Öğrencilerin çevre ile ilgili kavramları algılamaları, yanlış kavramları ve nedenleri
The students' perceptions about the environmental conceptions, their misconceptions and the reasons
Yazar: UÇAL ÖZEL
Danışman: PROF. DR. ZİYA KILIÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram algılama = Concept to perceive ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramlar = Concepts ; Kimya = Chemistry ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Lise öğrencileri = High schools students ; Çevre = Environment ; Çevre algılama = Environment identification

Özet:
ÖZET ÖĞRENCİLERİN ÇEVRE İLE İLGİLİ KAVRAMLARI ALGILAMALARI, YANLIŞ KAVRAMALARI VE NEDENLERİ (Yüksek Lisans Tezi) Uçal ÖZEL GAZI ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Haziran 2004 Bu çalışmanın amacı, her geçen yıl ağırlaşan çevre sorunları karşısında Lise 1. sımf öğrencilerinin çevre kimyasının temel kavramlanndan olan sera etkisi, asit yağmurları ve ozon tabakası ile küresel ısınma, çevreyi en fazla tahrip eden etmenler, ormanların önemi gibi genel konulardaki fikirlerini ve yanlış kavramalarını belirlemektir. Ayrıca, bu çalışmada, bugüne kadar olduğu gibi, bundan sonra da Dünyamızın kendini yenileyip yenileyemeyeceği, bu çevre sorunlarının gelecek kuşaklar için ne derecede önem arz edeceği konusunda öğrencilerin düşüncelerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu çalışma, Ankara İli Yenimahalle İlçesi Prof. Dr. Şevket Raşit Hatipoğlu Lisesi'nde, 340 lise 1. sınıf öğrencisi üzerinde 2003-2004 Ders Yılı 2. döneminde yürütüldü. Öğrencilerin üç temel kavram ve genel çevre konularıyla ilgili düşüncelerini tespit etmek amacıyla;VI. 27 sorudan oluşan Likert anket tipinde (tamamen katılıyorum, katılıyorum, kararsızım, katılmıyorum, hiç katılmıyorum) tutum anketi uygulandı.. Beşer seçenekli 20 sorudan oluşan çoktan seçmeli test uygulandı.. Artan sera etkisi, küresel ısınma, ozon tabakasındaki incelme ve asit yağmurları neticesinde Dünya' daki canlı yaşamın hangi oranda etkileneceği, Dünya'nın bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da kendini yenileyip yenileyemeyeceği ve atmosferde normal olarak bulunan gazlardan başka hangi kirleticilerin bulunduğunu düşündüklerini öğrenmek üzere iki açık uçlu soru soruldu. Öğrencilerin yaklaşık %28'i sera etkisi, %32'si asit yağmurları ve %18'i de ozon tabakası konularındaki sorulara "kararsızım" cevabım verdiler. Sera etkisinin artması halinde küresel ısınmanın da artacağı genel kavramına sahip olmalarına rağmen, sera etkisi konusundaki kavramalarının çok dağımk olduğu ve artan sera etkisi neticesinde Dünya' da ne gibi olayların olacağını değerlendiremedikleri tespit edildi. Ozon tabakası ile öğrencilerin sadece ozonun Güneş'ten gelen UV ışınları tuttuğu ve canlı yaşam için gerekli olduğu düşüncesine sahip oldukları görüldü. Ozon tabakasının delinmesi veya incelmesi neticesinde nelerin olacağım değerlendiremedikleri, sera etkisi ve asit yağmurlarıyla ilgili konularda bilimsel gerçeklerle uyuşmayan dağınık bilgilere sahip oldukları belirlendi. Öğrencilerin asit yağmurlarının insan aktiviteleriyle ilgili olduğunu bilmeleri ve bazı kömür çeşitlerinin kullanılmasının asit yağmurlarının oluşumunu artıracağını belirtmelerine rağmen, normal yağmur suyunun asidik olduğu ve sera etkisi ile ilgisinin bulunmadığım bilmedikleri tespit edildi.vıı Çoktan seçmeli sorulara verilen cevaplar değerlendirildiğinde; öğrencilerin genel çevre konularıyla ilgili önemli sayılabilecek oranda doğru kavramsal algılamalara sahip olmadıkları görüldü. Genel olarak, Dünya'nın bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da kendini yenileyeceği ve bahsedilen çevre sorunlarının abartılı olarak işlendiği kanaatine sahip oldukları görüldü. Öğrencilerin genel yaklaşımının asit yağmurları, sera etkisi ve ozon tabakasının incelmesinin istenmeyen bir durum olduğu ve bunun neticesinde de çevre ile ilgili bütün olumsuzlukların nedeni olduğunu düşündükleri gözlendi. Örneğin, "Sera etkisi kötüdür, asit yağmurlarına neden olur." gibi. Programda müstakil bir ünite olmadığından, bu çalışmada çevre konularının öğretimiyle ilgili geleneksel yöntem ve yapılandırmacı yaklaşımın etkinliği karşılaştmlamamıştır. Ancak, yapılandırmacı yaklaşıma göre, 2 saatlik bir ders neticesi 15 gün sonra uygulanan testlerde, öğrencilerin kavramlarınm önemli ölçüde bilimsel doğrulara yaklaştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
