Tanzimat'tan günümüze Türkiye'de parlamentonun sosyal profili
From tanzimat to current, the social profile of the Turkish parliament
Yazar: ÖZLEM ERTEM
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Milletvekili = Deputy ; Parlamenter sistem = Parliamentary system ; Parlamenterler = Parliamentaries ; Parlamento = Parliament ; Siyasal seçkinler = Political elites ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Tarihsel gelişim = Historical development

Özet:
Bu çalışma, 1877'deki ilk Osmanlı parlamento deneyiminden 2007 yılında yapılan son seçimlerin oluşturduğu parlamentoyu da içine alacak şekilde, milletvekillerini meslek, eğitim, yaş ve cinsiyet gibi sosyal kategoriler açısından incelemeyi ve parlamentonun sosyal profilini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Osmanlı'da 18. yüzyılda başlayan ve Tanzimat'la hızlanan değişim sürecinin bir parçası olarak ortaya çıkan temsil sistemi, bu değişime yön veren eğitimli, varlıklı ve çoğunlukla asker ve sivil bürokratik kadroların gündemini meşgul etmiştir. Parlamentonun bu ?seçkin? görüntüsü, Türkiye Cumhuriyeti'ne de aktarılan bir özelliktir. Zira Osmanlı Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne, parlamentoya şeklini veren, bu kadrolar arasındaki iktidar mücadelesidir. Öte yandan farklı din ve etnik kökenden gelen milletvekillerinin bulunduğu Osmanlı parlamentolarından, ?Türk ve Müslüman? olmayan kimliklerin izlenmediği Türkiye Cumhuriyeti parlamentolarına geçiş, bu mücadelelerden zaferle çıkan kadroların ideolojik çizgilerindeki değişime de ışık tutmaktadır. Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923 yılından 1946'ya kadar parlamentoda hüküm süren tek partinin asker ve sivil bürokrat ağırlıklı görüntüsü, 1950'de iktidarın el değiştirmesiyle farklılaşmıştır. Bu tarihten itibaren zaman zaman kesintiye uğrasa da, parlamenter sistem, toplumun değişen dinamiklerini daha fazla yansıtan profiller ortaya koymuştur.

Abstract:
This thesis aims to analyze social categories such as occupation, education, age and gender of Turkish parliament members and compare the social profile of the parliament from the first parliament of the Ottoman State to the parliament from the last elections in 2007. The representation system that has emerged as part of the progression which started in the Ottoman times in the 18th century and accelerated with Tanzimat, kept the bureaucratic staff composed of the educated, rich and mostly military who gave direction to this change, busy. This "elite" image of the parliament is one of the characteristics that has been passed on to the Turkish Republic. It is this very power struggle among the staff that shaped the parliament from the Ottoman State to the Turkish Republic. On the other hand, from the Ottoman parliaments, which were composed of members from different ethnic and religious backgrounds, to the Turkish Republic parliaments, which have accepted only members representing the "Turkish and Muslim" attitude, this paper will shine a light on the ideologies of these bureaucrats who were victorious in these political battles. The military and civil bureaucrat image of the parliament from the foundation of the Republic in 1923 to 1946 changed in the 1950s with the change in power. Although it has been disrupted from time to time, the parliamentary system has regularly displayed profiles that represent the changing dynamics of the society.