Kireçli toprakta biyokömür ve farklı azotlu gübrelerin mısır bitkisinin gelişimi ve azot kullanımına etkileri
The effects of biochar and different nitrogen fertilisers on the growth and nitrogen utilisation of maize in calcerous soil
Yazar: ŞERİFE AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÖKMEN YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bitkisel üretimde verim ve kalitenin artırılmasında Dünya da olduğu gibi ülkemizde de en fazla tüketilen kimyasal gübreler azotlu gübrelerdir.  Azotun gerektiğinden az kullanımı bitkisel ürünlerde verim ve kalite kayıplarına, fazla kullanımı ise toprak ve iklim özelliklerine bağlı olarak amonyak gazı şeklinde uçması ya da yağışın veya sulamanın fazla olduğu topraklarda nitrat iyonu şeklinde yıkanması sureti ile ekonomik kayıpların yanında daha da önemlisi çevre kirliliğine neden olmaktadır. Bu nedenle bitkisel üretimde kullanılan azotlu gübrelerden meydana gelen kayıpların azaltılması ve bitkilerin azot kullanım etkinliğinin arttırılması gerekmektedir.  Bu çalışmada, sera koşullarında kireçli ve organik maddece fakir bir toprakta biyokömür ile birlikte geleneksel ve inhibitörlü azotlu gübre uygulamalarının mısır bitkisinin gelişimi, verimi ve azot alımı üzerine etkileri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda bitki kuru ağırlığı uygulamalara bağlı olarak değişmekle birlikte en yüksek (53.51 g saksı-1) İnh. Üre uygulaması ile elde edilmiştir. Biyokömür uygulaması ile bitki kuru ağırlığı ve azotun agronomik etkinliği azalmış olup en fazla azalma biyokömür ile birlikte İnh. AS uygulamasında olmuştur. Elde edilen verilere göre biyokömür uygulamasının mısır bitkisini azot kullanım etkinliğini arttırmadığı belirlenmiştir. Ayrıca biyokömür uygulaması ile bitkinin azot (N), magnezyum (Mg), bakır (Cu) konsantrasyonları önemli düzeyde azalırken, potasyum (K) ve kalsiyum (Ca) konsantrasyonları artmıştır.

Abstract:
Nitrogen fertilisers are the most consumed chemical fertilisers in our country as in the world in order to increase the yield and quality in crop production. Underuse of nitrogen causes yield and quality losses in crops, while overuse of nitrogen causes economic losses and more importantly environmental pollution by volatilisation in the form of ammonia gas depending on soil and climate characteristics or by leaching in the form of nitrate ion in soils with high rainfall or irrigation. For this reason, it is necessary to reduce the losses from nitrogen fertilisers used in crop production and to increase the nitrogen use efficiency of plants. In this study, the effects of biochar and conventional and inhibitor nitrogen fertiliser applications on the growth, yield and nitrogen uptake of maize plant were determined in a calcareous and organic matter poor soil under greenhouse conditions. As a result of the study, although plant dry weight varied depending on the applications, the highest (53.51 g pot-1) was obtained with Inh. Urea application. Plant dry weight and nitrogen agronomic efficiency decreased with biochar application and the highest decrease was in Inh. AS application. According to the data obtained, it was determined that biochar application did not increase the nitrogen agronomic efficiency of maize plant. In addition, nitrogen (N), magnesium (Mg), copper (Cu) concentrations of the plant decreased significantly with biochar application, while potassium (K) and calcium (Ca) concentrations increased.