Adana genelevinde çalışan seks işçilerinin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgi, tutum, davranış ve depresyon durumlarının araştırılması
The research of knowledge, attitude and behavior of sex-workers in adana brothel about sexually transmitted i̇nfections (STİS) and their depression situation
Yazar: NAZAN AKÇALI
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN NAZLICAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Adana = Adana ; Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Cinsel temasla bulaşan hastalıklar = Sexually transmitted diseases ; Cinsellik = Sexuality ; Depresyon = Depression ; Genelevler = Brothel ; Hayat kadınları = Prostitutes ; Seks işçileri = Sex workers

Özet:
Giriş ve Amaç: CYBE'lar gelişmiş, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde önemli halk sağlığı sorunlarından birini oluşturmaktadır. Genelev kadınları yaptıkları iş gereği, CYBE yönünden yüksek risk gruplarından birini oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı; CYBE açısından yüksek risk altında olan Adana genelevinde çalışan kayıtlı seks işçilerinin CYBE ve korunmaya yönelik bilgi, tutum ve davranışlarını ve burada çalışan kadınların depresyon durumlarını saptamaktır. Bunun sonucunda da, bu alanda yapılan az sayıdaki çalışmalar nedeniyle bu konudaki sorunların tespit edilmesine katkı sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Adana Genelevinde çalışan seks işçilerinin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgi, tutum, davranış ve depresyon durumlarını belirlemek amacıyla planlanmış tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Adana Genelevinde çalışan kayıtlı seks işçileri oluşturmaktadır. Çalışmada evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda 108 seks işçisine ulaşılmıştır. 108 kadına sosyo-demografik özelliklerden oluşan 21 soruluk, cinsel özgeçmiş ve CYBE konusunda bilgi düzeylerini ölçmeye yönelik 52 soruluk ve depresyon durumlarını tespit etmeye yönelik 21 sorudan oluşan bir anket formu uygulandı. Verilerin analizi için SPSS 15.0 programı kullanıldı. Ki-kare, korelasyon ve lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaşları ortalama 43,8 ± 8,3 yıl idi. Araştırmaya katılanların öğretim düzeyi ile kondom kullanımı arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,001) Araştırmaya katılanların, sektörde bulunma süresi ile kondom kullanımı arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,001). Yaş grupları ile kondom kullanımı arasında anlamlı bir ilişki bulundu.(p=0,007). Seks işçilerinin Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 15,9 ± 11,6 , ortancası 16 idi. Katılımcılardan BDÖ 17 ve üstünde olanlar % 48,1 idi. depresif belirti görülme ile yaş arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p=0,01). Ayrıca yaş ile BDP'nı arasındaki korelasyonu değerlendirdiğimizde, yaş ile BDP'nı arasında olumlu yönde orta ve anlamlı bir korelasyon vardı. (r=0,301 p=0,002). Katılımcıların eğitim düzeyi ile BDÖ puanı arasında anlamlı bir ilişki bulundu.(p=0,01). Çalışmaya katılan seks işçilerinin çalışma yıllarına bakıldığında 20 yıl ve daha fazla çalışanlarda depresif belirti görülme oranı daha yüksek bulundu. (p=0,01). Ayrıca mesleğe başlama yaşı düştükçe depresyon puanları artmaktaydı. Mesleğe başlama yaşı ile beck depresyon puanı arasında ters yönde zayıf düzeyde anlamlı bir korelasyon vardı. İkili karşılaştırmalar sonucunda p değeri 0,1'in altında bulunan değişkenler kullanılarak yapılan Lojistik Regresyon analizi sonucunda bireyin yaşındaki her bir yıl artışın depresif belirti görülme riskini 1,111 kat (%95 GA: 1,050-1,175) arttırdığı bulundu.
Sonuç: Bu çalışmamızın sonucuna göre öğrenim düzeyi arttıkça ve sektörde bulunma süreleri ve yaşları azaldıkça seks işçilerinin kondom kullanma oranları artmaktaydı. Yine sektörde bulunma süreleri artıkça ve mesleğe başlama yaşları küçüldükçe depresif belirti görülme oranları artmaktaydı. Eğitim düzeyleri arttıkça da depresif belirti görülme oranları azalmaktaydı. Seks işçiliği toplumda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların (CYBE) yayılım hızını belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Bu nedenle seks işçilerine CYBE'dan korunmaya yönelik bilgi veren, tutum ve davranış değiştirmeyi hedefleyen eğitimler yaygınlaştırılmalı ve seks işçilerine yönelik psikolojik destek programları uygulanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Seks İşçisi, Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar (CYBE), Beck Depresyon Ölçeği.

Abstract:
Background and Objective: STIs are one of the most important problems of public health in developed and especially developing countries. Because of their jobs women working in brothels are high risk group for STIs. This study aimed to determine the knowledge, attitude and behavior of sex-workers in Adana Brothel about STIs and prevention of these infections and their depression situation. There are a few studies about this subject and this study will be usefull for the identification of the problems.
Materials and Methods: This is a descriptive study planned to determine the knowledge, attitude and behevior of sex-workers in Adana Brothel about STIs and their depression situation. The universe of the study was registered sex-workers in Adana Brothel. It's aimed to reach all the universe. At the end of the study 108 sex-workers were reached. The questionnare performed consisted of 21 questions about socio-demographic features, 52 questions about sexual history and the level of knowledge about STIs and 21 questions about depression situation. Data analysis were performed using SPSS version 15.0. Chi-square, correlation analysis and logistic regression used for the evaluation of the data.
Results: The mean age of participants was 43,8±8,3 years. There was a significant association between education level and condom use (p<0,001). There was a significant association between age groups and condom use (p=0,007). There was also a significant association between the time period in the sector and condom use (p<0,001). Sex-workers' Beck Depression Scala score mean was 15,9±11,6 and median 16. 48,1 % of the participants Beck Depression Scala score was 17 and over. There was a significant association between depressive symptoms and age (p=0,01). When we evaluate the correlation between age and Beck Depression Scala score moderate and significant correlation on the positive side found (r=0,301 p=0,002). There was a significant association between the participants education level and Beck Depression Scala score (p=0,01). According to the time period in the sector depressive symptoms were higher in sex-workers working 20 years and over (p=0,01). When the age of the profession decreased depression score increased. There was a poor significant correlation on the opposite side between age of the profession and Beck Depression Scala score. As a result of pairwise comparisons using p-value under 0,1 variables logistic regression analysis were performed and it's foun out that every one year increase at the age of individual also increases the risf of depressive symptoms 1,111 times (% 95 confidence interval: 1,050-1,175).
Conclusions: According to the result of our study when the education level and the time period in the sector decrease, the percentage of condom use increases. When the time period in the sector increases, the age of profession decreases, the percentage of depressive symptoms increases. When education level increases depressive symptoms ratio decreases. Sex business is the most important factor that determines the rate of STIs spread. Therefore education programs that aimes to provide information,change of attitude and behavior for the protection from STIs must be expanded and phychological support programs for sex-workers should be applied.

Key Words: Sex-worker, STIs, Beck Depression Scala.