Soğuk tahammülsüzlüğü semptom şiddeti anketi'nin Türkçe versiyonu, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish version, validity and reliability study of cold intolerance symptom severity questionnaire
Yazar: MESKEN GÜMÜŞSOY
Danışman: DOÇ. DR. DERAN OSKAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Soğuk tahammülsüzlüğü üst ekstremite periferik sinir yaralanmaları sonrasında sık görülen anormal bir reaksiyondur. Bu reaksiyon hastaların çoğu tarafından hem iş hem de serbest zaman aktivitelerini etkileyen en rahatsız edici semptom olarak tanımlanmıştır. Literatürde soğuk tahammülsüzlüğünü değerlendirmek için farklı subjektif ve objektif ölçüm araçları geliştirilmiştir. Bu subjektif ölçüm araçlarından en kapsamlısı Soğuk Tahammülsüzlüğü Semptom Şiddeti (CISS) Anketi'dir. Bu çalışmanın amacı da CISS Anketi'nin Türkçe geçerlik, güvenirlik ve kültürel adaptasyonunun belirlenmesidir. Çalışma sürecindeki çeviri ve geri çeviri basamaklarında Beaton ve arkadaşlarının oluşturduğu rehber baz alındı. Çalışmamıza üst ekstremite periferik sinir yaralanması sonrası soğuk tahammülsüzlüğü olan, 18-65 yaş aralığındaki 68 hasta dahil edildi. Hastalar; Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi'nin Türkçe versiyonunu (DASH-T), SF-36 Yaşam Kalitesi Anketi'nin Türkçe versiyonunu ve soğuk sensitivitesi ve soğuk tahammülsüzlüğünü değerlendiren tekli soruları birer kez, CISS Anketi'nin Türkçe versiyonunun (CISS-T) son halini 7 gün ara ile iki kez doldurdular. Anketin iç tutarlılığı (Cronbach α =0, 844) ve test-tekrar test güvenirliği ( r=0, 938) değerlendirildi ve her ikisi de mükemmel olarak bulundu. Ayrıca CISS-T Anketi'nin DASH-T (r=0,592), SF36 (r=-0,617), soğuk sensitivitesini değerlendiren tekli soru (r=0,800) ve soğuk tahammülsüzlüğünü görsel analog skala ile değerlendiren tekli soruların (r=0,877)  skorları arasındaki korelasyonlar spearman korelasyon katsayısıyla analiz edildi. CISS-T tekli sorular ile mükemmel korelasyon gösterirken, SF36 Ağrı alt parametresi ile iyi düzeyde negatif korelasyon ve DASH-T ile orta düzeyde korelasyon gösterdi. Sonuç olarak CISS-T Anketi'nin Türkçe versiyonu geçerli ve güvenilirdir.

Abstract:
Cold intolerance is an abnormal reaction that is common after the upper extremity peripheral nerve injuries. This reaction is described by most of the patients as the most disturbing symptom that affects both work and leisure activities. Different subjective and objective measurement tools have been developed in the literature to evaluate cold intolerance. The most comprehensive of these subjective measurement tools is the Cold Intolerance Symptom Severity Questionnaire (CISS). The aim of this study was to determine the Turkish validity, reliability and cultural adaptation of the CISS Questionnaire. The translation and backtranslation steps of the study were based on the guidance of Beaton and colleagues. Sixty-eight patients between the ages of 18-65 with cold intolerance after upper extremity peripheral nerve injury were included in the study. Patients completed the The Turkish version of the Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand Questionnaire (DASH-T), the Turkish version of the SF-36 Quality of Life Questionnaire and the single question assessing the cold sensitivity and cold intolerance once and the final Turkish version of the CISS Questionnaire (CISS-T) twice with a 7 days interval. The internal consistency (Cronbach α = 0,844) and test-retest reliability (r = 0,938) of the questionnaire were assessed and both were found to be excellent. Also, correlations between scores of CISS-T Questionnaire; DASH-T(r=0,592), SF36 (r=-0,617), the single question evaluating the cold sensitivity(r=0,800) and the single question evaluating the cols intolerance by the visual analogue scale(r=0,877) were analyzed by the Spearman correlation coefficient. The CISS-T Questionnaire showed an excellent correlation with the single questions, with a good negative correlation with the SF-36 Pain sub-parameter and a moderate correlation with the DASH-T. As a result, the Turkish version of the CISS-T Questionnaire is valid and reliable.