Türkiye'de boş zaman alışkanlıklarındaki değişimin incelenmesi
Research on the change of leisure time habits in Turkey
Yazar: TALHA ŞENOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN TUNÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal medya = Social media ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments

Özet:
Gelişen teknoloji ve artan ekonomik refah toplumsal hayatın her alanında olduğu gibi boş zaman faaliyetlerinde de güçlü değişimlere sebep olmaktadır. Bireylerin 20 yıl önce yaptıkları pek çok boş zaman faaliyeti, gelir durumundaki artışlar ve teknolojik gelişmeler ile değişime uğramaktadır. Türk toplumunda 1980 sonrası oluşan sosyal ve ticari ortam ile başlayan ve özellikle 2000 sonrası ivmelenen teknolojik ve ekonomik gelişmeler, boş zaman faaliyetlerinde de önemli değişimlere sebep olmuştur. 2000 öncesi dönemde gerçek ortamlarda yapılan boş zaman faaliyetlerinin oranları daha fazla iken günümüze doğru gelindiğinde ise sanal ortam faaliyetlerinin oranlarının yükseldiği görülmektedir. Özellikle son 10 yılda hayatın bir parçası haline gelen akıllı telefon ve sosyal medya gerçek ortam faaliyetlerinin azalmasında büyük rol oynamıştır.

Türkiye genelinde 500 kişi ile yapılan online anketler sonucu boş zaman alışkanlıklarındaki değişimin yönünü ve niteliğini inceleyen bu çalışmada; bireylerin cinsiyetleri, medeni durumları, çalışma durumları, yaş grupları, eğitim durumları, meslek statüleri, sosyal medya ve teknoloji kullanımları ile ekonomik durumlarındaki gelişmelerin, boş zaman faaliyetleri ile ilişkisi "sosyallik ve asosyallik", "gerçek ortam ve sanal ortam", "teknolojiye uyum" ve "sosyal medyaya uyum ve direnç" şeklinde dört ana başlık altında incelenmeye çalışılmıştır.

Çalışma sonucunda hem asosyallik hem de sosyallik faaliyetlerinde düşüş görülmüştür. Bununla beraber gerçek ortam faaliyetleri kısmen durağan bir seyir gösterirken sanal ortam faaliyetleri ise keskin bir yükseliş göstermiştir. Bu sonuçlar bize genel olarak tüm boş zaman faaliyetlerinde azalma görülürken sanal ortam faaliyetlerinin yükseldiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal değişim, boş zamanlar sosyolojisi, boş zaman alışkanlıkları değişimi, teknolojiye uyum, sosyal medya

Abstract:
Developing technology and increasing economic welfare are leading to strong changes in leisure time activities as well as in all areas of social life. Many leisure time habits that individuals have made twenty years ago are changing with increases in income and technological developments. The technological and economic developments that started with the social and commercial environment after 1980 in Turkish society and accelerated especially after 2000 have caused significant changes in leisure time habits. It is observed that the leisure time activities performed in the real environment before the year 2000 are higher, while the virtual environment activities are higher when daytime arrives correctly. Especially in the last ten years, smartphones and social media when have become a part of life, have played a major role in reducing real environment activities. 

	In the online survey of 500 people in Turkey conducted by the result of studies examining this aspect of leisure and nature of the changes in habits, the effects of the development in social media and technology usage, economic conditions, genders, marital status, working conditions, ages, educational status and occupational status on leisure  habits are determined under four main headings as "social and asocial situation", "real environment and virtual environment", "technological adaptation" and "adaptation and resistance to social media".

	As a result of the study, both social and asocial activities have decreased. However, real media activities have been partially stable while virtual media activities have increased sharply. These results show us that virtual media activities are increasing while all leisure activities are decreasing in general.

	Keywords: social change, sociology of leisure time, change of leisure time habits, technological adaptation, social media