Muhammed Ebû Zehre'nin tefsirde modernist yorumlara bakışı
Muhammed Ebû Zehre of zehretü't-tefâsîr commentary  interpretations named in the modernist vi̇ew
Yazar: MUSTAFA UZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CELALETTİN DİVLEKCİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muhammed Ebu Zehre = Muhammad Abu Zahra ; Tefsir = Commentary ; Zehretü`t Tefasir = Zehretü`t Tefasir ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslâm dünyası 19.yy başlarında askeri ve siyasi alanda dünya dengelerinin Bâtılıların lehinde değişmeye başlamasıyla yeni şartlarla yüz yüze geldiler. İslâm dünyası modernizmin etkisi altında kaldı. Modernizm Batı dünyasını etkilediği kadar İslâm dünyasını da etkilemiştir. Modernizm düşüncesi, müslümanları tüm İslâmi disiplinlerde tesir altına alarak, Kur'ân'ı anlama noktasında çok ciddi etkileri olmuştur. Bu çerçeve de farklı yorum ve tartışmalar ortaya çıkmıştır. müslümanların, Batı karşısındaki yenilgisinin sebepleri konusunda düşünmeye sevk etmiş ve Kur'ân'ın yeniden yorumlanması ve kaynaklara dönülmesi düşüncesini dile getirmişlerdir. 
Bu arayışlar ve çalışmalar İslâm dünyasının değişik coğrafyalarında kendini göstermeye başladı. 19.yy da modernizmin etkilediği yerlerden birisi de Mısır olmuştur. Ele aldığımız müfessir, Mısır ikliminde yetişmiş, geleneksel eğitim almış bir usûlcü ve tefsir âlimidir. Bu itibarla tefsirler dönemlerindeki sosyal, siyasal, kültürel tartışmaları muhtevi olmaları bakımından önemli veriler sunarlar. XX. yüzyıl başları İslâm dünyası için olduğu gibi, Ebû Zehre'nin yaşadığı Mısır içinde önemli sosyal, siyasal, kültürel değişimleri yaşandığı çalkantılı bir dönem olmuştur. Ebû Zehre'nin, modernistlerle aynı coğrafya da bulunması, onların yorumuna bakışı değerlendirme ve yaklaşımları önem arz etmektedir. Bu itibarla çalışmada, yirminci yüzyılda Mısır'ın ve İslâm dünyasının sayılı âlimlerinden biri kabul edilen Muhammed Ebû Zehre'nin (1898-1974), Kur'ân'ın ilk 19 cüzüne tekabül eden Zehretü't- Tefâsîr isimli tefsirinde modern zamanlarda tartışma konusu olan bazı konularda Klasik İslâm modernistlerinin yorumlarına bakışını incelemeye çalıştık.
 Ebû Zehre'nin fikirlerinin perde arkasını bize gösterir niyetiyle tezimizin birinci bölümünde hayatı, eserleri ve tefsiri tanıtılmıştır. Ebû Zehre'nin tefsirinde takip ettiği yöntem, kaynakları verilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, İslâm dünyasını etkisi altına alan modernizm ve İslâm modernizmi, İslâm Modernizminin temsilcileri kabul edilen, Efgânî, Abduh, Ahmet Han'ın kısa hayatları ve düşünceleri verilerek, Kur'ân'a yaklaşımları ele alınmıştır. 
Üçüncü bölümde, Batıyla yüzleşme sonrası sıkça tartışılan bazı konuları ele alarak, birçok İslâmi konuya ışık tutacağı ümidiyle, Ebû Zehre'nin tefsirinde tartışılan bu konularla ilgili, modernist yorumlara yaklaşımı ele almaya çalışılmıştır. Müslümanların XIX. yüzyıldan beri Batı karşısında kendi durumlarını, gözden geçirme sürecinde tartışılan konular bir tezin alanına sığmayacak kadar geniş olduğundan en çok tartışılan konulardan sadece bazılarını ele almak suretiyle konular sınırlandırılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Ebû Zehre, Zehretü't-Tefâsîr, İslâm Modernisti, Kadın, Faiz, Hadler, Mû'cize, Melek, Şefâat.

Abstract:
The Islamic world 19.in the beginning of the century the political and military areas of the world is starting to change on the balance in favour of Westerners in that they came face to face with new conditions. Remained under the influence of modernism in the Islamic world. Modernism influenced the Islamic world and the western world until it affects. The idea of modernism, Muslims Islamic influence in all disciplines, taking the meaning of the Qur'an have had a very serious from the point of impact. This framework also different comments and discussions has emerged. Muslims has prompted to think about the reasons of the defeat of the Western Front, and the re-interpretation and expressed the idea of a return to the sources of the Qur'an.
This quest, and Islamic Studies began to show itself throughout the different regions of the world. 19.Egypt was one of the places affected by century modernism. We discussed that most of the commentators grown in the Egyptian climate, and usûl a traditionally trained scholars of tafsir. In this regard, the glosses in the period of social, cultural and political debates are important in that they provide data containing. XX. as for the century of the Islamic world, Abu zehre in Egypt, where important social, political, and cultural changes has been experiencing a turbulent period. Abu zehre, with the mods to have the same geography, approaches to assessment and overview of the importance of their reviews. In this regard, the study of Egypt and the Islamic world in the twentieth century, one of the few scholars have accepted Mohammed Abu Zehre (1898-1974), corresponding to the first 19 zehretu't part of the Qur'an - tafsir commentary on some of the issues which are the subject of debate in modern times named in the comments of the classical Islamic modernists tried to analyze and look at.
Abu Zahra ideas with the intention to show us behind the scenes of our thesis in the first part of his life, his works and his commentary have been introduced. Abu zehre followed in the interpretation of the method of the resources were given. In the second part, modernism in the Islamic world and Islamic modernism Islamic Modernism representatives accepted Afghani, Abduh, Ahmed Khan given the short lives and thoughts, approaches to the Qur'an are discussed.
In the third chapter, by addressing some of the issues frequently debated after the confrontationwith the West, in the hope that can shed light on many Islamic topics, the topics that are discussed in the commentary on Abu zehre, we have tried to take the modernist approach to interpretations. Muslims XIX. for centuries, the West in the face of their own status in the process of reviewing debated topics in the field of the thesis to address some of the most controversial issues because it is too wide to fit by to topics is restricted.


Keywords: Ebû Zehre, Zehretü't-Tefâsîr, Islamic Modernists, Women's Interest Hadler, Miracle, Angel, Intercession.