Dündar Taşer'in hayatı ve fikirleri üzerine bir inceleme (1925-1972)
An examination on Dundar Taser's life and ideas (1925-1972)
Yazar: ÜZEYİR AYGÖRDÜ
Danışman: PROF. DR. TURAN AKKOYUN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: 27 Mayıs 1960 ihtilali = 27 May 1960 revolution ; Askeri müdahale = Military intervention ; Biyografi = Biography ; Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi = Republican Villagers Nation Party ; Milliyetçi Hareket Partisi = Milliyetçi Hareket Party ; Siyasi tarih = Political history ; Taşer, Dündar = Taşer, Dündar ; Türk düşünce tarihi = Turkish thought history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Tarih bilimi geçmişte yaşanmış önemli hadiseleri kronolojik örüntüsü dâhilinde bilimin konusu haline getirirken, bu hadiselerde rol almış şahsiyetleri de hadiselerin bütünlüğü içerisinde değerlendirir. Dolayısıyla tarihi şahsiyetlerin hayat hikâyelerini konu alan biyografiler, Tarih bilimin önemli araştırma alanlarından birini oluşturur. Türkiye'nin yakın dönem siyasi tarihinde 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi yeni bir dönemin başlangıcı sayılabilir. Yeni anayasal düzen, fikir ve düşünce akımlarının siyasi örgütlenmeler vasıtasıyla aktif siyaset alanında etkinliğini artırmasının önünü açarken; beraberinde yeni mücadele alanlarının oluşmasına sebep olmuştur. Dündar Taşer, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesine katılarak Milli Birlik Komitesi Üyeliğinde bulunmuş bir Türk Subayıdır. Sosyal vakaları idrak gücü ve toplum psikolojisini yönetme kabiliyetiyle Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi ve devamında Milliyetçi Hareket Partisinde aktif siyaset yapmış bir siyasetçi; milliyetçi gençleri teşkilatlandıran ve eğiten bir eğitimcidir. Milli Hareket ve Töre dergileri ile Yeni İstanbul ve Devlet gazetelerinde düşüncelerini kaleme almış bir köşe yazarıdır. Türkçülüğün tarihi geleneğinde yetişmiş ve dahi 1960 sonrası siyasi ve fikri gelişiminde yeni bir evrenin başlatılmasına öncülük etmiş bir fikir adamıdır. Şahsiyetinde zuhur eden bu vasıflar; onu, Türk düşünce hayatında hayranlıkla anılan seçkin bir konuma yükseltirken, aynı zamanda akademik çalışmaların konusu haline de getirmiştir. Bu Yüksek Lisans Tezi, Dündar Taşer'in biyografisini ve fikir hayatını konu almaktadır. Tezin amacı, Türk siyasi ve düşünce hayatında, Dündar Taşer'in katkılarını, temsilini ve önemini tespit etmektir. Araştırmada arşiv belgeleri, kaynak eserler, hatıratlar, gazete ve dergi gibi kaynaklara müracaat edilmiştir. Ayrıca yakın dönem Tarih bilimi kaynaklıklarından belgesel ve söyleşi türü görsel yayınlardan da istifade edilmiştir. Hayatına tanıklık etmiş şahıslarla yapılan görüşme ve literatür taramasında elde edilen verilerle; teyide muhtaç hususların mukayeseli çözümlemesi yapılmıştır. Araştırmanın ekseni geniş tutularak, tarihi akışla birlikte biyografisi ve düşünce hayatına dair tüm detaylar, ortaya konmaya çalışılmıştır. 1960 sonrası Türk siyasi ve düşünce hayatında seçkin bir yeri olduğu görülen Dündar Taşer'in biyografisi, yakın dönem siyasi ve düşünce tarihine dair yapılacak yeni araştırmalara katkı sunacaktır.

Anahtar Kelimeler: Dündar Taşer, 27 Mayıs Darbesi, CKMP ve MHP, Mesele, Büyük Türkiye

Abstract:
The science of history makes the important events in the past into the subject of science within its chronological pattern. At the same time, it evaluates personalities who took part in these events within the events' integrity. Therefore, biographies about historical personages' life stories constitute one of history's important to research areas. The military Coup of 27 May 1960 can be considered the beginning of a new era in Turkey's political history in recent times. While the new constitutional order paves the way for ideas and thought movements to increase their effectiveness in the field of active politics through political organizations, at the same time, it has led to the creation of new areas of struggle. Dundar Taser was a Turkish officer who participated in the Military Coup of 27 May 1960 and was a member of the National Unity Committee. He was a politician who has actively engaged in politics in the Republican Peasant Nation Party and subsequently, the Nationalist Movement Party with his comprehension of social incidents and his ability to manage social psychology. He was also an educator who organizes and trains nationalist youth. He was a columnist who has written his thoughts for Milli Hareket and Tore journals, Yeni Istanbul and Devlet newspapers. He was a highbrow who grew up in Turkism's historical tradition, and pioneered a new phase in political and mental development after 1960. These qualities that gather in his personality also became the subject of academic studies while raising it to a distinguished position remembered with admiration in the Turkish thought life. This Master Thesis is about Dundar Taser's biography and his intellectual life. The thesis aims to determine the contributions, representation, and importance of Dundar Taser in Turkish political and ideas life. Sources such as archive documents, source works, memoirs, newspapers and magazines were used in the research. Besides, visual publications such as documentaries and conversations among the recent historical science resources were also used. Comparative analysis of the issues that need to be confirmed was made with the data obtained from the interviews with the people who witnessed his life and the literature review. By keeping the research axis wide, all the details of the biography and the life of thought were tried to be manifested together with the historical flow. The biography of Dundar Taser, who seems to have a prominent place in Turkish political and ideas life after 1960, will contribute to new research on recent political and ideas history.

Keywords: Dundar Taser, 27 May Coup, Republican Villagers Nation Party and the Nationalist Movement Party, Issues, Great Turkey