Özel yetenekli ve normal gelişim gösteren 5. sınıf öğrencilerinin rutin olmayan problemleri çözme esneklikleri
Flexibility of specially talented and normally developing 5th grade students to solve non-routine problems
Yazar: FERİDE SENA KOCAOĞLU ER
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KÜBRA GÜLER SELEK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel yetenekli normal gelişim gösteren 5. sınıf öğrencilerinin rutin olmayan problemleri çözmedeki esnekliklerini incelemektir.
Araştırma karma araştırma desenlerinden keşfedici desene uygun olarak tasarlanmıştır. Öncelikle nitel veriler toplanmış, nitel verilerden hareketle çalışmanın nicel aşaması için gerekli ölçme araçları geliştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları 2021-2022 eğitim öğretim yılında Bursa ilinde 5. sınıfta öğrenim gören, 20 BİLSEM öğrencisi ile bir devlet okulunun proje sınıfındaki 20 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenciler devletin yaptığı özel yetenek sınavı ile BİLSEM'e gitmeye hak kazanmaktadır. Bu sebeple Bilsem öğrencileri bu araştırmada özel yetenekli, proje sınıfında öğrenciler ise normal gelişim gösteren öğrenciler olarak ifade edilmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları "Rutin Olmayan Problem Çözme Testi", "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ve "Matematiğin Doğasına İlişkin Görüş Anketi" dir.
Araştırmanın nitel basamağında kullanılmak üzere, araştırmacı tarafından sekiz sorudan oluşan rutin olmayan problem testi hazırlanmış ve öğrencilere sunulmuştur. Rutin olmayan problem çözme testi aracılığıyla öğrencilerin problem çözme süreçleri incelenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak öğrencilerle görüşmeler gerçekleştirilmiş ve esneklik göstergeleri belirlenmiştir. Araştırmanın nicel basamağında ise, esneklik göstergeleri öğrencilerin esneklik puanlarını belirleyebilmek amacıyla rubrik haline getirilmiş ve öğrencilerin esneklik puanları hesaplanmıştır. Aynı zamanda, öğrencilerin rutin olmayan problem çözme testine verdikleri cevaplardan başarı puanları da ortaya konmuştur. Matematiğin doğasına ilişkin görüşler anketi ile öğrencilerin Ernest' in (1989) sınıflamasındaki enstrümental, platonist ve problem çözme kategorilerinden hangisine girdiği belirlenerek, esneklik puanlarının matematiğin doğasına ilişkin görüşlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı test edilmiştir.  
Araştırma sonucunda özel yetenekli 5. sınıf öğrencilerinin esneklik puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Özel yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin esneklik puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Normal gelişim gösteren öğrencilerin esneklik puanları ile başarı puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmüştür. Son olarak öğrencilerin yarısından fazlasının enstrümental görüşe yakın olduğu ve esneklik puanı yüksek olan öğrencilerin matematiğin doğasına ilişkin görüşlerinin platonist ve problem çözme görüşüne daha yakın olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the flexibility of specially talented, normally developing 5th grade students in solving non-routine problems.
     The research was designed in accordance with the exploratory design, one of the mixed research designs. First of all, qualitative data was collected, and based on the qualitative data, the necessary measurement tools were developed for the quantitative phase of the study. The participants of the research consist of 20 BİLSEM students and 20 students in the project class of a public school, studying in the 5th grade in Bursa in the 2021-2022 academic year. Students are entitled to go to BİLSEM with the special talent exam held by the state. For this reason, Bilsem students are defined as specially talented students in this research, and students in the project class are expressed as normally developing students. The data collection tools of the research are "Non-Routine Problem Solving Test", "Semi-Structured Interview Form" and "Opinion Survey on the Nature of Mathematics".
     To be used in the qualitative phase of the research, a non-routine problem test consisting of eight questions was prepared by the researcher and presented to the students.  Students' problem solving processes were examined through a non-routine problem solving test. Interviews were conducted with students using a semi-structured interview form and flexibility indicators were determined. In the quantitative phase of the research, flexibility indicators were turned into rubrics to determine students' flexibility scores and students' flexibility scores were calculated. At the same time, students' success scores from their answers to the non-routine problem solving test were also revealed. With the survey of views on the nature of mathematics, it was determined which of the instrumental, platonist and problem-solving categories in Ernest's (1989) classification the students fell into, and it was tested whether the flexibility scores differed according to their views on the nature of mathematics.
     As a result of the research, it was seen that the flexibility scores of specially talented 5th grade students were higher. It was concluded that there was a statistically significant difference between the flexibility scores of gifted and typically developing students. It was observed that there was a significant and positive relationship between the flexibility scores and achievement scores of normally developing students. Finally, it was determined that more than half of the students were close to the instrumental view and that the views of students with high flexibility scores on the nature of mathematics were closer to the platonist and problem-solving view.