Akut pankreatit tanılı hastalarda, ranson kriterlerine göre hesaplanan hastalığın şiddeti ve mortalite oranının nötrofil-lenfosit oranı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between neutrophil-lymphocyte ratio and disease severity and mortality rate calculated according to ranson criteria in patients with acute pancreatitis
Yazar: UMUT GÖKHAN ÖZDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KOŞARGELİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Lenfositler = Lymphocytes ; Mortalite = Mortality ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Nötrofiller = Neutrophils ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Akut pankreatit, hafif inflamasyondan, hayatı tehdit eden ve ölüme kadar ilerleyebilen farklı klinik tablolar ile karşımıza çıkan, sık görülen inflamatuar bir hastalıktır. Hastanın en kısa sürede yatırılıp uygun tedavinin verilmesi, meydana gelebilecek komplikasyonların önlenebilmesi için hastalığın erken tanı alması ve şiddetinin hızlı bir şekilde belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle ucuz, kolay erişilebilir, hızlı sonuçlanabilen ve invaziv olmayan parametrelerin kullanılması hastalığın tanı ve seyri için faydalı olacaktır. Yaptığımız çalışmada bu parametrelerden biri olan nötrofil-lenfosit oranı(NLO) ile çalışmaya katılan akut pankreatit tanılı hastaların ilişkisini inceledik.  
Materyal ve metod: Çalışmamıza 01.01.2016-01.06.2020 tarihleri arasında SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi genel cerrahi ve dahiliye kliniklerinde yatan ve çalışma kriterlerine uyan akut pankreatit tanısı almış 314 hasta dahil edildi. Akut pankreatit şiddetini ve mortalitesini hesaplamak için Ranson kriterleri kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen hastalar Ranson kriterlerine göre hafif ve şiddetli akut pankreatit olarak iki sınıfa ayrıldı. Verilerin analizi IBM SPSS 23.0 paket programı (statistical package for the social science) ile yapıldı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 314 hastanın %53.2'si kadın, %46.8'i erkektir. Akut pankreatit tanısı almış 314 hastanın yaş ortalaması 58.7±17.5 yıldır. Hastaların %52.2'si biliyer, %47.8'i nonbiliyer akut pankreatittir. Hastaların medyan Ranson puanı 2 (min:0, maks:8) olarak bulunurken 247 hastada (%78,7) hafif ve 67 hastada (%21,3) şiddetli akut pankreatit gözlenmiştir. 30 hasta (%9.6) exitus kabul edilmiştir. Exitus kabul edilen hastaların başvuru anındaki NLO istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur. Şiddetli akut pankretit hastalarının başvuru anında ve 48. Saatteki NLO, hafif akut pankreatit hastalarına göre istatistiki olarak daha anlamlı bulunmuştur. Hastaların Ranson kriterleri puanı ile yaş (r=0,484; p<0,001) ve başvuru anındaki NLO değerleri (r=0,421; p<0,001; Şekil 1) arasında istatistiki olarak anlamlı pozitif yönde orta derecede ve 48.saat NLO değerleri (r=0,334; p<0,001; Şekil 2) ile pozitif yönde zayıf derecede korelasyon tespit edilmiştir. Biliyer ve nonbiliyer akut pankreatit hastaları arasında başvuru anında ve 48. Saat NLO açısından anlamlı fark bulunamamıştır. Ranson mortalite yüzdeleri (p=0,378), başvuru anındaki NLO (p=0,582) ve 48.saatte ölçülen NLO değerleri (p=0,415) açısından istatistiki olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.
Sonuç: Başvuru anında ve 48.saatte bakılan NLO, akut pankreatit tanılı hastalarda Ranson kriterlerine göre hesaplanan hastalığın şiddetinin ve mortalite durumlarının belirlenmesinde anlamlı bulunmuştur. Bu konuda yapılacak daha fazla çalışma ile Nötrofil-lenfosit oranı hastalığın prognozunu belirlerken daha hızlı ve doğru sonuçlar elde edebilmesi adına günümüz skorlama sistemlerine alternatif olarak kullanılabilir ya da bu skorlama sistemlerine eklenerek modifiye skorlama sistemleri oluşturulabilir. 
Anahtar kelimeler:  Akut pankreatit, Nötrofil-lenfosit oranı, prognoz, mortalite.

Abstract:
Aim: Acute pancreatitis is a common inflammatory disease that presents with different clinical pictures that can progress from mild inflammation to life-threatening and death. Early diagnosis and rapid determination of the severity of the disease are of great importance in order to admit the patient as soon as possible and to provide appropriate treatment and to prevent complications that may occur. Therefore, theuse of inexpensive, easily accessible, fast results and non-invasive parameters will be beneficial for the diagnosis and course of the disease. In our study, we examined the relationship between one of these parameters, the neutrophil-lymphocyte ratio (NLR), and the patients diagnosed with acute pancreatitis who participated in the study.
Material and Method: 314 patients who were hospitalized in general surgery and internal medicine clinics of SBÜ Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 01.01.2016-01.06.2020 and diagnosed with acute pancreatitis who met the study criteria were included in our study. Ranson's criteria were used tocal culate acute pancreatitis severity and mortality. The patients included in the study were divided into two classes as mild and severe acute pancreatitis according to Ranson's criteria. The analysis of the data was done with the IBM SPSS 23.0 package program (statistical package for the social science).
Results: 53.2% of 314 patients included in the study were female and 46.8% were male. The average age of 314 patients diagnosed with acute pancreatitis is 58.7±17.5 years. 52.2% of the patients are biliary, 47.8% are nonbiliary acute pancreatitis. While the median Ranson score of the patients was 2 (min: 0, max: 8), 247 patients (78.7%) had mild acute pancreatitis and 67 patients (21.3%) had severe acute pancreatitis. 30 patients (9.6%) were considered to have died. NLR at the time of admission of patients who were accepted to be exitus was found to be statistically significant. The NLR in severe acute pancreatitis patients at the time of admission and at 48 hours was statistically more significant compared to patients with mild acute pancreatitis. Between the patients Ranson criteria score and age (r=0.484; p<0.001) and NLR values at the time of admission (r=0.421; p<0.001; Figure 1), statistically significant positive mean and 48th hour NLR values (r=0.334 ; p<0.001; Figure 2), a weak positive correlation was detected. There was no significant difference between biliary and non-biliary acute pancreatitis patients in terms of NLR at the time of admission and at the 48th hour. No statistically significant difference was found in terms of Ranson mortality percentages (p=0.378), NLR at presentation (p=0.582), and NLR values measured at 48 hours (p=0.415).
Conclusions: NLR, which was checked at admission and at 48 hours, was found to be significant in determining the severity of the disease and mortality rate scalculated according to Ranson criteria in patients with a diagnosis of acute pancreatitis. With more studies to be conducted on this subject, the Neutrophil-lymphocyte ratio can be used as an alternative to current scoring systems in order to obtain faster and more accurate results while determining the prognosis of the disease, or modified scoring systems can be created by adding these scoring systems.
Keywords: Acute pancreatitis, Neutrophil-lymphocyte ratio, prognosis, mortality.