Doğrudan yabancı yatırımlar, ekonomik büyümeye etkileri ve Türkiye uygulaması
Foreign direct investments, its effects on economic growth and Turkish case
Yazar: ONUR DEMİREL
Danışman: PROF.DR. ÖMER EROĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Dünya, ticaretin, sermayenin, üretimin ve insanoğlunun küreselleşmesi ilebirlikte yeni bir çağa girmektedir. Bu geçiş gelişmiş ülkeler tarafındanyönlendirilirken bundan gelişmekte olan ülkeler de en az gelişmiş ülkeler kadaretkilenmektedir. Herhangi bir ülkenin bağımsız kararları artık tüm dünya ülkelerinietkileyebilmektedir.Çalışma, bu etkileşim çağında doğrudan yabancı yatırımlar (DYY)'yiincelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada DYY'nin tanımı,istatistiklerinin tutulma yöntemleri ve çeşitleri tanıtılmış, DYY ve büyüme teorileri,DYY'yi etkileyen faktörler incelenmiş, dünya ve Türkiye gerçekleşmeleri verilmiş,Türkiye'de DYY mevzuatına değinilmiş, son olarak da DYY'nin büyüme üzerindekietkileri incelenerek Türkiye üzerine bir uygulama yapılmıştır.Türkiye uygulamasında makro bir modelleme ile 3 SLS (3 Aşamalı En KüçükKareler) yöntemi kullanılmıştır. Uygulama sonucunda, DYY'yi belirleyen faktörlerdenklemi için Türkiye'de bir dönem önceki GSY H, GSY H büyüme oranı,enflasyon, bir dönem önceki kamu yatırımlarının GSY H içindeki payı ve yurtiçiyatırım oranının DYY'yi pozitif etkilediği bulunmuştur. Bu değişkenlerden, birdönem önceki GSY H, DYY üzerinde en anlamlı etkiye sahip değişken olmuştur.Modellemenin büyüme denkleminde ise DYY, ihracat artışı, diğer sermayegirişleri ve dış yardım girişi değişkenlerinin ekonomik büyümeyi pozitif etkilediğibulunmuştur. Denklem sonucunda görülmüştür ki, Türkiye'de DYY girişleriekonomik büyümeyi hızlandırmaktadır.Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırım (DYY), DYY Teorileri, BüyümeTeorileri, DYY'yi Etkileyen Faktörler, Dünyada ve Türkiye'de DYYGerçekleşmeleri, DYY'nin Ekonomik Büyümeye Etkileri, Türkiye Uygulaması, ÜçAşamalı En Küçük Kareler Yöntemi (3 SLS)

Abstract:
The world enters to a new epoch with the globalization of foreign trade,capital, production and human being. The transition, while steered by the developedcountries, affects not only the developed countries but also the developing countries.A decision of any individual country may have extensive consequences on the rest ofthe world.The study aims to analyze foreign direct investment (FDI) in theaforementioned epoch of interaction. In this context the definition, statisticalmethods and types of FDI, FDI and growth theories, the determinants of FDI areanalyzed, FDI statistics for the world and Turkey are examined, the Turkish laws forFDI are examined and lastly by examining the effects of FDI on economic growth aneconometric modeling is run on Turkish case.In the Turkish case, macroeconomic modeling with three stage least squares(3 SLS) technique is used. As the result of FDI determinants regression the oneperiod lagged GDP, GDP growth rate, inflation rate, one period lagged publicexpenditure to GDP rate and domestic saving rate are found to have positive effectson FDI. Among the variables analyzed one period lagged GDP has the mostsignificant effect on FDI.Growth regression on the other hand indicates positive relationship betweenFDI, export growth rate, other capital inflows, foreign aid inflows and GDP growth.As a consequence, FDI inflows accelerate economic growth in Turkey.Keywords: Foreign Direct Investment (FDI), FDI Theories, Growth Theories,Determinants of FDI , FDI Statistics in the World and Turkey, Effects of FDI onEconomic Growth, Case of Turkey, Three Stage Least Squares Technique (3 SLS)