Ortadoğu'da güç mücadeleleri ve yeni düzen: Suriye iç savaşı'nı vekâlet savaşları üzerinden okumak
Power struggles and new order in the Middle East: Reading the Syrian civil war through proxy wars
Yazar: MURAT ÖZDEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT DÖNMEZ
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı / Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güç mücadelesi = Power struggle ; Hibrit savaş = Hybrid warfare ; Suriye = Syria ; Uluslararası güç = International power ; Vekalet savaşları = Proxy wars ; Yeni savaşlar = New wars ; İç savaş = Civil war

Özet:
Suriye, 2011 yılından bu yana devam eden bir çatışma sahasıdır. İç savaşın başladığı ilk süreçte çeşitli yerel aktörler, merkezi yönetimi devirmeye ya da benimsedikleri amaçları hayata geçirmeye çalışmışlardır. Ancak çatışmalar, farklı devletlerin sürece dâhil olması ve Suriye'deki süreci çıkarları için etkilemeye çalışmaları neticesinde bir vekâlet savaşına dönüşmüştür.
Suriye'deki vekâlet savaşı, küresel ve bölgesel güç rekabetinden etkilenmiş ve sahadaki dinamikler bu çerçevede değişkenlik göstermiştir. Bu noktada çalışmanın amacı Suriye İç Savaşı'nı incelemek, vekâlet savaşı boyutuyla değerlendirmek ve güç mücadelesinin söz konusu çatışmayı nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında ABD, İran, Rusya ve Türkiye örnekleri seçilmiştir. Zira bu dört devletin hem doğrudan sahada destekledikleri gruplar bulunmakta hem de belirli toprak parçalarını kontrol etmektedirler.
ABD, İran, Rusya ve Türkiye'nin desteklediği gruplar da önem taşımaktadır. ABD, terör örgütü PYD'yi; İran, Şii milis grupları; Rusya, özel askeri şirket Wagner'i ve Türkiye, muhalif grup olan ÖSO'yu desteklemektedir. Bu desteklerin arkasında tarafların çeşitli çıkarları ve amaçları bulunmaktadır. Asil-vekil aktörler arasında ilişkileri ise ideoloji, kimlik, ortak çıkar ve amaca dayanmaktadır.
Çalışma 2011-2024 arası süreçte yaşanan iç savaşı vekâlet savaşı üzerinde incelemeyi hedeflemektedir. Çalışma literatür taraması neticesinde elde edilen verilerin analiz edilmesiyle hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında Suriye İç Savaşı'nın bir vekâlet savaşına dönüştüğü, devletlerin de doğrudan sürece dâhil olduğu ve son dönemde tansiyonun azaldığı görülmektedir.

Abstract:
Syria has been an ongoing arena of conflict since 2011. In the first period of the civil war,  various local actors tried to overthrow the central government or implement their adopted goals. However, the conflict shave turned into a proxywar as a result of the involvement of different states and their attempts to influence the process in Syria for their interests.
The proxywar in Syria has been affected by global and regional power competition and the dynamics on the ground have changed in this framework. At this point, the aim of this study is to analyse the Syrian Civil War, to evaluate it in terms of proxywar and to reveal how the power struggle affects the conflict in question. Within the scope of the study, the examples of the US, Iran, Russia and Turkey have been selected. This is because these four states have both groups that they directly support on the ground and control certain territories.
The groups supported by the US, Iran, Russia and Turkey are also important. The US supports the terrorist organisation PYD, Iran supports Shii militiate groups, Russia supports the private military company Wagner and Turkey supports the opposition group FSA. Behind these supports, the parties have various interests and objectives. The relationship between principal and agent actors is based on ideology, identity, common interest and purpose.
The study aims to examine the civil war experienced between 2011-2024 on proxywar. The study was prepared by analyzing the data obtained as a result of the literature review. Within the scope of the study, it is seen that the Syrian Civil War has turned into a proxywar, states are directly involved in the process and tension shave decreased recently.