Tüberküloz peritonit tanılı hastaların klinik ve laboratuvar bulguları
Clinical and laboratory findings of patients with tuberculosis peritonitis
Yazar: SERKAN SEÇEN
Danışman: DOÇ. DR. MESUT AYDIN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
Tüberküloz peritoniti hastaları ile ilgili literatürde yeterli çalışma
bulunmamaktadır. Çalışmamız, artık ayırıcı tanılarda pek düşünülmeyen,
dolayısıyla teşhisi geciken tüberküloz peritonitli hastalara dikkat çekmeyi
amaçlamaktadır. Bununla birlikte hastalığın sosyoekonomik düzey ile ilişkisi, klinik
bulgular ve tanı için destek laboratuvar bulguların önemi de ele alınacaktır. Bu
sayede hastalığın erken teşhisi kolaylaşacaktır.

Materyal ve Metod: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp
Merkezi Enlil sisteminden 2008 ve 2020 arasında laparoskopik olarak periton
biyopsisi yapılan hastalar incelenecek. Alınan periton biyopsi materyallerine yapılan
histokimyasal incelemede PAS, EZN ve GMS ile boyanan mikroorganizmanın
olmadığı ve kazeifiye veya nonkazeifiye granülomatoz iltihabın görüldüğü
tüberküloz peritoniti düşünülen hastalar ayrıştırılıp bu hastaların Enlil sisteminden
sosyal sağlık güvenceleri (yeşilkart ve diğerleri) karşılaştırılacak. Ayrıca hastalarda
görülen klinik bulguların sıklıkları ve laboratuvar verileri (Periferik kanda; lökosit,
nötrofil, crp, sedimentasyon, fibrinojen, d-dimer, albümin, Ca-125, glukoz düzeyleri
ve asit sıvısında;albümin, glukoz, lenfosit ve nötrofil) istatiksel analiz ile
karşılaştırılacaktır.

Bulgular: Ocak 2008-Ocak 2020 arasında başvuran toplam 20 hasta
çalışmaya dahil edildi. Olgular 18-68 yaş aralığında idiler. Bu hastaların 14'ü kadın
6'sı erkekti. Kadınların yaş ortalaması 28, erkeklerin 33 idi. Hastaların 15 tanesinin
sağlık güvencesi yeşilkart (%75) olarak tespit edilmiştir. Yeşilkart, Türkiye'de düşük
sosyoekonomik düzeyde olan kişilere devlet tarafından sağlanan ücretsiz sağlık
sigortasıdır. Hastalarda görülen en sık şikayet karın ağrısıydı (%65). Diğer belirtiler
ise; halsizlik (%40), şişkinlik (%35), iştahsızlık (%5), kilo kaybı (%5), öksürük (%5),
ishal(%5) idi. Fizik muayenede saptanan bulgular ise sıklık sırasına göre; asit
(%75), ateş (%5), hepatomegali (%5), splenomegali (%5) idi.

Sonuç: Sonuç olarak; yaptığımız bu çalışmada; tüberküloz peritonitli
hastaların çoğunlukla özgün olmayan semptomlarla hastaneye başvurduklarını
gördük. Hastalığın devletin sosyal yardımına ihtiyacı olan düşük sosyoekonomik
kesimde daha sık görüldüğünü saptadık. En sık şikayet karın ağrısı ve en sık bulgu
asitti. Olgu grubu laparoskopik biopsi ile histopatolojik olarak kesin tanısı konmuş
vakalardı. Sonuçtan yola çıkarak görülmüştür ki her ne kadar parasentezde lenfosit
yüksekliği, saag'nin 1,1'den düşük olması, akut faz reaktanları ve ca-125'in yüksek
olması destekleyici olsa da rutin olarak uygulanan kan ve asit tetkikleri tanıyı
koymada çoğu vakada yetersiz kalmaktadır. Bilhassa Van gibi tüberkülozun yaygın
olduğu bölgelerde rutin tetkikler istenmesi uygun olmakla beraber daha hızlı tanı
koymaya yarayan periton biyopsisi yönteminin mutlaka yapılması gerektiğini
düşünüyoruz.

Abstract:
There are not enough studies in the literature on tuberculosis
peritonitis patients. Our study aims to draw attention to patients with tuberculous
peritonitis, which is no longer considered in the differential diagnosis and therefore
the diagnosis is delayed. In addition, the relationship of the disease with
socioeconomic level, clinical findings and the importance of supporting laboratory
findings for diagnosis will also be discussed. This will facilitate early diagnosis of
the disease.

Materials and methods: Patients who underwent laparoscopic peritoneal
biopsy from Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center Enlil
system between 2008 and 2020 will be examined. In the histochemical examination
of the peritoneal biopsy materials taken, patients who are thought to have
tuberculous peritonitis without PAS, EZN and GMS stained microorganism and with
caseified or noncaseating granulomatous inflammation will be differentiated and
their social health insurances (green card and others) from the Enlil system will be
compared. In addition, the frequency of clinical findings and laboratory data (in
peripheral blood; leukocyte, neutrophil, crp, sedimentation, fibrinogen, d-dimer,
albumin, Ca-125, glucose levels and ascitic fluid; albumin, glucose, lymphocyte and
neutrophil) were analyzed by statistical analysis will be compared.

Results: A total of 20 patients admitted between January 2008 and January
2020 were included in the study. The cases were between the ages of 18-68. Of
these patients, 14 were female and 6 were male. The mean age of women was 28,
and 33 for men. Health insurance of 15 of the patients was determined as green
card (75%). Yeşilkart is a free health insurance provided by the state to people with
low socioeconomic status in Turkey. The most common complaint seen in the
patients was abdominal pain (65%). Other symptoms are; fatigue (40%), bloating
(35%), anorexia (5%), weight loss (5%), cough (5%), diarrhea (5%). Findings on
physical examination are, in order of frequency; ascites (75%), fever (5%),
hepatomegaly (5%), splenomegaly (5%).

Conclusion: As a result; in this study we did; We found that patients with
tuberculous peritonitis mostly applied to the hospital with non-specific symptoms.
We determined that the disease is more common in low socioeconomic groups in
need of social assistance from the state. The most common complaint was
abdominal pain and the most common finding was ascites. The case group
consisted of cases that were diagnosed histopathologically by laparoscopic biopsy.
Based on the results, it was seen that although the lymphocyte elevation in
paracentesis, saag lower than 1.1, acute phase reactants and high ca-125 levels
are supportive, routine blood and acid tests are insufficient in most cases to make
the diagnosis. . Although it is appropriate to request routine tests, especially in
regions such as Van, where tuberculosis is common, we think that the peritoneal
biopsy method, which allows for faster diagnosis, should be performed.