Tüketicilerin gıda katkı maddelerine yönelik bilgi düzeyi: Risk algısı, güven algısı, davranışa yönelik tutumlarının satın alma davranışı üzerindeki etkileri
Consumers' level of knowledge on food additives: The effects of risk perception, trust perception, attitudes towards behavior on purchase behavior
Yazar: SEMA NUR TECİMEN
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR GÜMÜŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Bu tez çalışmasında Ankara'da ikamet eden tüketicilerin gıda katkı maddelerine yönelik bilgi düzeyini; tüketicilerin gıda katkı maddelerine yönelik mevcut bilgi düzeyleri ile gıda katkı maddelerine yönelik tutum, risk algısı, güven algısı ve satın alma niyetleri arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma deseni tercih edilmiş ve anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Çalışmada Ankara ilinde ikamet eden 18-55+ yaş grubu aralığındaki tüketicilerin gıda katkı maddelerine yönelik bilgi düzeyi, davranışa yönelik tutumu, güveni, risk algısı ve satın alma niyeti değişkenlerinin değerlendirilmesi ve ikiden fazla değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandığı için yapısal eşitlik modellemesi tercih edilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda katılımcıların gıda katkı maddelerine ilişkin bilgi düzeyleri değerlendirilmiş ve tüketicilerin bilgi düzeyleri ile gıda katkı maddelerine yönelik risk algısı, güven algısı, davranışa yönelik tutum ve satın alma niyetleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bulgular incelendiğinde tüketicilerin ortalama bilgi puanı 57,5 olarak bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda ise tüketicilerin gıda katkı maddelerine ilişkin bilgi düzeyleri ile satın alma niyetleri (p<0.05); tüketicilerin gıda katkı maddelerine yönelik bilgi düzeyleri ile güven algıları (p<0.05) ve tüketicilerin gıda katkı maddelerine ilişkin bilgi düzeyleri ile risk algıları (p<0.05) arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ancak tüketicilerin gıda katkı maddelerine ilişkin bilgi düzeyleri ile davranışa yönelik tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Sonuç olarak H1, H2, H3, hipotezleri kabul edilmiş H4 hipotezi reddedilmiştir. Tüketicilerin gıda katkı maddelerine yönelik bilgi düzeyleri ile gıda katkı maddelerine ilişkin risk algısı, güven algısı ve satın alma niyetleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilirken gıda katkı maddelerine yönelik bilgi düzeyleri ile gıda katkı maddelerine ilişkin davranışa yönelik tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to examine the knowledge level of consumers residing in Ankara about food additives; the relationships between consumers' current knowledge levels about food additives and their attitudes, risk perception, perception of trust and purchase intentions towards food additives. In this study, quantitative research design was preferred and data were collected by questionnaire method. Structural equation modeling was preferred in the study because it was aimed to evaluate the variables of knowledge level, attitude towards behavior, trust, risk perception and purchase intention of consumers in the 18-55+ age group residing in Ankara province and to examine the relationship between more than two variables. In line with the purpose of the study, the knowledge levels of the participants about food additives were evaluated and the relationship between the knowledge levels of consumers and their risk perception towards food additives, perception of trust, attitude towards behavior and purchase intentions were examined. As a result of the findings, the average knowledge score of the consumers was found to be 57.5. As a result of the analyzes, there was a correlation between the knowledge levels of consumers about food additives and their purchasing intentions (p<0.05); a significant relationship was found between the knowledge levels of consumers and their perceptions of trust (p<0.05) and the level of knowledge of consumers about food additives and their risk perceptions (p<0.05). However, no significant relationship was found between the knowledge levels of consumers about food additives and their attitudes towards behavior (p>0.05). As a result the hypotheses of H1, H2, H3 were accepted and the hypothesis of H4 was rejected. While a significant relationship was found between the level of knowledge of consumers about food additives and their perception of risk, perception of trust and purchase intentions about food additives, no significant relationship was found between the level of knowledge about food additives and the attitude towards behavior towards food additives.