Çevre kimliği yüksek ve düşük olan fen bilimleri öğretmenlerinin çevre eğitimi inançlarının kıyaslanması
Comparing environmental education beliefs of science teachers having low and high environmental identity scores
Yazar: YASİN DİNDAR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KILINÇ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; çevre kimliği yüksek ve düşük olan iki farklı Fen Bilimleri öğretmeni grubunun çevre eğitimi ile ilgili inançlarını kıyaslamaktır. Bu genel amaç kapsamında "Fen Bilimleri öğretmenlerinin çevre kimliği ile çevre eğitimi inançları arasında nasıl bir ilişki vardır?" genel sorusu ekstrem gruplar (çevre kimliği düşük ve yüksek) oluşturularak cevaplanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada ekstrem gruplarla görüşmelerin yapıldığı bir durum çalışması yapılmıştır (Çepni, 2009). Veri toplama aracı olarak Clayton (2003) tarafından geliştirilmiş olan "Çevre Kimliği Ölçeği" ile "Çevre Eğitimi ile ilgili inançlar" adlı görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada çevre kimliği yüksek ve düşük olmak üzere grupların belirlenmesi amacıyla öncelikle Ankara ilinde görev yapan ve uygunluk örneklemesi ile seçilen 154 kişilik Fen Bilimleri öğretmenine Çevre Kimliği ölçeği uygulanmıştır. Bu ölçek uygulaması sonucunda çevre kimliği yüksek ve düşük olmak üzere seçilen beşer kişilik iki ekstrem grupla Çevre Eğitimi ile İlgili İnançlar konusunda yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre çevre kimliği yüksek Fen Bilimleri öğretmenlerinin çevre ile ilgili derin inançları ile bilgi ve pedagoji ile ilgili derin inançları arasında belirli bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte bu çalışma çevre kimliği yüksek bireylerin duygu ve motivasyon içeren çerçevede aslında daha sorgulayıcı ve yapılandırmacı bir eğitime eğilimli olduklarını da göstermektedir. Yapılan çalışmanın çevre eğitimi konusunda etkili Fen Bilimleri öğretmenlerine ulaşmada çevre kimliğinin geliştirilmesinin gerekli olduğu gözlenmiştir. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Çevre kimliği, çevre eğitimi, çevre eğitimi ile ilgili inanç, Fen Bilimleri öğretmenleri.

Abstract:
The purpose of this study is to compare the beliefs about environmental education of two different science teachers groups –teachers having high level environmental identity and teachers having low level environmental identity–. Within this general purpose, extreme groups (teachers having high and low level environmental identities) were formed and the question -"how does a relationship exist between science teachers' environmental identities and their beliefs about environmental education?"– was tried to be answered. This research is a case study including interviews held with the extreme groups (Çepni, 2009). The data in this study were collected through Clayton's (2003) "Environmental Identity Scale" and an interview form called "Beliefs about Environmental Education". In order to determine the teachers having high and low level environmental identity, 154 science teachers in Ankara province were chosen through convenience sampling method and Environmental Identity Scale were administered to them. According to scale results, two extreme groups (having high and low level environmental identity) consisting of 5 teachers were formed and semi-structured interviews were held with these groups about their beliefs towards environmental education. According to findings of the study with the science teachers having high level environmental identity, there is a significant relationship between the teachers' deep beliefs about environment and knowledge and pedagogy. Furthermore, this study shows that the individuals having high level environmental identity tend to take more constructivist and analytical education in terms of feelings and motivation. The study also suggests that the environmental identity of science teachers should be developed in order to have effective teachers about environmental education. In accordance with the study findings, some other suggestions were also made.

Keywords: Environmental identity, environmental education, beliefs about environmental education, science teachers.