Coğrafya lisans öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of political literacy levels of geography undergraduate students
Yazar: MURAT ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT AKSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Siyaset okuryazarlığı = Political literacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, coğrafya lisans öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerini belirlemek ve politika okuryazarlığını oluşturan bilgi-duyuşsal eğilim-davranış bileşenleri üzerinde bazı değişkenlerin etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında Türkiye'de 10 farklı üniversitede, eğitim ve edebiyat fakültesinde tüm sınıf düzeylerinde öğrenim gören 507 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Coğrafya lisans öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu, duyuşsal eğilimler ölçeği, davranış ölçeği ve politik bilgi testinden oluşan 4 bölümlük "Coğrafya Lisans Öğrencilerinin Politik Okuryazarlıklarını Belirleme Anketi" kullanılmıştır. Coğrafya Lisans Öğrencilerinin politik okuryazarlığını oluşturan 3 ayrı bileşene göre 18 demografik değişkenin etkisi araştırılmıştır. Verilerin analizinde; Betimsel İstatistik, Kruskal Wallis H Testi, Mann-Whitney U Testi, Basit Korelasyon teknikleri kullanılmıştır.  Araştırma bulgularına göre, coğrafya lisans öğrencilerinin politik bilgi düzeylerinin düşük olduğu, politikaya ilişkin duyuşsal eğilimlerinin ve davranışlarının orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre coğrafya lisans öğrencilerinin politik bilgi düzeyleri cinsiyet, sınıf, öğrenim gördükleri fakülte, coğrafya disiplinini tercih etme nedeni, politik ilgi, politik etkinliklere katılma sıklığı, politik bilgi düzeyi, politik içerikli toplantı sayısı ve Türkiye'deki politik sorunları tartışma sıklığı değişkenlerine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Buna karşılık coğrafya lisans öğrencilerinin politik bilgi düzeyleri aile mesleği, aile geliri, ailede politika ile ilgilenen birey olma durumu, anne ve baba eğitimi, siyasetle ilgili ders alma durumu, bir ayda okunan kitap sayısı, üniversite öncesi yaşam yeri ve STK'lara üye olma durumu değişkenlerine göre benzer bulunmuştur. Coğrafya lisans öğrencilerinin politikaya ilişkin duyuşsal eğilim düzeylerinin cinsiyet, sınıf, aile geliri, politik ilgi, politik etkinliklere katılma sıklığı, politik bilgi düzeyi, politik içerikli toplantı sayısı ve Türkiye'deki politik sorunları tartışma sıklığı değişkenlerine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Buna karşılık coğrafya lisans öğrencilerinin politikaya ilişkin duyuşsal eğilim düzeyleri aile mesleği, ailede politika ile ilgilenen birey olma durumu, anne ve baba eğitimi, öğrenim gördüğü fakülte, siyasetle ilgili ders alma durumu, coğrafya disiplinini tercih nedeni, bir ayda okunan kitap sayısı, üniversite öncesi yaşam yeri ve STK'lara üye olma durumu değişkenlerine göre benzer bulunmuştur. Coğrafya lisans öğrencilerinin politikaya ilişkin davranış düzeylerinin; cinsiyet, sınıf, aile geliri, ailede politika ile ilgilenen birey olma durumu, öğrenim gördüğü fakülte, siyasetle ilgili ders alma durumu, coğrafya disiplinini tercih nedeni, politik ilgi, politik etkinliklere katılma sıklığı, politik bilgi düzeyi, politik içerikli toplantı sayısı ve Türkiye'deki politik sorunları tartışma sıklığı değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Buna karşılık coğrafya lisans öğrencilerinin politikaya ilişkin davranış düzeyleri aile mesleği, anne ve baba eğitimi, bir ayda okunan kitap sayısı, üniversite öncesi yaşam yeri ve STK'lara üye olma durumu değişkenlerine göre benzer bulunmuştur. Politik okuryazarlığı oluşturan bileşenler arasındaki ilişki incelendiğinde; politik bilgi düzeyi ile politikaya ilişkin duyuşsal eğilim arasında pozitif yönde, zayıf ve anlamlı bir ilişki; politikaya ilişkin duyuşsal eğilim ile politik davranış arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki; politik bilgi düzeyi ile politik davranış bileşenleri arasında ise pozitif yönde, zayıf ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre coğrafya lisans programlarında, öğrencilerin politik bilgi düzeyini artıracak, politikaya ilişkin duyuşsal eğilim ve davranışlarını ise geliştirecek etkinlikler düzenlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it has been aimed to define the political literacy levels of undergraduate students studying geography and to show the effects of some variables upon the knowledge-affective tendency-behaviour components that create political literacy. The study has been carried out through the survey method. The participants of the research consist of 507 undergraduate students studying at the all-levels of the faculties of education and arts at 10 different universities in Turkey during the 2018-2019 academic year. In order to define the political literacy levels of undergraduate geography students, "Political Literacy Survey for Undergraduate Geography Students" which includes 4 parts as personal information form, scale of affective tendencies, scale of behaviour and test of political knowledge has been used. The effects of 18 demographical variables have been researched according to the 3 different components which constitute the political literacy of Undergraduate Geography Students. The data have been analysed by Descriptive Statistics, Kruskal Wallis H Test, Mann -Whitney U Test and Pearson Correlation techniques. According to the findings of the study, it has been concluded that political knowledge of undergraduate geography students is low; their political affective tendencies and behaviours are average. According to the findings of the study, political knowledge levels of undergraduate geography students change depending on variables as their genders, grades, faculties, reasons for preferring geography field, political interests, frequency of attending political activities, political knowledge levels, the number of political meetings and the frequency of debating political problems in Turkey. On the other hand, political knowledge levels of undergraduate geography students have been found to be similar depending on the variables as the occupations of their parents, family income, the presence of a member within the family who is dealing with politics, educational levels of parents, taking a course on politics, the number of books they read within a month, where they have lived before the university and being a member of non-profit organizations. It has been found that political affective tendency levels of undergraduate geography students change depending on variables as their genders, grades, family income, political interests, the frequency of attending political activities, the levels of political knowledge, the number of political meetings and the frequency of debating political problems in Turkey. On the other hand, political affective tendency levels of undergraduate geography students have been found to be similar depending on the variables as the occupations of their parents, the presence of a member within the family who is dealing with politics, educational levels of parents, their faculty, taking a course on politics, reasons for preferring the geography field, the number of books they read within a month, where they have lived before the university and being a member of non-profit organizations. It has been concluded that undergraduate geography students' levels of political behaviour change depending on the variables as their genders, grades, family income,  the presence of a member within the family who is dealing with politics, their faculty, taking a course on politics,  reasons for preferring the geography field, political interests, the frequency of attending political activities, the levels of political knowledge, the number of political meetings and the frequency of debating political problems in Turkey. On the other hand undergraduate geography students' levels of political behaviour have been found to be similar depending on the variables as occupations of their parents, educational levels of parents, the number of books they read within a month, where they have lived before the university and being a member of non-profit organizations. When the relationship among the components of political literacy is examined, it has been defined that there is a positive, weak and significant relationship between the level of political knowledge and political affective tendency; there is a positive, average and significant relationship between the political affective tendency and political behaviour; there is a positive, weak and significant relationship between the level of political knowledge and the components of political behaviour.  According to these results, it is suggested to organize the activities which will increase the political knowledge levels of students and improve the political affective tendency and behaviours of them at the undergraduate geography programmes.