Maksimal yoğunluklu beceri tabanlı antrenmanların ergenlik öncesi ve erken ergen erkek basketbolcuların teknik beceri ve anaerobik performans özellikleri üzerine etkisi
The effect of maxi̇mal intensi̇ty ski̇ll-based trai̇ni̇ng ontechnical skills and anaerobic performancecharacteri̇sti̇cs of pre- and post-pubertal malebasketball players
Yazar: EMİRHAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARAHAN
Aksaray Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Sporda teknik beceri ve fiziksel performansın eş zamanlı olarak geliştirilmesi, zaman ve antrenman verimliliği açısından çok önemlidir. Bu bağlamda beceriye dayalı eğitim son dönemde yaygın olarak kullanılmaktadır. Çeşitli spor disiplinlerinde farklı yaş grupları ve cinsiyetlerde beceriye dayalı antrenmanların fiziksel performans ve teknik beceri gelişimine etkileri üzerine birçok çalışma bulunmasına rağmen özellikle ergenlik öncesi ve sonrası çocuk basketbolunda karşılaştırmalı bir çalışmaya henüz rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışma, sezon öncesi maksimum yoğunlukta beceriye dayalı antrenmanların ergenlik öncesi ve sonrası basketbolcuların teknik becerileri ve anaerobik performans özellikleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmaya yaş ve spor yaşları ortalamaları sırasıyla 12.4±0.52 yıl, 3.3±0.67 yıl 10 erken ergen (EE) ve 10.20±0.42 yıl, 2.4±0.69 yıl 10 ergenlik öncesi (EÖ) erkek basketbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Sporcular haftada üç gün ve günde 80-90 dakika olmak üzere sekiz hafta maksimal yoğunluklu beceri tabanlı antrenmanlara katıldılar. Antrenman programının altı gün öncesi ve sonrasında, sporcuların şut, pas, kayma adımı, top sürme ve turnike atışı gibi teknik beceri ve dikey sıçrama, patlayıcı güç, sağlık topu fırlatma, 20-m sürat ve T-koşu gibi anaerobik performans özelliklerini belirlemek için bir dizi test uygulamaları gerçekleştirildi. Müdahale programı dikey sıçramada (%6,93'e karşı %5), patlayıcı güçte (%8,45'e karşı %5,94), 20 m sprintte (%4,25'e karşı %2,68), sağlık topu atma (%6,16 karşı %4,72) ve yön değiştirme yetenekleri (%4,44 karşı %3,32), pas (%19,64 karşı %21,84), şut (%24 karşı %6,87), kayma adımları (%12,11 karşı %13,54), top sürme (%11,97 karşı %7,79) ve turnikelerde (%17,64 karşı %24,36) sırasıyla hem EE hem de EO gruplarında önemli iyileşmeler sağladı (p<0,05). Anaerobik performanstaki iyileşmeler karşılaştırıldığında, test edilen tüm özellikler açısından EE grubundaki gelişmeler EÖ grubuna göre anlamlı derecede daha iyiydi (p<0,05). Pas verme, turnikeler ve kayma adımları açısından gruplar arasında önemli bir fark yoktu, ancak EE yalnızca şut atma ve top sürmede EÖ'den önemli ölçüde daha fazla gelişme gösterdi. Araştırma bulguları bu tür antrenmanların basketbolcular üzerinde olumlu etkileri olduğunu ortaya koyuyor. Bu çalışmanın sonuçlarına göre beceriye dayalı kondisyonun hem ergenlik öncesi hem de ergenlik çağındaki basketbolcularda teknik becerilerin ve anaerobik performans özelliklerin eş zamanlı iyileştirilmesinde etkili bir strateji olduğu düşünülmektedir. Bunun yanı sıra, bu çalışma beceri tabanlı antrenmanların ergenlik çağındaki basketbolcuların özellikle anaerobik performans özelliklerinin iyileşmesinde daha etkili olduğunu ve bu gelişimin yaşla pozitif yönde bir ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Ancak sonuçları genellemek için daha fazla araştırma ve veri toplanması gerekli olabilir. 
