Trafik kazalarının yaşam analiziyle (Survival analysis) incelenmesi: Kayseri örneği
Examining of traffic accidents with survival analysis: Kayseri case
Yazar: BURCU ORALHAN
Danışman: PROF. DR. ZİYA GÖKALP GÖKTOLGA
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kazalar = Accidents ; Trafik = Traffic ; İstatistik = Statistics
Dizin: Kayseri = Kayseri ; Kaza analizi = Accident analysis ; Kazalar = Accidents ; Trafik kazaları = Traffic accidents ; Yapısal analiz = Structural analysis ; Yaşam = Life ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Trafik kazaları ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı sonuçlarıyla günümüzünün en önemli problemlerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada farklı bir bakış açısıyla, belirlenen faktörlerin trafik kazası oluş süresine olan etkileri üzerinde durulmuştur. Trafik kaza oluş süresinin artırılması, sürücülerin daha uzun süre sonra trafik kazasına karışmasına neden olacaktır. Böylece kazasızlık süresi arttıkça, sürücü tecrübesi artacak, sürücü ve diğer şahısların trafikteki güvenliği sağlanacaktır. 
Bu çalışmanın amacı, Kayseri ilinde meydana gelen ölümlü ve/veya yaralanmalı trafik kazalarını etkileyen faktörlerin analiz edilmesi ve trafik kazaların oluş süresinin belirlenmesidir. 2008-2012 yılları arasında, 5 yıllık zaman diliminde meydana gelen ölümlü ve/veya yaralanmalı sonuçlanan trafik kazalara karışan sürücülerin ehliyetlerini aldıkları tarihten itibaren kazaya karışma süreleri incelenmiştir. Trafik kazalarına etkisi olduğu düşünülen 20 faktör ki-kare ve yaşam analizi modellerine göre analiz edilmiştir. Ki–kare analizi ve yaşam analizi yöntemlerinden Yaşam Tabloları ve Cox regresyon yöntemi sonuçlarına göre öğrenim durumu, araç sayısı, yol durumu ve günün saati değişkenlerinin her üç yöntemde de anlamlı bir etki göstermektedir. Yaşam tablolarına göre ölümlü ve yaralanmalı sonuçlanan kazalarda, yaş grubu, hava durumu, yolun yüzeyi, yolda yön, yatay güzergah,,düşey güzergah, sürücü kusuru, kaza şekli, kaza oluş yeri,  değişkenlerinin trafik kazası oluş süresini anlamlı düzeyde (p<0.05) etkilediği görülmüştür. Cox regresyon yöntemine göre yaralanmalı kaza sonucuyla karşılaşma süresi için; cinsiyet, yaş grubu, yolun kaplama cinsi, yolda yön, sürücü kusuru, haftanın günü değişkenlerinin (p<0,05)etkili olduğu, ölümlü kaza sonucuyla karşılaşma süresi için; cinsiyet, yaş grubu, hava durumu, zaman dilimi, yolun yüzeyi, yolda yön ve yatay güzergah değişkenlerinin (p<0,05) önemli olduğu söylenebilir. 
Bu sonuçların incelenerek, trafik kazalarının oluş süresinin uzatılmasına yönelik çalışmaların başlatılmasının, trafik kazalarının uzun vadede azalmasında önemli bir etken olacağı düşünülmektedir.


Anahtar kelimeler:  Trafik kazaları, Yaşam Analizi, Yaşam Tabloları, Cox Regresyon Analizi

Abstract:
Motor vehicle accidents appear one the most important problems of today since they result in injury, death, vehicle and property damage. In this study, from a different viewpoint, some factors which contribute to the accident-free period were examined.  Extending this period will result in extending the time which drivers involve in motor vehicle accident. So, the more accident-free period, the more safety for the drivers and the other people.  
The purpose of this study is to analyse the factors affecting motor vehicle accidents with injury and death occured in the province of Kayseri and to determine the accident-free period. In this context, the drivers involving a car accident with death and/or injury occured within a 5 year time period, between the years of 2008 and 2012 were inspected in terms of the period between the date they recieve their licence and the time they involve in the accident. Total 20 factors, thought to have effects on the road car accidents were analyzed according to chi-square and survival analysis models. It was observed that the variables of educational background, the number of motor vehicle, road condition and time of the day significantly affected the accident according to chi-square and accident-free period life tables and cox regression methods (p<0.05). Age, condition, surface of road, direction of the road, vertical and horizontal route, driver behaviours and faults, place of the occurence and type of accident had significantly affected the accident-free period according to life tables method in accident involving death or personal injury (p<0.05). Gender, age, covering types of road, direction of the road, driver behaviours and faults and day of week had significantly affected the accident-free period according to cox regression method in accident personal injury(p<0,05).  Furthermore, some other variables such as gender, age, condition, period of time, surface of road, direction of road and vertical route also had significant effects on the traffic deaths according to cox regression analysis (p<0.05). 
It is thought that starting further studies which extend the accident-free period evaluating these results will be an important factor for reducing car accidents in the long term.



Keywords: Traffic Accidents, Survival Analysis, Life Tables, Cox Regression Analysis.