Hayat bilgisi dersinde gazete haberleriyle desteklenmiş örnek olay yönteminin etkililiği: Bir eylem araştırması
The effectiveness of implementing a newspaper reports-supported case study method in life studies course: An action research
Yazar: TOLGA TOPCUBAŞI
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KABAPINAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eylem araştırması = Action research ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Örnek olaya dayalı öğrenme = Case based learning ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Öğrencilerin demokratik düşünme, eleştirel düşünme, problem çözme, karar verme becerilerin geliştirmesine yardımcı olacak gazete haberleri, hayat bilgisi dersi için önemli bir kaynaktır. Gazete; gerçek dünyayı öğrencilerle buluşturan çok yönlü bir öğrenme aracıdır. Hayat bilgisi dersinde gazete temelli örnek olay kullanılarak; öğrenci, yaşadığı çevre ile ilgili bir problemle karşı karşıya gelir ve bu problem karşısında soru sormayı, gözlem yapmayı, bilgiyi araştırarak olaylardaki düşünceleri açıklamayı ve tartışmayı öğrenir. Bu çalışmanın amacı, hayat bilgisi dersi öğrenme ortamlarında gazete temelli örnek olayın kullanıldığı öğretim etkinliklerinin tasarlanması, uygulanması ve uygulamanın etkililiğinin değerlendirilmesidir. Bu genel amaç doğrultusundaki araştırma soruları şunlardır:
1. Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersi öğrenme ortamlarında gazete haberleri kullanılmasına ilişkin görüşleri nasıldır?
2. Öğrencilerin hayat bilgisi dersinde gazete haberi kullanımına ilişkin ortaya koydukları sınıf içi iletişim ve ürünlerin nitelikleri nasıldır?
3. Öğrencilerin hayat bilgisi dersinde gazete haberleri kullanmaya yönelik algı ve görüşleri nasıldır?
4. Velilerin gazete haberleriyle desteklenmiş hayat bilgisi öğretim sürecine yönelik algı ve görüşleri nasıldır?
5. bGazete haberleri ile desteklenmiş hayat bilgisi öğrenme sürecinde sınıf içi iletişim ve etkileşimin niteliği nasıldır?
6. Gazete haberleri ile desteklenmiş hayat bilgisi öğrenme sürecinde bir öğrencinin ortaya koyduğu ürünlerin aşama aşama değişiklik gösterme düzeyi nasıldır?
Bu araştırmada, yeni bir öğretim uygulamasının etkileri araştırıldığından, nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinin Bağcılar ilçesindeki bir devlet okulunun birinci sınıfında bulunan 22'si kız 19'u erkek olmak üzere toplam 41 kişilik bir öğrenci grubu oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulayıcısı aynı zamanda araştırmacı olan öğretmendir. Araştırmada veri toplama aracı olarak gazete temelli örnek olay merkezinde hazırlanan öğretim sürecindeki ses kayıtlarından, öğrencilerin çalışma yapraklarından ve araştırmacı günlüğünden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi kullanılmıştır.
Uygulama sürecine başlamadan önce 1.sınıf hayat bilgisi dersi için 8 kazanım belirlenmiş ve bu kazanımlara uygun gazete temelli örnek olay yöntemi çerçevesinde ders planı hazırlanmıştır. Hazırlanan ders planları ve kullanılan gazete haberleri ile ilgili uzman görüşü alınmış ve gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra uygulama yapılmıştır. Uygulama sonrasında, öğrencilerin sınıf içi iletişimlerinin yer aldığı 24 saatlik ders kaydı araştırmacı tarafından iki defa dinlenerek transkript edilmiştir. Transkript edildikten sonra her kazanım için öğrenci diyaloglarından ve çalışma yapraklarından örnek olay ruhuna uygun kesitler saptanmış ve değerlendirilmiştir. 
