Türkiye`de ihracatın milli gelir üzerindeki etkisi: 1980 sonrası dönem ve uygulamalı bir araştırma
Effect of national income in Turkey: Period of after 1980 and an empirical research
Yazar: NAGEHAN KESKİN
Danışman: DOÇ.DR. UTKU UTKULU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Milli gelir = National income ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export

Özet:
ÖZET Bir ülkede ekonomik faaliyetlerin yegane amacı fert ve toplum refahını arttırmaktır. Genel olarak bir ekonominin refah düzeyinin en önemli ölçütü ise milli gelirdir. Bu nedenle milli gelir konusu, iktisatçılar için daima büyük bir önem arz etmiştir. Milli geliri etkileyen birçok ekonomik faktör bulunmaktadır. Bunlarda birisi de ihracattır. Nasıl ki ithal ikamesi, iç talep, teknolojik gelişme milli gelir artışı üzerinde etkili oluyorsa, ihracat da benzer bir etkiye sahiptir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de ihracatın milli gelir üzerindeki etkisini incelemektir. İhracatta meydana gelen bir artış, çarpan mekanizmasıyla milli geliri arttırarak dolaysız olarak kalkınmayı olumlu yönde etkilerken, diğer yandan da ülke için gerekli olan sermaye mallarının ithalatını kolaylaştırmak suretiyle ekonomik kalkınmaya destek olmaktadır. Ayrıca ihracatın gelişmesi ile artan rekabet baskısı; yeni malların bulunması, kaliteyi arttıracak ve fiyattan düşürecek yöntemlerin araştırılması konularında yerli üreticileri harekete geçirerek ve yeni teknolojilerin kullanımını teşvik ederek ekonomik kalkınmayı hızlandırır. Çalışmada Türkiye'de 1980 sonrası dönemde dış ticaret politikasında görülen, dışa dönük-ihracata yönelik değişim çerçevesinde ihracatta meydana gelen gelişmelerin milli geliri ne yönde etkilediği, koentegrasyon ve nedensellik analizleri ile araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, ihracat ile milli gelir arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu ve aynı zamanda ihracatta meydana gelen artışların milli gelir artışlarının nedeni olduğu saptanarak, ihracat ile milli gelir arasında teorinin öngördüğü ilişki ampirik olarak da doğrulanmıştır.

Abstract:
ABSTRACT The only purpose of economical activities' in a country is to increase individuals' and society's welfare.Generally the most important criteria of welfare level in an economy is national income.For this reason, national income has been always considered as a a very important subject by economists. There are many factors that effects national income. One of these factors is export which has a similar impact on the growth of national income just as import substitution, domestic demand and technological advances.The main purpose of this study is to analyse the effect of export on national income in Turkey. The growth of export increases the national income with multiplier mechanism and directly effects the economic development.Thereby it supports the economic development by making the import of the required capital properties easier for the country. Furthermore, the press of competition increasing with the growth of export acctivates the local producers to find new products and research the methods to increase the guality while decreasing the prices. This also accelerates the economic development by promoting the use of new technologies. In this study, impacts of the export-oriented foreign trade policy changes in Turkey after 1980 on export are examined to determine, how these changes effected the national income by using cointegration and casualty analyses. nThe research outcomes showed that there is a long term relationship between export and national income. It is determined that increases in export are the reasons for the growth of national income and the relationship between export and national income which is foreseen by the theory is confirmed empiricaly. in