Öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri ile psikolojik sahiplenme görüşleri arasındaki ilişki
The relationship between teachers' social capital levels and their psychological opinions
Yazar: ERTAN BAŞKAYA
Danışman: PROF. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; Sosyal sermaye = Social capital ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğretmenlerinin sosyal sermaye ve psikolojik sahiplenmeye ilişkin görüşleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada öğretmen görüşlerinin çeşitli kişisel değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında; kişisel bilgi formu, sosyal sermaye ölçeği ve psikolojik sahiplenme ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Bolu ilindeki resmi ortaokullarda görev yapan 1112 öğretmen oluşturmuştur. Bu evren içerisinden 361 öğretmen araştırmaya katılmıştır. Veriler çevrim içi ölçeklerle toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programından faydalanılmıştır. Betimsel istatistiklerde aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman Rho Korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre; çalışmaya katılan öğretmenlerin sosyal sermaye ve psikolojik sahiplenmeye ilişkin görüşleri "katılıyorum" düzeyindedir. Psikolojik sahiplenme ölçeğinin bölgecilik alt boyutu "kısmen katılmıyorum" ile ölçek toplamlarından ve diğer alt boyutlardan farklılık göstermiştir. Araştırmada öğretmenlerin sosyal sermayeye ilişkin görüşleri cinsiyet ve okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkenlerinde anlamlı şekilde farklılaşmıştır. Öğretmenlerin psikolojik sahiplenme görüşlerinde ise; psikolojik sahiplenme ölçek genelinde cinsiyet değişkenine; bölgecilik alt boyutunda eğitim düzeyi, mezun olunan fakülte, mesleki kıdem, mevcut okulda çalışılan süre, okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkenlerine göre; hesap verebilirlik alt boyutunda ise mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Araştırmada ayrıca sosyal sermaye ve alt boyutları ile psikolojik sahiplenme ve alt boyutları arasında –bölgecilik boyutu hariç- düşük ve orta düzeyli, pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Bulgulardan hareketle çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the relationship between secondary school teachers' views on social capital and psychological ownership. In the study, it was also examined whether the views of teachers differ according to various personal variables. Relational screening model was used in the research. In data collection; personal information form, social capital scale and psychological ownership scale were used. The universe of the research consisted of 1112 teachers working in public secondary schools in Bolu in the 2021-2022 academic year. 361 teachers from this universe participated in the research. Data were collected with online scales. SPSS 22.0 package program was used in the analysis of the data. In descriptive statistics, arithmetic mean and standard deviation values were calculated. Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test and Spearman Rho Correlation analyzes were used to analyze the data.
According to the research findings; The opinions of the teachers participating in the study on social capital and psychological ownership are at the level of "I agree". The regionalism sub-dimension of the psychological ownership scale differed from the scale totals and other sub-dimensions with "I partially disagree". In the study, teachers' views on social capital differed significantly in terms of gender and school location variables. In terms of psychological ownership; psychological ownership to the gender variable across the scale; In the regionalism sub-dimension, there were significant differences according to the variables of education level, graduated faculty, professional seniority, the length of time worked at the current school, the place of residence of the school, and in the accountability sub-dimension, according to the variable of professional seniority. In the study, low and medium level, positive relations were also determined between social capital and its sub-dimensions, psychological ownership and sub-dimensions -except for the regionalism dimension. A low level of negative relationship was found between the sub-dimension of regionalism and social capital and its sub-dimensions. Based on the findings, various suggestions were developed.