Hitit Mısır devletleri arasındaki siyasi ve kültürel ilişkiler
Political and cultural relations between Hittite and Egypt states
Yazar: FERİDUN ÇAKI
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KAYA HASDEMİR
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Hitit Devleti = Hittite Government ; Hititler = Hittites ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Mısır = Egypt ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Hitit ve Mısır devletleri arasında yaşanan siyasi ilişkiler aynı zamanda dönemin iki süper gücünün dış politikasının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Hitit ve Mısır arasında uzun yıllar boyunca devam eden inişli çıkışlı ilişkilerin sergilendiği ana coğrafya Kuzey Suriye bölgesi olmuştur. Kuzey Suriye, tarihsel olarak birçok farklı medeniyetin geçiş noktası ve etkileşim bölgesi olmuştur. Özellikle MÖ 2. binyılın sonlarından itibaren, Mısır ve Hitit krallıkları arasında stratejik bir önem taşımıştır. Mısır ve Hitit krallıkları arasındaki ilişkiler, Kuzey Suriye'deki kontrol ve etki alanları üzerinde sık sık çatışmaya neden olmuştur. Kuzey Suriye, özellikle Fırat Nehri'nin batı kıyılarında bulunan önemli şehirleri ve ticaret yolları üzerinde yer alması nedeniyle stratejik bir konuma sahipti. Mısır, Kuzey Suriye'yi ele geçirmek için çaba harcamıştır ve bir dizi sefer düzenlemiştir. Ancak Hitit Devleti de Kuzey Suriye'deki varlıklarını korumak için mücadele etmiştir. M.Ö. 14. yüzyılda gerçekleşen Kadeş Savaşı, Mısır ve Hitit krallıkları arasında yaşanan bu gerilimin zirve noktası olmuştur. Kuzey Suriye, Mısır ve Hitit krallıkları arasındaki çekişmeli ilişkilerin merkezi haline gelmiştir ve bu bölgenin kontrolü, hem siyasi hem de ekonomik açıdan büyük bir öneme sahip olmuştur. Mısır ve Hitit devletleri siyasi tarihleri boyunca Doğu Akdeniz ticaretini kontrol altında tutmak için birbirleri ile rekabet halinde olmuşlardır. Bu çekişme iki devlet arasındaki inişli çıkışlı ilişkiler çerçevesinde Kadeş Savaşı ile sonuçlanan zirveye ulaşmıştır. Savaştan yaklaşık 15–20 yıl sonra imzalanan "Ebedi Barış" anlaşması ise iki büyük gücü birbirine yakınlaştırmış ve hatta müttefik olma noktasına getirmiştir

Abstract:
The political relations between the Hittite and Egyptian states constitute an important part of the foreign policy of the two superpowers of the period. Northern Syria has been the main geography where the ups and downs between Hittite and Egypt for many years have been exhibited. Northern Syria has historically been the crossing point and interaction zone of many different civilizations. Especially since the end of the 2nd millennium BC, it had a strategic importance between the Egyptian and Hittite kingdoms. Relations between the Egyptian and Hittite kingdoms resulted in frequent conflict over their control and sphere of influence in Northern Syria. Northern Syria had a strategic location, especially because of its important cities on the western shores of the Euphrates River and its location on trade routes. Egypt made an effort to seize Northern Syria and organized a series of expeditions. However, the Hittites also struggled to protect their presence in Northern Syria. The Battle of Kadesh, which took place in the 14th century BC, was a major conflict between the Egyptian and Hittite kingdoms, and in this war the strategic importance of Northern Syria was largely revealed. As a result, Northern Syria became the center of contentious relations between the Egyptian and Hittite kingdoms, and control of this region was of great importance, both politically and economically. Throughout their political history, the Egyptian and Hittite states were in competition with each other to keep the Eastern Mediterranean trade under control. This conflict reached its peak, which resulted in the Battle of Kadesh, within the framework of the ups and downs between the two states. The "Eternal Peace" agreement, signed about 15-20 years after the war, brought the two great powers closer together and even brought them to the point of becoming allies.