Öğretmenlerin görüşlerine göre sürdürülebilir liderlik ve okullarda hayat boyu öğrenme kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between sustainable leadership and life long learning culture in schools according to teachers' opinions
Yazar: FATMA BETÜL YAZAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE SEZEN GÜLTEKİN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Yaşam Boyu Öğrenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma kapsamında öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda yöneticilerin sürdürülebilir liderlik düzeyleri ile okullarda yaşam boyu öğrenme kültürü arasında bulunan ilişkinin ele alınması amaç edinilmiştir. Araştırmadaki veri toplama grubu 2020-2021 eğitim öğretim senesinde Sakarya'da çalışan öğretmenlerden ulaşılabilir örnekleme metodu ile seçilen totalde 401 öğretmenden meydana gelmektedir. Araştırmanın veri toplama evresinde eğitimcilerin sürdürülebilir liderlik seviyelerini saptayabilmek adına Sürdürülebilir Liderlik Ölçeği ve okullardaki hayat boyu öğrenme kültür düzeylerini belirlemek için Okullarda Hayat Boyu Öğrenme Kültürü Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin IBM SPSS Statistics 23 ve IBM SPSS AMOS 23 programlarına aktarılmış ve bu şekilde sonuçlandırılmıştır. Çalışma verileri ele alınırken kategorik parametreler için frekans dağılımı (sayı, yüzde), sayısal parametreler için tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma) tercih edilmiştir. İki grup arasında herhangi bir fark bulunup bulunmadığına bağımsız örneklem t testi ve ikinin üzerinde bir sayıdaki grup arasında herhangi bir fark bulunup bulunmadığına ise tek yönlü varyans analizi kullanılılarak bakılmıştır. ANOVA neticesinde ilk olarak varyans homojenliğini belirleyebilmek adına Levene testine, sonrasında ise farklılığın gruplardan hangisinden ileri geldiğini belirleyebilmek adına "çoklu karşılaştırma testi"  yani Bonferroni veya Tamhane's T2' ye başvurulmuştur. Varyans homojenliğini sağlayan parametrelerde gruplar arasında bulunan fark değerlendirilmesi için Bonferroni, tam tersi bir durumda ise gruplar arasında bulunan fark değerlendirmesi için Tamhane's T2 testine başvurulmuştur. Model testi için path (yol) analizinden ve ölçekler arasında bulunan bağıntının ele alınmasında pearson korelasyon analizi tercih edilmiştir. Öğretmenlerin sürdürülebilir liderlik ve eğitim kurumlarında yaşam boyu öğrenme kültürü düzeyleri eğitim durumu, cinsiyet, kıdem, yaş, çalışma yılı, branş, okul çeşidi ve sendika üyeliği değişkenleri açısından incelenmiştir. Yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi, kıdem, bulunduğu okuldaki çalışma süresi, okul tipi ve sendika üyelik durumları arasında sürdürülebilir liderlik ölçek skoru açısından istatistiksel bakımdan anlamlı düzeyde bir farklılık görülmemekte iken branşlar arasında sürdürülebilir liderlik ölçek skoru açısından istatistiksel bakımdan anlamlı düzeyde bir farklılık saptanmıştır. Bu doğrultuda, branşı sözel olanların sürdürülebilir liderlik ölçek skoru branşı sayısal olanlara göre daha yüksektir. Öğrenim durumu, kıdem, bulunduğu okuldaki çalışma yılı ve sendika üyelik durumları arasında okullarda hayat boyu öğrenme kültürü ölçek ile alt boyut skorları açısından istatistiksel bakımdan anlamlı düzeyde bir farklılık saptanmamaktadır. Bunun dışında sürdürülebilir liderlik ölçeği ile okullarda hayat boyu öğrenme kültürü ölçeği arasında pozitif yönlü orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde bir bağıntı vardır. Ayrıca hipotetik olarak test edilen ilişkide, sürdürülebilir liderlik hayat boyu öğrenme kültürünü olumlu olarak etkilemektedir.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the relationship between school administrators' sustainable leadership levels and lifelong learning culture in schools according to the opinions of teachers. The sample of the study consists of a total of 401 teachers selected through accessible sampling among the teachers working in Sakarya in the 2020-2021 academic year. In the data collection process of the study, the Sustainable Leadership Scale was used to determine the sustainable leadership levels of the teachers and the Lifelong Learning Culture Scale in Schools was used to determine the lifelong learning culture levels in schools. The data were transferred to IBM SPSS Statistics 23 and IBM SPSS AMOS 23 programs. While evaluating the data of the study, frequency distribution (number, percentage) was used for categorical variables and descriptive statistics (mean, standard deviation) were used for numerical variables. Whether there was a difference between the two groups was examined by independent sample t test and whether there was a difference between more than two groups was examined by one-way analysis of variance (One Way ANOVA). As a result of the "one-way analysis of variance" (ANOVA), firstly homogeneity of variance with the Levene test and then with the "multiple comparison test" (Bonferroni or Tamhane's T2) from which group or groups the difference originated was checked. The Bonferroni test was used to examined the difference between the groups in the variables providing homogeneity of variance, and the Tamhane T2 test was used to examined the differences between the groups in the variables that do not provide the variance homogeneity. Path analysis was used for model testing and pearson correlation analysis was used to examine the relationship between scales. Sustainable leadership and lifelong learning culture levels of teachers in schools were examined in terms of variables such as gender, age, education level, seniority, how many years they have been working, branch, school type and union membership. While there is no statistically significant difference in terms of sustainable leadership scale score between gender, age, education level, seniority, working year at the school, school type and union membership status, there is a statistically significant difference between branches in terms of sustainable leadership scale score. Accordingly, the sustainable leadership scale score of those whose branch is verbal is higher than those whose branch is numerical. There is no statistically significant difference in terms of lifelong learning culture scale and sub-dimension scores at schools between educational status, seniority, working years at the school and union membership status. In terms of relations, there is a statistically significant positive and modarate relationship between the sustainable leadership scale and the lifelong learning culture scale in schools. In addition, in the relationship tested hypothetically, sustainable leadership positively affects the culture of lifelong learning.