İlkokul dördüncü sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde yer alan kelime türlerinin incelenmesi
An examination of number of words and their types in the fourth grade primary school Turkish textbooks
Yazar: OSMAN DURAN
Danışman: PROF. DR. AHMET SABAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kelimeler = Words ; Kitaplar = Books ; Metin = Text ; Metinsellik = Textualization ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Dil insanın en önemli iletişim aracıdır. Dili oluşturan kelimeler ise çevremizdeki tüm varlıkların, duygu ve kavramların sembolik karşılığıdır. Bu nedenle dili etkin kullanmak kelime hazinesinin zenginliğine ve kelimeleri doğru anlamlarıyla kullanabilmeye bağlıdır. Bu araştırmanın temel amacı, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda okutulan dördüncü sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde geçen kelime sayılarının ve türlerinin tespit edilmesidir. Çalışmada, sekiz temada beşer adet bulunan toplam 40 metin incelenmiştir. İncelenen metinlerde geçen kelimeler sayılmış, kelimeler isim, fiil, sıfat, zamir, zarf, edat, bağlaç, fiilimsi ve ünlem olarak türlerine göre tasnif edilmiştir. Ayrıca çalışmanın alt amaçları çerçevesinde kelime sayıları temalar arası ve metin türleri açısından karşılaştırılmıştır. Buna ek olarak, 20 dördüncü sınıf öğrencisinin aktif kelime hazinelerini belirlemeye yönelik yazılı anlatım çalışması yapılmıştır. Araştırma sonucunda gerek temalar arasında gerekse metin türleri arasında kelime sayıları ve kelime türleri açısından artış görülmemiştir. Tüm türler arasında ise çoktan aza doğru sıralama isim, fiil, sıfat, fiilimsi, zarf, bağlaç, zamir, edat ve ünlem şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İlkokul, kelime türleri, Türkçe ders kitabı

Abstract:
Language is the most important communication tool of human being. The words that form the language are symbolical representative of entire existence, emotions, and concepts in our surroundings. Therefore using the language correctly depends on the abundance of vocabulary and the ability of employing words with their accurate meanings. The main goal of this research is to determine the number of words and their types in the fourth grade Turkish textbooks suggested by the Ministry of National Education. Eight themes and five texts in each themes, totally 40 texts were examined. Words were counted in each text and classified according to their types such as noun, verb, adjective, adverb, pronoun, preposition, conjunction, verbal and interjection. Furthermore, the number of words was compared among themes and text types as a minor aim of this study. Additionally, active vocabularies of fourth grade students were determined and demonstrated by 20 students' written compositions. According to the results, no increase was found among themes, text types or word categories. Among all word types, the number of words was determined from the most to the least as follows: noun, verb, adjective, verbal, adverb, conjunction, pronoun, preposition and interjection.

Key Words: Primary school, word types, Turkish textbook