Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilere matematik problemleri çözme becerisinin öğretiminde şemaya dayalı stratejinin animasyonla sunumunun etkililiği
Effectiveness of presentation of a schema-based strategy with animation in teaching the skills to solve mathematics problems to students with special learning disabilities
Yazar: SENA GÜLSÜM ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YIKMIŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilere animasyonla sunulan şemaya dayalı stratejinin tek aşamalı toplama ve çıkarma işlemi içeren matematik problemlerini çözmede etkisini belirlemektir. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden "Denekler Arası Yoklama Denemeli Çoklu Yoklama Modeli " kullanılmıştır. Araştırmaya, öğrenme güçlüğü olan yaşları 9 ile 10 yaşları arasında değişen 3 öğrenci katılmıştır. Deney süreci; başlama düzeyinin belirlenmesi, Şemaya Dayalı Animasyon Öğretimi, öğretim sonu değerlendirme, izleme ve genelleme aşamalarından oluşmaktadır. Şemaya Dayalı Stratejinin Animasyonla Öğretimi, problem öğelerinin (başlangıç, değişim ve sonuç miktarı) ayırt edilmesini sağlama, problemdeki bilinmeyen miktarın belirlenmesini sağlama, problemde artma veya azalmanın belirlenme, problemi çözmek için gerekli işlemi belirlenme aşamalarından oluşmaktadır. Araştırmada; deneklerin tek aşamalı toplama ve çıkarma işlemi içeren matematik problemlerini çözme kazanımları 5, 10 ve 15 gün sonra değerlendirilmiş, problemleri çözme performanslarını farklı kişilerle genellemelerinde şemaya dayalı stratejinin etkisi incelenmiştir. Ayrıca öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin, problem çözme sürecinin en çok hangi aşamasında güçlük çektiğinin ve animasyonla sunulan şemaya dayalı problem çözme stratejisine yönelik öğretmen ve öğrenci görüşlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir.  Araştırma bulguları; öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin matematik problemi çözme becerileriyle Animasyonla Sunulan Şemaya Dayalı Stratejisi arasında işlevsel bir ilişki olduğunu göstermektedir. İzleme ve genelleme aşamalarında ise uygulama sona erdikten beş, on ve on beş gün sonra edindikleri problem çözme becerilerini korudukları, farklı kişilere genelleyebildikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Katılımcılar, matematik problemi çözme aşamalarında en çok, verilenler ve istenenleri yazmada hata yapmışlardır. Araştırma sonuçlarıyla, matematik öğretiminde etkili uygulamalar ve ileriki araştırmalar için çıkarımlar tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research; The aim of this study is to determine the effect of the schema-based strategy presented to students with special learning difficulties in solving mathematical problems involving one-step addition and subtraction. One of the single-subject research methods, " Multiple-Probe Design with Probe Trials Across Subjects" was used in the study. Three students with learning disabilities, aged between 9 and 10, participated in the study. Experiment process; It consists of the stages of determining the sessions of baseline, instruction schema-based animation, end-of-teaching evaluation, monitoring and generalization. Schema-Based Animation Teaching consists of the stages of distinguishing the problem elements (initial, change and amount of result), determining the unknown amount in the problem, determining the increase or decrease in the problem, and determining the necessary process to solve the problem. In the research; Subjects' achievements in solving mathematical problems involving one-stage addition and subtraction were evaluated after 5, 10 and 15 days, and the effect of the schema-based strategy on their generalization of their problem solving performance with different people was examined. In addition, it was aimed to determine at which stage of the problem solving process students with learning difficulties have the most difficulty and to determine the views of teachers and students about the problem solving strategy based on the animation presented with animation. Research findings; It shows that there is a functional relationship between the mathematical problem solving skills of students with learning disabilities and the Animated Schema-Based Strategy. In the monitoring and generalization stages, it was concluded that they retained the problem-solving skills they acquired five, ten, and fifteen days after the application ended, and that they were able to generalize to different people. The participants made mistakes in writing the most given and requested items in the problem solving stages. With the results of the research, effective applications in mathematics teaching and implications for further research are discussed.