Hastanemizde 2012 – 2017 yılları arasında histerektomi operasyonu geçiren hastalar arasında patolojik tanısı adenomyozis gelen hastaların retrospektif değerlendirilmesi /
Yazar: NAZLI AYLİN VURAL
Danışman: PROF. DR. GÜRKAN KIRAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Adenomyozis = Adenomyosis ; Endometriyoz = Endometriosis ; Histerektomi = Hysterectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Laparotomi = Laparotomy ; Leiomyom = Leiomyoma ; Menoraji = Menorrhagia ; Patoloji = Pathology ; Pelvik ağrı = Pelvic pain ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı AUK, kronik pelvik ağrı ve dismenore gibi
semptomlara neden olan ve kesin tanısı spesmenin histopatolojik incelenmesiyle
konulabilen adenomyozis tanısı almış hastalarda, pür adenomyozis olgularıyla diğer
uterin patolojilerle birlikte olan kompleks adenomyozis olgularının klinikopatolojik
özelliklerini karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2012–Eylül 2017 tarihleri arasında Ümraniye Eğitim
Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde histerektomi yapılan
2028 hastadan, nihai histopatolojisi adenomyozis olan 297 hasta çalışmaya alındı.
Hasta dosyalarına arşiv kayıtlarından ulaşıldı. Demografik özellikleri (yaş, obstetrik
öykü), başvuru şikayetleri, muayene bulguları, P/C patoloji sonuçları, histerektomi
endikasyonu, ameliyat şekli (L/T, L/S, R/S, V/H), ameliyat süresi, preoperatif ve
postoperatif hemogram ve hematokrit değerleri, CA-125 değerleri, kan transfüzyon
ihtiyacı, hastanede yatış süresi kayıt edildi. Ameliyat sonrası adenomyozise ek olarak
leiomyoma ve/veya endometriozis birlikteliği raporlandı.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 297 hastadan histopatolojik
değerlendirme sonucunda yalnızca adenomyozis olarak raporlanan 119 hasta (%40.1)
pür adenomyozis grubu, adenomyozise ilave olarak leiomyoma ve/ veya
endometriozis ve atipik polipoid adenomyom raporlanan 178 hasta (%59.9) kompleks
adenomyozis grubu olarak adlandırıldı. Kompleks adenomyozis grubu içinde en sık
birliktelik görülen tanı leiomyomdu (%51.9). Hastaların yaş ortalaması 51.7 ± 8.6
(min-max:34-86) dır. Pür adenomyozis grubunun muayene yaşı kompleks
adenomyozis grubundan anlamlı olarak daha yüksekti. Hastaların en sık başvuru
şikayeti menorajiydi (n:165, %55.6). Pür adenomyozis grubunda başvuru şikayeti
oranı kompleks adenomyozis olan gruptan anlamlı olarak daha düşüktü. P/C
histopatoloji sonuçlarında en sık endometrial polip (%28.1) saptandı. Histerektomi
endikasyonlarına bakıldığında en sık tedaviye dirençli anormal uterin kanama (n:73,
%24.6), ikinci sırada myoma uteri ve AUK birlikteliği (n:54, %18.2) bulunmaktaydı.
Pür adenomyozis grubunun bir jinekolojik malignite ile birlikteliği ve endometrium
kanserine eşlik etme oranı kompleks adenomyozis grubundan anlamlı olarak daha

