Arketipsel imgelerin ikna boyutu ve Türk reklamlarında görülme sıklığı üzerine bir araştırma
A research on persuasion of archetypical images and their frequency in Turkish advertisements
Yazar: SEZGİN SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. SEVİMECE KARADOĞAN DORUK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Reklamcılık = Advertising
Dizin: Arketip = Archetype ; Psikoloji = Psychology ; Reklamcılık = Advertising ; Reklamlar = Advertisements ; İmge = Image

Özet:
Bu tezin amacı Türk reklamlarında arketipsel imgelerin ne sıklıkla kullanıldığını ortaya koymaktır.  Çalışmanın ilk aşamasında reklam konsepti ve kapsamı ortaya koyulurken; ikinci aşamada Jung'un arketip kavramının temelleri açıklanmıştır. Üçüncü aşamada iknanın tarihsel perspektifte geçirdiği gelişim ve dönüşüm konu alınırken; son aşamada konunun özünü oluşturan Türk reklamlarında arketiplerin görülme sıklığı üzerine içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması sonucunda konunun çerçevesi ele alınırken arketiplerin ikna ile ilişkisi tartışılarak, reklamlarda arketipsel imgelerin kullanılmasının sıklığının nedenlerine değinilecektir. Arketipsel imgeler ikna şansını arttırmaktadır; bu geçmiş araştırmalarda kanıtlanmış bir gerçektir. Reklamcıların arketipsel imgelerden yararlanmasının sebebi de tam olarak bu yüzdendir. Reklamın amacı temelde ikna yaratmak olduğundan iknayı arttırabilecek her türlü unsur reklamın ilgi alanı içine girmiştir. Psikoloji bilimi de insan doğasını ortaya koyma konusunda başarılı olduğundan geçmişten günümüze sıklıkla reklam yapıcılarının ilgisine maruz kalmıştır. Bu çalışma söz konusu reklam ile psikoloji ilişkisini incelerken, ikna olgusunun hem iknacı hem de hedef için ne ifade ettiğini tartışarak çift yönlü bir bakış açısı sunmaktadır. Özellikle ikna faaliyetlerindeki 'etik' kaygıların altını çizen çalışma, ikna faaliyetlerinin etkisi yanında 'etik'liğine de vurgu yaparak farklı bir ikna anlayışı sunmaktadır.  Tüm bunların sonucunda tez kapsamındaki iddiamız reklamlarda arketiplerin genel bağlamda yoğun olarak kullanıldığı ve özellikle Türk reklamlarında sıklıkla görüldükleri üzerinedir.

Abstract:
This dissertation aims to present how frequently archetypal images are used in Turkish commercial advertisements. While the first phase of this study presents the concept of advertisement and its scope, the second one explains the theoretical basis for the concept of archetype as invented by Jung. Thirdly, it conveys the transformation and development that the concept of persuasion undertook in a historical framework; and lastly it analyzes the frequency of visibility for archetyes in Turkish commericals. The theoretical framework of this subject, as literature review indicates, is discussed with a perspective towards the relation between persuasion and these archetypes; and then the causes for the frequency of archeytpes are taken under scrutiny. Archetypal images increase the probability of persuasion as evidences from previous studies demonstrated. Advertizers utilize these images due to this same reasson. The main goal of advertising is principally persuading people; henceforth all kinds of elements that could increase persuasion is in within their field of interest. The science of psychology too has always and predominantly been within the field of advertizers, since its success in defining and analyzing human nature. This study presents a bi-directional perspective by means of the relation between advertisement and psychology and by discussing what it means for both persuader and persuaded. The study which underlies the 'ethical' concerns of persuasion activities in particular, presents a different concept of persuasion by emphasizing not only the impact of these activities but also its 'ethical' character. As a result, this dissertation argues that archetypes are intensely used in commercials and especially conveyed in Turkish advertisements in a very frequent way.