Bazı fungisid(korsikol,derosal,insektisidlerin (basudin) arpa'daki sitolojik etkileri
Some fungicids (korsi̇kol, derosal), insecticides (basudin)) cytological effects in barley
Yazar: TÜLAY ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY SÜMER
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Araştırmamızda farklı özellikte üç pestisid kullanılarak, bu kimyasal maddelerin Hordeum  disticum  (Arpa)'da  oluşturduğu  sitolojik  etkiler incelenmeye çalışılmıştır. Kullanılan pestisidler; Derosal 50 WP (sistemik fungisid),  Korsikol  (fungisid)  ve  Basudin  20  EM  (insektisid)'dir. Araştırmada elde edilen verilere göre; her öç pestisid de hücre bölünmesi ve kromozom davranışları üzerinde etkili olmuştur.  Fakat bu etkiler, kullanılan doz  (100,200,300 ppm)  ve  uygulanan  sürelere  (6,12,24  saat) bağlı  olarak farklı  olmuştur. Örneğin; hücre bölünmesi üzerinde Derosal  50 WP'nin  100 ppmlik dozu, belirgin bir azalmaya neden olmuştur. Buna karşın Derosal  50  WP'nin  diğer dozları,hücre bölünmesini  azaltıcı  veya  arttırıcı yönde etkili  olmamıştır. Basudin 20 EM  uygulamasında ise; Derosal  50 WP ve Korsikol'ün aksine 6 saatlik uygulama süresi, her üç doz için de mitotik indeksin artmasına neden olmuştur. Kullanılan pestisidler,  kromozom yapı ve davranışları üzerinde de etkili olmuşlardır.  Pestisid uygulaması sonucu gözlenen kromozomal hasarlar;  fragmentler,  köprüler,  kromozom yapışmaları,  yanlış kutuplaşmalar ve mikronukleuslar şeklinde olmuştur. Kullanılan pestisidlerin, uygulanan doz ve uygulama süresinin farklılığı,  kromozom yapı ve davranışları üzerinde  farklı  etkiler  yapmıştır.  Şöyle ki;  Korsikol, kromozomlarda yapı ve davranış bozukluklarını diğer pestisidlere göre; daha çok teşvik etmiştir.  Genellikle uygulama süresinin artışı,  her üç pestisidde de kromozom anormalliklerine neden olmuştur.  Buna karşı örneğin; Kromozom yapışmaları Derosal  50  WP'de, 300 ppm ve 24 saatlik uygulamada en yüksek değere ulaşırken; Basudin 20 EM'de en yüksek değere 200  ppm'de  12 saatlik  uygulamada  ulaşmaktadır.  Korsikol  ise,  kromozom yapışmalarım uygulama süresine bağlı  olarak değiştirmiş olmasına karşın, uygulanan  doz  ile  uygulama  süresi  arasında  bir  ilişki  olduğu gözlenememiştir.  Kromozomlarda ortaya çıkan diğer anormallikler de (köprü, fragment v.s.) uygulama dozuna ve uygulama süresine bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Pestisidlerle muamele edilen tohumlardan elde edilen II. generasyon (M2) bitkilerinde, her üç  pestisid için klorofil mutasyon testi yapılmasına rağmen, M2'de nokta mutasyonlarına rastlanılmamıştır.

Abstract:
In this  study  the  cytological  effects  of  three  pesticides  on  barley have  been studied. The pesticides  used  are  Basudin  20  EM, Korsikol  and Derosal  50  WP.  İt is found  that,  this  pesticides  effect  the  chromosome behaviors  and  celi  divisions.  But scale of this  effects  depends  on treatment durations (6,12,24 hours) and dose used (100,200,300 ppm). For instance,  Derosal  50  WP  100 ppm  dose  caused  considerable  reduction  on cell division percentage other doses however have no effect in either way. On the other hand Basudin 20 EM treatments to the contrary of Derosal  50 WP and Korsikol with 6 hours treatment duration causes an increase in the mitotic index for ali three dosage. This  pesticides  also  effects  the  structure  and  behaviors  of chromosome. The chromosome abberations observed af ter the treatment of the seeds  by  these  pesticides  mainly  are  fragment  bridges,  chromosome stickiness ete. The difference in treatment doses and the durations caused differing  results  on  chromosome  structure  and  behaviors. Compared  to other  pesticides,  Korsikol  treatment  induced  more  structural  and behavioral  disorders; for examp1e chromosome stickiness takes maximum values for Derosal  50 WP 300  ppm with 24 hours  treatment duration. For the case of Basudin  20 EM these abnormalities are reached 200 ppm with 12 hours  of treatment duration. On the other hand, in the case of Korsikol although  stickiness  found  to  depend  on  treatment  durations.  But no meaningfull relationship has been established  between  dosage  and treatment durations.  Other anomalies resulted  in  chromosomes  (bridges, fragment etc.) found to be related with dosage and treatment durations. Chlorophyll  mutation  tests  on  second  generation  (M2)  plants  whichhave  been  grown  out  of  the  seeds  treated  by  these  pesticides  di d  not indicate any point mutations.