2000'li yıllarda küresel iklim değişikliği sorununa çözüm arayışlarında Birleşmiş Milletler
United Nations in search of a solution to the global climate change problem in the 2000s
Yazar: SELÇUK ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. SİBEL KAVUNCU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; IPCC = IPCC ; Kyoto Protokolü = Kyoto Protocal ; Paris Antlaşması = Paris Treaty ; Uluslararası rejimler = International regimes ; Çerçeve sözleşmeler = Framework agreements ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Geçmişi bin yıllar öncesine dayanan küresel iklim değişikliği sorunu küresel bir sorun olarak kabul edilmektedir. Yüzyıllar içerisinde atmosferde mevcut sera gazlarının yoğunluğunun artması sonucu iklim değişikliği sorunu ile insanlık karşı karşıya kalmış, mevcut sorunun engellenmesi adına bazı tedbirlerin hayata geçirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 
	Konu tarihsel bağlamda ele alındığında iklim değişikliği sorununun literatürde Endüstri Devrimi ile başladığı kabul edilmektedir. Sorun 19.yy son döneminden itibaren bilimsel olarak ele alınmaya başlanmış, özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan teknolojik gelişmeler sebebiyle bilimsel incelemeler artmıştır. 1970'li yıllardan itibaren Birleşmiş Milletler öncülüğünde konferanslar yapılarak çevre ve çevre felaketleri konularına dikkat çekilmiş, 1980'li yıllardan itibaren konu spesifik olarak iklim değişikliği şeklinde ele alınmaya başlanmıştır. İlk defa 1988 yılında BM Genel Kurulunda iklim değişikliğine ilişkin karar alınmış ve küresel seviyede iklim değişikliği ile mücadeleye başlanmıştır. BM nezdinde iklim değişikliği ile mücadelede Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması gibi önemli anlaşmalar kabul edilmiş ve süreç bu anlaşmalar üzerinden yürütülmüştür. 
	Çalışmada, BM nezdinde oluşturulmuş olan iklim değişikliği rejimi incelenmiş, oluşturulan rejim bağlamında her yıl düzenli olarak yapılan COP (BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı) – CMP (Kyoto Protokolü Taraflar Konferansı) – CMA (Paris Anlaşması Taraflar Konferansı) konferanslarında alınan kararlar kronolojik olarak ele alınmıştır. Çalışmada özellikle 2000 yılı ve sonrası BM öncülüğünde iklim değişikliği ile mücadelede ne gibi adımların atıldığı üzerine araştırmalar yapılmıştır. Bunlara ek olarak süreç içerisinde altı adet yayınlanan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporlarına yine detaylı şekilde yer verilmiştir. 
	Son tahlilde BM nezdinde iklim değişikliği konusunda atılan adımların ve elde edilen sonuçların neler olduğu, mevcut başarı ve başarısızlıkların neler olduğu, dünyanın mevcut durumu ve gelecekte insanlığın yaşaması muhtemel gelişmelerin neler olacağı, sorunları aşma adına ne gibi faaliyetlerin yürütüldüğü veya yürütülmesi gerektiği tarafsız bir göz ile değerlendirmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The global problem of climate change, which dates back thousands of years, is recognized as a global phenomenon. As a result of the increase in the concentration of greenhouse gases in the atmosphere over the centuries, humanity has faced the problem of climate change, and it has been stated that some measures should be implemented in order to prevent the current problem. 
	When the issue is considered in a historical context, it is accepted in the literature that the problem of climate change started with the Industrial Revolution. The issue has started to be addressed scientifically since the end of the 19th century, and scientific investigations have increased due to technological developments especially after World War II. Since the 1970s, United Nations-led conferences have drawn attention to the environment and environmental disasters, and since the 1980s, the issue has been specifically addressed as climate change. For the first time in 1988, a resolution on climate change was adopted at the UN General Assembly and the fight against climate change was initiated at the global level. Important agreements such as the UNFCCC, the Kyoto Protocol and the Paris Agreement were adopted at the UN and the process was carried out through these agreements. 
	In the study, the climate change regime established at the UN was examined, and the decisions taken at the COP (Conference of the Parties)  - CMP (Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to the Kyoto Protocol) – CMA (Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to the Paris Agreement) conferences held regularly every year in the context of the established regime were discussed chronologically. In the study, research has been conducted on what steps have been taken in the fight against climate change under the leadership of the UN, especially in 2000 and after. In addition to these, 6 IPCC reports published during the period are also included in detail. 
	In the final analysis, it has been tried to evaluate with an impartial eye what steps have been taken and results obtained in the UN on climate change, what are the current successes and failures, what will be the current situation of the world and the possible developments that humanity will experience in the future, what activities are being carried out or should be carried out in order to overcome the problems.