vm ABSTRACT THE STUDENTS' PERCEPTIONS ABOUT THE ENVIRONMENTAL CONCEPTIONS, THEIR MISCONCEPTIONS AND THE REASONS (M. Sc. Thesis) Uçal OZEL GAZI UNIVERSITY INSTITUE OF EDUCATION SCIENCES June 2004 The purpose of this study is to determine the awareness and misconceptions of 9. grade students about the environmental related concepts such as greenhouse effect and global warming, acid rain, factors destroying our habitat and the environmental importance of forests in the face of rapidly aggravating environmental conditions. The study also aims at enlightening the opinions of the students on the issues such as whether the world will be able to renew itself and how the environmental problems will effect the coming generations. This study was carried out on 340 high school first year students studying in Prof. Dr. Şevket Raşit Hatipoğlu high school located in Yenimahalle district of Ankara province. In order to determine the general opinions of the students on environmental issues the student were subjected a 27 question Likert type survey (with five choices as I totally agree, I agree, I am not sure, I disagree, I totally disagree) and a 20-IX question five choice test. They were then asked an open ended question in order to reveal their opinions about the issues such as greenhouse effect, depleting ozone layer whether the world will be renew itself, at what proportion will the living organisms be effected by these problems and what other pollutants there are in the atmosphere except those alt ready present. The ratio of the students who answered as" I am not sure" was 28 % for greenhouse effect, 32 % for acid rain and 18% for the depletion in the ozone layer. Although the students though that the greenhouse effect will cause global heating their perception of the greenhouse effect was not solid and they could not correctly evaluate the consequences of it. As regards to depletion of ozone layer, the students were aware that ozone filtered the harmful ultraviolet radiation in the sunlight and sunlight was an indispensable components for the life on earth but they were not able to comprehend the effects of the depletion in the ozone layer and they had non-scientific rumor type opinions relating to greenhouse effect and the acid rain. Although the students were cognizant that acid rain is induced by human activities and the use certain type of coal provokes it, they were not aware that the normal rainwater was acidic and acid rain has no relation with greenhouse effect. The evaluation of the answers the students gave to the multiple-choice questions showed that the students have correct conceptions on environmental issues at a significant ratio. It was observed that they were of the opinion that the world will be able to renew itself as it did up to now and the environmental issues were exaggerated It was also observed that the students were aware the greenhouse effect, acid rain and depletion in ozone layers were undesirable conditions and would cause harmful effects on the environment. For instance they stated "green house effect is bad, it causes acid rain."It was not possible to make a comparative study between the traditional method and constructivist method in teaching the environmental issues since there was no such unit in curricula.. However the test given to the students 15 days after they had been taught with constructivist method revealed that their opinions relating to the environmental issues changed in correct direction