Nordik ülkelerin Afrika politikaları
African policies of Nordic countries
Yazar: HATİCE ZEHRA BÜYÜKTAVŞAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜRSEL BAYRAM
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Bölge Çalışmaları Enstitüsü / Afrika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Kalkınma yardımları = Development assistances ; Nordik bölgesi = Nordic region ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yardımlar = Aids

Özet:
"Nordik Ülkelerin Afrika Politikaları"
Avrupa'nın kuzeyinde yer alan Nordik ülkeler; coğrafi konumları, yakından iç içe geçmiş tarihi ilişkileri, birbirine benzeyen kapsayıcı, hoşgörülü, eşitlikçi, sosyal refah ve demokratik siyasi sistemleri gibi birtakım sosyal, ekonomik ve politik özellikleri paylaşan devletlerdir. Ancak Kuzey ülkelerinin günümüzdeki bu olumlu imajlarına rağmen geçmişlerinde birbirlerinin topraklarını işgal etme ve birbirlerinin topraklarında kolonicilik faaliyetleri yürütme gibi irredentist faaliyetleri de olmuştur. Uluslararası sistemde günümüzdeki söz konusu iyi özellikleri ile tanınan Nordik ülkeler, küresel sisteme entegre olmaya çalışan Afrika ülkeleri ile diğer birçok Batılı devlet gibi işbirliği yapmaya çalışmaktadır. Nitekim II. Dünya Savaşı sonrası dönemde Afrika'da dekolonizasyon süreci ve siyasi özgürlük mücadelesi egemen olmuştur. Söz konusu dönemde Afrika'da sömürgecilik geçmişlerinin olmamasının avantajlarını kullanan Kuzey ülkeleri, Afrikalı devletlerin kurtuluş mücadelelerini de desteklemiştir. Kıta'da sömürgecilik geçmişinin olmamasının yarattığı tüm olumlu koşullara rağmen Nordik ülkeler, Afrika ile geçmişteki ilk temaslarına bakıldığı zaman sömürgecilik ve köle ticareti faaliyetlerine rastlanmaktadır. Afrikalı devletlerin bağımsızlıklarını kazanmalarının sonrasında Kıta'nın, zengin doğal kaynaklar ve genç nüfus gibi birtakım sebeplerle önemi artmış ve Afrika'nın kalkınması için dış yardıma ihtiyacı olmuştur. Nordik ülkeler de geçmişte misyonerlik, ticaret, keşif vb. sebeplerle Afrika devletleri ile kurdukları köklü ilişkiyi söz konusu alana eğilerek devam ettirmişlerdir. Bu çalışma, Nordik ülkelerin Afrika Kıtası üzerinde yürüttüğü politikaları araştırmak üzere yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmada Nordik ülkeler olan İsveç, Danimarka, Norveç, Finlandiya ve İzlanda'nın Afrika'ya yönelimlerindeki temel motivasyonlarının ne olduğu analiz edilmiş ve süreci etkileyen dış politika dinamikleri, iç ve dış etkenler tespit edilmiştir. Dış politika-din ilişkisi ve dış politika-dış yardım ilişkisi kavramsal çerçevesinden yapılan çalışmada; Neoklasik Realist bir yaklaşım esas alınmış ve tümevarım yöntemi ile tek tek incelenen Nordik ülkelerin Afrika politikaları, karşılaştırmalı dış politika analizi yöntemi ile ayrıca kıyaslanmıştır. Nordik ülkelerin Afrika Politikaları tarih boyunca uluslararası koşullardan, ülkelerin içindeki farklı aktör ve süreçlerden etkilenmiş ve söz konusu tüm faktörlerin sentezlenmesi sonucu oluşmuştur. Kuzey ülkelerinin Afrika politikalarının karşılaştırıldığı bölümde, mevzubahis ülkelerin politikalarındaki benzerliklere, farklılıklara ve öne çıktıkları alanlara da değinilmiştir. Ayrıca çalışmanın sonucunda edinilen bulgular kapsamında Afrika'nın siyasi önemi vurgulanarak Afrika-Nordik özel ilişkisinin değişen küresel düzenden gelecekte nasıl etkilenebileceği, Afrika-Nordik işbirliğinin gelişmeye devam edip her iki taraf için de geçerliliğini sürdürüp sürdüremeyeceği konuları da tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Nordik Ülkeler, Afrika, Neoklasik Realizm, Dış Politika, Kalkınma Yardımı

Abstract:
"African Policies of Nordic Countries"
Nordic countries located in the north of Europe are states that share a number of social, economic and political characteristics such as geographical locations, closely intertwined historical relationships, and similar inclusive, tolerant, egalitarian, social welfare and democratic political systems. However, despite these positive images of the Nordic countries today, they have also had negative features such as occupying each other's lands and carrying out colonial activities on each other's lands. Like many other Western states, Nordic countries, which are known for these above mentioned good features in the international system, try to cooperate with African countries that are struggling to integrate into the global system. As a matter of fact, the decolonization process and the struggle for political freedom dominated Africa in the post-World War II period. In that period, the Nordic countries, using the advantages of not having a colonial past in Africa, also supported the liberation struggles of African states. However, despite all these favorable conditions, when we look at the first contacts of the Nordic countries with Africa, colonialism and slave trade also come to the fore. After African states gained their independence, the importance of the continent increased for a number of reasons such as rich natural resources and young population, and Africa needed foreign aid for its development. Nordic countries, which established deep-rooted relationship with African states for missionary, trade, exploration, etc. reasons in the past, have continued the relationship focusing on the development area. In this study was conducted to examine the policies of the Nordic countries on the African continent. In this context, the main motivations of the Nordic countries Sweden, Denmark, Norway, Finland and Iceland in their orientation to Africa were analyzed and the foreign policy dynamics, internal and external factors affecting the process were determined. In this study, which was carried out from the conceptual framework of the foreign policy-religion relationship and the foreign policy-foreign aid relationship, a Neoclassical Realist approach was adopted as a basis and the African policies of the Nordic countries, which were examined one by one with the inductive method, were also studied compared with the comparative foreign policy analysis method. African policies of the Nordic countries throughout the history heve been affected by international conditions, different actors and processes within the countries and have become a synthesis of all these factors. In the section where the African policies of the northern countries are compared, the similarities and differences in the policies of these countries and the areas in which they stand out are also mentioned. Finally, within the scope of the findings obtained as a result of the study, by emphasizing the political importance of Africa, it is discussed how the African-Nordic particular relationship might be affected by the changing global order in the future, and whether the African-Nordic cooperation could continue to develop and be valid for both sides were also discussed.

Keywords: Nordic Countries, Africa, Neoclassical Realism, Foreign Policy, Development Assistance