Aşı formülasyonlarında kullanılan herpes simpleks virüs 1 glikoprotein D'nin toksik etkilerine karşı farklı antioksidanların koruyucu etkilerinin değerlendirilmesi
The evaluation of protective effects of different antioxidants against the toxic effect of herpes simplex virus i glycoprotein D used in vaccine formulations
Yazar: GÖZDE IŞIK
Danışman: PROF. DR. ÜLFET PINAR ERKEKOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aşı Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Aşı Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Dünya sağlık örgütünün 2016 yılındaki verilerine göre 50 yaşın altındaki 3,7 milyar insan Herpes Simpleks Virüs -1 (HSV-1) geçirmektedir. HSV-1 enfeksiyonu genelde asemptomatiktir. Virüs nöronlarda gecikme periyodu oluşturur ve bağışıklık sisteminde kaçarak konağını ömrü boyunca enfekte edebilir. HSV-1, neonatal herpes veya genital herpes gibi şekillerde kendini göstererek yaşam kalitesini düşürebilir. HSV-1'in aşısı ve tedavi bulunmamaktadır. Yeni yapılan çalışmalar HSV-1'in oksidatif streste ve Alzheimer hastalığının gelişimi ile ilerlemesinde rol aldığını işaret etmektedir. Bu tez kapsamında HSV-1'in aşı çalışmalarında en sık kullanılan protein olan glikoprotein D (gD)'nin tek başına veya absorbik asit ve sodyum selenitle birlikte uygulanmasının nöroblastoma hücre hattında oksidatif stres parametreleri üzerine etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda total glutatyon (GSH) düzeyleri, lipit peroksidasyon yan ürünleri olan malondialdehit (MDA), 4-hidroksinonenal (HNE) ve 8-isoprostan düzeyleri ve protein oksidasyonunun göstergesi olan protein karbonil düzeyleri ölçülmüştür. Tez sonuçları, HSV-1 gD'in sodyum selenit ve askorbik asit ile verilmesinin ROS düzeylerini yükselttiğini göstermiştir. Total GSH ve protein karbonil düzeyleri açısından kontrole göre bir fark görülmemiştir. Sonuçta gD'nin lipit peroksidasyonun hiçbir ara ürününü istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttırmadığı ve lipit peroksidasyona neden olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, gD uygulanan grupta total GSH düzeylerinin ve protein oksidasyon düzeylerinin de değişmediği belirlenmiştir. Askorbik asit ve sodyum selenitin ise gD'ye karşı koruyucu olmadığı belirlenmiştir. gD'nin toksik etkilerinin daha detaylı olarak değerlendirildiği in vitro ve in vivo çalışmalara ihtiyaç vardır. gD oksidatif strese yol açmadığı için aşılarda kullanılması uygun gözükmektedir. Ayrıca, diğer HSV-1 viral proteinlerinin de oksidatif stres açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
According to the data of the World Health Organization in 2016, 3.7 billion people under the age of 50 are infected with Herpes Simplex Virus -1 (HSV-1). HSV-1 infection is usually asymptomatic. The virus produces a latency period in neurons and can escape the immune system and infect the host for life. HSV-1 can reduce the quality of life by manifesting such as neonatal herpes or genital herpes. There is no vaccine and treatment for HSV-1. In addition, recent studies indicate that HSV-1 plays a role in oxidative stress and the development and progression of Alzheimer's disease. In this thesis, the effect of glycoprotein D (gD), the most frequently used protein of HSV-1 in vaccine studies, alone or in combination with absorbic acid and sodium selenite, on oxidative stress parameters in neuroblastoma cell line was investigated. In this context, total glutathione (GSH) levels, lipid peroxidation by-products namely malondialdehyde (MDA), 4-hydroxynonenal (HNE) and 8-isoprostane levels and protein carbonyl levels, which are indicators of protein oxidation, were measured. The thesis results showed that administration of HSV-1 gD with sodium selenite and ascorbic acid increased ROS levels. There was no significant difference in terms of total GSH and protein carbonyl levels compared to the control in gD applied group. As a result, it was determined that gD did not statistically increase any of the by-products of lipid peroxidation and did not cause lipid peroxidation. In addition, it was determined that in gD exposed group there were no changes in the total GSH levels and protein oxidation levels. It was found that ascorbic acid and sodium selenite applied as antioxidants were not protective against gD. In vitro and in vivo studies are needed to evaluate the toxic effects of gD in detail. Since gD does not cause oxidative stress, it seems appropriate to be used in vaccines. In addition, other HSV-1 viral proteins need to be evaluated for oxidative stress.