hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Farklı lif ve taban içeriğinin atık beton agregalı geopolimer kompozitlerin mekanik ve durabilite özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the mechanical and durability properties of waste concrete aggregate geopolymer composites with different fiber and base content
Yazar: BİRKAN AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. MÜCTEBA UYSAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Malzemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada, metakaolin (MK), uçucu kül (UK), kırmızı çamur (KÇ), cüruf (ÖYFC) ve tuğla tozunu (TT) içeren, lif takviyesi içeren geri dönüştürülmüş beton agregalı geopolimer kompozitlerin (GDA-GCs) dayanım ve dayanıklılık özellikleri araştırılmıştır. GDA-GC'lerin dayanıklılık özelliklerini artırmak amacıyla, dört farklı oranda (%0.25-1.00) üç farklı lif türü (çelik lifler (ÇL), poliamid lifler (PAL) ve polipropilen lifler (PPL)) kullanılmıştır. Bu kapsamda, GC'ler üzerinde birim ağırlık, porozite, ultrases geçiş hızı (UPV), 180 güne kadar basınç ve eğilme dayanımları, donma-çözülme ile 28 günde 300-600°C'de yüksek sıcaklık testleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, metal veya sentetik lif içeriği arttıkça GDA-GC'lerin tüm özelliklerinde önemli iyileşmeler olduğunu göstermiştir. Özellikler açısından değerlendirildiğinde, etkiler öncesi ve sonrası en iyi GC serisi sıralaması basınç dayanımları için 025ÇL>075PPL>1PAL, eğilme dayanımları için ise 1ÇL>1PPL>1PAL olarak belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the durability properties of fiber-reinforced recycled concrete aggregate-geopolymer composites (RCA-GCs) containing metakaolin (MK), fly ash (FA), red mud (RM), ground granulated blast furnace slag (GBFS), and brick powder (BP) were investigated. To enhance the durability properties of RCA-GCs, three different types of fibers (steel fibers (SF), polyamide fibers (PAF), and polypropylene fibers (PPF)) were used at four different proportions (0.25%-1.00%). In this context, tests were conducted on the GCs for unit weight, porosity, ultrasonic pulse velocity (UPV), compressive and flexural strengths up to 180 days, freeze-thaw resistance and high-temperature tests at 300-600°C for 28 days. The results showed significant improvements in all properties of RCA-GCs as the content of metal or synthetic fibers increased. When evaluated in terms of properties, the best GC series ranking before and after the effects was determined to be 025SF>075PPF>1PAF for compressive strengths and 1SF>1PPF>1PAF for flexural strengths.
Polipropilen cam elyafı ile üretilmiş otomotiv yalıtım sistemi parçasının akustik performansının araştırılması
Acoustic performance assessment of polypropylene glass fiber based vehicle interior trim part
Yazar: ORHUN GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YÜKSEK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Otomotiv Mühendisliği = Automotive Engineering

Özet:
Otomotiv sektöründe hafifletme, maliyet azaltma ve ürünlerin sürdürülebilir olma amacı sonucunda alternatif malzemeler araştırılmaya başlanmıştır. Ürün geliştirme fazlarında alternatif malzemeler ile üretilmiş parçalar, ana otomotiv üreticilerinin spesifikasyonlarında bulunan testlere tabi tutulmuş ve bu testleri karşılaması beklenmiştir. Taşıtta kabin içerisinde bulunan yalıtım sistemleri, kullanıcı için farkedilebilir bölgede olduklarından dolayı, ön yüzlerinde görsel kalite gerektirir. Aynı zamanda ses absorpsiyonu ve dayanım performansı beklentileri nedeniyle de, parça birden çok, farklı malzeme ile kompozisyon haline getirilerek geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında Ford marka hafif ticari bir araçta bulunan bir adet sesyalıtım parçasının designında/formunda herhangi bir değişiklik yapmadan, yalıtım ve yutum performansı göz önünde alınarak alternatif bir malzeme ile yeni bir kompozisyon yaratılarak hafifletme çalışması yapılmıştır. Fiziksel olarak parçanın prototipi üretilmiştir ve hat seviyesi parça ile ayrı ayrı alfa kabintestine sokulmuş ve absorpyon katsayısı ölçümü alınmıştır. Yapılan bu alfakabin ölçümü, araç testi ile desteklenmiştir.

