Yetişkinlerin toplumsal cinsiyet rolü tutumları ve özyeterlilik inançlarının aldatmaya yönelik tutumları ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between adults' social gender role attitudes and self-efficacy beliefs and their attitudes toward infidelity
Yazar: ARZU KARAKÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA FERDA KANSU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı yetişkinlerin toplumsal cinsiyet rolü tutumları ile öz
yeterlilik inançlarının, aldatmaya yönelik tutumları ile ilişkisini incelemektir.
Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında veri
toplamak için kullanılacak araçlar içerisinde ilk olarak katılımcıların sosyo-
demografik bilgilerini toplamak amacıyla hazırlanan demografik bilgi formu
bulunmaktadır. Demografik bilgi formu yaş, cinsiyet, katılımcının hayatının
çoğunluğunu geçirdiği yerin niteliği, eğitim durumu ve medeni durum bilgilerini
kapsamaktadır. Katılımcıların toplumsal cinsiyete ilişkin tutumlarını ölçmek için
Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, öz yeterlilik inançlarını ölçmek için Genel
Öz-Yeterlilik Ölçeği, aldatmaya yönelik tutumlarını ölçmek için Aldatmaya Yönelik
Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Ölçme araçları aracılığıyla 18 yaş üstü, Türkiye'nin farklı
illerinde ikamet eden 288 kadın, 170 erkek katılımcıdan oluşan 458 yetişkin bireyden
veriler toplanmıştır. Örneklem grubu seçilirken amaçsal örnekleme yöntemlerinden
biri olan 'Ulaşılabilir (Kolayda) Örnekleme' tekniği kullanılmıştır. Bu araştırmada,
SPSS 27 yazılımı kullanılarak istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Öncelikle,
ölçeklerin güvenilirlik düzeyi Cronbach Alfa katsayılarıyla değerlendirilmiş ve bu
katsayıların 0.60'ın üzerinde olduğu saptanmıştır. Sonrasında, ölçeklerin normal
dağılım özellikleri detaylı bir şekilde incelenerek basıklık ve çarpıklık katsayıları
değerlendirilmiştir. Ölçekler arasındaki ilişki düzeyi ve yönü, Pearson Korelasyon
yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Ayrıca, ölçeklerin demografik değişkenlere göre
farklılık gösterip göstermediğini anlamak amacıyla Bağımsız Gruplar t-testi ve
ANOVA testleri uygulanmıştır. Yordayıcılık analizi için Hiyerarşik Regresyon
Analizi tercih edilmiştir. Tüm bu istatistiksel analizler, %95 güven aralığında yapılmış
olup, p değeri 0.05 anlam düzeyi esas alınmıştır.
Araştırmanın sonucunda Genel Öz Yeterlilik Ölçeği ile Toplumsal Cinsiyet
Rolleri Tutum Ölçeği (r=.14, p<0.01) değişkenleri arasında düşük düzey pozitif
korelasyon bulunmuştur. Katılımcıların eşitlikçi cinsiyet rolü tutumları arttıkça öz
yeterlilik inançları da artmaktadır. Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği ile Toplumsal
Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (r=-.13, p<0.01) değişkenleri arasında düşük düzey
negatif korelasyon saptanmıştır. Katılımcıların eşitlikçi cinsiyet rolü tutumları arttıkça
aldatmaya yönelik kabul edici tutumları azalmaktadır. Aldatmaya Yönelik Tutum
Ölçeği ile Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (r=-.22, p<0.01) değişkenleri arasında düşük
düzey negatif korelasyon saptanmıştır. Katılımcıların öz-yeterlilik inançları arttıkça
aldatmaya yönelik kabul edici tutumları azalmaktadır. Toplumsal Cinsiyet Rolü
Tutum Ölçeği Toplam Skorları katılımcıların yaşlarına, cinsiyetlerine, hayatlarının
çoğunluğunu geçirdikleri yere ve eğitim durumlarına göre farklılaşmaktadır.
Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği Toplam Skorları katılımcıların yaşlarına,
cinsiyetlerine göre farklılaşmaktadır. Verilen bulgulara ait sonuçlar incelendiğinde öz
yeterlilik ve toplumsal cinsiyet rollerinin aldatmaya yönelik tutumu yordadığı tespit
edilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is to examine the relationship between adults' attitudes
towards gender roles and their self-efficacy beliefs with their attitudes towards
infidelity. Quantitative research method was used in the study. Among the tools to
collect data in the scope of the research, the first one is the demographic information
form prepared to collect participants' socio-demographic information. The
demographic information form covers age, gender, the nature of the place where the
participant spent the majority of their life, educational status, and marital status
information. The Gender Role Attitudes Scale was used to measure participants'
attitudes towards gender, the General Self-Efficacy Scale was used to measure self-
efficacy beliefs, and the Attitudes towards Infidelity Scale was used to measure
attitudes towards infidelity. Data were collected from 458 adult individuals, consisting
of 288 women and 170 men aged 18 and over residing in different cities of Turkey,
using the measurement tools. The purposive sampling technique called 'Accessible
(Convenient) Sampling' was used in selecting the sample group. In this research,
statistical analyzes were performed using SPSS 27 software. Firstly, the reliability
level of the scales was evaluated with Cronbach's Alpha coefficients, and it was
determined that these coefficients were above 0.60. Then, the normal distribution
properties of the scales were examined in detail, and the kurtosis and skewness
coefficients were evaluated. The level and direction of the relationship between the
scales were examined using the Pearson Correlation method. In addition, Independent
Samples t-test and ANOVA tests were applied to understand whether the scales
differed according to demographic variables. Hierarchical Regression Analysis was
preferred for predictive analysis. All these statistical analyzes were conducted with a
95% confidence interval, and the significance level was based on a p-value of 0.05. As
a result of the research, a low-level positive correlation was found between the General
Self-Efficacy Scale and the Gender Role Attitudes Scale (r=.14, p<0.01). As
participants' egalitarian gender role attitudes increase, their self-efficacy beliefs also
increase. A low-level negative correlation was found between the Attitudes towards
Infidelity Scale and the Gender Role Attitudes Scale (r=-.13, p<0.01). As participants'
egalitarian gender role attitudes increase, their accepting attitudes towards infidelity
decrease. A low-level negative correlation was found between the Attitudes towards
Infidelity Scale and the General Self-Efficacy Scale (r=-.22, p<0.01). As participants'
self-efficacy beliefs increase, their accepting attitudes towards infidelity decrease.
Total Scores of the Gender Role Attitudes Scale vary according to participants' ages,
genders, places where they spend the majority of their lives, and educational statuses.
Total Scores of the Attitudes towards Infidelity Scale vary according to participants'
ages and genders. When the findings of the study are examined, it is determined that
self-efficacy and gender roles predict attitudes towards infidelity.