Farklı tuz konsantrasyonları ve kuraklık stresi uygulamalarının ayçiçeği (Helianthus annuus L.)'nde çimlenme ve fide gelişimine etkileri
The effects of different salt concentrations and drought stress applications on the growth of sunflower (Helianthus annuus L.)
Yazar: EBRU YAĞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERZAT TURAN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kuraklık stresi = Drought stress ; Tuz stresi = Salt stress

Özet:
Tuz ve kuraklık stresi, ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) bitki gelişimini fizyolojik, yapısal, biyokimyasal ve moleküler anlamda olumsuz etkileyen iki önemli abiyotik stres olarak bilinmektedir. Bu çalışma ayçiçeği tohumuna ekim öncesi uygulanan farklı dozlarda Giberellik Asit ve Glisin Betainin tuz ve kuraklık stresi şartlarında çimlenme ve fide üzerine etkileri araştırılmak üzere yapılmıştır. Araştırma laboratuvar denemeleri; Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarla Bitkileri Laboratuvarında 2022 yılında yürütülmüştür. Araştırmada yerli ve milli Palancı-1 hibrit çerezlik ayçiçeği çeşidi ile çalışılmıştır. Deneme, 3 tekrarlamalı ve her tekrarda 40 adet tohum kullanılarak Tesadüf Parselleri Faktöriyel Deneme Deseni'ne göre kurulmuştur. Ayçiçeği tohumları hormon olarak giberellik asit (GA3) ve biyostimulant olarak glisin betain (GB) (0, 15 mg/l, 30mg/l, 45 mg/l) ile farklı dozlarda ve 12 saat süreyle ön uygulamaya tabi tutularak, 4 farklı dozda NaCl (0, 6, 9 ve 12 dS/m) ve 4 farklı dozda PEG 6000 (0, -0.4, -0.8 ve -1.2 Mpa) kullanarak tuz ve kuraklık stresi uygulanmıştır. Tuzluluk stresinin artışıyla kontrol grubunda çimlenme hızı ve çimlenme gücünde düşüşler ve diğer fide özelliklerinde olumsuz etkiler görülmüştür. Ancak araştırma sonuçlarına göre çimlenme ve fide özelliklerini incelediğinde, genel olarak 6 ds/m tuzlulukta 30 ve 45 mg/l Glisin betain ve Giberellik asit uygulamalarının tuz stresine karşı iyileştirici etki göstererek olumlu sonuçlar gözlemlenmiştir. Kuraklık stresinde ise çimlenme ve fide özelliklerinde önemli derecede düşüşler meydana gelmiştir. Ancak 30 mg/l GB ön uygulamasında incelenen özellikler üzerinde kuraklık stresinin olumsuz etkisinin azaldığı görünmüştür.

Abstract:
Salt and drought stress are known as two important abiotic stresses that negatively affect plant growth in sunflower (Helianthus annuus L.) physiological, structural, biochemical and molecular sense. This study was carried out to investigate the effects of different doses of Gibberellic Acid and Glycine Betaine applied to sunflower seeds before planting on germination and seedling under salt and drought stress conditions. Research laboratory trials; It was carried out in Sakarya University of Applied Sciences Field Crops Laboratory in 2022. In the research, local and national Palancı-1 hybrid sunflower snacks were studied. The experiment was established according to the Random Plots Factorial Experiment Design with 3 replications and using 40 seeds in each replication. Sunflower seeds were pre-treated with gibberellic acid (GA3) as a hormone and glycine betaine (GB) as a biostimulant (0, 15 mg/l, 30mg/l, 45 mg/l) at different doses for 12 hours, 4 different doses of NaCl (0, 6, 9 and 12 dS/m) and 4 different doses of PEG 6000 (0, -0.4, -0.8 and -1.2 Mpa) drought stress and drought. With the increase in salinity stress, decreases in germination rate and germination power and negative effects on other seedling properties were observed in the control group. However, when examining the germination and seedling properties according to the results of the research, positive results were observed by showing a healing effect against salt stress of 30 and 45 mg/l Glycine betaine and Giberellic acid applications at 6 ds/m salinity. Drought stress, on the other hand, significantly decreased germination and seedling characteristics. However, it was observed that the negative effect of drought stress on the investigated properties decreased in the pre-application of 30 mg/l GB.