Adolesan idiopatik skolyozda halka apofiz evresinin deformite ilerleyişi ile ilişkisi
The relationship between the ring apophysis stage and deformity progression in adolescent idiopathic scoliosis
Yazar: HAYRANİ CEM KARATAŞLI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Amaç: Adolesan idiopatik skolyozun (AİS) etiyolojisine dair çok çeşitli hipotezler
bulunmaktadır. Literatür tarandığında bunlardan üzerine belki de en az çalışılanı halka
apofiz matürasyonu ve skolyoz gelişiminin ilişkili olduğudur. Biz bu çalışmamızda
AİS hastalarında halka apofiz matürasyon evresi ile skolyotik deformitenin gelişimi
arasındaki ilişkiyi incelemek suretiyle, halka apofiz matürasyon süreçlerinin AİS
etiyolojisinde oynadığı rolü göstermeyi amaçlamaktayız. Bunun yanında doğrudan
vertebral gelişim süreciyle ilişkili olan halka apofizlerin ossifikasyon ve füzyon
süreçlerini inceleyerek bu bilgiler ışığında skolyozda prognoz tayinini daha isabetli
yapıp yapamayacağımızı ortaya koymak niyetindeyiz.
Gereç ve Yöntem: M.S. Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma
Hastanesi'ne 2003 ve 2023 yılları arasında başvuru yapmış olan ve AİS tanısı alan
hastalar tarandı. Bu hastalardan ameliyat öncesi dönemde en az iki adet çeşitli
sebeplerle çekilmiş spinal bilgisayarlı tomografi (BT) tetkiki ve buna ek olarak iki adet
ayakta skolyoz grafisi olan hastalar arasından belirtilen aynı tip tetkiklerinin arasında
en az 6 ay olan hastalar seçildi. Seçilen 36 adet hastanın verileri retrospektif olarak
tarandı ve analiz edildi. Hastaların halka apofizlerinin matürasyon derecelendirmesi
ilk ve ikinci BT tetkiklerinde yapıldı, bunun yanında Cobb açılarının da ilk ve ikinci
skolyoz grafilerinde ölçümü yapıldı ve kaydedildi. Halka apofiz matürasyon
derecelerindeki değişim ile Cobb açısı değişimi arasındaki korelasyon incelendi. Bu
incelemelere ek olarak hastaların ilk ve ikinci skolyoz grafilerinden elde edilen Risser
ve humerus proksimal fiz evrelemelerinin de Cobb açısı değişimi ile ilişkisi araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda apeks vertebra üst halka apofizlerinin matürasyon süreci ile
Cobb açısındaki değişim arasındaki ilişkide istatistiki olarak anlamlı fark bulunmuştur
(p=0,022). Buna göre halka apofiz matürasyonu arttıkça Cobb açısındaki değişim
azalmaktadır. Bu bulguyu destekler nitelikteki bir diğer bulgu ise, eğriliğe dahil olan
tüm vertebraların üst halka apofizlerinin matürasyonu ile Cobb açısı arasındaki ilişki
de istatistiki olarak anlamlıdır (p=0,006). Ne var ki apeks vertebra alt halka
apofizlerinin matürasyonu ile Cobb açısı değişimi arasındaki ilişki de apeks vertebra
üst halka apofizin verilerine benzese de bu ölçümlerimizde istatistiki olarak anlamlı bir sonuç ortaya çıkmamıştır (p=0,093). Eğriliğe dahil olan tüm vertebraların alt halka
apofizlerinin matürasyonu ile Cobb açısı arasındaki ilişkiye dair yapılan analizlerde de
istatistiki olarak anlamlı sonuca ulaşılamamıştır (p=0,092).
