Obsesif kompulsif davranış ve düşünme paterninin şiddeti ve belirti kümeleri üzerine dindarlık seviyesinin rolünün araştırılması
Evaluation of the role of religiousness on the severity and symptom clusters of obsessive-compulsive behavior and thinking pattern
Yazar: CİHAD ERİM
Danışman: PROF. DR. SERVET EBRİNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dindarlık = Religiousness ; Düşünce kontrol stratejileri = Thought control strategies ; Düşünce süreçleri = Thinking process ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
Amaç : OKB, son yıllarda artan genetik, nörobiyolojik ve nörokimyasal çalışmalara rağmen halen tedaviye direncin çokça görüldüğü, oluşum mekanizmasının net bir şekilde aydınlatılamadığı bir fenomen olmaya devam etmektedir. Geçmişten günümüze obsesif kompulsif davranış ve düşünce paterniyle toplumsal ve kültürel etmenler zaman zaman yan yana anılmıştır. Bu etmenler arasında özellikle din/dindarlık olgusu, içerdiği kurallar bütünü ve törensel yapılanmaları dolayısıyla obsesif yaşantılara  benzer bulunmuştur. Özellikle Freud'un din ve obsesyonlar üzerine yapmış olduğu aforizmalarından sonra literatürde bu konu önem kazanmıştır. Farklı kültürlerde yapılan çalışmaların tutarsız ve kapsamlı olmayışı dikkat çekicidir. Ülkemizin hem fiziksel hem de kültürel açıdan doğu ve batı arasında bir geçiş bölgesi oluşu bu tür çalışmalar yapmak için değerli gözükmektedir. Biz de bu çalışmada kesitsel olarak, obsesif kompulsif davranış ve düşünce paterni ve şiddeti üzerinde dindarlığın rolünü incelemeyi amaçladık. Bu araştırmadan elde edilecek bulguların obsesif kompulsif davranış ve düşüncelerin oluşum mekanizmasını daha iyi anlamak açısından klinisyenlere yol gösterebileceğini düşünmekteyiz.
Gereç ve Yöntem : Çalışmamızda S.B.Ü. İstanbul Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran, dahil edilme kriterlerini karşılayan, DSM 5 için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5-CV) sonucunda obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış 93 hasta ile hastane personeli ve yakınları arasından rastgele seçilmiş DSM 5 için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5-CV) sonucunda hiçbir psikiyatrik tanı ölçütünü karşılamayan 76 kişilik sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam  169 kişi ile örneklem grubu oluşturulmuştur. Uygulamalardan önce tüm katılımcılar bilgilendirilmiş olup çalışma ile ilgili yazılı ve sözlü onamları alınmıştır. Hasta ve sağlıklı kontrol grubuna Sosyodemografik Veri Formu, Motivasyonel Dindarlık Ölçeği (MDÖ), Obsesif İnanışlar Ölçeği (OİÖ) ve Padua Envateri Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu (PE-WEÜR) uygulanmıştır. Hasta ve kontrol gruplarında obsesyon ve kompulsiyonla ilgili parametreler ile bu verilerin dindarlık puanlarıyla ilişkileri değerlendirilmiştir.
Bulgular : OKB grubunda OİÖ ve PE-WEÜR uygulamalarında beklenildiği üzere toplam ve tüm alt boyut puanlarında sağlıklı kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek puanlar saptandı. OKB grubunun kontrol grubuna kıyasla MDÖ toplam puanları anlamlı şekilde daha yüksek bulundu. Sağlıklı kontrol grubunda MDÖ toplam puanlarının artışıyla OİÖ toplam puanlarının ve alt ölçeklerden "Düşüncelere önem verme/Düşünceleri kontrol etme" puanlarının artışı istatiksel olarak en anlamlı ilişkileri verirken OİO alt ölçeklerinden "Sorumluluk/Tehlike beklentisi" puanları, PE-WEÜR toplam puanları, PE-WEÜR alt boyutlarından "Kirlenme ve temizlik" puanları, Kontrol etme" puanları ve "Obsesyonel düşünceler" puanları arasında da pozitif anlamlı bir ilişki saptandı. OKB olan grupta MDÖ toplam puanları ile OİÖ alt boyutlarından "Düşüncelere önem verme/Düşünceleri kontrol etme" puanları arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca MDÖ toplam puanı ile PE-WEÜR alt boyutlarından "Obsesyonel dürtüler" puanı arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Klinik olarak OKB tanısı almış grupta MDÖ toplam puanlarıyla diğer ölçekler ve alt grupları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Sonuç : Çalışmamızın sonucunda OKB hasta grubunun dindarlık puanları sağlıklı kontrol grubundan belirgin ölçüde yüksek bulunmuştur. Sağlıklı kontrol grubu değerlendirmesinde artan dindarlık puanlarının artan obsesif-kompulsif düşünce ve davranış puanlarıyla ve özellikle artan düşüncelere önem verme/düşünceleri kontrol etme puanlarıyla birlikteliği dindarlığın bu grupta kendisini artan obsesif belirti şiddetiyle ve özellikle "düşüncelere önem verme/Düşünceleri kontrol etme" bilişleriyle göstermesi sonucuna ulaştırmıştır. OKB hasta grubunda artan dindarlık puanlarının kendisini yine düşüncelere önem verme/Düşünceleri kontrol etme bilişleriyle göstermesi dindarlığın bu bilişsel mekanizmayla ilgilisini kanıtlar niteliktedir. Fakat OKB grubunda dindarlık puanları ile diğer OKB parametreleri arasında bir ilişki saptanmaması, bizi dindarlığın klinik olarak OKB tanısı almış bireylerde bir nedensellik taşımadığı sonucuna ulaştırmıştır. Bu durum bize dindarlığa bağlı oluşan obsesif yapılanmanın benlikle uyumlu olup klinik olarak OKB tanısında kendisini göstermemesi şeklinde düşündürmüştür. Sonuç olarak dindarlık ve obsesif kompulsif davranış ve düşünme paterni arasındaki bağlantının, obsesyon ve kompulsiyonları anlamada bize yol gösterebileceği kanaatindeyiz.

