Karadeniz havzası ulaştırma hatlarının analizi ve alternatif hat uygulaması
Analysis of the Black Sea rim transport networks and a proposal for an alternative networks
Yazar: ASİMAN NEBİYEV
Danışman: PROF. DR. GÜLER ALKAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Son yıllarda küresel ticarette ortaya çıkan gelişmeler ulaştırma ve lojistik sektörünün hızla gelişmesine neden olmuştur. Bir taraftan günümüzdeki küresel ticaret hacmi, diğer taraftan söz konusu hizmet sektörünün gelişme potansiyeli ve küresel üretimin ulaştığı yapı, lojistik ve ulaşım alanını yükselen sektörler kapsamına sokmaktadır. Bu bağlamda dünyada küresel ulaşım koridorları oluşturulmaya çalışılmaktadır. Bu süreç kıtalararası ulaşım koridorları üzerinde bazı ülkeleri söz sahibi olabilmek için rekabete sürüklemektedir.Karadeniz ve çevresi coğrafi konumu gereği doğuyla batı, ağırlıklı olarak hammadde ihraç eden ülkeler ile buna son teknoloji ürünleri üreten sanayileşmiş ülkeler arasında ticaret hacmi bakımından bir merkez konumunda bulunmakatdır. Karadeniz bölgesinin çok önemli aktörü olan Rusya aynı Türkiye gibi söz konusu uluslararası taşıma ağ sistemlerinin merkezinde bulunmaktadır. Rusya 17 milyon kilometrekareden fazla toprağı ve demiryolu gibi güçlü ulaştırma altyapıları ile, köşeler arasında irtibat sağlayan bir köprü vazifesi yapmasıyla sadece zenginleşme kaynağını değil, uluslararası jeopolitikayı etkileme aracını da elde etmeye çalışmaktadır.Bu çalışmada Karadeniz Havzasındaki artan yük trafiğine paralel gelişen taşıma hatlarında öngörülen yük trafiğinin gerçekleşme olasılıkları değerlendirilerek, Rusya'nın bölge üzerindeki ulaşım politikaları incelenmiştir.Bu çalışmada bölgede ulaştırma hatlarında ortaya çıkan gelişmelere ve bölge ülkelerinin bölgeye yönelik geliştirdikleri yeni alternatifler ve ulaştırma politikaları göz önünde bulundurulmuştur. Yanı sıra söz konusu ulaştırma politikalarının geliştirilmesinde kullanılan modeller ve yöntemler üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur.Bu çerçevede Rusya ile Türkiye arasında alternatif kombine taşıma hatlarının ve lojistik merkezlerinin geliştirilmesi, yeni ulaştırma entegrasyon modellerinin oluşturulması ve yeniden yapılandırılması üzerinde durulmuştur.Yukaıdaki gelişmeler göz önünde bulundurularak konu 5 başlık altında incelenmiştir.Birinci bölümde; Tez çalışmasının amacı ve tanımı üzerinde durulacaktır.İkinci bölümde; Dünya Ticaretinin Gelişme Trendi, Karadeniz ve Hazar Havzasında bölgesel ticaretin durumu ve ulaştırmanın önemi ele alınacaktır. Ayrıca mevcut taşıma hatlarının durumu özetlenecek, Rusya'nın ulaştırma politikaları üzerinde durulacak ve bu çerçevede Türkiye'yi içeren alternatiflerden bahsedilecek.Üçüncü bölümde; Uluslararası taşımacılıkta problemlerin çözülmesinde ve alternatiflerin geliştirilmesinde kullanılabilecek değişik ulaştırma modelleri ve yaklaşım metodları yakın perspektiften ele alınacaktır. Ayrıca Rusya'nın bölgede geliştirdiği uluslararası alternatif ulaşım koridoru modeli ayrıntılı olarak analiz edilecektir.Dördüncü bölümde; Rusya ve Türkiye arasında yeni alternatif ulaştırma modeli (hattı) üzerinde çalışma yapılacaktır. Bu alternatif ulaştırma modelin (hattın) teknik ve ekonomik bakımdan yapılabilirliği üzerinde ayrıntılı olarak durulacaktır. Ayrıca Rusya Türkiye arasında önerilen yeni alternatif ulaştırma modelinin (hattın) kısa, orta ve uzun vadede Türkiye'ye sağlayacağı faydalardan bahsedilecektir.Son bölümde ise; Türkiye'nin Karadeniz Bölgesine yönelik ulaştırma politikaları ve çözümleri kapsamında ilerde oluşturulabilecek projelere yönelik önerilerde bulunulacaktır.

Abstract:
In the latest years the extention of global trade caused rapid developments of transportation and lologistics areas. The volume of the global trade the progressive potentional of the services sector in future and characteristics of global production put logistics and transportation issues on the care of leader sectors. In this respect many global transportation corridors take the agenda of the world. As a result of this developments, the state which have great interests regardly concerned corridors found themselves in the great competition.Black Sea and around is regarded as a center point due to its situation of great volume of trade traffic between the West and East. Also it is situated between great row materials exporting developing countries and the latest technology products producing developed countries.Similar to Turkey, Russia, being an important player in a Black Sea basin, is at the heart center of international transport system. With its territory exceeding 17 million km2 and major railways network, serving as a natural bridge between geographic regions, Russia is not just aimed at generating transit income, but also seeks to use its position as a tool to influence international geopolitics.With at this study, assesion of the load traffic and applicability of the transportation lines at the Black Sea regions and transport policies of Russia concerning the region are investigated. By taking account the development in the transportation lines in the region and new alternatives and transport policies of the regional countries in regard to the region. The thesis also provides detailed analysis of various models and methods applied for the development of the above-mentioned transport policy. Thus, we have scrutinized various options for development of alternative combined transport routes and establishment of new transport integrated models between Turkey and Russia. Considering the above-mentioned developments discussion of the topic is divided into five sections.The first chapter of the thesis cover its contents and purpose.In the second chapter, the developments in the global and Black Sea and Caspian Regions trade and importance of transportation is presented. Also the development of transportation lines in the Black Sea snd Caspian Regions, transport policies of countries in the region and role of Russia in this processes, as well as alternative routes, which include Turkey, are discussed in detailed.In the third chapter, this section will cover detailed discussion of possible solutions for challenges faced by the international transportation system, as well as comprehensive analysis of various methods and models applied for the development of alternative transport routes. It will also provide detailed analysis of Russian model for the development of alternative transport corridors.In the fourth chapter, this section will provide an overview of work on establishment of alternative transport model (route) between Russia and Turkey. It will also provide detailed analysis of technical and economical feasibility of such alternative transport model. It will also covers analysis of potential short, medium and long-term benefits to Turkey from new alternative transport model between Russia and Turkey.Finally chapter of dissertation discusses possibilities of establishing projects to address challenges faced by Turkey's transport policy in Black Sea Regions.