Primer monosemptomatik nokturnal enürezisli hasta ve annelerinin depresyon ölçekleri ile değerlendirmesi
Evaluation of children with primary nocturnal enuresis and their mothers with depression scales
Yazar: RAZİYE MERVE YARADILMIŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN ÇALTIK YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Enürezis = Enuresis ; Hastalar = Patients ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada primer monosemptomatik nokturnal enürezis (MNE)'li çocuk ve annelerinin depresyon ölçekleri kullanılarak depresyona eğilimlerinin değerlendirilmesi ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. 
Çalışmamıza Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Polikliniği'ndeprimer MNE tanısı alan 6-17 yaş aralığında120 çocuk ve annesi ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Poliklinikleri'ne başka yakınmalar ile başvuran veenürezis ve kronik hastalık öyküsü olmayan aynı yaş grubunda ve benzer cinsiyette 109 çocuk ve annesi dahil edildi. Tüm ailelere sosyodemografik özellikler, hastalık bilgisi ve depresyon ölçeklerinin yer aldığı dört sayfalık anket uygulandı. 
Primer MNE'live kontrol grubundaki çocuklarınyaş ortalamaları sırasıyla 8,8±2.17 ve9,34±2,17 olarak bulundu (p>0.05).Primer MNE'li gruptaki çocukların çoğunluğu erkeklerden oluşmaktaydı(%59,3, n=64). Bu grupta anne ya da babada enürezis öyküsü olanlar %44,4 (n=52), kardeşlerde enürezis öyküsü olanlar ise %23,9'du (n=28) ve her iki oran kontrol grubundan anlamlı yüksekti (sırasıyla p=0.000 ve p=0.001). Enüretik grupta ailenin aylık geliri 3000 TL ve üzeri olan çocukların oranı %15 (n=18) iken, kontrol grupta %28,4 (n=31) idi. Kontrol grubunun gelir düzeyi hasta gruba göre anlamlı yüksekti (p=0,043). Primer MNE'li hastalar ve kontrol grubu arasında çocuğun okul başarısı, annenin eğitim durumu ve evdeki çocuk sayısı gibi değişkenler yönünden anlamlı fark yoktu (hepsi için p>0.05).
Primer MNE'li gruptaki annelerin Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) puan ortalaması 13,77olup, hafif düzey depresyonla uyumluydu. Hasta çocuklarda ise Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) puan ortalaması9,48 olup, normal olarak değerlendirildi. Bununla beraberprimer MNE'li grupta hem BDÖ,hem de ÇDÖ puan ortalamalarının kontrol gruba göre anlamlı yüksek olduğu belirlendi (sırasıyla p=0,002 vep=0,031).Tüm çalışma grubunda anne depresyonu ile çocuk depresyonu arasında pozitif yönde ilişki olduğu da gözlendi(sırasıyla hasta ve kontrol grupları için r=0,428; p=0,000 ver=0,454; p=0,000).
Primer MNE'li grup enürezis görülme süresi (1-5 yıl/>5 yıldan fazla), enürezis sıklığı (ayda 20 geceden fazla/az), hasta yaşı (6-11 yaş/12-17 yaş), cinsiyet (kız/erkek), anne ya da babada enürezis varlığı (var/yok) ve kardeşlerde enürezis varlığı (var/yok)gibi çeşitli değişkenler açısından alt gruplara ayrıldığında BDÖ ve ÇDÖ puanları açısından anlamlı fark saptanmadı (hepsi için p>0.05). Bununla beraber aylık geliri 3000 TL ve üzeri olan ailelerde, daha alt gelir düzeyinesahip ailelere kıyasla hem BDÖ hem de ÇDÖ puanlarının anlamlı düşük olduğu görüldü (sırasıyla p=0,028 ve 0,032). Primer MNE'li grupta üniversite mezunu olan annelerinBDÖ puanları ve çocuklarınınÇDÖ puanları ilkokul mezunu olan annelerin ve çocuklarının puanlarına göre anlamlı düşüktü (sırasıyla p=0,034 ve 0,045).Primer MNE'li grupta okul başarısı kötü-orta çocukların okul başarısı iyi olan olgulara kıyasla ÇDÖ puanlarının anlamlı yüksek olduğu görüldü (p=0,000). Öte yandan çocukların okul başarısının iyi ya da kötü olmasının annelerinBDÖ puanlarında fark oluşturmadığı gözlendi(p=0.356). 
