Otomatik stabilizatör olarak gelir ve tüketim vergileri: Türkiye ve çeşitli OECD ülkeleri karşılaştırması
Income and consumption taxes as automatic stabilizers: Comparison of various OECD countries and Turkey
Yazar: İSMAİL KURİŞ
Danışman: PROF. DR. BİNHAN ELİF YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gelir vergisi = Income tax ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Tüketim vergileri = Consumption taxes ; Türkiye = Turkey ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye ile OECD ülkeleri olan Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve İtalya'da uygulanan başlıca gelir ve tüketim vergilerinin otomatik istikrar sağlayıcı maliye politikası aracı olarak değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Birinci bölümde, öncelikle, maliye politikasının doğuşu ve gelişimi ele alınarak tarihsel süreç içerisinde iradi politikaların neden ortaya çıktığı açıklanacak, ekonomik istikrarın sağlanması, ekonomik kalkınma ve büyümenin gerçekleştirilmesi ve gelir ve servet dağılımının düzenlenmesi gibi maliye politikasının genel kabul görmüş amaçlarından bahsedilecektir. Bölümün devamında da iradi ve gayriiradi maliye politikası araçları açıklanacak ve gayriiradi maliye politikası araçlarının etkinliğini sağlayan/belirleyen faktörler ele alınacaktır.
İkinci bölümde Türkiye'de yürürlükte bulunan ve hâlihazırda uygulanan gelir ve tüketim vergileri (Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi) otomatik stabilizatör olarak değerlendirilecektir.
Üçüncü ve son bölümde ise, OECD'nin kuruluşu, yapısı, amaçları, üye ülkeler ve Türkiye-OECD ilişkilerinden bahsedilecektir. Daha sonra çalışmamız için seçilen ve OECD ülkeleri olan Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve İtalya'da yürürlükte bulunan ve hâlihazırda uygulanan gelir ve tüketim vergileri açıklanacak, 2008 Küresel Finans Krizi yılları özelinde otomatik stabilizatör olarak değerlendirilecektir. Son olarak bu ülkelerde uygulanan vergilerle Türkiye'de uygulanan vergilerin otomatik stabilizatör olarak karşılaştırması yapılacak ve elde edilen olgular sayesinde otomatik istikrar sağlayıcı maliye politikasının uygulanabilirliği tartışılacaktır.

Abstract:
In this study, aimed that to evaluate and compare the built-in flexibility of the major income and consumption taxes as a fiscal policy tool that levied in Turkey and United States of the America, United Kingdom and Italy.
In the first section, first of all, the emergence and development of fiscal policy will be discussed and why the discretionary policies emerged in the historical process will be explained, and the generally accepted aims of fiscal policy such as achieving economic stability, realizing economic development and growth, and regulating the distribution of income and wealth will be discussed. In the following of the section, discretionary and non-discretionary policy instruments will be explained and the factors that determine the effectiveness of non-discretionary policy instruments will be discussed.
In the second section, income and consumption tax that in force and currently in practice in Turkey (Income Tax, Corporation Tax, Value Added Tax and Excise Tax) will be considered as automatic stabilizers.
In the third and final section, firstly, OECD's organization, structure, objectives, member countries and the OECD-Turkey relations will be discussed. The income and excise taxes currently in force in the United States, the United Kingdom, and Italy, (which are selected for our study and also OECD countries) will be explained, and will be considered as automatic stabilizers especialy for the 2008 Global Finance Crisis period. Finally, taxes applied in Turkey will be compared with the taxes that applied in these countries will be compared; the applicability of automatic stabilizing fiscal policy will be discussed with the help of the obtained facts.