Damla sulama projelerinde maliyet unsurlarının irdelenmesi
Examination of cost elements in drip irrigation projects
Yazar: ORÇUN OĞUZ
Danışman: PROF. DR. DERYA ÖNDER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Damla sulama = Drip irrigation ; Maliyet hesabı = Cost account ; Manifoldlar = Manifolds ; Narenciye = Citrus

Özet:
Bu çalışma; narenciye bahçeleri için hazırlanan ve uygulanan damla sulama sistemlerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. 2017, 2018 ve 2019 yıllarında toplam 276 proje verileri kullanılarak sistemin ilçelere, mahallelere ve köylere göre dağılımı, sistem parçaları ve bu parçalara dair performans çalışması yapılmıştır.
2017 yılında 84 adet, 2018 yılında 97 adet, 2019 yılında 95 adet olmak üzere toplam 276 proje incelenmiştir. Bu projelere bağlı olarak; 276 projeden 27 adet proje tam teşekküllü ( hafriyat işleri, işçiliği, motor ve filtre montajı vb.) olarak uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; alan büyüklük sonuçlarında 0-50 dekar arasında ortalama dekara maliyet 336,40$, 101-200 dekar için 294,00$, 301-500 dekar için 199,40$ olarak hesaplanmıştır. Bitki sıra mesafesine göre 2018 yılında uygulaması yapılan projelerde bitki sırası 6 m olan 10 projenin ortalama maliyeti $249,19 olarak hesaplanmıştır. Su kaynağı tipine göre projeler incelediğinde de su kaynağı kanalet olan 15 projenin ortalama maliyeti 262,92$ olarak hesaplanmıştır. Kullanılan pompaların güçlerine göre 17 hp pompa olan ortalama maliyeti $315,83, 31-45 Kw güçte ise 289,90$ olarak hesaplanmıştır. Vana istasyonundaki otomasyon durumuna göre ortalama maliyet; 2019 yılında uygulaması yapılan projelerde vana istasyonlarında otomasyon durumu; otomasyonlu olan 10 projenin ortalama maliyeti 238,69$, otomasyonsuz olan 5 proje 311,36$ olarak hesaplanmıştır. Yapılan bu araştırmalar sonucunda Adana çiftçilerinin bilinçli bir çiftçi grubu olduğu, yeniliklere açık( otomasyon, hidrolik vana kullanımı, otomatik filtre kullanımı), fiyat odaklı değil amaç odaklı üreticiler olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the drip irrigation systems prepared and applied for citrus orchards. Using 3-year data in 2017, 2018 and 2019, the distribution of 276 irrigation system projects according to districts, neighborhoods and villages, system parts and performance studies of these parts were made. A total of 276 projects were examined, 84 in 2017, 97 in 2018 and 95 in 2019. Depending on these projects, 27 out of 276 projects were fully implemented (excavation works, labor, engine and filter assembly, etc.). According to the results of the research, the projects implemented for the area size results were between 0-50 , 101-200 and 301-500 decares the average acreage cost were calculated as $336,40, $294,00 and $199,40, respecitively. When the projects implemented are examined in terms of average cost calculation by water source type, the average cost of 15 projects whose water source is kanalet is calculated as $262.92. In terms of average cost according to the engine powers used, the average cost of 17 hp and 31-45 Kw  pumps were calculated as $315.83 and $289,90. When the automation status of the valve stations in the projects implemented in 2019 is examined in terms of average cost according to the automation status at the valve station, the average cost of the 10 projects with automation is $238.69 and the average cost of the 5 projects without automation is calculated as $311.36. As a result of these researches, it is seen that Adana farmers are a conscious farmer group. In addition, it can be stated that there are producers that are open to innovations (automation, use of hydraulic valves and use of automatic filters) and have a goal-oriented portfolio, not a price-oriented one.