Özel eğitim alanında öğretmenlik uygulamasının geliştirilmesi: Anadolu Üniversitesi örneği
Developing teacher training process in special education: The case of Anadolu University
Yazar: YUNUS YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRGÜR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Özel eğitim öğretmenliği programı Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı'nın 2016 yılında aldığı kararla tek çatı altında birleştirilmiştir. Bu karar ile birlikte işitme engelliler, zihin engelliler, görme engelliler ve üstün zekâlılar/özel yetenekliler öğretmenliği programları, "Özel Eğitim Öğretmenliği" adı altında yeni ve tek bir lisans programı olarak düzenlenmiştir. Araştırma kapsamında özel eğitim öğretmenliği programında öğretmenlik uygulamasının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışma, eylem araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırma Anadolu Üniversitesi Özel Eğitim Bölümünde gerçekleştirilmiştir. Araştırma katılımcıları arasında 19 öğretim üyesi, 24 lisans öğrencisi, 12 özel eğitim öğretmeni ve iki yetkilisi yer almaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama teknikleri olarak yarı-yapılandırılmış görüşme, katılımcı bilgi formu, video kayıtları, dokümanlar ve araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler sistematik analiz yaklaşımı ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda özel eğitim öğretmenliği programında öğretmenlik uygulama sürecine ilişkin gereksinim duyulan alanlarda düzenlemeler yapılmıştır. Değerlendirme kriterlerinin yeniden düzenlenmesi, paydaşların sorumluluklarının belirlenmesi adına yönergelerin oluşturulması gibi adımlar bu düzenlemeler arasında yer almaktadır. COVİD-19 pandemisiyle birlikte uzaktan eğitimde materyal tasarımı ve kullanımı, teorik bilgilerin çevrimiçi öğretmenlik uygulama ortamına transferine yönelik faaliyetler yürütülmüştür.

Abstract:
The special education teaching program was combined under a single roof with the decision of the Council of Higher Education (CHE) in 2016. With this decision, teaching programs for the hearing impaired, mentally handicapped, visually impaired and gifted/special talents were organized as a new and single undergraduate program under the name of "Special Education Teaching". Within the scope of the research, it is aimed to develop teaching practice in the special education teaching program. For this purpose, the study was designed as an action research. The research was carried out in the Special Education Department of a Anadolu University. Among the research participants are 19 faculty members, 24 undergraduate students, 12 special education teachers and two ministry officials. Within the scope of the research, semi-structured interview, participant information form, video recordings, documents and researcher's diary were used as data collection techniques. The data obtained from the research were analyzed with a systematic analysis approach.
	As a result of the research, arrangements were made in the areas needed regarding the teaching practice process in the special education teaching program. Steps such as reorganizing the evaluation criteria and establishing guidelines for the determination of the responsibilities of the stakeholders are among these regulations. With the COVID-19 pandemic, activities were carried out on material design and use in distance education, and the transfer of theoretical knowledge to the online teaching practice environment.