Sürdürülebilir kentleşme politikalarında sosyal konutların yeri: Güneydoğu Anadolu Bölgesi örneği
The place of social housing in sustainable urbanization policies: Case of the Southeastern Anatolia Region
Yazar: CANAN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM TÜRKAN KEJANLI
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Çalışma, alt ve orta gelir grubunun konut ihtiyacını karşılamak amacıyla Güneydoğu Anadolu Bölgesi örneğinde Toplu Konut İdaresi'nin ürettiği sosyal konutlara odaklanır. Diyarbakır, Mardin, Gaziantep ve Şanlıurfa'da seçilen TOKİ alanlarını sürdürülebilirliğin fiziksel ve sosyo-ekonomik boyutuyla değerlendirmek ve gelecekte üretilecek benzer yerleşmelerin tasarımları için öneriler geliştirmek çalışmanın temel amavcını oluşturur.
Birinci bölümde, tarihsel süreç içinde dünyadaki ve Türkiye'deki sosyal konut politikası ve uygulamaları genel hatlarıyla özetlenerek, çalışmanın içeriği belirtilmiştir.
İkinci bölümde, sosyal konut kavramını konu alan uluslar arası literatür ve ülkemizde sosyal konut uygulayıcısı olan TOKİ'nin ürettiği konutları sürdürülebilirlik çerçevesinde ele alan çalışmalar değerlendirilmiştir.
Üçüncü bölümde, dört çalışma alanının fiziksel ve sosyo-ekonomik sürdürülebilirlik boyutlarını ortaya koymak amacıyla yapılan literatür taraması, alan çalışması, Coğrafi Bilgi Sistemleri, anket tekniği ve değerlendirme biçimi açıklanmıştır.
Dördüncü bölümde, sosyal konut kavramı, dünyada ve Türkiye'de sosyal konut politikası, sürdürülebilirlik bağlamında toplu konutta planlama ve tasarım ilkeleri, Toplu Konut İdaresi'nin kentsel tasarım ve konut politikası, Toplu Konut İdaresi'nin uygulamaları anlatılarak,  Diyarbakır Memur-Sen, Mardin Nur Mahallesi, Gaziantep Karataş ve Şanlıurfa Akabe TOKİ alanlarının fiziksel ve sosyo-ekonomik sürdürülebillik boyutlarına ilişkin bulgular ortaya konmuştur. 
Sonuncu bölümde, dört çalışma alanında ortaya çıkan sonuçlar sürdürülebilrilik ilkeleri çerçevesinde irdelenerek gelecekteki TOKİ uygulamaları için yol gösterici önerilerde bulunulmaktadır.

Abstract:
The study focuses on social housing produced by the Housing Development Administration in the case of the Southeastern Anatolia Region in order to meet the housing needs of the lower and middle-income groups. To evaluate the physical and socio-economic aspects of the sustainability of the TOKI (the Housing Development Administration) areas selected in Diyarbakır, Mardin, Gaziantep and Şanlıurfa, and to develop suggestions for the design of similar settlements to be produced in the future.
In the first chapter social housing policy and practices in the world and in Turkey in the historical process summarized in general terms.
In the second chapter, international literature on the concept of social housing and the studies on the sustainability framework of the housing produced by TOKI that is the social housing practitioner in our country, have been evaluated.
In the third chapter, literature review, field study, Geographical Information Systems, questionnaire technique and evaluation form, which are designed to reveal the physical and socio-economic sustainability dimensions of four study areas, are explained.
In the fourth chapter, the concept of social housing in the world and social housing policy in Turkey, sustainability in the context of public housing in the planning and design principles, urban design and housing policies of the Housing Development Administration have been explained and findings on the physical and socio-economic sustainability dimensions in  Diyarbakir Memur-Sen, Mardin Nur Neighboard, Gaziantep Karataş and Şanlırfa Akabe have been established.
In the last chapter, the results of the four study areas are examined within the framework of sustainability principles, and recommendations are made for future TOKI applications.