Üniversite öğrencilerinin ruhsal durumlarının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi /
Yazar: CANSU ERDEN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. AHMET TOPUZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikolojik durum = Psychological status ; Ruh sağlığı = Mental health ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş ve amaç: Üniversite zamanı kişinin hayatının en zorlu dönemlerinden biri olup, ergenlikten yetişkinliğe kritik bir geçiş dönemidir. Bu dönem tüm gençlerin fiziksel, sosyal, duygusal ve akademik yönden büyük değişimler yaşadığı; gençlerin kimliklerini belirledikleri, daha çok bağımsızlık istedikleri, hem okul hem sosyal çevreden baskı gördükleri bir zamandır. Ruhsal bozuklukların başlangıç zamanı düşünüldüğünde 15-25 yaş çoğu gencin üniversiteye gittiği bir yaştır. Aynı zamanda bir çok ruhsal hastalıkların zirve yaptığı yaş dilimini içermektedir. Ruhsal bozukluklar 10-24 yaş grubu insanlarda en önemli engellilik nedeni olup, bu yaş grubundaki hastalık yükünün %45'ine katkıda bulunur. Gelişmekte olan ülkeler bedensel sağlık üzerine yoğunlaşırken, ülkelerin gelişmişlik düzeyi arttıkça ruh sağlığına yönelik vurgu artmaktadır. Ruh sağlığı bozuklukları için risk faktörleri arasında biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörler yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü'nün 21 ülkede üniversite öğrencilerinde yaptığı çalışmada herhangi bir ruhsal bozukluğun 12 aylık yaygınlığı %20.3 bulunmuştur. Toplumda ruhsal hastalık yaygın olmasına rağmen hastalığı olanların çok azı yardım aramaktadır. Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin ruhsal durumlarının araştırma evrenindeki sıklığının belirlenmesi  ve olası risk faktörlerinin değerlendirilmesidir. 
Gereç ve yöntem: Kesitsel tipteki araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim öğretim yılı itibariyle Marmara Üviversitesi'nde öğrenim görmekte olan lisans öğrencileri oluşturmaktır. Nüfusa göre ağırlıklandırma yöntemi ile sistematik olarak seçilmiş 345 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, bipolar bozukluk ve psikotik belirti varlığıdır. Ruhsal bozukluklar Uluslararası Bileşik Tanı Görüşmesi (CIDI) ve DSM-5 Yönelimli Tanısal Görüşme formu kullanılarak değerlendirilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle tek bir görüşmeci tarafından toplanmıştır. Verilerin analizinde tek değişkenli analizlerde Pearson Ki-kare testi, Fisher's Exact testi, çok değişkenli analizlerde lojistik regresyon modeli kullanılmıştır. Araştırma için Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu ve Rektörlük onayı alınmıştır.
Bulgular: 345 öğrenci ile yaptığımız çalışmada öğrencilerin %30,1'inde depresyon, %25,2'sinde yaygın anksiyete bozukluğu, %9'unda bipolar bozukluk, %2,9'unda psikotik belirti varlığı saptanmıştır. Katılımcıların yaş ortalamasının 20,4±1,6'dır. Binary lojistik regresyon analizi sonrasında; annede ruhsal sorun varlığı 3,71 kat (%95 GA 1,65-8,32), cinsel istismara uğrama 3,69 kat (%95 GA 1,00-13,58), ailede özel eğitime muhtaç birey varlığı 14,03 kat (%95 GA 1,11-176,93), kötümser kişilik yapısı 2,76 kat (%95 GA 1,44-5,28) olmak üzere depresyon varlığı açısından daha riskli bulunmuştur. Sağlık ile ilgili fakültelerin dışında öğrenim görmek ise depresyon ve yaygın anksiyete açısından koruyucu bulunmuştur. Kadın olmak 1,98 kat (%95 GA 1,06-3,67), yurtta kalmak 2,23 kat (%95 GA 1,06-4,64), ailenin ekonomik durumunun kötü olması 6,14 kat (%95 GA 1,65-22,89), annede ruhsal sorun varlığı 2,39 kat (%95 GA 1,07-5,34), ebeveynin alkol/madde kullanımı 3,03 kat (%95 GA 1,27-7,25), kötümser kişilik yapısı 2,78 kat (%95 GA 1,41-5,45), kendine güvenin azlığı 2,20 kat (%95 GA 1,14-4,24) olmak üzere yaygın anksiyete varlığı açısından daha riskli bulunmuştur. Gelir durumunun orta olması 0,42 kat (%95 GA 0,18-0,98) çok iyi/iyi olması durumuna göre bipolar bozukluk açısından koruyucudur. Ayda 1-2 kez alkol kullanımı 3,70 kat (%95 GA 1,37-9,98), haftada 1-2 kez alkol kullanımı 4,36 kat (%95 GA 1,26-15,05) bipolar bozukluk açısından riskli bulunmuştur. Akademik başarının kötü olması 14,48 kat (%95 GA 1,10-189,89), orta olması 10,03 kat (%95 GA 1,02-98,09), toplum tarafından dışlanan aileye sahip olmak 15,95 kat (%95 GA 1,56-162,34) psikotik belirti açısından riskli bulunmuştur. Yaklaşık her 3 öğrenciden birinin alkol kullanarak, her 20 öğrenciden birinin de uyuşturucu madde kullanarak riskli davranışlarda bulunduğu görülmüştür.
Sonuç: Ruhsal bozuklukların üniversite öğrencilerinde görülme sıklığı yüksektir. Ruhsal sorunların oluşmasında bir çok faktörün rolü bulunmaktadır. Yetişmiş insan gücüne katkı sağlayan üniversitelerde ruhsal bozuklukların erken tanınması, etkin kontrol ve müdahale çalışmalarının yapılması oldukça değerlidir.

