Gebelerin sağlık okuryazarlığı ile sağlık algısı ve sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between health literacy, health perception and healthy life behaviors of pregnancy
Yazar: SUNA KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Davranış = Behavior ; Gebelik = Pregnancy ; Sağlık = Health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Amaç:  Araştırma gebe kadınların sağlık okuryazarlığı, sağlık algısı ve sağlıklı yaşam davranışlarının belirlenmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır.Gereç ve yöntem:  Araştırmanın evrenini Aralık 2021- Mayıs 2022 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerinde rutin muayene ve izlem için gelen ve araştırmayı kabul eden 420 gebe oluşturmaktadır. Veriler "Anket Formu", "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32)", "Sağlık Algısı Ölçeği" ve "Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği" formlarıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 28 paket programı kulanılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Çalışma kapsamındaki gebelerin %3,6'sının sağlık okuryazarlığı yetersiz, %24'ünün sorunlu-sınırlı, %38,6'sının yeterli ve %33,8'inin ise mükemmel düzeydedir. Gebelerin sağlık okuryazarlığı toplam puan ortalaması 38,10±7,56, sağlık algısı toplam puan ortalaması 49,21±7,18 ve sağlıklı yaşam davranışları toplam puan ortalaması 115,07±16,45 tir. Çalışmada TSOY-32 Ölçeği puanları ile SAÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır (r=0,155). TSOY-32 Ölçeği puanları ile GSYDÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır (r=0,255). SAÖ puanları ile GSYDÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır (r=0,138).Sonuç: Çalışmaya katılan gebelerin yeterli düzeyde sağlık okuryazarlık düzeyine sahip olduğunu söylemek mümkündür. Gebelerin sağlık okuryazarlığı artıkça sağlıklı yaşam davranışlarının arttığı ve gebelerin sağlık algıları artıkça sağlık okuryazarlığı düzeyinin yükseldiği belirlenmiştir. Ayrıca sağlık algısı daha fazla olan gebelerin daha fazla sağlıklı yaşam davranışları gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
Aim: This study was conducted in a descriptive type in order to determine the health literacy, health perception and healthy life behaviors of pregnant women and to examine the relationship between them. Material and methods: The population of the study consists of 420 pregnant women who came for routine examination and follow-up at Gulhane Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinic between December 2021 and May 2022 and accepted the study. Data were collected with the forms of "Survey Form", "Turkey Health Literacy Scale-32 (TSOY-32)", "Health Perception Scale" and "Healthy Life Behaviors in Pregnancy Scale". The data obtained were evaluated by using the IBM SPSS Statistics 28 package program. Results: The health literacy of 3.6% of the pregnant women included in the study was insufficient, 24% of them problematic-limited, 38.6% of them sufficient and 33.8% of them at excellent level. The mean health literacy total score of the pregnant women was 38.10±7.56, the health perception mean total score was 49.21±7.18, and the healthy lifestyle behaviors total score was 115.07±16.45. In the study, there was a statistically significant low positive correlation between TSOY-32 Scale scores and SAI scores (r=0.155). There is a statistically significant low level of positive correlation between TSOY-32 Scale scores and GSASS scores (r=0.255). There is a statistically significant and low level of positive correlation between SAI scores and SRSS scores (r=0.138). Conclusion: It is possible to say that the pregnant women participating in the study have a sufficient level of health literacy. It has been determined that as the health literacy of pregnant women increases, their healthy lifestyle behaviors increase and as the health perceptions of pregnant women increase, the level of health literacy increases. It was also found  that pregnant women with a higher perception of health showed more healthy lifestyle behaviors.