Hemşirelerin cerrahi hastasının beslenmesi konusunda bilgi, tutum ve uygulamalarının incelenmesi
An examination of the knowledge, attitudes and practice of nurses regarding the nutrition of surgery patients
Yazar: MELİKE KARASU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESMA ÖZŞAKER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Cerrahi hastalarının sağlığını korumak ve sürdürmek için hastaların yeterli beslenmesi gerekir. Cerrahi hemşireleri, holistik bakım rolleriyle hastaların yeterli beslenmesinin sağlanmasında önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma, cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin cerrahi hastalarının beslenmesine ilişkin bilgi, tutum ve uygulamalarını belirlemek amacıyla yapıldı. 
Araştırma Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi cerrahi birimlerde Haziran-Ekim 2014 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın örneklemini, araştırmanın yapıldığı hastanelerin cerrahi kliniklerinde görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 252 hemşire oluşturdu. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen ve cerrahi hemşirelerinin sosyodemografik özelliklerine ilişkin sorularla, cerrahi hemşirelerinin beslenmeye ilişkin bilgilerini, tutumlarını ve uygulamalarını değerlendiren toplam dört bölüm, 48 sorudan oluşan ve uzman görüşü alınan anket formu kullanıldı. Veriler; bilgisayar ortamına işlenerek  sayı, yüzde, ortalama,  Kolmogrov Smirnov, Shapiro-Wilk, Mann Whitney U, Kruskal Wallis testleri, Cronbach's α ve Spearman rank korelasyon analizleriyle değerlendirildi.
Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 32.51±6.88 olduğu, %65,9'unun cerrahi hastasında beslenmeye yönelik eğitim aldığı, hemşirelerin bilgi düzeyi puanının 39.39, tutum puanının 42.94 olduğu, hemşirelerin %63,9'unun bilgi düzeyinin "iyi" düzeyde olduğu saptandı. Hemşirelerin yaş ve çalışma yılı yükseldikçe bilgi puanlarının arttığı, eğitim alan hemşirelerde tutum puanlarının daha yüksek olduğu ve bilgi düzeyi puanı arttıkça tutum puanlarının da arttığı saptandı. Hemşirelerin %44.8'inin kliniğe yatan tüm hastalara beslenme tanılamasını yaptıkları, %85.7'sinin bir hastanın yeterli beslenmediğini düşündüklerinde doktora bildirdikleri, %66.7'sinin beslenme yönünden risk grubunda olan hastalar için yeterli zaman ayırdıkları, %71.8'i hastaların beslenme durumunu "beslenme tanılaması yapıp, diyetisyen ve doktorla çalışarak" yönettikleri saptandı.
Araştırma sonucunda cerrahi hemşirelerinin beslenmeye ilişkin bilgi düzeyi puanları arttıkça tutum puanlarının da arttığı saptandı. Bu doğrultuda, hastanelerde cerrahi hastasında beslenmenin önemi ve hastalardaki sonuçları hakkında hizmet içi eğitimler planlanması ve hastaların beslenme durumlarının değerlendirilmesini kapsayan standartlar geliştirilmesi önerilir.

Abstract:
In order to protect and prolong the lives of surgery patients, adequate nutrition is necessary, and surgery nurses, with their holistic care roles, are an important part of ensuring this.  The aim of this study was to determine the knowledge, attitudes and practice of nurses working in surgery units regarding the nutrition of surgery patients.
The study was conducted between June and October 2014 in the surgery units of Dokuz Eylül University Hospital and Ege University Medical Faculty Hospital.  The study sample was composed of 252 nurses who were working in the surgery clinics of these hospitals and who agreed to take part in the research.  The questionnaire used to collect data was developed by the researchers after consultation with experts, and consisted of 48 questions in four sections on the nurses' sociodemographic characteristics and their knowledge, attitudes and practice with regard to nutrititon.  Data was expressed numerically and as percentages and means, and processed by computer using Kolmogrov Smirnov, Shapiro-Wilk, Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests, and Cronbach's α and Spearman rank correlation analyses.
The mean age of the nurses participating in the study was 32.51±6.88 years; 65.9% had received training on the nutrition of surgery patients; their knowledge level score was 39.39, their attitude score was 42.94, and 63.9% of them had a knowledge level of "good".  As the nurses' age and years of work increased, their knowledge scores also increased; the attitude scores of nurses who had received training were higher, and as knowledge level scores increased, attitude scores also increased.  It was found that 44.8% of the nurses had carried out nutrition identification of all the patients in the clinic, 85.7% had reported to a doctor when they thought a patient was inadequately nourished, 66.7% had devoted sufficient time to patients in the nutritionally at-risk group, and 71.8% had managed patients' nutrition by "making a nutrition identification and working with the dietician and the doctor".
As a result of the study, it was found that as the scores of surgery nurses on knowledge of nutrition increased, their attitude scores also increased.  Therefore, it is recommended that in-service training on the importance of nutrition in surgery patients in hospitals and its results should be planned, and that standards should be developed to cover the assessment of the nutritional status of patients.