Ege gübre kazısı'ndan ele geçen pişmiş toprak heykelcikler
Terracotta statuettes found at Ege gübre excavation
Yazar: SEÇİL ÇOKOĞULLU
Danışman: PROF.DR. BİNNUR GÜRLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziEge Gübre Kazısından Ele Geçen Pişmiş Toprak HeykelciklerSeçil ÇokoğulluDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüKlasik ArkeolojiEge Gübre Kazısı, Çandarlı Körfezi'nin güneyindeki NemrutLimanı'nda yer alan Kyme kentinin yaklaşık 1200m. güneyinde bulunmaktadır.Adını, sınırları içerisinde yer aldığı Ege Gübre Fabrikası'ndan almıştır.Alandaki arkeolojik kazıların yanında yapılan coğrafi araştırmalar, egeGübre Kazısının bir bataklık çukurunun kenarında yer aldığı ortayakoymuştur. Kuyu, dört duvarının temelleri kısmen korunmuş bir mekan ve taşdöşeli bir alandan başka mimari kalıntı ortaya çıkmamış olan alanda,bataklığın suyunun yükselmesine önlem olarak büyük taş sıralarındanyararlanıldığı anlaşılmıştır. Kyme ile arasındaki yakın mesafe, kentin, çokyoğun seramik buluntunun ele geçtiği bu alanla bağlantılı olabileceğinidüşündürmüştür. Ege Gübre kazısından gelen seramik buluntular ve pişmiştoprak heykelcikler de bunu kanıtlamaktadır.Pişmiş toprak heykelcikler arasındaki Çömelen Erkek ÇocukHeykelcikleri ile Oturan Çocuklu Kadın Heykelcikleri gruplarının Kyme üretimiolduğu düşünülen eserlerle özdeş oldukları görülmüştür. Ana Tanrıça kültü ileilgili oldukları düşünülen bu heykelciklerin Kyme örnekleri de kutsal alan veçevresinden ele geçmiştir.Kadın heykelcik gövde ve baş parçalarının yanında erkek heykelcikleribaş parçaları gruplarındaki eserlerin benzer örnekleri genellikle, başta Kymeolmak üzere, kentin komşuları olan Myrina, Larisa ve Neontheikos kentlerininmalzemeleri arasında bulunmaktadır. Bunlardan başka Diğer HeykelcikParçaları grubuna alınmış olan kaide ve kanat parçalarının benzer örneklerininde çevre kentlerden oldukları görülmektedir.Ege Gübre heykelciklerinin, Kyme, Myrina, Larisa, Neontheikos ile BatıAnadolu ve Kıta Yunanistan'dan benzer örnekleri ile yapılan karşılaştırmalarısonucunda, M.Ö. 5. yüzyıl ortaları ile M.Ö. 1. yüzyıllar arasına ait olduklarıortaya çıkmıştır. Alanın Kyme kentinin dışında bir müştemilat olabileceğidüşünülmektedir. Malzemelerin de büyük bir kısmının kazı alanının eteğindebulunduğu ve Hellenistik Dönem mimari kalıntılarının ortaya çıkartılmışolduğu Pınar Tepe'den akarak geldiğini söylemek mümkündür.Anahtar Kelimeler: 1) Ege Gübre Kazısı 2) Heykelcik 3) Kyme4) Aiolis 5) Pişmiş Toprak

Abstract:
ABSTRACTThe Master ThesisTerracotta Statuettes found at Ege Gübre ExcavationSeçil ÇokoğulluDokuz Eylül UniversityInstitute of Social SciencesDepartmant of Classical ArchaeologyEge Gübre is located approximately 1200 m south of Kyme which issituated on the Nemrut Harbour to the south of the Çandarlı Bay. It takes itsname from the Ege Gübre Factory in which it is sited.The geographical researches which have been carried out on the sitebesides the archaeological excavations, show that the Ege Gübre excavations islocated on the side of a swampy pit. There haven?t been found any architecturalremains other than a well, a building of which only the foundations of its fourwalls are preserved and a stone-paved area. It has been understood that rows ofbig stones were used as a precaution against the rising of the swamp water. Theshort distance between Ege Gübre and Kyme makes one think that the city andthe area in which a dence amount of ceramic fragments have been found mayhave been in relation. The ceramics and the terra-cotta figurines are also aproof of this relationIt has been seen that the groups of Figurines of Squatting Boy and theseated Woman Figurines with Child are identical to the ones which are thoughtto be of Kyme origin. Examples of these figurines which are thought to be inrelation with the cult of mother-goddess were found in the sanctuary and itssurroundings.Besides the body and head fragments of female figurines, similarexamples of the head pieces of male figurines were generally found mainly atKyme and at Myrina, Larisa and Neontheikos which are neighbours of the city.It has been seen that the base and wing fragments which belong in the OtherFigurine Fragments group are also from the surrounding cities.As a result of the comparisons made between the Ege Gübre figurinesand the figurines from Kyme, Myrina, Larisa, Neontheikos, Western Anatoliaand Mainland Greece it has been understood that their dates range from the 5thcentury BC to the 1st century BC. It is thought that the city may be a annexesituated out of the city of Kyme. It is also possible to say that the findings haveran down from Pınar Tepe on the skirts of which the excavation site if locatedand where the architectural remains dating to the Hellenistic period werefound.Key Words: 1) Ege Gübre 2) Statuettes 3) Cyme4) Aiolis 5) Terracotta