Gebelikte algılanan bulaşıcı hastalık risk ölçeği: COVID-19 versiyonunun geliştirilmesi
Developing the perceived communicable disease risk in pregnancy scale: The COVID-19 version
Yazar: ARZU AYBEK KALKANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik = Pregnancy ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tutum ölçekleri = Attitude scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 Versiyonu'nun geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, metodolojik araştırma tasarımında yürütülmüştür. Örneklemi, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğinde, Aralık 2020 - Ocak 2021 tarihleri arasında, rutin gebelik kontrolüne gelen ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 355 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Algılanan COVID-19 Risk Ölçeği ve Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 Versiyonu formu kullanılarak toplanmıştır. Çalışma boyunca, Likert tipi ölçek geliştirme ilkeleri temel alınmıştır. Çalışmanın uygulaması için gerekli etik ve kurumsal izinler alınmıştır. Veriler, pandemi önlemlerine dikkat edilerek, yüz yüze, mahremiyetin sağlandığı, uygun bir ortamda toplanmıştır. İlk uygulamadan iki hafta sonra test-tekrar test yapılmıştır. Ölçeğin geçerlik analizinde; yüzey, kapsam, yapı ve ölçüt geçerliği incelenirken, güvenirlik analizinde; iç tutarlılık kat sayısı ve test- tekrar test analizleri yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın kapsam geçerliği sonucunda, ölçekte 30 maddeye yer verilmiştir. Çalışmanın kapsam geçerlik indeksi 0,93 olarak hesaplanmıştır. Madde-toplam korelasyon analizi sonuçlarına göre ölçekten toplam 10 madde çıkarılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda, ölçekte toplam varyansın %59,6'sını açıklayan ve faktör yükleri 0,86 ile 0,45 arasında değişen beş boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinde, uyum indekslerinin kabul edilebilir değerlerde olduğu bulunarak, keşfedilen beş faktörlü yapı doğrulanmıştır. Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 Versiyonu'nun Cronbach α değeri 0,84'dir. Ölçek puanı ile ölçüt olarak değerlendirilen Algılanan COVID-19 risk ölçeği puanı arasında, istatistiksel açıdan anlamlı ve orta düzeyde bir korelasyon olduğu bulunmuştur (p<0,05). 
Sonuç: Beş alt boyut ve  20 maddeden olşan Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 Versiyonu geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak değerlendirilmektedir.
Anahtar kelimeler: Gebelik, COVID-19, Algılanan Risk, Bulaşıcı Hastalık, Halk Sağlığı, Hemşirelik

Abstract:
Aim: This study aims to construct the Perceived Communicable Disease Risk Scale: the COVID-19 version.
Materials and Methods: The study had a methodological research design. Sample of the study comprised 355 pregnant patients, who met the inclusion criteria and were followed-up at the gynecology and obstetrics clinic of the Gülhane Research and Training Hospital between December 2020 and January 2021. Data were collected using descriptive information form, the COVID-19 Perceived Risk Scale (CPRS) and the Perceived Communicable Disease Risk in Pregnancy Scale: the COVID-19 Version (PCDRPS-COVID-19). Principles of Likert scaling were taken as basis for scale construction. Necessary ethical and institutional permissions were obtained to conduct the study. Data were collected during face-to-face interviews by taking patient confidentiality and the COVID-19 pandemic measures into consideration. Test-retest was conducted two weeks after the first intervention. Face, content, construct and criterion validity were used for validity analysis whereas internal reliability coefficient and test-retest analysis were used to evaluate reliability. 
Findings: Content validity index of the 30 items of the scale was 0,93. After the item-total correlation analysis, 10 items were removed. Exploratory factor analysis revealed five dimensions, whose factor loads ranged between 0,86 and 0,45, and which explained 59,6% of the total variation. Confirmatory factor analysis showed that fit indices were acceptable, confirming the five-factor scale. Cronbach's alpha of the PCDRPS-COVID-19 was 0,84. There was a moderate and statistically significant correlation between the scores obtained from the CPRS and the PCDRPS-COVID-19 (p<0.005). 
Conclusion: The study found that the PCDRPS-COVID-19, which was composed of five subscales and 20 items was a valid and reliable scale.
Key words: Pregnancy, COVID-19, Risk Perception, Communicable Disease, Community Health, Nursing.