viii

yüksekti. Hastanede kalış süresi kompleks adenomyozis grubunda anlamlı olarak daha
yüksekti.
Sonuç: Kliniğimizde son 5 yılda yapılan histerektomilerde adenomyozis tanısı
alan hastalar pür adenomyozis ve kompleks adenomyozis olarak iki kategoride
sınıflandırılmıştır. Pür adenomyozis ile kompleks adenomyozisi karşılaştırdığımızda,
adenomyozisin ek patolojiyle birlikte görüldüğü olguların daha semptomatik
seyrettiği, daha erken tanı aldığı görülmüştür. P/C sonuçlarında pür adenomyozise en
sık eşlik eden patoloji proliferatif endometrium iken, kompleks adenomyozisle en sık
birlikteliği izlenen patoloji endometrial poliptir. Endometrial örneklemenin
adenomyozis tanısı açısından nonspesifik olduğu görülmüştür. Adenomyozis
olgularıyla leiomyoma ve endometriozis birlikteliğinin sık olduğu ve bu birlikteliğin
kronik pelvik ağrı, menoraji gibi semptomları şiddetlendirdiği akılda tutulmalıdır. Bu
konuda daha kapsamlı prospektif calısmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
AIM: The purpose of the study is to compare the clinical features of pure
adenomyosis cases with complex adenomyosis cases in patients which can be
diagnosed by histopathologic examination causing other uterine pathologies as
abnormal uterine bleeding, dysmenorrhoea and chronic pelvic pain and other uterine
pathologies.
METHOD AND MATERIALS: Between January 2012 and September 2017,
297 patients who were diagnosed to the final histopathology adenomyosis of 2028
patients who were hysterectomized in Ümraniye Training and Research Hospital,
Obstetrics and Gynecology Clinic were included in the study. Patient files were
retrieved from archive records. Patients' demographic characteristics (age, obstetric
history), referral complaints, examination findings, P/C pathology results,
hysterectomy indications, operative pattern (L/T, L/S, R/S, V/H), postoperative
hemogram and hematocrit measurements, CA-125 measurements, blood transfusion
requirement, hospitalization time were recorded. Postoperative adenomyosis was
reported in addition to leiomyoma and/or endometriosis.
RESULTS: The study included 297 patients (14.6%) with a final
histopathological diagnosis of adenomyosis from 2028 cases undergoing hysterectomy
with different gynecological indications. Histopathologically, a total of 119 patients
(40.1%) adenomyosis were reported as adenomyosis, and 178 patients (59.9%) with
adenomyosis as leiomyoma and / or endometriosis and atypical polypoid adenomyoma
were named as complex adenomyosis group. The most frequent association in the
complex adenomyosis group was leiomyoma (51.9%). The mean age of the patients
was 51.7 ± 8.6 (min-max: 34-86). The age of examination of the free adenomyosis
group was significantly higher than that of the complex adenomyosis group. The most
common complaint of the patients was menorrhagia (n: 165, 55.6%). The rate of
admission complaints in the free adenomyosis group was significantly lower than in
the group with complex adenomyosis. The most frequent endometrial polyp (28.1%)
was detected in P/C histopathology results. The most frequent indications for

x

hysterectomy were abnormal uterine bleeding (n: 73, 24.6%), myoma uteri and
abnormal uterine bleeding (n: 54, 18.2%) and pelvic mass (n: 52, 17.2%). The
coexistence of the free adenomyosis group with a gynecologic malignancy was
significantly higher than that of the complex adenomyosis group. The proportion of
free adenomyosis group with endometrium carcinoma was significantly higher than
that of complex adenomyosis group. The length of hospital stay was significantly
higher than in the group with complex adenomyosis.
CONCLUSION: Patients diagnosed with adenomyosis who were performed
hysterectomies in our clinic in last 5 years were classified into two categories as pure
adenomyosis and complex adenomyosis. When we compare pure adenomyosis with
complex adenomyosis, cases with adenomyosis accompanied by an additional
pathology were seen to be more symptomatic and earlier diagnosed. In P/C results,
proliferative endometrium is the most common pathology associated with pure
adenomyosis while endometrial polyp is the most common pathology with complex
adenomyosis. The endometrial sample was found to be nonspecific in diagnosis of
adenomyosis. It should be kept in mind that the co-occurrence of adenomyosis,
leiomyoma and endometriosis cases is frequent. There is a need for more prospective
work in this regard.