Dil öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler
Language teaching methods and techniques
Yazar: MÜNİRE ÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ BASKIN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Dil öğretimi = Language teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İngilizce = English

Özet:
Bu çalışmada, İngilizce öğretimi ve Türkçe öğretimi esas alınmak üzere dil öğretiminde kullanılan yaklaşım, yöntem ve teknikler ele alınmıştır. Literatürde kullanılan yöntem ve teknikler kıyaslanarak benzerlikleri ve farklılıkları ortaya çıkarılmış, İngilizce öğretimde kullanılan ancak Türkçe öğretiminde kullanılmayan farklı yöntem ve teknikler Türkçe öğretimine uyarlanmıştır. Çalışmaya başlamadan önce literatür taramasında, Türkçe ve İngilizce programları, ders kitapları ve konuyla ilgili diğer yayınlar incelenerek dil öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler belirlenmiş ve derlenmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde dil öğretimi genel hatlarıyla ele alınmış ve dil öğretim süreçleri ve daha önce yapılan çalışmalar hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Dil öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler sırasıyla ele alınarak yaklaşım, yöntem ve teknik terimleri tanımlanmış ve farklılıkları betimlenmiştir. Sonraki bölümlerde sırasıyla İngilizce öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler; Türkçe öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler ayrı ayrı ele alınmıştır. Benzer ve farklı yöntemler tablo halinde sunulmuştur. Yapılan çalışmada dil öğretiminde yöntemden ziyade tekniklerin farklı olduğu görülmüştür. Bunun sebebinin dil öğrenme ortamının ait olduğu coğrafya, mekan ve zaman olduğu düşünülmektedir. Bu etkenlerin yanı sıra en önemli etkenin günümüzde hızla yayılan bilişim teknolojileri olduğu gözlemlenmiştir. Bu sebeple, uyarlama bölümünde teknolojiye bağlı olan teknikler ön plana çıkarılmıştır. Uyarlama yapılırken dil öğretiminde pek denenmemiş olan 5E modeli kullanılmıştır. 5E Modeli, daha çok fen bilimleri derslerinde yapılandırmacı eğitim felsefesiyle kullanılan bir modeldir. Yapılandırmacı yöntem en az beş aşamadan oluşur: giriş, keşif, açıklama, derinleştirme, değerlendirme. Yapılandırmacı yöntemin kullanıldığı bir sınıfta öğrenci çalışmaları günlük aktivitelere de odaklanır. Öğretim
vi
yöntemleri ayrıca iletişim ve sosyal becerilerin yanı sıra iş birliğini de vurgulamaktadır. Bu, öğrencilerin öncelikli olarak tek başlarına çalıştıkları, tekrar ve derslerle öğrendikleri geleneksel sınıftan farklıdır. Yapılandırmacı öğretimler çevrimiçi öğrenmede de kullanılabilir. Tartışma forumları, wiki'ler ve bloglar gibi araçlar öğrencilerin aktif olarak bilgi oluşturmalarını sağlayabilir. Mevcut bilgi şemaları açıkça yeni öğrenme için bir başlangıç noktası olarak kabul edildiğinden, yapılandırmacı yaklaşım bireysel ve kültürel farklılıkları ve çeşitlilikleri doğrulama eğilimindedir. Bu sebeplerle, modeli dil öğretimine uyarlayarak Türkçe öğretim planları hazırlamanın dil öğretimine farklı ve yeni anlayışlar getireceği düşünülmüştür. Çalışmada, Dünyada en çok konuşulan dilin İngilizce olması ve en çok öğretilen dil olması sebebiyle Türkçe ile kıyaslama açısından İngilizce öğretim yöntem ve teknikleri esas alınmıştır. İngilizce öğretimi çoğunlukla öncü olduğundan, burada kullanılan yöntemler diğer dillerin öğretilmesinde de esas alınmıştır. Bununla birlikte, dil öğretimini etkileyen faktörlerin çeşitliliği sebebiyle her öğretim yönteminin her dilde veya her öğretim ortamında uygun olamayacağı da anlaşılmaktadır. Bu sebeple, İngilizce öğretiminde kullanılan ancak Türkçe öğretiminde bulunmayan yöntem ve teknikler 5E Modeline göre ele alınarak Türkçe öğretimine uyarlanmış olması öğretim ortamlarının da uygun hale getirilebilmesinin önünü açmaktadır. Bu kapsamda hem öğreten hem de öğrenen, öğrenme ortamından faydalanır ve etkin öğrenme sağlanmış olur. Çalışmanın son bölümünde 5E Modeli kullanılarak öğretim dilinde örnek ders planları verilmiştir. Örnek planlar hazırlanırken teknolojik gelişmelerin sınıf içi öğrenme ortamlarına entegre edilmesine özen gösterilmiştir.

Abstract:
In this study, the approaches, methods and techniques used in language teaching have been considered by taking into consideration English teaching and Turkish teaching. By comparing the methods and techniques used in teaching, their similarities and differences were revealed. Different methods and techniques used in English teaching but not used in Turkish teaching were adapted to Turkish teaching. Before starting the study, the methods and techniques used in language teaching were determined and compiled by reviewing Turkish and English programs, textbooks and other publications written on the subject. In the introduction part of the study, language teaching is handled in general and brief information is given about language teaching processes and previous studies. Approaches, methods and technical terms are defined respectively and their differences are described by considering the methods and techniques used in language teaching. In the next sections, methods and techniques used in teaching English and Turkish are discussed separately. In the study, it was seen that the techniques were different in language teaching rather than the method. The reason for this is thought to arise from the geography, place and time to which the language learning environment belongs. In addition to these factors, it has been observed that the most important factor is the rapidly expanding information technologies. For this reason, techniques based on technology are brought to the fore in the adaptation section. While adapting, the 5E Model which has not been tried much in language teaching has been used. The 5E Model is a model used mostly in science classes with constructivist education philosophy. Constructivist method consists of at least five stages: introduction, exploration, explanation, elaboration and evaluation. In a classroom using the constructivist method, student work focuses on daily activities. Teaching methods and techniques emphasize collaboration, communication and social skills. This is
viii
different from the traditional classroom in which students study alone, learning by repeating lessons. Constructivist teaching can also be used in online learning. Tools such as discussion forums, chats, wikis, and blogs can enable students to actively build information. Constructivist approach tends to verify individual and cultural differences and diversity, as existing information schemes are clearly considered as a starting point for new learning. For these reasons, it is thought that preparing the Turkish language teaching plans by adapting the model will bring different and new perspectives to language teaching. Since the most spoken and the most taught language in the world is English language, English teaching methods and techniques are based on in terms of comparison with Turkish. As English teaching is often a pioneer, the methods used here are also based on teaching other languages. However, due to the variety of factors that affect language teaching, it is understood that not all teaching methods can be appropriate in every language or every educational environment. For this reason, the methods and techniques used in English education but not in Turkish education are taught according to the 5E Model and adapted to Turkish education, which makes it possible to adapt the teaching environments. In this context, both teachers and learners benefit from the learning environment and effective learning is provided. In the last part of the study, sample lesson plans are given in the language of instruction using the 5E Model. While preparing sample plans, attention is paid to integrate technological developments into classroom learning environments.