Kedilerde antimüllerian hormonun folikülogenezisteki rolü ve ovaryohisterektomi sonrası seyri
Role of the antimüllerian hormone in follikülogenesis and the course of amh following the ovariohysterectomy
Yazar: AHMET GÖZER
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN DOĞRUER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum,Jinekoloji ve Suni Tohumlama (Veterinerlik) Anabilim Dalı / Veterinerlik Doğum ve Jinekolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Folikül = Follicles ; Histerektomi = Hysterectomy ; Histokimya = Histochemistry ; Kediler = Cats ; Over = Ovary ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Yapılan bu çalışmada kedilerde antimüllerian hormonun folikülogenezisteki rolü ve ovaryohisterektomi sonrası seyrinin araştırılması amaçlandı. 
Çalışma, yaşları 5-48 ay arasında değişen, 3.070.5 kg canlı ağırlığında en az  bir adet fertil östrüs gösteren 20 adet sağlıklı dişi kedide gerçekleştirildi. Kediler, seksüel siklus, yaş ve vücut ağırlıklarına göre sınıflandırıldı. Serum antimüllerian hormon (AMH), E2, P4, FSH ve LH seviyelerinin tespiti için operasyon öncesi (0.gün) ve postoperatif (p.o) 3 ve 10. günlerde kan örnekleri alındı. Ovaryum foliküllerindeki AMH ifadesinin tespiti immunohistokimyasal yöntemle gerçekleştirildi.
Postoperatif AMH seviyelerinde operasyon öncesine göre bir azalma olduğu görüldü (p<0.05). Seksüel siklusun dönemi, yaş ve vücut ağırlığının AMH seviyesini etkilemediği görüldü. Postoperatif 3.günde serum FSH ve LH seviyeleri arasında negatif bir korelasyon tespit edilirken (p<0.01), AMH ve LH seviyeleri arasında pozitif bir korelasyon gözlendi (p<0.05). Serum E2 ile P4 seviyeleri arasındaki ise postoperatif 3.günde pozitif bir korelasyon saptandı (p<0.05). Postoperatif 10.günde serum E2 ve FSH seviyeleri arasında  pozitif bir korelasyon tespit edildi (p<0.05). Serum AMH ve E2 seviyeleri arasında negatif korelasyon saptandı (p<0.05). Postoperatif 10.günde serum AMH ve FSH seviyeleri arasında ise negatif bir korelasyon tespit edildi (p<0.001).
Serum E2 seviyelerinin p.o 3.günde, 0.güne göre azaldığı, ancak 10.günde operasyon öncesi düzeylerine yaklaştığı gözlendi. Serum P4 seviyelerinde ise p.o 3. günden itibaren bir azalma görüldü (p<0.05). Serum E2 değerlerinin östrüs ve diöstrüs döneminde benzer, anöstrüs döneminde ise daha düşük olduğu görüldü (p<0.05). Serum P4 değerlerinin anöstrüs ve östrüs dönemlerinde benzer, diöstrüs döneminde ise daha yüksek olduğu görüldü (p<0.05). Serum FSH değerlerinin p.o 3.günde, 0.güne göre arttığı; LH değerlerinin ise p.o 10.günde, 0.güne göre yükseldiği tespit edildi (p<0.05).
İmmunohistokimyasal analizlerde AMH'nin ilk olarak primer foliküllerde üretildiği, antral folikül aşamasında ise en yüksek immunpozitifliğin olduğu tespit edildi. Tekal hücrelerde AMH immunpozitiflik görülmedi, ancak atretik foliküllerde hafif (+1) bir AMH immunpozitiflik görüldü.

Abstract:
The aim of the this study was to reveal the role of the antimüllerian hormon in the folliculogenesis and course of the AMH following the ovariohysterectomy. 

The study was carried out in 20 healthy female cats aged between 5 and 48 months, weighing 3.070.5 kg. Cats were classified according to sexual cycle, age and body weight. For the determination of serum antimullerian hormone (AMH), E2, P4, FSH and LH levels, blood samples were taken before the operation (day 0) and on the p.o 3th and 10th days postoperatively (p.o). Detection of AMH expression in ovarian follicles was performed by immunohistochemical method.
It was observed that there was a decrease in postoperative AMH levels compared to the preoperative level (p<0.05). It was observed that the period of the sexual cycle, age and body weight did not affect the AMH level. While a negative correlation was detected between serum FSH and LH levels on the 3th postoperative days (p<0.01), a positive correlation was observed between AMH and LH levels (p<0.05). A positive correlation was found between serum E2 and P4 levels on the 3th postoperative days (p<0.05). A positive correlation was detected between serum E2 and FSH levels on 10th postoperative days (p<0.05). A negative correlation was found between serum AMH and E2 levels (p<0.05). A negative correlation was found between serum AMH and FSH levels on the 10th postoperative days (p<0.001).
It was observed that serum E2 levels decreased on p.o 3th days compared to 0th days, but approached preoperative levels on p.o 10th day. A decrease was observed in serum P4 levels starting from the p.o 3th days (p<0.05). It was observed that serum E2 values were similar in oestrus and diestrus periods, but lower in anoestrus periods (p<0.05). Serum P4 values were similar in anoestrus and estrus periods, but higher in diestrus periods (p<0.05). Serum FSH values increased on p.o 3th days compared to 0th days; It was determined that LH values increased at p.o 10th days compared to 0th day (p<0.05).
In immunohistochemical analyzes, it was determined that AMH was first produced in primary follicles, and the highest immunopositivity was observed in the antral follicle stage. AMH immunopositivity was not observed in thecal and interstitial cells, but a mild (+1) AMH immunopositivity was observed in atretic follicles.