Ege bölgesi midyelerinde (Mytilus galloprovincialis) iz element kirliliğinin araştırılması
Determination of trace element concentrations of mussel (M. galloprovincialis) in Aegean sea, Turkey
Yazar: FAHTİH BAKIRCI
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN OVA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada Ege Bölgesinde, İzmir Körfezinde doğal ortamda yetişen M. galloprovincialis tipi kara midyelerdeki arsenik (As), bakır (Cu), cıva (Hg), çinko (Zn), demir (Fe), kadmiyum (Cd) ve kurşun (Pb) birikimi 2008 yılı Ocak ? Aralık döneminde altı ayrı istasyondan her ay örnek toplanarak izlenmiştir.Alaçatı, Balıklıova, Bodrum, Bostanlı, Narlıdere ve Sasalı Bölgelerinden her ay toplanan midye örnekleri haşlanmış ve haşlanmamış olmak üzere iki farklı işlem uygulanarak incelenmiştir. Toplanan midye örnekleri ayıklandıktan sonra mikrodalga yakma sistemi ile ekstrakte edilerek ICP-OES (Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometer) cihazında metal konsantrasyonları analiz edilmiştir.Yapılan analiz sonuçları ve istatistiki değerlendirmelere göre haşlama prosesinin arsenik (As) ve cıva (Hg) elementleri konsantrasyonlarını düşürdüğü, diğer elementler üzerinde ise herhangi bir etkisi olmadığı görülmüştür.21.09.2008 tarih ve 27004 nolu resmi gazetede yayınlanan Su Ürünleri Yönetmeliğine göre midyelerde izin verilen toksik metal düzeyleri (Cd, Hg ve Pb) kuru madde bazında değerlendirildiğinde; bulunan değerlerin yasal limitler içerisinde olduğu ve halk sağlığı açısından tehlike oluşturmayacak düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yürürlülükten kaldırılan yönetmelikte (10.03.1995 tarih ve 22223 sayılı resmi gazete) midyelerde aranan toksik metaller gurubunda yer alan bakır (Cu) ve demir (Fe) konsantrasyonlarının yasal limitler içerisinde, arsenik (As) ve çinko (Zn) konsantrasyonlarının ise yasal limitlerin üzerinde olduğu görülmüştür. Buna göre; ortalama kadmiyum konsantrasyonu 0,86 ? 1,12 µg g-1; bakır konsantrasyonu 8,17 ? 13,30 µg g-1; demir konsantrasyonu 192,77 ? 252,65 µg g-1; kurşun konsantrasyonu 0,31 ? 0,89 µg g-1; çinko konsantrasyonu 115,07 ? 155,11 µg g-1; arsenikde haşlanmamış örneklerde 9,44 ? 15,94 iken haşlanmış örneklerde 6,31 ? 10,11 µg g-1; cıvada haşlanmamış örneklerde 0,07 ? 0,15 µg g-1 iken haşlanmış örneklerde 0,12 ? 0-22 µg g-1 olarak tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Midye, Mytilus galloprovincialis, metal, iz element, ICP OES

Abstract:
This thesis aimed to investigate the arsenic (As), copper (Cu), mercury (Hg), zinc (Zn), iron (Fe), cadmium (Cd), lead (Pb) concentrations of M. galloprovincialis type black mussel in Aegean region in İzmir. The mussel samples have taken from six different stations from January to December in 2008.The mussel samples, which were obtained in Alaçatı, Balıklıova, Bodrum, Bostanlı, Narlıdere and Sasalı stations and were collected each mounth, were analysed in two different applications. Some of the samples were boiled and the others were analysed uncooked. Firstly, samples were dissected and then samples digested with concentrated nitric acid by microwave digestion method. Heavy metal contaminant were determined by using ICP-OES (Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometer) technique and the results are evaluated statistically.The results are demonstrated that the boiling process decreased the level of arsenic and mercury in the samples, while the others have not been effected from the boiling application.The data have been compared to Turkish sea food regulation which number is 27004, published at 21.09.2008. The result of this study shown that the heavy metal levels of mussel samples are in the permissible levels. These findings indicate that the levels of these element has not any affect to human health. Besides the regulation which is press 10.03.1995, although the copper and iron are in permissible levels, arsenic and zinc levels are out of the these limits. The ranges of concentrations of heavy metals found in collected samples were: cadmium (0.86 ? 1.12 µg g -1), copper (8.17 ? 13.30 µg g-1), iron (192.77 ? 252.65 µg g-1), lead (0.31 ? 0.89 µg g-1), zinc (115.07 ? 155.11 µg g-1). The arsenic and mercury level of the uncooked samples are found that 9.44 ? 15.94, 0.07 ? 0.15 µg g-1. When the samples were cooked with boiling, the level of these element levels decreased to 6.31 ? 10.11 µg g-1, 0.12 ? 0.22 µg g-1.Key words: mussel, Mytilus galloprovincialis, heavy metal, trace metal, ICP OES