Komşuluktan rekabete: Rusya'nın Avrupa siyaseti
From neighbourhood to competition: Russia's European policy
Yazar: EMRULLAH ATASEVEN
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ ULUSOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupalılaşma = Europeanization ; Rusya = Russia ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Rus dış siyasetine özgü kavramlar ve bu siyasetin karşılaştığı problemler çerçevesinde Post Sovyet mekânın yeniden düzenlenmesini merkez-çevre ilişkilerine dair bir olgu olarak tartışan bu araştırma Rusya'nın Avrupa siyasetine odaklanmıştır. Bu siyasetin merkez noktası komşuluktan rekabete evrilmiştir. Rus dış siyasetinin Avrupa boyutunun evrimi ve yaşadığı dönüşümler hem Avrupa çalışmaları, hem Rusya çalışmaları hem de uluslararası ilşkiler displinlerinin kesiştiği bir noktada incelenebilir. Bu çok katmanlı araştırma, hâlihazırdaki uluslararası sistem içerisinde Rusya-AB veya Rusya-Avrupa komşuluğunun ve rekabetinin Rus dış siyasetinin alternatif güç merkezleri inşa etme misyonundan etkilendiğini ama Rusya'nın henüz AB'nin de dâhil olduğu Avrupa evrenselciliğiyle biçimlendirilen modern dünya sistemini dönüştürecek enstrümanları yeterince etkili hale getiremediğini öne sürmektedir. Bununla birlikte, Rusya'nın Avrupa siyaseti AB evrenselciliğini ve liberalizmini eleştirme ve yeni bir sistem veya düzen inşa etme söylemini Rus yanlısı uluslararası medya aracılığıyla daha güçlü bir şekilde gündeme getirmektedir. Her halükarda, Rusya'nın Avrupa siyasetinde bir dönüşüm meydana gelmiştir. Geçmişte de Rusya ile AB'nin merkez ülkeler arasında Avrupalılığın farklı yorumlanması zaman zaman söz konusu olmuştur. Çalışma bu yorum farkının üzerinde sık sık durmaktadır. Çalışmanın temel argümanı ve onu önceki literatürden ayıran şey Rusya'nın genel kanının aksine bölgesel bir merkez ülke olarak kendine has bir Avrupa anlayışını geliştirdiğidir. Bunu Pan-Avrupa mekanizmasına eleştiriler yönelterek gerçekleştirmektedir.

Abstract:
This study discusses the restructuring of Post Soviet space as a phenomenon from the perspective of center-periphery relations. Within the framework of concepts peculiar to Russian Foreign Policy and the problems it encounters, it focuses on the Russia's European policy. The focal point of this policy has evolved from neighbourhood to competition. The evolution and transformations of the European dimension of Russia's foreign policy may be examined at a point where Russian studies, European studies and international relations disciplines intersect. This multilayered investigation suggests that the neighbourhood and competition between Europe and Russia or between EU and Russia are influenced by the mission of Russian Foreign Policy regarding the construction of alternative power poles or centers. However, it is seen that that Russia's efforts to transform the modern world system shaped by the European universalism, to which also the EU is part of, are still not efficient enough. Nevertheless, the European policy of Russia reflects the criticism of EU universalism and liberalism and the discourse regarding the construction of a new system or order more strongly by means of the pro Russian international media. In any case, a transition in the European policy of Russia has taken place. Also in the past the difference in the interpretation of Europeanness between Russia and the central countries of the EU came into question from time to time. The study often dwells upon this interpretation difference. What distinguishes the study from previous literature is the argument that Russia constructs its own understanding of Europe as a regional central power. It does so by directing criticism at Pan-Eurpean mechanism.