Erken çocukluk çağı çürüğünde candida varlığının değerlendirilmesi
Evaluation of candida presence with early childhood caries
Yazar: ESRA ÖZGÖÇMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YİĞİT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN HAYDAR KUTLU
Uşak Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental plak = Dental plaque ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Diş çürükleri = Dental caries ; Dişler = Teeth ; Kandida = Candida ; Tükürük = Saliva ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmamızda, Uşak ilinde yaşayan 71 ay ve daha küçük çocukların tükürük ve dental plak örneklerinde şiddetli erken çocukluk çağı çürüğü (Ş-EÇÇ) ve erken çocukluk çağı çürüğünün (EÇÇ) etiyolojik faktörleri arasında yer almaya başlayan Candida varlığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamıza; 71 ay ve daha küçük, sistemik olarak sağlıklı, son 3 ay içerisinde ilaç kullanmayan, intraoral patoloji görülmeyen, dental tedavi deneyimi olmayan, intraoral aparey kullanmayan, koopere ve gönüllü 60 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmamız 20'şer kişiden oluşan Ş-EÇÇ, EÇÇ ve kontrol gruplarındaki çocukların klinik muayenelerinin yapılması, alınan dental plak ve tükürük örneklerinin Candida varlığı ve Candida türleri açısından değerlendirilmesi ile gerçekleştirilmiştir.
Ş-EÇÇ ve EÇÇ gruplarının tükürük örneklerinde Candida varlığı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bulunurken dental plak örneklerinde ise gözlemsel olarak fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Ş-EÇÇ grubu tükürük ve dental plak örneklerinde EÇÇ grubuna göre gözlemsel olarak fazla Candida tespit edilmiştir. Kontrol grubu örneklerinde ise Candida gözlemlenmemiştir. Ş-EÇÇ grubu tükürük örneklerinde Candida albicans, Candida krusei, Candida glabrata ve Candida tropicalis, dental plak örneklerinde ise Candida albicans bulunduğu görülmüştür. EÇÇ grubu tükürük ve dental plak örneklerinde Candida albicans, Candida krusei, Candida glabrata türleri tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Ş-EÇÇ ve EÇÇ patogenezindeki potansiyel rolünden bahsedilen Candida'ların tükürük ve dental plaktaki varlığının bireysel risk değerlendirilmesi için önemli olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca geçiş yollarının tanımlanması ve önlenmesinin EÇÇ prevalansının azaltılmasında faydalı olabileceği kanısına varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Candida, Dental plak, Diş çürüğü, Tükürük

Abstract:
In our study, it was aimed to evaluate the presence of Candida, which started to be among the etiological factors of severe early childhood caries (S-ECC) and early childhood caries (ECC), in saliva and dental plaque samples of 71 months and younger children living in Uşak.
60 children who were 71 months and younger, systemically healthy, who didn't use drugs in the last 3 months, didn't have intraoral pathology, didn't have a dental treatment experience before, didn't use intraoral apparatus, and who were cooperative and volunteers were included in the study. Our study was carried out by the clinical examinations of 20 children having S-ECC, another 20 having ECC and a control group of 20. Children's dental plaque and saliva were evaluated for Candida presence and Candida species.
In the saliva of the S-ECC and ECC groups, the presence of Candida was found to be statistically significant compared to the control group, while it was observed to be higher in dental plaque. More Candida was observed in the saliva and dental plaque of the S-ECC group compared to the ECC group. Candida wasn't observed in the control group. In the S-ECC group, Candida albicans, Candida krusei, Candida glabrata and Candida tropicalis were found in saliva, and Candida albicans in dental plaque. Candida albicans, Candida krusei and Candida glabrata species were detected in the ECC group's saliva and dental plaque.
In conclusion, it is thought that the presence of Candida in saliva and dental plaque, which has a potential role in the pathogenesis of S-ECC and ECC may be important for individual risk assessment. Besides, it was concluded that identification and prevention of passageways may be useful in reducing the prevalence of ECC.
Key words: Candida, Dental plaque, Caries, Saliva