Türk hamamında yeniden işlevlendirme
Renovation in Turkish bath
Yazar: FATİH MAZLUM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHATTİN KÜÇÜK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Hamamlar = Baths ; Mekan = Space ; Türk hamamı = Turkish bath ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
Özet
İnsanlık tarihinde din ve sosyal yapı için önem taşıyan yıkanma kültürü, mekân ihtiyacı ile birlikte hamam yapılarının varlık sebebi olmuştur. Yunanlılarda yaşamın parçası olan hamamlar, sosyal etkinliklerin de görüldüğü mekânlar haline gelmiştir. Yunanlıların etkisiyle birlikte ortaya çıkan Roma ve Bizans hamamları Türk hamam mimarisinin oluşmasını sağlamıştır. Dinin gerektirdiği temizlik kurallarıyla birlikte şekillenen Türk hamam mimarisi, biçim, estetik, işleyiş yönünden kendi geleneğini oluşturmuştur.  
Kendine özgü mimari planlamanın görüldüğü Türk hamamlarında bölümler, sıcaklık değerlerine göre ayrılıp, her mekânın farklı plan kurgusunda oluşmasına sebep olmuştur. Sıcaklık birimi formuna göre isimlendirilen hamam yapıları Semavi Eyice tarafından plan tipolojilerine ayrılmış ve mekân kurguları bu tipolojilere göre incelenmiştir. Türk hamam mimarisinde mekânda bulunan strüktürel yapı elemanları yapıya sadece taşıyıcılık sağlamak değil aynı zamanda mimariye estetik değerlerin katılmasını da sağlamıştır.
İşlev ve estetik kaygılarla kendine özgü niteliklere sahip olan hamam yapıları, Anadolu Selçuklular Dönemi'nde altın çağını yaşayan Konya için önemli kültür yapıları olmuştur. Bu tez çalışması kapsamında Konya şehir merkezinde bulunan Anadolu Selçuklu Dönemi'nden kalma, özgün işlevini koruyan ve işlev değişikliğine uğramış hamam yapıları incelenmiştir. Yapılar tarihsel süreci, yapısal özellikleriyle değerlendirilmiş, mevcut fotoğrafları ve çizimleriyle somut veriler elde edilmesi sağlanmıştır.
Sonuç olarak yapıların geçirdiği değişimler, onarımlar, işlev değişikliğinin mekân kurgusundaki yapısal ve işlevsel yönden olumlu / olumsuz etkileri tespit edilmiştir. Özgün işlevini koruyan yapılarda onarım ve restorasyon uygulamalarının doğru yapılıp yapılmadığı, işlev değişikliği ile birlikte yapıya kazandırılan yeni kimliğin özgün işlevindeki yapısal özelliklere müdahale dereceleri ve işlev uygunluğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türk Hamamı, Mekân, Renovasyon, Yeniden İşlevlendirme

Abstract:
Abstract
Bathing culture that is significant for religion and social structure in human history is the reason for the existence of bathhouses along with the need for space. The bathhouses, which are part of life in the Greeks, have become places where social activities are also seen. The Turkish bath architecture, shaped together with the cleaning rules required by religion, has created its own tradition in terms of form, aesthetics and functioning.    
In the Turkish baths where the original architectural planning is seen, the sections are separated according to their temperature values and caused each place to be formed in different plans. Bathhouses, named according to the temperature unit form, were separated through plan types by Semavi Eyice and the space constructions were examined according to these typologies. In the Turkish bath architecture, the structural building elements located in the space not only provide carrier feature but also contribute to architectural aesthetic values.
Bathhouse structures, which have their own characteristics with their function and aesthetic concerns, have been significant cultural structures for Konya on its heyday, during the Anatolian Seljuk Period. Within the scope of this thesis study, the structures of the baths which remained in the Anatolian Seljuk period in the city centre of Konya and whose original function was preserved and which had undergone functional changes were examined. The historical process of construction was assessed by its structural characteristics, and concrete images were obtained by using existing photographs and drawings.
Consequently, the positive and negative effects of the structural and functional aspects of the changes in the structures, the repairs and the change in the function of the space have been determined. It has been determined whether repair and restoration practices are performed correctly in the structures that protect the original function, and the intervention ratings and function compatibility of the structural features in the original function of the new identity acquired with the structure change with the function change.
Anahtar Kelimeler: Turkish Bath, Space, Renovation, Refunctionning