Caesar'ın Gallia Savaşı ve Roma ordusu
Caesar's Gallic War and The Roman army
Yazar: BATUHAN KAYA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KAYA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Julius Caesar = Julius Caesar ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Roma Devleti, tarih sahnesine çıktığı ilk zamanlardaki krallığıyla, kralını kovmasının ardından meydana gelen cumhuriyetiyle ve Akdeniz'i içine alan bir imparatorluk olarak, tarihin akışına günümüzde tartışmaları her alanda devam eden bir yön vermiştir. Roma bu akışın yönündeki değişimi daima olmasa da belirli zamanlarda ordusuyla ve bünyesinden çıkardığı yetenekli liderleri ile bu iki unsuru birarada kullanabildikleri askeri harekatlarla yapmışlardır. Bu sebeple tezin konusu Caesar'ın Gallia Seferi ve Roma Ordusu olarak belirlenmiştir.
Roma tarihi içerisindeki siyasi, idari, ekonomik değişimler devamlı olmuştur. Değişimlere göre de Roma içerisinde önem verilen alanlar, makamlar ve kavramlar farklılık göstermiş ve değişime uyum sağlamıştır. Fakat Roma ordusu tüm gelişimin içerisinde önemini daima korumuş, bazen değişim ana sebebi olmuştur. Roma ordusunun değişime muhtaç olduğu zamanlarda koruduğu bir takım gelenekleriyle beraber gününün gerekliliklerine de başarılı bir şekilde uyum sağlaması, Roma'nın her dönemdeki ordularının, hafife alınmayacak bir güç olması sonucunu beraberinde getirmiştir.  Bu bağlamda Roma ordusu hakkındaki tarihsel süreç çeşitli alt konularda incelenmiştir. Roma ordusunun organizasyonel değişimleri, krallık dönemi gelişmeleri, Servius reformları, Camillus ve Marius düzenlemeleri alt başlıklarıyla anlatılmıştır. Roma ordusunun ana unsurlarından olan yardımcı kuvvetleri ve işlevi aydınlatılmıştır. Roma, kara ordusunun kabiliyetleriyle öne çıksa da ihtiyaç duyulduğu zamanda meydana gelen deniz kuvveti gayretinin ürünü olan donanması konusunda bilgi verilmiştir. Organizasyon çerçevesi değişen Roma ordusunun karmaşıklaşan bu çerçevesini yöneten emir komuta yapısı ile hiyerşisi hakkında temel kavramlara da değinilerek, bu büyük yapıyı idame ettiren ikmal ve lojistik sistemi incelenmiştir. 
 Tarihe yön veren devlet olarak Roma, kültürü, kurumları ve ordusuyla bunu gerçekleştirmiş ve bu uzun zaman dilimi içerisinde birçok devlet adamı ve komutanı dünyaya tanıtmıştır. Bu şahsiyetlerin en ünlülerinden olan Caesar bu kapsamda teze konu edilmiştir. Caesar henüz doğmadan hayatının şekillenmesine yol açan Roma Cumhuriyeti'nin son yüzyıllık siyasi çalkantıları, Tiberius Gracchus'un reformlarından itibaren anlatılmıştır. Caesar'ın soyu olan Julius ailesi tanıtılmış ve fazla ayrıntısına sahip olmadığımız çocukluğu ve gençliğine değinilmiştir. Siyasi hayatına başlamasıyla, basamaklarını birer birer tırmandığı Cursus Honorum ve devamındaki Triumvirlik ve Consullük süreci aktarılmıştır. Gallia Seferi tezin ana konusu olduğu için Caesar'ın Gallia Seferi öncesi hayatına ve onu seferi icra etmeye yönelten döneme yoğunlaşılmıştır. Yaptıklarının sonuçlarına katlandığı bir süreç olarak ve Caesar'ı tanıtmak adına hayatının devamına Gallia Seferi öncesi olduğu kadar yoğunlaşılmadan değinilmiştir. 
Roma ordusunun ve Roma'nın sahip olduğu en yetenekli komutanlarından Caesar'ın buluştuğu yer ise Gallia Seferi olmuştur. Romalılara uzun bir dönem büyük korku hissettiren Gallialıların (Keltler de denilebilir ve Germenler de dahildir) Roma ile ilişkileri tarihsel sürecin nasıl Gallia'nın ilhakıyla sonuçlandığı ile ilgili sebep sonuç ilişki yaratmak için tezin ana konusunda incelenmiştir. Devamında ise Gallia Seferi başlangıç durumunun ardından aktarılmıştır. Sefer içerisinde yaşanan Helvetii göçü, Ariovistus ile mücadele, Belgae'da yaşanan karşılıklı manevra ve muharebeler, Aquitania'da egemenliğin genişletilmesi, Germania seferi, Britannia çıkarmaları ile küçük bir kıvılcım olarak başlayıp Caesar'ı çok zor durumlarda bırakan Vercingetoriks İsyanı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Caesar'ın emir komutasında bulunan dönemin en gelişmiş askeri yapısı olan Roma ordusunun çoğunlukla eksik mevcutlarına rağmen, Caesar'ın üstün liderliğinde kendi yeteneklerinin de sınırlarını zorlayarak yaptığı muharebeler ve olaylar aktarılmıştır. Caesar'ın, dünya tarihi için önemli dönemlerden biri olan Roma'yı iç savaşa sürükleyecek kararında Gallia seferinin etkisi muhtemelen büyük olmuştur. Yaklaşık on yıllık bir süreçte farkında olarak veya olmadan hem bir lider olarak kendisini hem de ordusunu takip edecek olan olaylara hazırlamıştır. Gallia'da henüz lejyonerleriyle bağının olmadığı anlarda liderliği ve kararları ile Roma'ya zaferi getiren anlarda pay sahibi olan Caesar, Gallia sonrası dönemde Gallia'da ordusuyla kurduğu bağın büyük faydasını görmüştür.
