Manahoz Deresi Havzası ve yakın çevresinin doğal ortam özellikleri ile arazi kullanımı arasındaki ilişkiler
Relationships between naturel environment characteristics and land use in the Manahoz Stream Basin and its surroundings
Yazar: MUHAMMET TELLİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RIFKI SINDIR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Fiziki coğrafya = Physical geography

Özet:
Doğu Karadeniz dağlarının batı uzantısı olan Soğanlı dağları ile Karadeniz
arasında kalan Manahoz Havzası kabaca kuzey-güney yönünde uzanmaktadır.
Pontidlerin doğusunda ve kuzey zonunda yer alan inceleme alanında daha çok volkano
sedimanter unsurlardan oluşan Mesozoyik ve Senozoyik yaşlı kayaçlar
yüzeylenmiştir. Yaklaşık 1303 m ortalama yükseltiye ve % 42,6 ortalama eğime sahip
olan çalışma alanı, morfolojik olarak engebeli, dik yamaçlı, derin ve dar vadilerin
genel rölyefi oluşturduğu bir sahadır. Nemli, mezotermal, su noksanı olmayan veya
pek az olan ve tam denizel bir iklim özelliğine sahip olan inceleme alanı her mevsim
yağışlı geçse de yağışlar daha çok sonbahar aylarında düşmektedir. Havzaya adını
veren Manahoz Deresi de yıllık ortalama 5,25 m³/sn debi ile yılın tamamında akış
gösteren daimi bir akarsudur.Genel olarak kuzeyinde kırmızı sarı podzolik topraklar,
güneyinde ise yüksek dağ çayır topraklarının görüldüğü inceleme sahasının önemli bir
kısmında doğal vejetatif yapı korunsa da beşeri faaliyetlerin yoğun olduğu kıyı
kesiminden güneydeki yüksek alanlara gidildikçe doğal bitki örtüsü ve arazi
kullanımında önemli farklılıkların olduğu görülmektedir. Yükseltinin artışıyla birlikte
arazi kullanımının önemli ölçüde değiştiği Manahoz Havzası'nda belli aralıklarla
oluşturulan yükselti basamaklarının arazi kullanım özellikleri ayrı ayrı analiz edilerek,
doğal ortam ve arazi kullanımı arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. İnceleme
sahasında, yükselti basamaklarına ait mevcut arazi kullanım durumlarının ayrıntılı
olarak incelenmesi; arazi kabiliyetlerine uygun kullanım tarzlarının belirlenmesine,
doğal ortamın sürdürülebilir kullanımına ve doğal ortamdan en üst düzeyde
yararlanılmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The Manahoz Basin, which lies between the Soğanlı mountains, the western
extension of the Eastern Black Sea Mountains, and the Black Sea, extends roughly in
the north-south direction. Mesozoic and Cenozoic aged rocks, mostly composed of
volcanic sedimentary elements, were exposed in the study area located in the east and
northern zone of the Pontides. The study area, which has an average elevation of
approximately 1303 m and an average slope of 42.6%, is an area where
morphologically rough, steep slopes, deep and narrow valleys form the general relief.
Although the study area, which is humid, mesothermal, has no or little water deficiency
and has a full marine climate, is rainy in all seasons, precipitation falls mostly in
autumn. Manahoz Stream, which gives its name to the basin, is a permanent stream
flowing throughout the year with an average annual flow of 5.25 m³/s. Although the
natural vegetative structure is preserved in a significant part of the study area, where
red yellow podzolic soils are generally seen in the north and high mountain meadow
soils in the south, it is seen that there are significant differences in natural vegetation
and land use as you go from the coastal area where human activities are intense to the
high areas in the south. In the Manahoz Basin, where land use has changed
significantly with the increase in altitude, the land use characteristics of the elevation
steps created at regular intervals were analyzed separately, and the relationship
between the natural environment and land use was tried to be determined. Detailed
examination of the existing land use conditions of the elevation steps in the study area;
It will contribute to the determination of the usage styles suitable for the land
capabilities, the sustainable use of the natural environment and the maximum
utilization of the natural environment.