Yönetici hemşirelerde öz yeterlilik ölçeği geliştirme ve karar verme ile ilişkisini belirleme
Developing a self-efficiacy perception scale for administrator nurses and determining the relationships between the decision making and self-efficiacy
Yazar: NİLGÜN KATRANCI
Danışman: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Karar verme = Decision making ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Yöneticiler = Managers ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Araştırma, yönetici hemşirelerde öz yeterlilik algılarının belirlenmesine yönelik ölçek geliştirmek üzere metodolojik, yönetici hemşirelerin öz yeterlilik düzeyleri ve karar stratejileri arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere tanımlayıcı olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Gaziantep ilinde yer alan kamu ve özel hastanelerinde çalışan yönetici hemşireler, örneklemini bu kurumlarda en az 1 yıl yöneticilik yapan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 256 kişi oluşturmaktadır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu" "Yönetici Hemşirelerde Özyeterlilik Algı (YHÖA) Ölçeği", "Karar Stratejileri Ölçeği" ile elde edilmiştir. Analiz SPSS/AMOS (22) ile yapılmıştır. YHÖA ölçeği geçerlilik ve güvenilirlik analizleri sonrası 41 madde ve 5 alt boyutdan oluşmaktadır. Ölçek maddelerinin faktör yükleri 0,58-0,87, alt boyutların iç tutarlılığı 0,87-0, 91 arasındadır. Ölçeğin DFA uyum indeksleri her alt boyutta kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. YHÖA ölçeği en yüksek puan "koordinasyon" (4,46±,53) ve en düşük "planlama" alt boyutundadır (4,25±,58). Özyeterlilik algısı eğitim, yönetim pozisyonuna, görev süresi ve yönetim süresine göre farklılık göstermektedir. Karar stratejileri ölçeği en yüksek puan ortalaması "Mantıklı karar " (2,96±,45)  alt boyutu ve en düşük puan ortalaması "Kararsızlık" alt boyutunda (1,96±,64) gözlenmiştir. Özyeterlilik algısı ile Karar stratejileri arasında "YHÖA" ölçeği "planlama", "koordinasyon" ve "denetim" alt boyutları ile "Karar Stratejileri ölçeği" "mantıklı karar" alt boyutu arasında pozitif , "organizasyon", "yöneltme", "koordinasyon" ve "denetim" alt boyutu ile "kararsızlık" alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır.
Sonuç olarak, YHÖA ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Araştırmaya katılan yönetici hemşirelerin özyeterlilik algıları yüksektir ve öz yeterlilik algısı ile karar stratejileri kişisel/mesleki özelliklere göre farklılıklaşmaktadır. Özyeterlilik algısı yüksek yönetici hemşirelerin mantıklı karar stratejilerini daha çok tercih ettiği belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Ölçek, Öz yeterlilik, Yönetici Hemşire, Hemşirelikte Yönetim, Karar Stratejileri

Abstract:
The research was designed as methodological in order to develope a scale for determining self-efficacy perceptions in administrator nurses and as descriptive to determine the relationships between the administrator nurses' self-efficacy levels and decision strategies. The universe of the study consists of administrator nurses working in public and private hospitals in Gaziantep province, and the sample consisted of 256 people who have been conducting management for at least 1 year and volunteered to participate in the study. The data were obtained from by "Personal İnformation form", "Self-Efficacy Perception Scale for Administrator Nurses (SEPSAN)" and "Decision Strategies Scale". The analysis was performed with SPSS / AMOS (22). "SEPSAN" scale consists of 41 items and 5 sub-dimensions after validity and reliability analyzes. The factor loadings of the scale items are 0.58-0.87, Cronbach α coefficients were between the 0.87-0.9; they were over 0.70 and significant. The confirmatory factor analysis fit indices are within acceptable limits in each sub-dimension for the scale. "SEPSAN" scale has the highest score for coordination "(4.46 ± 53) and the lowest planning" sub-dimension (4.25 ± 58). The perception of self-efficacy varies according to education, management position, term of office and management period. The highest score of the decision strategies scale was "Logical decision" (2.96 ± 45), and the lowest mean score was observed in the "Indecisiveness" subscale (1.96 ± 64). A positive correlation was found between planning, coordination and control sub-dimension for self-efficacy perception scale and the logical decision sub-dimension of the Decision Strategies scale. A negative correlation was found between organization, orientation, coordination and control sub-dimension of SEPSAN scale and indecision sub-dimension of Decision Strategies Scale.
As a result, the "SEPSAN" scale is a valid and reliable scale. The perceptions of self-efficacy of administrator nurses participating in the study are high and the self-efficacy perception and decision strategies differ according to personal / professional characteristics. It was determined that the nurses who have high self-efficacy perception preferred more logical decision strategies.

Key Words: Scale, Self-efficacy, Administrator Nurse, Nursing Management, Decision Strategies