Mâtürîdî'de iman-amel ilişkisi
Faith and action in Maturidi
Yazar: MUSTAFA YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. TEMEL YEŞİLYURT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Amel = Practice ; Kelam = Islamic theology ; Maturidi = Maturidi ; Mezhepler = Sects ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
İman-amel ilişkisi, İslâm fikir tarihinde ilk dönemden itibaren en çok tartışılan konular-dan birisidir. Konu, siyasi mücadelelerle birlikte gündeme girmiş, itikâdî bir boyut ka-zanarak Kelâm İlmi'nde tekfir çizgisinde tartışılmıştır. Amel imandan bir cüzdür, amel etmeyen veya büyük günah işleyen küfre girer diyenler olduğu gibi Amelin imana faydası yoktur görüşünde olanlar da vardır. İmanla amelin birbirinin parçası olup olmama probleminden önce, iman etmiş kişinin niçin iman ettiği ya da etmesi gerektiği ile alaka-lıdır. Aslında kişinin dünyevî ve uhrevî mutluluğuna giden yolun iman-amel birlikteli-ğinden geçtiği naslarda her fırsatta vurgulanır. 
Mâtürîdî, Türk ve İslâm dünyasının yetiştirdiği önde gelen âlimlerinden biridir. Ebû Hanife'nin inançla ilgili görüşlerini sistemleştiren Ehl-i Sünnet'in "Mâtürîdîyye" diye anılan itikâdî mezhebinin de önderlerindendir. Mâtürîdî'ye göre ameller imanın bir par-çası olmayıp imanın dışında birer farzdır. Bir müslüman işlediği büyük günahı sebebiyle imandan çıkmaz ve küfre de girmez, o, bu dünyada hakiki mü'mindir. Yalnız işlediği günahı sebebiyle fâsık mü'mindir ve dolayısıyla da Allah'ın cezalandırma tehdidinin muhatabıdır. Mâtürîdî bu ve benzeri görüşleriyle ifrat ve tefritten uzak kalıp itidâli tercih etmiştir. Türk- İslâm dünyasında önemli bir yere sahip olan Mâtürîdî'nin iman-amel ilişkisi konusundaki görüşlerini incelemek ve ortaya koymak günümüz dünyasının bazı sorunlarının çözümüne de ışık tutabilir.

Abstract:
The relationship between faith and deeds is one of the most debated topics of in the history of Islamic idea from its beginning. The issue has entered the agenda with the political struggles and discussed in the axis of takfir in the speculative theology by gaining theological dimension. Somebody says that deed is a part of faith, someone who does not good act or does great sin enters blasphemy. The other ones say that there is no beneficial relationship between deeds and faith.  The discussion is not the problem of whether they are part of each other. On the contrary, the problem is related with the believer and why he believes or must believe. In fact, the path to one's worldly and hereafter happiness passes the union of faith and deeds and this situation is highlighted in the Qur'an and the hadith at every opportunity.
Abu Mansûr al-Maturidi is one of the leading scholars who grew up Turkish and Islamic world. He is one of the leaders of the sectarian creed which was named as "Maturi-diyye" of Ahl al-Sunnah systematized Imam Abu Hanifa's views related with faith.   According to Maturidi deeds is an order except for faith and is not part of faith.  A Muslim faith does not exit from faith and enter the blasphemy.   He is true believer in this world. However, he is fasiq faithful because of his sin. He is the interlocutor of Allah for punishment threat owing to his sin. Maturidi has chosen to sobriety by staying away extremism and deficiency with his these and other ideas., To examine and put forth Maturidi's views about faith and deeds, he is an important place in Turkish and Islamic world, may set light an answer to some problems of today's world.