Süt sığırlarında laktasyon eğrilerinin farklı matematik modellerle belirlenmesi ve kontrol aralığının tesbiti
Describing of mathematical models for lactation curve and estimation of control interval in dairy cattle
Yazar: İSMAİL KESKİN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ABDURRAHMAN TOZLUCA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
ÖZET Doktora Tezi SÜT SIĞIRLARINDA LAKTASYON EĞRİLERİNİN FARKLI MATEMATİK MODELLERLE BELİRLENMESİ VE KONTROL ARALIĞININ TESPİTİ İsmail KESKİN Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Abdurrahman TOZLUCA 2004, 123 Sayfa Jüri: Yrd. Doç. Dr. Abdurrahman TOZLUCA Prof. Dr. Saim BOZTEPE Doç. Dr. Ensar BAŞPINAR Doç. Dr. Mehmet Ali YILDIZ Yrd. Doç. Dr. Aşır GENÇ Bu çalışmada, farklı matematik modeller kullanılarak İsviçre Esmeri sığırların laktasyon eğrilerini en iyi belirleyen modellerin tespiti amaçlanmıştır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Çumra Tarım Meslek Lisesi Esmer sığır sürüsünden elde edilen toplam 773 laktasyon kaydı değerlendirilmiştir. Çalışmada sekiz matematik model incelenmiştir. Bu modeller: Modeli: Y{t) = atb e{~cl) Model 2: Y{t) = at" eT (l + uSin(t) + vCos(t)) Model 3: Y{t)=a + bt + ct2 Model 4: Y,t)=a + bt + et2 + df Model 5: Y(!) = atb I Cos{ct) Model 6: Y{l)=a + bt + c{llt)Model 7: Y{i) = a - bt + ct2 1 2 + d log (t) Model 8: Y{l) = 1 1 (a + bt + ct2 ) Süt verimi kayıtları laktasyon sırası ve laktasyonun başlama mevsimine göre standardize edilerek, modellerin laktasyon eğrisine uyumları incelenmiş ve karşılaştınlmıştır. Bunun yanında modellerin laktasyon sıralan ve laktasyonun başlama mevsimine göre elde edilen eğrilere uyumları incelenmiştir. Standardize edilmiş verilere tüm kontrol aralıklarında Model 1 ve model 2 nin daha iyi uyum gösterdiği tespit edilmiştir. Belirleme katsayılarının laktasyon sıralarına göre önemli bir değişme göstermediği, tüm laktasyonlarda da Model 1, Model 2 ve Model 7'nin daha iyi uyum gösterdiği belirlenmiştir. Laktasyona başlama mevsimi ilkbahar ve kış olan hayvanlara ait belirleme katsayılarının daha yüksek olduğu ve Model 1, Model 2 ve Model 7'nin daha iyi uyum gösterdikleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Esmer sığır, laktasyon eğrisi, matematik model, kontrol aralığı ıı

Abstract:
ABSTRACT Ph. D. Thesis DESCRIBING of MATHEMATICAL MODELS for LACTATION CURVE and ESTIMATION OF CONTROL INTERVAL in DAIRY CATTLE Ismail KESKİN Selçuk University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Animal Science SupervisonAssist Prof. Dr. Abdurrahman TOZLUCA 2004, 123 Page Jury: Assist Prof. Dr. Abdurrahman TOZLUCA Prof. Dr. Saim BOZTEPE Assoc. Prof. Dr. Ensar BAŞPINAR Assoc. Prof. Dr. Mehmet Ali YILDIZ Assist Prof. Dr. Aşır GENÇ In this study aimed fitting and comparing eight mathematical models to lactation curves of Brown Swiss cattle. Total 773 lactation data which obtained the Brown Swiss cattle herd raised in Çumra Agricultural Highschool of Ministry of Agriculture and Rural Affairs. Models are as fallows: Modeli: Y(t) = atb e{~c,) Model 2: Y(t) = atbe{~c,) (1 + uSin{t) + vCos(t)) Model 3: Y{l) = a + bt + ct2 Model 4: Z. = a + bt + ct2 + dt3 Model 5: Y(t) = atb I Cos{ct) Model 6: Y{l) = a + bt + c(l / 1) Model 7: Y{[) = a - bt + ct2 1 2 + d log (t) ModelS: Y{t) = t / [a + bt + ct2) mLactation datas were standardized according to lactation order and season. The fitting the lactation curve of the models are investigated and compared. The fitting of provided curves from the models due to the lactation orders and beginning of the lactation seasons were also investigated. The standardized data were found to be more compatible with Model 1 and Model 2 in all control interval than other models. The different lactation orders, for the model fits, were more compatible in Model 1, Model 2 and Model 7 than the other groups. The effects of lactation orders were not significant on determination coefficients. The determination coefficients of catties entered to lactation in spring and winter seasons were found more higher than the other seasons and Model 1, Model 2, and Model 7 were found to be fitted better, compared to others. Key Words: Brown Swiss, lactation curve, mathematical model, control interval IV