Hipotiroidi tanısı alan hastalarda ötiroidizmsağlanması ile serum osteopontin düzeyleri vekardiyovasküler risk parametreleri arasındakiilişkinin irdelenmesi
The impact of achieving euthyroidism on plasma osteopontin levels and cardiovascular risk parameters among newly diagnosed hypothyroid patients
Yazar: GÜLHAN CAVLAK
Danışman: DOÇ. DR. MELEK EDA ERTÖRER
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Hipotiroidi toplumda en sık rastlanan endokrinolojik problemlerden biridir. Aşikar hipotiroidinin kardiyovasküler sistem üzerine olan negatif etkileri bilinmektedir. Bradikardi, sistemik hipertansiyon, nabız basıncının daralması, sistolik ve diastolik kalp hastalığı, dislipidemi, endotel fonksiyon bozukluğu, ateroskleroz ve iskemik kalp hastalığına kadar uzanan etkiler izlenebilir. Kan basıncı yüksekliği, düşük dansiteli lipoprotein, C-reaktif protein, homosistein, plazminojen aktivatör inhibitör-1(PAI-1), D-dimer; hipotiroidide de etkili olan aterojenik risk faktörleridir. Osteopontin (OPN), ilk olarak kemikten izole edilen, immünite, inflamasyon ve bazı maligniteler ile ilişkilendirilen yeni bir inflamasyon belirtecidir. Çalışmamızın amacı; yeni tanı hipotiroidi hastalarında plazma Osteopontin düzeylerinin kardiyovasküler riski öngörecek bir parametre olup olamayacağının araştırılmasıdır. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya tiroid uyarıcı hormon (TSH) düzeyleri ilk kez yüksek saptanan 39 hasta ve 11 sağlıklı ötiroid olgu alındı. Hasta grubunun dördünü subklinik (%10.2), 35'ini (%89.2) aşikar hipotiroidi olguları oluşturmaktaydı. Hastaların tanı anında ve levotiroksin tedavisi ile ötiroid hale getirildikten sonra üçüncü ayda olmak üzere; TSH, serbest T4 (sT4), fibrinojen, c-reaktif protein (CRP), açlık glukozu, total kolesterol (T-kol), düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL-kol), yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL-kol), trigliserit ve OPN düzeyleri ölçüldü. Bu ölçümlerle eş zamanlı olarak brakial arterden akım aracılı arter dilatasyon (FMD) ölçümleri yapıldı. 

Bulgular: Çalışma başlangıcında hipotiroidi grubunda vücut kütle indeksi (VKİ), T-kol, LDL-kolesterol ve trigliserid değerleri istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde kontrol grubundan daha yüksek idi (sırası ile; p=0.01, p=0.01, p=0.02, p=0.01). Aynı grupta, FMD değeri ise daha düşük bulundu (p=0.02). Fibrinojen, CRP ve OPN değerleri gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Çalışma grubunda, tedavi öncesi ve ötroidizm sağlandıktan sonra çalışma parametreleri karşılaştırıldığında; T-kolesterol, LDL-kolesterol, HDL-kolesterol ve Osteopontin (OPN) değerlerinin anlamlı düşüş gösterdiği, FMD'nun ise anlamlı artış gösterdiği izlendi (tümü için p=0.000). Diğer takip parametrelerinde farklılık saptanmadı. Plazma Osteopontin düzeyleri ile FMD arasında korelasyon izlenmedi. 

Sonuç: Hipotiroidi hasta grubumuzun bazal değerleri literatürü destekler şekilde kardiyovasküler açıdan riskler barındırmaktadır. Başlangıç FMD'nin hasta grubunda düşük bulunması bu bilgiyi desteklemektedir. Bazal plazma OPN düzeylerinin gruplar arasında benzer olarak bulunması, bizim çalışmamızın özelinde OPN'nin kardiyovasküler bir risk faktörü olarak tanımlanmasını zorlaştırmaktadır. Ancak ötiroidi sağlanması ile düzelen pek çok kardiyovasküler risk faktörünün yanı sıra, plazma OPN değerlerinde de azalma izlenmesi, üstelik bu azalmanın FMD'de artış ile birlikte olması OPN'in bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir. Verilerimiz geniş ölçekli çalışmalara ihtiyaç olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
The Impact of Achieving Euthyroidism on Plasma Osteopontin Levels and Cardiovascular Risk Parameters among Newly Diagnosed Hypothyroid Patients 

Objective:  Hypothyroidism is one of the most common endocrine disorders in population. Unfavorable effects of hypothyroidism on cardiovascular system are well-known. Bradycardia, systemic hypertension, narrowing of pulse pressure, systolic and diastolic heart disease, dyslipidemia, endothelial dysfunction, atherosclerosis and ischemic heart disease can be detected in such patients. High blood pressure, low-density lipoprotein cholesterol, C-reactive protein, homocysteine, plasminogen activator inhibitor-1 (PAI-1) and D-dimer are well-recognized atherogenic risk factors and are affected by hypothyroidism. Osteopontin (OPN) is a new marker of inflammation which is first isolated from bone and proposed to associate with immunity, inflammation and some malignancies. The purpose of this study is to investigate the use of plasma Osteopontin measurement as a predictor of cardiovascular risk in newly diagnosed hypothyroid patients. 
Material and Methods: Thirty-nine patients whose Thyroid Stimulating Hormone (TSH) levels are found to be above laboratory limits for the first time and 11 healthy euthyroid subjects were enrolled in the study. The patient group consisted of 4 (10.2 %) subclinical and 35 (89.8%) overt hypothyroid cases. Patients' TSH, free T4 (FT4), fibrinogen, C-reactive protein (CRP), fasting glucose, total cholesterol (T-chol), low-density lipoprotein cholesterol (LDL-chol), high-density lipoprotein cholesterol (HDL-chol), triglyceride, and OPN levels were measured at inclusion and on the third month after euthyroidism was sustained with levothyroxine treatment. Flow-mediated arterial dilatation measurement from brachial artery was performed twice simultaneously with laboratory analyses.  
Results: At inclusion, body mass index (BMI), T-chol, LDL-chol and triglyceride levels were statistically higher in hypothyroid group (p=0.01, p=0.01, p=0.02 and p=0.01 respectively). The FMD value was lower in same group (p=0.02). Fibrinogen, CRP and osteopontin levels were similar between groups (p> 0.05). Pre and post-treatment (after achieving euthyroidism) study parameters were compared in hypothyroid group. Statistically significant decrease in T-chol, LDL-chol, HDL-chol, and OPN levels (all p=0.000), and significant increase in FMD levels (p=0.000) were observed. There was no difference in other follow-up parameters. There was also no correlation between plasma osteopontin levels and FMD.
Conclusion: Basal cardiovascular risk profile of our hypothyroid group is in accordance with literature. Lower FMD values at inclusion in patient group supports this finding, as well. Indifferent basal plasma OPN levels between both groups, makes it difficult to identify OPN as a cardiovascular risk factor for our study. However, besides amelioration in well-recognized cardiovascular risk factors with achieving euthyroidism, decrease in plasma OPN levels with accompanying increase in FMD was observed in hypothyroid group. This finding makes us think that OPN may be used as a marker for cardiovascular risk in hypothyroid patients. Our data needs to be proven with further studies.