Elektronik sigara ve IQOS kullanan kişilerde bazı ağır metal düzeylerinin incelenmesi
Investigation of some HEAVY metal levels in people using electronic cigarettes and İQOS
Yazar: YUNUS YÜCE
Danışman: PROF. DR. BENAY CAN EKE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Eczacılık = Pharmacy ; Elektronik sigara = Electronic cigarettes ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco

Özet:
Elektronik Sigara ve IQOS Kullanan Kişilerde Bazı Ağır Metal Düzeylerinin İncelenmesi
Dünyada ve ülkemizde, elektronik sigara (e-sigara) ve ısıtılmış tütün ürünü (IQOS) kullanımı her geçen gün artmaktadır. Özellikle gençler arasında yaygın olarak kullanılan e-sigara ve IQOS'un güvenliliğine yönelik bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Bu çalışmada e-sigara, IQOS ve sigara kullanan bireylerin ağır metal ve nikotin maruziyetlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. IQOS (n=20), e-sigara (n=28), sigara kullanan (n=39) ve sigara kullanmayan (n=30) bireylerden oluşmak üzere toplam 117 gönüllü çalışmaya katılmıştır. Çalışmaya katılanların maruz kaldığı kurşun, kadmiyum, nikel, çinko ve selenyum metallerinin düzeyleri saptanmış ve karşılaştırılmıştır.
E-sigara, IQOS ve sigara kullanan bireylerin nikotin maruziyetinin belirlenmesi ve karşılaştırılması bu çalışmanın bir diğer amacıdır. İdrar örneklerinde kotinin düzeyi e-sigara kullananlarda 1827,61±1717 ng/g kreatinin, IQOS kullananlarda 1833,72±1847,93 ng/g kreatinin ve sigara kullananlarda 2276,96±2046 ng/g kreatinin olarak bulunmuştur. E-sigara, IQOS ve sigara kullanan kişilerin kotinin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Kurşun düzeyi e-sigara, IQOS, sigara kullanan ve kontrol grubunda sırasıyla 1,38±3,55 ng/g kreatinin,  8,51±11,16 ng/g kreatinin, 3,67±5,68 ng/g kreatinin, 1,55 ±1,93 ng/g kreatinin olarak saptanmıştır. Kurşun düzeyinde, e-sigara kullanan grubun, sigara ve IQOS kullanan grupla istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p˂0,008). Ayrıca sigara ve IQOS kullanan grupların, kotinin düzeyi ile kurşun düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir (p˂0,05). Kadmiyum düzeyi e-sigara, IQOS, sigara kullanan ve kontrol grubunda sırasıyla 0,22±0,22 ng/g kreatinin, 0,28±0,33 ng/g kreatinin, 0,48±0,64 ng/g kreatinin, 0,35±0,34 ng/g kreatinin, olarak saptanmıştır. Kadmiyum düzeyinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,008). Sigara içen grupta, kotinin düzeyi ile kadmiyum düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir (p<0,0001). Nikel düzeyi e-sigara, IQOS, sigara kullanan ve kontrol grubunda sırasıyla 3,43±2,16 ng/g kreatinin, 3,85±4,11 ng/g kreatinin, 1±1,42 ng/g kreatinin, 1,11±1,22 ng/g kreatinin olarak saptanmıştır. Nikel düzeyinde, e-sigara ve IQOS grupları hem sigara kullanan hem de kontrol grubu ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p˂0,05). E-sigara kullanan grupta, kotinin ile nikel düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,003). Selenyum düzeyi e-sigara, IQOS, sigara kullanan ve kontrol grubunda sırasıyla 24,81±15,68 ng/g kreatinin 27,75±22,01 ng/g kreatinin, 26,01±18,10 ng/g kreatinin, 22,98±21,06 ng/g kreatinin olarak saptanmıştır. Selenyum düzeyinin, hem gruplar hem de kotinin düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,008). Çinko düzeyi e-sigara, IQOS, sigara kullanan ve kontrol grubunda sırasıyla 298,40±221,78 ng/g kreatinin ve 596,13±779,14 ng/g kreatinin, 217,59±142,75 ng/g kreatinin, 285,03±233,34 ng/g kreatinin olarak saptanmıştır. Çinko düzeyinde, IQOS ile sigara kullanan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p˂0,008). Kotinin ile çinko düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler sonucunda, kurşun düzeyi IQOS ve sigara kullanan grupta, kadmiyum düzeyi sigara kullanan grupta, nikel düzeyi ise e-sigara ve IQOS kullanan grupta diğer gruplara göre yüksek saptanmıştır. 
