Ceza infaz kurumunda bulunan kadınlara verilen meme sağlığı beceri eğitiminin değerlendirilmesi
The evaluation of the efficacy of breast health training programme on women prisoners
Yazar: ASİYE KOCATÜRK
Danışman: PROF. DR. NURAN KÖMÜRCÜ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Meme muayenesi-kendi kendine = Breast self-examination

Özet:
Bu çalışma; cezaevinde bulunan kadın hükümlü ve tutuklulara verilen kendi kendine meme muayenesi (KKMM) beceri eğitiminin etkinliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, 1 Mayıs 2009 ? 1 Mayıs 2010 tarihleri arasında İstanbul Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda çalışma araştırması yürütülmüştür. Araştırmaya katılmayı kabul eden 211 kadın randomize olarak çalışma ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Kadın hükümlü ve tutuklulara, Sosyo-Demografik bilgilerini, KKMM bilgi ve uygulamalarını değerlendiren bir anket formu ile meme kanseri Sağlık İnanç Model ölçeği verilmiştir. Çalışma grubundaki kadınlara, 13 oturumda meme sağlığı beceri eğitimi verilmiş ve eğitim broşürü dağıtılmıştır. 3 ay sonra KKMM bilgi ve uygulama durumları tekrar değerlendirilmiştir. Kontrol grubuna eğitim verilmeyip, 3 ay sonra KKMM bilgi ve uygulama durumları değerlendirilmiştir. Çalışma grubundaki kadınların program öncesinde KKMM bilgi puanları düşük (37.31±9.49), uygulama davranışları yetersiz (%75.70) bulunmuştur. Kontrol grubunda da yeterli bilgi puanlarının olmadığı (39.26±7.57), doğru uygulama davranışlarına (%78.00) sahip olmadıkları anlaşılmıştır. Çalışma grubundaki kadınların KKMM uygulama teknikleri kontrol puanları, program öncesi 4.10±10.52, eğitim sonrası 99.62±3.38 ve 3 ay sonra ise 79.11± 25.27 olmuştur. Kadınların KKMM yapma sıklığı eğitim öncesi %5.98 iken üç ay sonra %32.91 oranında bulunmuştur. Kontrol grubunda KKMM uygulama teknikleri kontrol puanlarının 7.71±20.88 olduğu; KKMM yapma sıklığının %7.45 oranında, üç ay sonra, %7.14 olduğu görülmüş ve gruplar arasındaki fark, istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde, kadınların KKMM konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve doğru uygulama yapamadıkları; program sonrası ise yeterli bilgi düzeyine sahip oldukları, doğru ve etkili KKMM yaptıkları gözlenmiştir. Sonuç olarak; hükümlü ve tutuklulara meme sağlığı beceri eğitiminin sürekli ve düzenli olarak verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the efficacy of the self-breast examination (SBE) training programme on women prisoners. The study involved 211 women prisoners who have been separated into study and control groups. A questionnaire including socio-demographic information, SBE knowledge with practice patterns and Health Belief Model Scales of breast cancer was given to the women prisoners. Breast cancer training programme was performed in 13 sessions and training leaflets were supplied to the prisoners in the study group. Levels of SBE knowledge and practice patterns were evaluated before, immediately after and 3 months after the training programme. Before the training, the level of knowledge was low (37.31±9.49) and the practice behaviors were insufficient in 75.70% of the prisoners in the study group and these figures were (39.26±7.57) and (78.00%) in the control group, respectively. SBE training practice scores were 4.10±10.52 before training and were 99.62±3.38 immediately after the training and were 79.11± 25.27 after 3 months in the study group. The frequency of SBE practice of prisoners was 5.98% and 32.91% before and 3 months after the training, respectively. SBE training practice scores were 7.71±20.88 and the frequency of SBE practice was 7.45% and 7.14% before and after 3 months in the control group. The differences between study and control group with respect to SBE training scores and the frequency of SBE practices were found statistically significant (p<0.05). The women prisoners did not have sufficient knowledge and could not perform SBE properly before the training programme, but improved their knowledge and skills after the programme. Therefore, we recommend performing periodical breast health training programmes to the prisoners to raise awareness for the early diagnosis of breast cancer.