Palmoplantar psöriazis hastalarında tedavi etkinliğinin ve tedavide kalım süresinin değerlendirilmesi
Evaluation of treatment efficacy and survival time in patients with palmoplantar psoriasis
Yazar: LAMAN FARAJSOYLU
Danışman: PROF. DR. AHMET BURHAN AKSAKAL ; PROF. DR. ESRA ADIŞEN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Palmoplantar psöriazis, psöriazisin palmar ve plantar alanlarda tutulumla seyreden klinik formudur. Tedavilere sıklıkla dirençli olup tedavisinde standart bir yaklaşım bulunmamaktadır. Tedavisinde öncelikle topikal tedaviler, bu tedavilere dirençli olan olgularda sistemik tedaviler kullanılmaktadır. Çalışmamızda palmoplantar psöriaziste kullanılan tedavilerin etkinliğini, ilaçta kalımı ve bunları etkileyen faktörleri değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamıza palmoplantar psöriazis tanılı 129 hastanın verileri dahil edildi. Erkeklerde palmar tutulum oranı (%71,4) kadınlardan (%28,6) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla saptandı (p=0,001; p<0,05). Bu mesleki farklılıklar ve mekanik strese daha fazla maruz kalma ile ilişkilendirildi. Erkeklerin tedavide kalımı kadınlardan istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazlaydı (p=0,027; p<0,05). Palmoplantar püstüler psöriaziste (%32,5) PsA görülme oranı palmoplantar plak psöriazisten (%9) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla bulundu (p=0,002; p<0,05) ve püstüler hastalıktaki inflamatuvar yükün fazlalığı ve/veya genetik farklılıkların bununla ilişkili olabileceği düşünüldü. PsA bulunan olguların tedavi kullanım süreleri bulunmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p=0,033; p<0,05). PGA 2 değerine ulaşma süresi biyolojik tedavilerde (medyan süre=23,4 hafta) biyolojik olmayan tedavilere (medyan süre=10,8 hafta) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha uzundu (p=0,009; p<0,05). PGA 0 değerine ulaşma oranı biyolojik tedavilerde (%25,5) biyolojik olmayan tedavilere (%8,5) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazlaydı (p<0,05). Biyolojik tedavilerin ilaçta kalımı biyolojik olmayan tedavilere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazlaydı (p=0,05; p≤0,05). Tedavide kalım oranı İL-17 inhibitörlerinde (%72,2) İL-12/23 (%57,1), İL-23 (%50) ve TNF-α inhibitörleri (%19) ile kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazlaydı (p=0,008; p<0,05). Biyolojik tedavilerden TNF-α inhibitörlerinde (%81) tedavinin sonlandırılma oranı İL-23 (%50), İL-12/23 (%42,9), İL-17 inhibitörlerine (%27,8) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazlaydı (p=0,008; p<0,05). Bu sonuçlar biyolojik tedavi başlanan hastaların klinik takibi için önemlidir. Palmoplantar püstüler psöriaziste İL-17 inhibitörlerinin TNF-α (p=0,012) ve İL-23 (p=0,008) inhibitörlerine kıyasla ilaçta kalımı anlamlı derecede daha fazlaydı (p=0,017; p≤0,05). Bu da İL-17 inhibitörlerinin patogenezdeki anahtar rolünü desteklemekteydi. Biyolojik olmayan tedavilerin kullanımı (HR = 1,4 [95% CI:1,15–2,63], P-değeri = 0,009), kadın cinsiyet (HR = 1,8 [95% CI:1,13–2,98], P-değeri = 0,015) ve tedaviye bağlı yan etki gelişimi tedaviye devam edilmeme riski ile ilişkili bulundu (HR = 2,3 [95% CI:1,27–4,37], P-değeri = 0,006). Bu çalışma, palmoplantar psöriaziste topikal ve sistemik tedavilerin etkinliğini; ilaçta kalımı ve bunlara etki eden faktörleri değerlendiren nadir çalışmalardan biridir. Çalışmamız, palmoplantar psöriaziste kullanılan tedavilere yönelik yapılacak daha kapsamlı çalışmalara ve standart yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayacak değerli veriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Palmoplantar Psöriazis, Biyolojik tedaviler, İlaçta kalım

Abstract:
Palmoplantar psoriasis is a clinical form of psoriasis characterized by the involvement of the palmar and plantar areas. It is often resistant to treatments and no standardized approach exists for its management. Topical treatments are primarily used, and systemic treatments are employed in cases resistant to these therapies. In our study, we aimed to evaluate the efficacy, drug survival and the factors affecting these outcomes in the treatment of palmoplantar psoriasis. Our study included data from 129 patients diagnosed with palmoplantar psoriasis. The rate of palmar involvement was statistically significantly higher in men (71.4%) than in women (28.6%) (p=0.001; p<0.05). This was associated with occupational differences and increased exposure to mechanical stress. The drug survival in men was statistically significantly higher than in women (p=0.027; p<0.05). The prevalence of PsA in palmoplantar pustular psoriasis (32.5%) was statistically significantly higher than in palmoplantar plaque psoriasis (9%) (p=0.002; p<0.05), suggesting that the increased inflammatory burden and/or genetic differences in pustular disease could be related to this finding. The duration of treatment for cases with PsA was statistically significantly longer than for those without (p=0.033; p<0.05). The time to reach a PGA score of 2 was statistically significantly longer for biological treatments (median duration=23.4 weeks) compared to non-biological treatments (median duration=10.8 weeks) (p=0.009; p<0.05). The rate of achieving a PGA score of 0 was statistically significantly higher with biological treatments (25.5%) compared to non-biological treatments (8.5%) (p<0.05). The drug survival of biological treatments was statistically significantly higher than that of non-biological treatments (p=0.05; p≤0.05). The survival rate in IL-17 inhibitors (72.2%) was statistically significantly higher compared to IL-12/23 (57.1%), IL-23 (50%), and TNF-α inhibitors (19%) (p=0.008; p<0.05). Among biological treatments, the treatment discontinuation rate in TNF-α inhibitors (81%) was statistically significantly higher than that of IL-23 (50%), IL-12/23 (42.9%), and IL-17 inhibitors (27.8%) (p=0.008; p<0.05). These findings are significant for the clinical management of patients initiating biological therapy. In palmoplantar pustular psoriasis, the drug survival of IL-17 inhibitors was statistically significantly higher compared to TNF-α (p=0.012) and IL-23 inhibitors (p=0.008) (p=0.017; p≤0.05), supporting the key role of IL-17 inhibitors in the pathogenesis. The use of non-biological treatments (HR = 1.4 [95% CI:1.15–2.63], p=0.009), female gender (HR = 1.8 [95% CI:1.13–2.98], p=0.015), and the development of side effects related to treatment were found to be associated with the risk of treatment discontinuation (HR = 2.3 [95% CI:1.27–4.37], p=0.006). This study is one of the rare studies evaluating the efficacy of topical and systemic treatments in palmoplantar psoriasis, drug survival, and the factors affecting these outcomes. Our findings offer valuable insights for more extensive studies on the treatments employed for palmoplantar psoriasis and for establishing standardized approaches.
Keywords: Palmoplantar Psoriasis, Biological Treatments, Drug Survival