Yapı içi hava kirliliğinin giderilmesinde doğal havalandırma ilkeleri
Natural ventilation guidelines for removing indoor air pollution
Yazar: POLAT DARÇIN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BALANLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yapının öncelikli amacı kullanıcıların her türlü gereksinmesine yanıt vermektir. İnsanın zamanının büyük çoğunluğunu içinde geçirdiği yapıların fiziksel iç çevresine ait yapı içi hava niteliğinin olumsuz olması insanda çeşitli sağlık sorunlarını ortaya çıkaran önemli etkenlerden biridir.Havayı oluşturan maddelerin karışım oranları, iç ortam havalandırma miktarı, sıcaklığı, bağıl nem oranı, iç ortamda hava akış hızı hava niteliğini belirleyen ölçütlerdir. Hava içindeki maddelerin doğal karışım oranlarının değişmesi ya da insan sağlığını olumsuz etkileyen doğal ya da yapay kirleticilerin havada birikmesi hava kirliliği olarak tanımlanır. Yapı içi havasının istenen nitelikte olmaması durumunda kullanıcılarda çeşitli sağlık sorunları oluşmaktadır.Yapı içi hava kirliliğini önlemek için uygulanacak en etkili yöntem iyi bir havalandırma sağlamaktır. Havalandırma yapma sistemlerin kullanımıyla ya da doğal ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilir.Yapma hava düzenleme sistemlerinin enerji tüketimi doğal havalandırmaya oranla fazladır. Düzenli olarak bakım ve onarım yapılması gerekir. Bu nedenlerle kullanım ve bakım ? onarım maliyetleri yüksektir. Ayrıca bu sistemler tasarım, uygulama ve bakım ? onarım hataları olması durumunda insan sağlığını bozmaktadır.Doğal havalandırma yöntemleri planlaması yapının üzerine yapılacağı arazinin konumlanışı, çevresel iklim özellikleri, yönlenme gibi temel tasarım kararlarının özenli alınması ile yapının tasarım sürecinden başlar. Yapı kabuğu üzerinde oluşturulacak boşlukların tasarımı ve ayrıntı çözümleri ile yapı içine alınan temiz hava yine yapı kütlesinin tasarımında yapılacak düzenlemeler ile yapı içinde dolaştırılır, kirlenen kullanılmış hava yapı dışına çıkartılır.Yapılar doğal havalandırma ilkeleri göz önüne alınarak tasarlandığı durumda insan için konfor düzeyi yüksek, enerji tüketimi ve maliyeti düşük yapılar üretilebilir.Anahtar Kelimeler: Yapı içi hava kalitesi, yapı içi hava kirleticileri, doğal havalandırma.

Abstract:
The main aim of the buildings is to answer all kind of needs of the users. The negative features of the indoor air quality, which belongs to the physical environments of the buildings in which the humans spend their most of their times, are among the important factors which cause health problems for humans.The mixture ratios of the substances which forms the air, the air change amount, temperature, relative humidity of the air and air flow speed are the factors that affect the indoor air quality. Indoor air pollution is known as the change of the natural mixture ratios of the substances in the air or the accumulation of the natural or artificial air pollutants in the indoor air. Various health problems occur when the indoor air is not in required quality.The most effective method to prevent indoor air pollution is to have a adequate ventilation. Ventilation can be performed by using air conditioning systems or through the natural ventilation guidelines.The energy consumption of the air conditioning systems are rather high compared to natural ventilation. They also require a periodic service. Because of these reasons their utilization and maintenance costs are high.The planning of the natural ventilation methods start with design process of the building as determining the features of the area in which the building is going to be situated, environmental climate features, and the direction. The air is taken inside the building through the openings which is created on the skin of the building and the design of these openings and details are important. Again the air is transported to the rooms and the polluted air of the rooms is removed through the openings.It is necessary that to know the properties of indoor air, the features of the pollutants, their effects on the users, the design strategies about natural ventilation methods in terms of increasing the indoor air quality.Key Words: Indoor air quality, indoor air pollutants, natural ventilation.