Iğdır yöresi tuzlu ve tuzlu-alkali toprakların ıslahında polimerlerin (PAM&PVA kullanım etkinliğinin belirlenmesi
Assessment of polymer aplications (PAM&PVA) reclamination of salt and salt-sodium affected soils in Iğdir plain
Yazar: SERDAR SARI
Danışman: PROF. DR. TAŞKIN ÖZTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çorak toprakların ıslahında gözenek stabilitesinin korunması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, farklı çoraklık sınıfındaki topraklardan Na+ iyonunun uzaklaştırılmasında polivinilalkol (PVA) ve poliakrilamidin (PAM) kullanım etkinliğinin belirlenmesidir. Iğdır ovasından alınmış farklı çoraklık sınıfındaki topraklara ağırlık esasından %0,1 g/g oranında H2SO4, PVA, H2SO4+PVA, PAM ve H2SO4+PAM uygulanarak agregat stabilitesi (AS), hidrolik iletkenlik (Hİ) ve topraklardan birim zamanda yıkanan Na+ miktarı (mg h-1) belirlenmiştir. Muamelelerin incelenen parametreler üzerine çok önemli düzeyde (p<0,01) etkili olduğu saptanmış olup, araştırma topraklarının kontrol düzeyindeki %15,4 olan ortalama AS değeri, PVA, H2SO4+PVA ve PAM uygulamaları sonrasında kontrole göre %229, %159 ve %31 oranlarında artarak sırasıyla %50.7, %39.8 ve %20.1 olarak belirlenmiştir. Kontrol düzeyinde ortalama 0,085 cm h-1 olan Hİ; PVA, H2SO4+PVA ve PAM muameleleri %9300, %9253 ve %2382 oranlarında artmıştır. Yine benzer olarak kontrol düzeyinde saatte 5.49 mg Na+ iyonu yıkanırken, muamele ortalamaları dikkate alındığında en fazla Na+ yıkanması H2SO4+PVA uygulamasında 2225,2 mg h-1 belirlenmiştir. Agregat stabilitesi, Hİ, yıkama suyu debisi ile yıkanan Na+ miktarı arasındaki kolerasyon sırasıyla (r= +0,342**), (r= +0,766**) ve (r= +0,767**) belirlenmiştir. Bu çalışma sonuçları çorak topraklardan Na+ iyonunun uzaklaştırılmasında genellikle, H2SO4 ile birlikte PVA'ın kullanımının yıkama etkinliği için çok önemli derecede katkı sağladığını ortaya koymuştur.

Abstract:
Pore stability is very important for reclamation studies of alkaline soils. The objective of this study was to assess effectiveness of polymer uses [polyachriyamide (PAM) and polyviniylalcohol (PVA)] in removing of Na+ from alkaline soils. Soil samples from different parts of Igdır plain were collected and treated with %0.01 g/g H2S04, PVA, H2S04,+PVA, PAM and H2S04,+PAM on the weight to weight bases.Agregate stability (AS), hydraulic conductivity (HC) and the amount of Na+ removed from soil were determined. The results indicated that all treatments had significant effects on the measured characteristics. Agregat stability of soil increased from 15.4% to 50.7, 39.8 and 20.1% with PVA, H2S04+PVA and PAM applications with the increasing rates of 229, 159 and 31%, respectively. Similarly, HC increased with the rates of 9300, 9253 and 2382% with PVA, H2S04+PVA and PAM applications as compared to the control (0.085 cm/h).The amount of Na+ removed from soil was 5.49 mg.h-1 fort he control, but it increased upto 2225.2 with mg.h-1 H2S04+PVA application. The coleration coefficients between AS, HC and the amount of Na+ removed from soil were 0.342++, 0.766++ and 0.767++, respectively. The results of this study clearly indicated that the use of PVA in addition to H2SO4 had very significant affect on removal of Na+ from alkalin soil.