Gıda atık ve kayıplarının ekonomik boyutunun incelenmesi
Investigation of the economic dimension of food waste and losses
Yazar: SEDA SUBAŞI
Danışman: PROF. DR. ZEKİ BAYRAMOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gıda atıkları = Food wastes ; Hazır gıdalar = Prepared foods ; Katı gıdalar = Solid foods ; Sıfır atık = Zero waste ; İyi tarım uygulamaları = Good agricultural practices

Özet:
Türkiye gibi gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarım arazileri ekilebilir son sınırına ulaşmış durumdadır. Bilgi ve teknolojinin kullanılarak birim alandan elde edilen verim en üst düzeye ulaşmış durumdadır. Bununla birlikte nüfusun artması veya toplumların sosyo – ekonomik refahının artmasının sonucunda toplumların harcama davranışları değişmekte ve artmaktadır. Bunu karşılayabilmek için gıda kullanımının artırılmasına dair alternatif çözümlerin üretilmesi gerekmektedir. Bu nedenle gıda atıklarının-kayıplarının tekrar ekonomiye kazandırılması gündeme gelmektedir. Bunun için bu konu önem arz etmekte olup konu ile ilgili çalışmaların yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Gıdaların atık-kayıplarının nerde ve nasıl kullanılacağı, tekrar gıda olarak kullanılmasa bile sanayi, hayvancılık veya tarımın diğer alanlarında kullanılabilirliği mümkündür. Gıda atık-kayıplarının kullanım alanlarından ziyade bunların ne kadar olduğu ve ekonomiye nasıl kazandırılacağı bir diğer önemli husustur. Gıda atıkları-kayıpları açısından bir diğer önemli konu ise atıkları-kayıpları ekonomiye kazandırarak gıdaların korunmasını ve muhafazasını daha ileri düzeyde sağlayarak gıda arzını arttırmak önemli faktörlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında Konya ili merkez ilçelerinde Selçuklu (124), Meram (73) ve Karatay (73) olmak üzere 3 ilçe içerisinde 270 tüketici ile anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler ile çalışmanın amacı doğrultusunda gıda atıkların-kayıpların gelir gruplarına göre değişmini veren "gıda atıkların-kayıpların gelir elastikiyeti'' hesaplanmıştır. Bu amaca yönelik olarak her bir tüketilen mal grubu için atık-kayıplar belirlenmiş ve bu atık-kayıpların gelir gruplarına göre nasıl değiştiği hesaplanmıştır.

Abstract:
In developed and developing countries such as Turkey, agricultural lands have reached the last limit of arable land. By using information and technology, the efficiency obtained from the unit area has reached the highest level. However, as a result of the increase in the population or the socio-economic welfare of the societies, the spending behaviors of the societies change and increase. In order to meet this, it is necessary to produce alternative solutions to increase food use. For this reason, it is on the agenda to reintroduce food waste-losses to the economy. For this reason, this issue is important and the necessity of conducting studies on the subject has emerged. Where and how the waste-losses of food will be used, even if it is not reused as food, it is possible to use it in other fields of industry, animal husbandry or agriculture. Rather than the usage areas of food waste-losses, how much they are and how they will be brought to the economy is another important issue. Another important issue in terms of food waste-losses is to increase the food supply by providing the protection and preservation of food at a higher level by bringing wastes-losses to the economy. Within the scope of the study, a survey was conducted with 270 consumers in 3 districts of Konya province, namely Selçuklu (124), Meram (73) and Karatay (73). In line with the purpose of the study, the "income elasticity of food waste-losses", which gives the change of food waste-losses according to income groups, was calculated with the obtained data. For this purpose, waste-losses were determined for each consumed goods group and how these waste-losses changed according to income groups was calculated.