STEM eğitimi bağlamında öğretmenlerin el becerilerinin ölçümü ve değerlendirmesi
Measurement and evaluation of teachers 'hand-on skillsin the context of STEM education
Yazar: CEM ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: El becerisi = Hand skill ; FeTeMM = STEM ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu tezin amacı STEM etkinliklerinde sıklıkla kullanılan el aletlerini öğretmenlerin ne
derecede tanıdıklarını belirlemek, bunların kullanımında el beceri düzeylerini ortaya çıkarmak
ve elde edilen bulguları değerlendirmektir. Çalışmada betimsel araştırma yöntemlerinden
karşılaştırmalı araştırma deseni kullanılmıştır. Hedef kitle öğretmenler olmasına rağmen
karşılaştırma yapmak amacı ile teknisyen ve öğrenci grupları da oluşturulmuştur. 4 gruptan
oluşan örneklem büyüklüğü toplam 48 kişidir. Öğretmen adayları grubu 10 kişiden, öğretmen
grubu 12, MYO öğrenci grubu 15 ve teknisyen grubu 11 kişiden oluşmaktadır. Veri toplamak
için araştırmacı tarafından orijinal tanıma/deneyim ve beceri testleri geliştirilmiştir. STEM
etkinliklerinde sıklıkla kullanıldığı düşünülen 35 tane el aleti fotoğraflar ile bir soru kitapçı
oluşturulmuştur. Soru kitapçığı vasıtası ile katılımcılardan bu aletleri ne derece tanıdıkları ve
ne kadar deneyimledikleri sorularak veri toplanmıştır. STEM etkinliklerinde popüler olan araç
gereci temsilen benzer boyutlarda, benzer elektronik elemanların olduğu bir devre geliştirilerek
beceri testinde kullanılmıştır. El becerisinin ölçümü için katılımcılardan bu devrenin sökülmesi
ve yeniden monte edilmesi istenmiştir. Testler sonucu elde edilen veriler her iki test içinde
Cronbach's Alfa güvenirlik katsayısı SPSS programı yardımı tahkik edilmiştir.
Tanıma/deneyim Testi için 0,981 ve El Beceri Testi için 0,881 gibi yüksek güvenirlik değerleri
hesaplanmıştır. El aleti tanıma test bulgularına göre %91 ortalama tanıma yüzdesi ile en başarılı
grup teknisyenler olmuştur. MYO öğrencileri %81, öğretmenler %52 iken öğretmen
adaylarının tanıma düzeyleri %42 de kalmıştır. Deneyim beyanı testi bulgularına göre
teknisyenlerin sorgulanan 35 el aletinden ortalama 30 tanesini deneyimledikleri belirlenmiştir. 
vii
Sırası ile MYO öğrencilerinin 26, öğretmenlerinin 15 ve öğretmen adaylarının ise ortalama 12
el aletini deneyimledikleri anlaşılmıştır. El beceri düzeyleri, her katılımcı için ölçülen 6 farklı
beceri öğesinin verileri üzerinde yapılan hesaplamalar ile yüzdelik olarak ifade edilmiştir. Buna
göre teknisyenler ortalama %90 ile beceri düzeyi en yüksek grup olmuştur. MYO öğrencilerde
%55, öğretmenlerde %56 ve öğretmen adaylarında ise %44 lük beceri düzeyleri bulgularına
ulaşılmıştır. Bulgular tanıma/deneyim ve beceri düzeyleri hakkında bilgi vermekle birlikte, bu
verilerden hareketle öğretmenlere dair yeterlilik ya da yetersizlik anlamında bir yargıda
bulunulması güçtür. Bu amaçla bu pilot çalışmanın birikimi ile güvenirliği daha yüksek testler
ve yeterlilik/yetersizliklerin sonuçlarına dair yeni araştırmalar yapılması gerekir. Bununla
birlikte bulgulara dayanılarak bazı değerlendirmeler yapılabilir. El aleti tanıma ve deneyim
beyanı ile el beceri testlerinde öğretmenlerin teknisyenlere göre oldukça düşük başarı düzeyine
sahip olduğunun belirlenmiş olması, olası bir sorun alanına işaret etmesi açısından anlamlıdır.
