Tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanların enerji ve besin ögeleri alımlarının değerlendirilmesi
The evaluation of energy and nutrient intake of children and adolescents with TYPE 1 diabetes
Yazar: BEYZA ELİUZ
Danışman: PROF. DR. RÜVEYDE BUNDAK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Çocuk Beslenmesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Enerji = Energy ; Çocuklar = Children

Özet:
Diyabetli çocuk ve adolesanlarda yeterli ve dengeli beslenmenin, iyi metabolik kontrolü sağladığı, büyüme-gelişmeyi ve diyabetle ilişkili komplikasyonların gelişimini veya geciktirilmesini doğrudan etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle bu çalışma, tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanların günlük enerji ve besin ögesi alımlarını belirlemek ve önerilerle karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya en az 6 ay önce tip 1 diyabet tanısı almış, 6-16 yaş arası 103 çocuk ve adolesan alındı. Yaşları 6-9,5 olanlar çocuk, 9,6-16 olanlar ise adolesan grubu olarak kabul edildi. Diyabetliler ve ailelerine özgü bilgiler, önceden hazırlanan bir anket formu ve dosya incelenmesi ile elde edildi. Diyabetlilerin ağırlık ve boy ölçümleri alındı, Vücut Kütle İndeksleri (VKİ) hesaplandı. VKİ, ağırlık, boy ve standart deviasyon skorları (SDS) Neyzi ve arkadaşlarının Türk çocukları için geliştirdikleri standartlara göre değerlendirildi. Günlük alınan enerji ve besin ögeleri 3 günlük besin tüketimleri ile belirlendi. Besinlerin analizi bilgisayar ortamında Bebis programı kullanılarak yapıldı ve elde edilen veriler Türkiye'ye özgü önerilerle karşılaştırıldı ve %66 ve altında alım yetersiz kabul edildi. İstatistiksel analizler için SPSS programı kullanıldı. VKİ'ye göre grubun çoğu normaldi ve kızlarla erkekler arasında anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0,05). Çalışmamızda tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanların folik asit ve E vitamini dışında genel olarak yeterli düzeyde vitamin ve mineral aldıkları buna karşılık; karbonhidrattan fakir, protein ve yağdan zengin beslendikleri görüldü. Makro besin ögeleri alımlarına yönelik bu dengesizlik tip 1 diyabetliler için kardiyovasküler hastalıklar (KVH) açısından ciddi risk faktörüdür. Diyabetlilerin en az yılda bir kez besin tüketimleri incelenerek, önerilerle karşılaştırılmalı ve çıkan sonuca göre kendisi ve ailesine yönelik gerekli beslenme eğitimleri ve önerileri yapılmalıdır. Böylece ileri dönemde oluşabilecek komplikasyonların önlenebilmesi mümkün olabilir.Anahtar Kelimeler: tip 1 diyabet, çocuk, adolesan, enerji, besin ögeleri

Abstract:
It?s well known that adequate and well-balanced nutrition for children and adolescents with diabetes provide good metabolic control and growth-development and directly affect and/or delay diabetes-related complications. The aim of this study is to examine energy and nutrient intake and to compare nutrition recommendations children and adolescents with type 1 diabetes. Study was conducted among 103 children and adolescents aged 6-16 years, with type 1 diabetes for at least diagnosed 6 months before. The study population divided into two groups according to their ages (childhood 6-9.5 years of age and adolescents 9.5-16 years of age). A self-filled questionnaire was used to collect demographic and pathologic information about diabetics and their families. Weight and height were measured. Body Mass Index (BMI) was calculated. Turkish reference curves were used to evaluate BMI, weight, height and standard deviation scores of children and adolescents. Three day dietary recalls were collected and analyzed by Bebis software program and also compared Turkish nutritional recommendations. Percentage of sixty-six or less of the references was used as the criterion for inadequate nutritional intake. Statistical analyses were performed by using SPSS package. Most of the diabetics had normal BMI and there is no statistically significant differences between females and males (p>0,05). When dietary intakes of children and adolescents with type 1 diabetes were compared with current recommendations, it was observed that except folic acid and vitamin E, all of the other nutrients were adequate. Intake of total fat and protein were higher and intake of carbohydrates were considerably lower than recommendation. This is a serious risk factor for cardiovascular disease for type 1 diabetes. Food consumption must be examined at least once a year, in diabetic children and adolescents. According to the results, nutrition education should be given to the children and their family, in order to prevent diabetic complications.Key Words: type 1 diabetes, children, adolescents, energy, nutrients