Otoskleroz hastalarında preoperatif ince kesit bilgisayarlı tomografi'de dansitometrik ölçümlerin postoperatif işitme kazancı ile olan ilişkisi
The relationship between densitometri̇c measurement of fine section computed tomography and postoperative hearing gain in otosclerosis patients
Yazar: SENAN MURADOV
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL VERİM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dansitometri = Densitometry ; Otoskleroz = Otosclerosis ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Stapes = Stapes ; Stapes cerrahisi = Stapes surgery ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; İşitme = Hearing

Özet:
OTOSKLEROZ HASTALARINDA PREOPERATİF İNCE KESİT BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ'DE DANSİTOMETRİK ÖLÇÜMLERİN POSTOPERATİF İŞİTME KAZANCI İLE OLAN İLİŞKİSİ
ÖZET
                Amaç: Otoskleroz, yeni kemik oluşumuna bağlı stapes fiksasyonu ile seyreden otik kapsülün idiopatik bir hastalığıdır.  Patoloji her zaman stapes tabanına ilerlemeyip oval pencerenin ön kısmında sınırlı kalabilir ve bu durumda hastalık sessiz seyreder. Stapes taban fiksasyonu ve koklear kemik resorpsiyonu'a bağlı olarak  iletim ve sensörinöral tip işitme kaybına yol açmaktadır. Hastalığın kesin bir tedavisi olmayıp işitme kaybına yönelik olarak cerrahi müdahale veya işitme cihazı kullanımı önerilmektedir. Stapes fiksasyonuna yönelik yapılan ameliyatın sonuçları tatmin edicidir. Cerrahi olarak stapedektomi ya da stapedotomi teknikleri kullanılarak taban ile inkus ya da malleus arasına yerleştirilen protez sayesinde olguların daha iyi işitmesi amaçlanmaktadır. Stapes cerrahisinin etkili ve güvenilir bir cerrahi olduğu literatürdeki çalışmalarla kanıtlanmıştır. Yapılan cerrahinin amacı kemikçiklerin tekrar mobil hale getirilmesi ve bu sayede hava kemik farkının kapanmasıdır. Çalışmamızda hastaların  preoperatif İnce Kesit Temporal Bilgisayarlı Tomografi'deki otik kapsül etrafında 8 farklı noktanın dansitometrik ölçümleri ile preoperatif ve postoperatif odyolojik bulguları arasındaki ilişkive sonuçların literatürdeki yayınlarla  tartışılması amaçlandı.
                Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Haydarpaşa Nümune  Eğitim Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde Ocak 2012 ile Haziran 2018 tarihleri arasında iletim tipi işitme kaybı nedeniyle opere edilen ve klinik otoskleroz tanısı alan 46 olgu incelendi.  Hastaların operasyon öncesi ve sonrası hava ve kemik yollarının 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz ve 4000 Hz frekanslarındaki eşikleri, bu eşiklerin operasyon öncesi ve sonrası ortalamaları ve bu ortalamalar arasındaki farklar ölçüldü. Hastaların her birinin preoperatif Temporal BT'si incelendi. Temporal BT'de otik kapsül etrafında 8 farklı nokta belirlenerek, dansitometrik ölçümler yapıldı. Oluşan dansitometrik ölçümlerle preoperatif ve postoperatif odyolojik değerler arasındaki ilişkiye bakıldı. Dansitometrik ölçümlerin operasyon başarısı üzerine etkisi tartışıldı.
               Bulgular:Çalışmaya alınan 46 olgunun %69.6'sı (n=32) kadın, %30.4'ü (n=14) erkekti. Ortalama yaş 40 (24-56) dır. Opere edilen 46  kulağın hepsine aynı teknik (stapedotomi) ve aynı protez uygulandı. Hastaların takip süreleri 3 ay ile 6 yıl arasında değişmekteydi. Olguların preop ortalama hava yolu ölçümleri ortalama 57.45±10.70dB  iken,  postop ölçümleri ortalama 26.96±9.50 dB dir. Olguların preop ortalama kemik yolu ölçümleri ortalama 22.83±7.83 dB iken, postop ölçümleri ortalama 15.00±8.98 dB dir. Preop hava yolu ve kenik yoluna  göre postop ortalama kemik yolu ve hava yolu ölçümlerindeki iyileşme istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Olguların preop ortalama hava ve kemik yolu aralığı ölçümleri ortalama 34.62±7.63 dB iken, postop ölçümleri ortalama 11.96±4.88 dB dir. Preopa göre postop ortalama hava ve kemik yolu aralığı ölçümlerindeki iyileşme de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Her hastanın operasyon gerçekleştirilen kulağının preoperatif Temporel BT'de otik kapsül etrafında 8 farklı noktanın dansitometrik ölçümleri yapıldı (Hounsfield unit-HU değeri ortalaması). Çalışmamızdaki ROİ (regions of interest)  referans noktaları Kawase ve ark. otik kapsül etrafındakı 8 farklı noktanın dansitometrik ölçümü ile ilgili yaptıkları çalışmada kullandıkları noktalar dikkate alınarak tespit edilmiştir [86](Tablo 1). Bu noktaların  (ROİ 1-8) dansitometrik ölçümlerinde ROİ 1 ve ROİ 2'de istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmiştir. ROİ 4 ve ROİ 5 dışındaki ölçümlerle preop ve postop odyolojik ölçümler  arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. ROİ 4 ve ROİ 5 noktalarının dansitometrik ölçümleri ile postop KY arasında pozitif yönlü ilişki saptandı.
