Karotis arter stenozunda stentleme uygulanan hastalarda oküler kan akımı ve koroid kalınlığı değişikliklerinin değerlendirilmesi
Ocular blood flow and choroideal thickness changes in patients who underwent stenting in carotid artery stenosis
Yazar: ESRA BİBEROĞLU ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MUHSİN ERASLAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Retinal arter = Retinal artery ; Stentler = Stents ; İntraoküler basınç = Intraocular pressure

Özet:
Amaç: Karotis arter stenozu (KAS) hastalarında internal karotis arterdeki darlık sonucu oftalmik arterde ve dallarında kan akımı azalmakta, oküler iskemik değişiklikler görülebilmektedir. Bu çalışmanın amacı KAS tanısı almış ve tedavi için stent uygulanmış hastalarda göziçi basıncı, retina sinir lifi tabakası (RSLT), oküler kan akımı ve subfoveal koroid kalınlığı (SFKK) değişikliklerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntemler: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda KAS tanısı konulup >%70 üzeri darlığı bulunan, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı, Girişimsel Radyoloji bölümünde stentleme uygulanan 15 erkek hasta (yaş:63.6±9.1) çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubuna 18 katılımcı (2 kadın, 16 erkek, yaş: 63.7±5.3) dahil edildi. Çalışmaya katılan bireyler arasında muayene esnasında kronik bir göz hastalığı tespit edilenler çalışma dışı tutuldu. Çalışma kapsamında tüm katılımcılara detaylı bir göz muayenesi, Goldman applanasyon tonometresi ile göziçi basıncı ölçümü, optik koherens tomografi (Optovue OKT) ile RSLT analizi ve cihazın EDI-OKT modu ile koroid görüntülemesi yapıldı. KS uygulanan hastalara stent öncesi ve sonrası olmak üzere, tüm katılımcılara ise bir kez renkli doppler ultrason ile posterior siliyer arter (PSA) akım parametreleri değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların hiçbirinde oküler iskemik semptom gözlenmedi. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası göziçi basınçlarında ve RSLT kalınlıklarında değişiklik saptanmadı. Çalışma grubundaki hastaların preoperatif ortalama piksistolik hız (PSV) ve end diyastolik hızlarının (EDV) tedavi sonrası sırasıyla 10.09±13.1 (p= 0.048), 3.91±6.3 (p= 0.027) cm/sn arttığı gözlendi. SFKK'nın hastalarda sağlıklı kontrol grubuna göre incelmiş olduğu gözlendi (p= 0.01). Tedavi sonrasındaki ölçümlerde SFKK'da hafif artış olmasına rağmen bu istatistiksel olarak anlamlı değildi (p= 0.727). Karotis arter stentleme sonrası PSA'nın PSV ve EDV'lerinin anlamlı ölçüde arttığı gözlendi (p= 0.048, p= 0.027). Stent öncesi SFKK'nın azalmış değerlerinin, stent sonrası PSA PSV'sindeki artış miktarıyla negatif korelasyon gösterdiği görüldü (p= 0.025, r= -0.617). Çalışma grubunda PSA'nın
tedavi öncesi EDV değeri ile tedavi öncesi (p= 0.042, r= 0.570) ve tedavi sonrası 1. hafta (p= 0.002, r= 0.807), 1.ay (p= 0.07, r= 0.893) , 3.ay (p= 0.004, r= 0.848) RSLT değerleri arasında kuvvetli pozitif korelasyon mevcuttu.
Sonuçlar: Karotis arter stenozunun; RSLT ve göziçi basıncında değişikliğe neden olmazken, subfoveal bölgede koroid kalınlığında azalmaya neden olduğu saptanmıştır. Stent tedavisinin PSA kan akımını arttırdığı ve preoperatif SFKK'nın, stent sonrası PSA'nın PSV'sindeki artış miktarını tahmin etmemizde faydalı bir parametre olabileceği gösterilmiştir. Tedavi öncesi RSLT'si ince olan hastaların tedavi öncesi EDV değerinin de buna paralel olarak düşük olabileceği ve bu parametrenin de preoperatif hasta değerlendirmesinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Purpose: In patients with carotid artery stenosis (CAS), blood flow to the ophthalmic artery and to its branches decreases due to narrowing of internal carotid artery and consequently ischemic ocular changes may be observed. The aim of this study was to evaluate intraocular pressure (IOP), ocular blood flow, retinal nerve fiber layer (RNFL) and subfoveal choroideal thickness (SFCT) changes, in patients with CAS before and after carotid artery stenting. Material and Methods: Fifteen male patients (mean age: 63.6±9.1) with carotid artery stenosis and more than 70% carotid artery narrowing were included to this study. All of the patients were followed at Marmara University School of Medicine, Department of Neurology and were operated at Marmara University School of Medicine, Interventional Radiology Division. Eighteen healthy subjects (2 female, 16 male, mean age: 63.7±5.3) were included in the control group. All of the healthy subjects had a detailed ophthalmological examination and subjects with any chronic eye disease were excluded from the study. All of the participants had a detailed ophthalmological examination including tonometry with Goldmann applanation tonometer, RNFL analysis with optical coherence tomography (OCT), and choroidal thickness measurement with enhanced depth-imaging OCT. Posterior ciliary artery (PCA) blood flow was evaluated with color Doppler ultrasonography (CDUS) before and after carotid artery stenting. Results: There was no ocular ischemic symptom in any of the patients. IOP and RNFL thickness remained unchanged after the procedure. Peak systolic velocity (PSV) and end-diastolic velocity (EDV) increased 10.09±13.1 (p= 0.048) and 3.91±6.3 (p= 0.027) cm/sec after the procedure, respectively. SFCT was significantly thinner in the CAS patients compared to healthy controls (p=0.01).
Although there was a trend for increase in SFCT following the procedure, it was not statistically significant (p=0.727). PSV and EDV of PCA increased significantly after carotid artery stenting (p=0.048, p=0.027, respectively). There was a negative correlation between the SFCT before stenting and the increase in PSV of PCA (p= 0.025, r= -0.617). Preoperative EDV of PCA correlated strongly with preoperative RNFL thickness (p= 0.042, r= 0,570) and postoperative RNFL thickness at week 1 (p= 0.002, r= 0.807), 1st month (p= 0.07, r= 0.893) and 3rd month (p= 0.004, r= 0.848). Conclusion: Although there was no significant change in IOP or RNFL thickness following CAS, but SFCT was decreased. Stenting treatment increased blood flow to PCA and preoperative SFCT was also found to be a good predictor of postoperative PSV of PCA. The patients with preoperative thin RNFL tend to have low EDV in PCA preoperatively and therefore preoperative RNFL evaluation might be useful in preoperative patient evaluation.