Matematik eğitiminde matematik tarihinin kullanılmasının farklı bakış açılarından incelenmesi
An investigation of the use of the history of mathematics in mathematics education from different perspectives
Yazar: ŞEYDA GENÇKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN TAN ŞİŞMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik tarihi = History of mathematics ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul 6-8.sınıf öğrencilerinin, matematik öğretmenlerinin, alan uzmanlarının matematik tarihine ve matematik tarihinin matematik eğitiminde kullanılmasına yönelik görüşlerinin; ortaokul matematik dersi öğretim programı ve matematik ders kitaplarının da matematik tarihi açısından incelenmesiyle birlikte matematik tarihinin ortaokul matematik eğitimine yansımalarını bütüncül bir şekilde ortaya koymaktır. Yakınsayan paralel karma desende yürütülen bu araştırmanın çalışma grubu toplam 2009 ortaokul 6-8.sınıf öğrencileri, 27 matematik öğretmeni ve 7 alan uzmanından oluşurken; yazılı veri kaynakları ise 2013 Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan 2016-2017 eğitim öğretim yılında okutulacak ders kitapları listesindeki tüm ortaokul matematik ders kitaplarından oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri Matematik Tarihi Öğrenci Anketi aracılığıyla, nitel verileri ise Matematik Tarihi Öğretmen Görüşme Formu, Matematik Tarihi Alan Uzmanı Görüşme Formu, Öğretim Programı Analiz Yönergesi ve Ders Kitabı Analiz Yönergesi aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri betimleyici istatistik yöntemleri, nitel verileri ise betimsel ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin matematik tarihinin derslerde ve ders kitaplarında kullanımının yetersiz olduğunu ifade ettikleri; matematik tarihinin öğrenme-öğretme sürecinde kullanımına yönelik görüşlerinin genel olarak olumlu olduğu, fakat sınıf seviyesi arttıkça olumlu görüşlerin azaldığı tespit edilmiştir. Öğretmenler ve alan uzmanlarının matematik tarihinin öğrenci ve öğretmene çeşitli katkılar sağlayabileceğini ve öğrenme-öğretme sürecinde kullanımını etkileyen bazı faktörler olduğunu ifade ettikleri; öğretmen, öğretim programı ve ders kitaplarına yönelik bazı önerilerde bulundukları görülmüştür. Son olarak, öğretim programında matematik tarihiyle ilgili sadece 2 duruma; ders kitaplarında da çoğunlukla basit tarihi/biyografik bilgiler şeklinde olmak üzere 21 örneğe rastlanmıştır.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the reflections of the history of mathematics from the perspectives of the middle school students (6th-8th grade), mathematics teachers, mathematics/mathematics education faculty members, mathematics curriculum and textbooks. Employing convergent parallel mixed design, the study conducted with totally 2009 students, 27 teachers and 7 faculty members. In addition, 2013 middle school (5th-8th grades) mathematics curriculum and six textbooks approved by Ministry of National Education during the 2015-2016 academic year were the written-sources of the study. The quantitative data were collected via the Student Survey on the History of Mathematics; the quantitative data were gathered through the semi-structured interview schedules for teachers and faculty members; the curriculum and the textbook analysis frameworks. The quantitative data were analyzed by descriptive statistics methods; the qualitative data were analyzed by the descriptive and content analysis. The findings indicated that the students' views about the use of the history of mathematics in the teaching-learning process were generally positive, but as the class level increased, the students' positive opinions decreased. Furthermore, both the teachers and the faculty members thought that history of mathematics can provide some contributions to students and teachers and there are some factors that affects the use of history of mathematics in mathematics education. They made some suggestions about teachers, curriculum and textbooks. The findings indicated that two references addressing the history of mathematics were found in the curriculum; only twenty-one references, mostly presented in the form of simple historical/biographical information, were found in the textbooks.