Sağlık işletmelerinde lojistik yönetiminin iyileştirilmesi ve maliyet kontrolü üzerindeki etkisi: Bir vaka çalışması
Improving logistics management of health care businesses and its effect on cost control: A case study
Yazar: DOĞANCAN ÇAVMAK
Danışman: PROF. DR. SEMRA AKSOYLU
Kayseri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Faaliyete dayalı maliyetleme =   ; Hastane yönetimi = Hospital administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı sağlık işletmelerinin hizmet üretim süreçleri içinde yer alan lojistik faaliyetlerin maliyet odaklı bir yaklaşım ile analiz edilmesi ve iyileştirme önerilerinin sunulmasıdır. Bu amaçlarla ilişkili olarak sağlık işletmelerindeki lojistik faaliyetlerin tanımlanması, maliyet yapılarının irdelenmesi ve işletme maliyetleri içindeki yükünün tespit edilmesi, çalışmanın temel yol haritasını oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında faaliyet tabanlı bir analiz yürülmüştür. Araştırmanın verileri, işletmenin muhasebe ve ilgili departman kayıtları ile süreçlerdeki incelemeler boyunca yapılan gözlemlerden elde edilmiştir. İstanbul ilinde yer alan bir sağlık işletmesinin hizmet üretim süreci incelenmiş ve ilgili faaliyetler tanımlanarak lojistik faaliyet merkezleri tasarlanmıştır. Süreçler analiz edilirken iş akış şemalarından faydalanılmıştır. Lojistik faaliyetlere ait maliyetler faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi ile hesaplanmıştır. Maliyet verileri 2021 yılının ikinci yarısını kapsamıştır. Yapılan iş analizleri çerçevesinde sağlık işletmesi bünyesindeki lojistik faaliyet merkezleri; hasta hizmetleri, medikal muhasebe, satın alma, depo, taşıma hizmetleri, atık yönetimi, sterilizasyon hizmetleri, çamaşırhane ve bakım-onarım olarak tanımlanmıştır. Lojistik maliyetlerin analize konu toplam üretim maliyeti içindeki payının %15,42 olduğu tespit edilmiştir. En yüksek maliyete sahip lojistik faaliyet merkezi hasta hizmetleri faaliyet merkezi olmuştur. Sağlık işletmesi bünyesinde lojistik faaliyetlerle ilgili sorunların envanter görünürlüğü, taşıma maliyetleri, zamanında-tam malzeme teslimatı ve eksik hasta dosyası durumları ile ilgili olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, sağlık işletmeleri için lojistik maliyetlerin önemli bir belirleyici olduğu, bu alanda yapılabilecek iyileştirmelerin maliyet kontrolü için etkili olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study aimed to investigate the logistics which is a prominent part of healthcare services focusing on its' costs and to provide improvement proposals. In line with aims, the pathway of the study consisted of determing the logistical activities, examining the cost structure of logistical activities and determining the share of these costs from total costs of service production. An activity based analysis was conducted. The data were obtained from the records of accounting and related departments and via observations. The processes of a medical center in Istanbul were observed and examined. Work-flow diagrams were created for medical processes and for each logistical activity center. The costs of logistics was calculated using activity based costing method. The data was obtained for the second half of 2021. According to analysis, nine logistics activity centers were constructed; patient services, medical accounting/invoicing, purchasing, warehousing, transporting, sterilization, medical waste, laundry and maintenance centers. Costs of logistics accounted for 15,42% of the total cost of service. Patient services center ranked first among others. The most important problems in logistical activities were determined as problems related to inventory visibility, transportation, on time delivery of materials and wrong or missing patient files. The results verified that logistical activies are prominent determinants of costs. Improving logistics can be beneficial for cost containtment.