Kıbrıs Barış Harekatı'nda kara muharebeleri
Land combats at Peace Operation of Cyprus
Yazar: ABDULLAH CENİZ ÇETİNER
Danışman: Y.DOÇ.DR. ABDURRAHMAN ATEŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Kıbrıs Adası coğrafi olarak Anadolu'nun bir parçasıdır. Bu gerçek nedeniyle,tarihin her devrinde Anadolu'ya hâkim olan devletler, Kıbrıs'a da hâkim olma ihtiyacınıhissetmişlerdir.Kıbrıs Adası'nın jeopolitik ve jeostratejik önemi, Orta Doğu ve DoğuAkdeniz'in kontrol edilmesinde oynadığı rolden ileri gelmektedir. Kıbrıs Adası, Mersinve skenderun limanlarına giriş ve çıkışları kolayca kontrol edebilecek ve DoğuAkdeniz'deki bütün askeri ve sivil deniz taşımacılığını kontrol altında tutabilecekkonumdadır. Türkiye'nin güney sahillerine ve srail'e ait deniz yollarına hâkimdir veSüveyş Kanalı'ndan yapılan deniz taşımacılığının kontrolünü ve Orta Doğu petrolbölgelerine ulaşmayı mümkün kılmaktadır. Orta Doğu petrolleri ile petrol nakliyatıKıbrıs Adası'nın önemini artırmaktadır.Türkiye için büyük bir öneme haiz olan Kıbrıs Adası, çeşitli entrikalarlaYunanistan'a verilmeye çalışılmış, 15 Temmuz 1974'de bir darbe ile Kıbrıs'ta Enosisgerçekleştirilmek istenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti bu darbe karşısında sessiz kalmamışve 20 Temmuz 1974'de Kıbrıs Barış Harekâtını gerçekleştirmiştir.Kıbrıs Barış Harekâtı iki safhada icra edilmiştir. Eldeki kıt kaynaklar en verimlişekilde kullanılmaya çalışılmış, en az malzeme ve insan kaybıyla harekât başarılmıştır.Hazırlık ve icrası, kara, deniz ve hava kuvvetleri birliklerinin müşterek eğitimleri vekoordinasyonlarını gerektiren Kıbrıs Barış Harekâtı'nda Türk birlikleri, atma, çıkarmave indirme vasıtalarının sınırlı olmasına rağmen başarılı olmuşlardır.Harekâtın birinci safhasında, inen, çıkan ve atılan birlikler üçüncü gün sonundabirleşmeyi başararak Ada'da kıyıbaşı ve havabaşını tesis etmişlerdir. Ancak bu safhadaTürk birlikleri dar bir alanda sıkışıp kalmışlar ve nazik bir durum meydana gelmiştir.Buna rağmen Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ilan ettiği ateşkese uyularakharekât bir süreliğine durdurulmuştur.Birinci harekât sonrasında yapılan Cenevre görüşmeleri bir sonuç vermeyincekinci Harekât yapılarak Kıbrıs'ta bugünkü fiili durum meydan gelmiştir. Yapılan budeniz aşırı harekât, emsalleriyle mukayese edildiğinde genel olarak çok başarılı birharekât olarak değerlendirilebilir.Birinci Barış Harekâtı, uluslar arası toplumda sempati ile karşılanmış, destekgörmüştür. Ancak hayati nedenlerle yapılan kinci Harekât aynı hoşgörü ilekarşılanmamış, özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği'nin büyüktepkileriyle karşı karşıya kalınmıştır. Amerika Birleşik Devletleri, Barış Harekâtısonrasında Türkiye'ye karşı ambargo uygulamasına başlamıştır. Bu ambargo, kendi özkaynaklarımızın harekete geçirilmesinin ne denli önemli olduğunu göstermiş ve bunusonucunda Türk harp sanayisinde kıpırdanmalar başlamıştır.Devletler kendi çıkarlarına aykırı bir durum olduğunda aynı ittifak içindebulundukları müttefiklerine bile düşmanca davranışlarda bulunmaktançekinmemektedirler. Amerikan ambargosu bu durumu bir kez daha teyit etmiş vedevletlerin kendi öz kaynaklarına önem vermesi gerektiğini göstermiştir.Türk Silahlı Kuvvetleri, Kıbrıs Barış Harekâtını başarıyla tamamlamıştır. Bugünde, kendisine verilecek her türlü göreve hazır bulunmaktadır. Türk Silahlı Kuvvetleri,muhtemel muharebelerde olduğu gibi, arama kurtarma, doğal afetlerde insani yardım veterörle mücadele alanlarında da her zaman milletinin emrinde ve göreve hazırdır.

Abstract:
Cyprus sland, as geographical, is a part of Anatolia. Because of this reality, thestates which rule Anatolia also needed to rule Cyprus.The geopolitical and geostrategic importance of Cyprus sland results from therole which play at the control of Middle East and East Mediterranean. Cyprus sland isat a location which controls easyly entrance and leaving to Mersin and skenderun ports.This slans is at a location that can control the entire military and civilian seatarnsportation. t rules the South coasts of Turkey and maritime line of srael and makesit possible to control sea transportation over Suez Canal and to reach to Middle Eastpetroleum region. Middle East petroleum and petroleum transportation increase theimportance of Cyprus sland.Cyprus sland, which has great importance for Turkey, had been tried to annexto Greece. And Enosis had been desired to realize with a coup in on July 20, 1974.Turkish Republic didn?t keep quiet against this coup and realized Cyprus PeaceOperation.Cyprus Peace Operation was carried out in two stage. nsufficient sources inhand was tried to use in a most productive way. Operation was accomplished loss ofleast supplies and man. n the Cyprus Peace Operation which needs joint training andcoordination between Army, Navy andA ir Forces, Turkish troops succeed in spite ofhaving limited droping, landing and air born means.During the first process, all landed Turkish Troops managed to join together bythe end of three days. On the other hand, in this process Turkish troops were placedclose together, and this caused critical situation for Turkish troops. So operation wasstopped for a while according to the cease- fire of United Nation Security Council.When deliberation of Genevre wasn?t completed in a positive way after firstoperation, second process caused a situation which the same as today. This overseasoperation, when compered with similiar cases, can be apprised succesful.First Operation for peace was responded by sympathy by internationalcommunity, and it was supported. But the second operation wasn?t responded by thesame emotion because of vital resons. Especiaally USA and Soviet Union reacted innegatine manner. After Peace Operation, embargo was applied towards Turkey by USA.As a conclusion of this, Turkey had started to use of its local supplies and Turkish Armyindustry had started to develop.Sometimes, countries behave in a bad manner, if they come across contrarystiations. American embargos, confirmed this once more time. So value of the localsupplies had increased.The Armed Forces of Turkey had completed the operation succesfully. They arealso ready for new duties. The Armed Forces of Turkey, as in war, was entered intohumanity services as fighting against natural disasteries and terorism