Ulusal politika ve yerel uygulama arasında göç yönetişimi: Düzce ili örneği
Migration governance between national policy and local practice: A case study of Düzce
Yazar: KÜBRA YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. CAHİT AYDEMİR
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History ; İşletme = Business Administration

Özet:
Türkiye özellikle 2011 yılı sonrası, başta Suriye olmak üzere Irak, Afganistan ve İran gibi ülkelerden ve daha birçok ülkeden göç almış ve dünyada en fazla sığınmacı barından ülke haline gelmiştir. Türkiye'de özellikle Suriye menşeli göçle birlikte yoğun mülteci hareketliliğinin krize evrilmesi üzerine kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütlerinin bir araya gelerek ortaya çıkan sorunlara çare arama ve çözüme kavuşturma, yeni düzenlemeler getirme çabaları bir yönetişim anlayışının geliştirilmesini gerekli kılmıştır. Bu gereklilikten hareketle 2013 yılında Yabacılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) çıkarılmıştır. Mültecilerin hak ve yükümlülüklerini belirleyen YUKK'da, mültecilerin göç etikleri ülkedeki koruma sistemine kayıt olmaları, sağlık hizmetleri, eğitim hizmetleri ve yardımlara ulaşım gibi temel haklara erişimleri tanımlanmaktadır. Ancak standartlaştırılmış prosedürler nedeniyle tanımlanan bu haklara mültecilerin ulaşımında bir takım eksiklikler oluşmaktadır. Nitekim bu çalışma da, ulusal düzeydeki kurumlar ile yerel yönetimler ve yerel kurumlar arasındaki iş birliğinin yeteri kadar olmamasından, yani göç yönetişiminin tam olarak sağlanamamasından kaynaklanan engellerin neler olduğunu ortaya koymak amacındadır. Bu niyetle İstanbul, Ankara, Kocaeli gibi büyük şehirlerin geçiş noktası olan Düzce İlindeki Geçici Koruma (GK) Altındaki Suriyeli kişiler ve Uluslararası Koruma (UK) Altındaki Afganistanlı ve Iraklı mülteciler, mültecilere hizmet veren kamu kurumu çalışanları ve Sivil Toplum Kuruluşları (STK) çalışanları da dâhil olmak üzere 118 kişiyle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgulardan anlaşıldığı kadarıyla ulusal düzeyde belirlenen politikaların, mültecilerin ihtiyaç duyduğu hizmetleri sağlamak yerine ulusal güvenliği önceleme eğiliminde olduğu, yerelde ise ulusal politikadan bağımsız hareket etme imkân ve kabiliyetinin olmadığı görülmüştür. Göç yönetişimi kavramını merkeze alan bu çalışmada, ulusal düzeydeki karar alıcıların yanında yerel yönetimlerin, ilgili kamu kurumlarının uygulanacak politikalarda söz sahibi olmasına, iş birliği içerisinde hareket etmesine atıfta bulunulmuştur. İş birliğiyle kastedilen, mültecilerin yaşamlarını etkileyen eğitim, sağlık, sosyal destek ve toplumsal uyum gibi temel haklara erişimlerindeki koordinasyondur. Dolayısıyla uluslararası ve ulusal düzeydeki söylemler çerçevesinde şekillenen Türkiye'nin güncel göç politikalarının yerelde nasıl karşılık bulduğunu açıklamak bu çalışmanın temel hedeflerinden biri olmuştur. Ayrıca mevcut göç yönetişimi tartışmaları bağlamında küçük bir uydu kent olan Düzce İli örneği üzerinden merkezde belirlenen ulusal politikaların yerelde nasıl yansıdığına, uygulandığına ve mültecilere olan etkilerine odaklanılmıştır. Bu çerçevede ulusal göç politikasındaki belirsizliğin, güvenlik odaklı yaklaşımın Düzce kenti örneği üzerinden yereldeki uygulamalara nasıl yansıdığını incelerken, yerel yönetimlerin ve STK'ların kanunlarda tanımlanmış herhangi bir yetkileri olmamasına rağmen göç politikalarına nasıl etki ettiklerine dikkat çekilmiştir. Yine hak ve hizmetlere ulaşımda engellerle karşılaştıklarında mültecilerin gündelik hayatlarını sürdürme adına geliştirdikleri taktiler de deşifre edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Turkey, especially after 2011, has received immigration from countries such as Iraq, Afghanistan and Iran, especially Syria, and many other countries, and has become the country with the highest number of asylum seekers in the world. On the evolution of intense refugee mobility into a crisis in Turkey, especially with the migration originating from Syria, efforts of public institutions, local governments and non-governmental organizations to come together to find solutions to emerging problems and to bring new regulations necessitated the development of a governance approach. Based on this requirement, the Law on Foreigners and International Protection (YUKK) was enacted in 2013. In the YUKK, which determines the rights and obligations of refugees, refugees' access to basic rights such as registration with the protection system in the country where they migrate, access to health services, education services and aid are defined. However, there are some deficiencies in the access of refugees to these rights, which are defined due to standardized procedures. As a matter of fact, this thesis study aims to reveal what are the obstacles arising from the lack of cooperation between national-level institutions and local governments and local institutions, that is, the inability to fully provide migration governance. With this intention, in-depth interviews were conducted with 118 people, including Syrian people under Temporary Protection (GK) and Afghan and Iraqi refugees under International Protection (UK), employees of public institutions serving refugees and NGO workers in Düzce Province which is the transit point of big cities such as Istanbul, Ankara, Kocaeli. As it is understood from the findings, it has been seen that the policies determined at the national level tend to prioritize national security instead of providing the services that refugees need, and that there is no opportunity and ability to act independently from the national policy at the local level. In this study, which focuses on the concept of migration governance, in addition to the decision makers at the national level, local governments and relevant public institutions have been referenced to say in the policies to be implemented and act in cooperation. What is meant by cooperation is coordination in refugees' access to fundamental rights that affect their lives, such as education, health, social support and social cohesion. Therefore, one of the main objectives of this study has been to explain how Turkey's current migration policies, which are shaped within the framework of international and national discourses, are responded to locally. In addition, in the context of current migration governance debates, it has been focused on how the national policies determined in the center are reflected on the local, implemented and their effects on refugees, through the example of Düzce, a small satellite city. In this context, while examining how the uncertainty in the national migration policy and the security-oriented approach are reflected in the local practices through the example of the city of Düzce, attention is drawn to how local governments and NGOs affect migration policies even though they do not have any authority defined in the law. Again, the tactics developed by refugees in order to continue their daily lives when they encounter obstacles in accessing rights and services are also tried to be deciphered.