Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmış ebeveynlerin birlikte ebeveynlik süreçlerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of co-parenting processes of uncontested and contested divorced parents
Yazar: İLKNUR ARIKAN
Danışman: DOÇ. DR. NALAN TUNCER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hukuk = Law ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut araştırma anlaşmalı ve çekişmeli boşanmış ebeveynlerin birlikte ebeveynlik süreçlerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma fenomenoloji deseni kullanılarak yürütülmüştür ve nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Araştırmada amaca yönelik örnekleme (convenience) ile 8 anlaşmalı boşanmış ebeveyn ve 7 çekişmeli boşanmış ebeveyn olmak üzere toplamda 15 boşanmış ebeveyn ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde, açık uçlu sorular içeren yarı yapılandırılmış görüşme formu ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, çekişmeli boşanmalarda mal paylaşımı, nafaka ve aldatma gibi konularda daha sık anlaşmazlık yaşanırken, anlaşmalı boşanma sürecinde bu anlaşmazlıkların daha az olduğu gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra, anlaşmalı boşanmada çocuğun daha az olumsuz etkilendiğini, çekişmeli boşanmada ise çocuğun güvensiz bağlanma ve duygu düzenleme güçlükleri gibi problemler yaşadığı sonucuna varılmıştır. Anlaşmalı boşanmış ebeveynler, çocuk bakım sorumluluğunda daha esnek ve iş birlikçi bir tutum sergilerken, çekişmeli boşanmış ebeveynlerin çocuğun bakım sorumluluğunun daha çok annede olduğu tespit edilmiştir. Anlaşmalı boşanmış ebeveynlerin daha az anlaşmazlık yaşadıkları, çekişmeli boşanmış ebeveynlerin ise çocuk yetiştirme sürecinde ebeveynlik stilleri ve disiplin konusunda daha fazla anlaşmazlık yaşadıkları belirlenmiştir. Ebeveynlerin birbirlerine yönelik geri bildirimleri incelendiğinde ise anlaşmalı boşanmış ebeveynlerin genellikle destekleyici ve olumlu yorumlar yapma eğiliminde oldukları gözlemlenmiştir. Diğer yandan çekişmeli boşanmış ebeveynlerin daha çok olumsuz yorum yapma eğilimde oldukları görülmüştür. Son olarak anlaşmalı boşanan ebeveynler, çocuğun yararı için ebeveynlerin iş birliği yapmalarını ve düzenli iletişim kurmalarını önerirken, çekişmeli boşanan ebeveynler daha çok çocuk merkezli iletişimi, çatışmalardan kaçınmayı ve çatışmalardan çocukların etkilenmemesine özen gösterilmesini önermiştir.

Abstract:
The aim of the study was to compare the co-parenting processes of divorcing parents in contentious and non-contentious divorces. The research employed a phenomenological design and qualitative research methods. Using convenience sampling, interviews were conducted with a total of 15 divorced parents, comprising 8 from non-contentious divorces and 7 from contentious divorces. Data collection involved semi-structured interview forms containing open-ended questions and demographic information sheets. The collected data were analyzed using content analysis method. Findings of the study revealed that contentious divorces often involve more disputes regarding property division, alimony, and infidelity compared to non-contentious divorces. It was observed that such disagreements are less frequent in non-contentious divorces. Consequently, children are less negatively affected in non-contentious divorces, whereas in contentious divorces, children tend to experience issues like insecure attachment and difficulty in emotional regulation. Non-contentious divorced parents tend to exhibit a more flexible and collaborative approach in child caregiving responsibilities, whereas contentious divorced parents typically assign more caregiving responsibilities to the mother. Non-contentious divorced parents experience fewer disagreements, while contentious divorced parents encounter more disputes, particularly regarding parenting styles and discipline. Analysis of parental feedback revealed that non-contentious divorced parents generally tend to provide supportive and positive feedback, whereas contentious divorced parents tend to offer more negative feedback. Lastly, non-contentious divorced parents recommend parents to collaborate and maintain regular communication for the benefit of the child, whereas contentious divorced parents emphasize more on child-centered communication, conflict avoidance, and minimizing the impact on children.