İş zekası sistemlerinin performans ve karar verme üzerine etkileri
Effects of business intelligence systems on performance and decision making
Yazar: ABDULLAH EREN
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET DURSUN KAYA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi sistemleri = Information systems ; Karar verme = Decision making ; Performans = Performance ; İş zekası = Business intelligence

Özet:
Bilişim teknolojilerinin en iyi seviyeye ulaştığı şu anki iş dünyasında kuruluşlar sürdürülebilirlik adına sahip oldukları verileri en iyi şekilde kullanıp maksimum fayda elde etme eğilimindedirler. Bu bağlamda iş zekâsı sistemleri ile kuruluşlar verilerini en iyi şekilde analiz edip etkin kararlar vererek organizasyonların devamlılığını sağlamayı hedeflemektedirler. Birçok yönetici seviyesine hitap edebilen iş zekâsı sistemleri karar verme aşamasında yöneticilere yardımcı olarak kaliteli ve hızlı kararların verilmesini sağlamaktadır. Bu sayede iş zekâsı sistemleri kullanımı ile kullanıcıların göstereceği iş performansının da artması beklenmektedir. İş zekâsı sistemlerini kullanan kuruluşların sayısı özellikle yüksek ölçekli kuruluşlarda oldukça fazla hale gelmektedir. Bu yüzden iş zekâsı sistemlerinin sağlayacağı faydalar ve oluşturacağı değerin iyi anlaşılması gerekmektedir. Bu sebepten dolayı iş zekâsı sistemlerinin faydalarını bireysel düzeyde belirleyerek  bu alandaki boşluğu gidermek için bu çalışma gerçekleştirilmiştir. İş zekâsı sistemlerinin karar verme ve performans elde etme adına oluşturduğu etkileri belirlemek için yöneticiler ve profesyonel çalışanlar düzeyinde bir araştırma yapılmıştır. Bu araştırmada yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda bilgi kalitesi, sistem kalitesi, memnuniyet ve algılanan değerin karar verme ve performansı etkilediği görülmüştür. Kullanımın performans üzerinde etkisi bulunurken karar verme üzerinde etkisi bulunamamıştır. Bu araştırmanın iş zekâsı sistemlerinden bireysel düzeyde elde edilecek olan faydaların ve bunları etkileyen faktörlerin belirlenmesi ile literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
In the current business world where information technology has reached the top level, organizations tend to use their data for sustainability in the best way to achieve maximum benefit. Thus institutions analyze the data with business intelligence systems in the best way and make effective decisions to ensure the continuity of the organizations. Business intelligence systems, which can address many levels of management, provide quality and quick decisions by helping managers in the decision-making process. In this way, the use of business intelligence systems is expected to increase the business performance of the users. The number of organizations using business intelligence systems are becoming very high, especially in high-scale organizations. Therefore, the benefits that business intelligence systems provide and the value they generate should be well understood. For this reason, this study has been carried out in order to determine the benefits of the business intelligence systems at the individual level and to fill the gap in this area. An investigation has been conducted at the level of managers and professional employees to determine the impact of business intelligence systems on decision making and performance. Structural equation model has been used in this study. As a result of the research, it was seen that information quality, system quality, satisfaction and perceived value affect decision making and performance. Usage has no effect on decision making while it has an effect on performance. It is expected that this research will contribute to the literature by determining the benefits that the business intelligence systems provide at the individual level and the factors that affect these benefits.