Ekspresyonist sanat akımında portre ve otoportre'nin yeri
Expressionist art movement i̇n the portrait and self-portrait
Yazar: GÖNÜL GÜLŞAH YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TÜRE
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ekspresyonistik = Expressionistic ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Otoportre = Autoportrait ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat akımları = Art trends

Özet:
19. yy.da yaşanan nüfus artışı ve gelişme gösteren sanayi ve 20. yy' da I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı sonucu meydana gelen bir takım sosyal, kültürel, felsefi, psikolojik değişimler sonucu Almanya'da ilk izleri görülen Ekspresyonizm akımı bir isyan ve başkaldırı niteliğinde ortaya çıkmıştır. Özellikle Empresyonizm akımının kurallarına karşı çıkmıştır. 
Ekspresyonizm, sanatta devamlılığı ifade etmektedir, her sanat eserinde ekspresyon izlerle karşılaşmak mümkündür fakat bir sanat stili olarak doğan bu akımda kontrol edilemeyen bir dinamizm ile duyguların ifade edilmesi temel ilkedir. Ekspresyonist akım sanatçıları, çağın sosyolojik, psikolojik, felsefi, dinsel konuları, insan yaşamını, kendini bir tekniğe bağlı hissetmeksizin dile getirme çabasındadır. (Kınay, 1993 :194). Bu bakımdan ressamlar duygularını, buhranlarını ve isyanlarını, boyalar ve fırçalarla tuval veya çeşitli yüzeyler üzerine yaptıkları resimlerde bir takım çarpıtma, bozmalar yaparak ustaca ifade etmişlerdir.
Portre eserlerin ortaya çıkışı Ekspresyonizmden daha da eskiye dayanmaktadır, geçmişini mağara duvarlarına işlenmiş  sembolik figürlere dayandırmak mümkündür. Zaman içerisinde portre resimler farklı akımlar sayesinde evrilerek dünyanın birçok yerinde farklı amaçlarla kullanılmıştır. Portre eserler özellikle krallar, aristokratlar, masonlar, burjuvalar tarafından kendilerine dair iz bırakmak amacı ile yaptırılmışlardır, aynı zamanda bu çalışmalar birer belge niteliği taşımaktadır. İlerleyen zamanlarda Ekspresyonist ressamlar, akımın izlerini portre de kullanmaya başlamışlar ve portreler zaman içerisinde gerçekçiliklerini kaybetmeye başlamışlardır.
Bu çalışmada, 19. ve 20. yüzyılda Ekspresyonist akım içerisinde portre eserlerin tarihsel gelişimi incelenmiş, dönemlerin siyasal, toplumsal, felsefi etkilerin sanatçıların eserlerine yansımaları da göz önünde bulundurularak, eser incelemeleri yapılmış aynı zaman da bu sanatçıların otobiyografilerine de değinilerek farklı bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılmıştır

Abstract:
Expressionism movement, whose first traces were observed in Germany following certain social, cultural, philosophical, and psychological changes in the 19th and 20th centuries and as a result of the 1st and the 2nd World Wars, emerged as a rebellion and revolt. In particular, it opposed the rules of the Impressionism movement.
Expressionism expresses continuity in art, it is possible to encounter expression marks in every work of art, but it is the basic principle to express the emotions with an uncontrollable dynamism in this movement that was emerged as an art style. Without feeling connected to a technique, expressionist movement artists strive to express the sociological, psychological, philosophical, and religious issues of the age as well as the human life (Kınay, 1993:194). In this respect, painters expressed their feelings, depressions, and uprisings skillfully by making certain distortions and contortions with their paints and brushes on their paintings on canvases or various surfaces.
The emergence of portrait works goes even earlier than the Expressionism, and its past possibly goes back to the symbolic figures carved into the cave walls. Over time, portrait paintings evolved with different trends and were used for different purposes in many parts of the world. The portrait works were ordered by the kings, aristocrats, masons and bourgeois aiming to leave a mark about themselves, but these works were featuring to be the documents of their times as well. In the following years, expressionist painters began to use the traces of the movement in portraits, and portraits began to lose their realism over time.
In this study, the historical development of portrait works within the Expressionist movement in the 19th and 20th centuries was examined, and the works were examined considering the reflections of political, social, and philosophical influences of these periods on the works of the artists, and at the same time, the autobiographies of these artists were also mentioned to provide a different perspective.