Radyoterapiye bağlı alopesi ve cilt komplikasyonlarının tedavisinde yağ doku kaynaklı kök hücre ve plateletten zengin plazmanın etkisi /
Yazar: NUH EVİN
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA TOSUN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Alopesi = Alopecia ; Deri = Skin ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Kök hücreler = Stem cells ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyasyon lezyonları-deneysel = Radiation injuries-experimental ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Trombositten zengin plazma = Platelet rich plasma

Özet:
Radyoterapi, baş boyun bölgesi malignitelerinde onkolojik tedavi protokollerinin önemli bir parçasıdır. Radyoterapi sonrası deride dermatitten alopesiye kadar birçok yan etki bildirilmiştir. Bu yan etkilerin bir kısmı geri dönüşümsüz olup hastaların hayat kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, radyoterapiye bağlı yan etkilerin önlenmesinde yağ doku kaynaklı kök hücreler (ASCs)  ve plateletten zengin plazmanın (Platelet Rich Plasma: PRP) etkinliğini kantitatif parametrelerle araştırmaktır.
Bu amaçla, 24 adet immün yetmezliği olan çıplak fareye insan kaynaklı foliküler üniteler transplante edildi. Foliküller üniteler anagen evreye geçtiklerinde alana 10 Gray radyoterapi uygulandı. Radyoterapi sonrası her grupta 6 fare olacak şekilde rastgele 4 gruba ayrıldı. Gruplara sırasıyla lokal olarak salin, PRP, ACSs, ASCs+PRP uygulandı. RT öncesi ve sonrası, makroskopik olarak biyopsi alanlarının epitelizasyon süreleri, foliküler ünitelerin kök uzunlukları ve gövde uzama miktarları değerlendirildi. Mikroskobik olarak foliküler ünitelerdeki distrofik değişiklikler, inflamasyon, dejenerasyon dereceleri ve ciltteki epidermal atrofi, fibrozis, keratinizasyon dereceleri değerlendirildi. İmmünhistokimyasal incelemelerle, foliküler üniteler ve ciltteki proliferasyon, anti-apoptotik, hücresel farklılaşma ve sinyalizasyon derecelerindeki azalmalar belirlendi. 
Biyopsi alanlarının epitelizasyon süreleri, kıl foliküllerinin kök uzunlukları ve haftalık gövde uzama miktarı incelendiğinde; RT öncesi döneme en benzer değerlerin ASCs+PRP grubunda elde edildi ve istatistiksel olarak anlamlıydı. RT öncesi dönemle karşılaştırıldığında, insan foliküler ünitelerindeki distrofik değişiklikler, inflamasyon, dejenerasyon artışı ve proliferasyon, anti-apoptoz, hücresel farklılaşma ve sinyalizasyondaki azalmaların RT sonrası dönemde salin grubunda en yüksek,  ASCs+PRP grubunda ise en düşük olduğu görüldü. RT öncesi dönemle karşılaştırıldığında, ciltteki atrofi, fibrozis, keratinizasyonun artışı ve proliferasyon, anti-apoptoz, hücresel farklılaşma ve sinyalizasyondaki azalmaların RT sonrası dönemde salin grubunda en yüksek,  ASCs+PRP grubunda ise en düşük olduğu görüldü.
RT sonrası dönemde, hücre proliferasyonunundaki azalma ASCs+PRP grubunda en düşüktü ve RT öncesi dönemle aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Diğer 3 grubun değerlerinin ise RT öncesi dönemden istatistiksel olarak farklıydı. RT sonrası dönemde, anti-apoptozisteki azalma sırasıyla ASCs+PRP ve ASCs gruplarında en düşüktü ve RT öncesi dönemle istatistiksel olarak fark yoktu. Diğer 2 grubun değerlerinin ise RT öncesi dönemden istatistiksel olarak farklıydı. RT sonrası dönemde, hücresel farklılaşma ve sinyalizasyondaki azalma ASCs+PRP grubunda en düşüktü ve RT öncesi dönemle istatistiksel olarak aralarında fark yoktu. Diğer 3 grubun değerleri ise RT öncesi dönemden istatistiksel olarak farklıydı.
Sonuç olarak,  RT'ye bağlı alopesi ve diğer cilt yan etkilerininin azaltılmasında ASCs ve PRP etkin ve güvenilir bir tedavi seçeneğidir. ASCs ve PRP kombine edildiğinde RT yan etkilerinin daha da azaltılması, ASCs'nin etkilerinin PRP tarafından potansiyalize edildiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Alopesi, Plateletten zengin plazma, Radyoyerapi yan etkileri,
Yağ dokusu kaynaklı kök hücre.

Abstract:
Radiotherapy is an important part of oncological treatment protocols in head and neck malignancies. After radiotherapy, many side effects have been reported in the skin from dermatitis to alopecia. Some of radiotherapy induced side effects are irreversible and adversely affect the quality of life of patients. The aim of this study is to investigate the efficacy of adipose-derived stem cells (ASCs) and platelet-rich plasma (PRP) in the treatment of radiotherapy induced side effects.
For this purpose, human follicular units were transplanted into 24 immunodeficient nude mice. When the follicles were transferred to the anagen phase, 10 Gy radiotherapy was applied to the transplanted area. After radiotherapy, each group was randomly divided into 4 groups. Saline, PRP, ACSs, ASCs+PRP were applied locally to the groups, respectively. Before and after RT, epithelization times of the biopsy sites, root lengths and body elongation amounts of follicular units were evaluated macroscopically. Dystrophic changes, inflammation, degeneration degrees in the follicular units biopsy and epidermal atrophy, fibrosis, keratinization degrees of skin were evaluated microscopically. Decrease in proliferation, anti-apoptotic, cellular differentiation and signaling levels of follicular units and skin were determined by immunohistochemical examinations.
When the epithelization time of the biopsy areas, root lengths and weekly elongation amount of the hair follicle were examined; most similar values were obtained in the ASCs+PRP group between the pre-RT and post-RT periods and were statistically significant. When compared with the pre-RT period, increase in the dystrophic changes, inflammation, degeneration and decrease in proliferation, anti-apoptosis, cellular differentiation and signaling of follicular units was highest in the saline group and the lowest in the ASCs+PRP group in the post-RT period. When compared with the pre-RT period, increase in atrophy, fibrosis, keratinization and decrease in proliferation, anti-apoptosis, cellular differentiation and signaling in the skin was highest in the saline group and the lowest in the ASCs+PRP group in the post-RT period.

Keywords: Adipose-derived stem cells, Alopecia, Platelet-rich plasma, Radiotherapy induced side effects