Sonraki dönemlere yön veren şahsiyetlerden biri olarak Caesar, yetenekleri ve liderliğiyle kabiliyeti yüksek olan bir ordunun başında, geniş kapsamlı Gallia seferinde nihayetinde başarılı olmuştur. Fakat ayrıntılarıyla birlikte önemi her daim aynı kalan bu dönem her incelendiğinde farklı dersler ve sonuçlar çıkarabilmek mümkün olmuştur. Birbirlerinden ayrılamayacak kadar iç içe geçen Roma ordusu, Caesar ve Gallia seferi, sebepleri ve sonuçları önemli bir dönem olarak tezde incelenmiştir.

Abstract:
Rome, as a kingdom in the first times when it risen in history, as a republic founded after its king was expelled and as an empire that ruled the Mediterranean has given a direction to the course of history, the debates of which still continues in all topics today. Although not always, Rome changed the direction of this course with their armies and talented leaders and by combining these two in military operations. For this reason, the subject of the thesis has been determined as Caesar's Gallic Campaign and the Roman Army.
Political, administrative and economic changes in Roman history have been constant. According to the changes, the issues, authorities and concepts that were given importance in Rome differed and adapted to the change. But the Roman army has always kept its importance, sometimes it has even been the main reason of development. The successful adaptation of the Roman armies to the requirements of its contemporaries along with its traditions preserved when it needed transformation, brought the result that armies of Rome, in every period, were a power that cannot be underestimated. In this context, the historical process about the Roman army has been examined in various sub-topics. Organizational changes of the Roman army, developments in the kingdom period, Servius reforms, Camillius and Marius regulations are explained. Auxiliary forces, which were one of the main elements of the Roman army, and its functions are clarified. Although Rome stands out with the capabilities of its land army, information is given about its navy, which is the product of the naval effort occured when needed. Whose organizational framework was in a constant shift, the basic concepts about the command structure and hierarchy that controlled this complex framework of the Roman army were also mentioned, and the supply and logistics system that maintained this great structure was examined.
  As a state that shaped history, Rome accomplished this with its culture, institutions and army, and in this long period of time, many statesmens and commanders were introduced to the world. Caesar, one of the most famous of these personalities, has been the subject of the thesis in this context. The political upheavals of the Roman Republic, which shaped Caesar's life before he was born, have been described since the Gracchus reforms. The Julius family, the descendants of Caesar, is introduced and his childhood and youth, of which we do not have much detail, are mentioned. Cursus Honorum, in which he climbed the steps one by one when he started his political career and the process of Triumvirate and his year of Consulship that followed were conveyed. Since the Gallic Campaign is the main subject of the thesis, it has been focused on Caesar's life before the Gallic Campaign and the period that led him to carry out this expedition. As a process in which he suffered the consequences of his actions and in order to introduce Caesar, the continuation of his life after the Gallic Campaign is mentioned, but without as much concentration as before the campaign.
The meeting place of Caesar, one of the most talented commanders of the Roman army and Rome, was the Gallic Campaign. The relations of the Gauls (also called Celts, including the Germans) with Rome, which made the Romans feel a great fear for a long time, were examined in the main topic of the thesis to create a cause and effect relationship with how the historical process resulted in the annexation of Gaul. In the continuation, the Gallic Campaign was narrated with its events after the initial situation. The Helvetii migration during the campaign, the struggle with Ariovistus, the maneuvers and battles in Belgae, the expansion of sovereignty in Aquitania, the Germania campaign, the Britannia landings, and the Revolt of Vercingetorix, which started as a small spark and left Caesar in very difficult situations, were examined in detail. Despite the mostly deficient presence of the Roman army, which was the most advanced military structure of the period under Caesar's command, the battles and events that Caesar made under his superior leadership by pushing the limits of his own abilities were reported. The Gallic Campaign probably had a great influence on Caesar's decision to drag Rome, one of the most important periods in world history, into a civil war. In a period of about ten years, he has prepared both himself and his army as a leader, consciously or unconsciously, for the events that will follow. Caesar, in the post-Gallia period saw the benefit of the bond he established with his army in Gallia, who had a share in the moments that brought victory to Rome with his leadership and decisions in the moments when he was not yet connected with his legionnaires in Gallia. 
As one of the figures who shaped later periods, Caesar with his talent and leadership was ultimately successful in the extensive Gallic campaign as the commander of an army. However, its importance has always remained the same any time examined with its details, it has been possible to draw different lessons and conclusions from this period. The Roman army, Caesar and Gallic Campaign, which were so intertwined as to be inseparable from each other, were examined in this thesis with its causes and consequences as an important period.