Davranışsal muhasebe bağlamında yabancılaşma: Bağımsız denetçiler üzerine bir araştırma
Alienation in the context of behavioral accounting: A research on external auditors
Yazar: ÇAĞATAY YAĞCI
Danışman: PROF. DR. FAMİL ŞAMİLOĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız denetim kuruluşları = Independent auditing companies ; Davranışsal muhasebe = Behavioral accounting ; Denetim = Control ; Denetçiler = Controller ; Yabancılaşma = Alienation ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Çalışmada davranışsal muhasebe bağlamında yabancılaşma konusu ve Türkiye'de faaliyet gösteren bağımsız denetim firmalarındaki denetçilerin yabancılaşma boyutları güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık, uzaklaşma, kendine yabancılaşma, işe yabancılaşma ve iş özellikleri modelinin temel iş boyutlarında incelenmiş; denetçilerin örgütsel yabancılaşma boyutunda yabancılaşma yaşayıp yaşamadıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu boyutlar çerçevesinde uluslararası ve yerel iki bağımsız denetim firması arasında karşılaştırma yapılmıştır.
Araştırmanın örneklemi olarak, Türkiye'de faaliyet gösteren uluslararası ve yerel iki bağımsız denetim firmasındaki denetçiler ve denetçi yardımcıları seçilmiş ve birebir görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde elde edilen verinin betimsel analizine ilişkin bulgular incelenmiştir. Bu bulgulara göre uluslararası firma çalışanlarının anlamsızlık boyutunda yerel firma çalışanlarına göre daha fazla yabancılaşma yaşadığı; kuralsızlık ve kendine yabancılaşma boyutlarında iki firmada da genel olarak yabancılaşma yaşanmadığı; güçsüzlük ve uzaklaşma boyutunda ise iki firmada da yabancılaşma yaşandığı görülmüştür. İşe yabancılaşmaya ilişkin olarak ise uluslararası firma çalışanlarının yerel firma çalışanlarına göre daha fazla yabancılaşma yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca, iş özellikleri modelinin temel iş boyutlarında özerkliğin az olması ve işin önemli görülmemesi nedeniyle uluslararası firmadaki denetçi yardımcıları; geribildirim yapılmaması sebebiyle ise yerel firmadaki denetçi ve denetçi yardımcıları yabancılaşma yaşamaktadır. Örgütsel yabancılaşmada ise iki firmada da merkeziliğin fazla, biçimselleştirmenin ise az olması sebebiyle denetçi ve denetçi yardımcılarının yabancılaşma düzeyi artmaktadır. Yetki devri boyutunda ise uluslararası firmadaki denetçi yardımcıları yabancılaşma yaşamaktadır.

Abstract:
In this thesis, behavioral accounting and alienation levels of the auditors who work in the external audit firms in Turkey are analyzed. It is tried to reveal the alienation levels of the auditors within the scope of work alienation, core job dimensions of the job characteristics model, organizational alienation and powerlessness, meaninglessness, normlessness, isolation and self-estrangement dimensions. International and domestic external audit firms are also compared with each other in this context.
Auditors and auditor assistants from two external audit firms operating in Turkey are chosen as the sample. Data is collected by in-depth interview and analyzed by descriptive analysis. According to the results, international audit firm employees experienced alienation more than the domestic audit firm employees in terms of meaninglessness. There is no alienation in normlessness and self-estrangement dimensions in both audit firms. It is also seen that the auditors experienced weakness and isolation in both firms. In addition, all these dimensions have led to the conclusion that the international audit firm employees are more alienated from work than the domestic audit firm employees.
The lack of autonomy and task significancy increases the level of alienation of the auditor assistants in the international audit firm. The level of alienation of auditors and auditor assistants in the domestic audit firm on the other hand is increased because of the lack of feedback. The organizational alienation level of auditors and auditor assistants in both audit firms is also increased as a result of high centralization and low formalization. Auditor assistants in the international audit firm are also alienated because of the limited authority.