Çorum düz dokumalarının özellikleri (Kilim-cicim-zili-sumak) ve dokuma sayalı ayakkabı tasarımları
Features of Corum's flat weaving (Rug-cicim-zili-sumak) and shoe design based on weaving
Yazar: BEGÜL ÖZKOCA
Danışman: DOÇ. DR. HÜRREM SİNEM ŞANLI
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2017
Konu: El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Ayakkabılar = Shoes ; Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Dokumalar = Weavings ; Düz dokuma = Straight weaving ; Kilimler = Rugs ; Tasarım = Design ; Çorum = Çorum

Özet:
Gelişen ve her geçen gün ilerlemeye devam eden günümüz teknoloji çağında geleneksel Türk sanatlarımız kaybolmaya ve unutulmaya yüz tutmuştur. "Çorum Düz Dokumalarının Özellikleri (Kilim-Cicim-Zili-Sumak) ve Dokuma Sayalı Ayakkabı Tasarımları" konulu bu araştırmada; dokumanın yapıldığı Çorum merkezine ve 13 ilçesine bağlı 71 köyde araştırma yapılarak, düz dokumalar yerinde incelenmiş, fotoğraflanmış ve envanter bilgileri oluşturularak belgelenmiştir. Bu çalışmanın genel amacı; köklü bir kültüre ve medeniyet birikimine sahip olan Çorum yöresi dokumacılığının geçmişteki ve günümüzdeki örneklerini belgelemek, önemini göstermek, tespit edilen örnekler üzerinden yola çıkarak kilim ayakkabı tasarlamaktır. Bu nedenle araştırmaya konu olmuş Çorum ili el dokumaları örnekleri hem görsel hem de yazılı bir kaynak haline getirilmiş, yöreye has motifler örnek alınarak kilim dokumalarımızla ilgili özgün tasarımlar yapılmıştır. Tespit edilen dokuma örneklerinde en çok koç boynuzu, göz, çubuk en az sındı kulpu, toplu, akrep, artı, bereket, burnu benli, ayak, aşk ve birleşim, eşkenar altıgen, tırnaklı koç boynuzu, kuş, dikdörtgen, yılan, tin ipi ve küpeli motifleri kullanılmıştır. Yörede kilim tekniğinde örnekler oldukça fazladır, en az sumak tekniğinde dokumaya rastlanmıştır. Renkleri ise canlı, koyu ve açık pastel tonlarda oldukları, en çok beyaz, siyah ve kırmızının en az ise yağ yeşili, sütlü kahve, küf yeşili ve eflatun kullanıldığı saptanmıştır. Genel anlamda eski örneklerde yün, yeni örneklerde yün ve sentetik olan karışımlı ipliklere rastlanmıştır. Ayrıca ihtiyaca yönelik çeşitli dokumalar yapıldığı belirlenmiştir, bunlardan yörede en fazla yaygı en az ise kapılık, minder ve çanta olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Traditional Turkish arts fade into oblivion and loss because of day by day developing and advancing technological age. Titled as "Features Of Corum's Flat Weaving (Rug-Cicim-Zili-Sumak) and Shoe Design Based On Weaving" in the current study plain weavings were investigated on site, photographed and documented by creating an inventory list after visiting 71 villages, which are connected to Corum and its 13 districts. The general purpose of this study is to document the current and old woven samples of Corum territory, which has essential cultural and civilizational background, show how crucial it is, and how to design rug shoes based on identified samples. Therefore, hand-woven samples of Corum, becoming the subject of investigation, were collected and turned into a both visual and written source, and also authentic designs related to woven rugs were made by taking indigenous motifs as examples.The most frequently used motifs in samples of woven were cleat, eye, bar, while the least frequently used ones were sındı kulpu, toplu, scorpion, plus, blessing, burnu benli, foot, love and union, equilateral hexagonal, cleat with nail, bird, rectangular, snake, tin ipi and ring shapes. There have been a lot of examples identified in the territory's rug technique, and sumak was observed to be the least applied technique. Colours were observed to be vivid, dark and pastel. The most commonly used colors were white, black and red whereas oil green, white coffee color, lime green and lilac were the least popular ones. Wool was identified in old samples, while threads mixed with wool and synthetic fiber were observed in new ones in general. Moreover, it was determined that certain weavings were made based on the needs. Among these needs, the most frequently designed ones were identified as door mats, cushions and bags.