Düyun-u umumiyeden yapısal uyuma: Osmanlı ile Türkiye'de finansal sistemin gelişimi ve kamu maliyesi
From the Ottoman public debt to structural adjustment programs: Development of the financial system and public finance in Turkey
Yazar: CEM AKIN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAL BAHÇE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Tarih = History
Dizin: Duyun-u Umumiye = Public Debtor ; Duyun-u Umumiye İdaresi = Administration of Ottoman Public Debt ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Finansal sistem = Financial system ; Kamu maliyesi = Public finance ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Maliye teşkilatı = Public finance ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yapısal uyum = Structural adjustment ; Yapısal uyum programları = Structural adjustment programs

Özet:
Bu tezde; Osmanlı ve Türkiye ekonomisinin dışa açılma ve serbestleşme evrelerinde finansal araçlar çerçevesinde başvurduğu mali uygulamaların iktisadi sonuçlarına odaklanılmaktadır. Azgelişmiş bir ülkede dünya/küresel kapitalizmle eklemlenme/bütünleşme süresinde ekonomik yapıdaki değişimde/dönüşümde önemli rol oynayan dış ticaret rejimi, finans sistemi ve kamu maliyesini tüm yönleriyle ele almak amaçlanmaktadır. Aynı zamanda 1838-1881 ile 1980-2002 dönemleri arasında sermaye birikiminin izlerini sürerek karşılaştırmalı tarihsel analiz bağlamında kamu borcu analitik çerçevesi içinde kapitalist gelişmenin kökleri aranmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 1875-76 mali krizi ile Düyun-u Umumiye'nin ve 2000-2001 finansal krizi ile yapısal uyumun, finansal sistem ve kamu maliyesi bağlantısıyla daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabilecek bir değerlendirmedir. Çalışmadaki genel yaklaşım, kapitalist gelişme sürecinde finansal performans ve mali denge ile kamu borcu arasındaki etkileşimleri, makroekonomik evreler ile yapısal temellerine göre ayrıştırarak ve dış ekonomik koşullardaki değişimi de gözeterek incelemektir. Bu tez çalışmasında ekonomik yapıdaki değişim/dönüşüm ile birlikte finansal sistem ve kamu maliyesi ilişkisinin temel belirleyici olduğu kabul edilmektedir. Böyle bir bağlamda, finans sistemi aracılığıyla iç ve dış şoklara maruz kalan mali yapıda, kamu borcu üzerinden borçla yönetmek süreci getirilmektedir.

Abstract:
The overarching research question intestigated in this thesis is the economical results of the fiscal practices implemented by Ottoman and Turkey in the phases of foreign expansion and liberalization, within the context of financial instruments. It aims to address all aspects of foreign trade regime, financial system and public finance as key factors in transformation of a less developed country's economic structure, which is in the process of integration to world capitalism. It also traces the roots of the capital accumulation, within an analytical framework of the public debt, and in the context of comparative historical analysis for the periods of 1838-1881 and 1980-2002. Another objective of the study is providing a better understanding of the relationship between 1875-76 fiscal crisis in relation to the Ottoman Public Debt and 2000-2001 financial crisis in relation to structural adjustment programs. In this respect, these relationships are studied through their links to financial system and public finance. The metod employed in this thesis focuses on investigating the interactions of public debt with financial performance and fiscal balance in the capitalist development process. To do so, the investigation is conducted by separating the macroeconomic phases and structural foundations, and by taking the changes in external economic conditions into consideration. Ultimately, this study acknowledges that the relationship between financial system and public finance is among the main factors, which leads to the transformation in economic structure. In this respect, it is explored that the financial system is sustained by public debt in a fiscal structure, which is periodically exposed to the domestic and foreign shocks.