Hasta odalarında dış dünya ile bağlantının ve manzaranın hastaların stres seviyelerine ve iyileşme sürelerine etkileri
The effect of connection with the outside world and view on stress levels and recovery duration of inpatients
Yazar: ÖZGE ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. SEZİN HATİCE TANRIÖVER
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Tarih boyunca birbiriyle ilişkili olan "tıp" ve "mimarlık" bilim alanlarının ortak amacı, insan beden ve ruh sağlığını korumaktır. Geleneksel tıbbın fonksiyonellik ve verimlilik vurgusu, kurumsal, stresli ve iyileşme sürecine faydası olmayan hastanelerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Günümüzde ise Avrupa ve ABD'de hastane tasarımında işlevselliğin yanı sıra hastaların yaşadığı  "stresi azaltan", "iyilik halini" ve "iyileşme sürecini" destekleyen tasarım yaklaşımları benimsenmektedir. 
Hastanelerde stres, hastalar için sürekli ve ciddi bir problemdir. Deneyimlenen stres hastaların beden ve ruh sağlığına zarar vermektedir. Stres, tedavi sürecini olumsuz etkileyerek hastaların daha uzun sürede iyileşmesine sebep olmaktadır. Hastanelerin tasarımında "doğal çevre faktörlerinin" hastaların stres seviyelerine ve iyileşme sürelerine olumlu etkileri literatürde sıklıkla vurgulanmaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda hasta odasının "doğa manzarasına" sahip olmasının ve doğal ışık aldığı yönünün ve zamanının hastanın stres seviyesini ve iyileşme hızını olumlu yönde etkileyen bir faktör olduğu çeşitli çalışmalarla tespit edilmiştir.
Literatürde, hasta odası manzarası ve hastanede doğa ile bağ kurma konularında zemine yakın katlarda yapılan çalışmalardan farklı olarak bu çalışma, hasta odalarında yön ve manzaranın hastanın stres seviyesine ve iyileşme sürecine etkisi bir kule binada ve yüksek katlarda gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü 12. 13. 14. kat servislerinde 2011- 2016 yılları arası (5 yıllık) ve 1 Temmuz-10 Ekim 2017 tarihleri arasında söz konusu yüksek katlarda kalp ameliyatı sonrası tedavi sürecini tamamlayan hastaların hasta kayıtları değerlendirilmiş, bu tarihlerde kalınan "odaların yönü ve manzarasıyla taburcu olma hızı" arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkili olup olmadığına yanıt aranmıştır. 1 Temmuz-10 Ekim 2017 tarihleri arasında kalp ameliyatı sonrası tedavi gören 12. 13. 14. katlarda yatan hastaların, yapılı çevre manzarasına (doğu yönü; kent ve mezarlık) ve doğal çevre manzarasına (batı yönü; deniz) yönlenmiş olan hasta odalarının "stres seviyelerine" etkisi, "The Hospital Stress Rating Scale" (J. E. Meissner, 1975) ile tespit edilmiş ve araştırmacı tarafından düzenlenen "Hasta Odası Penceresinden Görünen Manzara ve Dış Dünyayla Bağlantıyı Değerlendirme Analizi" ile "odaların yönü ve manzarası" hakkında görüşleri araştırılmıştır.
Yapılan alan çalışmasının sonucunda, yüksek katlarda (12. 13. 14.) doğu (yapılı çevre) ve batı (doğal çevre) manzarasına yönlenmiş olan hasta odalarının, hastaların stres seviyelerine ve taburcu olma hızlarına istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüş olsa da, hastalara uygulanan "Hasta Odası Penceresinden Görünen Manzara ve Dış Dünyayla Bağlantıyı Değerlendirme Analizi" sonucunda hastalar, deniz manzarasını sakinleştirici, oyalayıcı, huzur verici ve mutlu edici bulduklarını ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Hastane, Hasta Odası, Stres, Manzara, İyileşme Süresi

Abstract:
The common aim of "medicine" and "architecture" that have been related disciplines throughout history is to maintain physical and mental health of people. Traditional medicine's emphasis on functionality and efficiency led to the emergence of hospitals that are institutional, stressful and do not benefit recovery process. Nowadays, however, design approaches that promote "stress reduction", "well-being" and "shortening of recovery period" of patients in addition to functionality are adopted in hospital design in Europe and the US. 
In hospitals, stress is a constant and serious problem for patients. Experienced stress undermines the physical and mental health of patients. With a negative impact on the treatment process, stress causes a longer recovery period for patients. Studies in literature often claim that "natural environmental factors" in the design of hospitals have positive effects on the experienced stress levels and recovery duration among patients. As a result of scientific research, several studies indicated that the "natural view" of a patient room, the orientation of the room and the duration of receiving natural light are factors that have a positive impact on the stress levels and recovery speed of patients. 
Different from the studies in literature that were conducted about patient room view, and connecting with nature in hospital on lower levels close to first floor, the effect of patient room direction and view on patient stress level and recovery time was carried out on a tower building and high floors in this study. Based on these studies, this study examined the records of patients who received treatment after heart surgery in the services of the Department of Cardiovascular Surgery on the 12th, 13th and 14th floors at Dr. Siyami Ersek Thoracic and Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital between 2011-2016 (5 years) and 1 July-10 October 2017, and investigated the existence of a statistically significant relationship between "orientation and landscape of rooms and recovery speed". "The Hospital Stress Rating Scale" (J. E. Meissner, 1975) was used to assess the effect of patient rooms oriented toward built environment landscape (city and cemetery in the eastern side) and natural landscape (sea in the western side) on "stress levels" of the patients who were receiving treatment on the 12th, 13th and 14th floors between 1 July-10 October 2017 after undergoing heart surgery, and a questionnaire given to patients "Assessment  of the Relationship with the Landscape and Outside World Seen from Patient Room Windows" was used to explore the patients' views on the "orientation and landscape of rooms".  
The results of the field study indicated that patient rooms on high floors such as the 12th, 13th and 14th floor which were oriented toward the eastern (built environment) and western (natural environment) view statistically did not have any meaningful effect on the patients stress levels and recovery duration. However according to result of the questionnaire "Assessment of the Relationship with the View and Outside World Seen from Patient Room Windows", the patients stated that the sea view was relaxing, diverting, peaceful and pleasing for them.

Keywords: Hospital, Patient Room, Stress, View, Recovery Period