Mesleki hile adli denetim ve Türkiye'de adli denetim mesleğinin gerekliliği üzerine bir araştırma
Occupational fraud, forensic audit and the research on necessity of forensic audit profession in Turkey
Yazar: TAMER KARAUSTA
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN DÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adli kontrol = Judicial control ; Denetim = Control ; Hile = Fraud ; Kara para aklama = Money laundering ; Mesleki hile = Occupational fraud ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Mesleki hile, ?bir kimsenin, mesleğini, işveren firmanın kaynaklarını veya varlıklarını kasıtlı olarak kötüye kullanma yoluyla, şahsi zenginleşme için kullanması ? olarak tanımlanmakta olup, ölçeğine, konumuna ve sektörüne bakılmaksızın tüm işletmeler açısından önemli bir problemdir. Bu problem teknolojide ve bilgi sistemlerinde meydana gelen gelişmeler ve küreselleşme sonucu sadece işletmeler değil, işletme ile ilgili tüm taraflar ve dolayısıyla bütün dünya ekonomisini tehdit eden önemli bir hal almış, Enron, WorldCom gibi yaşanan büyük skandallar milyarlarca dolar kayba neden olmuştur. Bu arada yasal ve düzenleyici kuruluşlar tarafından mesleki hilenin önlenmesi, caydırılması ve tespit edilmesi yönünde çok sayıda düzenlemeler yapılmış, hilenin önlenmesi hususunda sorumluluğu bulunan birimlerin sorumlulukları artırılmış olmasına rağmen yaşanan mesleki hilelerin artarak devam etmesi, işletmelere, ekonomiye, topluma maliyetinin artması işletmeleri yeni önlemler almaya itmiş, dış denetimden istenen ve beklenen verimin alınamaması adli denetim uygulamalarının yolunu açmıştır. Başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde adli denetçilere olan talep her geçen gün artmakta, işletmeler adli niteliklere sahip denetçileri işe almaktadırlar. Yapılan bu çalışmada, mesleki hilenin ve adli denetimin ne olduğu, Türkiye'de mesleki hilenin varlığı ve adli denetim ihtiyacı olup olmadığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu amaçla SPK'dan yetki almış denetim firmalarına anket uygulanmış, uygulanan anket sonucunda adli denetimi gerekli kılan nedenlerin Türkiye için de geçerli olduğu görülmüş, Türkiye'de mesleki hilenin var olduğu ve adli denetim uygulamasının işletmelerde yaşanması olası mesleki hilelerin önlenmesi, caydırılması ve tespit edilmesi konusunda etkili olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Occupational fraud is defined as ?The use of one?s occupation for personal enrichment through the deliberate misuse or misapplication of the employing organization?s resources or assets.?and great problem for all businesses regardless of size, location or industry. This problem has become a major threat not only for the businesses both also all parties involved and the world economy due to advances in technology and information systems and globalization, great scandals such as Enron and WorldCom have caused billions of dollars loss. Meanwhile, despite a number of regulations made by legal and regulatory organizations for preventing, detecting and deterring of fraud or increasing responsibilities of parties involved, increasingly continued fraud has pushed enterprises to take additional measures and inefficiency of external audit paved the way for the forensic audit practices. The demand for forensic auditors in developed countries, espacially the US, is increasing day by day and businesses hire auditors forensic skilled. In this study, it has been tried to explain what the occupational fraud and forensic audit are, put forth the presence of occupational fraud in Turkey and whether there is a need for forensic audit. For this purpose a questionnaire applied to the audit firms authorized by SPK and the results of the questionnaire showed that the reasons for forensic audit in other countries is also valid for Turkey, there is a occupational fraud in Turkey and the forensic audit can be effective in preventing, detecting and deterring the occupational fraud in enterprises.