Doğu ladini [Picea orientalis (L.) Link] fidanlarının bazı fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine kuraklık stresinin etkisi ile morfolojik özellikler arasındaki ilişki
The relationship between the effects of drought stress on some physiological and biochemical properties and morphological characteristics of oriental spruce [Picea orientalis (L.) Link] seedlings
Yazar: AHMET KEREM SERTER
Danışman: DOÇ. DR. FAHRETTİN ATAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Doğu Ladini türünün tohum meşcerelerinden elde edilen tohumlardan yetiştirilmiş fidanların kuraklık stresine karşı göstermiş olduğu bazı biyokimyasal ve fizyolojik tepkiler araştırılmıştır. Hem türün genel olarak kuraklığa nasıl tepki verdiği hem de farklı populasyonların bu stres faktörüne karşı verdiği tepkilerin nasıl değiştiği incelenmiştir. Bu çerçevede, Doğu ladini fidanlarında şafak öncesi bitki su gerilimi, toprak sıcaklığı ve nemi gibi çevresel parametreler ölçülmüş; klorofil a, klofil b, toplam klorofil, toprak karotenoid ve toplam çözünebilir karbonhidrat içerikleri analiz edilmiştir. Aynı zamanda, dört yaşındaki fidanların bazı morfolojik özellikleri de ölçülerek, bu özellikler ile kuraklık stresine karşı verilen tepkiler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, biyokimyasal ve fizyolojik parametrelerde olduğu gibi morfolojik özellikler bakımından da populasyonlar arasında belirgin farklılıklar ortaya çıkmıştır. Kuraklık stresine maruz kalan fidanlarda stres süresi arttıkça, bitki su gerilimi, klorofil, toplam karotenoid ve çözünebilir karbonhidrat miktarlarının arttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, morfolojik özelliklerdeki varyasyonlar ile fidanların kuraklık stresine verdikleri biyokimyasal ve fizyolojik tepkiler arasında güçlü korelasyonlar olduğu belirlenmiş; özellikle kuru kök yüzdesi, katlılık indisi ve gürbüzlük indisi gibi parametrelerle bu ilişkiler ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, the biochemical and physiological responses of Oriental spruce seedlings, grown from seeds obtained from seed stands, to drought stress were investigated. The research focused on both the general response of the species to drought and the variations in how different populations react to this stress factor. Parameters such as pre-dawn plant water potential, soil temperature, and soil moisture were measured in Oriental spruce seedlings, along with the analysis of chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, total carotenoid, and total soluble carbohydrate contents. Additionally, some morphological characteristics of four-year-old seedlings were evaluated, and the relationship between these traits and responses to drought stress was assessed. The results showed significant differences among the populations in terms of biochemical and physiological parameters, as well as morphological traits. As the drought stress duration increased, plant water potential, chlorophyll, total carotenoid, and soluble carbohydrate levels also increased in the stressed seedlings. Moreover, a strong correlation was found between the morphological variations and the biochemical and physiological responses of the seedlings to drought stress, with parameters such as root dry weight percentage, sturdiness index, and Dickson quality index highlighting these relationships.