Cerrahi branş hekimlerinin hıv bilgi düzeyinin ve tutumunun değerlendirilmesi
Evaluation of hiv knowledge level and attitude of surgical branch physicians
Yazar: TUĞBA YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE BARÇIN ÖZTÜRK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
HIV enfeksiyonu tüm dünyada önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Antiretroviral tedavi ile birlikte HIV ile yaşayan bireylerin yaşam süresinin genel popülasyon ile benzer olması sonucu, HIV enfeksiyonu kronik bir hastalık haline gelmiştir. Ülkemizde son yıllarda HIV ile yaşayan birey sayısı artmaktadır. HIV pozitif popülasyonun artması ile birlikte cerrahi branş hekimleri de dahil olmak üzere sağlık çalışanlarının HIV pozitif hasta ile karşılaşma ihtimalleri artmaktadır. Hastalığın erken tanı ve tedavisine yardımcı olmak, mesleki maruziyet sonrası uygun önlemlerin alınması, HIV pozitif hastaya müdahale esnasında endişelerin azalması için diğer branş hekimlerinin de HIV enfeksiyonu konusunda bilgi sahibi olması gerekmektedir. Sağlık çalışanlarının HIV pozitif hastalara karşı uygunsuz yorumlar, gizlilik ihlalleri, gecikmiş tedavi veya tedavinin reddi gibi ayrımcı davranışlar sergilediği gösterilmiştir. Çalışmamızda Aydın ilinde görev yapan cerrahi branş hekimlerinin HIV enfeksiyonu ile ilgili bilgi düzeyi ve tutumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Böylece HIV enfeksiyonu ile ilgili farkındalıklarının arttırılması ve bu konudaki eğitim ihtiyacının ortaya konulması açısından çalışmamızın yol gösterici olması ikincil amacımızdır.
Verilerin toplanması için araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Aydın ilinde çalışan 478 cerrahi branş hekiminin tamamına ulaşılmaya çalışılmış, çalışmaya katılmayı kabul eden 364 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Anket formunun ilk bölümünde sosyodemografik sorular, ikinci bölümde HIV enfeksiyonu ile ilgili bilgi düzeyini ölçmeye yönelik sorular, üçüncü bölümde HIV pozitif hastalarla ilgili tutum ve davranışları değerlendiren sorular, son bölümde cerrahi branşa özel sorular sorulmuştur.
Çalışmaya katılan hekimlerin dörtte biri kadın olup, yaş ortalaması 39,18±10,7'dir. Katılımcıların %51,9'u uzman hekim, %39,8'i araştırma görevlisi, %8,2'si öğretim görevlisidir. Katılımcıların sadece %11,5'inin çalıştıkları kurumda HIV enfeksiyonu ile ilgili eğitim aldığı, bilgi kaynağı olarak en çok alanın uzmanı meslektaşların tercih edildiği görülmüştür. Çalışmaya katılan hekimlerin HIV enfeksiyonu ile ilgili genel bilgi düzeyinin düşük olduğu, HIV bilgi skorunun meslekteki yıl arttıkça azaldığı saptanmıştır. Katılımcıların HIV ile yaşayan bireylere karşı damgalayıcı bir tutum içerisinde oldukları, kadınların erkeklere göre daha olumlu tutuma sahip oldukları, araştırma görevlilerinin uzman hekimlere göre daha olumsuz tutuma sahip oldukları görülmüştür. Branşlar ile HIV bilgi ve tutum skoru arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmıştır. HIV bilgi skoru yüksek olan hekimlerin daha olumlu tutuma sahip oldukları izlenmiştir.
Sonuç olarak çalışmamızın katılan hekimlerin HIV enfeksiyonu ile ilgili farkındalıklarını arttırdığı ve bu konudaki eğitim ihtiyacının ortaya konulması açısından yol gösterici olduğu düşünülmüştür. Ayrıca çalışmamızın cerrahi branş hekimlerinin HIV ile ilgili hangi konularda daha çok bilgi eksikliğinin olduğu, HIV bilgi düzeyleri ve tutumlarıyla ilişkili faktörlerin ortaya konulması açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar sözcükler: HIV/AIDS, HIV bilgi düzeyi, cerrahi branş, tutum, damgalanma

Abstract:
HIV infection continues to be a major health problem all over the world. HIV infection has become a chronic disease as a result of the similar life expectancy of individuals living with HIV with antiretroviral therapy as well as the general population. In our country, the number of individuals living with HIV has been increasing in recent years. With the increase in the HIV-positive population, the possibility of encountering HIV-positive patients increases for healthcare professionals, including surgical branch physicians. In order to assist in the early diagnosis and treatment of the disease, to take appropriate precautions after occupational exposure, and to reduce concerns during the intervention of HIV-positive patients, physicians of other branches should also have information about HIV infection. Healthcare professionals have been shown to exhibit discriminatory behaviors against HIV-positive patients, such as inappropriate comments, privacy violations, delayed treatment, or refusal of treatment. In our study, it was aimed to determine the level of knowledge and attitude of surgical branch physicians working in Aydın province about HIV infection. Thus, our secondary goal is to be a guide in terms of increasing their awareness about HIV infection and revealing the need for education on this subject.
A questionnaire form created by the researcher was used to collect the data. All 478 surgical branch physicians working in Aydın province were tried to be reached, and 364 participants who agreed to participate in the study were included in the study. In the first part of the questionnaire, sociodemographic questions were asked, in the second part, questions were asked to measure the level of knowledge about HIV infection, in the third part, questions evaluating attitudes and behaviors about HIV-positive patients, and in the last part, questions specific to the surgical branch were asked.
A quarter of the physicians participating in the study were female and the mean age was 39.18±10.7 years. 51.9% of the participants were specialist physicians, 39.8% were research assistants, and 8.2% were lecturers. It was observed that only 11.5% of the participants received training on HIV infection in the institution they worked for, and colleagues who are experts in the field were mostly preferred as a source of information. It was determined that the general level of knowledge about HIV infection of the physicians participating in the study was low, and the HIV knowledge score decreased as the year in the profession increased. It was observed that the participants had a stigmatizing attitude towards individuals living with HIV, women had a more positive attitude than men, and research assistants had a more negative attitude than specialist physicians. A statistically significant correlation was found between the branches and HIV knowledge and attitude scores. It was observed that physicians with high HIV knowledge scores had a more positive attitude.
As a result, it was thought that our study increased the awareness of the participating physicians about HIV infection and was a guide in terms of revealing the need for training on this subject. In addition , it is thought that our study will contribute to the literature in terms of revealing the issues that surgical branch physicians lack more knowledge about HIV, and the factors related to HIV knowledge levels and attitudes.
Keywords: HIV/AIDS, HIV knowledge level, surgical branch, attitude, stigma