Arkeolojik yerleşimlerin sayısal olarak modellenmesi ve etkileşimli sanal çevrede görselleştirme yöntemleri: "Bodrum Pedasa örneği"
Digital modelling and visualisation methods in interactive virtual environment of archaeological settlements: "Bodrum Pedasa"
Yazar: PINAR EFE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TOGAN TONG
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Gelişen ve yenilenen teknoloji, bir çok disiplinde olduğu gibi mimarlık ve arkeolojide de görselleştirme ve sunumun önemini arttırarak, kullanılan tekniklerin ve ortamların, niteliğini ve şeklini değiştirmektedir. Arkeolojik ve tarihi yerleşimlerdeki alan çalışmalarında gelişen teknolojiyle birlikte, mimarların rolü de değişmektedir. Artık mimarlar, her aşamada diğer disiplinlerle karşılıklı iletişim içinde kazıya yön verebilmektedirler. Arkeologlardan ve araştırmalardan elde edilen bilgiler, bilgisayar ortamında gerçekçi simülasyonlara dönüştürülerek, gerçekçi ortamlarda arkeologlara ve ziyaretçilere sunulmakta, böylelikle hem arkeologlar uygulama öncesi kazı deneyimi yaşayarak, yorumlama kabiliyetlerini arttırabilmekte, hem de ziyaretçilere, bölgenin inşa edildiği tarihteki durumu, yaşam koşulları, yaşam kültürü, insanları hakkında gerçekçi sunumları, etkileşimli ve sarmalayan çevrelerde deneyimleyebilme imkanı sağlanabilmektedir. Arkeolojik ve tarihi yerleşimlerle ilgili bu tarz çalışmalar dünya genelinde yaygın olmasına rağmen, ülkemizde çok fazla uygulanmamaktadır. Uygulanan çalışmalar da yurtdışında yapılmış diğer çalışmalarla karşılaştırıldığı zaman, görsellik ve sunum açısından zayıf kalmaktadırlar.Bu tez çalışmasında, araştırmanın amacı, önemi, kapsamı ve yöntemi anlatıldıktan sonra, ilk bölümde arkeoloji ve mimarlık disiplinlerinin kesiştikleri noktalar ve alanlarla ilgili açıklamalar yapılmıştır.Bir sonraki bölümde, sanal mimari oluşturma teknikleri ayrıntılı bir şekilde anlatılarak, etkileşimli çoklu ortamlarla ilgili bilgi verilmiştir. Bu bölümdeki bilgiler aynı zamanda, gerçek zamanlı etkileşimli bilgisayar modeli oluşturma ve sunumuyla ilgili kapsamlı bir kaynak da oluşturmaktadır.Daha sonra arkeolojik yerleşimlerin dünya genelindeki sayısal çoklu ortamlarda modelleme ve görselleştirme çalışmalarına örnekler verilerek, yöntem, teknik ve süreçler incelenip analiz edilmiş, tablo ve şemalarla karşılaştırmalar yapılarak, projelerin nitelikleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. İncelenen örnekler, kapsamları ve tez sonunda anlatılan pilot projeyle kesişimleri baz alınarak seçilmiş örneklerdir.Son olarak incelenen örneklerdeki yöntemler ve teknikler doğrultusunda, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Muğla Üniversitesi ortaklığında, Bodrum Pedasa Arkeolojik Yerleşimi'ndeki Çiftlik Evi'nin çoğul ortamda oluşturma ve sunma projesinin hazırlığında kullanılan yöntem ve teknikliklerle ilgili bilgiler verilerek süreç anlatılmış, araştırmanın niteliği ve önemi ortaya koyulmaya çalışılmıştır.Anahtar kelimeler: Etkileşim, sanal gerçeklik, canlandırma, benzetim, görselleştirme, arkeoloji ve mimarlık

Abstract:
As in many disciplines, developed and innovated technology increases the importance of visualization and presentation and affects the quality and the form of techniques used in architecture and archaeology. The role of architects changes as the technology advances in the study of archelogical and historical sites.Architects now are able to supervise the excavations in correlation with the other disciplines in every stage. The data acquired from the archeologists and researches are transformed into lifelike computerized simulations and presented to the archeologists and visitors, hence both the archeologists can obtain excavation experience therefore reinforce their interpretation skills and the visitors can have the opportunity to experience the environment, the life conditions, the culture and the people existed at the time the site was built. Although this kind of practice is common worldwide, it is not as much in our country and these practices appear inferior in quality of visuality and presentation compared to the foreign ones.In the thesis, after the purpose, importance, scope and the method of the thesis are defined, in the first section the intersection and the common areas of archeological and architectural disciplines are explained.In the following section, virtual architectural design techniques are explained in detail and information about interactive multiple fields is given.Later, methods of archaeological settlements at numerical poly fields? modeling and visualization are explained with the examples that are applied worldwide. The method, techniques and processes are observed and analysed and tables and schemes are compared in order to show the quality of works. Analysed samples are chosen based on the intersection with the model project whose scope and research results are explained.Finally, in relation to the methods and techniques used in the observed models and the partnership with Yıldız Technical University and Muğla University the quality and significance of study is shown through the presentation of the technical, methodological and procedural data in regard to the Bodrum Pedasa Çiftlik Evi Archeological Site Project in which the settlement is created and presented in multiple fields.Key Words: Interaction, virtual reality, animation, simulation, visualization, archeology and architecture.