Demiryolu tedarik zinciri performans yönetiminin çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of railway supply chain performance management with multi criteria decision methods
Yazar: MUHAMMET TÜRKER AHİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜRŞAT YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Entegre lojistik modeli = Integrated logistics model ; Hafif raylı sistemler = Light rail systems ; Kapalı döngü tedarik zinciri ağ tasarımı = Closed loop supply chain network design ; Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi = Kars-Tiflis-Bakü Railway Project

Özet:
Tedarik zinciri yönetimi tedarikçileri, üreticileri, dağıtımcıları ve perakendecileri birbirine ulaştırma, finans ve bilgi ağıyla bağlayan sistemlerdir. Bu sistemlerin sürdürülebilirliği düzenli olarak performans analizleri, gözetimleri ve geliştirilmelerinin yapılmasıyla sağlanabilir. Dünya pazarında rekabetçi olabilmek adına sanayiler üzerinde zaman, hız ve kalite baskısı artmaktadır. Bu yüzden dijital çağdaki rekabet artık tedarik zinciri performansıyla ölçülmekte, tedarik zincir performansının ölçülmesiyle de mevcut tedarik zincirindeki problemler tespit edilerek iyileştirmeler yapılabilmektedir. Yukarıdan aşağıya ve aynı şekilde aşağıdan yukarı yönlü oluşturulan stratejilerin çakışmaması önemlidir. Bu bakımdan, karar vericilerin daha az riskle daha etkili kararlar verebilmelerinde faydalı bilgi ve yönlendirme sağlayacak, tedarik zinciri performansının değerlendirilmesinde bilimsel bir yaklaşıma ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada analitik ağ süreci (ANP), DEMATEL (decision-making trial and evaluation laboratory) ve TOPSIS (technique for order preference by similarity to ideal solution) teknikleri bütünleşik olarak ele alan bir yaklaşım önerilmektedir. Endüstri standardı olan SCOR (supply chain operations reference) modeli tedarik zincirinin performans metriklerinin belirlenmesinde kullanılmıştır. Korelasyon analizi ile metriklerin etkileşim oranları belirlenmiş, ANP ile firmanın en etkin performans metrikleri, DEMATEL ile bu metriklerin toplam tedarik zinciri içerisindeki ağırlık değerleri çok kriterli karar verme yöntemleriyle hesaplanırken, TOPSIS yöntemi ile farklı değerlere sahip metrikler normalize edilmiştir. Nihai olarak DEMATEL ve ANP birleştirilerek demiryolu sektöründen seçilen iki firma üzerinde uygulamalar ile tedarik zincir puanı elde edilmiş sektörel ve firmalar arası kıyaslama yapmaya imkan tanıyan bir performans değerlendirme yaklaşımı önerilmiştir.

Abstract:
Supply chain management are systems covering suppliers, manufacturers, distributors, and retailers linked by transportation, financial and information framework and requires analysis, monitoring and improvement of the performance regularly. Only the measurement of the supply chain performance can support to identify the problems existing in the current supply chain to take improvement actions. The conflict between the bottom-up implementation process and the top-down strategy decomposition is important. Hence, it is crucial to combine the strategic objectives with the operational ones and support the managers to know more about the operational background of supply chains for a more clear and risk-free decision process. In this study, an integrated approach which brings analytic network process (ANP), technique for order preference by similarity to ideal solution (TOPSIS) and decision-making trial and evaluation laboratory (DEMATEL) methods together is proposed for the decision-making support. Supply chain operations reference (SCOR) model is applied to the model to determining the standardized performance metrics. Correlation analysis is applied to Show the dependency ratios of the metrics, ANP is used to determine most important metrics weights of the company, TOPSIS method is used to make a normalization of metric values containing different units, DEMATEL technique is applied to evaluate the importance of performance metrics among the whole supply chain to deliver beneficial information for the decision makers. The proposed approach is is applied in two railway companies and managers were impressed by the results and application as a performance evaluation tool.