Aydın ili zeytin alanlarında zeytin sineği (Bactrocera oleae Gmel.) (Diptera:Tephritidae)'nin populasyon dalgalanmaları, parazitoitleri ve organik zeytin yetiştiriciliği ile uyumlu savaş yöntemleri üzerinde çalışmalar
Studies on population changes and parazitoids of olive fly (Bactrocera oleae Gmel.) (Diptera:Tephritidae) in olive groving areas Aydin province and investigations on the control methods compatible with organic olive production
Yazar: FULYA KAYA APAK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞPINAR
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bactrocera oleae = Bactrocera oleae ; Biyolojik mücadele = Biological control ; Organik tarım = Organic farming ; Zararlılar = Pests ; Zeytin = Olive ; Zeytin sineği = Olive fly ; Zirai mücadele = Pest management

Özet:
Bu çalışmada Aydın ili zeytin alanlarında Zeytin sineği (Bactrocera oleae Gmel.) (Diptera: Tephritidae)' nin ortaya çıkış zamanı ve populasyon dalgalanmaları ile parazitoitlerinin belirlenmesi ve ayrıca Zeytin sineğine karşı organik zeytin yetiştiriciliğinde kullanılabilecek mücadele yöntemlerinin etkileri belirlenmeye çalışılmıştır.Yapılan populasyon takibi çalışmaları sonucunda Aydın ili genelinde tüm örnekleme alanlarında Zeytin sineği populasyonu çok düşük düzeylerde seyretmiştir. Ancak, 2009 yılı çalışmalarında Umurlu'da Zeytin sineği populasyonu diğer yıl ve yerlere göre biraz daha yüksek çıkmış ve 30.10.2009 tarihindeki sayımlarda tuzaklardan birinde 307 birey/tuzak olarak saptanmıştır.Zeytin sineğinin parazitoiti olarak sadece 2 birey (Chalcidoidea) elde edilmiştir. Bu sonuç, Aydın ili zeytin alanlarında çok düşük bir parazitlenmenin olduğunu göstermektedir.Farklı cezbedicilerden diamonyum fosfat (DAP), amonyum bikarbonat, amonyum sülfat, amonyum asetat, nu-lure ve feromon denenmiştir. Bunlardan, diamonyum fosfatın (DAP) %2' lik konsantrasyonu en etkili bulunmuştur. Bu tuzakların, kitlesel tuzaklamada % vuruk oranını her zaman Ekonomik Zarar Seviyesinin altında tuttuğu görülmüştür.Bunun yanı sıra zararlıya karşı mücadelede kaolin, spinosad ve bakır hidroksitin etkileri araştırılmış ve yapılan denemeler sonuncunda sentetik pestisitlere alternatif olarak kaolin ve spinosad oldukça etkili bulunmuştur.

Abstract:
The emergence period and population changes of Olive fruit fly (Bactrocera oleae Gmel.) (Diptera: Tephritidae) and its parasitoids were studied in this study. Besides, control methods compatible with organic olive production were investigated as well.As a result of studies on population monitoring, it can be concluded that Olive fly populations fluctuated in a very low levels. However in Umurlu in 2009, olive fly population emerged a little higher than the other years and sampling places, and 307 flies/trap were catched at 30.10.2009 in Umurlu.Two parasitoid individuals (Chalcidoidea) were found during the studies. It shows that the incidence of the parasitoids is very low in olive groving areas of Aydın province.Effectiviness of different attractants, such as diammonium phosphate (DAP), ammonium bicarbonate, ammonium sulphate, and ammonium acetate, Nu-Lure and pheromone was studied. DAP in 2 % was the most attracttive. Olive fly populations were controlled under economical injury level in all study sites by the traps with DAP in 2 %.In addition, it was also studied the effectiveness of kaolin, spinosad, and copper hydroxide, and the results were showed that kaolin and spinosad were quite effective.