Karadeniz kalkan balığında (Psetta maxima Linnaeus, 1758) yumurta kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examination of parameters that affect the egg quality of Black Sea turbot (Psetta maxima Linnaeus, 1758)
Yazar: SERPİL YAVUZ
Danışman: PROF. DR. RECEP BİRCAN
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Döllenme = Fertilization ; Kalkan balığı = Turbot ; Larva = Larva ; Yağ asitleri = Fatty acids ; Yaşama oranı = Survival rate ; Yumurta kalitesi = Egg quality

Özet:
Bu çalışmada, Karadeniz kalkan balığında (Psetta maxima Linnaeus, 1758) yumurta kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu sebeple, 32 gün (21 Nisan- 23 Mayıs 2011 tarihleri arasında) süreyle yürütülen çalışmada 8 yaşında, 4 adet damızlık Karadeniz kalkan balığının üreme döneminin farklı evrelerine ait yumurtaların, yağ asidi kompozisyonları, döllenme ve larva çıkış oranları ve yaşama oranları karşılaştırılmıştır.Üreme sezonunun başı, ortası ve sonundaki yumurta partilerinin döllenme oranları sırasıyla, % 54.91±5.90 , % 60.36±1.61 , % 71.69±1.56 olarak tespit edilmiş ve partiler arasındaki farkın istatistiki olarak önemli olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Larva çıkış oranları sırasıyla, % 34.67, % 42.22 ve % 84.41 olarak belirlenmiş ve partiler arasındaki fark istatistiki olarak önemli tespit edilmiştir (p<0.05). Yaşama oranları ise sırasıyla, % 2.86±1.31, % 12.34±1.29 ve % 11.14±2.90 olarak hesaplanmış ve partiler arasındaki yaşama oranının istatistiki olarak önemli olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Toplam doymuş yağ asit (SAFA) miktarları sırasıyla, % 23.65±0.44, % 18.89±0.49 ve % 22.77±0.56 olarak saptanmış, ilk ve orta partiler arasındaki farkın istatistiki olarak önemli olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Toplam çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) miktarı sırasıyla % 22.78±0.27, % 20.44±0.30, %21.21±0.57 olarak tespit edilmiş ve partiler arasındaki farkın istatistiki olarak önemli olduğu (p<0.05) görülmüştür.Sonuç olarak partilerin yağ kompozisyonları arasındaki fark önemli olsa da bu parametre yumurta kalite kriteri olarak kullanılamayabilir. Ancak döllenme ve larva çıkış oranı sezon boyunca sürekli bir artış göstermiştir. Döllenme ve larva çıkış oranı sezon sonunda en yüksek olmasına rağmen yaşama oranının sezon ortasında daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple, döllenme ve larva çıkış oranı yumurta kalite kriteri olarak değerlendirildiğinde sezon sonunda, yaşama oranı esas alındığında ise sezon ortasında bırakılan yumurtaların yüksek kalitedeki yumurtalar olduğu söylenebilir.Anahtar kelimeler: Kalkan balığı (Psetta maxima), yumurta kalitesi, yağ asidi kompozisyonu, yaşama oranı, döllenme oranı, larva çıkış oranı

Abstract:
In this study, determination of the parameters that affect the egg quality of Black Sea turbot (Psetta maxima) was aimed. Therefore the fatty acid compositions, fertilization and hatching rate and survival rate of the eggs of different spawning seasons from 8-year old 4 captive Black Sea turbot were compared.Fertilization rates of first, middle and the end of the spawning seasons were determined as 54.91±5.90 % , 60.36±1.61 % , 71.69±1.56 %, respectively and that these values were significantly different (p<0.05). hatcing rates were determined as 34.67 %, 42.22 ve 84.41 % and the difference between spawning seasons were significant (p<0.05). Survival rate were calculated as 2.86 ± 1.31 %, 12.34 ± 1.29 % ve 11.14 ± 2.90 % and the difference between seasons were determined statistically significant (p<0.05). Total saturated fatty acids (SAFA) were calculated as 23.65 ± 0.44 %, 18.89 ± 0.49 % ve 22.77 ± 0.56 % in first, middle and last of the spawning seasons and the difference between first and the middle seasons were significant (p<0.05). Total polyunsaturated fatty acids were determined as 22.78 ± 0.27 %, 20.44 ± 0.30 %, 21.21 ± 0.57 %, respectively and the differences between seasona were determined as statistically significant (p<0.05).As a result, although the difference between the fatty acid composition of the spawning seasons were determined as important, this parameter may not be used as a egg quality cirteria. Although fertilization and hatching ratio increased throughout the spawning season, survival rate was determined as the highest in the middle of the season. Therefore, it can be said that, when the fertilization and hatching ratios were considered as egg quality criterias, the eggs taken in the last season may have high quality. When the survival rate was considered, eggs taken in the middle of the season have high quality.Key words: Turbot (Psetta maxima), egg quality, fatty acid composition, survival rate, fertilization rate, hatching rate