Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda aile fonksiyonelliğinin aile apgar skoru ile değerlendirilmesi
Evaluation of family functionality with family apgar score in patients applying to the family medicine outpatient clinic
Yazar: MEHMET TAHİR DÜNDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN LAYIK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Apgar puanı = Apgar score ; Biyopsikososyal yaklaşım = Biopsychosocial approach ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Aile tarih boyunca toplumun temel yapıtaşı olagelmiştir. Sosyal düzenin sağlıklı bir şekilde devam ettirilebilmesi, toplumdaki yozlaşmaların ve bozulmaların önlenmesi üzerinde etkili olduğu kadar kişinin ruhsal, bedensel ve sosyal sağlığı üzerine de oldukça etkilidir. Bu etkileşim karşılıklı olmaktadır. Aile, sağlıkla ilgili inanışların davranışların, stres ve duygusal desteğin ilk kaynağıdır. Aile sağlığının kişinin sağlığını etkilemesi gibi kişinin sağlığı da ailenin sağlığını etkilemektedir. Aile işlevselliğinin yüksek olmasının hem bireyin sağlığı üzerinde hem de genel olarak toplumun sağlığı üzerinde faydalı etkileri olacağı tahmin edilebilir. Sağlıklı ailelerin yapısını anlamak ve işlevsellik derecesini belirleyebilmek için pek çok ölçek geliştirilmiştir. Aile APGAR ölçeği de bu ölçeklerden biridir. Bu çalışmamızda uygulanması pratik ve kolay olan Aile APGAR Ölçeği ile aile hekimliği polikliniklerine başvuranların aile fonksiyonelliklerinin ölçülmesi ve bazı sosyodemografik özelliklerin ve kronik hastalıkların aile fonksiyonelliği üzerine olan etkilerinin sorgulanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Van YYÜ Tıp Fakültesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-90 yaş erişkin gönüllülerin dahil edildiği 297 kişilik gruba demografik olarak yaş, cinsiyet, yaşadığı yer, kimlerle yaşadığı, eğitim durumu, medeni durum ve kronik hastalık durumunu sorgulayan 7 soru ile 5 maddeden oluşan Aile APGAR ölçeği doldurtularak anket çalışması şeklinde yapılmıştır. Bu şekilde toplanan veriler, istatistiksel analizler SPSS (ver. 20) paket programında incelenmiştir. Demografik sorulara ait verilerden kategorik değişkenler için tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde; sürekli değişkenler için tanımlayıcı istatistikler ise minimum ve maksimum, medyan, ortalama standart sapma, olarak hesaplanmıştır. Gruplar ve kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Ki-kare Testi yapılmıştır. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 297 kişi katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 33.76 idi. Katılımcıların, %57.2 (n=170)'si erkek, %42.8 (n=127)'i ise kadındır. Katılımcıların APGAR Ölçeği toplam puanı 7,7930(n=297) ve erkeklerde ortalama 7.8706 (n=170), kadınlarda ise 7.6929 (n=127)'dir. Çalışmamızın sonuçlarına göre; erkeklerin kadınlara göre aile fonksiyonelliği yüksek olmasına karşın anlamlı ilişki bulunmadı. Köyde yaşayanların; il ve ilçede yaşayanlara göre aile fonksiyonelliği anlamlı düşük bulundu (p<0.05) ve ilçede yaşayanların da ilde yaşayanlara göre düşüktü ama anlamlı bir ilişki bulunmadı. Genel toplumda olduğu gibi yaş arttıkça eğitim düzeyi anlamlı ölçüde düşmektedir (p<0.05) ama eğitim durumu ile aile fonksiyonelliği arasında ilişki anlamlı değil. Yaşam ortamı, medeni durum ve kronik hastalık ile aile fonksiyonelliği arasında anlamlı bir sonuç bulunmadı (p>0.05).
Sonuç: Çalışmamızda cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi gibi değişkenlerin; yaşlı ve kronik hastalığı olan bireylerin aile fonksiyonelliğini anlamlı düzeyde etkilemediği ama yaşadığı yer (köy, ilçe, il) bakımdan aile fonksiyonelliğini anlamlı düzeyde etkilediği bulundu. 18-90 yaş grubu ile daha çok karşılaşan ve hastaları daha yakından tanıma ve sürekli takip altında tutabilme imkânı olan aile hekimleri sayesinde aile fonksiyonelliği için daha çok yol kat edilebilir. Sadece hastalık üzerinden değil, hastalıklarını aile işlevleriyle beraber değerlendirilmesi gerekmektedir. Çalışmamızda görülen aile fonksiyonelliğini etkileyen değişkenler açısından köyde yaşayan bireylerin daha kapsamlı ve biyopsikososyal açıdan değerlendirilmesi faydalı olacaktır.

Abstract:
Introduction and purpose: The family has been the basic building block of society throughout history. Maintaining the social order in a healthy way is effective not only on the prevention of corruption and deterioration in the society, but also on the mental, physical and social health of the person. This interaction is mutual. The family is the primary source of health beliefs, behaviors, stress, and emotional support. Just as family health affects one's health, one's health also affects the family's health. It can be predicted that high family functionality will have beneficial effects on both the health of the individual and the health of the society in general. Many scales have been developed to understand the structure of healthy families and to determine the degree of functionality. Family APGAR scale is one of these scales. In this study, it was aimed to measure the family functionality of those who applied to family medicine outpatient clinics and to question the effects of some sociodemographic characteristics and chronic diseases on family functionality with the Family APGAR Scale, which is practical and easy to apply.
Materials and Methods: Our study consisted of 7 questions about demographically age, gender, place of residence, living with whom, education level, marital status and chronic disease status in a group of 250 people, which included adult volunteers aged 18-90 years who applied to Van YYU Faculty of Medicine Dursun Odabaş Medical Center Family Medicine outpatient clinics. The Family APGAR scale, which consists of 5 items, was completed and made as a survey study. The data collected in this way were analyzed in the statistical analysis SPSS (ver. 20) package program. Descriptive statistics for categorical variables from demographic questions were numbers and percentages; Descriptive statistics for continuous variables were calculated as minimum and maximum, median, mean standard deviation. Chi-square test was used to determine the relationship between groups and categorical variables. Statistically significant limit of p<0.05 was accepted.
Results: A total of 297 people participated in the study. The mean age of the participants was 33.76. Of the participants, 57.2% (n=170) were male and 42.8% (n=127) were female. The total APGAR Scale score of the participants was 7.7930 (n=297), with an average of 7.8706 (n=170) for males and 7.6929 (n=127) for females. According to the results of our study; Although men had higher family functionality than women, no significant relationship was found. The people living in the village; Family functionality was found to be significantly lower than those living in the province and district (p<0.05), and those living in the district were also lower than those living in the province, but no significant relationship was found. As in the general population, the level of education decreases significantly as age increases (p<0.05), but the relationship between education status and family functionality is not significant. There was no significant difference between living environment, marital status and chronic disease and family functionality.
Conclusion: In our study, it was found that variables such as gender, age, education level and the elderly and individuals with chronic diseases did not significantly affect family functionality, but significantly affected family functionality in terms of place of residence (village, district, province).
Thanks to family physicians, who are more likely to meet with the 18-90 age group and have the opportunity to get to know the patients more closely and to keep them under constant follow-up, more progress can be made for family functionality. It is necessary not only to evaluate the disease, but also to evaluate the diseases together with the family functions. In terms of variables affecting family functionality seen in our study, it would be beneficial to evaluate individuals living in villages more comprehensively and from a biopsychosocial point of view.