Kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran gebelerde doğum öncesi bakım hizmetlerinin kalitesinin değerlendirilmesi ve doğum öncesi bakımı etkileyen faktörler /
Yazar: MERVE GÜRSOY DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Gebelik = Pregnancy ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Prenatal bakım = Prenatal care

Özet:
Amaç: Bir toplumun gelişmişlik düzeyini gösteren sağlık parametreleri arasında anne ölüm oranının düşüklüğü ve bu kapsamda verilen hizmetler önemli bir yere sahiptir. Anne ve çocuk sağlığının korunması için belirlenen stratejilerden biri olan doğum öncesi bakım (DÖB), annenin eğitimli sağlık personeli tarafından gebelik boyunca düzenli aralıklarla, gerekli muayene ve öneriler yapılarak izlenmesidir. DÖB güvenli annelik programları içerisinde yer alan önemli bir üreme sağlığı hizmeti olup sayısı kadar içeriğinin kalitesi üzerinde de durulması gerekmektedir. Bu çalışmada Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi'nde muayene olan kadınların doğum öncesi bakım hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki çalışmanın evreni Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine 01.08.2020-01.09.2020 tarihleri arasında başvuran kadınlardan oluşturulmuştur. Katılımcılara hastanede bulundukları süre içerisinde yüz yüze görüşme tekniği ile sosyodemografik ve obstetrik özellikleri ile Sağlık Bakanlığının DÖB-YR ne uygun olarak DÖB ı nicelik ve nitelik olarak değerlendiren anket uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %100 (n=403)'ü herhangi bir sağlık kuruluşundan en az bir kez doğum öncesi bakım hizmeti almıştır. Gebeler izlem grubuna göre DÖB-YR ye uygun olarak 4 e ayrılmış ve nicel olarak yeterli doğum öncesi bakım alanların oranı %73.4 (n=296) olarak hesaplanmıştır. Nicel olarak yeterli doğum öncesi bakım hizmeti almayan gebelerin %40.2 (n=43) si 3. İzlem grubunda  ,%37.4 (n=40) 4. İzlem grubunda ve %22.4 (n=24) 2. İzlem grubundadır. İlk grupta tüm gebeler yeterli doğum öncesi bakım hizmeti almıştır.
Her dört izlemde değerlendirme kriterlerinden en yüksek oranda bakılan fizik muayene fetal kalp atımı iken, en düşük oranda bakılan gebenin kalp oskültasyonu ve ödem muayenesi olmuştur. Bakım Danışmanlık parametrelerinden doğum yapılacak yerin planlanması en çok sorgulanan parametre olup emzirme danışmanlığı ve aile planlaması eğitimi en az oranda yapılmaktadır. 
Sonuç: Hastanede takipli gebelerin en az bir kez doğum öncesi bakım hizmeti alması; bu kapsamda verilen hizmetlerin ulaşılabilirliği ve sunumu açısından değerlidir. Ancak ideal olan dört izleme ulaşılması ve doğum öncesi izlemlerinin etkinliğinin arttırılması için daha fazla sosyal, tıbbi ve akademik çalışmaya ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Anne Sağlığı, Doğum Öncesi Bakım Hizmeti

Abstract:
Objectives: The low maternal mortality rate and the services provided in this context have an important place among the health parameters showing the development level of a society, Antenatal care (ANC), which is one of the strategies identified for the protection of mother and infant health, is monitoring of mother during pregnancy at regular intervals by doing proper examinations and giving necessary recommendations. ANC, as an important reproductive health service listed under the safe motherhood programs, also needs to be focused on the quality of its content as much as the quantity of care. In this study it was aimed to evaluate the effectiveness of prenatal care services for women who were examined at.Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital.    
Material sand Methods: The universe of the cross-sectional and descriptive study was composed of women who applied to Lütfi Kırdar City Hospital Gynecology and Obstetrics Clinic between 01.08.2020-01.09.2020. A questionnaire evaluating the sociodemographic and obstetric characteristics and ANC in accordance with the DÖB-YR of the Ministry of Health was applied to the participants using face-to-face interview technique.
Results: 100% (n = 403) of the participants received postpartum care service at least once from a health institution. Pregnant women were divided into 4 groups according to the follow-up in accordance with DÖB-YR and the rate of those who received adequate antenatal care  was calculated as 73.4% (n = 296). While 40.2% (n=43) of the pregnant women who did not receive adequate prenatal care were in the 3rd follow-up group, 37.4% (n=40) and 22.4% (n=24) were in the 4th and 2nd follow-up groups, respectively. All pregnant women received adequate prenatal care in the first group. While the most evaluated criterion was fetal heart beat; heart auscultation and edema examination of pregnancy were evaluated at the lowest rate among in all four follow-ups. The planning of the place to give birth is the most questioned parameter among the care counseling parameters. On the other hand, breastfeeding counseling and family planning education is carried out at the minimal.
Conclusion: Pregnant women who are followed up at the hospital should receive prenatal care at least once. It is valuable in terms of the accessibility and presentation of the services provided in this context. However, more social, medical and academic studies are needed in order to reach the ideal four follow-ups and to increase the efficiency of prenatal follow-ups.
Keywords: Maternal Health, Postpartum Care Services