Doğu Karadeniz bölgesinde yayılış gösteren Hieracium L. (Compositae) türlerinin morfolojik ve numerik taksonomik yönden incelenmesi
Morphology and numerical taxonomy of Hieracium L. (Compositae) species distributed in Black Sea region
Yazar: KAMİL COŞKUNÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. OSMAN BEYAZOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Hieracium = Hieracium ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Morfoloji = Morphology ; Taksonomi = Taxonomy

Özet:
Bu çalışmada Hieracium L. {Compositae) cinsine ait 54 tür morfolojik ve nümerik taksonomik yönden incelenmiştir. İncelenen bitki materyali, araştırma alanı olarak seçilen Doğu Karadeniz Bölgesi'nden (Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Gümüşhane) 1998 ve 1999 yıllarında yapılan arazi çalışmaları ile toplanmıştır. Morfolojik incelemeler herbaryum Örnekleri üzerinde, nümerik analizler ise bu morfolojik incelemelerle tespit edilen karakterler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Toplanan örneklerin geleneksel taksonomik yöntemlere göre teşhis edilmesi ile 9'u Türkiye için (H. cardiophyllum, H. lachenalii, H. rartluense, H. pseudosvaneticum, H. hypoglaucum, H. jurracicum, H. ladikense, H. biebersteinii, H. callichlorum), 11 'i de araştırma alanı için (H. tossianum, H. subsilvularum, H. laxifurcans, H. cryptonaevum, H. calobrassinum, H. sarykamyschense, H. paphlagonicum, H. syreistschikovii, H. teberdense, H olympicum, H. sabaudum) yeni kayıt olan toplam 54 Hieracium türü bulunmuştur. Bu türler üzerinde 30 morfolojik karakter kullanılarak gerçekleştirilen Kümeleme Analizi (CA) ve Temel Bileşenler Analizi (PCA) ile bu cinsin araştırma bölgesinde yayılış gösteren en değişken türleri (H. artabirense, H. erthrocarpum, H. karagoellense, H. giresunense, H. pseudosvaneticum, H. biebersteinii) ve türlerindeki varyasyonu en iyi açıklayan karakterler (pedonkıldaki basit tüy sayısı, pedonkıldaki basit tüyün uzunluğu, fillarideki basit tüy sayısı, pedonkıldaki salgı tüyün uzunluğu) belirlenmiştir. Ayrıca nümerik analiz sonuçlan geleneksel taksonomik metodlarla karşılaştırılmış ve araştırma bölgesinde yayılış gösteren Hieracium türleri için yeni bir teşhis anahtarı hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Hieracium, Compositae, Kümeleme Analizi, Temel Bileşenler Analizi, Nümerik Taksonomi, Morfoloji, Sistematik VI,...",^T^ovı

Abstract:
Morphology and Numerical Taxonomy of Hieracium L. (Compositae) Species Distributed in Black Sea Region In this study, 54 Hieracium species were examined in terms of morphology and numerical taxonomy. Plant materials used in this study were collected from Black Sea Region (Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Gümüşhane) between 1998 and 1999 in the vegetation periods of Hieracium species. Morphological studies were carried out from herbarium species; Cluster Analysis (CA) and Principal Component Analysis (PCA) were performed on variables determined by morphological examination of the vouchers. At the end of morphological study, 54 Hieracium species were found. Nine of them (H. cardiophyllum, H. lachenalii, H. rartluense, H. pseudosvaneticum, H. hypoglaucum, H. jurracicum, H. ladikense, H. biebersteinii, H. callichlorum) for the Flora of Turkey, eleven of them (H. tossianum, H. subsilvularum, H. laxifurcans, H. cryptonaevum, H. calobrassinum, H. sarykamyschense, H. paphlagonicum, H. syreistschikovii, H. teberdense, H. olympicum, H. sabaudum) for the study region were newly recorded. By the numerical analysis of these species from 30 morphological characters, the most variable species (H artabirense, H. erthrocarpum, H. karagoellense, H. giresunense, H. pseudosvaneticum, H biebersteinii) and the best characters (number and lenght of simple hair on the peduncle, number and lenght of simple hair on the phyllary) that represent the variation has been determined. In addition, the numerical results were compared with the traditional methods and a new key for the examined species was prepared in this study. Key Words: Hieracium, Compositae, Cluster Analysis, Principal Component Analysis, Numerical Analysis, Morphology, Taxonomy. VII