Türk dış ticaretinin yapısal dönüşümünün analizi (2002-2016)
An analysis of the structural transformation of the Turkish foreign trade (2002-2016)
Yazar: MÜGE ERYILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YILMAZ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Para ve Banka Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Türkiye ekonomisi 1980 yılından sonra dışa açık ekonomi stratejisini benimseyerek ithal ikameci strateji yerine ihracata dönük ekonomi politikalarını uygulamıştır. Ancak bu dönemde yüksek enflasyon ve buna bağlı olarak yaşanan iç ve dış borç sorunları nedeniyle ekonomi ciddi anlamda bir kriz ile karşı karşıya kalmıştır. 1980'den sonra genel olarak pozitif büyüme trendi içerisinde olsa da konjonktürel dalgalanmalar nedeniyle 1994, 1997, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında yaşanan krizler ve ekonomik küçülmelere rağmen bunların etkilerini kısa sürede atlatıp büyüme sürecini devam ettirmiştir. 2002 yılı sonrasında gerçekleştirilen yapısal reformlar ile yeni ekonomik ve siyasi atılımlar dış ticaret alanında önemli dönüşümler, makroekonomik göstergelerde iyileşmelere yol açmış ve dış ticaret hacmi genişlemiştir.
Bu çalışmada birinci bölümde, dış ticaret teorileri ve politikalarına genel olarak değinildikten sonra ikinci bölümde, Türkiye'nin dış ticareti ve türleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, 2002-2016 döneminde Türkiye'de uygulanan dış ticaret politikalarının GSYİH ve toplam dış ticaret üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığı ekonometrik analiz yapılarak incelenmiştir. Analizde TÜİK' ten elde edilen, GSYİH, toplam dış ticaret, ülke gruplarına göre yapılan ihracat, bu ülke gruplarından seçilen dış ticaret hacmi en çok artan 29 ülkeye yapılan ihracat rakamları ve döviz kuru verileri kullanılmıştır. Analiz sonucunda bu dönemde uygulanan dış ticaret politikalarının GSYİH ve toplam dış ticaret rakamları üzerinde anlamlı bir etki yaratmadığı bu ülkelere olan ihracatın daha çok siyasi ilişkilerle belirlendiği görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Türkiye ekonomisi, Türk dış ticareti, GSYİH, teori, politika, döviz kuru

Abstract:
Turkey's economy since 1980, adopting the strategy of import substitution open economy exported strategy instead of export-oriented economy has implemented their policies. However, this period of high inflation and, consequently, due to the internal and external debt problems economy has faced with a serious crisis. in 1980, after generally positive growth trend, although cyclical fluctuations due in 1994, 1997, 1999, 2000 and 2001 year despite the economic crisis and decline in their effects to get through as quickly as growth continues the process of . After the year 2002 with new economic and political structural reforms carried out breakthroughs in foreign trade field important transformations, has led to improvement in macroeconomic indicators and foreign trade volume has expanded.
In this study, in the first section, the theories and policies of foreign trade in general this concept, then in the second part, Turkey's foreign trade and are given information about the types. In the third part, the 2002-2016 period is applied in Turkey's total foreign trade foreign trade policy of GDP and whether a meaningful influence on the econometric analysis done. The analysis examines TURKSTAT obtained from GDP, according to the country's total foreign trade group are selected this country exports to the Group's foreign trade volume, exports to the country increased 29 most figures and exchange rate data. As a result of the practiced during this period analyzed foreign trade policies, GDP and total foreign trade figures is a meaningful impact on the exports of these countries has been determined with more political relationship.

Keywords: Turkey's economy, Turkish foreign trade, GDP, theory, policy, exchange rate