Risâle-i Hıfz-ı Sıhhat-ı Ahâli : 40.- 79. varaklar arası : Dil incelemesi - metin - sözlük
Public health in a glance (40a-79b pages of manuscript) 
(Language study - manuscript - glossary)
Yazar: RAWISH TURAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYHAN TERGİP
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil = Language ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil özellikleri = Language features ; Halk sağlığı = Public health ; Metin = Text ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Mustafa Hami Paşa = Mustafa Hami Paşa ; Risale-i Hıfz-ı Sıhhat-ı Ahali = Risale-i Hıfz-ı Sıhhat-ı Ahali ; Sözlük = Dictionary ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
Bu çalışmada incelenen eser, 19. yüzyıl Osmanlı döneminin ünlü tabiplerinden Mustafa Hami Paşa'nın tıp sahasında kaleme aldığı eserlerinden biri olan "Risâle-i Hıfz-ı Sıhhat-ı Ahâli" eseridir. Eser genel olarak yeme, içme, giyim, bulaşıcı hastalıklar, zehirli hayvanlar, uyuma, hareket etme, spor yapma, kuruntu, üzüntü, sevinç, cinsel hayat, mizaçlar, yaş vb. gibi önemli konuları kapsamasının yanında, döneminin dil özelliklerini de büyük ölçüde yansıtmaktadır. Ayrıca eser bünyesinde çok sayıda arkaik kelimeyi ihtiva ettiği için öneme haizdir.
Çalışmamızın birinci bölümü halk sağlığının gelişmesi ile alakalı bilgileri teşkil etmektedir. İkinci bölümde yazarın hayatı, telif ve tercüme etmiş olduğu eserler hakkında bilgiler yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise, dil incelemesi yapılmıştır. Dördüncü bölüm metin bölümüdür, elimizde tek yazma nüshası bulunan eser, İstanbul-Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi'nin Antalya Tekelioğlu bölümünde 00926 numarasıyla kayıtlıdır. Çalışmamızda 40a-79b varakları esas alınmış ve metin transkripsiyon alfabesine aktarılmıştır. Beşinci bölümde, metinde geçen tüm kelimeleri içeren bir sözlük hazırlanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Mustafa Hami Paşa, Halk Sağlık Bilgisi, Şekil Bilgisi,El Yazma, Transkripsiyon, Sözlük

Abstract:
In this work, we choose "Risâle-i Hıfz-ı Sıhhat-ı Ahâli" manuscript as the
source of material for study that was written by Mustafa Hami Paşa in the field of
medicine. He was expert doktor in the period of Decline and Modernization of
Ottoman Empire. This manuscript describes important issues such as eating, drinking,
clothing, infectious diseases, poisonous animals, movement, sports, sadness, anxiety,
sexual life, disposition, age and so on... we feel that the manuscript totally reflects
linguistic features of that period. In addition, this manuscript is also important for
containing many archaic words.
The first part of our work represents relevant information with the development
of public health. The second part of the work is author's life and includes information
about his work that have been written or translated. Language study carried out in the
third part. The fourth part of our work is manuscript part, in which we transcripted
40a-79b pages of manuscript into transcription alphabets. We have only a single copy
of manuscript registered with 00926 numaber in Antalya Tekelioğlu section of
İstanbul-Süleymaniye manuscript library. In the fifth part we added a dictionary,
containing all words mentioned in the manuscript text.



Keywords: Mustafa Hami Paşa, Public Health, Morpholgy, Manuscript,Transcription, Glossary