Klozapinin kortikal inhibisyon üzerine etkileri
Effects of clozapine on cortical inhibition
Yazar: MELİKE KARAÇAM DOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYGÜN ERTUĞRUL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Klozapin = Clozapine ; Transkraniyal manyetik uyarı = Transcranial magnetic stimulation ; İnhibisyon = Inhibition ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofrenide kortikal inhibisyon eksiklikleri alanyazında preklinik ve klinik
araştırmalarla gösterilmiştir. Transkraniyel manyetik uyarım sık kullanılan, girişimsel
olmayan bir ölçüm yöntemidir. Antipsikotiklerin kortikal inhibisyon üzerine etkilerini
değerlendiren az sayıda çalışma vardır. Bu araştırmada 90-120 günlük klozapin
tedavisinin TMU bulguları üzerine etkisi ve bulguların sağlıklı kontroller ile
kıyaslanması amaçlanmıştır. Araştırmaya takip eden doktorları tarafından klozapin
başlanması planlanan 10 hasta dahil edilmiş, 8 hastanın izlemi tamamlanmıştır.
Hastalarla yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş 8 sağlıklı kontrol de çalışmaya dahil
edilmiştir. Hastalara tedavi başında ve sonunda Pozitif ve Negatif Belirtiler Ölçeği
(PANSS), Düşünce ve Dil Bozuklukları Ölçeği (TALD), Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi
Değerlendirme Çizelgesi (WHODAS-II) verilmiş, bilişsel testler uygulanmış ve istirahat
motor eşik (İME), kortikal sessiz süre (KSS), kısa aralıklı intrakortikal inhibisyon (KAİKİ),
intrakortikal güçlenme (İKG) ve kısa latanslı afferent inhibisyon (KAİ) TMU aracılığıyla
ölçülmüştür. Kontrollerde de TMU ölçümü yapılmıştır. Tedavi başında hastalar ve
kontroller arasında İME, İKG ve KAİ parametrelerinde, izlem sonunda yalnızca İKG'de
anlamlı fark olduğu gösterilmiştir. İzlem sonunda hastalarda KSS'de uzama, bilişsel
testlerden Stroop-2 ve RİSÖT-5 performanslarında bozulma, Stroop-4
performansında düzelme gözlenmiştir. KSS'deki değişim klozapinin kortikal
inhibisyonu artırdığı şeklinde yorumlanmış olup, bu değişim ile bilişsel testlerdeki
değişim arasında ilişki bulunmamıştır. Bu araştırma klozapinin KAİ üzerine etkisini
araştıran, ayrıca klozapinin kortikal inhibisyon parametrelerine etkisini bilişsel
testlere etkisiyle karşılaştıran ilk izlem çalışmasıdır. Araştırma bulgularının şizofreni
patofizyolojisi ve tedavisi konusunda alanyazına olumlu katkıları olacağı ve daha geniş
örneklemli izlem çalışmaları ile tekrarlanmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: klozapin, şizofreni, transkraniyel manyetik uyarım
Bu tez çalışması Türkiye Psikiyatri Derneği tarafından desteklenmiştir.

Abstract:
Preclinical and clinical studies reported cortical inhibition deficits in
schizophrenia. Transcranial magnetic stimulation (TMS) is a commonly used
noninvasive measurement method. There are few studies evaluating the effects of
antipsychotics on cortical inhibition. The purpose of this study is to investigate the
effects of 90-120 days of clozapine treatment on TMS parameters and and to
compare them with healthy controls. Ten patients who were planned to initiate
clozapine by their doctors were included in the study, and the follow-up of eight
patients completed. Eight healthy controls matched with patients for age and sex
were also included. Patients were assessed with Positive and Negative Syndrome
Scale (PANSS), Thought and Language Disorder Scale (TALD), and World Health
Organization Disability Assessment Scale-II (WHODAS-II) and cognitive tests; also
resting motor threshold (RMT), cortical silent period (CSP), short interval intracortical
inhibition (SICI), intracortical facilitation (ICF) and short latency afferent inhibition
(SAI) were measured by TMS at the beginning and end of the treatment. TMS
parameters were measured in the controls. At the beginning, there was a difference
between the patients and controls in RMT, ICF and SAI, but at the end, only ICF was
different. CSP was found to be prolonged compared to baseline. Stroop-2 and RAVLT5 scores were lower, Stroop-4 scores were higher. No correlation was found between
the change in CSP and the change in cognitive tests. Prolongation of CSP shows that
clozapine is associated with an increase in cortical inhibition. This is the first study to
investigate the effect of clozapine on SAI. It is also the first follow-up study to
compare the effect of clozapine on cortical inhibition parameters with its effect on
cognitive tests. We believe that our findings will contribute to the literature on the
pathophysiology and treatment of schizophrenia, and further follow-up studies with
larger sample sizes are required.
Key Words: clozapine, schizophrenia, transcranial magnetic stimulation
This study was supported by The Psychiatric Association of Turkey.