Gürültünün ses başlangıç ve akustik değişimler ile oluşturulmuş kortikal cevaplar üzerindeki etkisinin karşılaştırılması
Comparision of the effect of noise on cortical responses evoked by sound onset and acoustic changes
Yazar: AYŞE NUR BALABAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARALI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Akustik = Acoustic ; Akustik impedans testleri = Acoustic impedance tests ; Gürültü = Noise ; Odyoloji = Audiology ; Ses = Voice ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory

Özet:
Sessiz ortamla karşılaştırıldığında gürültüde elde edilen kortikal potansiyellerin farklı
amplitüd ve latans değerlerine sahip olduğu daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir.
Bu etki hem ses başlangıç hem de ses değişim cevapları için gözlenmiş, gürültünün
etkisi kullanılan uyarana göre farklı olmuştur. Bu çalışma farklı uyaranlar ile uyarılmış
ses başlangıç ve ses değişim cevaplarının farklı gürültü tiplerinden nasıl etkilendiğini
incelemek için yapılmıştır. Normal işiten 24-33 yaş aralığında 20 yetişkinden (10
kadın, 10 erkek) sessiz ortam, +10 dB sinyal gürültü oranında beyaz gürültü ve
konuşma sesi ile şekillendirilmiş gürültüde /ui/ ve /iu/ uyaranları ile oluşturulmuş ses
başlangıç ve ses değişim N1 cevapları kaydedilmiştir. Analizlerde /ui/ için ses
başlangıç amplitüdleri sessiz ortama göre beyaz gürültüde daha düşük, latansları ise
her iki gürültü koşulunda daha geç elde edilmiştir. Ses değişim amplitüdleri ise sadece
konuşma sesi ile şekillendirilmiş gürültüde daha düşük elde edilmiş, latansları
gürültüden etkilenmemiştir. /iu/ için ise sadece ses başlangıç latansları her iki
gürültüde daha geç elde edilmiştir. Aynı koşulda iki uyaran için oluşan cevaplar
karşılaştırıldığında; ses başlangıç latansları sadece sessiz ortamda /ui/ için /iu/'ya göre
daha geç elde edilmiş, diğer koşullarda /ui/ ve /iu/ için latans ve amplitüdleri farklı
olarak elde edilmemiştir. /ui/ ve /iu/ için ses değişim cevapları ise sadece gürültü
koşullarında latansları bakımından benzer olmuştur. Aynı koşulda ses başlangıç ve ses
değişim cevapları karşılaştırıldığında ise bütün koşullarda her iki uyaran için ses
değişim amplitüdleri daha küçük, latansları ise daha geç elde edilmiştir. Sonuç olarak
gürültünün etkisi ses başlangıç ve ses değişim cevaplarını oluşturan uyaranlara ve
kullanılan gürültü tiplerine göre değişiklik göstermektedir. İleriki çalışmalarda farklı
formant geçişleri içeren uyaranlarla ve farklı gürültü tipleriyle kaydedilen ses
başlangıç ve ses değişim cevaplarının gürültüden etkilenimlerinin gürültüde
konuşmayı ayırt etme problemleri olan bireylerde incelenmesi önerilebilir.
Anahtar kelimeler: İşitsel kortikal N1, gürültü, ses başlangıç cevabı, akustik değişim
cevab

Abstract:
It has been shown in previous
studies that cortical potentials obtained in noise have different amplitude and latency
values compared to the quiet environment. This effect was observed for both the sound
onset and acoustic change responses, and the effect of noise was different based on the
stimulus. This study was conducted to examine how the sound onset and acoustic
change responses evoked by different stimuli are affected by different noise types.
Sound onset and acoustic change N1 responses were recorded from 20 adults (10
females, 10 males) with normal hearing in the age range of 24-33, in quiet, in white
noise and speech shaped noise at a signal to noise ratio of +10 dB with stimuli /ui/ and
/iu/. In the analysis sound onset amplitudes for / ui / were lower in white noise than in
the quiet, and latencies were prolonged in both noise conditions. Acoustic change
amplitudes were lower only in speech shaped noise, latencies were not affected by
noise. For / iu /, only sound onset latencies were prolonged in both noises. When the
responses for two stimuli under the same condition were compared; sound onset
latencies were prolonged for / ui / than / iu / only in quiet environment, in other
conditions latencies and amplitudes for / ui / and / iu / were not different. The acoustic
change responses for / ui / and / iu / were similar only in terms of latencies under noise
conditions. When the sound onset and acoustic change responses in the same condition
were compared, the acoustic change amplitudes were lower latencies were higher for
both stimuli in all conditions. In conclusion, the effect of noise varies according to the
stimuli evoking sound onset and acoustic change responses and to the type of noise
utilized. In future studies, examining the effects of noise on sound onset and acoustic
change responses obtained with stimuli containing different formant transitions in
different noise types among individuals with speech discrimination problems may be
suggested.
Key Words: Auditory cortical N1, noise, sound onset response, acoustic change
response