Ortognatik cerrahi operasyonu gerçekleştirilen hastalarda preoperatif ve postoperatif sesli harflerin akustik analizi
Acoustic analysis of vowel sounds before and after orthognatic surgery
Yazar: GAZİ KUTALMIŞ YAPRAK
Danışman: DOÇ. DR. EYÜPHAN GENCEL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Akustik özellikler = Acoustic properties ; Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Ortognatik cerrahi = Orthognathic surgery ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Giriş ve Amaç: Ortognatik cerrahi, maksilla ve mandibulanın diş içeren
bölümlerindeki anatomik bozukluklarının cerrahi olarak düzeltilmesidir. Bu gruptaki
hastalar tek başına ortodontik yöntemler ile ideal olarak tedavi edilemeyen hastalardır.
Ortognatik cerrahinin amacı dişsel dizilimin düzeltilmesinin yanında ideal bir yüz
estetiğini sağlamaktır. Bu iki ana amacın yanında en az onlar kadar önemli olan sese
olan etkileridir. Özellikle ses kayıt cihazlarının ve ses analiz programlarının gelişmesi
ile birlikte bu alanda daha objektif ve detaylı değerlendirmeler yapılabilmektedir.
Dentofasiyal deformitelerin düzeltilmesinde Lefort 1 osteotomisi ve sagital split
ramus osteotomisi en sık kullanılan yöntemlerdir. Bu iki operasyonun birlikte
kullanıldığı olan çift çene operasyonunda ise tek bir çenenin yumuşak dokuların
fizyolojisine ayıkırı biçimde belirgin hareketlerden ziyade minimal hareketlerle
oklüzyonun sağlanmasında büyük avantaj sağlamaktadır.
Bilgisayarlı ses analizi esas olarak ses bozukluğunun ve uygulanan tedavinin
etkinliğinin takibinde kullanılmaktadır. Akustik analiz sese ait nesnel değerlendirme
imkanı sunar ve özellikle tedavi öncesi ve sonrası durum değerlendirmelerinde oldukça
etkilidir.
Bizde çalışmamızda oklüzyon bozukluğu olan dentofasyal deformiteli hastalara
uyguladığımız ortognatik çift çene cerrahi tedavisinin akustik analiz ile takibini ve ses
kalitesi üzerine olan etkisini araştırmayı amaçladık.
Materyal Metod: Bu prospektif kesitsel çalışmada Çukurova Üniversitesi Tıp
Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalında 20018-2020 yılları
arasında gelişimsel maloklüzyon nedeniyle ortodontik tedavi sonrası ortognatik çift
çene cerrahi tedavisi uygulanan 13 erkek ve 13 kadın toplam 26 hasta incelendi.Tüm
operasyonlar aynı cerrah liderliğindeki ekip tarafından gerçekleştirildi. Hastaların sesli
harf kayıtları (a,e,i,ı,o,ö,u,ü) ameliyat öncesi dönemde ve ameliyat sonrası 6. Ayda
hastaların vokal kalitesini etkileyebileceği düşünülen ek patolojilerinin olmadığı
dönemde alındı. Audacity programı(Open Source Software) ile alınan ses kayıtları,
Praat akustik analiz program ile her harf için ameliyat öncesi ve sonrasında akustik
analizi yapılarak temel frekans, shimmer, jitter ve harmoni gürültü oranlarına (NHR)
bakıldı. Operasyon öncesi ve sonrası sürekli ölçümlerin karşılaştırılmasında dağılımlar
kontrol edildi, parametrik dağılım gösteren değişkenler için Bağımlı Grup T test,
parametrik dağılım göstermeyen değişkenler de Wilcoxson testi kullanıldı. Tüm
testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alındı.
Bulgular: Çalışmada kullanılan sesli harf ses kayıtlarının tamamı için akustik
analiz sonucu elde edilen temel frekans (f0), jitter, shimmer ve harmoni gürültü
değerlerinde ses kalitesindeki artışı gösterir şekilde sayısal olarak azalma ve her harf
için en az iki parametrede istatiksel olarak anlamlı değişiklik saptandı.
Sonuç: Çalışmamız sonucunda ortodontik tedavi sonrası uyguladığımız ortognatik
çift çene cerrahisi hastalarının türkçe alfabesinde kullanılan sesli harflerin akustik
analizinde, ses kalitesinde artış sağladığı gözlemlenlendi. Akustik analiz
değerlendirilirken birden fazla parametre kullanımının elde edilecek sonucun
güvenilirliğini artırması yönünden önemli olduğu görüldü.
Anahtar Kelimeler: Akustik Analiz, Çiftçene Operasyonu, Maloklüzyon,
Ortognatik Cerrahi.

Abstract:
Introduction and Aim: Orthognathic surgery is the surgical correction of
anatomic defects in the parts of the maxilla and mandible that contain teeth. Patients in
this group are those who cannot ideally be treated with orthodontic methods alone. The
aim of orthognathic surgery is to provide an ideal facial aesthetics as well as the
correction of the dental alignment. Besides these two main purposes, at least as
important as them are the effects on the speech voice. Especially with the development
of sound recording devices and sound analysis programs, more objective and detailed
evaluations can be made in this area.
In the correction of dentofacial deformities, Lefort 1 osteotomy and sagittal split
ramus osteotomy are the most frequently used methods. In the double chin operation,
which is the combination of these two operations, it provides a great advantage in
providing occlusion with minimal movements rather than sobering movements of the
soft tissues of a single jaw.
Computerized voice analysis is mainly used for monitoring the voice disorder
and the effectiveness of the treatment. Acoustic analysis provides objective assessment
of sound and is particularly effective in evaluating the situation before and after
treatment.
In our study, we aimed to investigate the effect of orthognathic double chin
surgery treatment on patients with dentofacial deformity with occlusion disorder,
follow-up with acoustic analysis and on voice quality.
Patients and Method: In this prospective cross-sectional study, a total of 26
patients, 13 men and 13 women, who underwent orthognathic double chin surgery after
orthodontic treatment due to developmental malocclusion between the years of 2018-
2020 in the Department of Plastic, Reconstructive and Aesthetic Surgery, Faculty of
Medicine, Çukurova University. The vowel recordings of the patients (a, e, i, ı, o, ö, u,
ü) were taken in the preoperative period and at the 6th month postoperatively, when
there were no additional pathologies that were thought to affect the vocal quality of the
patients. Sound recordings taken with the Audacity(Open Resource Software) program
and the acoustic analysis of each letter before and after the operation with the Praat
acoustic analysis program, and the fundamental frequency, shimmer, jitter and harmony
noise ratios (NHR) were examined. For the comparison of continuous measurements
before and after the operation, the distributions were checked. Dependent Group T test
was used for variables showing parametric distribution, and Wilcoxson test was used for
variables that did not show parametric distribution. Statistical significance level was
taken as 0.05 in all tests.
Results: For all vowel sound recordings used in the study, a numerical decrease
in the fundamental frequency (f0), jitter, shimmer and harmony noise values obtained as
a result of the acoustic analysis and a statistically significant change in at least two
parameters for each letter were found.
Conclusion: As a result of our study, it was observed that the acoustic analysis
of vowels used in the Turkish alphabet of orthognathic double jaw surgery patients,
which we applied after orthodontic treatment, increased the sound quality.
Keywords: Acoustic Analysis, Double Jaw surgery, Malocclusion, Orthognatic
Surgery