Vazoaktif ilaçların izole insan umbilikal arteri üzerinde oluşturduğu kasılma yanıtına propofol ve sevofluranın etkileri
Effects of propofol and sevoflurane on contractions elicited by vasoactive drugs in isolated human umbilical artery
Yazar: ERGÜN GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. ATEŞ DUMAN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestetikler = Anesthetics ; Dopamin = Dopamine ; Epinefrin = Epinephrine ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Norepinefrin = Norepinephrine ; Propofol = Propofol ; Umbilikal arterler = Umbilical arteries

Özet:
Bu çalışmada, klinikte vazopressör olarak en sıklıkla kullanılan katekolaminler dopamin, adrenalin ve noradrenalinin izole endotelsiz insan umbilikal arterinde yaptıkları vazokonstriksiyon etkileri ile anestezi indüksiyonu ve idamesinde sık kullanılan iki ilaç olan intravenöz anestezik propofol ve volatil anestezik sevofluranın elde edilen vazokonstriksiyona olan etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışma, Etik Komite onayı ile normal doğum yapan sağlıklı gebelerden alınan umbilikal kordlardan umbilikal arter (3-4 mm X 10-15 mm) şeritleri kesildi. Daha sonra 10 ml Krebs Henseleit tampon solüsyonu içeren organ banyosunda askıya alınan şeritler %95 O2 ve %5 CO2 içeren bir gaz karışımı ile havalandırıldı. Şeritlerin başlangıç kontrol kontraksiyonları fenilefrin kullanılarak (10-5 M) kaydedildi. Protokoller endoteli soyulmuş arter şeritleri ile yürütüldü. Dinlenme periyodu sonrası 10-5 M dopamin (n=6),  10-5 M adrenalin (n=6) ve 10-5 M noradrenalin cevap eğrileri elde edildi. Vazoaktif ilaca maksimum yanıt kaydedildikten sonra kümülatif propofol (10-6 M, 10-5 M ve 10-4 M) veya kümülatif sevofluran (%1.2, %2.4 ve %3.6) organ banyosuna eklendi ve cevaplar kaydedildi. Maksimum ilaç cevapları (Emax) fenilefrinle indüklenmiş maksimum konsantrasyonun yüzdesi olarak ifade edildi. Sonuçlar ortalama ± standart deviasyon (SD) olarak ifade edildi. p<0.05 =anlamlı kabul edildi.
Propofol dopamin, adrenalin ve noradrenalinle kasılmış umbilikal arter şeritlerinde konsantrasyon bağımlı gevşeme oluşturdu. Anestezik ilaç uygulanmadan oluşan kontraksiyonlarla karşılaştırıldığında dopamin, adrenalin ve noradrenalinle oluşmuş kontraksiyonlar sonrası oluşan doz bağımlı gevşeme istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Benzer şekilde sevofluran, dopamin, adrenalin ve noradrenalinle kasılmış umbilikal arter şeritlerinde konsantrasyon bağımlı gevşeme oluşturdu. Anestezik madde uygulanmadan oluşmuş kontraksiyonla karşılaştırıldığında, dopamin, adrenalin ve noradrenalinle oluşmuş kontraksiyonlar için doz bağımlı gevşemeler anlamlıydı (p<0.05). 
Propofol ve sevoflurane karşılaştırıldığında; yüksek konsantrasyonda (10-4 M) propofol, yüksek konsantrasyonda sevofluranla  (%3.6) karşılaştırıldığında dopamine bağlı kontraksiyonda anlamlı olarak daha yüksek oranda gevşeme oluşturdu. Adrenalinle oluşturulmuş kontraksiyonda, yüksek konsantrasyonda propofol (10-4 M), orta (%2.4) ve yüksek (%3.6) konsantrasyonda sevofluranla karşılaştırıldığında anlamlı şekilde daha yüksek oranda gevşeme oluşturdu. Orta (%2.4) ve yüksek (%3.6) konsantrasyonda sevofluran, orta (10-5 M) ve yüksek  (10-4 M) konsantrasyonda propofolle karşılaştırıldığında anlamlı şekilde daha yüksek oranda gevşeme oluşturdu. 
Bu çalışma dopamin, adrenalin ve noradrenalinin insan umbilikal arterinde kasılma cevabı oluşturduğunu ortaya koymuştur ve noradrenalin en fazla kasılmaya neden olan katekolamindir. Hem propofol hem de sevofluran bu kasılma cevabını doz bağımlı şekilde inhibe etmektedir. Propofol, dopamin ve adrenaline bağlı kontraksiyonda daha güçlü şekilde gevşeme oluştururken, sevoflurane noradrenaline bağlı kontraksiyonda daha güçlü gevşeme oluşturur.

Abstract:
This study aims to assess the vasoconstrictor effects of catecholamines in common clinical use as vasopressors; dopamine, adrenaline and noradrenaline on isolated human umbilical arteries and the effects of the two most common anesthetics propofol and sevoflurane on the catecholamine elicited vasoconstriction.
After the approval of the Human Ethics Committee umbilical cord samples were obtained from normal deliveries. Cords were cut into spiral strips (3-4 mm X 10-15 mm) and suspended in organ baths containing Krebs-Henseleit solution bubbled with oxygen-carbon dioxide mixture. Control contraction to phenylephrine (10-5 M) was recorded. Protocols were conducted with endothelium-denuded strips. Response curves were obtained to 10-5 M dopamine (n=6), 10-5 M adrenaline (n=6) or 10-5 M noradrenaline (n=6). Afterwards either cumulative propofol (10-6 M, 10-5 M and 10-4 M) or cumulative sevoflurane (%1.2, %2.4 and %3.6) was added to the organ bath and the responses were recorded. 
Responses (Emax) were expressed as a percentage of maximum phenylephrine induced contraction. Results are expressed as mean ± SD. Values of p< 0.05 were considered to be significant.
Propofol elicited significant concentration dependent relaxations in strips pre-contracted with dopamine, adrenaline and noradrenaline (p<0.05). Similarly sevoflurane elicited concentration dependent relaxation in umbilical artery strips precontracted with dopamine, adrenaline and noradrenaline (p<0.05).
High (10-4 M) concentration of propofol caused significantly higher relaxation compared to the high (3.6%) concentration of sevoflurane in the contraction elicited by dopamine. High concentration of propofol (10-4 M) caused significantly higher relaxation compared to the middle (2.4%) and high (3.6%) concentrations of sevoflurane in the contraction elicited by adrenaline.  Middle (2.4%) and high (3.6%) concentrations of sevoflurane caused significantly higher relaxation compared to the middle (10-5 M) and high (10-4 M) concentrations of propofol.
The present study shows that dopamine, adrenaline and noradrenaline elicit contractions in human umbilical arteries noradrenaline causes the highest contraction. Both propofol and sevoflurane inhibit these contractions in a dose dependent manner. Propofol caused greater relaxation in the contractions elicited by dopamine and adrenaline, while sevoflurane caused greater relaxation in the contraction elicited by noradrenaline.