Sosyo materyal temsil ve yapılandırmacı bir yaklaşım olarak asemblaj sanatı
The art of assemblage as a socio-material representation and constructivist approach
Yazar: CANDEREN BEKÇİ
Danışman: PROF. FEVZİYE EYİGÖR PELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Amaç: 20.yüzyılda, sanat eserinin alınıp satılan bir mal oluşuna tepkiselliği ve sanatı
tanıtma/benimsetme amaçlı performatifliği ile asemblaj sanatının, yalnız sanatçı açısından
değil sanat alımlayıcısının duygu ve düşüncesini bükerek sanatın nesnelleşmesinin önünü
açmış olması bakımından sosyolojik boyutları ile incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tez çalışması, 'betimsel araştırma yöntemi' ile geliştirilmiştir. Tezin
yürütülmesinde veri toplama/ gözlemleme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin tasarım
sürecine dahil edilebilirliği tartışılmış, resim ve/veya heykel disiplinleri ile bağdaşık bir
sanatsal uygulama alanı yaratılmıştır.
Bulgular: 1950 sonrası fikir ve sanat akımlarını benimsemiş sanatçıların eserlerinde
karşımıza çıkan asemblaj, bir tür yöntem ya da etkinliğin bir parçası halinde sunulan resimheykel arası sanat formlarıdır. Klasik anlayışta, kütleselliği bakımdan gözlemleyeni için
düşündürücü bir içeriğe sahip olmadığı iddia edilen heykel ile düz bir zemin üzerinde derinlik
algısı yaratıp, ifadeyi güçlendirdiği kanısında olunan resmin anlatım olanaklarını benimseyipsınayan asemblaj sanatı, modern sanata özgü farklılaşmayı destekleyen sosyal bir fenomen ve
davranış biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Sonuç: Asemblaj tekniği, 1960 sonrası sanatta doğacak çeşitliliğin habercisi olmuş, felsefik
bir kavram haline gelmiştir. Alışılagelmiş kalıplar yerine farklı stilleri deneyen, ifade
özgürlüğünü savunan sanatçı kitlesinin dönemin izlerini aktarma ve görünür kılma amacıyla,
dışa vurmak istediği duygu ve düşüncelerle bağdaşık sanatsal temsil üretme biçimi olarak
belirginleşmiştir.

Anahtar Kelimeler: Asemblaj sanatı, asemblaj tekniği, hazır nesne, temsil, yapısalcılık.

Abstract:
Purpose: In the 20th century, it is aimed to examine the art of assemblage with its reactivity
to the fact that the work of art is a commodity that can be bought and sold and its
performativity for the purpose of promoting / adopting art, not only from the point of view of
the artist, but also from the point of view of the fact that it has opened the way for the
objectification of art by bending the emotions and thoughts of the art buyer, with its
sociological dimensions.
Method: The thesis was developed with the 'descriptive research method'. Data
collection/observation technique was used in the execution of the thesis. The inclusion of the
obtained data in the design process was discussed, and an artistic practice area compatible
with painting and/or sculpture disciplines was created.
Findings: Assemblage, which appears in the works of artists who adopted the ideas and art
movements after 1950, is an art form between painting and sculpture presented as a part of a
method or activity. In the classical understanding, the art of assemblage, which adopts and
tests the expression possibilities of the sculpture, which is claimed not to have a thoughtprovoking content for the observer in terms of mass, and the painting, which is believed to
create a perception of depth on a flat ground and strengthen the expression, it emerges as a
social phenomenon and behavior that supports the differentiation specific to modern art.
Results: The assemblage technique has become a philosophical concept, heralding the
diversity that will emerge in art after 1960. It has become evident as a form of artistic
representation that is compatible with the emotions and thoughts that the mass of artists, who
try different styles instead of conventional patterns and defend the freedom of expression, in
order to convey the traces of the period and make them visible.

Key Words: Art of assemblage, assemblage technique, ready made object, representation, structuralism.