Yüksek öğretim kurumunda kalite yönetim sisteminin tasarımına yönelik bir öneri
Quality management system design proposal for higher education institution
Yazar: GÜLAY ÇAĞLIYAN
Danışman: PROF. DR. AYSUN KAPUÇUGİL İKİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kalite Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Kalite sistemi = Quality system ; Kalite standartları = Quality standards ; Kalite yönetim sistemi = Quality management system ; Kalite yönetimi = Quality management ; Yükseköğretim Kalite Kurulu = Higher Education Board

Özet:
Yüksek öğretim kurumlarının günümüz rekabet ortamında görünürlüklerini arttırmak ve başarısını devam ettirebilmeleri artık eğitim kalitesinin artırılması ve bunun kanıtlanması ile mümkündür. Bunun yolu ise, kurumun tamamını kapsayacak kalite yönetim sistemi kurmaktan geçmektedir. Bu çalışmanın amacı, kalite yönetim sistemini bir bütün olarak ele alıp, yüksek öğretimde kalite yönetim sistemi kurmak isteyenler için referans model oluşturmaktır. Çalışmada genel olarak, yüksek öğretimde kalite yönetim sistemi tanımları, akreditasyon gereklilikleri, bunlar ile ilgili uygulamalar incelenmiş ve bir yüksek öğretim kurumuna kalite yönetim sistemi kurmak için gerekli olan faaliyetler anlatılmıştır. Oluşturulan modelin aşamaları, Türkiye'de bir yüksek öğretim kurumunun bir biriminde uygulanmıştır.
Yüksek öğretim kurumunda kalite yönetim sistemi kurulumu için, ilk olarak atılması gereken adım mevcut durum haritasının çıkarılması, ardından kurulacak sistem için kapsam ve gerekliliklerin belirlenmesi olmalıdır. Birden fazla karşılanmaya çalışılan standart ya da akreditasyon gerekliliği varsa, yalın bir kalite yönetim sistemi kurulumu için bu gerekliliklerin benzerlikleri ve farklılıkları dikkate alınarak entegre bir kapsam oluşturulmalıdır. Sistemi oluşturan süreçlerin tanımlanması ve hayata geçirilmesi ile ilgili tüm çalışmalarda liderlerin taahhüdü ve süreç sahiplerinin öncü rolde yer almaları, kurumda kalite farkındalığının arttırılması ve başarılı bir kurulumun gerçekleşmesi açısından kritik öneme sahiptir. 
Kalite yönetim sistemi tasarım adımlarını örneklerle detaylı biçimde veren bu çalışma, yüksek öğretim kurulumunda kalite yönetim sistemi kurmak isteyenler için yol gösterici bir kılavuz niteliğindedir.

Abstract:
Higher education institutions can now increase their visibility and sustain their success in today's competitive environment by improving and proving their educational quality. This can be accomplished by establishing a quality management system that covers the entire institution. The goal of this research is to develop a reference model for those who want to look at the quality management system as a whole and set up a quality management system in higher education. The definitions of quality management systems in higher education, accreditation requirements, and related applications were examined in the study, as well as the activities required to establish a quality management system in a higher education institution.  The model stages were implemented in a unit of a higher education institution in Turkey.
The first step in establishing a quality management system in a higher education institution should be mapping the current situation, followed by figuring out the scope and requirements of the new system. An integrated scope should be built for the establishment of a lean quality management system, considering the similarities and differences of these requirements, if more than one accreditation or quality management requirements (e.g. ISO 21001) is intended to be met. To raise quality awareness within the institution and realize a successful installation, the commitment of the leaders and the leading role of the process owners in all studies related to the definition and implementation of the processes that make up the system are of critical importance.
This study, which includes detailed examples of quality management system design steps, can be used as a guide for those attempting to establish a quality management system in a higher education institution.