Öğretmenlerin program okuryazarlığı yeterliklerinin yordayıcısı olarak yansıtıcı düşünme ile öğretim yöntemlerini kullanma becerileri
Reflecti̇ve thinking and teaching methods skills as predictors of teacher's curriculum literacy competencies
Yazar: HIDIR GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. ETEM YEŞİLYURT
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğretmenlerin eğitim program okuryazarlığını kuramsal olarak, bazı çalışma sonuçlarına göre ise uygulamalı ve istatistiksel sonuç olarak etkileyen, eğitim program okuryazarlığı ile ilişkisi olduğu anlaşılan çeşitli bağımsız değişkenler bulunmaktadır. Bu değişkenler arasında üst düzey düşünme becerilerinden yansıtıcı düşünme ile öğrenme stratejileri ve yöntemleri gibi değişkenler de yer almaktadır. Ancak bu değişkenlerin hem birbirlerini etkileme düzeyi ve açıklama oranları hem de eğitim programı okuryazarlığını etkileme düzeyi ve açıklama oranını veri (somut, istatistiksel) ve kuramsal temel bağlamında bir bütün olarak ilişkisel model içerisinde somut olarak ortaya koyan herhangi bir çalışmaya ulaşılamamıştır.
Bu araştırmanın genel amacı; yansıtıcı düşünme ile öğretim yöntemlerini kullanma becerileri değişkenlerin eğitim programı okuryazarlığı üzerindeki yordama düzeyinin bir yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi ve bu değişkenlerin betimsel olarak değerlendirilmesidir. Bu araştırmanın gerçekleştirilmesinde "genel tarama modeli" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 akademik yılının ikinci döneminde, Afyonkarahisar ili Sandıklı İlçe Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı ilkokul, ortaokul ve lise kademesinde görev yapan 400 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmaların verileri Eğitim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği, Yansıtıcı Düşünme Düzeylerini Belirleme Ölçeği ile Öğretim Yöntem ve Tekniklerini Kullanma Becerisi Ölçeği ile elde edilmiştir. 01.04.2023 - 01.05.2023 tarihleri arasında elde edilen veriler, SPSS 27 ve AMOS 24 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın alt amaçlarına ilişkin veriler, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma teknikleriyle; araştırmanın hipotezlerine ilişkin veriler ise AFA, DFA ve yapısal eşitlik modeli ile çözümlenmiştir.
Araştırmanın alt amaçlarına ilişkin olarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Araştırmanın birinci alt amacına ilişkin öğretmenlerin yansıtıcı düşünme beceri düzeyleri ortalamanın üstünde çıkmıştır. İkinci alt amaca ilişkin olarak öğretmenlerin öğretim yöntemleri kullanma beceri düzeyi ortalamanın üstünde bulunmuştur. Üçüncü alt amaca ilişkin öğretmenlerin program okuryazarlığının ortalamanın üstünde yeterli düzeyde olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın hipotezlerine ilişkin olarak birinci hipotezde yanıt aranan hususla alakalı olarak yansıtıcı düşünme becerisinin öğretim yöntemleri kullanma becerisine ortalamanın üstünde anlamlı düzeyde etki ettiği, ikinci hipotezde yer verilen konuyla alakalı olarak yansıtıcı düşünmenin program okuryazarlığına ortalamanın biraz altında anlamlı düzeyde etki ettiği ve üçüncü hipotezde yer verilen öğretim yöntemleri kullanma becerisinin program okuryazarlığı becerilerini ortalama düzeyde anlamlı olarak etkilediği ve açıkladığı ortaya çıkmıştır. Araştırmanın son hipotezine ilişkin olarak yansıtıcı düşünme becerisinin, öğretmenlerin öğretim yöntem ve teknikleri becerisiyle birlikte program okuryazarlığı becerisinin önemli yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda öğretmenler yansıtıcı düşünme becerisine yönelik öğrenme - öğretme sürecindeki deneyimlerini meslektaşlarıyla paylaşmalı ve birbirlerinin mesleki gelişimlerini desteklemesi gerektiği yönünde öneri oluşurken öte yandan öğretim yöntem ve teknikleri açısından öğretmenlerin, araştırma-inceleme yoluyla öğretim stratejisinde yer alan etkinliklere daha fazla önem vermesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin program okuryazarlık düzeylerine ilişkin olarak program değerlendirme türlerini yakından tanıması ve uygulaması gerekmekte olduğu görülmektedir. Yapılan bu çalışmanın bir benzeri ya da öğretmenlerin program okuryazarlığı hakkında nitel bir çalışma yapılarak alana katkı sağlanmalıdır. Bu önerilerin yanında diğer değişkenlerle ilgili öğretmenlerin bilgi, beceri ve yetkinlikleri geliştirilmelidir.

Abstract:
There are several independent variables that affect the teachers' educational curriculum literacy theoretically and, according to some study results, as applied and statistical results and which are understood to be related. These variables include variables such as reflective thinking and learning strategies and methods from higher-order thinking skills. However, the level to which these variables affect each other and their disclosure rates, as well as the level of influence and disclosure rate of educational curriculum, are also data (concrete, statistical) and in the context of its theoretical basis, no studies have been reached that reveal concrete within the relational model as a whole. 
The general aim in this research is to examine the predictive level of the variables of reflective thinking and using teaching methods skills on curriculum literacy with a structural equation model and evaluate these variables descriptively. In this research, "general survey model" was used. The study group of the research consists of 400 teachers working at primary, secondary and high school levels affiliated to Sandıklı District Directorate of National Education in Afyonkarahisar in the second term of the 2022-2023 academic year. The data of the studies were obtained from the Curriculum Literacy Perception Scale, Reflective Thinking Levels Determination Scale and Ability to Use Teaching Methods and Techniques Scale. The data obtained between 1.04.2023 - 1.05.2023 were analyzed by using SPSS 27 and AMOS 24 package programs. The data related to the sub-objectives of the research, frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation techniques; the data related to the hypotheses were analyzed by EFA (Exploratory Factor Analysis), CFA (Confirmatory Factor Analysis), and structural equation model.
Regarding the sub-objectives of the research, the following results were reached: in the first sub-objective of the study, the reflective thinking skill levels of the teachers were above average. About the second sub-objective, the skill level of teachers in using teaching methods was found to be above the average. The curriculum literacy of the teachers related to the third sub-objective was found to be at an adequate level above the average. Regarding the hypotheses of the study, the first hypothesis, reflective thinking skill, had a significant above-average effect on the ability to use teaching methods; the second hypothesis is that reflective thinking had a significant effect on curriculum literacy at a slightly lower than average level; and the third hypothesis, it was revealed that the ability to use teaching methods significantly affected and explained the curriculum literacy skills at an average level. In the last hypothesis of the study, it has been determined that reflective thinking skills along with teachers' ability to teach methods and techniques are important predictors of curriculum literacy skills. While offering suggestions for sharing the learning-teaching process experiences with colleagues and supporting each other's professional development regarding the ability to think about the results, on the other hand, the emergence of more emphasis on teaching methods and technologies, research-investigation teaching methods in place activities. In addition, it is seen that the program should separate the types of program evaluation depending on the literacy order and the application should be made. A summary of a qualitative study and a contribution to the field about the literacy of the program followed or similar to this study. In addition to these suggestions, knowledge, skills and obtainable related to other variables should be developed.