Freudcu ruhçözümsel eleştiri yöntemi ve bu yönteme göre Nikolay Gogol'ün Bir Delinin Hatıra Defteri ve Burun adlı yapıtlarının çözümlenmesi
Freudian psychoanalytic criticism method and analysing of Nikolay Gogol's Diary of Madman and The Nose according to this method
Yazar: MUSTAFA ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİL ÜNLÜ AYCIL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Freud, Sigmund = Freud, Sigmund ; Gogol, Nikolay Vasilyeviç = Gogol, Nikolay Vasilyeviç ; Psikanalitik Eleştiri Kuramı = Psychoanalytic Criticism Theory ; Psikolojik analiz = Psychological analysis ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works

Özet:
Bu çalışma, sanat yapıtlarını çözümleme ve yorumlamada kullanılan, Freudcu ruhçözümsel eleştiri yöntemini ve Freud'un psikanaliz öğretisinin temel ilkelerinin verilerinden hareketle Nikolay Gogol'ün, ?Bir Delinin Hatıra Defteri (Zapiski Sumasshedshego)? ve ?Burun (Nos)? adlı yapıtlarının çözümlenmesini içerir.Çalışmanın birinci bölümünde, sırasıyla Freud'un psikanaliz kuramı ve bu kuramın temel ilkeleri, psikanaliz-sanat ilişkisi ve ruhçözümsel eleştiri yöntemi konusundaki görüşlere yer verilmiş; ikinci bölümde, Freudcu sanat kuramı, sırasıyla sanatçıya, sanat yapıtına ve alıcıya yönelik olarak incelenmiştir. Son bölümde ise, Freudcu psikanalitik kuramın verilerinden yararlanarak ve Freudcu ruhçözümsel eleştiri yöntemiyle N. Gogol'ün, ?Bir Delinin Hatıra Defteri? ve ?Burun? adlı yapıtları değerlendirilmiştir. Bu yapıtlarda Oidipus karmaşasının izleri sürülmüş, başkarakterlerin bilinçaltındaki düşünceleri, bastırılmış duyguları, bastırılan bu duyguların, karakterlerin davranışları üzerindeki etkileri çözümlenmiş ve karakterlerin bu duygularla olan savaşımları üzerinde durulmuştur. Yapılan çözümlemelerde, Freud'un, başta Oidipus karmaşası kuramı ve düş kuramı olmak üzere, ceza düşleri, suçluluk bilinci ve vicdan konusundaki görüşlerinden yararlanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Freud, ruhçözümsel eleştiri, Gogol, Oidipus karmaşası, suçluluk bilinci

Abstract:
This work includes Freudian psychoanalytic criticism method that are used for analyzing and interpreting the works of art and the analysis of Nikolay Gogol?s works, ?Diary of Madman (Zapiski Sumasshedshego)? and ?The Nose (Nos)?, by benefiting from the main principles of Freud?s psychoanalysis doctrines.The first part of the work is constituted by Freud?s psychoanalysis theory and its main principles and the opinions about the relationship between psychoanalysis and art and the method of psychoanalysis interpretation; in the second part Freudian art theory is analyzed as intended for artist, art and perception respectively. In the final part of the work , the works of N. Gogol, ?Bir Delinin Hatıra Defteri? and ?Burun? are interpreted with the help of the data of Freudian psychoanalytic theory and the method of psychoanalytic criticism. In these works, Oidipus complex is traced; protagonists? subliminal thoughts, their subdued feelings, and the effects of these subdued feelings on their behaviours are analyzed, and the struggle of the characters with their feelings is emphasized. Freud?s Oidipus complex and fantasy theorem are mainly used in these analyses. In addition, the opinions about the infliction fantasy, consciousness of guiltiness and self-conscience are utilized.Key Words: Freud, psychoanalysis interpretation, Gogol, Oidipus complex, consciousness of guiltiness