Postmenopozal dönemdeki kadınlarda otojenik gevşeme egzersizi ve soğuk yastık uygulamasının vazomotor semptom kontrolü ve yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of autogenic relaxation exercise and cold pillow application on vasomotor symptom control and quality of life in postmenopausal women
Yazar: AYLİN GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLTEN KOÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Egzersiz = Exercise ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause ; Vazomotor sistem = Vasomotor system ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, postmenopozal dönemdeki kadınlarda otojenik gevşeme egzersizi ve soğuk yastık uygulamasının vazomotor semptom kontrolü ve yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi amacıyla parelel desenli randomize kontrollü çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Polikliniği'nde 22.06.2018-02.01.2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini girişim grubunda 44, kontrol grubunda 44 olmak üzere toplam 88 kişi oluşturmuştur. Araştırmada vaka kayıpları olduğu için girişim grubunda 34, kontrol grubunda 35 kişi olmak üzere toplam 69 kişi ile araştırma tamamlanmıştır. Girişim grubunda yer alan kadınlar 8 hafta boyunca otojenik gevşeme egzersizi ve soğuk yastık uygulaması yapmış, kontrol grubundaki kadınlar ise hastanede yürütülen poliklinik bakımını almıştır. Araştırma verileri Tanıtıcı Özellikler Formu, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği, Vazomotor Semptom ve Uygulama Takip Günlüğü kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları kadınlara ilk görüşme sırasında, kadınlar araştırmaya dahil edildikten sonraki 4. ve 8. haftalarda uygulanmıştır. Tanımlayıcı verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Gruplar arası farkın belirlenmesinde bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. İki bağımsız kategorik değişken arasındaki ilişki ki kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bağımlı gruplar arasındaki değişkenler tekrarlı ölçümlerde anova testi ve karma desenli anova testi ile karşılaştırılmıştır. Araştırmada girişim grubunda yer alan kadınların kontrol grubuyla karşılaştırıldığında vazomotor semptom sıklık, süre ve şiddetinin azaldığı bulunmuştur (p<0,05). Aynı zamanda girişim grubunda yer alan kadınların kontrol grubuyla karşılaştırıldığında menopoza özgü yaşam kalitesinin vazomotor, psikososyal ve fiziksel alanlarında yaşam kalitesinin arttığı (p<0,05), cinsel alanda ise yaşam kalitesinin değişmediği bulunmuştur (p>0,05). Araştırmada otojenik gevşeme egzersizi ve soğuk yastık uygulamasının vazomotor semptomların sıklık, süre ve şiddetini azalttığı ve yaşam kalitesinin vazomotor, fiziksel ve psikososyal alanlarında iyileşme sağladığı belirlenmiştir. Postmenopozal dönemdeki kadınlara otojenik gevşeme egzersizi ve soğuk yastık uygulaması vazomotor semptomların kontrolü ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Otojenik gevşeme egzersizi, vazomotor semptom kontrolü, postmenopozal dönem, yaşam kalitesi, hemşirelik

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of autogenic relaxation exercise and cold pillows on vasomotor symptom control and quality of life. This randomized controlled study was carried out at Kırıkkale University Faculty of Medicine Hospital, Department of Obstetrics and Gynecology, Gynecology Department between 22.06.2018 and 02.01.2019. The sample of the study consisted of 88 people, 44 in the intervention group and 44 in the control group. Since there were case losses in the research, the research was completed with a total of 69 people, 34 in the intervention group and 35 in the control group. The women in the intervention group performed autogenic relaxation exercises and cold pillow application for 8 weeks, and the women in the control group received outpatient care in the hospital. Research data were collected using Descriptive Characteristics Form, Menopause-Specific Quality of Life Scale, Vasomotor Symptom and Practice Follow-up Diary. Data collection tools were applied to the women during the first interview, and at the 4th and 8th weeks after the women were included in the study. In the analysis of descriptive data; number, percentage, mean and standard deviation were used. Independent groups t test was used to determine the difference between groups. The relationship between two independent categorical variables was analyzed using the chi-square test. Variables between dependent groups were compared in repeated measurements with anova test and mixed anova test. In the study, it was found that the frequency, duration and severity of vasomotor symptoms decreased in women in the intervention group compared to the control group (p<0,05). In addition, when the women in the intervention group were compared with the control group, a significant improvement was found in the vasomotor, psychosocial and physical domain sub-dimensions of menopausal-specific quality of life (p<0,05), while there was no statistically significant change in the sexual domain sub-dimension (p>0,05). In the study, it was determined that autogenic relaxation exercise and cold pillow application reduced the frequency, duration and severity of vasomotor symptoms and improved vasomotor, physical and psychosocial aspects of quality of life. For this reason, autogenic relaxation exercise and cold pillow application are recommended for postmenopausal women in order to control vasomotor symptoms and improve quality of life.

Keywords: Autogenic relaxation exercise, vasomotor symptom control, postmenopausal period, quality of life, nursing