Hemoptizilerde endovasküler tedavinin etkinliği
Effectiveness of endovascular treatment in hemoptysis
Yazar: ELİF ARZU ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BEYAZAL
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Hemoptizi akciğer alveolü veya alt solunum yolundan kaynaklanan 
kan ekspektrasyonu olarak tanımlanmaktadır. Hemoptizi nedenleri coğrafi bölgeye ve 
ilgili sağlık kuruluşuna bağlı değişmekle birlikte en sık nedenler bronşektazi, kronik 
obstrüktif akciğer hastalığı, tüberküloz ve kanserdir. Günümüzde hemoptizide 
endovasküler tedaviler en sık tercih edilen etkin ve güvenilir tedavi yöntemleri olarak 
yerini almaktadır Bu çalışmada hemoptiziye neden olabilecek hastalıkları, 
hemoptizinin kaynağı olabilecek vasküler yapıların değerlendirilmesi ve 
uygulanabilecek endovasküler tedavi yöntemlerini ortaya koymak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01.01.2015-01.08.2023 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan 
Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Girişimsel Radyoloji 
Bölümü'nde hemoptizi nedeni ile endovasküler tedavi uygulanmış hastalar çalışmaya 
dahil edildi. Belirtilen tarihler içerisinde 50 hastaya ulaşıldı. Dışlama kriteri sonrasında 
43 hasta ile çalışma gerçekleştirildi. Hastaların demografik bilgileri, komorbid 
hastalıkları, sigara kullanımı, fiberoptik bronkoskopi (FOB) gibi ek tanısal işlemlerin 
uygulanıp uygulanmadığı, girişimsel işlem sonrası klinik takip verileri kaydedildi. 
Hastaların Toraks BT, Toraks BT Anjiyografi görüntüleri elde olundu. Toraks BT, 
Toraks BT Anjiyografi ve Dijital substraksiyon anjiyografi (DSA) bulguları, 
endovasküler tedavide kullanılan embolizasyon yöntemleri, kullanılan embolizan 
ajanlar, işlem sonrası komplikasyonlar, teknik başarı, 1 ay içerisinde ve sonrasında
rekürrens, ilk 24 saat ve ilk 1 ay içerisindeki klinik başarı durumları kaydedildi. 
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 64,1 ± 12,0 olan 43 hasta dahil edilmiştir. 
Etiyolojide en sık karşılaşılan hastalıklar tüberküloz (%23,3), bronşektazi (%23,3), 
akciğer kanseri (%16,3) idi. Masif kanaması olanlarda kaviter lezyon sıklığı anlamlı 
derecede daha fazla idi (p=0,043). Toraks BT anjiyografide kanamadan en sık sorumlu 
arterlerin sağ bronşiyal arter, sol bronşiyal arter ve ektopik sağ bronşiyal arter olduğu 
görüldü. Tüm hastalarda endovasküler tedavi başarılı bir şekilde uygulanmıştı. İlk bir 
ay içerisinde klinik başarı oranı %94,7 idi. Anjiyografi görüntülerinde en sık 
karşılaşılan bulgular arasında dilate bronşiyal arter, hipervaskülarite ve arteriovenöz 
şant yer almaktaydı. Hastaların %81,4'ünde komplikasyon izlenmişti. Mortalite ve 
morbiditeye neden olan komplikasyon saptanmadı. Rekürrens izlenen 2 hastada tekrar 
bronşiyal arter embolizasyonu (BAE) gerçekleştirildi.
Sonuç: Günümüzde hemoptizide endovasküler tedaviler en sık tercih edilen etkin ve 
güvenilir tedavi yöntemleri olarak yerini almaktadır. Kliniğimizde hemoptizi 
olgularının tedavisinde arter embolizasyonları ciddi komplikasyonlara neden olmadan 
hemoptizinin kontrolünde etkili olmuştur.
Anahtar Sözcükler: Hemoptizi, bronşiyal arter embolizasyonu, pulmoner 
vazooklüzyon, bilgisayarlı tomografi anjiyografi

Abstract:
Objectives: Hemoptysis is defined as the expectoration of blood from the lung alveoli 
or airways of the lower respiratory tract. The most common causes of hemoptysis vary 
based on the level of the medical care facility and the geographic location of the 
patient. The most common causes of hemoptysis are acute respiratory tract infections, 
chronic obstructive pulmonary disease, malignancy, and bronchiectasis. Today, 
endovascular treatment are the most preferred effective and reliable treatment methods 
in hemoptysis. In his study, it is aimed to reveal the diseases that may cause 
hemoptysis, the evaluation of vascular structures that may be the source of hemoptysis, 
and the endovascular treatment methods that can be applied.
Materials and Methods: Patients who underwent endovascular treatment for 
hemoptysis in the Department of Interventional Radiology at Recep Tayyip Erdoğan 
University Faculty of Medicine Training and Research Hospital between 01.01.2015 
and 01.08.2023 were included in the study. 50 patients were reached within the 
specified dates. After the exclusion criteria, the study was conducted with 43 patients.
Demographic information of the patients, co-morbidities, smoking, whether additional 
diagnostic procedures such as fiberoptic bronchoscopy (FOB) were applied, and 
clinical follow-up data after the interventional procedure were recorded. Thorax CT 
and Thorax CT Angiography images of the patients were obtained. Thorax CT, Thorax 
CT Angiography and Digital subtraction angiography (DSA) findings, embolization 
methods used in endovascular treatment, embolization agents used, complications 
after the procedure, technical success, recurrence within and after 1 month, clinical 
success in the first 24 hours and in the first 1 month were recorded.
Results: 43 patients with a mean age of 64.1 ± 12.0 years were included in the study.
The most common diseases in etiology were tuberculosis (23.3%), bronchiectasis 
(23.3%), and lung cancer (16.3%). The frequency of cavitary lesions was significantly 
higher in patients with massive bleeding (p=0.043). Thorax CT angiography revealed 
that the most common arteries responsible for bleeding were the right bronchial artery, 
left bronchial artery and ectopic right bronchial artery. Endovascular treatment was 
successfully applied in all patients. The clinical success rate was 94.7% in the first 
month. The most common findings on angiographic images included dilated bronchial 
artery, hypervascularity, and arteriovenous shunt. Complications were observed in 
81.4% of the patients. No complications causing mortality and morbidity were 
detected. Bronchial artery embolisation (BAE) was performed again in 2 patients with 
recurrence.
Conclusion: Today, endovascular treatment are the most frequently preferred 
effective and reliable treatment methods in hemoptysis. In the treatment of hemoptysis 
cases in our clinic, artery embolization has been effective in controlling hemoptysis 
without causing serious complications.
Keywords: Hemoptysis, bronchial artery embolization, pulmonary vasoocclusion, 
computed tomography angiography