Türkiye mobil iletişim sektöründe fiyat rekabetinin oyun teorisi ile incelenmesi
Game theory analysis on price competition of mobile communication market in Turkey
Yazar: BEHZAT ECEM KOÇ
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN KAYNAK
Samsun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fiyat = Price ; Fiyat düzeyi = Price level ; Hareketli iletişim = Mobile communication ; Mobil telekomünikasyon sektörü = Mobile telecommunication market ; Oyun teorisi = Game theory ; Rekabet = Competition

Özet:
1897 yılında Guglielmo Marco tarafından kablosuz telgrafın icat edilmesiyle başlayan mobil iletişim serüveni günümüze kadar hızla evrilmiş; yaşanan gelişmeler bugün nesnelerin interneti, akıllı ulaşım hizmetleri, akıllı fabrikalar gibi beşinci nesil hücresel sistem (5G) temelli teknolojiler hakkında çalışmayı mümkün kılmıştır. İçinde bulunduğumuz Bilişim Çağı, mobil iletişim teknolojileri sayesinde toplumları, sosyal ve ekonomik her türlü faaliyeti bir araya getirirken bir ağ toplumu yaratmıştır. Ortaya çıkan yeni toplumsal yapı, mobil iletişim teknolojilerine olan ilgi ve ihtiyacın artmasına sebep olurken arz ve talebin niteliğini de değiştirmektedir. Bu değişim, hızlı, kesintisiz ve ekonomik hizmetlerin tercih edildiği mobil iletişim piyasasında, sektör paydaşları arasındaki rekabeti hızla artırmaktadır. 
Rekabetin olmadığı ilk aşamalarda devlet tekelinde yürütülen telekomünikasyon hizmetleri düşük hizmet kalitesi, düşük verimlilik ve yüksek maliyet gibi problemler nedeniyle liberalleşmeyi mecbur kılmıştır. Özelleştirmeler ile sektördeki kamu varlığı azalırken monopol ya da oligopol piyasalar oluşmaya başlamıştır. Günümüzde halen monopol özellikte mobil iletişim piyasaları mevcutken telekomünikasyon sektörüne genellikle oligopol piyasa yapısı hakimdir. Türkiye'de ise mobil iletişim piyasası oligopol yapıda olup, abonelere Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. ve Türk Telekomünikasyon A.Ş. olmak üzere üç mobil şebeke işletmecisi hizmet vermektedir. 
Bu çalışma, her 100 kişiden 92'sinin mobil iletişim abonesi olduğu Türkiye mobil iletişim piyasasında, firmaların fiyat stratejileri Oyun Teorisi yaklaşımı ile incelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, Turkcell, Vodafone ve TT Mobil firmalarına ait talep fonksiyonları, 2008:1-2020:4 dönemleri arası çeyreklik frekanstaki veriler kullanılarak ARDL metodu ile tahmin edilmiştir. İkinci aşamada ise belirlenen fiyat stratejileri ve tahmin edilen talep fonksiyonları kullanılarak oyun matrisleri kurulmuştur. Tam bilgili statik oyun varsayımı altında oyunun Nash dengesinin, her üç firmanın da en düşük hizmet fiyatını belirlediği strateji profilinde gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The mobile communication adventure that started with the invention of the wireless telegraph by Guglielmo Marco in 1897 has evolved rapidly until today. Developments made it possible to study fifth generation cellular system (5G) based technologies such as internet of things, smart transportation services and smart factories. The Information Age we are in has created a network society while bringing together societies, all kinds of social and economic activities thanks to mobile communication technologies. The emerging new social structure causes an increase in the interest and need for communication technologies, while also changing the quality of supply and demand. This change rapidly increases the competition among sector stakeholders in the mobile communication market, where fast, uninterrupted and economical services are preferred.
In the early stages, when there was no competition, the telecommunications services carried out under the state monopoly forced liberalization due to problems such as low service quality, low efficiency and high cost. While the public presence in the sector decreased with the privatizations, monopoly or oligopoly markets started to form. Today, while there are still monopoly mobile communication markets, oligopoly market structure is dominant in the telecommunication sector. In Turkey, the mobile communications market is oligopolistic structure, subscribe to Turkcell Communication Services Inc., Vodafone Telecommunication Inc. and Turk Telecommunication Inc. 
In this study, the price strategies of companies in the Turkish mobile communication market, where 92 out of 100 people are mobile communication subscribers, has been analyzed with the Game Theory approach. In the first stage of the study, the demand functions of Turkcell, Vodafone and TT Mobil was estimated by using the quarterly data between 2008:1-2020:4 period by ARDL method. In the second stage of the study, game matrices established by using prices strategies and estimated demand functions. The Nash equilibrium of the game that assumed as the static game of complete information found out in the strategy profile that all firms set the lower service price.