Bölgesel eşitsiz(lik) kapsamında panel veri uygulaması: Türkiye'de bulunan düzey 2 bölgeleri örneği
Panel data application within the scope of regional (in)equality: The case of NUTS-2 regions in Turkey
Yazar: ESRA KARA
Danışman: PROF. DR. MUSA TÜRKOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel dengesizlik = Regional imbalance ; Bölgesel kalkınma = Regional development

Özet:
Bölgesel eşitsizlikler ilkel toplumlardan bu yana insanlık tarihi boyunca önemli bir iktisadi sorun olarak devam etmiştir. İktisadi eşitsizlikleri açıklamakta yaygın olarak kullanılan ve refahın bir göstergesi olarak kabul edilen gelir, tüm ülkelerde olduğu gibi, ülkelerin kendi bölgeleri arasında da eşit bir şekilde dağılmamaktadır. Gelir dağılımında yaşanan bu eşitsizlikler çeşitli sosyo-ekonomik sorunlara yol açmakla birlikte, kalkınma iktisadı açısından kritik bir sorundur. Gelirin adil bir şekilde bölgeler arası dağılması ülkelerin önemli kalkınma hedeflerinden birisidir. Bu bağlamda etkin bir kalkınmanın sağlanması açısından bölgeler arası gelir eşitsizliklerine neden olan makroekonomik faktörlerin belirlenmesi oldukça önemlidir.
Bu Çalışma; 2014-2022 yılları arasında Türkiye'de bulunan düzey-2 bölgelerinde gelir eşitsizliğine neden olan makro ekonomik faktörlerin belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada kişi başına düşen gelir bağımlı değişken seçilmiş, bağımsız değişkenler ise gini, istihdam oranı, enflasyon oranı, sanayi, tarım, hizmet, kamu harcaması ve yoksulluk oranı olarak seçilmiştir. Daha sonra Stata 18 paket programı kullanılarak panel veri analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucuna göre 2014-2022 yılları arasında Türkiye'de bulunan düzey-2 bölgelerinde kişi başına düşen geliri etkileyen makro ekonomik faktörler gini, istihdam oranı, enflasyon oranı, iktisadi faaliyet kollarına göre cari fiyatlarla GSYH (Gayri safi yurtiçi hasıla) sektörel dağılımı (tarım, hizmet ve sanayi) ve kamu harcaması olarak bulunmuştur.

Abstract:
Regional inequalities have continued to be an important economic problem throughout human history since primitive societies. Income, which is widely used to explain economic inequalities and is accepted as an indicator of welfare, is not distributed equally among the regions of countries as it is in all countries. These inequalities in income distribution lead to various socio-economic problems and are a critical problem for development economics. Fair distribution of income between regions is one of the important development objectives of countries. In this context, it is very important to determine the macroeconomic factors that cause income inequalities between regions in order to ensure an effective development.
This study has been prepared to determine the macroeconomic factors that cause income inequality in level-2 regions in Turkey between 2014-2022. In the study, income per capita was selected as the dependent variable and independent variables were selected as gini, employment rate, inflation rate, industry, agriculture, services, public expenditure and poverty rate. Then, panel data analysis was applied using Stata 18 package programme. According to the results of the research, the macroeconomic factors affecting per capita income in the level-2 regions in Turkey between 2014-2022 were found to be gini, employment rate, inflation rate, sectoral distribution of GDP (Gross Domestic Product) at current prices according to branches of economic activity (agriculture, services and industry) and public expenditure.