Kentleşme sürecinde kırsal yerleşmelerde yaşanan peyzaj değişimlerinin irdelenmesi
Evaluation of landscape changes in suburban settlements in the urbanization process
Yazar: GİZEM AKDOĞU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLÜFER KART AKTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kentleşme = Urbanization ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements ; İstanbul-Sarıyer = İstanbul-Sarıyer

Özet:
Günümüzde şehirler milyonlarca insanın her türlü ihtiyacına cevap verecek şekilde tasarlanmaya çalışılan, kimi zaman yeterli kimi zaman yetersiz olanaklar sunan, çeşitli kültürel ve farklı sosyo-ekonomik gelişimler sergileyen karmaşık yapılar durumundadır. Teknoloji ne kadar gelişse de, farklı mimari yapılar, ulaşım şekilleri ve yaşam tarzları ortaya çıksa da şehir hayatının insanlar üzerinde olumlu olduğu kadar olumsuz etkileri de görülmeye devam etmektedir. Bu olumsuz etkilerin en başında kalabalık şehir hayatından uzaklaşmak, daha sessiz sakin ve huzurlu sayılabilecek kentin kırsal köşelerine kaçma isteği görülmektedir.
Bu çalışmada incelenen Zekeriyaköy, şehir merkezine yakın olmasına rağmen hala köy kimliğini çok fazla kaybetmemiş, İstanbul'un en güzel ilçelerinden biri olan Sarıyer'e bağlı, nadide bir yerleşim alanıdır. Bölgede görülen kentleşme getirdiği olumlu katkıların yanında pek çok şeyi de beraberinde götürmüştür. Doğallığın bozulması ve artan kalabalık bunun en önemli etkileridir. 
Bu çalışmanın amacı da, kentleşmenin kırsal kesim üzerindeki etkilerini belirlemek, Zekeriyaköy'ün eski tarihlerden günümüze kadar gelen mekansal oluşumunu, literatür ve görsel kaynaklar (harita, fotoğraf vb.) ile ortaya koymak ve geçmişten bugüne kadar başta toplum olmak üzere çeşitli fiziksel etkilerin, politik kararların ve planlama çalışmalarının etkileriyle şekillenen yeşil alan değişimlerini incelemektir. Bu konuda yapılan literatür taraması ve incelenen görsel kaynakların yanı sıra bölge halkının şikayetlerini, ihtiyaçlarını ve düşüncelerini belirlemek amacıyla yapılan görüşmelerle de çalışma desteklenmiştir.
Sonuç bölümünde ise yazılı, görsel ve sözlü kaynaklar sonucu elde edilen bilgilerin ışığı altında Zekeriyaköy'ün 1982 yılından itibaren özellikle 1990-2000 yılları arasındaki hızlı gelişimi ve bu değişimin günümüzdeki etkileri ortaya konmuştur. Bu bağlamda köyde yapılan inşaatlar ve bölgede yapımı süren 3. Boğaz Köprüsü nedeniyle olumlu olduğu kadar olumsuz etkilerin de tesiri altına girmiş Zekeriyaköy'ün problemleri hakkında çözüm önerileri sunulmuş, çevrenin gelecek yıllarda daha fazla etkilenmemesi için izlenmesi gereken politika değerlendirilmiştir.

Abstract:
Nowadays cities, designing to respond all the needs of millions of people, changing cultural and socio-economic developments cause the rapid expansion and complex structures in the cities. For this reason, even if the different architectural structures, transportation networks, life styles consist, the negative impacts on the people of city life occur. At the beginning of this negative effects, desire of people being away from the bustling city life and escaping to the more quiet, peaceful, rural places of the town comes.
In this study, Zekeriyaköy which examined the region is a settlement of Sarıyer that is one of the most beautiful district of Istanbul, Turkiye. Although it is close to the urban still doesn't lose its identity as a village. Besides the positive contributions of urbanization in the region has led many things with it. Changing identity, decreasing forestlands, deterioration of the naturality and the increasing in the population of the city are the most important effects on it. 
The purpose of this study is to determine effects on the rural region of the urbanization, to investigate the spatial formation of Zekeriyaköy from past to present through literature review and visual materials (like map, photograph, etc); and alterations of those spaces formed by political decisions and planning rules, physical and social conditions. In this subject besides the literature review and visual materials, according to complaints and needs of people in the region will be supported by interviewing.
At the conclusion, written, visual and oral sources results in the light of the information obtained Zekeriyaköy since 1982 and particularly the rapid development between 1990-2000 and the impact of these changes have been revealed. In this context, because of in the village constructions and in the area under construction the 3rd Bosphorus Bridge, solutions of the problems about the positive as well as negative effects influence came under Zekeriyaköy are presented, for not to be more affected the environment in the future years policy to be followed is evaluated.