Ulusalüstü İnsan Hakları Hukukunda, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ekseninde toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü ve Türkiye örneği
Freedom of assembly on axis of supranational Human Rights Law, European Convention on Human Rights and the European Court of Human Rights jurisprudence and Turkey sample
Yazar: YUSUF ÇÖZELİ
Danışman: DOÇ. DR. ADİL ŞAHİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Düşünce özgürlüğü = Freedom of thought ; Toplantı ve gösteri yürüyüşleri = Assembly and demonstration marches ; Uluslararası Hukuk = International Law ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Çalışmamızın konusunu oluşturan toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü, demokratik toplumların vazgeçilmezi konumundaki düşünceyi açıklama ve ifade özgürlüğü ile yakından ilgilidir. Kişiler, toplantı ve gösteri yürüyüşleri sayesinde, belirli bir amaç ve ortak menfaatler doğrultusunda bir araya gelir ve bazı konularda düşüncelerini başkalarına aktararak kamuoyu oluşturmaya çalışır.Çalışmamızın amacı, toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğünün AİHS boyutlarıyla incelenmesi ve Türkiye'nin bu konuda ihlalci bir devlet olup olmadığını tespit etmektir. Bu doğrultuda, AİHM'nin toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü hakkında verdiği kararlar incelenmiş ve Türkiye'nin toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü bağlamında ihlalci bir ülke olduğu sonucuna varılmıştır. Nitekim AİHM'nin 1959-2013 yılları arasında, 11. madde kapsamında verdiği 151 ihlal kararının 61'i Türkiye aleyhindedir. Verilen ihlal kararlarında öne çıkan hususlar; kolluk güçlerinin sabırsızlığı, orantısız güç kullanımı, kamu makamlarının hoşgörü eksikliğidir.
AİHM, toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü ile ilgili önüne gelen uyuşmazlıklarda, ilk olarak, müdahalenin yasal dayanağının olup olmadığı incelemekte, sonrasında ise bu müdahalenin 11. maddede belirtilen meşru amaçları taşıyıp taşımadığını tespit etmektedir. Son aşama olarak, AİHM, bu müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığını araştırmaktadır. Türkiye aleyhine verilen birçok ihlal kararında, kolluk güçlerince yapılan müdahalelerin, yasal dayanağı olduğu ve meşru amaç taşıdığı belirtilmesine rağmen, demokratik toplumlarda olmaması gerektiği sonucuna varılmıştır. O halde, toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğünün bir ülkede tam anlamıyla yerleşebilmesi için hem devletlere hem de kolluk güçlerine büyük görevler düşmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hak, Özgürlük, İnsan Hakları, Toplantı, Gösteri Yürüyüşü, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Özgürlüğü.

Abstract:
The freedom of assembly and demonstration which constitutes our study's subject is closely related to freedom of expression and expressing the opinion that are in the position of indispensable of states. People come together thanks to assembly and demonstrations in the direction of common interests and a particular goal; and try to form public opinion by transferring their own idea on some issues.The purpose of our study is to research the freedom of assembly and demonstration in the dimension of ECHR and to determine whether Turkey is an abusive country or not on this issue. Decisions the ECHR gave about the freedom of assembly and demonstration are investigated and it is concluded that Turkey is on abusive country in the context of the freedom of assembly and demonstration. Thus, 61 of 151 decision of violation that ECHR gave on Article 11 between the years of 1959-2013 are against Turkey. Featured matters in the decision of violation; the impatience of law enforcement officers, disproportionate use of force and lack of tolerance of public authorities.
In the disputes about the freedom of assembly and demonstration, ECHR investigates firstly whether the interventions have legal basis or not, then determines whether these interventions have legitimate aims that are specified in the Article 11.As the final level, ECHR investigates that whether intervention is necessary in a democratic society. In many violation decisions that are given against Turkey, although it is defined that the interventions which are done by law enforcement officers have legal basis and have legitimate purposes, it is concluded that such things shouldn't happen in democratic societies. In that case, both states and law enforcement officers are responsible for establishing exactly the freedom of assembly and demonstration in a country.

Keywords: Right, Freedom, Human Rights, Assembly, Demonstration, the Freedom of Assembly and Demonstration