Epilepsi hastalarında epileptiform K kompleksleri ve uykunun küçükkeskin dikenlerinin incelenmesi
Evaluation of K-complex and small sharp spikes in epileptic patients
Yazar: HAVVA TUĞBA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. NERMİN GÖRKEM ŞİRİN İNAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı / Elektronörofizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
GİRİŞ: Epileptiform K kompleksi, uykunun fizyolojik bir temel elemanı olan K
kompleksinin komşuluğunda epileptiform anomalilerin bulunması ile tanımlanır. K
kompleksinin değişken görünümleri ve bu konuda klinisyenlere ve araştırmacılara referans
olabilecek çok az sayıda çalışma olması epileptiform anomaliyi objektif olarak tanımayı
zorlaştırmaktadır. Uykunun küçük keskin dikenleri (small sharp spike-SSS) benin bir varyant
olarak kabul görse de epilepsi ile ilişkisi hakkında da belirsizlikler mevcuttur. Bu çalışmada
uykuda izlenen epileptiform K kompleksi ve SSS'nin epilepsi hastalarında değerlendirilmesi
ve potansiyel kullanım alanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: 2015-2020 yılları arasında tanısal amaçlı ya da cerrahi öncesi değerlendirme
açısından video-EEG monitorizasyon (VEM) için yatışı yapılan, uykuya giriş sonrası en az 20
dakika kaydı bulunan hastalar çalışmaya dahil edildi. Uykunun ilk 20 dakikasındaki K
kompleksi, epileptiform K kompleksi ve SSS varlığı analiz edildi. Hastaların demografik ve
klinik verileri, EEG ve nörogörüntüleme özellikleri ve epilepsi cerrahisi geçirmiş hastaların
cerrahi sonrası Engel sınıflamasına göre nöbetsizlik oranları değerlendirildi. Epileptiform K
kompleksi ve SSS olan grupta bu parametreler istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
BULGULAR: Çalışmamızda, epileptiform K Kompleksi ve SSS semptomatik ve nedeni
belirlenemeyen fokal epilepsi sendromlarında görülmekteydi. Epileptiform K kompleksi olan
hastalarda, olmayanlara kıyasla bilateral interiktal yavaş dalgalar (İYD) daha sık, iktal EEG
ise daha az lateralize oluyordu. SSS olan hastalarda ise, iktal EEG daha fazla lateralizeydi.
Cerrahi olan grupta SSS varlığı iyi prognoz ile ilişkiliydi. Epileptiform K kompleksi saptanan
hastalarda, saptanmayanlara göre uyku kayıt süresi daha uzundu. Epileptik deşarj en sık K
kompleksinin hemen öncesine ve asendan elektronegatif kısmına eklenmişti ve interiktal
epileptiform deşarj ile aynı lokalizasyondaydı.
SONUÇ: Epileptiform K kompleksi ve SSS'ler fokal epilepsi sendromlarında görülmüştür.
Epileptiform K kompleksi EEG incelemesinde non-lateralize epileptiform ve non-
epileptiform anomaliler ile ilişkili bulunurken, SSS iktal EEG'de lateralize anormaliler ile
birliktelik gösteriyordu. Sonuçlarımız, epilepsi hastalarında, SSS ve epileptik K kompleksinin
epileptojenik odağın tespitindeki lateralizasyon değerini gösteriyordu. Dirençli fokal
epilepside varlığının epileptojenik olarak kabul edilmesi cerrahi öncesi doğru bir
değerlendirmeye katkıda bulunarak cerrahi sonrası nöbetsizlik açısından önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Elektroensefalografi, Epilepsi, K Kompleks, Uykunun Küçük Keskin
Dikenleri, Benin Varyantlar
Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından
desteklenmiştir. Proje No: TYL-2021-37660

Abstract:
INTRODUCTION: While epileptiform K complex has been investigated in a limited number
of studies, an objective description and definition has not been made. Variable appearances of
the K complex and the fact that they are reported in very few publications that can serve as a
reference for clinicians and researchers make it difficult to recognize an epileptiform
abnormality objectively. Although small sharp spikes of sleep are accepted as a benign
variant, there are contradictions about its relationship with epilepsy. In this study, it was
aimed to study epileptiform K complexes and small sharp spikes in patients with epilepsy and
search their potential role in clinical practice.
METHODS: Patients over the age of 18, who were hospitalized for long-term video EEG
monitoring for diagnostic purposes or pre-surgical evaluation between 2015 and 2020, who
had at least 20 minutes of recording after sleep onset and adequate interictal, ictal and
semiological evaluation, were included in the study. K complexes in the first 20 minutes of
sleep, epileptic K complexes and small sharp spikes were detected. Demographic and clinical
data, EEG and neuroimaging features and prognostic evaluations according to Engel
classification. All parameters were statistically compared between patients with and without
epileptiform K comleplexes and small sharp spikes.
RESULTS: We detected epileptic K complexes and SSS in focal epilepsy syndromes,
symptomatic and with unknown cause. In case of epileptic K complexes, interictal slow
waves were more bilateral and ictal EEG was less lateralized. In the presence of small sharp
spike, ictal EEG was significantly more lateralized and associated with better prognosis in
patients who had epilepsy surgery. We were more likely to detect epileptic K complex in
longer sleep analysis. Epileptic discharge was most frequently observed just before the K
complex and in the ascending electronegative part, and was presented at the same location of
interictal epileptiform discharge.
CONCLUSION: Epileptiform K complexes and small sharp spikes of sleep can be found in
focal epilepsy syndromes. While epileptiform K complexes were related to non-lateralized
epileptiform and non-epileptiform abnormalities, small sharp spikes were associated with
more lateralized abnormalities. Our results indicate the importance of small sharp spikes and
epileptiform K complexes in lateralization of the epileptogenic zone. Considering as an
epileptiform phenomenon in drug resistance epilepsy, small sharp spikes may provide
information during presurgical evaluation and help to improve postsurgical outcome.
Key Words: Elektroencephalography, Epilepsy, K compleks, small sharp spike,
Benign Variants

The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University. Project No.
TYL-2021-37660