Öğrenci ve öğretmen görüşlerine göre ilkokul 4.sınıf  öğrencilerinin soru sormaya yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of the primary school 4th grade students' attitudes towards asking questions in tems of teachers' and students' perception
Yazar: FATMA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. BANU YÜCEL TOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Soru sorma = Questioning ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İlköğretim 4. Sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin soru sormaya yönelik tutumlarını belirlemektir.
Araştırma karma yöntem desenlerinden, keşfedici sıralı karma yöntem deseni ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini belirlerken, amaçlı  örnekleme yaklaşımlarından maksimum çeşitlilikten örneklemeden yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmının katılımcıları  9 öğrenci ile 7  öğretmen; nicel kısmının katılımcıları ise ölçek geliştirme çalışma grubunu 203 öğrenci ,örneklem grubunu  334 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak,"Yarı-Yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu","Yarı-Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu" ve "Soru Sormaya Yönelik  Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. 
Öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda, soru soran öğrenci özelliklerinden, öğrencilerin soru sorduğu durumlardan, öğrenci sorularının niteliğinden, öğretmenlerin soru soran öğrenciye yaklaşımından, soru sormayı engelleyen ve teşvik eden durumlardan söz ettikleri görülmüştür. Öğrencilerle ise, derslerde soru sorma davranışlarının nelerden ve nasıl oluştuğundan, soru sormanın gerekliliğinden, soru sorulduğu an hissedilen duygulardan ve soru sormalarını engelleyen durumlardan bahsettikleri görülmüştür. 
Araştırmanın nicel kısmında ise nitel verilerin içerik analizi yöntemiyle incelenmesiyle öğrencilerin soru sorma süreci ile ilgili olduğu kabul edilen ifadeler tutum cümlesi olacak şekilde yazılmıştır. Uzman görüşü ve pilot uygulama işlemleri sonucunda 39 maddeden oluşan Soru Sormaya Yönelik Tutum Ölçeği'nin taslak formu oluşturulmuştur. Taslak form uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 203 ilkokul 4. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Uygulanan ölçeğin faktör yapısının incelenmesi amacı ile açımlayıcı (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) çalışmaları ile madde analizi ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir.  39 madde üzerinde gerçekleştirilen faktör analizi sonucunda, on beş madde analizlerden çıkartılarak 24 soruluk beşli likert tipi ölçme aracının son haline ulaşılmıştır.
'Soru Sormaya Yönelik Tutum Ölçeği' 334 öğrenciye uygulanmıştır. Analizler sonucunda soru sormaya yönelik açık olma düzeyleri yüksek, soru sormaya yönelik kaygı duyma düzeyleri düşük bulunmuştur. Öğrencilerin en çok soru sorduğu derslerin Matematik ve Fen dersleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the Primary 4th grade  students studying attitudes towards asking questions at the class level. The research was done with mixed method design, sequential hybrid method design.
In the first stage, a qualitative study was carried out for exploratory purposes, in the second stage, a scale for measuring students' attitudes was developed. In the third stage, quantitative data were collected by using the developed scale. When determining the sample of the study, maximum variation sampling, one of purposeful sampling methods was used. The qualitative part of the study consisted of 9 students and 7 teachers. The quantitative part consisted of 203 students in the scale development stage and 334 students in the administration of the developed scale. "Semi-structured Teacher Interview Form", "Semi-structured Student Interview Form" and "Attitude Scale Toward Questioning" were used as data collection tools in the research. 
As a result of the interviews with the teachers, they talked about the characteristics of students asking questions, the situations of those students, the nature of students' questions, the teachers' approach to students asking questions, situations preventing and encouraging to ask questions. Moreover students mentioned the reasons and situations of asking and necessity of asking question and they talked about the situation that prevents them to ask questions. 
In the quantitative part of the study, qualitative data were analyzed by means of content analysis, and the attitudes related to the questioning process were written in a sentence for developing attitude scale. As a result of the expert opinion and the pilot application, a draft form of the 39 item Attitude Towards Question-Anxiety Questionnaire was developed. The draft form was applied to 203 primary school students selected by appropriate sampling method. For the purpose of item and reliability analysis, exploratory (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were used in order to examine the factorial structure of the scale. As a result of EFA and CFA, a scale with 25 items was obrained.
The Attitude Scale toward Asking Questions was applied to 334 students. As a result of the analyzes, students' level of openness to asking questions was high and their level of anxiety about questioning was low. Mathematics and Science courses were the courses what they asked questions the most.