Diyabet hastalarının algılanan sosyal destek düzeyinin psikolojik sağlamlık ve hastalık algısı ile ilişkisi
The relationship of perceived social support level of diabetes patients with psychological health and perception of disease
Yazar: ESRA NUR ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞARLAK
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hastalık algısı = Illness perception ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, diyabet hastalarında algılanan sosyal destek düzeyinin psikolojik sağlamlık ve hastalık algısı ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. Araştırmanın alt amaçlarında ise algılanan sosyal destek, psikolojik sağlamlık ve hastalık algısının demografik değişkenlere göre kıyaslanması yer almaktadır. İlgili amaçlar kapsamında, bu çalışmanın yürütülmesinde ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini, tip II diyabet hastaları oluştururken örneklem grubunu ise evren içinden kartopu tekniğiyle seçilen 563 kişi oluşturmuştur. Araştırma kapsamında, Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Kısa Hastalık Algısı Ölçeği katılımcılara uygulanmıştır. Toplanan verilerin analizinde, SPSS-25 istatistik programı tercih edilmiş olup bağımsız gruplar t testi, anova ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonunda, diyabet hastalarının algılanan sosyal destek, psikolojik sağlamlık ve hastalık algısı düzeylerinde cinsiyet, yaş grubu, medeni durum ve diyabet dışında kronik bir rahatsızlık olma durumuna göre anlamlı sonuçlar bulunmuş iken diyabet tanısı sonrasında geçen süre bağlamında anlamlı bir sonuç edinilememiştir. Ayrıca, diyabet hastalarında algılanan sosyal destek düzeyinin psikolojik sağlamlık ile pozitif yönde; hastalık algısı ile de negatif yönde anlamlı ilişkisi bulunmuştur. Ayrıca, psikolojik sağlamlığın hastalık algısıyla arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to evaluate the relationship between perceived social support level in diabetes patients and psychological resilience and perception of illness. The sub-objectives of the study include the comparison of perceived social support, psychological resilience and perception of illness according to demographic variables. Within the scope of related purposes, the relational screening model was preferred in the conduct of this study. While the population of the study consisted of type II diabetes patients, the sample group consisted of 563 people selected from the population using the snowball technique. Within the scope of the research, Personal Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Brief Psychological Resilience Scale and Brief Illness Perception Scale were applied to the participants. In the analysis of the collected data, SPSS-25 statistical program was preferred and independent groups t test, anova and pearson correlation analysis were used.
At the end of the study, while there were significant results in terms of perceived social support, psychological resilience and disease perception levels of diabetes patients according to gender, age group, marital status and being a chronic disease other than diabetes, no significant results were obtained in terms of the time elapsed after the diagnosis of diabetes. In addition, the perceived social support level in diabetes patients was positively related to psychological resilience; It was also found to be negatively correlated with the perception of illness. In addition, it was concluded that there is a negative significant relationship between psychological resilience and the perception of illness.