Öğretmenlerin işe ilişkin duyuşsal iyilik algıları ile okul kültürü arasındaki ilişki
The relationship between job-related affective well-being perceptions of teachers and school culture
Yazar: MEHMET EMİN AYTEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA TÖRE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal iyilik algısı = Related affective well-being ; Mesleki iyilik algısı = Professional well-being ; Okul kültürü = School culture ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin işe ilişkin duyuşsal iyilik algıları ile okul kültürü algıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Başakşehir ilçesinde kamuya bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 3541 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklem belirlenirken Yazıcıoğlu ve Erdoğan, (2004) tarafından geliştirilmiş olan örneklem büyüklüğü hesaplama tablosundan yararlanılmıştır. Buna göre 357 öğretmen örneklem için yeterli olarak değerlendirilmiştir. Kolayda örnekleme yöntemiyle (Cooper ve Schindler, 2003) belirlenen okullarda, araştırmaya katılan 376 öğretmenin bulguları değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlere veri toplamak amacıyla ''Kişisel Bilgi Formu'', "İşe İlişkin Duyuşsal İyilik Algısı Ölçeği (Job-Related Affective Well-Being Scale – JAWS)", ''Okul Kültürü Ölçeği'' uygulanmıştır. Toplanan verilerin analizinde; betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA), Pearson Korelasyon, basit ve çoklu regresyon, Post-Hoc analizlerinden Scheffe analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin işe ilişkin duyuşsal iyilik algıları alt boyutlarında yüksek memnuniyet yüksek uyarılmışlık ve yüksek memnuniyet düşük uyarılmışlık düzeyleri yüksek seviyede, düşük memnuniyet yüksek uyarılmışlık düzeyleri çok düşük seviyede, düşük memnuniyet düşük uyarılmışlık düzeylerinin düşük seviyede olduğu bulunmuştur. Okul kültürü algılarının ise yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin okul kültürü algı düzeylerinin, işe ilişkin duyuşsal iyilik düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin yüksek memnuniyet yüksek uyarılmışlık ve yüksek memnuniyet düşük uyarılmışlık düzeyleri ile okul kültürü algı düzeyleri arasında pozitif yönlü orta bir ilişki olduğu bulunurken; düşük memnuniyet yüksek uyarılmışlık ve düşük memnuniyet düşük uyarılmışlık düzeylerinin arasında negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin işe ilişkin duyuşsal iyilik algı düzeylerinde; cinsiyet, medeni durum, yaş, bu kurumdaki hizmet süresi, toplam hizmet süresi grupları, görev yapılan okul türü grupları arasında anlamlı farklılık bulunmamışken; eğitim durumu değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin okul kültürü algı düzeylerinde; cinsiyet, yaş, eğitim durumları, bu kurumda hizmet süresi ve toplam hizmet süresi değişkenlerine göre anlamlı fark bulunmuşken, medeni durum ve görev yapılan okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Öğretmen, İşe İlişkin Duyuşsal İyilik Algısı, Okul Kültürü

Abstract:
The research aims to investigate the relationship between the job-related affective well-being of teachers and school culture. Therefore, relational (correlational) model has been used in the research. The population of the study consists of 3541 teachers working in public primary, secondary and high schools in Başakşehir district of Istanbul province in the 2018-2019 academic year. While determining the sample, the sample size calculation table developed by Yazıcıoğlu and Erdoğan (2004) was used. Accordingly, 357 teachers were considered sufficient for the sample. Findings of 376 teachers participating in the study were evaluated in schools determined by the easy sampling method (Cooper and Schindler, 2003). In order to collect data; 'Self-Description Form', 'Job-Related Affective Well-Being Scale', 'Scale of School Culture' are applied to teachers. In the analysis of collected data; 'Descriptive statistics', Test-T, Analysis of variance (ANOVA), Pearson's Correlation Coefficient, Simple and Multiple Regression Analysis, Scheffe analysis (Post-Hoc analysis) are employed.
As a result of the analyzes, it was realized in the low dimensions of teachers' job-related affective well-being  that their high pleasure,high arousal level and their high pleasure, low arousal comfort are in high level; their low pleasure, high arousal level is very low, and their low pleasure,low arousal level is low. It was founded in the research that their perception of school culture in high levels. In addition to that, it was noticed there is a significant impact of the teachers' level of perception of school culture above the job-related affective well-being's level. It is realized in the research that, while there is a positive linear correlation between teachers' perception of school culture and their high pleasure, high arousal level and their high pleasure , low arousal level; there is a negative correlation between teachers' low pleasure,high arousal level and their low pleasure, low arousal level.A significant difference was not found between the level of teachers' job-related affective well-being and their gender, marital status, age, time of service in same institution, total service time groups, types of schools that worked in it; whereas a significant impact has been detected in education level variable. In the level of teachers' perception of school culture; gender, age, education level, time of service in same institution and total time of service have a significant impact, while marital status and type of school that is worked in it do not have any recognizable impact.
Keywords : Teacher, Job-Related Affective Well-Being, School Culture