Endüstri mirasının korunmasındaki parametreler ve işlev değişikliğinin Türkiye'de koruma altına alınan fabrikalar üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of the parameters and functional change in the protection of industrial heritage through factories protected in Turkey
Yazar: AYŞENUR NAZLI ÖZDABAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE BAHÇECİ
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Endüstri Devrimi, insanların hayatlarında ve yaşadıkları çevrede köklü değişimlere yol açan bir dönüm noktasıdır. Devrimle birlikte hızlanan değişim, hayatın her alanını etkisi altına alırken, sanayileşme sürecinin öncü yapıları ve donanımları yeni teknolojiler karşısında verimliliklerini yitirmiş olup devre dışı kalmışlar, kaderlerine terk edilmişlerdir. Günümüzde endüstrileşme ve modern mimarlığın simgeleri haline gelmiş ancak zaman içinde işlevini yitirmiş, kentsel bellek ve kentsel kimlik açısından kültürel miras niteliği kazanmış endüstri yapılarının, geleceğe aktarılması ve bu yapıların korunarak çağdaş yaşama adapte edilme süreci gittikçe önem kazanmaktadır. Endüstri yapılarını uygun bir işlevle kent hayatına kazandırırken özgün kimliklerini de korumak önemlidir. Endüstri Mirası yapıları terk edilmenin yanısıra, ihmal, bilinçsiz onarım veya genel bir yöntem belirlemeden gelişigüzel kararlarla yapılan yeniden işlevlendirme çalışmaları ile her geçen gün daha fazla tahrip olmaktadır. Bu yapıların yeniden kullanımı sonucunda kazandırılmış olan yeni işlevlerin sürdürülebilir olması, kültürel mirasın korunması açısından önemlidir. Tez kapsamında Türkiye'nin endüstri mirası yapılarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için uluslararası kabuller çerçevesinde parametreler belirlenmiş olup, Türkiye'nin kendine özgü koşulları ve koruma mevzuatı da dikkate alınarak koruma ilke ve yöntem önerileri geliştirilmiştir.

Abstract:
The Industrial Revolution is a turning point that leads to radical changes in people's lives and the environment they live in. While the change that accelerated with the revolution affected every area of life, the leading structures and equipment of the industrialization process lost their efficiency in the face of new technologies, became out of order and were left to their fate. Today, the process of transferring industrial buildings that have become symbols of industrialization and modern architecture, but lost their function over time and gained cultural heritage in terms of urban memory and urban identity, to the future, and the process of preserving these structures and adapting them to contemporary life is gaining more and more importance. It is important to preserve their original identities while bringing the industrial buildings to the city life with an appropriate function. In addition to being abandoned, Industrial Heritage structures are being destroyed more and more every day by neglect, unconscious repair or re-functioning works made with random decisions without determining a general method. The sustainability of the new functions gained as a result of the reuse of these structures is important for the protection of cultural heritage.
Within the scope of the thesis, parameters have been determined within the framework of international acceptances in order to preserve Turkey's industrial heritage structures and transfer them to future generations, and conservation principles and method proposals have been developed considering Turkey's unique conditions and conservation legislation