Güneş disk merkezi civarında sakin bir kromosferik bölgenin ince yapısı üzerine bir çalışma
A study on the fine structure of a quiet solar chromospheric region near the disk center
Yazar: ZAHİDE FUNDA BOSTANCI GÜVER
Danışman: DOÇ. DR. NUROL AL ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Güneş = Solar ; Güneş kromosferi = Solar chromosphere

Özet:
Bu çalışmada, Güneş üzerinde, disk merkezi civarında, sakin bir bölgenin CCD gözlemleri kullanılarak kromosfer tabakasına ait ince yapıların morfolojik ve fiziksel özellikleri araştırılmış ve incelenen bölgenin dimamik karakteristiği ortaya konmuştur.Teze malzeme olan gözlem verileri, Kanarya adalarından biri olan Tenerifedeki Vakum Kule Teleskobu ve Amerika'nın New Meksika eyaletindeki Ulusal Güneş Gözlemevi'ndeki Dunn Güneş Teleskobu ile alınmıştır. Gözlemler süresince, H? çizgi profili darbant aralıklarında farklı dalgaboylarında taranarak Güneş disk merkezine yakın bir bölgenin yüksek uzaysal, spektrel ve zamansal çözünürlüklü görüntülerinin zaman serileri kaydedilmiştir.Standart Doppler kayması ve Lambdametre yötemleriyle, H? çizgi profilinin merkezi ve kanadı için şiddet ve Doppler görüntüleri oluşturulmuştur. Bu görüntüler ince yapıların morfolojisinin ve hızlarının yükseklikle ve zamanla değişimini teşhis etmek için kullanıldı.H? kontrast profillerinin analizinde yaygın bir şekilde kullanılan Bulut modeli gözlem verilerine uygulanarak, kromosferik ince yapıların kaynak fonksiyonu, optik derinliği, Doppler genişlemesi ve bakış doğtultusundaki hızları gibi fiziksel parametreleri hesaplanmıştır. Yapılar içersindeki fiziksel koşulları belirlemek için Bulut modelinden elde edilen fiziksel parametrelerin değerleri, hidrojenin 1. ve 2. seviyelerindeki sayı yoğunlukları (N1, N2), elektron sayı yoğunluğu (NH), sıcaklık (Te), gaz basıncı, kütle yoğunluğu gibi diğer parametrelerin hesaplanmasında kullanılmıştır.Son olarak, kromosferik yapıların genel özellikleri ve bunların fiziksel parametrelerinin zamanla değişimleri detaylı bir şekilde tartışılmış ve geçmişte yapılan çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Disk üzerinde ağyapı sınırlarında gözlenen koyu ve parlak mottle'ların doğalarının benzer olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the morphological and physical properties of fine structures of a quiet chromospheric region were studied on CCD images and the dynamical characteristics of the investigated region were identified.The observations were obtained with the Vacuum Tower Telescope in Tenerife, Canaries Islands and the Dunn Solar Telescope at the National Solar Observatory, New Mexico, USA. During the observations, time series of high spatial, spectral and temporal resolution images were taken by scanning the H? profile at different wavelength steps of narrow bandpasses.Intensity and Doppler images at the line center and the wing of H? were derived by using the standard Doppler-shift and Lambdameter methods. Then these images were used to distinguish variations on the morphology and velocity of fine structures with the height and time.The cloud model, which has been used extensively in the analysis of H? contrast profiles was applied to the observations to derive the physical parameters such as the source function, optical depth at the line center, Doppler width and the line of sight velocity of the investigated fine structures. In order to determine physical conditions in these structures, the values of cloud model parameters were used together to derive other parameters such as the number density of hydrogen atoms at levels 1 and 2 (N1, N2), total particle density (NH), electron density (Ne), temperature (Te), gas pressure, mass density.Finally, global properties of chromospheric features and time evolution of their physical parameters were discussed in detail and then compared with results obtained by various authors. It is concluded that dark and bright mottles observed at the network boundaries on the disk have a similar nature.