Maternal ve fetal MBL2 genotiplerinin preterm doğumlarla ilişkisi /
Yazar: AYŞE TANERİ
Danışman: DOÇ. DR. F. BELGİN ATAÇ
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Doğum = Delivery ; Genler = Genes ; Genotip = Genotype ; Lektinler = Lectins ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Yenidoğan döneminde, immün sistemin tam olarak gelismemesine bağlıkarsılasılan komplikasyonlara ek olarak, yenidoğanın ?prematüre? olmasıprenatal mortalite ve morbidite hızını arttıran baslıca faktördür. Görülmesıklığının %9 olması nedeni ile, günümüz perinatal tıbbının çözmeye çalıstığı veçevresel, tıbbi ve kalıtsal faktörlerin rol oynadığı çoklu değisimlere bağlı biryenidoğan sorunudur. Patogenezi aydınlatmaya yönelik yapılan çalısmalardainflamasyonun gestasyonel süreci etkilemesi, preterm etkeni olarak kabulgörmesine neden olmustur. Bu bulgu inflamatuar yanıtın olusmasında roloynayan proteinleri kodlayan genlerdeki polimorfizmlerin, preterm yatkınlıkfaktörü olarak arastırılmasını gerektirmektedir. Mannoz bağlayan lektin-2(MBL2) karaciğerden sentezlenir ve hipogammaglobulinemik fazda rol oynayanbir lektin yolağı proteinidir. Maternal serum düzeyinin gebeliğin ilk trimesterindeartısına ek olarak nidasyon, plasentasyon ve hamileliğin devamında islevselolduğunun anlasılması, MBL2'nin gebelik komplikasyonları-inflamasyoniliskisinin aydınlatılmasında belirteç olabileceğini göstermistir. Serum düzeyfarklılığı, 10q11.2-q21'e lokalize olan MBL2 geninin promotör ve 1. ekzonundakitek nükleotid polimorfizmlerinden (SNP) kaynaklanmaktadır. Promotörbölgedeki polimorfizmler genin transkripsiyonunu etkileyerek proteindüzeyindeki değisimlerden sorumludur. MBL geninin 1. ekzonunda meydanagelen gen varyantları ise proteinin homopolimer özelliğini bozarak,sitoplazmada degredasyona yatkın hale gelmesine neden olur. Bu bilgilerdoğrultusunda, çalısmamızda term ve preterm doğumlarla maternal?fetal MBL2ekzon 1 genotiplerinin iliskisi arastırılmıstır.Bu amaçla, 100 term (38,8±1,2 hafta) ve 83 pretermden (30,2±2,7 hafta) eldeedilen maternal ve kord kan örneklerinden genomik DNA izolasyonu yapılmıstır.Daha sonra MBL2 kodon 52 (db SNP ID rs5030737), 54 (db SNP ID rs1800450) ve57 (db SNP ID rs1800451) genotiplemesi PZR-RFLP analizi ile gerçeklestirilmistir.Kodon 57 polimorfizminin toplumumuza özgü olmadığı gözlenirken, termdoğumlarda maternal kodon 54 230 G/A genotipinin preterm doğum yapanannelere göre anlamlı derecede yüksek olduğu (p<0.045) saptanmıstır. Pretermgrupta, fetal-maternal kodon 54 GG genotip sıklığının term fetal-maternal grubagöre daha yüksek olduğu saptanmıstır (p<0.001).Gebelik inflamasyonun arttığı bir süreçtir. Proinflamatuar sitokin düzeyindekiartıs gestasyonel süreci de kısaltır. Önceki çalısmalarda, kodon 54 230 G/Agenotipinin düsük düzeyde MBL2 sentezlediği gösterilmistir. Bu verilerbirlestirildiğinde, gestasyonel sürecin uzamasına neden olan genotipin biravantaj sağladığı görülmektedir.Multifaktöriyel hastalıklarda rol oynayan mekanizmaların tek bir parametre ileaçıklanması söz konusu değildir. Gestasyonel sürecin devamlılığınınsağlanması için fetal-maternal immünitenin karsılıklı regülasyonunda roloynayan genler ile ilgili veri tabanlarının olusturulması, ile risk gruplarınınbelirlenmesi mümkün olabilecektir. Bu nedenle, bu çalısmanın fetal-maternalimmün regülasyonda rolü olan diğer faktörlerle birlestirilerek devam etmesigerektiği kanısına varılmıstır.Anahtar Kelimeler: Mannoz bağlayan lektin-2 (MBL2), PZR-RFLP, pretermdoğum, tek nükleotidlik polimorfizm (SNP)

Abstract:
In addition to complications associated with the immature immune system ofnewborns, ?preterm? birth is the main factor that increases prenatal mortalityand morbidity. With a 9% incidence, it is a newborn problem associated withmulti factorial variations, which environmental, medical and genetic factorsenroll that has been tried to be solved. The molecular studies strongly indicateinflammation as a risk factor for shorter gestational age. These findings stronglysuggest that gene polymorphisms in the inflammatory pathway are a candidatefor the explanation to preterm tendency. A lectin pathway component mannosebinding lectin-2 (MBL2) is synthesized in liver and participates inhypogammaglobulinemic phase. MBL2 is assigned as a marker for theexplanation of pregnancy complications and inflammation not only due theincrease in serum level in the first trimester of pregnancy but also it participatesin nidation, placentation and maintenance of pregnancy. MBL2 gene is locatedat 10q11.2-q21. The single nucleotide polymorphisms (SNPs) in promoterand/or in the first exon of the relative gene are responsible for the interindividualserum MBL level. Polymorphisms in promoter are responsible from changes inprotein level by affecting transcription rate, where as variants in exon 1 are thecause of susceptibility to degradation in cytoplasm by degrading homopolymerstructure of protein. Therefore, we felt it was prudent to evaluate further therelation between the maternal-fetal MBL2 exon 1 genotype and term- pretermbirths in our population.Genomic DNA was isolated from maternal and cord blood samples of 100 term(38,8±1,2 weeks) and 83 preterm (30,2±2,7 weeks ) deliveries. MBL2 codon 52 (dbSNP ID rs5030737), 54 (db SNP ID rs1800450) and 57 (db SNP ID rs1800451)genotyping was performed by PCR-RFLP. The frequency of codon 57polymorphism was found to be zero for all groups. Maternal codon 54 230 G/Agenotype frequency was significantly high in term births than the preterms(p<0.045). In preterm group, the frequency of fetal-maternal GG genotype wasalso higher than term fetal-maternal group (p<0.001).Pregnancy is an inflammatory process. Therefore, the rise in proinflammatorycytokine level may shorten the gestational process. Previously it was reportedthat codon 54 230 G/A genotype syntheses MBL2 in low level. As a result, thegenotype associated with longer gestational period is an advantage for termpregnancy.The pathological mechanisms of multi factorial disease can not be predicted byusing a single marker. There it necessitates further investigation by using othergenes enrolling in the delicate balance between fetal-maternal immune system.Therefore the collective data may provide insights of the pathologicalmechanism and hence may predict the individuals under risk.Keywords: Mannose-binding lectin-2 (MBL2), PCR-RFLP, preterm delivery,single nucleotide polymorphism (SNP)