Üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ve akademik öz-yeterliklerinin incelenmesi: Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumları örneği
Investigation of the emotional intelligence levels and academic self-efficiency of university students: A case of higher education institutions providing sports education
Yazar: MELİKE KEKLİK
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL TAŞGIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada; spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında öğretim gören öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleri ve akademik öz-yeterliklerinin belirlenmesi, kişisel özelliklere göre anlamlı bir farklılaşma gösterip göstermediğinin tespiti amaçlanmıştır. Duygusal zekâ düzeyleri ve akademik öz-yeterlik arasındaki ilişkinin amaç edildiği bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini; 2021-2022 eğitim öğretim yılında Türkiye'de devlet üniversitelerinin spor bilimleri fakültelerinin beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü, antrenörlük eğitimi bölümü, spor yöneticiliği bölümü ve rekreasyon bölümünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, Türkiye'de İç Anadolu bölgesinde yer alan Selçuk Üniversitesi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Niğde Ömer Halis Demir Üniversitesi ve Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi'nin spor bilimleri fakültesi beden eğitimi ve spor öğretmenliği, antrenörlük eğitimi, spor yöneticiliği ve rekreasyon bölümlerinde okuyan öğrenciler arasından basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 905 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan veri toplama araçları üç kısımdan oluşmaktadır. Bunlar; "Kişisel Bilgi Formu" (cinsiyet, sınıf, anne eğitim, baba eğitim, anne-baba medeni durum, anne-baba çalışma durum, aile gelir düzeyi, kardeş sayısı, kalınılan yer, ikamet yeri ve ilgilenilen branş), "Schutte Duygusal Zeka Ölçeği" ve "Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği" dir.
Yapılan korelasyon analizi sonucunda; öğrencilerin Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği toplam puanı ile Schutte Duygusal Zeka Ölçeği alt faktörlerden İyimserlik/Ruh Halinin Düzenlenmesi ve Duyguların Değerlendirilmesi arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki belirlenirken, Duyguların Kullanımı arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir.
Akademik öz-yeterlik, Schutte duygusal zekâ ölçeği alt faktörleri ile anlamlı bir model oluşturmaktadır. İyimserlik/Ruh Halinin Düzenlenmesi, Duyguların Değerlendirilmesi ve Duyguların Kullanımı toplam varyansının %6,4'ünü açıklamaktadır (p=0,000 < ,05). Yapılan Regresyon Analizi sonucunda, akademik öz-yeterlik ile İyimserlik/Ruh Halinin Düzenlenmesi (p<,005) ve Duyguların Değerlendirilmesi (p<,005) arasında pozitif yönde ilişki olduğu, Duyguların Kullanımı (p>,05) duygusal zekâ alt faktörü ve akademik öz-yeterliği yordama etkisinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. 
Bu çalışmada; Schutte duygusal zekâ ölçeği alt faktörleri ve akademik öz-yeterlik ölçeği arasında anlamlı bir model oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Birçok değişkene göre ele alınan bu çalışma; bireylerin yaşadığı yer, büyüdüğü ortam, aile tutumu ve sahip olduğu kültürel değerler gibi birçok değişkenin duygu durumlarını etkilemekte olduğunu ve duygu durumlarının bireylerin tüm yaşamlarını etkilediğini göstermektedir. Birçok değişkene göre ele alınan bu çalışma; bireylerin yaşadığı yer, büyüdüğü ortam, aile tutumu ve sahip olduğu kültürel değerler gibi birçok değişkenin duygu durumlarını etkilemekte olduğunu ve duygu durumlarının bireylerin tüm yaşamlarını etkilediğini göstermektedir. Literatür taraması bu sonuçlara göre ele alındığında; bu çalışmayı destekler nitelikte birçok çalışma mevcut olduğu gibi bu çalışma ile paralel nitelikte olan çalışmaların da mevcut olduğu görülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Duygu, Zekâ, Duygusal Zekâ, Yeterlik, Öz-Yeterlik, Akademik Öz-Yeterlik

Abstract:
In this study; it was aimed to determine the students' emotional intelligence levels and academic self-efficacy who are studying in higher education institutions that provide sports education. Moreover, it is aimed to determine whether there is a significant difference according to personal characteristics. In this research, where the relationship between emotional intelligence levels and academic self-efficacy was aimed, the relational screening model which is one of the quantitative research methods, was used.
The universe of the research; It consists of students studying in the physical education and sports teaching department, coaching education department, sports management department and recreation department of sports science faculties of state universities in Turkey in the 2021-2022 academic year. The paradigm of the research consists of students studying in the physical education and sports teaching, coaching education, sports management and recreation departments of the sports sciences faculties of Selçuk University, Yıldırım Beyazıt University, Niğde Ömer Halis Demir University and Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, located in the Central Anatolia region of Turkey. The paradigm consists of 905 university students selected by simple random sampling method. The data collection tools used in the study consist of three parts. These; "Personal Information Form" (gender, class, mother's education, father's education, parents' marital status, parents' employment status, family income level, number of siblings, place of stay, place of residence and branch of interest), "Schutte Emotional Intelligence Scale" " and "Academic Self-Efficacy Scale".
In the result of the correlation analysis; while a positive and significant relationship was determined between the total score of the students' Academic Self-Efficacy Scale and the sub-factors of the Schutte Emotional Intelligence Scale, Optimism/Mood Regulation and Evaluation of Emotions, no significant relationship was determined between the use of Emotions.
Academic self-efficacy forms a significant model with the Schutte emotional intelligence scale sub-factors. Optimism/Mood Regulation, Evaluation of Emotions, and Use of Emotions explain 6.4% of the total variance (p=0.000 < .05). As a result of the Regression Analysis, it was found that there was a positive relationship between academic self-efficacy and Optimism/Mood Regulation (p<.005) and Appraisal of Emotions (p<.005), the Use of Emotions (p>.05) sub-factor of emotional intelligence and academic performance. It was found that the effect of predicting self-efficacy was not significant.
In this study; it is concluded that a significant model was formed between the sub-factors of the Schutte emotional intelligence scale and the academic self-efficacy scale. This study was considered according to many variables; it shows that many variables such as where individuals live, the environment in which they grow up, family attitudes and cultural values affect their emotional states, and that emotional states affect individuals' entire lives.When the literature review is considered according to these results; while there are many studies supporting this study, there are also studies parallel to this study.

Key Words: Emotion, Intelligence, Emotional Intelligence, Competence, Self-Efficacy, Academic Self-Efficacy