Radyoloji çalışanlarının tanı amaçlı kullanılan radyasyonun, zararlı etkileri hakkında bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitude and practices of radiology workers about the harmful effects of radiation for diagnostic purposes
Yazar: HABİP BALSAK
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN GÜNEŞ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyoloji = Radiology ; Sağlık personeli = Health personnel ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Her geçen yıl, gelişen teknoloji ile paralel olarak ortaya çıkan çeşitli radyolojik yöntemlerin hastalıkların tanı ve tedavisinde çok önemli bir yeri olmasına rağmen, iyonize radyasyonun hayatımızda daha fazla yer edinmesine neden olmaktadır. Radyolojik yöntemlerin sağladığı yararlar dikkate alındığında, bu uygulamalardan vazgeçmek mümkün olmadığı için, radyolojik tetkikler ile alınan radyasyonu en aza indirgemeye çalışmak bütün radyoloji çalışanlarının dikkat etmesi gereken önemli bir husustur.
Çalışmamızda, radyoloji çalışanlarının tıpta tanısal amaçlı maruz kalınan iyonize radyasyon hakkında bilgi, tutum ve uygulamalarını tespit etmek amacıyla hazırlanan anket formu, 15 mart ile 30 haziran 2014 tarihleri arasında, 202 radyoloji çalışanına uygulanmıştır. Çalışma Diyarbakır merkez ve ilçelerindeki hastanelerde gerçekleştirilmiş olup, tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte bir araştırmadır. Çalışmaya 111' erkek 91'i kadın olmak üzere katılan 202 radyoloji çalışanının yaş ortalaması 32,51'dir. 
Radyoloji çalışanlarının % 7,9'unda çeşitli kronik hastalıkların bulunmasının yanında, üç kişinin de kendi beyanlarına göre kanser teşhisi aldığı tespit edilmiştir. Ankete katılanların kendi ifadelerine göre en çok görülen sağlık problemi saç dökülmesidir (%53). 
Radyoloji çalışanlarının % 90,6'sı hastaların, % 83,7'si ise kendileri için yıllık MMED limitlerini bilmediği görülmüş; bununla birlikte, %82,2'si bir abdomen BT de maruz kalınan iyonize radyasyonun kaç adet PA akciğer grafisinde alınan radyasyona eşdeğer olduğunu bilmemektedir. Çalışanların % 91' i MR'da,  % 89,5'i ise USG' de iyonizan radyasyon kullanılmadığını bilmesinin yanında, % 41'i mamografide, % 32'si BT'de % 34'ü anjiografide ve % 30,5'i ise skopi uygulamalarında iyonizan radyasyon kullanıldığını bilmemektedirler.
Çalışanların %21,9'u dozimetre kullanmadığını belirtmiş ve dozimetre sonuçlarına güvenilmemesi dozimetre kullanmamanın en önemli gerekçesi olarak gösterilmiştir. 
Radyoloji çalışanlarının radyasyon güvenliği hakkında bilgi düzeylerinin hizmet içi eğitimler ile arttırılmasına ihtiyacın olduğu görülmüştür.

Abstract:
Although substantial radiological methods appearing in accordance with developing technology year by year have a crucial impact on the diagnosis and treatment of diseases, they cause more ionised radiation to influence our lives. When taking into consideration the benefits of radiological methods,because it is impossible to give up these applications, minimising the radiation imposed through radiological examinationsis an issue to be cared about by all radiology employees. 
In this study, the questionnaire developed in order to identify radiology employees' knowledge about, attitudes towards and applications of ionised radiation imposed diagnostically in the field of medicine was administered to 202 radiology employees between March 15 and June 30, 2014. The study has a diagnostic and sectional pattern and was conducted in Diyarbakır and surrounding towns.
The mean of age of 202 radiology employees (111 males and 91 females) is 32,51. 
In addition to that 7,9% of the radiology employees suffer from various chronic diseases, three of them declare that they have been diagnosed to be cancer.According to the participants, the most frequent health problem is loss of hair (53%), 
90,6% of the radiology employeesare not aware of the annual MMED limits for their patients while  83,7% of them do not know that for themselves.Moreover, 82,2% of them have no idea about the amount of ionised radiation imposed through one abdomen BTequals the amount of radiation imposed through how many PA lung graphies. That no ionised radiation is included in MR is known by 91% of the employees, and in USG by 89,5% of them. Yet, some of them do not know that ionised radiology is used in mammography (41%), in BT (32%), in angiography (34%) and fluoroscopic applications (30,5%).
21,9% of the employees inform that they do not use dosimetry and that the most important reason for this is the distrust in the dosimetry results. 
it has been shown that radiology employees need to be increased about radiation safety with in-service trainig.