Turizm sektörünün dirençliliğinin artırılmasına yönelik olarak kültür varlıklarının değerlendirilmesi: Erzurum örneği
Evaluation of cultural heritage for increasing the resilience of the tourism sector: The case of Erzurum
Yazar: AYŞEGÜL KAYA AYNALI
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN KULÖZÜ UZUNBOY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kültür varlıkları = Cultural properties ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Kış turizmi = Winter tourism ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Amaç: Erzurum'un kış turizminin iklim değişikliği karşısında kırılganlığından hareketle, turizm sektörünün dirençliliğinin artırılmasında kültür varlıklarının alternatif bir turizm ürünü olarak değerlendirilmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesidir.
Yöntem: Araştırma açıklamaya ve keşfetmeye dayalı örnek alan çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırma sürecinde literatür taraması sonucu elde edilen bilgilerden yararlanılarak, saha çalışması kurgulanmış ve anket hazırlanmıştır. Hazırlanan anket nitel ve nicel verinin toplanmasına yönelik olarak açık uçlu ve 5'li likert tipi sorulardan oluşmuştur. Araştırmanın örneklemi olarak belirlenen kültür turizmi aracılığı ile kültür varlıklarının değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve/veya deneyim sahibi olan ve Erzurum'da yaşayan kurum/kuruluş temsilcilerine kartopu tekniğiyle ulaşılmıştır. Bu yolla ulaşılan 70 anket katılımcısının cevaplarıyla toplanan verilerden nicel veriler frekans, betimleyici, korelasyon ve ayırma analizi teknikleriyle istatistiki olarak analiz edilmiştir. Nitel verinin analizinde ise içerik analizi ve GZFT analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda strateji üretmek için ise GZFT tablosunu temel alarak TFZG matrisi kullanılmıştır.   
Bulgular: Araştırma kapsamında toplanan nicel verinin istatistiki analiz teknikleriyle analiz edilmesiyle çeşitli bulgular elde edilmiştir. Ayrıca nitel verinin içerik ve GZFT analizi teknikleriyle analiz edilmesiyle kültür turizmi bağlamında Erzurum'un güçlü-zayıf yönleri ile fırsatları ve tehditleri ortaya konulmuştur. Bunlardan yola çıkılarak üretilen TFZG matrisiyle birebir eşleştirmeyle stratejiler üretilmiş, bu stratejilerin indirgenmesiyle eylem, idame, değişim savuma stratejileri ortaya konulmuştur. 
Sonuç: Çalışmanın sonucunda istatistiki analiz teknikleriyle elde edilen bulgular yorumlanmış ve kültür varlıklarının koruma kullanma dengesi içerisinde kültür turizminde kullanılmasıyla Erzurum'da turizm sektörünün dirençliliğinin artırılmasına yönelik TFZG matrisiyle üretilen stratejiler "Koruma Odaklı Stratejiler", "Turizm Odaklı Stratejiler", "Kültür Turizminin Sürdürülebilirliği Odaklı Stratejiler" ve "Kent Ekonomisine Katkı Odaklı Stratejiler" başlıkları altında sınıflandırılarak sunulmuştur.

Abstract:
Purpose: Based on the vulnerability of Erzurum's winter tourism to climate change, it is the development of strategies for the evaluation of cultural assets as an alternative tourism product to increase the resilience of the tourism sector.
Method: The research was designed as a case study based on explanation and exploration. During the research process, a field study was designed and a questionnaire was prepared by using the information obtained as a result of the literature review. The prepared questionnaire consisted of open-ended and 5-point Likert-type questions for the collection of qualitative and quantitative data. The representatives of institutions/organizations living in Erzurum who have knowledge and/or experience in the evaluation of cultural assets through cultural tourism, which was determined as the sample of the research, were reached by snowball technique. Quantitative data from data collected from the answers of 70 survey participants reached in this way were statistically analyzed using frequency, descriptive, correlation, and separation analysis techniques. Content analysis and SWOT analysis techniques were used in the analysis of qualitative data. To produce a strategy in line with the purpose of the research, the TFZG matrix was used based on the SWOT table.
Findings: Various findings were obtained by analyzing the quantitative data collected within the scope of the research with statistical analysis techniques. In addition, by analyzing the qualitative data with content and SWOT analysis techniques, the strengths and weaknesses, opportunities, and threats of Erzurum in the context of cultural tourism were revealed. Strategies were produced by one-to-one matching with the TFZG matrix produced based on these, and action, maintenance, and change defense strategies were put forward by reducing these strategies.
Results: As a result of the study, the findings obtained with statistical analysis techniques were interpreted and the strategies produced with the TFZG matrix to increase the resilience of the tourism sector in Erzurum by using cultural assets in cultural tourism in a balance of protection and use were "Protection Oriented Strategies", "Tourism Oriented Strategies", " Strategies Focused on the Sustainability of Cultural Tourism" "Strategies Focused on Contribution to the Urban Economy"" and " Strategies Focused on Contribution to the Urban Economy". presented under the headings.