Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin çalışma ortamı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı  etkisi
The mediating effect of psychological resilience on the relationship between working environment and turnover intenti̇on of surgical nurses
Yazar: ESRA ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YEŞİLYURT
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi hemşirelik =   ; Genel cerrahi = General surgery

Özet:
Bu çalışma, cerrahi hemşirelerinin çalışma ortamı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan bu çalışma, Türkiye'de üniversite, özel ve kamu hastanelerinde çalışan 385 hemşire ile çevrimiçi anket kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 385 hemşire oluşturmuştur. Veri toplamada, tanıtıcı bilgi formu, Hemşirelik İş İndeksi –Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, t testi, tek yönlü varyans, çoklu doğrusal regresyon kullanılarak analiz edilmiş, aracılık analizleri için PROCESS makro eklentisi kullanılmıştır. Hemşirelerin İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği puan ortalaması 3,26±0,71, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği puan ortalaması 19,29±5,69 olarak saptanmıştır. Hemşirelerin Hemşirelik İş İndeksi – Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması 1,93±0,58 olarak belirlenmiştir. Regresyon analizinde, hemşirelerin işten ayrılma niyetini altı bağımsız değişkenin etkilediği (çalışma ortamı algısı, psikolojik sağlamlık, çalışılan kurum türü, meslekteki çalışma yılı, birimde isteyerek çalışma durumu ve haftalık ortalama çalışma saati) ve bu değişkenlerin toplam varyansın %39,5'unu açıkladığı belirlenmiştir. Psikolojik sağlamlık aracı değişkeni kullandığında çalışma ortamının işten ayrılma niyetine dolaylı etkisi de anlamlı bulunmuş ve %16,9'unu açıklamıştır (ꞵ=0,118, p<0,001). Bu çalışmada, hemşirelerin ayrılma niyetlerinin çalışma ortamı, psikolojik dayanıklılık, sosyodemografik ve çalışma özellikleri gibi değişkenlerden etkilendiğini ve çalışma ortamı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı etkisinin olduğu saptanmıştır. Yöneticilerin ve politika yapıcıların, hemşireleri işte tutma konularını ele alırken çalışma ortamının iyileştirilmesine yönelik uygulamalar ile hemşirelerin psikolojik dayanıklılığını arttırıcı unsurlara dikkat etmeleri önemlidir.

Abstract:
This study was conducted to determine the mediating effect of psychological resilience on the relationship between work environment and turnover intention of surgical nurses. This cross-sectional, descriptive and correlational study was conducted using an online questionnaire with 385 nurses working in university, private and public hospitals in Turkey. Ethics committee permission was obtained for the study. The sample of the study consisted of 385 nurses. Descriptive information form, Nursing Work Index- The Practice Environment Scale, Brief Psychological Resilience Scale and Turnover Intention Scale were used for data collection. Data were analysed using descriptive statistics, t test, one-way variance, multiple linear regression, and PROCESS macro plug-in was used for mediation analyses. The mean score of the Turnover Intention Scale was 3.26±0.71 and the mean score of the Brief Psychological Resilience Scale was 19.29±5.69. The mean score of the Nursing Work Index- The Practice Environment Scale, Brief Psychological Resilience Scale was determined as 1,93±0,58. In the regression analysis, it was determined that six independent variables (perception of work environment, psychological resilience, type of institution, years of employment, willingness to work and average weekly working hours) affected nurses' intention to quit and these variables explained 39.5% of the total variance. When psychological resilience was used as a mediating variable, the indirect effect of working environment on turnover intention was also found to be significant and explained 16.9% (ꞵ=0.118, p<0.001). In this study, it was found that the turnover intention of nurses was affected by variables such as working environment, psychological resilience, sociodemographic and working characteristics, and psychological resilience had a mediating effect on the relationship between working environment and turnover intention. It is important for managers and policy makers to pay attention to practices aimed at improving the working environment and factors that increase the psychological resilience of nurses while addressing nurse retention issues.