Ayaktan kemoterapi alan kanser hastalarının karşılanmamış destekleyici bakım gereksinimlerinin yaş bağlamında incelenmesi
The investigation of the unmet supportive care needs of cancer patients receiving chemotherapy in an ambulatory-care setting in the context of age
Yazar: İREM AYVAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZE ATLI ÖZBAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayaktan tedavi = Ambulatory care ; Hasta bakımı = Patient care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yaşlılar için sağlık hizmetleri = Health services for the aged ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Bu araştırmada, ayaktan kemoterapi alan kanser hastalarının karşılanmamış destekleyici bakım gereksinimlerinin yaş bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırma, Hacetttepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi'nde Gündüz Tedavi Ünitesi'nde ayaktan kemoterapi alan 65 yaş ve üstü 93 hasta ve 65 yaş altı 93 hasta, toplam 186 hasta ile yürütülmüştür. Her iki grup cinsiyet, kanser türü ve almakta oldukları kemoterapi protokolleri açısından eşleştirilmiştir. Veriler, "Hasta Bilgi Formu" ve "Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği Kısa Formu" kullanılarak toplanmıştır.  Araştırma verileri tanımlayıcı istatistikler, "Mann- Whitney U" testi, "Kruskal-Wallis H" testi ve Bonferroni düzeltmesi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada, katılımcıların Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği toplam puan ortancası 1,92 olarak bulunmuştur,  günlük yaşam ihtiyaçları ve sağlık hizmeti ve bilgilendirme ihtiyaçları alt ölçeklerinde ihtiyaç belirttikleri bulunmuştur. Altmış beş yaş altı katılımcıların cinsellik ihtiyaçları ve sağlık hizmeti ve bilgilendirme ihtiyaçları alt ölçeklerinde 65 yaş ve üstü katılımcılara oranla daha fazla ihtiyaç belirttikleri bulunmuştur. Çalışmamız sonucunda, 65 yaş ve üstü hastalara bakım veren sağlık profesyonellerinin hastaların destekleyici bakım gereksinimlerinin içinde bulundaki yaş dönemine göre farklılık gösterebileceği konusunda farkındalık kazanmasını hedefleyen çalışmaların yürütülmesi ve yaşlı bireylerin gereksinimlerini ifade etmede sorun yaşayabileceklerinin sağlık bakım vericiler tarafından göz önünde bulundurulması önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Kanser tedavi hizmetleri; Karşılanmamış gereksinimler; Sağlık
hizmetleri gereksinim ve talepleri; Yaşlılar için sağlık hizmetleri

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the unmet supportive care needs of cancer patients receiving outpatient chemotherapy in the context of age.  This descriptive study was carried out with 186 patients whom aged 65 years and over and 93 patients under 65 years old who received outpatient chemotherapy at the Daytime Treatment Unit of Hacettepe University Oncology Hospital. Both groups were matched for gender, type of cancer, and chemotherapy protocols they were receiving.  The data were collected using the "Patient Information Form" and the "Short Form of Supportive Care Needs Scale". Data were analyzed using descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test and Bonferroni correction. In the study, the median of the Supportive Care Needs Scale of the participants was found to be 1.92 and it was found that they indicated needs in daily life needs and health care and information needs subscales. We determined that young participants reported sexuallity needs and health care and information needs subscale more than old partipicants. As a result of our study, we suggest that should be conduct more research about patients supportive care needs may differ according to age of the patient that aim for raise awareness of health professionals who care for old patients and the health professionals who care for old patients consider that elderly patient may have problems about their needs.


Key words: Assessment of Healthcare Needs; Cancer Care Facilities; Chemotherapy;
Health Services Needs and Demand; Unmet needs