COVID-19 salgını sürecinde devlet okullarında çalışan lise öğretmenlerinin uzaktan eğitime ilişkin tutumları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the correlation between the attitudes of high school teachers working in public schools during the COVID-19 pandemic to distance education and their organizational commitment
Yazar: EBRU ZULFIKAR
Danışman: DOÇ. DR. MÜNEVVER MERTOĞLU
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Epdemi = Epidemics ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Pandemiler = Pandemics ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Araştırmada devlet okullarında çalışan lise öğretmenlerinin uzaktan eğitime ilişkin tutumları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki ve öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin tutumları ile örgütsel bağlılıklarının bazı demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacına uygun olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu, İstanbul ili Bakırköy ilçesinde yer alan 16 resmi ortaöğretim kurumunda (devlet lisesinde) 16 Mart 2020-22 Ocak 2021 tarihleri arasında görev yapan 85 gönüllü öğretmenden oluşmaktadır. Katılımcılara; Ağır'ın (2007) geliştirdiği "Uzaktan Eğitim Tutum Ölçeği", Allen ve Meyer'ın (1990) geliştirdiği "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanmış "Kişisel / Demografik Bilgi Anketi / Formu" uygulanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin tutumlarının ve örgütsel bağlılıklarının cinsiyet, medeni durum, yaş, branş, mesleki kıdem, görev yapılan okulda çalışılan süre, istihdam tipi ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre farklılaşma durumunu belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi; uzaktan eğitime ilişkin tutumlarının ve örgütsel bağlılıklarının yaş, mesleki kıdem ve görev yapılan okulda çalışma süresi değişkenlerine göre farklılaşma durumunu belirlemek amacıyla ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) hesaplamaları yapılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin devam bağlılıklarına yönelik toplam puanlarının mesleki kıdem değişkeninin alt kategorileri bakımından farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Katılımcıların uzaktan eğitime yönelik tutumları ile örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığını tespit etmek amacıyla korelasyon analizi, veri toplama araçlarından elde edilen toplam puanlara göre güvenirlik analizi yapılmıştır. Araştırmada SPSS 28.0 paket programından yararlanılmıştır.
Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile örgütsel bağlılıkları ve örgütsel bağlılığın alt boyutları olan duygusal, devam ve normatif bağlılıkları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumlarına ilişkin toplam puanlarının, orta değere çok yakın ve olumlu bir tutum seyrettiği görülmüştür. Örgütsel bağlılıklarına ilişkin toplam puanları ise ortanca değerin altında kalarak olumsuz yönde bir eğilim seyretmiştir. Öğretmenlerin duygusal bağlılıklarına ilişkin toplam puanlarının orta değere yakın ve olumlu, devam ve normatif bağlılıklarının orta değere yakın ancak olumsuz düzeyde olduğu seyrettiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumlarının ve örgütsel bağlılıklarının araştırma kapsamındaki tüm değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Öğretmenlerin duygusal, devam ve normatif bağlılıklarının cinsiyet, yaş, istihdam tipi, medeni durum, mesleki kıdem ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Araştırmada meslek dersleri öğretmenlerinin duygusal bağlılıklarının, kültür dersleri öğretmenlerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma kapsamındaki katılımcılardan görev yaptığı okulda 1 yıldan az süredir çalışanların devam bağlılıklarının, 6-8 yıl arası çalışmakta olanlara göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Pandemi, uzaktan eğitim, tutum, teknoloji, öğretmen, örgütsel bağlılık

Abstract:
In this study, the correlation between the attitudes of high school teachers working in public schools during the Covid-19 pandemic towards distance education and their organizational commitment levels and whether this correlation differs according to some demographic variables was examined. The relational survey model was used in this research. The study group of the research consists of 85 volunteer teachers working in public high schools in Bakırköy district of Istanbul between 16 March 2020- 22 January 2021. To collect data, the "Distance Education Attitude Scale" which is developed by Ağır (2007) and the "Organizational Commitment Scale" which is developed by Allen and Meyer (1990) were used. The "Personal/Demographic Information Survey/Form" prepared by the researcher for the personal/demographic information of the participants was applied. Independent groups t-test was used to determine the differentiation status of teachers' attitudes towards distance education and organizational commitment according to gender, marital status, branch, employment type and education level. To determine the same relationship for the variables of age, professional seniority and the time they worked at the school; one-way analysis of variance (ANOVA) calculations were used. The Kruskal-Wallis test was applied to determine whether the total scores of the teachers participating in the study for their continuation commitment differ in terms of the variable of professional seniority. Correlation analysis was conducted to determine whether there was a significant relationship between the attitudes of the teachers participating in the study towards distance education and their organizational commitment and reliability analysis was conducted to determine the reliability of the data collection tools' total scores. SPSS 28.0 package program was used in the research.
As a result, there is no significant correlation between the attitudes of high school teachers working in public schools during Covid-19 pandemic towards distance education and their organizational commitment. It was observed that the total scores of teachers' attitudes towards distance education were very close to the median value and followed a positive attitude. Their total scores on their organizational commitment remained below the median and followed a negative trend. It was concluded that the total scores of the teachers' affective commitment were close to the median and followed a positive trend, while the continuation and normative commitments were close to the median but followed a negative trend. It was determined that the attitudes and organizational commitments of the teachers participating in the research towards distance education do not show a significant difference according to all variables. It was found that the emotional, continuance and normative commitments of the teachers did not show a significant difference according to the variables of gender, age, employment type, marital status, professional seniority and education level. It was observed that the emotional commitment of vocational course teachers is higher than other teachers. It was concluded that the continuance commitment of those who worked at the school for less than one year is higher than those who worked for 6-8 years.
Key Words: Pandemic, distance education, attitude, technology, teacher, organizational commitment