Neonatal hemşirelerinin peristomal cilt bakımına ilişkin bilgi ve beceri düzeylerinin belirlenmesi
Designation of knowledge and ability of neonatal nurses on peristomal skin care
Yazar: TÜLİN İLHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU KILIÇARSLAN TÖRÜNER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebekler = Infant ; Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Cilt bakımı = Skin care ; Deri = Skin ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Ostomi = Ostomy

Özet:
Neonatallerde stoma yönetiminde temel amaç; üst düzey bakımı ekip işbirliği ve kanıta dayalı hemşireliği kullanarak geliştirmektir.  Bunun için gerekli kriterlerin temel başlıkları ise; ostomi bakımının uygun yapılması ve sağlık profesyonellerinin eğitimlerinin ve uygulamalarının izlenmesidir. 
Yöntem: Türkiye?de Ankara şehrinde 2012-2013 yılları arasında bir hastanenin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışmakta olan hemşirelerin peristomal cilt bakımı konusunda bilgi ve becerilerini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Veriler, hemsirelerin ve neonatallerin tanıtıcı özelliklerini, hemşirelerin stoma bakımı konusundaki bilgi ve becerilerini değerlendirmek üzere hazırlanan formlar ile toplanmıştır. Araştırmada hemşirelerin bilgi ve beceri düzeylerini belirlemek amacıyla kullanılan formlar literatür taranarak ve 9 uzman görüşü alınarak oluşturulmuştur. Bilgi formu 120 hemşire tarafından, beceri formu ise araştırmacı tarafından stoma bakımı veren 75 hemşire gözlenerek doldurulmuştur. Bilgi formu en az 0 en çok 100 puan arasında 14 sorudan oluşmuştur. Beceri değerlendirme formu ise 26 basamaktan oluşmuştur. Her bir basamağın değerlendirilmesi ?doğru uygulandı?, ?yanlış/eksik uygulandı?, ?uygulanmadı? ya da ?N/A? olarak yapıldı. Beceri formundan en az 0 en çok 84 puan alınabilmektedir. Verilerin analizinde Mann Withney U, Independent T testi, Anova, Kruskal Wallis testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin çoğunun 25-29 yaşları (%33.2) arasında ve kadın (%94.2) olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin %66.6?sı daha önce stoma bakımı konusunda eğitim aldığını belirtmiştir. Hemşirelerin peristomal cilt bakımı konusunda bilgi düzeyi puan ortalamaları 100 üzerinden 59.09±16.1 (min-max=12.7-91.4), beceri düzeyi puan ortalamaları 84 üzerinden 53.4 ± 11.7 olarak belirlenmiştir. Beceri değerlendirmesinde en fazla yapılmayan girişimlerin kullanılan pomad/bariyerlerin  (n=65) ve hemşirenin isminin (n=65) kayıt edilmemesi, stomanın çapının stoma ölçüm klavuzu ile ölçümünün yapılmaması (n=57), stoma ile adaptör arasındaki mesafenin 1-2 mm?yi geçmeyecek şekilde bırakılmaması (n=56) olduğu belirlenmiştir. Eksik uygulamaların da en fazla malzemelerin hazırlanması sırasında eğri uçlu makas (n=68) ve ölçüm kılavuzunun (n=62) alınmaması olduğu saptanmıştır. Stoma bakımı konusunda eğitim aldığını ifade eden hemşirelerin (61.7 ± 1.9) eğitim almayanlara (53.2 ± 17.4) göre bilgi puan ortalamalarının fazla olduğu belirlenmiştir (p < 0.05). Ayrıca, lisans mezunu hemşirelerin (56.1 ± 11.8), lise (49.2 ± 12.9) ve önlisans (48.1 ± 6.2) mezunu hemşirelere göre beceri puan ortalamaları fazla saptanmıştır (p < 0.05). Hemşirelerin peristomal bilgi puanı ile beceri puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p > 0.05)
Sonuç: Peristomal cilt bakımı konusunda hemşirelerin bilgi ve beceri düzeylerinin geliştirilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Bakımın bütünlüğü açısından işlemin hazırlığından, kayıt edilmesine kadar geçen bütün süreçte girişimlerin önemliliği konusunda hemşirelerin bilinçlendirilmelerinin önemi ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
Introduction: The main objective of the management of stoma in neonates; is to develop high quality care and evidence-based nursing.The basic headings for the criterias required for this; are appropriate application of ostomy care and training of health care professionals. 
Method: This study had been conducted as descriptive to assess the knowledge and skills of nurses working in neonatal intensive care unit of a hospital about peristomal skin care, between 2012-2013 in Ankara, Turkey. The data was collected by three separate forms in order to evaluate the descriptive characteristics of nurses and neonates and the knowledge and skills of nurses about stoma care. The forms, that were used in the research to determine nurses' knowledge and skill levels, were based on 9 experts' opinion. Information form was filled by 120 nurses, skill form was filled by the researcher by observing 75 nurses who performes stoma care. Information form consisted of 14 questions with at least 0 and a maximum of 100 points. Skill assessment form consisted of 26 steps. Evaluating for each step was carried out as