Hipertiroidi ile ilişkili besin tercihi değişikliklerinin prospektif olarak değerlendirilmesi
Prospective investigation of the food preference changes in patients with hyperthyroidism
Yazar: ESMA FADİME YAKUT
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN GÜL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Obezite = Obesity ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Ötiroid hasta sendromları = Euthyroid sick syndromes

Özet:
Amaç: Hipertiroidi tanısı konan hastaların tedavi öncesi ve ötiroid olduktan sonra besin tercihi değişikliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Hipertiroidi hastaları, tedavi ile ötiroid olanlar ile subklinik tirotoksikoz durumunda tutulan diferansiye tiroid kanseri hastaları çalışmaya dahil edilmiştir. Hipertiroid hastalarda başlangıçta ve ötiroidi sağlandığında 2 kez, kontrol hastalarına ise bir kez olmak üzere 3 günlük besin tüketim kaydı ile günlük ortalama enerji alımı saptanmış, besin tüketim sıklıklarında ve beslenme alışkanlıklarında değişikliği saptamak amacıyla sıklık anketi ve beslenme alışkanlıkları anketi uygulanmıştır. Fiziksel aktiviteleri hakkında bilgi edinmek için IPAQ-Short Form kullanılmış, antropometrik ölçümler (boy, kilo, bel ve kalça çevresi) alınmış ve biyoelektrik impedans analizi yönetimiyle vücut analizi yapılmıştır. 
Sonuçlar: Tedavi sonrası ötiroid hale gelen hastaların hipertiroid döneme görebeden kitle indeksleri (BKİ)'nin arttığı (24.47±2.07 – 25.71±2.19, p=0.018), vücut yağ yüzdelerinin (28.23±4 – 31.42±3.84, p=0.028), yağ kütlelerinin (18.40±2.48 – 21.54±3.18, p=0.018),bel çevresinin (85.28±9.99 – 89.42±7.34, p=0.039) ve bel kalça oranlarının (0.85±0.069 – 0.88±0.053, p=0.028) anlamlı olarak arttığı gözlenmiştir. Hastaların ötiroid olduklarında karbonhidrat tüketiminin (224.47±73.34 – 168.07±38.03, p=0.018) ve enerji alımının azaldığı saptanmıştır. Subklinik tirotoksikozlu hastaların vücut ağırlığının hipertiroid hastalarla kıyaslandığında beden kitle indeksleri, vücut yağ yüzdeleri, yağ kütleleri, bel ve kalça çevrelerinin de anlamlı olarak daha fazla olduğu saptanmıştır.
Tartışma: Hipertiroidi hastalarında hastalıkla ilişkili beslenme tercihleri değişmekte ve ötiroid hale gelince kilo alma riskleri ortaya çıkmaktadır. Beslenme tercihlerindeki ortaya çıkan özellikler göz önüne alınarak yapılacak bilgilendirme ve düzenlemelerinhipertiroidi hastalarının arzu edilmeyen derecede kilo almasını ve obezite gelişmesini engellemesi beklenebilir. Uygun tıbbi beslenme tedavisinin tespit edilmesi için hastaların bu süreçteki besin tercihlerinin, daha fazla sayıda hastayı içeren kontrollü çalışmalarla araştırılması gereklidir.

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate the food preference changes in patients with hyperthyroidism.
Methods: Patients with hyperthyroidism and those become euthyroid as well as patients with differentiated thyroid cancer whose thyroid function tests were compatible with subclinical thyrotoxicosis were included in the study. Daily average energy intake was determined using a 3-day food consumption record, at the beginning and when euthyroidism was achieved, and only once in control patients. Food frequency questionnaire and food habits questionnaire were applied to detect changes in food consumption frequencies and eating habits. IPAQ-Short Form was used in order to obtain information about physical activities; anthropometric measurements were taken; and body analysis was performed by using bioelectrical impedance analysis.
Results: Patients who became euthyroid had a significant increase in body mass index (BMI) (24.47±2.07 – 25.71±2.19, p=0.018), body fat percentage (28.23±4 – 31.42 ± 3.84, p=0.028), fat mass (18.40±2.48 – 21.54±3.18, p=0.018), waist circumference (85.28±9.99 – 89.42±7.34, p=0.039) and waist-to-hip ratio (0.85±0.069 – 0.88±0.053, p=0.028) compared to their hyperthyroid period, and their carbohydrate consumption (224.47±73.34 – 168.07±38.03, p=0.018) and energy intake decreased
significantly. Body mass indices, body fat percentages, fat mass, waist and hipcircumferences were also found to be significantly higher in patients with subclinical thyrotoxicosis compared to hyperthyroid patients.
Discussion: Nutritional preferences change in patients with hyperthyroidism, and the risk of obesity arise when they become euthyroid. Informing and warning the patients about the possibility of weight gain associated with changes in their nutritional preferences may reduce their risk. Controlled nutritional studies involving larger number of patients are warranted.