Hastaların ameliyat sonrası kompresyon çorabı kullanımına ilişkin bilgisi, uygulamaları ve yaşadıkları sorunların değerlendirilmesi
Evaluation of the patients' information, applications and expeirenced problems related to compression stockings usage after surgery
Yazar: ESRA CANTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEVLÜDE KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Tromboz = Thrombosis ; Varis çorapları = Compression stockings ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Bu araştırma; hastaların ameliyat sonrası dönemde kompresyon çorabı kullanımına ilişkin bilgisi, uygulamaları ve yaşadıkları sorunların belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemine, 25 Eylül 2017- 26 Eylül 2018 tarihleri arasında Ankara'daki bir üniversitenin Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde ortopedi, beyin cerrahi ve genel cerrahi kliniklerinde ameliyat sonrası en az 48 saat kompresyon çoraplarını giyen 351 hasta dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen, sosyodemografik özellikler ve kompresyon çorabının kullanımı ile ilgili soruların yer aldığı bir soru formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada hastaların yaklaşık yarısının (%50,4) çorap ile ilgili bilgisi olduğu saptanmıştır. Ayrıca hastaların neredeyse tamamının (%98,6) çorap ölçüsünün bacak ölçüsü alınmadan, medikal firmanın satış elemanı tarafından (%93,7) belirlendiği tespit edilmiştir. Hastaların çoğunun kullandıkları süre boyunca çorapları hiç çıkartmadıkları (%81,8) ve neredeyse tamamının çoraplarının hiç yıkanmadıkları (%96) saptanmıştır. Hastaların çorap kullanımı sırasında en çok yaşadıkları sorunlar sırasıyla; giyme zorluğu (%96,3), ısı artışı (%43,6), kıvrılma (%37,9), kızarıklık (%29,6), terleme (%21,7) ve kaşıntı (19,9) olarak belirlenmiştir. Ayrıca kadın hastaların erkeklere göre; ağrı, kıvrılma, kızarıklık ve evre 1 basınç yarası problemlerini istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla yaşadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, bu konuda çok merkezli çalışmaların uygulanması, hasta ve hasta yakınlarına yönelik eğitim materyallerinin ve kompresyon çorabı kullanımı protokollerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted descriptively in order to determine the participant patients' information, applications and encountered problems about compression stocking usage in the postoperative period. The sample of the study included 351 patients who wore compression stockings for at least 48 hours postoperatively from orthopedics, neurosurgery and general surgery clinics at the Health Research and Application Center of a university in Ankara between 25 September 2017 and 26 September 2018. In order to collect the necessary data, a questionnaire consisting of items about sociodemographic characteristics and usage of compression stockings was developed. The data were collected by face-to-face interviews. According to the results, it was found that about half of the patients (%50,4) had information about stockings. In addition, it was found that without measuring their leg sizes, almost all of the patients' (%98,6) stocking sizes were determined  by several medical company salesman (%93,7) . Similarly, the results revealed that most of the patients (%81,8) did not remove their stockings during the time they used, and almost all of their stockings (%96) were not washed. The most common problems experienced by the patients who used compression stockings, respectively were detected as wearing difficulty (%96,3), increase in heat (43,6), curling (%37,9), redness (%29,6), sweating (%21,7) and itching (%19,9). In addition, statistically it was found that female patients had more complaints about pain, curling, redness and stage 1 pressure wound problems compared to males. Considering the results of the research, it is recommended that multicentre studies should be conducted, and educational materials and compression stocking protocols should be developed for the patients who will use compression stocking and for their relatives.