Türkiye'deki fen eğitiminde artırılmış gerçeklik üzerine yapılan çalışmaların analizi
Analysis of studies on augmented reality in science education in Turkey
Yazar: FATMA AYDAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ŞAŞMAZ ÖREN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilimleri = Sciences

Özet:
İnsanlar yeryüzünde var olduğundan beri yaşamlarını sürdürebilmek için
karşılaştıkları zorluklara çözüm yolları aramışlardır. Örneğin avladıkları hayvanları
pişirmek için ateşin, bir yerden başka bir yere kısa sürede gitmek için tekerleğin,
iletişimin kolaylaşması için yazının, yazılanların herkese ulaşması için matbaanın
bulunması bu çözümlerden bazılarıdır. İnsanlar sadece yaşamsal ve günlük faaliyetler
için değil doğayı anlamak için de bir arayış içerisinde bulunmuşlardır ve bu durum her
insanda var olan merak duygusuyla olmuştur. Gökyüzü incelenerek takvimler, farklı
maddelere karıştırılarak yeni maddeler, gökyüzünü incelemek için teleskop, en küçük
canlıları incelemek için mikroskobun bulunması merak sonucu ortaya çıkmıştır. Bu
merak ve arayış yüzyıllarca sürmüş, teknolojinin de gelişmesini sağlamıştır.
Teknolojinin gelişmesiyle her alanda hızlı bir ilerleme görülmektedir. Bu alanlardan biri
de eğitimdir. Tebeşir ile yapılan eğitim zamanla akıllı tahtalara oradan da şimdilerde her
alanda kullanılan AG (artırılmış gerçeklik) ve SG (sanal gerçeklik) olarak gelişimini
sürdürmektedir. Böylelikle eğitimde öğrenme ortamı zenginleştirilebilmektedir.
Bununla birlikte kavramlar ve dersler anlamlı öğrenmeyi kolaylaştırabilmektedir.
Bu çalışmadaki amaç Türkiye'deki fen eğitiminde artırılmış gerçeklik üzerine
yapılan çalışmaların analiziyle çalışmaların yönelimlerini belirlemektir. Bu amaç
doğrultusunda çalışmanın modeli analitik araştırma olarak belirlenmiştir. Belirlenen
dahil edilme kriterlerine göre Türkiye'de yayınlanan akademik çalışmalar betimsel
içerik analizi ile çözümlenmiştir. 2011-2021 (Aralık) yılları arasında Türkiye'deki fen
eğitiminde artırılmış gerçeklik üzerine çalışmalarla ilgili yapılmış olan bildiri, makale,
yüksek lisans tezi ve doktora tezi araştırmaları incelenmiştir. Literatür taraması
sonucunda amaca yönelik 4 bildiri, 17 makale, 28 yüksek lisans tezi ve 10 doktora tezi
çalışmaya dahil edilmiştir. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak "Analiz-Kodlama
Formu" kullanılmıştır. Bulgular yüzde dağılımlarını incelemek için tablolarla ve frekans
değerlerini görselleştirmek için şekillerle birlikte sunulmuştur. Çalışma sonunda elde
edilen veriler ışığında önerilerde bulunulmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre çalışmaların en fazla yapıldığı yıl 2019 yılıdır.
İncelenen 59 çalışma türlerine göre analizlendiğinde 28 yüksek lisans tezi bulunmuştur.
Bu nedenle çalışma türü olarak yüksek lisans tezlerinin sıklıkla tercih edildiği sonucuna
ulaşılmıştır. Makale çalışmalarının yayımlandığı dergiye göre sonuçlar incelendiğinde
Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi'nde yayım sayısının fazla olduğu
görülmektedir. Yayımlanan dört bildiri çalışmasından ikisi 1. Uluslararası Bilim Eğitim
Sanat Teknoloji Sempozyumu'nda sunulmuştur. Tez çalışmaları yayımlandığı
üniversiteye göre analiz edildiğinde Gazi Üniversitesi'nde yapılan çalışmaların diğer
üniversitelere göre daha fazla olduğu görülmüştür. Veri dağılımı çalışmaların amacına
göre incelendiğinde çalışmalarda en çok AG'nin akademik başarı yönünden incelendiği
sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç bize çoğunlukla çalışmaların derslerde AG kullanımının
öğrencideki başarıyı nasıl etkilediği yönünde yapıldığını göstermektedir. Çalışmalar
disiplin/ders dağılımı bakımından incelendiğinde en fazla çalışmanın fen bilimlerinde
hazırlandığı bulunmuştur. Ünite/konularına göre yapılan analizde çalışmaların güneş
sistemi ve ötesi ünitesinde yoğunlaştığı görülmektedir. İncelenen çalışmalar
örneklem/çalışma grubu olarak analiz edildiğinde en çok çalışmanın ortaokul
öğrencileri ve yedinci sınıf düzeyi ile yapılmış olduğu anlaşılmıştır. Örneklem/çalışma
grubu büyüklüğü sıklıkla 100'ün üzerindedir. Araştırma sonuçlarına göre test, en fazla
kullanılan veri toplama aracıdır. Çalışmalar araştırma yöntemlerine göre incelendiğinde
en çok kullanılan nicel yöntemdir. Araştırma verileri incelendiğinde çalışmalarda en çok deneysel desen kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaların uygulama süresinin
genellikle 6 hafta olarak yapıldığı bulunmuştur. Araştırmanın kullanılan programlara
göre analizi yapıldığında çalışmalarda hazır bir uygulama yerine AG programları
kullanılarak yeni bir uygulama geliştirmenin tercih edildiği görülmüştür. Veriler
incelendiğinde t-testi en çok kullanılan veri analiz yöntemidir. Çalışmaların sonuçları
AG uygulamalarının derste kullanımının başarıyı arttırdığı yönündedir. Çalışmalarda en
çok önerilen, yapılacak AG çalışmalarının farklı konu/disiplinlerde tekrarlanmasıdır.
Sonuç olarak bu çalışmada analitik araştırma modeli kullanılarak, betimsel içerik
analizi ile fen eğitiminde AG ile ilgili Türkiye'de yapılmış çalışmaların analizi
gerçekleştirilmiştir. Böylelikle çalışmalara bütüncül olarak bakılmıştır. Artırılmış
gerçeklik uygulamalarının eğitimde kullanımının artması sonucu değerlendirildiğinde
günlük yaşamla en ilişkili derslerden olan fen eğitimindeki yerine ilişkin güncel
eğilimleri belirleme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu yönüyle söz konusu tez çalışmasının,
yapılacak olan çalışmalara kaynak oluşturabileceği düşünülmektedir. Bu sebeple
konuyla ilgili eksik kalan alanların tespiti noktasında çalışma yapacak araştırmacılara
yol gösterici olacağı ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi, Artırılmış Gerçeklik, Betimsel Analiz, Güncel Eğilim, Fen Eğitiminde Teknoloji

