftalık, mevsimlik değişimlere karşılık oluşturduğu etkilerinin araştırılması ve bu araştırmalar neticesinde olumsuz etkilerinin azaltılmasına yönelik yapılması gerekenler konu edilmiştir. İnsanların kapalı ortamlarda belirli bir süre vakit geçirmeleri sonucunda meydana gelen halsizlik, yorgunluk, baş ağrısı gibi etkilerin karbondioksit oranının artışına bağlı olarak değişim gösterdiği belirlenmiştir.
Tez çalışması kapsamında, Şanlıurfa ilinin Hilvan ilçesinde farklı mahallelerde, konut, işyeri ve kamu kurumlarında CO2 ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma esnasında araştırmaya dahil olan mahallerde bulunan kişilerin yaşam alışkanlıklarını değiştirmeden yerinde ölçüm ve gözlemler yapılmıştır. 
Çalışmada farklı bölgelerde ve farklı mahallerde günlük ve haftalık 2 defa farklı saatlerde ölçümler yapılmış, değerler kaydedilmiştir. Genel olarak evlerde mutfak ve oturma odasında CO2 konsantrasyonları yüksek çıkarken, işyerleri ve kamu kurumlarında da sabah saatlerinde yoğun CO2 değerleri elde edilmiştir. Konutlarda yapılan analizlerde; sigara kullanılanlarla, balkon veya pencerede sigara kullanılan ve sigara kullanılmayan konutlara göre yüksek olduğu gözlemlenmiştir. İç ortamlarda kış aylarında ilkbahar aylarına oranla daha yüksek seviyelerde CO2 ölçümleri yapılmıştır. 
Kış aylarında ısınmadan, yoğun trafikten ve mahallerin ana caddeye yakınlığından dolayı dış ortam kirleticileri iç ortam CO2 konsantrasyonlarını etkilemektedir. 
Her iç ortamdaki kirletici miktar ve çeşidi aynı değildir. Kirleticilerin belirtileri kimi zaman ölümle sonuçlansa bile birçoğu basit yöntemlerle iç ortam havasından giderilebilmektedir. Çalışmanın esasında, insanların her mevsimde iç ortamlarda gerek çalışmak gerekse dinlenmek şeklinde birçok aktiviteyi gerçekleştirdikleri alanın, hava kalitesini arttırmasına yönelik yapılması gerekenler bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: CO2, iç ortam, hava kalitesi, konfor parametreleri, insan sağlığı

Abstract:
In this study, the effects of the amount of carbon dioxide examined in the air of the interior environment on the health of people, working life, quality of life, daily, weekly, seasonal changes in response to the effects of the research and as a result of this research to reduce the negative effects of the subject was made. It is established that reactions like listlessness, tiredness and headache which are the results of people staying in indoor setting for a period of time have been shown a change according to the increase in the percentage of carbondioxide.
In terms of this thesis study, CO2 measurements have been carried out in different neighbourhood units, housings, work places and public institutions in Hilvan district of Sanlıurfa province. During the study, measurements and observations have been examined on site without changing the habits of observees living in the target neighbourhood units in which the study carried out.
In the study, measurements have been carried out twice daily and weekly at different hours in different settlements and neigbourhood units and the measurement values have been recorded. In general, at homes CO2 cocentrations have been measured high in kitchen and living rooms, while in workplaces and public institutions high CO2 values have been measured at morning hours. In the analyses carried out at housings, it has been abserved that the values are higher in those in whicit is smoken inside than in those in which ıt is smoken only at Windows or at balkonies and in non smoking housings. In ınternal environments, higher levels of CO2 measurements have been carried out in winter monts, compared to the spring mounths. 
In winter mounts, outside contaminants which are the results of cale faction, heavy traffic and closeness of neigbour sites to the main roads were effecting the inside CO2 concentrations. The amount and kind of the each inside contaminants have not been the same. Even though,
the indications of contaminants have been rarely resulted with death, most of them may have been eliminated with simple methods from inside atmosphere.
In the basics of the study, there are some things that should be done to improve the air quality of the area where people perform many activities such as working or resting indoors in all seasons.

Keywords: CO2, indoor environment, air quality, comfort parameters, human health.