Mahmud Bin Kadi-i Manyas'ın Manzum Gülistan tercümesi(vr. 1b-100b) (Metin - dil incelemesi - sözlük - tıpkıbasım)
Written in Verse Gulistan translation of Mahmud Bin Kadi-i Manyas (vr. 1b-100b)(Text - language review – glossary - facsimile)
Yazar: EBRU ÖZPEHLİVAN ANAÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR GÜRSU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Gülistan = Gukustan ; Mahmud bin Kadı-i Manyas = Mahmud bin Kadı-i Manyas ; Sözlük = Dictionary ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yazma eserler = Manuscripts ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Gülistan, İran edebiyatının meşhur şairi Sâdî'nin ününü sadece Fars ve Doğu edebiyatında değil, bütün dünya edebiyatlarında yayan, yüzyıllar boyunca tercümesi yapılan eseridir. XIV. yüzyıldan itibaren Türkçeye birçok tercüme ve şerhi yapılan Gülistan dil çalışmaları bakımından da büyük önem taşımaktadır. 

Çalışmamızda Gülistan'ın II. Murad Devrinde (1421-1451) yetişen ulemadan olan Mahmud bin Kadi-i Manyas (Manyaslı Mahmud) tarafından kaleme alınan ve orijinal metnine sadık kalmakla birlikte konuyla ilgili başka hikâye ve meselleri de içine alan geniş ve ilaveli tercümesi ele alınmıştır. Bu tercümede mensur kısımlar yine nesir hâlinde, manzum kısımlar ise manzum olarak tercüme edilmiştir. Bu nedenle müellifin manzum Gülistan Tercümesi olarak da bilinmektedir. 

Bu çalışma 5 bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde Sâdî ve eseri Gülistan hakkında bilgi verilmiş ve ardından Mahmud bin Kadi-i Manyas'ın hayatı ve kaleme aldığı eserleri değerlendirilmiştir. İkinci bölümde Arap harfli kaynak metin çeviri yazı sistemi ile Latin harflerine aktarılmıştır. Üçüncü bölümde metnin dil incelemesi yapılmıştır. Dördüncü bölümde metnin tüm kelimelerini içeren bir sözlüğü ile özel adlar dizini sunulmuştur. Beşinci bölümde kaynak metnin tıpkıbasımına yer verilmiştir. Çeşitli yazım ve dil özellikleri, Arapça ve Farsça literatür örnekleri, Türkçe pek çok kelime, deyim ve atasözü ile Manyaslı Mahmud'un manzum Gülistan Tercümesi önemli ölçüde söz varlığı içermektedir. Çalışmamızın Türklük bilimine katkı sağlayacağını düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: Gülistan, Mahmud Bin Kadi-i Manyas, yazma eser, dil incelemesi, çeviri yazı, sözlük.

Abstract:
Gulistan is a work of Sâdî, the famous poet of Iranian literature that has spread not only in Persian and Eastern literature, but also throughout world literature and has been translated for hundreds of years. It is of great importance in terms of the language studies on Gulistan carried out since the 14th century, including translations into Turkish and annotations.

This study focuses on the translation of Gulistan by Mahmud bin Kadi-i Manyas (Mahmud of Manyas) who was among the ulama in the period of Murad II (1421-1451). While the translation was true to the original, it provided a broad, supplementary translation, including other stories and issues on the subject. In this translation, the prose parts were translated as prose and the verse parts were translated as verses, just like the original. For this reason, it is also known as the author's Gulistan Translation, written in verses. 

This study has been divided into 5 sections. The first section provides information on Sâdî and his work Gulistan and assesses the life and works of Mahmud bin Kadi-i Manyas. The second section includes a translation of the Arabic text into Latin letters with a written translation system. The third section is an analysis of the text language. The fourth section provides a glossary containing all the words of the text and a directory of the proper names. The fifth section provides the exact copy of the printed text. The Gulistan Translation of Mahmud of Manyas written in verses has an extensive vocabulary with various spelling and language properties, Arabic and Persian literature examples, and many Turkish words, idioms and proverbs. We believe that our study will contribute to the science of Turkish studies.

Keywords: Gulistan, Mahmud Bin Kadi-i Manyas, manuscript, language study, written translation, dictionary.