Babanzâde Ahmed Naim'in ahlâk anlayışı ve felsefî görüşleri
Moral understanding and philosophical views of Babanzâde Ahmed Naim
Yazar: OSMAN EZİCİ
Danışman: DOÇ. DR. M. KAZIM ARICAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Babanzade Ahmet Naim Efendi = Babanzade Ahmet Naim Efendi ; Bilim insanı = Scientist ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; İslam alimleri = Islamic scholars

Özet:
Bu çalışmada Osmanlı Devleti ve Cumhuriyet Türkiye'sinin ender âlimlerinden olan Babanzâde Ahmed Naim'in ahlâk anlayışı ve felsefî görüşleri incelenmiştir. Bıraktığı eserlere, çalıştığı kurumlara ve katıldığı ilmî heyetlere bakarak; Babanzâde Ahmed Naim'in çok yönlü bir ilmî kişiliğe sahip olduğu söylenebilir.Babanzâde Darülfünun'da yirmi seneye yakın felsefe dersleri vermesi yönü ile felsefeci, bıraktığı hadis tercümeleri yönünden hadis ilmi mütehassısı, kavramlar üzerine yaptığı çalışmalar ve katıldığı ilmî heyetler cihetinden dil ve terimler üzerine mesai harcayan âlim bir şahsiyettir.Ahmed Naim; mutlakıyet, meşrutiyet ve cumhuriyet gibi üç farklı yönetim altında hayat sürmüştür. Bu üç dönemde de muhalif kişiliği ile göze çarpmaktadır. Her üç dönemde de İslâmî bakış açısını kaybetmeden, Hadis ve Sünnet'i bir reçete olarak sunan yazılarını çekinmeden neşretmiştir. Babanzâde bu özelliklerinden dolayı İslâmcı akım içerisinde ve İslâmcı yazarlar kategorisinde değerlendirilmiştir.Ahmed Naim genel olarak ahlâkın kaynağını dine bağladığı gibi ona göre İslâm ahlâkının kaynağı Kur'an ve Sünnet olmaktadır. Babanzâde; ahlâkın amelî boyutuna önem vererek; bunu sağlayan İslâm tasavvufunun insanların kalp ve akıllarına huzur ve sürur verdiğinden bahsetmektedir.Ahmed Naim'in felsefe serüveni Darülfünun'a müderris olması ile başlar. Aslî meslek olarak felsefeci olmayan Babanzâde; getirildiği görevin hakkını vermek için üstün çaba ve gayret içerisinde olmuştur. Felsefi alanda en önemli faaliyeti kavramlar konusundaki çalışmalarıdır.Babanzâde Ahmed Naim din-ilim çatışmasının İslâmiyet dini için söz konusu olamayacağı fikrindedir. Bunun yanı sıra Babanzâde din devlet ayrımını da kabul etmektedir.

Abstract:
In this study, moral understanding and philosophical views of Babanzâde Ahmed Naim who was one of the rare scholars of the Ottoman Empire and the Republican Turkey, were examined. We can say, looking at his works he left, the organizations he worked and scientific committees he joined, that Naim Ahmed Babanzâde was a multiple scientific personality.Babanzâde was a scholar person who had spent overtime on language and terminology, having given philosophy lessons as philosopher in the Darulfunun near tewenty years, having left hadith translations as hadith scientific expert, having studied on the concepts and having joined the scientific committees.Ahmed Naim had lived under the three different management like absolutism, constitutional monarchy and the republic. In these three periods he was prominent with his personality in opposition. In all three periods not losing the Islamic point of view, he had issued without fearing his articles offering the hadith and sunnah as a prescription. Because of these properties Babanzâde, have been evaluated within Islamist movements and in Islamist writers category.Ahmed Naim generally connected the source of morality to religion, according to him the Kur?an and Sunnah are the source of Islamic moral. Babanzâde, had given the importance to practical dimension of ethics and mentioned to Islamic mysticism that has given peace and comfort to people's hearts and minds.Ahmed Naim's philosophy adventure starts with being a lecturer for Darulfunun. essencially non-professional philosopher, Babanzâde had been in great effort to give its right to the task. His most important activity in the area of philosophy was his works on concepts.Babanzâde Ahmed Naim had opinion that religion-science conflict isn?t for Islamic religion; as well he hadn?t accepted the religion state separation.