Abstract:
In the automotive sector, as a result of the aim of lightweight, cost reduction and sustainability of the products, alternative materials have started to be investigated. Parts produced with alternative materials, during the product development phases were subjected to the tests found in the specifications of the major automotive manufacturers and were expected to meet these tests.Insulation systems are in the passenger cabin requires visual quality on the front faces as they are noticeable for the user. At the same time, due to the sound absorption and strength requirements, it was possible to produce multiple layers with different materials. In this study, a new composition with an alternative material was created by taking into consideration of cost, insulation performance and structural strength without making any change in thedesign or shape of a sound insulation part in a Ford light commercial vehicle.The prototype of the part was produced and the mass production level parts subjected to alpha cabin test separately and absorption coefficient measurements was taken. Those products are compared in terms of insulation performance.
Fotokatalitik özellik gösteren anataz yapının üretilmesi ile timol mavi tekstil boyar maddenin parçalanması
Degradation of thymol blue textile dye by production of anatase structure showing photocatalytic properties
Yazar: CENK TÜRKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN AVCIATA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
TiO2 anataz, brukit ve rutilden oluşan kristal fazlarıyla bilinir. Nano boyutlu anataz formundaki TiO2 tozları, atık sudaki zararlı kimyasalları parçalayarak çevre temizliğinde önemli rol oynayan fotokatalizörlerden biridir. Anataz formu, çevresel saflaştırmada fotokatalizör, gaz sensörü, pigment ve katalizör olarak çeşitli uygulamalarda öne çıkmaktadır. Titanyum dioksit, çevre temizliği ve enerji üretimindeki teknolojik gelişmelerde büyük ilgi gören yarı iletken oksitlerden biridir. Hava ve sudaki organik yabancı maddelerin uzaklaştırılması, suyun iyonlara ayrıştırılması ve hidrojen üretilmesi gibi çeşitli uygulamalarda fotokatalizör olarak geniş bir kullanım alanına sahiptir. Diğer benzer malzemelerle karşılaştırıldığında maliyetinin düşük olması, toksisitesinin düşük olması ve sıcaklık/kimyasal dayanımının yüksek olması nedeniyle tercih edilmektedir. Bu çalışmada anataz formundaki TiO2'nin nanoboyutlu tozları asit kullanılmadan hidrotermal yöntemle 215 °C'de 12 saat süreyle sentezlendi. Sentezlenen malzemenin fiziksel ve kimyasal özellikleri XRD, EDS ve SEM analizleri ile karakterize edildi. Ayrıca nanokristalin TiO2 tozunun fotokatalitik özellikleri ve timol mavisi tekstil boyası çözeltisinin UV ışığı altında bozunması, belirli zaman aralıklarında alınan numuneler UV ışığına maruz bırakılarak incelenmiştir.

Abstract:
TiO2 is known for its crystal phases consisting of anatase, brucite and rutile. TiO2 powders in nano-sized anatase form are one of the photocatalysts that play an important role in environmental purification by breaking down harmful chemicals in wastewater. The anatase form is prominent in various applications as a photocatalyst in environmental purification, as a gas sensor, pigment and catalyst. Titanium dioxide is one of the semiconductor oxides that has attracted great attention in technological advances in environmental purification and energy production. It has a wide range of uses as a photocatalyst in various applications such as removing organic impurities in air and water, decomposing water into ions and producing hydrogen. Compared to other similar materials, it is preferred due to its lower cost, low toxicity and high temperature/chemical resistance. In this study, nanosized powders of TiO2 in anatase form were synthesized by hydrothermal method without using acid at 215 °C for 12 hours. The physical and chemical properties of the synthesized material were characterized by XRD, EDS and SEM analyses. Additionally, the photocatalytic properties of nanocrystalline TiO2 powder and the degradation of thymol blue textile dye solution under UV light were examined by exposing the samples taken at certain time intervals to UV light.
