Diş hekimlerinin mesleki sağlık sorunlarına yönelik farkındalıklarının ve lazer uygulama durumlarının belirlenmesi
Determination of laser application status and awareness to occupation health problems of dentists
Yazar: MEDİHA ANNAÇ ASILDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZÇIRPICI
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Farkındalık = Awareness ; Gaziantep = Gaziantep ; Kişisel koruyucu donanım = Personal protective equipment ; Lazerler = Lasers ; Meslek sağlığı = Occupational health ; Sağlık = Health

Özet:
Tanımlayıcı-kesitsel tipteki bu çalışmaya Gaziantep ilinde kamu, özel ve diş hekimliği fakültesinde çalışmakta olan tüm diş hekimleri alındı (n=328). Evrene ulaşım oranı %95,4 olarak gerçekleşti. Çalışmada diş hekimlerinin genel sağlık durumlarının, mesleki sağlık sorunlarınının, koruyucu uygulamalarının ve lazer kullanımlarının belirlenmesi amaçlandı. Toplanan veriler tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis, Mann-Whitney U ve ki-kare testleri kullanılarak analiz edildi. Çalışma sonuçlarına göre diş hekimlerinin %62,0'ı erkek, %55,9'u 10 yıldan az deneyime sahipti. Katılımcıların ortalama yaşı 36,66±11,77 yıl idi. Diş hekimlerinin %68,1'i sağlık durumlarının iyi ya da çok iyi olduğunu bildirdi. Diş hekimleri arasında işle ilgili en az bir sağlık sorunu prevalansının %86,6 olduğu saptandı. Kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları diş hekimlerinin en sık yaşadığı problemdi (%70,9), bunu perkütan yaralanmalar (%63,9) takip etti. Diş hekimlerinin büyük çoğunluğu (%91,7) Hepatit B'ye karşı aşılanmıştı. Eldiven (%99,4), maske (%98,4) ve önlük (%96,8) en çok kullanılan kişisel koruyucu ekipmanlar olarak belirlendi. Dental uygulamalarda amalgamı kullanan diş hekimlerinin çoğu (%63,6) amalgam atıklarını uygun olarak bertaraf ettiğini bildirdi. Dental uygulamalarda lazer, diş hekimlerinin %16,3'ü tarafından kullanılmaktaydı. Sonuç olarak mesleki rahatsızlıkların diş hekimleri arasında yaygın olduğu ve koruyucu önlemlerin çoğu diş hekimi tarafından alındığı belirlendi. Diş hekimlerinin günlük hasta sayıları için üst sınır getirilmesi ve diş hekimlerinin çalışırken dinlenmek için yeterli zaman ayırmalarının sağlanması yararlı olacaktır. Özel sağlık kurumlarında amalgam atıklarının bertarafı için yeni düzenlemeler ve denetlemeler yapılmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Diş Hekimleri, Gaziantep, Mesleki Sağlık Sorunları.

Abstract:
This was a descriptive-cross sectional study aimed to determine general health status, occupational health problems, preventive measures and laser application of dentists. The population of the study was all dentists working at public, private and dentistry faculty in Gaziantep (n=313). Response rate was 95.4%. The data collected were analyzed using descriptive statistics, Kruskal Wallis, Mann-Whitney U and Chi‑ square tests. According to the study results, 62.0% of dentists were males and 55.9% had less than 10 years occupational experience. The mean age of the participants was 36.66±11.77 years. Most dentists (68.1%) reported their health status good or very good. The prevalence of at least one work-related health problem among the dentists was found to be 86.6%. Musculoskeletal system disorder was the most common problem experienced (70.9%), followed by percutaneous exposure incidents (63.9%). The majority of the dentists (91.7%) were vaccinated against hepatitis B virus. Gloves (99.4%), masks (98.4%) and aprons (96.8%) were the most used personal protective equipments. Most of the dentists (63.6%) who were using amalgam in dental practices reported that they disposed amalgam waste properly. In dental practices laser was being used by the 16.3% of dentists. Consequently, it was seen that occupational disorders are common among dentists and preventive measures are taken by most of the dentists. Setting an upper limit for the number of patients per day and providing enough time to relax for dentists while working will be beneficial. In private health institutions, new regulations and supervisions should be performed for disposal of amalgam waste.

Key Words: Dentists, Gaziantep, Occupational Health Problems.