Mineral katkıların alkali-silika reaksiyonuna etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of mineral additives on alkali-silica reaction
Yazar: SAFA PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. BASRİ ERTAŞ
Avrasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada alkali silika reaksiyonundan doğan rötre çatlaklarını en aza indirgeyebilmek için dışarıdan ilave edilen mineral katkıların etkileri araştrılmıştır. Yapılan deneyler ile hızlandırılmış harç çubuk yöntemine (ASTM C 1260)  göre alkali silika reaksiyonu itibariyle rötre çatlaklarını  artıran yani reaksiyona zararlı etkisi olan   taş ocağı agregası ile hem zararlı hemde zararsız durum olarak etki  gösteren yani potansiyel zararlı olarak  değerlendirilen  dere agregasının üzerindeki etkiler araştırılmıştır. Deneylerde kullanılan her agrega için çimento ile farklı oranlarda ilave etmek suretiyle zeolit ve silis dumanı kullanılmıştır. Taşocağından alınmış agrega ile gerçekleştirilen deneylerde zeolit %20, %30 ve %50 oranlarında ve silis dumanı %5, %7.5 ve %10 oranlarında eklenmiştir. Yapılan deneylerde karşılaştırma yapılabilmesi için içerisinde mineral katkılar eklenmeyerek  saf halde deneylerde yapılmıştır. Deneysel çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesi iki farklı yöreden temin iki agrega kullanılmıştır. Agregaların biri Maçka deresinden agrega olup diğeri Yomra'nın Kömürcüler mevkiinde taş ocağından temin edilmiştir Yapılan deneyde Trabzon' da bulunan  Aşkale Çimento Fabrikasından alınan CEM I42.5 R tip çimento kullanılmıştır. Yapılan deneyler ile 2 farklı mineral katkıları olan zeolit ve silis dumanının alkali silika reaksiyona ilave edilmesi ile reaksiyonda oluşan rötre çatlaklarının azaldığı yönündeki olumlu etkileri açıkça görülmektedir. Sonuç olarak gerçekleştirilen tüm deneyler Karadeniz Teknik Üniversitesinin Laboratuvarında yapılmış olup, zeolit ve silis dumanı laboratuvardan oranları arttıkça alkali-silika reaksiyonunun rötre çatlaklarının azaldığı gözle görülmektedir buda reaksiyonun olumlu yönde etkilendiğini göstergesidir.

Abstract:
In this study, the effects of added mineral additives were investigated in order to minimize shrinkage cracks caused by alkali silica reaction. According to the accelerated mortar rod method (ASTM C 1260), the effects of the quarry aggregate which increases the shrinkage cracks due to the reaction of alkali silica, and the river aggregate which is considered as a harmful and harmless condition, that is considered as potentially harmful,are investigated. For each aggregate used in the experiments, zeolite and silica fume were used by adding different proportions with cement. In the experiments with the aggregate taken from the quarr, zeolite has a ratio of %20, %30 and %50 and silica fume %5,%7,5 and %10ın order to make comparison in the experiments, mineral additives were not added and the experiments were carried out in pure form. In the experimental study, two aggregates obtained from two different regions of Eastern Black Sea Region were used. One of the aggregates was aggregate from Maçka Creek  and the other was obtained from quarry in Kömürcüler locality of Yomra. CEM I42.5 R type cement obtained from Aşkale Cement Factory in Trabzon was used in the experiment. The positive effects of zeolite and silica fume, which are two different mineral additives,to the reduction of shrinkage cracks in the reaction with the addition of alkali silica reaction can be seen clearly. As a result, all experiments were carried out in the laboratory of Karadeniz Technical University. As the ratio of zeolite and silica fume from the laboratory increased, shrinkage cracks of the alkali-silica reaction decreased and this is an indication that the reaction was positively affected.