Dönüşümcü liderlik ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: İşin anlamlılığının aracılık rolüne yönelik bir araştırma
The Relationship between transformational leadership and intention to leave: A Study on the mediati̇ng role of meaningfulness of work
Yazar: SÜMEYYE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SERDAR BOZKURT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Liderlik, insan topluluklarının ilk organize olduğu dönemlerden itibaren var olan, tarihin her döneminde farklı şekillerde ele alınmış ve uygulanmış bir kavramdır. Organizasyonlarda değişim ve dönüşümü ön plana alan ve yenilikleri destekleyen dönüşümcü liderliğin, çalışanların işten ayrılma niyetini azaltabileceği beklenmektedir. Bu noktada işinde anlam arayışı içerisinde olan çalışan davranışlarının etkisinin incelenmesi önem arz etmektedir.
Bu çalışmanın temel amacı, dönüşümcü liderliğin çalışanların işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkisinde işin anlamlılığının aracı rolünü incelemektir. Çalışmanın, dönüşümcü liderlerin çalışanların işlerini nasıl daha anlamlı hale getirebilecekleri ve bu sayede işten ayrılma niyetlerini nasıl azaltabilecekleri konusunda önemli kazanımlar sağlayabileceği beklenmektedir. Araştırma kapsamında kolayda örnekleme yöntemi ile özel sektörde çalışan 194 katılımcıdan veri toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırma verileri; dönüşümcü liderliğin işten ayrılma niyeti üzerinde doğrudan ve negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, çalışanlar tarafından anlamlı olarak değerlendirilen işin ise bu süreçte aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Leadership is a concept that has existed since the early days of human societies and has been addressed and applied in different ways in every period of history. The transformational leadership concept prioritizes change and transformation in organizations, supports innovations, and is expected to reduce employees' intention to leave their jobs. At this point, examining the effect of employee behaviors that seek meaning in their jobs is essential. 
The primary purpose of this study is to investigate the mediating role of meaningfulness of work in the effect of transformational leadership on employees' intention to leave their jobs. The study is expected to provide essential gains on how transformational leaders can make employees' jobs more meaningful and thus reduce their intention to leave. Within the scope of the research, data was collected from 194 participants working in the private sector using the convenience sampling method. SPSS 22.0 package program was used in the analysis of the data. When the research data were examined, it was revealed that transformational leadership had a direct and negative statistically significant effect on the intention to leave. Additionally, it was determined that the job considered meaningful by employees mediates in this process.
Hibrit metal bor nano yapıların sentezlenmesi ve antifungal özelliklerin incelenmesi
Synthesis of hybrid metal boron nano structures and investigation of their antifungal properties
Yazar: NİHAL DAŞTAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE COŞKUNER FİLİZ ; DOÇ. DR. EVREN TERZİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Üretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu araştırmada ahşap yapı ve malzemelerde hasarlara neden olan mantarların gelişimini önlemek için bor katkılı gümüş ve tungsten metal nanoparçacıkların önce sentezi sonra karakterizasyon çalışmaları yapılmış olup sentezlenen malzemenin antifungal özellikleri incelenmiştir. Bu tez çalışmasında ahşap malzemelere zarar veren 4 adet çürüklük mantarları (Trametes versicolor, Serpula lacrymans, Coniophora puteana, Gloephyllum trabeum) ve 2 adet küf mantarları (Penicillium resedanum ve Aspergillus niger) kullanılmıştır. Bu mantar türlerine karşı antifungal özelliklerinin incelenmesi için in vitro yöntemi ile petri kaplarında hazırlanan malt ekstrat agar besiyerinin içerisine %0.005 - %0.05 - %0.5 ve %1 oranlarında sentezlenen bor katkılı gümüş, tungsten ve referans olarak boroksit nanoparçacıkları takviye edilerek mantarların gelişim süreçleri incelenmiştir.

Abstract:
In this study, first the synthesis and then the characterization studies of boron-doped silver and tungsten metal nanoparticles were carried out to prevent the development of fungi that cause damage to wooden structures and materials, and the antifungal properties of the synthesized material were examined. In this thesis study, 4 rot fungi (Trametes versicolor, Serpula lacrymans, Coniophora puteana, Gloephyllum trabeum) and 2 mold fungi (Penicillium resedanum and Aspergillus niger) that damage wooden materials were used. In order to examine the antifungal properties against these fungal species, the growth process of the fungi were investigated by adding 0.005% - 0.05% - 0.5% and 1% boron-doped silver, tungsten and boron oxide nanoparticles as a reference were added to malt extract agar medium prepared in petri dishes by in vitro method.
