Primer sjögren sendromu, ankilozon spondilit ve ankilozan spondilitle birlikte sjögren sendromu tanılı hastalarda IL 23 reseptör gen polimorfizminin karşılaştırılması
Comparison  of  IL 23 receptor gene polymorphisms in patients with primary sjögren syndrome, ankylosing spondylitis, and ankylosing spondylitis with sjogren's syndrome
Yazar: ŞAHİN TEMEL
Danışman: PROF. DR. VELİ ÇOBANKARA
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; İmmünositokinler = Immunocytokines ; İnterlökin 23 = Interleukin 23

Özet:
Ankilozan spondilitte (AS) IL-23R gen polimorfizm sıklığı daha önceden çalışılmıştır. SS ve SS olan AS'li hastalarda IL-23R gen polimorfizmi daha önceden çalışılmamıştır. Bu çalışmada her üç hastalık grubunda IL-23 reseptör gen polimorfizmi araştırılmıştır.
Bu çalışmaya 124 AS, 55 SS, 12 AS ile SS birlikteliği olan hasta ve 96 sağlıklı gönüllü alındı. AS hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre rs10889677 gen mutant genotip sıklığında artış, rs11209032 gen mutant genotip sıklığında azalma saptandı. Sjögren sendromlu hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre rs11805303 gen wild genotip, rs2201841 gen wild genotip sıklığında artış, rs11209032 gen heterozigot genotip ve rs10489629 gen mutant genotip sıklığında azalma saptandı. AS ve SS birlikteliği olan hasta grubunda rs11209032 gen wild genotip sıklığında kontrol grubuna göre belirgin artış saptandı. AS ve SS hasta grupları karşılaştırıldığında ise AS hasta grubunda rs11805303 gen mutant genotip, rs10489629 gen mutant genotip sıklığında artış, SS grubunda ise rs10889677 gen heterozigot genotip, rs2201841 gen wild genotip, rs11209032 gen mutant genotip sıklığında artış saptandı. AS ve SS birlikteliği olan hasta grubunda ise AS hasta grubuna göre rs11209032 gen wild genotip sıklığında artış saptandı. AS ve SS  birlikteliği olan hasta grubunda rs11805303 gen mutant genotip, rs11209032 gen wild genotip, rs10489629 gen mutant genotip sıklığı SS hasta grubuna göre artmış saptandı. Literatürle benzer şekilde AS hasta grubunda rs10889677 gen mutant genotip sıklığında artış, rs11209032 gen mutant genotip sıklığında azalma saptadık. Bu rs10889677 gen mutant genotipin AS'ye yatkınlık, rs11209032 gen mutant genotipin ise AS'den koruyucu olduğu şeklinde yorumlanabilir. Literatürde SS hasta grubunda IL-23R gen polimorfizminin değerlendirildiği tek çalışma vardır ve herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Biz SS'li hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre rs11805303 gen wild genotip, rs2201841 gen wild genotip sıklığında artış, rs11209032 gen heterozigot genotip ve rs10489629 gen mutant genotip sıklığında azalma saptadık. Bizim sonuçlarımıza göre rs11805303 ve rs2201841 gen wild genotip SS'ye yatkınlık sağlarken, rs11209032 gen heterozigot genotip ve rs10489629 gen mutant genotip SS'dan koruyucu gen olarak saptandı. AS ve SS için koruyucu gen olarak değerlendirilen rs11209032 gen mutant ve heterozigot genotip sıklığının tek başına AS tanısı olan hasta grubuna göre AS ile SS birlikteliğinin olduğu hasta grubunda azaldığı, wild genotip sıklığının arttığı görüldü. Bu sonuç rs11209032 gen wild genotipinin AS hastalarında SS gelişimi ile ilişkili olabileceği şeklinde yorumlanabilir. Genotip dağılımı ve genetik çeşitlilik etnik gruplar arası farklılık göstermektedir. Konunun net aydınlatılabilmesi için geniş hasta popülasyonlu çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, Sjögren sendromu, IL-23R gen polimorfizmi

Abstract:
There are many studies about the association between A.S. and IL-23 receptor gene polymorphism. It is known that the frequency of SS increase in AS patients. There is not any study that evaluates the association between patients that have both AS and SS and IL-23R gene polymorphism.
124 AS, 55 SS, 12 both AS and SS and 96 healthy controls recruited for this study. IL-23 gene, rs11805303, rs10889677, rs1004819, rs2201841, rs11209032, rs7530511, rs11209026, rs10489629, rs7517847 variants were studied by PCR-RFLP method. rs10889677 gene mutant genotype frequency was statistically higher and rs11209032 gene mutant genotype frequency was statistically less in A.S. group compared with healthy controls (p=0,023, p<0,001). Both of rs2201841 and rs11805303 gene wild genotype frequency was statistically higher in SjS group compared with healthy controls (p<0,001, 0,009), rs11209032 gene heterozygous and rs10489629 gene mutant genotype frequency was statistically less in SS group compared with healthy controls (p<0,001, 0,003). In the group of patients with AS and SS rs11209032 gene wild genotype frequencies were significantly increased compared to the control group ( p<0,001). rs11805303 and rs10489629 gene mutant genotype frequencies were significantly increased in AS group compared to the SS group, but in the group of patients with SS; rs10889677 gene heterozygous, rs2201841 gene wild and rs11209032 gene mutant genotype frequencies were significantly increased compared to the AS group. In the group of patients with AS and SS rs11209032 gene wild genotype frequencies were significantly increased compared to the AS group(p=0,049). In the group of patients with AS and SS; rs11805303 gene mutant, rs11209032 gene wild, rs10489629 gen mutant genotype frequencies were significantly increased compared to the SS group(p<0,05). Although rs10889677 gene mutant genotype can be interpreted as predisposition of AS, rs11209032 gene mutant genotype can be protective from AS. There is only one study about IL-23 gene polymorphism in SS patients in literature and no relationship was found. In the group of patients with SS; rs11805303 gene wild genotype and rs2201841 gene wild genotype frequencies were significantly increased, but rs11209032 gene heterozygous genotype and rs10489629 gene mutant genotype decreased compared to the control group. According to our results we have found both rs11805303 gene wild genotype and rs2201841 gene wild genotype can  predispose to SS and rs11209032 gene heterozygous genotype and rs10489629 gene mutant genotype protect from SS. rs11209032 gene mutant and heterozygous genotype frequencies which interpreted as protective from AS and SS were significantly decreased in the group of AS and SS patients compared to the AS group, but wild gentoype frequencies were increased. These results of rs11209032 genotype wild gene may be associated with the development of SS in patients with AS. Genotype distribution and genetic diversity varies between ethnic groups. there is a need for more studies with larger patient populations to explain the subject.

Key Words: Ankylosing spondylitis, Sjogren's syndrome, IL-23 receptor gene polymorphisms