Yoğun bakım hastalarında kitap dinlemenin uyku kalitesi ve yaşam bulguları üzerine etkisi
The effect of listenings to books on sleep quality and vital signs in i̇ntensive care patients
Yazar: ELMAS MERMER
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ARSLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kitap okuma = Book reading ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Uyku yoksunluğu yoğun bakım hastalarında sık görülen ve iyileşmeyi etkileyen 
problemlerden bir tanesidir. Bu nedenle uyku yoksunluğuna sebep olan faktörlerin etkilerini 
azaltmak iyileşmenin hızlanmasında büyük öneme sahiptir. Bu çalışma, yoğun bakım 
hastalarında kitap dinlemenin uyku kalitesi ve yaşam bulguları üzerine etkisini incelemek
amacıyla yapılmıştır.
Çalışmada ön test son test desende yarı deneysel bir tasarım kullanılmıştır. Çalışma 
Konya'da bir Devlet Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde Ocak-Haziran 2022 tarihleri 
arasında gerçekleştirilmiştir. 28 kontrol, 28 müdahale olmak üzere toplam 56 hasta örneklem 
büyüklüğünü oluşturmuştur. Veriler Tanımlayıcı Özellikler Formu, Uyku Değerlendirme 
Formu ve Richard Campbell Uyku Ölçeği (RCUÖ) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada ilk 
gün müdahale ve kontrol gurubuna standart bakım ve rutin tedaviler uygulanmıştır. İkinci gün 
müdahale grubuna hikâye dinletilmiş kontrol grubuna ise standart bakım devam ettirilmiştir.
Çalışmanın etik kurul izni, kurum izni hastaların onamları alınmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket 
programı kullanılarak tanımlayıcı özellikler (ortalama, standart sapma, sayı ve yüzdelik dilim) 
şeklinde verilmiştir. Ayrıca homojenlik Levene, normallik varsayımları Shapiro-Wilk testi ile 
incelenmiştir. Verilerin analizinde, Ki Kare testi, Mauchly testi, Mann Whitney U testi,
Sphericity Assumed testi, Huynh-Feldt testi, Greenhouse Geisser testi, mixed design varyans 
analizi ve Bonferroni- Dunn testi kullanılmıştır ve anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir.
Çalışmada kontrol grubu yaş ortalaması 60,18±12,23, müdahale grubu yaş ortalaması
58,96±11,54 olarak bulunmuştur. İki grubunda demografik özellik, hastalık bilgisi ve uyku 
durumu benzer dağılım gösterdiği görülmektedir (p>0,05). RCUÖ skorları incelendiğinde 
kontrol grubunun ön test puan ortalaması 19,61±7,34, son test puan ortalaması 15,36±7,87
olduğu, müdahale grubunun ölçek puan ortalamasının ise ön test 18,04±7,21, son test,
53,04±13,42 olduğu belirlenmiştir. Yaşam bulguları zaman grup etkileşiminde nabız ve kan 
basıncında anlamlılık bulunmuş olup ateş ve solunum sayısında ise değişiklik gözlenmemiştir. 
Grup içi değerlendirmede ise müdahale grubunun son test sonuçları ön test sonuçlarından daha 
düşük olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak, yoğun bakım hastalarında kitap dinlemenin uyku kalitesini arttırdığı ve 
yaşam parametrelerinde olumlu sonuçlar oluşturduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar doğrultusunda, 
yoğun bakımda kitap dinleme faaliyetlerinin arttırılması, hastalara uyku saatlerinde 
dinleyebilecekleri çeşitli hikâye seçenekleri sunularak hastanın bakıma dahil edilmesi, bu tür 
müdahalelerin hemşire eğitimleri ile desteklenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, kitap dinleme, uyku kalitesi, yoğun bakım.

Abstract:
Sleep deprivation is one of the most common problems in intensive care patients and affects 
recovery. Therefore, reducing the effects of factors that cause sleep deprivation is of great importance 
in accelerating recovery. This study was conducted to examine the effect of listening to a book on 
sleep quality and vital signs in the intensive care unit. 
In the study, a quasi-experimental design was used in the pre-test post-test design. The study 
was carried out in a State Hospital Internal Medicine Intensive Care Unit in Konya between January 
and June 2022. A total of 56 patients, 28 controls and 28 interventions, constituted the sample size. 
Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, the Sleep Evaluation Form, and the 
Richard Campbell Sleep Scale (RCSQ). Standard care and routine treatments were applied to the 
intervention and control group on the first day of the study. On the second day, the intervention group 
listened to the story, and the control group continued standard care. Ethics committee permission and 
institutional permission of the study were obtained from the patients. Data were given as descriptive 
features (mean, standard deviation, number and percentile) using the SPSS 25.0 package program. In 
addition, homogeneity was examined by Levene and normality assumptions were examined by 
Shapiro-Wilk test. In the analysis of the data, Chi-Square test, Mauchly test, Mann Whitney U test, 
Sphericity Assumed test, Huynh-Feldt test, Greenhouse Geisser test, mixed design analysis of 
variance and Bonferroni-Dunn test were used and the significance level was accepted as p<0.05.
In the study, the mean age of the control group was 60.18±12.23, and the mean age of the 
intervention group was 58.96±11.54. Demographic characteristics, disease information and sleep 
status showed similar distribution in the two groups (p>0.05). When the RCSQ scores were 
examined, the pretest mean score of the control group was 19.61±7.34, the posttest mean score was 
15.36±7.87, and the scale score average of the intervention group was 18.04±7.21 in the pretest, 
posttest, 53 It was determined to be .04±13.42. Significance was found in pulse and blood pressure in 
the interaction of vital signs and time groups, and no change was observed in fever and respiratory 
rate. In the within-group evaluation, the post-test results of the intervention group were found to be 
lower than the pre-test results.
As a result, it has been determined that listening to books in intensive care patients improves 
sleep quality and creates positive results in life parameters. In line with the results, it is recommended 
to increase the activities of listening to books in the intensive care unit, to include the patient in the 
care by offering various story options that they can listen to during bedtime, and to support such 
interventions with nurse trainings. 
KeyWords: İntensive care, listening to book, nursing, sleep quality