Kırsal alanda sosyal sermayenin oluşumu üzerine bir araştırma: Erzurum ili örneği
A study on the formation of social capital in rural areas,  
an example of Erzurum
Yazar: ŞERAFETTİN KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA KESKİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Sosyal sermaye birçok çalışmada ifade edildiği gibi diğer sermaye türleri ile birlikte ekonomik ve sosyal kalkınmanın vazgeçilmez halkalarından biridir. Kırsal alanda sosyal sermayenin oluşumunu ve onu etkileyen faktörleri ele alan bu çalışmada temel amaç, kırsal alanda boyut ve türlerine göre sosyal sermayeyi belirleyen faktörleri ortaya koyarak, alternatif kalkınma modellerinin oluşturulmasında politika yapıcı ve uygulayıcılara katkı sağlamaktır.
Çalışmanın ana materyalini Erzurum kırsal alanında, tesadüfî örnekleme yöntemine göre yapılan anketlerden elde edilen 2013 yılı yatay kesit verileri oluşturmaktadır. Araştırma bölgesinde hane reisleri ile 324 adet anket çalışması yapılmıştır. Yapısal Eşitlik Modelinin kullanıldığı çalışmada yazılım materyali olarak LISREL 8.72 ve SPSS 13 programı kullanılmıştır.   
Araştırma sonuçları kırsal alanda gerek boyutları gerekse türleri ile güçlü bir sosyal sermaye varlığına işaret etmektedir. Türlerine göre sosyal sermaye oluşumunda Bilişsel Sosyal Sermaye (0.91), İlişkisel Sosyal Sermaye (0.53) ve Yapısal Sosyal Sermaye (0.19) önemli etkiye sahiptir. Sosyal sermaye oluşumunda en önemli boyutlar ise sırasıyla Aidiyet (-0.98), Komşuluk İlişkileri ve Sosyal Kaynaşma (-0.91), Kırsal Değerler ve Normlar (-0.85) ve Güven Boyutu (-0.67) olarak belirlenmiştir. Negatif değerlerden de anlaşılacağı üzere güçlü aile bağlarının ve kültürel değerlerin varlığını koruduğu kırsal alanda, sosyal sermaye kaynağı olarak görülebilecek bu unsurlar yeterli ve etkili bir sivil toplum geleneği ile desteklenmemesi nedeniyle, sermaye değeri taşımak yerine toplumsal hareketlilik ve toplumsal dayanışmayı kısıtlayan eğeler haline gelmiştir.  
Politika yapıcıların eğitimli ve bilinçli bireylerin örgütlenme, özgürce fikirlerini ifade etme, sosyal ve siyasal süreçlere katılma ve işbirliği yapma özgürlüğüne sahip olabilmesi için gerekli koşulları sağlamaya yönelik politikalar geliştirmesi büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
Social capital as expressed in many studies in conjunction with other types of capital the economic and social development is one of the indispensable rings. The main objective of the research which is examined the formation of social capital in rural areas and the factors that affect it is to contribute to policy-makers and practitioners in the creation of alternative development model that putting forth the factors that determine social capital in rural areas according to the size and type.
The main material of the study is composed of cross-sectional data obtained from surveys based on random sampling method in rural areas of Erzurum in 2013. It was made a survey of 324 units with household heads. In this study used Structural Equation Modeling was used LISREL 8.72 and SPSS 13 as software material.
The research results indicate that is a strong social capital asset both the types and dimensions in rural area. According to the types, the formation of social capital has a significent effect in terms of Cognitive Social Capital (0.91), relational social capital (0.53) and structural social capital (0.19). The most important dimensions of social capital formation was determined as Feeling of Belonging (-0.98), Neighborhood Relations and Social Cohesion (-0.91), Rural Values and Norms (-0.85) and Trust Size (-0.67), respectively. As it can be seen from the negative value, instead of moving the capital value, these dimension has become elements that restrict social mobility and social solidarity in rural area protected the presence of strong family ties and cultural values. Because these dimension be seen as a source of social capital is not supported by adequate and effective civil society tradition. 
Policymakers is required great importance policy development to provide the necessary conditions to organize, to express ideas freely, to participate in social and political processes and the freedom to cooperate of the educated and informed individuals.