Yer karosu üretiminde kullanılan Bien firmasına ait sırın asit dayanımı özelliğinin geliştirilmesi
Improvement of acid resistance properties glaze of Bien company used in floor tiles production
Yazar: CENGİZ KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ ŞİMŞEK
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering ; Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering
Dizin: Asitler = Acids ; Fayans = Tile ; Sır = Glaze

Özet:
Yüksek lisans tezi olarak sunulan bu çalışmanın temel amacı, Bien Seramik Anonim Şirketi bünyesinde faaliyet gösteren "Bilecik Karo Üretim Tesisinde" yer karosu üretiminde kullanılan mevcut sırın iyileştirilmesi ve asit dayanımının geliştirilmesidir.
Sunulan çalışmada, üretim hattında kullanılan sır türleri incelendiğinde Bien Seramik Yer Karosu tesisinde "mat sırın" en yaygın olarak kullanılan sır olduğu belirlenmiştir. 
İlk olarak kullanılan yer karosu sır reçeteleri incelenmiş ve bu reçeteler baz alınarak yeni sır reçeteleri geliştirilmiştir. Farklı mineraller ve kimyasallarla geliştirilen yeni reçeteler kullanılarak elde edilen yeni sırlar jet değirmenlerde öğütülüp sıvı hale getirilmiştir. Sonra yer karosu tesisinde engop işlemi görmüş monoporoz bisküvilere elde edilen yeni sır çalışmalarına uygulanmıştır. Asit dayanımını geliştirmek için elde edilen numuneler 3 gün boyunca asitle(%3'lük HCl)  işleme tabi tutulmuştur. Ayrıca, standart sırlar kullanılarak elde edilen yer karoları üzerinde de asit testi (3 gün boyunca) uygulanmıştır. 
Yapılan çalışmalarımızda sır bileşimine etki eden yeni kimyasal kompozisyonların sır bünyesine sağladığı etki ve asit dayanımına etkileri incelenmiştir. Yapılan analizler ve gözlemler sonucunda en iyi asit dayanım özelliği gösteren numuneler belirlenmiş ve bu numuneler üzerinde renklendirme çalışmaları yapılmıştır.
Standart ve geliştirilen sırlarla elde edilen renksiz/renkli yer karolarının asit testi uygulanmış ve uygulanmamış olan bölgelerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri XRD, FT-IR, SEM karakterizasyon yöntemleriyle belirlenmiştir. Bien firmasına ait standart sırlar ile geliştirilen sırların karşılaştırmaları fiziksel ve kimyasal karakterizasyon yöntemlerine ait sonuçlar incelenerek yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre yer karosunda kullanılan sırların (geliştirilen reçetelerle elde edilen yeni sırların) asit bozunumuna karşı dayanımlarının önemli derecede geliştiği gözlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study, which is presented as a master thesis, is to improve the existing glaze used in floor tile production and to improve acid resistance in the "Bilecik Tile Production Facility" operating within Bien Seramik A.Ş.
In this study, when the types of glaze used in the production line are examined, it is determined that "matte glaze" is the most widely used glaze in Bien Ceramic Floor Tile facility.
Firstly, floor tile glaze recipes used were examined and new glaze recipes were developed based on these recipes. Then, new glazes obtained by using new recipes developed with different minerals and chemicals have been milled and liquidated in jet mills. To improve acid resistance, the samples were treated with acid (3% HCl) for 3 days. In addition, the acid test (for 3 days) was performed on floor tiles obtained using standard glazes.
In our studies, the effect of new chemical compositions on glaze composition and acid resistance were investigated. As a result of the analyzes and observations, samples showing the best acid resistance were determined and coloring studies were performed on these samples.
XRD, FT-IR and SEM characterization methods were used to determine the physical and chemical properties of colorless/colored floor tiles obtained from standard and developed glazes. The comparison of the standard glazes developed by Bien and the glazes developed by examining the results of physical and chemical characterization methods. According to the results obtained, it is observed that the glazes used in the floor tiles (new glazes obtained with the developed recipes) have improved resistance to acid degradation.