Federal Almanya Cumhuriyeti'nin Rusya Federasyonu dış politikası analizi
Analysis of Federal Republic of Germany's foreign policy towards Russia Federation
Yazar: SERKAN SERT
Danışman: PROF. DR. MESUT HAKKI CAŞIN
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Almanya = Germany ; Rusya = Russia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışma, giderek daha bağımsız bir aktör haline gelen Federal Almanya Cumhuriyeti'nin dış politik davranışlarındaki süregelen değişimi büyük strateji faktörleri temelinde tespit etmek ve bu değişimde Rusya Federasyonu'nun aktör olarak belirleyici konumunu ön plana çıkartarak mevcut durumu analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Günümüzde, Almanya'nın Rusya'nın en büyük ticari ortakları klasmanına girmesi ve enerji tedarikinde Rusya ile şekillenen karmaşık karşılıklı bağımlılık ilişkisi, 2008 Gürcistan Savaşı ile somutlaşan, Kırım Krizi ile derinliğini bulan, Rusya'nın yakın çevre doktrini kapsamında hayata geçirdiği politikalar sonucunda, Almanya ve Avrupa kıtasının güvenliğinde kilit rol oynaması Rusya'nın aktör olarak ele alınmasını isabetli hale getirmiştir. Bu çalışmanın gerek duyulmasına ilham kaynağı olan ana soru, Alman Dış Politika davranışlarında geçmişin süre gelen etkisinin, uluslararası gelişmelerin son zamanlarda bölgede sunmuş olduğu imkânlar çerçevesinde, gelecekteki dış politik yönelimlerini nasıl etkileyeceğidir. 

Dışsal ve/veya yapısal faktörleri dikkate alan diğer geleneksel yaklaşımların aksine, bu çalışmada temel başlangıç noktası, tarihsel hafızanın çıkarlar, kimlik ve dış politika davranışı üzerindeki bağlantısının araştırılmasıdır. Bu çerçevede temel varsayım; Alman Dış Politikası II. Dünya Savaşı'nın tarihsel hafızası üzerine şekillenirken, diğer taraftan söz konusu hafızanın tarihten alınan dersler bağlamında, savaşın kötü mirasını marjinalleştirici yönde, tedrici olarak değişime yol açtığıdır. Yani Alman Dış Politikası tarihsel bir yol izleyerek yavaş ve kesintisiz bir değişim geçirmektedir. Bu nedenle de ilk olarak Almanya'nın günümüzde izlemiş olduğu dış politikasındaki statik ve dinamik özelliklerin yapıtaşları tarihsel süreç içerisinde irdelenmiştir. Bu bağlamda, yeniden birleşen Federal Almanya Cumhuriyeti'nin bugün sahip olduğu normatif ve kurumsal dış politik karakterinin, ilgili dönemin sağladığı geçerli sistemik koşullar altında, siyasi elit ve yapı tarafından nasıl algılandığına yönelik doneler tespit edilmiştir. Bu tespitlerde Almanya'nın Rusya ile özellikle Hitler ve Soğuk Savaş-Detant Dönemi ilişkilerinin genel Alman dış politiğindeki rolü de yer alarak günümüz ikili ilişkilerinin (özellikle enerji bağımlılığı) derinliğinin doğru değerlendirilmesine zemin hazırlamıştır. Söz konusu unsurların incelenmesi esnasında Harold Marcuse'un "Tarihte Nedensellik Modeli" anlayışına mümkün olduğunca uygun olarak; yani;  ekonomik, dış etki, elit ve lider kesim (karar almada etki sahibi birey/gruplar), döneme hâkim olan ideoloji/bilgi (halkın olgulara yönelik sahip olduğu inanç/düşünce bütünlüğü), statükoya karşı olan muhalif kesimlerin bakış açıları dikkate alınmıştır.

Çalışmanın sonucunda, Alman Dış Politikası'ndaki değişim beklenen radikal değişimin aksine, dış politikadaki karar alma mekanizmasındaki bilişsel manadaki "Subjektif tarihsel miras"'ta ortaya çıkan kademeli değişimin sonucundan etkilendiği anlaşılmıştır. Ancak burada tarihsel miras ile kastedilen, sadece Hitler'in bıraktığı olumsuz miras değildir, çok daha geniş ve derin kapsamıyla Alman dış politikasının özelliklerini teşkil eden olumlu özellikler (pragmatizm, güçlü teorik ve sanatsal arka plan) de hesaba katılmıştır.

Abstract:
The aim of this dissertation is to determine the dynamic transformation of Germany's Foreign Policy Behaviour getting increasingly autonomic chracter, based on her grand strategy factors. In this context Russia's deterministic role for forming Germany's Foreign Policy has also been considered important part of this study. At present time, Germany as getting main trading partner for Russia, bilateral complex dependence of two the contries specificly on "Energy Terms", Germany being located in the Middle of Europen Continent and Russia's Near Abroad Doctrine causing security challlenges in East European region which has already affected by deeply Crimea Crisis and 2008-Georgia War before, all these developments made Russia a key actor on Germany's general foreign and security policy behaviour.      

The main inspiratory question to study on this dissertation is how the historical past of Germany might put effect on her foreign policy strategies in context with the opportunities/risks of recent international environment. 

In contrast to the traditional approaches based on structural or/and external factors, this study's basic foundation is searching for the relationship of historical memory with identity, interest and foreign policy behaviour. In this context main assumption; German Foreign Policy is being formed according to the historical heir from WW-2, but this policy is being transformed positively and slowly, in a marginalising way of the negative heir. Thus German Foreign Policy is under slow but continuous transformation by following on its way. Just because of that reason Germany's current foreign policy's dynamic and static roots of facets have been  analaysed in historic style of process. In this process; The perception or thought of political decision makers in regard to recent normativ and institutional foreign policy character of reunified Germany has been determined considering so-called century's hegemon systemic nature of international relations. Consequently, Hitler Era and Cold War-Detant period of time-Germany Russia relations have given valid indications to understand the depth of this two countries (Especially in terms of energy relations). This analysis has been done as far as possible by means of  model of Harold Marcuse – Historical Cause Model. Thus economics, external effects, political elit/decision makers, ideology/ or predominant ideology of that time and opposition entities have been taken into account. 

As result of the study, it has clearly been understood that the transformation of German Foreign Policy, on the contrary in radical manner, is affected by cognitive nature of subjective historical heritage which gives rise to gradual change. But here  not  only negatif meaning of imperialist intent has been refered to. Pozitif nature of German foregin policy with its wide and deep scope (Pragmatism, strong theorical and romantic era- background of the country) is covered, as well.