Küresel salgın ve yeni nesil iş sağlığı ve güvenliği: Sanal gerçeklik tabanlı simülasyonların değerlendirilmesi
Global epidemic and the new generation of occupational health and safety: Evaluation of virtual reality based simulations
Yazar: CANSU DÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAT ÖZTÜRK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Endüstri 4.0 olarak ifade edilen dördüncü sanayi devrimiyle beraber teknoloji ve bilişim sistemleri hızla gelişmekte ve insan hayatını kolaylaştıran birçok yenilik ortaya çıkmaktadır. Son yıllarda her alanda yaşanan dijital dönüşüm çalışma dünyasında da köklü değişimlere kapı aralamıştır. Özellikle bu yüzyıl içerisinde yaşanan COVID-19 salgını dijitalleşmeye hızlı bir ivme kazandırmıştır. Diğer bir taraftan bulaşıcı bir salgın olması nedeniyle iş ortamında çalışan sağlığı ve güvenliği ile ilgili büyük sorunlar meydana getirmiştir. Bu salgınında etkisiyle yenilikçi kuruluşlar ise teknolojik dönüşümün iş sağlığı ve güvenliği alanına da entegre edilmesi gerekliliğini fark etmiştir. Özellikle dijitalleşme ile iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yenilikçi çözümler, çalışan sağlığını ve güvenliğini korurken kuruluşların verimliliğini de artırmıştır. Bu çalışmada, COVID-19 salgını gibi küresel salgınla yeni nesil iş sağlığı ve güvenliği ile işletmelerde kullanılabilecek sanal gerçeklik tabanlı simülasyonlar incelenmiştir. Temel kriterler belirlenerek MACBETH yöntemi ile sanal gerçeklik tabanlı iş sağlığı ve güvenliği simülasyonlarından en uygun simülasyon alternatifi belirlenmiştir. Belirlenen 5 ana kriter ve 14 alt kriter arasından 0,148 ağırlığı ile performans en önemli kriter olurken ardından 0,133 ve 0,111 ile ürün fiyatı ve fonksiyonellik kriterleri gelmiştir. Sırasıyla 0,008 ve 0,025 ağırlıkları ile çoklu ekran kriteri ve 3D kriteri ise en az etkiye sahip kriterler olarak görülmüştür. Alternatif tercih sıralamasında ise 70,833 ağırlığı ile A (A1) alternatifi ilk sırada yerini alırken 42,41 ağırlığı ile C (A3) alternatifi ikinci sırada yer almıştır. En son alternatif tercihi ise 31,667 ağırlığı ile B (A2) simülasyonu olmuştur.

Abstract:
With the fourth industrial revolution, which is expressed as Industry 4.0, technology and information systems are developing rapidly and many innovations that make human life easier are emerging. The digital transformation experienced in every field in recent years has opened the door to radical changes in the world of work. Especially the COVID-19 epidemic experienced in this century has accelerated digitalization. On the other hand, due to the fact that it is a contagious epidemic, it has created great problems related to employee health and safety in the business environment. With the effect of this epidemic, innovative organizations realized the necessity of integrating technological transformation into the field of occupational health and safety. Innovative solutions in the field of occupational health and safety, especially with digitalization, have increased the efficiency of organizations while protecting employee health and safety. In this study, virtual reality-based simulations that can be used in new generation occupational health and safety and businesses with the global epidemic such as the COVID-19 epidemic are examined. By determining the basic criteria, the most suitable simulation alternative was determined for a business that decided to use virtual reality based occupational health and safety simulation with the MACBETH method. Among the 5 main criteria and 14 sub-criteria determined, performance was the most important criterion with a weight of 0.148, followed by the product price and functionality criteria with 0.133 and 0.111. Multi-screen criteria and 3D criteria were seen as the least effective criteria with the weights of 0.008 and 0.025, respectively. In the alternative preference order, alternative A (A1) took the first place with a weight of 70,833, while alternative C (A3) took the second place with a weight of 42.41. The last alternative choice was B (A2) simulation with a weight of 31,667.