Erk ve iktidar kavramı üzerinden çağdaş heykel sanatına bakış
The assesment of contemporary sculpture with the effect of power and provision consept
Yazar: İBRAHİM KOÇ
Danışman: PROF. NESLİHAN PALA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı / Heykel Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Modern sanat = Modern art ; Otorite = Authority ; İktidar = Government

Özet:
İnsanlık tarihini incelediğimizde Erk-İktidar olgusu yaşamın her alanında karşımıza çıkmaktadır. Savaşlarla şekillenen dünya tarihinde insanlar, kendi oluşturdukları kurum ve topluluklardan güç alacak iktidarları, meşrulaştırma yoluna gitmiştir. Genelde Sanat özelde heykel sanatını incelediğimizde ise erk ve iktidarın tarih öncesi çağlardan günümüze kadar nasıl değişip dönüştüğünü ve bu değişim dönüşümün sanatçı ve sanat yapıtı üzerinde nasıl etkili olduğunu görebiliriz. 
Sanat tarihini incelediğimizde ise geçmişten Modernizm'e kadar yapılmış olan bütün heykeller bu İktidar, Otorite ve hiyerarşik yapının üretim biçimine fazlasıyla yansımış olduğuna işaret etmektedir. Plastikte, estetik ve form anlayışı dönem dönem değişse de kamusal alanda yer alan heykeller inanç, İktidar ve Erk gibi kavramların içeriğini oluşturan tanrı-tanrıça, aristokrat/soylu, mitoloji ve din gibi olgulardan beslenerek üretilmiştir. Aydınlanma döneminin ortaya çıkması beraberinde İktidar odaklarının değişmesine yol açmış alışıldık İktidar anlayışı değişmeye başlamıştır.  Bu değişim, ister istemez sanatçının üretim sürecini de fazlasıyla etkilemiş modernleşme süreci her alanda kendisini göstererek sanatında gelişimine katkı sağlamıştır. Doğayı taklit eden, kolay anlaşılır bir boyutta olan sanat, artık geride kalarak, yerini sanatçının algılayış biçimine bırakmıştır. Dolayısıyla sanatçının kendi oluşturduğu bilgi kuramı, dünyayı algılayış biçimi, eserin mimetik (taklide dayalı) içeriğinin yerine geçmiştir. Modernizm'le birlikte sanatçı, tamamıyla özerkliğini ilan etmiş; özgür bir şekilde üretmeye başlamıştır. 19 yy. sonlarında başlayan bu ilerleme sureci döneminde Dadaizm, Fütürizm, Kübizm, Sürrealizm gibi teknolojiyi ve modernliğin getirdiği iktidar anlayışını sorgulayan bir çok öncü akımın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu yüzden modern sanat tarihi birbirine karşıt dillerin geliştirildiği, sorgulandığı, eleştirildiği bir tarihin anlatımıdır. Modern sanatın tarihi aynı zamanda avangardın da tarihidir. Avangard sonrası ortaya çıkan Postmodern dönem ve sonrasında çağdaş sanat, küreselleşmeyle, ortaya çıkan sanat fuarları, müzayedeler, bienaller aracılığıyla sınırlar arası, disiplinler arası bir geçişlilik meydana getirmiştir. Önceleri iktidarı sorgulayan sanat artık her yerdedir ve metaya dönüşmüştür. Bu bağlamda üretilen heykellerde çağa ayak uydurmuştur.


ANAHTAR KELIሶMELER: Heykel, İktidar, Erk

Abstract:
When we examine the history of mankind, we see that power phenomenon emerges in every area of life. People in world history shaped by wars, have sought to legitimize powers that will take strength from their own institutions and communities. When we examine the art in general and the art of sculpture in spesific, we can see how power changed since prehistoric times to the present day, and how that change/transformation affects the artist and the work of art.    
When we examine the history of art, we see that in all the sculptures made since the past until Modernism, this power, authority and hierarchical structure have been amply reflected in the mode of production. In plastic arts, aesthetics and the understanding of form may vary from period to period, the sculptures in the public space, have been produced by feeding on phenomena of god-goddess, aristocrat/noble, mythology and religion that form the content of concepts such as power. The emergence of Enlightenment led to the change of power groups, and accompaning with that the usual conception of power has started to change.
This change inevitably affected the artist's production process so much, and the modernization process has showed itself in every aspect of life, and contributed to the development of art. The art mimicking nature, and easy to understand art, have had its day leaving its place to the artist's perception. Thus, the mimetic (imitation-based) content of the work of art has been replaced by the artist's self-formed theory of knowledge, and perception of the world. With Modernizm, the artist declared his or her full-autonomy, and began to produce in a free manner. This period of progress starting at the end of 19th century led to the emergence of several avant-garde movements such as Dadaism, Futurism, Cubism and Surrealism that question technology and the conception of power brought by modernism. So the modern art history is an account of a history during which opposing discourses were developed, questioned and criticized. The modern art history is at the same time the history of the avant-garde. The postmodern area after the avant-garde and later contemporary art has created cross-borders, inter-disciplinary transitivity through art fairs, auctions and biennials emerged with globalization. Art questioned the power in the past is now at everywhere and has turned into commodity. Statues produced in this context adapted to the age.




KEYWORDS: POWER, ART, SCULPTURE