İnterstisyel akciğer hastalarında üst ve alt ekstremite maksimal egzersiz kapasitelerinin ve testler sırasındaki kas oksijeni ve enerji harcamasının karşılaştırılması
Comparison of upper and lower limb maximal exercise capacities and muscle oxygenation and energy consumption during tests in patients with interstitial lung disease
Yazar: BEYZA NUR ÖYMEZ
Danışman: PROF. DR. MERAL BOŞNAK GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
İnterstisyel akciğer hastaları üst ve alt ekstremite egzersizlerine solunum, dolaşım ve kas sistemleri üzerinde farklı fizyolojik yanıtlar verir. Bu farklılıkların değerlendirilmesi hastaların egzersiz kapasitesi, oksijenasyon, enerji harcaması ve genel yorgunluk algısını etkileyerek tedavi yaklaşımlarının şekillendirilmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışma İAH hastalarında üst ve alt ekstremite maksimal egzersiz kapasitesini, egzersiz sırasındaki kas oksijenasyonu, enerji harcaması, dispne algısı ve yorgunluk düzeylerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma çapraz geçişli olarak planlandı. Otuz yedi hasta değerlendirildi. Üst ve alt ekstremitelerin maksimal egzersiz kapasitesi (KPET), testler sırasındaki kas oksijeni ve hemoglobin değişimleri (NIRS) ve enerji harcaması (metabolik holter) karşılaştırıldı. Solunum kas kuvveti (ağız basınç ölçüm cihazı), solunum kas enduransı (artan eşik yükü testi), periferik kas kuvveti (dinamometre), fiziksel aktivite (metabolik holter), nefes darlığı (modifiye Borg ölçeği, mMRC), yorgunluk (YŞÖ) değerlendirildi. Üst ekstremite ve alt ekstremite KPET zirve RER, VE/VO2, VE/VCO2, AE, SKB ve genel yorgunluk algısı benzerdi (p>0,05). Alt ekstremite KPET sırasında MET, VO2, VCO2, VE, HR, VO2/HR (ml/atım) PETCO2 tidal volüm, solunum frekansı, DKB ve dispne algısı daha fazlaydı (p<0,05). HRR, PETO2, SR, SpO2 ve kol yorgunluğu üst ekstremite KPET sırasında daha fazlaydı (p<0,05). Alt ekstremite KPET'te quadriceps femoris ΔSmO2, ΔHbDiff, ΔO2Hb ve ΔHHb daha fazlayken, SmO2min, SmO2top, HbDiffmin, HbDifftop, O2Hbmin, THbmin, ΔTHb ve THbtop değerleri daha azdı. İnterstisyel akciğer hastalarının alt ekstremite egzersizlerinde benzer enerji tüketiminde üst ekstremiteye kıyasla nefes darlığı daha yüksek ve oksijen satürasyonu daha düşüktür. Bu hastalar üst ekstremite egzersizlerine daha uzun süre devam edebilir. Bu hastalar egzersiz eğitimi süreçlerinde üst ekstremite aerobik egzersiz programlarına dahil edilmelidir.

Abstract:
Interstitial lung disease patients respond differently to upper and lower extremity exercises in terms of respiratory, circulatory, and muscular systems. Evaluating these differences is crucial as they influence exercise capacity, oxygenation, energy expenditure, and overall fatigue perception, playing a significant role in shaping treatment approaches. This study aimed to compare the maximal exercise capacity, muscle oxygenation during exercise, energy expenditure, perception of dyspnea, and fatigue levels during upper and lower extremity exercises in ILD patients. A cross-over design was employed with 37 ILD patients. Maximal exercise capacity (CPET), muscle oxygenation, and hemoglobin changes during exercise (NIRS), and energy expenditure (metabolic holter) of the upper and lower extremities were compared. Respiratory muscle strength, respiratory muscle endurance (incremental threshold loading test), peripheral muscle strength (dynamometer), physical activity (metabolic holter), dyspnea (modified Borg scale, mMRC), and fatigue (FSS) were evaluated. Peak RER, VE/VO₂, VE/VCO₂, AT, SBP and general fatigue perception were similar (p>0.05). Lower extremity CPET demonstrated higher MET, VO₂, VCO₂, VE, HR, VO₂/HR, PETCO₂, tidal volume, diastolic blood pressure, and dyspnea perception (p<0.05). Upper extremity CPET showed higher HRR, PETO₂, respiratory reserve, SpO₂, and arm fatigue (p<0.05). Quadriceps femoris ΔSmO₂, ΔHbDiff, ΔO₂Hb, and ΔHHb were higher during lower extremity CPET, while SmO₂min, SmO₂top, HbDiffmin, HbDifftop, O₂Hbmin, THbmin, ΔTHb, and THbtop were lower. In patients with ILD, lower extremity exercises lead to greater dyspnea and lower oxygen saturation compared to upper extremities at similar energy expenditure. Upper extremity exercises can be sustained longer, so aerobic exercise programs should prioritize upper extremity training in rehabilitation plans.