Mekansal aydınlatmanın bir çağdaş sanat ürünü olarak ele alınması ve örneklenmesi
Analysis and modelling of spatial lighting as a contemporary art piece
Yazar: MERİH KASAP
Danışman: DOÇ. ÖZKAL BARIŞ ÖZTÜRK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Günümüzde aydınlatma kavramı çeşitli ürünler ile hayatımızın önemli bir parçası haline gelmiştir. Çağdaş sanatın ortaya çıktığı yıllardan beri aydınlatma, mekan ve insan ile etkileşim içindedir. İlk olarak müze mekanlarında karşımıza çıkan aydınlatmanın sanatla buluşması, teknolojinin ilerlemesiyle birçok alanda karşımıza çıkmaktadır. Sergi salonları, fuarlar, açık ve yarı açık kamu alanları gibi mekanlarda aydınlatmanın sanatla buluştuğu örneklerle incelenebilmektedir. Çalışmada mekan kavramı çerçevesinde imge yeniden anlamlandırılmaktadır ve bu yöntemle aydınlatma kamusal alanda bir sanat ürünü olarak ele alınmaktadır. Işık ve mekan oluşumunun altını çizerek 'dikkat duygusunu tetikleyici sanatsal öğe' kavramını yansıtan, sanatın aydınlatma ile entegre olduğu bir bilinç yaratmayı amaçlamaktadır. Mekan kavramını imgesel yöntemlerle sanatsal öğe olarak ele almak ve  aydınlatma ile ilişkilendirerek aktarmak yeniliktir. İmgesel yöntemlerle sanatın mimariylebuluşması mekan tasarımcısı açısından önemli bir adımdır. Bu anlamda öncelikle birinci bölümde, aydınlatma tanımı, amacı ve çeşitleri üzerinde durulmaktadır. Ayrıca aydınlatma bileşenlerinden ve aydınlatma tasarımında kullanılan sistemlerden bahsedilmektedir. İkinci bölümde, mimari mekan kavramı, mekan kavramının bileşenleri, mekânsal algı kavramı ve türleri hakkında bilgiler verilmektedir. Buna ek olarak imge kavramının mekan kavramıyla ilişkilendirilmesine de değinilmektedir. Üçüncü bölümde, çağdaş bir sanat ürünü olarak aydınlatma kavramı açıklanmaktadır. Aydınlatmanın sanatsal bir biçimde ifade edilişi örneklemlerle aktarılmaktadır. Dördüncü bölümde tasarım modeli açısından aydınlatma kavramı kurgusal olarak ele alınmaktadır. Kurgulanan model üzerinden yapılan sonuç değerlendirmesine göre sanatsal açıdan makan oluşumu aydınlatma ile aktarılmaktadır. Göze etki eden bu ışınlar görsel enerji ile mekanı tanımlamakta ve düşünsel anlamlar verebilmektedir. Duyular, eylemler, algılamalar ve imgelemler aydınlatma tasarımının ana damarını oluşturmaktadır. Bu sayede aydınlatma sadece görme ihtiyacını karşılayan aydınlık düzeyi amaçlamamakta ve sanatsal değerde ürün ortaya koyabilmektedir. Ayrıca sonuç olarak aydınlatma doğal ve yapay ışık kompozisyonu ile fiziki ortamda da imgesel boyutta da bir mesaj verebilmektedir.

Abstract:
In contemporary day, the lighting concept has become an important part of our lives by means of various products. Since the emergence of modern art, the lighting interacts with venues and humanity. Appeared in museums for the first time, the lighting meets with art in numerous fields in accordance with technological developments. Several instances regarding the interaction of lighting with art shall be assessed in various places such as exhibition halls, fairs or outdoor and semi-open public places. The space concept is redefined in this study whereas lighting is analyzed as an art piece in public places by this approach. It is intended to create an awareness including the integration of art with lighting and reflecting the approach of "an artistic component triggering attention" through underlining community. Considering the concept of space as an art piece by means of imaginary methods and linking it with lighting refer to an innovation. Combination of art and architecture with imaginary methods is an important step for space designers. In this respect, the definition, purpose and types of lighting are underlined in the first section.Furthermore, the lighting components are also defined together with the systems used in lighting design. In the second section, various information are given on architectural space concept, space components, spatial sense concept and relevant types. In addition, the relationship between the concepts of imaginary and space is also analyzed. In the third section, the concept of lighting is defined as a modern art piece whereas the description of lighting under an artistic approach is provided with instances. In the fourth section, the concept of lighting is analyzed in a fictional sense in terms of design model. In accordance with the conclusion assessed through the created model, the space concept is given together with lighting in an artistic manner. The lights appealing to eyes define the visual energy with space and present intellectual meanings. The senses, actions, perceptions and imaginations form the backbone of lighting design. Thus, lighting aims a level meeting only the need to see and provides an output with artistic value. Lighting also gives an imaginary message under a physical ambient by means of natural and artificial composition of illumination.