Gazete temelli örnek olayla zenginleştirilmiş hayat bilgisi dersinin öğrenme ortamında öğrencilerin süreçteki diyalogları ve çalışma yapraklarının değerlendirilmesi sonucunda; ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin büyük bölümü, ilk kez böyle bir öğretim içinde yer almalarına karşın, kendilerine sunulan örnek olaylardaki kişiler ve durumlarla ilgili empati kurabilmiş, olayları ahlaki boyuttan değerlendirebilmiş, düşünsel boyutlarla ilgili soyut kavramların anlamlarını irdeleyebilmiştir. Bunun yanında öğrenciler, bu öğrenme ortamında kendilerine sunulan örnek olayı farklı açılardan değerlendirebilmiş ve böylece cevap çeşitliliğinin yüksek olduğu bir sınıf ortamı oluşmuştur. Araştırmanın diğer önemli sonuçlarından birisi de, sosyal olayların irdelendiği bu öğrenme ortamında neredeyse tüm öğrencilerin katılım sağladığı ve farklı cevapların rahatlıkla söylenebildiği demokratik bir tartışma ortamının oluşmuş olmasıdır. Sınıf içi iletişimin yoğun olduğu bu öğrenme ortamında; öğrenciler, örnek olayla ilgili arkadaşlarının değerlendirmelerine katılıp katılmadıklarını gerekçeleriyle ifade etmişlerdir. Öğrencilerin sosyal bir olayı algılayıp, düşündüğü, yorumladığı, eleştirebildiği, çok farklı görüşleri, duyguları, bakış açılarını, değer yargılarını karşılaştırma olanağını bulduğu bu sınıf ortamındaki iletişimin, her öğrenciye farklı şekillerde yarar sağladığı düşünülmektedir.

Abstract:
Newspaper reports are important resources for the life studies courses as they support students to develop a democratic conception, critical thinking, problem solving and decision making skills. Newspaper is a versatile learning tool that allows students to recognize the real world. With the use of newspaper-based case study in the life studies course, the student will face a problem with the environment in which he/she lives, and in order to deal with this problem, he/she learns asking questions, making observations and doing research in order to explain and discuss the thoughts on the events. The aim of this study is to design, implement and evaluate the effectiveness of the teaching activities that using newspaper-based case study in the learning environments of life studies course. In accordance with this general purpose, these research questions are:
1. How are the classroom teachers' opinions about the use of newspaper reports in the life studies course?
2. How are the in-class communications and qualifications of products that students created regarding use of newspaper report in the life studies lesson?
3. How are the students' perceptions and views about the use of newspaper reports in the life studies course?
4. How are the perceptions and views of students' parents about the use of newspaper reports in the life studies course?
5. How the quality of in classroom communication and interaction in the life studies learning process supported by newspaper reports?
6. How much the qualifications of products that students created differ in step by step regarding the learning process of life studies that is supported by newspaper reports?
In this research, as the effects of a new teaching practice were investigated, action research was used from qualitative research designs. The study group consisted of 22 female and 19 male, total 41 first grade students of a public school in the Bağcılar district of İstanbul in 2017-2018 academic year. The researcher is also the teacher who is the researcher. The voice records belonging to the teaching process prepared within the context of a newspaper-based case study, students' worksheets and diary of the researcher were used as data collection tools in the research. Content analysis was used to evaluate the data obtained in the research.
Prior to the implementation process, 8 acquisitions were determined in the 1st grade life studies course and a lesson plan was prepared within the framework of the newspaper-based case study method. Expert opinions were used in the lesson plans prepared and the used newspaper reports, then the application was carried out after performing the necessary corrections. Following the application, the record including 24-hour course, in which the students had in-class communications, were listened twice by the researcher and transcribed. After the conversations were transcribed, appropriate sections corresponding to the content of the case study were identified for each acquisition using student dialogues and work sheets, then evaluated. 
As a result of the evaluation of the dialogues and work sheets of the students during the process of the learning environment of life studies course that enriched with the newspaper-based case study; although most of the 1st grade students were included in such an education environment for the first time, they were able to empathize with the individuals and situations given in the case studies, evaluate the events from a moral dimension and examine the meanings of the abstract concepts related to the intellectual dimensions. In addition, students have been able to evaluate the case study presented in this learning environment from different perspectives and thus, a classroom environment with a high answer diversity was created. One of the important results of the research is that in this learning environment where social events are examined, a democratic discussion environment has been created in which almost all students participate and different answers can be expressed easily. In this learning environment, classroom communication was quite intense, and the students expressed their opinions with reasons, whether they participated in the evaluations of their friends about the case study. It is suggested that this communication in the classroom environment, where students can perceive, think, interpret and criticize a social event and compare different opinions, emotions, perspectives and value judgments, benefit each student in different ways.