Adana'da bulunan iki okulun 15-18 yaş grubu öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının uyku kalitesine etkisinin incelenmesi
Evaluation of the effect of nutritional habits on sleep quality of 15-18 year old students group in Adana
Yazar: PÜREN DİLMAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ INDRANİ KALKAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adana = Adana ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Adana ilinde 15-18 yaş adolesanların beslenme
alışkanlıklarının uyku kalitesine etkisini incelemektir. Araştırma için Özel Çukurova
Lisesi ve Özel Çağ Koleji öğrencilerinden oluşan 300 kişilik bir örneklem grubu
üzerinde Ocak-Mayıs 2019 tarihleri arasında anket çalışması yürütülmüştür.
Katılımcılara, kişisel, sağlık, beslenme alışkanlıkları ve uyku kalitesini incelemeye
yönelik Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği uygulanmıştır. Betimleyici istatistik
analizinin kullanıldığı çalışmada, öğrencilerin beslenme alışkanlıkları, kişisel
değişkenleri ve uyku kalitesi bakımından farklılaşma düzeyleri değerlendirilmiştir.
Örneklem grubu 165 kız (%55) ve 135 erkek (%45) öğrenciden oluşmuş olup.
Kadınların BKİ ortalaması 22,3±3,2 kg\m 2 iken erkek katılımcıların BKİ ortalaması
28±3,5 kg\m 2 olarak tespit edildi. Öğrenciler tarafından ifade edilen uyku kalitesi
düzeyi ile Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği puanı karşılaştırıldığında, ikisi arasında
anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Farklı değişkenlerin uyku kalitesine
etkisini incelemek için Bağımsız Örneklem t Testi ve ANOVA uygulanmıştır. Elde
edilen sonuçlara göre sağlık durumu, cinsiyet ve düzenli spor yapmanın uyku kalitesi
üzerine bir etkisinin olmadığı görülmüştür (p<0,05). Ancak, bu çalışmada bireylerin
uyku kaliteleri ve BKİ grupları arasındaki fark istatiskiksel olarak anlamlı
bulunmuştur (p<0,05).Tüketilen besinlerin uyku kalitesine etkisine bakıldığında, tek
öğün beslenen öğrencilerin uyku kalitesinin anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit
edilmiştir (p<0,005). Katılımcılar arasında, et tüketmeyenlerin tüketenlere göreuyku
kalitesinin anlamlı düzeyde olumsuz etkilendiği görülmüştür (p<0,05). Çay ve granül
kahvenin uyku kalitesi üzerine etkisi bulunmaz iken, granül kahveyi haftada üç
kezden fazla tüketenlerin uyku kalitesinin daha az tüketenlere göre anlamlı derecede
azaldığı görülmüştür (p<0,05). Yine, diğer şekerli içeceklerin uyku kalitesi üzerine
etkisi bulunmaz iken, gazoz tüketenlerin tüketmeyenlere göre uyku kalitesinin
anlamlı derecede azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Diğer besinlerin uyku kalitesi
üzerine bir etkisi olmamıştır. Bu çalışma, literatürde kısıtlı olan, adolesanlarda
beslenme alışkanlığının uyku kalitesine etkisinin incelenmesi açısından önemli
bilgiler sunmaktadır. Bu bakımdan, bu çalışmanın farklı örneklem gruplarıyla
ve/veya diğer benzer çalışmalarla tekrar edilerek sonuçların karşılaştırılmasının ve
geliştirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of dietary habits of 15-18 year-old
adolescents on sleep quality in Adana. A questionnaire was conducted between
January-May 2019 on a sample of 300 students consisting of Private Çukurova High
School and Private Çağ College. The Personal Information Form, which consisted of
questions to examine the symptoms of personal, health, nutritional habits and sleep
quality, and the Pittsburg Sleep Quality Scale were used to assess sleep quality. In
this study, descriptive statistics analysis was used to evaluate the differentiation
levels of students in terms of nutritional habits, personal variables and sleep
quality.The sample group consisted of 165 female (55%) and 135 male (45%)
students. The mean BMI of the female participants was 22.3 ± 3.2kg\m 2 , while the
mean BMI of the male participants was 28 ± 3.5kg\m 2 . When the sleep quality level
expressed by the students and the Pittsburg Sleep Quality Scale were compared, a
significant relationship was found between the two (p <0.05). According to the
results, it was observed that health status, gender and regular sporting had no effect
on sleep quality (p <0.05). However, in this study, the difference between the sleep
quality and BMI groups of the individuals was found to be statistically significant (p
<0,05). Among the participants, sleep quality was significantly negatively affected
by those who did not consume meat (p <0.05). While tea and granule coffee had no
effect on sleep quality, it was observed that those who consumed granule coffee
more than three times a week significantly decreased sleep quality than those who
consumed less (p <0.05). It was also found that while other sugary drinks had no
effect on sleep quality, sleep quality of soda consumers were significantly decreased
compared to those who did not (p <0.05). Other nutrients had no effect on sleep
quality.This study provides important information in terms of examining the effect of
nutritional habits on sleep quality in adolescents, which is limited in the literature.