Tarihi binaların bilgisayar destekli rölöve alımları ve modellemeleri üzerine bir uygulama
An application of computer aided measured drawings and modelling of historic buildings
Yazar: MURAT TUTKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAMİYET ÖZEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Korama altına alınması planlanan binalar ve yakın çevrelerinin, günümüz teknolojileri kullanılarak kayıt altına alınmasında çağdaş ölçme ve görüntüleme tekniklerinden faydalanılması bir zorunluluk olarak ön plana çıkmaktadır. Bilgisayar desteğinin ön planda tutulduğu bu çalışmalarda, doğru ve hassas ölçümlerin yapılabilmesi amacı ile Yakın Resim Fotogrametrisi, üç boyutlu görüntülerin elde edilmesinde yine Yakın Resim Fotogrametrisi ve 3D Modelleme Tekniklerinden, sağlıklı bir dijital envanterin elde edilmesinde ise Coğrafi Bilgi Sistemlerinden faydalanılmaktadır. Bu çerçevede hazırlanan çalışmada, Trabzon Ortahisar Sit Alanı ve içerisinde yer alan Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Binası üzerinde bir uygulama yapılarak, bina ve yakın çevresinin ölçülmesi, görüntülenmesi, veritabanının oluşturulmasında Yakın Resim Fotogrametrisi, 3D Modelleme Teknikleri ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanımı denenmiştir. Bu çerçevede hazırlanan çalışmanın ilk bölümünde; çalışmanın amaç ve yöntemi, kullanılan teknikler ve literatürde yer alan uygulama örnekleri hakkında genel bilgiler verilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde; Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Binası cephelerinin fotogrametrik rölöveleri ve binanın mevcut durumunun anlatıldığı 3D Foto- Model elde edilmekte, mimari çizim programları kullanılarak bina ve yakın çevresine ait 3D CAD Modelleri hazırlanmakta ve kullanılan teknikler sonucunda elde edilen ürünler, Coğrafi Bilgi Sistemleri altında birbirleri ile ilişkilendirilmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, kullanılan tekniklerin olumlu ve olumsuz özellikleri tartışılmaktadır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise, sonuçlar ve öneriler yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Röiöve, Restitüsyon, Yakın Resim Fotogrametrisi, 3D Modelleme, Coğrafi Bilgi Sistemleri V

Abstract:
An Application of Computer Aided Measured Drawings and Modelling of Historic Buildings It has been necessity to utilizing contemporary measurement and visualizing techniques in order to recording historic buildings and their sites which are under protection. In this computer based studies; Close Range Photogrammetry is used to get accurate and sensitive measurements, Close Range Photogrammetry and 3D Modelling Techniques are used to build 3D Models, and Geographic Information Systems are used to get an accurate digital inventory. In the frame work of this study; Close Range Photogrammetry, 3D Modelling Techniques and Geographic Information Systems are tested to measure, render and form a database on the Ortahisar historic district and the Trabzon Provincial Culture and Tourism Directorate Building in it. In the first chapter; general information is given about the goal and the method of the study, the techniques which are used and the application examples related to subject which are in the literature. In the second chapter; the photogrammetric measured drawings of facades of the Trabzon Provincial Culture and Tourism Directorate Building and its 3D Photogrammetric Model which are related to the existing conditions of the building, and the 3D CAD Models of the building and the surrounding site are prepared. These products prepared by contemporary techniques are related with each other by the help of Geographic Information System. In the third chapter; the positive and negative aspects of the techniques that are used had been discussed. In the forth and the last chapter; the results of the research and recommendations had given. Keywords: Measured Drawings, Restitution, Close Range Photogrammetry, 3D Modelling, Geographical Information Systems VI