Tip 2 diyabetes mellitus hastalığının tanısında oral glukoz tolerans testine alternatif yeni bir test geliştirmek
To develop a new test as an alternative to oral glucose tolerance test in the diagnosis of type 2 diabetes mellitus
Yazar: MEHMET ÇENŞİ
Danışman: DOÇ. DR. HABİB BİLEN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Testler = Tests ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Tip 2 Diyabetes Mellitus Hastalığının Tanısında Oral Glukoz Tolerans Testine Alternatif Yeni Bir Test Geliştirmek
Amaç: Diyabetes mellitus  (DM),  insülin salınımı, insülin etkisi veya bu faktörlerin her ikisinde de bozukluk olması sonucunda ortaya çıkan hiperglisemi ile karakterize kronik metabolik bir hastalıktır. Tip 2 DM hastalarının tanısında kullanılan oral glukoz tolerans testi (OGTT) hastaların birçoğunda bulantı, kusma, terleme, ellerde titreme, çarpıntı, baygınlık hissi, sıvının çok yoğun olmasından kaynaklı sıvıyı içerken zorlanma gibi yan etkiler oluşturmaktadır. Biz çalışmamızda yan etkileri olmayan, glukoz metabolizmasını tam yansıtan OGTTye alternatif olarak bir yöntem bulmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları A.B.D Endokrinoloji B.D polikliniğine başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden tip-2 DM tanısı amacıyla standart OGTT yapılıp test sonucu diabetes mellitus veya bozulmuş glukoz toleransı (IGT) gelen 72 hastaya 75 gr karbonhidrat içeren gıdalar yedirildikten 2 saat sonra serum glukoz düzeylerine bakıldı. 75 gr karbonhidrat içeren gıdalarla yapılan test oral glukoz tolerans testiyle korele gelmez ise tedricen karbonhidrat miktarı artırılarak oral glukoz tolerans testiyle korelasyon sağlanmaya çalışıldı. Bu çalışma sırasında hastalardan rutin tetkik olarak biyokimya laboratuvarında çalışılan serum glukoz tetkiki istendi.
Bulgular: OGTT ile DM ve IGT tanısı konulan hastalara 75, 85 ve 95 gr karbonhidrat içeren gıdalar ile test yapılarak DM ve IGTli hastaları yakalama oranı araştırıldı. 75 gr karbonhidrat içeren gıdalar ile yapılan testte DMlilerin % 27sine, IGTlilerin ise % 11ine tanı konuldu. 85 gr karbonhidrat içeren gıdalar ile yapılan testte DMlilerin % 50sine, IGTlilerin ise % 22sine tanı konuldu. 95 gr karbonhidrat içeren gıdalar ile yapılan testte DMlilerin % 0ına, IGTlilerin ise % 64ne tanı konuldu. Bu haliyle 75, 85 ve 95 gr karbonhidrat içeren gıdalardan oluşan testlerin DM tanısında altın standart test olan OGTTnin yerine kullanılamayacağı tespit edildi ( p<0,001).
Sonuç: Yan etkilerinden dolayı OGTTye alternatif bir yöntem bulmayı amaçladığımız tez çalışmamızda, OGTT ile korele sonuçlar elde edilemedi. Bu haliyle OGTT tip 2 DM ve diyabet öncüsü hastalıkların tanısında altın standart test olarak önemini korumaktadır. OGTTye alternatif yeni bir test bulmak isteyenlerin katı gıdaların gastrik boşalımının geç olacağını ve glukoz pikinin hangi saatte olacağını bilmesi gerekir. Glukoz pikinin hangi saatte olacağı sürekli glukoz monitörizasyon sistemi (CGMS) ile bulunabilir
Anahtar kelimeler: Diyabet, tanı, OGTT, karbonhidrat testi

Abstract:
To Develop a New Test as an Alternative to Oral Glucose Tolerance Test in The Diagnosis of Type 2 Diabetes Mellitus
Aim: Diabetes mellitus (DM) is a chronic metabolic disorder characterized by hyperglycemia which is resulted from insulin secretion defect, insulin action or both of these factors. Oral glucose tolerance test (OGTT) which is used for the diagnosis of type 2 DM has some side effects such as nausea, vomiting, cold sweating, hand tremors, palpitations and syncope. Also some patients may have difficulty drinking sugary liquid because of its density. In this study, we aimed to find a new method as an alternative to OGTT which can reflect glucose methabolism fully.
Material and Method: Applied to the standard OGTT, and the result of the DM and impaired glucose tolerance (IGT) positive 72 patients who come to Ataturk University Faculty of Medicine Department of Internal Medicine and Endocrinology Policlinic and agreed to join the study were fed with foods containing 75 g carbohydrate and two hours after this their plasma glucose levels were measured. If the test which is made by foods containing 75 g carbohydrate does not correlate with the OGTT, we planned to increase amount of carbohydrate gradually to provide the correlation. During this study, serum glucose assay which becomes a routine test of biochemistry laboratories were studied in patients.
Findings: Amount of patients who are diagnosed with DM and IGT in the study group whose test are made with foods containing 75 g carbohydrate compared with amount of patients who are diagnosed with DM and IGT in the study group whose test are made with standart OGTT. Percentage of diagnosis of DM was %27 and percentage of diagnosis of IGT was %11. Results were not statistically significant ( p<0.001).  Amount of patients who are diagnosed with DM and IGT in the study group whose test are made with foods containing 85 g carbohydrate compared with amount of patients who are diagnosed with DM and IGT in the study group whose test are made with standart OGTT. Percentage of diagnosis of DM was %50 and percentage of diagnosis of IGT was %22. Results were not statistically significant ( p<0.001).  Amount of patients who are diagnosed with DM and IGT in the study group whose test are made with foods containing 95 g carbohydrate compared with amount of patients who are diagnosed with DM and IGT in the study group whose test are made with standart OGTT. Percentage of diagnosis of DM was %0 and percentage of diagnosis of IGT was %64. Results were not statistically significant ( p<0.001).  
Result: In this study, we aimed to find an alternative method to OGTT because of its side effects, but the results didnt correlate with OGTT. OGTT keeps its importance as a gold standart test for diagnosis of DM and prediabetic conditions. Those who want to find a new alternative to OGTT test must consider these two thing. One of them is gastric emptying of solids would be too late. And secondly, we must know when serum glucose peak will be. And for this we can use continuous glucose monitoring system (CGMS).