Gaziantep ili Şahinbey ilçesi Papilionoidea ve Hesperioidea (Lepidoptera) faunası ve ekolojisi
Gaziantep province Şahinbey district Papilionoidea and Hesperioidea (Lepidoptera) fauna and ecology
Yazar: AHMET YÖRGÜÇ
Danışman: PROF. DR. EROL ATAY
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Kelebekler = Butterflies ; Lepidoptera = Lepidoptera ; Nymphalidae = Nymphalidae ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu çalışma Gaziantep ili Şahinbey ilçesinde bulunan gündüz kelebeği türlerinin tespit edilmesi, türlerin dağılımları, yaşam alanlarının (habitatlarının) belirlenmesi ve yaşamlarını olumsuz etkileyen durumların araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışma 2021-2022 yılları arasında yapılmıştır.
Gaziantep ili Şahinbey ilçesi sınırları içerisindeki farklı yaşam alanlarında (habitatta) dört mevsim boyunca yapılan arazi çalışmaları neticesinde 6 familyaya ait 56 kelebek türü belirlenmiştir. Bu sayı, Türkiye'deki kelebek türü sayısının yaklaşık %15'idir. Tespit edilen familyalar ve tür sayıları sırasıyla şöyledir: Papilionidae (6), Pieridae (11), Lycaenidae (15), Nymphalidae (9), Satyridae (5), Hesperiidae (10).
Yapılan arazi çalışmaları neticesinde Şahinbey ilçesinde bulunan kelebek türlerinin fotoğrafları çekilmiş, bulundukları yaşam alanlarının (habitatlarının) özellikleri incelenmiş ve kelebek yoğunlukları ile ilgili bilgiler kayıt altına alınmıştır. Toplamda 60 gün arazi çalışması gerçekleştirilmiştir.
Yapılan çalışmada, kelebeklerin yaşam alanlarını tehdit eden bazı faktörler nedeniyle kelebeklerin yaşamlarının tehdit altında olduğu görülmüştür. Gaziantep ili sanayileşme bakımından Türkiye'nin ilk beş şehri içerisinde yer almaktadır. Sanayi şehri olması nedeniyle çok yoğun yaşanan hava kirliliği kelebek türleri üzerinde olumsuz bir etki oluşturmakta ve türlerin yayılımını sınırlamaktadır. Ayrıca miras paylaşımı gibi nedenlerle tarım arazilerinin azalması, aşırı otlatma vb. nedenlerle de kelebek türleri üzerinde olumsuz bir durum oluşmaktadır. Gaziantep ve çevre illerde yapılacak çalışmalar ile kelebek türleri üzerindeki olumsuz etkiler azaltılarak, biyolojik çeşitliliğin ve zenginliğin korunması ve gelecek nesillere aktarılması sağlanmalıdır.

Abstract:
This study was implemented in order to determine the daytime butterfly species in Şahinbey district of Gaziantep province, the distribution, the habitats of those and to investigate the cases affecting their lives negatively. The study was held between 2021-2022 years.
At the end of the field studies which were carried out in different habitats within the borders of Şahinbey district during four seasons 56 butterfly species belonging to 6 families were determined. This number is approximately 15 % of the total butterfly species in Türkiye. Identified families and species numbers ar as follows: Papilionidae (6), Pieridae (11), Lycaenidae (15), Nymphalidae (9), Satyridae (5), Hesperiidae (10).
As a result of the field studies the photographs of the butterfly species were taken, the characteristics of their habitats were examined and the information about the butterfly densities were recorded in Şahinbey. A total of 60 days of field work was performed.
It came into view in the study that the lives of butterflies are under threat due to some factors threatening their habitats. Gaziantep province is one of the first five cities of Türkiye in terms of industrialization. Because of being an industrial city the intense air pollution has a negative effect on butterfly species and limits the spread of the species. In addition, due to the reasons such as overgrazing, reduction of agricultural lands because of inheritance sharing etc. negative effects occur on butterfly species. Via the studies to be executed in Gaziantep and surrounding provinces the negative effects on butterflies should be reduced and the biological diversity, the richness should be protected and transferred to future generations.