Farklı branşlarda spor yapan adolesan erkeklerin beslenme durumları ve beslenme bilgilerinin saptanması
Assessment of nutritional status and nutritional knowledge of male adolescent athletes in different sports
Yazar: ONUR ÇIRAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Ergenler = Adolescents ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition

Özet:
Bu çalıĢmanın amacı profesyonel bir spor kulübünde çalıĢmalarına devam eden adolesan erkek sporcuların, beslenme durumları ve beslenme bilgilerinin saptanmasıdır. AraĢtırma Ankara‟da bulunan, EGO Spor Kulübü Sincan Kapalı Spor Tesisi‟nde antrenmanlarına devam eden farklı spor branĢlarındaki gönüllü adolesan erkek sporcular üzerinde yapılmıĢtır. ÇalıĢmaya Atletizm, GüreĢ, Judo, Karate ve Badminton branĢlarında çalıĢmalarına devam eden 12-17 yaĢ arası lisanslı 125 adolesan erkek sporcu dahil edilmiĢtir. AraĢtırma verileri anket formu ile yüz yüze görüĢülerek toplanmıĢtır. Anket formunda; sporcuların sosyodemografik bilgileri, beslenme alıĢkanlıkları ve beslenme bilgilerini saptamaya yönelik sorular yer almıĢtır. Sporcuların bazı antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, üst orta kol çevresi, triseps deri kıvrım kalınlığı, biseps deri kıvrım kalınlığı) alınmıĢ ve Bioelektrik Ġmpedans Analizi ile vücut yağ yüzdeleri ölçülmüĢ, 24 saati hatırlatma yöntemi ile bir günlük besin tüketim kayıtları alınmıĢtır. AraĢtırma sonucunda elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiĢtir. Sporcuların ortalama yaĢı 14,25±1,66 yıl; boy uzunluğu 163,60±11,61 cm ve ortalama vücut ağırlığı 57,47±14,36 kg‟dır. Sporcuların branĢlarına göre ana ve ara öğün tüketim sıklıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir iliĢki saptanmamıĢtır (p>0,05). Sporcuların branĢlarına göre ortalama BKĠ (kg/m2) ve ÜOKÇ (cm) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuĢtur (p<0,05). Sporcuların temel beslenme bilgi düzeylerine bakıldığında sırasıyla judo (8,68±1,90 puan), badminton (8,00±3,31 puan) ve karate (7,36±2,50 puan) sporcularının en yüksek puana; sporcu beslenmesi bilgi düzeylerine bakıldığında ise sırasıyla badminton (6,16±2,41 puan), atletizm (6,12±2,36 puan) ve judo (5,96±1,90 puan) sporcularının en yüksek puana sahip olduğu saptanmıĢtır.
Sporcuların genel sağlığının korunması ve sağlıklı beslenme alıĢkanlıklarının kazandırılması için beslenme bilgilerinin arttırılması gerekmektedir. Ve bu alandaki
113
bilgilerle ilgili sorunların tespit edilip, eksikliklerin giderilmesi için daha kapsamlı çalıĢmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to assess nutritional status and nutritional knowledge of male adolescent athletes who continue their training at a sports club. The study was conducted on the voluntary male adolescent athletes participated different branches of sports and continue their training at Sincan Indoor Sports Hall of EGO Sports Club in Ankara. One hundred twenty five adolescent male licensed athletes who continues training from Athletics, Wrestling, Judo, Karate and badminton branches between ages 12-17 were included in this study. Reasearch data were collected by using questionaires and face-to-face tecnique. Questionaire form was consist of questions that aimed to assess socio-demographic information, eating habits and nutritional knowledge of the athletes. Some anthropometric measurements of athletes (height, weight, mid-upper arm circumference, triceps skinfold thickness, biceps skinfold thickness) were taken, their body fat percentage and nutrient intakes was assessed by Bioelectrical Impedance Analysis and 24 hour recall method, respectively. Data obtained from the study was analyzed by using SPSS package program. The average age, height and weight of the athletes were 14,25±1,66 years, 163,6±11,61 cm and 57,47±14,36 kg. According to the branch of the athletes, there was no statistically significant relationship between the frequency of meals and snacks consumption (p> 0.05). According to the branch ot the athletes , there was statistically significant relationship between average BMI (kg/m2) and Triceps Skinfold Thickness (mm) (p<0,05). Basic nutrition knowledge of athletes in judo (8,68±1,90 score), badminton (8,00±3,31 score) and karate (7,36±2,50 score) were found to have highest level and sports nutrition knowledge level of athletes in badminton (6,16±2,41 score), athletics (6,12±2,36 score) and judo (5,96±1,90 score) were found to have highest level.
115
For the protection of general health and to develop healthy eating habits, antletes need to have higher knowledge of nutrition. And furthermore, more extensive studies should be conducted to identify the problems and to improve the knowledge field.