Kovada Kanalının su kalitesinin zamansal ve mekansal değişiminin belirlenmesi
Kovada Channel water quality temporary and spatial change determination
Yazar: HÜSNA UĞUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KAÇIKOÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Kovada kanalı = Kovada canal ; Su kalitesi = Water quality ; Ötrofikasyon = Eutrophication ; İzleme = Monitoring

Özet:
Su kaynaklarının kalite parametrelerinin zamansal ve mekansal değişiminin izlenmesi, genel durumlarının değerlendirilmesi ve sürdürülebilir yönetim politikalarının saptanması için en temel gerekliliktir. Tüm Dünyada su kaynakları sayısız baskı unsurları tarafından tehdit edilmektedir. Son yıllarda etkilerinin giderek şiddetlendiği iklim değişikliği altında, mevcut su kaynakları bu baskılara karşı daha da hassas hale gelmiştir. 

Su kaynaklarının karşı karşıya olduğu en önemli tehditlerden biri ötrofikasyondur. İklim değişikliği ile karşılıklı etkileşim halinde olan ötrofikasyon, su kalitesinin ve ekosistem hizmetlerinin bozulmasına yol açar. İklim değişikliği etkisi altında, Kovada Kanalı gibi zaman zaman durgun su koşullarına ulaşan alanlarda, zararsız fitoplankton alglerin yerine, zararlı algler olan siyanobakterilerin baskın hale gelmesi muhtemeldir. Bu durum kanal sularının taşındığı, doğal ve kültürel özellikleri nedeni ile Türkiye için özel bir öneme sahip ve birden fazla koruma statüsü altında olan Kovada Gölü'nün ekosistemi açısından oldukça ciddi bir sorundur. Ekstrem hava koşullarına karşı dirençli olan siyonabakterilerin Kovada Kanalı vasıtasıyla Kovada Gölü'ne taşınmasını önlemek için önlemler alınması önemlidir. Bu nedenle tez çalışmasında, Türkiye'nin göller bölgesinde yer alan Eğirdir Gölü ve Kovada Gölü'nü birbirine bağlayan Kovada Kanalı çalışma alanı olarak seçilmiştir. Ekosistem açısından öneminin yanında, bölge halkı için sosyo-ekonomik açıdan da kritik öneme sahip olan Kovada Kanalı'nın su kalitesi evsel, endüstriyel ve tarımsal faaliyetler tarafından olumsuz yönde etkilenmektedir.

Bu tez çalışmasının ana amacı Kovada Kanalı'nın zamansal ve mekansal açıdan su kalitesinin belirlenmesidir. Çalışma kapsamında 1 yıl süreyle mevsimsel periyotlarla 4 farklı örnekleme noktasında, su kalitesi izlemeleri gerçekleştirilmiştir. İzleme çalışmalarından elde edilen veriler Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY) kriterlerine göre değerlendirilmiş ve su kalite sınıfları saptanmıştır. Ek olarak trofik seviye sınır değerleri yardımı ile kanal sularının trofik seviyesi de saptanmıştır. Tez çalışması sonucunda, Kovada Kanalı'nın Toplam Azot (TN) ve klorofil-a (Chl-a) parametreleri açısından ötrofik sınır değerlerinin aşıldığı belirlenmiştir. Toplam Fosfor (TP) parametresi açısından ise kanal sularının hem ötrofik hem de orta su durumunu ifade eden 3. Sınıf kirlenmiş su olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Monitoring the temporal and spatial changes of the quality parameters of water resources is the most fundamental requirement for assessing their current condition and determining sustainable management policies. All over the world, water resources are threatened by numerous pressure elements. Existing water resources have become even more sensitive to these pressures under the climate change effects in recent years. 

Eutrophication is one of the most important threats facing water resources. Eutrophication, in interaction with climate change, leads to deterioration of water quality and ecosystem services. Under the effects of climate change, it is likely that harmful algae, cyanobacteria, will become dominant instead of harmless phytoplankton algae in areas that occasionally reach stagnant water conditions such as the Kovada Channel. This situation is a serious problem for the ecosystem of Kovada Lake, which has a special importance for Turkey due to its natural and cultural characteristics and is under more than one protection status. It is important to take measures to prevent the transfer of cyanobacteria, which are resistant to extreme weather conditions, to Kovada Lake via Kovada Channel. Therefore, in the thesis, Kovada Channel, which connects Lake Eğirdir and Lake Kovada, which is located in the lakes region of Turkey, was chosen as the study area. The water quality of the Kovada Channel, which has a critical socio-economic importance for the people of the region as well as for the ecosystem, is adversely affected by domestic, industrial and agricultural activities. 

The main purpose of this thesis is to determine the temporal and spatial water quality of the Kovada Channel. Within the scope of the study, water quality monitoring was carried out at 4 different sampling points in seasonal periods for 1 year. The data obtained from the monitoring studies were evaluated according to the Surface Water Quality Regulation (SWQR) criteria and water quality classes were determined. In addition, the trophic level of the channel waters was determined with using of trophic level limit values. As a result of the thesis, it was found that the eutrophic limit values of the Kovada Channel were exceeded in terms of Total Nitrogen (TN) and chlorophyll-a (Chl-a) parameters. In terms of Total Phosphorus (TP) parameter, the channel waters were determined as Class 3 polluted water, which expresses both eutrophic and intermediate water conditions.