Kanamış anterior kommünikan arter anevrizmalarında, hasta özellikleri, anevrizma ve vasküler yapıların morfolojisinin kanama şiddetine etkisinin karşılaştırmalı olarak araştırılması
Comparative investigation of the impact of patient characteristics and aneurysm/vascular morphology on hemorrhage severity in ruptured anterior communicating artery aneurysms
Yazar: JASON ÖMER HOLTZCLAW
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RİFAT AKDAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kanamış Anterior Komminikan Arter (ACoA) anevrizması olan yetişkin vakalarda, hasta özellikleri ve anevrizma ve vasküler yapıların morfolojisinin hematom gelişimi ve hasta prognozuna etkisinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel türde gözlemsel bir klinik araştırma olarak tasarlanan bu tez çalışması, 01.01.2016 ve 01.12.2022 tarihleri arasında S.B.Ü. Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine intrakranial kanama ile başvuran ACoA anevrizması saptanan 18 yaş ve üzeri hastalar ile yürütülmüştür. Hastaların demografik özellikleri, klinik ve laboratuvar bulguları, anevrizmanın niteliksel (anevrizma türü, domun yönelimi, Anterior Serebral Arter (ACA) A1 segment morfolojisi) ve niceliksel (anevrizma büyüklüğü, maksimum yükseklik, vertikal yükseklik, boyun çapı, anevrizma genişliği, aspect ratio (AR), darboğaz faktörü ve büyüklük oranı) özelliklerinin intraparankimal hematom ve mortalite ile ilişkisi araştırılmıştır.
Bulgular: Kanama ile başvuran ve ACoA anevrizması tespit edilen toplam 108 hastanın yaş ortalaması 52,6 yıl ve %60,2'si erkek iken; hastaların %32,4'ünde intraventriküler hemoraji ve %31,5'inde intraparankimal hematom saptandı, toplam 22 hasta (% 20,4) kaybedilmiştir. Çok değişkenli analizlerde, yaş artışı [OR:1,05 (1,01-1,10) ve p=0,034], osmolarite artışı [OR:1,07 (1,01-1,13) ve p=0,033], bilobüle anevrizma formasyonu [OR:5,26 (1,50-18,45) ve p=0,010], düzensiz sınırlı anevrizma formasyonu [OR:6,53 (1,66-25,66) ve p=0,007], ACA A1 segmentinde saptanan aplazi [OR:5,73 (1,77-18,53) ve p=0,008] ile intraparankimal hematom gelişim arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Mortalite ile ilgili çok değişkenli analizlerde ise sadece intraventriküler hemoraji varlığının mortalite riskini istatistiksel olarak anlamlı şekilde artırdığı saptanmıştır [OR:18,26 (5,47-61,03) ve p<0,001].
Sonuç: Hematom gelişimi ilişkili risk faktörlerinin ve klinik pratikte kanamamış ACoA anevrizmasına sahip hastaların prognozu ile ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi, tanı ve tedavi süreçlerinin hızla yönetilmesini, morbidite ve mortalite oranlarının azaltılmasını sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Anterior Komminikan Arter, Anevrizma, İntraventriküler Hemoraji, İntraparankimal Hematom, Mortalite.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the impact of patient characteristics and the morphology of aneurysms and vascular structures on hematoma development and patient prognosis in adults with ruptured Anterior Communicating Artery (ACoA) aneurysms.
Materials and Methods: This study, designed as a single-center, cross-sectional observational clinical research, was conducted on patients aged 18 and over who presented with intracranial bleeding due to ACoA aneurysms between January 1, 2016, and December 1, 2022, at the SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Education and Research Hospital. The study investigated the demographic characteristics of patients, clinical and laboratory findings, and the qualitative (aneurysm type, dome orientation, Anterior Cerebral Artery (ACA) A1 segment morphology) and quantitative (aneurysm size, maximum height, vertical height, neck diameter, aneurysm width, aspect ratio (AR), bottleneck factor, and size ratio) characteristics of the aneurysms in relation to intraparenchymal hematoma and mortality.
Results: Among a total of 108 patients who presented with bleeding and were found to have ACoA aneurysms, the mean age was 52.6 years, and 60.2% were male. Intraventricular hemorrhage was observed in 32.4% of patients, and intraparenchymal hematoma was found in 31.5%. A total of 22 patients (20.4%) were lost. In multivariate analyses, there was a significant relationship between increasing age [OR: 1.05 (1.01-1.10), p=0.034], increased osmolarity [OR: 1.07 (1.01-1.13), p=0.033], bilobed aneurysm formation [OR: 5.26 (1.50-18.45), p=0.010], irregularly shaped aneurysm formation [OR: 6.53 (1.66-25.66), p=0.007], and aplasia in the ACA A1 segment [OR: 5.73 (1.77-18.53), p=0.008] with the development of intraparenchymal hematoma. In multivariate analyses related to mortality, only the presence of intraventricular hemorrhage was found to significantly increase the risk of mortality [OR: 18.26 (5.47-61.03), p<0.001].
Conclusion: Identifying the associated risk factors for hematoma development and determining the risk factors associated with the prognosis of patients with unruptured ACoA aneurysms in clinical practice will enable the swift management of diagnosis and treatment, ultimately leading to a reduction in morbidity and mortality rates.

Keywords: Anterior Communicating Artery, Aneurysm, Intraventricular Hemorrhage, Intraparenchymal Hematoma, Mortality.