Üniversite öğrencilerinin baskın ben durumları ile bazı özlük niteliklerinin, ben durumlarına, atılganlık ve uyum düzeylerine etkisi /
Yazar: RAMAZAN ARI
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER VOLTAN ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1989
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Atılganlık = Assertiveness ; Ben durumları = Ego states ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Uyum = Adjustment ; Uyum düzeyi = Adjustment level ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
ÖZET Bu araştırmada bazı değişkenlerin Selçuk üniversitesi öğrencilerinin ben durumları, atılganlıkları ve uyumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkenleri cinsiyet, bölüm, sınıf ve baskın ben durumlarıdır. Bağımlı değişkenleri ise ben durumları, atılganlık ve uyumdur. Araştırmanın örneklemi 1988-1989 öğretim yılında Selçuk üniversitesi Eğitim Fakültesine devam eden öğrenciler arasından oranlı örnekleme yöndemiyle seçilmiştir. Orneklem alınırken Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü' nden iki anabilim- dalı, Yabancı Diller Eğitimi Bölümü' nden iki anabilimdalı, Sosyal Bilgiler Eğitimi Bölümü' nden bir anabilimdalı ve Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü' nden bir anabilimdalı tesadüfi olarak örnekleme alınmıştır. Araştırma örneklemi yukarıdaki anabil imdallar inin 1. sınıf ve 4. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. örnekleme alınan toplam öğrenci sayısı 397 dir. öğrencilerin ben durumları, bu araştırma için geliştirilen "Ben Durumları ölçeği" ile ölçülmüştür, öğrencilerin atılganlığı Rathus Atılganlık Envanteri ile, uyumları ise Hacettepe Kişilik Envanteri ile ölçülmüştür. Bu üç ölçekten elde edilen toplam ve alt puanların ortalamaları değişken sayısına göre F ve t testi ile test edilmiştir. Araştırmanın bulguları aşağıda özetlenmiştir. l.a- Kızların ve Erkeklerin Eleştirici ve Doğal çocuk ben durumu puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark IIIyoktur. b- Kızların Koruyucu Anababa ve Uymuş Çocuk ben durumu puan ortalamaları erkeklerlrinkinden yüksektir (p < 0.01). Erkeklerin Yetişkin ben durumu puan ortalamaları kızlarınkinden yüksektir. 2. Bölüm ve sınıf değişkenleri öğrencilerin ben durum ları üzerinde etkili değildir. 3. Erkekler kadınlardan daha atılgandır (p <0.01). 4. Bölüm ve sınıf değişkenleri öğrencilerin atılganlığı üzerinde etkili değildir. 5. Cinsiyet, bölüm ve sınıf değişkenleri öğrencilerin uyumları üzerinde etkili değildir. 6. öğrencilerin baskın ben durumları öğrencilerin atıl ganlığını etkilemektedire. Baskın Uymuş çocuk ben durumu özelliği gösteren öğrenciler en az atılgan gruptur. Grubun en atıgan öğrencileri ise, baskın Yetişkin ben durumuna sahip öğrencilerdir. 7. Baskın ben durumları öğrencilerin uyumunu etkilemek- tedir. Baskın Doğal Çocuk ben durumuna sahip öğrenciler örneklemin en uyumsuzu iken, Baskın Yetişkin ben durumuna sahip öğrenciler örneklemin en uyumlu grubudur. IV

Abstract:
SUMMARY In this study, some variables which affect ego states, Assertiveness and adjusment of students at Selçuk University have been examined. In this study. Independent variables are sex, department, class and dominance of ego states. Depen dent variables are ego states, assertiveness and adjustment. The sapmle of this study had been chosen from the students at faculty of education, Selçuk University in the 1988-1989 academic year, by the proportional sampling method. At sampling, two main science branches of Science Teaching Department, and Foreign Language Teaching Department, one main science branch of Social Teaching Department and Turkish Language and Literature Teaching Department had been selected by the random sampling method. The students taken as subjects were attending at the first class or Fourth class. The total number of students are 397. The ego states of subjects were measured by Ego states Checklist by the researcher for this study. The assertive ness of the subjects were measured by Rathus Assertiveness Schedule; the Adjustment of the subjects, by Hacettepe Kişilik Envanteri. Total and sub-score means of these three measures were tested by F or t test, in accordence with the number of Variables. The findings were summarized as follows: 1. a- There was no significant difference between the means of females' and males' Critical Parent and Free Child Vego states. b- Females have got higher means than males in Nur turing Parent (p<.01) and Adapted Child (p<.05); males, higher than females in Adult (p<0.01). 2. The class and department have no effect on ego states of students. 3. Males were behave more assertive than females (P<-01) 4. 2. The class and department have no effect on as- sertiveness of students. 5. The sex, department and class have no effect on the adjustment of students. 6. The dominant ego states of the students is effective on their assertiveness. The students with dominant Adapted Child had the least assertiveness in all groups, on the other hand, the students with dominant adult were the most assertive of all groups. 7. The dominant ego states of the students was effective on their adjustment. The students with dominant Free Child have the least adjustment all groups. The students with dominantadult are the most adjusted. VI