Anadolu Sak Zekâ Ölçeği'nin (ASİS) ölçüt geçerliğinin incelenmesi: ÜYEP örneği
An investigation of the criterion validity of Anadolu Sak İntelligence Scale (ASİS) : The EPTS  case
Yazar: FERHAT KÖPRÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET BAHADIR AYAS
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Yaratıcılık = Creativity ; Zeka ölçümü = Intelligence scale ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstün Yetenekliler Eğitim Programı = Education Programs for Talented Students ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
Bu araştırmada Anadolu-Sak Zeka Ölçeği'nin (ASİS) Üstün Yetenekliler Eğitim
Programları (ÜYEP) tanılaması kapsamındaki ölçüt geçerliği incelenmiştir. Araştırmada
ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada ÜYEP tanılama sınavına başvuran
öğrencilerden; özel yetenek tanısı almış 30 öğrenci ve özel yetenek tanısı almayan
öğrencilerden sistematik örnekleme yöntemiyle seçilmiş 123 öğrenci olmak üzere toplam
153 öğrenci yer almaktadır. Öğrencilerin zekâ düzeyleri ASİS kullanılarak, yetenek ve
yaratıcılık puanları ise Matematiksel Yetenek Testi (MYT) ve Bilimsel Üretkenlik
Testinden (BÜT) elde edilmiştir. Ayırt edicilik geçerliği kapsamında yapılan t- testinde
özel yetenek tanısı alan grup ve özel yetenek tanısı almayan grup arasında, genel zekâ
puanı ortalamaları açısından anlamlı fark bulunmuştur. ASİS'in grup ayırt edicilik
geçerliğini incelemek amacıyla yapılan ayırıcı fonksiyon analizinde, ASİS özel yetenekli
olan ve olmayan katılımcıların %84,3'ünü doğru bir şekilde sınıflamıştır. Uyum geçerliği
kapsamında yapılan Pearson Momentler çarpımı korelasyon analizi sonucunda ÜYEP
tanılama puanı, MYT ve BÜT puanları ile genel zekâ arasında anlamlı bir ilişki
bulunmuştur (rÜYEP= .77; rMYT= 72; rBÜT= .55;p< .001, n=131). Yordama geçerliği
kapsamında çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Yordayıcı değişkenlerin ÜYEP
tanılama puanı üzerindeki göreli önem sırası ise; Sözel Potansiyel Endeksi (SPE) (β =
0,478), Görsel Potansiyel Endeksi (GPE) (β= 0,264) ve Bellek Kapasitesi Endeksi (BKE)
(β= 0,253) şeklindedir. Sonuç olarak ASİS'in ölçüt geçerliğine ilişkin ek kanıtlar elde
edilmiştir.

Abstract:
In this research, the criterion validity of ASIS (Anadolu Sak Intelligence Test) was
examined. In the research, a relational screening model was used. The research was
conducted with 153 students. 30 of them were identified as gifted. 123 of them were
selected by systemic sampling among those who were not identified as gifted. Intelligence
levels of the students were obtained by using ASIS and talent and creativity scores were
obtained from the MAT (Math Ability Test) and CSAT (Creative Scientific Ability Test).
In the t-test performed within the scope of discriminant validity, a significant difference
was found between the group identified as gifted and the group not identified as gifted in
terms of mean general intelligence scores. Indiscriminate function analysis conducted to
investigate the validity of group discrimination, ASIS correctly classified 84.3% of
participants as gifted and non-gifted. As a result of the Pearson Moments Multiplication
Correlation Analysis conducted within the scope of compliance validity, a significant
relationship was found between the general intelligence score and MAT and CSAT
scores (rEPTS = .77; rMAT = 72; rCSAT = .55; p <.001, n=131). Multiple linear regression
analysis was performed within the scope of predictive validity. The order of relative
significance of the predictive variables on the identification score of the Education Programs for Talented Students Model (EPTS) is the verbal potential index (β = 0.478), visual potential index (β = 0.264) and memory capacity index (β = 0.253). As a result, additional evidence of criterion validity of ASIS was obtained.