Temsil ve teknik: Vilém Flusser'in medya kuramı bağlamında teknik imge biçimlerine kategorik bir yaklaşım
Representation and technic: A categorical approach to technical image forms in the context of Vilém Flusser's media theory
Yazar: OĞUZ ÇAĞRI KARA
Danışman: PROF. DR. ABDULGANİ ARIKAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Flusser, Vilem = Flusser, Vilem ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Kitle iletişim kuramları = Mass communication theories ; Kitle iletişim sistemleri = Mass communication systems ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations ; Somut sanat = Concrete art ; Temsil = Representation

Özet:
Vilém Flusser, kültür tarihinin ilerleyişini somuttan soyuta doğru bir yabancılaşma süreci olarak kavrayan beş seviyeli bir model önerir: 1) Dört boyutlu bir uzay-zaman sürekliliğinin somut deneyimi, 2) kavranabilir nesneleri içeren üç boyutlu durum, 3) geleneksel imgelerle karakterize iki boyutlu gözlem ve imgelem seviyesi, 4) doğrusal metinlerle karakterize tek boyutlu tarihsel seviye ve 5) teknik imgelerle karakterize boyutsuz hesaplama ve işlemleme seviyesi. Flusser'in modeline göre teknik imgeler ve geleneksel imgeler, somut deneyimden yabancılaşmanın tamamen farklı türleridir. Teknik imgelerin 'gerçekçiliği', teknik imge üreticilerinin niyetlerine bağlı olarak yanıltıcıdır. Geleneksel imgeler, dünyanın soyutlamalarıdır; teknik imgeler ise, soyutlanan evreni ve bilinci somutlaştırarak insan ve dünya arasındaki bağı sürdürür. Flusser'in modelinden yola çıktığımızda tüm temsili üretim, soyutlama davranışıyla açıklanabilmekte; teknik imgelere getirilecek mümkün bir açıklama için ise, temsil krizini aşmaya yönelik bir somutlama kategorileştirmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Teknik imgeye dair bir kategorileştirme, gittikçe 'rasyonelleşen' medya aygıtları üzerinden tanımlanabilir. Fotoğrafik, sinematografik ve dijital imge, aygıtın bu rasyonelleşme sürecinin ürünleridir ve somutladıkları şeyler de insan düşünce işlevleridir. İnsan-dünya arasındaki ortamın; yani medyanın insan düşünce işlevlerini yerine getirerek rasyonel bir karaktere bürünmesi, insan-araç diyalektiği gereği "irrasyonel" bir sapmanın da habercisidir. Çağdaş medya ve kitle iletişim kuramlarında bir "gerçeklikten uzaklaşma" olarak kavranan bu sapma, Flusserci yaklaşımda yaratıcı bir görselleştirme gücüne olanak sağlar.

Abstract:
Vilém Flusser suggested a five-step model that grasps the process of cultural history as an alienation from the concrete to the abstract: 1) Concrete experience of four-dimensional space-time continuum, 2) three-dimensional situation comprising graspable objects, 3) two-dimensional observation and imagination level characterized by traditional images 4) one-dimensional historical level characterized by linear text and 5) dimensionless calculation and computation level characterized by technical images. Technical images and traditional images arise from completely different kinds of distancing from concrete experience. The 'realism' of technical images is misleading depending on the intentions of the producers of technical images. Traditional images are abstractions of the world; technical images, on the other hand, maintain the connection between human and the world by concretizing the abstracted universe and consciousness. When we set off from Flusser's model, all representative product can be explained by abstraction behavior. But for a possible explanation to be brought to technical images, a categorization of concretisation is needed to overcome the representation crisis. A categorization of the technical image can be defined through increasingly 'rationalized' media apparatus. Photographic, cinematographic and digital images are the products of this concretisation process. They make human thought functions concrete. The fact that the media carries a rational character by fulfilling the human thought functions is a precursor to the 'irrational' deviation due to the dialectic of man-tool. This deviation in the Flusserian approach allows for a creative visualization power; It opposes the situation, which is understood as distancing from "reality" in media and mass communication theories.