Açıklanamayan infertil hastalarda stres, anksiyete ve bilişsel esneklik düzeylerinin gebelik oranlarına etkisi nedir?
What is the effect of stress, anxiety and cognitive flexibility levels on pregnancy rates in patients with unexplained infertility?
Yazar: KÜBRA DİLŞAD SÖNMEZ ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. KAZIM EMRE KARAŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Açıklanamayan infertil hastalarda tedavi sonucu negatif olan hastalar,
yardımcı üreme tekniklerinden yararlanarak gebe olan hastalar ve spontan gebe
kalan hastalarda anksiyete, depresyon ve bilişsel esneklik düzeylerinin gebelik
sonuçlarına etkisi üzerine randomize kontrollü prospektif bir çalışma.
GİRİŞ: 12 ay düzenli ilişkiye rağmen gebe kalınamaması durumuna
infertilite denirken bu infertilitenin sebebi herhangi bir patolojiyle
açıklanamıyorsa açıklanamayan infertilite tanısı gündeme gelir. Günümüzde sık
rastlanan bir durum olan infertilite çoğu zaman kişilerin hayatını, ruhsal ve
bedensel olarak etkilemektedir. İnfertil tanısı konulan birçok çiftin yapılan
çalışmalarda depresyon ve anksiyete düzeylerinin ölüm sonrası yas tutan bir
kişiyle neredeyse aynı olduğu gözlenmiştir.
Bilişsel esneklik kavramı ise bir kişinin mevcut duruma farklı
perspektiflerden bakma ve çeşitli çözüm yollarını değerlendirme yeteneğidir.
Biz bu çalışmamızda açıklanamayan infertilite tanısı alan hastalarda ve
spontan gebelik yaşayan hastalarda depresyon, aksiyete ve bilişsel esneklik
düzeylerinin gebelik oranlarına etkisi olup olmadığını görmek ve bu süreçte
spontan gebe kalan hastaların ve açıklanamayan infertil hastaların depresyon
anksiyete eğrilerinin hangi yönlü ilerlediğini keşfetmeyi amaçlamaktayız.
GEREÇ VE YÖNTEM:Tüm gruplardaki hastalara anksiyete ve
depresyon düzeyini ölçmek için Beck depresyon, Beck anksiyete ve STAİ 1-2
ölçekleri uygulanmıştır. Bu ölçekler psikiyatri kliniğinde sık kullanılan ve rutin
kullanımda olan ölçeklerdir. Sonrasında bilişsel esnekliği ölçmek için Wisconsin
Kart Eşleme Testi (WCST), Sözel Akıcılık Testi ve İz Sürme Testi (A-B)
yapılmıştır. Açıklanamayan infertil grupta tedaviye yanıt veren ve vermeyen
hastaların sonuçları kontrol grubu olarak aldığımız spontan gebe kalan hastalarla
karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamızda yardımcı üreme teknikleriyle tedavi edilen
gebelerin ilk geliş ve 6. Hafta depresyon puanlarına göre 12. Hafta depresyon
puanı daha düşük bulunurken anksiyete, STAI 1-2 puanlarında haftalar arasında
fark saptanmadı.
Kontrol grubunda ise depresyon, anksiyete, STAI 1-2 ölçeklerinde haftalar
arasında fark saptanmadı. Açıklanamayan infertilitesi olan ve tedaviye yanıt
alınamayan gebelerde ise tedavi sonu depresyon, anksiyete puanları ilk vizite göre
daha yüksek olarak bulundu.
Tüm grupların tedavi sonu depresyon, anksiyete ve STAI 1-2 puanları
arasında fark saptanamadı. Tüm gruplara uygulanan Wisconsin Kart Eşleme
Testinde (WCST) toplam tepki, toplam yanlış ve perseveratif yanlış sayıları
arasında fark bulunamazken yardımcı üreme tekniklerine cevap veren hastalarda
kategori sayısı diğer gruplara göre yüksek bulundu.
Gruplar arasında sözel akıcılık A ve B puanlarına bakıldığında kontrol
grubundaki gebelerin diğer iki gruptan daha düşük puana sahip olduğu görüldü.
