Mantar yönetimi ve kolektif adalet ilişkisi: Kamu ve özel sağlık kurumları örneği
The relationship between mushroom management and collective justice: The case of public and private health institutions
Yazar: HATİCE DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. TAŞKIN KILIÇ
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Mantar yönetim = Mushroom management ; Sağlık yönetimi = Health management ; Örgütsel adalet = Organizational justice

Özet:
Amaç: Bu araştırma, sağlık çalışanlarında "Mantar Yönetim" ve "Kolektif Adalet" ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma, Ordu İli Altınordu İlçesinde hizmet sunan iki kamu ve üç özel sağlık kurumunda görev yapan sağlık çalışanları üzerinde yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmada; katılımcıların, demografik özelliklerinin (cinsiyet, yaş, deneyim vb.) farklı olması sebebiyle; olasılıklı örnekleme tekniklerinden tabakalama yöntemi uygulanmıştır. Araştırma evreni, beş hastanede görev yapan toplam 3128 sağlık çalışanı olarak belirlenmiştir. Örneklem büyüklüğünün hesaplanmasında "Open Epi Sample Size" hesaplama aracı kullanılmıştır. Örneklem büyüklüğünün en az 343 kişi olması gerektiği belirlenmiştir. Anket süreci sonunda uygun bulunan 410 sağlık çalışanı değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmaya katılan bireylerden elde edilen verilerin SPSS ve LISREL ortamında analizinde; güvenirlik analizi, doğrulayıcı faktör analizi (DFA), korelasyon analizi, regresyon analizi, t ve One-Way ANOVA testleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda, "Mantar Yönetim Ölçeği"'nin orijinal formunda belirtildiği gibi dört alt boyutlu yapısı olduğu görülmüş; "yetersiz iletişim" boyutunun Cronbach alfa katsayısının istenilen değerlere sahip olmaması nedeni ile ölçekten bu boyuta ilişkin ifadeler çıkarılmıştır. Mantar Yönetim Ölçeği'nin alt boyutlarının Cronbach alfa katsayısı "Yetersiz Bilgi Paylaşımı" boyutu için 0.725; "Güç Kaybı Endişesi" boyutu için 0.793; "Katılımcı Yönetim Eksikliği" boyutu için 0.810 ve "Kolektif Adalet" ölçeği için 0.775 olduğu tespit edilmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonucunda "Mantar Yönetim" ve "Kolektif Adalet" ölçeklerinin geçerliliğinin kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır (RMSEA=0.079;0.078).

Bulgular: Çalışmada "Mantar Yönetim" algısının alt boyutları ile "Kolektif Adalet" algısı arasında ilişki tespit edilmiş ve regresyon analizi ile etki gücü belirlenmiştir. Cinsiyet ile "Mantar Yönetim" arasında farklılık olduğu; ancak cinsiyet ile "Yetersiz Bilgi Paylaşımı" alt boyutu ve "Kolektif Adalet" arasında farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Çalışılan kurum ile "Mantar Yönetim" ve "Kolektif Adalet" algıları arasında farklılık bulunduğu tespit edilmiştir.
Mantar yönetim algısının yaş ve mesleki deneyime göre farklılık gösterdiği; çalışılan birim, unvan ve gelire göre farklılık göstermediği; kolektif adalet algısının unvan ve gelire göre farklılık gösterdiği; çalışılan birim, yaş, mesleki deneyime göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Eğitim değişkeni ile "Mantar Yönetim" ve "Kolektif Adalet" arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir.

Sonuç: "Mantar Yönetim" alt boyutları ile "Kolektif Adalet" algısı arasında anlamlı, güçlü ve negatif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların "Mantar Yönetim" algısının %34.8 düzeyinde, alt boyutlarının ise %36.9 düzeyinde "Kolektif Adalet" algısı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın yürütüldüğü sahada sağlık çalışanlarında "Mantar Yönetim" ve "Kolektif Adalet" algısının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
Katılımcıların cinsiyetine, çalıştıkları kuruma, yaşına, mesleki deneyimine göre "Mantar Yönetim" algılarının istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunduğu; erkeklerin "Mantar Yönetim" algısının kadınlara göre; kamu hastanesinde çalışanların özel hastanede çalışanlara göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. 
Katılımcıların "Kolektif Adalet" algıları ile çalıştıkları kurum, unvanı ve gelir düzeyi arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Özel kurumda çalışanların kamu hastanesinde çalışanlara göre "Kolektif Adalet" algısının daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Aim: This research was conducted to determine the relationship between "Mushroom Management" and "Collective Justice" in healthcare workers.

Material and Method: The study was carried out on health workers working in two public and three private health institutions in Ordu Province Altınordu District. In this descriptive study; because the demographic characteristics of the participants (gender, age, experience, etc.) are different; The stratification method, one of the probability sampling techniques, was applied. The population of the research was determined as a Toplam of 3128 health workers working in five hospitals. The "Open Epi Sample Size" calculation tool was used to calculate the sample size. It was determined that the sample size should be at least 343 people. At the end of the survey process, 410 health workers who were found suitable were evaluated. In the analysis of the data obtained from the individuals participating in the study in SPSS and LISREL; reliability analysis, confirmatory factor analysis (CFA), correlation analysis, regression analysis, t and One-Way ANOVA tests were used. As a result of the analysis, it was seen that the "Mushroom Management Scale" had four sub-dimensional structures as stated in its original form; Because the Cronbach's alpha coefficient of the "poor communication" dimension did not have the desired values, expressions related to this dimension were removed from the scale. The Cronbach alpha coefficient of the sub-dimensions of the Mushroom Management Scale was 0.725 for the "Insufficient Information Sharing" dimension; 0.793 for the "Power Loss Worry" dimension; It was determined that it was 0.810 for the "Lack of Participatory Management" dimension and 0.775 for the "Collective Justice" scale. As a result of Confirmatory Factor Analysis (CFA), it was concluded that the validity of the "Mushroom Management" and "Collective Justice" scales were acceptable (RMSEA=0.079;0.078).

Results: In the study, a relationship was determined between the sub-dimensions of the perception of "Mushroom Management" and the perception of "Collective Justice" and the power of influence was determined by regression analysis. There is a difference between gender and "Mushroom Management"; however, it was determined that there was no difference between gender, "Insufficient Information Sharing" sub-dimension and "Collective Justice". It has been determined that there is a difference between the institution of study and the perceptions of "Mushroom Management" and "Collective Justice".
The perception of mushroom management differs according to age and professional experience; did not differ according to the unit of work, title and income; the perception of collective justice differs according to title and income; It has been determined that there is no difference according to the unit, age, professional experience. It has been determined that there is a significant relationship between the education variable and "Mushroom Management" and "Collective Justice".

Conclusions: It has been determined that there is a significant, strong and negative relationship between the sub-dimensions of "Mushroom Management" and the perception of "Collective Justice". It has been determined that the "Mushroom Management" perception of the participants has a significant effect on the perception of "Collective Justice" at the level of 34.8% and its sub-dimensions at the level of 36.9%. It has been determined that the perception of "Mushroom Management" and "Collective Justice" among health workers in the field where the study was conducted is at a moderate level.
There is a statistically significant difference in the perceptions of "Mushroom Management" according to the gender, institution, age and professional experience of the participants; "Mushroom Management" perception of men compared to women; It has been determined that the people working in public hospitals are more than those working in private hospitals.
A significant difference was found between the participants' perceptions of "Collective Justice" and the institution they work for, their title and income level. It has been found that the perception of "Collective Justice" is higher in private institutions than those working in public hospitals.