2010 -2023 yılları arasında KTÜ Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde takip edilen hipertansif genç erişkin hastalarda endokrin hipertansiyon sıklığının ve etiyolojisinin belirlenmesi
In the endocrinology and metabolism diseases polyclinic of KTÜ Faculty of Medicine between 2010 -2023 determination of the frequency and etiology of endocrine hypertension in followed up hypertensive young adult patients
Yazar: AFSANA BAYRAMOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÜÇÜNCÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hipertansif genç erişkin hastalarda endokrin hipertansiyon sıklığının ve etiyolojisinin retrospektif olarak belirlenmesi ve endokrin neden saptanan hastalarla esansiyel hipertansiyon hastalarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: 2010-2023 yılları arasında KTÜ Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde takip edilen 18-40 yaş arası 137 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. 18 yaşın altında HT tanısı alan hastalar ve 40 yaş üzeri hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Endokrin neden saptanan hastalarla esansiyel hipertansiyon saptanan hastaların başvuru anındaki yaşı, cinsiyeti, tanı yaşı, başvuru semptomları, kullanılan antihipertansif ilaçları, vücut kitle indeksleri, EKO bulguları, TA holter değerleri, tam kan sayımı parametreleri, böbrek fonksyon testleri, elektrolit değerleri, ürik asit, CRP, glukoz, ALT, LDL-kolesterol, trigliserid, HDL-kolesterol değerleri, batın ultrasonografi, renal dopler ultrasonografi, batın BT, MRG sonuçları ve opere olanların patoloji sonuçları kaydedilmiştir.
İstatistiksel analizlerde SPSS 26.0 paket programı kullanıldı. Mann-whitney ve ki-kare ile istatiksel analizler yapıldı. Değerlendirme sonuçlarının tanımlayıcı analizleri kategorik değişkenlikler için sayı (n) ve yüzde (%) olarak verildi, sayısal değişkenlikler için ortalama (ort), standart sapma (ss), medyan (ortanca), minimum (min), maksimum (maks) ile verildi. Tüm analizler için anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak belirlendi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu basıklık ve çarpıklık değerleriyle (±1,5) kontrol edildi.
Bulgular: Tüm hastaların yaş ortalaması 30,04±6,94, tanı yaşı ortalamaları 28,38±6,65, BMI ortalamaları 28,43±4,95 idi. Araştırmada değerlendirilen vakaların 59'u (%43,1) erkek ,78'i (%56,9) kadındı. Araştırmada değerlendirilen vakaların 31'inde (%22,6) endokrin neden saptandı. Endokrin neden saptanan hastaların 8'i (%25,8) erkek, 23'ü (%74,2) kadındı. Endokrin hipertansiyonlu hastaların 12'i (%38,7) primer hiperaldosteronizm, 6'ı (%19,4) hipertiroidi, 5'i (%16,1) hipotiroidi, 4'ü (%12,9) Cushing sendromu, 3'ü (%9,7) feokromasitoma, 1'i (%3,2) akromegalı idi.
Sonuç: Çalışmaya alınan 137 hastanın 31'inde (%22,6) endokrin hipertansiyon tespit edilmiştir.12'sinde (%8,8) primer hiperaldosteronizm, 4'ünde (%2,9) cushing sendromu, 3'ünde (%2,2) feokromasitoma, 6'ında (%4,4) hipertiroidi, 5'inde (%3,6) hipotiroidi, 1'inde (%0,7) akromegalı saptanmıştır.
40 yaş altında HT tanısı alan hastalarda primer hiperaldosteronizm açısından tarama testlerinin yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, Endokrin hipertansiyon, Primer hiperaldosteronizm, Feokromasitoma, Cushing sendromu

Abstract:
ABSTRACT
Purpose: The aim of this study was to retrospectively determine the frequency and etiology of endocrine hypertension in young adult hypertensive patients and to compare patients with endocrine causes to those with essential hypertension.
Materials and Methods: Between 2010 and 2023, a total of 137 patients aged between 18 and 40, followed up at the Endocrinology and Metabolism Diseases Outpatient Clinic of the Faculty of Medicine, Karadeniz Technical University, were included in the study. Patients under 18 years of age and over 40 years of age at the time of diagnosis of hypertension were excluded from the study. At the time of admission, data on age, gender, age at diagnosis, presenting symptoms, anti-hypertensive medications used, body mass index, echocardiographic findings, ambulatory blood pressure monitoring values, complete blood count parameters, renal function tests, electrolyte values, uric acid, CRP, glucose, ALT, LDL-cholesterol, triglyceride, HDL-cholesterol values, abdominal ultrasound, renal Doppler ultrasound, abdominal CT, MRI results, and pathology results of those who underwent surgery were recorded.
Statistical analyses were performed using SPSS 26.0 software package. Mann-Whitney and chi-square tests were conducted for statistical analysis. Descriptive analyses of evaluation results were presented as number (n) and percentage (%) for categorical variables, and mean (M), standard deviation (SD), median (MD), minimum (Min), and maximum (Max) for numerical variables. The normal distribution of the data was assessed using kurtosis and skewness values (±1.5). A significance level of p < 0.05 was considered for all analyses.
Results: The mean age of all patients was 30.04±6.94 years, with a mean age at diagnosis of 28.38±6.65 years and a mean BMI of 28.43±4.95. Of the cases evaluated in the study, 59 (43.1%) were male and 78 (56.9%) were female. Among the cases evaluated in the study, 31 (22.6%) were found to have an endocrine cause. Of the patients with endocrine causes, 8 (25.8%) were male and 23 (74.2%) were female. Among the patients with endocrine hypertension, 12 (38.7%) had primary hyperaldosteronism, 6 (19.4%) had hyperthyroidism, 5 (16.1%) had hypothyroidism, 4 (12.9%) had Cushing's syndrome, 3 (9.7%) had pheochromocytoma, and 1 (3.2%) had acromegaly.
Conclusion: Endocrine hypertension was detected in 31 out of the 137 patients included in the study (22.6%). Among them, 12 (8.8%) had primary hyperaldosteronism, 4 (2.9%) had Cushing's syndrome, 3 (2.2%) had pheochromocytoma, 6 (4.4%) had hyperthyroidism, 5 (3.6%) had hypothyroidism, and 1 (0.7%) had acromegaly. It has been concluded that screening tests for primary hyperaldosteronism should be performed in patients diagnosed with hypertension under the age of 40.
Keywords: Hypertension, Endocrine hypertension, Primary hyperaldosteronism, Pheochromocytoma, Cushing's syndrom