Yoğun bakım ünitesi hastalarında basınç ülseri oluşumunda etkili olan faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the factors affecting the formation of pressure ulcer in intensive care unit patients
Yazar: TUBA NUR EROĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL BAYAR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
"Yoğun Bakım Ünitesi Hastalarında Basınç Ülseri Oluşumunda Etkili Olan Faktörlerin Değerlendirilmesi"
Amaç: Yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda mortalite ve morbidite artışına neden olan basınç ülserlerinin önlenmesine yönelik çalışmalar giderek artmaktadır. Araştırmanın amacı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi'nde tedavi gören hastalarda, basınç ülseri gelişimini etkileyen risk faktörlerini ve görülme sıklığını retrospektif olarak belirleyerek, basınç ülserleri gelişiminin önlenmesine ve bu konudaki çalışmalara bilimsel katkı sağlamaktır. 
Gereç ve Yöntem: 01.01.2018-31.12.2018 tarihleri arasında İbn-i Sina Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Yoğun Bakım ünitelerine yatışı olan 18 yaş üstü, 260 hasta araştırmaya dahil edildi. Hastaların hasta gözlem formlarından, hastane ve yoğun bakım ünitesi elektronik kayıtları incelenerek; yaş, cinsiyet, VKİ, yatış tanıları, anemi durumu, yandaş hastalıkları, nörolojik hasar olup olmaması, kullandıkları ilaçlar, sigara ve alkol kullanımı, antikoagülan ilaç kullanımı, nörepinefrin infüzyonu uygulanıp uygulanmadığı, kabulünde basınç ülseri varlığı, varsa evresi ve anatomik konumu, hastanın hareketlilik düzeyi, havalı yatak kullanımı, pozisyon değişikliği zaman aralığı, postoperatif yatış olup olmadığı, hangi üniteden kabul edildikleri, taburculuk durumu, taburculuğunda basınç ülseri olma durumu, varsa evresi ve anatomik yerleşimi, WS (Waterlow Skalası) skorları, yatış süreleri, üriner ve fekal inkontinans durumları, APACHE II (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation) skorları, beklenen ölüm oranı (BÖO),  gibi tanımlayıcı verileri kaydedildi.
Bulgular: Araştırmamız sonucunda APACHE II skoru, anemi varlığı, norepinefrin kullanımı, hastanın hareketlilik durumu, nörolojik hasar olması BÜ gelişimi için risk faktörleri olarak belirlenirken havalı yatak kullanımının BÜ gelişimini önlemek için yararlı olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, BÜ varlığının mortaliteyi artıran bir faktör olduğu gözlemlenmiştir.
Sonuç: BÜ dünya çapında yaygın bir komplikasyon ve sağlık hizmetleri sistemleri için önemli bir sorun olduğu için bunların önlenmesi, klinik farkındalığın arttırılması ve kaynakların uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Bununla birlikte, kritik hastalıklarda BÜ patofizyolojisine ve YBÜ hastaları için en uygun önleme stratejilerine yönelik çalışmaların yapılması hasta güvenliği tehdidinin üstesinden gelmek için gereklidir.
Anahtar Kelimeler: yoğun bakım ünitesi, basınç ülserleri, basınç ülseri risk faktörleri, erişkin, basınç ülserlerinin önlenmesi

Abstract:
"Evaluation Of The Factors Affecting The Formation Of Pressure Ulcer In Intensıve Care Unit Patients"
Aim: Studies on the prevention of pressure ulcers that cause increased mortality and morbidity in patients in the intensive care unit are increasing. The aim of the study is to retrospectively determine the risk factors affecting the development of pressure ulcers and their incidence in patients treated in the Intensive Care Unit of Ankara University School of Medicine Department of Anesthesiology and Reanimation, and to contribute to the prevention of pressure ulcer development and studies on this subject.
Materials and Methods: 260 patients over the age of 18 who were admitted to the Intensive Care Unit of Ibn-i Sina Hospital, Department of Anesthesiology and Reanimation between 01.01.2018 and 31.12.2018 were included in the study. By examining the electronic records of the hospital and intensive care unit from the patient observation forms of the patients; age, gender, BMI, hospitalization diagnoses, anemia status, comorbidities, the presence or absence of neurological damage, the drugs they use, smoking and alcohol use, anticoagulant drug use, the presence of a pressure ulcer at admission, its stage and anatomical position, if any, the patient's mobility level , air mattress use, position change time interval, postoperative hospitalization or not, from which unit they were admitted, discharge status, pressure ulcer at discharge, stage and anatomical location, if any, WS (Waterlow Scale) scores, length of stay, urinary and fecal incontinence conditions, APACHE II (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation) scores, expected mortality rate, were recorded.
Results: As a result of our research, it was concluded that the use of an air matress is beneficial to prevent the development of pressure ulcers, while APACHE II score, the presence of anemia, norepinephrine use, the patient's mobility status, and neurological damage are determined as risk factors for the development of pressure ulcers. However, it has been observed that the presence of pressure ulcer is a factor that increases mortality.
Conclusion: As pressure ulcer is a worldwide complication and an important problem for healthcare systems, it is necessary to prevent them, increase clinical awareness and use resources appropriately. However, studies on the pathophysiology of pressure ulcers in critical diseases and the most appropriate prevention strategies for ICU patients are necessary to overcome the patient safety threat.
Keywords: intensive care unit, pressure ulcers, pressure ulcer risk factors, adult, prevention of pressure ulcers