Vasily Vereshchagin'in Rus resim sanatındaki yeri ve eserlerinde izlenen oryantalist etkiler
The place of Vasily Vereshchagin in Russian art and orientalist impressions in his paintings
Yazar: DAMLA ENGİN
Danışman: PROF. DR. MERİH BENDER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Figüratif resim = Figurative picture ; Oryantalist = Orientalist ; Oryantalizm = Orientalism ; Rus resim sanatı = Russian picture art ; Sanat = Art ; Sanat tarihi = Art history ; Tasvir = Description ; Tuval resimleri = Canvas paintings ; Türk sanatı = Turkish art ; Vereshchagin, Vasily = Vereshchagin, Vasily

Özet:
Bu araştırma XIX. yüzyılın en önemli sanatçılarından biri olan Vasily Vasilyevich Vereshchagin'in  Rus resim sanatındaki yeri ve Türk-İslam sanatı etkili oryantalist eserlerini konu almaktadır. İlgili eserlerden 66 tanesi örneklem olarak çalışılmıştır.
XIX. yüzyılda Avrupa'da Doğu ülkelerine ve kültürüne karşı özel bir ilgi söz konusu olmuştur. Bu ilgi bir akıma dönüşerek aynı yüzyılda pek çok sanatçıyı etkileyen oryantalizmi ortaya çıkarmıştır. Oryantalizm akımı zamanla yayılarak yalnızca Batılı değil, Doğulu sanatçıları da etkisi altına almıştır. Böylece Doğulu sanatçılar da kendi kültürlerine Batı gözü ile bakmaya başlamışlardır.
Eserlerinde gezdiği Doğu ülkelerini tema olarak kullanan sanatçılardan biri de araştırmanın konusu olan Vasily Vereshchagin'dir. Sanatçı çocukluğundan itibaren aldığı askeri eğitim katkısıyla ilk eserlerini doğa ve savaş teması altında üretmiştir. Varlıklı bir ailede doğmasına rağmen özellikle toplumsal sorunlara eğilerek ürettiği eserleriyle dönemine damgasını vurmuştur. Adalet ve eşitliğe olan inancını eserlerinde her daim vurgulaması da sanatçıyı özgün kılan diğer özellikler arasındadır. Sanatçının St. Petersburg'ta Güzel Sanatlar Akademisi'nde klasisizm ve Paris'te ünlü Fransız ressam Jean-Léon Gérôme'dan oryantalizm ağırlıklı eğitim alması üslubunun aynı dönemde yaşayan diğer sanatçılardan farklı bir noktaya gelmesinde oldukça etkili olmuştur. Burada edindiği bilgiler vasıtasıyla gerçekçi tutumunu oryantalizmle ortak paydada birleştirerek Türk-İslam sanatı bağlamında da incelenecek değerli eserler ortaya koymuştur. Zira sanatçı eserlerini üretirken Doğu'dan; özellikle Türk-İslam mimarisinden, Türk insanından ve Türk kültüründen yoğun olarak beslenmiştir. 
Araştırmada literatür taraması yönteminden yararlanılmıştır. Rusça, İngilizce ve Türkçe kaynaklardan faydalanılarak sanatçının eserleri analiz edilmiştir. Bu araştırma vesilesiyle Vasily Vereshchagin'in duyarlı, adaletli ve gerçekçi bir sanatçı olarak Rus resminde ulaştığı konumun ve eserlerindeki Türk-İslam sanatını dünyaya tanıtmasının önemi ortaya çıkarılmıştır. Sanatçı 1904 yılında hayatını kaybetmesine rağmen eserleri izleyici üzerinde aynı çarpıcı etkiyi yaratmayı başarmaktadır.

Abstract:
This research aims to research Vasily Vasilyevich Vereshchagin who is one of the most important artists of the XIX. century, his place in Russian painting and and his orientalist paintings which are influenced by Turkish-Islamic art. 66 works of the artist has been studied as sample.
There was a special interest to Eastern countries and culture in the XIX. century in Europe. This interest turned into a trend and created the orientalism that affected many artists in the same century. The trend of orientalism spread over not only to Western artists but also to Eastern ones. So, Eastern artists started to look at their own culture with the Western eye.
Vasily Vereshchagin, the subject of the research, is one of the artists who used the Eastern countries as a theme in his works. The artist produced his first works under the theme of nature and war with the contribution of military education he received since his childhood. Although he was born in a wealthy family, he left his mark with his works, especially focusing on social problems. The fact that he always emphasized his belief in justice and equality in his works is another characteristic that makes the artist unique. The artist's education on classicalism from The Academy of Fine Arts in St. Petersburg and also the orientalism education from the famous French painter Jean-Léon Gérôme in Paris were very influential in making his style different from other artists living in the same period. He created valuable works of art which can be evaluated in the context of Turkish Islamic Art by combining his realistic attitude with orientalism by means of the education he had. Because the artist made use of the East; especially Turkish-Islamic architecture, Turkish people and Turkish culture when he produced his works.
In this study literature survey method was used. Russian, English and Turkish sources were used to analyze his works. As a result of this research, Vasily Vereshchagin's position as a sensitive, fair and realistic artist in Russian painting and the importance of introducing Turkish-Islamic art to her works has been revealed. Although the artist died in 1904, his works still have the same striking effect on the audience.