Samsunda yetiştirilen bakla (Vicia faba L.) genotiplerinde çiçekte L-DOPA(L-3, 4-dihydroxyphenylalanine) içeriği ve tarımsal özellikler ile ilişkisi
The relationship between agronomic properties and L-DOPA(L-3, 4-dihydroxyphenylalanine) content at the flowers offaba bean (Vicia faba L.) genotypes grown in Samsun
Yazar: MERVE BEZMEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE BOZOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Çiçek üretimi = Flower production

Özet:
Bakla bitkisi (Vicia faba L.) zengin protein içeriği ve azot fiksasyon kapasitesi ile tipik bir baklagil bitkisidir. Ayrıca bakla Parkinson hastalığının tedavisinde önemli bir yere sahip olan dopamin türevi L-DOPA (L-3, 4-dihydroxyphenylalanine)  içeren ender bitkilerdendir. Ülkemiz bu önemli bitkinin orjin merkezleri içerisinde yer alır. Ancak ülkemizde , gerek yetiştiriciliği ve gerek gıda olarak kullanımı yaygın olmayan bir baklagildir. Bitkinin L-DOPA içeriğinin ve tedavideki öneminin vurgulanarak, araştırılarak kullanımı ve tarımının yaygınlaştırılmasına yardımcı olacağından hareketle bu çalışma planlanmıştır. Çalışmamız Samsun ekolojik şartlarında tek yıllık tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Üçü tescilli çeşit (Eresen-87, Lara, Seher), 12'si farklı bölgelerden toplanmış hat olmak üzere toplam 15 genotip kullanılmıştır. Denemede çiçeklenme döneminde çiçek hasat ve gözlemleri, kuru hasat döneminde tane verimi ve verimi etkileyen özellikler tespit edilmiştir. Kurutulmuş çiçek örneklerinde ve çiçekten yapılan çayda L-DOPA analizi Yüksek Basınçlı Sıvı Kromotografi sistemi (HPLC)  ile analiz edilmiştir. Kromotografi şartları ACE marka 150x4.6, 5 mikron C18 kolon; UV dedektör, 283 nm dedektör dalga boyu; 1 ml asetik asit 20 ml metanol, 979 ml deiyonize su mobil fazı ve 1 ml/da   akış oranı şeklindedir. Yapılan analiz sonucu kuru çiçeklerde belirlenen L-DOPA miktarı 6.85-8.38 g 100 g-1 arasında olup, genotipler arasında istatistiki fark bulunmamıştır. Kuru çiçek örnekleri 15 dakika kaynar su konularak demlenmiş ve bu çayda L-DOPA  miktarı ise 7.40-8.60 g 100 g-1 olarak belirlenmiştir. Bakla çiçeklerinin çay olarak kullanılabilme ve L-DOPA'nın da çaya geçtiği bulgusu bu çalışma ile ilk kez elde edilmiş bir bulgudur. Kuru tane verimi dekara 779.60 kg olarak tespit edilmiştir. Hatlarımızdan G8, G9, G12, G15, tescilli çeşitleri geçen verim değerlerine sahip olup çiçekteki L-DOPA içerikleri nedeniyle de tescile aday olabilecek potansiyele sahip oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
Faba bean (Vicia faba L.) is a legume crop with a typical rich protein content and nitrogen fixation capacity. In addition pods of the plant has an important role for the treatment of Parkinson's disease being containing dopamine derivative L-DOPA (L-3, 4-dihydroxyphenylalanine). Although this important crop is native to our country, it is uncommon legume for both its cultivation and its use as food. This study intended for aim of emphasizing and investigating the L-DOPA content of the plant and its importance in the treatment. As well as giving good guiding for utilization and cultivation of this crop. Our study was designed as randomized block design with 3 replications in one year at Samsun ecological conditions. A total of 15 genotypes were used, including three registered varieties (Eresen-87, Lara, Seher), 12 of which were collected from different regions. In the experiment, flower harvesting and observations during flowering period, grain yield and properties affecting dry yield were examined. L-DOPA content of dried flower samples and tea made flowers were analyzed by High-performance liquid chromatography (HPLC). Cromotograph conditions are ACE brand 150x4.6, 5 micron C18 column; UV detector, 283 nm detector wavelength; 1 ml acetic acid, 20 ml methanol 979 ml deionized water mobile phase and 1 ml / da flow rate. The amount of L-DOPA determined in dried flowers was between 6.85-8.38 g in a 100 g-1 and there was no statistical difference between genotypes. The dried flower samples were brewed with boiling water for 15 minutes and were used in organic method, 7.40-8.60 g of L-DOPA were determined in 100 g-1 of flower tea. In a first studied of Faba beans flower can be use as a tea and have L-DOPA content. Dry grain yield was determined at 779.60kg per hectare. Our genotypes G8, G9, G12 and G15 have yield values exceeding to the registered varieties and their potential to register due to their L-DOPA contents in the flower.