Alt ekstremitede tek taraflı uygulanan farklı kuvvetlendirme programlarının kontralateral ekstremitede kuvvet, propriosepsiyon, yürüyüş ve fonksiyona etkisi
Effects of different unilateral strengthening programmes on strength, proprioception, gait and function in the contralateral lower extremity
Yazar: ÇAĞATAY MÜSLÜM GÖKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. NEVİN AYSEL GÜZEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma sağlıklı kadınlarda dominant alt ekstremiteye uygulanan tek taraflı farklı kuvvetlendirme programlarının kontralateral ekstremitede kuvvet, kas kalınlığı, yürüyüş ve propriosepsiyon üzerindeki etkilerini incelemek üzere planlandı. Çalışmaya (yaş ortalaması ± SS: 21,57 ± 2,96 yıl) olan 47 sağlıklı sedanter kadın birey dahil edildi. Katılımcılar izokinetik ve tek bacak squat egzersiz eğitim grubu ve eğitim almayan kontrol grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Diz ekstansör ve fleksör konsantrik ve eksantrik kas kuvvetini ve eklem pozisyon hissini değerlendirmek için izokinetik dinamometre (Cybex Humac-Norm) kullanıldı. Kuadriseps femoris ve hamstring kas kalınlıkları ultrasonografik yöntemle ölçüldü. Yürüyüş analizinde pelvik salınımları ve yürüyüşün uzaysal-zamansal parametrelerini değerlendirmek için 3 boyutlu ivmeölçer (G-walk) kullanıldı. Ölçümler 6 haftalık eğitim öncesi ve sonrası olmak üzere tüm gruplara 2 defa yapıldı. Squat ve izokinetik eğitim grubu 6 hafta süresince haftada 3 gün dominant ekstremitede belirlenen kuvvetlendirme programına göre egzersiz yaptı. Araştırma sonunda kontralateral diz fleksör ve ekstansör kas kuvvetinde hem squat hem de izokinetik eğitim grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı artış bulundu (p< 0,05).  Kas kalınlığının egzersiz yapmayan ekstremitede sadece squat grubunda anlamlı olarak arttığı görüldü. Pelvik salınım parametreleri açısından her 3 grupta da, anlamlı fark bulunmadı (p> 0,05). Kontralateral ekstremite propriosepsiyonunda sadece squat grubunda anlamlı değişiklik görüldü. Bu sonuçlar doğrultusunda tek taraflı uygulanan her iki kuvvetlendirme programının da eğitim almayan ekstremitede kas kuvveti artışı sağlayabildiği ancak sadece fonksiyonel bir egzersiz olan squat eğitim grubunun propriosepsiyon ve kas kalınlığı parametrelerinin de gelişmesine katkı sunduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was planned to investigate the effects of different unilateral strengthening programmes applied to the dominant lower extremity on strength, muscle thickness, gait and proprioception in the contralateral extremity in healthy women. The study included 47 healthy sedentary female subjects (mean age ± SD: 21.57 ± 2.96 years). The participants were divided into 3 groups as isokinetic and single leg squat exercise training group and control group without training. An isokinetic dynamometer (Cybex Humac-Norm) was used to evaluate knee extensor and flexor concentric and eccentric muscle strength and joint position sense. Quadriceps femoris and hamstring muscle thicknesses were measured by ultrasonographic method. In gait analysis, a 3D accelerometer (G-walk) was used to evaluate pelvic oscillations and spatiotemporal parameters of gait. Measurements were performed twice in all groups before and after 6 weeks of training. The squat and isokinetic training group exercised 3 days a week for 6 weeks according to the strengthening programme determined in the dominant extremity. At the end of the study, a statistically significant increase in contralateral knee flexor and extensor muscle strength was found in both squat and isokinetic training groups compared to the control group (p< 0.05).  Muscle thickness increased significantly only in the squat group in the non-exercised extremity. In terms of pelvic oscillation parameters, no significant difference was found in all 3 groups (p> 0.05). Significant changes in contralateral extremity proprioception were observed only in the squat group. In line with these results, it can be said that both unilateral strengthening programmes can increase muscle strength in the untrained extremity, but only squat training group, which is a functional exercise, contributes to the development of proprioception and muscle thickness parameters.