Ulupamir Köyü Kırgız Türklerinin yaşayan gelenekleri
Living traditions of Ulupamir Village Kyrgyz Turks
Yazar: EBRU YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ZHYLDYZ ISMAILOVA
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Gelenekler = Traditions ; Halk bilimi = Folklore ; Kültürleşme = Acculturation ; Kırgızlar = Kyrgyzs ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türkler = Turks ; Van-Erciş-Ulupamir = Van-Erciş-Ulupamir

Özet:
İnsanlar, hayatın her alanında belli şeylerle mücadele ederler. Bazılarımızın mücadelesi kolay bazılarımızın ise oldukça zordur. Hayattaki en zor mücadelelerden biri de doğup büyüdüğümüz, ömrümüzü geçirdiğimiz yeri, hayatı terk etmek zorunda kalmaktır. Ulupamir Kırgızları da siyasi nedenlerle göçe mecbur bırakılıp Türkiye'ye göç etmiş etnik bir gruptur. 1982 yılında Türkiye'ye göç etmiş ve 1987 yılından itibaren Van ili Erciş ilçesine 35 km uzaklıkta Ulupamir köyünde yaşamaktadırlar. Çalışmamızda, Ulupamir köyünde yaşayan Kırgız Türklerinin yaşayan kültür ve gelenekleri araştırılmıştır.
Sürekli göçebe hayat yaşayan Kırgızlar, 1987 yılından sonra Ulupamir köyüne geldiklerinde yerleşik hayata geçmişlerdir. Yıllar öncesinde Pamir Yaylasında yaşayan Kırgız Türkleri bütün milletlere karşı kendilerini ve kültürlerini izole etmişlerdir. Fakat Türkiye'ye gelişleriyle yerleşik hayata geçen Ulupamir Kırgızları, yıllardır bir arada yaşadıkları bölge halkıyla kaynaşmakta ve etkileşimde bulunmaktadır. Birçok yönden, yemek kültürü, giyim kültürü, düğün ve cenaze kültürü gibi yönlerden az da olsa etkilenmişlerdir.
Çalışma 40 yıl önce Türkiye'ye gelip Ulupamir köyüne yerleşen Kırgız Türklerinin yaşayan geleneklerini tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Gayemiz yıllar içinde değişen her şey gibi kültürlerinde değiştiği, unutulduğu göz önüne alındığında Ulupamir Kırgızlarının o asimilasyondan kurtulup günümüze gelen ve hala devam ettirilen kültürlerini, geleneklerini gelecek nesillere atalarından kalan kültürel mirası aktarmak ve kayıt altına almaktır. Kırgızlar, çevresel etkileşimden çok fazla etkilenmemek için kültürlerini ellerinden geldikçe yaşatma gayretindedirler.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türk Dünyasında Kültürden Geleneğe konusu üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Pamir Kırgızları ile ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise diğer gelenekler üzerinde durularak bilgiler verilmiş olup, Ulupamir Kırgızları'nın geleneklerine yönelik bulgular ortaya konulmuştur. Tez çalışması literatür taraması ve alan araştırmasına dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler; Kırgız, Rahmankul Han, Ulupamir, Gelenek, Kültürleşme, Entegrasyon.

Abstract:
People struggle with certain things in all areas of life. Some of us are easy to fight and some of us are quite difficult. One of the most difficult struggles in life is having to leave life, the place where we were born and grew up, where we spend our lives. Ulupamir Kyrgyz are also an ethnic group that was forced to migrate to Turkey for political reasons. They immigrated to Turkey in 1982 and since 1987 they have been living in Ulupamir village 35 km from Erciş district of Van province. In our study, the living culture and traditions of the Kyrgyz Turks living in Ulupamir village were investigated.
The Kyrgyz, who constantly lived a nomadic life, settled in the village of Ulupamir after 1987. Years ago, the Kyrgyz Turks living in the Pamir Plateau isolated themselves and their culture against all nations. However, Ulupamir Kyrgyz people, who settled down after their arrival in Turkey, mingle and interact with the people of the region where they have lived together for years. In many ways: food culture, clothing culture, wedding and funeral culture, etc. They were slightly affected.
The study was prepared to determine the living traditions of the Kyrgyz Turks who came to Turkey and settled in Ulupamir Village 40 years ago. Our aim is to transfer and record the cultures and traditions of the Ulupamir Kyrgyz, which survived from that assimilation and are still continuing, to future generations, and to record the cultural heritage of their ancestors, considering that cultures have changed and forgotten like everything that has changed over the years. The Kyrgyz are trying to keep their culture alive as much as they can in order not to be affected by the environmental interaction too much.
The study consists of three parts. In the first part, the subject of Culture to Tradition in the Turkish World is emphasized. In the second part, information about Pamir Kyrgyz is given. In the third chapter, information is given by emphasizing other traditions, and findings about   the traditions of Ulupamir Kyrgyz are presented.The thesis is based on literature review and field research.

Key Words ; Kirghiz, Rahmankul Han, Ulupamir, Tradition, Acculturation, İntegration.