İz sürme B puanları gruplarda farklılık göstermezken açıklanamayan
infertil tedavi yanıtsız hasta grubunda İz sürme A puanı diğer iki gruptan daha
yüksek izlendi. Tüm hasta gruplarında bilişsel esneklik değerlendirme ölçütü olan
perseveratif yanlış sayısı ile depresyon, anksiyete, STAI 1-2 puanaları arasında
korelasyon bulunamadı.
SONUÇ:Çalışmamızda yardımcı üreme tekniklerine yanıt veren ve
spontan gebelik yaşayan gruplarda 1. trimester seyrinde depresyon, anksiyete ve
STAI1-2 puanlarında artış saptanmazken açıklanamayan infertil tedaviye yanıt
vermeyen hastalarda tedavi sonunda depresyon, anksiyete puanları artmış olarak
bulundu. Tüm gruplarda Wisconsin Kart Eşleme Testi perseveratif yanlış, toplam
yanlış ve tepki sayısı arasında fark görülmezken tedaviye yanıt veren hastalarda
kategori sayısı diğer gruplardan yüksek olarak bulundu. Kategori sayısı Wisconsin
Kart Eşleme Testinde ne kadar çok doğru yanıt verilirse artan bir parametredir. 
Dolaylı olarak bilişsel olarak iyi düzeyde olan insanlarda yüksek olarak bulunur.
Bu sonuçla değerlendirecek olursak Wisconsin Kart Eşleme Testinin bilişsel
esnekliği ölçme parametresinin sadece perseveratif yanlışla ölçülmemesi
gerektiğini kategori sayısının da bilişsel esneklik ölçmede pozitif prediktif
değerinin yüksek olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
A randomized controlled prospective study on the effect of anxiety,
depression and cognitive flexibility levels on pregnancy outcomes in unexplained
infertile patients, patients with negative treatment results, patients who became
pregnant using assisted reproductive techniques, and patients who became
spontaneously pregnant.
INTRODUCTION: The inability to get pregnant despite 12 months of
regular intercourse is called infertility, and if the cause of this infertility cannot be
explained by any pathology, the diagnosis of unexplained infertility comes to the
fore. Infertility, which is a common condition today, often affects people's lives
mentally and physically. In studies conducted by many couples diagnosed as
infertile, it has been observed that their depression and anxiety levels are almost
the same as a person who grieves after death.
The concept of cognitive flexibility, on the other hand, is the ability of a
person to look at the current situation from different perspectives and evaluate
various solutions.
In this study, we aim to see whether depression, anxiety and cognitive
flexibility levels have an effect on pregnancy rates in patients diagnosed with
unexplained infertility and in patients with spontaneous pregnancy, and to
discover in which direction the depression anxiety curves of spontaneously
pregnant patients and unexplained infertile patients progress in this process. 
METHODS: BECK depression, BECK anxiety and STAI 1-2 scales were
applied to the patients in all groups to measure the level of anxiety and
depression. These scales are frequently used and routinely used in the psychiatric
clinic. Afterwards, Wisconsin Card Sorting Test (WCST), Verbal Fluency Test
and Trace Making Test (A-B) were performed to measure cognitive flexibility.
The results of patients who did not respond to treatment in the unexplained infertile group were compared with the spontaneous pregnant patients we received
as the control group.
RESULTS:In our study, the first arrival and 6th grade of pregnant
women treated with assisted reproductive techniques were significantly worse.
Week 12 by depression scores. While the weekly depression score was found to
be lower, there was no difference between the weeks in anxiety and STAI 1-2
scores.
In the control group, there was no difference between the patients in
depression, anxiety, and STAI 1-2 scales. In pregnant women with unexplained
infertility who did not respond to treatment, depression and anxiety scores were
found to be higher at the end of treatment than at the first visit.
There was no difference between depression, anxiety and STAI 1-2 scores
at the end of treatment in all groups. In the Wisconsin Card Sorting Test (WCST)
applied to all groups, there was no difference between the total response, total
false and perseverative error numbers, while the number of categories was found
to be higher in patients who responded to assisted reproductive techniques
compared to other groups.
When the verbal fluency A and B scores were examined between the
groups, it was seen that the pregnant women in the control group had lower scores
than the other two groups.
While the Tracking B scores did not differ between the groups, the
Tracking A score was higher in the unexplained infertile treatment unresponsive
patient group than the other two groups. There was no correlation between the
number of perseverative errors, which is a measure of cognitive flexibility
evaluation, and depression, anxiety, and STAI 1-2 scores in all patient groups.