Uluslararası vergi rekabetinin vergi sistemleri üzerindeki etkileri ve bu etkileri gidermeye yönelik çalışmalar
The effects of international tax competition on tax systems and the efforts towards overcoming these effects
Yazar: LEVENT YAHYA ESER
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN GÜNAYDIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Küreselleşme = Globalization ; Rekabet = Competition ; Uluslararası rekabet = International competition ; Vergi rekabeti = Tax competition ; Vergi sistemi = Tax system

Özet:
Globalleşmeyle birlikte üretim faktörlerinin mobiliteleri artmış, bunun sonucunda ülkelerin vergi matrahları daha esnek hale gelmiştir. Vergi politikalarının yabancı sermaye çekmek için ülkeler tarafından yoğun bir şekilde kullanılması, vergi rekabeti denen kavramın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ülkeler arasında oluşan vergi rekabetini ele alan bu çalışmanın amacı, uluslararası vergi rekabetinin olumsuz etkilerini ortaya koyabilmek ve zararlı vergi rekabetinin önlenmesine yönelik çalışmaların ne yönde olması gerektiğini belirtmektir. Bu amaçla ilk olarak vergi rekabeti kavramı açıklanmaya çalışılmış, kaynak ve ikametgah prensipleri bağlanımda sermayenin vergilendirilmesi üzerinde durulmuştur. Daha sonra zararlı vergi rekabeti uygulamaları olarak vergi cennetleri ve tercihli vergi rejimleri ele alınmıştır. Ayrıca vergi rekabetinin temelini oluşturan vergi oranlarında dibe doğru bir yarış olduğu tezini ortaya koyabilmek açısından, ülkelerin vergi oranlarında meydana gelen değişimler incelenmiştir. Son olarak, zararlı vergi rekabetinin olumsuz etkileri ortaya koyularak zararlı vergi rekabetinin önlenmesi yönünde yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, vergi rekabetinin gerek kanuni gerekse efektif gelir ve kurumlar vergisi oranlarında bir düşüşe neden olduğu saptanmıştır. Ayrıca sermayenin kolaylıkla vergilendirilememesinden doğan gelir kaybı ise, mobil olmayan işgücü ve tüketim üzerinden alman vergilerin artırılması suretiyle giderilmeye çalışılmaktadır. Çalışmanın diğer bir sonucu da, vergi cennetlerinin, çok uluslu şirketler tarafından transfer fiyatlandırma işlemlerinde sıkça kullanılarak vergi kayıp ve kaçaklarına neden olduğu şeklindedir. Genel bir değerlendirme yapıldığında, uluslararası vergi rekabetinin, ekstrem uygulamalar sonucunda bütün dünya ekonomilerine zarar veren ve uluslararası kuruluşlar yardımıyla önlenmesi gereken bir olgu olduğu sonucuna varılmıştır. VII

Abstract:
Through globalization, production factors have grown in an unprecedented rate, as a result of this, countries' tax bases have been more liquid. Using of tax policies by countries to attract foreign investment has caused to came about the ideology of tax competition. Focus of this study is to identify the negative attributes of international tax competition between countries and to propose solution to eliminate harmful tax competition practices. To achieve this objective firstly; capital taxation has been studied with respect to source and resident principles, secondly the tax heavens and preferential tax regimes practices that ultimately lead to harmful tax competition. Thirdly the tax scheme "race to the bottom", i.e. foundation of tax competition has been put to the test through studying the end result of variation in the taxation percentages. Finally the study is focused on preventive measures that would eliminate the unjust tax competition by pointing out the harmful effect of the taxation. Through this study it can be concluded that these unfair tax competitions have caused considerable drop in tax revenues such as personal income tax and corporate income tax rates. Furthermore revenue deficit that is caused by the lack of tax capital is now being made up by taxing immobile labor and consumption. Study also points out that the tax heavens that are utilized by multinational corporations have given rise to revenue loses through tax avoidance and dodging. In short, it can be concluded that internatioanl tax competition practices in its extreme form do harm world economy and must be eradicated by the help of the international establishments. VIII