İlkokul öğretmenlerinin öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inançları ve yenilikçilik algılarının iş memnuniyetine etkisi
The effect of primary school teachers' motivation to become a teacher, self-efficacy beliefs and perceptions of innovation on job satisfaction
Yazar: FULYA DURU
Danışman: PROF. DR. ALİ ARSLAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Öğretmenler toplumların istediği nitelikli insan gücüne sahip olmada, bireylerin toplumsal yaşama uyum sağlamasında, toplumun sosyal ve teknolojik bir takım değişimlere uyum sağlamasında önemli görevler üstlenmektedir. Bu bakımdan öğretmen eğitiminde nitelikli öğretmenlerin sisteme katılması ve bu öğretmenlerin sistem içerisinde kalması önemlidir. Bu nedenle öğretmenlik ve öğrenme-öğretme süreci ulusal ve uluslar arası düzeyde bir çok araştırmaya konu olmaktadır. TALIS (Teaching and Learning International Survey)-Uluslararası öğrenme ve öğretim anketi bunlardan biridir. Bu araştırmada TALIS 2018 anket verilerinden hareketle Türkiye'de bu araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin öğretmen olma motivasyonları, öğretmenliğe ilişkin öz yeterlilik inançları, yenilikçilik (inovasyon) algılarının iş memnuniyetine etkisi incelenmiştir. Araştırma tarama modelindedir. Araştırmada TALIS 2018 Türkiye verilerinden 3204 ilkokul öğretmeninin verileri temel alınmıştır. Veriler OECD web sayfasından elde dilmiştir. Araştırmada kullanılan öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı, yenilikçilik ve iş memnuniyeti anketlerinin geçerlik ve güvenirlik değerleri uygundur. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t testi, anova, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin öğretmen olma motivasyonunda sosyal fayda kaynaklarının daha etkili olduğu; öz yeterlik inançlarına ilişkin öğretime, sınıf yönetimi ve öğrenci katılımını sağlamaya yönelik öz yeterlik inançlarının orta düzeyin üzerinde olduğu, yenilikçilik algılarının ve iş doyumlarının orta düzeyin üzerinde olduğu bulunmuştur. Kadın öğretmenlerin, öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı ve iş memnuniyetinin daha yüksek olduğu, öğretmenlerin öğretmen olmaya ilişkin formal eğitim sürecini tamamlama sonrası geçen süreye göre öğretmen olma motivasyonları ve öz yeterlik inançlarının farklılaşmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı, yenilikçilik ve iş memnuniyeti arasında pozitif düşük ve orta düzeyde ilişkiler olduğu; öğretmen olma motivasyonu, öz yeterlik inancı ve yenilikçiliklerinin, öğretmen iş memnuniyetinin anlamlı yordayıcısı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Teachers play important roles in having the qualified manpower required by the society, in adapting individuals to social life, and in adapting the society to social and technological changes. In this regard, in teacher education it is important that qualified teachers participate in the system and keep them in the system. For this reason, the teaching and learning-teaching process is the subject of several studies at national and international level. TALIS (Teaching and Learning International Survey) is one of them. In this research, the effect of the motivatation to become teacher, teaching self-efficacy beliefs, and innovative perceptions of classroom teachers participating to the 2018 TALIS in Turkey on the job satisfaction were examined. The research was conducted in descriptive model. The research is based on Turkey 2018 TALIS data from 3204 elementary school teachers. Data were obtained from the OECD website. The validity and reliability coefficients of scales of motivation to become a teacher, teaching self-efficacy belief, innovation and job satisfaction were high. Descriptive statistics, t test for independent samples, , ANOVA, correlation and regression analysis were used to analyze the data. As a result of the research, it was found that social benefit sources are more effective in teachers' motivation to become teachers. Teaching self-efficacy beliefs, classroom management and student participation were above the middle point, and their perceptions of innovation and job satisfaction were above the middle point. It was determined that female teachers' motivation to become a teacher, teaching self-efficacy belief and job satisfaction were higher than males, and their motivation to become a teacher and their self-efficacy beliefs did not change depending on their seniority. It was found that there were positive low and medium level relationships between teachers' motivation to become a teacher, teaching self-efficacy belief, innovation and job satisfaction. It was found that the motivation to become a teacher, teaching self-efficacy belief and innovativeness are significant predictors of teachers' job satisfaction.