Trakya Üniversitesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran erişkin hipertansif bireylerin tedaviye uyum ve yaşam değişikliği başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of treatment compliance and lifestyle change success of adult hypertensive individuals admitted to Trakya University Family Medicine outpatient clinics
Yazar: OZAN KELEŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hasta uyumu = Patient compliance ; Hipertansiyon = Hypertension

Özet:
Bu çalışmada Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran erişkin hipertansiyon hastalarının yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaktaki başarısı ve ilaç tedavisine uyum düzeyleri ve bunlar ile sosyodemografik özellikler ve hastalık ilişkili faktörlerin ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamızın örneklemini Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran ve çalışmayı kabul eden erişkin hipertansiyon hastaları oluşturmuştur. Veriler 46 adet sorudan oluşan anket uygulanarak toplanmıştır. Anket formunda katılımcıların sosyodemografik özellikleri, hastalıkla ve hastalıkla ilişkili yaşam tarzı değişiklikleri ile ilgili 38 soru bulunmaktadır. Ek olarak 8 soru içeren Morisky İlaç Uyum Ölçeği katılımcılara uygulanmıştır.
Araştırmaya katılan hastaların 110'u (65,9) kadın, 57'si erkek (34,1) ve yaş ortalamaları 56,8 olarak saptanmıştır. Katılımcıların beden kitle indeksleri ortalamaları 26,6 fazla kilolu; bel çevresi ortalaması kadınlarda ortalama 84, erkeklerde 98 olarak ideal değerlerin üzerinde saptanmıştır. Hipertansiyon tanısı aldıktan sonra katılımcıların 94'ünün (%56,3) tuz tüketimini azalttığı, 16'sının (%9,6) düzenli egzersiz yaptığı, 82'sinin (%49,1) kilo verdiği, sigara içenler arasında 7'sinin (%15) sigarayı bıraktığı, alkol kullananlar arasında 11'inin (%29,7) bıraktığı, 99'unun (%59,3) yağlı yiyecekleri azalttığı, 117'sinin (%70,1) taze sebze ve meyve tüketimini artırdığı saptanmıştır. Meslek grupları arasında işçilerin emeklilere göre zorlanma derecelerinin daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların Morisky İlaç Uyumu Ölçeği skorlarına göre yarısından fazlasının (%51.5) düşük uyum gösterdiği saptandı.Sonuç olarak hipertansiyon hastalarının yaşam tarzı değişikliklerinde çalışanlar arasında daha fazla olmak üzere zorlandıkları ve ilaç tedavisine yarıdan fazlasının düşük uyum gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmamız ülkemizde hipertansiyon yönetimine uyum konusunda yeni veriler eklemenin yanında uyumsuzluğa neden olabilecek faktörlerin belirlenebilmesi açısından önemlidir. Hipertansiyon hastalarının hem yaşam tarzı değişikliklerine hem de ilaç tedavisine uyumunu etkileyen faktörlerin incelenerek, sorunların tespit edilmesi, sorunlara ve tedaviye uyumu arttırmaya yönelik eğitim programlarının düzenlenmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the success in implementing lifestyle changes and medication adherence levels of adult hypertensive patients who applied to the outpatient clinics of the Department of Family Medicine, Faculty of Medicine, Trakya University, and the relationship between these and sociodemographic characteristics and disease-related factors.
The sample of our study consisted of adult hypertension patients who applied to the outpatient clinics of Trakya University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine and accepted the study. Data were collected by applying a questionnaire consisting of 46 questions. The questionnaire included 38 questions about the sociodemographic characteristics of the participants and lifestyle changes related to the disease and disease-related lifestyle changes. In addition, the Morisky Medication Adherence Scale with 8 questions was administered to the participants. 
Of the patients who participated in the study, 110 (65.9) were female, 57 (34.1) were male and the mean age was 56.8 years. The mean body mass index of the participants was 26.6, overweight; the mean waist circumference was 84 for women and 98 for men, which was above the ideal values. After being diagnosed with hypertension, 94 (56,3%) of the participants reduced salt consumption, 16 (9,6%) exercised regularly, 82 (49%) lost weight, 7 (15%) of the smokers quit smoking, 11 (29,7%) of the alcohol users quit 30%, 99 (59,3%) reduced fatty foods, 117 (70,1%) increased their consumption of fresh vegetables and fruits. Among the occupational groups, it was found that workers had a higher degree of difficulty than retired people (p<0.05). According to the Morisky Medication Compliance Scale scores, more than half of the participants (51.5%) showed low compliance.
As a result, it was determined that hypertensive patients had difficulty in lifestyle changes, more so among employees, and more than half of them showed low compliance with drug therapy. Our study is important in terms of adding new data on compliance with hypertension management in our country and determining the factors that may cause non-compliance. It is thought that it will be useful to examine the factors affecting the compliance of hypertension patients with both lifestyle changes and drug treatment, to identify problems, and to organize training programs to increase compliance with problems and treatment.