Astımlı hastalarda fenotipik dağılım ve küme analizleri
Phenotypical spectrum of asthma patients presenting to the outpatient clinic
Yazar: SAKİNE NAZİK
Danışman: PROF. DR. HALUK TÜRKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Bronkodilatör ajanlar = Bronchodilator agents ; Fenotip = Phenotype ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Astım ile ilgili rehberlerde üzerinde fikir birliği bulunan tanı ve tedavi algoritmaları tanımlanmıştır. Ancak bu tanımlamaların hastalığın kliniğinde görülen farklı fenotiplerin hepsini birden yansıtması mümkün olmamaktadır. Bu çalışmanın amacı; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi (GÜTF) Göğüs Hastalıkları Polikliniğine başvuran hastaların dosyalarının retrospektif incelenmesi ile pre-bronkodilatör FEV1, post-bronkodilatör FEV1, astım başlangıç yaşı kullanılarak hastaları kümelere ayırmak ve kümelerin ortak özelliklerini incelemektir.
1995-2013 yılları arasında GÜTF Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvuran, astım tanısı almış olan ve araştılması planlanmış olan verileri kaydedilen 246 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastalar Ağır Astım Araştırma Programı (Severe Asthma Research Program,SARP) algoritmasına göre pre-bronkodilatör FEV1, post-bronkodilatör FEV1 ve astım başlangıç yaşı kullanılarak beş fenotipik kümeye ayrılarak incelendi.
Çalışmamızda Küme 4 hasta sayısı en fazla olan en geniş küme, Küme 5 ise hasta sayısı en az olan küme olarak saptandı. Allerjik rinit ve sinüzit en sık Küme 1 ve 2?de izlendi.  Obezite ve gastro-özofageal reflü en sık Küme 5?te saptandı. Eşlik eden obezite ve gastro-özafagiyal reflünün Küme 5?teki fiks obstrüksiyondan sorumlu olabileceği düşünüldü. Kullanılan tedaviler incelendiğinde birden fazla çeşit kontrol edici ilacın en sık Küme 5?te kullanıldığı saptanmıştır. Bu durum Küme 5?te astımın kontrolünün güç olduğunu düşündürmektedir. Atopi ise SARP çalışmasından farklı olarak en sık Küme 2?de izlenmiştir.
Sonuç olarak, pre-bronkodilatör FEV1, post-bronkodilatör FEV1 ve astım başlangıç yaşı olmak üzere oldukça kolay uygulanabilecek olan fenotipik sınıflandırma ve küme analiz yöntemlerinin Türk popülasyonunda da uygulanabileceği ve astım kontrolünü güçleştiren etkenlerin bulundukları kümeye göre öngörülüp tedavi stratejisini yönlendirebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Several diagnostic and treatment algorhythms regarding asthma have been described in previous guidelines. Yet these descriptions fail at reflecting different phenotypes of asthma encountered in clinical practice. The purpose of this study is to retrospectively analyze the data of asthma patients that have presented to the Gazi University Medical Faculty (GUMF), Pulmonary Diseases outpatient clinic and to group the patients according to the pre-bronchodilator FEV1 value, post-bronchodilator FEV1 value, age of asthma onset while evaluating the common characteristics of the different clusters.
Patients that had presented to the GUMF Pulmonary Diseases outpatient clinic between 1995-2003 were analyzed for the study. Of these patients, 246 patients that had been diagnosed with asthma and had complete data records were recruited for this study. These patients were categorized under five phenotypic clusters according to the three variables (pre-bronchodilator FEV1 value, post-bronchodilator FEV1 value, age of asthma onset) of the SARP algorhythm and were evaluated accordingly.
Cluster 4 had the highest number of patients while Cluster 5 had the least number of patients within our study. Allergic rhinitis and sinusitis were mostly encountered in Clusters 1 and 2. Obesity and gastro-esophageal reflux was thought to be the reason behind the fixed obstruction seen in patients of Cluster 5. Multiple drug treatment regimens were also mostly used for patients in Cluster 5. This led us to think that Cluster 5 asthma was the most difficult group to obtain control. Unlike the SARP study, atopy was encountered the most in Cluster 2. 
In conclusion, phenotypical distribution and cluster analysis using the pre-bronchodilator FEV1 value, post-bronchodilator FEV1 value and age of asthma onset is an easy and effective classification system that can both be used for the Turkish population and to set guidelines and strategies for treatment of difficult asthma cases according to different clusters.