İnfertilite tanısı almış kadınlarda lipid fraksiyonları, D vitamini düzeyleri ve diyet kalitesinin saptanması
Determination of lipid fractions, vitamin D levels and diet quality in women with infertility diagnosis
Yazar: TUBA EKİNCİ GEZMİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU SAĞLAM
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Lipidler = Lipids ; Vitamin D = Vitamin D ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada infertilite tanısı almış kadınlarda lipid fraksiyonları, D vitamini düzeyleri, diyet kalitesinin saptanması amaçlanmıştır. Bu çalışma Eylül- Kasım 2019 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi IVF Kliniğine başvuran 18-49 yaş arası infertilite tanısı almış araştırmaya katılmayı kabul eden 301 kadın ile yürütülmüştür.  Kadınlardan biyokimyasal kan parametreleri, demografik bilgiler, genel sağlık durumunu belirlemeye yönelik sorular, Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (IPAQ Kısa Form), diyet kalitesini değerlendirmek için Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı sorgulanmış ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 30.47± 6.38 yıldır. Katılımcıların BKİ ortalamasının 25.83±4.30 kg/m2 olduğu ve BKİ sınıflamasına göre kadınların %38.2'nin hafif şişman ve %15'inin de obez olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %82.7'sinin fiziksel aktivite durumu inaktif düzeyde olduğu saptanmıştır. Katılımcıların HDL kolesterol ortalamalarının 48.17±9.48 mg/dl ve %70'inin düşük aralıkta ve D vitamini ortalamalarının 12.91±8.81 ng/ml ve %87.7'sinin D vitamin eksikliğinin olduğu bulunmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin MEDAS puan ortalamasının 5.85±1.95 olduğu ve %65.8'inin Akdeniz diyetine uyumlarının olmadığı bulunmuştur. Akdeniz diyetine uyumu olan kadınların TG ve VLDL-C sonuçları arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur (p: 0.042, p: 0.035). Akdeniz diyetine uyumu olan kadınların toplam yağ, yağ yüzdesi, çoklu doymamış yağ asidi, linoleik asit ve tekli doymamış yağ asidi sonuçları arasında pozitif yönde çok zayıf ilişki bulunmuştur (p: 0.025, p: 0.045, p: 0.024, p: 0.018, p: 0.020). Sonuç olarak infertilite tanısı almış kadınlarda Akdeniz diyetine uyumlarının artırılması ve D vitamini seviyelerinin normal aralıkta olması doğurganlığı artıracağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine lipid fractions, vitamin D levels and diet quality in women diagnosed with infertility. This study was conducted with 301 women aged 18-49 who visited Atatürk University IVF Clinic between September and November 2019 and accepted to participate in the study.  Biochemical blood parameters, demographic information, questions related to general health status, International Physical Activity Assessment Questionnaire (IPAQ Short Form), Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) to evaluate diet quality and 24-hour retrospective food consumption records were questioned and anthropometric measurements were taken from these women. The average age of the women participating in the study is 30.47 ± 6.38 years. It was determined that the average BMI of the participants was 25.83 ± 4.30 kg/m2 and according to BMI classification, 38.2% of the women were slightly obese while 15% were obese. It was found that the physical activity status of 82.7% of the participants was inactive. It was found that the HDL cholesterol averages of the participants were 48.17 ± 9.48 mg/dl and 70% were in the low range, and their vitamin D averages were 12.91 ± 8.81 ng/ml and 87.7% of them had vitamin D deficiency. It was found that the average MEDAS score of the individuals participating in the study was 5.85 ± 1.95 and 65.8% of them did not comply with the Mediterranean diet. A negative correlation was found between TG and VLDL-C results of women who adhere to the Mediterranean diet (p: 0.042, p: 0.035). A very weak positive correlation was found between the results of total fat, fat percentage, polyunsaturated fatty acid, linoleic acid and monounsaturated fatty acid in women who comply with the Mediterranean diet (p: 0.025, p: 0.045, p: 0.024, p: 0.018, p: 0.020). As a result, it is thought that in women diagnosed with infertility, increasing their compliance with the Mediterranean diet and having their vitamin D levels in the normal range will increase fertility.