Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının teknolojik, pedagojik ve alan bilgisi öz yeterlik algı düzeylerinin çok yönlü incelenmesi
Analysis of technological, pedagogical and content knowledge self-efficacy perception levels of social science teachers and pre-service teachers with different variables
Yazar: ÖZKAN AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL GÜVEN ; PROF. DR. ALİ MURAT SÜNBÜL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojik bilgi = Technological knowledge ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bilginin hızla arttığı günümüzde bireyler, bu bilgi değişimine ayak uydurabilmek için teknolojik gelişmeleri etkili bir şekilde kullanması gerekir. Teknolojiyi nasıl kullanacağını bilen bireyler yetiştirmek ise eğitimin temel direği olan öğretmen ve öğretmen adaylarının yetiştirilmesiyle mümkün olmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı; sosyal bilgiler öğretmen ve öğretmen adaylarının teknolojik, pedagojik ve alan bilgisi öz yeterlik algı düzeyleri ve bu üç değişken arasındaki ilişkileri çok yönlü incelemektir. Araştırmada öğretmen ve öğretmen adaylarının teknolojik, pedagojik ve alan bilgisi öz yeterlik algı düzeylerini belirlemek amacıyla betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Öğretmen ve öğretmen adaylarıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nitel verilerden elde edilen verilerden çıkan sonuçlar ile nicel verilerden elde edilen bulgular tartışılmıştır. Öğretmen ve öğretmen adaylarının teknolojik, pedagojik ve alan bilgisi öz yeterlik algı düzeylerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından uyarlanan ve toplamda yedi boyutlu ve 55 maddeden oluşan Teknoloji Pedagoji ve Alan Bilgisi (TPAB) Ölçeği kullanılmıştır. Boyutları şu şekildedir: Teknoloji Bilgisi (TB)-Pedagoji Bilgisi (PB)-Alan Bilgisi (AB)-Teknoloji Pedagoji Bilgisi (TPB)-Teknoloji Alan Bilgisi (TAB)-Pedagoji Alan Bilgisi (PAB)- Teknoloji Pedagoji ve Alan Bilgisi (TPAB). Ölçeğin son hali, Türkiye'nin altı bölgesinde bulunan toplam sekiz üniversitede, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programı dördüncü sınıfta öğrenim gören toplam 919 öğretmen adayına uygulanmıştır. Ayrıca Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda görev yapan, toplam 113 Sosyal Bilgiler öğretmeni, ikinci örneklemi oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS programına girilmiş ve tek yönlü varyans (ANOVA) analizi testi, post-hoc Schfee analiz testi, bağımsız t testi yapılmıştır. Bununla birlikte, AMOS programı kullanılarak yapısal eşitlik modelleme analizi yapılarak TPAB değişkenleri arası ilişkiler incelenmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre; öğretmen adaylarının TPAB algıları, bölgelere göre bazı farklılıklar göstermektedir. Hem öğretmenlerin hem de öğretmen adaylarının pedagoji bilgileri ile alan bilgileri arasında yüksek düzeyde ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin teknoloji bilgisi ile alan bilgisi arasındaki ilişki düzeyinin orta seviyede olduğu, fakat öğretmen adaylarının teknolojiyle alan bilgisi arasındaki ilişki düzeyinin zayıf olduğu tespit edilmiştir. 
Elde edilen bulgular ışığında, öğretmenlere, öğretmen adaylarına, araştırmacılara, Milli Eğitim Bakanlığı ve Eğitim Fakültelerine öneriler sunulmuştur.

Abstract:
As information is increasing rapidly, individuals are required to use technological developments effectively in order to stay up to date with this change. It will be possible with teachers and pre-service teachers being main pillar of education who know how to use technology. This study aims to determine multiple ways for perceptions of self-efficacy levels in technological, pedagogical and content knowledge (TPACK) of teachers and pre-service teachers and relations among those variables. In the study descriptive statistics is used in order to investigate TPACK self-efficacy perception levels of teachers and pre-service teachers. Semi-structered interview is applied to teachers and pre-service teachers. Qualitative data is used along with quantitative data. The survey contains 55 items and seven subscales namely; technological knowledge (TK), pedagogical knowledge (PK), content knowledge (CK), technological pedagogical knowledge (TPK), technological content knowledge (TCK), pedagogical content knowledge (PCK), and technological pedagogical and content knowledge (TPACK). The final from of the scale is applied to 919 pre-service teachers, who are 4 senior students of social studies teaching programs in eight universities of six regions in Turkey. Furthermore, 113 social studies teachers, who work in secondary schools under Konya Provincial Directorate for National Education, form the second sample. Statistical analyses are conducted using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 15.0 and AMOS (Analysis of Moment Structures) 16.0 software for path analysis. One-way ANOVA, Post-Hoc Schfee and  independent t-test are performed on the data as statistical procedures.    
Researh results show that TPACK perceptions of pre-service teachers vary from region to region. It is found A strong significant relation is found between pedagogy and content knowledge of teachers and pre-service teachers. The findings reveal that there is a moderate relation between technology and content knowledge of teachers. However, a low relation between technolgy and content knowledge of pre-service teachers exists. In the light of these findings, some suggestions are recommended to teachers, pre-service teachers, researchers, Directorate for National Education and Education Faculties.