Yeme bozukluğu hastalarında aile ortamının ve aile işlevselliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of family environment and family functioning in patients with eating disorders
Yazar: BANU ASLANTAŞ ERTEKİN
Danışman: PROF. DR. BAŞAK YÜCEL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Benlik saygısı = Self esteem ; Benlik saygısı = Self esteem ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders

Özet:
Yeme bozuklukları genellikle ergenlik ya da genç erişkinlik döneminde başlaması, sıklığının son yıllarda giderek artması nedeniyle psikiyatrik hastalıklar içinde önemli bir hastalık grubunu oluşturmaktadır.Bu araştırmada yeme bozukluklarının gelişmesinde ve sürmesinde önemli rol oynadığı düşünülen aile ortamı, işlevselliği ve anne özellikleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya 20 anoreksiya nervoza ve 12 bulimiya nervoza olmak üzere 32 yeme bozukluğu hastası ve anneleri alınarak yaş, eğitim ve medeni durumu açısından eşleştirilmiş 32 sağlıklı kontrol ve anneleri ile karşılaştırılmıştır. Hastalar ve sağlıklı kontrolleri değerlendirmek için Yeme Tutumu Testi, Aile Değerlendirme Ölçeği, EMBU Yetiştirilme Hatıralarım Ölçeği- Kısa Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği, Beden Bölgelerinden ve Özelliklerinden Hoşnut Olma Anketi kullanıldı ve SCID-I uygulandı. Hastaların ve kontrollerin annelerine SCID-I uygulandı. Bunun yanı sıra anneleri değerlendirmek için Yeme Tutumu Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği, Beden Bölgelerinden ve Özelliklerinden Hoşnut Olma Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Aile Değerlendirme Ölçeği verildi.Çalışma sonucunda hastaların aile işlevselliği ve yetiştirilme tarzlarını sağlıklı kontrollere göre daha olumsuz algıladığı saptanmıştır. Ayrıca hastaların iletişim ve gereken ilgiyi gösterme konularında aile işlevselliğini annelerinden farklı algıladığı tespit edilmiştir. Hasta annelerinin kontrollere göre roller, duygusal tepki verebilme ve genel işlevler alanlarında aile işlevselliğini daha olumsuz algıladığı bulunmuştur. Hastaların kontrollere göre yeme tutumları ve beden imajlarının daha bozuk, benlik saygısı düzeylerinin daha düşük ve aleksitimi düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Aynı karşılaştırmaların hastaların anneleri ve kontrollerin anneleri arasında yapılmasıyla hasta annelerinin yeme tutumlarının daha bozuk, benlik saygısı düzeylerinin düşük ve aleksitimi düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca hastaların bozulmuş yeme tutumu, azalmış benlik saygısı ve aleksitimi gibi klinik özellikleriyle aile işlevselliği ve yetiştirilme tarzları arasında ilişkiler olduğu gözlenmiştir.Sonuç olarak yeme bozukluklarında aile ile ilgili faktörlerin ele alınması hastalığın daha iyi anlaşılmasına ve hastaya özgü tedavi stratejilerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.

Abstract:
Eating disorders, with their onset in adolescence or early adulthood, increasing prevalence and high mortality rates, constitute a salient group of psychiatric disturbances. Therefore, studies examining the factors associated with the etiology of eating disorders are of enormous importance.In this study, we investigated the relationship between eating disorders and two factors that are thought to be related to their development and maintenance: family environment and functioning. 20 patients with anorexia and 12 with bulimia nervosa and their mothers have been compared with 32 age and education matched control subjects. Eating Attitudes Test, Family Assessment Device, My Memories of Upbringing-short form, Toronto Alexithymia Scale, Coopersmith Self-Esteem Scale and a Turkish version of Body Image Questionnaire were obtained from the patients and healthy controls. SCID-I was used for Axis I psychiatric diagnoses. Eating Attitudes Test, Coopersmith Self-Esteem Scale, Family Assessment Device, Toronto Alexithymia Scale and a Turkish version of Body Image Questionnaire were also obtained from the mothers.The results have shown that patients with eating disorders have a more negative perception than control subjects regarding family functioning and rearing styles. They also viewed their family functioning differently than their mothers on communication and affective involvement. Mothers of patients also had a more negative view on family functioning as compared to control subjects? mothers regarding roles, affective responsiveness and general functioning of the family. The patients reported more problems with eating attitudes and body image, lower self-esteem and higher levels of alexithymia than controls. Mothers of the patient group also had more problematic eating attitudes, lower self-esteem and higher alexithymia than controls? mothers. Correlations have been found between eating attitudes, self-esteem and alexithymia with family functioning and rearing styles.In conclusion, evaluation of family related factors may lead to a better understanding of eating disorders and to the development of specific treatment strategies for these conditions.