Sosyal desteğin, başa çıkma stratejileri ve kişilerarası orantasyonun öğrecilerin üniversiteye adaptasyonun üzerindeki etkileri: Çerçeve olarak geçiş teorisi
The impact of social support, coping strategies, and interpersonal orientation on studnts' adaptation to university: Transition theory as a framework
Yazar: RUKHSAR MUHAMMAD OMAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜNGÖRER ; PROF. DR. CHACHAN JUMA MOHAMMED
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Ortamlar arası geçiş = Transitions between environments ; Oryantasyon = Orientation ; Sosyal destek = Social support ; Uyum = Adaptation ; Uyum düzeyi = Adjustment level ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Liseden üniversiteye geçerken, öğrenciler eğitimden vazgeçmeye, eğitimini bir bölümden veya üniversiteden diğerine aktarmaya ve sınıflarında başarısızlığa yol açabilecek stresli durumlara neden olan çeşitli değişiklikler ve zorluklarla karşılaşabilirler. Geçiş sadece birinin hayatındaki rol ve rutin değişikliklere yol açan dönemi ifade eder. Bu değişiklikler, bireyin varsayımları ve davranışları açısından değerlendirildiğinde; bunlar sosyolojik, psikolojik, çevresel ve biyolojik faktörlerin bir yansımasıdır. Birey bu geçiş sırasında bir takım zorlu taleplerle karşılaşır. Geçişlere uyum sağlamak, öğrencilerin kolej ve üniversite yaşamının çeşitli taleplerine uygun şekilde cevap vermelerini gerektirir. Uyum, demografik, sosyal, psikolojik ve bireysel Faktörler olmak üzere farklı değişkenlerden etkilenebilir. Bu nedenle, öğrencilere hem ebeveyinlerinden hem de akranlarından gerekli miktarda sosyal destek verilmeli, kendileri de uygun başa çıkma stratejileri kullanmalı ve kişilerarası yönelimlerini yüksek düzeyde geliştirmelidirler. Mevcut araştırma, Schlossberg'in geçiş teorisi çerçevesinde öğrencilere sağlanan sosyal destek miktarını, geçişe adaptasyonları sırasında kullandıkları ortak başa çıkma stratejilerini ve kişilerarası yönelim düzeylerini ve bunların her birinin uyum ve birbirleri üzerindeki etkilerini incelemiştir. Yukarıda belirtilen amaçlara ulaşmak için çalışmada, Irak'ın kuzeyindeki bir devlet üniversitesinde okuyan ve  rassal seçim ile oluşturulan 540 kişilik bir öğrenci grubu kullanılmıştır. Öğrenciler sosyal destek düzeyleri, kullandıkları ortak başa çıkma stratejileri ve kişilerarası yönelim düzeyleri hakkındaki soruları cevaplayarak bir anketi tamamladılar. Toplanan verileri analiz etmek ve korelasyonları incelemek için frekanslar, yüzdeler, ortalamalar, standard sapmalar, korelasyon matrisi, Cronbach Alpha ve t testleri kullanıldı. Araştırmanın bulguları, öğrencilerin adaptasyonunu da etkili olan tek değişkenin başa çıkma stratejilerinin kullanılması olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, sosyal destek ve kişilerarası yönelimi de uyum üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca araştırma öğrencilerin sosyal ve uyum düzeylerinin düşük olduğunu, kişiler arası yönelim düzeyinin ise öğrenciler arasında yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak, öğrenciler tarafından kullanılan en yaygın baş etme stratejileri, diğerlerinden yardım isteme ve problem çözme stratejisini içerir. Son olarak, sonuçlar sosyal desteğin öğrencilerin üniversiteye adaptasyonundaki önemini göstermektedir. Çalışma aynı zamanda adaptasyon üzerindeki etkisi henüz incelenmemiş bir değişken olarak kişilerarası adaptasyonu katarak literatüre katkı sunmaktadır. Çalışma aynı zamanda öğrencilerin üniversite kayıt bölümleri tarafından desteklenmelerini ve birinci sınıf öğrencilerini üniversite ortamını ve taleplerini tanımak için oryantasyon programlarının açılmasını önermektedir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Desteğin, Başa Çıkma Stratejileri, Kişilerarası Oryantasyonun, Adaptasyon, Geçiş Teorisi

Abstract:
When transitioning to university from high school, students may encounter various changes and challenges that cause them undergo a stressful situation that may incorporate giving up their education, transferring their education from one department or university to another, failing their classes, and so on. Transition simply refers to changes that occur in someone's life that lead to changes in roles and routines. These changes require a corresponding change in assumptions and behavior on the part of the individual and they are a reflection of sociological, psychological, environmental, and biological factors. They encounter the individual with a number of demands. Adapting to transitions requires students to respond to the various demands of college and the university life appropriately. Adaptation can be affected by a number of factors ranging from demographic, social, psychological, and individual factors. Therefore, students need to be provided with the necessary amount of social support from both parents and peers, use convenient coping strategies, and develop a high level of interpersonal orientation. The current investigation sought to explore the amount of social support provided to students, the common coping strategies they employed during their adaptation to transition, and their level of interpersonal orientation as well as the impact of each one of these on adaptation and on one another, proceeding within Schlossberg's transition theory. To achieve the stated aims above, the study used a simple random sample comprised of 540 students from a public university in the northern part of Iraq. Students completed a survey by answering questions about their level of social support, the common coping strategies used by them, and their level of interpersonal orientation. Frequencies, percentages, means, standard deviations, correlation matrix, correlation  coefficient, Cronbach Alpha, one-way a nova and t tests were utilized to analyze the collected data and examine the correlations.The findings of the study demonstrated that the only variable that could predict students' adaptation was the use of coping strategies. However, the other variables, namely social support and interpersonal orientation did not impact on adaptation. It further revealed that students' social support and adaptation recorded a low level while the level of interpersonal orientation was high among students. Additionally, the commonest coping strategies employed by students included the strategy of asking others for help and problem-solving strategy. Finally, the results acknowledge the role of social support in students' adaptation to university, especially in the context in question. The study extends the literature by introducing a variable, namely interpersonal orientation whose influence on adaptation has not been examined yet. The study ended with the recommendation that the university registration departments support students and that orientation programs be opened for familiarizing them with the university environment and its demands.

Keywords: Social Support, Coping Strategies, Interpersonal orientation, Adaptation, Transition Theory