Gelişen piyasalarda yaşanan finansal krizlerin yeni yaklaşımlar çerçevesinde incelenmesi
Analysis of financial crises in the emerging markets by using new approaches
Yazar: EMRAH İSMAİL ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ SAİT ALBAYRAK
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Brezilya = Brazil ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Güney Kore = South Korea ; Lojistik regresyon yöntemi = Logistic regression method ; Malezya = Malaysia ; Markov zinciri = Markov chain ; Panel yöntemi = Panel method ; Tayland = Thailand

Özet:
1990'lı yıllarda gelişen piyasalarda (emerging markets) çok sayıda finansal krizlerin yaşanması krizleri öngörmeye yönelik çalışmaların artmasına neden olmuştur. Ülkeleri kriz ortamına sürükleyen faktörlerin doğru bir şekilde tespit edilmesi, krizlere karşı erken önlem alabilmede büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada, Türkiye ve yedi gelişen piyasada (Arjantin, Brezilya, Güney Kore, Malezya, Meksika ve Tayland) finansal krizlere neden olan faktörler erken uyarı modelleri çevresinde araştırılmıştır. Kriz dönemlerini belirleyebilmek için lojistik regresyon ile Markov rejim değişim modelleri kullanılmış ve 22 makro ekonomik ve finansal değişken modellerde öncül gösterge olarak dikkate alınmıştır. Ayrıca, kriz sonrası dönem ayrı bir rejim olarak dikkate alındığında modellerin öngörü performanslarının gelişip gelişmediği üç rejimli (durumlu) Multinomial lojistik model ve Markov rejim değişim modeli ile araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, gerek gelişen piyasalar için genel bir erken uyarı modeli önerisinde bulunabilmek, gerekse modellerin örneklem dışı öngörü performanslarını karşılaştırabilmek amacıyla panel veri yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları ülkelere özgü erken uyarı modellerinin krizleri öngörmede daha başarılı sonuçlar verdiğini ve gelişen piyasalarda ortaya çıkan krizlerin birinci ve üçüncü nesil kriz teorileri ile açıklanabildiğini göstermektedir. Örneklem dışı öngörü istatistiklerine göre; Arjantin, Brezilya ve Tayland için üç rejimli Markov rejim değişim modeli; Güney Kore, Malezya ve Türkiye için lojistik regresyon modeli daha üstün sonuçlar vermiştir.

Abstract:
In the 1990?s, large numbers of financial crises in the emerging economies have led to increase the numbers of studies that focus on to predict financial crises. The determination of factors that cause to financial crises is important to prevent in advance for the financial crises. In this study, the factors that cause to financial crises are examined by means of early warning models for Turkey and seven emerging markets (Argentina, Brazil, South Korea, Malaysia, Mexico and Thailand). In order to determine the periods of financial crises, logit regression model and Markov regime switching model are used and 22 macroeconomic and financial variables are considered as leading indicators of the financial crises in the estimation of model. Also, it is investigated whether the forecasting performance of models improves by using three-state Multinomial logit model and three-regime Markov switching model when post-crisis periods are considered as a different regime in the estimation of models. In the last section of the study, we applied panel data analysis to suggest a general early warning model for the emerging markets and compare out-of-sample forecasting performance of the models. Empirical results show that country-specific early warning models outperform and financial crises in the developing economies are consistent with first and third generation crisis models. Out-of-sample forecasting statistics indicate that the three-regime Markov switching model outperforms for Argentina, Brazil and Thailand. On the other hand, the logit regression model outperforms for South Korea, Malaysia and Turkey.