Anahtar Kelimeler: Sürat, yön değiştirme, turnike, top sürme, şut. 
Aralık, 2023; 51 sayfa

Abstract:
Sporda teknik beceri ve fiziksel performansın eş zamanlı olarak geliştirilmesi, zaman ve antrenman verimliliği açısından çok önemlidir. Bu bağlamda beceriye dayalı eğitim son dönemde yaygın olarak kullanılmaktadır. Çeşitli spor disiplinlerinde farklı yaş grupları ve cinsiyetlerde beceriye dayalı antrenmanların fiziksel performans ve teknik beceri gelişimine etkileri üzerine birçok çalışma bulunmasına rağmen özellikle ergenlik öncesi ve sonrası çocuk basketbolunda karşılaştırmalı bir çalışmaya henüz rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışma, sezon öncesi maksimum yoğunlukta beceriye dayalı antrenmanların ergenlik öncesi ve sonrası basketbolcuların teknik becerileri ve anaerobik performans özellikleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmaya yaş ve spor yaşları ortalamaları sırasıyla 12.4±0.52 yıl, 3.3±0.67 yıl 10 erken ergen (EE) ve 10.20±0.42 yıl, 2.4±0.69 yıl 10 ergenlik öncesi (EÖ) erkek basketbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Sporcular haftada üç gün ve günde 80-90 dakika olmak üzere sekiz hafta maksimal yoğunluklu beceri tabanlı antrenmanlara katıldılar. Antrenman programının altı gün öncesi ve sonrasında, sporcuların şut, pas, kayma adımı, top sürme ve turnike atışı gibi teknik beceri ve dikey sıçrama, patlayıcı güç, sağlık topu fırlatma, 20-m sürat ve T-koşu gibi anaerobik performans özelliklerini belirlemek için bir dizi test uygulamaları gerçekleştirildi. Müdahale programı dikey sıçramada (%6,93'e karşı %5), patlayıcı güçte (%8,45'e karşı %5,94), 20 m sprintte (%4,25'e karşı %2,68), sağlık topu atma (%6,16 karşı %4,72) ve yön değiştirme yetenekleri (%4,44 karşı %3,32), pas (%19,64 karşı %21,84), şut (%24 karşı %6,87), kayma adımları (%12,11 karşı %13,54), top sürme (%11,97 karşı %7,79) ve turnikelerde (%17,64 karşı %24,36) sırasıyla hem EE hem de EO gruplarında önemli iyileşmeler sağladı (p<0,05). Anaerobik performanstaki iyileşmeler karşılaştırıldığında, test edilen tüm özellikler açısından EE grubundaki gelişmeler EÖ grubuna göre anlamlı derecede daha iyiydi (p<0,05). Pas verme, turnikeler ve kayma adımları açısından gruplar arasında önemli bir fark yoktu, ancak EE yalnızca şut atma ve top sürmede EÖ'den önemli ölçüde daha fazla gelişme gösterdi. Araştırma bulguları bu tür antrenmanların basketbolcular üzerinde olumlu etkileri olduğunu ortaya koyuyor. Bu çalışmanın sonuçlarına göre beceriye dayalı kondisyonun hem ergenlik öncesi hem de ergenlik çağındaki basketbolcularda teknik becerilerin ve anaerobik performans özelliklerin eş zamanlı iyileştirilmesinde etkili bir strateji olduğu düşünülmektedir. Bunun yanı sıra, bu çalışma beceri tabanlı antrenmanların ergenlik çağındaki basketbolcuların özellikle anaerobik performans özelliklerinin iyileşmesinde daha etkili olduğunu ve bu gelişimin yaşla pozitif yönde bir ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Ancak sonuçları genellemek için daha fazla araştırma ve veri toplanması gerekli olabilir. 
Anahtar Kelimeler: Sürat, yön değiştirme, turnike, top sürme, şut. 
Aralık, 2023; 51 sayfa