Genç erişkinlerde kafein kullanım özelliklerinin internet bağımlılığı ve uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between caffeine use characteristics and internet addiction and sleep quality in young adults
Yazar: FURKAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kafein = Caffeine ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Giriş ve Amaç: Kafeinin insan sağlığı üzerinde olumlu etkileri olmakla birlikte fazla kullanımı çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; genç erişkinlerde kafein kullanım özelliklerinin araştırılarak internet bağımlılığı ve uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli ve tanımlayıcı ilişki arayıcı bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Nisan-Ağustos 2022 tarihleri arasında başvuran 19-35 yaş arası ve çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 218 hasta ile gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri, genel sağlık durumu, kafein tüketimi, alınan günlük ortalama kafein miktarları ve internet kullanımına ilişkin bilgileri Hasta Bilgi Formu ile sorgulandı. Kafein kullanım bozukluğu Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği (KKBÖ) ile, internet bağımlılığı Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu (YİBT-KF) ile ve uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 218 kişinin yaş ortalaması 24,91±4,99 yıl (min:19-max:35) idi. Ölçeklerden alınan toplam ortalama puanlar KKBÖ için 13,91±4,32 (min:10-max:33) iken, YİBT-KF için 24,99±8,04 (min:12-max:46), PUKİ için 5,39±3,16 (min:0-max:17) idi. PUKİ'ye göre katılımcıların %56,4'ünün (n=123) uyku kalitesi kötü idi. KKBÖ ile YİBT-KF, PUKİ toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulundu (p=0,000; p=0,000). YİBT-KF ile de PUKİ toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulundu (p=0,000). Kafein içeren ilaç ve gıdalardan alınan toplam kafein miktarı ile KKBÖ ve PUKİ toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulundu (p=0,001; p=0,010). Ortalama günlük internet kullanım süresi ile KKBÖ, YİBT-KF ve PUKİ toplam puanları arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,003; p=0,000; p=0,001). 
Sonuç: Bu çalışmada, katılımcılarda kafein kullanım bozukluğu ve internet bağımlılığının düşük düzeyde olduğu saptanmakla birlikte katılımcıların %56,4'ü kötü uyku kalitesine sahip idi. Kafein kullanım bozukluğu ve internet bağımlılığı arttıkça uyku kalitesi ve uyku ile ilişkili parametreler olumsuz etkilenmekte idi.
Anahtar Kelimeler: Kafein, Kafein Kullanım Bozukluğu, İnternet Bağımlılığı, Uyku Kalitesi

Abstract:
Introduction and Purpose: Although caffeine has positive effects on human health, its excessive use can lead to various health problems. The study aimed to examine the characteristics of caffeine use in young adults and its relationship with internet addiction and sleep quality.
Method: This study was planned as a single-center and descriptive correlational study. The study was conducted with 218 patients aged 19-35 years who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between April-August, 2022 and met the inclusion criteria. The participants' sociodemographic data, general health status, caffeine consumption, daily average caffeine intake and information on internet use were questioned using the Patient Information Form. Caffeine use disorder was evaluated with the Caffeine Use Disorder Questionnaire (CUDQ), internet addiction was evaluated with the Young's Internet Addiction Test-Short Form (YIAT-SF), and sleep quality was evaluated with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). p<0.05 was accepted as the significance level.
Findings: The mean age of 218 people included in the study was 24.91±4.99 years (min:19-max:35). The total mean scores obtained from the scales were 13.91±4.32 (min:10-max:33) for the CUDQ, 24.99±8.04 (min:12-max:46) for the YIAT-SF, 5.39±3.16 (min:0-max:17) for the PSQI. According to the PSQI, 56.4% (n=123) of the participants had poor sleep quality. A statistically significant positive correlation was found between CUDQ and YIAT-SF, PSQI total score (p=0.000; p=0.000). A significant positive correlation was found between YIAT-SF and PSQI total score (p=0.000). A significant positive relationship was found between the total amount of caffeine taken from caffeine-containing drugs and foods and CUDQ, PSQI total score (p=0.001; p=0.010). A significant correlation was found between the average daily internet usage time and CUDQ, YIAT-SF, and PSQI total score (p=0.003; p=0.000; p=0.001).
Conclusion: In this study, although caffeine use disorder and internet addiction were found to be low in the participants, 56.4% of the participants had poor sleep quality. As caffeine use disorder and internet addiction increased, sleep quality and sleep-related parameters were negatively affected.
Keywords: Caffeine, Caffeine Use Disorder, Internet Addiction, Sleep Quality