Tecvid bahisleri bağlamında İbnü'l-Cezerî'nin et-temhid ve en-Neşr isimli eserlerinin mukayeseli analizi
A comparative analysis of İbnu'l-Jazari's et-Temhid and en-Neşr in the context of tajweed subjects
Yazar: ZEYNEP DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER BAŞKAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: En-Neşr = En-Neşr ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Tecvid = Tecvid ; Temhid = Temhid ; İbnü`l-Cezeri = Ibl Cezeri ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada İbnü'l-Cezerî'nin (ö. 833/1429) et-Temhîd fî 'ilmi't-tecvîd ile en-Neşr fi'l-kırâ'âti'l-'aşr isimli eserlerinin belli bahislerinin mukayesesi esas alınmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında İbnü'l-Cezerî'nin faydalandığı ve eserlerinde de yer verdiği kaynaklar taranmıştır. Yazılış dönemleri esas alınarak, kronolojik olarak çok daha önce kaleme aldığı eseri et-Temhîd fî 'ilmi't-tecvîd mümkün olduğunca detaylı bir okumaya tabi tutulmuş, elde edilen bulgular müellifin şaheseri sayılan en-Neşr fi'l-kırâ'âti'l-aşr'ının tecvîd bahisleri çerçevesinde mukayeseli bir analizle akademik manada değerlendirilmeye gayret edilmiştir.
 Çalışma bir giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, önemi, metodu ve sistematiğine yer verildikten sonra birinci bölüme geçilmiştir. Birinci bölümde; ilk aşamada her iki eserin müellifi İbnü'l-Cezerî'nin hayatı, hocaları ve eserleri üzerinde bir değerlendirme çerçevesi inşasının ardından, tezin asıl konusu olan en-Neşr fi'l-kırâ'âti'l-'aşr ile et-Temhîd fî 'ilmi't-tecvîd isimli eserlerin genel özellikleri hakkında bilgi vermeye odaklanılmıştır. 
İlgili iki eserin tecvîd bahisleri üzerinden karşılaştırılmalı analizini içeren ikinci bölümde ise sırasıyla; harflerin mahreçleri ve sayıları, harflerin sıfatları, tenvîn ile ilgili hükümler, med ve kasr, vakf ve ibtidâ, edatlar üzerinde vukû bulan vakf ve ibtidâ bahisleri mukayese edilmiştir. 
Elde edilen bulgular ve bu bulgular üzerinden öngörülen tespit ve değerlendirmeler "Sonuç" başlığı altında akademik dünya ile paylaşılmaya gayret edilmiştir.

Abstract:
In this study, the works named as et-Temhîd fî 'ilmi't-tecvîd and en-Neşr fi'l-kırâ'âti'l-'aşr which are the source books that were written by  İbn al-Jazari (d. 833/1429).  In the first stage of the study, the sources that Ibn al-Jazari used and included in her works were scanned. Based on the periods of its writing, et-Temhîd fî 'ilmi't-tecvîd, which he wrote chronologically much earlier, was subjected to a detailed reading as much as possible and the findings obtained were en-Neşr fi'l-kırâ'ati'l-aşr tried to be evaluated academically with a comparative analysis within the framework of the tajweed subjects.
    The study consists of an introduction and two parts. In the introduction part, the subject, purpose, importance, method and systematic of the research are given and then first part was started.  In the first part; In the first stage, it was prepared the ground on the life, teachers and works of Ibn al-Jazari who is the author of both works and focused on giving information about the general features of the works named en-Neşr fi'l-kırâ'ati'l-aşr and et-Temhîd fî 'ilmi't-tecvîd as the main subject of the thesis.
    In the second part; which includes the comparative analysis of the two works over the tajweed subjects,respectively; the numbers of the maharaj of the letters, the maharaj of the letters, the adjectives of the letters and tanween, med and kasr, waqf and ibtida, waqf and ibtida subjects occurs on prepositions were compared.
    The findings obtained and the predictions and evaluations based on these findings have been tried to be shared with the academic world under the title of "Conclusion".