İnovatif örgüt kültürü ve kurumsal dayanıklılık/rezilyans ilişkisinin ölçülmesinde çevresel türbülansın önemine yönelik bir araştırma
A research on the importance of environmental turbulence in measuring the relationship of innovative organizational culture and organizational resilience
Yazar: ÖZGE KURUÇ
Danışman: PROF. DR. REŞİT ŞADİ CAN SARUHAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Son derece değişken, belirsiz, yoğun rekabetin ve çalkantılı bir ortamın söz konusu olduğu günümüzde firmalar daha etkin ve "dayanıklı" olma konusunda her geçen gün daha fazla baskı hissetmektedir. Kurumsal dayanıklılık krizlerle başa çıkmanın etkili bir yolu ve kriz durumlarında sürdürülebilir büyümeye ulaşmanın bir aracı olarak hem teorik hem de pratik çevrelerin giderek dikkatini çekmeye başlamış ve organizasyonel bağlamda tartışılmaya başlanmıştır. Kurumsal dayanıklılık/rezilyans kapasitesi, kurumların kriz durumlarıyla yıkıcı olaylara karşı sağ kalabilme ve dönüşebilme becerilerini belirtmektedir. Krizler karşısında bazı şirketler sürdürülebilir büyüme elde ederlerken diğerleri yok olmaktadır. Niçin kimi kuruluşlar olumsuz çevre koşullarıyla diğerlerine göre daha iyi mücadele edebilmektedir? Ampirik ve teorik çalışmalar dayanıklı kuruluşların son derece rekabete dayalı ve kompleks iş dünyasında; hayatta kalabilecek kadar esnek, koşullara uyum sağlayabilen ve yaratıcı olduklarını ileri sürmektedir.
Bu tez organizasyonların, belirli organizasyonel niteliklerin geliştirilmesi yoluyla nasıl bir dayanıklılık kapasitesi oluşturabileceklerine dair bir açıklama önermeyi amaçlamaktadır. Tüm bu bilgilerden yola çıkarak çalışmanın ana hedefi; kurumsal dayanıklılık/rezilyans kavramını teorik ve ampirik olarak inceleyip, inovatif örgüt kültürünün öncül olarak nasıl dayanıklılığa yol açtığını açıklamaktır. Ayrıca bu çalışma, inovatif örgüt kültürü ve kurumsal dayanıklılık arasındaki ilişkide çevresel türbülansın (pazar ve teknoloji türbülansının) farklılaştırıcı etkisinin olup olmadığını analiz etmektedir.
Elde edilen bulgular; inovatif örgüt kültürünün kurumsal dayanıklılık/rezilyans üzerinde (tüm boyutlarda) anlamlı bir etkisinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Ancak öngörülen çevresel türbülansın (pazar ve teknoloji türbülansı) farklılaştırıcı etkisinin anlamlı çıkmadığı görülmüştür.

Abstract:
In today's highly volatile, uncertain, competative and turbulent environment companies feel more and more pressure to be more effective and resilient every day. Organizational resilience has begun to attract the attention of both theoretical and practical circles, as an effective way of coping with crises and as a means of achieving sustainable growth in crisis situations, and has begun to be discussed in the organizational context. Organizational resilience capacity refers to the ability of organizations to survive and transform from crisis situations and catastrophic events. While some companies achieve sustainable growth in the face of crises, others disappear. So, why are some organizations better able to cope with adverse environmental conditions than others? Emprical and theoretical research suggest that resilient organizaitons remain flexible, adaptive and creative enough to survive in a highly competative and complex business environment.
This thesis aims to suggest an explanation of how organizations can build resilience capacity through the development of certain organizational qualities. Based on all this information, the main goal of the study is to examine the concept of organizational resilience theoretically and empirically, and to explain how innovative organizational culture leads to resilience as an antecedent. Moreover, this study analyzes whether environmental turbulence (market and technology turbulence) has a moderating effect on the relationship between innovative organizational culture and organizational resilience.
The findings revealed that innovative organizational culture has a significant effect (in all dimensions) on organizational resilience. However, the suggested moderating effect of environmental turbulence (market turbulence and technology turbulence) was not to be significant on this relationship.