Kentli ailelerin bebek ve çocuk odası mobilyası seçimlerindeki beklentiler ve tasarım kararlarına etkileri
Expectations of Turkish families living in cities for baby and child room furniture and their influences on design decisions
Yazar: TOLGA MELİKE ŞENER
Danışman: PROF. DR. HAMİDE ELÇİN TEZEL
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mekan Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Çocukların gelişim döneminde bireyselleşmesi, kişiliklerinin oluşması aldıkları eğitim kadar, bulundukları mekanların özelliklerinden de etkilenmektedir. Bunun içinde doğru tasarım kararlarıyla kurgulanmış mekan ve mobilya olanaklarına sahip olmaları hedeflenir. 
Çocuğun özgüvenli ve gelişimle ilgili ihtiyaçlarının karşılanabildiği özelleşmiş mobilya tasarımı gelişim hedeflerine ve ihtiyaçlarına yönelik tasarım kararlarının alınmasını gerektirir. Çocuğun ilk dönemlerinde fikirlerini belirtecek yetiye sahip olmaması, kültür ve değerler ile ilgili kavramlar, çocuk adına karar verme sorumluluğunu da anne-babaya vermektedir. Bu nedenle mobilya tasarım kararları hem tüketici olarak ifade edilen    anne-baba hem de kullanıcı olan çocuk beklentileri tarafından etkilenmektedir.
Bu özellikler göz önünde bulundurulduğunda, bebek ve çocuk odalarında alıcı tüketici olan ebeveyn ile gerçek kullanıcı olan çocuk için mobilya beklentileri, tasarım karakterlerinin belirlenmesinde etkili olup, kentli Türk ailesinin mobilya seçimindeki beklentilerinin belirlenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.
Tasarım aşamasında hem ebeveynin hem de çocuğun isteklerini göz önünde bulundurmak zorunda kalan tasarımcı bu noktada ikisini de memnun edecek bir tasarım meydana getirmeye çalışmaktadır. İki farklı kullanıcı grubu üzerinde çalıştığı için çocuk odası ve mobilyası tasarlayan tasarımcılar, diğer tek kullanıcı gruplu tasarımlara göre daha fazla ve çok yönlü düşünmelidir.
Bu araştırmanın amacı, anlatılanlar doğrultusunda çocuk odası ve mobilyası tasarlanırken kullanıcıların istekler ve beğenilerinin, tasarımcılar üzerinde nasıl etki yaptığını ve sonuç ürünün nasıl meydana geldiğini, gerçekten iki kullanıcının etkilerinin de özenle işlenebilmiş mi olduğunu tespit etmektir. 
Araştırmanın yöntemi, iki aşamalı yüz yüze görüşmeler ve yarı yapılandırılmış soruları içermektedir. Görüşmelerin ilkini tasarımcı firma olarak seçilen Çilek Mobilya yetkilileriyle yapılan görüşme oluşturmaktadır. İkincisi ise tasarımcı firmadan alınan bilgiler doğrultusunda belirlenen, belirli bir eğitim ve gelir düzeyindeki anne-baba ve çocukları ile yapılan soru-cevap görüşmesi şeklindedir. 
Yapılan görüşmeler ve araştırmalar sonucunda varılan bilgiler, ailelerin genellikle çocukların fikirleri alınarak mobilya seçiminde bulundukları ve odalarını bu doğrultuda tasarladıkları yönündedir. Mobilya üreticisiyle yapılan görüşmelerde alınan bilgiler tasarımın kullanıcıların isteklerini göz önünde tutarak tasarım kararları aldıkları yönünde olmasına rağmen, kullanıcılar mobilya firmalarının onlara sundukları ürünler arasından seçim yapmaktadır. Yani genel olarak ifade etmek gerekirse, tasarımcı çocuklar için o dönem popüler olan karakterleri ve popüler kavramları (araba, korsan, prenses) dikkate alırken, tüketici bunlar arasından seçmektedir. Kendi piyasasını kendi oluşturmaktadır. Ancak tasarım sadece dış görünüşle ilgili olmadığından güvenlik önlemleri, ergonomi gibi konularda kullanıcı ihtiyaçları gözönünde bulundurulmakta ve standartlar doğrultusunda tasarımlar şekillenmektedir. Kullanıcıların büyük oranı ise bu önlemlerin alınması gerektiğinin bilincinde olamadığı gözlemlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Mobilya Tasarımı, İç Mekan, Çocuk Odası, Kullanıcı Beklentileri, Tasarım Kriterleri

Abstract:
During their developmental period, individualization of children and formation of personalities are affected by the characteristics of places where they live as much as the received education. Therefore it is aimed to have space and furniture systems which are designed with the correct design decisions..
Design decisions which are intended to support the development of children are required for specialized furniture design that directs children's developmental goals and needs. The fact that the child cannot express his/her ideas and the concepts related to culture and values in the early period of life, gives the responsibility to their family to make the decisions on behalf of them. Therefore, furniture design decisions are affected by both the expectations of children as real users and their parents as customers who make the purchase decision.
Considering these characteristics, the expectations of parents as customers and children as real users are both effective on design decisions for baby and child rooms.  Hence the aim of this study is to determine the expectations of the Turkish families living in cities in preference of furniture for baby and children rooms.
In the design process, since designer is obliged to take into consideration of both parents' and children' expectations, he or she needs to offer a design which satisfies both groups. As they work on two different target groups, designers should think multi-directional on various topics hence his/her responsibility is greater in comparion to single user design groups.
The purpose of this study is to determine how the preferences and tastes of the users are effective on design decisions, the decisions effective on the final product and how the expections of different groups are to be considered in the design process.
The method of this study includes face-to-face interviews with semi-structured questions. The first interview is carried out with the designer of furniture company'Çilek Mobilya'. Depending on information to be taken from representatives of Çilek Mobilya, the second one is an interview which is carried out with parents and their children from a sample of pre-determined demographic characteristics. 
As a result of the interviews and analyses, the results indicated that the families choose the furniture by considering the desires of their children and designed their rooms accordingly. Although the information received in the interviews with the furniture manufacturer indicated that the expectations of users are considered for the design decisions, the users choose from the range of products that the furniture companies offer to them. Hence their preference is directed by the manufacturers. In other words, the designer considers the characters and popular concepts (e.g. car, pirate, princess) that are favorable for children at the time, while the customers chooses among them. It builds its own market. However, since the design is not only related to the external appearance, the user needs are taken into consideration at the topics of safety and security, dimensions and ergonomics, and design projects are developed according to the related standards. It is observed that the majority of users are not aware of the requirement of these design considerations.

Keyword: Furniture Design, Interior Space, Children's Room, User Expectations, Design Criteria