Ekolojik okuryazarlık ile yaratıcı drama ilişkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between ecological literacy and creative drama
Yazar: GAMZE ESENER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAMİ EREN BEŞTEPE
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yaratıcı Drama Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Ekoloji = Ecology ; Ekoloji okuryazarlığı = Ecological literacy ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy

Özet:
Ekolojik okuryazar nesillerin nasıl yetiştirileceği yıllardır önemle tartışılan bir konudur. Geleneksel eğitim sisteminin ekolojik okuryazar bireyler yetiştirmede eksik kaldığı birçok araştırmada vurgulanmış, alternatif olarak birçok yöntem ve yaklaşım geliştirilmiştir. Dünyadaki yaşamı mümkün kılan doğal sistemleri anlama becerisine sahip ekolojik okuryazar bireyler yetiştirmek; bilinç, bilgi, tutum, beceri, katılım, yeni davranış ve anlayış biçimi oluşturma, oyunu öğrenme aracı olarak kullanma, yaşayarak anlama, sosyal etkileşim ve iş birliği anahtar sözcükleri ile vurgulanmıştır. Bu anahtar kelimelerin doğrudan karşılığı olan yöntemse yaratıcı drama yöntemidir. Bu tez çalışması kapsamında da Türkiye'de 2000-2020 yılları arasında ilköğretim kademesinde çevre eğitimine ilişkin kuramsal tezler, uygulamalı tezler, yaratıcı drama yöntemi kullanılarak yapılanan tezler ve Çağdaş Drama Derneği tarafından yayımlanan bitirme projeleri çerçevesinde yaratıcı drama yönteminin çevre eğitimine katkısının olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Tez kapsamına alınan tüm çalışmalarda, öğrencilerin merkeze alınarak pasif durumdan çıkarıldığı, çözüm odaklı, günlük hayata entegre edilebilen, akran öğrenmesi ve işbirliğine dayalı, yaşayarak öğrenmelerine alan açan süreçler tasarlanmaya çalışıldığı görülmektedir. Fakat çevre eğitiminin kilit noktası olan yaşayarak öğrenme, uygulamalı çalışmalarda gezi, gözlem ve çalışma kağıtlarından öteye gidememiş, yaratıcı drama yöntemiyle gerçekleştirilen çalışmalar bu anlamda daha etkili olmuştur. Ek olarak, yaratıcı drama yöntemi ile gerçekleştirilen çalışmalar dışındaki uygulamalı tezler incelendiğinde, çocukların en iyi öğrenme yöntemi olan oyunlardan faydalanılmadığı tespit edilmiştir. Bu araştırma kapsamında, yaratıcı drama yöntemi ile çocukların ekolojik sorunları içselleştirebilmelerinin, kaygı duymadan empati odaklı düşünebilmelerinin, kelebek etkilerini fark etmelerinin ve ekosistemin bir parçası olarak bu denge için kendilerine düşeni kavramalarının mümkün olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
How to raise ecologically literate generations is an issue that has been discussed for years. It has been emphasized in many studies that the traditional education system is inadequate when raising ecologically literate individuals. As an alternative, many methods and approaches have been developed. Raising ecologically literate individuals who have the ability to understand the natural systems that make life possible in the world are emphasized with the following keywords: consciousness, knowledge, attitude, skill, participation, creating new behavior and understanding, learning through play, understanding by experience, social interaction and cooperation. The direct equivalent of these keywords is the creative drama method. Within the scope of this thesis, it has been tried to determine whether the creative drama method contributes to environmental education within the framework of theoretical theses, applied theses, theses built using the creative drama method and the graduation projects published by the Contemporary Drama Association between the years 2000-2020, which are based on primary education in Turkey. In all the studies included in the thesis, it has been tried to design processes that are solution-oriented, integrated into daily life, based on peer learning and cooperation, and open up space for learning by experience to eliminate the passive state of the students by putting under the scope. However, learning by experience, which is the key point of environmental education, could not go beyond school trips, observations and worksheets in applied studies. On the other hand, the studies carried out with the creative drama method have been more effective in this sense. In addition, when the applied theses that were not including the creative drama method have been examined, it has been revealed that learning through play, the best learning method for children, has not been utilized. Within the scope of this research, it has been revealed that with the creative drama method, it is possible for children to internalize ecological problems, to think with empathy without worry, to realize the butterfly effects and to grasp their part for this balance as a part of the ecosystem.