Abstract:
Since their existence on earth, people have sought solutions to their survival
difficulties. For example, the invention of fire to cook the animals they hunt, the wheel
to move from one place to another quickly, writing to facilitate communication, and the
printing press to make what is written available to everyone are some solutions. People
have searched not only for vital and daily activities but also to understand nature, which
has happened with a sense of curiosity in every human being. Calendars were created
by examining the sky, new substances were mixed with different substances, telescopes
were invented to examine the sky, and microscopes were invented to examine the minor
living things, all due to curiosity. This curiosity and search lasted for centuries and
enabled the development of technology. With the development of technology, rapid
progress is seen in every field. One of these areas is education. Education with chalk
continues to develop over time into smart boards, AR (augmented reality), and VR
(virtual reality), which are now used in every field. In this way, the learning environment
in education can be enriched. However, concepts and lessons can facilitate meaningful
learning.
The aim of this study is to determine the trends of the studies by analyzing the
studies on augmented reality in science education in Turkey. For this purpose, the model
of the study was determined as analytical research. According to the determined
inclusion criteria, academic studies published in Turkey were analyzed with descriptive content analysis. Papers, articles, master's thesis and doctoral thesis research on studies
on augmented reality in science education in Turkey between 2011-2021 (December)
were examined. As a result of the literature review, 4 papers, 17 articles, 28 master's
theses and 10 doctoral theses were included in the study. "Analysis-Coding Form" was
used as the data collection tool in this study. The findings are presented with tables to
examine percentage distributions and figures to visualize frequency values. Suggestions
were made in the light of the data obtained at the end of the study.
According to the research results, the year in which the most studies were carried
out was 2019. When the 59 studies examined were analyzed according to their types, 28
master's theses were found. For this reason, it has been concluded that master's theses
are frequently preferred as a type of study. When the results are examined according to
the journal in which the articles were published, it is seen that the number of publications
is higher in Kastamonu University Kastamonu Education Journal. Two of the four
published papers were presented at the 1st International Science Education Art
Technology Symposium. When the thesis studies were analyzed according to the
university where they were published, it was seen that there were more studies done at
Gazi University than at other universities. When the data distribution was examined
according to the purpose of the studies, it was concluded that AR was mainly examined
in terms of academic success. This result shows us that studies are primarily conducted
on how using AR in lessons affects student success. When the studies were examined
regarding discipline/course distribution, it was found that most studies were prepared in
science. In the analysis made by unit/topic, it is seen that the studies are concentrated
on the solar system and beyond the unit. When the studies examined were analyzed as
a sample/study group, it was understood that most of the studies were conducted with
secondary school students and seventh-grade students. The sample/study group size is
often over 100. According to the research results, the test is the most used data collection
tool. When studies are examined according to research methods, the most used
quantitative method is. When the research data was examined, it was concluded that the
experimental design was used most in the studies. It was found that the implementation
period of the studies was generally six weeks. When the research was analyzed
according to the programs used, it was seen that it was preferred to develop a new
application using AR programs instead of a ready-made application. The t-test is the most used data analysis method when data are examined. The results of the studies show
that using AR applications in classes increases success. The most recommended thing
in the studies is to repeat the AR studies in different subjects/disciplines.
As a result, in this study, using the analytical research model, descriptive content
analysis and analysis of studies conducted in Turkey on AR in science education were
carried out. Thus, the studies were viewed holistically. Considering the increasing use
of augmented reality applications in education, the need to determine current trends
regarding its place in science education, one of the courses most relevant to daily life,
has emerged. In this respect, it is thought that the thesis study in question can serve as a
source for future studies. For this reason, it can be stated that it will be a guide for
researchers who will work on identifying the missing areas on the subject.

Key Words: Science, Augmented reality, Descriptive analysis, Current trend, Technology in Science Education