Psikolojik sözleşme ihlalinin performansa etkisi: Turizm işletmelerinde bir araştırma
The effect of psychological contract violation on performance: A research in tourism enterprises
Yazar: VEYSEL MEHMET GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. HACI MUSTAFA PAKSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Turizm = Tourism

Özet:
Psikolojik sözleşme, işveren ile çalışanlar arasındaki karşılıklı beklentilerin toplamı olan "yazılı olmayan sözleşme" veya "çalışan ve işveren arasındaki ilişkiye ilişkin yazılı olmayan beklentiler dizisi" olarak tanımlanmaktadır. Psikolojik sözleşme kavramı son yıllarda araştırmacılar tarafından örgüt ile çalışan arasındaki ilişkilerin anlaşılabilmesi için en fazla araştırılan konuların başında gelmektedir. Bu araştırmanın amacı, turizm sektöründe psikolojik sözleşmenin çalışan performansı üzerindeki etkisinin belirlenmesi bunun yanında psikolojik sözleşme ile çalışan performansı arasındaki ilişkilerin araştırılmasıdır. Araştırma kapsamında psikolojik sözleşme ölçeği, çalışan performansı ölçeği ve sosyodemografik sorulardan oluşan anket formu Antalya'nın Alanya ilçesinde bulunan beş yıldızlı otel çalışanlarına uygulanmıştır. 2021 yılının Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında toplamda 494 çalışandan toplanan anket formları değerlendirmeye alınmıştır.  Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinin yapılması için SPSS 25 istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerinin test edilmesi için bağımlı örneklem t testi (Paired Sample t test), bağımsız örneklem T testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi, korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda psikolojik sözleme karşılanma düzeyi ile çalışan performansı arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve psikolojik sözleşme karşılanma düzeyinin çalışan performansını etkilediği sonucuna ulaşlmıştır. Yapılan diğer analizler sonucunda ise çalışanların demografik ve işe ait özlliklerinin psikolojik sözleşme beklenti ve karşılanma düzeyleri puanları arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The psychological contract is defined as the "unwritten contract", which is the sum of mutual expectations between employer and employees, or "unwritten set of expectations regarding the relationship between employee and employer". The concept of psychological contract is one of the most researched topics in recent years by researchers in order to understand the relationship between the organization and the employee. The aim of this research is to determine the effect of psychological contract on employee performance in the tourism sector, as well as to investigate the relationship between psychological contract and employee performance. Within the scope of the research, a questionnaire consisting of psychological contract scale, employee performance scale and sociodemographic questions was applied to the employees of the five-star hotel in Alanya, Antalya. Questionnaire forms collected from 494 employees in total in June, July, August and September of 2021 were evaluated. SPSS 25 statistical package program was used for statistical analysis of the obtained data. Paired sample t-test, independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis, and simple linear regression analyzes were used to test the research hypotheses. As a result of the analysis, it was concluded that there is a significant relationship between the level of satisfaction with the psychological contract and the performance of the employee, and the level of meeting the psychological contract affects the performance of the employee. As a result of other analyzes, it has been determined that there are significant differences between the demographic and job characteristics of the employees and the scores of the psychological contract expectation and satisfaction levels.