Gercüş (Batman) ilçesi ekolojik koşullarında yetiştirilen mahalli mezrone ve zeyti üzüm çeşitlerinde kaolin ve deniz yosunu gübresi uygulamalarının etkileri
Effects of kaolin and seaweed fertilizer applications on local mezrone and zeyti grape varieties cultivated in Gercüş (Batman) region ecological conditions
Yazar: BİLAL SOYSAL
Danışman: DOÇ. DR. RUHAN İLKNUR GAZİOĞLU ŞENSOY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kaolin = Kaolin ; Vitis vinifera = Vitis vinifera

Özet:
Bu çalışma kapsamında, Batman ili ve çevresi için önemli gen kaynaklarından Mezrone ve Zeyti üzüm çeşitlerinde, organik materyaller olan kaolin kili ve deniz yosunu gübresi uygulamalarının etki mekanizması ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Mezrone çeşidinde, omca başına verim, bitkilerin genel gelişme durumları, hastalık- zararlı etkileri, güneş yanığı olup olmadığı gibi kriterler göz önünde bulundurularak puanlama yapılmış 0-5 skalası, salkım ve taneyle ilgili parametrelerin tamamında yosun gübresinin ön plana çıktığı görülmüştür. Çekirdek yapısına etkisi ele alındığında ise yosun gübresinin çekirdek sayısında, kaolinin ise diğer parametrelerde artışa neden olduğu görülmüştür. Meyve içeriklerinde uygulamaların etkisi, kontrolden yüksek bulunmuş, deniz yosununun pH ve olgunluk indisini artırdığı, kaolinin ise hem asitlikte hem SÇKM de artırma yönünden etkili olduğu görülmüştür. Uygulamalar, meyve ve yapraklarda mineral içeriğe farklı şekillerde etki etmiştir. Fenolik içerik kaolin uygulamasında; antioksidan aktivite kontrol uygulamasında yüksek bulunmuştur.
Zeyti çeşidinde ise salkım özellikleri üzerine sıvı deniz yosunu uygulamasının olumlu etki yaptığı, taneyle ilgili parametrelerde uygulamaların genel olarak etkili olduğu görülmüştür. Çekirdek yapısına etkisi ele alındığında ise uygulamaların çekirdek sayısını artırma yönünde etkili olduğu görülmüştür. Meyve içeriklerinde uygulamaların etkisine bakıldığında, deniz yosununun asitliği artırdığı, kaolinin ise pH ve olgunluk indisini artırdığı ancak SÇKM nin istatistiksel olarak önemsiz bulunmakla beraber, kontrolde daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu çeşitte de uygulamalar, meyve ve yaprak mineral içeriklerine farklı şekillerde etki etmiştir. Zeyti çeşidinde de fenolik içerik ve antioksidan aktivitenin kontrol uygulamasında yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Within the scope of this study, the mechanism of action of organic materials, namely kaolin clay and Seaweed fertilizer, has been investigated for important grapevine varieties, Mezrone and Zeyti, which are significant genetic resources for the Batman province and its surrounding areas.
In Mezrone variety, scoring was conducted based on criteria such as yield per vine, overall plant development, disease and pest effects, and sunburn presence on a scale of 0-5, with seaweed fertilizer standing out in all parameters related to clusters and berries. Regarding its effect on seed structure, it was observed that seaweed fertilizer led to an increase in seed count, while kaolin caused an increase in other parameters. The impact of the applications on fruit composition was found to be higher than the control, with seaweed increasing pH and maturity index, and kaolin being effective in increasing both acidity and soluble solids content (SSC). The applications had different effects on mineral content in fruits and leaves. Phenolic content was found to be high in kaolin application in terms of antioxidant activity compared to the control.
In the Zeyti variety, positive effects of liquid seaweed application were observed on cluster characteristics, and the applications were generally effective in terms of parameters related to berries. Regarding their impact on seed structure, it was seen that the applications were effective in increasing seed count. When examining the effects of the applications on fruit composition, it was found that seaweed increased acidity, while kaolin increased pH and maturity index, although SSC was statistically insignificant but higher in the control. Similarly, the applications had varying effects on mineral content in fruits and leaves. In the Zeyti variety as well, it was determined that phenolic content and antioxidant activity were high in the control application.