Kastamonu il merkezindeki sağlık çalışanlarının sağlıklı yeme indekslerinin belirlenmesi
Determination the healthy eating index of the medical staff in Kastamonu provincal center
Yazar: F. HÜMEYRA ZENGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NAZAN AKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Besin ögeleri = Nutritional components ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Kastamonu = Kastamonu ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Bu çalışmada, sağlık çalışanlarının besin çeşitliliğinin belirlenmesi, besin öğeleri tüketim önerileri çerçevesinde toplam diyet kalitesinin Sağlıklı Yeme İndeksi?05 ile saptanması amaçlanmıştır. Araştırma Kastamonu ilinde görev yapan sağlık personelinden rasgele örneklem yöntemi ile seçilen 282'i kadın, 68'i erkek toplam 350 sağlık personeli üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri, anket formu ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Sağlık çalışanlarının bir günlük besin tüketimleri ?24 saat hatırlatma tekniği? ile ''Besin Tüketim Formları'' kullanılarak elde edilmiş ayrıca antropometrik ölçümlerde alınmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre sağlık çalışanlarının yaş ortalaması kadınlarda 33.61±7.52, erkeklerde 34.69±8.76'dır. Erkek ve kadın sağlık çalışanlarının BKİ değerleri 18.5?24.9 kg/m² aralığında olanların oranı sırasıyla %50.0 ve %64.2'dir. Kadın sağlık çalışanlarında besin çeşitliliği ortalaması 8.51, erkeklerin ise 7.66 olarak bulunmuştur. Sağlık çalışanlarının hiçbirinin besin çeşitliliği puanın 10(?16 çeşit) olmadığı, hekimlerin %79.5'inin, sağlık lisansiyerlerinin(psikolog, diyetisyen vs.) %69.2'sinin, hemşire-sağlık memurlarının %77.8'i, sağlık teknikerlerinin %93.3'ünün günde 6?15 çeşit besin tükettikleri görülmektedir. Erkek sağlık çalışanlarının SYİ?05 puanı 61.6±8.1, kadınların ise 65.9±8.9 olarak saptanmıştır. Sağlık çalışanlarının %91.2'sinin SYİ-05'leri geliştirilmesi gereken diyet(51?80 puan), %1.5'i iyi kalitede diyet(81-100puan), %7.4'ü kötü kalitede diyet(0-50puan) tükettikleri bulunmuştur. Sağlık lisansiyerlerinin SYİ?05 ortalaması en yüksek(68.0) sağlık teknikerinin ise en düşüktür(62.7).Araştırma sonuçları toplumla sürekli iletişim halinde olan sağlık çalışanlarının, besin çeşitliliği ve SYİ?05 puanlarının düşük olduğunu ortaya çıkarmıştır. Sağlık çalışanlarının beslenme durumunun geliştirilmesi amacıyla hizmet içi eğitimlerle sağlıklı beslenme motivasyonu sağlanmalıdır. Ayrıca, toplumun beslenme durumunun belirlenmesinde önemli bir araç olarak kabul edilen diyet kalite indeksleri kullanılarak ülke genelinde araştırmalar yapılmalıdır.

Abstract:
This study aims at determining the food vairaties of the medical staff with Healthy Eating Index-05(HEI-05) of the total diet quality in the framework food components consumption advices. The research is carried among total 350 medical staff, 282 female and 68 male selected by randomly sampling method from the medical staff in the Kastamonu province. Research data is collected by using questionnaire form and face to face discussion method by researcher. One day food consumptions of the medical staff is collected by using ?24-hour dietary recalls? and ?also anthropometric measures are taken according to standart methods.According to the findings from the research, the mean age of the medical staff is 33.61±7.52 in woman and 34.69±8.76 in man. BMI values of the man and woman staff, in the 18.5?24.9 kg/m² range, are 50.0% and 64.2% respectively. In woman staff food variaties average is 8.51 and 7.66 in man. No medical staff has 10 (?16 variaties) food variaties point. It is seen that, 79.5% of the physician, 69.2% of the medical bachelor?s degree (psychologist, dietician,etc.), 77.8% of the nurse-health officers, 93.3% of the health technicians consumes 6-15 variaties of food in a day. It is determined that the HEI-05 point of the man medical staff is 61.6±8.1, 65.9±8.9 in woman. 91.2% of the medical staff consume HEI-05 need to be improvement diet (51-80 point), 1.5% consume good quality diet (81-100 point), and 7.4% consume bad quality diet (0-50 point). Medical bachelor?s degree, has the highest HEI-05 average (68.0) and the medical technician has the lowest HEI-05 average (62.7).Research results found that the medical staff who is always in communication with the society has low food varieties and HEI-05 points. Healthy nutrition motivation should be provided with in-service trainings for the nutrition improvement of the medical staff. Also, there should be conducted researches all over the country using diet quality indexes.