Okul müdürlerinin örgütsel yenilik yönetimi davranış düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between school administrators' organizational innovation management behaviour levels and teachers' organizational commitment levels
Yazar: EMRAH DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ABBAS ERTÜRK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Örgüt yönetimi = Organizational management ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, okul müdürlerinin örgütsel yenilik yönetimi davranışı düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Muğla il merkezi ve ilçelerindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Tarama modelinde yapılan araştırmanın örneklemi 418 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada, okul müdürlerinin örgütsel yenilik yönetimi davranışı düzeylerini belirlemek amacıyla Bülbül (2012b) tarafından geliştirilen "Eğitim Örgütleri İçin Yenilik Yönetimi Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemek için ise Balay (2000) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Okul müdürlerinin örgütsel yenilik yönetimi davranışı düzeylerinin ve öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin belirlenmesinde aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Okul müdürlerinin yenilik yönetimi davranışı düzeylerinin ve öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin öğretmenlerin cinsiyetleri ve eğitim durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla t-testi; öğretmenlerin alanlarına, okul türlerine, kıdem yıllarına ve okulda çalışma sürelerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre anlamlı farklılığın kaynağının belirlenmesinde çoklu karşılaştıma testlerinden Tukey ve Games-Howell testleri kullanılmıştır. Okul müdürlerinin örgütsel yenilik yönetimi düzeylerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini anlamlı bir şekilde yordayıp yordamadığını belirlemek için ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan öğretmenlere göre yenilik yönetimi konusunda okul müdürleri en fazla örgütsel kültür ve yapıya, en az ise girdi yönetimine önem vermektedir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları en fazla içselleştirme, en az ise uyum davranışı şeklinde olmaktadır. Öğretmenlerin okul müdürlerinin yenilik yönetimi davranışları hakkındaki görüşleri kıdem yılı değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmakta; cinsiyet, alan, okul türü, okulda çalışma süresi, eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri cinsiyet, alan, okul türü, kıdem yılı değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmakta; okulda çalışma süresi ve eğitim durumu değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin görüşlerine göre okul müdürlerinin yenilik yönetimi davranışının boyutları olan girdi yönetimi, yenilik stratejileri, örgütsel kültür ve yapı ve proje yönetimi boyutları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık davranışının uyum, özdeşleşme, içselleştirme boyutları arasında orta düzeyde ve anlamlı ilişki bulunmaktadır. Okul müdürlerinin yenilik yönetimi davranışı boyutlarının, öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini tüm boyutlarda anlamlı şekilde yordadığı söylenebilir.

Anahtar kelimeler: Örgütsel yenilik, örgütsel bağlılık, yenilik yönetimi, öğretmen, okul müdürü

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between school administrators' organizational innovation behaviour levels and teachers' organizational commitment levels. The population of this study consisted of teachers working at primary, secondary and high schools in the centre and counties of Mugla in 2017-2018 education year. The sample of this study in survey model consisted of 418 teachers. In the study, to determine the levels of school administrators' organizational innovation manegement behaviour, "Innovation Management At Schools Scale" developed by Bülbül (2012b) was used. To determine the levels of teachers' organizational commitment, "Orgnizational Commitment Scale" developed by Balay (2000) was used. The arithmetic mean and standard deviation were calculated in order to determine school administrators' organizational innovation management behaviours levels and teachers' organizational commitment levels. The t-test was used to find out whether or not the school administrators' organizational innovation management behaviour levels and teachers' organizational commitment levels differed according to the teachers' gender and educational status; the variance analysis (ANOVA) was used to find out whether or not they differed according to the teachers' branch, school type, years of seniority, working years at the school. According to the results of variance analysis, Tukey and Games-Howell post-hoc comparison tests were used to determine the source of significant differences. The multivariate regression analysis was used to determine whether or not school administrators' organizational innovation levels predicted teachers' organizational commitment levels.
According to the teachers, school administrators care organizational culture and structure at the most, input management at the least about the innovation management. Teachers' organizational commitment is in the way of internalization at the most, in the way of compliance at the least. Teachers' views about the school administrators' organizational management behaviours differ significantly according to their year of seniority variables; but not according to their gender, branch, school type, working years at the school and educational status variables. Teachers' organizational commitment levels differ significantly according to their gender, branch, school type and seniority variables; but not according to the working years at the school and educational status variables. According to the views of teachers, there are moderate significant relationship between the input management, innovation strategies, organizational culture and structure and project management dimensions of school administrators' innovation management and comliance, identification and internalization dimensions of teachers' organizational commitment. It can be stated that the all dimensions of school administratos' innovation management behaviours predict the dimensions of teachers' organizational commitment behaviours significantly.

Keywords: Organizational innovation, organizational commitment, innovation management, teacher, administrator