Yamanlar volkaniklerinin (Karşıyaka-İzmir) petrografisi petrojenezi Batı Anadolu'nun magmatik evrimi içindeki önemi
Petrography and petrogenesis of Yamanlar volcanisc (Karşiyaka-Izmir) significance in the magmatic evolution of Western Anatolia
Yazar: EBRU AKAR
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT AKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Erken - Orta Miyosen yaşlı Yamanlar  volkanik kayaçları Kratese-Paleosen yaşlı Bornova karmaşığına ait temel kayaları açısal olarak üstler. Yamanlar volkanikleri çalışma alanına göre andezit, dasit ve riyolit bileşimli volkanikler olarak üç başlık altında incelenmiştir. Yamanlar volkaniklerinin dokusal özellikleri  hipokristalen porfirik dokuludur. Volkaniklerinden yapılmış olan mikroprob veri sonuçlarına göre amfiboller, plajıoklaslar, mikalar, ortopiroksenler, klinopiroksenlerin olduğu görülmüştür. Yamanlar volkaniklerinin plajioklas-ergiyik jeotermometresine göre yediyüz ile sekizyüz derece arasında hesaplanan klinopiroksenlerin ortopiroksenlerin sıcaklık değişimleri ortopiroksenler için yediyüz ile bin derece arasındayken klinopiroksenlerin yediyüz ile dokuzyüz arasındadır. Yamanlar volkanikleri subalkali seride yer almaktadırlar ve yüksek-K lu kalk-alkalen karakter sunmaktadırlar. Andezit-Dasit bileşimli I-tipi riyolit bileşimli ise S-tipi alanında yer almaktadırlar. Yamanlar  volkaniklerin silisyum içeriğine karşı çizilen ana oksit ve iz elementlerde görülen değişimler, mineral fazlarının kristallenmeleriyle ilişkili olup ana oksit ve iz element Harker diyagramlarına düşürülerek yorumlanmıştır. Yamanlar volkanikleri şoşonotik alanda yer almakta olup kıtasal kabukta bulunmaktadırlar. Riyolit bileşimli volkanikler kalk-alkalen seride yeralmakta olup, aktif kıta kenarında bulunmaktadırlar andezit bileşimli volkanikleri orojenik yay ve aktif kıta kenarında bulunurken  riyolit bileşimli volkanikleri ise volkanik plaka zonunda yer almaktadırlar. Yamanlar volkanikleri okyanus - kıtasal yay ürünüdürler. Bu durum yitim zonun etkisiyle de desteklenmektedir. Yamanlar  volkanikleri zirkon minerali ayrımı aşamaları gösteren genelleştirilmiş akım şeması uyarlanmıştır. Zirkon kristalleri tipolojik olarak sınıflandırılmıştır. Yapılan sınıflamaya göre zirkon morfolojileri kristalleşme sıcaklığını tanımlamaktadır.

Abstract:
The Early-Middle Miocene Yamanlar volcanic rocks unconformably overlie the Cretaceous-Paleocene Bornova Mélange. Yamanlar volcanic rocks are subdivided in three rock groups such as andesite, dacite and rhyolite. The texture and mineralogical composition of the Yamanlar volcanites were interpreted. Plagioclase mica and orthopyroxenes were evaluated on the basis of microprobe results obtained from the volcanites. Temperature variation ratios of clinopyroxene and orthopyroxenes calculated from plagioclase melt geobarometry of the Yamanlar volcanites have been evaluated. Yamanlar volcanites plot in a subalkaline area and show high-K calk-alkaline affinity. While andesitic and rhyolitic volcanic rocks plot in I-type, andesitic rocks plot in S-type areas.  Harker variation diagrams on major and minor elements versus silisium indicate a significant crystallization process of mineral phases. The lava samples of the Yamanlar volcanites display shoshonitic affinity. Rhyolitic volcanic rocks classified as calk-alkaline and occur in active plate boundaries. Andesitic volcanic rocks show the characterisation of arc-granites however rhyolitic volcanic rocks display properties of within plate granites. The data indicate that Yamanlar volcanites show ocean-crustal arc affinity. This hypothesis is supported by the affect of subduction zone. Zircon mineral discrimination studies are performed for Yamanlar volcanic rocks. Zircon minerals are classified as typological. According to this classification zircon minerals present the crystallisation temperature.