Hemodiyaliz hastalarında ambulatuvar ölçümlerdeki kan basıncı değişkenliği ve etki eden faktörler
Ambulatory blood pressure monitoring-derived blood pressure variability and factors associated with blood pressure variability in hemodialysis patients
Yazar: CEREN ÖNAL
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ALTUN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Son dönemlerde kan basıncı yüksekliğinin yanı sıra kan basıncı değişkenliğinin (KBD) de mortalite ve morbidite üzerine etkisi olduğu gösterilmiştir. KBD'nin patogenezinde sempatik sinir sistemi, hümoral faktörler ve arteryel kompliyansın rol aldığı düşünülmektedir. Çalışmamızda ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (AKBM) ile diyaliz sırasındaki ve diyaliz sonrası 24 saatteki sistolik ve diyastolik KBD'nin (SKBD/DKBD) incelenmesi amaçlanmıştır. Ortalama gerçek değişkenlik (OGD) yöntemi ile KBD hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan 56 kronik hemodiyaliz hastasının (28 erkek, 28 kadın) %44,6'sında diyabet mellitus (DM), %46,4'ünde koroner arter hastalığı (KAH) bulunmaktaydı. Ortalama kan basıncı ve KBD diyaliz ölçümlerinde en düşük, diyaliz sonrası 12-24 saat arasında en yüksek değerlerde saptandı. Diyaliz sistolik, 24 saat sistolik ve diyastolik kan basıncı değerleri ile OGD değerleri arasında korelasyon saptandı. İntradiyalitik ve 24 saat SKBD ve DKBD, DM olanlarda olmayanlara göre daha yüksekti (p<0,05). Diyaliz ve gündüz SKBD, KAH tanısı olanlarda, olmayanlara göre daha yüksekti (p<0,05). 24 saat SKBD ve gece SKBD; intradiyalitik DKBD interdiyalitik kilo alımı %3'ün üzerinde olanlarda, %3'ün altında olanlara göre daha yüksekti. 24 saat SKBD, diyaliz sonrası ilk 12 saat SKBD ve gece SKBD; intradiyalitik hipotansiyonu olanlarda, olmayanlara göre daha yüksekti. Gece SKBD, gece DKBD ve diyaliz sonrası ilk 12 saat DKBD; kalsiyum kanal blokörü bazlı ilaç rejimi kullananlarda β-blokör bazlı ilaç rejimi kullananlara göre daha düşüktü (p<0,05). 24 saat DKBD ve gece DKBD; CaxP çarpımı medyan değerden yüksek olanlarda, düşük olanlara göre daha yüksekti. Gece SKBD ile hemodiyaliz yaşı, hemodiyaliz yolu ve ultrafiltrasyon hızı arasında ilişki olduğu saptandı. Sonuç olarak kan basıncı değişkenliğini diyaliz ilişkili özelliklerin (kalsiyum fosfor dengesi, volüm durumu, diyaliz yaşı), ilaçların ve komorbid hastalıkların (DM, KAH) etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
Recently researches showed that, elevated blood pressure variability (BPV) is associated with cardiovascular and general mortality, independent of mean blood pressure levels. The pathophysiology of BPV likely relates to sympathetic nervous system, humoral factors and arterial compliance. We aimed to evaluate the BPV in hemodialysis patients by during and 24-h after hemodialysis ambulatory blood pressure monitoring (ABPM). Among the 56 chronic hemodialysis patients (28 males, 28 females) participating in the study, 44.6% had diabetes mellitus (DM) and 46.4% had coronary artery disease (CAD). Mean blood pressure and BPV were lowest at intradialytic measurements and highest at 12-24 hour after dialysis. Intradialytic systolic, 24-h systolic and 24-h diastolic blood pressure were correlated with BPV. Intradialytic and 24-h systolic and diastolic BPV (SBPV, DBPV) were higher in those with DM, than without DM (p<0,05). Intradialytic and daytime SBPV were higher with the patients who had CAD, than others (p<0,05). 24-h SBPV, nighttime SBPV and intradialytic DBPV were higher with the patients interdialytic weight gain higher than %3, compared to others. 24-h, night-time and first 12 hours after dialysis SBPV were higher with the patients with intradialytic hypotension, compared to others. Nighttime SBPV and DBPV and 12 hours after dialysis DBPV were lower on those patients receiving regimens calcium channel blocker-based regimens, whereas patients receiving β-blocker–based regimens (p<0,05). 24-h and nighttime DBPV were higher with those patients CaxP product higher than median value compared to others. Night-time SBPV was related with hemodialysis vintage, vascular access type and ultrafiltration rate. In conclusion, hemodialysis related features (calcium-phosphor balance, volume status, dialysis vintage), drugs and comorbidities (CAD, DM) are associated with blood pressure variability.