Görme yetersizliği olan öğrencilerin benlik saygısı düzeyleri ve sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between the self esteem levels and social skills in students with visual impairments
Yazar: MUSTAFA DOĞUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR ŞAFAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Görme Engellilerin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Görme engelliler = Visually impaired ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal beceri = Social skill ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada ortaokul düzeyinde öğrenim gören görme yetersizliği olan öğrencilerin sosyal becerileri ve benlik saygıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2015-2016 eğitim ve öğretim yılında Ankara ilinde kaynaştırma uygulamasıyla ya da özel eğitim okulunda ortaokula devam eden görme yetersizliğine sahip 87 öğrenci oluşturmuştur. İlişkisel tarama modelindeki araştırmada öğrencilere sosyal becerileri değerlendirmek için Matson Çocuklarda Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği, benlik saygısını değerlendirmek için ise Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin demografik özellikleriyle ilgili veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Bu araçlarla elde edilen veriler IBM SPSS v21 uygulaması kullanılarak analiz edilmiştir. Betimsel ve istatistiksel yöntemler ile yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre görme yetersizliği olan öğrencilerin sosyal becerilerinin benlik saygılarına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Buna göre öğrencilerin benlik saygıları yükseldikçe sosyal becerilerinin de olumlu yönde arttığı tespit edilmiştir. Görme yetersizliği olan öğrencilerin kendini değerlendirme türünde olan her iki ölçekten aldıkları puanlara göre benlik saygıları ve sosyal becerilerinin yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Ayrıca öğrencilerin benlik saygıları ile sosyal ya da sportif etkinliklere katılımları arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin sosyal becerilerinin sınıf düzeyine, ilkokulda kaynaştırma uygulamasına ya da özel eğitim okuluna devam etme durumuna, akademik başarıya ve sosyal ya da sportif etkinliklere katılıma göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yapılan Path Analizi sonucunda görme yetersizliği olan öğrencilerin sosyal becerilerinin akademik başarılarının anlamlı bir yordayıcısı (R2=0,27) olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın incelenerek tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler : Görme yetersizliği, sosyal beceriler, benlik saygısı

Abstract:
In this study it is aimed at identifying the relationship between social skills and self esteem in secondary school students with visual impairments. The participants of the study are 87 students with visual impairments who attend secondary school in mainstreaming implementation or in a special education school in Ankara in the educational year of 2015-2016. To evaluate social skills Matson Evaluation of Social Skills with Youngsters (MESSY), and to evaluate self esteem Rosenberg Self Esteem Scale are applied to the students in the study based on Correlational Scanning Model. To collect data about the demographic characteristics of the students Personal Information Form is also used. The data collected by these means are analysed using IBM SPSS v21 application. According to the findings obtained by statistical and descriptive analysis it is identified that the social skills of the students with visual impairments display significant differences compared to their self esteem. According to this, as the self esteem of the students increase it is identified that their social skills also increase in a positive direction. It is determined that self esteem and social skills are at high levels according to the scores that the students with visual impairments get in both scales which are of the self report type. Also a positive correlation is spotted between the self esteem of the students and participation in social and sportive activities. In addition to that, it is identified that there is a significant difference in the social skills of the students in respect to the grade level, mainstreaming in primary school or attendance to a primary special education school, academic success and participation in social and sportive activities. According to the Path analysis result it is determined that the social skills of the students with visual impairments are a significant predictor of academic success (R2=0,27). The findings obtained have been discussed by examining the related literature and suggestions have been made.


Key Words : Visual impairment, social skills, self esteem