Vakumlu dolap sisteminde deri boyama işleminin uygulanabilirliği
Applicability of leather dyeing process in vacuum-operated drum system
Yazar: YALÇIN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. BEHZAT ORAL BİTLİSLİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Tez çalışmasında; vakum şartları altında wet-blue ve krast derilerin boyama özelliklerinin iyileştirilmesi, boyarmadde tüketiminin artırılması, böylece çevresel ve ekonomik kazanımların elde edilebilirliği üzerine çalışılmıştır. Bu kapsamda deriler; 0,2 bar basınçlı vakumlu ortamda, klasik boyar madde ve su oranları kullanılarak boyama işlemine tabi tutulmuş,  vakumsuz ortamda kontrol grubu olarak üretilen derilere göre boya tüketimleri ve renk özellikleri bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Daha sonra deriler, vakum şartları altında; %100 su azaltma ve %100 su azaltma-%25 boya azaltma uygulamalarına tabi tutulmuştur. 
Atık sudaki boya konsantrasyonları, spektrofotometrik olarak ölçülmüş ve boya tüketimleri hesaplanmıştır. Boyanan derilerdeki L* a* b* değerleri, ΔE renk farkları ve K/S renk şiddeti değerleri renk spektrofotometresi ile tespit edilmiştir.  
Elde edilen sonuçlardan, vakum şartları altında boyama işleminin; boyarmadde tüketimini arttığı, buna bağlı olarak deri renk özelliklerini iyileştirdiği ortaya konulmuştur.  Boyama işleminde kullanılan susuz uygulama ve susuz-%25 boya azaltılması denemelerinden en yüksek tüketimler elde edilmiştir. Sonuç olarak tez çalışmasında, boyama işleminin vakum şartları altında gerçekleştirilmesi suretiyle; mamul derilerin renk özelliklerinin iyileştirileceği, atık sudaki boyarmadde miktarını azaltılacağı, su kullanım oranlarının düşürüleceği,  bu sayede; boyama işlemi ve arıtma maliyetlerinin düşürülebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the thesis study; It has been studied on improving the dyeing properties of wet-blue and crust leathers under vacuum conditions, increasing the dyestuff exhaustion , and thus obtaining environmental and economic gains. In this context, dyeing was performed using conventional dyestuff and water ratios in a vacuum environment with 0.2 bar pressure, and the leathers produced as the control group in non-vacuum conditions were compared in terms of dye exhaustion and color measurements.
Dye concentrations in wastewater were measured spectrophotometrically and dye exhaustions were calculated. L* a* b* values, ΔE color differences and K/S color intensity values in dyed leathers were determined by color spectrophotometer.
According to the results; it was determined that the dyestuff exhaustion increased with the vacuum application, and accordingly, the leather color properties improved. The highest exhaustions were obtained from the water-free application and 25% dye reduction and water-free trials used in the dyeing process. As a result, in the thesis study, by performing the dyeing process under vacuum conditions; the color properties of the finished leathers will be improved, the amount of dyestuff in the waste water will be reduced, the water usage rates will be reduced. It has been also concluded that dyeing process and treatment costs can be reduced.