Kemal Tahir'in mahpushane dönemi ve hapishane romanları
Kemal Tahir's prison period and prison novels
Yazar: OSMAN ERYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL YILDIRIM
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyografi = Biography ; Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Kemal Tahir = Kemal Tahir ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Kemal Tahir, Türk Edebiyatı'nda 20. Yüzyıla damgasını vuran romancılarımızın en önde gelenlerinden biridir. Onu diğer romancılardan ayıran ve öne çıkaran en önemli özelliği ise, ilgi alanını edebiyatla sınırlı tutmayıp tarih ve sosyoloji gibi sosyal bilimleri roman çalışmalarının temeline oturtmasıdır. Zira o, içinde yaşadığı Anadolu insanının dramını ve bu insanı drama düşüren Anadolu Türk Toplumu'ndaki tarihî gerçekliklerin izini sürmekte ve romanlarında, olay örgüsü içinde bu konuları işlemektedir. Bu yönüyle o, romancılığının yanı sıra aynı zamanda bir tarihçi, bir sosyolog gibi çalışan ve kendi yaşadığı dönem itibariyle, devletin ve toplumun problemlerine çareler arayan sorumlu bir aydın portresi çizmektedir. 
1930'lara kadar resmî ideolojiye pozitif bir gözle bakan, hatta düşüncelerini, aşılmaz olarak gördüğü 'Kemalizm' ile sınırlı tutan sanatçının, Serbest Fırka olayı ile Cumhuriyet Halk Partisi ve Kemalizm hayranlığı sarsılmış, sonrasında Nazım Hikmet'le tanışmasıyla düşünce dünyası 'Marxizm-Soyalizm-Komünizm' eksenine kaymaya başlamıştır. O sıralar gazetecilik yapan yazar, siyasî iktidar tarafından uzun zamandır yakın takibe alınmış olan Nazım Hikmet'le görüşmelerini artırınca artık o da Cumhuriyet yönetiminin siyasî hedefi haline gelmiştir. Diğer muhalifler gibi onun da susturulması ve halktan tecrit edilmesi, kısaca iktidar için tehdit olmaktan çıkarılıp yok edilmesi gerekmektedir. Bu amaçla, dönemin siyasî iktidarı tarafından Kemal Tahir, piyasada satışı serbest olan kitaplarla ilgili 'evinde kitap bulundurmak', 'kitap okumak' ve 'kitap okutmak' gibi ilginç gerekçelerle yargılanıp 15 yıl ağır hapse mahkûm edilecektir. Sonradan, "Kitap vermek suç olunca, gerisi sorulmaz. Kaderime katlanmak zorundaydım!" sözleriyle kendi dramını tasvir eden sanatçı, iktidarın, hapse atarak 'çürütme-yok etme' düşüncesinin tam aksine; cezaevine girdiği günden itibaren, hayatının dönüm noktası olacak bir çalışmanın içine girecektir. Hapishaneyi Anadolu Türk insanını tanıma ve onun problemlerine çözüm üretme mekânı olarak bir okul, bir atölye gibi görecek ve mahpushanede kaldığı 12 yıllık süreçte kendini çok yönlü geliştirerek, hapishaneden, üretkenliğini ve yaratıcılığını artırarak usta bir romancı olarak çıkacaktır. 'Kemal Tahir'in Mahpushane Dönemi ve Hapishane Romanları' isimli bu tezde, bu varsayımdan hareketle yazarın, çocukluk ve gençlik yıllarından itibaren içinde yetiştiği sosyal ve siyasal atmosfer, hapishaneye gönderiliş koşulları, hapishanede geçirilen 12 yıllık süreç ve bu süreçteki çalışmaları, son olarak ta hapishaneleri anlatan hapishane romanları ele alınmıştır.
Detaylı analizlerle elde edilen veriler değerlendirildiğinde tezimizin doğrulandığı görülmektedir. Sonuç olarak, Kemal Tahir, siyasî iktidarın yok etme girişimine karşın, atıldığı hapishaneden daha üretken ve yaratıcı bir sanatçı olarak çıkmayı başarmış ve hayatının bundan sonraki bölümünde de sürdürdüğü çalışmalarıyla hem Türk Edebiyatı'na hem de Türk Düşüncesi'ne önemli katkılar sağlamıştır.

Abstract:
Kemal Tahir is one of the most prominent novelists who left their mark on the 20th century in Turkish Literature. The most important feature that distinguishes him from other novelists and makes him stand out is that he did not limit his field of interest to literature but placed social sciences such as history and sociology on the basis of his novel studies. Because he traces the drama of the Anatolian people he lives in and the historical realities of the Anatolian Turkish Society that dramatizes this person, and he deals with these issues within the plot in his novels. In this respect, he portrays a responsible intellectual who works as a historian, a sociologist, and seeks solutions to the problems of the state and society in his own time, besides his novel writing. 
Until the 1930s, the artist, who had a positive view of the official ideology and even limited his thoughts to 'Kemalism', which he saw as insurmountable, shook his admiration for the Republican People's Party and Kemalism with the Free Party event, and then met Nazım Hikmet, the world of thought ' Marxism - Socialism - It started to shift towards the 'communism' axis. When the writer, who was working as a journalist at that time, increased his meetings with Nazım Hikmet, who had been closely followed by the political power for a long time, he became the political target of the Republican administration. Like other opponents, he should be silenced and isolated from the people, in short, he should be eliminated from being a threat to the government. For this purpose, Kemal Tahir will be tried by the political power of the period for interesting reasons such as 'having books at home', 'reading books' and 'reading books' regarding the books that are free to sell in the market and will be sentenced to 15 years of heavy imprisonment. Later, he said, "When giving books is a crime, the rest is not asked. I had to accept my fate!" The artist, who describes his own drama with his words, is in stark contrast to the government's idea of 'refuting-destroying' by imprisoning him; From the day he was imprisoned, he will be involved in a work that will be a turning point in his life. He will see the prison as a school, a workshop as a place to get to know the Anatolian Turkish people and to find solutions to their problems and will come out of the prison as a master novelist by improving himself in many ways and increasing his productivity and creativity during the 12 years he spent in prison. Based on this assumption, in this thesis titled ' Kemal Tahir's Prison Period and Prison Novels' , the social and political atmosphere in which the author grew up since his childhood and youth, the conditions of his being sent to prison, the 12-year period spent in prison and his works in this process, and finally the prisons. prison novels are discussed. 
When the data obtained through detailed analyzes are evaluated, it is seen that our thesis has been confirmed. As a result, Kemal Tahir managed to come out of prison as a more productive and creative artist despite the attempts of the political power to destroy him, and with his works he continued in the next part of his life, he made important contributions to both Turkish Literature and Turkish Thought.