Sıçan overindeki iskemi-reperfüzon hasarında yaban mersininin koruyucu etkisi
Protective effect of bilberry on ischemia- reperfusion injury in rat ovary
Yazar: ÖZLEM KARA
Danışman: PROF. DR. BİRKAN YAKAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Over = Ovary ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Reperfüzyon = Reperfusion ; Reperfüzyon lezyonu = Reperfusion injury ; Sıçanlar = Rats ; Yaban mersinleri = Blueberries ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: İskemi sonrasında meydana gelen doku ve organ reperfüzyon zararı, iskemi reperfüzyon (İ-R) hasarı olarak adlandırılmaktadır. Yaban mersininin ovaryan İ-R hasarı üzerindeki koruyucu etkisini gösteren herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada sıçan ovaryumundaki iskemi-reperfüzyon hasarında yaban mersininin koruyucu etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
Gereç ve Yöntemler: Toplam 48 adet Wistar-Albino cinsi dişi sıçan kullanılarak 5 grup oluşturuldu: Grup 1'e (Kontrol grubu) (n=8) ilaç verilmedi ya da herhangi bir işlem yapılmadı.  Grup 2'ye (Yaban mersini kontrol grubu) (n=10) gavaj yoluyla tek doz 200 mg/kg yaban mersini verildi ve herhangi bir işlem yapılmadı. Grup 3 (İ-R grubu) (n=10): Herhangi bir ilaç verilmedi, 1 saat iskemi ve 2 saat reperfüzyon uygulandı. Grup 4 (İ-R öncesi yaban mersini grubu) ( n=10): İskemiden 2 saat önce gavaj yoluyla tek doz 200 mg/kg yaban mersini verildi. Daha sonra 1 saat iskemi ve 2 saat reperfüzyon uygulandı. Grup 5 (İ-R sonrası yaban mersini grubu) ( n=10): Önce 1 saat iskemi yapıldı. Gavaj yoluyla tek doz 200 mg/kg yaban mersini verildi ve sonra 2 saatlik reperfüzyon uygulandı. Bütün gruplarda sağ ovaryum dokusu cerrahi olarak çıkarıldı. Ovaryum doku örneklerinde ve kanda malondialdehit (MDA) düzeyleri ve superoksit dismutaz (SOD) ve katalaz (CAT) enzim aktiviteleri çalışıldı. Ovaryum doku örneklerinde TUNEL yöntemi kullanılarak DNA hasarı ve apoptozis değerlendirildi. Işık mikroskobu bulgularına göre histopatolojik değerlendirme yapıldı. 
Bulgular: Grup 3 diğer gruplarla karşılaştırıldığında ovaryum dokusunda ve kanda MDA düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksek, SOD ve CAT enzim aktiviteleri ise anlamlı şekilde daha düşük olarak bulundu (p<0.05). Histopatolojik incelemede, ovaryum dokusundaki hasar grup 5'te diğer gruplara göre anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0.05). Aynı şekilde grup 3'te diğer gruplara göre anlamlı bir şekilde daha yüksek DNA hasarı ve apoptozis saptandı (p<0.05).
Sonuç: Özellikle İ-R öncesinde yaban mersini verilen grupta (grup 4) biyokimyasal bulgular daha hafif ve histopatolojik hasar daha az olarak gözlenmiştir. Sonuç olarak, yaban mersini ovaryum İ-R hasarının önlenmesi ve kısa süreli tedavisinde etkili gibi görünmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yaban mersini, iskemi-reperfüzon, over, sıçan

Abstract:
Objective: Tissue and organ reperfusion damage that occurs after ischemia is called ischemia reperfusion (I-R) injury. There is no study demonstrating the protective effect of bilberry on ovarian IR injury. Therefore, it is aimed to evaluate the protective effect of bilberry on IR injury in rat ovary. 
Materials and methods: A total 48 female Wistar–Albino rats were utilized to form five groups: Group 1 (control group)(n=8), neither drug was given was performed and nor procedure was performed. Group 2 (bilberry control group)(n=10), single dose 200 mg/kg bilberry was administered by gavage and no procedure was performed. Group 3 (I-R group)(n=10), no drug was given, 1-h ischemia and 2-h reperfusion was performed. Group 4 (bilberry before I-R group)(n=10), single dose 200 mg/kg bilberry was administered by gavage before ischemia. Then 1-h ischemia and 2-h reperfusion was performed. Group 5 (bilberry after I-R group)(n=10), first 1-h ischemia was performed. Single dose 200 mg/kg bilberry was administered by gavage and then 2-h reperfusion was performed. Right ovaries were surgically extirpated in all groups. In ovarian tissue samples, malondialdehyde (MDA) levels and enzymatic activities of superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) were studied. In ovarian tissue samples, DNA damage and apoptosis were assessed by using TUNEL method. Histopathologic examination was performed by light microscopic findings. 
Results: When group 3 was compared with another groups, MDA levels were significantly higher, enzymatic activities of SOD and CAT were found to be as significantly lower in ovarian tissue and blood (p<0.05). In histopathologic examination, ovarian tissue damage in the group 5 were significantly higher than other groups (p<0.05). Also, DNA damage and apoptosis were significantly higher in group3 than than other groups (p<0.05).
Conclusion: Biochemical findings were lower and histopathologic damage was less especially in bilberry before I-R group (group 4). In conclusion, bilberry seems to be effective in prevention of ovarian I-R and short-term treatment. 
Keywords: Bilberry, ischemia- reperfusion, ovary, rat