Felsefe temelli (P4C) soru sorma öğretiminin özel yetenekli ve olağan gelişim gösteren öğrencilerin anlama becerileri ile üst düzey düşünme becerilerine etkisi
The effect of philosophy-based (P4C) questioning teaching on the understanding skills and high-level thinking skills of special talent and highly developing students
Yazar: SUNA ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED EYYÜP SALLABAŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SAVAŞ AKGÜL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlama = Understanding ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Felsefe = Philosophy ; Sorular = Questions ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe sorular = Turkish questions ; Üst düzey düşünme = Higher order thinking ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada P4C temelli soru sorma öğretiminin özel yetenekli ve olağan gelişim gösteren 5. sınıf öğrencilerinin anlama ile üst düzey düşünme becerilerine olan etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda dinleme ve okuma becerilerini geliştirmeye yönelik derslerde P4C temelli soru sorma öğretimi gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında özel yetenekli ve olağan gelişim gösteren öğrencilerin okuduğunu ve dinlediğini anlama, okuduğu ve dinlediği metinlere yönelik soru sorma, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, işbirlikli öğrenme, yansıtıcı düşünmeye dayalı problem çözme becerileri incelenmiştir. P4C temelli soru sorma öğretimi gerçekleştirilirken süreçte ortaya çıkan durumlar, değişim ve dönüşümler takip edilmiş ve öğrenci görüşleri doğrultusunda verilen eğitimler değerlendirilmiştir. 
Araştırmada karma desenin nicel yaklaşımın baskın olduğu, nicel yaklaşımla sürecin desteklendiği iç içe diğer bir ifade ile gömülü desen tercih edilmiştir. Nicel veri toplama araçları olarak "Okuduğunu Anlama Başarı Testi", "Dinlediğini Anlama Başarı Testi", "Okuduğunu Anlamaya Yönelik Soru Sorma Metni", "Dinlediğini Anlamaya Yönelik Soru Sorma Metni", "Cornell Eleştirel Düşünme Testi", "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi", "İşbirlikli Öğrenme Ölçeği", "Yansıtıcı Düşünmeye Dayalı Problem Çözme Testi" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında öğrenciler için "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formlarına" yer verilmiştir. 
Çalışma 2021-2022 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde İstanbul'da bulunan bir BİLSEM'in 5. sınıf kademesinde eğitim görmekte olan 30 kişilik deney ve 30 kişilik kontrol grubundan oluşan toplam 60 özel yetenekli öğrenci ile İstanbul'da bir devlet okulunda bulunan 40 kişilik deney ve 40 kişilik kontrol grubundan oluşan toplam 80 olağan gelişim gösteren öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Deney gruplarında P4C temelli soru sorma öğretimine dayalı etkinlikler kullanılırken kontrol gruplarında ise mevcut öğretim programı takip edilmiştir.
Elde edilen nicel veriler SPSS 21.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Nicel ölçme araçlarından elde edilen verilerin normal dağılmasından dolayı test puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre P4C temelli soru sorma öğretimi özel yetenekli ve olağan gelişim gösteren öğrencilerin okuduğunu ve dinlediğini anlama, okuduğu ve dinlediği metinlere yönelik soru sorma, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, işbirlikli öğrenme, yansıtıcı düşünmeye dayalı problem çözme becerilerini geliştirdiği belirlenmiştir.
Deney gruplarında yer alan özel yetenekli ve olağan gelişim gösteren öğrencilerle yapılan görüşmelerde öğrencilerin P4C temelli etkinlikleri kendileri için yararlı bulduklarını, dinleme ve okuma becerilerine yönelik ilgilerini artırdığını ifade etmişlerdir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of P4C-based questioning instruction on the comprehension and high-level thinking skills of gifted and normally developing 5th grade students. For this purpose, P4C-based questioning teaching was carried out in the lessons aimed at improving listening and reading skills. Within the scope of the study, the ability of gifted and normally developing students to understand what they read and listen to, to ask questions about the texts they read and listen to, critical thinking, creative thinking, collaborative learning, and problem solving skills based on reflective thinking were examined. While teaching P4C-based questioning, the situations, changes and transformations that emerged in the process were followed and the trainings given in line with the students' opinions were evaluated.
In the research, embedded design was preferred, in which the quantitative approach of the mixed design is dominant and the process is supported by the quantitative approach. As quantitative data collection tools, "Reading Comprehension Achievement Test", "Listening Comprehension Achievement Test", "Questioning Text for Reading Comprehension", "Questioning Text for Listening Comprehension", "Cornell Critical Thinking Test", "Torrance Creative Thinking Test" , "Collaborative Learning Scale", "Problem Solving Test Based on Reflective Thinking" were used. "Semi-structured Interview Forms" were used for the students in the collection of qualitative data.
The study was carried out in the first semester of the 2021-2022 academic year with a total of 60 gifted students, consisting of 30 students in the experimental group and 30 people in the control group, studying at the 5th grade of a BİLSEM in Istanbul, and 40 students in a public school in Istanbul. and a control group of 40 people, a total of 80 students with normal development. While activities based on P4C-based questioning teaching were used in the experimental groups, the current curriculum was followed in the control groups.
The quantitative data obtained were analyzed with the SPSS 21.0 package program. Due to the normal distribution of the data obtained from the quantitative measurement tools, the independent sample t-test was used to compare the test scores. Qualitative data were evaluated by content analysis.
According to the data obtained as a result of the research, it has been determined that P4C-based questioning teaching improves the reading and listening comprehension, asking questions about the texts they read and listening, critical thinking, creative thinking, collaborative learning, and problem solving skills based on reflective thinking.
In the interviews conducted with the gifted and normally developing students in the experimental groups, they stated that the students found P4C-based activities beneficial for them and increased their interest in listening and reading skills.