1877-1879 tarihli Merzifon Şer'iyye Sicilindeki tereke kayıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of tereke records in Merzifon Şer'iyye Registry dated 1877-1879
Yazar: PINAR SİNMEZ
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN DEMİR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Amasya-Merzifon = Amasya-Merzifon ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tereke = Estate ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nin hem iktisadi hem de içtimai hayatı hakkında bizim için mühim
kaynak niteliği taşıyan tereke kayıtları, Osmanlı hukuk sistemine göre, ölen kişilerin
geride bıraktıkları eşya ve mallarının tespit ve taksimi kadıların görevleri arasında yer
alır. Sözlükte ise "geride kalan; geriye bırakılan" anlamlarına gelen muhallefin çoğulu
olan muhallefât kelimesi yerine belgelerde tereke (terike) ve metrûkât da geçer. Tez
çalışmamızın ana konusu, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinde görev yapmakta olan
Sayın Prof. Dr. Alpaslan Demir'in Tokat Müzesinde "Tokat Müzesi gelen-giden evrak
kayıt defteri"nde yapılan araştırmalar sonucunda tespit etmiş olduğu Merzifon Şer'iyye
Sicilindeki 1877-79 yılları arasını kapsayan tereke kayıtlarıdır. Bu çalışmada 112 tereke
kaydında geçen hükümler hakkında detaylı bilgi verilmiş ve bu bilgileri gerek nicelik
gerekse nitelik açıdan değerlendirilmiştir.
 Tez; giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşmuştur. Tezimizin giriş kısmında genel bir
değerlendirme yapılıp, bilgi verildikten sonra birinci bölüme geçilmiştir. Birinci
bölümde çalışmanın amacı, yöntemi ve izlenilen yol ile ilgili bilgi verilmiştir. İkinci
bölümde, şer'iyye sicilleri ve Osmanlı Devleti'ndeki yeri ve önemi hakkında bilgi
verilmiştir. Üçüncü bölümde, şer'iyye sicillerine tereke kayıtlarının nasıl yapıldığı ve
terekedeki bilgiler aktarılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise İslam hukukuna göre
mirasın, mirasçının tanımı yapılmış ve terekedeki bulgular hakkında bilgi verilmiştir.
 Sonuç kısmında ise elde edilen tüm bilgiler değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Merzifon, Tereke, Şer'iyye Sicilleri, 19.y.y

Abstract:
According to the Ottoman legal system, the determination and distribution of the
goods and property left behind by the deceased are among the duties of the judges. In
the dictionary "the remaining; The word 'muhallefat'', which is the plural of muhallef,
which means geriye left behind geçer, is replaced by tereke and metrûkât in documents.
The main subject of our thesis is who is working at Gaziosmanpaşa University in Tokat
Prof. Dr. Alpaslan Demir's Tokat Museum "Tokat Museum incoming and outgoing
documents in the registry" as a result of research conducted in the Merzifon Şer'iyye
Register 1867-79 are records of the land. In this study, detailed information was given
about the provisions mentioned in the 112 tereke record and this information was
evaluated both in terms of quantity and quality.
Thesis; introduction consists of four chapters and results. In the introduction part
of our thesis, a general evaluation is made and after the information is given, the first
part is started. In the first part, the aim, method and the course of the study are given.
In the second part, information about the Sharia registers and their place and importance
in the Ottoman Empire is given. In the third section, how the land registrations are
made and the information in the land are given to the registers. In the fourth and last
part, the definition of the heir and the heir according to Islamic law is made and
information about the findings in the estate is given.
In the conclusion part, all the information obtained were evaluated.
Key Words: Merzifon, Tereke, Şer'iyye Registers, 19.y.y.