Kurumsal kimliğin mekân tasarımına etkilerinin analizi, Balkan lokantaları örneği
Analysis of effects of corporate identity on spatial design: Tthe case of Balkan restaurants
Yazar: FATMA DURMUŞ AKBAL
Danışman: PROF. DR. YUSUF GÜRÇINAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kurumsal kimlik = Corporate identity ; Markalaşma = Branding ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
İnsanoğlu, dünyaya geldiği andan itibaren sosyalleşerek yaşamın bir parçası hâline gelir. İnsanlar, sosyal bir varlık olması bakımından, etrafıyla etkileşim ve iletişim halinde olması sebebiyle kendilerini ön plana çıkaran farklı kimliklere ihtiyaç duymuşlardır. Bu özgünlük, sadece insanlarla değil; insanlarda olduğu kadar kurumlarda da kendini göstermiş ve kurumlar diğer rakiplerinden farklılaşmak ve öne çıkmak amacıyla kendilerine has kimlik oluşturma çabasına gitmişlerdir. Belli bir süreç içerisinde oluşan bu kimlik, müşteriye ve rakiplerine kendini tanıtmak, kendini ispat etmek adına önem arz eden bir badiredir. 
Günümüz ticaret dünyasında, marka olarak ifade ettiğimiz somut olmayan ancak kıymetli olan bu kavramı oluşturmak ve değerini korumak, işletmeler adına oldukça önemli bir yere sahiptir. Bugünkü rekabet anlayışında, gelişmekte olan teknolojiyle beraber sürekli değişim hâlinde olan müşteri zevk ve tercihleri göz önünde bulundurularak markalar, rakiplerini elimine etmek için çalışmalarını bu noktaya yoğunlaştırmaktadır. 
Markayı meydana getiren, onu simgeleyen birçok tasarım unsuru bulunmaktadır. Bunlar; logolar, renkler, sloganlar, müzik, koku, mekânın iç ve dış tasarımı gibi önem arz eden ögelerdir. Rekabetin bu denli yoğun olduğu bir ortamda, bir şirketin veya kurumun ilk anda görünür olması, akılda kalabilmesi için mekân tasarımının ve kurumsal kimliğin ön planda olması oldukça önemli bir husustur. Bütün bu hususlar, markalaşmanın vazgeçilmez bir unsuru olarak düşünüldüğünde, meydana getirilen görsel kimlik, mekân tasarımı ve konsept tasarımı açısından bir bütünlük oluşturduğunda değer kazanmaktadır. 
Bu çalışmada, kurumsal kimliğin mekân tasarımı üzerindeki etkisi ve Balkan Lokantalarında kurumsal kimliğin mekân tasarımına katkılarının analizi yapılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde tezin konusu, konu ile ilgili daha önceden yapılmış olan çalışmalar, tezin amacı ve kapsamı, yöntemi, kavramlar ve tanımlar ele alınmıştır. İkinci bölümde, kimlik ve markayı oluşturan temel özellikler incelenmiş; daha sonrasında kurumsal kimlik ve marka ilişkisinden bahsedilip lokantalarda marka oluşum süreci ve süreci etkileyen faktörlerden söz edilmiştir. Üçüncü bölümde, Balkan Lokantalarının tarihçesi hakkında bilgi verilmiş, lokantaların sınıflandırılması yapılmış ve rölöveleri çıkartılmıştır. Değerlendirme kısmında ise Balkan Lokantalarının kurumsal kimlik ve marka ilişkileriyle alakalı analiz tablosu oluşturulmuştur. 	
Son bölümde de Balkan Lokantalarının mekânsal kurgularının ve iç mekân atmosferlerinin kurumsal kimlik açısından değerlendirilmeleri yapılmıştır. Değerlendirmede, plan şeması ve mekân organizasyonu, iç mekân estetiği ve lokanta atmosferi olmak üzere, kendi içinde tablolar hazırlanarak lokantalar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ele alınmıştır. Sonuç kısmında Balkan lokantalarında kurumsal kimliğin iç mekân atmosferine yansıtılabilmesi için öneriler yapılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Kurumsal kimlik, markalaşma, iç mekân tasarımı, Balkan Lokantası

Abstract:
People go through socialization process upon birth to blend into social life. As social beings, people need diverse identities that accentuate their individuality as they are constantly in interaction and communication with their surroundings. This individuality is a source of concern not only for people, but also for institutions. Therefore, institutions seek to differentiate themselves from their rivals and stand out with their uniqueness. This identity, formation of which entails a certain process, is crucial for organizations so that they can introduce themselves to their customers and rivals and assert themselves. 
In today's commercial world, business attach great importance to how they create brands, which are intangible, but precious concepts, and protect their value. In the current conception of competition, brands try to eliminate their rivals by focusing on customers' tastes and preferences that continually change in line with the evolving technologies. 
There are several design components that make up and symbolize a brand. They are crucial elements such as logos, colors, slogans, music, odor, and interior and exterior design. Spatial design and accentuation of corporate identity are critical for the visibility and memorability of a company or institution in a highly-competitive environment. As these elements are indispensable elements of branding, they entail integrity in terms of the resulting visual identity, spatial design and concept design. 
This study was conducted to analyze the effects of corporate identity on spatial design and how the corporate identity of a selected Balkan restaurants contributed to spatial design. In the first chapter, the subject matter of the thesis, previous studies on the subject, the aim and scope of the thesis, the method employed, concepts and definitions were discussed. In the second chapter, basic characteristics of identity and brand were examined before moving on to a discussion of the relationship between corporate identity and brand with a focus on the process of brand formation and the factors affecting this process. In the third chapter, a history of Balkan restaurants was provided as restaurants were classified and surveyed. In the evaluation section, an analysis table related to the corporate identity and branding relationship of Balkan restaurants was created.
In the final chapter, spatial settings and interior atmospheres of Balkan restaurants were assessed in terms of corporate identity. Similarities and differences between restaurants were evaluated by preparing tables regarding their plans and spatial organization, interior aesthetics and restaurant atmosphere. In the conclusion chapter, recommendations were made so that corporate identity can be translated into interior atmosphere of Balkan restaurants.

Keywords: Corporate identity, branding, interior design, Balkan restaurant