Grupla özdeşim ve politik görüşün bir ürünü olarak, sorumluluk yükleme, kolektif suçluluk ve telafi eğilimi
Attribution of responsibility collective guilt and reparation attitude as a product of group identificiation and political orientation
Yazar: CANAN SAY
Danışman: DOÇ. DR. SERAP AKGÜN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Grup uyumu = Group cohesion ; Grupla bütünleşme = Group integration ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Sorumluluk = Responsibility ; Sorumluluk yükleme = Responsibility attiribution ; Sosyal kimlik = Social identity ; Suçluluk = Criminality ; Takım özdeşleşmesi = Team identification ; Telafi = Recovery ; Telafi edici etki hipotezi = Compensation hypothesis

Özet:
Sosyal Kimlik kuramına göre üyesi olduğu gruplar bireyin kendini tanımlamasında ve değerlendirmesinde önemli bir rol oynar. Sosyal gruba duyulan aidiyet ve bağlılık grupla özdeşleşmeyi ifade eder. İnsanlar ait hissettikleri gruba duyulan bağlılık sonucu bazı kolektif duygular yaşayabilmektedir. İnsanlar grupları adına mutluluk gibi olumlu ya da suçluluk gibi olumsuz duygular hissedebilirler. Kolektif suçluluk kişinin ait olduğu grubun başka bir gruba zarar vermesi sonucu yaşanan ve zararı telafi etmeye yönlendiren grup temelli bir duygu olarak tanımlanmaktadır. Literatüre göre kolektif suçluluğun deneyimlenmesi için kişinin kendini zarar veren grubun bir üyesi olarak görmesi, iç grubun yaptığı hatayı kabul etmesi ve bundan dolayı sorumluluk hissetmesi gerekmektedir. Kolektif suçluluk duygusu kişiyi dış gruba verilen zararı tazmin ya da telafi etmeye güdüler. Bu çalışmada gruplarının başka bir gruba zarar verdiği bilgisiyle karşılaşan grup üyelerinin hissettikleri kolektif suçluluk, iç gruba sorumluluk yükleme ve zararı telafi etme isteklerinin politik görüşe ve iç grup özdeşimine bağlı olarak değişip değişmediği incelenmiştir. Ayrıca bu çalışma kapsamında kuramsal açıklamalar ve görgül literatür bulgularından yararlanılarak bir model önerilmiştir. Bu bağlamda politik görüş ve iç grupla özdeşimin, iç gruba sorumluluk yükleme ve kolektif suçluluk aracılığı ile dış gruba verilen zararı telafi etme eğilimini yordadığını öneren ve birbirinin alt kümesi olan bir kaç model test edilmiştir. Yapısal eşitlik analizleri sonucu kabul edilen modele göre, iç grup ile özdeşim azaldıkça ve politik görüş sağdan sola kaydıkça iç gruba yüklenen sorumluluk artmakta, iç gruba yüklenen sorumluluk arttıkça da kolektif suçluluk ve zararı telafi etme eğilimi artmaktadır. Bu bulgular genel olarak kolektif suçluluk konusundaki kuramsal bilgiyi desteklemiştir.

Abstract:
According to the Social Identity Theory, group memberships play an important role in the individual's self-definition and self-evaluations. The sense of belonging to a social group and group loyalty refers to group identification. As a consequence of identification with the group, people may experience some collective emotions. Individuals may feel negative emotions, like guilt, and positive emotions, like happiness on behalf of their in group. Collective guilt is defined as a group-based emotion that occurs when in-group has harmed another group and motivates the members to repair for the harm. According to the literature, in order to experience collective guilt, one has to categorize himself / herself as a member of the harm-doing group, accept the harm-doing by the in group and feel responsible for it. Collective guilt motivates the person to compensate for the damage given to the out group. In this study, the collective guilt of the group members who encounter the information that their group has harmed another group, their willingness to attribute responsibility for the in group and their willingness to compensate for the harm have been investigated depending on the political view and in group identification. In addition, a model was proposed based on theoretical explanations and empirical literature findings. In this context, a number of nested models have been tested which suggesting that political orientation and identification with the group predict the tendency to attribute responsibility to the in group and willingness to compensate for the damage through collective guilt. According to the accepted model, as the identification with the group decreases and the political orientation shifts from right to the left, the responsibility attributed to the in group increases, and as the attributing responsibility to the in group increases then collective guilt and willingness to compensate for the harm increase. Results of the current study generally supported the theoretical knowledge on collective guilt.