Karbon salınımı (CO2), çerçevesinde yenilenebilir enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki; Türkiye örneği
The relationship between renewable energy consumption and economic growth as to carbon (CO2) emissions: The case of Turkey
Yazar: ÇİĞDEM YAKUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT SAĞIR
İskenderun Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı / İşletme Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Karbon emisyonu = Carbon emission ; Tüketim = Consumption ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
İnsanların ihtiyaçları sürekli büyürken, insanlar tüketim sınırlarını aşmakta ve gelecek nesilleri düşünmeden bugünü yaşamaktadır. Bu alışkanlıklardan dolayı insanoğlu Dünyanın Ekosisteminin üretebileceğinden daha fazlasını tüketmekte ve kendi geleceğini yok etmektedir. Hâlbuki insanlar ihtiyaçlarını giderirken gelecek nesillerin de ihtiyaçlarını yok etmeden sürdürebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda ekonomik ve sosyal gelişimini inşa edebilir. Enerji sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik ve çevresel boyutlarını etkileyen önemli kaynaklardan biri olarak ortaya çıkmıştır. Ülkelerin enerji ihtiyacı ekonomik büyüme ile doğru orantılı olarak artmaktadır. Enerjinin fosil yakıtlardan karşılanıyor olması, Fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan zararlı gazlardan dolayı sürdürülebilir bir çevreyi tehdit etmektedir. Ayrıca enerjide dışa bağımlılık ülkelerin sürdürülebilir kalkınma ve sosyo-ekonomik gelişiminin önünde engel olarak durmaktadır. Ülkemizin enerjide dışa bağımlılık oranına bakıldığında 1990 yılında %52, 2000 yılında %68, 2011 yılında  %72, 2018 yılında ise %73'dür ve bu bağımlılık oranı her geçen gün artmaktadır. Bu enerji ihtiyacının sürdürülebilir ve güvenli bir şekilde karşılanması ve dışa bağımlılığın azaltılması ülkemizin önde gelen politikalarındandır. Bu politikalar doğrultusunda Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynaklarını daha da önemseyerek ekonomik büyümesini arttırması gerekmektedir. Bu nedenle, çalışmada 1990-2015 döneminde Türkiye'de hem sürdürülebilir bir çevre hem de sürdürülebilir bir kalkınma için karbon salınımı (CO2) çerçevesinde ekonomik büyüme ile yenilenebilir enerji tüketimi arasındaki ilişkinin varlığı ve yönü araştırıldı. Bu çalışmada kullanılan yöntemler, Engle-Granger ve Gregory-Hansen eşbütünleşme testleri ile "Toda-Yamamoto" nedensellik testidir. Bu çalışmanın sonucunda Ekonomik büyümeden yenilenebilir enerji tüketimine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

Abstract:
While people's needs are constantly growing, they exceed consumption limits and live today without thinking the needs of future generations. Because of such consumption habits, human beings consume more than the Earth's ecosystem can produce and destroy their own future. However, while meeting their needs, people can build their economic and social development in line with the principle of sustainable development without destroying the needs of future generations. Energy has emerged as one of the important resources that affect the economic and environmental dimensions of sustainable development. The energy needs of countries increase in direct proportion with their economic growth. The fact that energy is supplied from fossil fuels threatens a sustainable environment due to harmful gases released into the atmosphere as a result of burning fossil fuels. In addition, dependency to abroad in terms of energy stands as an obstacle to the sustainable development and socio-economic development of countries. When we look at energy dependency of Turkey to abroad, it can be seen that the country's dependency ratio has been increasing day by day in line with its fast economic growth. While the ratio was 52% in 1990, it was 68% in 2000, 72% in 2011 and 73% in 2018. Meeting this energy need in a sustainable and secure manner and reducing foreign dependency are among the primary policy goals of Turkey. In line with these policies, Turkey needs to accelerate its economic growth by paying more attention to renewable energy sources. For this end, the existence and direction of the relationship between economic growth and renewable energy consumption within the framework of carbon emission (CO2) for both a sustainable environment and a sustainable development in Turkey during the 1990-2015 period was investigated in this study. Engle-Granger and Gregory-Hansen cointegration tests and the "Toda-Yamamoto" causality test are used for the analysis. As a result of this study, a unidirectional causality relationship was found from economic growth to renewable energy consumption.