Çalışma duruşlarının owas yöntemi ile analizinde yöntem güvenilirliğinin geliştirilmesi
Improving the methodology reliability in the analysis of working posture by using owas methodology
Yazar: HATİCE ESEN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN FIĞLALI
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Büyük sağlık problemlerine ve sosyal kaynak tüketimine neden olan Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (KİSR), çalışan nüfusu en yaygın olarak etkileyen olumsuzluklardandır. Tüm sağlık problemleri içinde, yapılan harcamalar sıralamasında üst sıralarda yer alan ve çalışanı iş verimi, yaşam kalitesi, fiziksel ve sosyal fonksiyonlar açısından olumsuz etkileyen KİSR, önemli oranda uygun olmayan çalışma duruşlarından kaynaklanmaktadır.  Literatürde çalışma duruşlarını analiz etmeyi amaçlayan yöntemler arasında yer alan OWAS; çok çeşitli işlerde uygulanabilen ve vücudun her bölümündeki duruşları değerlendirmeye katan başarısı yüksek bir yöntemdir. 
OWAS, gerçek çalışmayı temsil etmek üzere belirli zaman aralıkları ile alınan çalışma duruşu örneklerinin iş örneklemesi mantığıyla analizine dayalı bir yöntemdir. OWAS yönteminde ana kütle analiz edilen iş, örnek hacim ise belirli gözlem süre ve gözlem aralığı ile elde edilen örnek çalışma duruşları kümesidir.
Literatürde OWAS yönteminin, hemen her çalışmada farklı bir gözlem süresinde kayıt alınarak değişik örnek hacimleriyle uygulandığı göze çarpmaktadır. Bu çalışmalarda seçilen analiz koşullarında (gözlem süresi ve gözlem aralığı) herhangi bir değişiklik olması durumunda analiz sonuçlarının nasıl etkileneceği ile ilgili bilgi bulunmamakla birlikte seçilen bir işin OWAS yöntemiyle istatistiksel olarak güvenilir analiz edebilmesi için toplam filme kaydetme süresi (gözlem süresi) ve filmi durdurarak örnek çalışma duruşlarının elde edilme aralıklarına ilişkin (gözlem aralıkları) bilimsel standartların da mevcut olmadığı, bu konuda daha önceki çalışmaların referans gösterildiği veya sezgisel kararlar verildiği de görülmektedir.
Bu tez çalışmasında, OWAS yönteminin farklı süre ve özellik gerektiren işlerin analizinde de istatistiksel olarak belirli düzeyde güvenilir sonuçlar elde edebilmesi için gerekli olan analiz koşullarının (gözlem süre ve gözlem aralık kombinasyonu) belirlenmesi amaçlanmaktadır. Farklı iş gruplarına ait örnek işler için oluşturulan çeşitli gözlem süre ve aralık kombinasyonları, Ki-Kare uygunluk testi ile değerlendirilerek analiz koşullarını belirlemeye yönelik öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
Musculoskeletal Disorders (MSDs) that lead to important health problems and the depletion of social resources are the most common drawbacks affecting the working population. MSDs that are at the top of the list showing the expenditures for all disorders, and affecting the job efficiency, life quality and physical and social functions of a worker in a negative way, is generally due to the poor working postures. One of the several methods aiming to analyze the working postures in the literature, OWAS, is a successful methodology that can be employed in a diverse range of jobs and also considers the postures at all parts of a body. 
OWAS, is a methodology based on the work sampling, analysis of the working postures samples collected at separate intervals to represent the actual work. At OWAS methodology, the population is the work analyzed, while the sample size is a collection of working postures obtained within specific observation duration and separated with a specific observation interval. 
It is observed that in the literature, the OWAS methodology is employed with different sample sizes that have different observation durations at every study. In these studies, there is no information about how the results would be affected when there is a change in the analysis conditions (observation duration and interval) and also there is no scientific standards for total movie recording time (observation duration) and for observation intervals during the recording is stopped to get sample working postures (observation intervals) to be able to apply OWAS into a certain job with a statistically credible manner; past studies are referenced or intuitive decisions are made about that. 
In this thesis study, it is aimed to determine the analysis conditions (observation time and observation interval combination) that are needed to obtain statistically reliable results at the analysis of the jobs which require different time and specialization with OWAS methodology. Besides, some suggestions are made for the determination of the analysis conditions after the evaluation of the several observation duration and observation interval combinations constructed for the sample works of different work groups by using the chi-squared test.