Multipl sklerozda klinik bulguların hasta yakını bakım yükü üzerinde etkisi
The effect of clinical findings on relatives' burden of patient care for multiple sclerosis
Yazar: RANA IMANOVA
Danışman: PROF. DR. MURAT TERZİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Stres yönetimi = Stress management ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç:  Bu araştırma Multipl Skleroz hasta yakınlarının bakım yüklerinin ölçülmesi ve hasta klinik bulguların bakım yükü üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı nitelikli olan bu araştırma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Araştırma Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı MS Polikliğinde 01.08.2018- 07.11.2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak hesaplamalarda örneklem sayısı 100 olarak belirlenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan Anket Formu, BDE, SBTÖ, PYÖ ve ZBYÖ ile değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların çoğunun erkek, eş ve ilköğretim mezunu olduğu saptanmıştır. Yaş ilerledikce bakım yükünün arttığı belirlenmiştir. Hastaların klinik özellikleri olarak EDSS puanları, MS'in hangi evresinde olduğu ve atak sayısına bakılmıştır. Hastaların EDSS puanlarıyla bakım yükü arasında ilişki olduğu belirlenmiştir. Yeni teşhis konulmuş hastaların yakınlarının yük oranının düşük olduğu saptanmaktadır. Hasta yakınlarının klinik özelliklerine bakılmıştır. Katılımcıların Zarit Bakım Yükü Ölçeğine göre puan ortalaması 29.3±1.68 (2-75) olarak elde edilmiştir. Klinik bulgular ile bakım yükü arasında ilişkiye bakılmıştır. 
Sonuç: Multipl Sklerozlu hasta yakınlarının orta ve aşırı derece yüke sahip olduğu belirlenmiştir. Bakım süresi arttıkca bakım yükü arttığı belirlenmiştir. Klinik bulgulara bakıldığında hasta yakınlarının depresyon düzeyi yükseldikçe bakım yükü artmaktadır. SBTÖ alt boyutlardan oluşmaktadır; duygu odaklı başaçıkma alt boyutu ile bakım yükü arasında ilişki olduğu saptanmaktadır. Piper Yorgunluk Ölçeği alt ölçeklerden oluşmaktadır: Her bir alt ölçekler ile bakım yükü arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Bakım vericiler; Bakım yükü; Multipl Skleroz; Piper Yorgunluk Ölçeği; Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği

Abstract:
Aim: The work aimed to determine the care burden of relatives of patients with multiple sclerosis and to identify the effect of clinical findings on relatives' care.
Material and Method: This descriptive study was conducted in the Polyclinic of Neurology Department of Ondokuz Mayıs University Research Hospital between 01.08.2018 and 07.11.2018. The sample size was specified as 100 (hundred) in the calculations by using the purposive sampling method. The data was evaluated with the questionnaire prepared by the researchers, BDI, SS, PFS and ZCBS. 
Results: Looking at outcomes, it is obvious that most of the participants were male and they were husbands/partners of patients and primary school graduates. It was detected that the burden of maintenance increased with age. The clinical features of the patients including EDSS scores, the stage of MS and the number of attacks were analysed. The mean score of the participants was 1.34 ± 0.76 (2-75) according to Zarit Care Burden Scale. The relationship between clinical findings and burden of care was examined.
Conclusion: It was obtained that the relatives of patients with multiple sclerosis had moderate and excessive load. Findings show that the load of maintenance enhanced as the maintenance period increased. Turning to the care period, it is presented that the caregivers of newly diagnosed patients have no knowledge about the situation and no burden on the load level. Examining the clinical findings, the burden of care of the relatives boosts as the depression level increases. SBII consists of sub-dimensions; there is a relationship between the emotion-focused coping sub-dimension and the care burden. Piper Fatigue Scale consists of subscales. A significant variety was detected between each subscale and the care load. 

Keywords: Caregivers; Care Burden; Coping with Stress Scale; Multiple Sclerosis; Piper Fatigue Scale.