Peyzaj çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilirliği
enerji santralleri örneği / Conservation and sustainability of landscape diversity whit the example of power plants
Yazar: ELİF DİLAN KARAGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL ÜNLÜKAPLAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışmanın amacı; fosil kaynaklı olmalarından dolayı yenilenemeyen enerji santrallerinden olan termik santrallerinin bulunduğu alt havzalarda Arazi Örtüsü/Alan Kullanımları değişimlerinin peyzaj çeşitliliği üzerindeki etkilerinin ortaya konulmasıdır. 
Araştırma alanı, Kahramanmaraş il sınırları içindeki Afşin-Elbistan ve Muğla il sınırlarındaki Yeniköy-Kemerköy Termik Santrallerinin bulunduğu alt havzalardır. Çalışmada üretilen veriler Arc-GIS 10.6.1 programı ile işlenerek 1990-2018 yılları arasında değişen alan kullanımları ortaya konulmuştur. Ayrıca çalışma alanındaki peyzaj çeşitliliği her iki alanda da birim sayısı ve alan büyüklüğü bazında Simpson's, Shannon's, Brillouin's çeşitlilik endekslerine göre hesaplanarak derecelendirilmiş ve çeşitlilik düzeylerinin yüksek olduğu ortaya konulmuştur.
Sonuç olarak faaliyet nedeniyle her iki alanda da peyzaj tipolojisinin değiştiği, yeni AÖ/AK sınıflarının oluştuğu ve bunların doğrudan faaliyetle ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Değerlendirmeye alınan iki farklı alandaki peyzaj tipolojilerinin yapay alanlardaki benzerlik oranı %30.6, tarım ve orman/yarı doğal alanlardaki benzerlik oran %6.4 olarak tespit edilmiştir. Faaliyet öncesinde birbirinden tamamıyla farklı karakterlere sahip olan her iki alanın da doğrudan veya dolaylı olarak enerji santrallerinin etkilerinden olumsuz olarak etkilendiği ve peyzajların sunduğu özgün tipolojinin bozulduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The object of this dissertation is to present the effects of land cover/land use changes on the landscape diversity in the sub-basins where there are thermal power plants which are one of the non-renewable energy sources due to their fossil origin. 
The research area is the sub-basins where Yeniköy-Kemerköy Thermal Power Plant established in Mugla and Afşin-Elbistan Thermal Power Plant in Kahramanmaraş provincial borders. The data produced in the study were processed with Arc-GIS 10.6.1 software and the land uses between 1990 and 2018 were analyzed. In addition, the landscape diversity in the study area was calculated and ranked according to Simpson, Shannon and Brillouin diversity indexes based on the number of units and area size in both areas, and the results indicated that the diversity levels were high. 
As a result, it was understood that landscape typology changed in both study areas, new land cover/land use classes were formed and these changes were directly related to the activity. The similarity rate of landscape typologies in two different study areas taken into consideration was determined as 30.6% in artificial areas, and 6.4% in agriculture and forest / semi-natural areas. It was concluded that both areas, which have completely different characters before the activity, were affected directly or indirectly from the effects of power plants and the original typology presented by the landscape was disturbed.