Obstrüktif uyku apnesi sendromu (OUAS) olan hastalarda miyopatinin biyokimyasal belirteçler ile değerlendirilmesi
Evaluation of myopathy with biochemical markers in the patients with obstuctive sleep apnea syndrome (OSAS))
Yazar: SERKAN ÇORAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET ÇINAR
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Miyopati = Myopathy

Özet:
OUAS, uyku sırasında tekrarlayan üst solunum yolu obstrüksiyonu epizodları ve sıklıkla kan oksijen satürasyonunda azalma ile karakterize bir sendromdur. Üst solunum yolu (ÜSY) kas aktivitesinin; uyku evresine, kemoreseptörlere ve intratorakal basınca göre niteliği değişir. Sağlıklı bireylerde koruma mekanizmaları uykuda ve uykusuzlukta ÜSY açıklığını korur. OUAS'lı hastalar dar bir ÜSY'na sahiptirler. Uyanıklık döneminde dar olan bu ÜSY açıklığını korumak için OUAS'lı hastalarda normal bireylere göre genioglossus ve tensör palatini kasında aktivite artışı gözlenir ve havayolu açık kalır. Uyku esnasında hava yolunu açık tutan bu nöromusküler kompansasyon kaybolur ve adale aktivitesi OUAS'ı olmayan kişilerdeki seviyeye döner. Sonuçta anatomik darlık ve nöromusküler kontrol kaybının bir arada bulunması havayolu kollapsına ve hava akımının durmasına neden olur. OUAS'da solunum ve iskelet kasları üzerine olan aralıklı hipoksemi ve mekanik stresin sonucunda bazı kas dokusu markerları (belirteç) yükselebilir. Çalışmamızda OUAS'lı hastalarda tanı aşamasında ve tedavi sonrasında bu belirteçlerin sağlıklı kişilerle olan farklılıklarını belirlemeyi amaçladık. İlk aşamada OUAS'lu 54 hasta ile sağlıklı 54 kişinin kan tetkiklerinde Kreatin Kinaz (CK), Laktat Dehidrogenaz Enzimi (LDH) ve miyoglobin değerlerini inceledik. İkinci aşamada hasta grubunu kendi içinde yapılan tedavi seçeneğine göre iki gruba ayırarak tedavi öncesi ve tedavi sonrası 3. ayda kan tetkiklerinde CK, LDH ve miyoglobin değerlerini inceledik. Çalışmamızda ilk aşamada yapılan incelemede hasta grubunda CK değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu, LDH ve miyoglobin değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı. İkinci aşamada yapılan incelemede cerrahi tedavi yapılan grupta tedavi öncesi ve tedavi sonrası 3. ayda yapılan incelemede CK, LDH ve miyoglobin kan değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı. Noninvaziv cihaz (CPAP) ile tedavisi yapılan grupta tedavi öncesi ve tedavinin başlangıcından 3 ay sonra yapılan incelemede CK ve miyoglobin kan değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı, LDH değerlerinin ise tedavi ile istatistiksel olarak anlamlı derecede düştüğü saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda OUAS'ın belki de hafif-orta hiper kreatin kinasemia (hiper-CKemia) nedenlerinin bir kısmını oluşturabileceğini, bu yüzden açıklanamayan CK yüksekliği olan hastalarda OUAS olabileceği akılda tutularak bu hastalarda OUAS sorgulaması yapılmasını öneriyoruz.

Abstract:
Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is a syndrome which is characterized by repetative episodes of upper respiratory tract obstructions and frequent decreases in blood oxygen saturation during sleep. Characteristics of the muscle activity of the upper respiratory tract vary depending on the stage of sleeping, chemoreceptors and the intrathoracal pressure. In healty individuals, many mechanisms protect the opening of upper respiratory tract during sleep and awakeness. Patients with OSAS generally have a narrow upper respiratory tract. Increasing activity of genioglossus and tensor palatini muscles is observed in the patient with OSAS in comparison with healthy individuals to protect opening of upper respiratory tract which is narrow during awakeness and thus the airway remains open. During sleep this neuromuscular compensation which keeps the airway open cease and the muscle activity comes back to the level of the healthy individuals. Consequently the presence of both of the anatomic narrowing and the loss of neuromuscular control together causes the airway collapse and discontinuation of the air flow. In OSAS, as a result of intermittent hypoxemia and mechanic stress on the respiratory and skeletal muscles, some of the markers of the muscle tissue may increase.In our study we aimed to determine the differences of these markers between the patients with OSAS and the healthy individuals in both the diagnosis and post-treatment stages. In the first stage, we evaluated the CK, LDH and myoglobin levels of the blood tests of 54 patients with OSAS and 54 healthy individuals. In the second stage, we classified the patients into 2 groups depending on the treatment options and evaluated the CK, LDH and myoglobin levels of the blood tests in the 3rd month. In the first stage evaluation, we detected that the CK values of the patient group was significantly higher, but no statistically significant differences were observed between either the LDH or myoglobin levels. In the second stage evaluation, we detected no statistically significant differences between the CK, LDH and myoglobin levels before and 3rd month after the treatment in the surgery group. In the group which had the therapy with the non-invasive equipment (CPAP), we detected no statistically significant differences between the levels of CK, LDH and myoglobin of the pre-treatment period and 3 months after the beginning of the therapy, and we also detected statistically significant decrease in the levels of LDH after treatment. According to these results, we suggest that OSAS may probably constitute some parts of the causes of mild-moderate hyper creatine kinasemia (hyperCKemia). We suggest investigation of OSAS should the patients with unexplained high CK levels for the possibile presence of OSAS.