Finansal varlıkları fiyatlandırma modelinin ve modele göre portföy oluşturulmasının İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda uygulanması (1991-1996) /
Yazar: SÜLEYMAN KALE
Danışman: DOÇ. DR. METİN KAMİL ERCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal varlık değerleme modeli = Financial asset evaluation model ; Portföy = Portfolio ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Bu güne kadar sermaye piyasalarında portföy seçimleri için geliştirilen modellerden Modern Portföy Teorisi ve onun mantıksal uzantısı olan Finansal Varlıkları Fiyatlandırma Modeli (FVFM) portföy teorilerine çok önemli yaklaşımlar kazandırmış ve geniş ölçüde kullanılmıştır Bu çalışmanın amacı ampirik testler yardımıyla FVFM'nin öne sürdüğü yaklaşımlann İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda geçerli olup olmadığını, portföy oluşturmanın bu yaklaşımlara etkilerini, portföy oluştururken modelin nasıl kullanılabileceğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini tesbit etmek, ve aynı zamanda sektörel analizler yapmaktır. Ampirik analizler sonucunda İMKB'de hisse senetlerinin beklenen getirişi ile riskleri arasında, FVFM'nin öne sürdüğü gibi, pozitif doğrusal bir ilişki tesbit edilmiştir. Yine beklendiği gibi menkul kıymet pazar doğrusunun getiri eksenini kestiği nokta sıfırdan büyüktür. Mali hisselerin menkul kıymet pazar doğrusundan sapmaları, sınai hisselerin sapmalarından çok daha fazla çıkmıştır. Ayrıca mali hisselerin risk primi sınai hisselerin risk priminden daha büyük çıkmıştır. Bu durum devam ettikçe, mali hisselerde bir birim daha fazla risk alındığında sınai hisselerde olduğundan daha fazla getiri elde etmek münkündür. Beta durağanlığı ile ilgili yapılan testler, "portföydeki menkul kıymet sayısı arttıkça beta durağanlığının arttığını" göstermiştir. Betalar gözönünde bulundurulduğunda bankaların en risksiz, taş ve toprağa dayalı sanayinin en riskli olduğu söylenebilir. Ancak getiri/risk oranı en düşük olan sektör dokuma- giyim, en yüksek sektör lokanta-otel çıkmıştır.FVFM'ne göre, her biri on hisse senedinden oluşan beş portföy oluşturulmuş ancak getirilen incelenip karşılaştırıldığında, modelin öne sürdüğü yaklaşımları doğrulamak mümkün olmamıştır. Portföylerin getirilerine bakıldığında İMKB'de geçmiş fiyat verileriyle cari fiyatların tahmin edilemediği sonucu çıkarılabilir. Bu durum etkin pazar hipotezinin zayıf formunu andırmakla beraber, manipülasyon yoluyla fiyat oluşturmayı ve beta değişkenliğini akla getirmektedir.

Abstract:
Among many models that have been developed for portfolio selection, modern portfolio theory (MPT) and its logical extension capital asset pricing model (CAPM) have introduced very significant approaches to portfolio theory and been widely used. The purpose of this study, with the help empirical tests, is to determine whether the approaches that CAPM claim are valid in the IMKB, and to ascertain the effects of portfolio construction on these approaches, how the model can be used and the points to pay attention while constructing portfolio and at the same time to make sector analysis. As a result of the empirical tests, in the IMKB, a positive linear relationship between expected returns and risks of stocks is verified as the CAPM claims. Again as it is expected, security market line intersects the return axis at a point greater than zero. The deviations of financial shares from security market line (SML) are found bigger than the deviations of industrial shares. Therefore it is possible to say that according to the CAPM, industrial shares are properly priced compared to financial ones. Moreover, the risk premium of financial shares is found higher than of industrial shares. As long as this situation continues, when one more unit risk is undertaken, it is possible to get more return from financial shares compared to the industrial ones. The tests related to stability of beta show that "as the number of securities in the portfolio increases, betas become more stable". When betas are taken into consideration, it can be said that banking is the least risky sector, while the cement&ceramics is the most risky one. However, the return/risk ratio is found to be the lowest in the textile sector and the highest in tourism sector. IllAccording to CAPM, five portfolios each having ten stocks are constructed, but when their returns are examined, it is not possible to confirm the approaches that model claims. When we look into the portfolio returns, it can be understood that current prices cannot be predicted from historical prices in the IMKB. Although this situation resembles the weak form of efficient market hypothesis, it reminds manipulation and unstability of beta. IV