Orta dereceli dehidre neonatal ishalli buzağılarda izotonik kristalloid solüsyonların (%0,9 NaCl, %1,3 NaHCO3) yavaş ve hızlı intravenöz uygulama etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison the efficacy of slow and rapid intravenous infusion of isotonic crystalloid solutions (%0,9 NaCl, %1,3 NaHCO3) in diarrheic nenonatal calves with moderate dehydration
Yazar: HASAN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN VOYVODA
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Asidoz = Acidosis ; Buzağılar = Calves ; Dehidratasyon = Dehydration ; Diyare = Diarrhea ; Enjeksiyonlar-intravenöz = Injections-intravenous ; Siyah alaca buzağılar = Holstein friesian calves ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Sodyum klorid = Sodium chloride ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada klinik olarak orta dereceli dehidre neonatal ishalli buzağılara %0,9 NaCl ve %1,3 NaHCO3 solüsyonunun 60 mL/kg dozda hızlı (1 saat) ve yavaş (3 saat) intravenöz infüzyonlarının etkinliği araştırıldı. Bu amaçla yaşları 2-18 gün arasında değişen, sağlıklı-kontrol (n=20) ve önceden herhangi bir sağaltım uygulaması yapılmayan neonatal ishalli (n=40) olmak üzere toplam 60 buzağı kullanıldı. İshalli buzağılar uygulanan solüsyona (n=20), her solüsyon grubu da infüzyon hızına göre iki eşit gruba (n=10) ayrıldı. İshalli buzağılarda klinik ve laboratuvar muayeneler infüzyon öncesi ve sonu gerçekleştirilirken, sağlıklı kontrol grubunda değerlendirmeler bir kez yapıldı. İnfüzyon öncesi benzer klinik bulgular gösteren neonatal ishalli buzağılarda dehidrasyon, metabolik asidozis, elektrolit anormallikleri ve enerji dengesi bozuklukları ile ilgili laboratuvar parametrelerin bir örneklilik göstermediği görüldü. İzotonik NaCl ve %1,3 NaHCO3 solüsyonunun hızlı ve yavaş uygulandığı ishalli buzağı gruplarında infüzyon sonunda dehidrasyona ilgili klinik bulgularda benzer belirgin düzelmeler saptandı. Buna karşın %0,9 NaCl gruplarında metabolik asidozis kaynaklı bulguların şiddetinde artışlar gözlemlenirken, %1,3 NaHCO3 gruplarında klinik bulguların hafiflediği veya ortadan kalktığı görüldü. İnfüzyon sonunda %0,9 NaCl solüsyonunun uygulandığı ishalli buzağı gruplarında dehidrasyona ilgili parametreler (HCT, HGB, total protein, albumin, üre ve kreatinin) yanında tam kan K, iCa ve serum iP konsantrasyonlarında önemli düzeylerde azalmalar, metabolik asidozisin (pH, HCO3, BD) varlık veya şiddeti yanında serum Na ve Cl konsantrasyonlarında artışlar belirlendi. İzotonik NaHCO3 solüsyonun hızlı ve yavaş uygulandığı gruplarda dehidrasyona ilgili parametrelerde benzer azalmalar, metabolik asidoziste ise hafifleme veya düzelme belirlendi. Neonatal ishalli buzağılarda %1,3 NaHCO3 solüsyonun hızlı ve yavaş uygulamasında serum Na konsantrasyonundaki artışların, tam kan K ve iCa ile serum iP konsantrasyonlarınında ise azalmaların anlamlı olduğu saptandı. Sonuç olarak, saha şartlarında ishale bağlı orta derecede klinik dehidrasyon belirlenen ve metabolik asidozis tahminlenen neonatal ishalli buzağılarda yaşamsal önemdeki bu bozuklukların 60 mL/kg dozda %1,3 NaHCO3 Sol. hızlı (1 saat) infüzyonu ile etkin ve güvenli bir şekilde giderilebileceği belirlendi.

Abstract:
The aim of this study was to compare the effectiveness of rapid (1 h) and slow (3 h) intravenous infusions with 0.9% NaCl and 1.3% NaHCO3 solutions at a dose of 60 mL / kg in moderate dehydrated neonatal diarrheic calves. For this purpose, a total of 60 calves, aged between 2 and 18 days, including healthy-control (n = 20) and calves with neonatal diarrhea (n = 40) without prior treatment, was used. Calves with neonatal diarrhea were divided into two equal groups (n=20) according to solutions applied intravenously, then this main groups were subdivided into two equal groups according to infusion rate (n = 10). Clinical and laboratory examinations on diarrheic calves were performed pre- and post infusion whereas the examinations in the healthy control group were carried out once. Although clinical findings in calves with neonatal diarrhea were similar, magnitude and/or type of laboratory parameters related to dehydration, metabolic acidosis, electrolyte abnormalities and energy imbalance varied. At the end of the 0.9% NaCl or 1.3% NaHCO3 solution infusion, marked improvement in clinical findings related to dehydration were observed in all groups of calves with neonatal diarrhea. Infusion of % 0.9 NaCl solution resulted in an increase in severity of the findings induced by the metabolic asidosis while clinical findings due to metabolic acidosis decreased or recovered in two groups of neonatal diarrheic calves infused with 1.3% NaHCO3 solution. At the end of infusion, significant decreases in the parameters related to dehydration (HCT, HGB, total protein, albumin, urea and creatinine) as well as whole blood K, iCa and serum concentrations of iP and an increase in the presence or severity of metabolic acidosis (pH, HCO3, BD) and serum concentrations of Na and Cl were determined in diarrheic calves groups received intravenous infusion with 0.9% NaCl solution. A similar decrease in the parameters related to dehydration and remission or improvement in metabolic acidosis were observed in the diarrheic calves of groups infused with rapid and slow infusion of 1.3% NaHCO3 solution. Furthermore, rapid and slow infusions of 1.3% NaHCO3 solution resulted in a decrease in concentrations of whole blood K, iCa and serum iP and an increase in serum Na concentration in calves with neonatal diarrhea. In coclusion, moderate dehydration and predicted metabolic acidosis due to diarrhea in neonatal calves under field conditions can be corrected effectively and safely with rapid (1 h) infusion of 1.3% NaHCO3 solutions at a dose of 60 mL / kg.