Paleolitik çağ araştırmalarında dijital arkeoloji uygulamaları: Paleogaün 001 numaralı buluntu alanı örneği
Digital archaeology applications in paleolithic research: The Example of paleogaün find site number 001
Yazar: MİKAİL BAKIM
Danışman: PROF. DR. İSMAİL BAYKARA
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Pleistosen Dönem'de yontmataş alet üretim becerisi kazanan insanların Afrika Kıtası'ndan çıkarken takip ettikleri rotalar ve bu süreçlere dair zamanlar kesin olarak bilinmemektedir. Pleistosen Dönem içerisinde insanların takip ettiği muhtemel rota Levant Bölgesi'ni geçerek Anadolu'ya ulaşmış olabilecekleri yönündedir. Pleistosen Dönem insanlarının kıtalar arası göç hareketliliklerinde Anadolu'nun yatsınamaz bir katkısı bulunduğu açıktır. Paleolitik Dönem içerisinde insanların göç yollarının Anadolu üzerinden geçmesinin sebepleri arasında uygun iklim koşullarının bulunması, beslenme ihtiyaçlarını karşılamak üzere hayvan gruplarını takip etmesi ve günlük aktivitelerinde kullanmak için ürettiği yontmataş aletler için kaliteli hammadde arayışı sayılabilir. PaleoGaün 001 numaralı buluntu alanı Anadolu'nun güneydoğu sınırını oluşturan Gaziantep ilinde yer almaktadır. Çalışma alanı Pleistosen Dönem insanların Anadolu'ya girişlerindeki kilit noktalardan birisidir. PaleoGaün 001 numaralı buluntu alanındaki araştırmalar neticesinde Pleistosen Dönem insanların günlük aktiviteleri dahilinde üretmiş oldukları yontmataş endüstrileri teknolojik ve tipolojik açıdan incelenmiştir. Yontmataş alet endüstrilerinin verileri Dijital Arkeoloji uygulamaları kapsamında sayısallaştırılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri programlarına aktarılmış ve analiz verileri üzerinden PaleoGaün 001 numaralı alandaki buluntu topluluğunun mekânsal dağılımı belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca dönem insanlarının üretmiş olduğu yontmataş alet kalıntıları 3D tarama cihazında taranarak buluntuların dijital koleksiyonları oluşturulmuştur.

Abstract:
The routes followed by people who gained chipped stone tool production skills in the Pleistocene Period when they left the African Continent and the times of these processes are not known with certainty. The probable route followed by people during Pelistocene Period is that they may have reached Anatolia by crossing the Levant. It is clear that Anatolia had an undeniable contribution to the intercontinental migration movements of the people of the Pleistocene Period. The reasons why people migrated through Anatolia during the Paleolithic Period include finding suitable climatic conditions, following animal groups to meet their nutritional needs, and searching for quality raw materials for the chipped stone tools they produced to use in their daily activities. PaleoGaün find site number 001 is located in Gaziantep province, which forms the southeastern border of Anatolia. The study area is one of the key points for the entry of Pleistocene Period people into Anatolia. As a result of the researches at the PaleoGaün 001 site, the chipped stone industries produced by the people of the Pleistocene Period within their daily activities were examined technologically and typologically. The data of chipped stone tool industries were digitized within the scope of Digital Archeology applications and transferred to Geographic Information Systems programs, and the spatial distribution of lithic assemblages at the PaleoGaün 001 site was tried to be determined through the analysis data. Additonally, the chipped stone tool remains produced by the people of the period were scanned with 3D scanning devices and digital collections of the finds were created.