Fen bilimleri öğretmen adaylarının küresel kirlenmenin canlılar üzerindeki biyolojik etkileri ile ilgili farkındalıklarının incelenmesi
Investigation of awareness of pre-service science teacher candidates related to biological effects of global pollution on organisms
Yazar: TUĞÇE ÖZDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. PETEK PİNER BENLİ ; DOÇ. DR. MUSTAFA YAZICI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören fen bilimleri öğretmen adaylarının "küresel kirlenmenin canlılar üzerindeki biyolojik etkileri" ile ilgili farkındalıklarının araştırılmasıdır. Ayrıca araştırmada fen bilimleri öğretmen adaylarının "küresel kirlenmenin canlılar üzerindeki biyolojik etkileri" ile ilgili farkındalıkları çevre ile ilgili ders alma durumu ve cinsiyete göre değişkenine göre incelenmiştir. Araştırma olgu bilim desenine göre düzenlenmiş ve nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma gurubunu 2016-2017 akademik yılda, 4 farklı devlet üniversitesinin Eğitim Fakülteleri Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 1. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma her sınıftan 5 öğretmen adayı olmak üzere toplam 40 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Araştırma verileri "küresel kirlenmenin canlılar üzerindeki biyolojik etkileri" ile ilgili 6 açık uçlu soru içeren görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verileri içerik analizi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma bulgularına göre fen bilimleri öğretmen adaylarının hava, su ve toprak kirliliğinin canlılar üzerine biyolojik etkileri konusunda farkındalıklarının daha yüksek olduğu ancak gürültü ve ışık kirliliğinin canlılar üzerine biyolojik etkileri konusunda farkındalıklarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Küresel kirlenmenin insanlar üzerine olumsuz etkileri konusunda fen bilimleri öğretmen adaylarının farkındalıklarının daha yüksek olduğu ancak bitki ve hayvanlar üzerine olan olumsuz etkileri konusunda farkındalıklarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çevre ile ilgili ders alan fen bilimleri öğretmen adaylarının ve kadın öğretmen adaylarının küresel kirlenmenin canlılar üzerine biyolojik etkileri konusunda farkındalıklarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada gelecek nesillerde çevre bilincini oluşturacak, çevre farkındalığını ve duyarlılığını geliştirecek olan fen bilimleri öğretmen adaylarının hava, su ve toprak kirliliğinin insanlar üzerine olan biyolojik etkileri konusunda farkındalıklarının daha yüksek olduğu ayrıca fen bilimleri öğretmen adaylarının küresel kirlenmenin canlılar üzerine biyolojik etkileri konusunda farkındalıklarının çevre ile ilgili ders alma durumunun ve cinsiyetin etkilediği gösterilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the awareness related to "biological effects of global pollution on organisms" of pre-service science teacher candidates enrolled in Department of Science Education in Faculty of Education.  In addition, awareness related to biological effects of global pollution on organisms of pre-service science teachers candidates were investigated according to the taking courses related to the environment and gender. The research was designed according to the case study and semi-structured interview technique which is one of the qualitative research methods was used. The working group of the study constitutes 1st and 4th grade pre-service science teacher candidates who were enrolled in Department of Science Education in Faculty of Education of 4 different state universities in 2016-2017 academic year. The research was carried out with a total of 40 pre-service science teacher candidates, including 5 teacher candidates in each class. The research data were collected using the interview form containing 6 open-ended questions on "biological effects of global pollution on organisms". The research data were analyzed by content analysis.
According to the research findings, it was determined that awareness related to biological effects of air, water, and soil pollution on organisms of pre-service science teacher candidates was higher but their awareness related to biological effects of noise and light pollution on organisms was lower. It has been determined that awareness of pre-service science teacher candidates related to the negative effects of global pollution on humans was higher but their awareness related to the negative effects on animals and plants was lower. In addition, it has been determined that science teacher candidates who taking courses related to environment and female pre-service science teacher candidates were more aware of the biological effects of global pollution on organisms. As a result, pre-service science teacher candidates who will improve environmental awareness and sensitivity of future generations, were more aware of the biological effects of air, water and soil pollution on humans, additionally it was shown that awareness of pre-service science teacher candidates related to biological effects of global pollution on organisms was affected taking courses related to environment and also gender.