Öğretmenlerin etik davranış ve etik liderlik arasındaki ilişkiye yönelik algısı: Karaman ilinde bir araştırma
Teachers' perception of the relationship between ethical behavior and ethical leadership: A research in Karaman province
Yazar: MUSTAFA KURT
Danışman: PROF. DR. SEFA USTA
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Etik = Ethics ; Etik değerler = Ethical values ; Etik dışı davranış = Unethical behaviour ; Etik kod = Ethical code ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Toplumsal alanda etik anlayışın yerleşik hale gelmesi, siyasal etiği ve yönetsel etiği etkilemektedir. Kamu görevlilerinin etik ilke ve değerlere uygun davranış göstermesi toplum tarafından beklenilmektedir. Yönetimde etik anlayışın kurumsallaşmasında, şeffaflık, hesap verebilirlik, katılım, dürüstlük, tarafsızlık, liyakat, adalet, sevgi, saygı ve nezaket gibi değerler önem arz etmektedir. Kamuda etik kültürü hayata geçirebilmek için etik liderlik anlayışının önemi yadsınamaz bir gerçektir. Kamu yöneticileri etik liderliğin gereği olan etik davranış ilkelerini benimseyip, eylem ve davranışlarında etik ilke ve değerleri öncelerse, çalışanların da etik dışı davranışa yönelmesinin önüne geçilmiş olacaktır.
Etik dışı davranışların önlenmesinde ve kamu görevlilerinin etik davranış göstermesinde etik liderliğin öneminden yola çıkarak hazırlanan çalışmanın temel amacı, etik davranış ve etik liderlik arasındaki ilişkiye yönelik öğretmenlerin görüşlerinin ortaya konulmasıdır. Çalışmanın temel sorunsalı, Karaman il merkezinde görev yapan öğretmenlerin etik davranış ve etik liderlik arasındaki ilişkiye yönelik nasıl bir algı içinde olduklarının belirlenmesidir. 
Bu temel soru ekseninde çalışma kapsamında ilk olarak, liderlik, liderlik özellikleri, liderlik türleri ele alınarak, etik liderlik ile ilgili kavramsal çerçeve ortaya konulmaktadır. Kamu yönetiminde etik ilke ve değerler konusuna odaklanılarak, Türkiye'de etik davranış ilkelerine yönelik yasal dayanak ve kurumsal altyapı irdelenmektedir. Çalışmada son olarak, Karaman ili örneğinden hareketle öğretmenlerin etik davranış ve etik liderlik konularına yönelik algıları tespit edilerek, elde edilen bulgu ve sonuçlar değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. 
Araştırmanın temel hipotezi, etik liderlik ve etik davranış arasında doğrusal bir ilişki olduğudur. Ayrıca, etik liderliği önceleyen yöneticilerin görev yaptıkları kurumlarda çalışan öğretmenlerin etik davranışları daha çok benimsediği araştırmanın bir diğer iddiasıdır. Bu minvalden hareketle hazırlanan çalışmada konu ile ilgili birincil ve ikincil kaynaklara müracaat edilmiş, nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniğinden ve araştırma modeli olarak tarama modelinden yararlanılmıştır. 
Türk kamu yönetiminde etik ilke ve değerlere yasal çerçeve oluşturulmasında ve etik yönetim anlayışının kurumsallaşmasında Kamu Görevlileri Etik Kurulunun önemli bir işlev gördüğü çalışmadan temel sonucudur. Bununla birlikte, yöneticiler tarafından etik liderlik davranışının öncelendiği okullarda görev yapan öğretmenlerin etik dışı davranışta bulunmaktan kaçındığı ve etik değerlere öncelik verdiği hususu çalışmada elde edilen bir diğer sonucudur.  
Yöneticilerin etik liderlik davranış göstermesinin, çalışanların etik davranış göstermelerine öncülük ettiği çalışmanın en önemli bulgusudur. Bunun yanında, araştırma sonucunda gerçekleştirilen korelasyon analizi ile, etik liderlik ile etik davranış arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte regresyon analizi sonucunda etik davranış değişkeninin %15,9'unun etik liderlik tarafından açıklandığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Etik, Etik Davranış, Etik Liderlik, Liderlik, Öğretmenler

Abstract:
The establishment of ethical understanding in the social sphere affects political ethics and administrative ethics. Public officials are expected by society to behave in accordance with ethical principles and values. Values such as transparency, accountability, participation, honesty, impartiality, merit, justice, love, respect and kindness are important in institutionalizing the ethical understanding in management. The importance of ethical leadership in implementing ethical culture in the public sector is an undeniable fact. If public administrators adopt the principles of ethical behavior that are required by ethical leadership and prioritize ethical principles and values in their actions and behaviors, employees will be prevented from engaging in unethical behavior.
The main purpose of the study, which was prepared based on the importance of ethical leadership in preventing unethical behavior and ethical behavior of public officials, is to reveal the opinions of teachers regarding the relationship between ethical behavior and ethical leadership. The main problem of the study is to determine what kind of perception teachers working in Karaman city center have regarding the relationship between ethical behavior and ethical leadership.
Within the scope of this basic question, firstly, leadership, leadership characteristics, leadership types are discussed and the conceptual framework regarding ethical leadership is presented. Focusing on ethical principles and values in public administration, the legal basis and institutional infrastructure for ethical behavior principles in Turkey are examined. Finally, in the study, based on the example of Karaman province, teachers' perceptions of ethical behavior and ethical leadership issues are determined and the findings and results are evaluated. 
The main hypothesis of the research is that there is a linear relationship between ethical leadership and ethical behavior. In addition, another claim of the research is that teachers working in institutions where administrators prioritize ethical leadership adopt ethical behaviors more. In this study, primary and secondary sources on the subject were consulted, and the survey technique, one of the quantitative research methods, and the scanning model were used as the research model.
The main conclusion of the study is that the Public Servants Ethics Board plays an important role in establishing a legal framework for ethical principles and values in Turkish public administration and in institutionalizing the understanding of ethical management. However, another result obtained in the study is that teachers working in schools where ethical leadership behavior is prioritized by administrators avoid unethical behavior and give priority to ethical values.
The most important finding of the study is that managers' ethical leadership behavior leads employees to ethical behavior. In addition, with the correlation analysis conducted as a result of the research, it was determined that there was a positive and significant relationship between ethical leadership and ethical behavior. However, as a result of the regression analysis, it was determined that 15.9% of the ethical behavior variable was explained by ethical leadership.
Keywords: Ethics, Ethical Behavior, Ethical Leadership, Leadership, Teachers