Orman yangınları sonrası arazi örtüsü ve kullanımındaki değişikliklerin uzaktan algılama verileri ile izlenmesi: Muğla ve Sicilya örneği
Monitoring changes in land cover and land use after forest fires using remote sensing data: Case studies of Muğla and Sicily
Yazar: HATİCE ŞEYMA KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER CAN İBAN
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Arazi kullanımı = Land use ; Arazi örtüsü = Grand cover ; Orman yangınları = Forest fires ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Ormanlar, çeşitli ağaçlar, bitkiler ve çalılıklardan oluşan ve ekolojik denge için hayati öneme sahip doğal kaynaklardır; birçok fayda sağlarlar. Ancak, orman yangınları küresel olarak ciddi tehditler arasında yer alır. Bu nedenle, ormanların ve bitki örtüsünün yangın sonrası etkili bir şekilde yenilenmesi, sürdürülebilir arazi yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Bu tez çalışması, Türkiye'nin Muğla İli'nde ve İtalya'nın Sicilya Adası'nda orman yangınları sonrası yanmış alanların dönüşümünü, uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tekniklerini kullanarak incelemektedir. 20 yıllık bir süre zarfında, Landsat görüntüleri ve MODIS aktif yangın pikselleri gibi açık erişimli uydu verileri analiz edilerek yangın çıkış noktaları belirlenmiş ve yangın sonrası Arazi Örtüsü ve Arazi Kullanımı (AÖAK) değişiklikleri değerlendirilmiştir. Çalışma, yangın sonrası AÖAK değişikliklerini tasnif ederek, orman alanlarının yenilendiği veya konut, turistik kullanım gibi antropojenik faaliyetlerin gözlemlendiği bölgeleri belirlemeye çalışmıştır. Muğla İli'nde yapılan gözlemler, medya raporlarında sıkça dile getirilen yangın sonrası alanların geniş ölçüde imar faaliyetlerine açıldığı iddialarının aksine, sınırlı sayıda yangın sonrası antropojenik faaliyetlere işaret etmektedir. Doğal bitki örtüsü Muğla genelinde büyük ölçüde yenilenmiş veya yeniden ağaçlandırma çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sicilya Adası'nda ise yangın sonrası orman alanlarında herhangi bir antropojenik faaliyet gözlenmemiştir. Bu durum, İtalya'daki 353 sayılı Orman Koruma Kanunu'nun sıkı bir şekilde uygulandığını kanıtlamaktadır. Bu çalışma, sadece yangın sonrası arazi kullanımı değişiklikleri üzerine bilimsel literatüre katkıda bulunmakla kalmamakta, aynı zamanda bu dönüşümlerin sosyo-politik etkileri hakkında içgörüler sunmaktadır. Uzaktan algılama teknolojilerini detaylı sosyo-ekonomik analizlerle bütünleştirmek, orman yangınları, arazi yönetimi politikaları ve yerel topluluklar arasındaki karmaşık etkileşimlerin daha derinlemesine anlaşılmasına yardımcı olacaktır.

Abstract:
Forests are natural resources consisting of various trees, plants, and shrubs that are vital for ecological balance and provide numerous benefits. However, globally, forest fires pose significant threats. Therefore, effective post-fire regeneration of forests and vegetation is critical for sustainable land management. This thesis examines the transformation of burned areas after forest fires in Muğla Province, Türkiye, and the island of Sicily, Italy, using remote sensing and Geographic Information Systems (GIS) techniques. Over a 20-year period, publicly available satellite data such as Landsat imagery and MODIS active fire pixels were analyzed to identify fire ignition points and evaluate changes in Land Use and Land Cover (LULC) post-fire. The study attempts to classify post-fire LULC changes, identifying areas where forests have regenerated or where anthropogenic activities such as residential or tourist use have been observed. Observations in Muğla Province suggest limited instances of anthropogenic activities post-fire, contrary to claims often reported in media about extensive post-fire areas being opened for development. Natural vegetation has largely regenerated throughout Muğla, with significant reforestation efforts underway. Furthermore, Sicily has shown no signs of anthropogenic activities in post-fire forest areas, indicating stringent enforcement of Italy's Forest Conservation Law (No. 353). This study not only contributes to the scientific literature on post-fire land use changes but also provides insights into the socio-political impacts of these transformations. Integrating remote sensing technologies with detailed socio-economic analyses will help deepen the understanding of the complex interactions among forest fires, land management policies, and local communities.