Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin temel (a1-a2) seviyesinde işlevsel dil bilgisi öğretimi (Anketler-tespitler-eleştiriler-öneriler)
Functional grammar teaching at the basic (a1-a2) levrek of teaching Turkish as a foreing language (Surveys-findings-criticisms-suggestions)
Yazar: MERAL DOĞRU
Danışman: PROF. DR. UFUK DENİZ AŞCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dört temel beceriyi destekleyen en önemli bölüm dil bilgisi öğretimidir. Bu sebeple de dil bilgisi konu sıralanışı, dil bilgisi öğretimi, dil bilgisinde standartlaşmak son derece önemlidir. Yapılan incelemeler sonucunda ele alınan kitapların birbirinden farklı yöntemlerle hazırlandığı ve dil bilgisi konu sıralamasının da ayrı olduğu gözlemlenmiştir. 
Bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için hazırlanmış beş farklı ders kitabında yer alan dil bilgisi konuları ve bu konuların hangi seviyelerde okutulduğunu tespit edilmiş; hangi dil bilgisi konusunun hangi seviyede öğretilmesinin uygun olduğu gösterilmeye çalışılmış ve öğretilen dil bilgisi konularının Avrupa Dilleri Ortak Başvuru Metnine uygunluğu sorgulanmıştır. Bu sorgulamayla beraber dil bilgisi konularının öğretmenler ve öğrenciler açısından zorluk dereceleri hazırlanan ve uygulanan anketlerle tespit edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, model olarak, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazılı kaynak durumunda olan ve şu an çeşitli kurumlarda okutulan en popüler kitaplar tercih edilmiştir. 
Araştırma, doküman incelemesi ve anket çalışmasına dayanmaktadır. Ders kitaplarının dil bilgisi öğretimi açısından incelenmesine yönelik alan yazın taraması yapılıp uzman görüşlerine de yer verilmiştir. Çalışma evrenini yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okutulmak üzere hazırlanmış ders kitapları ve yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenciler oluşturmaktadır. Tüm ders kitaplarını incelemek çok uzun bir süreci kapsayacağından dolayı en popüler olan beş kitap tercih edilmiştir. söz konusu ders kitapları şunlardır: Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Ders Kitabı A1-A2, Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Öğretim Seti (Yedi İklim) A1-A2, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı A1-A2, Gazi Üniversitesi Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı A1-A2, Altay Türkçe Öğreniyorum Ders Kitabı A1-A2. 
Çalışmanın sonunda, hangi dil bilgisi konusunun hangi seviyede öğretilmesinin uygun olduğu ve o dil bilgisi konusunun nasıl öğretilmesi gerektiği; öğretilen dil bilgisi konusundaki istisna diye nitelendirilen durumların neler olduğu ve bunların nasıl anlatılması gerektiği hakkında yorumlar ve değerlendirilmeler yapılmıştır. 
Bu tezin amacı, yeni araştırmacılara, bu alanda çalışma yapmak isteyenlere yardımcı olmak, yol göstermektir. 
Anahtar kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Dil Bilgisi, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ders Kitabı

Abstract:
The most important part that supports the four basic skills in teaching Turkish as a foreign language is grammar teaching. For this reason, it is vitally important to standardize grammar, grammar subject order, and grammar teaching. As a result of the examinations, it has been observed that the books discussed were prepared with different methods and the grammar subject order was also different.
In this study, the grammar subjects in five different textbooks prepared for teaching Turkish as a foreign language and the levels at which these subjects are taught have been determined, and it has been tried to show which grammar subject is appropriate to be taught at which level. Besides, the compatibility of the grammar subjects taught in line with the Common European Languages Application Text has been questioned. Along with this questioning, the difficulty levels of grammar subjects for teachers and students have been determined with the prepared and applied questionnaires. For this purpose, the most popular books, which are written sources in teaching Turkish as a foreign language and are currently taught in various institutions have been chosen as a model.
The research is based on document review and survey study. A literature review is conducted for the examination of textbooks in terms of grammar teaching and the opinions of experts are also included. The population of the study consists of textbooks prepared to be taught in teaching Turkish as a foreign language and students learning Turkish as a foreign language. Since it would take a very long process to examine all the textbooks, the five most popular books have been preferred. These textbooks are: New Istanbul Turkish Textbook for International Students A1-A2, Yunus Emre Institute Turkish Teaching Set (Yedi İklim) A1-A2, New Hittite Turkish for Foreigners Textbook A1-A2, Gazi University Turkish for Foreigners Textbook A1-A2, Altay I'm Learning Turkish Textbook A1-A2.
At the end of the study, some commentaries and evaluations about which grammar subject is appropriate to be taught at which level and how that grammar subject should be taught; and what are the exceptions in the grammar taught and how they should be explained have been made.
The purpose of this dissertation is to help and guide new researchers and those who would like to work in this field.
Keywords: Teaching Turkish as a Foreign Language, Grammar in Teaching Turkish as a Foreign Language, Teaching Turkish as a Foreign Language Textbook