Tarım makinelerine yönelik bir risk değerlendirme yöntemi geliştirilmesi ve web tabanlı uygulaması
A risk assesment method development on agricultural machines and web based application
Yazar: HAKAN VELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN ACAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
CE işaretinin yasal dayanağını oluşturan 2006/42/AT Makine Emniyeti Yönetmeliği ve beraberinde gelen standartlarda bulunan temel şartlar ile makinelerin daha güvenli olması amaçlanmıştır. Direktif ve standartlarda, makine-insan etkileşimi sonucu makinenin güvenli kullanımını sağlamak amacıyla, makine üzerinde alınması gereken temel güvenlik önlemleri ile uyulması gereken asgari hususlar belirtilmiştir. Ancak diğer taraftan uygunsuzluklar arasında bir büyüklük/ağırlık değerlendirilmesi yapılmamıştır. Her ne kadar makinelerin kendilerini kapsayan, direktif ve standartların tüm şartlarını karşılaması zorunluluğu olsa da, risklerin ortadan kaldırılması aşamasında en büyük(riskli) olan uygunsuzluktan başlamak daha doğrudur.
Bu tezin temel amacı; imalatçıların zorunlu olmasına rağmen eleman ve bilgi altyapısı eksikliği nedeniyle dışarıdan hizmet alımı ile gerçekleştirdiği, firmanın ciddi zaman ve para harcamasına veya yanlış uygulamalara neden olan CE işaretine esas "Makine Uygunluk/Risk Değerlendirmesinin" bu bilgisayar programı yardımıyla gerçekleştirilmesi ve bu değerlendirme ile beraber "Makine Risk İndeksi" adı verilen bir yöntem geliştirilerek makine üzerinde bulunan risklerin puanlanması, derecelendirilmesi ve ağırlıklandırılmasıdır. Bu sayede makinenin, uygunluk değerlendirilmesinin yanında hem yarı kantitatif bir risk değerlendirilmesinin yapılması hem de hazırlanacak makinenin en çok tehlike içeren kısımlarından başlanarak risklerinin ortadan kaldırılması gerçekleştirilebilecektir. Bu amaçla Türkiye tarım makinaları parkında bulunan makinaların % 57,96'sını temsil eden 12 makine üzerinde ayrıntılı risk analizleri yapılmıştır.
Amaçlanan hedefe ulaşmak için bir beyin fırtınası takımı oluşturulmuş seçilen makinelerin ilgili mevzuatın şartlarını karşılamamasından kaynaklanacak kazaların olası sonuçları kategorilere ayrılmıştır. Sonrasında geliştirilen bir modelle uygunsuzluklar sayısallaştırılarak, bu modeli esas alan ve internet adreslerinden ulaşılabilecek web tabanlı bir bilgisayar programı geliştirilmiştir. Son olarak sisteme girilen bilgilerin işlenmesi sonucu, program tarafından bir düzeltme listesi oluşturulması, imalatçıların bu listeye uyarak makinelerini mevzuata uygun hale getirerek "güvenli makine" hedefine ulaşması amaçlanmıştır.

Abstract:
The Machinery Directive of EU (2006742/EC) and regulations that are defined by standards which are directive's successors are aimed to make machines safer than ever. Fundamentals of security precautions and aspects are defined in directive and standards to make possible safer operation of machines in human-machine interact environments. On the other hand, there is no magnitude/weightiness scale defined for incompatibilities in it. Despite the fact that the machines must fulfill all the definitions mentioned in regulation and standard related to itself, it would be right to start to prevent risk form the biggest one. 
The aim of this thesis; make machine's "Machine Compatibility/Risk Assessment" for CE, that is mandatory for all machine producers but they cannot carry out because of lack of qualified employee and outsources these inspections and costs lots of money, with a computer algorithm and develop a new method named "Machine Risk Index" to define, scale and weighting the risks on the machine. This new method makes possible to do semi-quantitative risk assessments for the machines besides compatibility assessment and actualize prevention of the risk by starting the biggest one. For this purpose, detailed risk assessments carried out with 12 machines represents 57.96% of Turkey's agricultural machine inventory. 
To reach the aim of this thesis, a brainstorm team organized and accidents because of incompatibility of the machines according to directive are categorized. Afterwards, incompatibilities are digitized by using a model and a web-based software that can be reachable by an internet address is developed basis on this model. Final phase, it is aimed to reach "safer machine" goal with generating a correction list for manufacturer by using the processed data stored in the system to develop their products according to legislations.