Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi uyku ünitesine başvuran hastalarda sendrom 'z' sıklığı ve sonuçları
The frequency and outcomes of syndrome 'z' in patients with osas
Yazar: ABDULVAHAP GÖKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SÜREYYA YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Hasta başvurusu = Patient admission ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan glükozu = Blood glucose ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Uyku Ünitesine başvuran hastalarda Sendrom Z sıklığının araştırılması, bu hastalarda Metabolik Sendrom ve Uyku apnesi prevalansının hesaplanması, uyku apnesi ile santral obezite, hipertansiyon, bozulmuş açlık glukozu-DM, yüksek kan trigliserit seviyesi ve düşük HDL-C arasındaki ilişkinin gösterilmesi. 
	Materyal-Metot: Prospektif olarak yürütülmüş olan çalışmamıza 31.10.2018 ile 13.02.2019 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Uyku Ünitesine yatan, çalışmaya katılmayı kabul eden ve 15 yaşından büyük bütün hastalarımız dahil edilmiştir. Polisomnografi testine tabi olacak hastalarımızdan işlem günü ve işlem öncesi uygun detaylı anamnez alınmıştır. Hastalardan 5 dakika arayla iki defa istirahat tansiyon değerleri mm-Hg cinsinden ölçüldü, her iki ölçümün sistolik ve diyastolik tansiyon değerlerinin aritmetik ortalaması baz alındı. İşlem günü hastaların üzerlerinde ince bir elbise olacak şekilde kilogram cinsinden ağırlıkları ölçüldü. Hastaların bel ve boyun çevreleri santimetre cinsinden ölçüldü. Test sonrası aç karna poliklinik müracaatı önerilen hastalardan aç karna serum glukoz ve lipit paneli değerleri ölçüldü. Metabolik Sendrom kriterleri olarak Ulusal Kolesterol Eğitim Programı Erişkin Tedavi Paneli (National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel; NCEP-ATP III) kriterleri baz alınmıştır. Polsomnografi test sonuçlarına göre hastalar Apne-Hipopne İndeksi (AHİ) <5/h(basit horlama), 5-15/h(hafif uyku apnesi), 16-30/h(orta uyku apnesi) ve >30/h(ağır uyku apnesi) olarak gruplandırılmıştır. İstatistik verilerinin hesaplanmasında SPSS 22 programı kullanıldı. İstatistik anlamlilik p < 0.05 olarak kabul edildi. 
	Bulgular: Toplamda 94 erkek ve 48 kadın hasta üzerinde yürütülmüş olan çalışmamızda yaş, ağırlık, BMİ ve bel çevreleri oranları artmış uyku apnesi oranları ile ilişkili bulunmuştur. Tüm hastalar baz alındığında 79 tanesi Sendrom Z kriterlerini karşılayıp tüm hastalar arasında Sendrom Z sıklığı %55,6 olarak bulunmuştur. Sendrom Z prevalansı OSAS hastalarında %59,8, Metabolik Sendromlu hastalarda ise %96,3 olarak değerlendirilmiştir. Metabolik Sendrom hastaların 82'sinde (%57,7), OSAS ise hastaların 132'sinde (%93) pozitif bulunmuştur. Santral obezite 100 hastada, hipertansiyon 74 hastada, bozulmuş açlık glukozu-DM 45 hastada, yüksek kan trigliserit seviyesi 82 hastada ve düşük HDL-C seviyesi 83 hastada mevcut bulunmuştur. Tüm hastalar arasında 10 hasta basit horlama, 21 hastada hafif OSAS, 32 hasta orta OSAS ve 79 hasta ise ağır OSAS olarak değerlendirilmiştir. Uyku apneli hastalarda santral obezite, hipertansiyon ve bozulmuş glukoz metabolizması-DM riskinde artış olduğu gösterilmiş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Özellikle diyastolik tansiyon değerinin OSAS'lı hastalarda anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Uyku apnesi ile yüksek trigliserit, düşük HDL-C seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Metabolik parametreler AHİ derecesi ile ilişkili görülmemiştir. Çalışmamızda GAUH ile uyku apnesi ve Metabolik Sendrom parametreleri arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir. 
