Bazı süstaşlarının imitasyonlarının yapımı, karakterizasyonları ve ekonomik analizleri
Manufacture, characterization and economic analysis of some gemstones imitation
Yazar: MERVE ARIYÜREK
Danışman: PROF. DR. İSKENDER IŞIK ; PROF. DR. MURAT HATİPOĞLU
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Süstaşları, doğal, sentetik ve imitasyon versiyonlar halinde pazarlanmaktadır. Camlar, seramikler, polimerler, kompozitler, cam-seramikler endüstrinin birçok alanında kullanılmakla beraber, gemolojik materyal olarakta piyasaya sürülmektedirler. Günümüzde ileri teknoloji ürünü olan kompozitler ve cam-seramikler en yaygın taklit süstaşı üretiminde kullanılan materyallerdir. Doğal süstaşlarında dışa bağımlı olduğumuz gibi sentetik ve imitasyon süs taşı üretimleride ülkemizde ekonomik boyutlarda yapılmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmada; bazı süstaşlarınıntaklit özellikteki imitasyon imalatı için cam-seramik malzemeler laboratuar şartlarında üretilmiştir, üretilen bu süs taşlarının ekonomik analizleri yapılmıştır. Böylece, taklit süstaşı konusunda dışa bağımlı olan Türkiye'nin bu sektörde dışa bağımlılığını azaltılacak hatta ihraç ederek ülkeye katma değer kazandıracak olması amaçlanmıştır. Bu çalışmada cam seramik yapılı imitasyon süstaşı üretimi için toz karışım hazırlanmıştır.Bu toz karışım, presleme yöntemiyle şekillendirilerek kaboşon bisküvilerelde edilmiştir. Üretilen örneğin renklendirilmesi amacı ile renklendirici oksitler kullanılarak doplama işlemi yapılmıştır. Elde edilen örneklerden en iyi imitasyon süs taşı niteliğinde olan sekiz örnek seçilerek karakterizasyon işlemi yapılmıştır. Sonuç olarak; opak, yeşil ve tonları, mavi, siyah, ve kahvemsi kırmızı renkli imitasyon süstaşları olabilecek malzemelerelde edilmiştir. Laboratuar şartlarında başarıyla elde edilen bu imitasyon süstaşları ile onların benzeri doğal eşleniği olan süstaşları karşılaştırıldığında, imite süstaşlarının fiziksel özelliklerinin, doğal eşleniklerine göre düşük olduğu saptanmıştır. Ancak imitasyon süstaşlarında sadece görsel olarak benzemek amaçlandığı için bu tolere edilebilir durum olarak yorumlanmıştır. Yapılan ekonomik analizlere göre elde edilen bu imitasyon örneklerin doğal eşleniklerine göre yaklaşık 25 kat, sentetik eşleniklerine göre yaklaşık 10 kat daha ekonomik olacağı hesaplanmıştır. Ancak endüstriyel boyutta üretimde daha ekonomik üretimin söz konusu olacağı tahmin edilmektedir
AnahtarKelimeler: Cam-seramikler, İmitasyon süstaşları, Süstaşları.

Abstract:
Gemstones are marketed in natural, synthetic and imitation versions. Glasses, ceramics, polymers, composites, glass-ceramics are used in many fields of industry, but they are also marketed as gemological materials.  High-tech composites and glass-ceramics are the materials most commonly used in the production of imitation gemstones. As we are foreign-dependent in natural gemstones, synthetic and imitation gemstones are not produced in our country on an economic scale. Therefore, Glass-ceramic materials were produced under laboratory conditions for the imitation production of some gemstones, and economic analyzes of these ornamental stones were made. In this study, powder mixture was prepared for the production of glass ceramic imitation gemstone. cabochon biscuits were obtained by shaping this powder mixture by pressing method. Doping process was carried out by using coloring oxides in order to color the produced sample. Eight samples, which are the best imitation ornamental stones, were selected from the samples obtained and the characterization process was carried out. In conclusion; Materials that could be opaque, green and its shades, blue, black and brownish red colored imitation gems were obtained. When these imitate gemstones, which were successfully obtained under laboratory conditions, were compared with their similar natural counterparts, it was determined that the physical properties of imite gemstones were lower than their natural counterparts. However, this has been interpreted as a tolerable situation, since it is intended only to visually resemble imitation gemstones. It has been calculated that these imitation samples obtained according to the economic analyzes will be approximately 25 times more economical than their natural counterparts and approximately 10 times more economical than their synthetic counterparts. However, it is estimated that more economical production will be in question in industrial scale production.
Keywords: Gemstone, Glass-ceramic, Imitation Gemstone.