Erken çocukluk döneminde oyunun sağlayıcılarının incelenmesi
Investigating affordances of play in early childhood
Yazar: MERVE GEMİCİ KOŞAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı sağlayıcılar = Success enablers ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Oyunlar = Games ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Çocukların oyunlarında ortaya çıkan davranışlar, oyunda kullanılan materyaller ve oyun tercihleri çevrelerinden etkilenir. Çevresel bir yaklaşıma sahip olan sağlayıcılık teorisi, çevre ile etkileşime girdiğimiz anda davranışlarımızın ve düşüncelerimizin çevreye katkı sağlayan tüm ögelerden izler taşıdığını savunur. Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitime devam eden çocukların iç mekân sınıflarında oyunlarına devam ederken -ekolojik bir yaklaşım olan sağlayıcılık teorisi çerçevesinde- oyunu inşa eden yani oyunu sağlayan nesne ve materyaller, oyun arkadaşları ve düzenlenen ortam ögelerinin hangi açılardan oyunda yer aldığını ve hangi tür oyunların oynandığını bütüncül olarak ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması desenine göre yapılandırılmıştır. Çalışmanın örneklemini amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen MEB programına göre düzenlenmiş bir sınıfta eğitim gören 5 yaş 20 çocuk oluşturmaktadır. 33 gün süresince, oyun zamanında katılımcı olmayan gözlem yaparak veriler toplanmıştır. Verilerin kaydedilmesi için Piaget/Parten Oyun Gözlem Kayıt Formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Gözlem sonucunda, oyun zamanında toplam 1518 farklı oyun davranışı sergilenmiştir. Oyunlarda toplamda 588 materyal kullanılmıştır. Oyunlar sınıf içerisinde öğrenme merkezlerinde gerçekleşirken, oyun esnasında oyun merkezleri 709 kez ziyaret edilmiştir. Sağlayıcı olarak çocuk, gelişimiyle uyumlu şekilde, fonksiyonel, yapılandırmacı, dramatik, tek başına, paralel, grup oyun davranışlarını sergilemiştir. Sağlayıcı olarak materyal, oyunların tümünde kullanılmıştır. Sağlayıcı olarak oyun ortamı ise, öğrenme merkezlerine bölünmüş, materyallere açık erişimli bir sınıf olarak, oyun davranışlarını çeşitlendirmiş ve çocuklar tarafından düzenlenmiştir. Sonuç olarak, çocuğun gelişimine katkı sağlamak amacıyla iç mekan eğitim ortamına yerleştirilen her materyal, eğitim ortamının düzenlenme şekli, oyun arkadaşlarının gelişimi, çocukların oyunlarını inşa eden birer ögedir ve bütüncül olarak ele alınmalıdır.

Abstract:
The behaviors that occur in children's play, the materials used in their play and their play preferences are affected by their environment. The Affordance theory, which has an environmental approach, argues that as soon as we interact with the environment, our behaviors and thoughts bear traces of all the elements that contribute to the environment. The purpose of this research is to examine in which aspects the objects and materials, playmates and organized environment elements that build the play, that is, afford the play, take place in the play and what types of play are involved in the play time while they continue their play in the indoor classrooms of children who continue their early childhood education - within the framework of the Affordance theory, holistically. This research was conducted as the case study which is one of the qualitative research methods. The sample of the study consists of 20 children aged 5 years, who are educated in a classroom arranged according to the Mone program selected with the purposeful sampling method. During 33 days, data were collected by non-participant observation at play time. Piaget/Parten Play Observation Record Form was used to record the data. Content analysis method was used in the evaluation of the data. In consequence of observation, total of 1518 different play behavior were demonstrated during play time. A total of 588 play material was used in plays. While the plays occur in learning centers, centers were visited 70 times during the play. The child is an affordance of play, conformably with own development, exhibited functional, construction, dramatic, solitary, parallel, group play behaviors. The material is an affordance of play, has been used in all plays. The play environment is an affordance of play, was divided into leraning centers and provide open access to materials, diversified play behaviors and organized by children. As a result, every material that the teacher places in the indoor educational environment in order to contribute to the development of the child, the way the teacher organizes the educational environment, the development of the playmates are an element that affords the children's games and should be considered holistically.