Merkez çevreyi yeniden düşünmek: 1923-1980
Reconsidering the center periphery: 1923-1980
Yazar: MUSTAFA ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ BİNGÖL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Merkezi iktidar = Central power ; Modernleşme = Modernization ; Politik süreç = Political process ; Siyasal değişme = Political change ; Siyaset = Politics ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Merkez çevre ikiliği Türk siyasetini açıklamak için kullanılan yaklaşımlardan birisidir. İlk kez Edward Shils tarafından ileri sürülen bu yaklaşım Şerif Mardin tarafından Osmanlı-Türk toplumsal ve siyasal hayatına uyarlanmıştır.İmparatorluktan Cumhuriyete geçiş ve ardından erken cumhuriyet dönemi merkez çevre ikiliğinin hâkim olduğu bir dönem olmuştur. Özellikle tek parti iktidarı boyunca merkeze hükmeden asker-sivil bürokratik yapı çevresel unsurlara merkezin kapılarını kapamıştır. Çok partili siyasal hayata geçiş merkezin kapılarını çevreye açmış ve merkez çevre bağlamında önemli bir kırılma gerçekleşmiştir. 27 Mayıs darbesi çevrenin aleyhinde merkezi yeniden tanzim etmiştir.1960'tan itibaren ortaya çıkan sosyo-ekonomik ve siyasal gelişmeler merkez çevre ikiliğini geri plana atmıştır. Göç ve şehirleşmeye bağlı olarak geleneksel yapı çözülmeye başlamış ve çözülen değerler yerini ideolojik tercihlere bırakmaya başlamıştır. Bu ortamda sağ-sol ideolojiler yükselmiş, çevrenin temsilcisi sağ siyaset geleneği kendi içinde bölünmeye uğramış ve merkezin siyasal örgütü CHP yeni bir ideolojik yapılanmayla kitlelere açılmıştır. Sonuçta 1980'lere gelindiğinde somut bir merkez ve çevre ayrımından bahsetmek imkânsız hale gelmiştir.

Abstract:
Duality of center-periphery is one of the approaches used to explain the Turkish policy. This approach, which was first proposed by Edward Shils, has been adapted to Ottoman-Turkish social and political life by Şerif Mardin.The period of transition from imperial heritage to republican system and then early republican period was a time when duality of centre periphery was dominant. Especially during the single-party government the military-civil bureaucratic structure dominating the centre, closed the central doors to peripheral elements. Transition to multi-party political system opened the central doors to the periphery, and an important refraction came out in terms of center-periphery. The 27th May Coup D?état re-arranged the center against the periphery.Socio-economic and political developments which have come out since 1960, put the duality of center-periphery background. As a result of migration and urbanization, traditional structure began to dissolve and the dissolved values were replaced by ideological choices. Under these circumstances rightist-leftish ideologies increased, and rightist political tradition representing the periphery has came apart. CHP, the political organization of the center, opened itself to the masses with a new ideological orientation. Consequently, it is now almost impossible to mention a concrete distinction between the center and periphery.