Limanlarda etkinliğin artırılmasında akıllı lojistik başarı kriterlerinin ağırlıklandırılması ve en ideal süreç yönetimi yaklaşımının seçimi: Samsun ili örneği
Weighting of smart logistics success criteria in increasing efficiency at ports and choosing the most ideal process management approach: The case of Samsun
Yazar: BUĞSE NUR KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK KORUCUK
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küresel pazarların ortaya çıkması ve rekabetin küreselleşmesi ile her sektör hatasız ve maksimum etki sağlayacak şekilde çalışmak zorunda kalmıştır. Bu zorunluluklar göz önüne alındığında akıllı lojistik, yeni müşteri beklentileri, yeni iş modelleri ve stratejileri, mevcut pazarda öncülük ve yeni pazar arayışlarını kapsayan çok geniş ve dinamik bir yapıya sahip olarak lojistiği dijital ortama göre yeniden yapılandırmıştır. Akıllı lojistik olarak adlandırılan süreç; insan kaynaklı hataların minimuma indirildiği, yapay zekâ, nesnelerin interneti ve siber fiziksel sistemler gibi teknolojilerin içerisinde yer aldığı bir yeniliktir. Bu sayede tüm süreçlerin izlenebilirliği ve şeffaflığı artmakta ve yeni bir lojistik yapısı ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmada limancılık sektörünün akıllı lojistik başarı kriterleri ile etkinliğinin artırılmasına ve mevcut potansiyellere odaklanılmaktadır. Bu kapsamda Samsun ilinde faaliyet gösteren Samsunport limanı ve liman müşterisi olan lojistik firmaları ile yapılan görüşmeler sonucunda SuperDecisions programında kriter ağırlıklandırma analizi gerçekleştirilmiş ve ilgili literatür taranmıştır. Elde edilen bulgulara çalışmanın dördüncü bölümünde yer verilmiştir. Bu amaçla, ilk olarak literatür araştırmasıyla akıllı lojistik başarı kriterleri belirlenmiştir. Uygulamanın ilk aşamasında AHP yöntemi ile belirlenen kriterler ağırlıklandırılmıştır. Kriter karşılaştırması yapılarak liman etkinliğinin artırılmasında en yüksek ve en düşük öneme sahip kriter belirlenmiştir. İkinci aşama da ise MAUT yöntemi ile en ideal süreç yönetimi yaklaşımları alternatif olarak değerlendirilmiş ve önem derecesine göre sıralanmıştır. Bu nedenle söz konusu literatür incelendiğinde şirketlerin limanların etkinliğinin artırılmasında akıllı lojistik başarı kriterlerinin ağırlıklandırılması üzerine az sayıda çalışma olduğu belirlenmiş ve limancılık sektörüne yapılmış herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, limancılık sektörünün akıllı lojistik başarı kriterlerine göre ağırlıklandırılmasına yönelik yeni bir yaklaşım sunmak olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Akıllı Lojistik, Dijital Teknolojiler, İnovasyon, Liman Etkinliği, Süreç Yönetimi.

Abstract:
With the emergence of global markets and the globalization of competition, every industry has had to work flawlessly and with maximum impact. Given these requirements, logistics has been restructured to suit the digital environment, with a very broad and dynamic structure encompassing smart logistics, new customer expectations, new business models and strategies, leadership in existing markets, and the search for new markets. The process known as smart logistics is an innovation that minimizes human errors and incorporates technologies such as artificial intelligence, the internet of things, and cyber-physical systems. As a result, the traceability and transparency of all processes are increasing, and a new logistics structure is emerging. 
This study focuses on increasing the efficiency of the port industry and focusing on existing potential through the smart logistics success criteria of the maritime sector. In this context, interviews were conducted with Samsunport, a port located in the city of Samsun, and logistics companies that are customers of the port, and a criterion weighting analysis was carried out in the SuperDecisions program, and relevant literature was reviewed. The findings obtained are presented in the fourth section of the study. For this purpose, in the first stage, smart logistics success criteria were determined through a literature review. In the first step of the implementation, the criteria identified using the AHP method were weighted. By comparing the criteria, the most important and least important criteria for increasing port efficiency were determined. In the second stage, the most ideal process management approaches were evaluated as alternatives using the MAUT method and ranked according to their importance. Therefore, when the literature was examined, it was determined that there were few studies on the weighting of smart logistics success criteria in increasing port efficiency, and no studies had been conducted on the maritime sector. Based on this, the aim of this study was determined to provide a new approach to the weighting of
smart logistics success criteria for the maritime sector.

Keywords:	Smart	Logistics,	Digital	Technologies,	Innovation,	Port Efficiency, Process Management.