Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının kişiliklerine göre eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesi
Analysis of critical thinking skills according to personality of candidates who receive visual arts education
Yazar: DERYA ERKAN
Danışman: DOÇ. DR. RAİF KALYONCU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Eğitim = Education ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Resim eğitimi = Painting education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; Güzel sanatlar bölümünde Resim-İş Öğretmenliği programında sanat eğitimi alan 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf, 4. sınıf öğretmen adaylarının sahip oldukları kişiliklere göre eleştirel düşünme becerilerine ve Görsel Sanatlar eğitimi dersine yönelik tutumlarına etkisinin belirlenmesidir. Araştırmada ayrıca öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin, sanat derslerine yönelik tutumlarının, öğretmen adaylarının cinsiyetlerine ve öğrenim görmekte oldukları sınıfa göre, mezun olunan okul türü açısından farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Bu amaçla öğretmen adaylarına, Costa ve McCrae(1985) tarafından geliştirilen ve yine McCrae tarafından revize edilen, daha sonra Goldberg ve diğerleri(2006) tarafından 50 sorudan oluşan bir envantere dönüştürülen, Yöyen tarafından Türkçe'ye uyarlanarak güvenirlik ve geçerlik çalışmaları yapılarak 40 madde olarak son şekli verilen Uluslararası Kişilik Envanteri (Beş faktörlü kişilik envanteri) uygulanmıştır. Ardından 2000 yılında Semerci tarafından "Kritik Düşünme Ölçeği" adı altında geliştirilen "Eleştirel Düşünme Eğilimi" ölçeği ve Resim-İş öğretmeni adaylarının kişisel bilgi ve özelliklerini gösteren kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veri toplama araçları 2018-2019 eğitim öğretim yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi ve Giresun Üniversitesi'nde okuyan öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde, SPSS istatiksel yazılım programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının kişilik özelliklerinin eleştirel düşünme becerileri arasında bir ilişki olup olmadığı, öğretmen adaylarının sahip oldukları eleştirel düşünme becerileri ile Görsel Sanatlar dersine yönelik tutumları arasında bir ilişki olup olmadığı belirlenmiştir. Yapılacak çalışma ile Resim - İş Programında sanat eğitimi alan öğretmen adaylarının derslerindeki yaratıcılıkları üzerinde eleştirel düşünmenin etkisinin olup olamadığı belirlenmiştir. Ayrıca araştırmanın sonuçlarına göre araştırmaya katılan Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının sahip oldukları eleştirel düşünme becerileri ile cinsiyet, sınıf düzeyi değişkenine istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediği belirlenmiştir. Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının kişiliklerine göre eleştirel düşünme becerilerinin incelendiği bu çalışmada araştırmaya katılan görsel sanat eğitimi almış öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğiliminin yüksek düzeyde olduğu; elde edilen bu sonucun literatürdeki düşük ve orta düzeydeki öğretmen adaylarının eleştirel düşünme

eğilimlerinden farklı olduğu sonucu elde edilmiştir. Söz konusu farklılığın nedeni olarak görsel sanat eğitimi alan öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin yüksek oluşunun görsel sanatlar eğitimi ile ilişkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Eleştirel düşünme eğilimi ölçek ve alt boyut puanlarının öğretmen adaylarının demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermediği sonuçları elde edilmiştir.

Araştırmanın temel amacına uygun olarak kişilik özellikleri ile eleştirel düşünme eğilimi arasındaki ilişki incelendiğinde dışa dönüklük, sorumluluk, uyumluluk ve gelişime açıklık kişilik özellikleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu sonuçları elde edilmiştir. Gelişime/deneyime açık kişilik özelliğine sahip bireyler olabileceği göz önünde bulundurulmuştur.

Araştırmanın sonucunda çıkan verilere göre günümüz Resim - İş öğretmeni adaylarına üst düzey düşünme becerilerinden biri olan eleştirel düşünme becerisinin eğitim yoluyla nasıl kazandırılması gerektiği konusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is; The aim of this course is to determine the effect of 1st grade, 2nd grade, 3rd class and 4th grade pre-service teachers taking art education in Fine Arts Department according to their personality to critical thinking skills and attitudes towards Visual Arts education course.

In the study, it has been investigated whether the teachers' critical thinking skills and their attitudes towards art courses differ according to their gender and the class they are studying. For this purpose, prospective teachers were developed by Costa and McCrae and revised by McCrae and then converted into an inventory of 50 questions by Goldberg et al.. (Five-factor personality inventory) was applied. Then, in 2000, Semerci's er Critical Thinking Tendency leştir scale developed under the name of ve Critical Thinking Scale er and personal information form which shows the personal information and characteristics of the candidates of the teacher candidates were used. Data collection tools were applied to pre-service teachers in Black Sea Technical University Fatih Education Faculty and Giresun University in 2018-2019 academic year. SPSS statistical software program was used to analyze the quantitative data obtained. According to the results of the research, it is determined whether there is a relationship between the critical thinking skills of the trainees 'personality traits and the relationship between their teachers' critical thinking skills and their attitudes towards the Visual Arts course. It has been determined that there is no effect of critical thinking on the creativity of the teacher candidates who take art education in the Painting - Work Program. In addition, according to the results of the study, it was determined whether there was a statistically significant difference between the critical thinking skills and the gender, class level variable of the prospective teachers who took the visual arts education. In this study, in which the pre-service teachers who have received visual arts education have critical thinking skills according to their personalities, they have a high level of critical thinking tendency. This result is different from the critical thinking tendencies of low and middle level teacher candidates in the literature. As a result of this difference, it has been concluded that the high level of critical thinking skills of prospective teachers who take visual art education is related to visual arts education.

The results showed that there was no significant difference between the critical thinking tendency and sub-dimension scores of the pre-service teachers according to the demographic variables.

When the relationship between personality traits and critical thinking tendency is examined in accordance with the main purpose of the research, it is found that there is a positive and significant relationship between extroversion, responsibility, compliance and openness to development personality traits and critical thinking tendencies. It is considered that there may be individuals with personality traits that are open to development / experience.

As a result of the research, according to the results of the study, it was presented to the students of the contemporary art - job teacher candidates how to gain critical thinking skills, which is one of the high-level thinking skills, through education