Abstract:
Aim : Despite increasing genetic, neurobiological and neurochemical studies in recent years, OCD continues to be a phenomenon in which resistance to treatment is still seen and the mechanism of its formation is not clearly understood. From past to present, obsessive-compulsive behavior and thought patterns and social and cultural factors have been mentioned together. Among these factors, the phenomenon of religion/religiousness was found to be similar to obsessive experiences due to the set of rules and ceremonial structures it contains. Especially after Freud's aphorisms on religion and obsessions, this issue has gained importance in the literature. It is noteworthy that studies conducted in different cultures are not inconsistent and comprehensive. The fact that our country is a transition zone between east and west in terms of both physical and cultural aspects seems valuable for doing such studies. In this study, we aimed to examine the role of religiosness on the pattern of obsessive compulsive behavior and thought cross-sectionally. We think that the findings of this study can guide clinicians in understanding the formation mechanism of obsessive compulsive behavior and thoughts.
Materials and Methods: In our study, a sample group was formed with a total of 169 people, including 93 patients who applied to the psychiatry outpatient clinic of S.B.U. Istanbul Sultan 2. Abdulhamid Han Training and Research Hospital, met the inclusion criteria, were diagnosed with obsessive compulsive disorder as a result of a structured clinical interview for DSM 5 (SCID-5-CV), and a healthy control group of 76 people randomly selected from hospital staff and their relatives. Before the applications, all participants were informed and their written and verbal consents were obtained regarding the study. The Sociodemographic Data Form, Motivational Religiosity Scale (MDÖ), Obsessive Beliefs Scale (OİÖ), and Washington State University Revision of Padua Inventory (PE-WEÜR) were applied to the patient and healthy control group. Parameters related to obsessions and compulsions in the patient and control groups and the relationship of these data with religiosity scores were evaluated.
Results : The OCD group had significantly higher total scores and higher scores in all subscales than the healthy control group, as expected. MDS total scores were found to be significantly higher in the OCD group compared to healthy control group. In the healthy control group, the increase in the total scores of MDÖ and the increase in the total scores of OİÖ and the scores of "giving importance to thoughts/controlling thoughts" gave the most statistically significant relationships, while the scores of "Responsibility/Danger expectation" from the subscales of OIÖ, PE-WEUR total scores, PE-WEUR sub-dimensions of "Contamination and cleanliness" scores, "Controlling" scores and "Obsessional thoughts" scores had a positive and significant relationship. In the group with OCD, a positive statistically significant correlation was found between the MDÖ total scores and the scores of the OİÖ sub-dimensions, "Giving importance to thoughts/controlling thoughts". In addition, a statistically significant negative correlation was found between the MDS total scores and the "Obsessional impulses" scores from the Padua sub-dimensions. There was no statistically significant relationship between MDS total scores and other scales and subgroups in the clinically diagnosed OCD group.
Conclusion : As a result of our study, the religiosity scores of our OCD patient group were found to be significantly higher than the control group. The association of increasing religiosity scores with increasing obsessive-compulsive thought and behavior scores and especially increasing emphasis on thoughts/controlling thoughts in the evaluation of the healthy control group led to the conclusion that religiosity showed itself in this group with increasing obsessive symptom severity and especially with cognitions of attaching importance to thoughts/controlling thoughts. The fact that the increased religiosity scores in the OCD patient group showed itself with the cognitions of giving importance to thoughts/controlling thoughts proves that religiosity is related to this cognitive mechanism. However, the absence of a relationship between religiosity scores and other OCD parameters in the OCD group led us to the conclusion that religiosity does not have a causal relationship in individuals with a clinical diagnosis of OCD. This situation made us think that the obsessive structuring due to religiosity is compatible with the self and does not manifest itself clinically in the diagnosis of OCD. As a result, we believe that the connection between religiosity and obsessive-compulsive behavior and thinking patterns can guide us in understanding obsessions and compulsions.