Türk Hukukunda toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü
Meetings and demonstration march freedom in Turkish Law
Yazar: BEKİR DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL ABDULHAKİMOĞULLARI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Toplantı ve gösteri yürüyüşleri = Assembly and demonstration marches ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Özgürlük = Freedom ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu tezin amacı, düşünceyi açıklama ve yayma araçlarından en dinamik
yapıya sahip olan toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğünü; demokrasi, insan
hakları ve Türk anayasal tarihi çerçevesinde ele alıp incelemek ve bu özgürlüğün
ne derece etkili ve ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktır.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü, demokratik bir hukuk devletinde
siyasal ve toplumsal açıdan yaşamın vazgeçilmez bir unsuru olarak; amacı,
etkileri ve sonuçlarıyla gittikçe önemli bir hal almaktadır. Bir toplumda
demokrasinin varlığından söz edebilmek için bu özgürlüğün hem o topluluk
açısından hem de uluslararası topluluklar açısından hukuki olarak teminat altına
alınması gerekir. Bireylerin veya toplulukların düşüncelerinin kamuoyuna
aktarılmasının ve iktidarın etkilemesinin en etkin aracıdır.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü, diğer düşünce açıklama
araçlarına oranla kolektif nitelikte olduğundan daha etkili bir araçtır. Ancak;
etkinliği sadece kolektif olmasından değil, bu özgürlükten yararlanmanın herkese
açık olması, belli bir ekonomik yada sosyal gücü gerektirmemesindendir.
Teknolojik gelişmeler ve sosyal medya araçlarının kullanılması bu özğürlüğü çok
daha etkin bir duruma getirmiştir.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğünün kollektif nitelikte olması
beraberinde kamu düzeninin tehdit edilmesi sonucunu da getirmektedir. Bir
yandan özgürlüğü kullanan bireylerin öfke, heyecan gibi psikolojik durumları
önem kazanmakta, diğer yandan devlete özgürlük ve düzen arasındaki dengeyi
sağlama yükümlülüğü yüklenmektedir. Tüm bu nedenlerle birey, özgürlük ve
düzen arasında bir dengenin kurulabilmesi, diğer özgürlüklere oranla toplantı ve
gösteri yürüyüşü özgürlüğünün daha çok sınırlandırılması sonucunu
doğurmaktadır.

1982 Anayasasında oldukça yasakçı biçimde düzenlenmiş olan toplantı
ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı, Anayasa'da 2001 yılında yapılan
değişiklikle AİHS ile uyumlaştırılmış ancak bu uyum, hakkın düzenlendiği
kanun'a ve uygulamaya yeterince yansıtılamamıştır.Toplantı ve gösteri yürüyüşü
özgürlüğünün kullanılması bakımından devletin,buözgürlüğün kullanılmasına
müdahale etmeme yükümlülüğünün yanında, bireylerin bu özgürlüğü güvenceli
bir biçimde kullanmasını sağlama görevi de bulunmaktadır. Ki demokratik hukuk
devletinden bahsedebilmenin koşullarından biride budur.

Abstract:
The aim of this thesis is to exspress the meeting and demonstration march,
which has the most dynamic nature to disclosure and dissemination of idea,
examine and discuss within the framework of democracy, human rights and the
Turkish constitutional history and to demonstrate how effective and important it
is.
The freedom of meeting and demonstration march is getting more and
more important as an indispensable element of social life in a democratic state of
law socially and politically. In order to mention the existence of democracy in a
society, it should be guaranteed by both own and international society legally.
This freedom is the most effective way of transferring opinion of individuals or
communities and affecting the government.
The freedom of meeting and demonstration march is more effective than
other ways of expressing ideas because of its collective character.This is not only
its collective character but also this freedom does not require the specific
economic or social power and it is free for everyone. At the same time,
technological developments and the use of social media has brought this freedom
much more effective .
The freedom of meeting and demonstration march's being collective
character brings to public order the result of being threatened. On the one hand
psychological state like anger and excitement of individuals, which use their
freedom, gain importance, on the other hand the state is burdened with equilibrate
between freedom and public order. Therefore, in order to equilibrate individuals,
freedom and public order, the freedom of meeting and demonstration march is
limitted more than other rights.

The right of meeting and demonstration march in constitution of 1982 was
set up a restrictive regime which became compatible with the European
Convention on Human Right by the amendments in 2001. But these amendments
can't be reflected on it's Law as much as it's due.
In respect to using this freedom, the duty of the state is not only just noninterfererence
but also to assure the safety of the participants while using this
right. This is one of the conditions of the democratic rule of law.