Küreselleşme sürecinde dünyada ve Türkiye'de kadın emeğinin konumu
Women labor in the world and Turkey in globalisation process
Yazar: İPEK YAĞCIOĞLU ÇELİKOL
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET ŞİŞMAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cinsiyet farkları = Gender differences ; Kadın statüsü = Women status ; Küreselleşme = Globalization ; Türkiye = Turkey

Özet:
Küresellesme sürecinde artan rekabet ve üretim maliyetleri kosullarında üretim süreçleridegismis; uluslararası piyasaların degisken yapısına, tüketicilerin farklı taleplerine ayakuydurmak üzere esnek üretim modellerine yönelim baslamıstır. Bu asamada kadın istihdamıönemli rol oynamaktadır. Fiyatları düsürebilmek, emek yogun teknolojiler kullanan ülkelerdeisgücü maliyetlerinin düsürülmesine baglı oldugundan, ucuz emek sayılan kadın isgücükullanımı artmaktadır.Esnek üretim ve enformel ekonomi küresel anlamda emek sürecinin ulastıgı son noktayaisaret etmektedir.Kadınlar enformel sektörde ev içinde geçici ve kısmi süreli islerdeçalısmanın potansiyel adaylarıdır. ktisaden önem tasımayan ev islerini, çocuk bakımınıüstlenen kadınların sosyal refahı da kapitalist küresellesme sürecinde gündem dısınaitilmistir.Türkiye'de uygulanan uluslararası piyasalara entegrasyon politikaları sonucunda, ekonominindısa açılmasına ve ihracatın artmasına ragmen, kadın istihdamında benzer politikalaruygulayan ülkelerdeki dönüsüme paralel bir süreç yasanmadıgı görülmektedir.Yapılanarastırmalarda Türkiye'de tarım dısı kadın isgücünde görülen artısın istihdamınkadınlasmasına yol açacak ölçüde olmadıgı sonucuna ulasılmıstır. Bunun en önemli nedenlerikadınların enformel ekonomiye yönelmeleri, sanayi ve hizmetlerde yaratılan istihdamın nüfusartıs oranın altında olması, ataerkil degerler ve egitimsizlik olarak söylenebilir.Kadın isgücünün degerlendirilmesinde iktisat biliminin yetersiz kaldıgı noktaların ivedilikletespit edilmesine, kadın istihdamının incelenmesinde yeni kavramlara ihtiyaç vardır.Kötüçalısma kosullarına itilen kadınları, ekonominin kendi dinamigine bırakmak yerine fırsatesitligi, pozitif ayrımcılık, egitim programları destekleriyle iyilestirilmeye çalısmak dahasaglıklı toplum ve ekonomi için atılacak önemli adımlardan olabilir.

Abstract:
Globalisation that inflicted on rising competition and increasing production costs, changedproduction processes therefore, tendency to flexible production patterns increased to adopt tochangeable structure of international markets and various demands of consumers. Decreasingthe prices are highly related decreasing the labor costs in labor intensive economies sodemand on cheap women workers is growing.Flexible production and informal economy is the final point today in labor process. Womenworkers are the temporary or part-time potential candidates for informal sector; duehousework. As not considered as economic activities, housework and childcare wasabandoned out of the agenda together with women worker?s welfare issue.Although growing export and liberalisation of economy as a result of integration tointernational markets in Turkey, transformations in women employment is not parallel to thecountries that adopted similar policies as of Turkey. Researches show that increase in womenemployment other than agricultural sectors haven?t caused feminisation of labor market inTurkey. Women worker?s tendency to informal economy, the disequilibrium betweeninvestments on industry, services and population growth, patriarchial norms and diseducationare among important reasons for the scene.In evaluation of women labor force, economic approaches are insufficient and new definitionsand concepts are needed urgently. Rather than leaving women at bad working conditions todynamics of economy, improving their status with positive discrimination, educationprogrammes and equal opportunity supports would be among important steps towardshealthier community and economy.