Pulmoner emboli acil tanısında görüntüleme yöntemlerinin karşılaştırılarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of imaging methods used in the emergency diagnosis of pulmonary embolism
Yazar: ÖMER TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP KEKEÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Emboli = Embolism ; Laktatlar = Lactates ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Pulmoner emboli acil servislerde akla gelmediğinde ölümcül seyreden bir hastalık olup ve tanınmasına olanak sağlayan yöntemleri incelediğimiz çalışmamızda, pulmoner emboli tanısını hızlandırıp, ileride ölüm oranlarının azalması yönünde katkı sunmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Bu ileriye dönük ve kesitsel çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil servisinde 1 Şubat 2019-27 Şubat 2021 tarihleri arasında başvuran pulmoner emboli şüphesiyle tetkik edilen, 18 yaş ve üzeri hastalar dahil edildi. Hastaların demografik verileri, özgeçmişleri, laboratuvar bulguları, elektrokardiyografi , akciğer grafisi bulguları, Wells skorları değerlendirildi. Hastaların tamamına odaklanmış kardiyak ultrasonografi ve venöz kompresyon ultrasonografisi yapıldı. 
Bulgular: Çalışmaya 60 hasta dahil edildi ve bu hastaların 38 (% 63,3)'inde pulmoner emboli saptandı. Hastalardan 32 (% 53,3)'si erkek, 28 (% 46,7)'i kadındı, 54 (% 90)'ünün kronik hastalığı vardı. 5 (% 8,3) hasta Wells skoruna göre düşük, 41 (% 68,3) hastanın orta, 14 (% 23,3) hastanın ise yüksek riske sahip olduğu gözlendi. Emboli varlığı olanlarda solunum sistemi hastalığı görülme sıklığı daha düşük bulundu (p=0,011). Odaklanmış kardiyak ultrasonografi bulgularında emboli varlığı olan hastalarda vena kava inferiyor volümünün normal olması daha yüksek (p<0,05), sağ ventrikül dilatasyonu görülmesi daha yüksek bulundu (p<0,001). Wells'e göre orta riskli olan emboli hastalarında sağ ventrikül dilatasyonu daha sık görüldü (p=0,003).  Laktat düzeyinin pulmoner emboli tanısına katkısı olmadığı bulundu (p=0,247). Beyaz küre sayısı pulmoner emboli hastalarında anlamlı yüksek bulundu (p=0,037). Emboli varlığı olan hastalarda taburculuk oranları daha düşük olduğu gözlenirken (p=0,001), yoğun bakıma yatış sıklıklarının daha yüksek olduğu saptandı (p=0,029).  3 hastada SARS-COV-2 hastalığı tanısı konuldu ve bu hastaların tamamında emboli tespit edildi.
Sonuç: Acil servise solunum sıkıntısı, göğüs ağrısı gibi yakınmalarda başvuran hastalarda odaklanmış kardiyak ultrasonografide özellikle sağ ventrikül dilatasyonu saptanması, tek başına ya da Wells skoru ile birlikte değerlendiririldiğinde tanıya önemli katkı sunmaktadır, Yüksek D-dimer ve beyaz kan hücresi sayısı, atelektazi olmaması acil serviste pulmoner emboli tanısına yöneltme ve tanı konulmasında etkindir. 

Anahtar Kelimeler: FOCUS, Laktat, Pulmoner Emboli, Wells Skoru

Abstract:
Introduction and Aim: Pulmonary embolism is a disease that can be life-threatening when misdiagnosed. In this study, we examined the methods that allow effective diagnosis of pulmonary embolism in emergency departments, we aimed to accelerate the diagnosis of patients, and contribute to decrease the mortality rates of patients in the future.
Materials and Methods: In this prospective and cross-sectional study, patients aged 18 years and over who were suspected pulmonary embolism at the Emergency Department of Çukurova University Faculty of Medicine between February 1, 2019 and February 27, 2021 were included. Demographic data, medical history, laboratory findings, electrocardiogram and chest radiograph findings were evaluated. Bedside focused cardiac ultrasonography and venous compression ultrasonography were performed in all patients. The incidence of respiratory system disease was found to be lower in those with embolism (p = 0.011).
Findings: Sixty patients were included in the study and pulmonary embolism was detected in 38 (63.3%) of these patients. Of the patients, 32 (53.3%) were male, 28 (46.7%) were female, 54 (90%) had chronic disease. It was observed that the Wells score of 5 (8.3%) patients was low, 41 (68.3%) had moderate, and 14 (23.3%) patients had a high risk. In patients with pulmonary embolism normal inferior vena cava volume was found to be higher (p<0.05) and right dilatation was higher (p<0.001). The presence of right dilatation was more common in pulmonary embolism patients with moderate risk according to Wells (p=0.003). It was found that lactate level did not contribute to the diagnosis of pulmonary embolism (p=0.247). Elevated white blood cell count was found to be significantly higher in pulmonary embolism patients (p=0.037). While it was observed that discharge rates were lower in patients with the presence of embolism (p=0.001), the frequency of admission to intensive care was higher (p=0.029). Three patients were diagnosed with SARS-COV-2 disease and embolism was detected in all of these patients.
Conclusion: Detection of right ventricular dilatation in focused cardiac ultrasonography, patients with complaints such as dyspnea and chest pain, makes a significant contribution to the diagnosis when evaluated alone or with Wells score. Elevated D-dimer and white blood cell count, absence of atelectasis is important for diagnosing of pulmonary embolism in the emergency department. 

Keywords: FOCUS, Lactate, Pulmonary Embolism, Wells scoring