Kavun (Cucumis melo L.)  bitkisinde kuraklık ile ilişkili bazı hareketli genetik elementlerin (transpozon) ve fizyo-biyokimyasal parametrelerin  incelenmesi
Investigation of some mobil genetic elements (transposon) and physio-biochemical parameters associated with drought in Cucumis melo L.
Yazar: SADETTİN ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. BEHCET İNAL ; DOÇ. DR. ŞEYDA ÇAVUŞOĞLU
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Biyotik ve abiyotik stres koşulları birçok bitkide önemli ürün kayıplarına sebep olmakta, insan ve hayvan beslenmesine olumsuz yönde etki etmektedir. Abiyotik stres koşullarından en çok bilinenlerinden birisi kuraklıktır. Dünyadaki kullanılabilir alanlar stres faktörlerine göre sınıflandırıldığında kuraklık stresi %26'lık payla en büyük orana denk gelmektedir. Bitkilerin kuraklığa karşı dayanıklık mekanizmalarının gelişmesi için oldukça karmaşık ve uzun bir zaman gerekmektedir. Bundan dolayı bitkilerin moleküler, biyokimyasal, fizyolojik ve morfolojik gibi bazı özelliklerini değişik çevre koşullarında çalışmak önemlidir. Bitkilerin yetiştirildikleri ortamda, kuraklığa dayanıklığı etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu durumda kuraklığa dayanıklı genotiplerin geliştirilmesi oldukça zorlaşmaktadır. 
 Bu çalışmada ilk defa Tnt1, Tto1, Tos17, Tto5, BARE1, EARE-1 Reme1 ve Ttd1a transpozonları kuraklık stresi altındaki kavun bitkisinde bakılmıştır. Böylece, bitki genomundaki işlevleri henüz çok bilinmeyen söz konusu transpozonlar kuraklık stresi uygulanmış kavun bitkisinde ilk defa bakılmıştır. Ayrıca bahsedilen transpozon elementlerinin, türler arası transfer olabilirliği de bu çalışmanın ayrı bir göstergesi olmuştur. Bunula birlikte, elde edilen transpozon gen ifade sonuçları, önemli bazı fizyo-biyokimyasal parametreler ile karşılaştırılarak ve kavun bitkisindeki kuraklık mekanizmasının moleküler-fizyoloji yönünü aydınlatmaya yönelik önemli literatür bilgiler elde dilmiştir.
Anahtar Kelimeler:  Gen İfadesi, Glutatyon, Kavun, Kuraklık, Klorofil, Transpozon

Abstract:
Biotic and abiotic stress conditions cause significant crop losses in many plants and also adversely affect the human and animal nutrition. Drought is one of the most well-known abiotic stress conditions. When the available areas of the world are classified according to stress factors, drought stress accounts for the largest proportion with a share of 26%. The development of drought resistance mechanisms of plants is quite complex and takes a long time. Therefore, it is important to study some properties of plants such as molecular, biochemical, physiological and morphological under different environmental conditions. There are many factors affecting the drought resistance in the environment where the plants are grown. In this case, the development of drought resistant genotypes becomes quite difficult.
In current study, firstly Tnt1, Tto1, Tos17, Tto5, BARE1, EARE-1, Reme1 and Ttd1a transposons were examined in melon plants under drought stress. Thus, these transposons whose functions in the plant genome are not yet known were studied for the first time in melon plants under the drought stress. In addition, the inter-species transferability of these transposon elements has been a separate aim of this study. However, the results of transposon gene expression were compared with some important physio-biochemical parameters and important literature knowledge that revealed to clarify the molecular-physiology aspect of drought mechanism in melon plant was gained.

Keywords: Gene Expression, Glutathione, Melon, Drought, Chlorophyll, Transposon