Yol üstü ve yol dışı otoparkların analizi:Üsküdar İlçesi örneği
Analysis of on-street and off-street car parks:Üsküdar district case study
Yazar: REYHAN FİLİZFİDAN
Danışman: PROF. DR. ALİ OSMAN ATAHAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Motorlu taşıtlarla iç içe olan tüm büyük şehirlerde park etme gereksinimi ve park ihtiyaçlarının nerede karşılanacağı Ulaştırma Mühendisliği'nin tartıştığı ve çalıştığı önemli konulardan biri olarak gösterilmektedir.  Geçmişten günümüze dünya geneline baktığımızda teknolojinin etkisiyle meydana gelen otomotiv sektöründeki yükseliş ulaşım imkânlarındaki değişim ve hızla artan nüfus, kontrolsüz yapılaşma şehirlerimizde trafik yoğunluğunda artışa neden olmuştır. Ayrıca, otopark yeri arayan sürücülerin de park yeri bulmak için yolları gereksiz yere işgal etmeleri trafik yoğunluğunu daha da tetiklemiştir. Trafik yoğunluğundaki artışın sonucunda da kentlerimizde, özellikle metropol şehirlerde parklanma sorununu meydana gelmiştir. Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde yirmisini oluşturan ve 4.5 milyona yakın kayıtlı araç sayısına sahip olan İstanbul, dünyanın en büyük metropolitan şehirlerinden biridir. İstanbul'un artan nufusunun beraberinde getirdiği taşıt sayısındaki yükseliş karşısında mevcut park alanlarının yeterli olmaması şehrin ritmini olumsuz etkilemiş ve bunun yarattığı olumsuzluklar da otopark sorunlarını ortaya çıkartmıştır. 
Bu çalışmada, İstanbul'un nüfusu ve trafiği yoğun ilçelerinden biri olan Üsküdar İlçesi, araştırma alanı olarak tercih edilmiştir. Üsküdar'da yol üstü otoparklar için üç, yol dışı otoparklar için de açık ve katlı otoparklar olmak üzere toplam altı otopark alanı belirlenmiştir. Burada yapılan çalışma yedi bölüm tasarlanarak oluşturulmuştur. Birinci bölümde; çalışmanın giriş bölümü ve amacı yer almaktadır. İkinci bölümde; otopark ve otopark türleri ile ilgili tanımlar ve sınıflandırmalar yer almaktadır. Yine aynı bölmümde literatür özet bilgisine de değinilmiştir. Üçücü bölümde; İstanbul Otopark Ana Planı doğrultusunda İstanbul'daki parklanma sorunu, Üsküdar bölgesinde çalışılan otoparkların yerinde gözlem yapılarak elde edilen saha çalışmaları bilgisi ve analizde kullanılan terimlerin tanımlarına yer verilmiştir. Yol üstü otoparklarının analizi dördüncü bölümde yapılmıştır. Yol dışı otoparkları ise kendi içerisinde katlı ve açık otoparklar olmak üzere iki kategoride sınıflandırılmış ve bunların analizi de beşinci bölümde ele alınmıştır. İncelenenen otoparkların günlük saat bazında verileri değerlendirilerek senelik ve mevsimsel süreçlerde analizi yapılmıştır. Bu analiz neticesinde grafik ve çizelgeler oluşturularak otoparklara giren ve çıkan araç sayımları, devinim oranları, doluluk oranları ve parklanma sürelerinde meydana gelen zaman dilimindeki değişimin haftanın hangi günlerinde en fazla haftanın hangi günlerinde en az olduğu irdelenerek yıllık ve mevsimsel incelemesi yapılmıştır. 
Bu çalışma,  irdenelenen otoparkların farklı zaman dilimlerine ait istatistiki grafik ve çizelgelerin oluşturulup otopark türlerinin karşılaştırılması açısından özgündür. Altıncı bölümde veri analizlerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Yedinci bölüm olan olan sonuç bölümünde ise mevcut durumun iyileştirilmesi adına kısa ve uzun vadede çözüm önerileri getirilmiştir. Burada Üsküdar bölgesinde çalışılan otoparkların kullanımı değerlendirilmiş ve incelenen otoparkların bulundukları bölgenin park taleplerini karşılayıp karşılamadığı ortaya konulmuştur. Öte yandan yapılan bu çalışmada mevcut parklanma durumunun incelenmesi otopark senaryolarına, fizibilite çalışmalarına da genel bir bakış açısı kazandıracaktır.

Abstract:
The necessity of parking and where to meet this need in all big cities which are full of motor vehicles is one of the most important matters on which Transportation Engineering negotiate and work.  
When we look at the world in general from past to present, we see that progression in automotive industry due to technology, changes in transportation, rapidly increasing population and uncontrolled urbanization have caused an increase in traffic density in our cities. In addition to that, drivers who unduly obstruct roads while looking for parking spaces trigger traffic density too. As a result of increase in traffic density, parking problems have arisen.
İstanbul, which constitutes approximately twenty per cent of Turkish population, and in which there are almost 4,5 million registered vehicles is one of the biggest metropolitan cities in the world. That the parking areas have fallen short because of the increase in the number of vehicles due to the increase in population in İstanbul has affected the rhythm of the city in a negative way, and the negativities caused by this have produced parking area problems.

In this study Üsküdar has been preferred as one of the districts of İstanbul which are thickly populated and which have heavy traffic. In Üsküdar six parking areas have been chosen, three of which are on-street parking areas and for off-street parking areas some open air parking areas and parking garages have been selected. This study has been planned and formed in seven parts.
In the first part the introductory chapter and the objective of the study take place.
In the second part there are descriptions and classification pertaining to parking areas and types of parking areas. Also in this part literature on this subject has been mentioned as a summary.
In the third part descriptions of parking problems in İstanbul, information about the field study acquired by doing at-site observation in parking areas in Üsküdar district and descriptions used in the analysis have been given in accordance with İstanbul Parking Master Plan.
Analysis of on-street parking areas has been made in the fourth part. And off-street parking areas have been classified in themselves in two categories which are parking garages and open air parking lots, and their analysis has been made in the fifth part. Daily and hourly data on analyzed parking areas have been evaluated and they have been analyzed in yearly and seasonal periods.  

As a result of this analysis graphics and charts have been formed, and the count of incoming and outgoing vehicles, turnover rates, parking occupancy rates, and in which days of the week the change in parking duration is high and in which days it is low have been examined, and its yearly and seasonal study has been conducted.
In this study average values of the count of incoming and outgoing vehicles, of the turnover rates, of parking occupancy rates and parking durations in each parking area that is searched have been found for weekdays and weekends in yearly and seasonal periods.
This study is unique from the viewpoint that it contains statistical graphics and charts that have been formed concerning different periods of time in the parking areas that are examined, and that different types of parking areas have been compared in it.
In the sixth part evaluation of the data analyses has been done, and in the seventh part, which is the conclusion part, solution recommendations in the short term and the long term have been made for the purpose of improving the current situation. In this part the use of the parking areas examined in Üsküdar district has been studied, and it has been presented whether they satisfy the demand in the district they are in. From another point of view this study on the existing parking supply will give a general point of view as to both parking area scenarios and feasibility studies.