Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme uygulamasının kadın istihdamını iyileştirme üzerindeki etkisi ve Edirne Belediyesi örneği
The effect of gender responsive budgeting on improvement of women's employment and the case of Edirne Municipality
Yazar: SEREN GÜNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERMİN SARICA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Bütçeleme = Budgeting ; Bütçeleme sistemleri = Budgeting systems ; Duyarlılık = Sensitivity ; Edirne = Edirne ; Feminist ekonomi = Feminist economy ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Ataerkil zihniyetin dönüşümü ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması kadınlar açısından özellikle önem taşımaktadır. Toplumsal cinsiyet normlarının hâkim olduğu toplumlarda kadınlar özel alanla sınırlanarak kamusal alanın dışında tutulmaktadırlar. Bu durum, kadınların eğitim ve istihdam gibi imkânlardan kısıtlı ölçüde yararlanmalarına neden olmaktadır. Ayrıca kamusal alanın dışına itilen kadınların kalkınmaya doğrudan katkıları da sınırlanmakta ve ev içi emekleriyle görünmez hale gelmektedirler.
Tezde, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında önde gelen toplumsal cinsiyetin anaakımlaştırılması (TCA) araçlarından, ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler, kalkınma planları ve bütçe, kadın istihdamı çerçevesinde toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinden değerlendirilmiştir. Ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler ve kalkınma planlarında kadın istihdamını destekleyen maddelere ve politikalara yer verildiği görülmüştür. Ancak yasal düzenlemelerde eşitlikle ilgili maddelerin bulunması önemli bir adım olmakla birlikte ataerkil zihniyetin dönüşümü için tek başına yeterli değildir. Eşitliğin mevzuatla sınırlı kalabileceği durumunun aksine toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme (TCDB), eşitliği ve katılımcılığı sağlamada daha etkili bir yaklaşımdır. Çalışmada, Edirne Belediyesi'nin 2015-2019 ve 2020-2024 dönemlerinin stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporları kadın istihdamı çerçevesinde toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinden değerlendirilmiştir. Belediye'nin meslek edindirme kursları ve kadın danışma merkezleri gibi hizmetlere ağırlık verdiği görülmüştür. Edirne Belediyesi'nin plan, program ve raporlarını toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle hazırladığı, ancak TCDB ile ilgili uygulamalarının daha ziyade kâğıt üstünde kaldığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçeleme, Toplumsal Cinsiyetin Anaakımlaştırılması, Kadın İstihdamı, Feminist İktisat, Edirne Belediyesi

Abstract:
Transformation of patriarchal mentality and ensuring gender equality are especially important for women. In societies where gender norms dominate, women are kept out of the public sphere by being confined to the private sphere. This situation causes women to benefit from opportunities such as education and employment to a limited extent. In addition, the direct contribution of women excluded from the public sphere to development is also limited and they become invisible with their domestic 
labor.
In the thesis, national and international legal regulations, development plans and budget, which are the main gender mainstreaming (GM) tools in achieving gender equality, are evaluated from the perspective of gender equality within the framework of women's employment. It has been observed that articles and policies supporting women's employment are included in national and international legal regulations and development plans. However, although the presence of articles on equality in legal regulations is an important step, it is not sufficient on its own for the transformation of the patriarchal mentality. Contrary to the situation where equality may be limited to legislation, gender responsive budgeting (GRB) is a more effective approach to ensure equality and participation. In the study, the strategic plan, performance program and activity reports of Edirne Municipality for the periods 2015-2019 and 2020-2024 were evaluated from the perspective of gender equality within the framework of women's employment. It has been observed that the municipality focuses on services such as vocational courses and women's counseling centres. Although Edirne Municipality has prepared its plans, programs and reports with the perspective of gender equality, it can be said that the implementation of GRB couldn't get beyond the planning stage. 
Keywords: Gender Responsive Budgeting, Gender Mainstreaming, Women's Employment, Feminist Economics, Edirne Municipality