Sisplatin ile oluşturulan nefrotoksisite üzerine amifostinin etkisinin histokimyasal olarak değerlendirilmesi
To determine the effect of amifostine on cisplatin's nephrotoxicity by histochemically
Yazar: YASEMİN SAVRANLAR
Danışman: PROF. DR. SAİM ÖZDAMAR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Amifostin = Amifostine ; Apoptozis = Apoptosis ; Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Nefrotoksisite = Nephrotoxicity ; Sisplatin = Cisplatin

Özet:
Amifostin, kemoterapide yaygın olarak kullanılan ve nefrotoksisite oluşturan sisplatinin böbrek dokusunda oluşturduğu hasara karşı koruyucu bir ajan olarak birçok çalışmada kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı sisplatinin oluşturduğu nefrotoksisite üzerine amifostinin koruyucu etkisinin olup olmadığını araştırmaktır.Bu çalışmada, 40 adet 3 aylık erkek Sprague Dawley tipi rat kullanıldı. Denekler 4 gruba ayrıldı. İlk gruba serum fizyolojik, ikinci gruba serum fizyolojik ve 7.5 mg/kg sisplatin, üçüncü gruba 200 mg/kg amifostin, dördüncü gruba 200 mg/kg amifostin ve 7.5 mg/kg sisplatin verildi. Deneklerin ağırlıkları, serum BUN ve kreatinin düzeyleri değerlendirildi. Böbrek dokuları histopatolojik olarak incelendi.Sisplatin grubunda, Bowman kapsülünün parietal yaprağında bazal membran kalınlaşması ve glomerülde mezengial hücrelerde artış olduğu görüldü. Tübüler hasarın medullanın kortekse komşu bölgesinde yoğunlaştığı, daha çok proksimal tübüllerde daha az oranda da distal tübüllerde olduğu, kortekste de yer yer varlığını sürdürdüğü gözlendi. Proksimal tübüllerde genişleme, lümende kast varlığı ve vakuoler dejenerasyon, epitelyal fırçamsı kenarda bozukluk ve kayıp, nekrotik hücrelerin lümene dökülmesi, tübül hücrelerinde kayıp, yassılaşma, lümene doğru kubbeleşme, bazı hücrelerde sitoplazma kaybı, sitoplazmik irileşme, belirgin, piknotik veya iri nükleus, heterokromazi, kromatinin nükleusun periferinde yoğunlaşması, tübül epitel bazal memranlarında incelme, düzensizlik ve kayıp, tübül epitelinde ve intersitisiyel alanda inflamatuar hücre varlığı dikkati çekti. Distal tübülde, tübül hücrelerinde yassılaşma, lümene doğru kubbeleşme gözlendi. Amifostin+sisplatin grubunda histopatolojik hasarın sisplatin grubuna göre bir miktar azaldığı fakat yine de devam ettiği gözlendi.Sisplatin ve amifostin+sisplatin grubu arasında böbrek cisimciği, tübüler ve tübülointersitisiyel hasar dereceleri açısından incelendiğinde istatistiksel olarak fark gözlenmedi. Sisplatin grubunda kontrol ve amifostin grubunun aksine apoptotik hücreler gözlendi. Apoptotik hücrelerin amifostin+sisplatin grubunda sisplatin grubundan daha az olduğu gözlendi. Sisplatin ve amifostin+sisplatin grubu arasında apoptoz açısından istatistiksel olarak fark bulunmadı. Sisplatin grubundaki BUN ve kreatinin değerlerinin diğer gruplardan yüksek olduğu görüldü.Sonuçta, amifostinin sisplatinin oluşturduğu nefrotoksisiteye karşı bir miktar koruyucu olduğu ancak bu koruyucu etkinin histopatolojik göstergeler açısından yeterli olmadığı gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Amifostin, apoptoz, böbrek, nefrotoksisite, sisplatin.

Abstract:
Amifostine is used to be a protective agent against cisplatin?s nephrotoxicity which is used widespreed and known to be nephrotoxic. The aim of this study is if amifostine has protective affect on cisplatin?s nephrotoxicity.In the study, 40 Sprague Dawley rat that are 3 monhts old are used and were devided four groups. First group was administered by physiological serum, second group was administered by 7.5 mg/kg cisplatin, third group was administered by 200 mg/kg amifostine, fourth group was administered by 200 mg/kg amifostine and 7.5 mg/kg cisplatin. The subjects are evaluated with their body weights, serum BUN and creatinin levels. Kidney tissues are examined by histopathologically.In cisplatin group, increase of glomerular mesengial cell count and thickening of Bowman capsule?s parietal sheet were observed. Tubuler demage was observed especially in the medullary region near the cortex. Proksimal tubules were affected more than distal tubules and the demage was also observed in cortex. Dilatation of tubules, cast formation and vacuolar degeneration in the lumen, degeneration and loss of brush borders, necrotic cells in lumen, flattening, bulgening and loss of tubuler cells, in some cells loss of cytoplasm or large cytoplasm, large, evident, picknotic, heterochromatic nucleus, degeneration, becoming thin and loss of tubular basement membrane, inflammatory cells in tubules and in interstisyum were observed. Flattening and bulgening of tubular cells was seen on distal tubules. The damage in amifostine+cisplatin group was a bit reduced in comparison with cisplatin group. But the demage was continued in amifostine+cisplatin group. There was no stastically significant difference between cisplatin and amifostine+cisplatin group about tubular, renal corpuscular and tubulointerstisiyel damages. Apopitotic cells are observed in cisplatin group more than amifostine+cisplatin group. This difference was not stastically significant. The serum BUN and creatinin levels were determined high in cisplatin group than the others.In the result, amifostine protects kidneys from cisplatin?s nephrotoxicity but this protective effect is not enough histopathologically.Key Words: Amifostine, apoptosis, cisplatin, kidney, nephrotoxicity.