Mevsimlik tarım işçisi aileleri ile çocuklarının yaşam ve çalışma koşullarına ilişkin sosyolojik bir araştırma: Ordu ili Ünye ilçesi örneği
A sociological research on the living and working conditions of seasonal agricultural worker families and their children: The case of Ünye, Ordu province
Yazar: EMİNE ANKARALI
Danışman: PROF. DR. MİNE GÖZÜBÜYÜK TAMER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Mevsimlik göçler = Seasonal migrations ; Mevsimlik işçiler = Seasonal workers ; Ordu-Ünye = Ordu-Ünye ; Tarım = Agriculture ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Yaşam = Life ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Çocuk iş gücü = Child labor ; Çocuklar = Children

Özet:
Türkiye'de genellikle kırsal kesimlerde toprak sahibi olmayan kişiler her yıl çalışmak amacıyla farklı tarım ürünlerinin ekim, dikim, çapa ve hasat dönemleri için Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerine geçici olarak göç etmektedir. Mevsimlik tarım işçileri, sürekli yaşadıkları bölgeden her sene çalışmak için farklı farklı bölge ve şehirlere göç eden gruplardır. Doğu Karadeniz bölgesi Ağustos ve Eylül aylarında fındık toplama işi zamanı mevsimlik tarım işçilerinin çok yoğun bir şekilde göç ettiği bölgelerdendir. Mevsimlik tarım işçilerinin göç ettiği bu süreçte beraberindeki çocukların kimi çocuk işçi olarak çalışma hayatına dâhil olmakta kimi ise çalışma bile ailesiyle birlikte göç sürecinde dâhil olmak durumunda kaldığı için bu göç sürecinden etkilenmektedir. Dolayısıyla, mevsimlik tarım işçileri dezavantajlı yaşam ve çalışma koşullarıyla, göç sürecinde ve çalışma hayatlarında karşılaştıkları problemlerle öne çıkan bir grubu temsil etmektedir.

Bu araştırma, mevsimlik tarım işçilerinin ve çocuklarının yaşam ve çalışma koşullarına sosyolojik bir perspektiften bakmak üzerine kurgulanmıştır. Bu amaçla mevsimlik tarım işçilerinin sosyo-demografik görünümleri, çalışma ve barınma alanlarına ilişkin genel izlenimler ve aileleriyle beraber göç etmek ve mevsimlik işçilik sürecine dâhil olmak durumunda kalan çocukların bu süreçten nasıl etkilendikleri yaşadıkları dünyayı nasıl anlamlandırdıkları ortaya konmuştur. 

Bu çalışma, Doğu Karadeniz Bölgesi Ordu ili Ünye ilçesinde mevsimlik tarım işçilerinin ve çocuklarının öznel deneyimlerini ortaya koymaktadır. Ordu İli Ünye ilçesine özgü mevsimlik tarım işçiliği olgusunu çocukların ve ailelerin gözünden değerlendirmekte ve ilgili literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
In Turkey, people who do not own land in rural areas temporarily migrate from Eastern and Southeastern Anatolia regions to Aegean, Mediterranean and Black Sea regions for the sowing, planting, hoeing and harvesting periods of different agricultural products every year in order to work. Seasonal agricultural workers are the groups that migrate to different regions and cities to work every year from the region where they live permanently. Eastern Black Sea region is one of the regions where seasonal agricultural workers migrate intensively during hazelnut harvesting in August and September. In this process, in which seasonal agricultural workers migrate, some of the children accompanying them are involved in working life as child workers, and some are affected by this migration process, as even working is forced to be involved in the migration process with their families. Therefore, seasonal agricultural workers represent a group that stands out with their disadvantaged living and working conditions, and the problems they face during the migration process and working life.

This research is designed to look at the living and working conditions of seasonal agricultural workers and their children from a sociological perspective. For this purpose, the socio-demographic views of seasonal agricultural workers, general impressions of their working and accommodation areas, and how children who had to migrate with their families and were involved in the seasonal labor process were affected by this process and how they made sense of the world they live in were revealed.

This research reveals the subjective experiences of seasonal agricultural workers and their children in Ünye district of Ordu province in the Eastern Black Sea Region. It evaluates the seasonal agricultural work phenomenon unique to the Ünye district of Ordu from the eyes of children and families and contributes to the relevant literature.