Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan yerel diatomit topraklarının depolanmış tahıl zararlılarına karşı etkinliğinin belirlenmesi
Determination of efficacy of local diatomaceous earths collected from different regions of Turkey against stored grain insects
Yazar: SEZGİN AKÇALI
Danışman: PROF. DR. ALİ ARDA IŞIKBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan yerel diatomit topraklarının (DE) depolanmış tahıl zararlısı, Pirinç Biti (Sitophilus oryzae (L.)), Kırma Un Biti (Tribolium confusum du Val) ve Ekin Kambur Biti (Rhyzopertha dominica (F.))'ne karşı etkinliği araştırılmıştır. Bu amaçla buğday üzerinde 25±1 ˚C sıcaklık ve % 65±3 nispi nem ortamında 9 yerel diatomit toprağının ve şahit olarak Silicosec® isimli ticari diatomit toprağının 500 ve 1000 ppm (mg DE/kg ürün) konsantrasyonlarında biyolojik testler yürütülmüştür. Ayrıca, test edilen diatomit topraklarının bazı kimyasal ve fiziksel analizlerine (silisyum dioksit oranı, partikül büyüklüğü ve ürüne yapışma oranı) yönelik çalışmalar da yürütülmüştür. Laboratuvar analiz sonuçları farklı bölgelerden toplanan yerel diatomit topraklarının SiO2 oranında önemli farklılıkların olduğunu göstermiştir. En yüksek SiO2 oranı Aydın (FB2N-1) ve Kayseri (BHN-1) illerinden toplanan diatomit topraklarından elde edilmiştir. FBN-1 diatomit toprağı dışında tüm yerel diatomit topraklarının partikül büyüklüğü 12.31≈20.05 µm arasında olurken , Silicosec® ticari preparatında partikül büyüklüğü 12.51 µm olarak bulunmuştur. Buğday üzerinde FB2N-1, ACN-1, BHN-1, CCN-1 ve Silicosec® diatomit topraklarında %89 ve üzeri yapışma oranı görülürken, AG2N-1 ve FBN-1 diatomit topraklarında ise %80 ile %89 arasında değişen yapışma oranları tespit edilmiştir. Yapışma testinde hiçbir diatomit toprağının %75'in altında yapışma oranına sahip olmadığı saptanmıştır.
Buğday üzerinde 7. gün sonunda 500 ppm konsantrasyonunda S. oryzae ve R. dominica erginleri ile yürütülen çalışmalarda en yüksek ölüm oranları CB2N-1, AGN-1 ve CCN-1 diatomit topraklarında, T. confusum ile yürütülen çalışmalarda CB2N-1, AGN-1, ACN-1 ve CCN-1 diatomit topraklarında olduğu tespit edilmiştir. 14. gün sonunda 500 ppm konsantrasyonunda S. oryzae erginlerinin en yüksek ölüm oranları (%97 - %98) CB2N-1, AGN-1 ve BGN-1 diatomit topraklarında elde edilirken, T. confusum erginlerinde sadece AGN-1 ve BGN-1 diatomit topraklarında %90 ölüm oranı elde edilmiştir. R. dominica erginlerinde ise en yüksek ölüm oranı sadece CB2N-1 diatomit toprağında %64.4 olarak tespit edilmiştir. Buğday üzerinde 7. gün sonunda 1000 ppm konsantrasyonunda S. oryzae erginlerinde CB2N-1, AGN-1, CCN-1, ACN-1, AG2N-1 ve BGN-1 diatomit topraklarında %92 ile %100 arasında değişen ölüm oranları tespit edilirken, T. confusum erginlerinde AGN-1, CCN-1 ve AG2N-1 diatomit topraklarında %86 ile %98 arasında değişen ölüm oranı olduğu görülmüştür. R. dominica erginlerinde ise en yüksek ölüm oranının % 86 ile CB2N-1 diatomit toprağında olduğu tespit edilmiştir. 14. gün sonunda 1000 ppm konsantrasyonunda S. oryzae erginlerinde FB2N-1 ve Silicosec® diatomit toprakları hariç tüm yerel diatomit topraklarında %100 ölüm oranı gözlenirken, T. confusum erginlerinde FB2N-1, FBN-1 ve Silicosec® hariç tüm diatomit topraklarında %95 ile %100, R. dominica erginlerinde ise CB2N-1, CCN-1 ve AG2N-1 diatomit topraklarında %80 ile %93 arasında değişen ölüm oranları olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada genel olarak S. oryzae erginlerinin test edilen diatomit topraklarına karşı T. confusum ve R. dominica erginlerine göre daha hassas olduğu tespit edilmiştir. T. confusum ve R. dominica erginlerinin yerel diatomit topraklarına karşı hassasiyetlerinin çoğunlukla benzer olduğu görülmüştür. 
