Merkez bankası şeffaflığı, kredi temerrüt takası ve finansal istikrar arasındaki ilişki: OECD ülkeleri üzerine bir uygulama
The relationship between central bank transparency, credit default swap and financial stability: An application on OECD countries
Yazar: EMRE YİĞİT
Danışman: PROF. DR. TÜRKER ŞİMŞEK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal istikrar endeksi = Financial stability index ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Merkez Bankası = Central Bank ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel nedensellik = Panel causality

Özet:
Şeffaflık kavramı, ekonomik ve politik kararların açıklığını, anlaşılabilirliğini ve erişilebilirliğini ifade etmektedir. Merkez bankası şeffaflığı, bankaların politikalarını, karar alma süreçlerini ve ekonomik tahminlerini açık ve anlaşılır bir şekilde kamuoyu ile paylaşmasını belirtmektedir. Bu şeffaflık, piyasa katılımcılarının bankanın eylemlerini daha iyi anlamasına ve beklentilerini buna göre şekillendirmesine olanak tanımaktadır. Kredi temerrüt takası, alıcı ve satıcı arasında kredi riskinin transfer edildiği bir türev aracıdır. Bu araçlar, piyasalarda kredi riskinin dağıtılmasına ve yönetilmesine yardımcı olmaktadır. Kredi temerrüt takası ve merkez bankası şeffaflığı, finansal piyasaların işleyişi ve istikrarı açısından da önemlidir. Merkez bankası politikaları ve ekonomik tahminlerin açık ve anlaşılır bir şekilde kamuoyuyla paylaşılması, piyasa katılımcılarının daha bilinçli kararlar almasını sağlamakta ve piyasalardaki belirsizliği azaltarak finansal istikrarı artırmaktadır. Çalışmada öncelikle 2008-2021 dönemi için OECD'ye üye ülkelerin finansal istikrar endeksinin oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda finansal gelişmişlik, finansal sağlamlık ve finansal kırılganlık olmak üzere üç kategori altında toplam 14 göstergeden faydalanılarak ülkelerin finansal istikrar endeksleri elde edilmiş ve yorumlanmıştır. Ayrıca çalışmada, OECD'ye üye ülkelerin merkez bankası şeffaflığı ve kredi temerrüt takasının finansal istikrar ile ilişkisi panel veri analizi ile incelenmektedir. Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testi sonucunda, merkez bankası şeffaflığından finansal istikrara ve kredi temerrüt takasından finansal istikrara doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ekonomik politika yapıcılar finansal istikrarı tehdit eden faktörleri önceden tespit edip ele almalıdır. Politika kararları alınırken merkez bankası şeffaflığı ve kredi temerrüt takası gibi kavramların finansal istikrar ile ilişkisi dikkate alınmalıdır. Bu durum, olası finansal krizlerin önlenmesi ve ekonomik istikrarın sağlanması açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
The concept of transparency refers to the openness, understandability and accessibility of economic and political decisions. Central bank transparency indicates that banks share their policies, decision-making processes and economic forecasts with the public in a clear and understandable manner. This transparency allows market participants to better understand the bank's actions and shape their expectations accordingly. A credit default swap is a derivative instrument in which credit risk is transferred between the buyer and seller. These tools help distribute and manage credit risk in markets. Credit default swaps and central bank transparency are also important for the functioning and stability of financial markets. Sharing central bank policies and economic forecasts with the public in a clear and understandable manner enables market participants to make more informed decisions and increases financial stability by reducing uncertainty in the markets. The study primarily aims to create the financial stability index of OECD member countries for the 2008-2021 period. In this context, financial stability indices of countries were obtained and interpreted by using a total of 14 indicators under three categories: financial development, financial soundness and financial fragility. In addition, in the study, the relationship between central bank transparency and credit default swaps and financial stability of OECD member countries is examined through panel data analysis. As a result of Emirmahmutoğlu and Köse (2011) panel causality test, a one-way causality relationship was determined from central bank transparency to financial stability and from credit default swap to financial stability. As a result, economic policymakers should proactively identify and address factors that threaten financial stability. When making policy decisions, the relationship of concepts such as central bank transparency and credit default swaps with financial stability should be taken into account. This is important in terms of preventing possible financial crises and ensuring economic stability.