Ebelerde merhamet yorgunluğu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Compassion fatigue in midwives and determination of affecting factors
Yazar: GÜLCAN DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN KARAHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Amaç: Ebelik mesleği şefkat ve kadınlarla oldukça yakından kurulan duygusal bir ilişki
gerektirir. Ancak ebelerin merhamet yorgunluğu yaşaması, bu ilişkiyi bozabilecek bir faktördür.
Bu araştırma ebelerde merhamet yorgunluğu düzeyi ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek
amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan bu araştırma Nisan 2023-Eylül 2023
tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada evrenden örneklem seçimine gidilmeyip, bir
kamu hastanesinde çalışan tüm ebelere ulaşmak hedeflenmiştir. Fakat araştırma çalışmaya
katılmayı kabul eden ve verilerin toplandığı tarihlerde izinli/raporlu olmayan 126 ebe ile
yapılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan Kişisel Bilgi
Formu ve Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği (MY-KÖ) kullanılarak anket yöntemiyle
toplanmıştır. Elde edilen verilerin dağılımları aritmetik ortalama, standart sapma ve yüzdelik
kullanılarak verilmiş, merhamet yorgunluğunu etkileyen faktörlerin belirlenmesinde bağımsız
gruplar arası t testi, varyans analizi, pearson korelasyon analizi ve adımsal regresyon analizi
kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada ebelerin yaş ortalaması 37,4±9,77, çalışma yılı ortalaması ise
15,5±10,68 olarak bulunmuştur. Araştırmada MY-KÖ toplam puanının ortalama 55,96±21,62
olduğu ve ebelerin orta düzeyde merhamet yorgunluğu yaşadığı belirlenmiştir. Adımsal
regresyon analizi sonuçlarımıza göre ebelerde merhamet yorgunluğunu artıran değişkenler;
psikiyatrik tanı varlığı, son bir yıl içinde partner şiddeti/aile içi şiddete maruz kalma, çalıştığı
birimde personel eksikliği olduğunu düşünme, meslek memnuniyetinin düşük olması,
çocuğunun ebelik mesleğini tercih etmesini istememe, iş yerinde denetim eksikliği olduğunu
ve işiyle ilgili kararlarda fikrinin alınmadığını düşünme olarak belirlenmiştir (p<0,05).
Sonuç: Bu sonuçlar ebelerde merhamet yorgunluğu düzeyinin, mesleğinden memnuniyet ve
çalışma ortamına ilişkin faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Bulgularımız ışığında
ebelerin çalışma koşullarını, mesleki yetkinlik ve bağlılıklarını artırmaya yönelik
düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: The midwifery profession requires compassion and a very close emotional relationship
with women. However, midwives experiencing compassion fatigue is a factor that can disrupt
this relationship. The study was conducted to determine the level of compassion fatigue in
midwives and the factors affecting it.
Material and Method: The descriptive and cross-sectional study was conducted between April
2023 and September 2023. In the study, it was aimed to reach all midwives working in a public
hospital, instead of selecting a sample from the population. However, the study was conducted
with 126 midwives who agreed to participate in the study and were not on leave/reported at the
time the data was collected. The data were collected by survey method using the Personal
Information Form and Compassion Fatigue Short Scale (CF-SC), prepared by the researcher in
line with the literature. The distributions of the data obtained were given using arithmetic mean,
standard deviation and percentage, and independent intergroup t test, analysis of variance,
Pearson correlation analysis and stepwise regression analysis were used to determine the factors
affecting compassion fatigue.
Results: In the study, the average age of midwives was 37.4±9.77 and the average working year
was 15.5±10.68. In the study, it was determined that the average CF-SC total score was
55.96±21.62 and midwives experienced moderate compassion fatigue. According to our
stepwise regression analysis results, variables that increase compassion fatigue in midwives
are; These were determined as the presence of a psychiatric diagnosis, exposure to intimate
partner violence/domestic violence in the last year, thinking that there is a lack of personnel in
the unit they work in, low job satisfaction, not wanting their child to choose the midwifery
profession, thinking that there is a lack of supervision at work and that their opinion is not taken
into account in decisions regarding their work (p<0.05).
Conclusion: These results show that the level of compassion fatigue in midwives is affected
by factors related to satisfaction with the profession and the working environment. In the light
of our findings, it is recommended that regulations be made to increase the working conditions,
professional competence and commitment of midwives.