COVID-19 salgın sürecinde banka çalışanlarının stres ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve demografik değişkenler açısından incelenmesi
Stress and burnout levels of bank employees during the COVID-19 epidemic determining the relationship between and demographic
Yazar: CANAN FİLİKCİ
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY ALTINDAĞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı / Risk Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; COVID 19 = COVID 19 ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Çalışanlar = Workers

Özet:
2019 yılında ortaya çıkan, ilk olarak Çin'in Wuhan şehrinde rastlanan ve hayvanlardan insanlara geçen Covid-19 hastalığı yaşamımızın birçok bölümünü olumsuz etkilemiştir. Söz konusu virüs dünyanın her yerinde insanların günlük hayatta almış oldukları kararları, yaptıkları planları değiştirmiştir. Banka, hastane, alışveriş merkezi ve benzeri insanların kalabalık olabileceği ortamların kullanımı, sosyalleşme, sosyal mesafe, maske kullanımı, genel ve kişisel temizlik gibi sayabileceğimiz birçok alanda insan davranışını etkilemiştir. Etkilenen bu davranışlardan bazıları da stres ve tükenmişliktir. Stres ve tükenmişliğin yoğun olarak yaşandığı meslek gruplarından biri de bankacılıktır. Banka çalışanlarının virüs kaynaklı kısıtlamalardan ve negatif enerjiden dolayı stres düzeyleri artmakta ve yaşanan bu stres tükenmişliğe neden olabilmektedir.
Yapılan bu çalışmada, banka personellerinin salgın sürecinde streslerinin ve tükenmişliklerinin ölçülüp aralarındaki ilişkinin belirlenmesi ve demografik özellikler bakımından araştırılması amaçlanmıştır. Katılımcıların stres düzeylerini ölçmek için Algılanan Stres Ölçeği, tükenmişlik düzeylerini ölçmek için ise Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Konya merkezinde görev yapmakta olan banka personelinden online anket yöntemiyle toplanmıştır. 449 anket üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Analizlerde SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Betimleyici istatistiksel hesaplamalar, frekans analizi, korelasyon analizi, Keşfedici (Açıklayıcı) faktör analizi, Normallik testi, Mann Whitney-U testi ve Kruskal Wallis testleri yapılmıştır.
Yapılan Spearman Korelasyon analizi sonucunda banka çalışanlarının Covid-19 salgın sürecinde stres ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenlere göre (cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, bankacılık sektöründe çalışma süresi, çalışılan banka türü, bankadaki pozisyon, aylık ortalama gelir) banka çalışanlarının stres ve tükenmişlik alt boyut düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığı Mann Whitney-U testi ve Kruskal Wallis testleriyle tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre banka çalışanlarının Covid-19 salgın sürecinde rahatsızlık algısı düzeyleri yaş, bankacılık sektöründe çalışma süresi, görev yapılan birim ve aylık gelir değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Yetersiz özyeterlik algısı düzeyleri sadece banka türü değişkenine göre farklılık göstermektedir. Duygusal tükenme düzeyleri görev yapılan birim ve aylık gelir değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Duyarsızlaşma düzeyleri yaş, görev yapılan birim ve aylık gelir değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Düşük kişisel başarı düzeyleri yaş, medeni durum, öğrenim durumu, bankacılık sektöründe çalışma süresi ve görev yapılan birim değişkenlerine göre farklılık göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Banka Personeli, Covid-19 Pandemisi, Stres, Tükenmişlik.

Abstract:
The Covid-19 disease, which emerged in 2019, was first encountered in Wuhan, China, and passed from animals to humans, has adversely affected many parts of our lives. The virus in question has changed the decisions and plans that people make in their daily lives all over the world. The use of environments where people like banks, hospitals, shopping malls can be crowded has affected human behavior in many areas such as socialization, social distance, use of masks, general and personal hygiene. Some of these affected behaviors are stress and burnout. One of the occupational groups in which stress and burnout are intensely experienced is banking. Stress levels of bank employees increase due to virus-related restrictions and negative energy, and this stress can cause burnout.
In this study, it was aimed to measure the stress and burnout of bank personnel during the epidemic, to determine the relationship between them and to investigate them in terms of demographic characteristics. The Perceived Stress Scale was used to measure the stress levels of the participants, and the Maslach Burnout Scale was used to measure the burnout levels. The data were collected from the bank personnel working in the center of Konya by online survey method. Analyzes were carried out on 449 questionnaires. SPSS 26 package program was used in the analysis. Descriptive statistical calculations, frequency analysis, correlation analysis, Exploratory (Explanatory) factor analysis, Normality test, Mann Whitney-U test and Kruskal Wallis tests were performed.
As a result of Spearman Correlation analysis, it was determined that the relationship between stress and burnout levels of bank employees during the Covid-19 epidemic process was significant. It was determined by Mann Whitney-U test and Kruskal Wallis tests whether the stress and burnout sub-dimension levels of bank employees differ according to demographic variables (gender, age, marital status, education level, length of service in the banking sector, type of bank, position in the bank, monthly average income). has been done. According to the results of the analysis, the level of discomfort perception of bank employees during the Covid-19 epidemic process differs according to age, working time in the banking sector, unit of work and monthly income variables. Insufficient self-efficacy perception levels differ only according to the bank type variable. Emotional exhaustion levels differ according to the unit of work and monthly income variables. Depersonalization levels vary according to age, unit of work and monthly income variables. Low personal achievement levels differ according to the variables of age, marital status, education level, working time in the banking sector and the unit of employment.

Keywords: Bank Staff, Covid-19 Pandemic, Stress, Burnout.