Arkeolojik sit alanlarının sürdürülebilir turizm potansiyeli yönünden değerlendirilmesi: Hoşap Kalesi ve çevresi arkeolojik sit alanları
The evaluation of archaeological protected areas in terms of sustainable tourism potential: Hoşap Castle and its surrounding archeological protected areas
Yazar: GAMZE BİÇEK BOZDOĞAN
Danışman: DR. AYŞEGÜL KELEŞ ERİÇOK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Hoşap Kalesi = Hoşap Castle ; Koruma = Conservation ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Turizm = Tourism

Özet:
Arkeolojik sit alanları sahip oldukları doğal, tarihi ve kültürel değerleri ile geleceğe aktarılması gereken yerlerdendir. Bu alanlar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmalı yerel halk planlama süreçlerine dâhil edilmeli, Hoşap Kalesi ve Çevresi yaşatılarak sürdürülebilirliği sağlanmalıdır yerleşiminde planlanması hedeflenmektedir.
Çalışmanın ana materyalini; Van Gürpınar ilçesi, Hoşap (Güzelsu) Mahallesi'nde bulunan Hoşap Kalesi I. ve III. derece arkeolojik sit alanları içinde kalan bölge ve çevresi oluşturmaktadır.
Çalışmada Hoşap Kalesi ve çevresinin doğal, fiziki, kültürel ve yerleşim dokusunun özellikleri irdelenmiştir. Alan içinde yerinde gözlemler ve arazi analizleri yapılarak yerleşimin fiziksel özellikleri ile mimari ve yerleşim dokusu incelenmiştir. Alanın sahip olduğu doğal ve kültürel değerler çerçevesinde GZFT analizi yapılmıştır. Söz konusu analizle çalışma alanının güçlü ve zayıf yönleri saptanmış fırsatlar ve tehditler belirlenmiştir. 
Yerinde yapılan gözlemler, alan hakkındaki yazılı ve görsel taramalar, yöre halkı ile yapılan görüşmeler ve akademisyenlerin katkılarıyla alanın ihtiyaçları belirlenerek, arkeolojik sit alanı içinde bulunan çalışma alanına yönelik olarak, yöre halkını kalkındıracak ve ziyaretçilerin ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte sürdürülebilir bir kullanım ve bütüncül bir koruma anlayışını kapsayacak şekilde sürdürülebilir turizm faaliyetlerinin artırılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Archaeological protected areas are places that should be transferred to the future with their natural, historical and cultural values. These areas should be handled with a holistic approach, they should be included in the local public planning processes, and their sustainability should be ensured by keeping the Hoşap Castle and its surroundings alive.
The main material of the study; Hosap Castle, located in the Hoşap (Guzelsu) District area of Van Gürpınar district, constitutes the region and its surroundings within the 1 nd and 3nd Degree Archaeological Sites.
In the study, the characteristics of the natural, physical, cultural and settlement texture of Hoşap Castle and its surroundings were examined. On-site observations and field analyzes were made in the area, and the physical characteristics of the settlement, its architectural and settlement texture were examined. GZFT analysis was carried out within the framework of the natural and cultural values of the area. With this analysis, the strengths and weaknesses of the study area were determined, and the opportunities and threats were determined.
By determining the needs of the area with on-site observations, literature surveys, interviews with the local people and the contributions of academicians, for the study area within the archaeological site, a sustainable use and a holistic conservation approach that will develop the local people and meet the needs of the visitors is sustainable. Suggestions for increasing tourism activities were presented.