Sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi boyutlarının pozitif psikolojik sermaye oluşumuna etkisinde algılanan örgütsel adaletin düzenleyici rolü
The moderator role of perceived organizational justice in the effect of sustainable human resources management dimensions on positive psychological capital formation
Yazar: BERİL ERKMEN
Danışman: PROF. DR. TANER ACUNER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversitelerde sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi (İKY) uygulamalarının mevcut olup olmadığının araştırılması, sürdürülebilir İKY boyutları ile pozitif psikolojik sermaye arasındaki etkinin örgütsel adaletin düzenleyici rolü ile anlaşılmasının sağlanmasıdır. Araştırma bulguları sonucunun Üniversitelerde sürdürülebilir İKY uygulamaları için model tasarımı oluşturulabilmesi açısından da faydalı olabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda sürdürülebilir İKY yeni bir kavram olması nedeniyle Üniversitelerde İKY çalışmaları ile ilgili Türkiye kapsamında bir çalışmaya rastlanılmamış olup pozitif psikolojik sermaye ile etkisinin ölçülmesi ve nasıl geliştirilebileceği ile ilgili araştırılması noktasında literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir. 

Araştırmanın evrenini 2021-2017 yılları arasında UI Green Metric University Sıralama Listesine ve Girişimci ve Yenilikçi Üniversiteler Endeksinde devamlı bulunan üniversiteler oluşturmaktadır. Bu araştırmada yöntem olarak nicel ve nitel analiz teknikleri kullanılmıştır. Verilerin nicel kısmı yöneticiler ve çalışanlardan anket yöntemi ile toplanmıştır. Nitel kısmı için ise üniversitelerdeki yönetim kadrosundaki çalışanlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada doğrulayıcı faktör analizi yapılmış olup, sonrasında bulgulardaki ilişkilere göre örtük değişkenlerle yapısal model analizi de yapılmıştır. Nitel veriler için ise tematik (betimsel) analiz yapılmıştır. Analizlerin sonucunda ise sürdürülebilir İKY ile PPS arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiş fakat sürdürülebilir İKY boyutları ile PPS oluşumuna etkisinde örgütsel adaletin moderatör bir rolü olmadığı anlaşılmıştır. Son olarak Kramar'ın sürdürülebilir İKY modelinin Üniversiteler kapsamında örtüştüğü fakat insan sermayesi yerine pozitif psikolojik sermayenin modelde daha iyi karşıladığı görülmüştür. Etkiler dört çerçevede ele alınmış ve örgütsel, bireysel, sosyal ve çevresel kısımlarına dijitalleşme, kalite yönetimi gibi kavramlar eklenmiştir.

Abstract:
This research aims to investigate whether sustainable human resources management (HRM) practices exist in universities and to understand the effect between sustainable HRM dimensions and positive psychological capital with the regulatory role of organizational justice. The results of the research findings may help create a model design for sustainable HRM practices in universities. In this context, since sustainable HRM is a new concept, studies have yet to be found in Turkey regarding HRM studies in universities, and it aims to contribute to the literature in terms of measuring positive psychological capital and its impact and researching how it can be improved.

The research population consists of universities consistently included in the UI Green Metric University Ranking List and the Entrepreneurial and Innovative Universities Index between 2021-2017. Quantitative and qualitative analysis techniques were used as methods in this research. The quantitative part of the data was collected from managers and employees by survey method. For the qualitative part, semi-structured interviews were conducted with university management staff. In the research, confirmatory factor analysis was conducted. Then, a structural model analysis was conducted with latent variables according to the relationships in the findings. For qualitative data, thematic (descriptive) analysis was performed. As a result of the analysis, it was determined that there was a positive and significant relationship between sustainable HRM and PPS. However, it was understood that organizational justice did not have a moderating role in the effect of sustainable HRM dimensions and PPS formation. Finally, it has been observed that Kramar's sustainable HRM model overlaps with the scope of Universities, but positive psychological capital rather than human capital is better reflected in the model. The effects were discussed in four frameworks, and concepts such as digitalization and quality management were added to the organizational, individual, social and environmental parts.