Reel efektif döviz kurunun dış ticaret dengesi üzerine etkisi
The effect of reel foreign exchange rate on foreign trade balance
Yazar: ALPER GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN KARABULUT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Dış ticaret dengesi = Foreign trade balance ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Reel döviz kuru ile ihracat, ithalat ve dış ticaret hacmi arasındaki ilişkilerin incelendiği bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde reel döviz kuru ile ilgili kavramlar ve döviz kuru çeşitleri anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, reel döviz kuru değişimleri dış ticaret ile birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünü ise çalışmanın esası olan uygulama bölümü oluşturmaktadır. Bu bölümde 2005:01–2013:04 dönemini içeren; dış ticaret dengesi, ihracat, ithalat, reel efektif döviz kuru, Türkiye sanayi üretim endeksi ve Euro bölgesi sanayi üretim endeksine ait aylık veriler logaritmik şekilde kullanılmıştır. Üç ayrı model oluşturularak analiz yapılmıştır.
Çalışmada elde edilen sonuçlar reel kurdaki herhangi bir değişmenin dış ticaret dengesi üzerinde anlamlı bir etki yapmadığını, reel döviz kurunun dış ticaret dengesini sağlamada etkin bir şekilde kullanamayacağı bulgusuna ulaşılmıştır. Kısa dönemde, reel efektif döviz kurunda meydana gelen artışın TL'nin değerlenmesine ve dövizin ucuzlamasına yol açacağından ithalat üzerinde pozitif bir etki oluşturması beklenmektedir. Uzun dönemde, ülkenin GSYİH düzeyinin artması durumunda üretim artışına paralel ara malı ve enerji mallarına olan talep, ithalatı artıracaktır. Diğer taraftan kişisel gelirin artması ile de ithal tüketim mallarına olan talep artacaktır. Yurt içi gelirdeki artışın ithalat üzerinde pozitif etkisi beklenmektedir.


Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret, Döviz kuru

Abstract:
In this study the relation between reel exchange rate, import and export volumes are examined. The study composed of three chapters. In the first chapter, concepts related to reel exchange rate and types of exchange rates are explained. The second chapter analyzes fluctuations in reel exchange rates along with foreign trade. The main part of the study is the third chapter where implementation is conducted. In this chapter monthly data of foreign trade balance, export, import, reel exchange rate, Turkish industrial production index and Euro zone industrial production index for January 2005-April 2013 period are utilized in algorithmic method. Three different models are composed and analyses are carried out.
The obtained results show that the fluctuations in reel exchange rate do not have significant effect on the balance of foreign trade and reel exchange rate cannot be effectively used in obtaining foreign trade balance. In the short term, the rise in reel exchange rate causes valuation of TL and devaluation for foreign currencies, therefore cause positive effect on import. In the long term, if the GDP increases, in parallel to the rise in production, the demand to intermediate goods and energy goods, import increases. On the other hand, the rise in personnel income increases consumption of imported goods, too. The rise in national income is expected to have a positive effect on import.



Keywords: Foreign Trade, Exchange rate