Erzincan kent merkezi deprem yapı stoğu ve ulaşım altyapı analizi
Earthquake structure stock and transportation infrastructure analysis of Erzincan city centre
Yazar: YUNUS EMRE MAZLUM
Danışman: DOÇ. DR. HALİM FERİT BAYATA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Doğal afetler = Natural disasters ; Erzincan-Merkez = Erzincan-Merkez ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen ikiz depremler ve daha fazlası ile
yüzyılın felaketi olarak değerlendirilen bu afetler sonucunda, tüm şehirlerimizin afet
koordinasyonu ve afet öncesi durum analizi yapması gerekli hale gelmiştir. Erzincan ili
geçmişten bugüne çok kez depremlerle sarsılmış, büyük yıkımlara uğramış ve her zaman diri
faylara yakın olması sebebi ile öncelikle deprem tehlikesi başta olmak üzere tüm afetlere hazır
olması ihtiyacı oluşmuştur.
Bu çalışmada Erzincan kent merkezine bağlı 23 adet mahallede, 2000 yılı öncesinde inşa
edilmiş 2 kat ve üstü betonarme ve yığma yapı adedi, Erzincan Belediyesi ruhsat kayıtları ve
Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) verileri doğrultusunda yaklaşık 3.199 olarak
belirlenmiştir. Askeri binalar analiz çalışmasına dâhil edilmemiştir. Sokaktan hızlı bina
tarama yöntemleri ile riskli olan yapılarının belirlenmesi, çıkacak olan sonuçlara göre bina
performans değerlendirmesi yapılması, risk haritalarının oluşturulması ve olası bir afet anında
güvenli ulaşım yollarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Analizlerin yapılması, verilerin işlenmesi ve ulaşım altyapı analizi yapılmasında QGIS
programı kullanılmıştır. Kat adedine bağlı olarak yapı stoğu yükseklik haritası, saha çalışması
sonrası bina performans değerlendirme durum haritaları ve ulaşım altyapı analizine ilişkin
barınma ve toplanma alanlarını odak alan ulaşım analiz haritaları hazırlanmıştır. Erzincan
kent merkezi için yapılan analizler göstermiştir ki, özellikle 1992 Erzincan depremi öncesinde
inşa edilen binalar ve deprem sonrasında yapılmış olmasına rağmen günümüz deprem
yönetmeliklerine uygun olmayan yapı malzemeleriyle inşa edilmiş binaların varlığı olası bir
deprem veya afet durumunda ciddi zararlara sebep olabilecektir. Bu bağlamda, bir an önce
kentsel dönüşümün desteklenmesi, gerekli teşviklerin yapılması; devlet kurumları veya
bireysel girişimler ile riskli binaların yenilenmesi, güçlendirilmesi büyük önem arz
etmektedir.

Abstract:
On 6 February 2023, as a result of the twin earthquakes that occurred in Kahramanmaraş and
many more disasters that are considered as the disaster of the century; it has become necessary
for all our cities to carry out disaster coordination and pre-disaster situation analysis. Erzincan
province has been shaken by earthquakes many times from past to present, has suffered great
destruction and is always close to live faults, so it should be ready for all disasters, especially
earthquake hazard.
In this study, the number of reinforced concrete and masonry buildings of 2 storeys and above
constructed before 2000 in 23 neighbourhoods of Erzincan city centre was determined as
approximately 3.199 in line with Erzincan Municipality licence records and Spatial Address
Registration System (MAKS) data. Military buildings were not included in the analysis. It is
aimed to determine the risky buildings with rapid building scanning methods from the street,
to make building performance evaluation according to the results, to create risk maps and to
determine safe transportation routes in case of a possible disaster.
QGIS software was used for analyses, data processing and transportation infrastructure
analysis. Building stock height map depending on the number of storeys, building
performance evaluation status maps after the field study and transportation maps focusing on
sheltering and gathering areas for transportation infrastructure analysis were prepared. The
analyses for Erzincan city centre have shown that especially the buildings constructed before
the 1992 Erzincan earthquake and the buildings constructed after the earthquake with building
materials that do not comply with today's earthquake regulations may cause serious damages
in case of a possible earthquake or disaster. In this context, it is of great importance to support
urban transformation as soon as possible, to provide the necessary incentives, and to renovate
and strengthen risky buildings with state institutions or individual initiatives.