Ebû'l-Bekâ el-Ukberî ve el-Mesâ'ilu'l-Hilâfiyye fi'n-Nahv adlı eseri
Ebu'l-Beka al-Ukberi and his work tittled al-Mesail al-Khilafiyya fi'n-Nahv
Yazar: ZABİULLAH ZAKA
Danışman: DOÇ. DR. MÜCAHİT KÜÇÜKSARI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil bilim = Linguistics ; Dilbilgisi = Grammar ; El-Ukberi = Al-Ukberi ; Söz dizim = Syntax

Özet:
Nahiv ilminin ortaya çıkışından itibaren bu alanda pek çok âlim yetişmiş ve eserler kaleme alınmıştır. Bu süreç içerisinde oluşan nahiv ekolleri tarafından birçok farklı görüş ve değerlendirmeler ortaya atılmıştır. Bununla birlikte nahiv ilmine dair bu ihtilaflı konuları derli toplu ele alan müstakil eserler az olmuştur. Buna binaen bu çalışmada, Ebû'l-Bekâ el-'Ukberî'nin "el-Mesâ'ilu'l-Hilâfiyye fi'n-Nahv" adlı eseri incelenmeye değer görülmüştür.
Bu çalışmanın ilk aşamasında nahiv ilminin ortaya çıkışı, gelişme süreci ve nahiv ekolleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Sonraki aşamasında Ebû'l-Bekâ el-'Ukberî'nin yaşadığı dönemin genel özellikleri verilmiş ve devamında el-'Ukberî'nin hayatı, ilmî yönü, hocaları, öğrencileri ve telif ettiği eserler tanıtılmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise nahivdeki ihtilaflı konular ile ilgili önemli eserlerden sayılan, el-'Ukberî'nin kaleme aldığı el-Mesâ'ilu'l-Ḫilâfiyye fi'n-Naḥv adlı eserinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, el-Mesâ'ilu'l-Ḫilâfiyye fi'n-Naḥv kitabının ayrıntılı bir şekilde tanıtımına, tahliline ve el-'Ukberî'nin kitapta takip ettiği metoda değinilmiştir. Ayrıca çalışmada söz konusu eserin muhtevası, el-'Ukberî'nin ihtilaflı konulara olan yaklaşımı ve bu ihtilaflı görüşlerin değerlendirilmesi gibi önemli noktalar ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ebû'l-Bekâ el-'Ukberî, el-Mesâ'ilü'l-Hilafiyye fi'n-Nahv, Nahv İlmi, Arapça.

Abstract:
With the emerge of Nahv science many scientist were trained and Works were written in that field. The nahv schools that were created during that period proposed diverse viewpoints and assessments. At the same time there are few independent Works that entirely cover controversial topics related to nahv science. Therefore Ebu'l-Beka al-Ukberi and His Work Titled al-Mesail al-khilafiyya fi'n-Nahv piece was considered worth working with for this study.
At first stage of this study general information about the emerge of nahv science, development period and nahv schools were given. At the next phase characteristics during Ebu'l-Beka al-Ukberi's lifetime epoch were given and in progression lifetime, scientific aspects, preceptors, students and Works that were written by al-Ukberi were covered. At the last stage of this study it was aimed to work with one of the most important controversial piece that is al-Ukberi's al-Mesa'ilu'l-Ḫilafiyye fi'n-Naḥv. This study refers to al-Mesa'ilu'l-Ḫilafiyye fi'n-Naḥvs detailed introduction, analysis and method that writer al-Ukberi followed. Additionally this study contains approaches and evaluations of that controversial piece made by al-Ukberi.
Key Words: Ebu'l-Beka al-'Ukberi, al-Mesailu'l-Hilafiyye fi'n-Nahv, Nahv science, Arabic.