Okul öncesi çocuklarının yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlik düzeyi ile benlik kavramları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the levels of lo-neliness and social dissatisfaction of preschool children and their self-concept
Yazar: SİBEL MEKE YAPUCU
Danışman: DOÇ. DR. NEZAHAT HAMİDEN KARACA
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yapılan bu araştırma, okul öncesi çocuklarının yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlik düzeyi ile benlik kavramları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Muğla ili Yatağan İlçe Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı anaokulları ve anasınıflarında öğrenim gören 48-72 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Örneklem, uygun örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş olup, bu yöntemle belirlenen gönüllü 500 çocuk araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada, çocukların kendisi ve ailesinin demografik özellikleri hakkında bilgi edinmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen genel bilgi formu kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak, çocukların yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlik düzeyini belirlemek için "Yalnızlık ve Sosyal Memnuniyetsizlik Ölçeği" ile çocukların benlik kavramı algılama düzeylerini belirlemek için "Benlik Kavramı Algılama Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, bağımsız örneklem t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre, erkek çocuklarının yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlik puanlarının kız çocuklarından daha yüksek olduğu, ancak cinsiyetin benlik kavramı algılama düzeyine etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Okul öncesi çocukların yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlik düzeylerinin anne ve baba yaşına bağlı olarak değiştiği, anne ve baba yaşının artmasıyla yalnızlık hissinin arttığı, benlik algısının ise anne ve baba yaşının azalmasıyla yükseldiği belirlenmiştir. Anne öğrenim durumu düştükçe çocukların yalnızlık hissi artmakta, baba öğrenim durumunun ise bu hisse etkisi bulunmamaktadır. Anne ve baba eğitim düzeyinin artması çocukların benlik algısını yükseltmektedir. Anne ve babanın meslek durumu yalnızlık ve memnuniyetsizlik üzerinde etkili olmamakla birlikte, annesi işçi olan çocukların benlik algısının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, çocukların orta düzeyde yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlik yaşadıkları ve yüksek benlik algısına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between the levels of loneliness and social dissatisfaction of preschool children and their self-concept. For this purpose, the relational survey model, one of the quantitative research methods, was used. The population of the study consists of 48-72-month-old children attending kindergartens and nursery classes affiliated with the Yatağan District National Education Directorate in Muğla province during the 2022-2023 academic year. The sample, determined by convenience sampling method, consists of 500 voluntary children. In the study, a general information form developed by the researcher was used to obtain information about the demographic characteristics of the children and their families. Data collection tools included the "Loneliness and Social Dissatisfaction Scale" to determine children's loneliness and social dissatisfaction levels and the "Self-Concept Perception Scale" to determine children's self-concept perception levels. The data obtained from the study were analyzed using independent sample t-tests, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Pearson Correlation analysis. According to the results of the study, it was found that the loneliness and social dissatisfaction scores of boys were higher than those of girls, but gender did not affect the level of self-concept perception. It was determined that the loneliness and social dissatisfaction levels of preschool children varied depending on the age of the parents, with loneliness increasing as the parents' age increased, and self-concept increasing as the parents' age decreased. As the mother's education level decreased, the child's feeling of loneliness increased, while the father's education level had no effect on this feeling. The increase in the education level of both parents raised the child's self-concept. The occupational status of parents did not affect loneliness and dissatisfaction, although children whose mothers were workers had higher self-concept. The study concluded that children experience moderate levels of loneliness and social dissatisfaction and possess a high self-concept. Based on the findings obtained from the study, recommendations were presented.