Hepatik malignensilerde yttrium-90 cam mikroküreler ile gerçekleştirilen selektif internal radyoterapinin karbonmonoksit difüzyon kapasitesine olan etkisi
The effect of selective internal radiotherapy with yttrium-90 glass microspheres on carbon monoxide diffusion capacity in hepatic malignancies
Yazar: CEREN ÖZGE ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH ÖZGÜVEN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon = Diffusion ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Mikroküreler = Microspheres ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı Y-90 cam mikrokürelerle yapılan selektif internal radyoterapi (SİRT) ile karbon monoksit difüzyon kapasitesi (DLCO) değerlerindeki değişim arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya çeşitli maligniteler nedeni ile bir kez veya iki kez Y-90 cam mikrokürelerle SİRT uygulaması yapılan 40 hasta dahil edildi. SİRT uygulanan olguların tedavi öncesi ve tedavi sonrası 15., 30. ve 60. günlerdeki DLCO değerleri ile tedavi sonrasında yapılan Y-90 Bremsstrauhlung SPECT/BT görüntülemesi prospektif olarak incelendi. SimplicitY90 yazılımı çok kompartmanlı partisyon dozimetresi ile verilen tedavi dozuna göre her bir ilgi alanı için absorbe edilen doz ayrı ayrı hesaplandı.

Bulgular: Y-90 cam mikroküre tedavisi alan 40 olgunun birinci tedavi öncesi bazal ortalama DLCO değerleri ile karşılaştırıldığında tedavi sonrasında ortalama DLCO değerlerinde istatistiksel anlamlı azalma saptandı (81.40±13.66 vs 75.18±13.16, p=0,002). İkinci kez Y-90 cam mikroküre tedavisi uygulanan sekiz olguya ait ikinci tedavi öncesi ve sonrasında elde edilen ortalama DLCO değerleri arasında ise istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (71.50±10.82 vs 67.50±11.24, (p=0,115). Bozulmuş DLCO‟lu hasta sayısı birinci tedavi sonrasında anlamlı bir şekilde artış gösterirken (%37.5 vs. %57.5, p<0,05), ikinci tedavi sonrasında ise değişiklik (%25 vs. %25, p=1,00) gözlenmedi. Hem birinci tedavi sonrası hem de ikinci tedavi sonrası DLCO değerlerindeki yüzde değişim ile akciğer şant oranı, tedavi dozu ve akciğer radyasyon maruziyeti arasında ise istatistiksel anlamlı ilişki saptanmadı (tüm karşılaştırmalar için p>0,05).

Sonuç: Çalışmamızda cam mikroküreler ile SĠRT uygulaması yapılan olgularda ilk tedavi sonrasında DLCO‟da istatistiksel olarak anlamlı düşüş, bozulmuş DLCO‟lu hasta sıklığında ise anlamlı artış saptanmıştır. İkinci kez tedavi alan kısıtlı sayıdaki hasta grubunda ise SİRT sonrasında DLCO‟da ve bozulmuş DLCO‟lu hasta sıklığında anlamlı fark gözlenmemiştir. Çalışmamızda, gerek bir kez gerekse de ikinci kez SİRT uygulanan olguların DLCO değerindeki değişimler ile akciğer şant oranı, tedavi dozu ve akciğer radyasyon maruziyeti arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. SİRT sonrasında DLCO değişikliklerini daha iyi tanımlamak için farklı protokollerle yapılan daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the relationship between the change in carbon monoxide diffusion capacity (DLCO) values and selective internal radiation therapy (SIRT) with Y-90 glass microspheres.

Material and methods: Forty patients who underwent SIRT with Y-90 glass microspheres due to various malignancies were included in the study. The DLCO values of the patients before SIRT and on the 15th, 30th, and, 60th days after the treatment, and the Y-90 Bremsstrauhlung SPECT/CT imaging performed immediately after the treatment were prospectively analyzed. The absorbed dose was calculated separately for each volume of interest with the SimplicitY90 software multi-compartment partition dosimeter according to the treatment dose.

Results: A statistically significant decrease was found in the mean DLCO values of newly treated 40 patients after the treatment (81.40±13.66 vs. 75.18±13.16, p=0,002). The mean DLCO values did not significantly change in retreated eight patients after the second treatment. The number of patients with impaired DLCO was significantly increased after the first treatment (%37.5 vs. %57.5, p<0,05) but no change was found after the second treatment (%25 vs. %25, p=1,00). There was no statistically significant relationship between the percent change in DLCO values and lung shunt fraction, treatment dose, or lung radiation exposure after the first and the second treatments (p>0,05 for all comparisons).

Conclusion: The results of our study indicated a decrease in DLCO and a significant increase in the frequency of patients with impaired DLCO in newly treated patients with SIRT using glass microspheres. No significant change was found in DLCO values and in the frequency of patients with impaired DLCO in the limited number of retreated patients. Also, the percent change in DLCO values did not significantly correlate with lung shunt fraction, treatment dose, or lung radiation exposure after the first and the second treatments. More comprehensive studies with different protocols are needed to better delineate DLCO changes after SIRT.