Sermaye piyasalarında yeni bir örgütlenme: Çok taraflı işlem sistemleri
A new type of organization in capital markets: Multilateral trading facilities
Yazar: AYÇA ÖZER BABAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN ÇELİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Alternatif alım satım sistemleri = Alternative trading systems ; Alım-satım = Sale and purchase ; Borsa = Stock exchange ; Elektronik işlem = Electronic process ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası kurumları = Capital markets institutions ; Çok taraflı yatırım anlaşması = Multilateral agreement on investments ; Örgütlenme = Organization ; Örgütlenme stratejileri = Organizational strategies ; İkili alım-satım = Pairs trading

Özet:
Menkul kıymet işlemlerinin, emir alan ve veren kişiler arasında bir aracıya gerek olmaksızın otomatik olarak eşleşerek gerçekleşmesine olanak sağlayan Çok Taraflı İşlem Sistemleri (Alternatif Alım Satım Sistemleri-Alternative Trading Systems-ATS), geleneksel borsalara ve aracı kuruluşlara karşı önemli bir rekabet etkisi yaratmakta ve borsalar, aracı kuruluşlar ve yatırımcılar şeklindeki geleneksel piyasa örgütlenmesini dönüşüme zorlamaktadır.Bu kapsamda, yapılan tez çalışmasında ulaşılan sonuçlar aşağıda sunulmaktadır:1)ATS'lerin rekabeti, borsaları teknoloji yatırımı yapmaya, kullanıcı ortak tipi örgütlenmedense kar odaklı şirket tipi örgütlenmeye, yerel, bölgesel ve küresel birleşmelere ve ATS'ler ile işbirliklerine yöneltmiştir. Aracı kuruluşları ise işlem komisyonlarını düşürmeye, yenilikçi iş modelleri ve ürünler geliştirmeye zorlamıştır.2)Yatırımcılar artık portföylerini gittikçe artan biçimde piyasa temelli olmaktan ziyade sektörel bazlı ve piyasalar arası oluşturmak ve bunu yaparken de ulusal sınırları aşmak istemektedirler. Bu amaca en iyi hizmet edecek örgütlenme ise mevcut durumda ATS'lerdir. Dolayısyla, uluslararası ATS'lerin ülkemiz piyasalarına giriş koşullarını zorlayacağı düşünülmektedir.3)Ülkemiz sermaye piyasalarında işlem saatleri sonrası işlem olanağı sağlayan bir ATS işlem olanaklarını artırarak ilave likidite oluşmasında ve küresel piyasalarla bağlantıların güçlendirilmesinde faydalı olacaktır. Ülkemizde ATS'lerin gelişim sağlayabileceği bir başka alan olarak ise tahvil bono işlemleri görülmektedir.4)Geleneksel düzenlemeler borsalar ve aracı kuruluşlar arasında kesin bir ayrıma dayalıdır ve ulusal sınırları baz almaktadır. ATS'ler ise bu sınırları zorlamaktadır. ATS'lerin temel özelliği yenilikçi ve değişken yapılar olmaları ve farklı ihtiyaçlar için farklı çözümler üretebiliyor olmalarıdır. Bu nedenle düzenleme yapısının ATS'leri tek tipleştirmesinden kaçınmak gerekmektedir. Piyasa yapısı (borsalar, aracı kuruluşlar ve ATS'ler) bir bütün olarak düzenlenmeli, sınıflandırmacı bir anlayıştan kaçınılmalıdır.

Abstract:
Multilateral Trading Facility (Altenative Trading Systems-ATS) take orders from buy and sell side traders and execute automatically without any interference of an intermediary institutions. ATS create a remarkable competition against to traditional markets and intermediary institutions like broker-dealer firms, forcing the traditional structure of financial markets includes exchanges, broker-dealers and investors to change.In this context, the conclusions reached by this thesis can be stated as below:1.Competition arising from ATS have leaded to traditional exchanges to renew technologies, to de-mutualize the shareholding and to make accusition and mergers between both exchanges and ATS around the world. On the other hand, intermediary institutions have to reduce commission fees and compete with new financial products and services.2.It must be expected that increasing interest to Turkish capital market will not be limited only in cross-border trading activities in VOBAS and İMKB through an agent Turkish intermadiary institution but it will be enlarged to ATS which want to serve in Turkish capital markets. Moreover, investors are highly demand portfolios composed in sectoral based and not limited by national borders recently. ATS is the most appropriate form which serves this aim.3.An ATS which provide after hour trading facilities will be increase trading facilities and take additional liguidty in Turkish capital markets. ATS can be also successful in bono markets in Turkey. Shares Market in İMKB is already otomatized and order driven markets like EU exchanges. Thus, ATS can be expected more successful in bono markets than share markets like in EU. Bono trades largely executed in interbank market already, not İMKB Bono Market. Consequently, an ATS for bono trading will be very usefull for market transperancy, on time and real data dissemination and efficient price discovery.4.Traditional regulations has strict rules that classify exchanges and intermediary institutions two different chategories. But ATS don?t confirm this categorisation and force them to change. ATS has higly technological and innovative features. Their success is in their ability to develop new solutions for new investor needs which differ from each group of investor. Therefore, regulatory approach should be avoid to act in a restrictive manner and delimiter categorisation. Market structure should be regulated as a whole which includes exchanges, intermadiary institutions and ATS.