Ebeveyn ilgisini arttırma eğitiminin çocukların spora bağlanma duygularına etkisi
The effects of the education for increasing parents' involvement to children's sport commitment
Yazar: EMİNE EZEL CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYA KORUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba-genç ilişkileri = Parents-adolescent relations ; Bağlanma = Attachment ; Katılım = Participation ; Spor = Sports ; Spor psikolojisi = Sport psychology ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmada, çocukların spora katılımlarında ebeveynlerin ne derece aktif ve ilgili oldukları çocukların bakış açısından öğrenilmek istenmiş ve bu ilginin çocukların spora devamlılığında ve bağlanmalarında etkili olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca ailenin ilgisini ve farkındalığını arttırmak amacıyla verilen eğitimin, çocukların spora bağlanmasında, yaptıkları spordan keyif almasında, ailesiyle pozitif ve etkili iletişim kurabilmesinde faydalı olup olmadığı gözlemlenerek çocukların spora bağlılık duyguları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmaya yaş aralığı 13-17 (X=13.60 ±.913 yıl) olan 25 yüzücü ve ebeveynleri katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sporda Ebeveyn Katılım Ölçeği-SEKÖ, Spora Bağlılık Ölçeği-2-SBÖ-2 kullanılmıştır ve her iki ölçek de araştırma kapsamında Türkçeye uyarlanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen "Spora Bağlanmada Ebeveyn Eğitimi" adı verilen bir eğitim programı pandemi koşulları nedeniyle çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Ebeveynlerin tutumlarını belirlemek amacıyla, sporculara eğitim öncesi ve sonrası her iki ölçek uygulanarak değişim olup olmadığı kontrol edilmeye çalışılmıştır. Verilerin analizinde, normallik dağılımını belirlemek amacıyla çarpıklık ve basıklık değerleri kontrol edilmiştir. Uyarlama çalışmaları için Açımlayıcı Faktör Analizi-AFA, Chronbach Alpha İçtutarlık katsayısı kullanılmıştır. Normallik gösteren verilere t Testi, normallik göstermeyen veriler için de Wilcoxon İşaret Testi kullanılmıştır. Eğitim öncesi ve sonrası elde edilen verilerin analizinde SEKÖ'nün tüm alt boyutlarında fark olmadığı (p>.05) bulunmuştur. Sporcuların spora bağlanmaları ile ilgili yapılan SBÖ-2'nin ilk ve son ölçümlerinde Zoraki Bağlılık alt ölçeğinde (t24=2.42;p<.05), anlamlı fark gözlenmiş, diğer alt ölçeklerde fark olmadığı (p>.05) bulunmuştur. Gönüllü Bağlılık boyutuna ilişkin olarak yapılan Wilcoxon İşaret Testinde son testlerde anlamlı fark olduğu (Z=-3.091;p<.05) bulunmuştur. Sonuç olarak, verilen ebeveyn eğitiminin sonrasında çocukların spora katılım puanlarında ilk ve son ölçümler arasında fark bulunmamasına karşın pandemi koşulları nedeniyle sürenin kısıtlılığı dikkate alındığında küçük ilerlemeler olduğu gözlenmiştir. Spora bağlanma açısından, 12 alt ölçekten sadece ikisinde anlamlı fark (p<.05) olduğu görülmüştür. Birbirlerine olan etkileri sebebiyle bu alt ölçeklerin bulguları çocukların spordan keyif almaya başladıkları bunun da ailelerin baskısının azalmasına bağlı olduğu şeklinde yorumlanabilir.

Anahtar Kelimeler: Spora Bağlılık, Sporda Ebeveyn Etkisi, Sporda Ebeveyn Katılımı, Spora Katılımda Ebeveyn Etkisi

Abstract:
In this research, it was aimed to learn from the children's point of view how active and interested the parents are in children's participation in sports, and examined whether this interest is effective in the continuity and attachment of children to sports. In addition, the effect of the education given to increase the interest and awareness of the family was investigated by observing whether it is beneficial for children's commitment and enjoyment of their sports, and to establish positive and effective communication with their families. 25 swimmers aged between 13-17 (X=13.60±.913 years) and their parents participated in the study. As data collection tools, Parental Involvement in Sports Questionnaire–PISQ and Sport Commitment Questionnaire-2-SCQ-2 were used and both were adapted into Turkish within the scope of the research. An educational program called "parent education in sport commitment" was developed by the researcher and applied online due to pandemic conditions. In order to determine the attitudes of the parents, both scales applied to the athletes before and after the education and control whether there was a change. In the analysis of the data, skewness and kurtosis values were checked to determine the normality distribution. Exploratory Factor Analysis-EFA and Chronbach Alpha coefficient of internal consistency was used for adaptation studies. The t-Test was used for data showing normality, and the Wilcoxon Sign Test was used for data showing non-normality. In the analysis of the data obtained before and after the training, it was found that there was no difference (p>.05) in all sub-dimensions of the PISQ. In the first and last measurements of the SCQ-2 regarding the attachment of the athletes to sports, a significant difference was observed in the Constrained Commitment subscale (t24=2.42; p<.05), but no difference was found in the other subscales (p>.05). In the Wilcoxon Sign Test conducted regarding the Enthusiastic Commitment dimension, a significant difference was found in the post-tests (Z=-3.091;p<.05). As a result, altough there was no difference between the first and last measurements of the scores obtained after parent education but it was observed that there were small progress at the results considering the time limit due to the pandemic. In terms of commitment to sports, only two of the 12 subscales showed a significant difference (p<.05). Because of their effects on each other, it can be interpreted as the fact that children' sport enjoyment is due to the decrease of the parents pressure.

Key Words: Sport Commitment, Parental Influence in Sport, Parental Involvement in Sport, Parental Influence on Participation in Sports