İşçi sınıfı ve neoliberal hegemonya: Ankara Organize Sanayi işçileri örneği
The working class and neoliberal hegemony: The case of Ankara Organized Industrial workers
Yazar: NURSEL ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ERBAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Hegemonya = Hegemony ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; İşçi sınıfı = Working class ; İşçiler = Workers

Özet:
İşçi sınıfının neoliberal hegemonyaya neden rıza gösterdiği ve AKP'nin neoliberal hegemonyayı nasıl kurduğu ve sürdürdüğü bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Teorik ve ampirik bir araştırmaya dayanan tez, örneklemin sınırlılığı içinde işçilerin neoliberal hegemonyaya neden rıza gösterdiğini ve AKP'nin neoliberal hegemonyayı nasıl kuruduğu ve sürdürdüğünü ideolojik/kültürel unsurları göz ardı etmeden yapısal-nesnel koşulların etkisi ve hegemonyanın ekonomik temellerini ortaya çıkararak açıklamayı amaçlamaktadır.
Bu amaç doğrultusunda yöntemsel olarak ilk önce, AKP'nin hegemonya kurmasına ve işçilerin rıza göstermesine zemin hazırlayan tarihsel arka plan incelenmiştir. 1980-2002 yılları arasını kapsayan bu incelemede hegemonya kurma girişimleri ve sonuçları sınıflar arası ve sınıf içi ilişkiler bağlamında analiz edilirken, altyapı ve üstyapıdaki dönüşümler ilişkisel olarak ele alınmış ve yapılarla özne/işçi sınıfı arasındaki etkileşime dikkat çekilmiştir. Daha sonra neoliberal hegemonyanın günümüzde nasıl sürdürüldüğünü anlayabilmek için Ankara ili Organize Sanayi Bölgeleri'nde imalat sanayide faaliyet gösteren KOBİ'lerde çalışan 32 işçi ve 3 işveren ile derinlemesine görüşme yapılmıştır.
Dönem analizi ile 1980-2002 yılları arasında ekonomik, siyasal ve kültürel/ideolojik alanlardaki dönüşümlerin işçi sınıfını neoliberal hegemonyaya rıza gösterecek duruma getirdiği, bu dönemde hegemonya kurma girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının hegemonya krizini yoğunlaştırdığı ve AKP'nin hegemonya krizini aşmak için sermayenin organik çözümü olduğu gösterilmiştir. Tezin en önemli bulgusu, görüşülen işçilerin çoğunun neoliberal hegemonyaya zorlamanın gölgesinde pasif rıza gösterdiğidir. Bir diğer önemli bulgu ise iktidar ve işverenlerin hegemonyasının rızadan çok baskıya dayanmasının hegemonyanın kırılganlığını artırdığıdır.

Abstract:
Why the working class consents to the neoliberal hegemony and how AKP established
and maintained the neoliberal hegemony is the subject of the thesis. The thesis, based on
empiric and theoretical research, aims to explain how the AKP has established and
maintained the neoliberal hegemony by disclosing the effect of structural-objective
conditions and the economic bases of hegemony without ignoring the ideological/cultural
elements, and why the workers consent to the neoliberal hegemony, within the sample
limitedness.
For this purpose, methodologically first, the historical background that prepared the
ground for AKP' hegemony and the workers' consent has been examined. In this review
that covers the years 1980 to 2002, the transformations of infrastructure and
superstructure have been treated relationally and particular attention has been drawn to
the interaction between the structures and subject/working class, while analyzing the
attempts to establish hegemony and the results in the context of the interclass and in-class
relations. Later, in order to understand how the neoliberal hegemony is maintained today,
in-depth interviews were conducted with 3 employers and 32 workers working in small
and medium-sized enterprises operating in the manufacturing industry in Ankara
Organized Industrial Zones.
The period analysis showed that the transformation in economic, political and
cultural/ideological fields between 1980 and 2002 brought the working class to consent
to neoliberal hegemony, that the failure of attempts to establish hegemony in this period
302
intensified the hegemony crises, and that the AKP was the organic solution of the capital
to overcome the hegemony crises.
The most important finding of the thesis is that most of the interviewed workers showed
passive consent in the shadow of the forcing to the neoliberal hegemony. Another
important finding: that the hegemony of the power and employers is more based on force
than consent increases the fragility of the hegemony.