Türk yükseköğretim sisteminde akademik özgürlüğe ilişkin akademisyenlerin görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinion of academicians on academic freedom in the Turkish higher education system
Yazar: ÖZLEM BAYTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMÜR ÇOBAN ; DOÇ. DR. SÜHEYLA BOZKURT BALCI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik özgürlük = Academic freedom ; Akademisyenler = Academicians ; Yükseköğretim = Higher education ; Yükseköğretim sistemi = Higher education system ; Ölçekler = Scales ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yükseköğretim sisteminde görev yapmakta olan akademisyenlerin akademik özgürlük ile ilgili görüşlerinin demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, Akademik Özgürlük Ölçeği'nin uygulama düzeyinde öğretim, araştırma ve yayın alt boyutlarında cinsiyet, idari görev, yaş kıdem, görev yılı, unvan ve fakülte değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olup olmadığı araştırılmıştır.
Betimsel tarama modelinde nicel bir araştırma olan bu çalışmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi'nde, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nde ve Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nde görev yapmakta olan 311 akademisyenden oluşmaktadır. Veriler demografik bilgileri içeren kişisel bilgi formu ve 27 maddeden oluşan Akademik Özgürlük Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; SPSS programından ulaşılan bağımsız örneklem T-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.
Analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre öğretim, araştırma ve yayın alt boyutlarında cinsiyete, yaşa ve fakülte değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Diğer yandan; akademisyenlerin kıdem ve idari görev değişkenlerine göre araştırma alt boyutunda; görev yılı ve unvan değişkenlerine göre öğretim, araştırma ve yayın alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda akademik özgürlüklere dair kültür oluşturulması ve farkındalıkları geliştirmek adına çeşitli çalışmalar yapılabilir. Bu çalışmada akademik özgürlükler demografik değişkenlere göre değerlendirilmiştir, bu konuda yapılacak diğer çalışmaların başka değişkenlerle ele alınması daha detaylı bilgi edinme adına faydalı olabilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the opinions of academicians working in the higher education system in Turkey about academic freedom according to demographic variables. For this purpose, it has been investigated whether there is a significant difference in the teaching, research and publication sub- dimensions at the implementation level of the Academic Freedom Scale according to gender, administrative duty, age, seniority, year of duty, appellation and faculty variables.
This study has been conducted in descriptive survey model which is a quantitative research technique. The working group of this study consisted of 311 academicians working in Karamanoğlu Mehmetbey University, Aydın Adnan Menderes University and Kütahya Dumlupınar University in 2022-2023 education and training year. The data were collected with the personal information form containing demographic information and the Academic Freedom Scale consisting of 27 items. The data analysis was done with SPSS testing techniques which includes independent samples T-test and one-way ANOVA.
According to the findings obtained as a result of the analyzes; in the teaching, research and publication sub dimensions have not meaningful effects according to gender, age and faculty variables. On the other hand, the results show that academicians at the research sub-dimension have significance difference according to seniority and administrative duty. At the same time, significance difference was detected according to term of office and appellation variables in teaching, research and publication sub- dimensions. In line with these results, various studies can be carried out in order to create culture and raise awareness about academic freedoms. In this study, academic freedoms were evaluated according to demographic variables, and it may be useful to get more detailed information to discuss other studies on this subject with other variables.