1844-1845 yılları Temettuat Defterlerine göre Hüdavendigar Vilayeti Harmancık Kazası'na bağlı Şimal (Kuzey) köylerin sosyo-ekonomik durumu
According to Temettuat Book (Contact Book) dated 1844-1845, socio-economic conditions of nortnern villages in Harmancık, Hudavengidar Province
Yazar: GÖKHAN KARTAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ H. MURAT ARABACI
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Hüdavendiğar = Hüdavendiğar ; Köyler = Villages ; Kütahya-Harmancık = Kütahya-Harmancık ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nde bir dönüm noktası olan Tanzimat Dönemi, Osmanlı maliye sistemi ve vergilendirme sisteminde de pek çok değişikliğin temelini oluşturmuştur. Vergilendirmedeki haksızlıkların önlenebilmesi, sistemin merkezileştirilmesi ve vergi çeşitliliğin azaltılması için Temettuat defterleri oluşturulmuştur. Bu defterler halkın elinde bulunan tarım arazileri, yetiştirdikleri ürünlerin sayısı, bölgenin meslek dağılımları, halkın gelirleri, ödemekle mükellef oldukları vergiler gibi pek çok konuda bilgi sahibi etmektedir.

Bu çalışmada günümüzde Bursa'ya bağlı olan Harmancık ilçesinin kuzey köylerinin 1844-1845 tarihli temettuat defterleri incelenmiştir. Defterlerin transkripsiyonu yapılıp, elde edilen bilgilerin, tablolar ve grafikler halinde değerlendirilmesi yapılmıştır.

Yapılan değerlendirme neticesinde Harmancık'a bağlı 8 köy olan Akalan Köyü, Ballısaray Köyü, Engüre Köyü(Çatalsöğüt Köyü), Çakmak Köyü, Hobandanişment Köyü, Nalbant Köyü, Okçular Köyü ve Yayabaşı Köyü'nde halkın önemli bir kısmı ziraat ve hayvancılıktan gelir elde etmektedir. Bunların yanında hizmetkârlık, düven taşı imalatı, temizlikçilik, saraçlık, boyacılık gibi meslekler görülmüştür. Çok yaygın olmasa da bölgede arıcılık faaliyeti de görülmektedir. Bölgede harir(ipek) öşrünün alınması, bölgede ipek böcekçiliğinin de yapıldığının bir göstergesi olmuştur. Genel itibariyle bölgede yapılan faaliyetler halkın kendi ihtiyacını karşılayacak düzeyde olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Harmancık, Tanzimat, Temettuat, Vergi, Meslek

Abstract:
The Tanzimat Period, which was a turning point in the Ottoman State, was the basis of many changes in the Ottoman finance and taxation system. Temettuat notebooks were created to prevent injustice in taxation, to reduce centralized taxation and tax diversity. These notebooks have knowledge on many subjects such as agricultural lands in the hands of the people, the number of crops, the distribution of occupations in the region, the income of the people and the taxes they are obliged to pay.

In this study, Temettuat notebooks 1844-1845 of the northern villages of Harmancık, which is connected to Bursa, were investigated. The books were transcribed and the obtained information was evaluated as tablets and graphs.

As a result of the evaluation, the significant of the people in 8 villages of Harmancık -Akalan, Ballısaray, Engüre, Çakmak, Hobandanişment, Nalbant, Okçular and Yayabaşı Villages- earn income from agriculture and farming. In addition to these, there were professions such as servicemen, dwarf stone manufacture, cleaning, saddlery and painting. Despite not very common, beekeeping activity is also seen in the region. Taking silk tax in the region was a sign of silk insect in the region.In general, the activities carried out in the region were sufficient to meet the needs of the people.

Keywords: Harmancık, Tanzimat, Taxation, Tax, Occupation