Yaşlılara önerilen lavanta kokusunun uyku kalitesi ve fiziksel denge üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of lavender fragrance recommended for the elderly on sleep Quality and physical balance: Randomized controlled trial
Yazar: HAMZA ÖZCİHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA BAYIR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma yaşlılara önerilen lavanta kokusunun uyku kalitesi ve fiziksel denge üzerine etkisini incelemek amacıyla öntest-sontest paralel grup randomize kontrollü bir araştırmadır. Araştırma Konya'nın bir merkez ilçesinde yürütüldü. Araştırma 45 girişim, 45 kontrol grubu olmak üzere 90 yaşlı bireyle yapıldı. Girişim ve kontrol gruplarına öntest olarak Kişisel Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Berg Denge Ölçeği (BDÖ) uygulandı. Girişim grubundaki yaşlılara bir ay boyunca lavanta keselerini yastıklarının içine koyarak uyumaları istendi. Sontest olarak PUKİ ve BDÖ uygulandı. Veri analizinde sayı, yüzde, standart sapma, aritmetik ortalama, ortanca değerleri, t testi, ki kare, Wilcoxon, Mann Whitney U ve Fisher Exact testleri kullanıldı. Girişim grubunda PUKİ Uyku Kalitesi puanı öntestte 1,37±0,68 sontestte 0,86±0,58 idi. PUKİ Uyku Latansı girişim gurubu öntest puan ortalaması 1,53±1,01 sontest puan ortalaması 0,95±0,76'ydı. Hem girişim hem kontrol grubunda sontest, önteste göre anlamlı düşüktü (p<0,05). Girişim grubunda öntestte PUKİ toplam puan ortalaması sontesti 4,33±2,07 ile öntestteki 6,11±2,86 puanına göre anlamlı düşüktü (p<0,001). Girişim grubunda öntestteki BDÖ ortalaması 38,31±11,84 gibi düşük bir değere sahipken sontestte 41,48±10,82'ye yükseldi ve fark istatistiksel olarak anlamlıydı. Sonuç olarak araştırmada girişim grubunun öntestte uyku kalitesi düşükken, uygulama sonrasında düzeltmeler olduğu görülmüştür.  Girişim gurubu düzeyinde ise anlamlı bir artış olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The research is a pretest-posttest parallel group randomized controlled trial to determine the sleep quality and physical balance power intensity of lavender oil recommended for the elderly. Research Konya center district made. The research was conducted with 90 elderly people, 45 in the experimental group and 45 in the control group. Personal Information Form, Pittsburgh Sleep Quality Index and Berg Balance Scale training as pretest for entry and control. The elderly in the intervention groups were asked to sleep with lavender sachets inside their pillows for a month. As a posttest, you learn PUKİ and BBS. Number, percentage, standard deviation, arithmetic mean, median values, t-test, chi square, Wilcoxon, Mann Whitney U and Fisher Exact tests in data analysis. Sleep Quality score in the entry group was 1.37±0.68 in the pretest and 0.86±0.58 in the posttest. Sleep Latency trial group pretest score was 1.53±1.01 and posttest score was 0.95±0.76. Both intervention and control intervals posttest were significantly lower than pretest (p<0.05). In the intervention types, the PUKİ total score in the pretest was significantly lower than the pretest score of 6.11±2.86, with a changed posttest of 4.33±2.07 (p<0.001). The entry group had a low value of 38.31±11.84 on BBS in the pretest, but it increased to 41.48±10.82 in the posttest, and the difference was significant. As a result, the study showed that while the sleep quality of the experimental group was low in the pretest, there were improvements after the application. There is a significant increase at the enterprise group level.