Avrupa Birliği ve Türkiye'nin mülteci politikalarının insani güvenlik ekseninde karşılaştırılması
Comparison of refugee policies of the European Union and Turkey on the axis of human security
Yazar: ZEHRA ABDULLAHOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN KENAR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Göç politikaları = Migration  policies ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Mülteciler = Refugees ; Türkiye = Türkiye ; İnsani güvenlik = Human security

Özet:
Bu çalışmada uzun yıllardır mülteci akınlarına maruz kalan AB ve Türkiye'nin mülteci politikaları, insanın güvenliğini merkeze alan insani güvenlik yaklaşımı ekseninde karşılaştırılmıştır. Çalışmanın amacı, mülteci politikaları karşılaştırılırken, vatandaşı oldukları ülkenin korumasından mahrum kalmış ve uluslararası koruma arayan insanların güvenliklerinin göz önünde tutulduğu ve insan güvenliğinin amaç edinildiği bir bakış açısı ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda, AB ve Türkiye'nin mülteci politikaları tarihten günümüze incelenmiş ve insani güvenliğe uyum konusunda dönemsel ayrımlar belirlenmiştir. İnsani güvenliğin korkudan kurtulma ve ihtiyaçların karşılanacağından emin olma ilkeleri ile yaklaşımın koruma ve güçlendirme çerçevesi, mülteci politikalarının karşılaştırılmasında temel olarak kullanılmıştır. Çalışma boyunca, uluslararası anlaşmalar, AB Konseyi ve Komisyonu kararları, Tüzük ve Yönetmelikler ve Türkiye'nin AB süreci ilerleme raporları gibi birincil kaynaklar üzerinden incelemeler gerçekleştirilmiştir. İnsani güvenliğin açıkladığı, çalışmanın kuramsal açıklamalar kısmında BM bünyesinde hazırlanan kurucu metinlerden faydalanılmıştır. Sivil toplum kuruluşları tarafından hazırlanan raporlar ve araştırma verileri çalışmada başvurulan önemli kaynaklardır.
Çalışmada insani güvenlik ekseninde gerçekleştirilen mülteci politikaları karşılaştırmasında elde edilen sonuç, AB'nin de Türkiye'nin de mültecilerin güvenliğini, insani güvenlik ilkeleri doğrultusunda sağlayamadığı yönündedir. Mülteci ve sığınmacıların sayısının artması ile ulusal güvenlik endişeleri ağır basmakta ve insani güvenlik çerçevesine uyumu zorlaştırmaktadır. Ancak Türkiye özellikle 2011 yılı sonrasında hayata geçirdiği düzenlemelerle insani güvenliğin sağlanması adına olumlu adımlar atarken; AB, mültecilerin Birlik dışında tutulduğu sınır politikaları ile insani güvenlikten uzaklaşmaktadır.

Abstract:
In this study, the refugee policies of the EU and Turkey are compared in the axis of the human security approach that focuses on human security. The aim of the study is to present a perspective in which the safety of people seeking international protection is taken into account and human security is aimed when comparing refugee policies. In this direction, the refugee policies of the EU and Turkey have been examined from history to the present and periodic distinctions have been determined in terms of compliance with human security. The principles of human security to be free from fear and to ensure that needs are met, and the protection and empowerment framework of the approach are used as a basis for comparing refugee policies. In this study, examinations were carried out on primary sources. In the theoretical explanations part of the study, which explains human security, the founding texts prepared by the UN were used. Reports and research data prepared by non-governmental organizations are important sources referenced in the study.
The result obtained in the study is that neither the EU nor Turkey can provide the security of refugees in line with the principles of human security. The increase in the number of refugees and asylum seekers complicates compliance with the human security framework. However, while Turkey is taking positive steps to ensure human security, especially with the regulations it has made after 2011; The EU is moving away from human security with its strict border policies.