	    Sonuç: Preop çekilen BT'de ROİ 1 ve ROİ 2'de dansitometrik ölçümler düşük izlenmiştir. Bu da hastaların büyük çoğunluğunun Fenesteral tip otoskleroz olduğunu göstermektedir. ROİ 4 ve ROİ 5 noktalarının dansitometrik ölçümleri ile postop KY arasında pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Yani  ROİ 4 ve ROİ 5 noktalarındaki dansite artışı postop KY'nu kötüleştirmekte ve cerrahi sonucumuzu HY iyileşse dahi kötü olarak etkileyebilmektedir.
               Anahtar Kelimeler:Otoskleroz, stapedotomi,  dansitometri, stapes cerrahisi.

Abstract:
THE RELATIONSHIP BETWEEN DENSITOMETRİC MEASUREMENT OF FINE SECTION COMPUTED TOMOGRAPHY AND POSTOPERATIVE HEARING GAIN IN OTOSCLEROSIS PATIENTS 
ABSTRACT
                Aim: Otosclerosis is an idiopathic disease of the otic capsule which course with stapes fixation due to new bone formation.  Pathology can be limited in front of the oval window without progressing to the base of the stapes, and in this case, the disease stays silent. It may cause conduction and/or sensorineural hearing loss depending on the base of stapes fixation and cochlear bone resorption. There is no definitive treatment of the disease and but surgical operation or hearing aid is recommended for hearing loss. The results of the surgery for stapes fixation are satisfactory. It is aimed that the prosthesis between the base of stapes and the incus or malleus can provide a better hearing by using surgical stapedectomy or stapedotomy. It has been proven that the stapes surgery is an effective and safe in the literature. The aim of the surgery is to re-mobilize the ossicles and thus, the air-bone gap can be closed. In this study, we aimed to discuss the relation and results of densitometric measurements of 8 different points around the otic capsule in preoperative fine section Temporal Bone Computed Tomography, and preoperative / postoperative audiological findings of patients.
                Material and Methods: In this study, 46 patients who were operated for conductive hearing loss between January 2012 and June 2018 at Haydarpasa Numune Training and Research Hospital Otorhinolaryngology Clinic have been examined.  The thresholds of air and bone conduction at the frequencies of 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz and 4000 Hz and the average of these thresholds and the differences between these thresholds have been measured before and after the operation. The preoperative Temporal Bone Computed Tomography of each patient has been examined. 8 Different points around the otic capsule have been determined and densitometric measurements have been performed in Temporal Bone Computed Tomography. The relation between both preoperative and postoperative audiological values has been evaluated by the densitometric measurements. The effect of the densitometric measurements on operation success has been discussed.
                Findings: 69.6 % (n=32) of the patients were female and 30.4 %(n=14) were male. The mean age was 40 (24-56). All 46 ears have been operated with the same technique (stapedotomy) and same prosthesis.  The follow-up period of the patients has ranged from 3 months to 6 years. The mean preoperative air measurements of patients were 57.45±10.70 dB  and the mean postoperative measurements were 26.96±9.50 dB. The mean preoperative bone conduction measurements were 22.83±7.83 dB, the mean postoperative measurements were 15.00±8.98 dB. Compared with the recovery in postoperative ones, both  mean air and bone conduction measurements have been found statistically significant preoperative measurements. The mean preoperative air and bone gap of the facts were 34.62±7.63 dB, and   the mean postoperative measurements were  11.96±4.88. The recovery in postoperative ones both mean bone and air conduction  measurements have been found statistically significant rather than preoperative one.  
The densitometric measurements of 8 different points around the otic capsule in preoperative Temporal Bone Computed Tomography of each patient's operated ear have been performed (Hounsfield unit-HU value average).  The ROI reference points in our study have been determined by accepting the points that Kawase et al. used in their study about the densitometric measurement of 8 different points around the otic capsule[86] (Table 1). The difference between ROI 1 and ROI 2 in the densitometric measurements of these points (ROI 1-8) has been observed as significant. There is no statistically significant relationship between preoperative and postoperative audiological measurements with other measurements except for ROI 4 and ROI 5. It has been found that there is a positive relation between postoperative bone conduction and densitometric measurements of ROI 4 and ROI 5.
                 Results: The densitometric measurements in ROI 1 and ROI 2 have been low in preoperative CT. This shows that the majority of patients are phenesteral type otosclerosis. It has been determined that there is a positive relation between postop bone onduction  and densitometric measurements of ROI 4 and ROI 5. The increase in density at ROI 4 and ROI 5  worsens the postoperative bone conduction and it affects negatively our surgical outcome.
Key Words:Otosclerosis, stapedotomy, densitometric, stapes surgery.