Üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı ruhsal travma yaşantılarının psikolojik kırılganlıkla ilişkisinde depresyon, anksiyete ve stresin aracı rolü
The mediating roles of depression, anxiety and stress in the relationship between childhood trauma and psychological vulnerability in university students
Yazar: SELCAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE YUKAY YÜKSEL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Psikolojik kırılganlık = Psychological vulnerability ; Stres = Stress ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı ruhsal travma yaşantılarının psikolojik kırılganlıkla ilişkisinde depresyon, anksiyete ve stresin aracı rolünün Yapısal Eşitlik Modeli çerçevesinde incelenmesidir. Çocukluk çağı ruhsal travma yaşantıları, psikolojik kırılganlık, depresyon, anksiyete ve stres kavramlarının çeşitli demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, aile tipi, şehir tipi, kardeş sayısı, doğum sırası, anne ve baba eğitim düzeyi, algılanan gelir) ile incelenmesi de amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli ve yapısal eşitlik modeli ile yürütülmüştür.  Araştırmanın evrenini Marmara Üniversitesi'nde 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde lisans düzeyinde faal olarak öğrenimlerine devam eden üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi; tesadüfi oransız küme örnekleme ile belirlenen 329'u (% 70,01) kadın, 139'u (% 29,9) erkek, 465 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada; kişisel bilgi formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Psikolojik Kırılganlık Ölçeği, Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği Kısa Formu (DASS-21) kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırma analizleri, SPSS 20 ve AMOS 20.0 programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma verilerinin test edilmesinde Bağımsız Grup T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ile Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Araştırma verilerine dair analizler sonucunda katılımcı üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı ruhsal travma yaşantıları, psikolojik kırılganlık, depresyon, anksiyete ve stres puanlarının çalışmada ele alınan demografik değişkenlerin bir kısmına göre farklılaştığı görülmüştür. Değişkenler arası kurulan modelde çocukluk çağı ruhsal travma yaşantıları ile psikolojik kırılganlık arasındaki ilişkide depresyon, anksiyete ve stresin tam aracı rolünün bulunduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı ruhsal travma, psikolojik kırılganlık, depresyon, anksiyete, stres, yapısal eşitlik modeli

Abstract:
The purpose of this research is to investigate mediating role of depression, anxiety and stress on the relationship between childhood traumatic experiences and psychological vulnerability in university students using structural equation modeling. Another purpose of the research is to examine the concepts of childhood traumatic experiences, psychological vulnerability, depression, anxiety, and stress with regards to demographic variables (sex, age, family type, location, number of siblings, birth order, education level of parents, perceived income). The research is conducted with relational screening model and structural equation model. The population of the research consists of undergraduate university students who continue their education at Marmara University in the spring term of 2019-2020 academic year. The sample of the research are 465 students, 329 (%70,01) female and 139 (%29,9) male, which was collected with the method of random disproportionate cluster sampling. Demographic information form, Childhood Trauma Questionnaire, Psychological Vulnerability Questionnaire and Depression-Anxiety-Stress Questionnaire- Short Form (DASS-21) are used to collect data. The analysis of the research was done using SPSS 20 and AMOS 20.0 programs. Independent Group T test, One Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson Product-Moment Correlation and Structural Equation Model were used to test the data of the research. Given the results of the analysis, it was found that the scores of participants on childhood trauma experiences, psychological vulnerability, depression, anxiety and stress differed according to some of the demographic variables discussed in the study. It was also found that depression, anxiety and stress fully mediate childhood traumatic experiences and psychological vulnerability in the model established between variables. 

Keywords: Childhood trauma, psychological vulnerability, depression, anxiety, stress, structural equation modeling.