Türkiye'de fen eğitiminde yapılan astronomi konulu lisansüstü tezlerin sistematik literatür incelemesi
A systematic literature review of graduate thesis on astronomy in science education in Turkey
Yazar: YUSUF ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR BABAYİĞİT
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de fen eğitimi alanında gerçekleştirilen astronomi konulu lisansüstü tezlerin sistematik literatür incelemesini yapmak ve fen eğitiminde astronomi konusunda Türkiye'de yapılan çalışmalarda nasıl bir eğilim olduğunu belirlemektir. Araştırmada sistematik literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ulusal tez merkezi veri tabanından yapılan inceleme sonucunda, 2000-2023 yılları arasında yayınlanmış 61 lisansüstü teze ulaşılmıştır. Lisansüstü tezler için tez sınıflama formu kullanılarak tezlerin yıllara göre dağılımı, araştırma düzeyleri, yayın yeri, örneklem düzeyi, örneklem seçim yöntemi, çalışma grubunun büyüklüğü, kullanılan yöntem, araştırma tekniği, veri analiz tekniği, kullanılan test ve ölçek dağılımı bakımından incelenmiştir. Elde edilen verilerden tablo ve grafik oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarının doğruluğunu sağlamak için iki uzmandan yardım alınmış ve sonuçlar kontrol edilerek araştırmanın kapsam geçerliliği sağlanmıştır. Sonuç olarak fen eğitimi alanında astronomi konulu lisansüstü tezlerin 2018 yılından sonra artış gösterdiği ve lisansüstü tezlerden en çok yüksek lisans tezleri olduğu görülmüştür. En fazla lisansüstü tezin İnönü Üniversitesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde yayınlandığı görülmektedir. Örneklem büyüklüğünün en çok 0-50 arasında olduğu tespit edilmiştir. Örneklem düzeyi bakımından en fazla ortaokul öğrencileriyle çalışılmıştır. Lisansüstü tezlerde en çok veri toplama aracı olarak başarı testi, görüşme formu ve astronomi tutum ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlardan yola çıkarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to conduct a systematic literature review of postgraduate theses on astronomy in the field of science education in Turkey and to determine what kind of a trend there is in the studies on astronomy in science education in Turkey. Systematic literature review method was used in the research. As a result of the review made from the national thesis center database of the Council of Higher Education, 61 postgraduate theses published between 2000 and 2023 were found. Using the thesis classification form for graduate theses, the distribution of theses by year was examined in terms of research levels, place of publication, sample level, sample selection method, size of the study group, method used, research technique, data analysis technique, test and scale distribution used. Tables and graphs were created from the data obtained. To ensure the accuracy of the research results, help was received from two experts and the results were checked to ensure the content validity of the research. As a result, it has been observed that postgraduate theses on astronomy in the field of science education have increased after 2018 and the most common postgraduate theses are master's theses. It is seen that the most postgraduate theses were published at İnönü University and Ondokuz Mayıs University. It was determined that the maximum sample size was between 0 50. In terms of sample level, the majority of studies were conducted with secondary school students. Achievement test, interview form and astronomy attitude scale were mostly used as data collection tools in graduate theses. Suggestions were made based on the results obtained.