Civciv embriyolarında oluşturulan deneysel katarakt modelinde A, D ve E vitaminlerinin oksidatif stres ve inflamatuvar markırlar üzerine etkisinin araştırılması /
Yazar: MERVENUR UYAR
Danışman: DOÇ. DR. HALİT BUĞRA KOCA
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Katarakt dünyada önlenebilir körlüğün ve görme bozukluğunun önemli bir nedenidir. İleri yaş, diyabet, sigara kullanımı, kortikosteroidler gibi etmenler lens yapısının bozulmasına sebep olarak katarakt oluşumunda rol oynamaktadır. Lenste ve diğer oküler dokularda bulunan antioksidan savunma sistemleri lensi serbest oksijen radikallerinin toksik etkilerine karşı korurlar. Çeşitli sebeplerle oksidatif denge bozulduğu zaman lenste artan oksidatif hasar katarakt oluşumuna neden olur. Literatürde antioksidan ajanlar olarak bazı vitaminlerin reaktif oksijen türlerini  nötralize ederek ve lens hücre zarlarını stabilize ederek oksidatif stresi iyileştirdiği belirtilmiştir. Bu kapsamda antioksidan etkilerinin ve metabolizmadaki bir dizi işlevlerinin katarakt oluşumunu engelleyebileceğini düşünerek A, D ve E vitaminlerinin etkilerinin civciv embriyolarında steroid kaynaklı katarakt modelinde araştırılması amaçlandı.
Çalışmamızda kontrol grubu, hidrokortizon hemisüksinat sodyum (HC) grubu ve çeşitli dozlarda A, D ve E vitamin grupları oluşturuldu. Embriyolardan elde edilen lenslerde katarakt derecelendirmesi yapıldı ve lens interlökin 6 (IL-6), tümör nekroz faktör α (TNF-α), glutatyon (GSH), süperoksit dismutaz (SOD) ve malondialdehit (MDA) düzeyleri ölçüldü. Çalışmamızın sonucunda kontrol grubunda yer alan embriyolara ait lenslerin hepsinin katarakt derecesini 1 olarak belirledik. Yalnızca HC uyguladığımız grupta ortalama katarakt derecesini 4,5 olarak belirledik. Vitamin uyguladığımız gruplarda ise katarakt derecesi HC grubuna göre anlamlı düşük idi. IL-6, TNF-α'nın vitamin uygulanan grupların bazı dozlarında düşük olması; GSH ve SOD'un ise yüksek olması çalışmamızdaki tüm vitaminlerin doza bağlı olarak antioksidan etki göstererek toksisiteye karşı koruyucu etkileri olduğunu ve antikatarakt etki gösterdiklerini düşündürmektedir. MDA'nın ise sadece A vitaminin tüm dozlarında HC grubuna göre anlamlı düşük olması A vitamininin lipid peroksidasyonunu inhibe ettiğini D ve E vitamininin böyle bir etkisi olmadığını göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler: A Vitamini, D Vitamini, E Vitamini, Katarakt, Lens, Steroid, Oksidatif Stres, İnflamasyon

Abstract:
Cataract is a major cause of preventable blindness and visual impairment worldwide. Advanced age, diabetes, smoking, and the use of corticosteroids are factors that contribute to the deterioration of lens structure and play a role in cataract formation. Antioxidant defense systems present in the lens and other ocular tissues protect against the toxic effects of free oxygen radicals. When this balance is disrupted due to various reasons, increased oxidative damage in the lens leads to cataract formation. In the literature, it has been stated that some vitamins act as antioxidant agents by neutralizing reactive oxygen species and stabilizing lens cell membranes, thus improving oxidative stress. In this context, it was aimed to investigate the effects of vitamins A, D and E in a steroid-induced cataract model in chick embryos, considering that their antioxidant effects and a series of functions in metabolism may prevent cataract formation.
In our study, we established a control group, a hydrocortisone group, and vitamin A, D, and E groups with various doses. Cataract grading was performed on the lenses obtained from the embryos, and levels of Lens ınterleukin 6 (IL-6),  tumor necrosis factor alpha (TNF-α), glutathione (GSH), superoxide dismutase (SOD), and malondialdehyde (MDA) were measured. As a result of our study, we determined that all lenses from the embryos in the control group had a cataract grade of 1. In the group where only HC was applied, the average cataract grade was determined as 4.5. However, in the vitamin-treated groups, the cataract grade was significantly lower compared to the HC group. The lower levels of IL-6 and TNF-α in some doses of the vitamin-treated groups, as well as the higher levels of GSH and SOD, suggest that all the vitamins in our study exhibited dose-dependent antioxidant effects, providing protection against toxicity and demonstrating anti-cataract effects. On the other hand, MDA was significantly lower only in all doses of vitamin A compared to the HC group, indicating that vitamin A inhibited lipid peroxidation while vitamins D and E did not have such an effect.
Keywords: Vitamin A, Vitamin D, Vitamin E, Cataract, Lens, Steroid, Oxidative Stress, İnflamation