14-16 yaş ergenlik dönemi sporcularin kemik mineral yoğunluğu
Bone mineral density of 14-16 years old adolescent athletes
Yazar: İBRAHİM ÖZALP
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BOZKURT
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Futbol = Football ; Güreş = Wrestling ; Kemik dansitesi = Bone density ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yüzme = Swimming

Özet:
Amaç:Bu araştırma, 14-16 yaşında güreş, futbol, yüzme branşıyla uğraşan ve sedanter bir hayat süren bireylerin kemik mineral yoğunluklarının karşılaştırıması amacı ile yapılmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya 8 güreşçi (yaş 14,06±0,22 yıl, boy 162,25±9,35 cm, vücut ağırlığı 58,50±17,27 kg), 8 futbolcu (yaş 14,34±0,49 yıl, boy 170,88±7,04 cm, vücut ağırlığı 55,75±4,77 kg), 8 yüzücü (yaş 13,63±1,31yıl, boy 162,62±9,99 cm, vücut ağırlığı 54,12±7,77 kg) ve 8 sedanter birey (yaş 14,10±0,35 yıl, boy 164,75±7,78 cm, vücut ağırlığı 47,25±8,08 kg) gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada farklı spor dallarındaki sporcuların lumbar omur bölgeleri kemik mineral yoğunluğu (KMY) ve Z skorları ölçümleri Konya Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalında General Electrıc Madıson, WI USA Lunar DPX Prodıgy- Tech Model cihazı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 16.0 paket programı kullanıldı. Veriler ortalama ve standart sapmalar verilerek özetlendi.  Branşlar arasındaki farklılığı ortaya koymak için ANOVA testi yapıldı. Farklılığın hangi branştan kaynaklandığını tespit etmek için çoklu karşılaştırma testlerinden Tukey testi yapıldı. Önemlilik düzeyi p<0,05 olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmada elde edilen bulgular incelendiğinde; L1KMY L2KMY, L3KMY, L4KMY, L1-L2KMY, L1L3KMY, L1-L4KMY ve L2-L3KMY parametrelerinde güreşçiler yüzücülerden ve sedanterlerden istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Güreşçiler L2-L4KMY ve L3-L4KMY parametrelerinde ise yüzücülerden anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Futbolcular L1-L4KMY, L2-L4KMY ve L3-L4KMY parametrelerinde yüzücü ve sedanterlerlerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). L1KMY, L2KMY, L4KMY, L1-L2 KMY, L1-L3KMY ve L2-L3KMY parametrelerinde ise futbolcular sadece yüzücülerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Z skorları değerlendirildiğinde L2Z, L3Z, L1-L2Z, L1-L3Z, L2-L3Z, L2-L4Z ve L3-L4Z değerlerinde güreşçilerin yüzücü ve sedanterlerden anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Güreşçiler L1Z ve L1-L4Z değerlerinde sedanterlerden istatistiksel anlamlı bulunmuştur (p<0,05). L2-L4Z, L3-L4Z değerlerinde futbolcular yüzücü ve sedanterlerden, L4Z parametresinde ise sadece sedanterlerden anlamlı yüksek kemik yoğunluğuna sahiptir (p<0,05).
Sonuç: Ergenlik döneminde güreş, futbol gibi farklı yönlerden kuvvete maruz kalınan sporların kemik mineral yoğunluğu üzerine olumlu etki yarattığı bunun yanında yüzme branşı gibi fazla kuvvete maruz kalınmayan sporlarda  kemik mineral yoğunluğunun daha az geliştiği bulunmuştur.  
Anahtar Kelimeler: Futbol, güreş, kemik mineral yoğunluğu, lumbar, yüzme.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to compare the bone mineral density of sedentary individuals aged 14-16 years and wrestlers, football players, swimmers.
Metod: 8 wrestlers (age 14,06 ± 0,22 years, height 162,25 ± 9,35 cm, body weight 58,50 ± 17,27 kg), 8 footballers (age 14,34 ± 0,49 years, height 170.88 ± 7.04 cm, body weight 55.75 ± 4.77 kg), 8 swimmers (age 13.63 ± 1.31 years, height 162.62 ± 9.99 cm, body weight 54.12 ± 7 , 77 kg) and 8 sedentary individuals (age 14,10 ± 0,35 years, height 164,75 ± 7,78 cm, body weight 47,25 ± 8,08 kg) were voluntarily participated to the study. In the study, the bone mineral density (BMD) and Z scores of the lumbar vertebrae regions of the athletes in different sports were performed by using General Electrıc Madıson, WI USA Lunar DPX Prodıgy-Tech Model in Radiology Department of Meram Medical Faculty of Konya Selçuk University. SPSS 16.0 package program was used to analyze the data. The data were summarized by giving mean and standard deviations. ANOVA test was performed to determine the difference between the branches. To determine whether differences which arise from branches of the Tukey test was performed multiple comparison test. The significance level was evaluated as p <0.05.
Result: When the findings of the study were examined; L1BMD L2BMD, L3 BMD, L4 BMD, L1-L2BMD, L1-L3BMD, L1-L4BMD and L2-L3BMD, wrestlers were statistically significant from swimmers and sedanter individuals (p<0,05). Wrestlers' L2-L4BMD and L3-L4BMD parameters were significantly higher than the swimmers (p<0,05). The L1-L4BMD, L2-L4 BMD and L3-L4BMD parameters of the football players were significantly higher than the swimmers and sedanter individuals (p<0,05). L1bmd, L2 BMD, L4BMD, L1L2BMD, L1-L3BMD and L2-L3BMD parameters were significantly higher than the swimmers only (p<0,05). When Z scores were evaluated, L2Z, L3Z, L1-L2Z, L1-L3Z, L2-L3Z, L2-L4Z and L3-L4Z values were found to be significantly higher in wrestlers than swimmers and sedentary individuals (p<0,05). Wrestlers' L1Z and L1-L4Z values were found to be statistically significant than sedentary individuals (p<0,05). L2-L4Z, L3-L4Z values of football players were higher than swimmers and sedentary individuals (p<0,05). L4Z value of football players only higher than sedentary individuals (p<0,05). 
Conclusion: It has been found that spores exposed to force in different directions such as wrestling and football during adolescence have a positive effect on bone mineral density. Besides, bone mineral density is less developed in sports which are not exposed to excessive force such as swimming.
Keywords: Football, wrestling, bone mineral density, lumbar, ,swimming.