Evsel katı atık toplama ve taşıma iş kolunda çalışanların iş sağlığı ve güvenliği koşullarının değerlendirilmesi, Ankara-Yenimahalle örneği
Occupational health and safety conditions of employees working in the domestic waste collection and transportation business field, case of Ankara-Yenimahalle
Yazar: LEYLA MERVE ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN GÖKYAY
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Evsel katı atık başka bir deyişle çöp, sadece çevre kirliliği anlamında ilgilenilen bir olgu değildir. Çöp genel kapsamıyla toplama, taşıma, ayrıştırma ve depolama gibi çeşitli aşamalara sahip bir süreçtir.  Bu sebeple evsel katı atık alanında çalışanlar için iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili birtakım riskler mevcuttur. Karşılaşılan bu riskler detaylı olarak araştırıldıktan sonra gerekli önlemler alınarak atılacak adımlar belirlenmelidir. Atık bilinci Türkiye'de yeteri kadar gelişmemiştir. Çöpü mümkün olduğunca kaynağında ayırmak bu bilincin gelişmesindeki en önemli faktördür. Kazanılan atık bilinciyle birlikte çöpü kaynağında ayırmanın katı atıkları toplamak ve taşımak için yapılan masrafları azaltmasıyla birlikte bu işkolunda çalışanların sıklıkla karşılaştığı risk etmenlerinin de ortadan kalkmasına yardımcı olacağı düşünülmektedir. Geçmiş araştırmalarda, bu işkolunda çalışanların önemli bir kısmının sağlık ve güvenlik problemleri ile devamlı olarak karşılaştıkları görülmüştür.
Evsel katı atık toplama ve taşıma iş kolunda çalışanların iş sağlığı ve güvenliği koşullarının değerlendirilmesi kapsamında yapılan bu çalışmada, ilk olarak konu ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Yapılan anket çalışmasının verileri çeşitli şekillerde değerlendirilerek çalışanların karşı karşıya oldukları riskler belirlenmiştir. Yenimahalle Belediyesinden alınan iş kazası istatistikleri ve risk değerlendirmeleri verilip saha çalışmasında çekilen örnek fotoğraflar değerlendirilmiştir. Türkiye'de ve dünyada yapılan saha çalışmaları, çöp toplama ve taşıma sistemleri örnekleri verilmiş ve mevzuat incelenmesi yapılmıştır. Son olarak, yapılan araştırmalar, edinilen bilgiler ve veriler ışığında çalışanların karşı karşıya olduğu risklerin tamamen ortadan kaldırılması ya da en az seviyeye indirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Evsel katı atık, Atık bilinci, Çevre bilinci, Belediye, İş sağlığı ve güvenliği

Abstract:
Domestic solid waste which means garbage is not a fact that just concerned with the field of environment pollution. This sector has several phases like collection, transportation, sorting and storage. Employees can happen across with some risks for the field of occupational health and safety. Investigations must be done carefully and necessary precautions should be taken for all these risks. Awareness for  waste is not developed sufficiently  in Turkey  . The separation of garbage at the source can be reduce costs to transport and dispose of solid wastes, and also be eliminate many risk factors people who work at the domestic solid waste collection and transport business. Field researches in this area show that employees are faced with serious health and security problems
In this study which is conducted to evaluate the occupational health and safety conditions of employees working in the domestic waste collection and transportation business field, firstly general information about the subject was given. Results of survey study were evaluated in various ways and risks faced by employees were determined. Work accidents statistics and risk assessments taken from Yenimahalle Municipality was given and sample photographs which are taken in the field study were evaluated. Field studies in Turkey and abroad about garbage collection and transportation systems were given and legislation was examined. Finally, in the light of all researches, informations and datas about this field some suggestions were presented for elimination or minimization of the risks faced by employees in this sector.
Key Words: Domestic solid waste, Waste awareness, Municipality, Occupational health and safety