Çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun sosyobilimsel farkındalığa, girişimciliğe ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyine etkisi
The effect of online socioscientific argumentation on socioscientific awareness, entrepreneurship and the level of association of knowledge with daily life
Yazar: CAN YOLAGİDEN
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY BEKTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Günlük yaşam = Daily life ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Çevrimiçi sosyobilimsel argümantasyon = Online socioscientific argumentation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada; çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun (ÇİSA) beşinci sınıf öğrencilerinin insan ve çevre ünitesindeki sosyobilimsel konu farkındalıklarına, fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik becerilerine ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeylerine etkisi incelenmiştir. Ayrıca, araştırmada deney grubunda bulunan öğrencilerin uygulamadan sonra çevrim içi sosyobilimsel argümantasyon hakkındaki deneyimleri araştırılmıştır.
Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2020-2021 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde, Yozgat ili Boğazlıyan ilçesinde öğrenim gören 65 beşinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, sosyobilimsel konulara yönelik farkındalık ölçeği, fen bilimleri dersine yönelik girişimcilik ölçeği ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirmeye yönelik açık uçlu sorular deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilere ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Dolayısıyla, çalışmanın nicel kısmı bir deney, bir de kontrol grubu olmak üzere iki grup ile gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol grupları belirlenirken veri toplama araçlarının ön test puanları dikkate alınmış ve yapılan analizler sonucu çalışmanın başlangıcında grupların denk olduğu kabul edilmiştir. Deney grubu öğrencileri için mevcut fen bilimleri öğretim programının kazanımları doğrultusunda çevrim içi sosyobilimsel argümantasyon, kontrol grubu öğrencileri için sadece mevcut fen bilimleri dersi öğretim programı dikkate alınarak dersler yürütülmüştür. Çalışmanın sonunda, son-test puanları düşük, orta ve yüksek olan altı deney grubu öğrencisi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Uygulanan nicel ve nitel veri toplama araçları için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Son testlerin analizi MANOVA kullanılarak yapılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile kodlar ve kategoriler oluşturularak analiz edilmiştir. Doğrudan çevrim içi argümantasyon ile ilgili olan kategorilerin isimleri, "çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun diğer yöntemlerden farkı", "çevrim içi sosyobilimsel argümantasyon basamaklarının süreci", "çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun sağladığı katkılar ve olumlu yönleri", "çevrim içi sosyobilimsel argümantasyon sürecinde karşılaşılan güçlükler", "çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun diğer fen bilimleri ünitelerinde kullanılması" ve "çevrim içi sosyobilimsel argümantasyona yönelik öneriler" şeklindedir. Çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun bağımlı değişkenlere katkısına yönelik kategoriler ise "sosyobilimsel farkındalıklara katkısı", "fen bilimleri dersine yönelik girişimciliğe katkısı" ve "bilgileri günlük hayatla ilişkilendirmeye katkısı" şeklinde oluşturulmuştur.
Araştırmanın sonucunda; çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun öğrencilerin sosyobilimsel konulara yönelik farkındalıklarının gelişmesinde mevcut fen bilimleri öğretim programında uygulanan yönteme göre daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Benzer şekilde, araştırmacı çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeylerinin gelişmesi açısından mevcut programa göre daha etkili olduğunu tespit etmiştir. Öte yandan, çevrim içi sosyobilimsel argümantasyonun girişimcilik becerisi açısından deney grubu lehine bir fark oluşturamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin sosyobilimsel farkındalıkları ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirmeye yönelik nitel görüşleri nicel bulguları desteklerken; fen bilimleri dersine yönelik girişimciliklerinde ÇİSA'nın nicel sonuçları öğrencilerin görüşleriyle aynı doğrultuda olmayıp görüşme yapılan tüm öğrenciler uygulama sonucunda fen bilimleri dersine yönelik girişimciliklerinin arttığını ortaya koymuştur.
Çalışma sonuçları alan yazınla benzerlik ve farklılık açılarından karşılaştırılmıştır. Tartışma, çalışmanın bulgularına ve alan yazın sonuçlarına göre yapılmıştır. Sonuçlardan hareketle, şu öneriler verilebilir; bilgileri günlük hayatla ilişkilendiren ve sosyobilimsel konuları içeren ders etkinlikleri yapılabilir, öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik girişimciliklerini destekleyecek, ön plana çıkaracak farklı senaryolar kullanılabilir.

Abstract:
In this study, the effect of online socio-scientific argumentation on fifth grade students' socio-scientific awareness, their entrepreneurship skills in science course and their level of associating knowledge with daily life in the human and environment unit was examined. In addition, the opinions of the students in the experimental group about online socio-scientific argumentation after the treatment were examined.
Mixed research method was used in the research. The research was conducted in the second semester of the 2020-2021 academic year with 65 fifth-grade students studying in the Bogazlıyan District of Yozgat province. As a data collection tool, the awareness scale for socio-scientific issues, the entrepreneurship scale for science course and open-ended questions for associating knowledge with daily life were administered as a pre- and post-test in the experimental and control group students. Therefore, the qualitative section of research was carried out with two groups, an experimental group and a control group. Pre-test scores of data collection tools were taken into account when determining experimental and control groups, and as a result of the analysis, it was accepted that the groups were equivalent at the beginning of the study. Courses were practiced considering the online socio-scientific argumentation for the experimental group students and the current science curriculum for the control group students. At the end of the study, semi-structured interviews were conducted with six experimental group students whose post-test scores were low, medium and high. Validity and reliability studies were conducted for the applied quantitative and qualitative data collection tools. Analysis of the post-tests was conducted using MANOVA. Qualitative data was analyzed by creating codes and categories with content analysis. Names of categories directly related to online argumentation, "difference of online argumentation from other methods", "process of online argumentation steps", "contributions and positive aspects of online argumentation", "negative aspects of online argumentation", "online argumentation use in other science units" and "recommendations for online argumentation". The categories for the contribution of online argumentation to dependent variables were formed as "contribution to socio-scientific awareness", "contribution to entrepreneurship in science lessons" and "contribution to associating knowledge with daily life".
As a result of the research, it was concluded that online socio-scientific argumentation is more effective in developing students' awareness of socio-scientific issues than the method applied in the current science curriculum. Similarly, the researcher found that online socio-scientific argumentation is more effective than the current program in terms of improving the level of linking knowledge to daily life. On the other hand, it was concluded that online argumentation could not make a difference in favor of the experimental group in terms of entrepreneurship skill.
The results of the study were compared with the literature in terms of similarities and differences. The discussion was based on the findings of the study and the results of the literature. Based on the results obtained; lesson plans can be created in which students can easily express their opinions and thoughts, new research can be done to fill the gap in the literature on online education, new studies can be made with different age groups on online socioscientific argumentation.
While students' socioscientific awareness and qualitative views on associating information with daily life support the quantitative findings; The quantitative results of the CISA in their entrepreneurship for the science course were not in line with the students' views, and all the interviewed students stated that their entrepreneurship towards the science course increased as a result of the application.
The results of the study were compared with the literature in terms of similarities and differences. The discussion was made according to the findings of the study and the results of the literature. Based on the results, the following recommendations can be made; Class activities that relate information to daily life and include socio-scientific issues can be done, and different scenarios can be used to support and highlight students' entrepreneurship in science lessons.