Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri arasında biliyer atrezi farkındalığının değerlendirilmesi
Assessment of biliary atresia awareness in Gazi University Medical Faculty students
Yazar: BETÜL KÜTÜKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SİNAN SARI
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bilyer atrezi = Biliary atresia ; Hiperbilirubinemi = Hyperbilirubinemia ; Sarılık = Jaundice ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Yürüyüş = Gait ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Biliyer atrezi (BA) yaşamın ilk 3 ayında tıkanma sarılığının en sık görülen 
nedenidir. Kasai hepatoportoenterostomi (HPE) tekniği sayesinde çoğu hastada safra 
drenajı sağlanabilmektedir. Biliyer atrezinin erken tanısı HPE başarısını artıran en 
önemli faktörlerden biridir. Sadece öykü ve fizik muayene ile; BA'lı bebekleri anne 
sütü sarılığına bağlı uzamış sarılığı olan bebeklerden ayırmak imkansızdır. Sarılığı 
olan bebeklerde bilirübin fraksiyonlarının bakılması ve gaita renginin sorgulanması 
BA'nın erken tansında kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada Gazi Üniversitesi Tıp 
Fakültesi Dönem 6 öğrencileri arasında uzamış sarılığa yaklaşım, akolik gaita 
farkındalığı ve bu konuda verilecek eğitimin başarısının değerlendirilmesi 
amaçlanmıştır.  
Dönem 6 öğrencilerinin uzamış sarılık, direkt hiperbilirübinemi, kolik – 
akolik gaita ayrımı ve BA konusundaki bilgileri anket ile değerlendirilmiştir. 
Öğrenciler anket sonrası eğitimle bu konuda bilgilendirilmiş, eğitimden hemen sonra 
ve 1 ay sonra anketler tekrarlanmıştır. 
Eğitim öncesi ankette; çalışmaya katılan 312 öğrenciden (ortalama yaş: 23,6 
± 1,0; %48,4 erkek, %51,6'sı kadın) %61,9'u termlerde, %39,7'si pretermlerde 
uzamış sarılığı, %33,9'u direkt hiperbilirübinemiyi doğru tanımlamış, %76,6'sı 
sarılığı olan bebekte serum bilirübin fraksiyonlarının bakılması gerektiğini 
düşünmüştür. Öğrencilerin %20,5'i biliyer atrezili bebek senaryosuna doğru yanıt
vermiştir. Öğrencilerin %86,8'i kolik gaita renklerinin tamamını ve %20,5'i akolik 
gaita renklerinin tamamını doğru tanımlamıştır. Eğitim sonrası yapılan 
değerlendirmeler tüm sorulara verilen doğru yanıt oranlarının eğitim öncesine göre 
anlamlı ölçüde arttığını göstermiştir. Bir ay sonra yapılan anketteki doğru yanıt 
oranlarının eğitimden hemen sonra yapılan ankete göre daha düşük olduğu 
görülmüştür. 
Hekim adaylarının uzamış sarılık, direkt hiperbilirübinemi, kolik – akolik 
dışkı ayrımı ve BA konusundaki bilgi düzeylerinin yetersizliği BA tanı ve 
tedavisinin gecikmesine neden olabilir. Mezuniyet sonrası eğitimlerin ve tarama 
programlarının BA'nın erken tanı ve tedavisinde yararlı olabileceği düşünülmüştür. 
Anahtar kelimeler: uzamış sarılık, direkt hiperbilirübinemi, akolik gaita, biliyer 
atrezi

Abstract:
Biliary atresia (BA) is the most frequent identifiable cause of obstructive 
jaundice in the first 3 months of life. With Kasai hepatoportoenterostomy (HPE), 
most of the patients achieve bile drainage. Timely diagnosis is important to optimize 
the response to a HPE aimed at reestablishing bile flow. With only history and 
physical examination, it is impossible to distinguish an infant with breast milk 
jaundice from a cholestatic infant. It is critical to check the color of the stool and 
have a fractionated bilirubin for timely diagnosis of BA. In this study; we aimed to 
assess the approach of the students in Gazi University Medical Faculty to prolonged 
jaundice, acholic stool awareness and assess the success of education about these 
subjects. 
Knowledge of the students about prolonged jaundice, direct 
hyperbilirubinemia, acholic stool and BA have been evaluated via questionnaires. 
After the first questionnaire, all students have been informed about these subjects. 
Then the questionnaire was repeated after the training and after one month. 
312 students (mean age: 23.6 ± 1.0 years; 48.4% male, 51.6% female) have 
participated in this study. The data of the 1st questionnaire indicate that 61.9% of 
them defined prolonged jaundice at term infants, 39.7% of them defined prolonged 
jaundice at preterm infants correctly. 76.6% of them planned to have fractionated 
bilirubin for an infant with prolonged jaundice. 20.5% of them chose correct clinical
presentation for BA. 86.8% of them chose all the stool color that was not acholic 
correctly. 20.5% of them chose all the stool color that was acholic correctly. We saw 
that the correct answer rate of participants for all questions have increased 
significantly after the training. However, the correct answer rate was decreased after 
one month. 
We concluded that lack of knowledge of the candidate physicians about 
prolonged jaundice, direct hyperbilirubinemia, acholic stool and BA may cause delay 
in diagnosis and treatment. Screen programs and some postgraduate education may 
contribute to early diagnosis and surgery of BA. 
Key words: prolonged jaundice, direct bilirubinemia, biliary atresia, acholic stool