Türk kültüründe ongunlar ve semboller
Totems and symbols in Turkish culture
Yazar: SELÇUK KÜRŞAD KOCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜRKER EROĞLU
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Kutsallık = Holiness ; Kültür = Culture ; Mitoloji = Mitology ; Semboller = Symbols ; Totemizm = Totemism ; Türk kültürü = Turkish culture ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Anahtar Kelimeler: Ongun, sembol, sembolizm, kutsal, mitoloji, inanç. Bir çok milletin tarihi içerisinde önemli yer tutan semboller, Türk kültüründe ve Türk tarihinde de önemli bir yer tutmaktadır. Bu sembollerin neler oldukları ve tarihçesi, hangi dönemlerde ortaya çıktıkları ve neleri ifade ettikleri, yaşayan insanların kültürlerini, yaşam tarzlarını ve etkilendikleri tabiat olaylarım anlamak bakımından önemlidir. Ongun ve sembollerin ortaya çıkışı insanlık tarihi kadar eskidir. İlk insanlardan günümüze kadar insanoğlu kendisiyle özdeşleştirdiği, önemli saydığı, kutsal gördüğü bütün değerleri mutlak bir surette onu ifade edecek tarzda göstermiştir. Bu gösterimler bazen kutsal sayılan ve zarar verilmeyen bir hayvan, bazen sık sık ziyaret edilen kutsal bir yer, bazen de bir sembol olmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde kutsalı, kutsalın tanımım kaynağı ve nitelikleri üzerinde durmaya çalıştım. Türklerin nelere kutsal gözüyle baktıklarını ve bu kutsallığın ortak niteliklerinin neler olabileceği üzerinde durdum. İkinci bölümde ise; Türk kültüründe bulunan ongunları ve sembolleri konu olarak aldım. Bu bölümde ise ongunların ve sembollerin manası, kapsamı ve ilişkide bulunduğu diğer terimleri ele aldım. Türk kültüründe öne çıkan sayıların, renklerin, hayvanların, hakimiyet ve hükümranlık sembollerini ayrı ayrı ele aldım. Üçüncü bölümdeyse kutsiyet taşıyan varlıkların üzerinde durdum. Türk kültüründe kutsiyet taşıyan sembolleri ayrı ayrı başlıklar altında ele aldım ve açıklamaya çalıştım. Bu çalışmamda Türk kültüründe değer ifade eden ongunları ve sembolleri inceleyerek elde edilen bulguları çalışmamın amacı doğrultusunda değerlendirdim. m

Abstract:
SUMMARY TOTEMS AND SYMBOLS IN TURKISH CULTURE Key Words: Totem, symbol, symbolism, holy, mythology, belief The symbols that have an important place in many nations' histories have an important place in Turkish culture and Turkish histories too. It also important to understand these symbols, their histories and their meanings for learning about the people's cultures, lifestyles and the natural events the effected these people. The appearance of the prosperousness and the symbols is as old as the humanity histories. From the human beings till now, humanity indicates the cohole value s which represents them and has a sacred meaning. These indicatings are sometimes for a sacred and unhurted animal, sometimes for the frequency visited sacred-places, sometimes for a symbol and sometimes for a flag. I have prepared this study to establish the importance of the prospero uses and the symbols in Turkish historic, to understand the cultural value s that changed and influenced Turkish folk. In the first section of the study, I have tried to determine the sacred, screed's meaning, its source and its qualities. Also I have determined the kind of screeds that Turks interested and the common qualities and properties of these screeds. In the second section, I have pointed about the prosperouses and the symbols that exist, in Turkish culture. Also, in this section, I have described the meaning of the prosperouses and the symbols, their scope and other relationed terms. I have determined the symbols about the numbers, colors, animals, sovereignty and kingdom of the Turkish culture. Also, in the third section, I have pointed about the sacred existences. And I have the sacred symbols on separated headings. In this study of mine, I have appraised the obtained findings of the prosperouses and the symbols that have a strong value in Turkish culture, according to the aim. iv