Koyunlarda doğum öncesi ve sonrası haptoglobin düzeylerinin araştırılması
The ınvestıgatıon of haptoglobın levels at the prepartum and postpartum perıod ın sheep
Yazar: İBRAHİM ÜNAL
Danışman: PROF. DR. VEHBİ GÜNEŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gebelik-hayvanda = Pregnancy-animal ; Haptoglobinler = Haptoglobins ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Koyunlar = Sheep

Özet:
Bu çalışmada, önemli bir akut faz (AFP) proteini olan Haptoglobin'in (Hp) koyunların karaciğer yağlanmalarında bir belirteç olarak kullanımının belirlemesi amaçlandı. Bu amaçla normal vücut kondisyon skoru'na (VKS) sahip, ortalama canlı ağırlıkları 65±5.7 kg olan koyunlar bu çalışmaya dahil edildi. Kapalı bir ağılda beslenen 300 baslık bir sürüden 25 adet gebe koyunun verileri çalışmada kullanıldı. Bu koyunlardan, doğumdan yaklaşık 3 hafta önce (prepartum) ve doğum sonrası (postpartum) 3 hafta süresince haftada bir kez olmak üzere gerekli kan örnekleri alındı ve fiziksel muayene bulguları belirlendi. Biyokimya, hematoloji ve Hp analizleri yapıldı. Süt kesiminden sonra 4 koyunun nekropsileri yapılarak karaciğer örneklerinde histopatolojik analizler yapıldı. Buna göre, ortalama Hemoglobin (Hb), Hematokrit (PCV) ve total eritrosit (RBC) değerlerinin özellikle doğum sonrası 2. ve 3. haftalarda doğum öncesine göre istatistiksel olarak önemli oranda (p<0,05) azalma eğiliminde olduğu belirlendi. Ortalama total lökosit (WBC) değerlerinin, ilk değerden itibaren giderek artış gösterdiği belirlendi. Ortalama Glikoz sonuçlarının ise doğum sonrasında artış gösterip, daha sonra istatistiksel olarak anlamlı oranda (p<0.05) tedrici bir azalma gösterdiği belirlendi. Ortalama Trigliserit değerlerinde, doğum sonrasında artış belirlendi. Doğum sonrası ortalama Aspartat amino transferaz (AST) ve Alkalen fosfataz (ALP) değerlerinin doğum öncesi alınan verilere göre istatistiksel açıdan önemli oranda daha yüksek olduğu belirlendi. Ortalama kalsiyum (Ca) değerleri doğumdan sonra önemli oranda düşüktü. Haptoglobin sonuçlarının özellikle doğumdan 1 hafta önce alınan ortalama değerin, hem doğum öncesi hem de doğum sonrası düzeylerden istatistiksel açıdan önemli oranda yüksek olduğu belirlendi. Doğum sonrası her üç örnekleme döneminde alınan verilerin de doğum öncesi ilk iki ortalama Hp değerinden önemli oranda daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Örnekleme zamanlarındaki ortalama Hp düzeyleri sırasıyla; 2.68±0.44 mmol/L; 1.82±0.23 mmol/L; 1.86±0.26 mmol/L; 2.57±0.50 mmol/L; 2.18±0.57 mmol/L; 2.08±0.20 mmol/L; 2.04±0.38 mmol/L idi. Karaciğer histopatoloji sonuçlarına göre; hafif dereceli nekroz, Kuppfer hücre aktivasyonu, hiperemi gibi bulgular ön plana çıkmış, fakat herhangi bir trigliserid birikimine rastlanmamıştır. Sonuçta koyunlarda geç prepartum ve erken postpartum dönemlerde; temel hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde önemli değişikliklerin oluşabileceği belirlenmiştir. Haptoglobin düzeylerinde oluşan doğumdan hemen önceki artışların karaciğer yağlanmalarından bağımsız da oluşabileceği, doğumla ilgili diğer nörohormonal mekanizmaların ve doğum sürecinde gelişen stres faktörünün göz önüne alınmasının zorunlu olduğu kanısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Haptoglobin, gebelik, karaciğer yağlanması, koyun

Abstract:
In this study, it was aimed to determinate whether Haptoglobin (Hp), which is an important acute phase protein (AFP) can be used as a marker in fatty liver disease (FLD) of sheep or not. For this purpose, sheep having with the normal body condition score (BCS) were included to this study. The mean live body weight of the sheep used in this study was 65 ± 5.7 kg. A total of 25 pregnant sheep obtained from a flock contained 300 sheep and kept in closed shelter were used. Physical examination findings were recorded and blood samples were collected from these sheep at about 3 weeks before birth (prepartum) and (postpartum) 3 weeks after birth once a week. Biochemical, hematologic parameters and Hp were analyzed after sampling process. Necropsy and histopathological analysis were performed on liver samples collected from 4 sheep liver after they were weaned. The mean hemoglobin (Hb), hematocrit (PCV) and total red blood cell (RBC) values were found to have a decrease tendency and were significant at postpartum the 2nd and 3th weeks compared to the prepartum values (p <0.05). The mean total white blood cell (WBC) values were increased gradually compared to the initial values. On the other hand mean glucose values increased after the gestation and then mean glucose levels gradually declined significantly (p <0.05). Mean triglyceride levels increased after birth. The mean aspartate amino transferase (AST) and alkaline phosphatase (ALP) values during postpartum period were significantly higher than those of prepartum values. The mean calcium (Ca) values were significantly lower at the pospartal period. The mean Hp values determined at first week before birth were significantly higher than those of both prenatal and postnatal mean Hp levels. Mean Hp values at postpartum period were determined to be significantly higher than the mean Hp at the first two weeks values in prenatal period (p <0.05). Mean levels of Hp at pre-postnatal period were 2.68 ± 0.44 mmol / L, 1.82 ± 0.23 mmol / L, 1.86 ± 0.26 mmol / L, 2.57 ± 0.50 mmol / L ; 2.18 ± 0.57 mmol / L, 2.08 ± 0.20 mmol / L, 2.04 ± 0.38 mmol / L, respectively. The result of liver histopathology showed mild rate necrosis, Kuppfer cell activation and hyperemia but no triglyceride accumulation was observed. As a result of basic hematological and biochemical parameters were changed significantly at the late pregnancy and early postpartum periods in sheep. It was concluded that Hp levels at the prepartum period may increase independently from fatty liver and some other factors such as other neurohormonal mechanisms related to birth, stress of pregnancy must be considered together to determine the real causes of the changes in Hp levels in pregnant sheep.Keywords: Haptoglobin, pregnancy, fatty liver, sheep