Meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
A study of perceiving school culture levels of teachers who work in career high schools based on several variables
Yazar: GÖKMEN UZUN
Danışman: PROF. DR. SEFER ADA
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma ile meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin çeşitli değişkenler ( döner sermayeden yararlanma durumu, cinsiyet, branş kıdem vb.) açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeyleri ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişkisi incelenirken geçerliliği ve güvenirliliği çeşitli araştırmalarda kanıtlanan ölçme aracı kullanılmıştır. Araştırma 2007-2008 eğitim öğretim döneminde İstanbul ilinde meslek liselerinde görev yapan 117 öğretmeni kapsamaktadır. Meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelendiği bu araştırma sonucunda öğretmenlerimizin okul kültürünü algılama düzeyleri hakkında bilgi verebilecek sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerimizin %15,4'ü okullarındaki döner sermayeden pay aldıkları, ancak %84,6'sının ise pay alamadığı bulunmuştur. Öğretmenlerin %40,2 `si kadın ve %59,8'i erkektir. Örneklemde hemen her kıdem derecesinden öğretmen bulunmaktadır. Bunlardan en büyük grubu %32,5 ile 6?10 yıl kıdeme sahip öğretmenler oluştururken, 16?20 yıl kıdeme sahip öğretmenler %8,5 ile en küçük grubu oluşturmuştur. Öğretmenlerin branşları itibari ile sayılarının eşit olduğu bulunmuştur. Öğretmenler, okullarının köklü ve temelli bir tarihinin olduğunu ve bu tarih hakkında yeterli bilgiye sahip olduklarını, okulun tarihi gelişimi ile gurur duyduklarını ve okul yöneticilerinin, öğretmenlerin okul tarihini anlamalarına yardımcı oldukları yönünde düşündükleri bulunmuştur.Okulun değerleri ve inançları alt boyutunda, öğretmenler, kendilerini kenetlenmiş olarak gördükleri, bir değere sahip oldukları, eşit ve felsefe sahibi bir okulda görev yaptıkları, okullarında belli bir güven ortamının sağlandığı, okulda kararlarakatılımın sağlandığı ve tatlı bir rekabet ortamının yaratıldığı yönünde düşündükleri bulunmuştur. Okulu açıklayan hikayelere ilişkin maddelerin genel sonuçlarına göre, öğretmenler, okuldaki hikayelerin olumlu olduğu, personel ve ailelere aktarıldığı, bu hikayelerin hem personeli ve hem de takım çalışmalarını motive ettiği ve bu hikayelerin okul kültürünün anlaşılmasına ve okul kültürüne uyum gösterilmesine katkıda bulunduğu yönünde düşündükleri bulunmuştur. Okul kültürüne yönelik gelenekler, törenler ve adetlere ilişkin görüşlerin genel sonuçlarına göre, öğretmenler, okullarını gelenekçi yapıdan biraz uzak gördükleri, tören ve kutlamalara aktif katılım olduğu, toplantıların bir gelenek halini aldığı, kendilerine özgü sembollerinin olduğu ve kabul gören geleneklerinin bulunduğu yönünde düşündükleri bulunmuştur. Okulun kahramanlarına ilişkin görüşlerin genel sonuçlarına göre ise, öğretmenler, okul kültürünün temel değerlerini pekiştiren okul kahramanlarının olduğunu, bireylerin teşebbüsçü bir ruha sahip olduklarını, bireylerin örgüt kültürünün gerçekleşmesi için risk alabileceklerini, personelin kendilerini mesleklerine adadıklarını, yönetici ve öğretmenlerin ahlaki değerleri ile davranışları arasında bir bütünlük olduğunu, yöneticilerinin birer sembol yönetici olarak göründüğünü, yöneticilerinin bir kültürel lider olduğunu, yönetici ve öğretmenler arasındaki ilişkilerde dürüstlüğün bir ilke olarak benimsendiğini, yöneticilerin ve öğretmenlerin teknolojiyi yakından takip ettiklerini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin döner sermayeden yararlanma durumuna, cinsiyete, branşa ve kıdeme göre anlamlı bir şekilde değişmediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Okul kültürü, meslek lisesi

Abstract:
A study of perceiving school culture levels of teachers who work in career high schools based on several variablesIn this research, perceiving school culture levels of teachers who work in career high schools are examined based on several variables, such as benefiting from school revolving funds, sex, department/branch, and seniority.When it was studied the teachers perceiving of school cultures and the connections among the kinds of variables, the measure device which was proved the validity and reliability in various researches, was used.In this research, the results were based on the answers of 117 teachers who work at high schools of Istanbul in 2007-2008 education term.At the end of the research which was studied on the teachers perceiving school culture levels with kinds of variables who work in career high schools, had been reached the results bath our teachers put forward and inform about the perceiving of school culture.It was found that 15.4% of our teachers joined the research got their share from school revolving funds, while 84.6% of them did not. 40.2% of our teachers were woman, while 59.8% of our teachers were men. There were teachers almost in all seniority level in the pattern.The biggest group of these was formed with 32.5% from the teachers who had 6-10 years seniority. The smallest group of these was formed with the teachers who had 16-20 years seniority with 8.5%. It was found that the number of teachers were equal with the consideration of their branches/departments.It was found that the teachers thought their schools had basic and permanent history which they are proud of, and they had enough information about their history. The managers of the schools helped the teachers to understand the school history.It was found that with the direction of schools values and beliefs, the teachers thought that they saw themselves to be clamped together, had a value, worked in a school with confidence in their school and added to the decisions in school and created a sweet rivalry atmosphere.According to the general results of the stories about school, it was found that the teachers thought the stories are generally positive in school, and they were transferred to the families and personal. These stories motivated both the staff and the students resulting the team work and these stories contributed to understand school culture and adaptation.The general results of relating to opinions in the traditions, ceremonies to the school culture, it was found that teachers saw their school for away traditional structure little, participation actively to the ceremony and celebration, the meetings were like a traditions were accepted.To the general results of the relating opinions of the school heros, the teachers expressed that there were school heros who hardened the school cultures main valves, the individuals had onattemptive spirit, individuals would take a risk for becoming fact the organization culture, the personnel dedicated themselves to their occupations, the director and the teachers had wholeness between the moral valves and behaviours, the directors seemed as a symbol director one each, the managers were cultural leaders, the honesty was adapted as a principle between the director and teachers relations, and the directors and teachers who followed the technology closely.As a conclusion, the level of perceiving school culture of the teachers does not change meaningfully based on branch/department, sex, seniority and benefiting from the school revolving funds.Keywords: school culture / career high school