Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin kişilik özellikleri ile rahim ağzı kanseri ve pap smear testine yönelik sağlık inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the personal characteristics of vocational education center students and the health belief of the utility cancer and pap smear screening test
Yazar: GÜLŞEN ALTUNTAŞ ÇALIM
Danışman: PROF. DR. GÜLAY YEGİNOĞLU
Avrasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Genital neoplazmlar-kadın = Genital neoplasms-female ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki eğitim merkezleri = Vocational education centers ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pap smear testi = Papanicolaou test ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Vajinal neoplazmlar = Vaginal neoplasms ; Vulva neoplazmları = Vulvar neoplasms ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırma, öğrencilerin kişilik özellikleri ile rahim ağzı kanseri ve Pap-smear
tarama testine yönelik sağlık inançları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla,
tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır. Çalışma, Ağustos-Eylül 2021 tarihleri
arasında, Van Vali Ali Paşa Mesleki Eğitim Merkezi'nde farklı meslek dallarında okuyan
291 kadın öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler, "Kişisel Veri Toplama Formu", "Beş Faktör
Kişilik Ölçeği", "Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Taraması Sağlık İnanç Modeli Ölçeği"
kullanılarak online ortamda görüşülerek elde edilmiştir. Verilerin istatistik analizi için IBM
SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılmıştır. Bulgular p
<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Kadınların yaş ortalaması 32.33∓ 8.94'dür. Kadınların kişilik özellikleri ile rahim ağzı
kanseri ve Pap-smear testi sağlık inancı arasındaki ilişki incelendiğinde, dışa dönüklük ve
yumuşak başlılık kişilik özelliği yüksek olan kadınların yarar/sağlık motivasyonu, engeller,
önemseme/ciddiyet, duyarlılık ve sağlık motivasyonu puan ortalamasının da yüksek olduğu
saptanmıştır. Özdenetim ve nörotiklik kişilik özelliği arttıkça yarar/sağlık motivasyonu,
önemseme/ciddiyet ve duyarlılık alt puan ortalamasının arttığı görülmüştür. Deneyime
açıklık kişilik özelliği arttıkça da yarar/sağlık motivasyonu, önemseme/ciddiyet ve sağlık
motivasyon alt puan ortalamasının arttığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak kadınların üreme
sağlığını korumalarını ve rahim ağzı kanser taramalarını engelleyen faktörleri
belirleyebilmek için kişilik özellikleri, sağlık tutum ve inançları değerlendirilmeli ve buna
ilişkin çalışmalara öncelik verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Kişilik Özellikleri, Pap-smear, Rahim Ağzı Kanseri, Sağlık İnanç
Modeli

Abstract:
This study was conducted as a descriptive and correlational search in order to evaluate
the relationship between the personality traits of female students and their health beliefs
about cervical cancer and Pap-smear screening test. The study was conducted with 291
female students studying in different professions at Van Vali Ali Paşa Vocational Education
Center between August and September 2021. The data were obtained through online using
the "Personal Data Collection Form", "Five Factor Personality Scale", "The Cervical Cancer
and Pap Smear Screening Health Belief Model Scale". IBM SPSS 22.0 (Statistical Package
for Social Sciences) program was used for statistical analysis of the data. The findings were
evaluated at p <0,05 significance level. The mean age of women is 32.33∓ 8.94 years. When
the relationship between women's personality traits and cervical cancer and Pap-smear test
health belief was examined, it was determined that women with high extraversion and
agreeableness personality traits also had a high mean score of benefit/health motivation,
barrier, care/severity, sensitivity and health motivation. It was observed that as
conscientiousness and neuroticism personality traits increased, benefit/health motivation,
care/severity and sensitivity sub-score average increased. It was determined that as the
personality trait of openness to experience increased, the sub-score average of benefit/health
motivation, care/severity and health motivation increased. As a result, in order to determine
the factors that prevent women from protecting their reproductive health and screening for
cervical cancer, personality traits, health attitudes and beliefs should be evaluated and studies
should be given priority.
Key Words: Personality characteristics, Pap-smear, Cervical Cancer, Health Belief Model