Ebeveynleşme deneyimi ile suçluluk, utanç ve kırılgan narsisizm ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship of parentification experience with guilt, shame and vulnerable narcissism
Yazar: EBRU MEBRURE İŞMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUNTAY ARCAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ebeveynleşme, çocuk ya da ergenin ebeveynlerinin görev ve sorumluluklarını üstlenirken, kendi istek ve ihtiyaçlarını baskıladığı bir tür aile içi rol değişimi olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada ebeveynleşme yaşantılarının yetişkinlerde, çeşitli sosyo-demografik değişkenler ile birlikte suçluk, utanç duyguları ve kırılgan narsisizmle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örneklem, 18-69 yaş aralığında, 412 katılımcıdan oluşmuştur (275 kadın, 134 erkek). Araştırma çerçevesinde gönüllü katılımcıların bilgileri Demografik Bilgi Formu, Ebeveynleşme Envanteri, Patolojik Narsisizm Envanteri, Suçluluk-Utanç Ölçeği ve Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği Kısa Formu aracılığıyla çevrimiçi toplanmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre kardeş odaklı ebeveynleşme ile ebeveynleşmeden algılan yarar/uyum boyutlarında, kadın katılımcıların anlamlı düzeyde daha yüksek puan aldıkları görülmüştür. Ailesinde psikolojik/psikiyatrik rahatsızlık öyküsü olanların ise, ebeveynleşme kapsamında algılanan yarar/uyum boyutunda daha düşük puan aldıkları belirlenmiştir. Doğum sıralarına göre incelendiğide, ilk çocukların ebeveyn odaklı ve kardeş odaklı ebeveynleşme boyutlarında ortanca ve en küçük kardeşlerinden, ortanca çocukların ise kardeş odaklı ebeveynleşme boyutunda en küçük kardeşlerinden anlamlı düzeyde daha fazla puan aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, ebeveyn odaklı ebeveynleşme ile suçluluk ve kırılgan narsisizmin pozitif, kardeş odaklı ebeveynleşme ile suçluluğun ise negatif yönlü anlamlı ilişkileri olduğu tespit edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular, alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Ebeveynleşme, Kırılgan Narsisizm, Suçluluk, Utanç

Abstract:
Parentification is defined as a kind of role reversal in which the child or adolescent takes on the duties and the responsibilities of their parents, by suppressing their own wishes and needs. In this study, it was aimed to examine the relationship of parentification with various socio-demographic variables, guilt, shame and vulnarable narcissism in adults. The sample consisted of 412 participants (275 females, 134 males) between the ages of 18-69. Data of the participants who volunteered for the study was collected online via Demographic Information Form, Parentification Inventory, Pathological Narcissism Inventory, Guilt-Shame Scale and Depression-Anxiety-Stress Scale Short Form.
According to the results, it was found that female participants scored significantly higher on the dimensions of sibling-focused parentification and perceived benefit/adaptation from parentification. It was also found that participants who had a family history of psychological/psychiatric disorder, scored lower on perceived benefit/adaptation from parentification. In addition, first children scored significantly higher than their middle and youngest siblings in the parent-focused and sibling-focused parentification dimensions, while the middle children scored significantly higher than their youngest siblings in the sibling-focused parentification dimension. According to the hierarchical regression analysis results, it was found that parent-focused parentification was positively associated with guilt and vulnerable narcissism, whereas sibling-focused parentification was negatively associated with guilt. The findings of the present study were discussed within the framework of the relevant literature.

Keywords: Parentification, Vulnerable Narcissism, Guilt, Shame