Varyak kontrolü ile kompanzasyon tekniği
Compensation technique with variac control
Yazar: MEHMET ÇİÇEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELÇUK MISTIKOĞLI
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Elektrik endüstrisi = Electricity industry ; Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Kompanzasyon = Compensation ; Kompanzasyon yöntemleri = Compensation method

Özet:
Giderek artan enerji ihtiyacı elektrik enerjisini daha verimli ve tasarruflu kullanılmaya teşvik etmektedir. Bu teşviklerden biri de gerek enerji nakil hatlarının rahatlaması gerek tüketicinin daha az elektrik faturası ödemesi için reaktif güç harcamasının en aza indirme çabalarıdır. Sadece aktif gücün faturasını ödemek isteyen endüstriyel sanayi tüketicileri reaktif güçlerini kendileri üretmektedirler. Bunun için günümüzde farklı reaktif güç kompanzasyon sistemleri kullanılmaktadır.Kompanzasyon sistemleri çoğunlukla sistem kapasitif enerjiye ihtiyaç duyan yüklere kurulmaktadır. Bunun içinde kompanzasyon sistemlerinin çoğu kondansatörleri devreye alarak çalışmaktadırlar. Bu çalışmada geliştirilen Varyak Kontrolü ile Kompanzasyon tekniği reaktif güç kontrolünde yeni ve farklı bir yöntemdir.Klasik yöntemde kondansatörler devreye bir kontaktör veya tristör gibi yarı iletken bir anahtarlama elamanı ile alınmakta ve gerekli reaktif gücü yakalamak için birçok kondansatör gurubu oluşturulmaktadır. Varyak Kontrolü ile Kompanzasyon tekniğinde ise kondansatör devreye varyak aracılığı ile girmekte ve tek bir kondansatör kullanılmaktadır. Varyak kondansatör üzerindeki voltajı değiştirerek kondansatörün gücünü istenilen değere getirmektedir.Bu çalışmada 10 Kw gücündeki bir sistemi kompanze edebilecek bir reaktif güç kontrol sistemi oluşturulmuştur. Varyak bir mikroişlemci tarafından kontrol edilerek kondansatör üzerindeki voltajı gerekli değerlere getirmiş ve sisteme gerekli olan kapasitif güç sağlanmıştır. Sistemden beklenen reaktif güç ile aktif güç oranı deneysel olarak %20'nin altına getirilmiştir. Çalışmanın özgün olması ve ticari kullanılabileceği öngörüsüyle patent alma çalışmaları başlatılmıştır.Anahtar kelimeler: Kompanzasyon, varyak kontrollü, kondansatör, reaktif güç, kapasitif güç

Abstract:
Growing need for energy makes use of electrical energy as efficiently as possible. One of these incentives covers energy transmission and conversion in order to reduce the consumer's electric bill by minimizing the reactive power. Industrial consumers wish to pay only the active power bill for that they produce their own reactive power. To serve the purpose, reactive power compensation systems that have been developed in differing power and efficiency levels.Compensation systems often need to manipulate phase state of the system using capacitive or inductive loads. This compensation system operates mostly by adding capacitor circuits to the system. Compensation technique with Variac control is a novel technique for reactive power control.Capacitors in the circuit are operated with a contactor or a semicontotor switching device such as thristor. By doing this, as a classical method, reactive power is manipulated and a capacitor group is created. The compensation technique with Variac control is based on activating the capacitive circuit through the variac for which a single capacitor is used. Variac changes the voltage on the capacitor and condenser brings the power state to the desired value.The developed system can manage 10 kW power and compensate for reactive power using a fuzzy logic based control system. Variac is controlled by a microprocessor. The voltage on the capacitor can be brought to the required value needed for the capacitive power system. The performance of the power state regulation has been beyond the expectations. The system being novel and high in performance, a patent application has been made and patent is pending. The developed system has a commercial value and related expectations are high.Key words: Compensation, variac controlled, capacitors, reactive power, capacitive power.