Almanya türk toplumunun din algısı: Diyanet İşleri Türk İslam Birliği ve islam toplumu millî görüş üyeleri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
Religious perception of the turkish society in germany: A comparative research between the members of the Turkish-İslamic Union of Diyanet Affairs (DİTİB) and the islamic community national view (İGMG) on religious affairs
Yazar: YONCA NECAN
Danışman: PROF. DR. İHSAN ÇAPCIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Almanya = Germany ; Din algısı = Perception of religion ; Diyanet İşeri Türk İslam Birliği = Religious Affairs Turkish-İslamic Union ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Milli Görüş Hareketi = Movement of National Idea ; Milli görüş = National idea ; Müslümanlar = Muslims ; Türk toplumu = Turkish society ; Türkler = Turks ; İslam toplumu = Islamic society

Özet:
Bu tezde Federal Almanya Cumhuriyeti'nde bulunan iki büyük Müslüman derneğinin üyeleri üzerinde nasıl bir din algısı inşa ettikleri karşılaştırmalı olarak çalışılmıştır. Araştırmamıza konu olan iki dernekten birisi Diyanet İşleri Türk İslam Birliği, diğeri ise İslam Toplumu Millî Görüş'tür. Araştırmanın temel kavramı olan "din"in katılımcılar için ne anlama geldiği, varlık sebebi, hayatlarındaki konumu ve dinlerinin en beğendikleri yönü karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Katılımcıların Müslüman bir bireyin nasıl olması gerektiği yönündeki fikirleri, Kur'an ve Sünneti nasıl tarif edip anladıkları ve hayatlarına geçirdikleri, dini konularda hangi hocaları ve eserleri takip ettikleri, din ve siyaset ilişkisini nasıl değerlendirdikleri, dinde kadın erkek ilişkisi konusunda ne düşündükleri, din genelinde kader konusunu nasıl anladıkları, geçmiş fetvalarla ilgili düşünceleri ve farklı bir dine mensup olan bireylerle dostluk kurmak ve evlenmek konusundaki düşünceleri ele alınmıştır. 
Bu çalışma temel olarak dört bölümden oluşmaktadır. Araştırmacı giriş bölümünde araştırmanın problemini, amacını, önemini ve araştırma ile ilgili araştırmaları, kapsamını ve sınırlılıklarını tanımlamıştır. Araştırmacı bu bölümde çalışmasındaki konumunu da açıklamıştır. Yine bu çalışmanın yöntemi, deseni ve verirleri toplamadaki araçları giriş bölümünde detaylı bir şekilde belirtilmiştir. Çalışmanın birinci bölümü kavramsal çerçeveden oluşmaktadır. Bu bölüm altında araştırmacı göç ve göçün sebeplerini, din ve dindarlığı, dinin ilişki içinde bulunduğu siyaset, mezhep, kültür, zihniyet ve kimlik konularını ele almıştır. Kavramsal çerçeve çizilirken çalışmaya konu olan iki dernekte her boyutuyla aktarılmıştır.  
Araştırmacı çalışmanın ikinci bölümünde bulgularını analiz ederek okuyucularına sunmuştur. Katılımcıların araştırma sorularına verdikleri cevaplar derneklere göre ayrı ayrı belirtilerek her başlığın altında bir karşılaştırma yapılmıştır. Sonuç kısmındaysa araştırmacı bulgularını toplamış genel bir analiz yaparak çalışmasını tamamlamıştır.

Abstract:
This thesis has comparatively studied the perception of religion on the members of the two major Muslim associations in the Federal Republic of Germany. The Turkish-Islamic Union of Diyanet Affairs (DİTİB) and the Islamic Community Notional View (İGMG) is the two associations that are the subject of this research. The research focuses on what religion means to participants, the reason for their existence, the position of religion in their lives and the most favorite aspect of their religion. The participants' opinions about how a Muslim individual should be, how they describe and understand the Qur'an and the Sunnah and put them into practice, which teachers and works they follow on religious issues, how they evaluate the relationship between religion and politics, their thoughts about the relationship between men and women in religion, how they view destiny in religion, how they perceive passed fatwas and their thoughts on establishing friendships and marrying individuals belonging to a different religion were discussed. The opinions of the participants were compared across the two associations. This study consists of four sections. 
In the introduction, the researcher has defined the problem, the purpose, the importance, previous research, the scope and limitations of the research. In this section, the researcher has also explained their position in the study. Furthermore in this section, the method, design and procedure of this study in collecting the data are explained in detail. The first part of the study forms the conceptual framework. Under this section, the researcher focuses on migration and the reasons for migration, religion and religiousness, and the relationship religion has with politics, sects, culture, mentality and identity. While the conceptual framework was being drawn, every aspect of the two associations that were the subject of the study was conveyed. In the second part of the study, the researcher analyzed their findings and presented them to the readers. The research questions were answered in such a way which specified the association the participants were in and a comparison was made under each heading. In the conclusion section, the researcher collected the findings and completed the study by making a general analysis.