Rejeneratif endodontik tedavi prosedüründe kullanılan farklı    irrigasyon solüsyonlarının; TGF-β1 büyüme faktörü salınımına, kök hücrelerin proliferasyon, adezyon ve morfolojisine etkisi
Effect of different irrigation solution in regenerative endodontic treatment procedure on release TGF-β1 growth factor, stem cell  proliferation, adhesion and morphology
Yazar: NUR KÜÇÜKYILDIZ DİNDAR
Danışman: PROF. DR. AYÇE ÜNVERDİ ELDENİZ
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Endodonti = Endodontics ; Kök hücreler = Stem cells ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Morfoloji = Morphology ; Proliferasyon = Proliferation ; Transforme edici büyüme faktörü-beta = Transforming growth factor-beta

Özet:
Bu in vitro çalışmanın amacı;  rejeneratif endodontik tedavide altın standart olan ve günümüzde rutin tedavi prosedüründe kullanılan etilen diamin tetra asetik asit (EDTA) ve EDTA'ya alternatif olabilecek farklı irrigasyon solüsyonları ile yüzey hazırlığı yapılan dentin disklerinden salınan TGF-β1'in ELİSA yöntemiyle, kök hücre davranışlarının ise MTT ve SEM yöntemleri kullanılarak incelenmesidir.
Bu çalışmada 7 ayrı irrigasyon solüsyonunun (EDTA, sitrik asit, fosforik asit, fitik asit, etidronik asit, kitosan ve distile su); kök hücre davranışları ve TGF-β1 büyüme faktörünün salınımı üzerindeki etkileri karşılaştırılmıştır. Çalışmada kullanılan kök hücre ve dentin diskleri için kaynak olarak açık apeksli gömülü üçüncü molar dişler kullanılmıştır.
Grupların hücreler üzerindeki sitotoksik etkilerini incelemek amacıyla diskler üzerine ekilen SCAPs; 3, 5 ve 7 gün boyunca inkübe edilmiştir ve sonrasında  MTT testi yapılmıştır. Absorbans değerlerini elde etmek için her bir zaman diliminde uzaklaştırılan besiyerleri ELİSA okuyucuda 570 nm'de okutulmuştur. Solüsyonların kök hücre adezyon ve morfolojisi üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla diskler üzerine ekilen hücreler 3, 5 ve 7 gün boyunca inkübe edilmiştir. Hücre ekimi yapılmayan diskler ise grupların smear tabakası uzaklaştırabilme etkinliğini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Hücre ekimi yapılan ve yapılmayan diskler altın ile kaplanarak sırasıyla x20000 ve x5000 büyütme altında SEM ile incelenmiştir.  Grupların TGF-β1 salınımı üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla diskler üzerine ekilen hücreler 1, 3, 7 ve 14 gün boyunca inkübe edilmiştir ve her bir zaman diliminde uzaklaştırılan besiyerleri; ELİSA kiti kullanılarak 450 nm'de ELİSA okuyucuda okutulmuştur. Açık uçlu veriler için Kolmogrov-Smirnov testi sonucunda elde edilen p değeri 0.05'in üzerinde bulunarak veriler normal dağılım gösterdiği sonucuna ulaşılmış ve parametrik test yapılması uygun bulunmuştur. Araştırma kapsamında belirlenen MTT ve TGF-β1 değerlerinin 7 farklı irrigasyon solüsyonunda ölçüm zamanlarında farklılık gösterip göstermediğini ölçmek üzere tek yönlü Anova testi uygulanmıştır. Belirlenen MTT ve TGF-β1 değerlerinin 7 farklı irrigasyon solüsyonunda ve zamana bağlı değişimini birlikte analiz etmek üzere ise tekrarlayan ölçümlü Anova testinden yararlanılmıştır.
MTT analizi ölçümleri ile ELİSA analizi ölçümlerinde 7 farklı irrigasyon solüsyonu arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). MTT analizine göre en yüksek hücre proliferasyonu 3. günde fosforik asitte, 5. günde EDTA'da ve 7. günde etidronik asitte gözlenmiştir. ELİSA analizine göre en yüksek TGF-β1 salınımını 1., 3., ve 7. günlerde fitik asitte gözlenirken, 14. günde EDTA'da gözlenmiştir. SEM analizine göre smear tabakası uzaklaştırabilme etkinliği kitosan ve distile su grubunda diğer gruplara göre yetersiz bulunmuştur. Hücre adezyonu açısından solüsyonların herhangi bir olumsuz etkisi tespit edilememiştir. Bu SEM analizinde birçok farklı hücre morfolojisinin mevcudiyeti gösterilmiştir.

Abstract:
The aim of this in vitro study is to examine the TGF-β1 released from dentin discs with EDTA, which are the gold standard in regenerative endodontic treatment and currently used in routine treatment today and different irrigation solutions that could be the alternative to EDTA by ELISA method, and stem cell behaviour using MTT and SEM methods. 
In this study; effect of 7 different irrigation solutions (EDTA, citric acid, phosphoric acid, phytic acid, etidronic acid, chitosan and distilled water) were compared on stem cell behaviour and TGF-β1 release. Stem cells and dentin discs were produced from extracted third molar teeth with open apex. 
In order to examine the cytotoxic effects of the solutions on the cells, SCAPs seeded on the discs which were incubated for 3, 5 and 7 days and then the MTT test was used. In order to obtain the absorbance values, the media removed in each time period were read in an ELISA reader at 570 nm. In order to examine the effects of the groups on TGF-β1 release, cells seeded on discs were incubated for 1, 3, 7 and 14 days. It was read in an ELISA reader at 450 nm using the ELISA kit. In order to examine the stem cell adhesion and morphology of the groups, the cells planted on the discs were incubated for 3, 5 and 7 days. The discs without cell cultivation were also prepared to examine the smear layer removal efficiency of the groups. The discs with and without cell cultivation were coated with gold and examined by SEM under x20000 and x5000 magnification, respectively. Kolmogrov-Smirnov test was done to evaluate open-ended data (p>0.05), and it was concluded that the data showed α normal distribution and parametric testing was found appropriate. One-way Anova test was applied to evaluate the significant differences in the data obtained with seven irrigation solutions using MTT and TGF-β1 tests at various measurement times. The repeated measurement Anova test was used to analyse the data obtained with MTT and TGF-β1 tests with various seven irrigation solutions depending on time.  
Statistically significant difference was found between seven different irrigation solutions in MTT analysis measurements and ELISA analysis measurements (p<0.05). According to MTT analysis, the highest cell proliferation was observed in phosphoric acid on day 3, EDTA on day 5 and etidronic acid on day 7. According to the ELISA analysis, the highest TGF-β1 release was observed in phytic acid on days 1, 3, and 7, while it was observed in EDTA on day 14. According to SEM analysis, the efficiency of removing the smear layer was found to be insufficient in the chitosan and distilled water group compared to the other groups. No adverse effects of the solutions were detected in terms of cell adhesion. The presence of many different cell morphologies was demonstrated with this SEM analysis.