0-6 ay bebeği olan annelerde emzirme durumu, emzirme öz-yeterliliği ve depresyon arasındaki ilişki
The relationship between breastfeeding status, breastfeeding self-efficacy and depression in mothers with 0-6 months infants
Yazar: MERVE FERİDE TAN CEYLAN
Danışman: PROF. DR. BEKTAŞ MURAT YALÇIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı = Family health ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Amaç:0-6 ay bebeği olan annelerde, emzirme öz-yeterliliği ile emzirme durumunu ve postpartum depresyon arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem:Bu çalışma; Samsun Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesinde yapılmıştır. Çalışma Ocak - Haziran 2023 tarihleri arasında yürütülmüş olup, kesitsel tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini emzirme polikliniğine başvuran, 0-6 ay arasında bebeği olan,on sekiz yaş üstü anneler oluşturmaktadır. Çalışmada sadece emziren anneler (çalıma grubu) ile sadece mama ile besleyen ve hem mama verip hem emziren anneler (kontrol grubu) karşılaştırılmıştır. Çalışmanın örneklemig-power kullanarak 240 kişi olarak hesaplanmıştır. Sosyodemografik bilgiler, Emzirme öz-yeterlilik ölçeği (EÖYÖ), Edinburgh postpartum depresyon ölçeği (EPDS) içeren anket katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. 
Bulgular:Çalışmaya 247 anne katılmıştır, annelerin yaş ortalaması 29,4 saptanmıştır. Sadece emziren annelerin oranı %65,2'dir. Çalışma ve kontrol grubu arasında farklılığa neden olan parametreler eğitim durumu (p:0,017), emzirme eğitimi alma durumu (p:0,026), emzirirken sıkıntı yaşama durumu (p:0,001), hedef emzirme süresi (p:0,001) olarak saptanmıştır. EÖYÖ puanları iki grupta anlamlı olarak farklıyken (p:0,001), EPDS puanları arasında ilişki saptanmamıştır (p:0,271). EÖYÖ ve EPDS puanları arasında negatif yönlü korelasyon mevcuttur.
Sonuçlar:Çalışma grubunda EÖYÖ puanlarını etkileyen faktörler; eğitim durumu, gelir durumu, çocuk sayısı, gebeliğin planlı olması, emzirme eğitimi alınması, doğumun zorluğu, gebelik haftası, bebeğin ilk emzirilme zamanı, emzirme sırasında sıkıntı yaşanması, doğumdan sonra işe başlanması, eş veya başka birinden yardım alma durumu, hedef emzirme süresi olarak saptanmıştır. EPDS'yi etkileyen faktörlerin ise; eğitim durumu, gelir durumu, gebeliğin planlı olması, doğum zorluğu, doğum haftası, bebeğin ilk emzirildiği zamanı, emzirme sırasında sıkıntı yaşanması, hedef emzirme süresi olduğu gözlenmiştir. Eş desteği ile EPDS arasında negatif yönlü korelasyon izlenirken, eş dışındaki birinin desteği ile EÖYÖ puanı anlamlı şekilde düşmüştür.

Abstract:
Objective:To investigate the relationship between breastfeeding self-efficacy, breastfeeding status and postpartum depression in mothers with 0-6 months infants.
Method:This study was conducted at Samsun University Training and Research Hospital Obstetrics and Gynaecology and Children's Hospital. The study was conducted between January and June 2023 and was a cross-sectional descriptive study. The study population consisted of mothers over the age of eighteen who applied to the breastfeeding outpatient clinic and had a baby between 0-6 months. The study compared mothers who exclusively breastfeed (study group), mothers who exclusively formula feed and mothers who both formula feed and breastfeed (control group). The sample of the study was calculated as 240 people using g-power. The questionnaire, including sociodemographic information, the Breastfeeding Self-Efficacy Scale (BSES), and the Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS), was administered to the participants face-to-face.
Findings:247 mothers participated in the study, and the mean age of the mothers was 29.4 years. The rate of exclusively breastfeeding mothers was 65.2%. The parameters that caused differences between the study and control groups were educational status (p:0.017), breastfeeding education (p:0.026), breastfeeding distress (p:0.001), and target breastfeeding duration (p:0.001). While the BSES scores were significantly different in the two groups (p:0,001), no relationship was found between the EPDS scores (p:0,271). There was a negative correlation between BSES and EPDS scores.
Results:The factors affecting the BSES scores in the study group were found to be educational status, income status, number of children, planned pregnancy, breastfeeding education, difficulty of delivery, gestational week, time of the first breastfeeding of the baby, experiencing distress during breastfeeding, starting work after delivery, receiving help from spouse or other person, and target breastfeeding duration. It was observed that the factors affecting EPDS were educational status, income status, planned pregnancy, difficulty of delivery, birth week, time of the baby's first breastfeeding, experiencing distress during breastfeeding, and target breastfeeding duration. While a negative correlation was observed between spousal support and EPDS, the BSES score decreased significantly with the support of someone other than the spouse.