Van-Bahçesaray bölgesinde tiroid patolojileri ve iyot durumu ile ilişkisi /
Yazar: HAYATI AYAKTA
Danışman: DOÇ. DR. EKREM AKGÜN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2004
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
İyot tiroid hormon sentezi için gereklidir. Tiroid hormonları fetal ve erken postnatal (önemdeki beyin gelişimi için kritik role sahiptir. Türkiye'yi de kapsayan birçok Avrupa ilkesinde iyot eksikliği hala önemli bir sağlık problemi olup guatr prevalansı %10-80 rasında tespit edilmiştir. Van-Bahçesaray bölgesi denizden uzak, dağlarla çevrili, potansiyel yot kaynaklan kısıtlı bir bölgedir. Bu bölge halkında iyot eksikliğinin ve bununla ilişkili indemik guatr prevalansının saptanması amaçlanmıştır. Çalışmaya 78 kız (12.39±2.02, 7-15 yaş arası) ve 29 erkek (12.15±2.15, 7-15 yaş ırası) olmak üzere 107 okul çağı çocuk (OÇÇ) ve 231 kadın (32.05±12.99, 16-68 yaş arası) 'e 163 erkek (37.42±12.60, 16-66 yaş arası) olmak üzere 394 erişkin birey alındı. Tiroid nuayenesi PAHO kriterlerine göre palpasyonla ve USG ile yapıldı. Bu sınıflamaya göre )lgular 0, la, lb, 2 ve 3 olarak evrelere ayrıldı. Evre lb, evre 2 ve evre 3 guatr kabul edildi. Median idrar iyodu seviyeleri, Sandell-Kolthoff reaksiyonu ile hesaplandı Fizik muayenede tiroid palpasyonunda kadınların %79.3'ünde, erkeklerin %41.1'inde »uatr tespit edildi. Genel toplamda guatr prevalansı %64.7 bulundu. USG ile kadınların K>62.9'unda, erkeklerin %17.8'inde, genel toplamda %45.4'ünde guatr tespit edildi.OÇÇ ve îrişkin, kadın ve erkeklerde median idrar iyodu orta derecede iyot eksikliği ile uyumlu Dulundu (OÇÇ kadın 26.5 ug/1, erkek 30 ug/1 ve erişkin kadın 36 ug/1, erkek 40ug/l). Median idrar iyotu erkek cinste ve erişkinlerde daha yüksek bulunurken cins ve yaş dağılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi. Guatr tipi olarak erkeklerde diffüz guatr sık bulunurken (%67), kadınlarda MNG sıktı (%46.1) ve dağılım istatistiksel olarak çok anlamlı farklı bulundu (p<0.01). Sonuç olarak bölgemizde yaptığımız bu çalışmada iyot beslenmesinin oldukça yetersiz olduğu ve buna bağlı endemik guatrın ciddi bir halk sağlığı problemi olduğu görüldü. 76

Abstract:
Iodine is necessary for thyroid hormone biosynthesis. Thyroid hormones posses Tİtical role in development of brain during fetal and postnatal periods, hi many European :ountries including Turkey, the prevalence of ID related endemic goiter had been reported >etween 10-80%. Van-Bahçesaray is a rural, mountainous region far from seaside, so has united iodine sources. This study aimed to establish the prevalence of goiter and ID of the jopulation. Hundred and seven school age children (SAC) including 78 female (12.39±2.02, range M5 years) and 29 male (12.15±2.15, range 7-15 years) and 394 adults including 231 female 32.05±12.99, range 16-68 years) and 163 male (37.42±12.60, range 16-66 years) were nvolved in this study. Thyroid examination was performed by palpation according to PAHO classification and USG in School Age Children (SAC) and adults. Grade lb, grade 2 and jrade 3 at palpation and thyroid size greater than upper limits of WHO standarts were iccepted as goiter. Median urinary iodine concentrations (UIC) were measured by Sandell- Kolthoff reaction. At palpation, 79.3% of females, 41.1% of males and 64.7% of total population had goiter. At USG measures, 62.9% of females, 17.8% of males and 45.4% of total population were goiter. Median UICs were 26.5 ug/1 in female SAC, 30 ug/1 in male SAC, 36 ug/1 in female adults and 40 ja.g/1 in male adults. All subgroups represented medium iodine deficiency. Altough UICs were higher in males and adults; there was not significant relation between age and gender distributions. While diffuse type of goiter was frequent in males (67%), MNG was frequent in females (46.1%) and distribution difference was statistically very significant (pO.Ol). As a conclusion, ID and endemic goiter are apparently serious public health problems that need prompt measures in this region. 77