Sağlık ekonomisi çerçevesinde sağlık teknolojisi değerlendirmesi
Health technology assessment within the framework of health economics
Yazar: SAMİ HEYBET
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN YURDADOĞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık teknolojisi değerlendirme = Health technology assessment ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Sağlık sistemlerinin birincil amacı sağlığı korumak, iyileştirmek ve geliştirmektir. Sağlık hakkının sağlanabilmesi, sağlığa ayrılan kaynakların etkin şekilde kullanıldığı doğru politikalar, doğru hedefler ve doğru stratejilerle mümkün olabilir. Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi (STD), sağlık teknolojilerinin kullanımı ile ilgili politika yapıcı ve karar vericilere, sürdürülebilir sağlık politikaları geliştirip uygulamalarında, kanıta dayalı bilgi sağlayan bir araçtır. Sağlık hizmetlerinin istenilen kalite, miktar, etkililik ve güvenilirlik ile uygun maliyetlerle sağlanabilmesi için gerek politika yapıcılar gerekse kurumsal karar vericiler bilinçli olarak STD süreçlerini uygulamalıdır. Çalışmamızın öncelikli amacı Türk Sağlık Sistemi'nin, STD uygulamasını içselleştirmesini sağlayarak etkin bir şekilde işlemesini sağlayacak politika önerilerini ortaya koymaktır.
Çalışmamızda öncelikle farklı bir bakış açısı sağlamak amacıyla dünya çapında farklı özelliklere sahip ülkelerin sağlık teknolojisi değerlendirmesi yapıları ve uygulamaları incelenmiştir. Ardından ülkemizde sağlık teknolojisi değerlendirmesi çalışmalarının kurumsal yapısı ve uygulamaları irdelenmiş, incelenen dünya örnekleri ile ülkemiz uygulamaları karşılaştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, STD uygulamalarının sağlık hizmetleri piyasasında birçok alanda olumlu yönde katkı sağladığı, merkezi ve bağımsız kurumsal yapıya sahip uygulama örneklerinin dağıtık yapıya sahip uygulama örneklerine göre daha iyi sonuçlar ürettiği tespit edilmiştir. STD uygulamalarının politika yapıcılar ve karar vericiler üzerindeki özellikle finansal baskıyı azaltma yönünde oldukça yararlı sonuçları olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında STD uygulamalarının tüm ülke sağlık sistemleri için vazgeçilmez bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Sağlık, Sağlık Teknolojisi, STD, HTA.

Abstract:
The primary purpose of health systems is to protect, improve and promote health. Achieving the right to health can only be possible with the right policies, the right goals and the right strategies, where the resources allocated to health are used effectively. Health Technology Assessment (HTA) is a tool that provides policy makers and decision makers regarding the use of health technologies with evidence-based information in developing and implementing sustainable health policies. Both policy makers and institutional decision makers should consciously implement HTA processes in order to provide health services with the desired quality, quantity, effectiveness, reliability and at affordable costs. The primary aim of our study is to reveal policy recommendations that will enable the Turkish Health System to internalize the HTA application and to operate it effectively.
In this study, first of all, the structures and practices of health technology assessment of countries with different characteristics around the world were examined in order to provide a different perspective. Then, the institutional structure and practices of health technology assessment studies in our country were examined and the examined world examples and our country's practices were compared. In this study, it has been determined that HTA applications contribute positively in many areas in the health services market application, examples with central and independent institutional structure produce better results than applications with distributed structure and HTA applications have very beneficial results, especially in reducing financial pressure on policy makers and decision makers. In the light of these results, it has been concluded that HTA applications are an indispensable tool for all country health systems.

Keywords: Health, Health Technology, STD, HTA.