Hava jeti ile tekstüre yapan bir tekstil makinasının tasarımı ve prototip imalatı
Design and manufacturing of an air jet texturing machine prototype
Yazar: UTKU TURGUTER
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET KOCABAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Kompozit malzemeler = Composite materials

Özet:
Bu tezde yapılan çalışmayla beraber yeni ve gelişime açık hava jeti ile tekstüre işlemi ile büküm teknolojisi geliştirilmiş ve patentlenmiştir (TPE Doküman Kodu:69065, Kayıt No:20072344). Bu tezde öncelikle alınan patentin konstrüktif kısıtları belirlenerek patentin hayata geçirilmesi için prototip makine tasarımı ve imalatı hedeflenmiştir ikincil olarak bu yenilikçi işlemi tanımlamakla beraber, teknik tekstiller üzerinde nasıl bir potansiyel uygulama alanı sunduğu açıklanmaktadır. Büküm işlemi tekstil üretiminde en çok bilinen bir işlem olmasına rağmen bugüne kadar sadece üç farklı biçimi endüstriyel olarak kullanılagelmiş diğer pek çok büküm yöntemi ile patent literatüründe kalmıştır. Bu yenilikçi işlemle, hava jeti ile tekstüre işlemini büküm işlemi ile on-line birleştirmek mümkün olmuştur. Bu yenilikçi işlem, hava-jeti ile tekstüre olmuş ve karışmış filamentlere ilave bir birliktelik kazandıracağı için iki farklı üstünlük elde edilecektir. Bunlardan ilkinde tekstüre için kullanılan basınçlı hava basıncında azaltma yapılarak daha ekonomik çalışma ile işlem gerçekleştirilecektir. Diğer üstünlük ise ipliğe kazandırılan yeni karakter ile elde edilecektir. Hava jeti ile tekstüre işleminin termoplastik olmayan, özellikle cam, karbon ve metal liflerini tekstüre etmekteki tek yol olmasından dolayı bu yenilikçi işlemle teknik uygulamalar için kompozit lif oluşturabilme fırsatı doğmuştur. Hibrit lif oluşumu açısından lif eksenine metalsi lifin tek bir işlemle yerleştirilebilme adına tek teknik bu yeni geliştirilen işlemdir. Bu teknoloji TUBİTAK 105M134 nolu projesi kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
A novel and innovative air-jet texturing plus twisting (AJT2) technology has been developed and patented (TPE Document Code: 69065, Registration No: 20072344) . First goal of this thesis can be stated as design and manufacturing of a prototype textile machine designating constructive obstructions of the patent mentioned later and secondly to define this novel process and elaborates on the potentials of this new technology in the field of technical textiles. Yarn twisting process is a well known textile process. Although there has been many twisting methods developed, there are only three distinct types of twisting techniques industrially widespread used. The rest is of a property of patent literature. The novel technology on-line combines the air-jet texturing operation with the twisting operation. Since this novel process imparts at least two distinct improvements to the air-jet textured and mixed filaments by giving additional cohesion to the filaments. In the first distinct improvement, the air-jet texturing process may be carried out at much lower pressures (for example 5 by instead of 9 bar air pressure) providing economical benefits. The other improvements is due to a novel character obtained in the final yarn. Since the air-jet texturing is the only process to texturise the non-thermoplastic, especially glass, carbon and metallic fibres, this new technology has the unique features of combining these fibres to create composite fibres for technical applications. This is the only technique that a metallic wire could be inserted into the centre of a yarn in one single operation to create hybrid yarns. This technology has been developed by the support of TUBİTAK research grant no: 105M134.