Erken dönem uyum bozucu şemaları (Kendini feda, iç içe geçme/bağımlılık, duygusal yoksunluk şemaları) ile evcil hayvan sahipliği arasındaki ilişki
The relationship between early maladaptive schemas (Self-sacrifice, introjection/dependence, emotional deprivation schemas) and pet ownership
Yazar: İPEK İBER
Danışman: PROF. DR. SEMRA ERPOLAT TAŞABAT
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, erken dönem uyum bozucu şemalar (kendini feda, iç içe geçme/bağımlılık, duygusal yoksunluk) ile evcil hayvan sahipliği arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Anket uygulaması ile gerçekleştirilen bu araştırmanın verileri 280 katılımcıdan Lexington Evcil Hayvanlara Bağlanma Ölçeği (LEHB) ve Young Şema Ölçeği (YŞÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Google Forms aracılığıyla elde edilen veriler, SPSS 23 programı ile istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Araştırmada, evcil hayvan sahiplerinin, evcil hayvanı olmayanlara kıyasla tüm LEHB ve alt boyutlarında daha yüksek puanlara sahip olduğu bulunmuştur. Ancak, evcil hayvan sahipliği ile YŞÖ puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Özellikle, iç içe geçme/bağımlılık ve duygusal yoksunluk şemalarının evcil hayvan sahipliğiyle beklenen düzeyde ilişkili olmaması dikkat çekicidir. Bu durum, evcil hayvanların insanların sosyal ve duygusal ihtiyaçlarını yeterince karşılayamaması ya da bireylerin bu ihtiyaçlarını daha çok insan ilişkileri aracılığıyla tatmin etmeleriyle açıklanabilir. Ayrıca, kendini feda şemasına sahip bireylerin evcil hayvanlarına duydukları ilginin beklenenden karmaşık olması veya bu eğilimlerini daha çok insanlara yöneltmeleri, bu ilişkiyi zayıflatmış olabilir. Yaş, cinsiyet ve medeni durum gibi demografik değişkenlerin evcil hayvan sahipliği üzerindeki etkileri de incelenmiş, çeşitli sonuçlara erişilmiştir. Araştırma sonuçları, evcil hayvan sahipliğinin bazı duygusal ve sosyal ihtiyaçları karşılamada etkili olabileceğini gösterirken, erken dönem uyum bozucu şemalar üzerinde beklenen etkiye sahip olmadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, evcil hayvan sahipliğinin psikolojik süreçler üzerindeki etkilerini anlamak için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, Evcil Hayvan, Evcil Hayvan Sahipliği

Abstract:
This study examines the relationship between early maladaptive schemas (self-sacrifice, entanglement/dependence, emotional deprivation) and pet ownership. The data of this study were collected from 280 participants through the Lexington Pet Attachment Scale (LEHAS) and Young Schema Scale (YSAS). The data obtained through Google Forms were subjected to statistical analysis with SPSS 23 program. In the study, it was found that pet owners had higher scores in all LEHI and its sub-dimensions compared to non-pet owners. However, no significant relationship was found between pet ownership and GCQ scores. In particular, it is noteworthy that intertwining/dependence and emotional deprivation schemas are not related to pet ownership at the expected level. This may be explained by the fact that pets cannot meet people's social and emotional needs sufficiently or that individuals satisfy these needs mostly through human relationships. In addition, the fact that the interest of individuals with self-sacrifice schema in their pets is more complex than expected or that they direct this tendency more towards people may have weakened this relationship. The effects of demographic variables such as age, gender and marital status on pet ownership were also examined and various results were obtained. The results of the research show that pet ownership may be effective in meeting some emotional and social needs, but it does not have the expected effect on early maladaptive schemas. These findings suggest that more comprehensive research is needed to understand the effects of pet ownership on psychological processes.

Keywords: Early Maladaptive Schemas, Pet, Pet Ownership