Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesinde korunan 16. yy. a ait el yazması eserlerin ebrularının incelenmesi
Examining of marbling of manuscripts belonging to the sixteenth, protected in the Kastamonu Manuscript Library
Yazar: MERT COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM MUSTAFA VUSLAT NOYAN GÜVEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Ebru sanatı = Marbling art ; Kastamonu = Kastamonu ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
Kütüphanelerimizde bulunan yazma eserlerin hem belge niteliği taşıyor olması hem
de kitap sanatlarına ilişkin teknik, üslup ve çeşitlilik anlamında birçok bilgiyi
araştırmacılara sunması bakımından oldukça önemli olduğu bilinmektedir. Yazma
eserlerde görülen tekniklerin, üslupların ve sanat disiplinlerinin günümüzde birçok
sanatçıya rehber ve ilham kaynağı olduğu sanat üretimlerinden anlaşılmaktadır. Bu
anlamda Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi, 4000 den fazla nadide yazma eser
örneği ile özel bir konumdadır. Kütüphane envanterine kayıtlı ve bu çalışmaya konu
olan 103 adet 16. yy. a ait klasik dönem el yazması, Türk kitap sanatlarına ilişkin
önemli örnekleri barındırmaktadır. Söz konusu ebrulu eserlerin daha önce herhangi
bir bilimsel çalışmaya konu olduğu tespit edilememiş ve alana katkı sağlayacağına
inanarak yazma eserlerde kullanılan ebruların renk, çeşit ve teknik özellikleri
açısından analizleri yapılmaya çalışılmıştır.
Dört bölümden oluşan tezin; birinci bölümünde, konuya ilişkin genel bir bakış
açısıyla tanımlamalara ve istatistik verilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, Türk ebru
sanatına ilişkin tarihçe, teknik, malzeme ve klasik Türk ebru çeşitlerine yer
verilmiştir. Üçüncü bölümde, Kastamonu yazma eser kütüphanesinde bulunan 16.
yy. a ait ebrulu eserlerin renk, çeşit ve teknik bakımından incelenip kataloglarının
oluşturulması yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise Türk ebru sanatı kapsamında özgün
sanatsal çalışmalara yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yazma eser, Türk kitap sanatları, ebru

Abstract:
It is know that the manuscripts in our libraries are both documented and very importand in terms of presenting a lot of infor mation in terms of technique, style and diversity related to book arts. It is understood from their art productions that the techniques, styles and art disciplines seen in manuscripts are a guide and source of inspiration for many artists today. In this sense, Kastamonu Manuscript Library is in a special position with more than 4000 examples of rare manuscripts. 103 classical period manuscripts belonging to the 16th century, registered in the library inventory and subject to this study, contain important examples of Turkish book arts. It could not determine that the marble Works in question have been the subject of any scientifıc study before and believing that it will contribute to the field, it has been tried to analyze the marbling used in manuscripts in terms of color, variety and technical features. 
In this thesis consisting of four parts, the first part is devoted to an overview of the subject definitions and statistical data. In the second part, Turkish marbling art history, technique and material and classical Turkish marbling types are discussed. In the third part, the color, variety and technique of the 16th century marbled works in the Kastamonu Manuscript Library are catalogued. In the fourth part, original artistic works are included within the scope of Turkish marbling art.

Key Words: Manuscript, Turkish book arts, Marbling