İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre örgütsel sağlık ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
The relationship between organizational health and organizational behavior according to the perceptions of primary and secondary school teachers
Yazar: KAMERŞAH KARACAN
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Sağlık = Health ; Örgütsel sağlık = Organizational health ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre örgütsel sağlık ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkileri incelemektir. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın evrenini 2015-2016 yılında Kars ili merkez ve ilçe eğitim bölgesi sınırları içerisinde bulunan devlete bağlı ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenler, örneklemini ise bu devlet okullarında görev yapan 325 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerini toplamak için Kişisel Bilgiler Formu, Örgütsel Sağlık Ölçeği ve Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okullarını sağlıklı birer örgüt olarak gördükleri ve öğretmenlerin oldukça yüksek düzeyde örgütsel vatandaşlık davranışı sergiledikleri bulunmuştur. Ayrıca örgüt sağlığı ile örgütsel vatandaşlık davranışının alt boyutları arasındaki ilişkileri belirlemek için yapılan analizler incelendiğinde bütün boyutlarda pozitif yönde, anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda okulların sağlıklı birer örgüt olabilmesi için yönetsel düzeyde müdür etkisi alt boyutunun çok önemli olduğunu göstermektedir. Bu sonuçtan hareketle okul yöneticileri için yönetici yetiştirme programları hazırlanmalı ve hizmet içi eğitimlerde okul sağlığı eğitimi verilmelidir. Öğretmenlerin okulların kurumsal bütünlüğü konusundaki görüşlerinin iyileştirilmesi için öğretmenlerin kendi okullarında alınan kararlarda söz sahibi olmaları ve merkezi kararların uygulamalarında bazı esneklikler getirilmesi önerilebilir. Öğretmenlerde örgütsel sağlık algısı artıkça örgütsel vatandaşlık davranışını gösterilme algısı da artmaktadır. Bu nedenle örgütsel sağlığı artıran özellikler örgütsel vatandaşlık davranışının gösterilmesini de doğrudan ve dolaylı olarak artıracaktır.

Abstract:
This study aims to analyse the correlations between organisational health and organisational citizenship according to the perceptions of primary school and secondary school teachers. The population of the study- which was designed in correlational survey model- was composed of teachers teaching in state primary and secondary schools located in Kars and in the district educational boundaries in 2015-2016 academic year while the sample was composed of 325 teachers teaching in those schools. Personal information form, Organisational Health Scale and Organisational Citizenship Scale were used in collecting the research data. Consequently, it was found that primary and secondary school teachers considered schools as healthy organisations and that they displayed organisational citizenship behaviours at high levels. Besides, it was also found in analyses conducted to determine the correlations between the sub-dimensions of organisational health and of organisational citizenship that there were positive and significant correlations on all dimensions. Research results demonstrated that the dimension of school principals' effects at managerial level were very important in order for schools to be healthy organisations. Based on this result, programmes for training school administrators should be prepared and training on school health should be offered in in-service training programmes. It may be recommended that teachers should have a voice in decisions made about their school and flexibility should be introduced in implementing the central decisions so that teachers' views on the institutional integrity of schools can be improved. As teachers' perceptions of organisational health increase, the perception of displaying organisational citizenship behaviour also increases in parallel. Therefore, properties causing an increase in organisational health will also bring about an increase in displaying organisational citizenship behaviours directly or indirectly.