Tüketicilerin yapay et ürünlerine ilişkin görüşleri: Veganlara, vejetaryenlere ve et tüketicilerine yönelik bir araştırma
Consumers views on artificial meat products: A study for vegans, vegetarians and meat consumers
Yazar: ALEYNA AKÇAY
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ŞAHİN BAŞFIRINCI
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Dünya nüfusu gün geçtikçe artmaktadır. Artan nüfus ve değişen tüketici alışkanlıkları 
dünyadaki kaynakların hızla tükenmesine sebep olmaktadır. Bu etkenler insan beslenmesinde önemli 
bir yere sahip olan protein kaynakları üzerinde ciddi sorunlara yol açmaktadır. Hayvansal kaynaklı 
gıdalar, protein kaynakları arasında büyük önem taşımaktadır. Ancak hayvancılık sektörü, toprak 
kullanımı, su tüketimi, iklim değişikliği, atık üretimi, sera gazı salınımı, küresel ısınma ve biyolojik 
çeşitlilik üzerinde istenmeyen birçok etkiye sebep olmaktadır. Çevre üzerinde büyük bir etkiye sahip 
olduğu gibi hayvan refahını da ciddi anlamda kötü etkilemektedir. Günümüzde bu sorunlara çözüm 
olarak alternatif protein kaynakları önem kazanmaktadır. 
Alternatif protein kaynaklarından yapay et, dünyada ihtiyaç duyulan proteinin sağlanmasına 
imkân vermekte ve toplumdaki hayvansal kaynaklı et tüketiminin neden olduğu sorunlara da çözüm 
olabilmektedir. Özellikle, hayvansal gıda tüketimini reddeden ve etik nedenlerden dolayı et 
tüketmeyen veganlar ve vejetaryenler açısından yapay etin bir çözüm olabileceği düşünülmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde yaşayan veganlar, vejetaryenler ve et 
tüketicilerinin, alternatif protein kaynağı olan, laboratuvar ortamında hücre çoğaltılarak elde edilen 
yapay et ürünlerine yönelik tutumlarını, deneme ve satın alma niyetlerini ölçmektir. 
Literatüre yansımış olduğu kadarıyla Türkiye'de laboratuvar ortamında üretilen yapay eti, 
veganlar, vejetaryenler ve et tüketicileri üzerinden ele alan bir çalışma bulunmaması bu çalışmanın 
özgün değerini oluşturmaktadır. Benimsenen keşfedici araştırma kapsamında, yapay ete yönelik 
tutumları, deneme ve satın alma niyetleri incelenecek olan vegan, vejetaryen ve et tüketicileriyle nitel 
tasarıma dayalı derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 52 et tüketicisine kolayda örneklem, 
41 vegan ve vejetaryene ise kartopu örneklem yöntemiyle ulaşılmıştır. Sonuçlar; araştırmaya katılan 
tüketicilerin yapay ete yönelik olumsuz algılarının olduğunu, bu algıların vegan, vejetaryen ve et 
tüketicilerine göre değiştiğini göstermiştir.

Abstract:
The world population is increasing with each passing day. Increasing population and changing 
consumer habits cause rapid depletion of resources in the world. These factors cause serious 
problems on protein sources, which have an important place in human nutrition. Animal-based foods 
are of great importance among protein sources. However, the livestock industry causes many 
undesirable effects on land use, water consumption, climate change, waste production, greenhouse 
gas emissions, global warming and biodiversity. It has a great impact on the environment as well as 
adversely affecting animal welfare. Nowadays, alternative protein sources are gaining importance as 
a solution to these problems.
Artificial meat, one of the alternative protein sources, allows the protein needed in the world 
to be provided and can also be a solution to the problems caused by the consumption of animal origin 
meat in the society. Particularly, it is thought that artificial meat can be a solution for vegans and 
vegetarians who reject animal food consumption and do not consume meat for ethical reasons. The 
aim of this study is to measure the attitudes, trial and purchase intentions of vegans, vegetarians and 
meat consumers living in various regions of Turkey towards artificial meat products, which are an 
alternative protein source and obtained by reproducing cells in the laboratory.
As far as it is reflected in the literature, the absence of a study that deals with the artificial meat 
produced in the laboratory environment in Turkey on the basis of vegans, vegetarians and meat 
consumers constitutes the original value of this study. Within the scope of the exploratory research 
adopted, qualitative design-based in-depth interviews were conducted with vegan, vegetarian and 
meat consumers, whose attitudes towards artificial meat, intention to try and purchase will be 
examined. 52 meat consumers were reached by convenience sampling and 41 vegan and vegetarians 
by snowball sampling method consumer. Results; It has been shown that the consumers participating 
in the research have negative perceptions towards artificial meat, and these perceptions vary 
according to vegan, vegetarian and meat consumers.