Koroner arter hastalıklarında genetik risk faktörlerinin belirlenmesi
The determination of genetic risk factors in coronary artery disease
Yazar: BAHADIR ERCAN
Danışman: DOÇ.DR. LÜLÜFER TAMER
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
ÖZET KORONER ARTER HASTALIKLARINDA GENETİK RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ Koroner arter hastalığı, gelişmiş ülkelerde en yaygın ölüm sebeplerinden birini oluşturmaktadır. Koroner kalp hastalığı, kalp kaslarına giden kan akışının azalması nedeni ile oluşan miyokard iskemisi, doku nekrozu ve miyokard enfarktüsü ile sonuçlanan bir hastalıkltır. Koroner arter hastalıklarında sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet, kötü beslenme, obesite ve fiziksel olarak inaktif bir yaşam gibi değiştirilebilen ve yaş, cinsiyet ve genetik yatkınlık gibi değiştirilemeyen risk faktörleri vardır. Kişilerin yaşam kalitesinin arttırılması açısından, koroner arter hastalıklarına yatkınlığının olup olmadığını erkenden öğrenebilmek ve ona göre önlem alabilmek için koroner arter hastalığı gibi mortalite ve morbidite oranı yüksek olan koroner arter hastalıklarının genetik alt yapısının belirlenebilmesi için yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Mevcut bilgilerin ışığı altında çalışmamızda, bölgemizde koroner arter hastalıklarında genetik risk faktörleri olduğu düşünülen Apo E, Apo B, Protrombin ve Faktör V mutasyonları çalışılmıştır. Ayrıca liopoproteinler ile ilişkili olan mutasyonlardan Apo E gen polimorfizmleriyle serum lipid lipoproteinler ve apolipoproteinler arasındaki korelasyon incelenmiştir. Apo E, Apo B, Faktör V ve Protrombin mutasyonları real time PCR (Light Cycler) cihazı kullanılarak, serum lipoprotein, trigliserit düzeyleri enzimatik kolorimetrik yöntem, Apo A-I ve Apo B düzeyleri ise immünotürbidimetrik yöntem kullanılarak Cobas Integra cihazında çalışılmıştır. Çalışma sonucunda Apo BlOO'ün kodon 3500 C9774T, G9775A olmak üzere iki mutasyonu taranmış olup ne hasta ne de kontrol grubunda bu mutasyonlara rastlanmamıştır. Apo E'nin bilinen E2,E3 ve E4 allellerinin sıklığı hasta ve kontrol grubunda sırasıyla %12,2;5,0, %73,9;80,7, %14,0;14,3 olarak bulunmuştur.Faktör V leiden mutasyonuna hasta grubunda %6,2, kontrol grubunda ise %9,8 oranında rastlanmıştır. Protrombin G20210A mutasyonuna kontrol grubunda hiç rastlanmamıştır, hasta grubunda ise %4,6 sıklıkta rastlanmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlara göre Apo B (3500) C9774T, G9775A mutasyonuna hasta ve kontrol grubunda raslanılmamıştır, E2 allel sıklığı kontrol grubuna oranla hasta grubunda daha yüksek bulunmuştur (odds oranı= 0.386 CI: 0.149- 0.998). Hasta grubunda Protrombin G20210A mutasyonu olmayanların mutasyonu olanların yarısı kadar risk altında olduğu saptanmıştır (p=0,021). Faktör VLeiden mutasyonu hasta ve kontrol grubunda anlamlı bir dağılım göstermemiştir (p=0,064). Anahtar Sözcükler: Apo 8100(3500), Faktör V Leiden, Protrombin G20210A, Apo E gen Polimorfizmi ve Koroner Arter Hastalığı.

Abstract:
ABSTRACT THE DETERMINATION OF GENETIC RISK FACTORS IN CORONARY ARTER DISEASE Coronary artery disease is the major cause of death in developed countries. Coronary arter disease is a disease results with myocardial infarction, tissue necrose and myocardial ischemia caused by decreased blood flow to coronary myocytes. There are preventible risk factors as cigarette consumption, hypertension, diabetes, obesity, diet, physical inactivity and unpreventible risk factors such as age, sex and genetic susceptibility. In order to increase the life span of people, the genetic background of the coronary artery disease which have a high rate of mortality and morbidity must be determined therefore necessary protections could be taken. There are so many studies, which are going on, the genetics of coronary artery disease in worldwide. In this study we aimed to determine the mutations of the molecules Apo E, Apo B, Prothrombin and Factor V which are considered as genetic risk factors of coronary arter disease also we investigated the corrolation between Apo E gene polymorphism and blood lipids, lipoproteins, and apolipoproteins. In our results, there are no mutations of Apo B100 (C9774T and G9775A) neither in patients nor in the control group. The distribution of E2,E3 and E4 the common allels of apo E in patients and control group are %12,2;5,0, %73,9;80,7, %14,0;14,3, respectively. The factor V leiben mutation is present in both group (%6,2 in patients, %9,8 in control group) but the prothrombin G20210A mutation is presents only in the patients group with the frequency of %4,6. To our study there are no mutations of Apo B100 (3500) neither in patients nor in the control group. Apo E2 allel frequency is more frequent in patient group but it isn't stasittically maeningful (odd's ratio=0,386 CI: 0,149-0,9978). Healtyindividuals are at half of risk of whose earring prothrombin G20210A mutation (p=0,021). (p=0,064). (p=0,021). The distribution of factor v leiden mutation is not statistically maeningful Key Words: Apo B100(3500), Factor v leiden, Prothrombin G20210A, Apo E gene Polymorphism and Cornary Artery Disease XIV