İrritabl bağırsak sendromlu hastalarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of quality of life in i̇rritable bowel syndrome patients
Yazar: GÜLŞEN KAYA GÜVEN
Danışman: PROF. DR. EMİNE KIYAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome

Özet:
İrritabl Bağırsak Sendromlu Hastalarda Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi
Amaç: Araştırma irritabl bağırsak sendromlu hastalarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırmanın verileri, Ağrı Devlet Hastanesi Dâhiliye ve Gastroenteroloji Polikliniğine Şubat-Eylül 2015 tarihleri arasında gelen ve irritabl bağırsak sendromu tanısı olan 201 hasta ile yapıldı. Verilerin toplanmasında;  anket formu ve İrritabl Bağırsak Sendromu Yaşam Kalitesi Ölçeği (IBS-QOL) kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik ortalama, Mann Whitney U testi, Sperarman korelasyon analizi ve Kruskall Wallis testi kullanıldı. 
Bulgular: Hastaların yaşam kalitesi toplam puan ortalaması 61.34±18.41 bulundu. Yaşam kalitesi alt boyut puan ortalamalarından disfori 60.29±22.62, aktivite 56.36±21.18, beden imgesi 63.71±23.90, sağlık endişesi 53.11±26.89, yiyeceklerden kaçınma 43.91±24.13, sosyal tepki 69.68±22.83, seksüalite 87.94±25.11 ve sosyal ilişki 69.40±26.00 olarak bulundu. Hastaların medeni durumu, gelir düzeyi, tedavi türü, yakınma sıklığı ve genel sağlık algısı ile yaşam kalitesi arasında önemli bir fark olduğu bulundu (p<0.05). Hastaların yaşı (r=-0.159) ve çocuk sayısı (r= -0.194) ile yaşam kalitesi arasında önemli negatif bir ilişki olduğu bulundu (p<0.05).
Sonuç: Hastaların yaşam kalitesinin ortalamanın biraz üstünde olduğu bulundu. Alt boyutlardan en çok etkilenen yiyeceklerden kaçınma iken en az etkilenenin cinsel yaşantı olduğu tespit edildi. Evli hastaların, geliri az olanların, tedavide ilaçla birlikte alternatif yöntem kullananların, yakınması diyete-ilaca bağlı olarak değişen ve her gün olanların ve genel sağlık algısı kötü olanların yaşam kalitesinin önemli bir şekilde düşük olduğu tespit edildi. Yaş ve çocuk sayısı artıkça yaşam kalitesinin azaldığı tespit edildi. 
Anahtar kelimeler: Hemşirelik, irritabl bağırsak sendromu, sosyo-demografik özellikler, yaşam kalitesi

Abstract:
Assessment of Quality of Life in İrritable Bowel Syndrome Patients 
Aim: The study was conducted to assess quality of life in irritable bowel syndrome patients.  
Material and Method: The data of the study were collected with 201 patients who referred to Ağrı State Hospital Internal diseases and Gastroenterology Polyclinic and who were diagnosed with irritable bowel syndrome between February 2015 and September 2015. A questionnaire form and Irritable Bowel Syndrome Quality of Life Questionnaire (IBS-QOL) were used in the collection of data. Percentage, average, Mann Whitney U test, Spearman correlation analysis and Kruskall Wallis test were used in the assessment of data. 
Results: Average of patients' quality of life total scores was found as 61.34±18.41. Of the quality of life sub-dimension score averages, dysphoria was found as 60.29±22.62, while average of activity was found as 56.36±21.18, average of body image was found as 63.71±23.90, average of health worry was found as 53.11±26.89, average of food avoidance was found as 43.91±24.13, average of social reaction was found as 69.68±22.83, average of sexual was found as 87.94±25.11 and average of social relation was found as 69.40±26.00. Significant difference was found between quality of life and patients' marital status, level of income, type of treatment, frequency of complaints and general health perception (p<0.05). A significant negative association was found between quality of life and participants' age (r=-0.159) and the number of children (r= -0.194) (p<0.05).
Conclusion: Patients' quality of life was found to be mildly over the average. While the most affected sub-dimension was food avoidance, the least affected was found to be the sexual sub-dimension. It was found that married patients, those with a low income, those using alternative methods along with drugs in treatment, those whose complaints varied depending on the diet and the medication and lasted everyday and those who had a very poor perception of general health were found to have significantly low quality of life. Quality of life was found to decrease as age and number of children increased. 
Key Words: Nursing, irritable bowel syndrome, socio-demographic characteristics, quality of life