Sonuç: Çalışmamızda AİS hastalarında halka apofiz matürasyon evresi daha ileri olan
hastalarda Cobb açısındaki artış hızının anlamlı düzeyde azaldığını gördük. Bazı diğer
omurga dışı matürasyon belirteçleri incelendiğinde de matürasyon arttıkça deformite
ilerleme hızının azaldığı bilgisine sahip olsak da bizim çalışmamızda doğrudan
omurga gelişimini yansıtan bir parametrede bu korelasyon gösterilmiştir. Bu sonuçtan
yola çıkarak hızlı büyüme evresinde daha immatür halka apofizlere sahip olan, ya da
halka apofiz matürasyon sürecinin uzadığı hastalarda deformitenin daha hızlı
ilerleyeceğini söyleyebilmekteyiz. Bu veriler ışığında halka apofiz matürasyonuna dair
görüntülemelerle skolyozda deformitenin prognozuna dair daha isabetli yorumlar
yapılabileceğini savunmaktayız.

Abstract:
Aim and Purpose: There are various hypotheses regarding the etiology of adolescent
idiopathic scoliosis (AIS). Among these, one of the least explored topics in the
literature is the relationship between ring apophysis maturation and the development
and prognosis of scoliosis. In this study, we aim to investigate the association between
the maturation stage of the ring apophysis and the progression of scoliotic deformity
in AIS patients, thereby elucidating the role of ring apophysis maturation processes in
the etiology of AIS. Additionally, by examining the ossification and fusion processes
of the ring apophyses, which are directly related to vertebral development, we seek to
determine whether these findings can improve the accuracy of prognostic predictions
in scoliosis.
Materials and Methods: Patients diagnosed with adolescent idiopathic scoliosis
(AIS) who presented to the M.S. Baltalimanı Bone Diseases Training and Research
Hospital between 2003 and 2023 were retrospectively reviewed. Among these,
patients with at least two spinal computed tomography (CT) scans performed for
various reasons during the preoperative period and at least two standing scoliosis Xrays
were included in the study. To be eligible, there was a minimum interval of six
months between the corresponding imaging studies. A total of 36 patients meeting
these criteria were identified, and their data were analyzed retrospectively.
The level of maturation of the vertebral ring apophyses was assessed on both the first
and second CT scans. Additionally, Cobb's angles were measured on the first and
second scoliosis X-rays and recorded. The correlation between changes in vertebral
ring apophyseal maturation and changes in Cobb's angles was evaluated. Furthermore,
the relationship between Cobb's angle changes and the Risser stages as well as
proximal humeral physeal stages, obtained from the first and second scoliosis X-rays,
was also investigated.
Results: In our study, a statistically significant relationship was found between the
maturation process of the superior ring apophyses of the apeks vertebra and the
changes in the Cobb's angle (p=0.022). Accordingly, as the maturation of the ring
apophyses increases, the changes in the Cobb's angle decrease. Supporting this finding, there was also a statistically significant relationship between the maturation
of the superior ring apophyses of all vertebrae involved in the curve and the Cobb's
angle (p=0.006). However, although the relationship between the maturation of the
inferior ring apophyses of the apeks vertebra and the changes in the Cobb's angle
showed similarities to the superior apophyses data, this measurement did not yield
statistically significant results (p=0.093). Similarly, analyses of the relationship
between the maturation of the inferior ring apophyses of all vertebrae involved in the
curve and the Cobb's angle did not result in statistically significant findings (p=0.092).
Conclusion: In our study, we observed that the rate of Cobb's angle progression
significantly decreased in AIS patients with more advanced stages of ring apophysis
maturation. While previous researches have shown that the progression of spinal
deformity slows as general skeletal maturity markers improve, our findings
demonstrate this correlation using a parameter directly reflecting spinal development.
Based on these results, we propose that patients with more immature ring apophyses
or those with delayed apophyseal maturation during the rapid growth period are more
likely to experience faster progression of spinal deformity. In light of this evidence,
we advocate for the use of imaging assessments of ring apophysis maturation as a
predictive tool to enhance the accuracy of prognostic evaluations in scoliosis deformity
progression.