Grafit katkılı kurşun kalemlerin dozimetrik özelliklerinin ve lüminesans hassasiyetlerinin incelenmesi
Investigation of dosimetric properties and luminescence sensitivity of graphite dopped pencils
Yazar: AYLİN KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. NİYAZİ MERİÇ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, araştırılması yapılan örneklerin dozimetrik ve lüminesans özellikleri incelendi. Bu tez çalışmasında kullanılacak örnekler Faber Castel marka grafit katkılı kırmızı kurşun kalemlerdir. Kurşun kalemlerin içleri agat havan yardımıyla ezilip, elek yardımıyla 125µm'den küçük tanecikler seçildi. Toz haldeki örnek silikon sprey yardımıyla; 10mm çapında 0,5mm kalınlığında alüminyum disklere yapıştırılarak deneylerde kullanıldı.İlk olarak örneklerin radyasyon duyarlılıklarını tespit etmek için Sr90-Y90 ß kaynağıyla ışınlanmış örneklerin ölçümleri 1ºC/s artış hızı ile 50-450ºC arasında TL sisteminde yapıldı. Doz cevabı olan örneğin tuzak parametrelerini belirlemek üzere ?Farklı Isıtma Oranları? yöntemi kullanıldı. Okumalar sonucunda elde edilen eğriler için ısıtma oranı-tepe maksimum sıcaklığı arasındaki ilişki yardımıyla tuzak enerji parametreleri belirlendi. Elektron tuzak derinliklerinin belirlenmesinde ısıtma oranına bağlı olarak tepe sıcaklığının kayması kullanıldı.Örneğin artan doz cevabı incelendi, okumalar TL yöntemiyle yapıldı. Lineer doz-cevabı olan örnek 5 Gy ışınlanarak, 67 gün süre içerisinde farklı zamanlarda TL yöntemiyle okuması yapıldı.Böylece örneğin üzerindeki dozun zamanla sönümü ya da elektronların tuzaklardan kaçışları incelendi. 5Gy ışınlanmış örnekler bu sefer farklı zamanlarda gün ışığında bekletildi ve TL yöntemiyle okumaları yapıldı. Böylece örneklerin ışıkta sönümleri incelendi.Örneğin OSL cevabının olup olmadığını araştırmak üzere 5,7Gy ışınlanmış örnek mavi ışık ile OSL cihazında uyarıldı ve OSL eğrisi tespit edildi. BLSL cevabı olan örneğin artan doz cevabı OSL sistemiyle incelendi.50Gy ışınlanmış örnekler 11gün süre içerisinde farklı zamanlarda BLSL okumaları yapılarak, zamanla tuzaktan elektron kaçışları incelendi.

Abstract:
In this thesis, dosimetric and luminescence properties of the investigated materials were examined. Graphite-doped materials which used in this thesis are Faber Castel brand red pencil. Intra-pencilswere crushed using agate mortar; particles which smaller than 125?m were elected with help of sieve. Sample in powder form was pasted on aluminum disks which have 10 mm diameter 0.5 mm thickness by the help of silicone spray.Firstly, to determine the radiation sensitivity of samples, irradiated samples with ß source was read in TL system with a growth rate of 1°C/s between 50-450°C. "Different Heating Rates" method was used to determine the parameters of trap of samples which have dose response. For curves obtained by reading, trap energy parameters were determined with the help of the relationship between heating rate and the maximum temperature. Heating rate of depending on the determination of electron trap depths, the peak temperature shift was used.Increasing dose response was studied and samples were read in TL system. 5Gy irradiated samples were read with TL method at different times within 67days. Thus escapes from the traps of electrons are investigated. In that time 5 Gy irradiated samples were read with TL method at different times under the light of day. So that under light, fading of the samples was investigated.OSL response of the material to investigate whether or not, 5.7Gy irradiated sample was read with blue light stimulated in OSL system and OSL curve of sample have been identified. Increasing dose response of sample which has BLSL response was done with OSL system. 50Gy irradiated samples were waiting within 11days, at the different times BLSL readings was done thus escapes from the traps of electrons are investigated.