Sonuç olarak; primer MNE'ninözellikle annelerde depresyon gelişimine katkı sağladığını düşünmekteyiz. Çalışmamızda hasta yaşı, enürezis görülme sıklığı ve süresi gibi değişkenler ile depresyon gelişimi arasında ilişki gösterilememiştir. Bununla beraber ailenin ekonomik durumu ve annenin eğitim düzeyigibi sosyodemografik özelliklerhem hasta çocuklarda hem de annelerinde depresyon gelişimine katkı sağlayan en önemli faktörler olarak karşımıza çıkmıştır. Bu nedenle çalışmamızın sonuçları primer MNE'li çocuk ve annelerinde depresyon gelişiminde hastalık sürecinin olumsuz etkilerinden çok, aile ekonomisinin ve aile bireylerinin eğitim düzeyinin önem taşıdığını göstermektedir. Sosyoekonomik ve sosyokültürel seviye düşüklüğünün yol açtığı yanlış ebeveyn tutumları aile içi dinamikleri olumsuz yönde etkileyebileceğinden, değiştirilebilir bir faktör olan ebeveyn eğitiminin primer MNE'li hastaların yönetiminde ön planda tutulması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
In this study, we aimed to evaluate the tendency of depression in children with primary monosymptomatic nocturnal enuresis (MNE) and their mothers using depression scales and to determine the influencing factors.
The study included 120 children aged 6-17 years with the diagnosis of primary MNE who were being followed-up in the Pediatric Nephrology Unit of Keçiören Research and Training Hospital. Age-matched children (n=109) with no chronic disease or enuresis history who admitted to the Pediatric Outpatient Clinicswith other complaints constituted the control group. A four-page questionnaire including sociodemographic features, information regarding to the disease and depression scales was applied to all children as well as their mothers.
Mean age of children with primary MNE and control group was 8.8±2.17 and 9.34±2.17, respectively (p>0.05). Majority of the primary MNE group were boys (59.3%, n=64).In this group, the parents (mother/father) had an enuresis history of 44.4% (n=52) and the siblings had an enuresis history of 23.9% (n= 28),both of which were significantly higher thanthe control group (p=0.000 and p=0.001, respectively). In the enuretic group the proportion of families with a monthly income of 3000 TL and above was 15% (n=18),whereas this ratio was 28.4% (n=31) in the controls. The income level of the control group was significantly higher than the patient group (p=0.043). There was no significant difference between the patients with primary MNE and the control group in terms of school achievement, maternal education level, and number of children at home (p> 0.05, for all).
Mean Beck Depression Inventory (BDI) score of mothers in the primary MNE group was 13.77 and was compatible with mild depression.In the enuretic children, the average score of the Children's Depression Inventory (CDI) was 9.48 and was evaluated as normal.However, both mean BDI and CDI scores were significantly higher in the primary MNE group compared to the control group (p=0.002 and p=0.031, respectively). There was also a positive correlation between maternal depression and child depression in the entire study group (for the patient and control groups r=0,428; p=0,000 ve r=0,454; p=0,000).
When the primary MNE is divided into subgroups according tovariables like the duration of enuresis (more than 1-5 years /> 5 years), the frequency of enuresis (more/less than 20 per month), patient age (6-11 years/12-17 years), the presence of enuresis in one of the parents (present/absent) and the presence of enuresis in the siblings (present/absent) no significant differences were detected in terms of BDI and CDI scores in any of the subgroups (p>0.05 for all). However, families with monthly income of 3000 TL and above had significantly lower BDI and CDI scores than the families with lower income (p=0,028 and 0,032, respectively). In the primary MNE group, BDI scores of the mothers whom graduated from university and CDI scores of their children were significantly lower than the BDI and CDI scores of the mothers graduated from primary school and their children (p=0.034 and p=0.045, respectively).In the primary MNE group, CDI scores of the children withworse or medium school achievements were found to be significantly higher than the better ones (p=0.000). On the other hand, it was observed that children's school achievement (whether good or bad) did not make any difference in their mothers'BDI scores (p=0.356).
As a result; we think that primary MNE contributes to the development of depression especially in the mother.In our study, the variables such as patient age, frequency and duration of enuresiswere not correlated to the development of depression. However, sociodemographic characteristics such as family economic status and maternal education level were found to be the most important factors contributing to the development of depression in both children and their mothers.Therefore, the results of our study show the importance of the maternal education level andeconomic issues on the development of depression in the children with primer MNE and their mothers, rather than the negative effects of the disease process itself.As wrong parental attitudes resulting from low socioeconomic and sociocultural levels affect family dynamics negatively, we think that maternal education, a changeable factor, should be kept on the front line in the management of patients with primary MNE.