Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitataWied. (Diptera:Tephritidae) mücadelesinde farklı cezbedicilerin etkinliğinin belirlenmesi
Determining the effectiveness of different attractants for Ceratitis capitata Wied. (Diptera:Tephritidae)
Yazar: AYHAN TÜRKBEN
Danışman: PROF. DR. SERDAR SATAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae) birçok meyve türünde önemli kayıplara yol açan bir zararlıdır. Bu zararlının mücadelesinde genellikle kimyasal mücadele ve biyoteknik mücadele yöntemi kullanılmaktadır. Fakat son zamanlarda zararlının mevcut olarak kullanılan insektisitlere karşı direnç geliştirmesi nedeniyle biyoteknik mücadele ön plana çıkmıştır. Bu çalışmada farklı kimyasal ve kombinasyonlarının C. capitata mücadelesinde kullanım olanakları iki yıl süreyle araştırılmıştır. Çalışmada, 10 farklı kimyasal kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle en etkili beş adet kimyasal belirlendikten sonra bu kimyasalların ikili ve üçlü kombinasyonlarının etkinliği ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışmada ticari olarak kullanılan 4 tuzak-cezbedici kombinasyonunun çekicilik etkisi kıyaslanmıştır. Kullanılan tuzak cezbedici kombinasyonları arasında Ceratrap, Lastfly, Magnet ve içerisinde laboratuvar ortamında hazırlanan CU/TZL-(102+106+109) karışımlı Decis trap bulunmaktadır. Çalışmanın sonucunda kimyasalların tek başına etkinliklerine bakıldığında, her iki yılda da en etkili kimyasallar CU/TZL-102 ve CU/TZL-109 numara olarak belirlenmiştir. İkili kombinasyonlarda iki yılda CU/TZL-102+109 numaralı kimyasalların kombinasyonu en yüksek çekiciliği sağlamıştır. Üçlü kombinasyonlarda ise denemenin yürütüldüğü her iki yılda CU/TZL-(102+106+109) numaralı kimyasalların kombinasyonu etkili olarak belirlenmiştir. Tuzak-cezbedici kombinasyonunda ise genel toplamda ilk yıl Decis trap+CU/TZL-(102+106+109) karışımı en yüksek çekiciliğe sahipken, ikinci yıl Lastfly'ın en yüksek çekiciliğe sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae) is an important pest that causes openings on many fruit varieties. In general, for controling this pest, chemical and biotechnical control methods were used. However, recently, biotechnical control has appeared as the first strategy control because this pest has developed resistance to the new insecticides used. In this study, different chemical products and their combinations were investigated to control C. capitata for two years. In this study, ten different chemical products were used. From them, the most efficacy of five was selected and then compared their efficiencies in double and triple combinations separately. On the other hand, commercially, the attractiveness effects of four used trap-lure combinations were compared to each other. The attractiveness combinations of the traps were; Ceratrap, Lastfly, Magnet, and Decis trap in which a mixture of CU/TZL-(102+106+109)  that were prepared in the laboratory. As the results of this study, the most effective chemical products were selected such as the number CU/TZL-102 and CU/TZL-109 in both years. The binary combination of the chemical products from those numbers CU/TZL-102+109 during two years showed more attractive effects. In the triple combinations, during the two years of the trial, the arrangement of chemical product numbers CU/TZL-(102+106+109)  of was severely proved their efficacy. Consequently, the mixture of trap-lure, Decis trap + CU/TZL-(102+106+109)  was the highest attractiveness in the first year, while Lastfly itself was most captured in the second year in terms of the number of this pest.