Hafif şişman/obez kadınlarda yeşil çay tüketiminin bazı antropometrik ölçümler, biyokimyasal ve epigenetik belirteçler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of green tea consumption on some anthropometric measurements, biochemical and epigenetic markers in overweight/obese women
Yazar: TESLİME ÖZGE ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AKDEVELİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Yeşil çay, bileşiminde bulunan kateşinler ve kafeinin sinerjistik etkisiyle merkezi sinir sistemi aktivitesini, beyaz yağ doku kahverengileşmesini ve yağ asitlerinin β oksidasyonunu uyarıcı, yağların ve karbonhidratların emilimini baskılayıcı etkilerinden dolayı obeziteyi önleyici aktivite göstermektedir.  Yeşil çayın obezite patogenezine ve tedavisine etkisinin antropometrik, biyokimyasal, psikolojik ve hatta epigenetik açıdan tüm yönleriyle araştırılması oldukça önemlidir. Bu nedenle, hafif şişman ve obez kadınlarda 8 hafta boyunca düzenli olarak yeşil çay tüketiminin antropometrik ölçümler ve vücut bileşimine; kan lipidlerine, HOMA-IR değerlerine ve inflamatuvar belirteçlere; serum antioksidan/oksidan duruma ve mikro RNA (miRNA)'lara etkisini değerlendirmek amacıyla bu araştırma planlanmıştır. Mayıs 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde yürütülen bu çalışmaya 20-45 yaş arasındaki, hafif şişman/obez 20 kadın dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen katılımcılar 250 mL suya 1,4 g yeşil çay eklenerek hazırlanan yeşil çay içeceğini 8 hafta boyunca günde 3 defa tüketmiştir. Bütün katılımcılar aynı markaya ait poşet çayı ve aynı demleme prosedürünü kullanmıştır. Müdahale öncesinde bireylerin sosyo-demografik özellikleri, sağlık öyküleri, beslenme alışkanlıklarını sorgulayan anket formu uygulanmıştır. Müdahale öncesinde ve sonrasında (4 ve 8. hafta) bireylerin kafein içeren besinleri tüketim alışkanlıkları sorgulanmış, besin tüketimleri ve fiziksel aktivite düzeyleri kaydedilmiştir. Ayrıca bazı antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı [kg], boy uzunluğu [cm], vücut bileşimi analizi, bel çevresi [cm], kalça çevresi [cm], boyun çevresi [cm]) alınmış ve yeme davranış ölçeği (TFEQ-21) uygulanmıştır. Bununla eş zamanlı olarak açlık kan glukozu, trigliserit, LDL-K, HDL-K, ALT, AST, insülin, TNF-α, IL-10, hs-CRP, toplam antioksidan ve oksidan durum (TAS ve TOS), oksidatif stres indeksi (OSİ) ve dolaşımdaki miR-155, miR-335, miR-34a düzeyleri analiz edilmiştir. Müdahale sonucunda bireylerin vücut ağırlığı, BKİ ve vücut yağ oranında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olmadığı (p>0,05); ancak bel çevresi, kalça çevresi, boyun çevresi ve bel çevresi/boy uzunluğunun istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaldığı tespit edilmiştir (p<0,05). Müdahale sonucunda ayrıca bireylerin kan dolaşımındaki miR-34a ekspresyonu 1,63 [1,94] FC'den 0,75 [1,05] FC'ye; TNF-α düzeyi 134,0±76,61 ng/L'den 119,6±64,04 ng/L'ye; serum TAS düzeyi 1,9±0,28 mmol/L'den 1,5±0,21 mmol/L'ye, TOS düzeyi 14,8±4,54 μmol/L'den 8,2±2,99 μmol/L'ye ve OSİ değeri 0,8±0,22'den 0,5±0,14 istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştır (p<0,05). Bu sonuçlar hafif şişman/obez kadınlarda 8 hafta boyunca yeşil çay tüketiminin vücut ağırlığı üzerinde direkt olarak etkili olmasa da obezite patogenezinde rol oynayan inflamasyon, oksidatif stres ve bunları düzenleyen bazı epigenetik faktörler (miR-34a) üzerinde etkili olabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, metabolik olarak sağlıklı hafif şişman/obez hastaların 250 mL suya 1,4 g yeşil çay eklenerek hazırlanan yeşil çay içeceğini günde 3 defa tüketmesinin, obezite tedavisini destekleyici olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Green tea shows obesity preventive activity due to the synergistic effects of catechins and caffeine in its composition, stimulating central nervous system activity, white adipose tissue browning and β oxidation of fatty acids, and suppressing the absorption of fats and carbohydrates. It is very important to investigate the effect of green tea on the pathogenesis and treatment of obesity from anthropometric, biochemical, psychological and even epigenetic aspects. Therefore, this study was planned to evaluate the effects of regular green tea consumption for 8 weeks on anthropometric measurements and body composition; blood lipids, HOMA-IR values and inflammatory markers; serum antioxidant/oxidant status and micro RNAs (miRNAs) in overweight and obese women. This study, which was conducted at Gazi University, Faculty of Health Sciences between May 2022 and June 2023, included 20 overweight/obese women aged 20-45 years. Participants consumed a green tea drink prepared by adding 1.4 g of green tea to 250 mL of water 3 times a day for 8 weeks. All participants used the same brand of tea bags and the same brewing procedure. Before the intervention, a questionnaire questioning the socio-demographic characteristics, medical history, and dietary habits of the individuals was administered. Before and after the intervention (weeks 4 and 8), individuals' caffeine-containing food consumption habits were questioned, and their food consumption and physical activity levels were recorded. In addition, some anthropometric measurements (body weight [kg], height [cm], body composition analysis, waist circumference [cm], hip circumference [cm], neck circumference [cm]) were taken and the eating behavior scale (TFEQ-21) was applied. Simultaneously, fasting blood glucose, triglycerides, LDL-C, HDL-C, ALT, AST, insulin, TNF-α, IL-10, hs-CRP, total antioxidant and oxidant status (TAS and TOS), oxidative stress index (OSI) and circulating miR-155, miR-335, miR-34a levels were analyzed. As a result of the intervention, there was no statistically significant decrease in body weight, BMI and body fat ratio (p>0.05); however, waist circumference, hip circumference, neck circumference and waist circumference/height statistically significantly decreased (p<0.05). As a result of the intervention, circulating miR-34a expression decreased from 1.63 [1.94] FC to 0.75 [1.05] FC; TNF-α level decreased from 134.0±76.61 ng/L to 119.6±64.04 ng/L; serum TAS level decreased statistically significantly from 1.9±0.28 mmol/L to 1.5±0.21 mmol/L, TOS level decreased from 14.8±4.54 μmol/L to 8.2±2.99 μmol/L and OSI value decreased from 0.8±0.22 to 0.5±0.14 (p<0.05). These results showed that green tea consumption for 8 weeks in overweight/obese women may be effective on inflammation, oxidative stress and some epigenetic factors (miR-34a) that play a role in the pathogenesis of obesity, although it does not directly affect body weight. As a result, it was concluded that consumption of green tea drink prepared by adding 1.4 g green tea to 250 mL water 3 times a day by metabolically healthy overweight/obese patients may be supportive of obesity treatment.