Edirne çevresindeki Oxalis L. türlerinin morfolojik, anatomik ve karyolojik özellikleri
Morphological, anatomical and karyological properties on Oxalis L. species in the vicinity of Edirne
Yazar: SEDA YALÇIN
Danışman: PROF. DR. FERUZAN DANE
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Karyoloji = Karyology ; Morfoloji = Morphology

Özet:
Bu araştırma, Edirne çevresinde doğal olarak yetişen ve 2009-2010 yılları arasında toplanan Oxalidaceae familyasına ait Oxalis L. türleri üzerinde yapılan morfolojik, anatomik ve karyolojik çalışmaları içermektedir.Morfolojik çalışmalarda; Oxalis cinsine ait O. europaea, O. stricta ve O. corymbosa türlerinin Türkiye florası için yeni kayıt olduğu ilk kez saptandı ve bu türlerle birlikte Trakya'da varlığı bilinen O. corniculata türünün morfolojik özellikleri incelendi. Toplanan örneklerin teşhisi, Avrupa Florası'ndaki tayin anahtarı kullanılarak yapıldı. O. corymbosa rizomlu, pembe çiçekli ve steril olması nedeniyle diğerlerinden kolaylıkla ayırt edildi. Birbirine çok benzeyen, ayırt edilmesi zor olan O. europaea ve O. stricta türleri gövde rengi, bitki boyu, çiçek durumu, meyvenin duruşu ve tüy yapıları incelenerek birbirinden ayırt edildi. O. corniculata'nın yaprak renginin diğer Oxalis türlerine göre daha koyu yeşil olduğu görüldü. O. stricta ve O. corniculata'da stipül göze çarparken O. corymbosa ve O. europaea'da görülmedi.Anatomik çalışmalarda, bitkilerin gövde ve yaprak enine kesitleri ile yaprak yüzeysel kesitleri incelendi. Gövde enine kesitlerinde iletim demetleri tek daire üzerinde sıralanmış olup kollateral tiptedir. Öz bölgesi bütün türlerde parankimatiktir. O. corymbosa'nın gövdesindeki korteks tabakasının diğer türlere göre daha kalın olduğu gözlendi. O. corniculata'nın merkezi silindiri çevreleyen sklerankimatik halkanın O. stricta ve O. europaea türlerine oranla daha kalın olduğu görüldü. Bütün türlerde yapraklar bifasialdir ve amfistomatiktir, stomalar ise anomositiktir. Yaprak yüzeysel kesitlerinde türler arasında epiderma hücreleri ile stoma indeksleri ve kristal yoğunluğu bakımından farklılıklar görüldü.Karyolojik çalışmalarda Oxalis türlerinin kök uçlarında mitoz bölünme geçiren hücrelerde, metafaz safhasında kromozomlar sayıldı ve O. europaea türünde diploid kromozom sayısı 2n= 16 olarak bulundu. İncelen türlerin anatomik ve karyolojik özellikleri ilk defa bu çalışmada saptandı.

Abstract:
This research includes morphological, anatomical and karyological studies on the Oxalis L. Species in Oxalidaceae family that grows naturally in the vicinity of Edirne and collected between 2009-2010.In morphological studies; it was established for the first time that O. europaea, O. stricta and O. corymbosa species were new records for the flora of Turkey, morphological features of O. corniculata of known precesence in Thrace were observed. The diagnosis of the collected samples was made by using the determination key of European Flora. O. corymbosa was easily distinguished from the others because of pink flowers, rhzome and sterile. It was seen that O. corniculata had darker green leaves than the others. It was stood out that O. corniculata and O. stricta had stipules but O. corymbosa and O. europaea didn?t.In anatomical studies; The stem and leaf tranversal sections and leaf surface sections of plants were observed. In stem tranversal sections, vascular bundle sorted on a circle and in the type of collateral. The pith is parenchymatic in all species. It was observed that cortexs layer in stem of O. corymbosa is thicker than the others. The sclerenchyma circle surrounding the central cylinder of O. corniculata is thicker than the others. In all species, leaves are bifacial and amphistomatic, stomata is anemocytic type.In karyological studies, in the cells undergoing mitosis in root tips of Oxalis species, chromosomes were counted and the number of diploid chromosomes was found as 2n= 16.Anatomical and karyological properties of the observed species were established for the first time in this study.