Uvea melanomlarında uygulanan tedavi seçeneklerinin yaşam ve görme işlevi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Treatment options of uveal melanoma assess the effects on visual function and life
Yazar: MEHMET GÜLMEZ
Danışman: PROF. DR. HAYYAM KIRATLI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Görme = Vision ; Göz neoplazmları = Eye Neoplasms ; Melanom = Melanoma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Stereotaksik teknikler = Stereotaxic techniques ; Termoterapi = Thermotherapy ; Üvea = Uvea

Özet:
Uvea melanomu, erişkinlerde en sık görülen primer göz içi tümörüdür, 10 yıllık kümülatif metastaz riski %34?tür. En çok metastaz yaptığı yer karaciğerdir (%95). Uvea melanomların tedavisinde tümörün boyutu ve tümörün lokalizasyonuna göre radyoterapi seçenekleri  (plak brakiterapi, stereotaktik radyoterapi, stereotaktik radyocerrahi, yüklü partikül irradyasyon), transpupiller termoterapi ve enükleayon  uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı uvea melanomu tanısı alan hastalarda  ilk tedavi seçeneği ile metastaz arasındaki ilişkiyi saptamaktır. İlk tedavi seçeneği olarak enükleasyon uygulanan 194, stereotaktik radyoterapi (cyberknife®) uygulanan 155, transpupiller termoterapi uygulanan 73, plak brakiterapi uygulanan 61, stereotaktik radyoterapi uygunan 19,  toplam 502 hastanın 502 gözü retrospektif olarak  değerlendirilmiştir. Hastalar tanı yaşı, cinsiyeti, tümör lateralitesi, tanı anında görme keskinliği, eşlik eden seröz retina dekomanı ve vitreoretinal hemoraji, ek tedavi gereksinimi, tümörlü gözün korunması, metastaz, tümöre bağlı mortalite, tedaviye bağlı gelişen komplikasyonlar gibi demografik ve klinik özellikler açısından değerlendirilmişlerdir. Değerlendirme sonucunda stereotaktik radyoterapi uygulanan grupta en çok metastaz, transpupiller termoterapi uygulanan grupta ise metastaz en az saptanmıştır ve bu da istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur ( p = 0.002). Bununla birlikte gözün korunumu açısından tedavi seçenekleri karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p > 0.005). En çok ek tedavi gereksinimi ise transpupiller termoterapi uygulanan hasta grubunda saptanmış olup bu istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p=0.001).

Anahtar Kelimeler: Stereotaktik Radyoterapi, Enükleasyon, Cyberknife®, Transpupiller Termoterapi

Abstract:
Uveal melanoma  is the most common primary malignant intraocular tumor in adults, with a 10-year cumulative metastatic rate of 34%. The most common site of metastasis is the liver (95%). Uveal melanomas can be treated by various forms and combinations of radiotherapy (plaque, proton beam or stereotactic radiotherapy), enuclation and transpupillary thermotherapy, which need to be tailored to the tumour size and location. The aim of the study was to determine the relationship between the first ? line treatment and metastasis. Patients were followed up  for more than an avarege of 5 years. A retrospective analysis of the medical records of 502 eyes of 502 patients who underwent enucleation (194 patients),  plaque (61 patients), cyberknife® (155 patients) or stereotactic radiotherapy (19 patients), and transpupillary thermotherapy (73 patients) for uveal melanoma . Demographic and clinical information included age at time time of presentation, gender, laterality, visual acuity at diagnosis,  associated serous retinal detachment and vıtreous hemorrhage,  need for additional treatment, the protection of the eye tumor, metastasis, tumor-related mortality, treatment-related complications. The evaluation found that the group treated with stereotactic radiotherapy most metastasis, metastasis at least was in the group treated with transpupillary thermotherapy (p=0.002). In terms of conservation of the eye, there is not a statistically significant difference in treatment options. Transpupillary thermotherapy   need for re-treatment than the others. (p=0.001).

Key Words: Stereotactic radiotheraphy, enuclation, Cyberknife®, Transpupillary thermotherapy