Bakım verici aile üyelerinin basınç yaralanmasını önleme konusunda bilgi düzeyinin belirlenmesi
Determining the level of knowledge of caregiver family members on pressure injury prevention
Yazar: HANDAN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM KILIÇ
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Evde bakım gerekisinimi olan yatağa bağımlı hastalarda basınç yaralanması gelişme ihtimali çok yüksektir. Bu hastalara çoğu zaman evlerinde informal bakım vericiler/aile üyeleri tarafından bakım verilmektedir ve basınç yaralanmasının önemli bir kısmı hasta hastaneye gelmeden önce gelişmektedir. Bu nedenle basınç yaralanmasının önlenmesinde bakım verici aile üyelerinin bilgi düzeyi oldukça önemlidir. Bu çalışmada, bakım verici aile üyelerinin basınç yaralanmasını önleme konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlandı. Tanımlayıcı türde yapılan çalışmanın evrenini, Gaziantep ili sınırları içindeki Abdulkadir Yüksel Devlet Hastanesi ve SANKO Üniversitesi Hastanesi yataklı servislerinde, taburculuğu planlanan, basınç yaralanması gelişme riski olan ve evde bir aile üyesi tarafından bakım alacak hastalar ve hastaların bakım verici aile üyeleri oluşturdu. Çalışmanın örneklemine, araştırmanın yürütüleceği tarihler arasında araştırma kriterlerini karşılayan 105 hasta yakını dahil edildi. Veriler, Şubat- Nisan 2023 tarihleri arasında toplandı. Verilerin toplanmasında; Hasta ve Bakım Verici Aile Üyesi Tanıtıcı Formu ve Basınç Yaralanması Önleme Bilgi Testi kullanıldı. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programıyla frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Dunn's testi ve Spearman korelasyon analizi testi kullanıldı. Hastaların %38,1'i (n=40) erkek, %61,9'u (n=65) kadın ve yaş ortalaması 68,96 (SS (Standart Sapma)=18,07) idi. Hastaların %30,48'i serebrovasküler olay nedeni ile %28,57'si ise yaşlılık nedeni ile yatağa bağımlıydı. Bakım verenlerin %71,43'ü kadın (n=75), %28,57'si erkek (n=30) olup, yaş ortalaması 47,11 (SS=14,85), %47,62'si ilköğretim mezunu, %57,14'ü hastanın 1.derece yakını, %75,24'ü evli, %62,86'sı ev hanımı, %73,33'ünün çalışmadığı, %86,67'sinin sosyal güvencesi olduğu, %77,14'ünün gelirinin giderinden az olduğu tespit edildi. Buna ek olarak hastaların %28,57'sinde  basınç yaralanması mevcuttu. Bakım veren aile üyelerinin Basınç Yaralanması Önleme Bilgi Testini doğru bilme oranı %58.82 dir. Bilgi testi puanı ile eğitim ve gelir düzeyi arasında anlamlı bir fark saptandı (p=0,006; p=0,002). Bakım verici aile üyelerinin basınç yaralanması önlemesi ile ilgili bilgiye ihtiyacı olduğu tespit edildi. Bu nedenle taburculuk planlaması içerisinde bu grup hastalasr için basınç yaralanmasının önlenmesi ile ilgili eğitime yer verilmesi ve evde sağlık hizmetleri birimi tarafından gereken izlemi yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Basınç Yaralanması; Evde Bakım; İnformal Bakım Verici; Hasta Yakını; Bilgi Düzeyi

Abstract:
Bedridden patients with home care needs are very likely to develop pressure injuries. These patients are often cared for at home by informal caregivers/family members and a significant proportion of pressure injuries develop before the patient arrives at the hospital. Therefore, the level of knowledge of family caregivers is very important in the prevention of pressure injury. In this study, it was aimed to determine the level of knowledge of family caregivers on pressure injury prevention. The population of the descriptive study consisted of patients who were planned to be discharged from the inpatient wards of Abdulkadir Yüksel State Hospital and SANKO University Hospital in Gaziantep province, who were at risk of developing pressure injury and who would be cared for at home by a family member, and their family caregivers. The study sample included 105 relatives of patients who met the research criteria between the dates of the study. Data were collected between February and April 2023. Patient and Caregiver Family Member Descriptive Form and Pressure Injury Prevention Knowledge Test were used for data collection. Frequency, percentage, mean, standard deviation, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Dunn's test and Spearman's correlation analysis test were used for data analysis with SPSS 22.0 program. Of the patients, 38.1% (n=40) were male, 61.9% (n=65) were female and the mean age was 68.96 years (SD (Standard Deviation)=18.07). Of the patients, 30.48% were bedridden due to cerebrovascular events and 28.57% due to old age. Of the caregivers, 71.43% were female (n=75), 28.57% were male (n=30), mean age was 47.11 years (SD=14.85), 47.62% were primary school graduates, 57.14% were first-degree relatives of the patient, 75.24% were married, 62.86% were housewives, 73.33% were not working, 86.67% had social security, and 77.14% had income less than expenses. In addition, 28.57% of the patients had pressure injury. The rate of correct knowledge of the Pressure Injury Prevention Knowledge Test by family caregivers was 58.82%. A significant difference was found between the knowledge test score and education and income level (p=0.006; p=0.002). It was determined that caregiver family members needed information about pressure injury prevention. Therefore, it is recommended that education about prevention of pressure injury should be included in discharge planning for this group of patients and necessary follow-up should be performed by the home health services unit.
Keywords: Pressure Injury; Home Care; Informal Caregivers; Patient Relatives; Level of Knowledge