Anahtar Sözcükler: Ağır Metal, E-Sigara, ICP-MS, IQOS

Abstract:
SUMMARY
Investigation of Some Heavy Metal Levels in People Using Electronic Cigarettes and IQOS
The use of electronic cigarettes (e-cigarettes) and heated tobacco products (IQOS) is increasing day by day in the world and in our country. There is no scientific evidence for the safety of e-cigarettes and IQOS, which are widely used especially among young people. In this study, it was aimed to compare heavy metal and nicotine exposures of e-cigarette users, IQOS users and smokers. A total of 117 volunteers, including IQOS users (n=20), e-cigarette users (n=28), smokers (n=39) and non-smokers (n=30), participated in the study. The levels of lead, cadmium, nickel, zinc and selenium metals to which the participants were exposed were determined and compared.
Another aim of this study is to determine and compare nicotine exposure in people who use cigarettes, e-cigarettes, and IQOS. Cotinine levels in urine samples were found to be 1827.61±1717 ng/g creatinine in e-cigarette users, 1833.72±1847.93 ng/g creatinine in IQOS users, and 2276.96±2046 ng/g in smokers. There was no statistically significant difference between e-cigarette, IQOS and cotinine levels of smokers (p>0.05). Lead level was 1,38±3,55 ng/g creatinine,  8,51±11,16 ng/g creatinine, 3,67±5,68 ng/g creatinine, 1,55 ±1,93 ng/g creatinine in e-cigarette, IQOS, smokers and control groups, respectively. A statistically significant difference was found in the lead level between the e-cigarette user group, the cigarette smoker group and the IQOS user group. (p˂0.008). In addition, a statistically significant difference was determined between the cotinine and lead levels of the smoking and IQOS users (p˂0.05). Cadmium level was 0.22±0.22 ng/g creatinine, 0.28±0.33 ng/g creatinine, 0.48±0.64 ng/g creatinine, 0.35±0.34 ng/g creatinine in e-cigarette, IQOS, smokers and control groups, respectively. There was no statistically significant difference between the groups in cadmium level (p>0.008). A statistically significant difference was found between cotinine and cadmium levels in the smoking group (p<0.0001).Nickel level was 3.43±2.16 ng/g creatinine, 3.85±4.11 ng/g creatinine, 1±1.42 ng/g creatinine 1.11±1.22 ng/g creatinine in e-cigarette, IQOS, smokers and control groups, respectively. A statistically significant difference was found between the e-cigarette and IQOS groups in terms of nickel levels, both in the smoker and control groups (p˂0.05). A statistically significant difference was found between cotinine and nickel levels in the e-cigarette user group (p<0.003). Selenium level was 24.81±15.68 ng/g creatinine 27.75±22.02 ng/g creatinine, 26.01±18.10 ng/g creatinine, 22.98±21.06 ng/g creatinine in e-cigarette, IQOS, smokers and control groups, respectively. There was no statistically significant difference between selenium levels, groups and cotinine (p>0.008). Zinc level e-cigarette, 298,40±221.78 ng/g creatinine and 596.13±779.14 ng/g creatinine, 217.59±142.75 ng/g creatinine, 285.03±233.34 ng/g creatinine in e-cigarette, IQOS, smokers and control groups, respectively. A statistically significant difference was found between IQOS and smoking groups in zinc level (p˂0.008). There was no statistically significant difference between cotinine and zinc levels (p>0.05).  According to the data we obtained we obtained in our study, the lead level was found to be higher in the IQOS and smoking group, the cadmium level in the cigarette group, and the nickel level in the e-cigarette and IQOS user group compared to the other groups.
Key Words: E-Cigarette, Heavy Metal, ICP-MS, IQOS