Sonuç olarak test edilen yerel diatomit toprakları arasında CB2N-1 ve BGN-1 kodlu yerel diatomit topraklarının S. oryzae, T. confusum ve R. dominica erginlerine karşı yüksek etkinlik gösterdiği ve dolayısıyla depolanmış tahıl zararlılarının mücadelesinde başarılı bir şekilde kullanılabilme potansiyeline sahip olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, efficacy of local diatomaceous earths (DE) collected from different regions of Turkey was investigated against stored grain insects, rice weevil (Sitophilus oryzae (L.), the confused flour beetle (Tribolium confusum du Val.) and the lesser grain borer (Rhyzopertha dominica (F.)). For this purpose, biological tests were carried out at concentrations of 500 and 1000 ppm (mg DE / kg wheat) of 9 local diatomaceous earths and one commercial diatomaceous earth, namely Silicosec® as positive control at 25 ± 1 ° C temperature and 65 ± 3% relative humidity in wheat. In addition, the studies on some of the chemical and physical analysis of the tested diatomaceous earths (silicon dioxide (SiO2) ratio, particle size and adhesion rate on commodity) were also conducted. Laboratory analysis results showed that there were significant differences in the SiO2 ratio of the local diatomaceous earths collected from different regions of Turkey. The highest SiO2 ratio was obtained from the local diatomaceous earths collected from Aydın (FB2N-1) and Kayseri (BHN-1) provinces. The particle sizes of all local diatomaceous earths except FBN-1 ranged from 12.31 to 20.05 μm, while the particle size of the commercial formulation Silicosec® was 12.51 μm. Adherence rates of FB2N-1, ACN-1, BHN-1, CCN-1 and Silicosec® on wheat kernels were found to be 89% or <89% while adherence rates of AGCN-1 and FBN-1 diatomaceous earth ranged from 80% to 89%. In the adherence test none of the diatomaceous earths had an adherence rate below 75%.
In biological tests conducted at 500 ppm concentration for 7 days of exposure in wheat, the highest mortality rates of S. oryzae and R. dominica adults were obtained from CB2N-1, AGN-1 and CCN-1 while the highest mortality rates of T. confusum were recorded in CB2N-1, AGN-1, ACN-1 and CCN-1. After 14 days of exposure at 500 ppm concentration, the highest mortality rates (97 to 98%) of S. oryzae adults were recorded in CB2N-1, AGN-1 and BGN-1, while the highest mortality rates of T. onfusum adults were obtained from only AGN-1 and BGN-1. In the case of R. dominica, the highest mortality rate (64.4%) was recorded only in CB2N-1. At concentration of 1000 ppm for 7 days of exposure in wheat, mortality rates of S. oryzae adults ranging from 92% to 100% were found in CB2N-1, AGN-1, CCN-1, ACN-1, AG2N-1 and BGN-1 while mortality rates of T. confusum adults ranging from 86% to 98% were detected in AGN-1, CCN-1 and AG2N-1. After 14 days of exposure at 1000 ppm concentration, 100% mortality of S. oryzae adults was observed in all tested local except FB2N-1 and Silicosec while mortality rates of T. confusum adults ranging from 95% to 100% were obtained in all tested local diatomaceous earths except FB2N-1, FBN-1 and Silicosec. In the case of R. dominica adults, mortality rates ranging from 80% to 93% were recorded in CB2N-1, CCN-1 and AG2N-1. In this study, it was determined that S. oryzae adults were more susceptible to tested diatomaceous earths than T. confusum and R. dominica adults, whereas the susceptibility of T. confusum and R. dominica to tested diatomaceous earths was found to be mostly similar.
In conclusion, laboratory bioassays indicated that CB2N-1 and BGN-1 local diatomaceous earths had high efficacy against S. oryzae, T. confusum and R. dominica adults and thus could be a potential grain protectant for successfully control of stored grain insect pests.