Sağlık verileri üzerinde büyük dil modellerinin ince ayar performansı
Fine tuning performance of large language models on health data
Yazar: MUHAMMED KAYRA BULUT
Danışman: PROF. DR. BANU DİRİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu çalışma, Türkçe sağlık danışmanlığında dört farklı büyük dil modelinin (LLama2, LLama3 ve Mistral temelli) doktor-hasta yazılı iletişimindeki performanslarını incelemektedir. Bu iletişim için hasta-doktor soru-cevap veri kümesi oluşturulmuştur ve modeller, bu veri kümesi üzerinde eğitilmiş ve ince ayar yapılmıştır. Performans değerlendirmesi için kullanılan metrikler, ROUGE, Elo puanlaması, Kazanma yüzdesi ve Uzman değerlendirmesidir. Karşılaştırmalı analiz sonucunda, SambaLingo-Turkish-Chat modeli yanıt doğruluğu ve bağlama uygunluk açısından başarılıyken, Trendyol-LLM-7b-chat-v1.8 modeli işin etik kısmı da dikkate alınınca daha başarılı olmuştur. Bu çalışma, Türkçe sağlık hizmetlerinde yapay zeka destekli sanal doktor asistanlarının potansiyelini göstermekte ve Türkçe'ye özgü tıbbi sohbet robotlarının geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
This study examines the performance of four different large language models (based on LLama2, LLama3, and Mistral) in Turkish health counseling, specifically in written doctor-patient communication. A patient-doctor question-answer dataset was created for this communication, and the models were trained and fine-tuned on this dataset. The metrics used for performance evaluation include ROUGE, Elo rating, Win percentage, and Expert evaluation. As a result of the comparative analysis, while the SambaLingo-Turkish-Chat model was successful in terms of response accuracy and contextual relevance, the Trendyol-LLM-7b-chat-v1.8 model proved more successful when ethical considerations were taken into account. This study demonstrates the potential of AI-assisted virtual doctor assistants in Turkish healthcare services and contributes to the development of Turkish-specific medical chatbots.
Espas ve kompozisyon açısından bir karşılaştırma: Rönesans ve sonrası batı resmi-Türk celî sülüs yazıları
A Comparison in terms of spacing and composition: Western renaissance and post-renaissance art - Turkish celi thuluth khats
Yazar: MÜŞERREF BEYZA AYKAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUHOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk Sanatları Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Hat sanatı, Kur'an-ı Kerim'i daha güzel yazmak ülküsünden ortaya çıkmış bir sanat olarak kabul edilir. Müslümanların, kutsal kitaplarını ve içindeki ayetleri çeşitli yüzeylere yazarken gösterdikleri hassasiyet, güzel olması için sergiledikleri faaliyetler Arap harflerinin geometri temelinde bir sanat ortaya çıkarmalarını sağlamıştır. Hat sanatının türleri içinde celî sülüs yazı özellikle Osmanlılar zamanında yoğun olarak ele alınıp işlenmiştir. Özellikle celî sülüs yazıların 19. Yüzyıldan itibaren estetik seviyelerinin daha da yükseltildiği görülür. Avrupa'nın resim sanatına verdiği önemin ve değerin karşısında Türk İslam dünyasında hat sanatı yer alır. İki büyük medeniyetin sanatlarında en yüksek seviyeyi sergileyen bu iki sanatın, kompozisyon ve estetik kaidelerinde bir takım paralelliklerin yer alması, iki ayrı kültürün kendi sanatlarında ulaştıkları ortak yönlerin varlığını ortaya koymaktadır. Hat sanatından daha evrensel olan Batı resim sanatındaki figüratif kompozisyonlarla, celî sülüs yazıların karşılaştırılması yapılmıştır. Her iki sanattan benzer kompozisyonlar tespit edilip bu eserler üzerinde ortak sanat ögelerinin ve dengelerin olduğu vurgulanmıştır.  Her iki sanattaki espas ve kompozisyonun daha iyi algılanması sağlanmıştır.

