Multipl sklerozlu bireylerde motor imgeleme ve aksiyon gözlemi eğitiminin kas oksijenizasyonu, yorgunluk, gövde kontrolü ve yürüme üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of motor imagery and action observation training on muscle oxygenation, fatigue, trunk control and walking in individuals with multiple sclerosis
Yazar: MELİKE SÜMEYYE ÖZEN
Danışman: PROF. DR. SİBEL AKSU YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma Multipl Sklerozlu (MS) bireylerde standart rehabilitasyona ek olarak uygulanan Motor İmgeleme (Mİ) ve Aksiyon Gözlemi (AG) eğitimlerinin kas oksijenizasyonu, yorgunluk, gövde kontrolü ve yürüme üzerine olan etkilerini karşılaştırmalı olarak araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya dahil edilen 38 hasta randomize olarak Mİ grubu, AG grubu ve Kontrol grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna 6 hafta, haftada 3 gün, günde 40 dakika standart rehabilitasyon programı uygulanırken, Mİ grubuna standart rehabilitasyona ek olarak 20 dakika Mİ eğitimi ve AG grubuna standart rehabilitasyona ek olarak 20 dakika AG eğitimi verildi. Çalışmada kas oksijenizasyonu (Moxy Monitör cihazı), yorgunluk (Yorgunluk Şiddet Ölçeği), gövde kontrolü (Gövde Bozukluk Ölçeği ve Core Stabilite Testleri), yürüme mesafesi (6 Dakikalık Yürüme Testi), yürüme sırasındaki dinamik denge (Süreli Kalk ve Yürü Testi, Dinamik Yürüme İndeksi), algılanan yürüme yeteneği (12 Maddeli Multipl Skleroz Yürüme Ölçeği) ve yürüyüşün zaman-mesafe karakteristikleri (RehaGait® Yürüme Analizi Cihazı ile adım süresi, adım uzunluğu, yürüyüş hızı, kadans, duruş fazı, sallanma fazı, tek destek fazı ve çift destek fazı) değerlendirildi. Çalışmayı 36 hasta tamamladı. Grupların yaş ortalamaları Mİ grubunda 46,25±5,24 yıl, AG grubunda 42,25±6,85 yıl ve kontrol grubunda 43,58±6,18 yıl olarak bulundu. Grupların tüm klinik değerlendirmelerinde başlangıç değerleri benzerdi (p>0,05). Tedavi sonrasında her üç grupta da kas oksijenizasyonu, yorgunluk, gövde kontrolü ve yürüme parametrelerinde anlamlı gelişmeler görüldü (p<0.05). Standart rehabilitasyona ek olarak uygulanan Mİ eğitiminin, yorgunluk şiddeti, yürüme sırasındaki dinamik denge, adım süresi, yürüme hızı ve kadans parametreleri üzerinde standart rehabilitasyona göre daha etkili olduğu görüldü (p<0,05). Bununla birlikte, standart rehabilitasyona ek olarak uygulanan AG eğitiminin, yorgunluk şiddeti, yürüme mesafesi, yürüme sırasındaki dinamik denge, algılanan yürüme yeteneği, adım süresi, yürüme hızı, kadans, duruş fazı, sallanma fazı ve tek destek fazı parametrelerinde standart rehabilitasyona kıyasla daha etkili olduğu saptandı (p<0,05). Standart rehabilitasyona ek olarak uygulanan Mİ ve AG eğitimlerinin etkinliği karşılaştırıldığında; çalışmada değerlendirilen tüm parametrelerde benzer sonuçlara ulaşıldı (p>0,05). Çalışmamızın sonuçları, MS'li bireylerin standart rehabilitasyon programlarına Mİ ve AG eğitimlerinin eklenmesinin kas oksijenizasyonunun artırılması, yorgunluk şiddetinin azaltılması, gövde kontrolünün artırılması ve yürüme fonksiyonunun geliştirilmesi açısından faydalı olacağını gösterdi.
Anahtar kelimeler: Multipl Skleroz, Motor İmgeleme, Aksiyon Gözlemi, yorgunluk, yürüme

Abstract:
This study was planned to investigate the effects of Motor Imagery (MI) and Action Observation (AO) training applied in addition to standard rehabilitation on muscle oxygenation, fatigue, trunk control, and walking in individuals with multiple sclerosis (MS). The 38 patients included in the study were randomly divided into three groups: MI group, AO group, and Control group. While the standard rehabilitation program was applied to the control group for six weeks, three days a week, 40 minutes a day, the MI group received 20 minutes of MI training in addition to the standard rehabilitation, and the AO group received 20 minutes of AO training in addition to the standard rehabilitation. In the study, muscle oxygenation (Moxy Monitor device), fatigue (Fatigue Severity Scale), trunk control (Trunk Impairment Scale and Core Stability Tests), walking distance (6 Minute Walk Test), dynamic balance during walking (Timed Up and Go Test, Dynamic Walking) Index), perceived walking ability (12-Item Multiple Sclerosis Walking Scale) and time-distance characteristics of gait (step time, step length, walking speed, cadence, stance phase, swing phase, single support phase and double support with the RehaGait® Gait Analysis Device phase) was evaluated. The mean age of the groups was 46.25±5.24 years in the MI group, 42.25±6.85 years in the AO group, and 43.58±6.18 years in the control group. Baseline values were similar in all clinical evaluations of the groups (p>0.05). After treatment, significant improvements were seen in muscle oxygenation, fatigue, trunk control, and walking parameters in all three groups (p<0.05). MI training applied in addition to standard rehabilitation was found to be more effective on fatigue severity, dynamic balance during walking, step time, walking speed, and cadence parameters than standard rehabilitation (p<0.05). However, it was determined that AO training applied in addition to standard rehabilitation was more effective than standard rehabilitation in terms of fatigue severity, walking distance, dynamic balance during walking, perceived walking ability, step time, walking speed, cadence, stance phase, swing phase, and single support phase parameters. (p<0.05). When the effectiveness of MI and AO training applied in addition to standard rehabilitation is compared, similar results were obtained for all parameters evaluated in the study (p>0.05). Our study results showed that adding MI and AO training to the standard rehabilitation programs for individuals with MS would be beneficial in terms of increasing muscle oxygenation, reducing the severity of fatigue, improving trunk control, and enhancing walking function.
Keywords: Multiple Sclerosis, Motor Imagery, Action Observation, fatigue, walking