Tip 2 diyabetli bireylerde tedaviye uyum ve öz yeterlilik düzeyinin glukoz regülasyonu ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship with gluccose regulation in individuals with TYPE 2 diabetes' level of their treatment compliance and self sufficiency
Yazar: YELİZ ÜLKER
Danışman: PROF. DR. NERMİN OLGUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Kan glükozu = Blood glucose ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışma tip 2 diyabetli bireylerin tedaviye uyum ve öz-yeterlilik düzeylerinin glukoz regülasyonu ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı nitelikte olan araştırma Gaziantep ilinde bir devlet hastanesinin diyabet polikliniğine başvuran ve iç hastalıkları kliniğinde yatarak tedavi gören 287 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler, hastaların sosyo-demografik ve hastalık bilgilerini içeren "Hasta Tanıtıcı Formu", "Tip 2 Diyabette Tedaviye Uyum Ölçeği" ve "Tip 2 Diyabetli Hastalar için Diyabet Yönetimindeki Öz-Yeterlilik Ölçeği" kullanılarak toplandı. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 61.25±10.83 ve %60,6'sı 55-74 yaş aralığındaydı. Katılımcıların %73.9'u kadın, %76.7'si evli, %71.1'i ev hanımı, %50.9'u ilkokul mezunu ve %70.7'sinin gelirinin giderinden az olduğu saptandı.  Katılımcıların tedaviye uyumları ve öz yeterliliklerinin orta düzeyde olduğu bulundu. Bir işte çalışan, geliri giderine eşit, egzersiz yapan, diyabet eğitimi alan ve evde kan şekeri ölçümü yapan katılımcıların hem tedaviye uyumları hem de öz yeterliliklerinin daha iyi olduğu görüldü. Ölçekler arasında negatif yönde, orta düzeyde ve ileri seviyede istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi (r=-0.625, p<0.001). Glukoz regülasyonunda belirleyici olan metabolik değişkenlerinden HbA1c ve randomize glukoz değerleri ile "Tip 2 Diyabette Tedaviye Uyum Ölçeği" arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı (r=0.179, p=0.006; rs=0.239, p<0.001). Sonuç olarak; diyabetli hastaların tedaviye uyum ve öz yeterlilik düzeylerini etkileyen pek çok faktör olduğu, tedaviye uyumu iyi olan bireylerin öz yeterlilik düzeylerinin de yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın daha büyük evren ve örneklem gruplarıyla tekrarlanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine of the relationship with glucose regulation in individuals with type 2 diabetes' level of their treatment compliance and self-sufficiency. The descriptive study was conducted with 287 patients who applied to the diabetes outpatient clinic of a state hospital in Gaziantep and were treated as an inpatient in the internal medicine clinic. The data were collected using the "Patient Description Form", which includes the socio-demographic and disease information of the patients, "Scale for Treatment Compliance in Type 2 Diabetes Mellitus" and "Diabetes Management Self-Sufficiency Scale Patients with Type 2 Diabetes". The mean age of the individuals participating in the study was 61.25±10.83, and 60.6% of them were in the 55-74 age range. It was determined that 73.9% of the participants were women, 76.7% were married, 71.1% were housewives, 50.9% were primary school graduates and 70.7% had less income than their expenses. It was found that the participants' treatment compliance and self-sufficiency were moderate. It was observed that both the treatment compliance and self-sufficiency of participants who worked in a job, exercised, received diabetes education, measured blood sugar at home and whose income was equal to their expenses, were better. A statistically significant correlation was found between the scales at negative, moderate and advanced levels (r=-0.625, p<0.001). A positive and statistically significant correlation was found between HbA1c and Randomized glucose values, which are determinants of glucose regulation, and "Scale for Treatment Compliance in Type 2 Diabetes Mellitus" (r=0.179, p=0.006; rs=0.239, p<0.001). In conclusion; It has been determined that there are many factors affecting the compliance and self-sufficiency levels of patients with diabetes, and individuals with good treatment compliance have high self-sufficiency levels. It is recommended to repeat the study with larger population and sample groups.