Düzce' de orman yollarının yaban hayatı (memeli türler) üzerine etkileri (Aksu Orman İşletme Şefliği örneği)
Effects of forest roads on wildlife (mammalia) in Düzce (case study-Aksu Forest Enterprise Chief)
Yazar: SELÇUK ÇÖMETEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ TÜRK
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman yolları = Forest roads

Özet:
Orman yolları, yenilenebilir doğal kaynaklar olan ormanları kullanmak için en önemli altyapı tesisleridir. Bu tesis; ormana yapılacak her türlü bilimsel ve teknik müdahalenin yapılması, her tür orman ürününün orman dışına taşınarak kıymetlendirilmesini sağlamak, orman içi ağaçlandırma, orman yangınlarına hızlı ulaşım hizmetinin görülmesi bakımdan büyük önem taşımaktadır. Orman yolları faydalarına rağmen, ekolojik açıdan parçalanmalara ve parçalanmanın olumsuz etkilerine neden olma potansiyeline sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Düzce İli Aksu Bölgesi'ndeki orman yolu teknik standartlarının ve kullanım yoğunluğunun iri cüsseli memeli yaban hayvanı türlerinin alan kullanımına etkisini belirlemektir. Çalışma kapsamında araç yoğunluğunun ve orman yollarının teknik özelliklerinin, yaban hayvanları türlerinin alan kullanımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Elde edilen bilgiler ormancılık üretim faaliyetleri için yapılacak yolların planlanmasında, yaban hayvanlarının davranışlarının anlaşılmasına ve türler için gerekli tedbirlerin alınmasına katkı sağlayacaktır. Düzce Orman İşletme Müdürlüğü, Aksu Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde toplam 6 adet orman yolu ve çevresi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Her örnek alana 4 adet fotokapan yerleştirilmiştir. Fotokapan noktalarından elde edilen görüntülerden görüntülenme oranı hesaplanmıştır. Yaban hayvanları genel görüntülenme oranı ve araç yoğunluğu görüntülenme oranından yararlanılarak örnek alan noktaları arasında fark olup olmadığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda; gözlem yapılan örnekleme alanlarının bulunduğu noktalarda tespit edilen tür sayısı ve türlere ait birey sayıları önemli farklılık göstermektedir. Ayrıca görüntülenme sayıları arasında fark bulunmamıştır. Yol platformu, yol üstü, yol altı ve kontrol noktalarında kurulan fotokapanlarla tespit edilen tür sayısı, görüntülenme sayısı ve birey sayısı farklılık göstermemektedir. Yolun etkisinin belirlenmesi için yol güzergâhı, yol dışı (alt ve üst) ve kontrol noktalarında tespit edilen yaban hayvanı tür sayısı ve birey sayısı önemli farklılık göstermezken görüntülenme sayısı farklı olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak; insanlarla yabani hayvanlar aynı alanı kullanmakta ancak zamansal farklılıklar göstermektedir. Araç geçişlerinin olmadığı gece ve sabah erken saatlerde yaban hayvanı varlığı daha aktif bir şekilde tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada, yabani hayvanlarının yolu doğanın bir parçası olarak benimsediği belirlenmiştir.

Abstract:
Forest roads are the most important infrastructural facilities to exploit forests that are renewable natural resources. A road network that leads us to our goals needs to be established in order to plan forestry activities sustainably. Despite the benefits of forest roads, they have great potential to cause degradation and fragmentation effects on ecological.  Ecological impacts of forest roads are effects during the construction, short term or long term effects. For example; loss of habitat and biota, accidental animal deaths by traffic. The loss of habitat and change in habitat extends beyond the edge of the road. The aim of the current study is to carry out effects of forest roads on wildlife in Aksu Region/Düzce. The information obtained will contribute to understanding the behavior of wild animals and taking necessary measures for species in planning of roads to be made for forestry production activities. A total of 6 forest roads and their surroundings were selected as study area in Aksu Region. 4 camera traps were placed in each sample area. The image ratio (DR) was calculated from images obtained from camera traps points. The number of species at each spot and the rate of display of species were classified according to the time of the month and forestry activity. It was determined whether there was any difference between sample area points by using wild animal general viewing rate and vehicle density display rate. In the results of study; the number of species and the number of individuals in the species which are observed at the points where the sampling areas are observed with camera traps show significant differences. On the other hand, there was no difference in the number of views. The number of species, number of views and number of individuals determined by the camera traps installed on the road platform, roadside, under road and control points do not differ. In order to determine the effect of the road, the number of individuals and the number of individuals identified in the road route, exclude road route (roadside and under road) and control points, and the number of individuals were not significantly different, but the number of views was different. As a result; people and wild animals use the same area but show time differences. The presence of wild animals was detected more actively at night and early in the morning when there were no vehicle passes. It was also determined in the study that wild animals adopted the road as part of nature.