Mali disiplinin sağlanmasında Türkiye'de iktisat politikalarının rolü: 1980/2019 dönem analizi
Role of economic policy in providing financial discipline in Turkey: Analysis of the year 1980-2019
Yazar: ÇİĞDEM ÇADIRCI
Danışman: PROF. DR. ESRA SİVEREKLİ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Devlet bütçesi = Government budget ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Kamu borçları = Public debts ; Kamusal finansman = Public finance ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Mali disiplin = Financial dicipline ; Mali kural = Fiscal rule ; Maliye politikaları = Fiscal policies

Özet:
Bu çalışmanın konusu, ülke ekonomileri açısından belirleyici nitelikte olan iktisat politikaları ile küreselleşme süreciyle önemi artan mali disiplin arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. Çalışma ile 1980-2019 döneminde uygulanan iktisat politikalarının mali disiplin üzerindeki etkisinin Türkiye özelinde değerlendirilmesi amaçlanmıştır.   
Çalışma ile Türkiye'de 1980-2019 döneminde uygulanan iktisat politika araçlarının dönemler itibariyle çeşitlilik gösterdiği, bununla birlikte iktisat politikalarını etkileyen çeşitli unsurların etkisi altında kaldığı görülmüştür. Çalışmada kamu finansman dengesi, bu dengenin sonucunda oluşan kamu kesimi borçlanma gereği ve faiz dışı fazla verileri mali disiplinin performansının değerlendirilmesinde temel ölçütler olarak kabul edilmiş ve bu verilere göre Türkiye'de mali disiplin değerlendirilmiştir. 1980-2004 yılları arası dönemde performans ölçütü olarak kabul edilen göstergelerin seyri hedeflenen değişimlerin olmadığını göstermiştir. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uygulamasına denk gelen 2006 yılından itibaren kamu finansman dengesi, kamu kesimi borçlanma gereği, faiz dışı fazla verilerinin olumlu seyri mali disiplin amacına tam olarak ulaşılamasa da yakınsanmaya başlandığı çalışmada elde edilen bir diğer sonucu oluşturmuştur. Ayrıca iktisat politikalarının uygulama sonuçları ile mali disiplin arasında bir ilişki olmakla birlikte, bu ilişkiyi etkileyen çok sayıda etkenin olması nedeniyle; değişimin hızlı olmadığı da çalışmanın elde ettiği temel bulgulardan bir diğeridir.

Abstract:
The subject of this study is to reveal the relationship between economic policies, which are determinative in terms of national economies, and the financial discipline, which has increased in importance with the globalization process. This study, it is aimed to evaluate the effect of economic policies implemented between 1980 and 2019 on fiscal discipline in Turkey.
With the study, it has been observed that the economic policy instruments implemented in Turkey in the 1980-2019 period vary by period, however, they are under the influence of various factors affecting economic policies. In the study, the public finance balance, the public sector borrowing requirement, and primary surplus data resulting from this balance are accepted as the basic criteria in the evaluation of the performance of the fiscal discipline and financial discipline in Turkey was evaluated according to these data. The course of the indicators accepted as performance criteria in the period between 1980 and 2004 showed that there were no targeted changes. Since 2006, which the implementation of the Public Financial Management and Control Law No. 5018, the positive course of the public finance balance, public sector borrowing requirement, and primary surplus data, although the goal of fiscal discipline could not be fully achieved, started to converge, another result obtained in the study. In addition, although there is a relationship between the results of economic policies and fiscal discipline since many factors are affecting this relationship; another of the main findings of the study is that the change is not fast.