Türkiye'de bireysel emeklilik sistemi ile ekonomik gelişmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of relationship between private pension system and the economic development in Turkey
Yazar: HİLAL İLGİN UYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN DEMİRGİL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Emeklilik = Pension ; Emeklilik sistemi = Pension system ; Gelişme = Development ; Gelişme = Development ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; Özel emeklilik = Private pension

Özet:
Bu tezin amacı, bireysel emeklilik sisteminin makroekonomik etkilerini inceleyerek bireysel emeklilik sistemi verileri ile temel ekonomik göstergeler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Bunu tespit etmek amacıyla bireysel emeklilik sisteminin katılımcı sayısı, sertifika sayısı ve toplam yatırım tutarı ile makroekonomik göstergelerden İstanbul Menkul Kıymetler Borsası endeksi, mevduat faizi, enflasyon, döviz kuru, büyüme oranı ve dış ticaret verileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma sürecinde 2004-2009 yılları arasındaki aylık veriler kullanılmıştır. Bu incelemede bu faktörlerin bireysel emeklilik sistemini etkileyip etkilemediği ve bu faktörler ile bireysel emeklilik sistemi göstergeleri (katılımcı sayısı, sertifika sayısı ve toplam yatırım tutarı) arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır.Elde edilen bulgulara göre yukarıda sayılan verilerden sadece sertifika sayısı ile mevduat faizi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. İlgili dönemden bir önceki dönemin mevduat faizi ilgili dönemin sertifika sayısını etkilemektedir. Söz konusu dönemdeki sertifika sayısı ise bir sonraki dönemin mevduat faizini etkilemektedir. Böyle bir etkinin ortaya çıkması beklenen bir durumdur. Çünkü yatırımcı gözüyle bakıldığında, mevduat faizi ile bireysel emeklilik sistemi farklı birer yatırım aracıdır ve birbirinin alternatifidir. Bu bağlamda faizlerin düşmesi yatırımcıları bireysel emeklilik sistemine katılmaya teşvik edebilir. Benzer şekilde bireysel emeklilik sisteminde biriken fonun büyümesi de faizleri aşağıya çeken bir faktör olabilir. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin verilerin açıklanmaya başlanmasından sonra yedi yıl gibi bir sürenin geçtiği düşünülürse sistemin makro ekonomik etkilerinin ortaya çıktığını söylemek için henüz erkendir. Bu etkinin uzun dönemde daha belirgin olarak kendini göstermesi beklenmektedir. Özellikle 2015 yılından sonra yapılacak benzer çalışmalarda daha sağlıklı sonuçlar elde edilebilecektir.

Abstract:
The aim of this thesis is, to investigate whether there is a significant relationship between the data of private pension system and the basic economic indicators, by examining the macroeconomic effects of private pension system. In order to determine this, based on the number of participants of the private pension system, the number of the certificates and total investment amount macro economic indicators, the relationship between the Istanbul Stock Exchange index, deposit interest rates, inflation, exchange rate, growth rate and external trade data were examined. Monthly data of 2004-2009 years are used in investigation. By this study, it has been investigated whether these factors have any effect on private pension system or not, and if there is any significant relationship between these factors and the private pension system indicators (such as the number of the participants, the number of the certificates and total investment amount). According to the findings, it was found out that there was a significant relationship only between the number of certificates and interest rates among the data mentioned above. The deposit interest rate of an earlier period than the related period has an effect on related period certification number. The certification number on the related period affects the deposit interest rates of the following period. The emergence of such an effect is an expected situation because in terms of investors, the deposit interest and private pension system are two different investment implements and they alternate each other. In this context, falling interest rates may encourage investors to join the private pension system. Similarly, the growth of the accumulated fund in private pension system can be a factor in drawing the interest rates down.Considering that the beginning of the explanation of the data related to private pension system was 7 years ago, it is early to say that the macro-economic effects of the system appeared. This effect is expected to show itself in the long term run more prominently. Especially during the similar act of researches after 2015, more reliable results may be obtained.