Türkiye'de Z kuşağı ve üçüncü mekân olarak üniversite kütüphaneleri
Generation Z in Turkey and university libraries as third spaces
Yazar: EVRİM DOĞA CANOOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDİNE FİKRET SÜLEYMANOĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Üniversite kütüphaneleri = University libraries

Özet:
Dijital Çağ, sağladığı büyük teknolojik gelişmeler ile birlikte toplumları sosyolojik, ekonomik, kültürel ve bilginin üretiminde ve erişilmesinde derinden etkilemiştir. Bu çalışmanın amacı; Dijital Çağ içerisinde doğan ve önceki kuşaklardan oldukça farklı düşünsel ve davranışsal farkları bulunan Z Kuşağı'na mensup öğrencilerin bilgi arama davranışları, dijital kaynakları kullanma amaçları, dijital platformlar üzerinden geçirdikleri süreleri ve üniversite kütüphanelerin üçüncü mekân bağlamında Z Kuşağı'na mensup öğrencilerin bilgi ihtiyaçları birlikte diğer yaşamsal faaliyetler konusunda talepleri ne kadar karşılayabildikleri konusunu irdelemektir.
	Bu kapsamda Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Prof. Dr. Durmuş Günay Kütüphanesi'ni aktif olarak kullanan ve 2022 yılı içerisinde eğitime başlayan 350 öğrenci üzerinde literatüre dayalı anket uygulanmıştır. Anket, tarama modeli esas alınmış olup, tarama modellerinden nedensel karşılaştırma deseni kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular ile birlikte, Z Kuşağı'nın bilgi arama davranışları konusunda dijital platformlardan ne şekilde yararlandıkları ve üniversite kütüphanelerinden üçüncü mekân kavramı üzerinden mekânsal beklentileri neler olabileceği konusunda literatüre katkı sağlanacağı düşünülmektedir. 
	Z Kuşağı'na ait olan katılımcıların önemli bir kısmının (%47), dijital platformlarda 5-7 saat arasında zaman geçirdikleri, gündelik hayatlarında interneti belirleyici bir oranda (%30) sosyal medya araçları için kullandıkları, bilgi edinmede öncelikle elektronik kaynakları tercih ettiği, bunun için arama motorlarını öncelikle kullandığı, bilgiye kolay ve hızlı erişimin önemli olduğu görülmektedir. Üniversite kütüphanelerini fiziksel mekân olmanın dışında kullanıcı tabanlı sosyal ağlar aracılığıyla hizmet veren ve yaratıcı mekânlar ve araçların olduğu ortamlar görmek istedikleri, üniversite kütüphanelerine her ortamdan erişmek istedikleri, üniversite kütüphanelerinde sosyal yaşam alanlarının oluşturulmasını istedikleri görülmektedir.
	Bu bulgular doğrultusunda; "Z kuşağının bilgi arama davranışları internet, sosyal medya vb. dijital platformlar üzerinden gerçekleşmektedir", "Z kuşağı, dijital platformları öncelikli iletişim ve bilgi arama, erişim aracı olarak görmektedir", "Z Kuşağı, bilgi hizmetleri dışında bilimsel, yaratıcı ve sosyal faaliyetler için de üniversite kütüphanelerinden yararlanmak istemektedir" biçimindeki hipotezler doğrulanmış olup çalışmanın sonunda bulgulara dayalı öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
The Digital Age has profoundly affected societies sociologically, economically, culturally, and in the production and access to information. The purpose of this study is to examine the information-seeking behaviors of Generation Z students, who were born in the Digital Age and have quite different intellectual and behavioral differences from previous generations, the purposes of using digital resources, the time they spend on digital platforms, and the extent to which university libraries can meet the demands of Generation Z students in terms of information needs and other vital activities in the context of the third space.
	In this context, a literature-based survey was conducted on 350 students who actively use Zonguldak Bülent Ecevit University, Prof. Dr. Durmuş Günay Library and started their education in 2022. The survey was based on the survey model and the causal comparison design was used among the survey models. SPSS 22.0 package program was used to analyze the data. With the findings obtained, it is thought to contribute to the literature on how Generation Z benefits from digital platforms in terms of information seeking behaviors and what their spatial expectations may be from university libraries through the concept of third space. 
	It is seen that a significant portion of the participants belonging to Generation Z (47%) spend between 5-7 hours on digital platforms, use the internet for social media tools in their daily lives at a determinant rate (30%), prefer electronic sources primarily for information, use search engines primarily for this, and easy and fast access to information is important. It is seen that they want to see university libraries as environments that serve through user-based social networks and creative spaces and tools other than physical spaces, they want to access university libraries from any environment, and they want social living spaces to be created in university libraries.
	In line with these findings, hypotheses such as "Generation Z's information-seeking behaviors are realized through digital platforms such as the internet, social media, etc.", "Generation Z sees digital platforms as the primary means of communication and information search and access", "Generation Z wants to benefit from university libraries for scientific, creative and social activities other than information services" are confirmed and suggestions based on the findings are presented at the end of the study