Gün ışığı benzetimli ve fotovoltaik destekli kurutucu sistemi kurulumu, performans değerlendirmesi ve domates posasının kurutulmasında kullanımının incelenmesi
Setting up of sunlight simulated photovoltaic assisted drying system, performance assessment and investigation of using for drying of tomato pulp
Yazar: DAMLA BAYANA
Danışman: PROF. DR. FİLİZ İÇİER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Enerji = Energy ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Beta karoten = Beta carotene ; Domates posası = Tomato pulp ; Fotovoltaik = Photovoltaic ; Gün ışığı = Daylight ; Güneş enerjisi santrali = Solar energy plant ; Kurutma = Drying ; Kızılötesi = Infrared ; Likopen = Lycopene ; Yeşil enerji = Green energy

Özet:
Bu doktora tez çalışmasında, gün ışığı benzetimli fotovoltaik destekli (GIF) kabin kurutucu tasarımı ve kurulumu gerçekleştirilmiştir. Tez materyali olarak seçilen domates posasının 3 farklı gün ışığı uygulama modu ve 3 farklı ışık şiddeti kombinasyonu işlem koşullarında kurutulması incelenmiştir. Bazı kalite özelliklerindeki ve performans özelliklerindeki değişimler dikkate alınarak en uygun gün ışığı uygulama modu ve şiddeti belirlenmiştir. GIF kurutma kabininde, nem içeriği %80.60±0.73 olan hammadde, %7.66±1.72 nem içeriğine ulaşana kadar kurutulmuştur. Optimizasyon işlemi sonunda belirlenen en uygun gün ışığı uygulama modu "gündüz", uygulama şiddeti ise "7500" Lux olarak belirlenmiştir. 
GIF kurutma kabininde bulunan iki farklı ısıtma grubunda (sıcak hava ve kızıl ötesi) kullanılan farklı ışık uygulaması destekleri (mor ötesi, gün ışığı ve kombinasyonları) kullanılmış ve her iki ısıtma grubunda ayrı ayrı en uygun kurutma koşulları belirlenmiştir. Sıcak hava ile ısıtma grubu uygulamasında gün ışığı desteği; kızıl ötesi ısıtma grubu için ise mor ötesi ışık ve gün ışığı desteğinin bir arada uygulandığı 2 m/s hava hızında gerçekleştirilen koşul en uygun koşul olarak tespit edilmiştir. 
Belirlenen en uygun koşullarda ve güneş altında kurutma yöntemi ile kurutulan domates posalarının kuruma kinetikleri, likopen ve β-karoten kayıpları için de reaksiyon dereceleri belirlenmiştir. Son aşamada ise devreye alınan sistem elemanlarının enerjilerinin fotovoltaik panellerden sağlanması durumunda kurutma uygulamalarında kullanılan enerjinin panel sistemi sayesinde, yenilenebilir enerji kaynağı güneşten sağlanabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this doctoral thesis, the design and installation of a daylight simulated photovoltaic assisted dryer (DPVD) was carried out. The drying of tomato pulp selected as the thesis material under 3 different daylight application modes and 3 different light intensity combination treatment conditions was investigated. Considering the changes in some quality characteristics and performance characteristics, the most appropriate daylight application mode and intensity were determined. In the DPVD cabinet, the raw material with a moisture content of 80.60±0.73% was dried until it reaches a moisture content of 7.66±1.72%. At the end of the optimization process, the most suitable daylight application mode was determined as "daylight" and the application intensity was determined as "7500" Lux. 
Different light application supports (ultraviolet, daylight and combinations) used in two different heating groups (hot air and infrared) in the DPVD cabinet were used and the most suitable drying conditions were determined separately in both heating groups. Daylight support in hot air heating group application; For the infrared heating group, the condition realized at 2 m/s air speed, in which ultraviolet light and daylight support are applied together, has been determined as the most suitable condition. The drying kinetics of tomato pulp dried under the most suitable conditions and by the method of drying under the sun, and the reaction degrees for lycopene and β-carotene losses were determined. In the last stage, it has been determined that the energy used in drying applications can be obtained from the sun, a renewable energy source, thanks to the panel system, if the energies of the system elements are supplied from photovoltaic panels.