Zoledronik asit uygulanan ratlarda ozon ve lazer terapinin diş çekimi sonrası yara bölgesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of ozone and laser therapy on wound healing after tooth extraction in rats administered zoledronic acid
Yazar: ALPASLAN GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN AYBERK ALTUĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bifosfonatlar = Biphosphonates ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Kemik defektleri = Bone defects ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Osteoklastlar = Osteoclasts ; Ozon = Ozone ; Sıçanlar = Rats ; Zoledronik asit = Zoledronic acid

Özet:
Zoledronik Asit Uygulanan Ratlarda Lazer ve Ozon Terapinin Diş Çekimi Sonrası Yara Bölgesine Etkisinin Değerlendirilmesi.
Kemik dokunun oluşumu ve tamiri birçok faktörden etkilenmektedir. Bifosfonat grubu ilaçlar da kemik dokunun remodelingini etkileyen bu faktörler arasında yer almaktadır. Osteopörözden malign neoplazilere kadar geniş bir kullanım alanı olan bifosfonatlar, osteoklastların ölümüne yol açarak yaşam süresini doldurmuş kemik dokunun ortadan kaldırılmasını engellerler. 
Bifosfonat kullanan hastalarda, daha çok çenelerde etkisini gösteren osteonekroz vakaları, özellikle intravenöz bifosfonat kullanımı sonrasında çok yüksek oranda görülmektedir. En çok çeneler bölgesinde, kemiğe uygulanan herhangi bir cerrahi müdahaleyi mütakiben görülen osteonekroz, bazen spontane bir şekilde de meydana gelebilmektedir. Bifosfonatların neden olduğu bu olumsuz sonuçların önüne geçebilmek için yumuşak ve sert doku üzerine olumlu sonuçları olduğu bilinen lazer ve ozon uygulamaları kullanılabilir. 
Çalışmamızda bir kontrol grubu, dört deney grubu ve her grubun 7 ve 14 günlük sakrifikasyon sürelerine göre ayarlanmış iki alt grubu olmak üzere 80 adet wistar rat kullanıldı. Deney gruplarının hepsine 6 hafta boyunca intravenöz zoledronat ile bifosfonat uygulaması yapıldı. Tüm gruplardaki hayvanların üst keser dişlerinden biri çekildi. Deney gruplarından biri kontrol grubu yapıldı. Diğer gruplara lazer tedavi, ozon tedavi ve lazer-ozon kombine tedavi uygulandı. Denekler 7. ve 14. günlerde sakrifiye edildi. Histopatolojik değerlendirmede histomorfometri kullanıldı ve çekim soketlerinde meydana gelen enflamasyon değerlendirildi.
Kontrol (K) grubunun 14.gün kemikleşme oranı, 7.güne göre anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,05). BL grubunun 7. gün kemikleşme oranı K ve BK grubuna göre, BLO grubunun 7. gün kemikleşme oranı ise K grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,05). 14.gün kemikleşme oranları bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte K grubunun 14. gün kemikleşme oranı daha yüksektir.
14.gün enflamasyon skorları bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). K grubunun enflamasyon skoru BO grubuna göre anlamlı derecede düşüktür. K ve BLO gruplarında 14.günde görülen enflamasyon skorları, 7.gün enflamasyon skorlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte BK, BL, ve BO gruplarının 14.gün enflamasyon değerleri 7.gün enflamasyon değerlerine göre daha yüksek bulunmuştur.

Çalışmanın sonuçları değerlendirildiğinde, lazer ve ozon terapinin kısa dönemde kemik iyileşmesi üzerine olumlu bir etkisinin olduğu görülmemektedir. Uzun dönem kemik oluşum oranları daha iyi olmakla birlikte deney gruplarında kısa ve uzun dönemde meydana gelen kemik oluşum oranları kontrol  grubunda meydana gelen kemik oluşum oranlarından istatiksel olarak daha düşüktür (p<0,05). Bu durum, çekim sonrası oluşan enflamasyona ek olarak, uzun dönemde lazer ve ozon terapinin de bölgede enflamasyon oluşturduğunu ve kemik oluşumunu olumsuz etkilediğini düşündürmektedir.

Abstract:
Evaluation of ozone and laser therapy on wound healing after tooth extraction in rats administered zoledronic acid.
Bone tissue formation and repair are influenced by many factors. Bisphosphonate group drugs are also among these factors affecting bone remodeling. Bisphosphonates, which have a wide range of applications from osteoporotic to malignant neoplasms, cause osteoclasts to die and prevent lifelong bone tissue from being removed.
In patients who use bisphosphonates, osteonecrosis cases, which are more likely to occur in the jaws, are seen very often after intravenous bisphosphonate use. Osteonecrosis, seen most often in the jaw area following any surgical intervention applied to the bones, can sometimes spontaneously occur. Laser and ozone treatments known to have positive results on soft and hard tissue can be used to avoid these negative consequences of bisphosphonates.
In our study, 80 wistar rats were used, one control group, four experimental groups, and two subgroups adjusted for sacrification times of 7 and 14 days for each group. Intravenously zoledronate were administered for 6 weeks to all of the experimental groups. One of the upper incisor teeth of the animals in all groups was extracted. One of the experimental groups was the control group. Other groups received laser therapy, ozone therapy and laser-ozone combined therapy. Subjects were sacrificed on days 7 and 14. Histomorphometry was used for histopathologic evaluation and inflammation was evaluated in the alveolar sockets. 
The new bone regeneration of the 14th day of the control (K) group was significantly lower than the 7th day (p<0,05). The new bone regeneration of the BL group on day 7 was significantly lower than that of the K and BK groups and the new bone regeneration of BLO group on day 7 was significantly lower than the K group (p<0.05). There was no statistically significant difference between the groups in terms of new bone regeneration at 14th day (p>0,05). Although not statistically significant, the K group has a higher new bone regeneration on day 14.
There was a statistically significant difference between the groups in terms of inflammation scores at 14th day (p<0,05). The K group's inflammation score is significantly lower than the BO group. K and BLO group's 14th day inflammation scores were found to be significantly lower than (p<0,05) the 7th day inflammation scores. Although not statistically significant, the 14th day inflammation values of BK, BL, and BO groups were found to be higher than those of the 7th day.
When the results of the study are evaluated, it is not seen that laser and ozone therapy have a positive effect on bone healing in the short term. In addition the rates of long term bone formation were better, short and long term bone formation rates in the experimental groups were statistically lower than the bone formation rates in the control group (p<0,05). This suggests that long term laser and ozone therapy, in addition to inflammation after teeth extract, also inflamed the area and affected bone formation.