Fen-teknoloji-toplum-çevre öğrenme alanının çevre bilinci kazandırmasına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri
Classroom teachers? opinions about science-technology-society-environment learning area?s benefits for environmental awareness
Yazar: GÖNÜL AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ERSOY
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Toplum bilinci = Community consciousness ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
2004 yılında ilköğretim programlarının yenilenmesi ile birlikte ilköğretim Fen Bilgisi Dersi Öğretim Programı da yenilenerek adı Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı olarak değiştirilmiştir. Yenilenen Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı içerisinde yer alan Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanı çevreye ilişkin kazanımların yer aldığı önemli bir öğrenme alanıdır. İlköğretim programlarında ayrı bir çevre dersinin yer almaması ve Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanında çevreye yönelik konuların yer alması nedeniyle, bu öğrenme alanı çevre bilinci geliştirmeye katkısı bakımından önemli görülmektedir. Bu araştırmada da Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı'nda yer alan Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanının öğrencilere çevre bilinci kazandırmasına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.Araştırma betimsel model kapsamında nitel yaklaşım benimsenerek 2009-2010 öğretim yılı bahar döneminde Kayseri ili Melikgazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 10 ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak sosyo-ekonomik açıdan alt, orta ve üst düzey olarak belirlenen ilköğretim okullarından 30 sınıf öğretmeni katılmıştır. Araştırma verileri yarı-yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Yarı-yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir.Araştırma sonucunda öğretmenlerin çevreye önem verdikleri, fakat çevre bilinci kazandırmaya yönelik Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanını yeterince tanımadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler genelde çevre bilincini çevre temizliği olarak tanımlamıştır. Çevre bilincinden söz ederken özellikle çöplerin ayrıştırılmasını bütün sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenler vurgulamıştır. 2004 Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı'nda Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanının yer almasını öğretmenler genelde yararlı olarak değerlendirmiştir. Bu öğrenme alanının kazanımlarını çevre bilinci kazandırmada genel olarak yeterli bulan öğretmenler, kazanımların uygulama boyutunda sorunla karşılaştıklarını belirtmiştir. İçerik boyutunda ise alt sosyo-ekonomik düzey okulda görev yapan öğretmenler kapsamın çok geniş olduğunu belirtirken orta ve üst sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenlerden bazıları yüzeysel olduğunu bazıları ise sürenin yetersiz olduğunu belirtmiştir. Yine içerik boyutunda öğretmenler, içeriğin yakın çevreye uygun olmadığını ve bunun da uygulamaları olumsuz etkilediğini düşünmektedir. Etkinliklerin uygulanmasında, özellikle üst sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenlerin programı takip etmedikleri ortaya çıkmıştır. Değerlendirme boyutunda ise üst sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenler proje, performans görevlerine vurgu yaparken alt ve orta sosyo-ekonomik düzey okullarda görev yapan öğretmenler genelde sözlü ve yazılı sınavlarla değerlendirme yaptıklarını belirtmiştir. Öğretmenlerin Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre öğrenme alanında çevre bilinci kazandırırken karşılaştıkları sorunlar; araç-gereç yetersizliği, uygulamanın yeterince yapılamaması, süre yetersizliği, velilerin ilgisizliği, laboratuar eksiklikleri ve gezi düzenlemede karşılaşılan sorunlar biçiminde ortaya çıkmıştır. Bütün sosyo-ekonomik düzey okullarda benzer sorunlar olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte sosyal çevrenin farklılık göstermesi sorunların içeriğinde de farklılık olduğunu ortaya çıkarmıştır.Anahtar Kelimeler: Fen ve Teknoloji, çevre bilinci, Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre, sınıf öğretmeni

Abstract:
At 2004, with the renewal of primary education programs, primary education science curriculum was also renewed, and its name was changed to Science and Technology. Science?Technology?Society?Environment learning area is available in the renewed Science and Technology course teaching program and is an important learning area with learning standard regarding environment. Since there is not a separate course on environment in primary education programs, and issues regarding environment take part in Science?Technology?Society?Environment learning area, this learning area?s contribution to improving environmental awareness seems to be important. This study aims to investigate classroom teachers? opinions about the impact of Science?Technology?Society and Environment learning area on students? environmental awareness.Research was conducted at ten primary education schools affiliated to Kayseri province Melikgazi Country National Education Management, during spring semester of 2009-2010 academic year. Data were collected with a qualitative approach, within the scope of descriptive model. For the purpose of maximum variety, 30 classroom teachers from socio-economically lower, middle and higher primary schools participated to the research. Semi-structured interviews were used for the primary data collection method. Data were analyzed descriptively.Results of the study showed that teachers give importance to environment, however they do not recognize Science?Technology?Society?Environment learning area?s role in creating environmental awareness. Teachers generally define environmental awareness as environmental hygiene. While mentioning environmental awareness, teachers from all of the socio-economical levels of schools have emphasized trash separation. Teachers have generally evaluated Science?Technology?Society?Environment learning area?s appearance in 2004 curriculum of teaching Science and Technology course positively. Teachers, who find this learning area?s standards generally sufficient for bringing environmental awareness, have indicated that they?ve encountered problems during classroom application. In regard with the content, teachers from lower socio-economic level schools have indicated that context was too extensive, whereas while some of the teachers from middle and higher socio-economic level schools have indicated that it context was superficial; some of them indicated that the duration was insufficient. Teachers have indicated that the contents were not convenient for the near environment and this affected the application process in a negative way. During the application of the activities, it has been determined that, especially the teachers from higher socio-economic level schools do not follow the curriculum. Teachers who work in higher socio-economic level schools emphasized project and performance tasks, while teachers who work in lower and middle socio-economic schools have indicated that they generally do the evaluations via oral and written exams. Problems which teachers encounter in Science?Technology?Society?Environment learning area have emerged as lack of tools, insufficient application facilities, insufficient time, parents? indifference, laboratory deficiencies and organization problems about trips. It has been determined that there are similar problems in all socio-economic levels of schools. Nevertheless, differing social environment have revealed that there are differences in problems? content too.Keywords: Science and Technology, environmental awareness, Science?Technology?Society?Environment, classroom teacher