Farklı sosyoekonomik düzeydeki ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin beslenme durumlarının ve antropometrik ölçümlerinin karşılaştırılması
Comparison of nutritional status and anthropometric measurements of seventh grade primary school students of different socioeconomic status.
Yazar: ŞEBNEM ÖZGEN ÖZKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometrik parametreler = Antropometric parameters ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ergenler = Adolescents ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Adolesan dönemde hızlı büyüme ve gelişme nedeniyle artan besin ögesi gereksinmesinin karşılanması önemlidir ve sosyoekonomik durum beslenme durumunu belirleyen önemli etmenlerden biridir. Bu çalışma, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının, beslenme durumlarının ve antropometrik ölçümlerinin (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, üst orta kol çevresi, bel çevresi, kalça çevresi) sosyoekonomik düzeye göre değişip değişmediğini saptamak, farklılık varsa etki eden etmenleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Kocaeli İli Körfez İlçesi'nde farklı sosyoekonomik düzeydeki 11-13 yaş arasında olan 227 adolesan katılmıştır. Çocuklara sosyodemografik özelliklerini ve beslenme durumlarını değerlendirmeye yönelik anket formu uygulanmış, geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Düşük sosyoekonomik düzeydeki (DSED) erkeklerde bodurluk (%7.1), zayıflık (%16.7), aşırı kiloluluk (%11.9) ve obezite (%9.5), yüksek sosyoekonomik düzeydeki (YSED) erkeklerden daha yüksek bulunmuştur. YSED'deki kızlarda obezite (%4.3), aşırı kiloluluk (%14.5), zayıflık (%11.6) ve bel çevresi (%8.7), DSED'deki kızlardan daha yüksek bulunmuştur. YSED'deki erkeklerin protein (%), kolesterol, çinko, kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir, A vitamini, C vitamini, B1, B2, B6, B12, folat ve niasin alımları DSED'deki erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). DSED'deki kızların çoklu doymamış yağ asidinin enerjiye katkısı, omega-6, E vitamini ve bakır alımları, YSED'deki kızlara göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışmada antropometrik ölçümlere göre büyümenin ve beslenme durumunun DSED'deki adolesanlarda, YSED'deki adolesanlara göre daha riskli olduğu görülmüştür. DSED'deki adolesanlar ve aileleri başta olmak üzere YSED'deki adolesanlar ve ailelerinin de beslenme bilgi düzeylerini ve farkındalığını arttırmak yarar sağlayacaktır.Anahtar Kelimeler: adolesan, sosyoekonomik düzey, beslenme, antropometri, farklılık

Abstract:
Rapid growth and development in adolescent period, meeting the increased nutritional needs are important and socioeconomic status is one of the important factors effecting nutritional status. The purpose of this study is to determine whether 7th grade primary school students? nutritional habits, nutritional status and anthropometric measurements differ according to socioeconomic status and to evaluate the effective factors in case of differentiation. Participants were 227 adolescents between the ages of 11 and 13 years in different socioeconomic status in Körfez, Kocaeli. A questionnaire form was applied for evaluating socioeconomic characteristics and nutritional status, 24-hour dietary intake recall and anthropometric measurements were assessed. Stunting (%7.1), wasting (%16.7), overweight (%11.9) and obesity (%9.5) prevelances are higher in boys in low socioeconomic status than boys in high socioeconomic status. Wasting (%11.6), overweight (%14.5) and obesity (%4.3) prevelances are higher in girls in high socioeconomic status than girls in low socioeconomic status. Stunting prevelance is %4.1 in girls in low socioeconomic satatus. Intake of protein (%), cholesterol, zinc, calcium, magnesium, phosphorus, iron, vitamins A, C, B1, B2, B6, B12, folate and niacine levels in boys in high socioeconomic status are higher than in boys in low socioeconomic status (p<0.05). Intake of polly unsaturated fatty acids?s energy percent, omega 6, Vitamin E and copper levels in girls in low socioeconomic status are higher than girls in high socioeconomic status (p<0.05). In this study, during adolescent period nutritional status and anthropometric measurements in low socioeconomic status are below than adolescents in high socioeconomic status. To increase the nutritional knowledge and awareness may provide advantage especially for adolescents and their parents in low and high socioeconomic status.Key Words: adolescent, socioeconomic status, nutrition, anthropometry, inequalities.