Farklı kavramsal anlama düzeyindeki 8. sınıf öğrencilerinin kuvvet-hareket ve ısı-sıcaklık konularıyla ilgili grafikleri çizme ve yorumlama becerilerinin incelenmesi
Examining the skills of drawing and interpreting graphics about force-motion and heat-temperature of 8th grade students with different conceptual understanding levels
Yazar: FİRDEVS KİZİR
Danışman: PROF. DR. NEJLA YÜRÜK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Grafik okuma = Interpreting graphs ; Grafik çizme = Graphic drawing ; Grafikler = Graphics ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Çalışmada öğrenciler tarafından anlaşılması güç olan kuvvet-hareket ve ısı-sıcaklık konularında yer alan grafikleri 8. sınıf öğrencilerin çizerken, okurken ve yorumlarken karşılaştıkları zorlukların ve farklı kavramsal anlama düzeyinde bulunan öğrencilerin grafik çizme, okuma ve yorumlama becerilerini kullanma durumları incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda maksimum çeşitliliği sağlayacak şekilde Gaziantep ili merkez ilçesinde yer alan bir ortaokulda 8. sınıfta öğrenim gören 30 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde öğrencilere kuvvet-hareket konusunda betimlenen hareketlere ait grafikleri çizme, verilen bir grafiği dönüştürme, grafik okuma ve yorumlama ve konuya ait kavramsal anlamalarını tespit edecek açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Benzer şekilde ısı-sıcaklık konusuna yönelik tablolarda sıcaklık ve zaman değerleri verilen maddelerin sıcaklık-zaman grafiklerini çizme, sıcaklık-zaman grafiği verilen maddelerde meydana gelen değişimleri okumalarını, yorumlamalarını ve konuya ait kavramsal anlamalarını tespit edecek açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular öğrencilerin kuvvet-hareket konusuna ait grafik çizimlerinde eksen etiketleme, verileri eksene konumlandırma, eksen ölçekleme, nokta oluşturma, nokta birleştirme, veri girişi, grafik başlığı belirleme ve grafik türü seçiminde; grafik okuma ve yorumlamada ise farklı hareket durumlarını açıklamada ve verilen bir grafiği başka grafiğe dönüştürmede çeşitli zorluklar yaşadıkları sonucunu ortaya çıkarmıştır. Öğrencilerin ısı ve sıcaklık konusuna ait grafik çizimlerinde ise kuvvet ve hareket grafik çizimlerine benzer şekilde eksen etiketleme, verileri eksene konumlandırma, eksenleri ölçekleme, nokta oluşturma nokta birleştirme, veri girişi, grafik türü seçiminde; grafikleri okuma ve yorumlamada ise sıcaklığın değiştiği ve sabit kaldığı durumlarda maddede meydana gelen değişimleri açıklamada çeşitli zorluklar yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin kuvvet-hareket ve ısı-sıcaklık konularına ait kavramsal anlamalarının tek başına grafik çizme ve yorumlama becerileri için yeterli olmadığı araştırmanın sonuçları arasındadır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the difficulties that the 8th grade students experience while drawing, reading and interpreting graphics about force-motion and heat-temperature. Moreover, the relation between students' difficulties and their conceptual understanding related to force-motion and heat-temperature concepts was examined. In accordance with this purpose, semi-structured interviews were conducted with 30 8th grade students at a secondary school located in the central district of Gaziantep. In these interviews, students were asked open ended questions to determine their ability to draw graphics belonging to a described motion, convert a given speed-time graph into speed-time graph, read and interpret graphs and to identify their conceptual understanding related to force and motion concepts. In the same way, the students were asked open ended questions to determine their ability to draw temperature- time graphs of matters of which time and temperature values were given on the heat- temperature chart, read and interpret the changes that occurred on matters whose temperature-time graph was given and their conceptual understanding related to heat and temperature concepts. The findings of this study indicate that with respect to graphs related to force and motion students had various difficulties in axis labeling, positioning the data on the axis, scaling the axis, creating a point, joining the point, entering data, determining the graph title and type, reading and interpreting the graphs and transforming a given graph into another graph. In the graph drawings of the students regarding heat and temperature, similar to force and motion graph drawings, students had difficulty in axis labeling, positioning the data on the axis, scaling the axes, creating a point, combining points, data entry, selection of the graph type, reading and interpreting the graphs. It was concluded that they experienced various difficulties in explaining the changes in the substance when the temperature changed and remained constant. In addition, it is among the results of the research that students' conceptual understanding of force-motion, heat-temperature issues are not sufficient for their graphic drawing and interpretation skills alone.