Bazı Türk nane (Mentha L.) uçucu yağlarının biyolojik aktiviteleri
Biological activities of the essential oils of some mint (Mentha L.) species of Turkey
Yazar: GÖKHAN DUALI
Danışman: PROF. DR. KEMAL HÜSNÜ CAN BAŞER
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Asetilkolinesteraz = Acetylcholinesterase ; Beta karoten = Beta carotene ; Butirilkolinesteraz = Butyrylcholinesterase

Özet:
Bu çalışmada, Marmara Bölgesi ve Karadeniz Bölgesinde doğal olarak yetişen bazı Mentha türlerinin (Mentha longifolia L. Hudson subsp. typhoides, M. suaveolens Ehrh, M. spicata L. subsp. spicata, M. spicata L. subsp. tomentosa, M. pulegium L., M. x villosa-nervata Opiz.) uçucu yağlarının kimyasal kompozisyonları, antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteleri ile enzim inhibisyonları incelenmiştir.Antioksidan aktivite, ß-karoten yöntemi, serbest radikal giderim yöntemi (DPPH?), ABTS?+ radikalini süpürücü etki tayini ve indirgeme gücü gibi 4 farklı test uygulanarak belirlenmiştir. Mentha uçucu yağları sadece ABTS?+ radikal katyonuna karşı aktivite göstermişlerdir.Antimikrobiyal aktivitesi (antibakteriyel ve antikandidal), gram negatif, gram pozitif mikroorganizmalara ve bazı Candida türlerine karşı mikrodilüsyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Uçucu yağların Candida türleri üzerinde bakteri türlerine oranla daha fazla etki gösterdikleri bulunmuştur.Enzim inhibisyon deneyleri olarak da; Asetilkolinesteraz (AChE) İnhibitör ve Butirilkolinesteraz (BuChE) İnhibitörlerinin etkileri belirlenmiştir. Mentha türlerine ait uçucu yağların asetilkolinesteraz enzimi üzerine etkili bir inhibitör olmadığı ve M. spicata L. subsp. spicata'nın Galantamine göre daha güçlü BuChE inhibitör etkisi olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, DPPH?, ABTS?+, ß-karoten/linoleik asit, Antibakteriyel aktivite, Antikandidal aktivite, Asetilkolinesteraz (AChE) İnhibitörü, Butirilkolinesteraz (BuChE) İnhibitörü.

Abstract:
Chemical compositions, antimicrobial, antioxidant and enzyme inhibitory activities of the essential oils of the following mint species growing in Marmara and Black Sea regions of Turkey have been investigated: Mentha longifolia L. Hudson subsp. typhoides, M. suaveolens Ehrh, M. spicata L. subsp. spicata, M. spicata L. subsp. tomentosa, M. pulegium L., M. x villosa-nervata Opiz.Antioxidant activity was tested using four different test systems namely ß -carotene, DPPH?, ABTS?+ and reduction power. Mint oils showed activity only against the ABTS?+ radical cation.Antimicrobial activity (antibacterial and anticandidal) was tested agains some gram-negative and gram-positive bacteria and some Candida species using microdilution method. Mint oils showed better activity against Candida species as compared to bacteria.Enzyme inhibitory activities against acetylcholine esterase (AChE) and butyrylcholine esterase (BuChE) were determined. No activity was observed against AChE, however, the oil of M. spicata L. subsp. spicata showed stronger activity than the control Galanthamine against BChE.Keywords: Antioxidant activity, DPPH?, ABTS?+, ß-carotene/linoleic acid, anticandidal activity, acetylcholine esterase (AChE) inhibitory activity, butyrylcholine esterase (BuChE) activity