Dijital folklorun Türkiye'deki durumu ile ilgili halk hekimliği örnekleminden hareketle bir değerlendirme
An Evaluation of the state of digital folklore in Turkey based on the example of folk medicine
Yazar: SAADET BİRGİLİ KAYA
Danışman: PROF. DR. SELMA GÜLSEVİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Dijital folklor, teknolojinin ve internetin gelişmesiyle ortaya çıkan ve toplumsal dinamikleri ve iletişimi etkileyen bir kültürel yapıdır. Dijital araçlar, bireylere yeni ifade alanları sağlamış, geleneksel kültür pratiklerini dijital ortama taşımış ve böylece zamanla dijital kültür üretimini başlatmıştır. Bu çalışma, dijitalleşmenin toplumsal iletişim, bilgi paylaşımı ve kültürel değişim üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Bu bağlamda, kültürün sanal ortamda nasıl varlık gösterdiği, halk hekimliği örneği üzerinden incelenmektedir. Halk hekimliği, toplumun geleneksel olarak geliştirdiği, hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde kullanılan bilgi ve pratikler bütünüdür. Ritüeller, tabiat kaynaklı ilaçlar gibi yöntemlerle kuşaktan kuşağa aktarılan halk hekimliği, kültürel belleğin önemli bir parçasıdır. Bu çerçevede halk hekimliğinin YouTube'da nasıl yer aldığı, hangi biçimlerde varlık gösterdiği ve bu süreçte dönüşüme mi yoksa bozulmaya mı uğradığı incelenmiştir. Çalışmada, dijital kültürün yerelleşme ve küreselleşme üzerindeki etkileri, kültürleme ve kültürlenme kavramları çerçevesinde ele alınmış, geleneğin dönüşümüne dair sorular tartışılmıştır. Araştırmada temel araştırma yöntemleri tercih edilmiş olup veri toplama, doküman ve içerik analizi gibi yöntemler kullanılmış, dijitalleşmenin toplumsal yapı üzerindeki etkilerine dair önemli bulgular elde edilmiştir. Sonuçlar, dijital teknolojilerin toplumsal etkileşimi artırdığını ve yeni kültürel formların oluşumunu desteklediğini; ancak kültürel hegemonyanın yerel kültürleri tehdit ettiğini göstermektedir. Dijitalleşmenin vi bilgi toplumu üzerindeki dönüştürücü etkileri açısından önemli çıkarımlar sunulmuş, gelecekte dijital folklorun farklı toplumsal bağlamlarda incelenmesi önerilmiştir.

Abstract:
Digital folklore is a cultural structure that emerged with the advancement of technology and the internet, impacting social dynamics and communication. Digital tools have provided individuals with new forms of expression, transferring traditional cultural practices to the digital space, and thus initiating digital cultural production over time. This study examines the effects of digitalization on social communication, information sharing, and cultural change. Within this context, it explores how culture exists in the virtual space, specifically through the example of folk medicine—traditional knowledge and practices used for the prevention and treatment of illnesses. Folk medicine, transmitted across generations through rituals and natural remedies, represents an essential part of cultural memory. This research investigates how folk medicine appears on YouTube, the forms it takes, and whether it undergoes transformation or degradation. The study discusses the effects of digital culture on localization and globalization within the frameworks of enculturation and acculturation, raising questions about the transformation of tradition. Employing primary research methods, including document and content analysis, the study reveals key findings on the impact of digitalization on social structures. Results suggest that digital technologies enhance social interaction and support the creation of new cultural forms, though cultural hegemony may threaten local cultures. It proposes further research on digital folklore across various social contexts.