	Sonuç: Çalışmamızda da görüldüğü üzere OSAS'lı hastalarda artan hipertansiyon, obezite ve DM oranlarının olması, Metabolik Sendromlu hastalarda çok yüksek oranlarda OSAS görülmesi (%96,3) OSAS ile Metabolik Sendrom ilişkisini güçlendirmektedir. Her iki durumda da ciddi oranlarda artan kardiyovasküler ve serebrovasküler hastalık riski olması nedeniyle OSAS ile Metabolik Sendrom ilişkisinin bilinmesi önem kazanmaktadır. Metabolik Sendrom kriterleri dahilinde olan lipit panelinin OSAS ve AHİ ile ilişkili bulunmamış olmasının nedeni olarak OSAS negatif hasta sayısının önemli derecede az olması gösterilebilir. Daha büyük hasta grupları ile yürütülecek yeni çalışmalar ile bu ilişki daha net bir şekilde gösterilebilir.

Abstract:
Aim: To determine the prevalence of Metabolic Syndrome, Sleep apnea and Sydnrome Z in patients presenting to the sleep clinic of Dicle Üniversity school of Medicine. İn addition to that, the relationship between sleep apnea and central obesity, hypertension, impaired fasting glucose-DM, high blood triglyceride level and low HDL-C was planned to investigate in this study. 
	Material and Method: This was a prospective study.  All Patients who were admitted into sleep clinic of our hospital between 10.31.2018 to 02.13.2019 and accepted to participate were included in the study. A detailed history was taken from our patients who would be subject to polysomnography test on the day of the procedure. The resting blood pressures were measured two times in mm-Hg with 5-minute intervals from the patients, and the arithmetic mean of these systolic and diastolic blood pressures were taken as basis. On the day of the procedure, the weight of the patients was measured in kilograms on a thin dress. The waist circumference and the neck circumference of the patients were measured in centimeters. Fasting serum glucose, and lipid panel were measured from all patients after the procedure. The criterias of National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel (NCEP-ATP III) were used for diagnosis of Methabolic syndrome. According to the results of polsomnography test, Patients were grouped into four different categoires as per Apnea-Hypopnea Index (AHI) which were simple snoring (AHI<5/h), Mild Sleep Apnea (AHİ;5-15/h), Moderate Sleep Apnea (AHİ:15-30/h) and Severe Sleep Apnea (AHİ>30/h) respectively. SPSS 22 program was used to calculate the statistical data. Statistical significance was accepted as p <0.05. 
	Results: 142 (94 Male) patients were included into the study. Age, weight, BMİ and waist circumference were associated with an increase in risk of OSAS. 79/142 patients met the syndrome Z criterias and the frequency of the syndrome Z was found to be 55.6% among all patients. The rate of Syndrome Z was 59.8% in OSAS patients and 96.3% in patients with Metabolic Syndrome. The prevelance of Methabolic syndrome and OSAS were 57,7% (n=82) and 93% (n=132) respectively. Central obesity was present in 100 patients while hypertension in 74 patients, impaired fasting glucose-DM in 45 patients, high blood triglyceride levels in 82 patients and low HDL-C levels in 83 patients. Of all patients, 10 patients had simple snoring, 21 had Mild sleep apnea, 32 had Moderate sleep apnea and 79 had Severe sleep apnea. Central obesity, hypertension and impaired glucose metabolism-DM risk were increased in patients with sleep apnea and this differences were statistically significant (p< 0.05). İn regards of hypertention, especially diastolic blood pressures were higher in patients with OSAS. No significant relationship was found between sleep apnea and high triglyceride levels or low HDL-C levels (p > 0.05).   Metabolic parameters also were not found to be associated with AHI in the study. Finally, There was no significant relationship between GAUH and sleep apnea or Metabolic Syndrome parameters.
	Conclusion : İt has been shown that there is increased hypertension, obesity and DM rates in patients with OSAS in this study. Given very high rates of OSAS in patients with Metabolic Syndrome (96.3%) reinforce the relationship between OSAS and Metabolic Syndrome. It is important to know the relationship between OSAS and metabolic syndrome because of the increased risk of cardiovascular and cerebrovascular diseases in both situation. The lipid panel within the criterias on metabolic syndrome was not found to be associated with OSAS and AHI which was probably due to significant low number of OSAS negative patients in our study. New studies with larger patient numbers may show more clearly this relationship in the future