Sentetik toprak düzenleyicilerin agregat büyüklüğüne bağlı olarak yapay yağış koşullarında agregat parçalanma mekanizmaları üzerine etkileri
Effects of synthetic soil conditioners on the aggregate breakdown mechanisms depending on initial aggregate size under simulated rainfall conditions
Yazar: FERİT KIRAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUĞRUL YAKUPOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Agrega = Aggregate ; Erozyon = Erosion ; Poliakrilamid = Polyacrylamide ; Polivinil alkol = Polyvinyl alcohol

Özet:
Hızlandırılmış erozyon olayında ilk aşama agregatların parçalanmasıdır. Toprak agregatları su erozyonunda farklı mekanizmalarla parçalanmaktadır. Bu mekanizmaların işleyişine birçok faktör etki etmektedir. Bu çalışmanın amacı, toprak düzenleyici olarak kullanılan poliakrilamid (PAM) ve polivinil alkolün (PVA) farklı toprakların değişik başlangıç büyüklüğündeki agregatlarına uygulandıklarında parçalanma mekanizmalarının ne şekilde gerçekleştiğinin taşınan sediment büyüklüğü üzerinden incelenmesidir.Çalışmada Typic Xerochrept ve Typic Xerorthent topraklar kullanılmış, toprakların değişik büyüklükteki başlangıç agregatları (<1,1-2, 2-4, 4-6.4 ve> 6.4 mm) erozyon tavalarına yerleştirilmiş ve bu agregatlara 6.25 kg ha-1 dozunda PAM ve PVA uygulanmıştır.Hazırlanan bu erozyon tavalarına yapay yağış yağdırılmıştır. Yüzey akışla oluşan sedimentler yaş olarak tartılmış ve kütleleri kaydedilmiştir. Daha sonra ıslak eleme yöntemiyle taşınan sedimentte tanecik büyüklük analizi yapılmıştır. Büyüklük dağılımı, 1-0.5-0.25-0.1-0.02 mm'lik elek setine yerleştirilen sedimentin belirli süre ve dalış uzunluğunda elenmesiyle belirlenmiştir. Bu işlemlerden sonra toprakların fırın kuru ağırlıkları hesaplanmış ve taşınan materyalin büyüklük grupları oransal olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak başlangıç agregat büyüklüklerine bağlı olarak polimer uygulanan ve uygulanmayan tavalardan yapay yağış uygulamasıyla taşınan sedimentte parçacık dağılımında değişkenlik gözlemlenmiştir.

Abstract:
Aggregate breakdown is the first stage of accelerated erosion. Soil aggregates are breakdown by different mechanisms in water erosion. Many factor influences these mechanism process.The objective of this study is investigate to how occurs breakdown mecanisms through the transported sediment size, when used polyacrylamide (PAM) and polyvinyl alchol (PVA) as a soil conditioner on different initial aggregate size of different soils. In this study, Typic Xrochrept and Typic Xerorthent soils wereused and different sizes of aggregate (<1, 1-2, 2-4, 4-6.4 ve > 6.4 mm)  of these soils placed on the erosionpans. Dose of 6.25 kg ha-1 was applied to PAM and PVAon these aggregates. Artificial rains showered to these pans.Sediments generated by runoff were weighted as moist and recorded its masses.  Then, size distribution analysis was done by wet sieving.Size distribution was determined by sieving of sediments in a certain diving long and duration. After these processes,dried weight of the materials calculated and groups ofsediment sizes determined as proportional.As a result, it was showed that there was a difference between applied and non applied erosion pans in terms of size distribution depending on initial aggregate size.