Mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda enteral nutrisyona ek glutamin desteğinin rektus abdominis ve rektus femoris kas kalınlığına etkisinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of glutamine support in addition to enteral nutrition on rectus abdominis and rectus femoris muscle thickness using ultrasonography in patients applied with mechanical ventilation
Yazar: MEHMET EMİN KARABEKİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZHAN YAVUZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Kritik hasta grubu olarak tanımlanan yoğun bakım hastalarında artmış enerji ihtiyacına kıyasla yetersiz bir nutrisyon durumu mevcuttur. Yoğun bakım yatışındaki düşük protein düzeyleri artmış mortalite ile ilişkili olabileceğinden kritik hastalarda yeterli protein desteği önemlidir. Çalışmamızda Anestezi Yoğun Bakım'da mekanik ventilatörde takip edilen ve enteral beslenme başlanmış hastalarda enteral nutrisyona ek olarak glutamin alımının kas atrofisini önlemedeki etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Araştırma hasta yakınlarından yazılı bilgilendirilmiş onay  alındıktan sonra gerçekleştirilmiştir. Yoğun bakım ünitesinde enteral nutrisyon başlanan hastalar her grupta 20 kişi olacak şekilde 0.3 mg/kg/gün dozunda glutamin (Nestle Resource 5 gr saşe form) desteği başlanmış olanlar (Grup G) ve glutamin desteği başlanmamış (Grup K) olanlar olarak 2'ye ayrılmıştır. Hastaların yatış günü, 3. ve 7.günlerdeki rektus abdominis (RAM) ve rektus femoris (RFM) kas kalınlıkları ultrason (USG) ile ölçülüp kaydedilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu için Kolmogorov Smirnov ve Shapiro Wilk testleri uygulanmıştır. Nicel verilerin istatiksel analizi yapılırken normal dağılım göstermeyen değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi, 2'den fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Üç ve daha fazla bağımsız grup arasındaki anlamlı farkların kaynağını saptamaya yönelik Post hoc çoklu karşılaştırmalarında grupların varyanslarının homojenliğine göre Tukey veya Tamhane's T2 test sonuçları kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerin ve tekrarlayan ölçümlerin analizi Friedman testi ile yapılmıştır. Alt grupların analizi Wilcoxon Signed Rank testi ile yapılmış, Benferroni düzeltmeli p değerleri hesaplanmıştır. Çalışmada istatistiksel olarak anlamlı değer p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Hastalar her grupta 20 kişi olacak şekilde glutamin desteği başlanmış ve glutamin desteği başlanmamış olmak üzere 2 gruba ayrılmış; glutamin desteği verilenler Grup G, verilmeyen olgular ise Grup K olarak ifade edilmiştir. Hastaların demografik özelliklerinin dağılımı iki grup arasında benzerdi (p>0,05). Glutamin alan grup ile kontrol grubu arasında MV süreleri, yoğun bakım yatış süresi ve hastane yatış süreleri bakımından anlamlı fark yoktu. (p>0,05). Tekrarlayan RAM ölçümlerinde; RAM 7. gün değerlerinin ortalaması glutamin alan grupta anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Glutamin almayan grupta RAM 7.gün ölçümü anlamlı düzeyde RAM 3. gün ölçümünden daha azdı  (p<0,05). Tekrarlayan RFM ölçümlerinin gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Kontrol grubunda RFM 7.gün ölçümü anlamlı düzeyde RFM 3. Gün ölçümünden daha azdı (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamız sonucunda yoğun bakımda takip edilen hastaların takipleri boyunca kas kaybına uğradıkları, enteral nutrisyon tedavisine ek olarak verilen glutamin desteğinin kas kaybını tamamen önlemediği fakat kaybı yavaşlattığı görülmüştür. Glutamin desteği verilen grupta kontrol grubuna göre kas kaybının daha az olduğu; mekanik ventilatör, yoğun bakım ve hastane yatış süresinin de daha kısa olmasına rağmen gruplar arasında anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmüştür. Hastaların nutrisyon durumunu değerlendirmek için kullanılan rutin testler dışında yatak başında USG uygulaması kolay ve noninvaziv bir yöntem olarak tercih edilebilir.

Abstract:
Aim: There is an inadequate nutritional status compared to increased energy requirements in critically ill patients defined as a critical patient group. Since low glutamine levels during intensive care admission may be associated with increased mortality, adequate glutamine support is important in critical patients. In our study, we aimed to evaluate the effect of glutamine intake in addition to enteral nutrition on preventing muscle atrophy.
Material and Methods: The study was conducted after obtaining written informed consent from the close relatives of the research patients. Patients who started enteral nutrition in the intensive care unit were divided into two groups as those who received glutamine support at a dose of 0.3 mg/kg/day (Group G) and those who did not receive glutamine support (Group K), with 20 patients in each group. The thicknesses of the rectus abdominis and rectus femoris muscles were measured and recorded by ultrasonography on the day of admission, as well as on the 3rd and 7th days. Statistical analysis of the data was performed using the SPSS 25.0 program. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were applied to assess the normal distribution of the data. For the statistical analysis of quantitative data, Mann-Whitney U test was used for variables that did not show a normal distribution in two-group comparisons, while Kruskal-Wallis test was used for comparisons involving more than two groups. Post hoc multiple comparisons were conducted using Tukey or Tamhane's T2 test results according to the homogeneity of variances of the groups to determine the source of significant differences among three or more independent groups. The analysis of non-normally distributed data and repeated measurements was performed using Friedman test. Subgroup analysis was conducted using Wilcoxon Signed Rank test, and p-values were calculated with Benferroni correction. A statistically significant value was considered as p < 0.05 in the study.
Results: Patients were divided into two groups with 20 individuals in each group, one receiving glutamine support and the other not receiving it; those receiving glutamine support were labeled as Group G, while those without were labeled as Group K. The distribution of demographic characteristics of patients was similar between the two groups (p>0.05). The duration of mechanical ventilation, ICU stay, and hospital stay showed no significant difference between the glutamine-receiving group and the control group (p>0.05).. In repeated rectus abdominis muscle (RAM) measurements, the mean RAM values on day 7 were significantly higher in the glutamine group (p<0.05). In the group not receiving glutamine, the RAM measurement on day 7 was significantly lower than the RAM measurement on day 3 (p<0.05). There was no significant difference in repeated rectus femoris muscle (RFM) measurements between the groups (p>0.05). In the control group, the RFM measurement on day 7 was significantly lower than the RFM measurement on day 3 (p<0.05).
Conclusion: During the follow-up of patients in the intensive care unit, it was observed that they experienced muscle loss, and the glutamine support given in addition to their nutrition did not completely prevent muscle loss but slowed it down. Although the mechanical ventilator, intensive care unit (ICU), and hospital stay durations were shorter, no significant difference was observed between the groups. Performing bedside ultrasonography (USG) to assess patients' nutritional status can be preferred as an easy and non-invasive method, in addition to routine tests.