Ortaokul öğrencilerinin geometrik inşa görevlerindeki argümantasyon yapılarının incelenmesi
Investigation of argumentation structures in geometric construction tasks of secondary school students
Yazar: EMİNE GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. FATİH KARAKUŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin farklı araçlar kullanarak geliştirdikleri geometrik inşa süreçlerindeki argümantasyon yapılarını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubu Sivas'ın Doğanşar ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ortaokulda 2022-2023 eğitim-öğretim yıllında öğrenim gören 8. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırma grubunda 12 öğrenci yer almaktadır. Çalışmada öğrencilerden pergel-çizgeç ve dinamik geometri yazılımı (GeoGebra) kullanarak 5 temel geometrik inşayı gerçekleştirmeleri istenmiştir. Çalışma 2 hafta sürmüştür. Veri toplam aracı olarak öğrencilerin çizimlerini yaptıkları dokümanlar, mülakat soruları ve video kayıtları kullanılmıştır. Öğrencilerin argümanları Toulmin modeline göre belirlenmiştir. Global argümantasyon yapılarını belirlemek için Knipping (2008) ve Reid ve Knipping (2010) tarafından oluşturulan teorik çerçeve kullanılmıştır. 
Elde edilen sonuçlarda pergel-çizgeç gruplarında başarı düzeyleri bağlamında argümantasyon yapılarında çeşitlilik görülmüştür. Etkinlikler bazında ise argümantasyon yapılarının genelde benzer yapılar olduğu ortaya çıkmıştır. Bu benzer yapılardan en fazla çizgi/hat yapı oluşmuştur. GeoGebra gruplarında başarı düzeyleri bağlamında benzer yapılar ortaya çıkmıştır.  Bu yapılar arasında bu çalışmayla alanyazına kazandırılan dönüşümsel çizgi yapı tüm gruplarda oluşan bir yapıdır. İki ortam karşılaştırıldığında orta ve düşük başarılı grupların argümantasyon yapıları farklılaşmadığı görülmüştür. Pergel-çizgeç ve GeoGebra gruplarında ortak olarak iki grupta çizgi/hat yapı daha fazla ortaya çıkmıştır. Ayrıca bağımsız argümanlar yapısı iki ortamda ortaya çıkmakla birlikte GeoGebra gruplarında da fazla gözlemlenmiştir. Son olarak bu çalışmada kaynak yapı, rezervuar yapı ve toplanma yapıya rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Argümantasyon, Geometrik İnşa, Global Argümantasyon, Dinamik Geometri Yazılımı

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the argumentation structures in the geometric construction processes developed by secondary school students using different tools. In the study, case study design, one of the qualitative research methods, was used. The study group of this study consists of 8th grade students studying in a secondary school affiliated to the Ministry of National Education in Doğanşar district of Sivas in the 2022-2023 academic year. There are 12 students in the research group. In the study, students were asked to perform 5 basic geometric constructions using compass-diagram and dynamic geometry software (GeoGebra). The study lasted 2 weeks. As a data collection tool, the documents drawn by the students, interview questions and video recordings were used. The students' arguments were determined according to the Toulmin model. The theoretical framework established by Knipping (2008) and Reid and Knipping (2010) was used to determine global argumentation structures.
In the results obtained, there was a diversity in the argumentation structures in the context of success levels in the compass-diagram groups. On the basis of activities, it turned out that the argumentation structures were generally similar structures. Of these similar structures, the most line/line structures were formed. Similar structures have emerged in terms of success levels in GeoGebra groups. Among these structures, the transformational line structure that has been brought to the literature with this study is a structure formed in all groups. When the two environments were compared, it was seen that the argumentation structures of the medium and low achieving groups did not change. In the Compass-diagram and GeoGebra groups, the line/line structure emerged more in the two groups. In addition, the structure of independent arguments has been observed in GeoGebra groups, although it occurs in two environments. Finally, in this study, source structure, reservoir structure and collection structure were not found.

Keywords: Argumentation, Geometric Construction, Global Argumentation, Dynamic Geometry Software