Antikçağlardan Ortaçağlara kadar Hemedân
The Hemedân from Antiquity to the Middle Ages
Yazar: TUĞÇE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ALTUNGÖK
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Hemedan = Hemedan ; Medeniyet = Civilization ; Orta Çağ = Middle Ages ; İran = Iran

Özet:
İran coğrafyasının önemli şehirlerinden olan Hemedân (Farsça Hemedān, (Eski Farsça: Haŋgmetan, Ekbatana), Antik ve Orta çağlarda imparatorlukların önemli bir merkezi haline gelmiştir. Bu araştırmada "Antikçağlardan Ortaçağlara Kadar Hemedân" şehri incelenmiştir. Literatür taraması sonucunda elde edilen bilgilere dayanarak şehrin genel bir değerlendirmesini yaptığımızda, Hemedân'ın tarihi ve bulunduğu coğrafi konumu nedeniyle İran'ın bölgedeki kavşak yollarının merkezi olduğu görülmektedir. Antik çağlardan itibaren Hemedân'da kurulmuş devletler, bu şehre ve bölgesinde kesişen yollara hâkim olmak için mücadele etmişlerdir. Hemedân, eskiçağlardan başlayarak, yerel uygarlıklar dışında, Asur devleti gibi geniş hâkimiyet alanına sahip uygarlıkların, ticaret amacıyla kullandığı bir şehir olmuştur.  Hemedân "Elam, Gutti, Lullubi, Manna" vb. uygarlıkların önemli bir şehri haline gelmiştir. Özellikle coğrafi şartlar ve kış mevsimi, şehirde zorluklara sebep olsa da, topluluklar ve kabileler burada hayatlarını sürdürmeye devam etmişlerdir. Hemedân şehrini, Medler de tek merkez olarak kullanmış ve şehrin güvenliğini bir "kale saray" yaptırarak sağlamışlardır. Hemedân'ın sığınabilecek bir ev gibi tehlikelerden uzak ve her türlü tehlikeye karşı korunabilecek bir şehir olması, birçok devletin burada kurulmasını sağlamış ve savunmaya elverişliliği nedeniyle tercih edilen bir bölge olmuştur. Hemedân ile ilgili Antik ve Orta Çağ yazarlarının verdiği bilgiler sonucunda, şehrin ilgi gören ve rağbet edilen bir bölge olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Hemedân (Persian Hemedân, Old Persian: Haŋgmetan, Ekbatana), which is one of the important cities of Iran's geography, became an important center of empires in Ancient and Middle Ages. In this study, "The Hemedan from Antiquity to the Middle Ages". When we make a general assessment of the city based on the information obtained as a result of the literature screening, it is seen that Hemedân became the center of the intersecting roads of Iran in the region due to its history and geographical location. Starting from the ancient times, except for local civilizations, large domination civilizations such as the Assyrian State struggled to acquire Hemedân and intersecting roads in the region. It is seen that Hemedân became an important city of civilizations such as "Elam, Gutti, Lullubi, Manna", etc. Although, especially geographical conditions and winter season caused difficulties in the city, communities and tribes continued to survive here. Medes used the city of Hemedân as the only center and provided the security of the city by building a "Castle Palace". The fact that Hemedân was a city far from dangers and could be protected against all kinds of dangers, such as a house that could take refuge, enabled many states to be founded here and was preferred because of its convenience for defense. As a result of the information given by the Ancient and Medieval ages writers about Hemedân, it was understood that the city was a popular and draw region.