Hemşireler için duygusal emek davranışı ölçeğinin geliştirilmesi
Developing the scale of emotional labor behavior for nurses
Yazar: SEDA DEĞİRMENCİ
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yönetim = Management ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma, hemşirelerin duygusal emek davranışlarının belirlenmesine yönelik ölçek geliştirilmesi amacıyla metodolojik tasarımda ve ölçek madde havuzunu oluşturmak üzere hemşirelerin duygusal emek davranışına ilişkin görüş ve tutumlarının belirlenmesi amacına yönelik olarak niteliksel araştırma yöntemleri kullanılarak tanımlayıcı tasarımda gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın örneklemi özel, devlet ve üniversite olmak üzere beş hastanede görevli hemşireler oluşturmakta olup, niteliksel kısmı için bu hastanelerde görevli 29 hemşireden, geçerlilik güvenilirlik çalışması için 568 hemşireden veri toplanmıştır. Veri toplama aşaması niteliksel bölümü için 13 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu ve geçerlilik güvenilirlik için 69 maddelik ölçek taslağı kullanılmıştır. Araştırma verileri, niteliksel aşamada araştırmacı tarafından konunun kuramsal yapısı dikkate alınıp raporlandırılırken; niceliksel aşaması istatistik danışman desteği ile SPSS.15 ve LISREL programları kullanılarak analiz edilmiştir. 
Araştırmanın niteliksel aşamasında, hemşirelerle yapılan derinlemesine görüşmeler doğrultusunda; hemşirelerin duygusal emek davranış kavramını, sürekli güleryüzlü olmaya çalışma, empati yapma, karşılık beklemeden hizmet verme ve hemşirelik mesleğini tanımlayan önemli bir söz şeklinde tanımlamışlardır. Hemşirelerin hasta ve hasta yakınlarıyla ilişkileri incelendiğinde; hemşirelerin duygularını yönettiği, yaşanan olumsuz olaylarda duygularını bastırdığı, üzüldüklerinde güçlü durmaya çalıştıkları, ne olursa olsun hastaya olumsuz tutum göstermedikleri belirlenmiştir. Sağlık kurumlarında, "Hayır", "Bilmiyorum" ifadelerinin kullanılmaması gerektiği, hasta memnuniyetinin her zaman ön planda olduğu, sürekli olumlu mesaj verilmesinin istenmesi gibi davranışların, hemşirelerin duygusal emek davranışı olarak yüzeysel davranış sergilemelerini arttırmaktadır.
Araştırmanın niceliksel aşamasında, görüşmelerden elde edilen 87 maddelik ölçek madde havuzu, uzman görüşlerinin değerlendirilmesine sunulmuş ve  69 maddelik taslak ölçek oluşturulmuştur. Taslak ölçek 20 hemşire örnekleminde test edilmiş ve 50 hemşire örnekleminde test tekrar test uygulaması yapılmıştır. Geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları doğrultusunda taslak ölçeğin, madde toplam korelasyon katsayılarının r=.25 ile .64 arasında olduğu ve yapı geçerliği başlığında doğrulayıcı faktör analizi yapılarak tasarlanan üç faktörlü ölçek yapısının doğrulandığı test edilmiştir. Bu aşamada, faktör yükü 0,40'ın altında olan maddeler çıkarıldığında uyum iyiliği istatistiklerinde, ölçeğin uyumunun iyi olduğu bulunmuştur. Cronbach Alfa güvenilirlik katsayısı toplamda 0,90, alt boyutlarda yüzeysel davranış 0,75, derinlemesine 0,86, samimi davranış 0,75 olarak yüksek ve güvenilir bulunmuştur. 
Sonuç olarak; "Hemşirelerin Duygusal Emek Davranışı Ölçeği" 24  madde ve 5'li Likert tipinde değerlendirilen ölçek olup, yüzeysel, derinlemesine  ve samimi davranış alt boyutları olmak üzere 3 alt boyutundan oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçektir. 
Anahtar Kelimeler: Hemşirelikte Yönetim, Duygusal Emek Davranışı, Ölçek Geliştirme, Geçerlilik Güvenilirlik.

Abstract:
The research has been carried out in subsidiary design by making use of qualitative research techniques intended for the aim of identifying the attitudes and opinions of nurses about emotional labor behavior to generate the scale item pool and in methodological design aiming to develop a scale for identifying the emotional labor behavior of nurses.
The sample group of the research consists of nurses working in five different state and university hospitals and data have been gathered from 29 nurses for the qualitative part and 568 nurses for the validity reliability part. For the qualitative part of data gathering stage, a semi-structured interview form of 13 questions and for validity reliability part, a scale draft of 69 items have been used. While the research data is being reported by the researcher, taking the organizational structure of the subject matter into account; the quantitative stage has been analyzed through the programs SPSS.15 and LISREL with support of statistical consultant.
In the qualitative stage of the research, during the in depth interviews made with the nurses; they have described the concept of emotional labor behavior of nurses as always trying to smile, to emphatize, serving for love and an important expression that describes nursing profession. When the relationship of nurses with patients and their relatives analyzed, it has been found out that they manage their emotions, suppress their emotions during negative cases, they try to be strong when they are sad and whatever happens, they do not show any negative attitude against the patient. That they try not to use expressions like "No", "I do not know", patient satisfaction is beyond everything and it is necessary that they have to give positive messages, increases the fact that nurses perform superficial behavior as emotional labor behavior.
In the quantitative stage of the research, the scale item pool that consists of 87 items which have been gathered through the interviews, have been evaluated by the Professionals and a scale draft of 69 items has been generated. The scale draft has been tested through the 20 nurses sample group and tested again through 50 nurses sample group. In accordance with the validity reliability, the correlation coefficient of total item of the scale draft is found out to be between r=.25 and r=.64 and that the three factor scale structure is validated under the title of structure validity. At this stage, when the items, the factor load of which is under 0,40, are excluded, the consistence of the scale is found out to be good in the good consistence statistics. Cronbach Alfa reliability coefficient is found out to be 0,90 in total, the superficial behavior 0,75 in sub-dimensions, in depth, 0,86, sincere behavior, 0,75 as high and reliable.
As a result; "Scale of Emotional Labor Behavior of Nurses" is a 24 items and five points likert scale that is valid and reliable, consisting of three sub-dimensions of superficial, in depth and sincere behavior sub-dimensions.
Key Words: Nursing Management, Emotional Labor Behavior, Developing Scale, Validity Reliability.