Yaratıcı dramanın 6.sınıf öğrencilerinin konuşma bilişsel farkındalığına, konuşma kaygısına ve Türkçe dersine yönelik tutumuna etkisi
The Effect of creative drama on 6 th grade students' speech cognitive awareness, speech anxiety and attitude towards Turkish lesson
Yazar: BEKTAŞ AYKAÇ
Danışman: PROF. DR. ESRA LÜLE MERT
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Konuşma kaygısı = Speech anxiety ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Yaratıcı drama yönteminin 6.sınıf öğrencilerinin hazırlıklı konuşma ile ilgili konuşma stratejileri bilişsel farkındalığına, konuşma kaygısına ve Türkçe dersine yönelik tutumuna etkisini belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada, nitel ve nicel yöntemlerinin birlikte yer aldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneysel model, nitel boyutunda ise görüşme tekniği uygulanmıştır.

Araştırmada veriler "Konuşma Stratejileri Bilişsel Farkındalık Ölçeği, Konuşma Kaygısı Ölçeği, Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi sonucunda:
•Kontrol grubunda alışılmış yöntemin öğrencilerin hazırlıklı konuşma ile ilgili konuşma stratejileri bilişsel farkındalık düzeyi ve konuşma kaygısı üzerinde bir etkisi olmadığı ancak öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumunda olumsuz yönde bir etkisi olduğu belirlenmiştir.  
•Deney grubunda yaratıcı dramanın öğrencilerin konuşma kaygısının düşürülmesinde ve Türkçe dersine yönelik tutumun yükseltilmesinde olumlu yönde bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu olumlu etkinin kalıcılık testi sonuçlarında da devam ettiği görülmüştür. Hazırlıklı konuşma ile ilgili konuşma stratejileri bilişsel farkındalık düzeyinde ise yaratıcı dramanın bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. 
•Görüşme verilerine göre yaratıcı drama, Türkçe dersinin eğlenceli olmasını sağlamıştır. Konuşma kaygısı ve heyecanın giderilmesinde de etkili olmuştur. Öğrenciler yaratıcı drama etkinlikleri içinde en çok Türkçe Ders Kitabı'ndaki metinleri canlandırmayı beğendiklerini belirtmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Türkçe dersi, yaratıcı drama, konuşma kaygısı, bilişsel farkındalık, tutum.

Abstract:
In this study, which aims to determine the effect of the creative drama method on 6th grade students' cognitive awareness of speaking strategies related to prepared speech, speaking anxiety and attitude towards the Turkish lesson, a mixed method, including qualitative and quantitative methods, was used. A semi-experimental model was used in the quantitative dimension of the research, and an interview technique was applied in the qualitative dimension.
In the study, data were collected from "Speech Strategies Cognitive Awareness Scale, Speaking Anxiety Scale, Attitude Scale Towards Turkish Lessons and the Semi-Structured Interview Form". As a result of the analysis of the data obtained:
• It was determined that the conventional method in the control group had no effect on the students'  cognitive awareness level of speaking strategies related to prepared speech and speaking anxiety, but it had a negative effect on the students' attitude towards the Turkish course.
• It was determined that creative drama had a positive effect on the experimental group in reducing students' speaking anxiety and increasing their attitudes towards Turkish lessons. It was observed that this positive effect continued in the permanence test results. It was determined that creative drama had no effect on the cognitive awareness level of speaking strategies related to prepared speech.
• According to the interview data, creative drama made the Turkish lesson fun. It was also effective in relieving speech anxiety and excitement. Students stated that they liked animating the texts in the Turkish Coursebook the most among the creative drama activities.

Key Words: Turkish lesson, creative drama, speaking anxiety, cognitive awareness, attitude.