Türk-İslam edebiyatında manzum kırk hadisler (İnceleme-metin)
The i̇mpact of social exlusion on disabled women employment
Yazar: İDRİS SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. ALİM YILDIZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini edebiyat = Religious literature ; Edebiyat = Literature ; Hadis = Hadith ; Kırk Hadis = Forty Hadith ; Manzumeler = Poems ; Türk-İslam edebiyatı = Turkish Islamic literature ; İslami edebiyat = Islamic literature

Özet:
Türkler'in İslam dairesine girmesinden sonra başlayan Türk-İslam Edebiyatı, yüzlerce yıllık birikimin ürünüdür. Bu alanda edebiyatımızın dinî türlerine öncelik verilmekte ve çalışmalar genelde müstakil metinler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Son zamanlarda ise bu alanda, metinler arası çalışmaların arttığına şahit olmaktayız. Bu durum, bir türe ait olan metinleri bir arada inceleme olanağı sunmaktadır. Bundan hareketle ortaya konan bu çalışmada, amacımız tür meselesini kuramsal olarak tartışmak değil, belirleyici özelliklerinden hareketle kırk hadislerin bütün metinlerini bir araya getirmek ve türün temel özelliklerini ortaya koymaktır. 
Kırk hadisler, manzum, mensur veya mensur-manzum karışık olarak yazılan edebî bir türdür. Bu çalışmada mensur kırk hadislerden bahsedilmiş olmakla birlikte çalışmanın temelini manzum ve manzum-mensur kırk hadisler oluşturmaktadır. Bu minvalde tespit edilen bütün manzum ve manzum-mensur kırk hadisler çalışmaya dahil edilmiş ve metinlerden hareketle türün özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır.
Evvela kırk hadis metinleri tespit ve temin edilmiş, akabinde metinler, uygun nüshalardan hareketle çeviri kurallarına riayet edilerek transkribe edilmiştir. Sonra elde edilip çalışılan altmış iki manzum yedi manzum-mensur karışık kırk hadisten hareketle türün belirleyici özelliklerini ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın girişinde hadis kavramı, hadis-edebiyat ilişkisi gibi hususlar hakkında bilgi verilmiş, akabinde bugüne kadar telif edilmiş olan manzum altmış iki, mensur-manzum yedi kırk hadis metniyle alakalı olarak detaylı izahat verilmiştir. Bugüne kadar Türk-İslam Edebiyatında yazılmış olan manzum ve manzum-mensur kırk hadislere ait metinlerin tamamını kapsayan bu çalışmanın bundan sonraki çalışmalara da katkı sağlaması umulmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Türk-İslam Edebiyatı, Peygamber, Kırk Hadis.

Abstract:
Turkish-Islamic Literature which begins by Turks' accepting Islam, is a result of centenaries.In this literature field, religious sorts are prioritised and the studies focus on individual texts. On the other side in recent years, we see that inter-texts studies have increased in this field. And this situation offer us an opportunity of seeing the texts which belongs to the type all together. From this point of view, we don't want to discuss the matter of type theoretically, but to put forward the main characteristics of the type by gattering all the texts of Fourty Hadiths together.
Fourty Hadiths are literature works that are written in poetic, prosaic and poetic-prosaic ways. In this study, as well as giving place to the prosaic Fourty Hadiths, our study is mainly composed of poetic and poetic-prosaic Fourty Hadiths. In this context we tried to include all the poetic and poetic-prosaic Fourty Hadiths texts to our study. Thereby, with these texts, we wanted to put forward the main characteristics of the type. 
First of all we established Fourty Hadith texts and tried to obtain them. And we made critical edition of these texts with the appropriate copies according to the writing and translation rules. In conclusion, based on 62 poetic and 7 poetic-prosaic Fourty Hadiths tractates, we tried to exhibite main characteristics of the type. In the first place of the text, we give some knowledge on hadiths and the relationship between hadith and literature. In the sequal, we give detailed informations on 62 poetic, and 7 poetic-prosaic Fourty Hadiths that have been written up to now. We hope that our study which includes all texts which belong to poetic and poetic-prosaic Fourty Hadiths tractates that have been written in Turkish Islamic Literature will contribute to the other studies related with the type.
Key Words: Turkish Islamic Literature, Prophet, Fourty Hadiths.