Roald Dahl'ın çocuk edebiyatı romanlarının karnavalizm kuramına göre incelenmesi
Analyzing Roald Dahl's children's novels according to carnivalism theory
Yazar: MERVE TUMAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM BAŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ASLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Roald Dahl'ın çocuk romanlarını karnavalizm açısından incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada durum çalışması desenlerinden iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmış olup çalışmanın inceleme nesnesini Roald Dahl'ın sekiz adet çocuk romanı oluşturmaktadır. Doküman analizi ile toplanan veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Karnavalizm; Rus filozof ve edebiyat teorisyeni Mihail Mihayloviç Bakhtin tarafından kuramsallaştırılan, karnaval kelimesinin anlamsal genişliğe uğraması ile edebiyattaki çok sesliliği, maskeyi, renkleri, kalabalığı, düzeni ters yüz etmeyi, aşırılığı, bayağılığı ve neşeyle karışık korkuyu ihtiva eden bir kavram olarak ifade edilmektedir. Çocuk edebiyatının pedagojik veya estetiksel yönü tartışılırken okuyucusu çocuk olan bu kitlenin ne okuduğu önem kazanmaktadır. Çocuk kitleye seçilerek verilen belli temalara karşın bu tabuları yıkan çocuk edebiyatı yazarı Roald Dahl, çocuk eserlerindeki kendine has üslubu ile karnavalizm açısından incelenmiştir. 
Çalışma kapsamında Roald Dahl'ın eserlerinde karnavalesk unsurlar bulunduğu tespit edilmiştir. Çocuk edebiyatı açısından incelenen karnavalesk üslubun; renkli, neşeli, abartılı yapısı ve çok seslilik, komik unsur, merkezsizlik gibi ögeler bakımından çocuk okuyucu için olumlu potansiyele sahip bulunmuştur. Karnaval dilindeki rahatlamanın argo ve küfür gibi ifadelere sebep olması ise kültür dilbilim açısından olumsuz potansiyelde değerlendirilip çocuk okuyucuya göre düzenlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları kapsamında çocuk edebiyatındaki karnavalistik unsurların, okuma kültüründeki yeri hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Karnavalizmin, yetişkin edebiyatının yanı sıra çocuk edebiyatında da kullanılabileceği kanısına ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aimed to examine Roald Dahl's children's novels from the point of view of carnivalism. A single intertwined situation pattern from case study patterns was used in the research, and the object of investigation of the study is Roald Dahl's eight children's novels. The data collected by document analysis were subjected to content analysis. Carnivalism; Theorized by the Russian philosopher and literary theorist Mikhail Mikhailovich Bakhtin, the word carnival is expressed as a concept containing polyphony, mask, colors, crowd, inversion of order, extremism, banality and fear mixed with joy in literature with the semantic expansion of the word carnival. When discussing the pedagogical or aesthetic aspect of children's literature, it becomes important what this audience, whose reader is a child, reads. Roald Dahl, the author of children's literature, who broke these taboos despite certain themes chosen and given to the children's audience, was examined from the point of view of carnivalism with his unique style in children's works. 
Within the scope of the study, it has been determined that there are carnivalesque elements in the works of Roald Dahl. The carnivalesque style studied from the point of view of children's literature has been found to have a positive potential for the child reader in terms of its colorful, cheerful, exaggerated structure and elements such as polyphony, comic element, decentralization. If the relaxation in the carnival language causes expressions such as slang and profanity, it has been concluded that culture should be evaluated in terms of linguistics in a negative potential and arranged according to the child reader. Within the scope of the research findings, evaluations have been made about the place of carnivalistic elements in children's literature in reading culture. It has been concluded that carnivalism can be used in children's literature as well as adult literature.