Pandemide değişen evin sınırları ile birlikte ortaya çıkan yeni geçiş mekânları
New transition spaces emerging with the boundaries of house that changed during the pandemic
Yazar: ESRA GENÇOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN HASGÜL
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ev, barınma birimi olarak ortaya çıktığı günden günümüze kadar farklı toplumsal ve
kültürel birikimleri içermiş ve her dönem ihtiyaçlarına farklı cevaplar vermiştir.
Konut mekânı, toplumsal yapı ve alışkanlıklardan, kültürel birikimlerden ve tarih
içerisindeki olaylardan etkilenmiştir. İnsanın farkında olmadan yaşamını,
alışkanlıklarını, tercihlerini yani kısacası gündelik hayatını yansıttığı ve
biçimlendirdiği yer evidir. Covid-19 pandemisi ile hayatımıza giren yeni alışkanlık
ve yaşam tarzının ilk etki alanı da bu kapsamda evler olmuştur. Bu çalışmanın amacı;
ev içerisindeki geçiş mekânlarının pandemi ile geçirdiği dönüşümün ele alınması ve
evin değişen sınırlarıyla birlikte örgütlenen yeni 'geçiş mekânı' tanımlarının ortaya
konulmasıdır.
Araştırmada; evin sınırları ve geçiş mekânlarının oluşum süreçleri, "bilinçli kullanıcı
profili" olarak belirlenen "mimarlar" üzerinden incelenecektir. Bu doğrultuda
"Pandemi sürecinde ev içerisinde değişen mekân algısının kullanıcının mekânsal
kullanım şemalarına etkisi nasıl olmuştur?" sorusuna yanıt aranmaktadır. Araştırma
ışığında "Ev bireyin özel alanı olması bakımından değişimin etki ettiği birincil
mekândır ve özellikle kitlesel etki düzeyi olan pandemi ile bu değişim evin
sınırlarının yeniden tanımında mekânsal olarak somutlaşmıştır" hipotezini
kanıtlamak amaçlanmıştır. Araştırmada protokol analizi, veri toplama yöntemi olarak
kullanılmaktadır. Nicel veri toplama tekniklerinden olan anket araştırması ve
yapılandırılmış görüşmeler bağlamında protokol analizi desteklenmektedir.
Araştırmanın sonucunda; katılımcıların pandemi sürecinde evin sınırları ile ilgili algı
ve kullanımlarındaki değişimlerin mekânsal yansımalarının "geçiş mekânı" tanımı
üzerinden bulunması hedeflenmektedir. Katılımcıların farklılıkları ile evde pandemi
sonrası kullanım etki düzeyi arasında anlamlı bir farklılaşma olup olmadığı
değerlendirilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Ev, Sınır, Geçiş mekânı, Kişisel alan, Covid-19 pandemisi

Abstract:
From the day it emerged as a sheltering unit, house has held different social and
cultural backgrounds and has different answers to the needs of each period. It was
influenced by social structures and habits, cultural savings, and events in history. But
it is home where one unwittingly reflects and shapes life, habits, preferences, and, in
short, everyday life. With the Covid-19 pandemic, the first impact of new habits and
lifestyles has been on our lives. The purpose of this study; is to discuss the
transformation of the concept of home and transition spaces within the house due to
the pandemic and to introduce new definitions of 'transition space' organized with
the changing boundaries of the house.
The research will review the border and transit locations of the house through
"architects", which are determined as "conscious user profile". In this respect, "How
does the changing perception of space in the house affect the user's spatial use
schemes during pandemic?" was the way of looking for an answer to this question. In
the light of research, the study was intended to prove the hypothesis that "home is the
primary place where change is impacted in terms of being the private space of the
individual, and especially with pandemic, which especially the level of mass impact,
this change is spatially embodied in the redefinition of the boundaries of home."
Protocol analysis is used as a data collection method in the research. Protocol
analysis is supported in the context of survey research and structured interviews from
quantitative data collection techniques. As a result of the research; it is aimed to find
the spatial reflections of the changes in the participant's perception and use of the
boundaries of the house during the pandemic process through the definition of
"transition space". It is evaluated whether there is a meaningful difference between
the participants' differences and the level of use after the pandemic at home.
Keywords: Home, Boundary, Transition space, Personal area, Covid-19 pandemic.