Yetişkinlerde erken dönem uyum bozucu şemaların ve bağlanma stillerinin yaşam doyumu ve duyguları ifade edebilme becerisi ile arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between early maladaptive schemas and attachment styles in adults with life satisfaction and the ability to express emotions
Yazar: AYŞE MİNE TUNCAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Duygu = Emotion ; Duyguları ifade etme = Emational expression ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma yetişkinlerde erken dönem uyum bozucu şemaların ve bağlanma stillerinin yaşam doyumu ve duyguları ifade etme becerisi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada katılımcıların erken dönem uyumsuz şemalarının, bağlanma stillerinin, yaşam doyumlarının ve duygularını ifade etme becerilerinin cinsiyet, yaş, eğitim süresi ve gelir gibi değişkenlerle birlikte ele alınarak aralarında anlamlı bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. 
Araştırmaya 230 (%63,5)'u kadın ve 132 (%36,5)'si erkek olmak üzere 18-45 yaş arası 362 yetişkin katılmıştır. Katılımcıların kişisel verileriyle ilgili bilgileri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", erken dönem uyum bozucu şemaları ölçmek amacıyla "Young Şema Ölçeği-Kısa Form-3", bağlanma stillerini ölçmek amacıyla "Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği", yaşam doyumunu ölçmek için "Yaşam Doyumu Ölçeği" ve duyguları ifade etme becerisi ölçmek amacıyla "Duyguları İfade Etme Ölçeği" kullanılmıştır.  
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, kopukluk şema alanı ve zedelenmiş otonomi şema alanı ile güvenli bağlanma arasında negatif bir ilişki bulunurken, diğer şema alanlarıyla güvenli bağlanma arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır. Kaçınan bağlanma stili ile diğerleri yönelimlilik şema alanı ve onay arayıcılık şeması arasında anlamlı bir ilişki bulunamazken, kaçınan bağlanma stili ile diğer şema alanlarıyla arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Kaygılı/karasız bağlanma ile onay arayıcılık şeması arasında anlamlı bir ilişki bulunamazken, diğer şemalarla anlamlı ve pozitif bir ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra Duyguları İfade Etme Ölçeği ile güvenli bağlanma arasında pozitif, kaçınan bağlanma ve kaygılı/kararsız bağlanma arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca Yaşam Doyumu Ölçeği ile Duyguları İfade Etme Ölçeği ve güvenli bağlanma stili arasında pozitif; kaçınan bağlanma, kaygılı/kararsız bağlanma, kopukluk şema alanı, zedelenmiş otonomi şema alanı, zedelenmiş sınırlar şema alanı ve diğerleri yönelimlilik şema alanı arasında anlamlı ve negatif bir ilişkiye rastlanmıştır. Yaşam Doyumu Ölçeği ile yüksek standartlar ve bastırılmışlık şema alanı arasında ise anlamlı bir ilişki tespit elde edilememiştir. Elde edilen bulgular literatür ışığında değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between early maladaptive schemas and attachment styles in adults with life satisfaction and the ability to express emotions. In the study, participants' early maladaptive schemas, attachment styles, life satisfaction and ability to express their emotions were examined together with variables such as gender, age, education period and income, and whether there was a significant relationship between them.
The study included 362 participants aged 18 to 45, with 230 (63.5%) women and 132 (36.5%) men participating. Young Schema Scale-Short Form-3, Three Dimensional Attachment Style Scale, Satisfaction With Life Scale and The Emotional Expression Questionnaire were used in the study. In addition, to determine the sociodemographic features of the participants, a personal data form was formed. 
According to the study's findings, there was a negative relationship between the disconnection schema domain, the impaired autonomy schema domain and secure attachment, while no significant relationship was found between the other schema domains and secure attachment style. While no significant relationship was found between the avoidant attachment style and the others oriented schema domain and the approval-seeking schema, a significant and positive relationship was found between the avoidant attachment style and the other schema domains. While no significant relationship was found between the anxious/ambivalent attachment style and the approval-seeking schema, it was concluded that the anxious/ambivalent attachment style had a significant and positive relationship with the other schemas. In addition, a positive relationship was found between the Emotional Expression Questionnaire and secure attachment. On the other hand, a significant negative correlation was found between the Emotional Expression Questionnaire and avoidant attachment style and anxious/ambivalent attachment style. Furthermore, the Satisfaction With Life Scale, the Emotional Expression Questionnaire, and secure attachment style were found to have a positive correlation. Besides that, the Satisfaction With Life Scale was found to have a significant and negative relationship with the avoidant attachment style, anxious/ambivalent attachment style, disconnection schema domain, impaired autonomy schema domain, impaired limits schema domain, and others oriented schema domain. The Satisfaction With Life Scale and the high standards schema domain have no significant relationship. In light of the literature, the findings were evaluated.