Kastamonu kenti imar uygulamalarının tarihi kent dokusuna etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of Kastamonu city zoning applications on historical urban texture
Yazar: ÖZGE İMRAN AYDINLI
Danışman: DOÇ. DR. NUR BELKAYALI
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kastamonu = Kastamonu ; Kent planlama = Urban planning ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Kentsel sit alanları =   ; Tarihi kentler = Historical urbans

Özet:
Tarihi ve kültürel çevre, atalarımızdan bize kalan bir miras olmanın yanında bizlerin de gelecek nesillere aktarılmasında sorumluluk sahibi olduğumuz yeri doldurulamaz hazinelerdir. Kültürel ve doğal mirasların tarih boyunca koruma ve sürdürülebilirlik dengesinin sağlanarak nesiller boyu aktarılması çok boyutlu ele alınması gereken bir konudur. Tarihi dokuları oluşturan yapılar ve çevresinde şekillenen açık ve yeşil alanlar, tarih boyunca kentlerin en aktif yaşam alanları niteliğinde olmuştur. Tarihi kentsel doku içinde bulunan açık ve yeşil alanlar, formları, bitki türleri, tarihi yapıları gibi sahip oldukları özgün değerleriyle içinde bulundukları kentlerin sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı hakkında önemli izler taşımaktadır. Ayrıca yeni yapılaşma alanı ile tarihi çekirdek arasında tampon görevi üstlenerek tarihi dokunun korunmasıyönünden önemli katkı sağlar. Bu sebeple tarihi mirasların tek yapı ölçeğinde değil çevresindeki yeşil alanlarla birlikte korunmasının sağlanması koruma konusunun temelini oluşturmaktadır. Tarih boyunca meydana gelen önemli kırılma noktaları sonucunda kentlilerin yaşam ve çalışma koşullarının değişmesi talep ve ihtiyaçlardaki değişimi de beraberinde getirmiştir. Bunun sonucunda özellikle tarihi kent merkezlerinde meydana gelen sosyal, kültürel ve ekonomik dönüşümler tarihi çekirdekler üzerinde gerçekleşen değişimler üzerinde de etkisini göstermiştir. Çalışmanın amacı; geleneksel konut ve ticaret dokusu ile anıtsal yapıların bir arada bulunduğu Kastamonu Kentsel Sit Alanı'nın uygulanan planlama politikaları doğrultusunda tarihsel süreçteki değişiminin incelenmesi ve bu değişimlerin çalışma alanı içinde bulunan açık ve yeşil alanlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesidir. Amaç doğrultusunda 1970 imar planı, 1979 ve 1990 koruma amaçlı imar planlarıincelenmiş ve plan kararları doğrultusunda kentsel sit alanındaki değişim değerlendirilmiştir. Süreç içerisinde koruma statülerinde ve alansal büyüklüklerde değişimler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca alan kullanımlarında değişimler ve sebepleri değerlendirilmeye, planların kentsel sit alanına etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The historical and cultural environment is not only a legacy left to us from our ancestors, but also irreplaceable treasures that we have a responsibility to pass on to future generations. The transfer of cultural and natural heritages through generations by ensuring the balance of protection and sustainability throughout history is a multidimensional issue. The buildings that make up the historical textures and the open and green spaces shaped around them have been the most active living spaces of cities throughout history. The open and green spaces in the historical urban fabric carry important traces about the social, cultural and economic structure of the cities they are in, with their original values such as their forms, plant species and historical structures. In addition, by acting as a buffer between the new construction area and the historical core, it makes an important contribution to the preservation of the historical texture. For this reason, ensuring the protection of historical heritages not on the scale of a single building, but together with the green areas around it, forms the basis of the subject of protection. As a result of the important breaking points that have occurred throughout history, the change in the living and working conditions of the citizens has brought about the change in demands and needs. As a result of this, the social, cultural and economic transformations that took place especially in the historical city centers had an impact on the changes that took place on the historical cores. Purpose of the study; The aim of this study is to examine the change in the historical process of Kastamonu Urban Site, where traditional residential and commercial texture and monumental structures coexist, in line with the applied planning policies, and to evaluate the effects of these changes on the open and green areas in the study area. Within the purpose, 1970 zoning plan, 1979 and 1990 conservation zoning plans were examined and the change in the urban site area was evaluated in line with the plan decisions. It was determined that there were changes in the conservation status and areal sizes during the process. In addition, it has been tried to evaluate the changes in the use of the land and their reasons, and to reveal the effect of the plans on the urban protected area.