Nesnelerin internetinde servis kalitesi ve güvenlik optimizasyonu
Security with QOS optimization in IoT
Yazar: TOHAN FATİH ÖZDİLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK DURUKAN ODABAŞI
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Son yıllarda hızla popüler bir teknoloji konsepti haline gelen "Nesnelerin İnterneti" (Internet of Things- IoT), hali hazırda bazı zorluklar ve aşılması gereken problemleri olsa da özellikle 5G teknolojisinin de katkısıyla günlük hayatımızda önemli bir yer tutmaktadır. Temel olarak basitten karmaşığa bir takım ana işlevleri olan ürün ya da cihazlar; birçok algılayıcı ve haberleşme arabirimi donanımı eklenerek algoritmalar ile desteklenmesi sonucunda matematiksel ve mantıksal özellikleri olan ve birbirleri ile konuşabilen akıllı cihazlar haline dönüşmüştür. Ancak bu yeni teknolojide güvenlik ve mahremiyet kavramları da dikkatle ele alınması gereken en önemli sorunlardandır. Güvenlik konusunda yapılan çok sayıda çalışma ve akademik tartışma bulunmasına rağmen, bahsi geçen akıllı cihazların ortak bir donanım, algoritma ya da arayüze sahip olmaması; hemen hepsi için geçerli bir güvenlik protokolü geliştirilmesinin önündeki en büyük engel olarak görünmektedir. Bu sebeple "nesnelerin interneti" teknolojisine sahip cihazların yaygınlaşıp ev ve işyerlerinde yerlerini almasıyla birlikte, yeterli önlemler alınmazsa, son yıllarda sayısı oldukça artan ve küresel çapta gerçekleştirilmeye başlanan siber saldırılarda, başka bir boyuta geçilmesinin önünü açacağı düşünülmektedir. 
Nesnelerin İnterneti ekosistemine bağlı cihaz sayısında yaşanan ve yaşanacağı düşünülen büyük bir artış bulunmaktadır. Yapılmış güncel araştırmalarda 2025 yılında 75 milyar cihaza ulaşması beklenmektedir. Günümüzde ortalama bir tüketicinin yaklaşık 4 adet internete bağlı cihazı bulunmaktadır. Teknoloji, gelişmeye ve ilerlemeye devam ederken, nesnelerin interneti bireylerin günlük hayatının birçok yönüne nüfuz etmektedir. Cihaz sayılarındaki artış da servis kalitesinin bu ekosistemde dikkate alınması gereken bir parametre olduğunu göstermektedir. Fakat servis kalitesi ve güvenlik genel anlamda birbirlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu bakış açısına göre de iki parametrenin sistem tasarlanırken bir optimizasyon içerisinde bulunması gerektiğini gözler önüne sermektedir.
Bu tez çalışmasında amacımız IoT ekosisteminde servis kalitesi ve güvenlik parametrelerini gözeterek optimum düzeyde uygulanmasına yönelik yapılmış olan çalışmaların, artılarını ve eksikliklerini inceleyerek yapılabilecek iyileştirmeleri belirlemek, böylelikle gelecek çalışmalara bir ışık olmak ve farklı bir bakış açısı kazandırmaktır. İnceleme yapılırken kullanılan yöntemler; oluşturulan puanlama sistemi ile algoritmaların analiz edilerek ilgili sistem için güvenlik - servis kalitesi optimum algoritma seçimine yardımcı olmak şeklinde yapılmıştır.

Abstract:
In recent years the concept of the "Internet of Things" (IoT) has rapidly gained popularity. Despite the existing challenges and problems that need to be overcome especially with the contribution of 5G technology IoT has become an essential part of our daily lives. Essentially products or devices with a range of core functions from simple to complex have transformed into intelligent devices capable of mathematical and logical operations thanks to the addition of various sensors and communication interfaces supported by algorithms. However security and privacy are critical issues that must be carefully addressed in this new technology.
Despite numerous studies and academic discussions on security the lack of common hardware, algorithms or interfaces for these smart devices remains a significant obstacle to developing a universally applicable security protocol. As a result as devices equipped with IoT technology become more widespread in homes and workplaces failure to take adequate precautions may lead to an escalation in cyberattacks which have been on the rise globally in recent years.
The IoT ecosystem is expected to experience a substantial increase in the number of connected devices. According to published reports recently, by 2025 there could be up to 75 billion connected devices. Currently the average consumer owns approximately four internet-connected devices. As technology continues to advance IoT permeates various aspects of individuals daily lives. However the increasing number of devices also highlights the need to consider service quality within this ecosystem. Interestingly service quality and security tend to negatively impact each other. Therefore an optimization approach is necessary when designing systems that consider both parameters.
The goal of this thesis is to examine existing studies related to the implementation of security and service quality in the IoT ecosystem. By analyzing their strengths and weaknesses we aim to identify potential improvements. Ultimately this research aims to shed light on future work and provide a fresh perspective. The methods used for this examination involve creating a scoring system and analyzing algorithms to assist in selecting an optimal security-service quality algorithm for the relevant system.