Hipertansif yaşlı bireylere verilen hemşirelik eğitiminin ilaca uyum, özetkililik ve COVİD-19 korkusu üzerine etkisi
The effect of nursing education given to elderly on drug compliance, security and fear of COVID-19
Yazar: TUĞBA DUZCU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYYILDIZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu çalışma hipertansiyonu olan 65 yaş ve üstü olan bireylere yönelik hemşirelik eğitiminin, ilaca uyum-özetkililik ve Covid-19 korkusuna etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Materyal ve Metod: Çalışmaya Mart 2021-Aralık 2021 tarihleri arasında Kastamonu ili Tosya ilçe merkezindeki Aile Sağlığı Merkezlerinde kayıtlı olan araştırmayı kabul eden ve konuşma engeli olmayan, girişim grubu: 70, deney grubu:70, 140 hipertansif yaşlı birey dahil edilmiştir. Çalışma ön test - son test randomize kontrollü çalışma olarak yapılmıştır. Girişim grubundaki hastalara hemşirelik  eğitimi programı uygulanmıştır. Öncesinde veriler, tanımlayıcı form, İlaca Uyum Özetkililik Ölçeği Formu ve Covid-19 Korku Ölçeği formları ile toplanmıştır. Eğitimden bir ay sonra deney grubuna aynı ölçekler tekrar uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Shapiro-Wilk testi, Kolmogorow-Smirnow testi, t testi, Mann Whitney U testi, Tek yönlü varyans analizi, Duncan testi, Kruskall Wallis testi, Dunn testi kullanıldı.
Bulgular: İlaca uyum ölçeği ön test ve son test puanı ortanca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0,001). Burada ilaca uyum ölçeği ön test puanı ortanca değeri 24 iken son test puanı ortanca değeri 35 olarak elde edilmiştir. Covid-19 Korku ölçeğinin ön test puanı ile son test puanının ortanca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0,001). Burada Covid-19 Korku ölçeği ön test puanı ortanca değeri 23 iken son test puanı ortanca değeri 12,5 olarak elde edildi. 
Sonuç: Hipertansiyonu olan yaşlı bireylerin ilaca uyumlarını arrtırmak ve Covid-19 korkularını azaltmada için hemşirelik eğitiminin etkili olduğu sonucu bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler: Covid-19, Hemşirelik eğitimi, Hipertansiyon, Yaşlı

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the effect of nursing education for individiuals aged 65 and over with hypertension on drug compliance self efficacy and fear of Covid-19.
Material and Methods: In the study between March 2021 and December 2021, the intervention group:70, the experimental group:70,140 hypertensive elderly individuals who accepted the study and were registered in the Family Health Centers in Kastamonu Province Tosya district center and did not have a speech included. The study was conducted as a pre-test-post-test randomized controlled trial. Nursing education programs was applied to the patients in the internention grup. Previously, data were collected with, descriptive form, Medication Adherence Self-efficacy Scale Forms. One month after the training, the same scales were applied to the experimental group again. Shapiro-Wilk test, Kolmogorow-Smirnow test, t test, Mann Whitney U test, One-way analysis of variance, Duncan test, Kruskall Wallis test, Dunn test were used to evaluate the data. 
Results: A statistically significant diffirence found between the median values of the drug adherence scale pre-test and post-tests scores (p<0,001). Here, the median value of the drug compliance scale pre-test score was 24, While the median value of the post-test score was 35. A statistically significant difference was found between the median values of the pre-tests score of Covid-19 Fear scale pre-test score was 23, while the median value of the post-test score was 12.5.
Conclusion: It has been found that nursing education is effective in increasing the compliance of elderly individuals with hypertension and reducing their fear of Covid-19.

Keywords: Covid-19, Nursing education, Hypertansion, Elderly