Adapazarı ilçesinde 2007 yılındaki ısınma kaynaklı emisyonların analizi ve envanterlenmesi
Analysis and inventory of emissions to result from heating in Adapazari city in 2007
Yazar: BAHATTİN BÜLENT ODABAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREF SOYLU
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Emisyon envanteri = Emission inventory

Özet:
Sakarya ilinin özellikle merkezi topografik ve meteorolojik özelliklerinden dolayı, önlem alınmadığı takdirde hava kirliliğinin yoğun şekilde yaşanabileceği bir yapıya sahiptir. Hava kirliliği özellikle kış aylarında, ısınma amaçlı yakıt tüketimi sebebi ile artış göstermektedir. Isınma amaçlı yakıt tüketiminden kaynaklanan hava kirliliğinin belirlenmesi ve kirliliği önleyici tedbirlerin alınabilmesi için öncelikli olarak bu emisyonların analizi ve envanterlemesi yapılmalıdır. Bu Amaçla, bu çalışmada Sakarya İli Adapazarı ilçesine ait on bir mahallede anket çalışması yapılmış ve bu emisyonlara sebep olan kaynakların türü ve sayısı, kullanılan yakma sistemlerinin (soba, kalorifer, kombi) özellikleri ve sayıları, yakıt tipleri (kömür, doğalgaz) ve miktarları tespit edilmiştir. Elde edilen bu verilerden faydalanılarak evsel ısınma amaçlı yakıt tüketimi sonucu atmosfere yılda ne kadar toz (PM), karbondioksit (CO2), kükürt dioksit (SO2), azot dioksit (NO2) ve karbon monoksit (CO) emisyonunun verildiği hesaplanmıştır. Yapılan anket sonucunda, Adapazarı merkezi genelindeki 91.339 haneden %43,1' inin kombi, %42' sinin soba ve %14,9' unun kömür kaloriferi kullandığı; 2007 yılına ait kömür tüketiminin %2 hata ile 106.023 ton/yıl, doğalgaz tüketiminin ise 41.455.620 m³/yıl olduğu; Adapazarı genelinde, 2007 yılının en çok yakıt tüketilen ayının ise 24.219 ton/ay kömür ve 9.470.000 m³/ay doğalgaz tüketimiyle Aralık ayı olduğu tespitleri yapılmıştır. Ayrıca, Aralık ayında kömür tüketiminden kaynaklanan emisyon değerleri; 783 ton/ay SO2, 61 ton/ay NO2, 2.159 ton/ay CO, 196 ton/ay PM ve 51.846 ton/ay CO2; doğalgaz tüketiminden kaynaklanan emisyonlar ise, 0,14 ton/ay SO2, 25 ton/ay NO2,11 ton/ay, CO, 0,14 ton/ay PM ve 19.760 ton/ay CO2 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
Due to topographical and meteorological characteristics, especially the Centrum of Sakarya province has such a structure that it is open to intensive air pollution unless preventive action is taken. Air pollution especially increases in winter due to fuel consumption for heating. In order to define the amount of air pollution deriving from fuel consumption for heating and to take the preventive precautions, analysis and inventory of those emissions have to be done as the first step. For this purpose, in this study a survey is applied to eleven districts of Adapazarı town in Sakarya province; and the types and counts of sources causing these emissions, features and numbers of heating systems (stove, central heating, gas-fired kombi boiler), fuel types (coal, natural gas) and their consumption amounts are identified. The annual emission rates of particulate material (PM), carbon dioxide (CO2), sulphur dioxide (SO2), nitrogen dioxide (NO2) and carbon monoxide (CO) derived from consumption of the domestic fuels are calculated using these data. As a result of this survey; 91,339 houses in the general of Adapazarı are scattered as follows, 43.1 % use gas-fired kombi boiler, 42 % use stove, 14,9 % use central heating with coal. Moreover, the survey also showed that in 2007 the coal consumption was 106.023 tons/year and natural gas consumption was 41.455.620 m3/year with a 2% margin of error and the most consumption has taken place in December with an amount of 24.219 tons/month coal and 9.470.000 m3/month natural gas for the same year. In addition, the emission amounts of December due to coal consumption has been calculated as 783 tons/month of SO2, 61 tons/month of NO2, 2.159 tons/month of CO, 196 tons/month of PM and 51.846 tons/month of CO2; on the other hand emissions due to natural gas consumption has been calculated as 0.14 tons/month of SO2, 25 tons/month of NO2, 11 tons/month of PM and 19.760 tons/month of CO2 for the same month.