Türkiye' de yabancı portföy ve diğer yatırımların büyüme üzerine etkisi
The effect of foreign portfolio and other investments on growth in Turkey
Yazar: YASEMİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN KARAHAN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dünya'da finansal serbestleşme hareketlerinin hızlanması ile birlikte uluslararası sermaye hareketleri çok büyük boyutlara ulaşmıştır. Bunun sonucunda temel ekonomik göstergelerin oluşumunda uluslararası sermaye hareketlerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Birçok ülkede ekonomik büyüme süreçlerinin global sermaye hareketlerinin etkisi altında kaldığı görülmektedir. Öyle ki, günümüzde ekonomik büyüme hedefine ulaşmak için yabancı sermaye girişleri önemli bir kaynak haline gelmiştir. Bu çerçevede uluslararası sermaye hareketleri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler önemli bir araştırma alanı oluşturmuş ve çok değişik boyutlarda analiz edilmeye başlanmıştır.
Çalışma kapsamında Türkiye'ye yönelik portföy ve diğer yatırımlar şeklindeki sermaye girişlerinin ekonomik büyüme üzerine etkileri araştırılmıştır. Hisse senedi ve borç senedi şeklindeki portföy yatırımları ile kısa ve uzun vadeli diğer yatırımların büyüme üzerine etkileri 2003 ile 2022 yılları arasındaki çeyrek dönemlik veriler kullanılarak Johansen Eşbütünleşme ve Granger Nedensellik testleri ile analiz edilmiştir. Ampirik bulgular sadece kısa vadeli diğer yatırımlar şeklindeki sermaye girişlerinden büyümeye doğru nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Türkiye'ye yönelik diğer yabancı finansal sermaye girişlerinin ekonomik büyümeye etkisi belirlenmemiştir. 
Türkiye'de sadece kısa vadeli yabancı diğer yatırımlardan ekonomik büyümeye doğru nedensellik ilişkisinin bulunması kısa vadeli sermaye hareketleri yönetiminin önemini ortaya koymuştur. Buna göre bir yandan ekonomik büyüme için kısa vadeli sermaye girişleri teşvik edilirken öte yandan bu tür sermaye girişlerinin uzun vadede yaratacağı olumsuzlukların azaltılması için gerekli tedbirler alınmalıdır. Bu bağlamda kısa vadeli sermaye girişlerinin yerel paranın aşırı derecede değerlenmesi ve cari açığı büyütmesine karşı politika önlemleri geliştirilmelidir.

Abstract:
With the acceleration of financial liberalization movements in the world, international capital movements have reached very large dimensions. As a result, the importance of international capital movements in the formation of basic economic indicators has started to increase. In this context, it is seen that economic growth processes in many countries are influenced by global capital movements. So much so that today, foreign capital inflows have become an important source to achieve the goal of economic growth. In this context, the relations between international capital movements and economic growth have constituted an important research area and have started to be analyzed in many different dimensions.
Within the scope of the study, the effects of capital inflows in the form of portfolios and other investments in Turkey on economic growth were investigated. The effects of portfolio investments in the form of stocks and debt securities and other short- and long-term investments on growth were analyzed with Johansen Cointegration and Granger Causality tests using quarterly data between 2003 and 2022. Empirical findings have shown that there is a causality relationship only from capital inflows in the form of other short-term investments to growth. The impact of other financial foreign capital inflows to Turkey on economic growth has not been determined.
The fact that there is only a causal relationship from short-term foreign investments to economic growth in Turkey has revealed the importance of short-term capital movement management. Accordingly, while short-term capital inflows are encouraged for economic growth, necessary measures should be taken to reduce the long-term negative effects of such capital inflows. In this context, policy measures should be developed to prevent short-term capital inflows from overvaluing the local currency and widening the current account deficit.