Küresel krizlerle mücadelede maliye politikasının rolü: Türkiye'de 2000 sonrası döneme yönelik bir inceleme
The role of fiskal policy of struggling with global crisis: A survey for 2000 after the period in Turkey
Yazar: MELİKE BUTUTAKİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT ÖZŞAHİN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik istikrar = Economic stability ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Ekonomik kriz Kasım 2000 = Economical crisis November 2000 ; Ekonomik kriz Şubat 2001 = Economical crisis February 2001 ; Küresel kriz = Global crises ; Maliye politikaları = Fiscal policies

Özet:
Ekonomik krizi, bir ekonomide beklenmedik bir zamanda ve aniden ortaya çıkan ekonomik aksaklıklar olarak tanımlayabiliriz. 1980 yılından itibaren küreselleşen bir dünya görülüyor ve küreselleşmenin beraberinde getirdiği kriz sorununun etkileri hep beraber yaşanmakta. Daha önceleri yaşanan ekonomik krizlerin etki alanı yalnızca çıktığı ülkeyle sınırlıyken 1990 yılından itibaren etki alanını genişlettiğini, ticari ilişki ve bağlantı içinde olunan diğer ülkelere de sirayet ettiğine tanık olunmuştur. Kriz yalnızca ekonomiyle sınırlı kalmayıp, sosyal ve politik yıkımlar da yarattığı için sonrasında bir dizi tedbirler ve yıkımı onarıcı politikalar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda krizi erken tespit etmek ve uygulanacak maliye politikası, bu maliye politikasının zamanlaması önem arz etmekle birlikte kullanılacak maliye politikası araçlarının da birbiriyle uyumlu olması, mücadele kapsamında büyük önem taşımaktadır. Dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik krizlerin çıkış noktalarına bakıldığında; kamu açıkları, uygulanan yanlış vergi politikaları, genişletici maliye politikalarının yarattığı kamu gelir-gider dengesizlikleri, kamu kesimindeki yapısal bozuklukları gibi nedenlerin ortak sebep olduğu görülmekte. Bütün bunlara eklenen yüksek faiz oranları, aşırı açık döviz pozisyonları ve cari işlemler açığı eklendiği zaman kriz kaçınılmaz son haline gelmektedir. Ülkemizi etkileyen 2000, 2001,2008 ve 2018 krizlerinde sarsılan ekonomik yapıyı düzenlemek için büyük oranda maliye politikası, zaman zaman para politikasından da yardım alarak, ağırlıklı olarak daraltıcı tedbirler uygulanarak krizle mücadele edilmeye çalışılmıştır. Bu yüksek lisans tezi çalışmasında 2000 sonrası yaşanan krizlere neden olan etmenler ve krizle mücadele kapsamında uygulanan maliye politikaları ve ne kadar etkin olduğu üzerine bir çalışma yapılmıştır.

Abstract:
We can define an economic crisis as economic failures that occur suddenly and at an unexpected time in an economy. Since 1980, a globalizing world has been seen and the effects of the crisis problem brought about by globalization are experienced altogether. While the impact area of the previous economic crises was limited to the country they originated from, it has been witnessed that they have expanded their sphere of influence since 1990 and spread to other countries with which they have commercial relations and connections. Since the crisis was not only limited to the economy, but also created social and political destructions, a series of measures and policies to repair the destruction were tried to be determined afterwards. In this respect, detecting the crisis early and the fiscal policy to be implemented and the timing of this fiscal policy are important, but the compatibility of the fiscal policy instruments to be used with each other is of great importance within the scope of combat. Considering the starting points of the economic crises in the world and in our country; It is seen that reasons such as public deficits, wrong tax policies applied, public income-expense imbalances created by expansionary fiscal policies, structural disorders in the public sector are common causes. When high interest rates, excessive open foreign exchange positions and current account deficit are added to all these, the crisis becomes inevitable. In order to regulate the economic structure that was shaken in the 2000, 2001, 2008 and 2018 crises affecting our country, the fiscal policy, with the help of the monetary policy from time to time, was tried to be struggled with the crisis by applying mainly constrictive measures. In this master's thesis, a study has been carried out on the factors causing the crises experienced after 2000 and the fiscal policies applied within the scope of combating the crisis and how effective they are.