Atatürk dönemi Türkiye Cumhuriyeti ile Sovyetler Birliği arasındaki sanatsal ilişkiler (1923-1938)
Artistic relations between the Republic of Türkiye and the Soviet Union in the period of Ataturk (1923-1938)
Yazar: EYLÜL İNCE
Danışman: PROF. DR. CAHİDE SINMAZ SÖNMEZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Milli Mücadele Döneminde Türkiye ile Sovyetler Birliği, Batıdaki emperyalist düşmanlarına karşı birlikte hareket ederek siyasi, diplomasi ve ekonomik ilişkiler kurmuşlardır. Türkiye'de 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet'in ilan edilmesinden II. Dünya Savaşının başlamasına kadar geçen süre içerisinde iki ülke arasındaki bu dostane ilişkiler gelişmeye devam etmiştir. Atatürk Dönemi'nde Türkiye ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) arasında kurulan siyasi ve ekonomik ilişkilere paralel olarak kültürel ve sanatsal etkileşimler de yaşanmıştır. I. Dünya Savaşı devam ederken 1917 Ekim Devrimi ile Çarlık rejimi dağılmış ve yerine Bolşevikler iktidar olmuştur. Çarlık Rusyası dünyaca ünlü sanatçılar yetiştirmiş ve Avrupa'nın en önemli sanat merkezleri ile iletişim halinde olmuştur. Bu sebeple Bolşevikler başa geçtiğinde köklü bir sanat birikimi ile karşılaşmışlar ve 1925 yılında kurdukları Vsesoyuznıy Obşestvo Kulturnıh Svyazi (Umum İttifak Toplumunun Yabancı Ülkelerle Kültürel İşbirliği) VOKS Cemiyeti ile Çarlık Rusyası'ndan kalan sanat mirasını daha ileri taşımak adına diğer dünya devletleri ile temas halinde olmuşlardır. Bu dönemde Sovyet Rusya'da sanata bir ideolojik misyon yüklenmiş ve sanatçıların komünist propagandası içerikli sanat eserlerine ağırlık vermeleri istenmiştir. 
Türkiye'de de Mustafa Kemal (Atatürk) önderliğinde Cumhuriyet'in kabul edilmesiyle beraber topyekûn bir değişim amaçlanmış ve her alanda yapılan reformların bir ayağını da sanat oluşturmuştur. Mustafa Kemal (Atatürk), sanatın her alanına ayrı bir ilgi göstermiş ve sanatı toplumun gelişmesinde başlıca rol oynayan bir araç olarak görmüştür. Bu sebeple sanatçılara her zaman destek olmuştur. Bu iki devlet arasındaki kültür ve sanat ilişkileri 1920'lerde başlamış ve 1930'lu yıllarda zirve dönemine ulaşmıştır. Bu çalışmanın amacı; Türkiye ve Sovyet Rusya arasında yaşanan karşılıklı kültürel ziyaretleri, resim sergilerini, konserlerini, sanatçı değişimlerini, bilim, eğitim ve spor gibi kültürel pek çok alanda gerçekleşen faaliyetleri, Türk kaynakları ışığında kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktır.

Abstract:
During the period of National Struggle, Turkey and the Soviet Union established political, diplomatic and economic relations by acting together against their imperialist enemies in the West. After the proclamation of the Republic in Turkey on October 29, 1923, II. In the period leading up to the outbreak of World War II, these friendly relations between the two countries continued to develop Decently. In parallel with the political and economic relations established between Turkey and the USSR during the reign of Ataturk, cultural and artistic interactions took place Decently. I. As World War II continued, the tsarist regime was dissolved by the October Revolution of 1917 and the Bolsheviks became the power in its place. Tsarist Russia has trained world-famous artists and has been in contact with the most important art centers in Europe. For this reason, when the Bolsheviks seized power, they encountered a deep-rooted art accumulation and contacted other world states to further the artistic heritage left over from Tsarist Russia with the VOKS Society, which they founded in 1925. During this period, an ideological mission was imposed on art in Soviet Russia, and artists were asked to focus on works of art containing communist propaganda.
With the adoption of the Republic in Turkey under the leadership of Mustafa Kemal Ataturk, a total change was aimed and art formed one of the pillars of the reforms made in all areas. Mustafa Kemal Atatürk showed a separate interest in each field of art and considered art as a tool that plays a major role in the development of society. For this reason, he has always been supportive of artists. Cultural and artistic relations between these two countries began in the 1920s and reached a peak period in the 1930s. Dec. The aim of this study is; It is to reveal the mutual cultural visits between Turkey and Soviet Russia, painting exhibitions, concerts, artist exchanges, activities that take place in many cultural fields such as science, education and sports Decently in the light of Turkish sources.