Orman yollarında Phyllostachys bambusoides ile şev stabilizasyonu üzerine bir araştırma
A research forest road slope stabilization with Phyllostachys bambusoides
Yazar: CELAL EMİR
Danışman: DOÇ. DR. METİN TUNAY
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma ile orman yol şevlerinin Phyllostachys bambusoides Sieb. Et. Zucc. (bambu)bitkisi ile stabilizasyonu amaçlanmıştır. Türkiye'nin engebeli morfolojik yapısı, ormanyolları yapımında kazı ve dolduru şevlerinin yapımını zorunlu kılmaktadır. Sahip olduklarıeğim, bitki örtüsünün yol yapımı sırasında kaldırılmış olması ve çeşitli ekolojik nedenlerleşevlerde toprak hareketleri sık görülmektedir. Bu gibi eğimli alanların cansız malzeme ileemniyetini sağlamak çoğunlukla canlı malzeme, yani bitki ile emniyetini sağlamaktan dahapahalıya mal olmakta ve aynı zamanda doğal görüntüsü açısından genellikle arzu edilmeyenve tatminkâr olmayan bir durum yaratmaktadır. Bitkisel örtüleme ile dikilen bitkilerin kalıcıve geniş etkileri nedeniyle, orman alanlarını, ulaşım yollarını ve yerleşim alanlarını erozyontehlikesine karşı korumaktadır.Bu nedenlerden dolayı orman yol şevlerinin stabilizasyonunda canlı materyal olan bambubitkisi (Phyllostachys bambusoides Sieb. Et. Zucc.) denenmiştir..iiiÖZET (devam ediyor)Bambu bitkisinin, toprak içerisinde ağ şeklinde ve çok sık aralıklarla yer alan, 1.5-3.0 cm.çapındaki rizomları yoluyla yüksek derecede toprak tutma özelliği bulunmaktadır.Dikimler sonbahar ve ilkbahar dikimleri olmak üzere iki ayrı zamanda yapılmıştır. Çalışmaalanı olarak Antalya Orman Bölge Müdürlüğü, Taşağıl Orman şletme Müdürlüğü ormanyolları seçilmiştir. Farklı iki yükselti kademesi (800 m.- 1000 m.), farklı iki bakı (kuzey bakıve güney bakı) ve farklı iki şevde (kazı ve dolduru şevi) olmak üzere 8 adet deneme alanıoluşturulmuştur. Bu deneme alanlarında Phyllostachys bambusoides bitkisinin 30-40 cm.uzunluklarındaki rizomları ve bu rizomlardan elde edilen bitkiler materyal olarakkullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler ile bambuların yaşamlarını devamettirmelerinde yükseltiden ve bakıdan dolayı herhangi bir farklılık olup olmadığının tespitedilebilmesi amacıyla Khi-kare testi yapılmıştır.Sonuç olarak, bakının, bambuların yaşaması üzerinde etkili bir faktör olduğu; yükseltinin isebambuların yaşaması üzerinde etkili bir faktör olmadığı ortaya çıkmıştır. Bambu bitkisininrizom dikim zamanının ilkbaharda olması gerektiği sonucu elde edilmiştir. Elde edilen diğerbir sonuç ise bambuların kazı şevlerinde yaşamlarını sürdürebildiği, dolduru şevlerinde iseyaşam faaliyetlerine devam edemedikleridir. Yapılan çalışmalar neticesinde elde edilensonuçlara göre bambu bitkisinin orman yol şevlerinde kazı şevlerinin stabilizasyonundaistenilen yükselti kademelerinde başarıyla kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Orman yolları, erozyon, şev stabilizasyonu, PhyllostachysbambusoidesBilim Kodu: 502.04.01iv

Abstract:
The mountainous morphological structure of the Turkey makes it obligatory to build cutand fill slopes. Soil movements are frequently encountered in the slopes due to the slope,in adequate plant cover and various ecological reasons. Ensuring the safety of such slopingareas using inorganic material is generally more costly than ensuring their safety usingorganic material such as plants and usually causes an undesirable appearance in terms ofnatural appearance.Because of such reasons, bamboo plant (Phyllostachys bambusoides Sieb. Et. Zucc.) whichis a live material was applied in forest road slope stabilization. Bamboo plant has theability of protecting a high amount of soil with its root which are 1.5-3.0 cm in diameterand which disperse under the soil like a net with small gaps between each other. Chi-square test was applied with the data obtained in the studying order to determine whetherthe altitude and aspect had an effect on the survival of the bamboo plants.vABSTRACT (continued)In conclusions, aspect is an effective factor on the survival of bamboo plants; howeveraltitude doesn?t have a role on the survival of bamboo plants. It was concluded that thetime of planting the root of bamboo plant should be in spring. Bamboo plant can survive incut slopes but they can?t survive in fill slopes. According to the results obtained in thestudy, it was concluded that bamboo plant could be used successfully in forest road cutslopes stabilization in adequate levels.Keywords: Forest roads, erosion, slope stabilization, Phyllostachys bambusoidesScience Code: 502.04.01vi