İlkokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan değerler ve değer eğitimine yönelik öğretmen görüşleri
Teachers' views on values in primary school science textbooks and value education practices
Yazar: İLKAY BAĞCIVAN ÇIPLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞET MUTLU
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Karakter Ve Değer Eğitimi Ana Bilim Dalı / Karakter ve Değer Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ilkokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan değerleri tespit etmek ve fen bilimleri derslerine giren 3 ve 4. Sınıf okutan sınıf öğretmenlerinin değer ve değer eğitimi uygulamalarına ilişkin görüşlerini almaktır. Araştırmaya Kayseri ili merkez okullarında bulunan öğretmenler katılmıştır. Görüşmeler gönüllülük esasına göre yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde 2022-2023 eğitim- öğretim yılında 3. ve 4. Sınıflarda okutulan ders kitapları değerler bakımından incelenmiştir. İkinci bölümde ise 30 sınıf öğretmeninin değerler ve değer eğitimi konusundaki görüşleri yarı yapılandırılmış bir görüşme formu aracılığıyla alınmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre 3. Sınıf ve 4. sınıf fen bilimleri ders kitabında en çok bulunan değer sorumluluk değeridir. Ders kitaplarında yer verilen değerlerin ünite ve konulara dengesiz bir şekilde dağıldığı ve yetersiz olduğu görülmüştür. Ders kitaplarının değer eğitimi sırasında etkili bir materyal olduğu fakat tek başına yeterli olmadığı görülmüştür. Görüşmede öğretmenlerin çoğu değer eğitiminde kullanılacak en etkili yöntemin yaparak yaşayarak öğrenme olduğunu ifade etmiştir. Değer eğitimi sürecindeki en önemli problem olarak ise aileyi görmektedir. Bunun yanı sıra medya, program yetiştirme kaygısı, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyi değer eğitimini etkileyen etmenler arasındadır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the values in elementary school science textbooks and to obtain the opinions of 3rd and 4th grade science teachers about values and value education practices. Teachers in the central schools of Kayseri province participated in the study. Interviews were conducted on a voluntary basis. A semi-structured interview form was used as a data collection tool. In the first part of the study, the textbooks taught in the 3rd and 4th grades in the 2022-2023 academic year were analyzed in terms of values. In the second part, the opinions of 30 classroom teachers on values and value education were obtained through a semi-structured interview form. According to the findings obtained from the research, the most common value in the 3rd and 4th grade science textbook is responsibility. It was observed that the values in the textbooks were unevenly distributed among the units and subjects and were inadequate. It was seen that textbooks are an effective material during value education, but they are not sufficient on their own. In the interview, most of the teachers stated that the most effective method to be used in value education is learning by doing and experiencing. They see the family as the most important problem in the value education process. In addition to this, the media, the concern of raising the curriculum, and students' level of readiness are among the factors affecting value education.