Hipoparatiroidili hastalarda kardiyovasküler risk göstergesi olarak kan grubu ve arteriyel stiffness parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of blood group and arterial stiffness parameters as an indicator of cardiovascular risk in patients with hypoparathyroidism
Yazar: NAİM PAMUK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALTAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: ABO kan grup sistemi = ABO blood group system ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Fosfatlar = Phosphates ; Hipoparatiroidizm = Hypoparathyroidism ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Kan grupları = Blood groups ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Nabız = Pulse

Özet:
Giriş: Parathormon, kalsiyum ve fosfor düzeylerindeki değişimlerin kardiyovasküler sistem üzerine önemli etkiler gösterdiği bilinmektedir. Ancak hipoparatiroidizmin kardiyovasküler hastalıklar için bir risk göstergesi olan arteriyel stiffness'a etkisini araştıran az sayıda çalışma vardır ve tartışmalı sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmadaki amacımız hipoparatiroidi hastalarında arteriyel stiffness'ın etkilenip etkilenmediğini ayrıca kan grupları ile arteriyel stiffness arasında ilişki olup olmadığını nabız dalga analizi ile değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem:  Çalışma için hipoparatiroidi tanılı 63 hasta ve 60 sağlıklı gönüllü değerlendirildi. Hipoparatiroidi grubundan 21 hasta dışlama kriterleri nedeniyle çalışma dışı bırakılınca 42 hasta ve yaş, cinsiyet ve VKİ yönünden benzer özellikteki 60 sağlıklı gönüllü ile araştırmaya devam edildi. Tüm katılımcıların laboratuvar tetkikleri (10 saatlik açlık sonrası bakılmış olan açlık plazma glukozu, kreatinin, LDL, TSH, sT4, albümin, kalsiyum, fosfor, magnezyum, 25-OH vitamin D, PTH ve ABO kan grupları) ve hipoparatiroidi grubundaki hastaların 24 saatlik idrar kalsiyumu sonuçları hastane bilgisayar veri sisteminden elde edildi. Arteriyel stiffness değerlendirilmesi Mobil-O-Graph 24h PWA cihazı ile yapıldı. Grupların laboratuvar bulguları ve arteriyel stiffness ölçümleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular:  Sistolik kan basıncı (p=0,01), diyastolik kan basıncı (p=0,005), ortalama kan basıncı (p=0,009), santral SKB (p=0,004), santral DKB (p=0,01) ve nabız dalga hızı (p=0,02) hipoparatiroidi grubunda daha yüksek bulundu. Diğer arteriyel stiffness verileri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Hipoparatiroidi grubunda fosfor düzeyi ile SKB [(p=0,03, r=0,327)], sSKB [(p=0,04, r=0,324)]  ve NDH [(p=0,003, r=0,449)] arasında pozitif korelasyon saptanırken serum kalsiyum düzeyi ve 24 saatlik idrar kalsiyum atılımı ile arteriyel stiffness parametreleri arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. O kan grubuna ve Non-O kan gruplarına sahip olgular hipoparatiroidizm ve kontrol gruplarında arteriyel stiffness parametreleri açısından karşılaştırıldı, istatistiksel olarak anlamlı herhangi bir farklılık saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamızda hipoparatiroidizmin arteriyel stiffness artışına neden olduğunu saptadık. Bunu belirleyen en önemli faktörlerin ileri yaş ve hiperfosfatemi olduğunu saptadık. Hipoparatiroidi tanılı hastaların kardiyovasküler hastalıklar açısından daha yakın takip edilmesine ve özellikle hiperfosfatemiyi önleyecek şekilde gerekli tedavi düzenlemelerinin yapılmasına dikkat edilmelidir.

Abstract:
Aim: Changes in serum parathyroid hormone, calcium and phosphate levels are known to have significant effects on the cardiovascular system. However, there have been few studies investigating the effect of hypoparathyroidism on arterial stiffness, a risk indicator for cardiovascular diseases and results are controversial. The aim of this study is to evaluate whether arterial stiffness is affected in patients with hypoparathyroidism and whether there is a relationship between blood groups and arterial stiffness by using pulse wave analysis.
Materials and Methods: For this study, we evaluated 63 patients with hypoparathyroidism and 60 healthy volunteers. 21 patients were excluded from the study due to exclusion criteria, 42 patients with hypoparathyroidism and 60 healthy volunteers with similar characteristics in terms of age, gender and BMI were included. The laboratory tests of all participants (fasting plasma glucose, creatinine, LDL-K, TSH, fT4, albumin, calcium, phosphate, magnesium, 25-OH vitamin D, PTH and ABO blood groups) and 24-hour urinary calcium results of the patients in the hypoparathyroidism group were obtained from the hospital computer data system. Evaluation of arterial stiffness was performed with the Mobile-O-Graph 24h PWA device. The laboratory findings and arterial stiffness of the groups were compared statistically.
Results: Systolic blood pressure (p = 0,01), diastolic blood pressure (p = 0,005), mean blood pressure (p = 0,009), central SBP (p = 0,004), central DBP (p = 0,01) and pulse wave velocity (p = 0,02) was higher in the hypoparathyroidism group. There was no significant difference in terms of other arterial stiffness data.
There was a positive correlation between phosphate levels and SBP [(p = 0.03, r = 0.327)], cSBP [(p = 0.04, r = 0.324)] and PWV [(p = 0.003, r = 0.449)] in the hypoparathyroidism group. However there was no significant correlation between serum calcium level and 24 hour urinary calcium excretion and arterial stiffness parameters in the hypoparathyroidism group. Participants with O blood type and Non-O blood type were compared in point of arterial stiffness parameters in hypoparathyroidism and control groups, there were no statistically significant differences.
Conclusion: In our study, we found that hypoparathyroidism caused increased arterial stiffness and the most important factors determining arterial stiffness were advanced age and hyperphosphatemia. Patients with a diagnosis of hypoparathyroidism should be followed up more closely with regard to cardiovascular diseases and particularly appropriate treatment should be given to prevent hyperphosphatemia.