Travmatik yas, şema başa çıkma biçimleri ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between traumatic grief, schema coping styles and psychological well-being
Yazar: MERVE BEHİCE AL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN BÖLÜKBAŞI MACİT
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Travmatik yas kavramı, alanyazın incelendiğinde travma sonrası stres bozukluğu kriterleri içinde değerlendirilmektedir. Bu durum travmatik yas kavramının, travma sonrası stres bozukluğu gibi patolojik bir tabloyla karıştırılmasına ve travmatik olarak deneyimlenen yas yaşantısının henüz ağır bir bozukluk tablosuna doğru şiddetlenmediği durumlarda bireylerin TSSB tanısı almasına sebep olabilmektedir.
İncelenen alanyazında travmatik yas kavramı ile ilgili sınırlı sayıda çalışmaya rastlanmıştır. Aynı zamanda ulaşılabilen literatürde travmatik yas kavramının şema başa çıkma biçimleri ve psikolojik iyi oluş değişkenleriyle yapılan çalışmalara rastlanmamıştır. Araştırmanın amacı, travmatik yas türünün tek başına bir kavram olarak tanı ve özelliklerini şema başa çıkma biçimleri ve psikolojik iyi oluş değişkenleri çerçevesinde ayrıntılı şekilde incelemek, elde edilen sonuçlar doğrultusunda travmatik yasa sahip bireylere yaklaşım ile ilgili uygulayıcı ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunmaktır. 
Sonuç olarak, yakın kaybı yaşamış bireylerin deneyimledikleri travmatik yasın, şema başa çıkma biçimleri tarafından anlamlı düzeyde yordandığı ancak bireylerin psikolojik iyi oluşlarının deneyimledikleri travmatik yası yordamadığı görülmüştür. Şema başa çıkma biçimi alt boyutlarından kaçınmanın, travmatik yasın güçlü bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın alan yazına, araştırmacılara ve uygulayıcılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The concept of traumatic grief is evaluated within the criteria of post-traumatic stress disorder when the literature is examined. This may cause the concept of traumatic grief to be confused with a pathological condition such as post-traumatic stress disorder, and individuals may be diagnosed with PTSD in cases where the traumatic grief experience has not yet intensified into a severe disorder.
A limited number of studies on the concept of traumatic grief were found in the literature reviewed. At the same time, no studies on schema coping styles and psychological well-being variables of the concept of traumatic grief have been found in the accessible literature. The aim of the research is to examine the diagnosis and characteristics of traumatic grief as a stand-alone concept in detail within the framework of schema coping styles and psychological well-being variables, and to make various suggestions to practitioners and researchers regarding the approach to individuals with traumatic grief in line with the results obtained.
As a result, it was observed that the traumatic grief experienced by individuals who experienced the loss of a loved one was significantly predicted by their schema coping styles, but the psychological well-being of the individuals did not predict the traumatic grief they experienced. It has been determined that avoidance of schema coping style sub-dimensions is a strong predictor of traumatic grief. It is thought that the research will contribute to the literature, researchers and practitioners.