Ryteie 2019'a göre basitleştirilmiş yöntemler kullanılarak bölgesel deprem risk dağılımının belirlenmesi için CBS tabanlı uygulama geliştirilmesi
Developing a gis based application for determining regional earthquake risk distribution using simplified methods according to ryteie 2019
Yazar: OSMAN MURAT KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN AYTEKİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Aktif deprem kuşağında olan Türkiye son yıllarda yaşadığı depremlerden çok ağır yaralar almış bir ülkedir. Bu ağır sonuçların ortaya çıkmasındaki en büyük etkenin mevcut yapı stokunun depreme dayanıklı olmayan yapılardan kaynaklı olduğu bilinen bir gerçektir. Bu doğrultuda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; kentsel dönüşüm sürecinin bütüncül olarak ele alınarak yönetilmesi amacıyla ilgili idarelerin Kentsel Dönüşüm Strateji Belgelerini hazırlamalarını zorunlu hale getirmiştir.

Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi'nin hazırlanması kapsamında mevcut yapı stok envanteri çalışmalarının yapılması özellikle inşaat mühendisliği açısından büyük öneme sahiptir. Bina bazında riskli yapıların tespit edilmesi, binaların bölgesel deprem risk dağılımının belirlenmesi ve çalışmaların önceliklendirmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bina taraması yapacak personelin içinden çıkılamaz matbu formlar, fotoğraflar vb. dokümanlar ile uğraşmak yerine mekânsal verisi ön tanımlı binalar için bilgileri dijital olarak girebilmesi ile veri toplama çalışmalarının hız kazanması, böylelikle Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi hazırlanması sürecinin hızlandırılması gerekmektedir.

Bu tez çalışmasında; 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar doğrultusunda basitleştirilmiş yöntemler kullanılarak bölgesel deprem risk dağılımının belirlenmesi ve önceliklendirme çalışmalarının yapılabilmesi için gereksinim duyulan yazılımın kavramsal modeli belirlenmiş ve bu çalışmaya özgü Coğrafi Bilgi Sistem Tabanlı Yapı Stok Envanter yazılımı geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yazılım, özellikle büyükşehir belediyelerinin ihtiyacı olan yapı stok envanterinin çıkarılması ve çıkarılan envanterin hızlı değerlendirme yöntemleri ile bina ve bölgesel performans puanlarının hesaplanması, sınıflandırılması ve raporlanması hizmetlerini kolaylaştıracağı düşünülmektedir. Eskişehir özelinde uygulaması yapılan çalışmanın sonuçlarına bakıldığında geliştirilen yazılımın tüm yerel yönetimlerce kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Turkey, which is located in an active earthquake zone, is a country that has been severely injured by earthquakes in recent years. It is a known fact that the biggest factor in the emergence of these severe consequences is the existing building stock, which is not earthquake resistant. Accordingly, the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change has made it mandatory for the relevant administrations to prepare Urban Transformation Strategy Documents in order to manage the urban transformation process in a holistic manner.

Within the scope of the preparation of the Urban Transformation Strategy Document, conducting existing building stock inventory studies is of great importance, especially in terms of civil engineering. There is a need to identify risky buildings on a building basis, determine the regional earthquake risk distribution of buildings and prioritize the work. Instead of dealing with documents such as printed forms, photographs, etc., the personnel who will scan the buildings should be able to digitally enter the information for the buildings with predefined spatial data, thus accelerating the data collection studies and accelerating the preparation of the Urban Transformation Strategy Document.

In this thesis, the conceptual model of the software needed to determine the regional earthquake risk distribution and prioritization studies by using simplified methods in line with the Principles Regarding the Determination of Risky Buildings within the scope of Law No. 6306 on the Transformation of Areas Under Disaster Risk was determined and Geographic Information System Based Building Stock Inventory software specific to this study was developed. It is thought that this software will facilitate the building stock inventory, which is especially needed by metropolitan municipalities, and the calculation, classification and reporting of building and regional performance scores with rapid evaluation methods. Considering the results of the study applied in Eskişehir, it was concluded that the developed software can be used by all local governments.