Mobil reklamların kabulü: X, Y ve Z kuşakları üzerine bir araştırma
Acceptance of mobile advertisements: A research on generations X, Y and Z
Yazar: KEMAL CAN TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN DİKER
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Reklamcılık = Advertising ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kuşaklar = Generations ; Mobil reklam = Mobile advertising ; Reklamlar = Advertisements ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Tüketiciler her geçen yıl daha fazla mobil reklamlara maruz kalmaktadır. X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin mobil reklamları kabul davranışlarında farklılıklar olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin, mobil reklamları kabullenmelerini etkileyen tutumlar arasında farklılıkların var olup olmadığını bulmayı amaçlamaktadır. Mobil reklamlarla ilgili literatürde mevcut çalışmalar olsa da mobil reklamların kabulü: X, Y ve Z kuşakları üzerine yeterli düzeyde bir araştırmaya ulaşılamaması nedeniyle bu araştırmanın literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca araştırmadan elde edilen verilerin reklam verenlerin hedef kitleye uygun mobil reklam stratejileri geliştirmeleri için yarar sağlayacak olması araştırmanın özgün değerini oluşturmaktadır.
Araştırma evrenini Türkiye'de yaşayan mobil cihaz (cep telefonu, tablet vb.) kullanan X, Y ve Z kuşaklarındaki tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise Trabzon'da yaşayan mobil cihaz (cep telefonu, tablet vb.) kullanan X, Y ve Z kuşaklarındaki tüketiciler oluşturmaktadır. X Kuşağı 1965-1979, Y Kuşağı 1980-1999 yılları arasında doğan bireylerden oluşurken, Z Kuşağı 2000 yılından sonra doğan bireylerden oluşmaktadır. Hedeflenen amaca ulaşabilmek için kolayda örneklem yöntemi kullanılmıştır. X Kuşağı (43-57), Y Kuşağı (23-42), Z Kuşağı (18-22) yaş aralığını ifade etmektedir. Araştırmada elde edilen veriler yüz yüze anket tekniği ile elde edilmiştir. Trabzon il merkezinde (Ortahisar) 200 X Kuşağı, 200 Y Kuşağı, 200 Z Kuşağı üyelerine olmak üzere toplamda araştırmaya katılmaya gönüllü 600 tüketiciye yüz yüze anket uygulanmıştır. 600 anketten katılımcıların hatalı doldurduğu anketler elenerek 528 anketin analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda mobil reklamları onaylama/kabullenme üzerinde etkili faktörlerden algılanan yarar, içeriksel bilgi, algılanan özveri ve güven faktörleri üzerinde kuşaklara göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to find out whether there are differences between the attitudes that affect the acceptance of mobile advertisements by the consumers in the X, Y and Z generations. The fact that the data obtained from the research will benefit the literature and the advertising sector constitutes the original value of the research.
The population of the research consists of consumers in X, Y and Z generations who use mobile devices (cell phones, tablets, etc.) living in Turkey. The research sample consists of consumers in X, Y and Z generations who use mobile devices (cell phones, tablets, etc.) living in Trabzon. While Generation X consists of individuals born between 1965-1979, Generation Y consists of individuals born between 1980-1999, Generation Z consists of individuals born after 2000. Convenience sampling method was used to achieve the targeted purpose. It refers to the age range of Generation X (43-57), Generation Y (23-42), Generation Z (18-22). In the city center of Trabzon (Ortahisar), a face-to-face questionnaire was applied to 600 consumers who volunteered to participate in the research, 200 of which were members of Generation X, 200 of Generation Y, and 200 of Generation Z. The questionnaires filled in incorrectly by the participants were eliminated from 600 questionnaires, and 528 questionnaires were analyzed. As a result of the analysis, it was determined that the factors affecting the approval/acceptance of mobile ads showed significant differences according to the generations on the factors of perceived benefit, contextual knowledge, perceived dedication and trust.