Streptozotosin (STZ) ile deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda armillaria mellea (bal mantarı) ekstraktının antidiyabetik, antihiperlipidemik ve antioksidatif özelliklerinin araştırılması
Investigation of antidiabetic, antihyperlipidemic and antioxidative properties of armillaria mellea (honey mushroom) extract in experimental diabetic rats induced by streptozotocin (STZ)
Yazar: DERYA KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ ÖZOK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Armillaria mellea sulu ekstraktının (AML) diyabet üzerine etkilerinin, STZ ile indüklenen diyabetik sıçan modeli kullanarak değerlendirilmesi amaçlandı. Toplamda 42 adet Wistar albino sıçan (erkek, 250-350 gr) rastgele altı gruba ayrıldı (n:7); normal kontrol (NK), diyabet kontrol (DK), D+metformin (D+MET), D+100 mg/kg AML (D+AML-1), D+200 mg/kg AML (D+AML-2), D+400 mg/kg AML (D+AML-3). NK grubu dışındaki gruplarda 40 mg/kg STZ (intraperitoneal enjeksiyon) ile diyabet oluşturuldu. Sıçanlar 21 günlük uygulama süresinin sonunda sakrifiye edildi. Kan ve doku örnekleri alındı. AML uygulanan diyabetik gruplarda DK grubuna göre yem ve su tüketimi, glukoz, üre, kreatinin, alanin aminotransferaz, aspartat aminotransferaz, trigliserid, total kolesterol, tümör nekroz faktör-α, interlökin-6, glukoz transporter-2, sodyum glukoz ko-transporter-1 ve 2, α-glukozidaz, malondialdehit düzeylerinin azaldığı ve insulin, C-peptid, peroksizom proliferatör aktive reseptör-γ, yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol düzeylerinin arttığı görüldü (p<0.05). AML'nin oksidatif stresin neden olduğu hasarlara karşı antioksidan enzim aktiviteleri (süperoksit dismutaz, katalaz, glutatyon peroksidaz) üzerinde iyileştirici etkileri gözlendi (p<0.05). Ayrıca, AML'nin histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak incelenen böbrek, karaciğer ve pankreas dokularındaki dejeneratif ve nekrotik lezyonları azalttığı görüldü. Sonuç olarak; diyabetik sıçanlarda AML'nin antihiperglisemik, antihiperlipidemik, antioksidatif ve antiinflamatuvar etkiler gösterdiği söylenebilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the effects of Armillaria mellea aqueous extract (AML) on diabetes using the STZ-induced diabetic rat model. A total of 42 Wistar albino rats (male, 250-350 g) were randomly divided into six groups (n:7); normal control (NK), diabetes control (DK), D+metformin (D+MET), D+100 mg/kg AML (D+AML-1), D+200 mg/kg AML (D+AML-2), D+400 mg/kg AML (D+AML-3). Diabetes was induced by 40 mg/kg STZ (intraperitoneal injection) in all groups except the control group. The rats were sacrificed at the end of the 21-days treatment period. Blood and tissue samples were taken. It was found that food and water intake, glucose, urea, creatinine, alanine aminotransferase, aspartate aminotransferase, triglyceride, total cholesterol, tumor necrosis factor-α, interleukin-6, glucose transporter-2, sodium glucose cotransporter-1 and 2, α-glucosidase, malondialdehyde levels decreased and insulin, C-peptide, peroxisome proliferator activated receptor-γ, high density lipoprotein cholesterol levels increased in AML treated diabetic groups compared with the DK group (p<0.05). The healing effects of AML were observed on antioxidant enzyme activities (superoxide dismutase, catalase, glutathione peroxidase) against damages caused by oxidative stress (p <0.05). In addition, it was observed that AML reduced degenerative and necrotic lesions in kidney, liver and pancreatic tissues which were examined histopathologically and immunohistochemically. As a result; it can be said that AML shows antihyperglycemic, antihyperlipidemic, antioxidative and antiinflammatory effects in diabetic rats.