Aile sağlığı merkezine başvuran kadınların sağlığı geliştirme davranışları ve ilişkili faktörler
Health promotion behaviors of women who applied to family Health centers and related factors
Yazar: FATMA SARMAN
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI HACIALİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma aile sağlığı merkezine başvuran kadınların sağlığı geliştirme davranışları ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metod: Tanımlayıcı türde yapılan araştırmanın evrenini, Bingöl il merkezinde bulunan Recep Tayyip Erdoğan Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 15-49 yaş aralığındaki 9.419 kadın, örneklemini ise evreni bilinen durumlarda kullanılan formüle göre belirlenen 384 kadın oluşturmuştur. Belirlenen kadınlara ulaşmada basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler "Kadınları Tanıtıcı Özellikler Formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II" ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık katsayıları, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Welch ANOVA, Bonferroni testleri ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı, kurum ve ölçek izinleri yazılı olarak alınmıştır.
Bulgular: Aile sağlığı merkezine başvuran kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları toplam puan ortalaması 131.97±19.65 olarak bulunmuştur. Yaş, medeni durum, gelir, çalışma ve eğitim durumu, sağlık kuruluşuna başvuru sıklığı, kronik hastalık varlığı, genel sağlık durumu, bakım verilen kişi sayısı ve çocuk sahibi olma sağlık davranışlarını etkileyen önemli değişkenler olarak belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç: Araştırmada kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları puan ortalaması orta seviyenin üzerinde bulunmuştur. Bu durum kadınların sağlık davranışlarının geliştirilmesi gerektiğini göstermiştir. Sağlık davranışlarını geliştirmek için planlanacak eğitim etkinliklerinin, davranışları etkileyen faktörlerin de göz önüne alınarak yapılandırılması ve uygulanması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kadın Sağlığı, Sağlığı Geliştirme, Sağlık Davranışları

Abstract:
Aim: This research was conducted to determine the health promotion behaviors and related factors of women who applied to the family health center.
Materials and Methods: The population of the descriptive study consisted of 9,419 women between the ages of 15-49 who were registered at the Recep Tayyip Erdoğan Family Health Center located in the city center of Bingöl, and the sample consisted of 384 women whose population was determined according to the formula used in known situations. Simple random sampling method was used to reach the determined women. The data were collected through face-to-face interviews with the "Women Introducing Characteristics Form and Healthy Lifestyle Behaviors Scale II". In the analysis of the data, arithmetic mean, standard deviation, skewness and kurtosis coefficients, t-test, one-way analysis of variance, Welch ANOVA, Bonferroni tests and correlation analysis were used. Ethics committee approval, institutional and scale permissions were obtained in writing in order to conduct the research.
 Conclusion: The mean total score of healthy lifestyle behaviors of the women who applied to the family health center was found to be 131.97±19.65. Age, marital status, income, employment and education status, frequency of admission to a health institution, presence of chronic disease, general health status, number of caregivers and having children were determined as important variables affecting health behaviors (p<0.05).
Results: In the study, the mean score of healthy lifestyle behaviors of women was found above the medium level. This showed that women's health behaviors should be improved. It has been suggested that the educational activities to be planned to improve health behaviors should be structured and implemented by taking into account the factors affecting the behaviors.
Key Words: Health promotion, women's health, health behaviors