Ratlarda tam kalınlıklı eksizyonel deri yara modelinde defne (Laurus nobilis)  tohumu yağı ve kırmızı kantaron (Centaurium erythraea)  yağının yara iyileşmesi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of laurel (Laurus nobilis) seed oil and common centaury (Centaurium erythraea) oil on wound healing in a full-thickness excisional skin wound model in rats
Yazar: NAZMİYE SEMİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ZEKİ YILMAZ DEVECİ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bitki yağları =   ; Centaurium erythraea = Centaurium erythraea ; Defne yağı = Laurel oil ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kantaron = Centaury ; Laurus nobilis = Laurus nobilis ; Sıçanlar = Rats ; Tohum yağları = Seed oils ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Geçmişten günümüze deri yaralarında bitkisel yağların kullanımı, antiinflamatuvar, antioksidan, antimikrobiyal ve diğer etkileri in vitro ve in vivo araştırmalarla incelenmekte ve ayrıca bu yağlardan elde edilen etken maddeleri araştırılarak yara tedavisinde yeni seçenekler aranmaktadır. Bu çalışmada; kırmızı kantaron (Centaurium erythraea) yağı ve defne tohumu (Laurus nobilis) yağının ratlarda deneysel olarak oluşturulan tam kalınlıklı eksizyonel deri yara modelinde yara iyileşmesine etkilerin klinik, histopatolojik ve biyokimyasal yönlerden incelenmesi amaçlandı. Bu yağların kimyasal bileşenleri GC-MS analizleri ile belirlendi. Çalışmada 400-550 gr ağırlığında Wistar- albino ırkı 18 adet erişkin erkek rat kullanıldı. Deney hayvanları, defne tohumu yağı (DTY) grubu (n=6), kırmızı kantaron yağı (KKY) grubu (n=6), kontrol (MY) grubu (n=6) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Genel anestezi altında ratların sırtında interskapular bölgenin kaudalinde orta hatta deride bir adet 1.5x1.5 cm²'lik ölçüde tam kalınlıklı eksizyonel yara oluşturuldu. Makroskobik fotoğraflar 0, 1, 4, 7, 11 ve 14. günlerde çekildi ve yara iyileşmeleri takip edildi. Haftalık olarak genel ve lokal klinik bulgular, yem ve su tüketimi takip edildi. Tüm gruplar 14. günde sakrifiye edilerek yara dokuları histopatolojik olarak, kan serum örnekleri ise ALP, AST, CRE, UREA, GLU ve TP değerleri yönünden incelendi. Çalışmadaki istatistik analizinde p<0,05 değerleri anlamlı kabul edildi. Yara alanı ölçümlerinde KKY kullanımının yara iyileşmesini hızlandırdığı ve olumlu etkilediği, DTY'nin ise yara iyileşmesini olumsuz etkilediği ve engellediği belirlendi. DTY kullanımında deney hayvanlarının irrite olduğu, stres altında kaldığı, gıda tüketiminin azaldığı, lokal olarak yara iyileşmesinin olumsuz etkilendiği belirlendi. Histopatolojik incelemelerde yara dokularındaki kan damarı oluşumu, lif sentezi, granülasyon ve mononükleer hücreler yönünden skorların kırmızı kantaron (Centaurium erythraea) yağı grubunda diğer iki gruptan yüksek olduğu, defne (Laurus nobilis) tohumu yağı grubunda ise kontrol grubundan yüksek olduğu belirlendi. Serum biyokimya analizlerinde TP, GLU ve UREA değerlerinde gruplar arasındaki farklılıklar bulunduğu, AST, ALT ve CRE değerleri gruplar arasında farklılık göstermediği belirlendi. Sonuç olarak, ratlarda deneysel eksizyonel tam kalınlıklı deri yara modelinde kırmızı kantaron (Centaurium erythraea) yağının topikal olarak kullanımının yara iyileşmesini hızlandırdığı, defne (Laurus nobilis)  tohumu yağının ise yara iyileşmesini olumsuz etkilediği belirlendi.

Abstract:
For many years the use of vegetable oils in skin wounds, their anti-inflammatory, antioxidant, antimicrobial and other effects have been examined by in vitro and in vivo studies, and new options in wound treatment are sought by researching the active ingredients derived from these oils. In this study, the aim was to examine the effects of common centaury (Centaurium erythraea) oil and laurel (Laurus nobilis) seed oil on wound healing from clinical, histopathological and biochemical aspects in an experimentally created full-thickness excisional skin wound model in rats. The chemical components of these oils were determined by GC-MS analysis. In the study, 18 adult male Wistar-albino rats weighing 400-550 gr were used. Animals were divided into three groups as laurel seed oil (DTY) group (n=6), common centaury oil (KKY) group (n=6), and control (MY) group (n=6). Under general anesthesia, a 1.5x1.5 cm² full-thickness excisional wound was created on the midline skin of caudal of the interscapular region on the back of the rats. Macroscopic photographs were taken at 0th, 1st, 4th, 7th, 11th and 14th days and wound healing was followed. General and local clinical findings and feed and water consumption were followed up on a weekly basis. All groups were sacrificed on the day 14th, and the stages of the wound tissues were detected by histopathological examination. Blood serum samples were examined for ALP, AST, CRE, UREA, GLU and TP values. In the statistical analysis of the study, p<0.05 values were considered significant. In wound area measurements, it was reached that the use of KKY accelerated and positively affected wound healing, while the use of DTY negatively affected and prevented wound healing. It was also determined that experimental animals were irritated and under stress, food consumption of animals decreased, and local wound healing was adversely affected in the use of DTY. In the histopathological examinations, the scores in terms of blood vessel formation, fiber synthesis, granulation and mononuclear cells in the wound tissues were higher in the common centaury oil group than the other two groups, and higher in the laurel seed oil group than the control group. In serum biochemistry analyzes, it was seen that there were differences between groups in TP, GLU and UREA values, while AST, ALT and CRE values did not differ between groups. As a result of this study, it was determined that the topical use of common centaury (Centaurium erythraea) oil accelerated wound healing, while laurel (Laurus nobilis) seed oil adversely affected wound healing in the experimental excisional full-thickness skin wound model in rats.