Laparoskopik kolesistektomi ameliyatlarında farklı genel anestezi uygulamalarının postoperatif ağrı ve bulantı-kusma üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of postoperative pain, nause and vomiting effects of different genel anaesthesia applications in laparoscopic cholecystectomy operations
Yazar: SÜHEYLA DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. HALE YARKAN UYSAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bulantı = Nausea ; Ketamin = Ketamine ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Kusma = Vomiting ; Laparoskopi = Laparoscopy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada elektif laparoskopik kolesistektomi operasyonu geçiren hastalarda uygulanan opiodli ve opioidsiz genel anestezi yöntemlerinin postoperatif ağrı şiddeti, analjezik tüketimi ve bulantı-kusma üzerine olan etkilerini karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: S.B.Ü. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıpta Uzmanlık Eğitim Kurumu (TUEK) onayı sonrası hasta popülasyonu, opioidli ve opiodsiz genel anestezi yöntemleri uygulanarak elektif laparoskopik kolesistektomi operasyonu olan hastalar olarak belirlendi. Prospektif gözlemsel tek kör olarak planlanmış olan çalışmada ASA 1-2 risk grubu ve 18-65 yaş arası 46 hasta çalışmaya dahil edildi. İntraoperatif dönemde düşük doz ketamin infüzyonu uygulanmış hastalar Grup K, remifentanil infüzyonu uygulanmış hastalar Grup R olarak tanımlandı. Çalışmamızda yukarıda belirtilen iki farklı anestezi yöntemiyle laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olup derlenme odasına alınan hastaların sedasyon düzeyleri kaydedildi. Derlenme odasından çıkış süresi kaydedildikten sonra hastalar kliniğe gönderildi. Hastaların postoperatif dönemde istirahat ve öksürük esnasındaki VAS skorları, omuz ağrısı, bulantı-kusma skorları ve sedasyon skorları  derlenme odasında ve postoperatif 2., 4., 6., 12. ve ve 24. saatte değerlendirildi. VAS>3 olduğunda hastalara ek analjezi uygulandı. Hastaların ilk analjezik gereksinim zamanı, 24. saatin sonunda uygulanan total analjezik miktarı ve taburculuk öncesi hastaların memnuniyet düzeyleri kaydedildi.
Bulgular: Sonuçların analizinde her iki grubun demografik verileri benzerdi. Cerrahi süresi Grup K'da Grup R ile karşılaştırıldığında daha uzundu (76,86±26,44 vs 53,04±15,20) (p=0,01). Derlenme odasına geliş ve derlenme odasından çıkışta Grup K'daki hastaların sedasyon skorlarının Grup R'ye göre daha yüksek olduğu gözlendi (p<0,01). Postoperatif istirahattaki VAS skorları her iki grupta benzer bulundu. Öksürme sırasındaki VAS skoru ise sadece derlenme odasına gelişte Grup R'de anlamlı olarak yüksekti (p=0,019). Grup K'de hastaların %22'sinde, Grup R'de ise %78'inde postoperatif omuz ağrısı gözlendi (p=0,032). Gruplar arasında postoperatif bulantı-kusma oranları açısından anlamlı bir fark yoktu. Ancak, postoperatif 24 saatlik dönemde antiemetik ihtiyacı olmayan hasta sayısı Grup K'de daha fazlaydı (p=0,038). Gruplar arasında derlenme odasından  çıkış süresi, ilk idrar ve ilk gaz/gaita çıkarma süreleri ve taburculuk için uygun oldukları süre açısından anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Grup R'ye göre Grup K'daki hastaların memnuniyet düzeyleri daha yüksekti (p=0,017).
Sonuç: Çalışmamızda; laparoskopik kolesistektomi operasyonlarında düşük doz ketamin infüzyonu kullanılarak uygulanan genel anestezi yönteminin, herhangi bir psikomimetik yan etkiye neden olmadan yeterli postoperatif analjezi sağlayabildiğini ve opioidli genel anestezi yöntemine göre antiemetik ihtiyacı olan hasta sayısını azaltarak postoperatif hasta memnuniyetinin de artmış olduğu belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Düşük doz ketamin, laparoskopik kolesistektomi, opioidsiz genel anestezi, postoperatif analjezi, postoperatif bulantı-kusma.

Abstract:
Aim: In present study, it was aim to compare postoperative pain intensity, analgesic consumption, nausea and vomiting effects of opioid based and opioid free general anesthesia methods applied in patients undergoing elective laparoscopic cholecystectomy.
Materials and Methods: The study was approved by Encyclopedic Training Institution of Health Sciences University, Ankara Education and Research Hospital. Patients who underwent elective laparoscopic cholecystectomy under general anesthesia with or without opioid were included in the study. Forty six patients aged 18-65 years old and ASA risk group 1-2 were included in this prospective observational study planned as a single blind. Patients who received low-dose ketamine or remifentanil infusion in the intraoperative period were defined as Group K and Group R, respectively. Sedation levels of patients who were taken to recovery room after laparoscopic cholecystectomy with the two different anesthesia methods mentioned above were recorded. Patients were sent to the clinic after their duration of stay in the recovery room was recorded. VAS scores during rest and cough, shoulder pain, nausea and vomiting scores and sedation scores were recorded at postoperative 2nd, 4th, 6th, 12th and 24th hours. Additional analgesia was applied to the patients when VAS> 3. Time of first analgesic requirement, total analgesic amount applied at the end of 24 hours and satisfaction levels of patients before discharge were recorded.
Results: In the analysis of the results, demographic data of both groups were similar. Surgical duration was significantly longer in Group K compared to Group R (76.86±26.44 min vs 53.04±15.20 min - p=0.01). The sedation scores of the patients in Group K were higher than those of Group R at the time of entry and exit to the recovery room (p <0.01). Postoperative VAS scores at resting were similar in both groups. VAS scores at couch was significantly higher in Group R at the time of entry to the recovery room (p=0.019). Postoperative shoulder pain was observed in 22% of the patients in Group K and 78% of Group R (p=0.032). There was no significant difference in postoperative nausea and vomiting rates between the groups. However, the number of patients who did not require antiemetic treatment in the postoperative 24 hour period was higher in Group K (p=0.038). There was no significant difference between the groups in terms of duration of stay in the recovery room, first urine and gas/gaita extraction times, and time to discharge (p>0.05). Patients in Group K were more satisfied compared with Group R (p = 0.017). Satisfaction levels at discharge were higher in the Group K (p = 0.017).
Conclusion: In our study, it has been determined that general anesthesia using low dose ketamine infusion for laparoscopic cholecystectomy operation can provide adequate postoperative analgesia without causing any psychomimetic side effects and improves postoperative patient satisfaction by reducing the number of patients who need antiemetic compared with opioid  based general anesthesia.

Keywords:  Laparoscopic cholecystectomy, low dose ketamine, opioid free anaesthesia, postoperative analgesia, postoperative nausea-vomiting.