Gıda sektöründe iş sağlığı ve güvenliği risklerinin çok kriterli karar verme yöntemi ile değerlendirilmesi
Assessment of occupational health and safety risks by multi-criteria decision-making method in the food industry
Yazar: MUHAMMED ALİ DURMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH YILDIZBAŞI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Gıda sektörü = Food sector ; Risk = Risk ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Gıda ürünlerine yönelik son yıllarda talebin artmasıyla birlikte hizmet kapasitesi ve çalışan insan sayısı önemli ölçüde artmıştır. Sektörde ortam koşullarından kaynaklı işle ilgili hastalıkların yanında, yaşanan iş kazaları da büyük önem taşımaktadır. Gıda üretiminde kullanılan araç ve gereçler, olumsuz fiziki koşullar, iş kazaları açısından oldukça büyük risk taşımaktadır. Çok geniş bir çalışma alanına sahip olan gıda sektöründe yaşanan iş kazaları, diğer sektörlere göre yaklaşık %10'luk bir kısmı oluştururken, ölümlü iş kazası sayısında da en çok kaza yaşanan ilk 10 sektör içerisinde yer almaktadır. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), karar alma sürecinde, birey veya grubun önceliklerini dikkate alarak, nicel ve nitel değişkenleri bir arada değerlendiren matematiksel bir yöntem olduğundan problemlerin çözümünde karar verme aşamasında insan yargılarının değerlendirilmesi için son zamanlarda oldukça sık kullanılmaktadır. Bu çalışmada gıda sektörünün genel durumu açıklandıktan sonra literatürde yapılan çalışmalar incelenmiş, sektörde yaşanan iş kazaları ve meslek hastalıkları göz önüne alınarak, iş sağlığı ve güvenliği risklerinin çok kriterli karar verme yöntemi ile değerlendirilmesi yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Gıda sektörü, iş sağlığı ve güvenliği, AHP.

Abstract:
With the increase in demand for food products in recent years, the service capacity and the number of working people have increased significantly. In addition to work-related diseases caused by environmental conditions in the sector, occupational accidents are also of great importance. The tools and equipment used in food production carry a great risk in terms of adverse physical conditions and occupational accidents. Occupational accidents in the food sector, which has a very wide working area, constitute about 10% compared to other sectors, and it is among the top 10 sectors with the highest number of fatal occupational accidents. Since the Analytical Hierarchy Process (AHP) is a mathematical method that evaluates quantitative and qualitative variables together in the decision-making process, taking into account the priorities of the individual or group, it has been used quite frequently recently for the evaluation of human judgments in the decision-making process in solving problems. In this study, after the general situation of the food industry was explained, the studies in the literature were examined, and the occupational health and safety risks were evaluated with the multi-criteria decision-making method, taking into account the work accidents and occupational diseases in the sector.
Keywords: Food industry, occupational health and Safety, AHP.