Abstract:
The art of khat/calligraphy is considered to have emerged from the aspiration to write the Qur'an more beautifully. The sensitivity shown by Muslims in transcribing their holy scriptures and verses onto various surfaces has led to the creation of a form of art based on the geometry of Arabic script. Among the types of khat/calligraphy, especially during the Ottoman era, Thuluth script was extensively studied and developed. Particularly, from the 19th century onwards, there is evidence of further elevating the aesthetic levels of Thuluth scripts. While Europe prioritized painting as an art form, khat/calligraphy found its place in the Turkish-Islamic world. The existence of certain parallels in composition and aesthetic principles between these two great civilizations' arts demonstrates shared elements achieved in their respective arts. This is notably clearer in European art from the Renaissance onwards and Turkish Thuluth scripts after the 19th century. Comparisons have been made between the more universal figural compositions in Western Renaissance and subsequent painting and Thuluth scripts. Similar compositions have been identified from both arts, emphasizing common artistic elements and balances in these works.
İhsan Oktay Anar'ın romanlarında Kahramanın Sonsuz Yolculuğu ve seyr ü sülûk
The Hero's Journey and Sufi's Journey in İhsan Oktay Anar's novels
Yazar: BETÜL SİNSOYSAL
Danışman: PROF. DR. NİHAYET ARSLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Edebiyatta yolculuk arketipinin varlığına dair bir inceleme yöntemi olan "Kahramanın Sonsuz Yolculuğu" kuramındaki "yolculuk" teması, en eski anlatılardan postmodern metinlere kadar pek çok örnek üzerinde(n) ele alınmıştır. Bu iddiaya göre her anlatının kahramanı, anlatı boyunca belli başlı erginlenme aşamalarından geçer ve bu aşamaların özü, insan hafızasının arkaik motifleri gibi olan arketiplere dayanır. Tasavvuf literatüründeki manevi yolculuğu imleyen, "silsile-i merâtib"in içinde sistemleşmiş olan "seyr ü sülûk" da "Kahramanın Sonsuz Yolculuğu"nun erginlenme aşamalarıyla ortaklık içerir. "Seyr ü sülûk", sahip olduğu dinî-tasavvufi terminolojinin altında yatan erginlemeye dayalı işlevsel yönleriyle ele alındığında, söz konusu iki sistemin, özlerinde taşıdıkları mitik kodlarla, birbirine paralel özellikler içerdiği görülmektedir. İhsan Oktay Anar'ın romanlarının "Kahramanın Sonsuz Yolculuğu" ve "seyr ü sülûk" aşamaları açısından incelendiği bu çalışmada, hem iki sisteme göre kahramanın yolculuğu karşılaştırılmış hem de eserlerinde postmodern özellikler bulunan bir yazarın tüm romanları ele alınarak yolculuk arketipinin günümüz "anlatı"sında nasıl görünebileceği gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kahraman, yolculuk teması, seyr ü sülûk, mitoloji, postmodern roman.

Abstract:
The journey theme in the theory of "The Hero's Endless Journey", which is a method of examining the existence of the journey archetype in literature, has been discussed on many examples from the oldest narratives to postmodern texts. According to this claim, the hero of each narrative passes through certain stages of initiation throughout the narrative, and the essence of these stages is based on archetypes, which are like archaic motifs of human memory. "Seyr ü sülûk", which is systematized within the "silsile-i merâtib" and signifies the spiritual journey in Sufi literature, also has a commonality with the initiation stages of the "Hero's Endless Journey". When "seyr ü sülûk" is considered with its functional aspects based on initiation underlying its religious-mystical terminology, it is seen that the two systems in question contain parallel features with the mythical codes they carry in their essence. In this study, in which İhsan Oktay Anar's novels are examined in terms of the stages of "Hero's Endless Journey" and "seyr ü sülûk", both the two systems are compared and all the novels of a writer who writes with postmodern features are discussed and how the journey archetype can appear in today's "narrative" is shown. 


Keywords: Hero, journey theme, mystical journey, mythology, postmodern novel.