Koroner arter hastalarında transteoretik modele dayalı web tabanlı eğitimin egzersiz davranışı kazandırmaya etkisi
The effect of WEB-based training based on the transtheoretic model on gaining exercise behavior in coronary artery patients
Yazar: ZEYNEP ÜNVER
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ÖZKAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Transteoretik model = Transtheoretical model ; Web tabanlı eğitim = Web based education

Özet:
Amaç: Koroner arter hastalarında Transteoretik Model (TTM)'e dayalı web tabanlı eğitimin egzersiz davranışı kazandırmaya etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma Eylül 2019 –Aralık 2021 tarihleri arasında ön test son test kontrol gruplu yarı deneme modeli olarak yürütüldü. Araştırmanın evrenini, İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Kardiyoloji Poliklinikleri'ne başvuran koroner arter hastaları oluşturdu. Araştırmanın örneklemini 57 deney, 57 kontrol olmak üzere toplam 114 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Egzersiz Değişim Aşaması Kısa Soru Formu, Egzersiz Değişim Süreçleri Ölçeği, Egzersiz Karar Verme Dengesi Ölçeği ve Egzersiz Öz-Etkililik Ölçeği kullanıldı. Veriler ilk görüşmede yüz yüze sonraki görüşmelerde online olarak toplandı. Deney grubunun web sitesi aracılığıyla eğitim içeriğine ulaşması sağlandı. 1. ve 3. ayların sonunda yapılan telefon görüşmesinde ara ve son test olarak ölçekleri web sitesi üzerinden doldurmaları istendi. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, yüzde dağılımı, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, ki kare, Greenhouse-Geisser testi, Mc Nemar testi, Friedman testi, ANOVA ve Cronbach Alpha testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırmada deney grubuna verilen web tabanlı egzersiz eğitimi sonrasında hastaların egzersiz değişim aşamalarında ilerleme olduğu (p=0.000) belirlendi. TTM ölçekleri toplam puan ortalamalarında artış olduğu (p=0.000) görüldü. TTM ölçekleri alt boyutlarında yarar algısında artış ve zarar algısında düşüş gerçekleştiği saptandı (p=0.000).
Sonuç: Koroner arter hastalarına TTM'ye dayalı verilen web tabanlı egzersiz eğitiminin egzersiz davranışı kazandırma konusunda etkili olduğu görüldü. Sağlık profesyonellerine koroner arter hastalarına eğitim verirken TTM'ye dayalı web tabanlı egzersiz eğitimini kullanmaları önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Egzersiz, hemşirelik, koroner arter, transteoretik model

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the effect of web-based training based on the Transtheoretical Model (TTM) on gaining exercise behavior in coronary artery patients.
Material and Method: The study was conducted semi-experimentally between September 2019 and December 2021. The population of the study consisted of coronary artery patients who applied to İnönü University Turgut Özal Medical Center Cardiology Polyclinics. The sample of the study consisted of 114 patients, 57 of which were experimental and 57 were control. Patient Information Form, Exercise Change Phase Short Question Form, Exercise Change Process Scale, Exercise Decision-Making Balance Scale, and Exercise Self-Efficacy Scale were used to collect data. The data were collected online at the first interview, face-to-face and subsequent interviews. The experimental group was allowed to access the educational content via the website. At the end of the 1st and 3rd months, they were asked to fill in the scales on the website as an intermediate and post-test. Arithmetic mean, percentage distribution, t test in independent groups, t test in dependent groups, chi-square, Greenhouse-Geisser test, Mc Nemar test, Friedman test, ANOVA and Cronbach Alpha tests were used to evaluate the data.
Results: In the study, it was determined that after the web-based exercise training given to the experimental group, the patients progressed in the exercise change stages (p=0.000). It was observed that there was an increase in the mean total score of TTM scales (p=0.000). It was determined that there was an increase in the perception of benefit and a decrease in the perception of harm in the sub-dimensions of TTM scales (p=0.000).
Conclusion: It was seen that web-based exercise training based on TTM given to coronary artery patients was effective in gaining exercise behavior. It can be recommended that healthcare professionals use web-based exercise training based on TTM while training patients.
Key Words: Exercise, nursing, coronary artery, transtheoretic model