Biçimlendirme sınır doğruları tekniği ile killerin şekillendirilebilirliğine yüzey koşullarının etkisi
Effect of surface conditions on the workability of clays by forming limit line (FLL) technique
Yazar: MUSTAFA KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN TEKELİ ; YRD. DOÇ. DR. BÜLENT BARAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metal Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering ; Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
iiiB Ç MLEND RME SINIR DOĞRULARI TEKN Ğ LE K LLER NŞEK LLEND R LEB L RL Ğ NE YÜZEY KOŞULLARININ ETK S(Yüksek Lisans Tezi)Mustafa KILINÇGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜAralık 2005ÖZETBu çalışmada, döküm ve presleme yöntemleri ile şekillendirme yapan seramikfabrikalarından alınan değişik mineral içeriğine sahip, üç farklı kilkullanılmıştır. Killerin mineral içerikleri ve karakteristik özellikleri X ışınıkırınımı analizi, diferansiyel termal analiz, termal gravimetrik analiz, kimyasalanaliz ve tane boyutu dağılımı analizleri yapılarak belirlenmiştir.Biçimlendirilebilirlik; maksimum deformasyon miktarı ile akma gerilimininçarpımı olarak tanımlanır. Bu çalışmada akma gerilimi basma deneyi ile eldeedilen gerilim-gerinim grafiklerinden % 0,2 offset kuralı ile sabit hızda(20mm/min) belirlenmiştir.Maksimum deformasyon miktarı ise basma deneyinin metallere başarı ileuygulanan biçimlendirme sınır doğruları (BSD), (Forming Limit Line)yöntemini killere uyarlayarak belirlenmiştir. BSD'nın elde edilmesindekullanılan kil numuneler basit bir silindir kalıp içerisine konulan çamur haldekikilin piston kullanarak elle sıkıştırılmasıyla elde edilmiştir.Bu çalışmada, numunelerin boy/çap (L/D) ilişkisi sabit tutulup 1 olarakalınmış, yalnızca deformasyon sırasında basma deneyi numunelerinin değmeyüzeylerindeki sürtünme koşulları değiştirilmiştir. Numunelerin deformasyonsırasında basma kuvvetlerinin uygulandığı yüzeyler naylon, mazot ve zımparaivkullanılarak farklı sürtünme koşulları oluşturulmuş ve ilk çatlak görülünceyekadar deformasyon gerçekleştirilmiştir. Böylece L/D ilişkisi yerine değişik yüzeykoşullarının BSD'na etkisi ve elde edilen BSD'nın yaygınlığı araştırılmıştır.BSD'nın çekme eksenini kestiği nokta maksimum deformasyon miktarı (MDM)olarak belirlenmiştir.MDM'nın nem ile değişimi, akma gerilimlerinin nem ile değişimi ve bu ikideğerin çarpımlarından elde edilen değerlerin nem ile değişimi grafikleri farklıyüzey sürtünme koşullarında elde edilerek optimum nem miktarı her kil içinayrı ayrı belirlenmiştir.Bilim Kodu : 710Anahtar Kelimeler : Biçimlendirme Sınır Doğrusu, Biçimlendirme, Yüzeykoşulları, Maksimum Deformasyon Miktarı, KillerinPlastikliği, Gerilim, Gerinim, Akma NoktasıSayfa : 111Tez Yöneticileri : Doç. Dr. Süleyman TEKELYrd. Doç. Dr. Bülent BARAN

Abstract:
vEFFECT OF SURFACE CONDITIONS ON THE WORKABILITY OFCLAYS BY FORMING LIMIT LINE (FLL) TECHNIQUE(M.Sc.Thesis)Mustafa KILINÇGAZI UNIVERSITYINSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGYDecember 2005ABSTRACTIn this study, three different clay with various mineral contents, taken fromceramic factories shaping ceramic parts by slip casting and die pressing, wereused. The characteristic properties and mineral contents of clays weredetermined by X-ray diffraction analysis, differential thermal analysis, thermalgravimetric analysis, chemical analysis and particular size distribution analysis.The workability is defined as maximum deformation amount x yield strength.In this study, the yield strength was determined from strain-stress graphs using0,2 % Offset rule at a constant strain rate (20mm/min).Maximum deformation amount determined by Forming Limit Line (FLL)method, which is successfully practiced to metals under compression, wasapplied to clays. The clay specimens used to obtain FLL were produced bypressing plastic state clay manually through a cylinder by means of a piston.In this study, length/diameter, (L/D) ratio was kept constant and taken as 1. Atthe constant (L/D) ratio of 1, different friction surfaces were developed usingdiesel oil, nylon and sand paper at the surfaces exposed to compression loadsduring deformation and deformation was continued until the first crack wasviseen. Thus, instead of (L/D) ratio, the effect of different surface conditions onFLL was investigated. The point at which FLL intersects the tensile axis wasobtained as maximum deformation amount.Optimum moisture amount of each clay was determined at different frictionsurface conditions by drawing the graphs as a function of the change ofmaximum deformation amount, yield strength and a combination of both valueswith moisture.Science Code : 710Key Words : Forming Limit Line, Formability, Surface Friction Condition,Maximum Deformation Amount, Clay Workability, Strain,Stress, Yield PointPage Number : 111Adviser : Assoc. Prof. Dr. Süleyman TEKELAssist. Prof. Dr. Bülent BARAN