Havalimanı proje finansmanında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri üzerine bir araştırma: TAV Havalimanları Holding A.Ş. örneği
Airport project financing in Turkey, research on problems and solutions : TAV Ai̇rports holdi̇ng Co. case
Yazar: ABDULKADİR ALICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜNAL BATTAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava alanları = Airports ; Proje finansmanı = Project financing ; TAV = TAV

Özet:
Hava taşımacılığının en önemli bir parçası olan havalimanları ve havalimanı projeleri havacılığın gelişimi açısından kritik bir öneme sahiptir. Havalimanı projelerininin hayata geçirilmesi hem uzun zaman almaktadır hem de bu projeler yüksek maliyetle yapılabilmektedir. Son yıllarda büyük havalimanı projelerinin hem yapımında hem de işletilmesinde kamu-özel işbirliği projelerinin arttığı görülmektedir. Havalimanı projelerinin artması ve gelişmesiyle birlikte gerek kamuyla alakalı gerekse de proje finansman işlemleriyle alakalı bazı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda havalimanı projelerinin başarısı, ilgili kamu kurumlarının ve havalimanı işletmecilerinin etkin ve verimli bir biçimde yönetilmesine bağlıdır. Bu araştırmanın amacı, yukarıdaki gerekliliklerin sağlanabilmesi adına havalimanı proje finansmanında karşılaşılan sorunların belirlenmesi ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin geliştirilmesidir.

Araştırmada nitel araştırma deseni benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak, yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler, amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen TAV Havalimanlarınından konuyla ilgili katılımcıyla gerçekleşmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nitel veriler tümevarımsal yöntemle analiz edilmiş, araştırma sorusu kapsamında bulgular tanımlanmış ve yorumlanmıştır.

Araştırma sonucunda havalimanı proje finansmanında karşılaşılan sorunlar; Türkiye'de proje finansman geçmişi ve türk bankacılığının durumu, proje finansmanında yetki kargaşası, havalimanı projelerinde ihalede yaşanan süreç ve sorunlar, havalimanı proje finansmanında yasal prosedürlerdeki eksiklikler, havalimanı proje finansmanında özel yatrırımı teşvik konusu, havalimanı projelerinde risk boyutu, havalimanı proje finansmanında körfez bankaları ve katılım bankalarının rolü, havalimanı proje finansmanında ortak girişimler, havalimanı proje finansmanında uluslararası kalkınma bankalarının rolü, havalimanı proje finansmanında finansal hesaplamaların önemi, havalimanı proje finansmanında varlık ve kaynak yapısı, havalimanı proje finansmanında havacılık gelirleri ve havacılık dışı gelirlerin önemi, türkiye'nin gelecekteki havalimanı altyapı ve proje finansman gelişmeleri temaları altında değerlendirilmiştir. Ayrıca TAV Havalimanları açısından proje finansman gelişmeleri temalı ayrı bir başlık da bulunmaktadır. Sorulan soruların büyük kısmı tema oluşturacak şekilde hazırlanarak katılımcı tarafından verilen cevaplarla oluşturulmuştur. Temalar ayrı ayrı açıklandıktan sonra, sorunlara genel bir bakış açısı kazandırılmış, potansiyel olarak nitelendirebileceğimiz bu sorunlara ilişkin bazı çözüm önerileri getirilmiştir.




Anahtar Kelimeler: Proje Finansmanı, Havalimanı Proje Finansmanı, YİD, Havalimanı İşletmeciliği

Abstract:
Airports and airports' projects which are the most important component of air transportation have critical importance to aviation progress. Accomplishing airport projects both takes a long time and is costly. In recent years, it has increased public-private partnership project in the largest airport both construction and operated. Increase in the numbers of airport projects causes some issues related to public and project finance. In this direction, the success of airport projects relies on managing related public bodies and airport operators efficiently and productively. The aim of this study is to determine issues related to project finance and to develop solutions to these issues.

In this research, qualitative research design was utilized. As the data collection tool, semi-structured interview method was applied. Semi-structured interviews were applied on participant working at TAV. Participant was chosen by purposive sampling technique. Qualitative data obtained in the end of this research were analyzed by inductive method and within the scope of research question, findings were identified and interpreted.

Airport project finance issues including; the past of project finance in Turkey and the state of Turkish banking, authority disorder in project finance, issues related to tender bid of airport projects, shortages in procedures of airport project finance, the topic of private investment incentive in airport project finance, risk dimension of airport projects, the role of gulf and participation banks in airport project finance, joint ventures in airport project finance, the role of international development banks for airport project finance, the importance of financial calculation in airport project finance, asset and source structure in airport project finance, the importance of aviation and non-aviation revenues in airport project finance, and future devolepments in Turkey's airport infrastructure and project finance were evaluated under these themes. Additionally, there is another theme which is project finance developments with regard to TAV Airports. The majority of the questions were created with the answers given by the participants prepared to create a theme. After explaining themes seperately, potential issues were identified and were offered solutions to these potential issues.


Keywords: Project Finance, Airport Project Finance, BOT Projects, Airport Operations