Büyükşehirlerde ofis çalışanlarında beslenme biçimlerinin obeziteyle ve metabolik sendrom komponentleriyle ilişkisi ve beslenme eğitiminin etkisi
The food consumption, its corelation with obesity and metabolic syndrome components and the effect of the nutrition education on the office workers in the metropoles
Yazar: MUHAMMET TURABİ YERLİ
Danışman: PROF. DR. M. TEMEL YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Obezite = Obesity ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu araştırma çalışanlarda kronik hastalıkların önlenmesi çalışmalarına katkıda bulunmayı hedeflemiştir. 71, 68 ve 65 çalışanın katılımıyla üç ayrı ofis işyeri araştırmaya dâhil olmuştur. Araştırmada anket formu uygulanmış, antropometrik ve biyokimyasal ölçümleri yapılmıştır. İlk ölçümler sonrasında işyerlerinde eğitimler verilmiş ve 6 ay sonra ölçümler tekrarlanmıştır. Hem başlangıç verileri hem değişimler değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda kadınların kepekli tahıl ürününü ve diyet gazlı içecekleri erkeklerden daha fazla tükettikleri, erkeklerin ise şekerli gazlı içecekleri, kızartma ve kuruyemişi ayrıca yemekhane olmadığında eti kadınlardan daha fazla tükettikleri tespit edilmiştir. Yaşam biçimi bakımında erkeklerde ve kadınlarda oranlar sırasıyla sigara kullananlar %38 ve %22,2., alkol kullananlar %24 ve %5,6., fizik aktif olmayanlar %73,3 ve %63., ek öğün almayanlar %72 ve %38,9., yeterli meyve sebze tüketmeyenler %58,7 ve %50 olarak bulunmuştur. Ortalama değerler erkeklerde ve kadınlarda sırasıyla açlık kan şekeri (AKŞ) 87,8 ve 85,1 mg/dl, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL-K), 44,8 ve 55,6 mg/dl, trigliserid 128,1 ve 81,9mg/dl, sistolik basınç 119,4 ve 112,1 mm Hg, diyastolik basınç 78,3 ve 74,0 mm Hg, bel çevresi 92,5 ve 75,4 cm ve vücut kitle indeksi (VKİ) 26,5 ve 22,7 düzeyinde bulunmuştur. Eğitim sonrasında gıda tüketiminde ve yaşam biçiminde olumlu yönde değişiklikler olurken özellikle bel çevresi ve VKİ, olmak üzere MS komponentlerinde olumlu değişiklikler gözlenmiştir. Sonuç olarak MS oranlarının çalışanlarda ve özellikle erkek çalışanlarda yüksek olup önlemede eğitimlerin etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Abstract:
This study aimed to contribute to the activities of preventing chronic disease at the office workers. Totally 204 workers participated. In addition to the anthropometric and biochemical examinations, a questionnaire was used before and after the nutrition education program . As a result it was observed that women consumed whole grain products and diet soda more than men, and men consumed more regular soda, fried foods and dried fruits and edible nuts in general and consumed more meat where they had no cafeteria at the workplace. The rates of smoking, alchool consumption, being inactive, not having more than three meals and not consuming enough fruit and vegetable were 38% and 22,2%, 24% and 5,6%, 73,3% and 63%, 72% and 38,9%, %58,7 and %50 for men and women respectively. At the begining, the average values of fasting plasma glucose (FPG), high dansity lipoprotein cholesterol (HDL-K), triglyceride, sistolic blood pressure, diastolic blood pressure, waist circumference and body mass index (BMI) were 87,8 and 85,1 mg/dl, 44,8 and 55,6 mg/dl, 128,1 and 81,9mg/dl, 119,4 and 112,1 mm Hg, 78,3 and 74,0 mm Hg, 92,5 and 75,4 cm, and 26,5 and 22,7 for men and women respectively. At the end, we observed some pozitive changes about food consumption and life style and as a result these changes effected especially waist circumference, BMI and the components of MS. So we can consider that, the MS rates are high for workers especially men, and nutrition education can be helpful to prevent obesity and MS.