Yoğun bakımda yatan hastalarda hiponatreminin ve hipernatreminin prognostik önemi
Prognostic significance of hospitalized intensive care patients with hyponatremia and hypernatremia
Yazar: NURGÜL BİÇER ÇİVİ
Danışman: PROF. DR. DEMET AYDIN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Hasta bakımı = Patient care ; Hastalar = Patients ; Hipernatremi = Hypernatremia ; Hiponatremi = Hyponatremia ; Prognoz = Prognosis ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Vücut suyu, içinde metabolik reaksiyonların gerçekleştiği, bütün besleyici ve diğer maddelerin eridiği ve taşındığı, organizmanın yaşamını sürdürmesinde çok önemli bir ortam oluşturur. Vücut suyu hücre membranları ile ayrılmış ekstrasellüler ve intrasellüler kompartmanlardan oluşur. Ekstrasellüler sıvının esas fonksiyonu, hücre besinleri ve elektrolitleri ile hücrenin atık ürünleri için ortam sağlamaktır. Ekstrasellüler sıvının temel katyonu sodyumdur ve volüm ve osmotik basıncın en büyük belirleyicisidir.Normal sodyum değeri 135?145mEq/L arasındadır. Yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalarda sıvı kayıpları, yetersiz sıvı tedavisi, böbrek patolojileri gibi nedenlerle hipernatremi oluşur. Aşırı sıvı alımı ve sodyum kaybı nedeniyle hiponatremi oluşur. Hiponatremi ve hipernatremi baş ağrısı, anksiyete, yorgunluk, kramplar, hipotansiyon, kardiyovasküler kollaps ve komaya kadar ilerleyen klinik durumlara neden olur.YBÜ'de tedavi edilen hastalarda mortalite ve morbiditeyi değerlendirmek açısından SOFA ve APACHE II skorlama sistemleri sık kullanılır.Bu çalışmada Ocak 2008?Eylül 2010 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi Anestezi Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen hastalarda hiponatremi ve hipernatremi ile APACHE II ve SOFA skorlama sistemlerini retrospektif karşılaştırarak mortalite ile ilişkilerinin araştırılması planlanmıştır. Bu amaçla YBÜ'de yatan hasta dosyaları incelenmiştir.Çalışmamıza YBÜ'de takip edilen 201 hasta dahil edilmiştir. Olguların günlük APACHE II ve SOFA skorları hesaplanmış ve sodyum değerleri ile karşılaştırılmıştır. Hastaların hipernatremi ve hiponatremi epizod sayıları da mortalite ile karşılaştırılmıştır.Hipernatremi ile mortalite arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki saptanırken, hiponatremi ile mortalite arasında ilişki saptanmamıştır.Hipernatremi ve hiponatreminin APACHE II ve SOFA ile korelasyon gösterdiği görülmüştür.Tüm bu verilere dayanarak YBÜ'de izlenen hastalarda hiponatreminin ve hipernatreminin prognostik önemi olduğu görüşüne varılmıştır.

Abstract:
Body water is indispensible for life that includes all nutrients dissolved and transport by, besides all metabolic reactions keep going in body fluid. Body water is divided into two compartments as extracellular and intracellular, which are separated by cell membranes. The extracellular fluid?s function is to transport nutrients, electrolytes and wastes. Sodium is the predominant extracellular cation and is also one of the major cations involved in intravascular volume and osmotic pressure regulation.Normal sodium concentration in extracellular fluid is 135-145 mEq/lt. Excess free water loss, inadequate water intake, excess sodium and decreased renal excretion cause hypernatremia in ICU. Free water excess and sodium deficit cause hyponatremia in ICU patients. Mental status changes, abnormal water request, headache, anxiety, peripheral edema, myoclonus, cardiovascular decompensation and coma may present in patients with hyper ? hyponatremia.SOFA and APACHE II scores are used for estimating the morbidity and mortality in ICU.In this study, we studied all patients treated in Intensive Care Unit at Celal Bayar University from January 2008 to September 2010. We aimed to compare APACHE II, SOFA scores and hypo-hypernatremia, and to determine the relation between the incidence of hyper ? hyponatremia and mortality.Totally, 201 patients? files were analyzed retrospectively; APACHE II and SOFA scores were calculated daily, and compared with their Na values concurrently. Relations between hyponatremia and hypernatremia episodes were also investigated.Statistically significant relation between hypernatremia episodes and mortality was found, nevermore, similar interference was not seen between mortality and hyponatremia.The patients SOFA and APACHE II scores were found to be in close correlation with hyponatremia and hypernatremia.In conclusion, hyponatremia and hypernatremia may have an important contribution in estimation of prognosis of ICU patients.