Matematiksel düşünmenin sınıf ortamına yansımaları: 8. sınıf örneği
Reflections of mathematical thinking on the classroom environment: The case of 8th grade
Yazar: KORAY BAHADIR
Danışman: DOÇ. DR. CEMALETTİN YILDIZ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sınıf ortamı = Classroom environment

Özet:
Bilginin ilerlemesi, teknolojik gelişmeler ve günlük yaşantıdaki hızlı değişim ışığında,
öğrencileri sosyal, ekonomik, bilimsel ve teknolojik alanlara ayak uydurmaya
hazırlamak gerekir. Bu bağlamda öğrencileri düşünen, sorgulayan, yorumlayan
bireyler olarak yetiştirmek önem kazanmıştır. Matematik eğitimi alanında da
öğrencilerin matematiksel becerilerini geliştirmek için farklı düşünme becerileri
edinmesi hayati önem taşımaktadır. Bu düşünme becerilerinden biri de matematiksel
düşünme becerisidir. Bu araştırmanın amacı, sekizinci sınıf matematik derslerinde
kullanılan matematiksel düşünme etkinliklerinin öğrenme ortamlarını nasıl
etkilediğini belirlemektir. Çalışmada, aksiyon araştırması yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın katılımcılarını, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında, Ordu İli, Altınordu
İlçesinde bulunan bir ortaokulun 8. sınıfındaki 27 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın
verileri çalışma yaprakları, matematiksel düşünmeye yönelik görüş ölçeği, yarı
yapılandırılmış mülakatlar ve gözlemler aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler,
betimsel ve içerik analiz yöntemleri kullanılarak, nicel veriler ise tablo, grafik,
ortalama gibi yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda,
matematiksel düşünme etkinlikleriyle zenginleştirilmiş öğrenme ortamlarının
öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci etkileşimini artırdığı gözlenmiştir. Öğrencilerin
matematiksel düşünme becerilerindeki başarılarının özelleştirme aşamasından ispat
aşamasına doğru gidildikçe azaldığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, öğrencilerin
matematiksel düşünmeye yönelik görüş ölçeğine ilişkin ortalama puanlarında
matematiksel düşünme ile zenginleştirilmiş öğretim uygulamalarından sonra artış
olduğu görülmüştür. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlar ışığında, matematiksel
düşünme etkinliklerinin derslerde nasıl kullanılabileceğine, ortaokul matematik dersi
öğretim programına ispat ile ilgili çalışmaların eklenmesine ve ileride yapılabilecek
araştırmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the light of the progress of knowledge, technological developments and rapid
change in the daily life, it is required to prepare students to adapt to social, economic,
scientific, and technological areas. In this context it has become important to raise
students as individuals who think, question, and make interpretations. Also in the area
of mathematics it is important for students to acquire a variety of thinking skills in
order to develop their mathematical skills. One of these thinking skills is the
mathematical thinking skill. The purpose of this study is to determine how the
mathematical thinking activities used in grade eight mathematics lessons affect the
learning environments. Action research method was used in the study. The participants
of the study comprised 27 grade eight students from a middle school in the province
of Ordu district of Altınordu in the 2018-2019 school year. The data of the study were
collected via worksheets, views about mathematical thinking scale, semi-structured
interviews, and observations. The qualitative data was analyzed using descriptive and
content analysis methods, while the quantitative data was analyzed using methods such
as tables, diagram and mean. As a result of the study it was observed that the learning
environments enriched with mathematical thinking activities, enhanced the teacherstudent and student-student interaction. It was found that the success of the students in
their mathematical thinking skills decreased as it went from the specializing stage
toward the proving stage. In addition, the mean scores of the students regarding the
views about mathematical thinking scale had increased after the teaching applications
enriched with mathematical thinking. In the light of the results obtained from the study;
some suggestions were made about how to use the mathematical thinking activities in
lessons, adding proof-related studies to the secondary mathematics curriculum and the
future studies.