Androjen deprivasyon tedavisinin (ADT) serum irisin düzeyine, sarkopeniye ve alt ekstremite fonksiyonlarına etkisi
The effect of Androgen Deprivation Therapy (ADT) on serum irisin level, sarcopenia and lower extremity functions
Yazar: AYHAN CANBULUT
Danışman: DOÇ. DR. SABRİYE ERCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı / Spor Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Androjenler = Androgens ; Egzersiz = Exercise ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; İrisin = Irisin

Özet:
Prostat kanseri tedavisinde androjen deprivasyon tedavisi (ADT) sıklıkla kullanılan tedavi seçeneklerinden birisidir. ADT; beklenen yaşam süresini arttırırken, başta kas kütlesi ve kas kuvveti kaybı olmak üzere birçok istenmeyen yan etkilere sebep olmaktadır. Egzersizin; başta kas kuvvetinin korunması olmak üzere ADT'nin yan etkilerinin azaltılmasında önemli bir rolü bulunmaktadır. Egzersiz sırasında kastan salınan irisin, egzersizin bu olumlu etkilere aracılık eden miyokinlerden birisidir. 
Bu çalışmanın amacı; ADT alan hastaların, ADT almayan hastalara göre kas kuvvetinin daha düşük olduğunu, buna olarak alt ekstremite fonksiyon kaybı yaşadıklarını, sonrasında daha düşük serum irisin seviyelerine sahip olduklarının gösterilmesidir. 
Çalışmaya; herhangi bir malignitesi olmayan 21 sağlıklı birey, ADT almayan 28 prostat kanseri hastası, ADT alan 10 prostat kanseri hastası olmak üzere toplam 59 katılımcı dahil edildi. Katılımcıların alt ekstremite izometrik kas kuvveti izokinetik dinamometre ile belirlendi. Katılımcılara; fonksiyonel testler (altı dakika yürüme testi, beş kez otur kalk testi, fonksiyonel uzanma testi, merdiven inip çıkma testi), anket ve ölçekler (SARC-F, uluslararası fiziksel aktivite ölçeği, SF-36 ve yorgunluk şiddet ölçeği) uygulandı. Katılımcıların kan örneklerinden serum irisin seviyeleri belirlendi.
Testosteron seviyesi 50 mg/dl'nin altında olan ADT alan hastaların; sol (non dominant) kuadriceps pik tork/vücut ağırlığı, ADT almayan hastalara ve kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p=0,039). İrisin seviyeleri; testosteron seviyesi 50 mg/dl'nin altında olan ADT alan hastalarda daha düşük olmakla birlikte gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,120). 
ADT alan hastalarda kuadriceps kas kuvveti kaybı olduğu görülmüştür. ADT alan hastaların kas kütlesi ve kas kuvveti kayıplarını önlemek için ADT ile birlikte egzersiz reçetesi düzenlenmelidir. 
Anahtar Kelimeler: androjen deprivasyon tedavisi, egzersiz, irisin, izometrik kas kuvveti, prostat kanseri

Abstract:
The Effect of Androgen Deprivation Therapy (ADT) on Serum İrisin Level, Sarcopenia and Lower Extremity Functions

Androgen deprivation therapy (ADT) is one of the frequently used treatment options in the treatment of prostate cancer. ADT; while increasing the life expectancy, it causes many unwanted side effects, especially loss of muscle mass and muscle strength. Exercises has an important role in reducing the side effects of ADT, especially in maintaining muscle strength. Irisin released from muscle during exercise, is one of the myokines that mediate these positive effects of exercise. 
The aim of this study; it is shown that patients who received ADT have lower muscle strength than patients who don't receive ADT, as a result they experience loss of lower extremity function, and then they have lower serum irisin levels.
A total of 59 participants, including 21 healthy individuals without any malignancy, 28 prostate cancer patients not receiving ADT, and 10 prostate cancer patients receiving ADT, were included. Lower extremity isometric muscle strength of the participants was determined by isokinetic dynamometer. Functional tests (six minute walking test, five times sit and stand test, functional reach test, stair climbing test), questionnaires and scales (SARC-F, international physical activity scale, SF-36 and fatigue severity scale) were applied. Serum irisin levels were measured. 
Receiving ADT patients with testosterone level below 50 mg/dl; the left (non-dominant) quadriceps peak torque/body weight values were found to be significantly lower than the patients who didn't receive ADT and the control group (p=0,039). Although irisin levels were lower in patients receiving ADT with testosterone level below 50 mg/dl, but no statistically significant difference was not found between the groups (p=0,120). 
Quadriceps muscle strength loss has been observed in patients receiving ADT. In order to prevent loss of muscle mass and muscle strength in patients receiving ADT, exercise prescription should be arranged together with ADT.
Keywords: androgen deprivation therapy, exercise, irisin, isometric muscle strength, prostate cancer