Edirne il merkezinde yaşayan yetişkinlerin akdeniz diyet skoru ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relation between mediterranean diet score and health-related quality of life of adults living in Edirne
Yazar: ŞEYMA KALKUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA ÇETİNBAŞ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Antropometri = Anthropometry ; Biyokimyasal olaylar = Biochemical phenomena ; Edirne = Edirne ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Akdeniz beslenme modeli kronik hastalıkların önlenmesinde etkili olabileceği düşünülen, sürdürülebilir beslenme tarzlarının en iyi örneklerinden biridir. Bu çalışma; Edirne il merkezi Aile Sağlığı merkezlerine başvuran yaşları 18-65 yaş arasında değişen yetişkin bireylerde Akdeniz diyet skorunun saptanması ve bireylerin Akdeniz diyet skoru ile antropometrik ölçümleri, bazı biyokimyasal kan bulguları ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma Nisan-Temmuz 2018 tarihleri arasında Edirne il merkezinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerine bağlı 142 gönüllü yetişkin birey üzerinde yürütüldü. Hazırlanan anket formu çalışmaya katılan gönüllülerle yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulandı. Bireylerin antropometrik ölçümlerle vücut bileşimleri saptandı ve bazı biyokimyasal bulguları değerlendirildi. Bireylerin Akdeniz diyet skoru ortalaması 6,89±1,69 idi. Çalışma sonucunda, Akdeniz diyetine uyum arttıkça bireylerin vücut yağ kütlesinin anlamlı olarak azaldığı tespit edildi (p<0,05). Bireylerin yaşam kalitesi ölçeği ağrı alt boyutu ile Akdeniz diyet skoru arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Akdeniz diyetine uyum arttıkça bireylerin açlık kan glikozu değerlerinin azaldığı gösterildi (p<0,05). Akdeniz diyetine uyumu yüksek olan bireylerin trigliserit seviyelerinin, Akdeniz diyetine uyumu düşük olan bireylerinkinden anlamlı olarak daha düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Akdeniz diyetine uyum arttıkça bireylerin kan insülin seviyelerinin anlamlı olarak azaldığı gösterildi (p<0,05). Sonuç olarak; Akdeniz diyeti, bireylerin vücut yağ kütlesinin azaltılmasında, bazı kan parametrelerinin iyileştirilmesinde etkili olabilir. Ancak Akdeniz diyet skoru ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin netleştirilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The Mediterranean diet model is one of the best examples of sustainable nutrition styles that are thought to be effective in the prevention of chronic diseases. The purpose of this study was to determine the Mediterranean diet score in adult subjects, aged between 18-65 years, who applied to Family Health Centers in Edirne and to determine the relationship between individuals' Mediterranean diet score and anthropometric measurements, some biochemical blood findings and health-related quality of life. 142 volunteers were enrolled between April-July 2018. Questionnaire was applied face to face with volunteers. Body composition was determined and some biochemical findings were evaluated. The median dietary score was 6.89±1.69. It was found as the adaptation to the Mediterranean diet increased, the body fat mass of the individuals decreased significantly (p<0.05). There was a significant relationship between the Mediterranean diet scale and the pain quality subscale of the individual's quality of life scale (p<0.05). As the compliance with the Mediterranean diet increased, the fasting blood glucose values of the subjects decreased (p<0.05). Triglyceride levels of individuals with high compliance to the Mediterranean diet were found to be significantly lower than those with low Mediterranean diet compliance (p<0.05). As the compliance with the Mediterranean diet increased, the blood insulin levels of the individuals were decreased (p<0.05). As a result; the Mediterranean diet may be effective in improving some blood parameters, in reducing body fat mass of individuals. However, further work is needed to clarify the relationship between the Mediterranean diet score and quality of life.