Antimikrobiyal polipeptitlerin pulpa üzerine etkilerinin diş organ kültüründe histolojik olarak incelenmesi
Histological investigation of the effects of antimicrobial polypeptides on pulp in dental organ culture
Yazar: EBRU ŞENYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA AYDINBELGE
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Dental pulpa = Dental pulp ; Diş çürükleri = Dental caries ; Dişler = Teeth ; Doku kültürü = Tissue culture ; Histoloji = Histology ; Natamisin = Natamycin ; Nisin = Nisin ; Polipeptitler = Polypeptides

Özet:
Diş çürüğünün kontrolü her dönemde olduğu gibi günümüzde de üzerinde araştırmalar yapılan stratejiler geliştirilen önemli bir çalışma alanıdır. Doğal antimikrobiyal peptitler ve sentetik peptid tasarımındaki yeni gelişmeler, ağız diş sağlığı ve genel sağlığın güvenli, etkili ve ekolojik olarak dengeli bir şekilde idamesini sağlayan tedaviler için fırsatlar sunmaktadır.
Bu doktora tezi çalışmasında çürüksüz ortodontik amaçla çekilmiş açık apeksli 20 yaş dişleri kullanılmıştır. Dişler üzerinde açılan sınıf 1 kavite tabanlarında 2 milimetrelik pulpa perforasyon alanları oluşturulmuş ve bu perfore alanlara çalışma ve kontrol gruplarını oluşturan materyaller yerleştirilmiştir. Çalışma gruplarında antimikrobiyal peptitlerden nisin ve natamisin kullanılırken, pozitif kontrol grubunda pulpa kaplama ajanı olarak diş hekimliğinde yaygın kullanılan rejeneratif materyallerden kalsiyum hidroksit  (CaOH), negatif kontrol grubu olarak da teflon bant kullanılmıştır. Organ kültüründe difüzyonla apikal bölgeden beslenmeleri devam edecek şekilde in situ şartlarda 1, 2 ve 4 haftalık takipleri yapılan bu 4 grup, daha sonrasında histolojik analizler için rutin doku takip işlemlerine tabi tutuldular. Alınan histolojik kesitlerde fotomikrografik ölçümler yapılmış ve enflamatuar hücre yoğunluğu ve Reperatif Dentin  (RD) devamlılığı konularında istatistiksel veriler doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. 
Sonuç olarak, deney modelinin başarılı olduğunu kanıtlar şekilde, tüm gruplarda pulpa ve dentinin histolojik değerlendirmeye uygun olduğu ve pulpanın canlılığını koruduğu gözlenmiştir. 
RD devamlılığının ilk iki haftaya göre dördüncü haftada tüm gruplarda artış gösterdiği, bununla birlikte en olumlu skorların çalışma grubumuzu oluşturan antimikrobiyalpolipeptitler olan nisin ve natamisin gruplarında tespit edildiği ve en düşük inflamatuar reaksiyon değerlerinin yine nisin ve natamisin gruplarında olduğu belirlendi.
Çalışma sonuçlarımızın ileride yapılacak çalışmalara ışık tutacağını nisin ve natamisinin direkt pulpa kaplama ajanı olarak kullanımı için değerli veriler sunacağı değerlendirilmiştir.
AnahtarKelimeler: Antimikrobiyal polipeptitler; Direkt pulpa kaplaması; Natamisin; Nisin

Abstract:
The control of dental caries is an essential field of study, on which strategies have been developed today, as it has been in every period. Natural antimicrobial peptides and new advances in synthetic peptide design offer opportunities for treatments that provide safe, effective, and ecologically balanced maintenance of oral health and general health.
This doctoral thesis study used caries-free immature third molar teeth extracted for orthodontic purposes. Two-millimeters pulp perforation areas were created on the floor of the class 1 cavities opened on the teeth, and the materials that constitute the study and control groups were placed in these perforated areas. While the antimicrobial peptides nisin and natamycin were used in the study groups, calcium hydroxide  (CaOH), one of the regenerative materials commonly used in dentistry, was used as the pulp capping agent in the positive control group, and also teflon tape was used as negative control group.
These four groups, which were followed up for 1, 2, and 4 weeks under in-situ conditions in such a way that they continued to be fed from the apical region by diffusion from the organ culture. Then the teeth were subjected to routine tissue follow-up procedures for histological analysis. Photomicrographic measurements were made on the histological sections taken, and evaluations were made in line with statistical data on inflammatory cell density and reparative dentin continuity.
It was observed that the pulp and dentin were suitable for histological evaluation and preserved the vitality of the pulp in all groups, proving that the experimental model was successful.
It was determined that the continuity of reparative dentin increased in all groups in the fourth week compared to the first two weeks. However, the most positive scores were detected in the antimicrobial polypeptides nisin and natamycin groups that create our study groups, and the lowest inflammatory reaction values was again in the nisin and natamycin groups. 
It has been evaluated that our study results will shed light on future studies and will provide valuable data for the use of nisin and natamycin as direct pulp capping agents.
Keywords: Antimicrobial polypeptides; Direct pulp capping; Natamycin; Nisin