Buzağılarda boynuzsuzlaştırma, plazma kortizol ve vitamin D3 seviyeleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Evaluation of plasma cortisol and vitamin D3 levels in calves undergoing disbudding
Yazar: İSMAİL GÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ERDOĞAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Boynuz = Horn ; Buzağılar = Calves ; Buzağılar = Calves ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Kolekalsiferol = Cholecalciferol ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Bu araştırma ile buzağılarda boynuz yakma işlemi ve buna bağlı olarak oluşan stres (kortizol) düzeyi ile negatif akut faz reaktanı olarak da tanımlanan vitamin D3 arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Bu amaçla, 30-55 günlük yaş aralığında toplam 21 buzağı boynuzsuzlaştırma işlemine tabi tutuldu. Buzağılar üç eşit gruba (n=7) ayrılarak sıcak koterizasyon uygulaması ile boynuzsuzlaştırıldı. Grup-I' de bulunan buzağılara xylazin hidroklörür, Grup-II' de xylazin hidroklörür ve lidokain, Grup-III' te bulunan buzağılara ise xylazin hidroklörür, lidokain ve ketoprofen uygulamaları anestezi ve analjezi protokollerini sağlamak amacı ile uygulanarak boynuzsuzlaştırma işlemi gerçekleştirildi. Kortizol ölçümleri için kan örnekleri 0., 30., 60., 90. ve 120. dakikalarda Vitamin D ölçümleri ise 0., 24., 48., ve 72. saatlerde olacak şekilde v. jugularis' ten alındı. Kortizol konsantrasyonlarının gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmamasına rağmen gruplar içerisinde zamana bağlı anlamlı değişimlerin olduğu belirlendi. Vitamin D3 düzeylerinin uygulamanın 48. saatinde uygulama öncesine kıyasla anlamlı düzeyde arttığı belirlendi. Sonuç olarak buzağılarda erken yaş döneminde uygulanan sıcak koterizasyon işleminin uygun analjezi ve anestezi protokolleri altında vitamin D3 seviyelerinde önemli değişimlere neden olmadığı belirlendi.

Anahtar kelimeler: Analjezi, Boynuzsuzlaştırma, Buzağı, Kortizol, Vitamin D

Abstract:
The aim of this study was to determine the relationship between the horn burning associated stress (cortisol) and vitamin D3 levels, also known as negative acute phase reactant in calves. For this purpose, a total of 21 calves were enrolled into dehorning at the age of 30-55 days. Calves were allocated into three equal groups (n=7) and disbudded by hot cauterization. In order to provide anesthesia and analgesia protocols, xylazin hydrochloride in Group-I calves, xylazin hydrochloride and lidocaine in Group-II and calves in Group-III within xylazin hydrochloride, lidocaine and ketoprofen applications and disbudding applications were performed. Blood samples for cortisol measurements were withdraw from v. jugularis at 0., 30., 60., 90. and 120. minutes and 0., 24., 48., ve 72. hours for vitamin D3. There were no significant differences in the cortisol concentrations between the groups, whereas it was determined that there were significant time-dependent changes in the groups. Vitamin D3 levels were found to be increased significantly in 48. hours compared to prior the application. As a result, it was determined that the hot coaterization of calves during the early age did not cause significant alterations in Vitamin D3 levels under proper analgesia and anesthesia protocols.

Keywords: Analgesia, Calf, Cortisol, Disbudding, Vitamin D3