Yoksullaştıran büyüme olgusunun ülke gruplarına göre analizi
Analysis of immiserizing growth phenomenon by country groups
Yazar: FATMA BUDUN
Danışman: PROF. DR. FÜSUN YENİLMEZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Panel ARDL = Panel ARDL

Özet:
Yoksullaştıran büyüme olgusunun temelini oluşturan düşüncelere Malthus, Ricardo ve Marx'ın ilk katkı veren kişiler olduğu söylenebilir. Yoksullaştıran büyümenin literatüre kazandırılmasını sağlayan iktisatçı ise Bhagwati olmuştur. Bhagwati büyümenin her zaman toplumun refahını artırmayacağını kimi zaman da toplumda bir refah kaybına sebep olacağını belirtmektedir. Günümüzde değişen piyasalar ve konjonktürel etkiler nedeniyle bu kavramın etkileri ülkelerde farklı şekillerde görülebilmektedir. Bazı ülkeler ekonomik, sosyal ve siyasi gibi pek çok alanda olumsuz etkiler baş gösterdiğinde; günümüz koşulları, gerekse kendi iç dinamikleri nedeniyle küresel sorunlardan çok çabuk etkilenmektedir. Gelişme düzeyinde ilerleyememiş bu ülke grupları, dünya çapında en büyük dezavantaja maruz kalmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde büyüme gözlenebilir ama bu büyüme dış ticaret hadlerinde bozulmaları da beraberinde getirecektir. Bu çalışmada gelişmişlik düzeyi açısından düşük gelirli, alt orta gelirli ve üst orta gelirli ülkelerde yoksullaştıran büyümenin varlığı araştırılmıştır. Çalışmada, 1991-2021 yıllarına ait büyüme, işsizlik oranı, doğrudan yabancı yatırımlar, işgücüne katılım oranı, dış ticaret açığı, dışa açıklık oranı, dış ticaret hadleri, emtia ticaret hadleri ve dış borç stoku verileri kullanılmıştır. Bu verilerle Panel Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL), PMG tahmincisiyle uzun, kısa dönem ve ülkelere ait katsayılar, MG ve DFE tahmincileri ile uzun ve kısa dönem katsayılarıyla yoksullaştırılan büyüme olgusunun varlığı analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, düşük gelirli ve alt orta gelirli ülkelerde yoksullaştıran büyümeye rastlanırken, üst orta gelirli ülkelerde yoksullaştıran büyümenin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
It can be said that Malthus, Ricardo and Marx were the first contributors to the ideas underlying the phenomenon of immiserizing growth. Bhagwati was the economist who introduced immiserizing growth to the literature. Bhagwati argues that growth does not always increase the welfare of the society but sometimes leads to a loss of welfare. Today, the effects of this concept can be seen in different ways in countries due to changing markets and cyclical effects. Some countries are affected by global problems very quickly when there are negative effects in many areas such as economic, social and political; due to today's conditions and their own internal dynamics. These groups of countries, which have not progressed at the developmental level, suffer the greatest disadvantage worldwide. Developing countries may experience growth, but this growth will be accompanied by distortions in terms of trade. This study investigates the existence of immiserizing growth in low-income, lower middle-income and upper middle-income countries in terms of development level. The study uses data on growth, unemployment rate, foreign direct investment, labor force participation rate, trade deficit, openness, terms of trade, commodity terms of trade and external debt stock for the years 1991-2021. With these data, Panel Autoregressive Distributed Lag (ARDL), PMG estimator with long-run, short-run and country coefficients, MG and DFE estimators with long-run and short-run coefficients were used to analyze the existence of immiserizing growth phenomenon. As a result of the analysis, while impoverishing growth is found in low-income and lower middle-income countries, there is no immiserizing growth in upper middle-income countries.