Acil serviste COVİD 19 tanısı alan hastaların aşılanma durumlarının semptom ve prognoza etkisinin incelenmesi
The effect of vaccination status of patients diagnosed with COVID 19 in the emergency department, on symptoms and prognosis
Yazar: SİMGE ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT ERSEL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Acil servis kritik bakım alanınca başvuran ve COVID-19 PCR+ olan hastaların aşı olma durumunun 30 günlük mortaliteye etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Prospektif olarak yapılması planlanan çalışmaya Ege Üniversitesi Acil Servis kritik bakım alanına 1 Ocak 2022-30 Nisan 2022 tarihleri arasında başvuran ve COVID-19 PCR+ pozitif sonuçlanan, triyaj kategorisi 1.,2. Ve 3. Grupta olan 18 yaş üstü hastalar dahil edilmiştir. Hastaların elektronik hasta dosyasından ve Sağlık Bakanlığı Aşı Takip sisteminden aşı durumları, yaş, cinsiyet, başvuru esnasındaki vital bulguları (tansiyon arteriyel, oksijen satürasyonu, ateş, nabız, solunum sayısı),ek hastalıkları, mekanik ventilatör ihtiyacı ve vazopressör ihtiyacı , eğer görüntüleme ve laboratuvar değerleri görülmüşse laboratuvar değerleri(lenfosit ve lökosit sayısı, CRP, LDH, D-Dimer),PRİEST Skoru, ACEP COVID-19 Tool,4C Koronavirüs skoru ve yatış/taburculuk/ölüm bilgileri eklenmiştir. Çalışmanın birincil sonlanım ölçütleri aşılanma durumuna göre mortalite ve hastane yatışının değerlendirilmesidir. İkincil sonlanım ölçütleri IMV, NIMV, vazopressör ihtiyacı, akciğer tutulumu varlığı kabul edilmiştir. Ayrıca amaca uygun olarak PRIEST, Covid 4C-Skoru, ACEP COVID-19 Tool skorları alt gruplara göre mortalite açısından değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortancası 72 olup hastaların %65,1'inin 65 yaş ve üstü olduğu saptanmıştır, bu grupta 30 günlük mortalitenin %29 olduğu belirlenmiştir ve bu gruptaki hastalarda BioNTech aşısı mortaliteyi anlamlı derecede azaltmaktadır(p=0,009). Hastaların %53,3'ü erkek, %46,7'si kadın cinsiyettedir ve 30 günlük mortalite açısından iki grup arasında fark bulunmamaktadır. Pfizer BioNTech aşısı erkek cinsiyette 30 günlük mortaliteyi azaltmaktadır (p= 0,016) fakat kadın cinsiyet için bu durum geçerli değildir. 
%33,6 ile dispne hastaların en sık başvuru semptomu olup, %12,1'i karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal gibi gastrointestinal sistem semptomlarıyla,12,1'i öksürük takip etmektedir. Bu da COVID-19 salgınının başından beri hastalarda gelişen semptomlarla örtüşmektedir.
Hastaların %29,9'unda Diyabetes Mellitus, %20,5'inde Koroner Arter Hastalığı, %20,4'ünde aktif kemoterapi alan malignite veya immünsupresif tedavi, %11,1'inde Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, %8,8'inde Kronik Böbrek Yetmezliği bulunmaktadır ve Diyabetes Mellitus, İmmünsupresyon ,Konjestif Kalp Yetmezliği ve Kronik Böbrek Yetmezliği olan hastalarda 30 günlük mortalite açısından anlamlı fark çıkmaktadır(p<0,050).Aşılanma durumu bu komorbiditelere sahip olan hastalarda mortaliteyi etkilememektedir (p>0,050). 
Hastaların %5'i hipotansif (<90 mm Hg), %26,9'u desatüre (SpO2 <90), %33,9'u taşikardik (100/dk 0,050).
Laboratuvar parametrelerinden CRP yüksekliği, LDH yüksekliği, lökositoz ve lenfositopeni için mortalite riskinde artış gösterilmiştir(p<0,050). Çalışmamızda nötrofil/lenfosit oranı 5'in üstünde olanlarda mortalite %30,3 olarak saptanmıştır ve ROC analizinde 30 günlük mortaliteyi tahmin ettirmede nötrofil/lenfosit oranının Youden indeksi ile elde edilen 5,4 değerinin AUC değeri 0,632 (%95 GA: 0,578-0,686) olup, %62,7 sensitif %58,4 spesifiktir. Pfizer BioNTech ile aşılanma nötrofil/lenfosit oranı 5'in üstünde olan hastalarda mortaliteyi azaltmaktadır (p<0,001). Hastaların %44,9'unun akciğer tomografi bulguları CO-RADS sınıflaması olarak 4 ve 5. grupta olup Covid enfeksiyonu açısından yüksek şüphelidir ve bu hasta grubunda mortalite daha yüksek bulunmuştur (%31,4) (p=0,002).
Covid 4C Skoru, PRIEST Skoru, ACEP Covid 19 Skoru ve CCI Skoru 30 günlük mortalite görülen hastalarda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,001) ve Pfizer BioNTech ile aşılanma PRIEST ve CCI skorları yüksek olan hastalarda mortaliteyi azaltmaktadır(p<0,050).
Aşılanma durumunun genel anlamda mortaliteyi etkilemediği saptanmıştır. Fakat alt grup analizlerinde Pfizer BioNTech ile aşılı olmak aşısız hastalara göre yoğun bakım yatış oranını azaltmakta (p=0,033) ve mortaliteyi azaltmaktadır (p=0,032). Sinovac ile aşılı olan hastalarda aşısızlara göre yoğun bakım yatışı ve mortalite açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,050).
