Kriz öncü göstergesi olarak spekülatif baskı ve sanayi üretim endeksinin elektrik tüketimi üzerindeki etkisi
The impact of speculative pressure and industrial producation index on electricity consumption as a leading indicator of the crisis
Yazar: GİZEM UYANIK TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER UĞUR BULUT
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomik sorunlardan biri olan kriz ve son dönemlerde giderek ihtiyaç duyulan enerji günümüzde ve geçmişte önemli anlamlar taşıyan iki kavramdır. Nitekim kriz dönemlerinde enerji tüketiminin ne eğilimde olacağı ise merak konularından biri olmuş ve göz ardı edilmemesi gereken bir öneme sahip olmuştur.Bu çalışmanın amacı ise bir kriz öncü göstergesi olan spekülatif baskı endeksinin elektrik tüketimi üzerinde ki artış (pozitif değişim) ve azalışların (negatif yönlü değişim) Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif (NARDL) model aracılığıyla ampirik olarak incelenmesidir. Ampirik analiz de 2016 Şubat, 2023 Ocak ayı Türkiye verileri kullanılmıştır.  Bağımsız değişkenler olarak spekülatif baskı endeksi (kriz göstergesi) ve sanayi üretim endeksi (büyüme göstergesi) kullanılarak çalışmanın ampirik analizinin tahmin kuvvetini güçlendirmek hedeflenmiştir. Seçilen bu yöntemin uzun dönemi dikkate alması tutarlılık açısından çalışmaya katkı sağlayacaktır. Ek olarak çalışmada KLR (Kriz öncü göstergelerinin belirlenmesiyle ilgili çalışmalar arasında en önemli ve en kapsamlı sinyal yöntemini kullanarak yapılan Kaminsky, Lizondo ve Reinhart yaklaşımı), Kaldor, (İmalat sanayi sektörünün ekonomik büyümeyi nasıl etkilediğini gösteren ilk çalışmalardan biri.) ve elde edilen bulguların bu yaklaşımlarla kıyaslanması da amaçlanmıştır. NARDL modeli sonuçlarına göre spekülatif baskı endeksinin elektrik tüketimi üzerinde direkt olarak belirleyici bir etken olmadığı, sanayi üretim endeksindeki negatif ve pozitif değişimlerin kısa ve uzun dönemdeki etkileri ele alındığında ise pozitif ve negatif yönlü değişimlerin elektrik tüketimini arttırdığı sonucu görülmektedir.

Abstract:
The crisis, which is one of the economic problems, and the energy that is increasingly needed in recent times are two concepts that have important meanings today and in the past. As a matter of fact, the tendency of energy consumption in times of crisis has been one of the topics of curiosity and has an importance that should not be ignored. The aim of this study is to empirically examine the increase (positive change) and decrease (negative change) on electricity consumption of speculative pressure index, which is a crisis leading indicator, by means of a Non-Linear Delay Distributed Autoregressive (NARDL) model. In the empirical analysis, Türkiye data for February 2016 and January 2023 were used. It is aimed to strengthen the predictive power of the empirical analysis of the study by using the speculative pressure index (crisis indicator) and industrial production index (growth indicator) as independent variables. The long-term consideration of this chosen method will contribute to the study in terms of consistency. In addition, in the study, KLR (Kaminsky, Lizondo and Reinhart approach using the most important and most comprehensive signal method among the studies on the determination of crisis leading indicators), Kaldor, (One of the first studies showing how the manufacturing industry sector affects economic growth.) It is also aimed to compare the approaches. According to the NARDL model results, it is seen that the speculative pressure index is not a direct determining factor on electricity consumption, and when the short and long-term effects of negative and positive changes in the industrial production index are considered, positive and negative changes increase electricity consumption.