Anahtar kelimeler: Uluslararası Bileşik Tanı Görüşmesi (UBGT), üniversite öğrenci, ruhsal durum

Abstract:
Background and aim: University time is one of the most challenging periods of a person's life and is a critical transition period from adolescence to adulthood. In this period, all young people experienced major changes in physical, social, emotional and academic terms;it is a time when young people identify their identities, want more independence, and are pressured by both school and social environment. Considering the beginning time of mental disorders, it is an age at which most young people go to university. It also includes the age range of many mental illnesses. Mental disorders are the most important cause of disability in people aged 10-24 and contribute to 45% of the disease burden in this age group. While developing countries focus on physical health, as the level of development of countries increases, the emphasis on mental health is increasing. Risk factors for mental health disorders include biological, psychological and social factors. In a study conducted by the World Health Organization for university students in 21 countries, a 12-month prevalence of any mental disorder was found to be 20.3%. Although mental illness is common in the community, very few people seek help. The aim of this study is to determine the frequency of mental illness of university students in the research population and to assess the possible risk factors.
Material and method: This study is a cross-sectional study. Our study population is consisted students studying at Marmara University as of the academic year of 2018-2019. 345 students systematically selected by population weighting method were included in the study. Dependent variable of the study is depression, generalized anxiety, bipolar disorder and presence of psychotic symptoms. Mental disorders were evaluated using the Composite International Diagnostic Interview (CIDI) and the DSM-5 Oriented Diagnostic Interview Form. The data were collected by a single interviewer by face-to-face interview method. Pearson Chi-square test, Fisher's Exact test for univariate analyzes, and logistic regression model were used for multivariate analyzes.The research have been approved by Marmara University Medical Faculty Clinical Research Ethics Committee and Rector's Office.
Results: In our study with 345 students, 30.1% of the students had depression, 25.2% had generalized anxiety disorder, 9% had bipolar disorder and 2.9% had psychotic symptoms. The mean age of the participants is 20.4 ± 1.6. According to the binary logistic regression analysis, these attributes were the risk factors for depression: Mother with mental problems (x3.71), sexual abuse (x3.69) person with special educational needs in the family (x14.03), pessimistic personality (x2,76). Faculties other than health related faculties was found to be protective in terms of depression and generalized anxiety. These attributes were the risk factors for generalized anxiety disorder: female gender (x1,98), stay in a dormitory (x2.23), poor economic condition of the family (x6.14), mother with mental health (x2,39), alcohol / substance use of the parent (x3,03), pessimistic personality (x2.78), lack of confidence (x2.20). Average income level (x0.42) was a protective factor for bipolar disorder. These attributes were the risk factors for bipolar disorder: Alcohol use 1-2 times a month (x3.70), 1-2 times in a week (x4,36). These attributes were the risk factors for psychotic symptoms: Poor academic achievement (x14,48), having the family excluded by society (x15.95). Approximately one out of every three students used alcohol, and one out of every 20 students found to be at risk by using drugs.
Conclusion: The incidence of mental disorders in university students is high. 
Many factors play a role in the emergence of mental problems. Early recognition of mental disorders, effective control and intervention studies are highly valuable in universities that have contributed to advanced manpower.

Key words: Composite International Diagnostic Interview (CIDI), college student, mental health