Bootstrap yaklaşımına dayalı yeni bir panel birim kök testi
A new panel unit root test based on Bootstrap approach
Yazar: HÜSEYİN İŞLEK
Danışman: PROF. DR. FATMA ZEREN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; İstatistik = Statistics

Özet:
Ekonometrik analiz yöntemlerinin büyük çoğunluğu değişkenlerin durağan olduğu varsayımına dayanmaktadır. Durağan olmayan değişkenlerin ekonometrik analizlerde kullanılması ise sahte ilişkilere yol açabilmektedir. Bu nedenle ekonometrik analizler gerçekleştirilmeden önce verilerin durağan olup olmadığını belirlemek amacıyla birim kök testleri kullanmak oldukça önemlidir. Bu tezin amacı, yapısal kırılmaları ve yatay-kesit bağımlılığı dikkate alan yeni bir panel birim kök testi önermektir. Yapısal kırılmaların ve yatay-kesit bağımlılığın doğası her zaman bilenememektedir. Bu nedenle bu çalışmada yapısal kırılmalar için fourier fonksiyonlar, yatay-kesit bağımlılık için ise hareketli blok bootstrap kullanılmaktadır.  
Monte Carlo simülasyonları ile farklı veri üretim süreçleri dikkate alınarak bu yeni panel birim kök testinin boyut ve güç özellikleri araştırılmıştır. Simülasyon sonuçlarına göre, hataların otokorelasyona sahip olmadığı veriler için testin boyut özelliklerinin nominal düzeye yakın olduğu gözlemlenmiştir. Testin gücünün ise gözlem sayısının artması ile bire yaklaştığı ve testin tutarlı bir test olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hataların otokorelasyona sahip olduğu veriler için ise testin boyut bozulmaları gösterdiği ancak zaman boyutunun ve gözlenemeyen faktör sayısının artmasıyla boyut bozulmalarının azaldığı gözlemlenmiştir.
Çalışmanın uygulama bölümünde ise yeni geliştirilen panel birim kök testi kullanılarak 1960-2022 yılları arasında 23 OECD ülkesi için gelir yakınsaması hipotezinin geçerli olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca sonuçları karşılaştırmak amacıyla farklı panel birim kök testlerinden kanıtlar sunulmuştur. Sonuçlar, OECD ülkelerinde gelir yakınsaması hipotezinin geçerli olmadığını göstermektedir.

Abstract:
Most econometric analysis methods are based on the assumption that variables are stationary. The use of non-stationary variables in econometric analyses may lead to spurious relationships. For this reason, it is essential to use unit root tests to determine whether the data are stationary before performing econometric analyses. This thesis proposes a new panel unit root test considering structural breaks and cross-sectional dependence. The nature of structural breaks and cross-sectional dependence is not always known. Therefore, we use Fourier functions for structural breaks and moving block bootstrap for cross-sectional dependence. 
Monte Carlo simulations investigate the size and power properties of this new panel unit root test considering different data generation processes. According to the simulation results, it is observed that the size of the test is close to the nominal level for data where errors are not autocorrelated. It is concluded that the power of the test approaches one with the increase in the number of observations, and the test is consistent. For the data where the errors are autocorrelated, the test shows size distortions, but the size distortions decrease as the time dimension and the number of unobserved factors increase.
In the empirical part of the study, the newly developed panel unit root test is used to investigate whether the income convergence hypothesis is valid for 23 OECD countries between 1960 and 2022. We also present evidence from different panel unit root tests to compare the results. The results show that the income convergence hypothesis is invalid in OECD countries.