Afet ve kriz durumlarında hava araçlarının kullanılmasına stratejik yaklaşım
A strategic approach to use aviation assets during crisises and disasters
Yazar: HÜSEYİN SELEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENER ODABAŞOĞLU
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Havacılık ve Uzay Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde son derece ilerlemiş bilim ve teknolojiye rağmen afetleri ve afetlerin sebep olduğu yıkımları engellemek mümkün olmamaktadır. Türkiye özelinde ise afetler içinde en yıkıcı sonuçları olan afet depremlerdir. Depremlerin toplum üzerindeki etkilerini ortadan en kısa zamanda kaldırabilmek için toplumsal hayatın en kısa sürede normale dönmesini sağlamak gerekir. Normalleşmeyi en kısa sürede sağlayabilmek için de deprem sonrası ilk andan itibaren gerekli müdahaleleri ivedilikle ve eldeki tüm imkanlar ile yapmak gerekmektedir. Deprem sonrası müdahale için en önemli unsurlardan birisi de hava araçlarıdır. Bu çalışmada, meydana gelen depremler sonrası hava araçlarının kullanımı ile ilgili olarak bir SWOT analizi yapılmıştır. Ancak SWOT analizi niceliksel bir analiz olmaması sebebiyle analiz sonucu ortaya çıkan kriterlerin öncelik sıralamasını yapabilmek için çok kriterli karar verme yöntemlerinden birisi olan AHS uygulanmıştır. Bu amaçla 20 uzmanın kriterleri ikili olarak karşılaştırmaları istenerek görüşleri alınmıştır. AHS sonucunda deprem sonrası hava araçlarının kullanılması analizinde en güçlü yön olarak "İstanbul ve civarında çok sayıda hava alanı / heliport bulunması" öne çıkmıştır. En zayıf yön olarak ise "planlama sonucu yapılacak koordinasyon için gerekli olan bürokrasi" belirlenmiştir. En büyük tehdit olarak "deprem sebebi ile hava araçlarını işletecek personelin (pilotlar, teknik personel gibi) hava alanlarına, heliportlara ulaşamaması" öne çıkarken "son yıllarda meydana gelen depremler sonucu edinilen tecrübeler"in de en önemli fırsat olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Today, despite the highly advanced science and technology, it is impossible to prevent disasters and the destruction caused by disasters. In Turkey, the disasters that have the most devastating consequences are earthquakes. To eliminate the effects of earthquakes on society as soon as possible, it is necessary to ensure that social life returns to normal as soon as possible. In order to achieve normalization as soon as possible, it is essential to make the necessary interventions immediately and with all available means from the first moment after the earthquake. One of the most important elements for post-earthquake response is aircraft. In this study, a SWOT analysis was conducted regarding the use of aircraft after earthquakes. However, since SWOT analysis is not a quantitative analysis, AHP, one of the multi-criteria decision-making methods, was applied in order to prioritize the criteria resulting from the analysis. For this purpose, the opinions of 20 experts were received by asking them to compare the criteria pairwise. As a result of AHP, the most powerful aspect in the analysis of the use of aircraft after the earthquake was "the presence of many airports/heliports in Istanbul and its surroundings". The weakest aspect was determined as "the bureaucracy required for coordination as a result of planning". While the biggest threat is "the inability of the personnel who will operate the aircraft (such as pilots, technical personnel) to reach airports and heliports due to the earthquake", it has been determined that the "experiences gained as a result of the earthquakes that have occurred in recent years" are also the most important opportunity.