Kranyospinal ışınlamalarda volumetrık ayarlı ark tedavi (VMAT), yoğunluk ayarlı radyoterapi (YART) ve üç boyutlu konformal radyoterapi (3B-KRT) tedavi planlama tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison of volumetric modulated arc therapy (VMRT), intensity modulated radiation therapy (İMRT) and 3D conformal radiotherapy (3D-XRT) treatment planning techniques for craniospinal irradiation
Yazar: ASLIHAN UZUN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE SERRA KAMER ; ÖĞR. GÖR. NEZAHAT OLACAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Medulloblastom = Medulloblastoma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment

Özet:
Kranyospinal ışınlama tekniklerinde klasik bir yöntem olarak kullanılan 3B-KRT'ye alternatif olarak YART ve VMAT tekniklerinin klinik kullanımı değerlendirilmiştir. Bu amaçla iki farklı YART ve iki farklı VMAT tekniği belirlenmiş ve medullablastom tanılı 20 hasta retrospektif olarak planlanmıştır. 3B-KRT planlamaları PrecisePlan tedavi planlama sistemiyle, YART ve VMAT planlamaları Monaco tedavi planlama sistemiyle 6 MV enerji kullanılarak PTV'ye günlük 1,8 Gy ile 20 fraksiyonda total 36 Gy uygulanacak şekilde oluşturulmuştur. Planlar konformite, homojenite, kritik organ dozları, integral dozlar ve tedavi süreleri bakımından karşılaştırılmıştır. Tekniklerin avantaj ve dezavantajları istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Homojenite indeksi değerleri açısından 3B-KRT tekniği avantajlı iken, konformite indeksi değerleri açısından VMAT tekniklri daha avantajlıdır.
Akciğer ortalama dozları ve V10, V15 değerleri, böbreklerin ortalama dozları ve V10 değerleri, lenslerin ortalama ve maksimum dozları, gözler, mandibula, oral kavite ve dalak ortalama dozları açısından 3B-KRT tekniği avantajlıdır.
Akciğer V20 değerleri, kalp ortalama dozları ve V10, V15 değerleri, karaciğer ortalama dozları ve V10 değerleri, kohlea, parotisler ve özefagus ortalama dozları açısından YART teknikleri avantajlı bulunmuştur.
Tiroid ortalama dozları ve V10, V15, V20 değerleri, böbrek V15, V20 değerleri, barsak ortalama dozları ve V20 değerleri, kalp V20 değerleri, kohlea, larinks, mide, iliak kemiklerin ortalama dozları ve optik sinirlerin maksimum dozları açısından ise VMAT teknikleri üstündür.
Sağlıklı dokulara ait V5 ve V10 değerleri açısından en iyi sonuçlar YART teknikleri ile elde edilmiştir.
En düşük MU değerleri 3B-KRT tekniğinden, en yüksek MU değerleri ise VMAT tekniklerinden elde edilmiştir.
Kliniğimizde kranyospinal tedavi için 3B-KRT'ye alternatif olarak YART ve VMAT tekniklerinin uygulanabilir olduğu gösterilmiş olup, tercih edilecek olan teknik radyasyon onkoloğunun ve uzman fizikçinin karşılıklı olarak planlamadan beklentilerine ve hastanın durumuna bağlı olarak değişecektir.

Abstract:
In the current study the IMRT and VMAT techniques were evaluated as an alternate method to 3D-CRT that is used as a conventional technique for the craniospinal irradiation. Two different IMRT and VMAT techniques were proposed, and 20 patients diagnosed with medullablastoma were planned retrospectively. A total dose of 36 Gy in 20 daily fractions of 1,8 Gy was prescribed to the PTV. 3D-CRT plans were generated using PrecisePlan treatment planning system, and the IMRT and VMAT plans were generated using Monaco treatment planning system with 6 MV photons. All plans were compared as regards conformity, homogeneity, organs at risk doses, integral doses and treatment times. The advantages and disadvantages of the techniques were evaluated statistically.
3D-CRT technique is the most advantageous regarding the homoegenity index values, and VMAT techniques are the most efficient regarding the conformity.
3D-CRT technique gives the best results for average doses of the lung, and V10, V15 values, average doses of kidney, and V10 values, maximum doses to lenses, and average doses of lenses, eyes, mandible, oral cavity.
IMRT techniques is the most advantageous regarding the lung V20 values, average doses of heart, and V10, V15 values, average doses of liver, and V10 values, average doses of cochlea, parotids, esophagus.
VMAT technique is superior for average doses of thyroid, and V10, V15, V20 values, kidney V20 values, average doses of bowel, and V20 values, heart V20 values, average doses of cochlea, larynx, stomach, iliac bone, and maximum doses to the optic nerves.
IMRT technique is superior for V5 and V10 values for healthy tissues.
3D-CRT technique provides the lowest MU values, and VMAT techniques provide the highest MU values.
It is proved that the IMRT and VMAT techniques are applicable in our clinic for the craniospinal irradiation. Before choosing the technique, the radiation oncologist and physics specialist should compare their expectation from the treatment and the status of the patient.