Bazı yazlık kabak (Cucurbita pepo L.) çeşitlerinde in vitro bitki rejenerasyonu
In vitro plant regeneration in some summer squash (Cucurbita pepo L.) cultivars
Yazar: MANOLYA YARIMOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLAT ÇAĞLAR ; DOÇ. DR. SEMİH ÇAĞLAR ; YRD. DOÇ. DR. YEŞİM YALÇIN  MENDİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki rejenerasyonu = Plant regeneration ; Cucurbita pepo = Cucurbita pepo ; Kabak = Squash

Özet:
Kabağın in vitro bitki rejenerasyonu konulu bu araştırmada kabaktaminimum kalluslu, çoklu sürgün oluşturacak ve tomurcukların çoğununtransformasyonunu sağlayacak bir rejenerasyon sisteminin geliştirilmesiamaçlanmıştır.Araştırmada, tohum çimlendirme aşamasındaki ışıklandırma koşullarının,rejenerasyon aşamasında kullanılan eksplant tiplerinin, besin ortamlarına ilaveedilen bitki gelişim düzenleyicilerinin etkileri ve bazı kabak çeşitlerinin rejenerasyonyetenekleri araştırılmıştır. Tohum çimlerndirmesi aydınlık ve karanlık koşullardaMS ortamı üzerinde yapılmıştır. Eksplant tipi olarak, kotiledon, kotiledon parçaları,hipokotil ve filamingo gagası eksplant tipleri kullanılmıştır. Rejenerasyonaşamasında besin ortamlarına ilave edilen, BAP (0.0, 1.0, 2.0 mg/l) ve TDZ (0.01, 0.1,0.5, 1.0, 2.0 mg/l)'nin yalnız veya IAA (0.5 mg/l) ile kombinasyonlarının rejenerasyonüzerine etkileri araştırılmıştır. Ortam denemeleri Sakız ve Zeybek çşitlerinde yapılıp,rejenerasyon için en uygun ortam belirlendikten sonra, bu ortamda Sakız, SiyahKabak, Sırma F1, Millet F1, Leila F1, Zeybek F1, Kleopatra F1 , Elit F1 kabakçeşitlerinin rejenerasyon üzerine etkisi incelenmiştir.Tohumları karanlıkta çimlendirmenin rejenerasyon üzerinde olumlu bir etkisisaptanamamıştır. Çalışmada kotiledon ve hipokotil eksplantlarında yalnızca kallusgelişimi gözlenirken, filamingo gagası tipindeki eksplantlarda besi ortamınınkombinasyonuna göre % 4-48 arasında değişen oranlarda sürgün rejenerasyonusağlanmıştır. En yüksek rejenerasyon oranları 2 TDZ, 2TDZ + 0.5 IAA ve 1 TDZilave edilen ortamlarda gözlenmiştir. En yüksek rejenerasyon oranları Siyah, Sakızve Zeybek F1 çeşitlerinden elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kabak, rejenerasyon, TDZ, BAP, eksplant tipi, in vitro

Abstract:
The aim of this research is to improve a regeneration system for shootformation via organogenesis and to obtain maximum shoots transformation.In this research, the effects of light condition in germination stage, explanttypes in regeneration stage, the addition of plant growth regulators in MS mediumand the regeneration capacity of some squash genotypes were investigated. Sakız,Siyah Kabak, Sırma F1, Millet F1, Leila F1, Zeybek F1, Kleopatra F1 , Elit F1 squashgenotypes were tested. Dark and light conditions were treated during germination onMS medium. Cotyledone, parts of cotyledone, hypocothyl and filamingo bill explanttypes were tested. Explants were cultured on MS media supplemented with differentcombinations of BAP (0.0, 1.0, 2.0 mg/l) or TDZ (0.01, 0.1, 0.5, 1.0, 2.0 mg/l) with orwithout IAA (0.05 mg/l) to optimize the concentration of plant growth regulators forshoot regeneration.There was no effect of germination under light or dark conditions on shootregeneration. In this study, there is only callus formation observed when cotyledoneand hypocotyl explants were used, there is 4-64 % rate of plant regenerationobserved from filamingo bill explant type. The highest regeneration rates wereobtained from MS media supplemented with 2 mg/l TDZ (%56), 2 mg/l TDZ + 0.5mg/l IAA (%64) and 1 mg/l TDZ (%48) using Siyah, Sakız and Zeybek F1 genotypes.Key Words: Summer squash, regeneration, TDZ, BAP , explant types, in vitro