Deneyim beyanı testlerinde 35 tane el aletinden yalnızca 5 tanesini deneyimlemiş olan son sınıf
fen bilgisi öğretmen adaylarının varlığı pratik beceri yoksunluğu açısından çok düşündürücü
bir sonuçtur. Ters manada diğer önemli bir bulgu da yüksek el becerilerinin henüz farkında
olmayan öğretmenlerin varlığıdır. Bu tür testlerle belirlenmesi durumunda, pratik becerileri
yüksek öğretmenlere STEM eğitim sisteminde aktif görevler verilebilir. Öte yandan pratik bilgi
ve el becerisi seviyesi düşük öğretmenlerin zorluklarla yüzleşmemek için pratik uygulama yönü
olan etkinlikler yapmaya direnç gösterme tutumunun önemli bir sorun kaynağı olduğu
düşünülmektedir. Literatürde STEM pedagojisi yönünden pratik becerilerin göz ardı edilmiş
olduğu söylenebilir. Bu Tezin araştırma konusu olarak el aletlerini tanıma/deneyim ve becerili
kullanma hususunun seçilmesinin, STEM eğitim pedagojisi yönünden önemli bir boşluğun
gündeme gelmesine vesile olması temenni edilir
Anahtar Sözcükler: Pratik beceriler, Öğretmen El Becerisi, STEM El Aletleri, STEM
Öğretmeni, Teknisyen El becerisi,

Abstract:
The aim of this thesis is to determine to what extent teachers familiar with hand tools,
which are frequently used in STEM activities, to reveal hand skill levels in their use and to
evaluate the findings obtained. Comparative research design, which is one of the descriptive
research methods, was used in the study. Although the target audience is teachers, technicians
and student groups have also been created for comparison. The sample size consisting of 4
groups is 48 people in total. The teacher candidates group consists of 10 people, the teacher
group 12, the Vocational School student group 15 and the technician group 11 people. Original
recognition / experience and skill tests were developed by the researcher to collect data. A
question bookshop was created with 35 hand-held photographs, which are thought to be used
frequently in STEM events. Data were collected by asking the participants how much they knew
and experienced these tools through the question booklet. A circuit with similar dimensions and
similar electronic components was developed and used in skill testing to represent the tools that
are popular in STEM activities. The participants were asked to disassemble and reassemble this
circuit for measurement of dexterity. Cronbach's Alpha reliability coefficient SPSS program
has been verified in both tests. High reliability values such as 0,981 for Recognition /
Experience Test and 0,881 for Hand Skill Test were calculated. According to the handpiece
recognition test findings, the most successful group was technicians with 91% average
recognition percentage. While Vocational School students were 81% and teachers 52%, the
teacher candidates' recognition levels remained at 42%. According to the experience declaration
test findings, it was determined that technicians experienced an average of 30 of the 35 hand
tools questioned. It was understood that Vocational School students experienced 26 hand tools,
15 teachers and 15 pre-service teachers experienced tools. Hand skill levels are expressed as a 
ix
percentage with the calculations made on the data of 6 different skill items measured for each
participant. Accordingly, technicians were the group with the highest skill level with an average
of 90%. Skill levels of 55% in vocational high school students, 56% in teachers and 44% in
teacher candidates were found. Although the findings provide information about recognition /
experience and skill levels, it is difficult to judge teachers in terms of competence or
inadequacy. For this purpose, it is necessary to conduct more research on the accumulation and
reliability of this pilot study and the results of the qualifications / deficiencies. However, some
evaluations can be made based on the findings. It is meaningful that hand teachers recognition
and experience declaration and hand skill tests show that teachers have a very low level of
success compared to technicians in terms of pointing to a possible problem area. The presence
of senior pre-service science teachers who have experienced only 5 of the 35 hand tools in the
experience statement tests is a very thought-provoking result in terms of practical skill
deprivation. Another important finding in the reverse sense is the presence of teachers who are
not yet aware of high hand skills. If determined by such tests, teachers with high practical skills
can be assigned active tasks in the STEM education system. On the other hand, the attitude of
teachers with low level of practical knowledge and dexterity to resist doing activities with
practical application in order not to face difficulties is an important source of problem. In the
literature, it can be said that practical skills have been ignored in terms of STEM pedagogy. It
is hoped that the selection of hand tools to know / experience and skillful use as the subject of
this thesis will be an important gap in terms of STEM education pedagogy.
Keywords: Practical skills, STEM Hand Tools, STEM Teacher, Teacher Hand Skill,
Technician Hand Skill