Melanogaster broomeanus mantarının antioksidan, antikanser ve enzim inhibisyon aktivitelerinden sorumlu bileşiklerin izolasyonları ve yapılarının aydınlatılması
Izolations of responsible compounds from activities of enzyme inhibition, anticancer and antioxidant of Melanogaster broomeanus mushroom and determination of their structure
Yazar: GÜLAY ŞAVKINCI
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN DURU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Ergosterol = Ergosterol ; Mantarlar = Fungi

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de doğal olarak yetişen, trüf mantarı olarak bilinen, yenilebilir ve ticari potansiyeli olan Melanogaster broomeanus mantarının antioksidan, antikanser ve enzim inhibisyonları araştırıldı. Bu amaçla, kuru M. broomeanus, sırasıyla hekzan, kloroform, aseton ve metanol ile oda koşullarında ekstre edildi.Metanol ekstraksiyonundan arda kalan mantar 80 0C'deki su ile ekstraksiyonu yapıldı. Elde edilen tüm ekstrelerin antioksidan aktivite; β-karoten-linoleik asit renk açılımı, DPPH radikal giderimi, ABTS katyon radikal giderimi, metal bağlama ve CUPRAC indirgeme gücü yöntemleri kullanılarak belirlendi. β-karoten-linoleik asit renk açılımı testine göre su ekstresi 400 ve 800µg/ml konsantrasyonda sırasıyla %92,36 ve  %94,66 olarak hesaplanmış olup standartlarla yarışan aktivite göstermektedir. DPPH radikal giderimi aktivite testinde metanol ekstresi (%79,26) , ABTS katyon radikali giderimi aktivitesinde, hekzan ekstresinin (%87.22), CUPRAC indirgeme gücü testinde metanol ekstresi (%1.64), metal bağlama testinde ise su ekstresinin (%43.36), en yüksek aktivite göstermektedir. Üreaz enzim inhibisyon testinde, tüm ekstreler karşılaştırıldığında, metanol ekstresi 400 (%70,32) ve 800µg/ml (%80,56)  konsantrasyonlarda tiyoüreye (%86,73) eşdeğer inhibisyon aktivitesi gösterdiği hesaplanmıştır. Kloroform ekstresi Asetilkolinesteraz'ı %68.67 oranında inhibe eder.
Kloroform ekstresi butirilkolinesteraz'ı %62.31 oranında inhibe ederek diğer ekstreler içinde en yüksek aktivite gösterdiği belirlenmiştir. M. broomeanus'un sitotoksik aktivitesini belirlemek için metanol ve su ekstrelerinin H1299 akciğer kanser hücresi ve MCF-7 Meme kanser hücresine karşı toksisiteleri test edilmiştir. Methanol ekstresinin, 200 µg/ml konsantrasyonda, MCF-7 kanser hücresi üzerinde %52.6, su ekstresinin ise %54.2 canlılık oranı gösterdiği belirlendi. 
Aktivite testlerinde elde edilen verilere göre M. broomeanus'un metanol ekstresi antioksidan aktivite kontrollü olarak fraksiyonlandırıldı. İnce tabaka kromotografisi, kolon kromotografisi ve preparatif ince tabakaka kromatografisinde uygun adsorbanlar kullanılarak 2 bileşik saflaştırıldı. Saflaştırılan MBD ve MBE kodlu bileşiklerin yapılarını aydınlatmak için, UV, IR ve NMR teknikleri kullanıldı. Yapılan spektroskobik çalışmalar göre MBD ve MBE  kodlu bileşiklerin yapılarının ergosterol peroksit ve ergosterol  olduğu kanaatindeyiz.

Abstract:
In this thesis, Melanogaster broomeanus was investigated which is an edible and commercial mushroom species growing in Anatolia. M.broomeanus is growing  underground and known as Truffle. Antioxidant, anticancer and enzyme inhibition activity of Melanogaster bromenanus was analyzed. For this purpose, the mushroom extracted with n-hexane, chloroform, acetone, methanol and hot water respectively. β-Carotene- linoleic acid bleaching assay, DPPH radical scavenging, ABTS cation radical scavenging, Metal chelating and CUPRAC reducing antioxidant capacity methods were used to determine whole extracts of antioxidant activities of mushroom. According to the β-Carotene- linoleic acid bleaching assay method, water extract was calculated inhibitions %84,66  and % 92,36 at 400 and 800 µg/mL concentration respectively. Activity results compared with commercial standards. Methanol exctract showed at DPPH radical scavenging activity % 79,26 inhibition and hexane extract which showed at ABTS cation radical scavenging activity % 87,22 inhibition and methanol extract which showed % 1,64 absorbance at CUPRAC reducing antioxidant capacity method and water extract which showed %43,36 inhibition at Metal chelating activity. 
According to urease enzyme inhibition results, methanol extract showed %70,32, %80,56 inhibition at 400 and 800 µg/mL respectively. In addition that, Chloroform extract inhibited % 68,67 and %62,31 against Acetylcholinesterase and butrylcholinesterase enzyme inhibition actitvity at 200 µg/mL concentrations.
Methanol and water extracts of M.broomeanus determined anticancer activity against H1299 lung cancer cell line and MCF-7 breast cancer cell line. Methanol extract exhibited anticancer activity (MCF-7) % 52,6 aliveness at 200 µg/mL concentration and water extract showed % 54,2 aliveness against MCF-7.
According to the activity results , methanol extract showed highest antioxidant activity, that's why isolation and purification has done for methanol extract. Two compound was purified by using chromatography techniques such as, thin layer, column and preparative thin layer chromatography. UV, IR, and NMR technics were used to determine structure of compounds. According to the spectroscopic studies, MBD and MBE codes compound was elucidated as ' ergosterol peroxide and ergosterol, respectively.