Sonuç: Çalışma, herhangi bir aşının mortaliteyi azaltmadığını gösterse de aşılanmış olanların aşılanmamışlara kıyasla daha düşük mortalite oranına sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle Pfizer BioNTech aşısıyla yeterli dozda aşılanmış olanların diğer gruplara göre daha düşük mortalite oranına sahip olması dikkat çekicidir. Hastalarımızda genel mortalite ve yoğun bakım yatışı gibi kriterler göz önüne alındığında, her ne kadar çalışma grubu kısıtlı sayıda olsa da BioNTech aşı şeması ile aşılanan veya bu şemaya geçen hasta gruplarında bulunan hastaların daha düşük mortalite ve yoğun bakıma yatış ile karşılaşmaktayız. Bu hastalarda özellikle BioNTech aşısının zamanında ve yeterli dozda yapılmasının toplum sağlığı yararına olacağını düşünüyoruz.

Abstract:
Objective: We aimed to examine the effect of vaccination status on 30-day mortality in patients who applied to the emergency room critical care area and had COVID-19 PCR+.
Materials and methods: For the prospective study, those who applied to the Ege University Emergency Service critical care area between January 1, 2022, and April 30, 2022, resulted in COVID-19 PCR+ positive; those who were in triage category groups 1,2 And 3 and patients over the age of 18 were included. Vaccination status, age, gender, vital signs at the time of admission (blood pressure, arterial blood pressure, oxygen saturation, fever, pulse, respiratory rate), comorbidities, mechanical ventilator need, and vasopressor need, and if imaging and laboratory values were obtained, laboratory values (lymphocyte and leukocyte count, CRP, LDH, D-Dimer), PRIEST Score, ACEP COVID-19 Tool, 4C Coronavirus score and hospitalization/discharge/death information from the electronic patient file of the patients and the Vaccine Tracking System of the Ministry of Health are added. The study's primary outcome measures were evaluating mortality and hospitalization according to vaccination status. Secondary outcome criteria were the need for IMV, NIMV and vasopressors and the presence of pulmonary involvement. In addition, PRIEST, Covid 4C-Score, and ACEP COVID-19 Tool scores were evaluated regarding mortality according to subgroups under the purpose.
Results: The median age of the patients included in the study was 72, and 65.1% were 65 years and older; the 30-day mortality was 29% in this group, and the BioNTech vaccine significantly reduced mortality in this group (p=0.009). 53.3% of the patients were male, and 46.7% were female, and there was no difference between the two groups regarding 30-day mortality. Pfizer BioNTech vaccine reduces 30-day mortality in males (p= 0.016) but not in females.
Dyspnea is the most common presenting symptom of patients with 33.6%, followed by gastrointestinal system symptoms such as abdominal pain, nausea, vomiting, and diarrhea in 12.1% and cough in 12.1%. Our study coincides with the symptoms that have developed in patients since the beginning of the COVID-19 outbreak.
Diabetes Mellitus in 29.9%, Coronary Artery Disease in 20.5%, malignancy receiving active chemotherapy or immunosuppressive treatment in 20.4%, Chronic Obstructive Pulmonary Disease in 11.1%, 8.8% In patients with Chronic Kidney Failure, there is a significant difference in terms of 30-day mortality in patients with Diabetes Mellitus, Immunosuppression, Congestive Heart Failure and Chronic Kidney Failure (p<0.050). However, vaccination status does not affect mortality in patients with these comorbidities (p>0.050).
5% of the patients were hypotensive (<90 mm Hg), 26.9% were desaturated (SpO2 <90), 33.9% were tachycardic (100/min 0.050).
An increased mortality risk was shown for laboratory parameters such as CRP elevation, LDH elevation, leukocytosis, and lymphopenia (p<0.050). In our study, mortality was found to be 30.3% in patients with a neutrophil/lymphocyte ratio above 5, and the AUC value of 5.4 obtained with the Youden index of the neutrophil/lymphocyte ratio in estimating 30-day mortality in the ROC analysis was 0.632 (95% CI: 0.578-0.686). It is 62.7% sensitive and 58.4% specific. Vaccination with Pfizer BioNTech reduces mortality in patients with a neutrophil/lymphocyte ratio above 5 (p<0.001). The pulmonary tomography findings of 44.9% of the patients were in groups 4 and 5 as CO-RADS classification. They were highly suspicious for Covid infection, and mortality was higher in this patient group (31.4%) (p=0.002).
Covid 4C Score, PRIEST Score, ACEP Covid 19 Score, and CCI Score were found to be significantly higher in patients with 30-day mortality (p<0.001), and vaccination with Pfizer BioNTech reduces mortality in patients with high PRIEST and CCI scores (p<0.050).
It was determined that vaccination status did not affect mortality in general. However, in subgroup analyses, being vaccinated with Pfizer BioNTech reduces the rate of intensive care hospitalization (p=0.033) and mortality (p=0.032) compared to unvaccinated patients. There was no significant difference in intensive care admission and mortality in patients vaccinated with Sinovac compared to unvaccinated patients (p>0.050).
Conclusion: Although the study shows that any vaccine does not reduce mortality, it shows that those vaccinated have a lower mortality rate than those not vaccinated. Notably, those vaccinated with the Pfizer BioNTech vaccine at a sufficient dose have a lower mortality rate than the other groups. Furthermore, considering the criteria, such as general mortality and intensive care hospitalization in our patients, although the study group is limited, we encounter lower mortality and hospitalization in the intensive care unit of the patients in the patient groups vaccinated with the BioNTech vaccine scheme or switched to this scheme. Therefore, administering the BioNTech vaccine promptly and adequately would benefit public health, especially in these patients.