Yalova ili geofitleri ve peyzajda kullanım olanakları
The geophyte of Yalova province and landscape usage posibilities
Yazar: DUYGU TANRIVERDİ O
Danışman: PROF. DR. MURAT ZENCİRKIRAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışma, Yalova ilinde doğal olarak yayılma gösteren geofit türlerinin belirlenerek peyzaj mimarisi çalışmalarında kullanım olanaklarının ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, Yalova ilinde 89 adet geofit taksonunun doğal yayılma gösterdiği saptanmış olup arazi çalışmalarında 89 adet geofit taksonundan 55 adedi fotograflanabilmiş ve yer tespiti yapılmıştır.  Tespit edilen taksonların, peyzajda kullanım durumunu belirlemek için; kök yapıları, çiçeklenme süreleri, çiçeklenme zamanları, çiçek renkleri, gösterişli yaprak ve meyve özellikleri, endemik olup olmadıkları, gösterişli çiçek, hoş koku, gölge ve yarı gölgeye dayanım, güneşe dayanım,  çiçek parterinde kullanımı, kesme çiçek olarak kullanımı,  doğal ve yapay su kenarları kullanımı, sergi ve gösteri amaçlı kullanımı, kaya bahçelerinde kullanım gibi özellikleri üzerinden değerlendirilmiştir. Yalova ilinde tespit edilen taksonların 67 adedinin monokotiledon (tek çenekli), 22 adedinin ise dikotiledon (çift çenekli) bitki grubuna ait olduğu belirlenmiştir. Fitocoğrafik dağılımlar bakımından 42 taksonun (%48) Akdeniz elementine, 21 taksonun (%24) Avrupa-Sibirya bölgesi elementine ait oldukları, 26 taksonun (%28) ise elementinin bilinmediği görülmüştür. Peyzajda kullanım özellikleri açısından geofit taksonlarının %97,75'inin gösterişli çiçek yapısına, %28,08'inin ise gösterişli yaprak yapısına sahip oldukları; %60,67'sinin gölgeye ve yarı gölgeye, %39,33'ünün güneşe dayanıklı olduğu belirlenmiştir. Peyzaj mimarlığında farklı kullanım alanları bakımından yapılan değerlendirmelerde (çiçek parterlerinde kullanımı,doğal ve yapay su kenarları, sergi ve gösteri alanları, kaya bahçeleri ve kesme çiçek olarak kullanımı) tespit edilen taksonların tamamının çiçek parterlerinde kullanılabileceği, %25,84'ünün kaya bahçelerinde kullanım, %58,42'sinin sergi ve gösteriş amaçlı kullanım için uygun olabileceği görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the usage possibilities of geofit species growing naturally in Yalova province in landscaping areas. In this context, As a result of evaluation of flora studies in Yalova province 89 geofit species were determined. In field studies, of the 89 geofit species, 55 were photographed and location detection. To determine the usage status of landscape in the detected geofit; root structures, flowering month, flowering times, flower colors, flashy leaves and fruit properties, as to whether endemic, showy flower, pleasant smell, shade and half shade resistance, sun resistance, use in flower part, use as cut flowers, natural and artificial water the use of edges, exhibitions and demonstration purposes, use in rock gardens were evaluated through features such as.It was determined that 67 of the taxons identified in Yalova province belong to monocotyledon (single-toothed), 22 of them belong to dicotyledon (double-toothed) plant group.In terms of phytogeographical distributions, it was seen that 42 taxa (48%) belonged to the Mediterranean element, 21 taxa (24%) belonged to the European-Siberian region and 26 taxa (28%) were element unknown.In terms of use of landscape features; 97,75% of the geofit taxa a flamboyant flower structure and 28,08%  a flamboyant leaf structure; 60.67% of were shade and half shade, 39.33% of were resistant to sun was determined to be.In the evaluations of different uses in landscape architecture(use in floral parts, natural and artificial water edges, exhibition and show areas, rock gardens and cut flowers); it was found that all of the taxons determined could be used in flower parties, 25,84% could be used in rock gardens, 58,42% could be suitable for exhibition and demonstration purposes.