Doğrudan yabancı yatırımların çevre kirliliğine etkisi: OECD ülkeleri üzerine bir uygulama
The effect of foreign direct investments on environmental pollution: An application on OECD countries
Yazar: ZEYNEP DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE DEDEOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Geçmişte sermaye hareketliliğin serbestleşmesi ile başlayan süreç ülkeler arasında ekonomik gelişmişliğe hız kazandırmıştır. Dünyada liberal ekonomik politikaların uygulanması, küresel piyasaların büyümesi ve üretimdeki artış doğrudan yabancı yatırımlardaki artışı da etkilemiştir. Doğrudan yabancı yatırımlar, yatırım faaliyetlerinin yürütüldüğü ülkeler arasında gelişen ticaret, artan istihdam ve teknoloji transferinin etkisiyle ekonomik büyümeye büyük katkı sağlamaktadır. Doğrudan yabancı yatırımların ülkelere sağladığı avantajların yanı sıra doğaya olan olumsuz etkileri de göz önünde bulundurulması gereken bir konu olmuştur. Sanayileşme faaliyetlerinin artmasıyla çevreye salınan zehirli gazlar küresel ısınma, iklim değişikliği, biyolojik çeşitliliğin azalması ve doğal kaynakların yok olması gibi sonuçlar doğurarak çevre kirliliğini tehlikeli boyutlara ulaştırmıştır. Ülkelerin uyguladığı çevre politikalarına göre doğrudan yabancı yatırımların olumlu ve olumsuz etkileri değişkenlik göstermektedir. Bu çalışma 1994-2015 yılları arasında 37 OECD ülkesi üzerinde doğrudan yabancı yatırımlar, ekonomik büyüme, enerji tüketimi, yenilenebilir enerji kullanımı ile CO2 emisyonu arasındaki ilişkiyi panel veri analizi ile araştırmaktadır. Çalışmada panel veri analizinden elde edilen bulgular ile doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ekonomik büyüme ve enerji tüketiminin CO2 emisyonu üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlı; yenilenebilir enerji kullanımının CO2 emisyonu üzerinde negatif ve anlamlı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The process that started with the liberalization of capital mobility in the past has accelerated economic development among countries. The implementation of liberal economic policies in the world, the growth of global markets and the increase in production also affected the increase in foreign direct investments. Foreign direct investments make a great contribution to economic growth with the effect of developing trade, increasing employment and technology transfer among the countries where investment activities are carried out. In addition to the advantages that foreign direct investments provide to countries, the negative effects on nature have also been a subject to be considered. Toxic gases released to the environment with the increase in industrialization activities have brought environmental pollution to dangerous levels by causing consequences such as global warming, climate change, decrease in biological diversity and destruction of natural resources. The positive and negative effects of foreign direct investments vary according to the environmental policies implemented by the countries. This study investigates the relationship between foreign direct investments, economic growth, energy consumption, renewable energy use and CO2 emissions in 37 OECD countries between 1994 and 2015 with panel data analysis. In the study, it was concluded that foreign direct investments had a positive and significant effect on CO2 emissions with the findings obtained from the panel data analysis. The effect of economic growth and energy consumption on CO2 emissions is positive and significant; It has been concluded that the use of renewable energy has a negative and significant effect on CO2 emissions.