Kronik bel ağrısının ekonomik yükü
Burden of chronic low back pain
Yazar: YASEMİN YUMUŞAKHUYLU
Danışman: DOÇ. DR. AFİTAP İÇAĞASIOĞLU
Sağlık Bakanlığı / SSK İstanbul Göztepe Eğitim Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Giriş ve Amaç: Mekanik kaynaklı bel ağrılarının oldukça yaygın ve önemli bir sağlık sorunu olduğu bilinmektedir. Ülkemizde bel ağrısına bağlı iş gücü kaybının boyutları ve bel ağrısının maliyeti tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kliniğine başvuran  kronik bel ağrılı hastalarda, sağlık kaynaklarının kullanımı, iş gücü-üretim kaybı ve hastalığın toplam ekonomik yükünün araştırılması planlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniklerine başvuran 18 yaş ve üstü, son 3 ay boyunca, günlerin en az yarısında ağrılı olan kronik bel ağrılı 211 hasta dahil edilmiştir. Poliklinikte, sosyo-demografik verileri, son 6 ay içindeki sağlık sistemi kaynaklarının kullanımı, son 3 ay içindeki çalışabilme durumlarını içeren bir anket, fonksiyonel durumu değerlendirmek için Rolland Morris Disabilite anketi (R&M), depresyon durumunun değerlendirilebilmesi içinde Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) dolduruldu. Çalışma sosyal açıdan yapıldığı için, kişinin kendisi, iş vereni ve sağlık sistemi tarafından yapılan her türlü harcama hesaplandı. Direkt harcamaların içine hastane bakımı, poliklinik viziti, tanısal testler, medikal tedaviler, ortopedik yardımcı cihazlar, fizik tedavi ve ödenen ev yardımları dahil edildi. Çalışmamızda kullanılan indirekt harcamalar daha çok üretim kayıplarıyla (sağlık durumundaki değişikliğe ya da işe gitmemeye bağlı olarak üretim gücündeki azalma, iş gücü kaybı, erken emeklilik, refakatçinin işe gidememesi, yol masrafı ya da ev işi için yardım alma gibi) değerlendirildi.  
İstatistiksel Analiz: İstatistiksel değerlendirmeler SPSS 16.0 paket programı kullanılarak yapıldı. 
Bulgular: 211 kişilik hasta grubu sonuçlarına dayanarak kronik bel ağrısı için hasta başı yıllık direkt harcama 823.91 TL (346.14 Euro, veya 443.39 USD), toplam harcamanın %13'ü, indirekt harcama ise 5501 TL (2311.34 Euros, or 2960.71 USD), toplam harcamanın %87'si idi. Yaptığımız BDÖ sonuçları ortalama 17.33 (SD 10.34) idi. Hastalarımızın %59.7'si orta ve ağır düzeyde depresyon ve anksiyete puanı aldı. R&M skorlarına göre sonuçlarımız ortalama 15.67 (SD 5.23) idi. Hastalarımızın %91.42'si orta ve ağır düzeyde fonksiyonel dizabilite puanı aldı. 
Sonuç: Özellikle iş günü ve iş gücü kaybına bağlı indirekt harcamalar, ilaç, doktor viziti, fizyoterapi ve hastanede yatışa bağlı direkt harcamalardan çok daha fazla gözükmektedir. Daha etkin bir tedaviyle indirekt harcamaların azaltılmasının maliyeti düşüreceğine inanmaktayız.

Abstract:
Objective: Mechanical low back pain (LBP) is a common and important health problem. The economic burden of LBP in Turkey is not exactly known. In this study, we aimed to research the health sources usage, work and productivity loss and total economic burden of the LBP among the chronic LBP patients who were admitted to the Physical Therapy and Rehabilitation out patient clinic of İstanbul Medeniyet University Göztepe Education and Research Hospital. 
Material and Methods: 211 adult (over 18 years, having LBP in at least half of the days of the last 3 months) among the chronic LBP patients who were admitted to the Physical Therapy and Rehabilitation out patient clinic of İstanbul Medeniyet University Göztepe Education and Research Hospital between September 2009-November 2009 were included in to the sudy.  Patients socio-demographics, healthcare resource use in last 6 months, inability to work in last 3 months, Rolland&Morris Disability Index for the functional status and psycological health at the time of the study with Beck Depression Scale were collected by using questionnaires. Because of the social aspect of the study we calculated all direct and indirect costs which were done by the patient, employee and health care system. Direct costs included medical visits, investigations, medications, hospitalizations, orthopedical aids, physical therapy and home payments. İndirect costs in our study were evaluated mostly with productivity losts ( decrease in productivity due to abscence in work or health status change, productivity lost, early retirement, lost work days of the company of the patient, getting assistance for housekeping and extra).
Statistical Analysis: Statistical analysis were done with SPSS 16.0 programme.
Results: For the 211 patients, the total annual direct costs for chronic LBP per patient were estimated at 823.91 TL (346.14 Euros, or 443.39 USD). The indirect costs were estimated at 5501 TL (2311.34 Euros, or 2960.71 USD) per patient. The mean Beck Depression Scale points were 17.33 (SD10.34). %59.7 of patients got severe and moderate depression and anxiety points. The mean Roland & Morris score was 15.67 (SD 5.23). %91.42 of the patients got moderate and severe functional disability points.
Conclusions: The indirect costs for chronic LBP seems to be higher than the direct costs. The productivity losses due to sick leave could be reduced with effective treatments and could help cost savings.