Yüz'ün temsilinde kayıp ve yas
The representation of loss and mourning on the face
Yazar: DENİZ ZEYBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ N. GAMZE TOKSOY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Butler, Judidth = Butler, Judidth ; Estetik = Aesthetics ; Fotoğraf = Photograph ; Kayıp = Loss ; Modernleşme = Modernization ; Yas tutma = Bereavement ; Yüz = Face

Özet:
Yüz'ün Temsilinde Kayıp ve Yas adını taşıyan bu tezde "Yüzün fotoğrafik temsilinde yaşamın idrak edilebileceği, yaşanmış yaşam yani yası tutulabilir yaşam olarak duyumsanabileceği bir olanak var mı?" sorusu cevaplanmaya çalışılmıştır.
19. yüzyılda "hakikat"in temsili olarak tarih sahnesine çıkan fotoğraf, modernleşme pratikleri ve bununla birlikte gelişen hakim görme rejimi ile birlikte sosyolojik bir olgu olarak ele alınabilmektedir. Sosyolojik bakışla fotoğrafın, modernitenin özneyi ve öteki'yi tanımlama ve kategorize etme pratiklerine içkin işleve sahip olduğu görülmektedir. Bu bağlamda hakim temsil biçimi haline gelen fotoğraf, 20. yüzyılın ilk yarısından itibaren şiddet karşıtı bir çağrı yapma işlevini yerine getirmeye çalışmıştır. Ancak, şiddeti siyaseten belirlenen çerçeveler içinde temsil eden bu fotoğraflar; yası, kırılganlıkları ve kayıpları duyumsanabilir kılamamaktadırlar. Elinizdeki çalışmada, bu sorunu aşabilecek alternatif fotoğrafik temsil ihtimali, yüzün fotoğrafik temsiline farklı noktalardan yaklaşan üç iş üzerinden sorgulanmıştır. Eva Haule, Alfredo Jaar ve Simon Norfolk'un işlerini inceleyen bu tezde Judith Butler'ın yaşamı kavrayabileceğimiz bir alan olarak önermiş olduğu toplumsal ontoloji, kırılganlık, yas tutabilirlik, temsil ve çerçeve kavramları, Jacques Ranciere'in önermiş olduğu dissensus (uzlaşmazlık) ve duyulur olanın paylaşımı kavramları aracılığıyla yeniden tartışmaya açılmış ve bu kavramlar aracılığıyla yüzün fotoğrafik temsilinde yası tutulabilir bir yaşamın duyumsanabilme potansiyeli araştırılmıştır.

Abstract:
In this thesis titled "The Representations of Loss and Mourning on the Face", the following question is examined: "Is there an opportunity in the photographic representation of the face in which life can be perceived, felt as lived life, that is, mournable life?"
Photography has appeared during the 19th century as the representation of "truth". When considered a sociological phenomenon in conjunction with the modernization practices and the dominant vision regime that developed along with it photography can be seen that it, has an intrinsic function in the practices of defining and categorizing the subject and the other as part of modernity. Photography which has become the dominant form of representation in this context has been used as a tool to make a call against violence since the first half of the 20th century. These photographs, which represent violence within politically determined frames; they cannot make the grief, fragility and losses perceptible. The possibility of alternative photographic representation that can overcome this problem has been questioned through three works that approach the photographic representation of the face from different points. In this thesis, which examines the works of Eva Haule, Alfredo Jaar, and Simon Norfolk, an answer to the question of representation has been pursued. Judith Butler's concepts of social ontology, vulnerability, mourning, representation, and framework, and Jacques Rancier's work on dissensus (conflict) and "distribution of the sensible" has been used as theoretical frameworks.