İstanbul'da kamu hastanelerinde sağlık hizmet süreçlerinde bekleme sürelerinin analizi
Analysis of waiting times in healthcare processes in public hospitals in Istanbul
Yazar: BÜŞRA TEYİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PAKİZE YİĞİT
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Sağlık hizmetlerindeki bakım kalitesinin en önemli noktalarından biri bekleme süresidir. Bekleme süresi arttıkça algılanan kalite düşmektedir. Sunulan sağlık hizmetinin kalitesini ve hasta memnuniyetini önemli ölçüde etkilemektedir. Bekleme süresi, hastanın kuruma gitmeden önce almış olduğu randevu saati ile muayene zamanı arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; 2016 yılında İstanbul'da faaliyet gösteren kamu hastanelerindeki ayakta muayene işlemlerinin çocuk sağlığı ve hastalıkları, genel cerrahi, iç hastalıkları ile kadın hastalıkları ve doğum polikliniklerindeki bekleme sürelerinin, haftanın günlerine, gün içindeki saat farklıkları ve aylara göre değişkenliklerinin belirlenmesidir. Çalışma kesitsel, retrospektif tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma evrenini İstanbul'da hizmet veren 2. ve 3. basamak sağlık kurumlarında 2016 yılındaki ayakta tedavi başvuruları; çalışmanın örneklemi ise 2016 yılındaki 2. ve 3. basamak sağlık kurumlarındaki çocuk sağlığı ve hastalıkları, iç hastalıkları, genel cerrahi ile kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine gelen ayakta muayene işlemi gerçekleştiren 847,972 başvuru oluşturmaktadır. Araştırma verileri ikincil verilerden sağlanmıştır. Çalışmada ortalama, standart sapma, medyan, kartiller, yüzdelikler gibi tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, değişkenlerin karşılaştırılması için bağımsız örneklem t-Testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi kullanılmıştır. Çalışmada hastaların %71,9 kadın hastalardan, %28,1'i erkek hastalardan oluşmaktadır. Çalışmadaki bekleme süresi ortalaması 17,27±27,19 olmaktadır. En yüksek bekleme süresi kadın hastalıkları ve doğum polikliniklerinde(20,518±24,068) gerçekleşmiştir. Sağlık hizmet basamağına göre ortalama bekleme süresi en yüksek üçüncü basamak sağlık kurumlarında (18,24±22,07) yaşanmaktadır. En yüksek bekleme süresi pazartesi günü (18,57 dakika, medyan 9) yaşanmaktadır. Çalışma neticesinde, bekleme süresinin ayakta muayene süreçlerinde incelenen değişkenlere göre farklılıklar ortaya konmaya çalışılmış ve politika yapıcılara sunulmuştur.

Abstract:
One of the most important aspects of the quality of care in health services is the waiting period. As the waiting time increases, the perceived quality decreases. It significantly affects the quality of the health service provided and patient satisfaction. Waiting time is defined as the difference between the appointment time that the patient received before going to the institution and the examination time. The aim of this study; The aim of this study is to determine the waiting times of the outpatient clinics in pediatric health and diseases, general surgery, internal diseases and obstetrics and gynecology outpatient clinics in public hospitals operating in Istanbul in 2016, according to the days of the week, hour differences in the day and the months. The study is a cross-sectional, retrospective descriptive study. Outpatient treatment applications in 2016 at the 2nd and 3rd level health institutions serving in Istanbul; The sample of the study consisted of 847.97 applicants who performed outpatient examinations in the pediatric health and diseases, internal diseases, general surgery and gynecology and obstetrics outpatient clinics in 2nd and 3rd level health institutions in 2016. Research data were obtained from secondary data. In addition to descriptive statistics such as mean, standard deviation, median, quartiles, and percentiles, independent samples t-Test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to compare variables. In the study, 71.9% of the patients were female patients and 28.1% were male patients. The average waiting time in the study was 17.27±27.19. The highest waiting time was observed in the obstetrics and gynecology outpatient clinics (20.518±24.068). According to the health care level, the highest average waiting time is experienced in tertiary health institutions (18.24±22.07). The highest waiting time is experienced on Monday (18.57 minutes, median 9).  As a result of the study, it was tried to reveal the differences according to the variables examined in the outpatient examination processes of the waiting period and presented to the policy makers.