Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizlerinin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisi: Enflasyonu düşürme programı ve güçlü ekonomiye geçiş programı örneği
The impact of the November 2000 and February 2001 crises on the Turkish economy; an example of the inflation reduction program and the transition to a strong economy program
Yazar: HAKKI TOPAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAĞAN CENK MIZRAK
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Türkiye'nin 2000-2013 yılları arasındaki ekonomik yapısı, özellikle Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizlerinin ardından uygulanan reformların etkileri çerçevesinde ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu dönem, Türkiye'nin ekonomik tarihinde kritik bir dönüşüm süreci olarak kabul edilmekte ve makroekonomik dengelerin yeniden sağlanması amacıyla çeşitli politika müdahalelerinin gerçekleştirildiği bir süreçtir. Bu çalışma, söz konusu dönemin ekonomik göstergeler üzerindeki etkilerini analiz etmek amacıyla ileri düzey ekonometrik yöntemler kullanarak Türkiye'nin ekonomik istikrarını koruma çabalarını ve bu çabaların uzun vadeli sonuçlarını değerlendirmektedir. Çalışmada kullanılan VAR analizi, FMOLS katsayı tahmini ve Granger Nedensellik Testi gibi yöntemler, Türkiye ekonomisinin bu dönemdeki makroekonomik dinamiklerini ve performansını anlamaya yönelik önemli bulgular sunmaktadır. Özellikle döviz kuru ile enflasyon oranı arasındaki kısa ve uzun vadeli ilişkiler detaylı bir şekilde analiz edilmiş, döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyon üzerindeki etkisi belirgin olarak ortaya konulmuştur. Döviz kurundaki artışların, enflasyonu hızlı bir şekilde yukarıya çektiği ve bu etkinin kısa vadede oldukça güçlü olduğu tespit edilmiştir. Granger Nedensellik Testi bulguları da döviz kuru değişikliklerinin enflasyon üzerinde kısa vadede anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. İşsizlik oranı ve GSYİH büyüme oranı gibi diğer makroekonomik değişkenlerin de enflasyon üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. İşsizlik oranındaki artışların enflasyonu baskıladığı, ekonomik büyümenin ise fiyat istikrarını desteklediği bulgular arasındadır. Özellikle işsizlik oranındaki artışların talep daralmasına yol açarak fiyatlar üzerindeki baskıyı azalttığı ve enflasyonu düşürdüğü görülmüştür. Bu analizler, Türkiye ekonomisinin bu dönemdeki karmaşık yapısını ve makroekonomik göstergelerin birbirine bağlı dinamiklerini daha iyi anlamamızı sağlamaktadır. Döviz kuru dalgalanmaları, enflasyonla mücadele ve faiz politikalarının Türkiye'nin ekonomik geleceğini şekillendirmede oynadığı kritik rol, çalışmanın ana bulguları arasında yer almaktadır. Bu nedenle bu çalışma, Türkiye'nin ekonomik tarihine ışık tutarken gelecekteki politika tasarruflarına da rehberlik eden önemli bir katkı sunmaktadır.

Abstract:
Türkiye's economic structure during the period from 2000 to 2013 has been analyzed in detail, particularly in the context of the reforms implemented following the crises of November 2000 and February 2001. This period is regarded as a critical transformation phase in Türkiye's economic history, where significant policy interventions were undertaken to restore macroeconomic stability. This study aims to evaluate the impacts of these reforms on key economic indicators by employing advanced econometric methods to assess Türkiye's efforts to maintain economic stability and the long-term outcomes of these efforts. Analyses conducted using VAR analysis, FMOLS coefficient estimation, and Granger Causality Test provide important findings for understanding Türkiye's economic performance during this period. The study highlights the short- and long-term interactions between exchange rates and inflation, emphasizing the effect of exchange rate fluctuations on inflation. Granger Causality Test results show that exchange rate changes have a significant short-term impact on inflation. In addition, the effects of other macroeconomic variables such as the unemployment rate and GDP growth rate on inflation have also been analyzed. The results reveal that the unemployment rate plays a role in reducing inflation, while economic growth exerts a stabilizing influence on inflation. These analyses help to better understand the complex structure of Türkiye's economy and the interconnected dynamics during this period. The findings show the effectiveness of the economic reforms implemented in the post-crisis period and their lasting effects on macroeconomic indicators. In this context, the study highlights the importance of the policies Türkiye has applied to achieve economic stability and its long-term growth goals. Therefore, this study makes a valuable contribution to Türkiye's economic history and provides insights for future policy designs.