Hayvan hakları perspektifinden kozmetik sektöründeki yeşil göz boyama: "Cruelty-free"
Green-washing in the cosmetics sector from animal rights perspective: "Cruelty-free"
Yazar: NESİBE KARDELEN KAYATÜRK
Danışman: PROF. DR. FERYAL TURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma kozmetik sektöründe sıkça karşılaşılan "cruelty-free" etiketlerine ve
bu etiketlerin "yeşil göz boyama" adındaki pazarlama stratejisiyle olan ilişkisine
odaklanmaktadır. İnsan olmayan hayvanların adalet mücadelesinin içerisinde yer alan
deney karşıtlığı hareketinin bir uzantısı olan "cruelty-free" etiketleri, günümüzde global
kozmetik firmaları tarafından hayvanların refahını veya haklarını gözetiyormuş gibi
görünmenin bir aracı hâline gelmiştir. Firmalar bu etiket ile sözde hak savunuculuğu
yaparken aynı zamanda türcülük yapmaya devam etmektedirler. Bu bağlamda, araştırma
kozmetik markalarının hayvan deneysiz, "cruelty-free" olma beyanları ile hayvan
hakları açısından çelişkili olabilecek tutum veya faaliyetler gerçekleştirip gerçekleştirmediklerine odaklanmaktadır.
Çalışma, "cruelty-free" etiketleri ile hayvan hakları bağlamında ne şekillerde
"yeşil göz boyama" gerçekleştirildiğine dair niteliksel bir analiz sunmaktadır. Araştırma
kapsamında sektör lideri üç global kozmetik firması ve bunların sahibi olduğu beş alt
markanın internet siteleri doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Elde edilen veriler
yorumlanmış ve ilgili tartışmalara yer verilmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen en önemli sonuç, baskı gören bir grup olan
insan olmayan hayvanların adalet mücadelesinin bir parçası olarak gözüken "cruelty-
free" kavramının "yeşil göz boyama" adlı pazarlama stratejisinin bir parçası hâline
gelmiş olması ve bu etiket ardında türcülük probleminin gizlenerek devam etmesidir.
Anahtar Kelimeler: Cruelty-free, Yeşil Göz Boyama, Türcülük, Hayvan Hakları

Abstract:
This study focuses on the "cruelty-free" labels frequently encountered in the
cosmetics industry and their relationship with the marketing strategy called
"greenwashing". "Cruelty-free" labels, which are an extension of the anti-vivisection
movement in the struggle for justice for non-human animals, have become a means for
global cosmetics companies to appear to be looking out for the welfare or rights of
animals. With this label, companies continue to practice speciesism while supposedly
advocating for rights. In this context, the research focuses on whether cosmetic brands
are taking attitudes or activities that may be contradictory in terms of animal rights with
their statements of being "cruelty-free".
The study provides a qualitative analysis of the ways in which "cruelty-free"
labels are "greenwashing" in the context of animal rights. Within the scope of the
research, the websites of three industry-leading global cosmetics companies and five
sub-brands owned by them were analyzed by document analysis method. The data
obtained were interpreted and relevant discussions were included.
The most important result obtained as a result of the research is that the concept
of "cruelty-free", which appears to be a part of the struggle for justice of non-human
animals, which is an oppressed group, has become a part of the marketing strategy
called "greenwashing" and that the problem of speciesism is hidden behind this label.
Key Words: Cruelty-free, Greenwashing, Speciesism, Animal Rights