Kontrast su terapisi ve elektroterapi uygulamalarının bireysel ve takım sporlarında gecikmiş kas ağrısına etkileri
The effects of water contrast therapy and electrotherapy on delayed onset muscle soreness of the individual and team sport players
Yazar: SEVDE MAVİ VAR
Danışman: PROF. DR. FEHMİ TUNCEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Ağrı = Pain ; Elektrik uyarı tedavisi = Electric stimulation therapy ; Hidroterapi = Hydrotherapy ; Kas ağrısı = Muscle ache ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın amacı sporcularda oluşturulan gecikmiş kas ağrısı sonrasında uygulanan kontrast su terapisi ve elektroterapi uygulamalarının etkilerini incelemektir. Böylelikle kontrast su terapisi ve elektroterapi uygulamalasının gecikmiş kas ağrısı üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğu araştırılmıştır.
Çalışmaya Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi'nde öğrenim gören, bireysel (güreş, boks, taekwondo) ve takım (futbol, hentbol, voleybol) sporlarıyla uğraşan, en az 3 yıllık spor deneyimine sahip olan, aynı zamanda aktif sporculuk hayatı devam eden 18-28 yaş arası toplam 45 gönüllü erkek sporcu katılmıştır. Katılımcılar rasgele kontrast su terapisi (KST) grubu (n=13), elektroterapi (ET) grubu (n=16) ve kontrol (KT) grubu (n=16) olmak üzere 3 gruba ayrılmışlardır. Gecikmiş kas ağrısı (GKA) oluşturmak için; sporcların daha önce belirlenen maksimal izokinetik kuvvetlerinin %80'i ile sağ ve sol bacakları ayrı ayrı en üst ağrı seviyesine ulaştırılana kadar çalıştırılmıştır. Kan örnekleri her katılımcıdan sırasıyla test öncesi, test sonrası, 6. 24. ve 48. saatlerde olmak üzere 5 kere alınmıştır. Test öncesi, test sonrası, 6. 24. ve 48. saatlerde olmak üzere 5 farklı zamanda katılımcıların kas hasarını tespit etmek için kandaki CK ve NT düzeylerine bakılmıştır. Aynı zamanda sporcuların ağrı seviyelerini belirlemek için 5 farklı zamanda GAS (görsel analog skalası) kullanılmıştır.
Bulgular incelendiğinde; bireysel ve takım sporu yapan sporcularda zaman içerisindeki CK değişimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur [p<0,05 (p=0,001)]. Test öncesi zamana göre 6.saatteki CK değeri her bir grupta en yüksek seviyededir. Bununla beraber 6. 24. ve 48. saatlerde KO grubunun CK ortalaması diğer gruplara göre en yüksek seviyededir (6.saat=326,06±181,18, 24.saat=337,94±197,94, 48.saat=278,56±158,38). NT değeri açısından gruplar ve zaman etkileşimi anlamlı bulunmazken sadece zaman içerisindeki değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur [p<0,05 (p=0,001)]. NT değeri açısından 6. saatte KO grubunun ortalaması diğer gruplara göre en yüksek seviyede bulunmuştur (6.saat=60,69±8,01). Ayrıca KST grubunda test öncesi zamandan son zaman olan 48. saate kadar olan sürede düşüş görülmüştür (dinlenme=54,00±8,36, 48.saat=50,92±7,29). Yani KST grubunda NT seviyesi test öncesi seviyesinden de daha düşük seviyeye ulaşmıştır. 48.saatte en yüksek NT ortalamasının ET grubuna ait olduğu görülmüştür. Fakat gruplar karşılaştırıldığında 48. saate göre NT değerlerinin anlamlı olmadığı görülmüştür [F=0,563; p>0.05 (p=0,574)].  Bununla beraber KO grubunun 6. saatte ortalaması diğer gruplara göre en yüksek seviyededir (6.saat=2,38±1,784). GAS değerleri incelendiğinde ise KST grubunda 24. ve 48. saatteki GAS değerlerinin diğer gruplara göre daha düşük olduğu görülmüştür (24.saat=0,62±0,870, 48.saat=0,40±0,737). Yani KST grubunun ağrı seviyesi dinlenme anındaki seviye olan 0 ağrı seviyesine ulaşmıştır. Sonuç olarak GAS değerindeki değişim grup, zaman ve hem grup hem de zaman değişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). GAS değeri açısından KST grubunun KO grubundan farkı ve ET grubu ile KO grubu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). 

Sonuç olarak bu araştırmaya göre sporcularda oluşan gecikmiş kas ağrısı sonrası yapılabilecek en etkili uygulamanın kontrast su terapisi olduğu ve elektroterapi (TENS) uygulamasının da kas ağrısını gidermekte pasif dinlenmeye göre daha etkili sonuçlar verdiği söylenebilir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effects of water contrast therapy and electrotherapy methods on delayed onset muscle soreness of the indıvidual and team sport practicers. So it was researched how water contrast therapy and electrotherapy methods effects on delayed onset muscle soreness.
The study group was constituted by 45 volunteer men athletes who studies at Ahi Evran University and who plays individual (wrestling, boxing, taekwondo) and team (soccer, handball, volleyball) sport players has 3 years training age at least and still active athlete and the age of athletes between 18-28. The athletes was divided randomly in 3 different groups are water contrast therapy (WCT) group (n=13), electrotherapy (ET) group (n=16) and control (CO) group (n=16). To create delayed onset muscle soreness right and left legs were trained by Biodex isokinetic machine until the peak pain level by %80 of maksimum isokinetic strength was determined before. The blood samples was taken from all athletes before test, after test and following 6. 24. and 48. hours to analyse muscle soreness in 5 different times to see CK and NT levels. In addition the Visiual Analog Scale (VAG) was used to determine for muscle soreness of subjects. 
Findings indicated that there were significant differences about changing of CK level in time of individual and team sport practicers [p<0,05 (p=0,001)]. 6.hour CK level has the highest level according to before test. In addition the meaning of CK level of the CO group has the highest levels in 6. 24. and 48. hours. (6.hour=326,06±181,18, 24.hour=337,94±197,94, 48.hour=278,56±158,38). In terms of NT level the changing of groups and time interaction was not significant but the time changing was significant difference [p<0,05 (p=0,001)]. In terms of NT level the meaning of CO group has the highest level in according to other groups in (6.saat=60,69±8,01). Besides there was decreasing from before test time to 48. hour in WCT group (before test=54,00±8,36, 48.hour=50,92±7,29). So that NT level reached under level of before test time at WCT group. It was seem that ET group has the highest NT level at 48. hour. But there were no significant differences when the groups compared NT levels according to 48.hour [F=0,563; p>0.05 (p=0,574)]. In addition the NT level of CO group has the highest level at 6.hour (6.saat=2,38±1,784). Analysis resultes of VAG levels shows that WCT group has lowest levels at 24. and 48. hours from other groups (24.saat=0,62±0,870, 48.saat=0,40±0,737). So that the pain level of WCT group was reached the beginning time pain level (0). As a result in terms of group, time and both and group and time the changing og VAG level was found statisticly significant (p<0,05). In terms of VAG level the difference of WCT group and CO group difference was significant and the difference of ET group and the difference of CO group also was found statisticly significant  (p<0,05). 

As a result of this study the most effective technic is water contrast therapy on the treatment way of delayed onset muscle soreness for athletes and electrotherapy (TENS) technic is also more effective results treatment of delayed onset muscle soreness than passive recovery.