Kuzey Makedonya örme çoraplarının renk, desen, kompozisyon özellikleri
Color, pattern, and composition characteristics of knitted socks and slippers from North Macedonia
Yazar: SANEM ALTINER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ EROĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Halı, Kilim ve Eski Kumaş Desenleri Ana Sanat Dalı / Halı-Kilim Eski Kumaş Desenleri Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde, Kuzey Makedonya'nın geleneksel el örgüsü 
çoraplarının renk, desen ve kompozisyon özellikleri açısından incelenmiştir. 
Çalışmanın ana amacı, çorapların bölgenin kültürel mirasındaki yerini derinlemesine 
anlamak ve bu zengin geleneği gelecek nesillere aktarmaktır.
Çorapların renk dağılımı incelenmesinde, çok renklilik ve desen çeşitliliği, 
Makedonya'nın çok kültürlü yapısını yansıtan unsurlar olarak öne çıkmıştır. 
Hammadde incelemeleri, özellikle yün ve sentetik ipliklerin kullanımının yaygın 
olduğunu göstermiştir. Ayrıca, tezde çorapların teknik detayları ve motif yerleşimleri 
de incelenmiş; her bir çorabın teknik özellikleri, kullanılan malzemeler ve motifler 
tablolaştırılarak, Kuzey Makedonya'nın örme kültüründeki teknik çeşitlilik ve estetik 
zenginlik belgelenmiştir.
Çalışmanın ilgili bölümlerinde, Kuzey Makedonya el örmesi çoraplarının teknik 
incelemelerine ve Balkan kültürü hakkında kapsamlı bir literatür taramasına yer 
verilmiştir. Çorapların estetik özellikleri, bölgesel sembollerle ve toplumsal değerlerle 
güçlü bir bağlantı kurarak, bu geleneksel sanatların modern toplumlarda nasıl 
yaşatılabileceğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bu tez, Kuzey Makedonya'nın 
zengin kültürel mirasını koruma ve gelecek nesillere aktarma çabalarına önemli bir 
katkı sağlamaktadır.
Çalışmada, Kuzey Makedonya'nın geleneksel el örgüsü çoraplarının renk, desen 
ve kompozisyon özelliklerini detaylı bir şekilde incelemektedir. Çalışmanın ana amacı, 
bu çorapların bölgenin kültürel mirasındaki yerini derinlemesine anlamak ve bu zengin 
geleneği gelecek nesillere aktarmaktır. Araştırma kapsamında Üsküp, Tetova, Radoviş 
gibi önemli bölgeler gezilmiş ve toplamda 27 çorap örneği incelenmiştir. Bu çorapların 
yaş, renk, hammadde, tespit edildikleri bölgeler, fiziksel özellikler ve kullanılan desenmotif türleri çeşitli açılardan değerlendirilmiştir.
Çalışmanın ilgili bölümlerinde Kuzey Makedonya geleneksel el örmesi 
çoraplarının teknik incelemelerine ve Balkan kültürü hakkında kapsamlı bir literatür 
taramasına yer verilmiştir. Çorapların estetik özellikleri, bölgesel sembollerle ve 
toplumsal değerlerle güçlü bir bağlantı kurarak, bu geleneksel sanatların modern 
toplumlarda nasıl yaşatılabileceğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Kuzey Makedonya, Örme Çorap, Kültürel Miras, Geleneksel Türk Sanatları

Abstract:
This master's thesis provides a detailed examination of the color, pattern, and 
compositional characteristics of traditional hand-knitted socks from North Macedonia. 
The primary objective of this study is to deeply understand the place of these socks 
within the cultural heritage of the region and to contribute to the preservation and 
transmission of this rich tradition to future generations. The research involved 
fieldwork in significant locations such as Skopje, Tetovo, and Radoviš, where a total 
of 27 sock samples were analyzed. These samples were evaluated in various aspects, 
including their age, color, material composition, regions of origin, physical 
characteristics, and the types of patterns and motifs used.
In the color distribution analysis, the diversity of colors and patterns prominently 
reflected the multicultural nature of Macedonia. The material analysis revealed that 
wool and synthetic fibers were commonly used. Additionally, the thesis explores the 
technical details and motif placements of the socks; each sock's technical 
characteristics, materials used, and motifs were systematically documented, 
illustrating the technical diversity and aesthetic richness within North Macedonia's 
knitting culture.
The relevant sections of the study also include technical analyses of traditional 
North Macedonian hand-knitted socks and a comprehensive literature review on 
Balkan culture. The aesthetic features of the socks, strongly connected with regional 
symbols and social values, offer important insights into how these traditional arts can 
be sustained in modern societies. This thesis makes a significant contribution to the 
efforts to preserve and transmit the rich cultural heritage of North Macedonia to future 
generations.

Keywords: North Macedonia, Knitted Socks, Cultural Heritage, Traditional Turkish Arts