Finansal okuryazarlık ve dijital okuryazarlık düzeyinin kripto para piyasası yatırımlarına etkisi: Uşak Üniversitesi örneği
The effect of financial and digital literacy level on crypto currency market investments: The case of Uşak University
Yazar: NURCAN GÜVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET COŞKUN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Maliye = Finance

Özet:
21. yüzyılda bireyin ihtiyaçlarının artmasıyla orantılı gereksinimlerinin karşılanması amacıyla birçok yeni saha ortaya çıkmıştır. Bu alanlardan biri hiç kuşkusuz paradır. Takasla başlayan süreç sanal paralara dönüşerek devam etmiştir. Son yüzyılda gelişen dünyada oluşan finansal krizlerle birlikte (piyasa koşulları, halkın demografik yapısında) toplumda değişimler meydana gelmiştir. Değişimler neticesinde finans konusunda bireylerin gelişmesi gerektiği, bunu da finans ile alakalı kavramları öğrenme yani okuryazar olma durumu ön plana çıkmıştır. Yaşamı sürdürürken yaptığımız tüm (market alışverişi, kredi çekme, sanal piyasalarda al sat gibi) parasal aktiviteleri gerçekleştirirken hem okuryazar hem de finansal ve dijital okuryazar olunması durumunda kişinin finansal hedeflere ulaşmasına oldukça yardımcı olacaktır.
Okuryazarlık kavramı bir kişinin yazılan bir kelimeyi veya cümleyi yazma, kavrama, anlama ve anlatma becerilerinin bütününden oluşmaktadır. Finansal ve dijital okuryazar olma durumu ise finansal ve dijital mecralarda geçen terimleri anlama, parayı yönetme, finansal kararlar alabilme ve dijital kaynakları doğru şekilde açıklama, yönetme, yorumlama, analiz etme gibi becerileri gerçekleştirebilmektir.
Yapılan yüksek lisans tezinde, Uşak Üniversitesinde 214 sayıda öğrenciye anket uygulanarak bir örneklem oluşturulmuştur. Öğrencilere uygulanan anket sonuçları analiz edilmiş ve çeşitli testler yapılmıştır. Bu testler sırasıyla güvenilirlik, normallik, non-parametrik ve korelasyon testleri yapılmıştır. Öğrencilerin finansal okuryazarlık ve dijital okuryazarlık düzeylerinin kripto para yatırımlarına etkisi saptanmaya çalışılmış ve elde edilen veriler ışığında sonuçların kripto para piyasası yatırımlarına olan etkisi araştırılmıştır. Araştırmadan çıkarılan sonuçlara göre öğrencilerin bölümler açısından farklılık olmadığı, sınıflar açısından dijital okuryazarlık ve kripto para piyasası arasında anlamlı bir fark olduğu ancak finansal okuryazarlık ve kripto para piyasası arasında anlamlı bir fark olmadığı analiz edilmiştir. Cinsiyet finansal okuryazarlık ve dijital okuryazarlık arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Ancak, cinsiyet ile kripto para piyasası yatırım kararı arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler: Finansal okuryazarlık, Dijital okuryazarlık, Kripto para

Abstract:
In the 21st century, with the increase in the needs of the individual, many new areas have emerged in order to meet their needs. One of these areas is money. The process, which started with barter, continued by transforming into virtual currencies. A long with the financial crises in the developing world, market conditions have brought about changes in the demographic structure of the people. Changes that have taken place have revealed that individuals need to develop in finance. They found this in learning the concepts related to finance, that is, in the case of being literate. If we are both literate and financially and digitally literate, everything we do in daily life (such as grocery shopping, taking loans, buying and selling in virtual markets) will help a person a lot when performing monetary activities. 
The concept of literacy means the whole of a person's ability to write, comprehend, understand and explain a written word or sentence. Financial and digital literacy is the ability to understand financial and digital terms, manage money, make financial decisions, and properly define, manage, evaluate, and analyze digital resources.
In this master's thesis, a sample was created by applying a questionnaire to 214 number of students from Uşak University. The results of the survey administered to the students were analyzed and various tests were applied. These tests were performed sequentially reliability, normality, non-parametrik and correlation tests.  It was tried to determine the effect of students' financial literacy and digital literacy levels on cryptocurrency market investment was investigated in the light of the data obtained. According to the results of the research, there is no difference between the departments of the students. It was analyzed that there is a significant difference between digital literacy and cryptocurrency market for classes, but there is no significant difference between financial literacy and cryptocurrency market. For gender, there is no significant difference between financial literacy and digital literacy, but it can be concluded that the relationship between gender and cryptocurrency market investment decision is statistically significant.

Keywords: Financial literacy, Digital literacy, Crypto currency