Birleşik Arap Emirlikleri'nde petrol gelirlerinin yerleşmeye etkisi
The impact of oil revenues on settlement in the United Arab Emirates
Yazar: NİLHAY USTA PAMUK
Danışman: PROF. DR. HAMZA AKENGİN
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Coğrafyası ve Jeopolitiği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bugün Ortadoğu denilince ilk akla gelen petrol ve petrol bulunmasının bölge ülkeleri üzerinde yarattığı değişim etkisi oluyor. Bu noktada, bölge ülkelerinden Birleşik Arap Emirlikleri'de dünyaca bilinen Dubai ve Abu Dabi gibi Emirlikleri ve geçmişten bugüne geçirdiği değişim ile öne çıkanlar arasındadır. Bu kapsamda çalışmada, bu ülkede keşfedilen petrolün ve ondan sağlanan gelirlerin ülke yerleşimine ne gibi bir etkisi olduğu üzerinde durulmuştur.

Bu çerçevede, araştırmanın ana amacı Birleşik Arap Emirlikleri'nde 1950'li yılların sonlarında keşfedilen petrolün ve ondan elde edilen gelirlerin ülkeyi özellikle yerleşim kavramı üzerinden nasıl etkilediğinin gösterilmesidir. Bu etki yazılı, istatistiksel ve görsel kaynakların kullanımı ile gösterilmeye çalışılmış olup, yine araştırmada çizilmek istenen genel çerçeve ise geçmişte balıkçılıkla uğraşan küçük bir kasaba görüntüsündeki ülkenin son yarım asırda geçirmiş olduğu dönüşümün coğrafyanın beşeri, ekonomik ve fiziki dalları üzerinden gösterilmeye çalışılması olmuştur.

Araştırmada hem literatür taramasından elde edilen veriler hem de ülkeye gerçekleştirilen saha araştırması sırasında elde edilen görseller kullanılmıştır. Literatür taraması kısmında, kitaplardan, makalelerden, tezlerden ve bu ülkeyle ilgili yayınlanan raporlardan yararlanılmış olup, bunların yanı sıra ülkeye dair grafikler, haritalar ve tablolar ile çalışmanın zenginleştirilmesine çalışılmıştır. Tüm bunlara ek olarakta, saha araştırması sırasında edinilen görsellerle çalışmanın temel vurgusunun daha da pekiştirilmesi sağlanmıştır.

Özetle, ülkeye saha araştırılmasına gidilmesi, konuya dair elde edilen tüm kaynakların derlenmesi ve yazım aşaması da dahil olarak iki seneyi aşkın bir süreye yayılan bu tezde, günümüzde yıllık 50.000 $'a yaklaşan kişi başı gelire  ve  9.6 milyonu aşan nüfusa sahip  olan ülkenin, gelir kaynağının sadece inci avcılığı, gemi inşa işleri ve balıkçılık olduğu dönemlerden bugünkü seviyesine ulaşmasının altında yatan temel nedenin ülkede petrolün keşfi ve ondan elde edilen gelirler olduğu vurgulanarak, bu gelirlerin ülkede yerleşme konusunda yaşanan dönüşüm sürecini nasıl etkilediği irdelenmiştir.

Anahtar kelimeler: Ortadoğu, Birleşik Arap Emirlikleri, Petrol, Nüfus, Şehir Hayatı

Abstract:
Today, when the Middle East is mentioned, the first thing that comes to mind is  oil  and the effect of the oil discovery on the countries of the region. At this point, among the countries of the region, the United Arab Emirates, with the world-renowned Dubai and Abu Dhabi Emirates, are among the prominent ones with the change it has made from past to present. In this context, the oil discovery in this country and the impact of revenues provided from oil on the settlement of the country will be emphasized.

In this context, the main purpose of the research is to show how in the late 1950s the discovered oil and revenues  provided from it in the United Arab Emirates affected the country especially through the concept of settlement. This effect will be tried to be demonstrated by the use of written, statistical and visual resources, and the general framework that will be drawn in the research will be to try to show the transformation of the country in the past half century in the image of a small town engaged in fishing in the past through the human,economic and physical branches of the geography.

Both the data obtained from the literature review and the visuals obtained during the field research conducted in the country will be used in the research. In the literature review section, books, articles, theses and published reports about this country will be utilized, as well as graphics, maps and tables about the country will be enriched. In addition to this, the basic emphasis of the study will be further strengthened by visuals obtained during the field research.

In summary, this thesis spans over two years including field research, compilation of all the sources obtained and the writing stage. Today, at this country-has a per capita income of approximately $ 50,000 and a population of exceeding 9.6 million- the discovery of oil and revenues provided from oil as the main reason for reaching its present level from the periods when pearl fishing, shipbuilding and fishery will be emphasized and how these revenues affect the transformation process in settling in the country will be examined.

Keywords: The Middle East, The United Arab Emirates, Oil, Population, City Life