MEB ilkokul 2, 3 ve 4. sınıf Türkçe ders ve çalışma kitaplarında yer alan etkinliklerin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi
Evaluation of the activities in the Turkish coursebooks (Student's books and workbooks) used at the 2nd, 3rd and 4th classes of state primary schools according to revised Bloom's taxonomy
Yazar: HAKAN ULUM
Danışman: DOÇ. DR. SERDARHAN MUSA TAŞKAYA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel alan taksonomisi = Cognitive domain taxonomy ; Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Kitaplar = Books ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Çalışma kitapları = Workbooks ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Eğitim araçlarının ölçme ve değerlendirme işlevi, gerek üst düzey zihinsel becerileri ölçmesi bakımından gerekse de öğrencinin zihinsel düzeyine uygunluğu bakımından önemlidir. Bu bakımdan ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinde en sık kullanılan eğitim araçlarının iyi analiz edilmesi şarttır.
Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında okutulan, ilkokul 2, 3 ve 4. sınıf Türkçe ders ve çalışma kitaplarında yer alan etkinlikleri, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nden yararlanarak bilgi birikimi boyutu ve bilişsel süreç boyutu açısından sınıflayıp değerlendirmek ve bu etkinliklerin, üst düzey bilişsel becerilerin gelişimine katkı sağlama potansiyeline sahip olup olmadığını, öğrencinin bilişsel gelişimine uygun bilgiler içerip içemediğini tespit etmek amaçlanmıştır.
Araştırmada, nitel araştırma modelinin desenlerinden belge (doküman) incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye Cumhuriyeti'ne bağlı devlet okullarında 2016- 2017 yılında okutulan ilkokul düzeyindeki 2, 3 ve 4. sınıf Türkçe ders ve öğrenci çalışma kitaplarında bulunan etkinlikler oluşturmaktadır. Örneklem grubundaki tüm etkinlikler, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi belirtke tablosuna, araştırmacı tarafından çeşitli kaynaklardan yararlanılarak hazırlanan bilgi boyutu ve bilişsel beceri boyutu ile ilgili anahtar tablolardan yararlanılarak yerleştirilmiştir. Elde edilen tüm verilerin, SPSS 24 (Statistical Package for the Social Sciences) istatistik programı kullanılarak frekans, yüzde, iki değişken için iki yönlü kay-kare testi hesaplanmış ve tablolaştırma yapılmıştır. Bu şekilde, araştırma kapsamında toplanan veriler, betimsel analize tâbi tutulmuştur.
Elde edilen bulgular ilkokul düzeyindeki 2, 3 ve 4. sınıf Türkçe ders ve öğrenci çalışma kitaplarında bulunan etkinliklerin Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel beceri boyutunu oluşturan; hatırlama, anlama, uygulama, çözümleme, değerlendirme ve yaratma basamağına çeşitli oranlarda dağıldığını, bilgi boyutunu oluşturan gruplardan sadece olgusal bilgi, kavramsal bilgi ve işlemsel bilgi grubuna dağıldığını göstermektedir. Etkinlikler üst düzey zihinsel becerileri ölçmekten ziyade daha çok alt düzey zihinsel becerileri ölçmektedir. Ayrıca etkinliklerin, sınıf düzeyi bakımından üst düzey zihinsel beceriler ve alt düzey zihinsel becerileri ölçme potansiyeli anlamlı bir farklılık göstermemektedir.

Abstract:
The function of assessment and evaluation of educational appliances is significant in terms of both measuring the high level cognitive skills and appropriacy for the cognitive level of the student.   Accordingly, it is a must to properly analyze the educational tools that are most frequently used in assessment and evaluation activities.
In this study, it was aimed to evaluate the activities in the Turkish course books (student's books and workbooks) used at the 2nd, 3rd, and 4th classes of state primary schools according to revised bloom's taxonomy, with respect to categorising and evaluating these course books in the dimensions of knowledge accumulation and cognitive facet, and also with regard to identifying whether the activities in these course books contribute to the development of high level order cognitive skills and contain data suitable for the development of students' cognitive . 
In the study, based on a qualitative research design, document (text) analysis was put into practice.  The data of the study was gathered from the activities in the Turkish course books (student's books and workbooks) used at the 2nd, 3rd, and 4th classes of state primary schools in 2016-2017 education year. The activities in the course books were categorised based on the chart of revised Bloom's taxonomy and key tables related to the knowledge and cognitive skills dimensions formed by the researcher by means of various sources. The data of the study was analysed by means of SPSS 24 (Statistical Package for the Social Sciences) and the frequency, percentage and chi-square test were tabulated. Accordingly, the data of the study is based on descriptive analysis. 
The findings of the study show that the activities in the Turkish course books (student's books, plus workbooks) used at the 2nd, 3rd, and 4th classes of state primary schools disperse at different rates in the cognitive levels of remember, understand, apply, analysis, evaluate, and create, and in the knowledge levels of factual knowledge, conceptual knowledge, operational knowledge, and high level cognitive knowledge respectively.  The activities assess mostly low level cognitive skills rather than high level ones. Furthermore, there is no significant relationship between classes and the potential of assessing high/low order cognitive skills in the activities.