İdiopatik epiretinal membran olgularında vitreoretinal cerrahi sonrası gangliyon hücre/iç pleksiform tabaka kalınlığındaki değişimin incelenmesi ve anatomik sonuçların görsel prognoza olan etkisinin değerlendirilmesi
Analysis of changes in ganglion cell/inner plexiform layer thickness after vitreoretinal surgery in cases of idiopathic epiretinal membrane and evaluation of the anatomical outcomes' impact on visual prognosis
Yazar: BURCU GÖKSEL KARA
Danışman: PROF. DR. ŞABAN GÖNÜL
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Retina = Retina ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: İdiopatik epiretinal membran (ERM) nedeniyle pars plana vitrektomi (PPV) yapılan hastalarda, cerrahi öncesi ve sonrasında yapılmış olan spektral domain optik koherens tomografi (SD-OKT) analizleri yapılarak, analiz edilen parametrelerdeki değişimin görsel prognoza olan etkisi ve retinal katmanlarında değişimin incelenmesi amaçlanmaktadır. 
    Gereç ve Yöntem: ERM nedeniyle PPV yapılan 33 gözden elde edilmiş veriler geriye dönük olarak incelendi. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK), biyomikroskopik muayeneleri ve OKT ölçümleri toplandı. Cerrahi öncesi, cerrahi sonrası 1. ay ve 3. ay ölçümleri dikkate alınarak santral maküla kalınlığı (SMK), iç retinal tabakaların kalınlıkları, gangliyon hücre-internal pleksiform tabaka (GH-İPT) kalınlıkları, ganliyon hücre kompleksi (GHK) ve peripapiller retina sinir lifi tabakasındaki (pRSLT) değişimler kontrol grubu ve hastaların diğer gözleri ile karşılaştırıldı. Sonuç EİDGK üzerine etkileri araştırılan retina parametreleri Spearman korelasyon analizi ile incelendi. Regresyon analizi ile prognostik predikftif değerler araştırıldı. ROC (Alıcı işlem karakteristikleri, Receiver Operating Characteristic) eğrisi ile retinal katmanların kalınlıklarının cerrahi karar vermeye yönelik etkisi değerlendirildi. 
     Bulgular: Olguların yaş ortalaması 67,27±7,74 idi.14'ü (%42,4) kadın 19'u (%57,6) erkekti. ERM'li gözlerin%68'inde en az 2,5 harf sırası artış izlendi. Başlangıç EİDGK ile 3. aydaki sonuç GK arasında anlamlı yüksek korelasyon izlendi.(r değeri; r=0,820, p<0,001) Yapılan evrelemeye göre Evre 2, Evre 3 ve Evre 4 grupları arasında EİDGK(logMAR) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi. (p<0,05) Temporal İPT ve GH-İPT tabakalarının kalınlık değişimlerinin 3. ay EİDGK (logMAR) ile orta düzeyde negatif; temporal GHT ve GHK kalınlık değişimleriyle ise düşük düzeyde negatif korelasyonu olduğu tespit edildi. (r değerleri sırasıyla; r=-0,476, r=-0,453, r=-0,358, r=-0,367, p değerleri sırasıyla; p=0,005, p=0,008, p=0,041, p=0,036). Global ve nazal pRSLT tabakaların kalınlık farkının 3.ay EİDGK(logMAR) ile pozitif yönde düşük korelasyonu tespit edildi.(r değerleri sırasıyla; r=0,349, r=0,373, p değerleri; p=0,046 ve p=0,033) Operasyon öncesi AUROC analizinde santral mRSLT, santral GHK, santral GH-İPT, temporal GH-İPT ve temporal RSLT için belirnenen sınır değerlerin sentitivitesi ve spesifitesinin yüksek olduğu tespit edildi.( p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001)
Sonuç: ERM tedavisinde PPV başarılı bir tedavidir. Evre ilerledikçe görme keskinliği azalmaktadır. Operasyon öncesi dönemde ölçülen başlangıç görme keskinliği ile sonuç görme keskinliği  korelasyon gösterirken; operasyon öncesi ve sonrası temporal GHT, İPT, GH-İPT ve GHK tabaka kalınlık değişimleri sonuç görme keskinliği ile korelasyon göstermektedir. Cerrahi kararı verme aşamasında operasyon öncesi ölçülen santral mRSLT, santral GHK, santral GH-İPT, temporal GH-İPT ve temporal RSLT için belirlenen sınır değerler fikir vermede faydalı olabilir.
Anahtar kelimeler:  Epiretinal membran, optik koherens tomografi, gangliyon hücre-internal pleksiform tabaka

Abstract:
Objective: The aim is to investigate the impact of changes in analyzed parameters on visual prognosis and retinal layer changes in patients who underwent pars plana vitrectomy (PPV) due to idiopathic epiretinal membrane (ERM) by conducting spectral domain optical coherence tomography (SD-OCT) analyses before and after surgery.
Materials and Methods: Data from 33 eyes that underwent PPV due to ERM were retrospectively analyzed. Preoperative and postoperative best-corrected visual acuity (BCVA), biomicroscopic examinations, and OCT measurements were collected. Measurements of central macular thickness (CMT), thicknesses of inner retinal layers, ganglion cell-inner plexiform layer (GC-IPL) thickness, ganglion cell complex (GCC), and changes in the peripapillary retinal nerve fiber layer (pRNFL) were compared with the control group and the patients' other eyes, considering preoperative, postoperative 1st month, and 3rd month measurements. The effects of these retinal parameters on BCVA were examined using Spearman correlation analysis. Prognostic predictive value was investigated through regression analysis. The impact of retinal layer thickness on surgical decision-making was evaluated using the ROC (Receiver Operating Characteristic) curve.
Results: The average age of the cases was 67.27±7.74 years. Fourteen (42.4%) were female, and 19 (57.6%) were male. An increase of at least 2.5 lines was observed in 68% of eyes with ERM. A significantly high correlation was observed between baseline BCVA and BCVA at the 3rd month (r=0.820, p<0.001). A statistically significant difference was found in BCVA (logMAR) among Stage 2, Stage 3, and Stage 4 groups according to the staging (p<0.05). Moderate negative correlations were found between the changes in temporal IPL and GC-IPL thicknesses and 3rd-month BCVA (logMAR), while low negative correlations were found with temporal GHT and GCC thickness changes (r=-0.476, r=-0.453, r=-0.358, r=-0.367, with p-values p=0.005, p=0.008, p=0.041, p=0.036, respectively). A low positive correlation was found between the thickness difference of global and nasal pRNFL layers and 3rd-month BCVA (logMAR) (r=0.349, r=0.373, with p-values p=0.046 and p=0.033, respectively). Preoperative AUROC analysis showed high sensitivity and specificity for threshold values determined for central mRNFL, central GCC, central GC-IPL, temporal GC-İPL and temporal RNFL (p<0.001 for all).
Conclusion: PPV is a successful treatment for ERM. As the stage progresses, visual acuity decreases. While the initial visual acuity measured in the preoperative period correlates with the final visual acuity, preoperative and postoperative changes in temporal GHT, IPL, GC-IPL, and GCC layer thicknesses correlate with the final visual acuity. The threshold values determined for central mRNFL, central GCC, central GC-IPL, temporal GC-İPL and temporal RNFL measured preoperatively may be helpful in making surgical decisions.
Keywords: Epiretinal membrane, optical coherence tomography, ganglion cell-inner plexiform layer