Reasürans sözleşmeleri
Reinsurance contracts
Yazar: HAKAN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. RAUF KARASU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Dürüstlük = Honesty ; Reasürans = Reinsurance ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sözleşmeleri = Insurance contracts ; Sigortacılık = Insurance ; Sözleşmeler = Contracts ; Yükümlülük = Obligation

Özet:
Reasürans sözleşmeleri, bir sigortacının, sigorta veya reasürans sözleşmeleri nedeniyle üstlendiği veya üstleneceği rizikolardan doğan sorumluluk için kısmen veya tamamen sigorta teminatı aldığı sözleşmelerdir. Bu çalışmada reasürans işlemi sözleşmesel yönüyle incelenmektedir. Tez çalışmasında yöntem olarak, reasüransa ilişkin bir hususta öncelikle karşılaştırmalı hukuktaki yasal düzenlemeler, içtihat ve literatürdeki görüşler değerlendirilmektedir. Ayrıca, uluslararası nitelik taşıyan, reasürans uygulayıcıları ile bu alanda önde gelen akademisyenler tarafından soft law olarak önerilen PRICL hükümleri de detaylı olarak dikkate alınmaktadır. Daha sonra ilgili hususta Türk hukuku incelenmekte, öneri ve kanaatimiz paylaşılmaktadır.
Reasürans sözleşmelerini konu alan bu tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde reasürans sözleşmesine ilişkin genel esaslar ele alınmaktadır. Bu kapsamda, reasüransın tanımına, unsurlarına ve işlevlerine yer verilmektedir. Ayrıca, reasürans sözleşmelerinin türleri ve bu sözleşmelerde kullanılan risk devretme yöntemleri açıklanmaktadır. Daha sonra reasürans sözleşmesinin hukuki niteliği ve sözleşmelerde yer verilen bazı şartların reasüransın hukuki niteliğine etkisi değerlendirilmektedir. Son olarak, reasürans sözleşmelerine uygulanacak hukuk kuralları, emredici hükümlerin uygulanabilirliği ve örf âdet kuralları incelenmektedir. İkinci bölüm reasürans sözleşmesinin yapısına ilişkindir. Bu kapsamda, sözleşmenin taraflarına, şekline, kapsamına ve süresine ilişkin açıklamalara yer verilmektedir. Bunun yanı sıra, uygulamada reasürans sözleşmelerinde sıklıkla yer verilen özel şartlar incelenmektedir. Üçüncü bölümde tarafların yükümlülüklerine, bu yükümlülüklere aykırılık hâlinde alacaklının sahip olduğu haklara ve sözleşmenin sona ermesi ile uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin açıklamalara yer verilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Reasürans, Saklama Payı, Dürüst Davranma Yükümü, Karara Bağlılık Kaydı, Kadere Bağlılık Kaydı.

Abstract:
Reinsurance contracts are contracts under which an insurer obtains insurance coverage, in whole or in part, for the liability arising from the risks that it has assumed or will assume due to insurance or reinsurance contracts. The purpose of this study is the analysis of reinsurance from a contractual point of view. The methodology of this thesis is primarily based on an evaluation of the legal provisions in comparative law, case law and literature. In addition, the PRICL provisions, which are international in nature and recommended as soft law by reinsurance practitioners and leading academicians in the field, are also taken into consideration in detail. Afterwards, Turkish law is analysed and our suggestions and opinions are presented.
This doctoral thesis on reinsurance contracts comprises three chapters. In the first chapter, the general principles of reinsurance contracts are evaluated. In this context, the definition, elements and functions of reinsurance are explained. In addition, the types of reinsurance contracts and the risk transfer methods used in these contracts are presented. Afterwards, the legal nature of the reinsurance contract and the effect of some clauses in the contracts on the legal nature of reinsurance are evaluated. Finally, the rules of law applicable to reinsurance contracts, the applicability of mandatory provisions and customary rules are scrutinised. The second part is related to the structure of the reinsurance contract. In this context, the parties, form, scope and duration of the contract are explained. In addition, the special clauses, which are frequently included in reinsurance contracts in practice, are analysed. In the third part, the obligations of the parties, the rights of the parties in case of breach of the obligations, the termination of the contract and the dispute resolution are elaborated.
Keywords: Reinsurance, Retention, Duty of Utmost Good Faith, Follow the Settlements, Follow the Fortunes.