Sosyo-bilimsel konu öğretiminde modellemenin öğrencilerin çevre bilincine ve mantıksal düşünme becerilerine etkisi
Modelling effect in socioscientific issues teaching on environmental consciousness and reasoning ability
Yazar: ÖZGÜR BULDUK
Danışman: PROF. DR. CEMİL AYDOĞDU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme becerileri = Thinking skills ; Mantıksal düşünme = Logical reasoning ; Modelleme = Modelling ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Çevre bilinci = Environmental consciousness

Özet:
Bu araştırmada sosyo-bilimsel konu öğretiminde modellemeye dayalı uygulamaların öğrencilerin çevre bilinci ve mantıksal düşünme becerileri üzerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla Fen Bilimleri konu içerikleri içinde yer alan, tartışmaya açık, karmaşık ve farklı bakış açıları ile değerlendirilebilen, gerçek hayatla ilgili güncel konular olan sosyo-bilimsel konularla ilgili model tabanlı etkinlikler geliştirilmiştir. Araştırma; 2018-2019 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde, seçmeli "Bilim Uygulamaları" dersi kapsamında 7. sınıfa devam eden 53 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda sosyo-bilimsel konu içeriğinin sorgulamaya dayalı model tabanlı zenginleştirilmiş uygulamalar ile gerçekleştirildiği araştırmada, nicel ve nitel veri toplama yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem benimsenmiş ve yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan nicel veri toplama araçlarını "Çevre Bilinci Ölçeği" ve "Mantıksal Düşünme Becerileri Ölçeği" oluşturmaktadır. Nitel veri toplama araçları olarak ise,  görüşmeler, gözlemler ve dokümanlar kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nitel veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniği ile nicel veriler ise t-testi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda uygulama yapılan deney grubundaki öğrencilerin "Çevre Bilinci" ve "Mantıksal Düşünme Becerileri Testi" puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Nitel verilerden elde edilen bulgular ise nicel verileri desteklemektedir. Bulgulardan elde edilen sonuçlar sosyo-bilimsel konu öğretiminde sorgulayıcı model tabanlı yaklaşımın kullanılmasının öğrencilerin çevre bilinci ve mantıksal düşünme becerilerinin gelişimine katkı sağladığını göstermektedir.

Abstract:
In this study, the effects of model based science practices in teaching socio-scientific issues on middle school students' environmental awareness and logical thinking were examined. For this purpose, activities related to the model related to socio-scientific issues, which are included in the subjects of science, open to discussion, complex and can be evaluated from different angles, current issues related to real life. The study  was carried out with 53 students, 7th grade, in the spring semester of 2018-2019 academic year in the elective "Science Applications" courses. In the study at the environmental group what is accomplished with model-based practices related to socioscientific issues as  a mixed research methods research "Convergent Parallel Design" was used. This methods applied together of quantitative and qualitative achievement. Quantitative data has been collected by "Test of Logical Thinking (TOLT)" and "Environmental Awareness Scale (EAS)" in the research. Qualitative data collection tools are used interviews, observations and documents. The qualitative data obtained in the study were analyzed with descriptive analysis and content analysis technique. The quantitative data obtained in the study were analyzed by the t-test techique. It was determined that there was a statistically significant difference in favor of the experimental group in terms of  logical thinking ability and environmental awarness after the application. Qualitative data support the quantitative findings. The results obtained from the findings show that the use of the model-based inquiry approach in socio-scientific issues teaching contributes to the development of students' environmental awareness and logical thinking skills.