Sürdürülebilir kalkınma için yeşil kamu alımlarının önemi ve Türkiye'de uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
The importance of green public procurement for sustainable development and assessment of its applicability in Turkiye
Yazar: HALİL İBRAHİM AKDENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET KURAN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Kent, Çevre ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Yaşadığımız evrende ilişki içinde bulunduğumuz çevrenin giderek artan ve artık görmezden gelemeyeceğimiz noktaya gelen sorunların fark edilmesiyle ortaya çıkan ve günümüzde halen devam eden çözüm arayışlarının sonucu olarak ortaya çıkan 'sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma" kavramlarının kazandığı boyutlardan biri olan "yeşil kamu alımları", aynı amaca hizmet eden rakip ürün veya hizmetlere kıyasla çevre ve insan sağlığı üzerinde daha az etkisi olan ürün ve hizmetlerin satın alınması şeklinde bir politika tercihi olarak özellikle AB ülkeleri başta olmak üzere OECD ülkelerince de benimsenmiş bir kamu kurumları alım şekli olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeşil kamu alımlarının, AB kamusal satın alma direktiflerince nerede, ne zaman ve ne şekilde uygulanacağının açık bir tarifi ile ve buna paralel AB üye ülkelerinin iç mevzuatına bütünleşmiş şekilde uygulanabilirliğinin örnekleriyle ve yasal dayanakları ile açıklanmaya çalışıldığı bu çalışmada aslında bir tercihin ötesinde zorunlu bir politikaya dönüşmesi gerektiğinin önemi ve farkındalığı üzerinde durulmuştur. Ayrıca, Türkiye'nin de imzasını taşıyan 2030 yılı Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri için yeşil kamu alımları, hâlihazırda ülkemizdeki kamu ihale mevzuatı olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer kanun ve yönetmelikler çerçevesinde uyumu ve uygulanabilirliği açısından incelenmiş, yeşil kamu alımları kapsamında değerlendirilebilecek uygulama örnekleri üzerinden tartışılmıştır. Türkiye'de devlet teşkilatlanması içinde kamu alımlarından sorumlu ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından ulusal ve/veya yerel ölçekte yeşil kamu alımları konusunda henüz bir politika geliştirilmiş değildir. Yeşil kamu alımları, devletin piyasaya yön veren ve düzenleyen etkisi ile gerek Türkiye'de gerekse küresel ölçekte bugünden yarına kolektif bir eylem planına dönüşmesi gereken, çevreyi artık tüm alanlarda önceleyen, modası geçmiş tedarik yöntemlerinin yerini "yeşil" tedarik yöntemlerine bırakan sürdürülebilir bir alım yöntemidir. Ülkemizde de başta kamu ihale mevzuatının Avrupa Birliği direktifleri ile tam uyumunun sağlanması gerektiğini ortaya koyan bu çalışma, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma noktasında yeşil kamu alımlarının kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılmasının yeşil kamu alımları ile mümkün olduğunun önemine vurgu yapması ve akademik alanda ortaya konan örnek bir çalışma olması bakımından son derece önemlidir.

Abstract:
"Green public procurement", one of the dimensions gained by the
concepts of "sustainability and sustainable development", emerged as a result
of the search for solutions, with the realization of the increasing problems of the
environment that we can no longer ignore, is a form of public procurement
adopted by OECD countries, especially EU countries, in the form of purchasing
products and services that have less impact on the environment and human
health compared to products or services serving the same purpose. In this
study, it is tried to be explained with a clear description of where, when, and
how green public procurement will be implemented by the EU public
procurement directives and with the examples and legal bases of its
applicability integrated into the internal legislation of the EU member states, it is
emphasized it should turn into a compulsory policy. In addition, green public
procurement for the 2030 Sustainable Development Goals, which Turkey has
also signed, has been examined in terms of compliance and applicability within
the framework of the Public Procurement Law No. 4734, Public Procurement
Contracts Law No. 4735 and other regulations, and discussed through practices
that can be considered within the scope of green public procurement. In Turkey,
the relevant institutions and organizations responsible for public procurement,
have not yet developed a policy on green public procurement on a national
and/or local scale. Green public procurement is a sustainable method
prioritizing the environment in all areas and replaces outdated methods with
"green" procurement methods, which should turn into a collective action plan
both in Turkey and on a global scale with the authority of the state that directs
the market. This study, revealing public procurement legislation should be fully
harmonized with the European Union directives, is extremely important in terms
of emphasizing the effective and efficient use of public resources through green
public procurement, achieving sustainable development goals and being an
exemplary study in the academic field.
Keyword
Green public procurement, sustainable public procurement, green procurement,
sustainable development.