İlköğretim II. kademe fen bilgisi dersi öğretmenlerinin fen bilgisi dersi eğitim?öğretim süreci bakımından yeterliliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
The evaluation of the competency levels of science and technology teachers within the process of education and training in secondary stage of primary education according to some variables
Yazar: NEVİN DÜZKAYA KÜÇÜK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUZAFFER ÖZCAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma; İlköğretim II. kademe Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin fen bilgisi dersi eğitim ? öğretim süreci bakımından yeterlik düzeyleri ve yeterliklerin; cinsiyet, kıdem, mezun olunan okul türü, mezun olunan bölüm, görev yapılan yerleşim birimi, okulun fiziki ve sosyal imkânları açısından değerlendirilmesinin amaçlandığı betimsel bir çalışmadır.Araştırmaya 2005?2006 öğretim yılının bahar yarıyılında, Hatay ili merkez ve merkeze bağlı belde ve köylerde görev yapan 51 fen bilgisi öğretmeni katılmıştır.Araştırma kapsamında 51 öğretmenin dersine girilerek gözlem yapılmış ve ayrıca bu öğretmenler içinden on'u ile görüşme yapılmıştırGözlem verilerinin çözümlenmesinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve tek yönlü varyans analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Değişkenler arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemede p < .05 güven aralığı kabul edilmiştir.Araştırmada öğretmenlerle yapılan görüşmelerle elde edilen nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz kullanılmıştır.Ulaşılan bulgular aşağıda özetlenmiştir.1. Araştırmaya katılan fen bilgisi öğretmenlerinin eğitim ve öğretim sürecini uygulama ile ilgili yeterlik düzeyleri incelendiğinde, en çok ?Ses tonunu etkili biçimde kullanma?, ?Dersi toparlama?, ?Demokratik bir öğrenme ortamı sağlama? ilkelerinin dikkate alındığı tespit edilmiştir.2. Fen bilgisi öğretmenlerinin hem planlama alanındaki yeterlik düzeyleri, hem de uygulama alanındaki yeterlik düzeylerinin cinsiyete göre değişmediği anlaşılmıştır.3. Fen bilgisi öğretmenlerinin kıdemlerine göre; kıdemi en yüksek öğretmenlerin planlamaya ve uygulamaya ilişkin yeterlikleri en yüksek olduğu gözlemlenmiştir.4. Eğitim fakültesi'nden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinin mezun olunan okul türüne göre planlamaya ve uygulamaya ilişkin yeterlik düzeylerinin; fen-edebiyat fakültesinden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinden anlamlı olarak, yüksek olduğu bulunmuştur.5. Mezun olunan bölüme göre planlamaya ilişkin yeterlik düzeyleri incelendiğinde, fen bilgisi öğretmenliği, biyoloji öğretmenliği ve fizik öğretmenliğinden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinin, planlamaya ilişkin yeterlik düzeylerinin; kimya öğretmenliği, biyoloji bölümü, fizik bölümü, kimya öğretmenliği bölümlerinden mezun olan, fen bilgisi öğretmenlerinden anlamlı olarak, yüksek olduğu bulunmuştur.Mezun olunan bölüme göre uygulamaya ilişkin yeterlik düzeyleri incelendiğinde ise, fen bilgisi öğretmenliği ile fizik öğretmenliğinden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinin; biyoloji öğretmenliği, biyoloji bölümü, kimya öğretmenliği, kimya bölümü ve fizik bölümünden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinden anlamlı olarak, yüksek olduğu bulunmuştur.6. İl merkezinde görev yapan öğretmenlerin hem planlamaya hem de uygulamaya ilişkin yeterlikleri köy ve beldede görev yapan öğretmenlere oranla yüksek bulunmuştur.7. Okulun fiziki ve sosyal imkânlarını çok iyi, iyi ve orta algılayan fen bilgisi öğretmenlerinin eğitim-öğretim sürecini planlama ve uygulama ile ilgili yeterlik düzeylerinin, kötü olarak algılayan fen bilgisi öğretmenlere göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Yeterlik, Fen Bilgisi öğretimi

Abstract:
This study is a descriptive research, through which it has been targeted to evaluate the competency levels of the teachers of Science and Technology Class considering the secondary stage of primary education, and to evaluate the mentioned competencies in terms of sex, seniority, the kind of alma mater, the department that the teacher graduated, the settlement of occupation, and the physical and social conditions of the school.51 science and technology teachers, who have been teaching in Hatay city centre and in the urban villages and towns, participated in the research during the spring term of 2006-2007 Education and Training Year.Within the scope of this research, 51 teachers were observed by joining their classes, and besides ten of the participants were interviewed.Percentage, frequency analyses, arithmetical average, standard deviation and one-way analysis of variance (ANOVA)has been utilized for the analysis of the observation results. p< .05 confidence interval has been accepted in determining whether there has been an expressive difference among the variables.Besides, the descriptive analysis has been applied in the analyses of the qualitative data that were obtained from the interviews done with the teachers. The findings that were figured out from the research have been summarized below.1.Related with the application of the education and training process, when the competency levels of the science teachers participated in the study were examined, it has been conformed that, primarily, the principles of ?using the tone of voice efficiently?, ?revision of the lesson? and ?providing a democratic education environment? were taken into consideration.2.It has been understood that both the competency levels of science teachers in planning and in application process did not present any difference according to their sex.3. Considering the order of seniority, it has been observed that the veterans of the science teachers had the highest competency levels in planning and application processes.4. According to the kind of alma mater, considering planning and application processes, it has been found that the competency levels of the science teachers graduated from Faculty of Education were expressively higher than that of science teachers graduated from Faculty of Science and Letters.5. When the competency levels related with the planning process were examined according to the department that the teacher graduated from, it has been found that the competency levels of the science teachers graduated from science teaching, physics teaching and biology teaching programmes were expressively higher than that of science teachers graduated from teaching chemistry programme, biology department and physics department.According to the department that the teacher graduated from, when the competency levels related with the application process were analysed, it has been found that the competency levels of the science teachers graduated from science teaching and physics teaching departments were expressively higher than that of science teachers graduated from biology teaching programmes, biology department, teaching chemistry programme, chemistry department and physics department.6. It has been figured out that, considering in both planning and application processes, the competency levels of the teachers working in city centres were meaningfully higher that that of the teachers working in urban villages and towns.7. It has been observed that the competency levels on planning and applying the education and training process of the science teachers, who perceive the physical and social condition of their school as very good, good and as average, were significantly higher than that of the teachers who perceive them as bad.Keywords: Qualification, Science Teaching