Hukuksal boyutuyla Türkiye'de çocuk sağlığını koruma ve destekleme uygulamaları
Preventive and supportive implementations in child health in Turkey from a legal aspects
Yazar: METİN KIZILELMA
Danışman: YRD. DOÇ. YAŞAR METİN ÖZDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hukuk = Law ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Halk sağlığı = Public health ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Sağlık = Health ; Sağlık hakkı = Health right ; Sağlık hukuku = Health law ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk sağlığı = Child health ; İdari koruma = Administrative protection

Özet:
Toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesi, bireysel sağlık hakkının tam olarak kullanılması, devlet tarafından sunulan hizmetlerin sürekli iyileştirilmesi ile mümkündür. Uluslararası kabul görmüş bir insan hakkı olan sağlık hakkının kullanımı kapsamında devletlerce yürütülen sağlık programlarının bireyin ve dolayısıyla toplumun sağlığını korurken, temel hak ve özgürlüklere de saygı duyacak şekilde sürdürülmesi gereklidir. Burada dengeyi kurma görevi devletindir. 
	Çocuğun ve dolayısıyla toplumun sağlık düzeyini yükseltmeye yönelik programların uygulanamamasının sonuçları program türüne göre farklı sağlık sorunlarına neden olabilecektir.  Sadece "insan" olduğu için temel haklara sahip olan çocuğun, "sağlık hakkı"nın ne olduğu, devletin sağlık hizmeti sunumu ile ilgili sorumluluğu, erişkin bir birey olana kadar ebeveynlerin verdiği sağlık hizmetinden yararlanmama kararı sonucunda görebileceği zararlarda  ailenin, çocuğa, devlete ve topluma karşı sorumluluğu, hizmet reddi amacıyla başvurulan yargı kurumlarının verdiği kararların kısa  ve  uzun  vadede  sonuçları,  ailenin bu hakkın kullanılmasına olanak sağlamaması veya engellemesiyle çocuğun üstün yararının nasıl etkileneceği üzerinde durulmalıdır.
	Bu çalışmada, özellikle, yaş ve fizik gelişimleri nedeniyle korunmaya muhtaç, erken tanı ile tedavileri mümkün birçok kalıtsal, metabolik hastalıklara açık, bulaşıcı hastalıklara duyarlı, karar verme yetileri ve özgürlükleri olmayan çocukların sağlığını koruma ve geliştirmeye yönelik yürütülen programların uygulanmasında devletin ve ailenin sorumluluğu üzerinde durulmuştur. Çalışmaya ışık tutması amacıyla kaynak taraması yapılmış, doktrin görüşleri ve yargı kararları incelenmiştir. Mevzuat, sağlık hukuku alanındaki uluslararası sözleşmeler, konu hakkında yayınlanmış kitap ve makaleler temel kaynak olarak kullanılmıştır. Örnek yargı kararları üzerinden çocuk sağlığını koruma ve geliştirmeye yönelik yürütülen programların uygulanmasında "temel hak ve özgürlüklerin korunması" ile "bireyin ve dolayısıyla toplumun sağlığının korunması" arasındaki hassas dengeye dikkat çekilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The protection and improvement of public health and the complete individual rights to health are only possible with sustained public service improvements. The right to health is an internationally recognized human right. State-run health programs should respect fundamental rights and freedoms while protecting individual and public health. Establishing a balance is the state's responsibility. 
	If programs about improving children's health and thus the community's health are not implemented, the results could lead to a variety of health issues according to the type of that program. A child has fundamental rights to healt as a human-being hand these rights, as well as the state's responsibility on public health should be valued. One should also know that in any case of harm caused by the parents' choice of not to benefit from the health services during childhood, threatens not only the family's responsibility towards their child but also towards the state and the society. The outcome of the cases that are concerned with the rejection of health services should be examined both in long and short terms. The family's choice to prevent the best interest of a child and the impact emerged from this situation should be emphasized. 
	This study focuses on the state's and families' responsibilities about the implementations of programs that focus on children who need protection due to age and physical conditions, who have tendency to have genetic or metabolic diseases which can be cured with early diagnoses, who are susceptible to infectious diseases, who are not capable of making decisions. For this study, research has been done, doctrine and court orders have been examined. Legislation, international contracts on health law, books and articles on this topic have been used as resources. This study aims to point out the importance of the delicate balance between "protection of fundamental rights and freedoms" and "protection of an individual, therefore public health" while implementing programs on protecting and improving children's health.