Deprem kaynaklı belirsizliklerin turistlerin seyahat etme niyetine etkileri
The effect of earthquake-based uncertainties on tourists travel intention
Yazar: İSMET KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT ŞENGEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN GENÇ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Doğal ve insan kaynaklı afetler, insanlık tarihi boyunca yaşamın önemli bir parçası olmuş, insan yaşamını olumsuz etkilemiştir. Bu etkiler, çeşitli endüstriler üzerinde de etkisini göstermiştir. Özellikle turizm endüstrisi, varlığını sürdürebilmek için turistlere bağımlıdır. Dolayısıyla turistlerin güvenlik algısı, destinasyonların geleceği açısından oldukça önemlidir. Doğal afetler özelinde depremler, turizm endüstrisinin karşı karşıya geldiği en büyük krizlerden biri olarak kabul edilmektedir. Depremlerin ne zaman gerçekleşeceğinin bilinmezliği ve benzeri birçok belirsizlik, turistlerin seyahat etme davranışlarını olumsuz etkileyebilmektedir.
Türkiye'nin turizm endüstrisinde önemli bir paya sahip olduğu bilinse de Türkiye'nin deprem kuşağında yer alması, turizm sektörünü ciddi bir şekilde tehdit etmektedir. Bu durum, çalışmanın ana çıkış noktasını ve önemini oluşturmaktadır. Bu çalışma, deprem kaynaklı belirsizliklerin turistlerin seyahat etme niyetine etkisini ölçmeyi amaçlamaktadır. Araştırma evreni Türkiye'deki yerli turistlerden, örneklemi ise Türkiye'de en az bir defa paket turlara katılmış 491 yerli turistten oluşmaktadır. Bu çalışma nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. İfadeler belirsizliğe tahammülsüzlük ve seyahat etme niyeti ölçekleri kullanılarak hazırlanmıştır. Anketler yüz yüze ve çevrimiçi olarak toplanmıştır. Veri toplama aşaması, olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme tekniği kullanılarak 520 katılımcıyla sonlandırılmıştır. Kayıp ve eksik veriler nedeniyle 491 anket analizlere dahil edilmiştir. Betimleyici istatistikler için SPSS, ölçüm modeli ve yapısal eşitlik modeli için Smart PLS-SEM istatistik programları kullanılarak veriler analiz edilmiştir.
Araştırma sonuçları belirsizliğin stres verici olmasına rağmen, seyahat etme niyetini olumsuz etkilemediği ancak bireylerdeki benlik odaklı eğilimlerin seyahat etme niyetlerini olumsuz etkilediğini göstermiştir. Ayrıca deprem kaynaklı belirsizliklerin bireylerde eyleme geçememe eğilimi neticesinde (ruminasyon eğilimi) seyahat etme niyetini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Alanyazında belirsizliklerin seyahat etme niyetine etkisini ele alan çalışmalar olsa da depremler özelinde belirsizliklerin seyahat etme niyetine etkisini temel alan çalışmaların eksik olduğu görülmektedir. Tüm bu özellikler araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgu ve sonuçlara dayanarak ilgili alanyazına, turizm işletmelerine, kamu kurum ve kuruluşlarına birtakım öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Natural and human-induced disasters have been a significant part of human history, negatively impacting human life. These effects have also been felt across various industries. The tourism industry, in particular, is heavily dependent on tourists for its survival. Therefore, tourists' perception of safety is crucial for the future of destinations. Specifically, earthquakes are considered one of the biggest crises the tourism industry faces. The unpredictability of when earthquakes will occur, along with other uncertainties, can negatively affect tourists' travel behavior.
Although Turkey plays a significant role in the tourism industry, its location in an earthquake zone poses a serious threat to the sector. This issue forms the basis and importance of this study. The research aims to assess the impact of earthquake-related uncertainties on tourists' intention to travel. The population of the study consists of domestic tourists in Turkey, and the sample includes 491 domestic tourists who have participated in package tours at least once. This study was conducted using a quantitative research method. Data were collected through a survey technique, with statements prepared using intolerance of uncertainty and travel intention scales. The surveys were collected both face-to-face and online. Data collection was concluded with 520 participants using a non-probability convenience sampling method, and 491 surveys were included in the analysis due to missing and incomplete data. The data were analyzed using SPSS for descriptive statistics and Smart PLS-SEM statistical software for the measurement model and structural equation modeling.
The research results revealed that, although uncertainty is stressful, it does not negatively affect travel intentions. However, self-centered tendencies in individuals were found to negatively impact travel intentions. Additionally, it was found that earthquake-related uncertainties negatively affect travel intentions due to individuals' tendency toward inaction (rumination). While there are studies in the literature addressing the impact of uncertainties on travel intentions, studies specifically focusing on the impact of earthquake-related uncertainties are limited. These features highlight the importance of the research. Based on the findings and results, several recommendations were made for the relevant literature, tourism enterprises, and public institutions.