Ekonomi politikasının belirsizliğinin dış ticaret üzerine etkisi: Türkiye örneği
The effect of uncertainty of economic policy on foreign trade: The case of Türkiye
Yazar: ZAİM REHA YAŞAR
Danışman: PROF. DR. CEVAT GERNİ
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret =   ; Ekonomik politikalar =

Özet:
Bu çalışmada, ekonomik ve ticaret politikası belirsizliklerinin ve ekonomideki istikrarın Türkiye'nin ihracatı ve ithalatı üzerindeki etkileri 2013-2023 dönemini kapsayan çeyreklik veriler yardımıyla incelenmiştir. Kantil regresyon yaklaşımı ile tahmin edilen modellerin çıktılarına göre, reel döviz kuru ihracatı olumsuz etkilerken gayri safi yurt içi hasıla olumlu etkilemektedir. Global ekonomik politika belirsizliklerine ait katsayılar ihracatın yüksek kantillerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı iken ticaret politikası belirsizliklerine ait katsayılar hem düşük hem de kantillerde negatif ve anlamlıdır. Ekonomik istikrarın katsayısı ise ihracatın yüksek kantillerinde pozitif ve anlamlıdır. İthalat talep modeline ait kantil regresyon çıktıları incelendiğinde; reel döviz kurunun ve gayri safi yurt içi hasılanın pozitif ve anlamlı katsayılarına ulaşılmıştır. Ekonomik politika belirsizliği ve ticaret politikası belirsizliği, ithalatın düşük kantillerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Ekonomik istikrar ithalatın düşük ve yüksek kantillerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Belirsizliğin ve istikrarın ampirik olarak incelendiği bu çalışmada, makroekonomik değişkenlerin yanı sıra dış ticaretin belirsizlik ve istikrar gibi hususlardan da etkilendiği tespit edilmiştir. Politika yapıcılarının dış ticaret üzerine analizler yaparken makroekonomik faktörlere ek olarak belirsizlikleri de göz önünde bulundurması gerektiği değerlendirilmektedir.

Abstract:
This study examined the impact of economic and trade policy uncertainties, as well as economic stability, on Turkey's exports and imports using quarterly data from the period 2013-2023. The findings from the models estimated using the quantile regression approach indicate that the real exchange rate has a negative impact on exports, while gross domestic product has a positive impact. The coefficients for global economic policy uncertainties are positive and statistically significant in the higher quantiles of exports, whereas the coefficients for trade policy uncertainties are negative and significant in both the lower and higher quantiles. The coefficient for economic stability is positive and significant in the higher quantiles of exports. When analyzing the quantile regression results for the import demand model, positive and significant coefficients are observed for both the real exchange rate and gross domestic product. Economic policy uncertainty and trade policy uncertainty have negative and statistically significant effects at the lower quantiles of imports. Economic stability is also negative and statistically significant at both the lower and higher quantiles of imports. In this study, where uncertainty and stability are empirically examined, it is determined that foreign trade is affected by issues such as uncertainty and stability in addition to macroeconomic  variables. It suggests that policymakers should consider uncertainties alongside macroeconomic factors when analyzing foreign trade.