Fen Bilimleri öğretmen adaylarının sosyal duygusal zekâları ve fen öğretimi öz yeterlik inançları arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigating the relationship between pre-service science teachers' social-emotional intelligence and science teaching self-efficacy beliefs
Yazar: ESRA NUR ESLEK
Danışman: PROF. MEHMET ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Sosyal zeka = Social intelligence ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmen adaylarının sosyal duygusal zekâları ile fen öğretimi öz yeterlik inançları arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi'nde öğrenim gören 174 kadın ve 49 erkek olmak üzere toplam 223 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak, öğretmen adaylarının sosyal duygusal zekalarını belirlemeye yönelik Austin ve diğ. (1998) tarafından geliştirilen Göçet ve Abacı (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan Duygusal Zekâ Ölçeği ile Riggs ve Enochs (1990) tarafından geliştirilen, Bıkmaz (2002) tarafından Türkçeye uyarlanan Fen Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır.  Elde edilen veriler SPSS kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Duygusal Zekâ ve Fen Öğretimi Öz Yeterlik İnanç Ölçeği'nden sınıf seviyesi açısından almış oldukları puanlar arasında anlamlı fark bulunmuştur. Sınıf seviyesi arttıkça almış oldukları puanların daha yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca cinsiyete göre ölçeklerden alınan puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmemiştir. Öğretmen adaylarının Duygusal Zekâ Ölçeği'nin bir alt boyutu ve Fen Öğretimi Öz Yeterlik İnanç Ölçeği'nin bir alt boyutunda ailelerinin gelir seviyesine göre almış oldukları puanlar arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Gelir düzeyi yüksek olan öğretmen adaylarının Fen Öğretimi Öz Yeterlik İnanç Ölçeği öz yeterlik inancı alt boyutu ve Duygusal Zekâ Ölçeği duyguları ifade etme alt boyutundan almış oldukları puanlar, gelir düzeyi orta olan öğretmen adaylarına göre daha yüksektir. Genel not ortalamasına göre öğretmen adaylarının Duygusal Zekâ Ölçeği'nden almış oldukları puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Genel not ortalamasına göre, öğretmen adaylarının Fen Öğretimi Öz Yeterlik İnancı Ölçeği öz yeterlik inancı alt boyutundan aldıkları puanlar arasında anlamlı fark bulunmuştur. Akademik not ortalaması arttıkça öz yeterlik inancı puanları artmıştır. Öğretmen adaylarının Duygusal Zekâ Ölçeği ve Fen Öğretimi Öz Yeterlik İnanç Ölçeği'nden almış oldukları puanlar arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Bulgular, öğretmen adaylarının sosyal duygusal zekaları ile fen öğretimi öz yeterlik inancı arasındaki ilişki doğrultusunda değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal duygusal zeka, Fen öğretimi öz yeterlik inancı, Fen bilimleri öğretmen adayları.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between the social emotional intelligence of science teacher candidates and the self-efficacy beliefs of science teaching. The study was conducted with a total of 223 teacher candidates, 174 women and 49 men, studying at 9 Eylül Üniversity. A survey model was used in the study. In accordance with the purpose of the research, Austin and other (1998) Emotional Intelligence Scale adapted to Turkish by Göçet and Abacı (2016), and Science Teaching Self-Efficacy Beliefs Scale developed by Riggs and Enochs (1990) and adapted to Turkish by Bıkmaz (2002). The obtained data were analyzed using SPSS. As a result of the analysis, a significant difference was found between the scores they received from the emotional intelligence and science teaching self-efficacy beliefs scale in terms of grade level. As the class level increases, the scores they receive appear to be higher. In addition, no statistically significant difference was found between the scores obtained from the scales according to gender. A significant difference was found between the scores that teacher candidates received in relation to their family's income level in a sub-dimension of the Emotional Intelligence Scale and in a sub-dimension of the science teaching self-efficacy beliefs scale. Science teaching of teacher candidates with high income self-efficacy beliefs scale self-efficacy belief sub-dimension and Emotional Intelligence Scale taken from the sub-dimension of expressing emotions their scores are higher than those of teacher candidates with moderate income levels. According to the overall GPA, there was no significant difference between the scores that teacher candidates received from The Emotional Intelligence Scale.  According to the overall grade point average, the teacher a significant difference was found between the scores that candidates received from the lower dimension of self-efficacy belief in science teaching self-efficacy beliefs scale. Self-efficacy beliefs scores increased as academic GPA increased. A positive correlation was found between the scores of teacher candidates from The Emotional Intelligence Scale and the science teaching self-efficacy beliefs scale. Findings, social emotional intelligence of teacher candidates and self-efficacy beliefs in science teaching the relationship between them was evaluated decisively.
Keywords: Social emotional intelligence, Self-efficacy beliefs of science teaching, Science teacher candidates.