Kronik hemodiyaliz hastalarında vasküler kalsifikasyon inflamasyon ve koroner akım hızı
Vascular calcification, inflammation and coronary flow velocity in patients on chronic hemodialysis.
Yazar: MUSTAFA DEMİRTÜRK
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Kalsifikasyon = Calcification ; Koroner damarlar = Coronary vessels ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Giriş: Koroner arter kalsifikasyonu hemodiyalize giren üremik hastalarda aterosklerotik vasküler hastalığın ciddiyetinin bir göstergesidir ve kardiyovasküler olayları predikte edebilir. Sol ventrikül diyastolik fonksiyon bozukluğuna yol açan etkenlerden biri de miyokard iskemisidir. Koroner arter hastalığında hipertansiyon ve sol ventrikül hipertrofisi olan hastalarda sol ventrikül diyastolik disfonksiyonu, azalmış CFR ile ilişkili bulunmuştur. Bu durum CFR yönteminin vasküler kalsifikasyon gelişen hasta popülasyonunda risk değerlendirmesinde kullanım kolaylığı ve non invaziv olması açısından kullanım anvtajının olduğunu göstermektedir.Metod: Bu çalışmaya hemodiyalize girmekte olan 64 SDBY hastası dahil edilmiştir (38 erkek, 26 kadın, ortalama ortalama yaşı 41 ± 13 yıl, ortalama hemodiyaliz süresi: 87±42 ay idi). Kontrol grubu olarak 39 (21 erkek, 17 kadın, ortalama ortalama yaşı 37±9yıl) sağlıklı birey alındı.Hastaların rutin biyokimya tetkikleri ile akut faz inflamasyon göstergesi (hsCRP) diyaliz öncesi ölçüldü. Aynı hastaların koroner arter kalsiyum skorları EBCT yöntemiyle saptandı. Transtorasik Doppler ekokardiyografi (TTDE) ile koroner akım rezervi (CFR) ölçüldü. Koroner arter kalsiyum skorları ile bu parametrelerin ilişkisine bakıldı. Hasta ve sağlıklı kontrol grubunnun CFR, ekokardiyografi ve doku doppler parametreleri ölçüldü.Bulgular: Koroner arter kalsiyum skoruyla hastaların demografik özellikler karşılaştırıldı. Yaş, kolestrol, diyaliz süresi, ivs, imt arttıkça ve hemoglobin, albümin azaldıkça KAKS da anlamlı olarak artış saptandı. CFR ile transforme total koroner arter kalsiyum skoru arasında negatif korelasyon saptandı. CFR ile KAKS grupları ayrı ayrı karşılaştırıldığında her iki grup arasında anlamlı ilişki olduğu gösterildi. Koroner akım hızı ve transforme KAKS ile intima media kalınlığı arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edildi. Hasta grubu ile kontrol grubu arasında CFR, IMT, intima, media karşılaştırıldı. Her iki grup arasında tüm parametrelerde oldukça anlamlı ilişki saptandı.Sonuç: Üremik hastalarda koroner arter kalsiyum skoru ile kroner akım hızı arasında anlamlı ilişki saptanırken inflamasyon ile koroner arter kalsiyum skoru arasında tam olarak korelasyon bulunmamıştır. Doku doppleri ile hem vasküler kalsifikasyon hem de kroner akım hızı arasında anlamlı ilişki gösterilmiştir. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında doku doppler parametreleri ve koroner akım hızları arasında çok anlamlı fark saptanmıştır. Bu sonuç; Transtorasik Doppler ekokardiyografi (TTDE) ile koroner akım rezervinin ölçülerek arteriosklerodaki rolü göz önüne alındığında, hemodiyaliz hastalarındaki koroner arter kalsifikasyonunun tayin etmek mümkün olmaktadır.Anahtar Kelimeler: hemodiyaliz, üremi, vasküler kalsifikasyon, inflamasyon, kroner akım hızı.

Abstract:
Background and Aims: The coronary artery calcification in uremic patients undergoing hemodialysis reflects the severity of atherosclerotic vascular disease and predicts the cardiovascular events. Myocardial ischemia is one of the leading causes of left ventricular diastolic dysfunction. In coronary artery disease, left ventricular diastolic dysfunction was found to be correlated with reduced coronary flow reserve (CFR) in patients with hypertension and left ventricular hypertrophy. This shows that in patients with vascular calcification, CFR measurement by trans-thoracic Doppler echocardiography (TTDE) as a non-invasive and an easy test has a usage advantage during risk stratification.Methods: Sixty-four end stage renal failure patients enrolled in this study (38 males, 26 females; age 41 ± 13 years, mean hemodialysis duration 87±42 months). Thirty nine healthy subjects (21 males, 17 females; age 37 ± 9 years) included in control group. Biochemical parameters and acute phase inflammation markers (high sensitive C-reactive protein: hsCRP) of patients were recorded before dialysis. The coronary artery calcium scores were measured by EBCT method. Coronary flow reserve recordings were performed by TTDE. Relationship between coronary artery calcium scores (CACS) and these parameters was evaluated. CFR, echocardiography and tissue Doppler parameters of patients and healthy subjects were measured.Results: The relationship between CACS and demographic features of patients were evaluated. CACS were positively correlated with age, cholesterol, dialysis duration, ivs, intima media thickness (IMT) and negatively correlated with hemoglobin and albumin. There was a negative correlation between CFR and transformed total CACS. When CFR and CACS groups were considered separately, there was a significant correlation between 2 groups. Significant correlations between coronary flow velocity and IMT, and between transformed CACS and IMT were detected. CFR, IMT, intima, media of patients were compared with those of control subjects. There was a significant correlation in all parameters between 2 groups.Conclusion: A significant correlation between CACS and coronary flow velocity in uremic patients was detected, whereas inflammation was not significantly correlated with CACS. Significant correlation was found both between vascular calcification and tissue Doppler and between coronary flow velocity and tissue Doppler. As compared with control group, statistically significant difference was detected between tissue Doppler parameters and coronary flow velocities. Thus, in hemodialysis patients, level of coronary artery calcification could be estimated by CFR measurement by TTDE.Key Words: Coronary flow velocity, hemodialysis, inflammation, uremia, vascular calcification