Dini takıntı ve dindarlık ilişkisinde düşünce-eylem kaynaşması, suçluluk duygusu ve kaygının rolü
The roles of thought-action fusion, guilt and anxiety in connections between scrupulosity and religiousity
Yazar: ESMA ZENNURE KAVURKACI
Danışman: PROF. ÜZEYİR OK
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dindarlık = Religiousness ; Dini takıntı = Scrupulosity ; Kaygı = Anxiety ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Suçluluk duygusu = Guilt

Özet:
Dini takıntı, nedeni net olarak anlaşılamayan ve pek çok kimsede tedavi arayışlarına cevap vermeyen bir psikolojik rahatsızlık türüdür. Literatürde dindarlık ile ilişkisini inceleyen pek çok çalışma olmasına rağmen, dini takıntının nedenine ve tedavisine yönelik bütüncül bir yöntem geliştirilememiştir.  Buna katkı sağlamak amacıyla gerçekleştirilen mevcut çalışmanın ana hedefi, dini takıntı ve dindarlık arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide düşünce-eylem kaynaşması, suçluluk duygusu ve kaygı hissinin rolünü belirlemektir. Bu amaçla korelasyonel desene bağlı olarak 18-60 yaş aralığında ve uygunluk (convenience) örnekleme yöntemi ile seçilen 202 kişiye (Erkek=66, Kadın=136) içinde ölçeklerin yer aldığın anket uygulanarak veriler elde edilmiştir. Ankette; kişisel bilgi formu (cinsiyet ve yaş), "Genel Kaygı Düzeyi", "Düşünce-Eylem Kaynaşması Ölçeği", "Obsesif-Kompulsif Bozukluk Ölçeği", "Dini-Ahlaki Suçluluk Duygusu Ölçeği", "Nevrotiklik/Kaygılı Kişilik Özellikleri Ölçeği", "Suçluluk ve Utanma Ölçeği" ve "Dindarlık Profilleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, sorgulayıcı dindarlık düzeyi yükseldikçe, dini takıntı seviyesinin azaldığı; sufi ve geleneksel dindarlık arttıkça ise dini takıntı belirtilerinin de arttığı gözlenmiştir. Aynı zamanda erkeklerin kadınlardan daha fazla dini takıntı rahatsızlığından mustarip olduğu görülmüştür.

Abstract:
Scrupulosity is one of many types of psychological disorders that, is an area that is not fully understood and does not have an accurate and effective solution. While the extent of research into the literature in regard to its relationship with religiosity does exist, it does not fully analyze and cover the expansive spectrum for potential causes and ways to manage this disease. The primary purpose of this study is to determine the relationship between scrupulosity and religiosity and the role of thought-action fusion, guilt and anxiety within this relationship. To further support this claim, data was obtained via the qualitative method, whereby a carefully constructed survey was conducted with 202 (Male=66, Female=136) participants on a convenience sample between the ages of 18-60 and these findings were determined with the correlational patterned research method. The survey was formed from the following: Personal information form (gender and age), General Anxiety Level, Thought-Action Fusion Scale, Obsessive-Compulsive Disorder Scale, Penn Inventory of Scrupulosity, Neuroticism/Anxious Personality Characteristics Scale, Guilt and Shame Scale and Religious Profiler Scale. From the research, findings concluded that as the level of Questioning religiosity increased, the level of religious obsession decreased; It was observed that as Sufi and Commitment religiosity increased, scrupulosity symptoms also increased – providing support that a correlation between the factors do exist. It has also been observed that this disorder is more common in men than in women.