Ana arı çiftleştirme kutularındaki işçi arı sayısının ana arı kalitesi ve çiftleştirme kutusu popülasyon dinamiği üzerine etkileri
Effects of  worker bee numbers in mating hives on queen bee quality and mating box population dynamics
Yazar: HAVVA NUR GÜLCAN
Danışman: PROF. DR. HALİL YENİNAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada ticari ana arı yetiştiriciliğinde pupal gelişimini tamamlayan genç ana arıların gözlerden çıkarak cinsel olgunluğa ulaşması, çiftleşme uçuşu ve ilk yumurta üretimlerinin gerçekleştirildiği ruşet olarak adlandırılan çiftleştirme kovanlardaki işçi arı miktarının (canlı ağırlık-gr) ana arı kalite parametreleri üzerine olan etkileri incelenmiştir. 
Bu amaçla Türkiye'deki ticari ana arı üretiminde yaygın olarak kullanılan Kirchhain model yüksek yoğunluklu strafor köpükten mamul çiftleştirme kutularının alabildiği 80 gr (~ 666 adet) işçi arı miktarı baz alınmıştır. Araştırmada geometrik dizide artan 80,160 ve 320 gram işçi arı ihtiva eden her grupta 8 adet olmak üzere toplam 24 adet çiftleştirme kovanı kullanılmıştır.  Her çiftleştirme kovanı; üretim döneminde iklim ve vejetasyon şartlarına bağlı olarak kesintisiz bir şekilde işçi arı ilavesi yapılmaksızın 3 kez ana arı üretiminde kullanılabilmiştir.
80,160 ve 320 gr canlı işçi arı ihtiva eden araştırma gruplarında sırasıyla; % çiftleşme oranları 100.0, 95.6 ve 94.7, sperm kesesi çapları 1.14±0.19, 1.11±0.13 ve 1.16±0.09 mm, sperm kesesinde depolanan sperm sayıları 3.268.859±288.830, 4.217.444±182.468 ve 4.875.752±304.443 adet, çiftleşme sonrası canlı ana arı ağırlıkları 188.5±2.55, 205.8±4.09 ve 229.6±4.34 mg, araştırma sonrası çiftleştirme kovanlardaki toplam canlı işçi arı ağırlıkları  ise 100.85±4.39, 223.85±14.44 ve 413.66±43.84 gr olarak saptanmıştır. 
25 Nisan - 25 Haziran 2019 tarihleri arasında Hatay ilinde gerçekleştirilen araştırmanın sonunda genel olarak % 31.87±5.39 oranında işçi arı popülasyon artışı gözlenmiştir. 80, 160 ve 320 gr canlı işçi arı ile ana arı yetiştiriciliğine başlanan gruplarda 60 gün, 3 dönem ana arı yetiştiriciliği sonrası sırası ile % 26.07±5.47, 39.91±9.02 ve 29.27±13.70 işçi arı popülasyonunda artış gözlenmiş olup ruşetlerdeki % işçi arı artışı arasındaki farklılıklar istatistik olarak önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Araştırma gruplarında; sperm kesesinde depolanan sperm sayıları, çiftleşme sonrası canlı ana arı ağırlıkları ve araştırma sonrası işçi arı miktarları arasındaki farklılıklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur(P<0.01).

Abstract:
This study aims to investigate the effects of the amount of worker bees placed into the mating nucleus on queen quality parameters and nucleus population dynamics. The quantity of 80(g) (~700 workers) that mating nucleus made of Kirchhain-model can contain has been based on. A total of 24 mating hives, including 8 in each group containing 80, 160 and 320 grams worker bees increasing at a geometric progression, were used in the study. Each mating nuclei been used in queen production for 3 times (20 day interval) without any addition of worker bees, depending on the climate and vegetation conditions during the production period. In groups containing 80,160 and 320 gram worker bees, spermatheca diameters (mm) 1.14±0.19, 1.11±0.13 and 1.16±0.09, sperm counts stored in spermatheca 3268859±288.830, 4217444±182468 and 4875752±304443, live weights of the laying queen (mg) 188.5±2.55, 205.8±4.09 and 229.6±4.34, worker bee weights (g) in mating nuclei after research were 100.85±4.39, 223.85±14.44 and 413.66±43.84 found to be respectively. At the end of the study conducted in Hatay Province between April 25 - June 25 2019, overall increase in the worker bee population was observed average to be 31.87±5.39%. The population increase in 80, 160 and 320 g of live worker bee groups were observed to be 26.07±5.47, 39.91±9.02 and 29.27±13.70% respectively. After 60 days & 3 periods of queen breeding the differences between groups were found to be statistically insignificant (P>0.05). The differences between the groups, the sperm counts, laying queen weight and amount of worker bees were found to be statistically significant (P<0.01).