Elit yüzücülerin zihinsel dayanıklılıklarının sportif sürekli kendine güven ve sportif öz yeterliliklerinin incelenmesi
Examining the mental toughness, sportive self-confidence and sportive self-efficacy of elite swimmers
Yazar: KÜBRA ÖZSANDIKÇI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BAŞ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Performans sporlarında sporcuların performanslarını belirli bir seviyeden daha üst düzeye çıkarmak için fiziksel olarak hazırlanmanın yanı sıra bazı psikolojik parametrelerin de açıklığa kavuşturulması performans sporcularının yetiştirilmesinde önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı; elit yüzücülerin zihinsel dayanıklılıklarının sportif sürekli kendine güven ve sportif öz yeterliliklerini incelemektir.
Araştırmanın evrenini, 2021-2022 sezonunda Türkiye Şampiyonasına katılan sualtı ve su üstü sporcuları, örneklemini ise, 207 kadın ve 224 erkek olmak üzere toplamda 434 elit yüzücü oluşturmaktadır.  Veri toplama aracı olarak, alanda uzman kişilerin de görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından araştırmanın amacına uygun tasarlanan "Kişisel Bilgi Formu", Sheard ve ark. nın geliştirdiği "Sport Mental Toughness Questionnaire-SMTQ-14"; 2016 yılında Türkçe'ye uyarlamasını Altıntaş ve Koruç'un (2016) yaptığı 14 maddelik "Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri", Riggs ve ark. (1994) te geliştirdikleri; Türkçe uyarlamasını Öcel (2002) in yaptığı "Sporda Öz Yeterlik Ölçeği" ve  Vealey (1986) tarafından geliştirilen Türkçe'ye uyarlamasını Yıldırım (2013)' ın yaptığı sportif güveni belirlemek için geliştirdiği ölçeğin bir alt boyutu olan "Sportif Sürekli Kendine Güven Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen veriler için hangi analizlerin yapılması gerekliliğini belirlemek için öncelikle Skewness-Kurtosis normallik testi yapılmış normal dağılım göstermesi nedeniyle ikili karşılaştırmalar için t-testi, iki ve daha üzeri karşılaştırmalar için ise tek yönlü anova testi uygulanmıştır. anlamlı bulunan farklılıklar için ise anlamlılığın hangi grup lehine olup olmadığını belirlemek için ise Post Hoc: Scheffe testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler için anlamlılık düzeyi P<0.05 alınmıştır.
Sonuç olarak; katılımcıların yaş, cinsiyet, spor branşı, spor yaşı, aile gelir düzeyi, bağlı bulunduğu federasyon, düzenli spor yapma durumu, spor yapma düzeyi, spor türü değişkenleri açısından anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Zihinsel dayanıklılık ile sportif öz yeterlilik ölçek toplam puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde ve zihinsel dayanıklılık ile sportif sürekli kendine güven ölçek toplam puanları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
	

Anahtar Kelimeler: Spor, Güven, Devamlılık, Kontrol, Yüzme

Abstract:
In performance sports, it is important to clarify some psychological parameters in addition to physical preparation in order to increase the performance of athletes from a certain level to a higher level in the training of performance athletes. The purpose of this research; To examine the mental endurance, sportive self-confidence and sportive self-efficacy of elite swimmers.
The population of the research consists of underwater and surface athletes participating in the Turkish Championship in the 2021-2022 season, and the sample consists of a total of 434 elite swimmers, including 207 women and 224 men. As a data collection tool, the "Personal Information Form", designed by the researcher for the purpose of the research in line with the opinions of experts in the field, was used by Sheard et al. "Sport Mental Toughness Questionnaire-SMTQ-14" developed by; The 14-item "Mental Toughness Inventory in Sports", adapted into Turkish by Altıntaş and Koruç in 2016, was published by Riggs et al. (1994) developed; "Sports Self-Efficacy Scale", adapted into Turkish by Öcel (2002), and "Sports Trait Self-Confidence Scale", a sub-dimension of the scale developed by Vealey (1986) and adapted into Turkish by Yıldırım (2013), were used to determine sportive confidence. . SPSS 25.0 package program was used to analyze the data. In order to determine which analyzes should be done for the data obtained, firstly the Skewness-Kurtosis normality test was performed, and due to its normal distribution, the t-test was applied for pairwise comparisons, and the one-way anova test was applied for two or more comparisons. For the differences found to be significant, Post Hoc: Scheffe test was applied to determine whether the significance was in favor of which group. The significance level for the data obtained was taken as P<0.05.
In conclusion; Significant results were obtained in terms of the variables of the participants' age, gender, sports branch, sports age, family income level, affiliated federation, regular sports activity, sports level, and sports type. It was determined that there was a moderate positive relationship between mental toughness and sports self-efficacy scale total scores, and a positive high level relationship between mental toughness and sports trait self-confidence scale total scores.


Keywords: Sports, Confidence, Continuity, Control, Swimming