Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlık çalışanlarında iş kazası geçirme sıklığı ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the frequency of occupational accidents and quality of life in Gazi University Faculty of Medicine healthcare workers
Yazar: BURKAY BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TÜZÜN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Giriş: Sağlık çalışanlarında yaşanan iş kazaları fiziksel, psikolojik ve 
sosyal açıdan yaşam kalitesinde bozulmalara ve olumsuz etkilenmelere neden 
olabilmektedir. Sağlık çalışanlarının geçirdiği iş kazaları ve bunların yaşam 
kalitesi üzerindeki etkileri, giderek daha fazla dikkat çeken bir konu haline 
gelmiştir. Bu çalışmada, sağlık çalışanlarının geçirdikleri iş kazaları ve yaşam 
kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İş kazalarının sağlık 
çalışanlarının fiziksel ve duygusal sağlığına olan etkileri değerlendirilmiş ve bu 
etkilerin azaltılması için alınabilecek önlemler tartışılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01-14 Temmuz 2023 tarihleri 
arasında yürütülmüştür. Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama 
Merkezi'nde görev yapan 693 kişiye anket uygulanmıştır. İstatistiksel analizleri 
için SPSS 26.0 kullanılmıştır. Karşılaştırma analizlerinde Mann-Whitney U testi, 
Independent Samples t testi, ANOVA testi ve ki-kare testi ile kullanılmıştır. Bazı 
bağımsız değişkenler ile SF-12 fiziksel ve mental bileşen puanları arasındaki 
ilişki Spearman korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. MCS-12 puanları üzerine 
etkili olabilecek faktörler çok değişkenli regresyon analizi ile ayrıntılı 
incelenmiştir. İstatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36 ± 9, ortancası 35 (19-63)'tir. 
Katılımcıların %30'u son 1 yıl içinde iş kazası geçirdiğini belirtmiştir. Son 1 
yılda iş kazası geçiren katılımcıların, geçirdikleri toplam iş kazalarının ortalama 
değeri 5±9, ortanca değeri 3 (1-60) bulunmuştur. En sık geçirilen iş kazası kesici,
delici, batıcı cisim yaralanmalarıdır. Kadınlar, nöbet tutanlar, iş sağlığı ve 
güvenliği eğitimi almayanlar, hemşireler, acil servis, cerrahi bölüm, 
ameliyathane ve laboratuvar çalışanları daha fazla iş kazası geçirmektedir. MCS12 puanı üzerine etkili faktörler değerlendirildiğinde, toplam iş kazası sayısıyla, 
haftalık çalışma saatiyle ve aylık ortalama nöbet sayısıyla mental bileşen puanı 
arasında negatif bir ilişki olduğu, toplam çalışma yılı ve gelir durumu ile mental 
bileşen puanı arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır.
Sonuç: İş kazası sayısı, haftalık çalışma saati, aylık nöbet sayısı, gelir 
düzeyi ve çalışma yılı gibi faktörlerin, sağlık çalışanlarının mental sağlığı 
üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Uzun çalışma saatleri ve artan nöbet sayısı, 
sağlık çalışanlarının mental sağlığını olumsuz yönde etkileyebilmektedir.
Ayrıca, mesleki deneyim ve çalışma yılı arttıkça mental sağlık puanlarının 
yükselmektedir. Bu bulgular ışığında iş yerlerinde güvenliği artırmaya yönelik 
çabaların ve çalışma saatlerinin düzenlenmesine dair politikaların uygulanması, 
sağlık çalışanlarının mental sağlığını destekleyebilir. Bu çalışma gelecekte 
benzer temalar ile yapılacak çalışmalara hipotez oluşturma açısından katkı 
sunabilir.
Anahtar Kelimeler: İş Kazası, Sağlık Çalışanları, SF-12, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Introduction: Work accidents in healthcare workers can cause physical, 
psychological and social deterioration in the quality of life and negative effects. 
Occupational accidents experienced by healthcare workers and their effects on 
their quality of life have become an issue that attracts increasing attention. This 
study aimed to examine the relationship between occupational accidents and 
quality of life of healthcare workers. The effects of work accidents on the 
physical and emotional health of healthcare workers were evaluated and 
measures that could be taken to reduce these effects were discussed.
Materials and Methods: This study was conducted between 01-14 July 
2023. A survey was administered to 693 people working at Gazi University 
Health Research and Application Center. SPSS 26.0 was used for statistical 
analysis. Mann-Whitney U test, Independent Samples t test, ANOVA test and 
chi-square test were used in comparison analyses. The relationship between 
some independent variables and SF-12 physical and mental component scores 
was evaluated with the Spearman correlation test. Factors that may have an 
impact on MCS-12 scores were examined in detail with multivariate regression 
analysis. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: The average age of the participants is 36 ± 9 years and the 
median is 35 (19-63). 30% of the participants stated that they had a work accident 
in the last year. The average value of the total work accidents of the participants 
who had a work accident in the last year was 5±9 and the median value was 3 
(1-60). The most common work accidents are injuries caused by sharp, 
penetrating or stabbing objects. Women, those on duty, those who do not receive 
occupational health and safety training, nurses, emergency service, surgical 
department, operating room and laboratory workers have more workplace 
accidents. When the factors affecting the MCS-12 score were evaluated, a 
negative relationship was found between the total number of work accidents, 
weekly working hours and monthly average number of shifts and the mental 
component score, and a positive relationship was found between the total 
working years and income status and the mental component score.
Conclusion: It has been observed that factors such as the number of work 
accidents, weekly working hours, monthly shifts, income level and working 
years have an impact on the mental health of healthcare workers. Long working 
hours and increased number of shifts can negatively affect the mental health of 
healthcare workers. Additionally, as professional experience and years of work 
increase, mental health scores increase. In light of these findings, efforts to 
increase safety in workplaces and implementation of policies to regulate working 
hours may support the mental health of healthcare workers. This study may 
contribute to future studies on similar themes in terms of generating hypotheses.
Keywords: Occupational Accident, Healthcare Workers, SF-12, Quality 
of Life