Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında eğitim evreninin kronolojik olarak incelenmesi
Examination of the education world in Reşat Nuri Güntekin's novels chronogically
Yazar: ESRA HACISALİHOĞLU KAYA
Danışman: PROF. DR. N. NAZAN BEKİROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Güntekin, Reşat Nuri = Güntekin, Reşat Nuri ; Roman = Novel ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Türk romanı = Turkish novel ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yenileşmeler = Reformations

Özet:
Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Reşat Nuri Güntekin pek çok türde eser vermiştir. Eğitimcilik yönüyle de dikkat çeken yazar, romanlarında eğitim ile ilgili unsurları sıklıkla kullanmıştır. Bu çalışmayla Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında eğitim evreninin nasıl bir değişim gösterdiği tespit edilmeye çalışılmıştır.Araştırmada doküman incelemesi tekniği ve tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Reşat Nuri Güntekin'in on dokuz romanı oluşturmuştur. Örneklem seçme yoluna gidilmemiştir. Eserlerdeki eğitim ile ilgili fikirler fişlenmiş, kodlanmış, kodlanan veriler anlamlı bir bütün olacak şekilde kategorilere ayrılmıştır. Verilerin sunumunda eserlerden alıntılar yapılmıştır.Bulgular ve yorumlar kısmında, Reşat Nuri Güntekin'in on dokuz romanından elde edilen veriler, kahramanların eğitim durumları, eğitim kurum ve yöntemleri, öğretmen tipleri, öğrenci tipleri ve fiziki ortam başlıkları altında ele alınarak yorumlanmıştır.Araştırmanın sonucunda Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında Anadolu'nun eğitilmesi fikrinin esas olduğu ve bunun tüm romanlarında bilinçli olarak işlendiği görülmüştür. Yazarın ilk romanından son romanına doğru kahramanların eğitim durumlarında, fiziki ortamda ve öğrenci tiplerinde belirgin bir değişim görülmediği ve öğretmen tiplerine sıklıkla yer verildiği gözlenmiştir. Kadın kahramanların, erkek kahramanlara oranla daha düşük eğitim seviyesine sahip oldukları, çocuk kahramanların eğitilmesi gerektiği fikri ve yurt dışı eğitiminin, kahramanların eğitimlerinde önemli bir aşama olarak düşünüldüğü görülmüştür. Yazarın ilk romanından son romanına doğru bakıldığında onun, eğitimde yenileşme hareketlerinin başladığı bir dönemde eski ve yeni eğitim kurumlarına ait çatışmalara yer verdiği, eskiye ait olan yanlış metotları eleştirdiği ve yenilikçi eğitimin savunucusu olduğu ön plana çıkmıştır. Eğitimde geleneksel ve modern anlayışa sahip olan farklı tipteki idarecilere ve öğretmenlere bir arada yer verilmiştir. Öğrencilerin maddi durum ve kıyafet açısından aynı imkânlara sahip olmadığı gözlenmiştir. Fiziki ortam olarak Anadolu'ya ait görüntüler hâkimdir.

Abstract:
Reşat Nuri Güntekin who has an important place in Turkish Literature, wrote at many types of literature. In this study, it has been trying to be determined to show how education universe changed in in his novels.Document analysis and scanning technique have been used in this research.Reşat Nuri Güntekin?s nineteen novels have been formed the universe of the research. The ideas about education in his works have been carded; encoded and encoded datas have been classified in a meaningful way. Excerpts from his works have been used in presentation of datas. In additional, the trustworthiness of study has beeen made by taking ideas of a lecturer, experted at this subject,At Findings and Comments section, datas from Resat Nuri Güntekin?s nineteen novels have been handled and commented under heroes? educational status, educational institutions and methods, types of teacher, types of student, physical environment, headings.As a result of the research it was observed that Reşat Nuri Güntekin?s novels based on the idea of Anatolia?s training and this idea was consciously processed in all his novels. It has been determined that there hasn?t been remarkable changes at the educational status of heroes, physical condition and types of student from the writer?s first novel towards the last novel but different types of teacher have been used. It has been observed that female heroes had a lower educational level than their males and overseas education had an important part to increase level of heroes? education. By looking the writer?s first novel to last one it has been seen that some innovation movements began at education, conflict between new and old education instituion were used and innovative education approach was adopted. Both modern and traditional types of teachers and directors were used together.It has been determined that there wasn?t any change in types of students and there were images which belonged to Anatolia.