Ev kadınlarında psikolojik iyi oluşun yordayıcıları olarak toplumsal cinsiyet eşitliği ve eş- bağımlılık
Codependency and gender equality as predictors of psychological well-being in housewives
Yazar: HATİCE TEKİN
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM ANÇEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Ev kadınları = Housewives ; Kadınlar = Women ; Karşılıklı bağımlılık = Interdependence ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmada ev kadınlarında psikolojik iyi oluşun yordayıcısı olarak toplumsal cinsiyet eşitliği ve eş-bağımlılık düzeyi ve sosyodemografik özelliklerin incelenmesi amaçlanmıştır ve bu amaç bağlamında değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya çıkaran ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini Ankara ilinin Sincan ilçesinde bulunan 12 adet Hanımlar Konağını kullanan ev kadınları oluşturmaktadır. Ancak Hanımlar Konağını kullanmak için üye olmak gerekmediğinden bu konakları kullanan kadınların sayısı bilinmemektedir. Bu nedenle araştırmanın örneklemini Mart 2019- Ekim 2019 tarihleri arasında Kent Meydanı Hanımlar Konağı, Ertuğrul Gazi Hanımlar Konağı ve Selçuklu Hanımlar Konağına gelen ev kadınları oluşturmuştur. Aynı kadınlara ulaşılmasıyla birlikte çalışmaya son verilmiştir. Toplamda 263 kadına ulaşılmış ancak 14 katılımcı araştırma kriterlerini karşılamadığı için araştırmanın dışında bırakılmıştır.
Veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği', 'Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği' ve 'Eş-Bağımlılık Belirleme Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizleri SPSS 21.0 IBM paket programı kullanılarak yapılmıştır. Tüm değerlendirmelerde örneklem grubu normal dağılımı gösterdiğinden parametrik testler kullanılmıştır. Sosyodemografik verilerin değerlendirilmesinde betimsel analiz yöntemleri, gruplar arası karşılaştırma yaparken, T-Testi, Mann Whitney U, Kruskall Wallis, bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için de Pearson Korelasyon bağımlı değişkeni hangi bağımsız değişkenlerin en iyi yordadığını anlamak için Çoklu Doğrusal Regresyon analiz yöntemleri kullanılmıştır. 
Araştırmada ev kadınlarının orta düzeyde psikolojik iyi oluş, toplumsal cinsiyet eşitliği ve eş- bağımlılık özellikleri gösterdiği belirlenmiştir (p<0.05). Tüm yordayıcı değişkenler birlikte, PİO Ölçeği toplam puandaki toplam varyansın yaklaşık %39'unu açıklamaktadır. Standardize edilmiş regresyon katsayısına (β) göre, yordayıcı değişkenlerin PİO Ölçeği toplam puanı üzerindeki göreli önem sırasının; EşBB Ölçeği toplam puanı, evlilik süresi 10 yıl ve üstü, TCE Ölçeği toplam puanı, evlilik süresi 6-9 yıl arası, yaş ve medeni durum (evli olma) şeklinde olduğu, regresyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçlarında, TCE Ölçeği toplam puanın, EşBB Ölçeği toplam puanının, evlilik süresi (2-5 yıl arası, 6-9 yıl arası, 10 yıl ve üstü), yaş ve medeni durum (evli olma) değişkenlerinin PİO Ölçeği toplam puanı üzerinde önemli (anlamlı) bir yordayıcı olduğu, diğer değişkenlerin ise anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the gender equality and co-dependence level and sociodemographic characteristics as predictors of psychological well- being in housewives.  In the context of the study, the descriptive and corelational type of research model used to reveal relationship between variables.
The population of the study consists of housewives using 12 Hanımlar Konağı located in Sincan district of Ankara. However, the number of women using these mansions is not known because membership is not required to use Hanımlar Konağı. For this reason, the sample of the study consisted of housewives who came to Kent Meydanı Hanımlar Konağı, Ertuğrul Gazi Hanımlar Konağı and Selçuklu Hanımlar Konağı between March 2019 and October 2019. The study was ended with the same women being reached. A total of 263 women were reached, but 14 participants were excluded from the study because they did not have the research criteria.
Data were collected by using The Personal Information Form, Psychological Well- being Scale, Gender Equality Scale and Co- DependencyAssesmentTool (CODAT). Data analysis was performed using SPSS 21.0 IBM package programme. Parametric tests were used in all evaluations as the sample group showed normal distribution. Descriptive analysis methods were used to evaluate sociodemographic data. Pearson Correlation was used to investigate the relationship between dependent variables and Multiple Linear Regression was used to determine  which independent variables best predictors of psychological well- being.
In the study, it was determined that housewives showed moderate psychological well- being, gender equality and co- dependency (p<0,05). All predictive variables explain approximately 39% of the total variance in the total score. According to the standardized regression coefficient (ß), the order of relative significance of the predictive variables on the total score of thePsychologicalWell- Being Scale was; the total score of CODAT, duration of marriage which is 10 years and over, the total score of Gender Equality Scale, duration of marriage which is between 6-9 years, age and marital status (being married). In the T- test results related to the significance of the regression coefficients, the total score of Gender Equality Scale and total score of CODAT, the duraiton of marriage (2-5 years, 6-9 years, 10 years and above), age and marital status (married) variables determined that these were significant predictors on the total score of Psychological Well- Being Scale, while the other variables did not have a significant effect.