Hemodiyaliz hastalarında biyokimyasal parametreler, tedaviye uyum ile malnütrisyon durumu arasındaki ilişki
Biochemical parameters, the relationship between treatment compliance and malnutrition status in hemodialysis patients
Yazar: TÜRKAN ATAY
Danışman: DOÇ. DR. MESUT KARAHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Protein enerji malnütrisyonu = Protein-energy malnutrition ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmanın amacı, hemodiyaliz (HD) tedavisi gören hastaların tedaviye uyum ve malnütrisyon durumlarını saptamak, bulgular doğrultusunda birbiriyle ilişkisini incelemektir.
Çalışmaya, 18-65 yaş arası 72 gönüllü hemodiyaliz hastası katılmıştır. Verilerin toplanmasında Mini Nutrisyonel Değerlendirme Ölçeği (MNA), Modifiye Morisky Ölçeği, biyokimyasal parametreler bilgi formu, sosyo-demografik bilgi formu kullanılmıştır.
37 hastanın (%51,4) malnütrisyon riski altında olduğu, 50'sinin (%69,4) ilaç uyumuna ilişkin yüksek motivasyonunun olduğu ve 58'inin (%80,6) ilaç uyumuna ilişkin yüksek bilgi düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Yaş sınıflarına göre MNA değerlendirme skoru açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-3,894; p=0,000). Yaş sınıflarına göre Morisky ilaç uyum ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-2,178; p=0,029). Hastaların Morisky ilaç uyum ölçeği puanları ile serum albümin değerleri arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,249; p=0,035). Hastaların Morisky motivasyon puanları ile total protein değerleri arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,263; p=0,026). Hastaların MNA değerlendirme skorları ile Morisky ilaç uyum ölçeği puanları arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,298; p=0,011). Morisky ilaç uyum ölçeği puanları arttıkça, MNA değerlendirme skorları artacaktır.
HD tedavisi sürecinde hastaya etki eden çeşitli faktörler, hastaların tedaviye uyumunu zorlaştırmakla birlikte malnütrisyona sebep olabilir. Bu çalışma ile hastaların tedaviye uyumları ile malnütrisyon durumları arasındaki ilişki saptandı. Elde edilen veriler, HD hastalarının malnütrisyona yatkın olduğunu ve bu sürecin biyokimyasal bulgular ile takip edilebileceğini göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Tedaviye uyum, malnütrisyon, biyokimyasal parametreler, MNA ölçeği, modifiye morisky ölçeği.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the compliance with treatment and malnutrition in patients with hemodialysis (HD).
Materials and Methods: The study was carried out with 72 volunteers whose age range was 18-65. While collecting the data, Mini Nutritional Assessment (MNA), Modified Morisky Scale, biochemical parameters information form, and socio-demographic information form were used.
Results: Out of 72 patients, 51.4% (n:37) was at the risk of malnutrition. 69.4% (n:50) had high motivation about compliance with medication. 80.6% (n:58) had high information level about compliance with medication. MNA scores were classified according to the patients' ages and meaningful differences were detected (Z=-3.894; p=0). Similarly, when it is grouped based on ages, there were some differences about Morisky medication adherence scale (Z=-2.178; p= 0.029). A positive and very weak connection was detected between Morisky medication adherence scale scores and serum albumin rates (r=0.249; p=0.035). A positive and very weak connection was detected between Morisky motivation scores and total protein rates (r=0,263; p=0,026). A positive and very weak connection was detected between Morisky medication adherence scale and MNA scores (r=0.298; p=0.011). While Morisky medication adherence scale scores increase, MNA scores also increase.
Conclusion: Variable factors that affect the patients during HD treatment can lead malnutrition as well as make the compliance difficult. Thanks to this study, relationship between compliance with patients and malnutrition was detected. By the help of obtained data, it is shown that patients with HD are prone to have malnutrition, and this process can be followed by biochemical indications.
Keywords: compliance with treatment, malnutrition, biochemical parameters, MNA scale, Modified Morisky scale.