Kula volkaniklerinin oluşumu ve jeofizik veri izleri
Formation of the Kula volcanics and geophysical data signatures
Yazar: NURCAN AKÇAY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERGÜN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Kula, Simav Grabeni'nin güney yönlü taban bloğu ve Alaşehir Grabeni'nin güney yönlü tavan bloğuyla sınırlanan Menderes Masifi'nin kristalin kayaçları üzerinde yer alır. Çok sayıda volkanik öğeleri olan Kula volkanik bölgesi (Yanık Ülke ?Katakakeumene?) İzmir-Ankara yolu üzerindedir. Yaygın plato bazaltları ve iyi korunmuş kraterler ve lav akıntılarıyla Batı Anadolu'nun en genç volkanları aktif riftleşme alanındaki alkali bazalt bölgesinin en mükemmel örnekleridir. Eski grabenler (GB-KD yönlü Gördes, Demirci ve Selendi) daha ince (1 km den daha az) sedimanlarla doludur.Yaygın volkanizma ve yüksek ısı akısı değerleri açısından, Kula volkanik bölgesi ve ABD'deki Yellowstone alanda büyük benzerlikler göstermektedir. Dünya'nın en büyük hacimli riyolit ve bazaltik malzeme sahası olan Yellowstone volkanik bölgesi, 2 milyon yıl önce başlayan, her biri binlerce küp kilometre piroklastik birikinti açığa çıkaran üç patlama döneminde oluşmuştur. Kula cüruf konilerinin küçük oluşu muhtemelen yüzeye çok düşük bir akışla çıkan magmanın sonucudur ve bu küçük hacim bölgedeki küçük uzantıları yansıtır (ß<1.2 , ß=kabuğun başlangıç kalınlığı).Plato bazaltlarının manyetik izleri yoktur. Manyetik anomaliler oldukça belirgindir ve durum 3000 nT büyüklüğe sahip ikinci ve üçüncü evre volkan konileriyle kolaylıkla ilişkilendirilebilir. Volkan konileri Demirci ve Selendi grabenlerini ayıran GB-KD doğrultulu fayların kesiştiği yerlerdedir. Bu yapıların derinlikleri 10-200 m arasında değişir ve genişlikleri yaklaşık 1000 m civarındadır. Bu sokulumlar neredeyse dik veya kuzeye doğru hafif eğimlidir.Havadan manyetik sonuçlarımıza göre derinde iki temel manyetik kütle, ancak yüzeyde beş volkan konisi tespit edilmiştir. Buna ek olarak bu iki magmatik kütle, yüzeye ulaşan örtü malzemenin nedeni olan tektonik yapıların olması gerektiğini gösteren volkanların güneyinde yer alır.

Abstract:
Kula is located on a block of crystalline rocks of the Menderes Massif, which is delimited by a southward-tilted footwall block of the Simav Graben or a southward-tilted hanging-wall block of the Alaşehir graben. The Kula volcanic area (Burnt Country ?Katakekaumene?) is on the main İzmir-Ankara road, which has a number of interesting volcanological aspects. The youngest volcanics of western Anatolia, with widespread plateau basalts and well-preserved craters and lava flows, are excellent examples of an alkali basalt province in an area of active rifting. These older grabens (SW-NE trending Gördes, Demirci and Selendi) have thinner sedimentary fills (less than 1 km).With respect to the extensive volcanism and high heat flow values, the Kula volcanic region and the Yellowstone area in USA show great similarities. The Yellowstone area volcanic field is one of the Earth?s most voluminous accumulations of rhyolitic and basaltic material was ejected in three eruptive events, starting about 2 Ma, each of which vented hundreds to thousands cubic kilometers of pyroclastic deposits. The diminutive size of the Kula cinder cones is probably a result of a very low flow rate of magma to the surface and this small volume reflects the small amount of extension in the region (ß < 1.2 where ß = final length of crust: initial length of crust).Plateau basalts do not have magnetic signatures. Magnetic anomalies are very distinctive and these are easily correlated with the second and third phase basaltic intrusions (first and second phases of volcanic cones) of the region having the magnitudes up to 3000 nT. The cones of the volcanoes are at the intersections of the SW-NE trending faults separating the grabens of Demirci and Selendi. The depths and widths of these bodies are in the ranges of 100-200 m and about 1000 m, respectively. These intrusions are almost vertical or slightly inclined northwards.According to our aeromagnetic results, there are two main magmatic bodies at depth, although at least five volcanic cones have been observed at the surface. In addition to that, these two magmatic bodies are located south of their volcanic products indicating that there should be an available tectonic setting which cause to reaching of the mantle materials to the surface.