Türkiye'nin Akdeniz politikasının Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerine etkisi
The impact of Turkey's Mediterranean policy on its relations with the European Union (EU)
Yazar: NURCAN GÜRDAL
Danışman: DOÇ. DR. DİĞDEM SOYALTIN COLELLA
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Akdeniz politikası = Mediterranean policy ; Avrupa Birliği = European Union ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'nin Akdeniz politikasının Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerine etkisini analiz etmektedir. Ortadoğu ile küresel anlamda enerji tüketiminde ilk sırada bulunan AB ülkelerinin arasında geçiş güzergahı olan ve köprü oluşturan Doğu Akdeniz Bölgesi, yeni keşfedilen hidrokarbon rezervleri ile ilgi odağı durumuna gelmiştir. Doğu Akdeniz'in sahip olduğu stratejik önem nedeniyle bu bölge geleceğin enerji havzası olarak görülmektedir. Aynı zamanda bölgenin sahip olduğu enerji kaynaklarının AB'nin Rusya'ya olan bağımlılığını azaltabileceği öngörülebilir. Uluslararası enerji sektöründe önemli bir unsur durumuna gelen Doğu Akdeniz'in artan jeopolitik değeri bölgede münhasır hakların paylaşımı için ciddi diplomatik bir çaba gösterilmesini gerektirmektedir. Bölgedeki yeni enerji kaynakları bir yandan Türkiye'ye dış politikada yeni fırsatlar sunmuş ve uluslararası siyasal sistemdeki önemini arttırmıştır. Öte yandan AB'nin gelecekte artması öngörülen enerji ihtiyacını güvenceye alma isteği ve Rusya'ya olan enerji bağımlılığını azaltmaya yönelik olarak Doğu Akdeniz'de izlediği politikalar Türkiye-AB ilişkilerine doğrudan etki etmektedir. Bu çalışma, Doğu Akdeniz'deki gelişmeler göz önünde bulundurularak Türkiye-AB ilişkilerini Türkiye'nin enerji ihtiyacı, AB'nin enerji güvenliği ve Kıbrıs sorunu gibi değişkenler çerçevesinde değerlendirmekte dış politikada rasyonel seçim teorisine dayanarak bir fayda/maliyet analizi yapmaktadır. Bu analiz Akdeniz'de elde edilecek faydanın maliyetlerden fazla olması durumunda Türkiye'nin AB ile olan ilişkilerinde çatışma olasılığının fazla olduğunu, Akdeniz'deki risk ve tehditler nedeniyle ortaya çıkan maliyetlerin faydalardan fazla olması durumunda da Türkiye'nin AB ile olan ilişkilerinde uzlaşma olasılığının fazla olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Bu sonuç doğrultusunda Kıbrıs sorununun Türkiye-AB ilişkilerine doğrudan etki ettiği, Türkiye'nin Akdeniz politikasının bu yönde şekillendiği öne sürülebilir. Buna karşılık Türkiye'nin bölgedeki fırsatları değerlendirme kapasitesi, bölgesinde enerji kaynaklarının keşfi ve bölgenin enerji merkezi haline gelme potansiyeli, AB ile olan ilişkilerinde uzlaşma olasılığını artıracak temel faktörler olarak sıralanabilir.

Abstract:
This study examines Turkey's Mediterranean policy and its effects for the Turkey-EU relations. The Eastern Mediterranean Region, which is the transit route and bridge between the Middle East and EU countries and ranks first in energy consumption in global terms, has become the center of attention with its newly discovered hydrocarbon reserves. Given the strategic importance of the Eastern Mediterranean, the region is considered as the energy basin of the future. At the same time, it can be predicted that the energy resources of the region can reduce the EU's energy dependence on Russia. The increasing geopolitical value of the Eastern Mediterranean, which has become an important element in the international energy sector, requires a serious diplomatic effort to share exclusive rights in the region. On the one hand, new energy sources in the region have provided Turkey with new opportunities in its foreign policy and increased its importance in the international political system. On the other hand, The EU's desire to secure its energy need, which is expected to increase in the future, and the policies it pursues in the Eastern Mediterranean to reduce its energy dependence on Russia directly affect Turkey-EU relations. Considering the developments in the Eastern Mediterranean, this study evaluates Turkey-EU relations within the framework of variables such as Turkey's energy needs, EU's energy security and Cyprus problem, and makes a cost/benefit analysis based on rational choice theory in foreign policy. The analysis shows that if the benefits to be obtained in the Mediterranean are more than the costs, the probability of conflict in Turkey's relations with the EU is high, and if the costs arising from the risks and threats in the Mediterranean are more than the benefits, the probability of reconciliation in Turkey's relations with the EU is high. In line with these results, it can be argued that the Cyprus problem has a direct impact on Turkey-EU relations, and Turkey's Mediterranean policy has been shaped in this direction. Yet, Turkey's capacity to seize opportunities in the region, the discovery of energy resources in its region and its potential to become the energy center of the region can be listed as the main factors that will increase the possibility of reconciliation in its relations with the EU.