Teriparatid ile tedavi edilen osteoporozlu hastaların gerçek yaşam verilerinin araştırılması
Research of real life data of patients with osteoporosis treated with theriparatid
Yazar: ÖZGE KARAKÖK
Danışman: PROF. DR. DİLEK YAVUZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Kemik dansitesi = Bone density ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone

Özet:
Giriş ve amaç: Osteoporoz kemik kütlesinde azalma, kemik mikro-mimarisinde bozulma ve kemik kırılganlığında artma ile seyreden progresif bir metabolik kemik hastalığıdır. Osteoporotik kırıklar, morbidite ve mortalite artışı, düşük yaşam kalitesi ve yüksek sağlık maliyetleri ile sonuçlanır. Anabolik bir antiosteoporotik ilaç olan teriparatid tedavisi ile şiddetli osteoporozu olan hastalarda kemik mineral yoğunluğunda (KMY) artış ve kırık riskinde azalma olduğu gösterilmiştir. Kullanım süresi limitli olduğundan tedavi etkinliği için tedaviye uyum ve ilaca devamlılık önemli bir faktördür. 
Bu çalışmanın amacı, kırıklı osteoporoz nedeni ile teriparatid tedavisi başlanmış hastalarda teriparatid tedavisi ile etkinlik, güvenlilik, tedavi uyumu ve kemik mineral yoğunluğu ve laboratuvar verilerine etkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesidir. 
Yöntem: Çalışmamıza Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Bilim Dalı polikliniğinde 2016-2019 yılları arasında teriparatid reçete edilmiş 141 osteoporoz hastası dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların dosyalarda mevcut demografik, radyolojik ve biyokimyasal verileri, tedavi süreleri ve yan etkiler kaydedildi. Tedavi öncesi ve sonrası kemik döngü belirteçleri ve KMY değerleri karşılaştırıldı. Nümerik veriler sayı ve yüzde olarak belirtildi, gruplar arası karşılaştırmalar ANOVA ve ki-kare testi ile yapıldı.
Bulgular: Tedaviyi tamamlamış veya süresinden önce bırakmış 85 hasta değerlendirildiğinde teriparatid kullanım süresi 13,6±6 ay ve 18 aylık tedavi süresini tamamlayan vaka oranı %46 olarak bulundu. Yan etki nedeni ile tedavi kesilme oranı %6,1 idi. Altı ay ve üzeri süre ile teriparatid kullanan hastalarda 18 ay sonunda başlangıca göre L1-4 vertebra (p<0,0001) ve femur boynu (p=0,04) KMY değerlerinde anlamlı artış görüldü. Kemik yapım belirteçleri olan alkalen fosfataz (p=0,001) ve osteokalsin (p<0,0001) seviyelerinde ve yıkım belirteci olan Tip-1 kollojen C-terminal çapraz bağlı telopeptid (p<0,0001) seviyesinde 18 ay sonunda başlangıca göre anlamlı artış saptandı.
Sonuç: Yan etki olmadığı sürece tüm hastaların ilaca devam etmeleri beklenirken tedaviyi tamamlayan hasta oranı %46 olarak saptanmıştır. Tedavi uyumu düşüktür. Tedavi uyumsuzluğunun nedenleri açık değildir. Yan etki nedeni ile tedavi kesilme oranı %6,1 olarak görülüp genel olarak teriparatid tedavisinin 18 aylık izlemde güvenli olduğunu düşündürmektedir. Retrospektif veriler teriparatid tedavisi ile lomber vertebra ve kalça KMY değerlerinde etkin bir artış olduğunu göstermiştir. Tedavi uyum ve devam başarısını artırmak için hasta eğitim ve takip programlarının geliştirilmesi üzerinde çalışılmalıdır.

Abstract:
Background: Osteoporosis is a progressive metabolic bone disease with decreased bone mass, destroyed bone microarchitecture, and increased bone fragility. Osteoporotic fractures result in increased morbidity and mortality, low quality of life and high health costs. Teriparatide, an anabolic antiosteoporotic drug, has been shown to increase bone mineral density and decrease the risk of fractures in patients with severe osteoporosis. Since the duration of use is limited, compliance to treatment and persistence of the drug is an important factor for treatment efficacy. 
The aim of this study is to retrospectively evaluate the efficacy, safety, treatment compliance and its effects on bone mineral density (BMD) and laboratory data with teriparatide treatment in patients who have started teriparatide treatment due to fractured osteoporosis.
Methods: In our study, 141 osteoporosis patients who were prescribed teriparatide between the years 2016-2019 at the Marmara University Pendik Training and Research Hospital Endocrinology Department were included. The demographic, radiological and biochemical data of the patients, duration and side effects of the treatment were recorded. Bone turnover markers and BMD values were compared before and after the treatment. Numerical data are stated as numbers and percentages, comparisons between groups were made with ANOVA and chi-square test.
Result: 85 patients who stopped treatment before the expected time or completed were evaluated, the duration of teriparatide use was 13.6 ± 6 months and the ratio of patients who completing the 18 months treatment period was 46%. The cessation ratio of treatment due to side effects was 6.1%. In patients using teriparatide for 6 months or more, there was a significant increase in BMD values of L1-4 vertebrae (p <0.0001) and femoral neck (p = 0.04) after 18 months. The levels of alkaline phosphatase (p = 0.001) and osteocalcin (p <0.0001), which are bone formation markers, and Type-1 collagen C-terminal cross-linked telopeptide (CTx) (p <0.0001), which is the resorption marker, increased significantly from baseline at the end of 18 months. 
Conclusion: Unless there was a side effect, all patients were expected to continue taking the drug, while the ratio of patients completing the treatment was 46%. Treatment compliance is low. The causes of treatment incompatibility are not clear. The cessation ratio of treatment due to side effects was found to be 6.1%, suggesting that generally teriparatide therapy is safe for 18 months of follow-up. Retrospective data showed an effective increase in lumbar spine and hip BMD values with teriparatide treatment. In order to increase treatment compliance and attendance success, development of patient education and follow-up programs should be studied.