Çocuğun davranış sorunları ile algıladığı anne baba çatışması arasındaki ilişkiler: Duygu sosyalleştirmenin aracı rolü
The relations between children's behaviour problems and interparental conflict appraisals: Mediator role of emotion socialization
Yazar: ESRA GÜVEN
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Davranış = Behavior ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Duygu sosyalizasyonu = Emotion socialization ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Kişiler arası çatışma = Interpersonal conflict ; Çatışma = Conflict ; Çocuk davranışları = Child behavior

Özet:
Bu çalışmada anne baba çatışması ve annelerin duygu sosyalleştirme tepkileri bağlamında ele alınan anne-baba-çocuk etkileşimlerinin 9-13 yaş çocuklarının davranış sorunları ile ilişkisi ve bu sorunlara katkısı incelenmiştir. Ek olarak; çocuğun davranış sorunları ile anne baba çatışması algısı arasındaki ilişkide annelerin duygu sosyalleştirme tepkilerinin aracı rolünün olup olmadığı değerlendirilmiştir.Araştırmanın örneklemini oluşturan ilköğretim okulu öğrencisi 266 çocuk için, söz konusu çocukların kendilerinden, annelerinden ve öğretmenlerinden veri toplanmıştır. Araştırmada çocukların evlilik çatışması algısı, annelerin duygu sosyalleştirme tepkileri, çocuklarında gözlemlediği davranış sorunları ve öğretmenlerin söz konusu çocuklarda gözlediği davranış sorunları değerlendirilmiştir. Bu amaçla Çocuğun Evlilik Çatışması Algısı Ölçeği (ÇEÇAÖ), Çocukların Olumsuz Duygularıyla Başa Çıkma Ölçeği (ÇODBÇÖ), Conners Öğretmen ve Ebeveyn Derecelendirme Ölçekleri Kısa Formlar (CÖDÖ-28, CEDÖ-27) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır.Araştırma bulguları ilgili yazınla kısmi tutarlılık göstermektedir. Araştırma sonuçları özellikle anne baba çatışması ve anne baba çatışmalarında kendini suçlama arttıkça çocukta gelişen davranış sorunlarının da arttığına işaret etmektedir. Anne baba çatışmasının yanı sıra; özellikle annelerin cezalandırıcı ve sıkıntılı duygu sosyalleştirme tepkilerinin de çocukta gelişen davranış sorunları ile ilişkisine dikkat çekmektedir. Öte yandan; annelerin bildirdiği davranış sorunları ile çocuğun algıladığı anne baba çatışmasında kendini suçlama arasındakiviiilişkilerde annelerin cezalandırıcı ve/veya sıkıntılı duygu sosyalleştirme tepkilerinin aracılık ettiği görülmektedir.Araştırma sonuçları, anne-baba-çocuk ilişkilerinin davranım sorunlarına katkısının belirlenmesine yardımcı olarak; erken müdahale şansını arttırabilir ve aile eğitimlerine rehberlik edebilir.Anahtar Kelimeler: Çocuklarda Davranış Sorunları, Davranım Bozukluğu, Anne Baba Çatışması, Çocuğun Evlilik Çatışması Algısı, Duygu Sosyalleştirme, Anne Baba Tutumları

Abstract:
In this study the relations between 9- 13 years old children?s behaviour problems and interactions between parents and children which are handled in the context of children?s interparental marital conflict appraisals and maternal emotion socialization, beside contributions of aforementioned variables are examined. Moreover, this study seeks to research mediation role of maternal emotion socialization between children?s appraisals of marital conflict and behaviour problems.Children?s, their mothers? and teachers? reports were used for 266 elementary school children who constitute sample of the research. In this study, children?s appraisals of interparental conflict, maternal emotion socialization technics, maternal observations of own children?s behavioral problems and teachers? observations of aforementioned children?s behavioral problems are assesed. Due to the aim of this study, Children?s Perception of Marital Conflict, Emotion Socialization Scale, Conners Raiting Scales-Short Forms and personal information questionnaire are employed.Findings point that when especially self blame in children?s appraisals of interparental conflict increase, behaviour problems increase at the same time. Besides interparental conflict, associations between children?s behaviour problems and especially punitive and distress emotion socializations is pointed out. On the other hand, findings point that punitive emotion socializations has mediation role in the associations between children?s genaral behaviour problems reported by mothers and self blame appraisals. Research findings has partial consistency with linked articles in literature.ixResults of the research may increase the chance of earyl intervention on children?s behaviour problems and may guide for family training programs as helping determination of aforementioned associations? contrubutions to children?s behaviour problems.Key Words: Children's Behaviour Problems, Conduct Disorder, Interparental Conflict, Children's Interparental Conflict Appraisals, Emotion Socialization, Parental Manners, Parental Behaviours