Milletlerarası Özel Hukuk, internet ve fikri haklar
International Private Law-internet and intellectual properties
Yazar: RIDVAN DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Uluslararası özel hukuk = International private law ; İnternet = Internet

Özet:
"Milletlerarası özel Hukuk, Internet ve Fikri Haklar" isimli tez çalışmamızda, Internet üzerinde çeşitli şekillerde karşımıza çıkan fikri haklar, milletlerarası özel hukuk yaklaşımıyla incelenmeye çalışılmıştır. Günümüzde Internet ortamında bir Alman dergisini sipariş etmek, bir İngiliz gazetesine abone olmak, bir Amerikan video filmini irlanda'daki bir mağazadan satın almak veya bir Japon radyo yayını dinlemek oldukça kolaydır. Farklı refah seviyesindeki, değişik ekonomik ve teknolojik olanaklara sahip, farklı politik ve kültürel gelenekleri olan ülkelerde değişik fikri haklar hukuklarının olması kaçınılmazdır. Alman Hukuku tarafından korunan bir hakkın Hindistan hukuku tarafından korunmaması söz konusudur. Aynı şekilde, Amerika'da hukuka uygun olan bir durum da, Türkiye'de hukuka aykırı olabilmektedir. Edebiyat ve Sanat Eserlerinin Korunmasına İlişkin Bern Sözleşmesi ve Ticaretle Bağlantılı Fikri Haklar Anlaşması (TRIPS) fikri hakların dünya çapında uyumlaştırılmasını amaçlamaktadırlar. Ancak, bu çok taraflı anlaşmalar da bugüne dek birbirine benzer fikri haklara sahip olan taraf devletlerinde ortak bir model fikri hak rejimi sağlamayı başaramamışlardır. Bir çok alanda ülkeler arasında önemli fikir ayrılıkları hüküm sürmektedir. Fikri haklar genel olarak ülkesel bazda düzenlenmiştir. Eser sahibinin hakları gibi, patent ve ticari markalar da genellikle ülkesel, bazen bölgesel bazda (Avrupa Birliğinde olduğu gibi) düzenlenmekte, global bir çözüm öngörülememektedir. Fikri hakların ülkesel bazda düzenlenmesi fikri haklar hukukunun uluslararası boyutunun daha da çok incelenmesine ve gelişmesine yol açmıştır. Burada amaçlanan fikri hakların milletlerarası alanda da korunmasına olanak sağlamaktır.191 Milletlerarası Özel Hukuk da hukuk düzenlerinin ülkesel olarak uygulanmasından kaynaklanan problemlere çözüm bulmaya uğraşmaktadır. Birden fazla ülkeyi ilgilendiren yabancı unsurlu bir fikri hak probleminde hangi mahkemenin yetkili olduğu kadar uyuşmazlığa hangi hukukun uygulanacağının da tespiti gereklidir. Bu çalışmada ağırlıklı olarak uygulanacak hukuk ile ilgili problemler irdelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda bağlama noktaları incelenmiş ve gerek akit statüsü gerek fikri hak statüsü açısından çözüm yolları araştırılmıştır. Internet'in gelişmesiyle fikri hak sorunları da artan ölçüde karmaşık ve önemli hale gelmiştir. Internet'in global karakteri nedeniyle ülkesel bağlama noktalarının fikri haklara ilişkin sorunlara uygulanması güçleşmektedir, özellikle uygulanacak hukukun tayini giderek artan ölçüde zorlaşmaktadır. Bu ajandaki ilk çalışmalardan biri olan bu tez sırasında öncelikle sorunların tespiti amaçlanmış, elden geldiğince çözüm önerileri üretilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle, çalışmanın birinci bölümünde Internet üzerinde fikri hakların ne şekilde ortaya çıkabileceğine yer verilmiş ve fikri hakların günümüzdeki ve tarihsel gelişimine ışık tutulmaya çalışılmıştır, ikinci bölümde ise Milletlerarası özel Hukuk bakış açısıyla Internet üzerindeki fikri haklara uygulanacak hukuk sorunları incelenmiştir. Bu inceleme sırasında uluslararası sözleşmeler, Avrupa Birliği düzenlemeleri, WIPO tahkim prosedürü ve örnek mahkeme kararlarına konu elverdiğince değinilmiştir.

Abstract:
In the master thesis; named as "International Private Law - Internet and Intellectual Properties " it is studied, which court will have jurisdiction and which laws will apply to the cases regarding intellectual property rights, which appear in the varying platforms of Internet. Today, one can easily order a German magazine, subscribe to an English newspaper, purchase a American movie video from a Irish retail store or listen to a Japanese radio broadcast over the Internet. However, when it is asked which law would govern those transactions, most people, including even experienced lawyers, would have a very difficult time answering this question. Because of the varying levels of wealth, economic structures, technological capabilities, political systems and cultural traditions, different countries have different copyright laws. What is protected under German law may not be protected under Indian law. What is legal within the United States may be illegal in Turkey. The Berne Convention (The Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works) and the TRIPS (Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights) Agreement are based upon to harmonize copyright laws around the world. However, these multilateral conventions have yet to create a uniform intellectual property regime under which all member countries have identical copyright laws. There remains wide disagreement among countries regarding issues such as " "fair use", protection in data, rights in sound recordings, work-for-hire arrangement and, most recently, digital signature. Intellectual property rights are territorial. Copyrights, patents and trademarks are protected in individual countries, mostly on a regional basis (like Turkey), but never on a global scale. The territoriality of intellectual property rights was the driving force behind the development of international intellectual property law. Subsequent efforts to improve the international193 protection of intellectual property rights have not changed the territorial basis of the intellectual property. There still is no unified global protection for intellectual property rights, no global copyright, patent or trademark. Private international law deals with problems which arise from the territoriality of legal systems. When disputes invokes in more than one country, it is necessary to decide which country's courts have jurisdiction to hear the case, to determine under which law the dispute can be decided, and to ensure that the judgment is recognized and enforced in other countries concerned. Thus, private international law attributes jurisdiction to national courts when disputes involve a foreign element, determines the applicable law, and facilitates the recognition and enforcement of foreign judgments. It does so, in most cases, on the basis of territorial connecting factors, such as the domicile of a person, the place of registration of an industrial property right or the place of infringement. Questions of private international law have assumed increasing importance in the field of intellectual property as markets become increasingly global. With the development of the Internet, these questions have become both more pressing and complex. Due to the global nature of the Internet, it has become increasingly difficult to apply territorial connecting factors. It is too complex to determine, which court will have jurisdiction and which laws will apply. The master thesis consists of two sections: At the First Section, named as "Intellectual Property Rights on Internet Law"; the development period and concept of protection of intellectual and industrial rights on Internet. At the Second Section, named as "Private International Law and the Intellectual Property Rights on Internet'; Private International Law Aspects of the Intellectual Property Rights on Internet, the International Conventions, EU Arrangements, Case Law and WIPO Arbitration Procedure are issued. -.20»*-*