Pomzadan alümina üretiminin hidrometalurjik yöntemlerle araştırılması
Investigation of alumina production from pumice by hydrometalurgical methods
Yazar: MUHAMMED KÜRŞAT AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. MURAT ERDEMOĞLU
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu tez çalışmasında, Kayseri bölgesinden temin edilen asidik pomzanın hidrometalurjik yöntemlerle değerlendirilerek pomzadan alümina üretimi olanakları araştırılmıştır.	Başlıca %64,64 SiO2 ve %14,85 Al2O3 içeriğine sahip olan pomzadan liç yöntemiyle alümina üretilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla pomza su, HCl, H2SO4 ve HNO3 çözeltilerinde liç edilerek bu ortamlardaki alüminyum kazanımları ortaya çıkarılmıştır. 
	Tüvenan pomzanın tüm ortamlardaki liçi sonucunda çözeltiye anlamlı miktarda alüminyum alınamamış olması nedeniyle pomza mekanik olarak aktifleştirmek amacıyla gezegensel hareketli bilyalı değirmen kullanılarak 2-60 dk aralığında çeşitli sürelerde öğütülmüştür. Öğütülmüş ürünler, sabit koşullarda liç edilmiş ve en yüksek alüminyum kazanımı (%66,40) 60 dk. aşırı öğütülmüş pomzanın HCl çözeltisiyle liçi sonucunda elde edilmiştir. Alüminyum kazanımını artırmak üzere sıcaklık, süre ve asit derişimi parametrelerinin etkisinin araştırıldığı çalışmalar sonucunda 4 M HCl çözeltisinde, çözelti kaynama sıcaklığında ve 24 saatte yapılan liç işlemiyle alüminyum kazanımı %91,37'ye yükselmiştir. Elde edilen bu liç çözeltisinden evaporasyon yoluyla çöktürülen AlCl3 tuzu 1200°C'de 3 saat kavrularak ilk kez pomza alüminası üretilmiştir. Alüminanın %62,87 Al2O3 içeriğine sahip olduğu, sodyum ve potasyum içeriğinin çok düşük ancak demir ve kalsiyum içeriğinin ise yüksek olduğu görülmüştür.
	Sonuç olarak, pomzadan alümina üretimi için mekanik aktivasyon, asit liçi, çözelti saflaştırma, çöktürme ve kavurma aşamalarından oluşan temel bir akım şeması önerilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, the possibilities of alumina production from pumice were investigated by evaluating the acidic pumice obtained from Kayseri region by hydrometallurgical methods. It was aimed to produce alumina by leaching from the pumice with 64.64% SiO2 and 14.85% Al2O3 content. For this purpose, pumice was leached in water, HCl, H2SO4 and HNO3 solutions and the aluminium recoveries in these media were revealed.
As a result of the leaching of the run-of-mine pumice in all media, a significant amount of aluminium could not be taken into the solution, so it was milled at various times between 2-60 minutes using a planetary ball mill in order to mechanically activate the pumice. The milled products were leached under constant conditions and the highest aluminium recovery (66.40%) was obtained as a result of leaching the intensively 60 min. milled pumice with HCl solution. As a result of studies investigating the effect of temperature, time and acid concentration parameters to increase aluminium recovery, it was increased to 91.37% by leaching in 4 M HCl solution at the boiling temperature for 24 hours. AlCl3 salt precipitated from this leach solution through evaporation was roasted at 1200 °C for 3 hours and pumice alumina was produced for the first time. It was observed that alumina has 62.87% Al2O3 content, while sodium and potassium contents were very low, iron and calcium contents were high.
As a result, a basic flow sheet including mechanical activation, acid leaching, solution purification, precipitation and roasting stages was proposed for alumina production from pumice.