Kumarin-triazol hibrit bileşiklerinin mikrodalga destekli sentezi ve bazı biyolojik özelliklerinin incelenmesi
Microwave-assisted synthesis of coumarin-triazol hybrid molecules and evaluation of their some biological activities
Yazar: FATİH YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE MENTEŞE ; PROF. DR. BAHİTTİN KAHVECİ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu Çalışma, üç basamakta gerçekleştirilmiştir. İlk basamakta, 1,2,4-triazol-3-on türevlerinin sentezi için gerekli olan iminoester hidroklorürler (1a-f) ve hidrazon bileşikleri (2a-f) literatürdeki yönteme göre sentezlendi. Ardından hidrazon türevleri, hidrazin hidrat ile reaksiyona sokularak 4-amino-1,2,4-triazol-3-on türevlerine (3a-f) dönüştürüldü. Elde edilen 4-amino-1,2,4-triazol-3-on türevleri (3a-f),  etilbromo asetat ile reaksiyona sokularak etil (4-amino-1,2,4-triazol-3-on) asetat türevlerine (4a-f), etil (4-amino-1,2,4-triazol-3-on) asetat türevleri (4a-f) de hidrazin hidrat ile reaksiyona sokularak 2-(4-amino-1,2,4-triazol-3-on) asetohidrazid (5a-f) türevlerine dönüştürüldü. Çalışmanın ikinci basamağında ise, ilk olarak 2,2- dimetil-1,3-dioksan-4,6-dion (6) literatürde kayıtlı olan yönteme göre sentezlenmiştir. Ardından bu bileşik farklı salisil aldehit türevleriyle etkileştirilerek kumarin-3-karboksilik asit bileşikleri (7a-e)  elde edildi. Daha sonra ise kumarin-3-karboksilik asit bileşikleri (7a-e) SOCl2 varlığında 1H-benzotriazol ile etkileştirilerek karşılık gelen 3-(1H-benzotriazol-1-ilkarbonil)-2H-kromon-2-on türevi bileşiklerin (8a-e)  sentezi gerçeleştirildi. Çalışmanın son basamağında ise elde edilen 5a-f ve 8a-e bileşikleri reaksiyona sokularak 1,2,4-triazol-3-on ve kumarin halkalarını birarada içeren 30 yeni bileşik elde edildi. Bu son kısmın sentezi klasik ve mikrodalga yöntemiyle gerçekleştirilerek verim ve zaman yönünden bu iki yöntem karşılaştırıldı. Sentezlenen yeni bileşiklerin yapıları IR, 1H NMR, 13C APT ve kütle spektrumlarıyla andınlatılarak antimikrobiyal, lipaz inhibisyon ve antitümör aktiviteleri incelendi.

Abstract:
This study has been taken place in three steps. In the first step, iminoester hydrochlorides (1a-f) and hydrazone compounds (2a-f), which were needed for the synthesis of 1,2,4-triazol-3-one derivatives, were synthesized according to the literature. Then, the hydrazones were converted to corresponding 4-amino-1,2,4-triazol-3-one derivatives (3a-f) by reacted with hydrazine hydrate. Then,  4-amino-1,2,4-triazol-3-one derivatives (3a-f) were converted to ethyl (4-amino-1,2,4-triazol-3-one) acetate derivatives (4a-f) by reacted with ethyl bromoacetate, ethyl (4-amino-1,2,4-triazol-3-one) acetate derivatives (4a-f) were converted to 2-(4-amino-1,2,4-triazol-3-one) acetohydrazide derivatives (5a-f) by reacted with hydrazine monohydrate. In the second step of this work, firstly, 2, 3,-dimethyl-1,3-dioxan-4,6-dione (6) was synthesized according to the literature. Then, this compound were converted to coumarin-3-carboxylic acids (7a-e) by reacted with different salicyl aldehyde derivatives. Then, coumarin-3-carboxylic acids (7a-e) were converted to 3-(1H-benzotriazol-1ylcarbonyl)-2H-chrom-2-on derivatives (8a-e) by reacted with 1H-benzotriazole in the presence of SOCl2. In the last step, 5a-f and 8a-e compounds, were reacted with each others to obtain 30 novel compounds which include 1,2,4-triazol-3-on coumarin cycle. For the synthesis of this last step, two different methods (conventional and microwave method) were used and their results were compared. The structures of the synthesized compounds were confirmed by IR, 1H NMR, 13C APT and mass spectroscopy (LC-MS). The antimicrobial, lipase inhibition and antitumoral activities of these compounds were screened.