Okul müdürlerinin yönetim tarzları ile öğretmenlerin örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki
The relationship between school principals' management styles and teachers' organizational justice perceptions
Yazar: NURCAN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ GÜLMEZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetim = Management ; Yönetim stilleri = Management styles ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Okul müdürlerinin benimsediği yönetim tarzları ile öğretmenlerin örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkinin araştırıldığı bu çalışma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Konya ili Selçuklu, Meram ve Karatay merkez ilçelerinde yer alan resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler merkez ilçelerdeki resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 15 389 öğretmen arasından seçilen 458 öğretmenden toplanmıştır. Araştırmada veri toplamak için "Algılanan Müdür Yönetim Tarzı Ölçeği", "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Veriler, betimsel istatistik, t testi, tek yönlü ANOVA ve korelasyon analizi teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Öğretmenler tarafından algılanan örgütsel adalete ilişkin bulgular incelendiğinde öğretmenlerin örgütsel adaletin dağıtımsal adalet, işlemsel adalet ve etkileşimsel adalet alt boyutlarında "oldukça katılıyorum" düzeyinde görüş bildirdikleri, okul müdürlerinin adil olduğunu düşündükleri görülmektedir. Öğretmenlerin örgütsel adalet algılamalarında cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş, kıdem, branş ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre okul müdürlerinin en çok işbirlikli yönetim tarzını ardından sırasıyla otoriter yönetim tarzı, karşı koyucu yönetim tarzı ve ilgisiz yönetim tarzlarını benimsedikleri tespit edilmiştir. Öğretmenler tarafından algılanan okul müdürü yönetim tarzı üzerinde yaş değişkeninin anlamlı bir etkisi bulunmazken, öğretmenlerin okul müdürü yönetim tarzı algılarının cinsiyet, eğitim düzeyi, kıdem, branş ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmektedir. Algılanan okul müdürü yönetim tarzları ile öğretmenler tarafından algılanan örgütsel adalet arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan korelasyon analizi sonucunda okul müdürlerinin benimsediği işbirlikli yönetim tarzı ve otoriter yönetim tarzı ile örgütsel adaletin alt boyutları olan dağıtımsal adalet, işlemsel adalet ve etkileşimsel adalet arasında anlamlı, pozitif yönlü ve yüksek düzeyde ilişki olduğu; ilgisiz yönetim tarzı ve karşı koyucu yönetim tarzı ile örgütsel adaletin tüm alt boyutları arasında anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular arasında en dikkat çekici olan otoriter okul müdürlerinin de öğretmenler tarafından yüksek düzeyde adil algılanmasıdır.

Abstract:
This study, which investigates the relationship between the management styles adopted by school principals' and teachers' perceptions of organizational justice, was designed in relational screening model. The universe of the research consists of teachers working in official primary, secondary and high schools in the central districts of Konya, Selçuklu, Meram and Karatay. Convenience sampling method was used in the study. The data were collected from 458 teachers selected among 15 389 teachers working in official primary, secondary and high schools in the central districts. "Perceived Manager Management Style Scale", "Organizational Justice Scale" and "Personal Information Form" were used to collect data in the research. Data were analyzed using descriptive statistics, t-test, one-way ANOVA, and correlation analysis techniques.When the findings regarding the organizational justice perceived by the teachers are examined, it is seen that the teachers expressed an opinion at the level of "highly agree" in the distributive justice, procedural justice and interactional justice sub-dimensions of organizational justice, and they thought that the school principals were fair. It was determined that teachers' perceptions of organizational justice differed significantly according to gender, education level, age, seniority, branch and school type variables. According to the findings, it was determined that school principals adopted the most cooperative management style, followed by authoritarian management style, oppositional management style and disinterested management style, respectively. While the age variable did not have a significant effect on the school principal's management style perceived by the teachers, it was observed that the teachers' perceptions of the school principal's management style differed significantly according to the variables of gender, education level, seniority, branch and school type. As a result of the correlation analysis conducted to determine the relationship between perceived school principal management styles and organizational justice perceived by teachers, there is a significant, positive and high correlation between the cooperative management style and authoritarian management style adopted by school principals and the sub-dimensions of organizational justice such as distributive justice, procedural justice and interactional justice level of relationship; it has been determined that there is a significant, negative and low level relationship between disinterested management style and oppositional management style and all sub-dimensions of organizational justice. The most remarkable finding among the findings obtained from this research is that authoritarian school principals are also perceived as fair by teachers at a high level.