Çevre düzeni planlarının tarımsal bütünlüğe olan baskılarının incelenmesi,Torbalı/İzmir örneği
Research of pressure of city master plans on the agricultural coherense, Torbali/İzmi̇r model.
Yazar: BEHNAZ SAFAVİ
Danışman: PROF. DR. YUSUF KURUCU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu çalışmada sanayileşme ve hızlı kentleşmenin tarım arazilerini doğrudan işgali ve bunun yanında saçaklı yerleşim alanlarının oluşturulmasına bağlı olarak tarımsal bütünlüklerinin parçalanması şeklinde görülen tarımsal alana olan baskılar incelenmiştir. Türkiye'de 1970'li yıllarda başlayan hızlı sanayileşme ve buna bağlı olarak hızla artan konut ihtiyacı alanları, yapılan çevre düzeni planları ile çoğunlukla tarım topraklarından sağlanmıştır.  Tarım arazilerinin üretkenliklerinin sürdürülebilir olması için tarımsal bütünlüklerinin korunması gereklidir. Tarım alanları içerisindeki kent yada sanayi kullanımı, yine bu araziler içerisinden geçen otoyollar çevresinde hızla yoğunlaşmakta ve sonuçta tarım alanları içerisinde tarım dışı kullanımların bulunduğu koridorlar oluşmaktadır. Ayrıca, çekirdek yerleşim alanları çevresinde oluşturulan saçaklı yerleşim şekilleri ve köy gelişim alanları ise bu alanları birbirine bağlayan yollar boyunca birleşme eğilimi göstermektedir.  Yollar ve çevresindeki yerleşim alanları ile bölünen tarım alanları farklı büyüklüklerde parçalar şekline dönüşmektedir. Sonraki zaman diliminde ise özellikle küçük yüzölçümlü tarımsal alan parçaları, diğer kullanım şekilleri için ihmal edilebilir değerde görülmekte ve kolaylıkla tarımsal kullanımına son verilmektedir. 
Araştırma yöresi olarak seçilen Torbalı ilçesinin Türkiye'nin üçüncü büyük ili olan İzmir'e yakın oluşu, Aydın ve Muğla gibi komşu illerle bağlantı yolu üzerinde yer alması yörede sanayinin artmasına neden olmaktadır. Gelişen sanayinin iş olanaklarını arttırmasına bağlı olarak yöreye göç yoğunlaşmış, konut ihtiyacı artmış ve hızlı bir kentleşme süreci başlamıştır. Sanayi ve kentleşmenin hızlı ve plansız gelişimi ilçe çevresinde yer alan verimli tarım toprakları üzerinde gerçekleşmektedir. Torbalı'da organize sanayi bölgesi" kurulmadan fabrikaların verimli tarım toprakları üzerinde dağınık bir şekilde yapılmasına izin verilmiştir (Küçükyılmaz ve Kurucu, 2004). 
Bu araştırmada 1975-2010 yılları arasında, Torbalı ve çevresindeki tarım arazilerinin yapılaşma nedeniyle işgal edilmesi ve bütünlüklerinin kaybedilme süreci hava fotoğrafları ve CBS kullanılarak incelenmiş ve tarım alanlarının gelecekte parçalanma süreçleri tahmin edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Oppressions upon agricultural lands that are observed in the form of occupation of agricultural lands by industrialization and rapid urbanization and besides demolishment of agricultural integrities depending upon forming dispersed settlement (dispersed building area) are researched in this study. Rapid industrialization started in 1970s in Turkey and accordingly rapid grow of housing need areas are supplied by cultivated areas. Agricultural integrities are needed to be preserved for reproductively of agricultural lands to be sustainable. Occupation by cities and industry in agricultural lands intensify on the roads in these lands and in the end corridors of non-agricultural usage in the agricultural lands are formed. Dispersed settlement forms show tendency of combination along the way that connects these areas to the other one afterwards, and agricultural areas which are torn between these areas are formed into pieces in different sizes. And in the next period of time pieces of agricultural areas especially in small measures are considered as in the negligible value  for other forms of usage, and their agricultural usage is ceased easily. 
Being close of Torbalı city, that is selected as the research area, to İzmir which is the third greatest city of Turkey, being located in the accommodation roads with neighbor cities such as Aydın and Muğla cause the industry to develop in the region. Immigration to the region is increased, need of housing increased and a process of rapid urbanization started depending upon increase of business opportunities by developing industry. Rapid and non-planned development of industry and urbanization are occurred on the fertile agricultural lands which are located around the city. Building of factories on the fertile agricultural lands in a dispersed shape without establishment of "Organized Industrial Site" is allowed (Küçükyılmaz ve Kurucu, 2004). 
At this research, between the years 1975-2010, occupation of agricultural lands in Torbalı and around due to structuring and process of losing of their coherences are examined by using aerial photographs and Geographical Information System (GIS), process of being broken into pieces of agricultural areas in the future is tried to be estimated.