Global sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik blokzincir teknolojisi çözümleri ve uygulamaları
Blockchain technology solutions and usecases for global sustainability goals
Yazar: ELİF ERKAN
Danışman: DR. VEDAT KAMİL GÜVEN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi Ana Bilim Dalı / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Ethereum = Ethereum ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Karbon emisyon sertifikaları = Carbon emission certificates

Özet:
Bu araştırma günümüzün devrimsel bilgi ve iletişim teknolojilerinden birisi olan blokzincir teknolojisinin kurumların global sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik amaçlarına aracılık edebilmesine yönelik yapılmış bir çalışmadır. Günümüzde önemi daha fazla hissedilen sürdürülebilirliğin sosyal, çevresel ve yönetimsel başlıkları gerek hükümetler gerek organizasyonlar ve gerekse kar amacı güden ticari kurumlar tarafından somut bir şekilde ele alınmaktadır. Özellikle de son dönemde kanun koyucular piyasaları yönlendirme gücü olan banka ve yatırım şirketleri gibi fon sağlayıcılarını kullanarak global sürdürülebilirlik hedeflerine çok daha hızlı ulaşılması ve anlamlı bir yol verilebilmesi için çeşitli çalışmalar yürütmektedir. AB taksonomisi bu konudaki öncülerden olup Türkiye'de Çevre ve Şehircilik Bakanlığının oluşturduğu iklim kanunu; Türkiye Yeşil Taksonomi buna örnektir. Bu noktada sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşım aşamalarında güvenilirlik, şeffaflık, merkeziyetsizlik ve izlenebilirlik özellikleri ile ön plana çıkan blokzincir teknolojisi araç olmakta, dünya genelinde bu alandaki uygulamalar giderek çoğalmaktadır. Blokzincir kripto ekonomisinin çok daha ötelerine uzanan diğer yapay zeka, nesnelerin interneti (IoT) başta olmak üzere birçok teknoloji ile uyumlanarak klasik süreçlere göre verimliliği arttıran, maliyetleri azaltan, bugünün ve geleceğin teknolojisi olarak çok önemli olduğu kabul görmektedir. Bu çalışmada blokzincir teknolojisinin çalışma mantığından ve genel olarak hangi alanlarda kullanıldığından bahsedilmiş olup, ardından sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak üzere karbon emisyon ticareti, yeşil ekonomi, ReFi (Onarıcı Finansman) ve döngüsel ekonomi gibi önemli başlıklarda blokzincir teknolojisinin kullanıldığı proje örneklerine yer verilmiştir.  Ayrıca son olarak Türkiye'deki şirketler üzerinde bu konulardaki farkındalığı ölçen anket çalışması ve sonuçları yer almaktadır. Bu anlamda Türkiye'de bu bilgilerin ve teknolojik altyapılarının yetersiz olduğu bunun çözümüne yönelik birçok kamu ve özel sektörün acil eylem planı oluşturması gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
This research is a study on the ability of blockchain technology, one of today's revolutionary information and communication technologies, to mediate the goals of organisations towards global sustainable development goals. The social, environmental and governance aspects of sustainability, which have become more and more important today, are being addressed in a concrete way by governments, organisations and for-profit commercial institutions. Especially in recent years, legislators have been carrying out various studies to achieve global sustainability goals much faster and to provide a meaningful path by using fund providers such as banks and investment companies that have the power to direct the markets. The EU taxonomy is one of the pioneers in this regard and the climate law established by the Ministry of Environment and Urbanisation in Turkey; Turkey Green Taxonomy is an example of this. At this point, blockchain technology, which stands out with its reliability, transparency, decentralisation and traceability features in the stages of achieving sustainability goals, is becoming a tool, and applications in this field are increasing worldwide. It is accepted that blockchain is very important as the technology of today and the future, which increases efficiency and reduces costs compared to classical processes by harmonising with many technologies, especially artificial intelligence, Internet of Things (IoT), which extends far beyond the crypto economy. In this study, the working logic of blockchain technology and the areas in which it is generally used are mentioned, followed by examples of projects where blockchain technology is used in important topics such as carbon emission trading, green economy, ReFi (Reparative Finance) and circular economy to achieve sustainability goals.  In addition, finally, the survey study and the results of the survey measuring the awareness of companies in Turkey on these issues are included. In this sense, it is suggested that many public and private sectors should create an urgent action plan to solve the insufficiency of this information and technological infrastructure in Turkey.