Antik Anadolu madenciliği
Archaic Anatolian mining
Yazar: GÖKHAN ÇATAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeometri = Archaeometry ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Maden işçileri = Metal workers ; Madenci = Miner ; Madencilik = Mining ; Madeni eserler = Metal objects ; Madenler = Mines ; Prehistorya = Prehistory ; Tarih = History

Özet:
Antik Çağ ekonomisini oluşturan en önemli unsurların başında yer alan madenleri; Antik Çağ öncesi dönemlerden alarak Antik Çağ yazılı kaynakları ile arkeolojik buluntularına kadar getirdiğimiz bu çalışmada (bilgilerin yetersiz olmasına rağmen) madenlerin çıkış yerleri ve kullanımları konusu tarihsel sürecinde irdelenmiştir.Buna binaen çalışmamızda, öncelikle Antik Çağda yoğun olarak kullanılmış maden elementleri (altın, bakır, demir, gümüş, kalay, kurşun) esas noktamızı teşkil etmiştir. Az miktarda kullanılan diğer elementlere ise ek olarak değinilmiştir. Bundan sonra madenciliğin ve madeni eserlerin yapım teknikleri ile gelişim süreci araştırılmıştır. Anadolu madenciliğinin Neolitik, Kalkolitik ve Tunç çağlarına toplu bir bakış atıldıktan sonra özellikle Tunç Çağında yerini alan Asur Ticaret Kolonileri Çağı başta olmak üzere Anadolu ve Mezopotamya arasındaki maden ve madencilik ilişkileri sorgulanmıştır. Daha sonra Antik Anadolu kültürüne etki ettiğini düşündüğümüz kültürler incelenmiştir. Ardı sıra sikke metali kaynakları ile darp tekniklerinin bizi maden kaynaklarına ve madencilik kültürüne götüreceği düşünülerek sikkeye değinilmiştir.Antik Yunan ve Roma kültürleri birbirlerine ayna olmuştu. Maden ocaklarında çalıştırılan insanlar Anadolu, Yunanistan ve diğer bölgelerde hep aynıydı. Bunun için konumuza madeni çıkaran insanlar yani madenci köleler de tanrıları Hephaistos'la birlikte dahil edilmiştir. Bunu yanında sanatsal incelemesine girmeden Antik Çağ maden sanatına bir bakış atılarak madencilerin tanrısı Hephaistos'a değinilmiştir.Antik Anadolu madenciliğine girdiğimizde ise Urartu, Frigya ve Lidya maden ve madencilik kültürleri araştırılmış ardından madenciliğin yoğun olarak yapıldığı Antik Anadolu bölgeleri incelenerek araştırmaya son verilmiştir.

Abstract:
The places of extraction of mine, which is on of the major elements comprising the economy of the Archaic Age, and their utilizations have been examined in this study through a historical process, handling the subject beginning from the periods before Archaic Age to the written sources of the Archaic Age and to archeological findings (despite the information is insufficient).Therefore first of all, the mine elements (gold, cupper, iron, silver, zinc, lead) that have intensively been used in the Archaic Age, have formed the main point of us. The other elements, which have been used in a small amount, have also been mentioned. Then, the production techniques and the development process of mining and mineral works have been researched. After processionally handling the Neolithic, Chalcolithic and Bronze ages of Anatolian Mining, the relations of mine and mining between Anatolia and Mesopotamia, giving a special interest to the Assyrian Trade Colonies Age that took its place in Bronze Age. Then, the cultures that are supposed to have an influence on the Archaic Anatolian culture have been examined. After this, we have touched on the coins considering that the coin metal sources and money marking techniques would lead us to some mine sources and to mining culture.The Archaic Greek and Roman Cultures have been mirrors to each other. The people who were made work in mine pits were the same with the ones that were made work in Anatolia, Greece and in other regions. For that reason, the people that extracted the mines, in other words, the miner slaves have been included to our subject as well as their God Hephaistos. In addition to this, the art of the Archaic Age had been given a short focus before the artistic examination.When we start the Archaic Anatolian Mining, the mine and mining cultures of Urartu, Phrygia and Lydia have been researched and finally the research has been completed after examining the Archaic Anatolian Regions where mining has been intensively performed.