Alt yazı çevirisinde kültürel unsurlar: American Horror Story dizisinin Türkçe alt yazı çevirilerinin incelenmesi
Cultural elements in subtitle translation: Analysis of Turkish subtitle translation of American Horror Story tv series
Yazar: DORUKHAN MERT GENÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLFEM KURT
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
21'inci yüzyılın başlaması ile küreselleşme ivmesinin yükselişi insanlığın kültürler arası etkileşiminin ve söz konusu etkileşim temelinde çeviri ihtiyacının artmasına neden olmuştur. Değişimler sadece iletişim alanında olmamakla birlikte yazılı edebi eserlerin tüketimi popüler kültürde yerini görsel-işitsel medyaya bırakmaktadır. Bu kapsamda altyazı günümüz dünyasında her yerde karşımıza çıkan bir olgu olup, çalışmada Jorge Díaz Cintas ve Aline Remael'in "Görsel ve İşitsel Çeviri: Alt Yazı" (Audiovisual Translation: Subtitiling) isimli kitabında bulunan altyazıların teknik sınıflandırması kullanılmıştır. İnceleme bağlamında American Horror Story isimli, Disney+ platformunda yayınlanan dizinin ikinci sezonun %33'üne tekamül eden birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerinin Prof. Dr. Peter Newmark'ın "Kültürel Unsurları Sınıflandırması" ışığında incelenmesi kapsamında; 6 ekolojik unsur, 14 kamusal yaşam unsuru, 26 sosyal yaşam unsuru, 9 özel hayat unsuru, 2 geleneksel unsur ve 31 kişisel merak ve tutku unsuru olmak üzere toplamda 88 sınıflandırmaya uygun unsur tespit edilmiştir. Bu kapsamda "Çeviri Yöntemleri" ışığında tespit edilen 88 kültürel unsurun sınıflandırması ve yöntemlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışma kapsamında tespit edilen seksen sekiz kültürel unsurun %69'unun (9 aktarım, 30 kültürel eşdeğerlik, 18 betimsel eşdeğerlik, 1 bileşen çözümlemesi, 3 özel isim dönüştürmesi olmak üzere toplam 61 aktarım) Newmark'ın "Çeviri Yöntemleri" kapsamında kültürel unsurlar için tavsiye edilen yöntemler kısmında yöntemlendirilmesinin mümkün olduğu ve kalan %31'lik kısmın (10 kelimesi kelimesine çeviri, 13 birebir çeviri, 4 anlamsal çeviri olmak üzere toplam 27 aktarım) Newmark'ın kaynak odaklı çeviri yöntemleri kapsamında yöntemlendirmenin mümkün olduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu yöntemlendirmede bulgular Newmark'ın "Kültürel Unsurları Sınıflandırması" kapsamında seçilmiş olup, bu çalışma kapsamında kültürel unsurların çeviri sürecine dahil edilmesinin ve Newmark'ın "Kültürel Unsurları Sınıflandırması" altında sınıflandırılarak Newmark'ın "Çeviri Yöntemleri" kapsamında önceden yöntemlendirilmesinin çeviri sürecini kolaylaştıracağı ve kalitesini arttıracağı sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
At the beginning of the 21'st century, the rise of globalization has led to an increase in the interaction between cultures and the need for translation. Changes are not only in the field of communication, but the consumption of written literary works is being replaced by audiovisual media in popular culture. In this context, subtitling is a ubiquitous phenomenon in today's world. This study uses the technical classification of subtitles found in Jorge Díaz Cintas and Aline Remael's book "Audiovisual Translation: Subtitling". In context of analysis it is focused on examining the cultural elements present in the subtitles using Prof. Dr. Peter Newmark's "Cultural-Specific Items" and an analysis was conducted on the first, second, third, and fourth episodes of the second season of the series "American Horror Story," which corresponds to 33% of the total season and is available on the Disney+ platform. A total of 88 items suitable for identification were identified, categorized into six specifications: 6 ecological, 14 public life, 26 social life, 9 personal life, 2 customs and 31 private passion items. Subsequently, these cultural items were classified and methodologically analyzed based on translation methods of Newmark. It was found that 69% of these cultural items could be methodologically identified within the scope of Newmark's recommended translation methods for cultural items (9 transference, 30 cultural equivalent, 18 descriptive equivalent, 1 componential analysis and 3 transonym totaling 61 translations). The remaining 31% (10 word for word translations, 13 literal translations and 4 semantic translations, totaling 27 translations) were found to be methodologically identifiable within Newmark's source-oriented translation methods. The findings of this methodological analysis were based on Newmark's "Culture-Specific Items," suggesting that the inclusion of cultural items in the translation process and use of Newmark's "Translation Methods" could facilitate and enhance the quality of the translation process within this framework.