Çukurova koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilen soya çeşitlerinde farklı hasat dönemlerinin hasıl verime ve katkı maddelerinin silaj kalitesine etkileri
The effect of silage additives on the silage quality and different harvesting stages on the herbage yield at soybean cultivars grown as second crop in Cukurova conditions
Yazar: AHMET KORHAN ŞAHAR
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA ZORER ÇELEBİ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Silaj = Silage ; Soya fasulyesi = Soybean ; İkinci ürün = Secondary crop

Özet:
Bu çalışmada ikinci ürün şartlarında yetiştirilen soya çeşitlerinde üç farklı olgunluk döneminde yapılan hasadın hasıl verimine ve silaj katkı uygulamalarının soya silaj kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. 2014 ve 2015 yıllarında Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü deneme tarlasında yürütülen çalışmada Adasoy, Derry ve Yeşilsoy soya çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır. Hasıl verimi ve kalitesinin belirlendiği tarla denemesi tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede hasat dönemleri; tam çiçeklenme (R2), hızlı bakla oluşumu (R4) ve maksimum tohum oluşumu (R6) olarak alınmıştır. Silaj fermantasyon özelliklerinin belirlenmesi aşamasında deneme, tesadüf parselleri deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür ve silaj katkı materyali olarak melas, tahıl kırması ve inokulant kullanılmıştır. 	Silajlar 60 gün fermantasyona bırakılmış sonra silaj kalite analizleri yapılmıştır. Tarla denemesinden elde edilen verilere göre, bitki boyu 106,5-203,5 cm, yeşil ot verimi 1904,2-6035,0 kg/da arasında belirlenmiş ve en yüksek değerler Derry çeşidinden ve R4 ve R6 hasat dönemlerinden alınmıştır. Ham protein oranı % 8,0 ile % 22,6 arasında değişmiş, Adasoy ve Yeşilsoy çeşitlerinin en yüksek ham protein oranına sahip olmuşlardır. Silaj fermantasyon özelliklerinin incelendiği laboratuvar çalışmasında; pH 3,12 ile 5,62, kuru madde oranı % 18,15 ile % 34,87, laktik asit % 1,17 ile 4,82 arasında değişmiştir. En düşük pH değeri Derry çeşidinde, R6 hasat döneminde ve melas uygulamasından alınmıştır. En yüksek kuru madde oranı Derry çeşidinde, R6 hasat dönemini ve melas ile tahıl katkı uygulamalarından; en yüksek laktik asit Adasoy çeşidinde, R6 hasat dönemi ve melas ile tahıl katkı uygulamalarından elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre hasıl verim açısından Derry çeşidi, kalite açısından ise Yeşilsoy ve Adasoy çeşitleri ön plana çıkmıştır. Silaj yapımında, R6 döneminde hasat edilmesi ve melas yada tahıl katkısı uygulanmasıyla soyadan kaliteli bir silaj elde edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study our objective was to determine the effect of harvesting at three different stages ( R2, R4, R6) on the forage yield and the effect of silage additives applications on the silage quality of soybean cultivars grown as second crop. This study was conducted at the East Mediterranean Agricultural Research Institute in between 2014 and 2015.To determine foroge yield and quality Adasoy, Derry and Yesilsoy were grownin a split block design with four replications, for 2 years. Harvest stages were full flowering (R2), full pod (R4), and full seed (R6). Experimental design to determine silage fermantation traits was randomized complete block with four replications and silage additives were molasses, cerealand inoculant. Silages were incubated for 60 days, after the silage quality analysis were conducted. According to the results of field trials, plant heigth was ranged between 106,5-203,5 cm. Green herbage of cultivars ranged between 1904,2-6035,0 kg/da while the yield highest obtained from Derry at the R4 and R6 harvesting stages. Crude protein contents ranged between 8,0-22,6 % and Adasoy and Yesilsoy had the highest crude protein content. Silage fermantation traits were investigated at the laboratorial study where pH, dry matter content and lactic acid were ranged between 3,12-5,62 %,  18,15-34,87 % and 1,17- 4,82 % respectively. The lowest pH was obtained from Derry at R6 harvesting stage and from molasses aplication.  The highest lactic acid was obtained from R6 harvesting stage and the molasses and cereal additive applications from Derry variety. Acording to this results Derry has the highest forage yield, Yesilsoy and Adasoy has the good silage quality. This study reveals that approprate harvesting stage is R6 with molasses or cereal additive application to obtain good quality soybean silage.