Okul yöneticilerinin yönetim tarzının incelenmesi: Karma bir çalışma
Examining the management style of school administrators: A mixed study
Yazar: MUSTAFA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. SONER DOĞAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim teknikleri = Management techniques ; Yönetsel tarz = Managerial style

Özet:
Araştırmanın amacı; öğretmen algı ve görüşlerine göre, okul yöneticilerinin yönetim tarzını nitel ve nicel bulgular doğrultusunda değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda karma yöntemle hazırlanmış çalışmanın nicel bölümü tarama modeliyle, nitel bölümü ise durum deseniyle yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Sivas İl merkezinde görev yapan öğretmenler arasından kolay örnekleme yöntemi ile belirlenen 315 öğretmen oluşturmaktadır. 
Çalışmada veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Kullanılan anket formunda katılımcılara ilişkin kişisel bilgiler bölümü, Üstüner (2016) tarafından geliştirilen 'Algılanan Müdür Yönetim Tarzı Ölçeği' (MYTÖ) ölçeği ve bu ölçeğin boyutlarına uygun olarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu yer almaktadır. 
Çalışma kapsamında elde edilen nicel veriler SPSS (22.0) paket programıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre verilerin normal dağılım koşulunu sağlamaması nedeniyle, bağımsız iki grup ortalamasının karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, bağımsız ikiden fazla grup ortalamalarının karşılaştırılmasında ise Kruskall Wallis H testi sonuçlarına bakılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın nicel bulgularına göre katılımcıların MYTÖ'ni algılama düzeyleri işbirlikli yönetim tarzında tamamen katılıyorum, otoriter yönetim boyutunda katılmıyorum, ilgisiz yönetim ve karşı koyucu yönetim boyutlarında hiç katılmıyorum, düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre ilgisiz yönetim ve karşı koyucu yönetim boyutlarında; Okul yöneticilerin genel olarak başarı düzeyi değişkeninde tüm boyutlarda; farklı müdürle görev yapma durumları değişkenine göre işbirlikli yönetim tarzı boyutunda anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Ancak mesleki kıdem, eğitim düzeyi, son görev yaptığı okul, okuldaki öğretmen sayısı ve yöneticilik görevine talip olma değişkenlerinde anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir.
Araştırmanın nitel bulgularına göre katılımcıların yönetim kavramının tanımına ilişkin olarak  yönetsel ve kurumsal tanımlar kategorilerini; iyi bir okul yöneticisinde bulunması gereken özelliklere ilişkin olarak insani, liderlik ve  hukuk, adalet  vasıfları kategorilerini; okul yöneticilerinin işbirliği yapma durumlarına ilişkin olarak öğretmenlerin işbirliği yaptığına yönelik kategorileri; okul yöneticilerinin otoriter davranma durumuna ilişkin olarak ölçülü düzeyde otoriter davranmaya yönelik kategorileri; okul yöneticilerinin okul paydaşlarına ilgili davranma durumuna ilişkin olarak, kurum kültürü/kurumsal birliktelik kategorilerini; okul yöneticilerinin okuldaki düzene ilişkin olarak  yeni fikirlere açıktır ve düzen bozulursa işleyiş bozulur kategorilerini  ön plana çıkardığı görülmüştür.
Araştırmanın nitel ve nicel verilerinin genel olarak birbirini desteklediği görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin liderlik, mesleki etik, disiplin, otorite, kurum kültürü, inovasyon ve çalışan motivasyonları konularında MEB ve üniversite işbirliğiyle yürütülecek olan eğitim programları doğrultusunda öğretmenlerin lisans üstü düzeyde eğitim almaları sağlanabilir. Bu doğrultuda kurum içi seminer ve eğitimlerle de yöneticinin seçeceği yönetim tarzının önemine vurgu yapılması önerilebilir. Ayrıca kurum kültürünü geliştirmeye yönelik yönetici ve öğretmenlerin ortak katılımıyla iletişim ve diğer problemlerin minimize edilmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Yönetim Tarzı, Okul Yöneticisi, Okul, Yönetim Kuramları

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the management style of school administrators in accordance with qualitative and quantitative findings, according to teachers' perceptions and opinions. For this purpose, the quantitative part of the study, which was prepared with the mixed method, was structured with the screening model, and the qualitative part was structured with the case pattern. The study group of the research consists of 315 teachers determined using convenience sampling method among the teachers working in Sivas city centre in the 2020-2021 academic year.
A questionnaire form was used as a data collection tool in the study. The questionnaire form used includes the personal information section about the participants, the 'Perceived Manager Management Style Scale' (MMSS) developed by Üstüner (2016) and a semi-structured interview form developed in accordance with the dimensions of the scale.
The quantitative data obtained within the scope of the study were analysed using the SPSS (22.0) package program. According to the analyses made, since the data did not meet the normal distribution condition, the results of the Mann Whitney U test were used to compare the averages of two independent groups, and the Kruskall Wallis H test results were used to compare the averages of more than two independent groups. Content analysis method was used in the analysis of the qualitative data.
According to the quantitative findings of the study, it was seen that the participants' perception levels of MMSS were at the level of strongly agree in the cooperative management style authoritarian management dimension, strongly disagree in the disinterested management and oppositional management dimensions, and disagree in the scale in general. Significant differences were found in the disinterested management and oppositional management dimensions according to the gender variable; in all dimensions in the success level of school administrators in general; and in the cooperative management style dimension according to the variable of working with different school principals. However, no significant difference was found in the variables of professional seniority, educational level, last school, the number of teachers in the school and apply for a managerial position.
According to the qualitative findings of the research, it was seen that the participants brought the categories of managerial and institutional definitions regarding the definition of the concept of management; the categories of humanitarian, leadership and law, and justice qualifications in relation to the characteristics that a good school administrator should have; the categories of teachers collaborating regarding the cooperation of school administrators; the categories of school administrators for authoritarian behaviour at a moderate level; organizational culture/organizational co-existence categories regarding school administrators' attitude towards school stakeholders; categories of school administrators who are open to new ideas regarding the order in the school and if the order is disrupted, the functioning will be disrupted to the fore.
It was seen that the qualitative and quantitative data of the study generally supported each other. According to the results of the research, it can be ensured that teachers receive postgraduate education in the fields of leadership, professional ethics, discipline, authority, organizational culture, innovation and employee motivation in line with the training programs to be carried out in cooperation with the Ministry of National Education and the university. In this direction, it can be suggested to emphasize the importance of the management style to be chosen by the manager with in-house seminars and trainings. In addition, it can be suggested to minimize communication and other problems through the joint participation of administrators and teachers in order to improve organizational culture.
Keywords: Management Style, School Administrator, School, Management Theories