2008 Finansal Krizi sonrasında ABD-Çin ticaret savaşlarının Türk demir çelik sektörüne etkilerinin Kompleks Ağ Analiziyle incelenmesi
Investigation of the effects of the USA-China trade war on the Turkish iron and steel sector after 2008 Financial Crisis by Complete Network Analysis
Yazar: EZGİ BOSTANCI
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ÖZEKİCİOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Demir çelik endüstrisi = Iron steel industry ; Demir çelik sektörü = Iron steel sector ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Finansal kriz = Financial crisis ; Karmaşık ağlar = Complex networks ; Kriz = Crisis ; Ticaret savaşları = Trade war ; Uluslararası ticaret = International trade ; Çin = China

Özet:
Gelişen uluslararası piyasalarda fon arz ve talepleri belirlenmeye başlanmış ve iktisadi anlamda geçen yarım asırda büyük önem arz etmiştir. Küreselleşmenin getirisiyle artan bu gibi sermaye hareketleri finansal piyasalarda ekonomik refahı arttıran olumlu etkileri olduğu gibi ülkelerin ekonomilerini dışarıya karşı daha kırılgan hale getirdiği için bir takım olumsuz etkilerde doğurabilmektedir. Özellikle küresel kriz dönemleri ve ticaret savaşlarının yaşandığı dönemlerde tedarik zincirinde yer alan her bir ülke en az bu tarz olumsuzluklara doğrudan maruz kalan ülkeler kadar olumsuz yönde etkilenmektedir. Ülkeler bu gibi kriz dönemlerinde ekonomik yapılarının bozulmaması için sağlam politikalarla ekonomik büyümenin ve gelişmenin en önemli unsurlarından olan ihracat kalemlerindeki katma değeri en yüksek olan sektörlerle ilgili doğru politikalara sahip olmalıdırlar. Bunun içinde o sektördeki aktörleri kendileri için tespit etmeli partnerlerinin kendi ticaretlerindeki etkilerini iyi ölçmelilerdir. Demir Çelik endüstrisi modern ekonomilerin ve küreselleşen dünyanın işlemesini sağlayan tüm sektörler için girdi oluşturan kritik bir sektördür. Ülkeler için ekonomik kalkınmanın da temelini oluşturduğu için uzun süredir hükümetlerin ilgi odağı olmuştur. Türkiye dünyadaki en önemli ham çelik üreticileri arasında yer almakta olup ihracatında ve ithalatın da demir çelik sektörü büyük öneme sahiptir.
Bu tez çalışmasında finansal krizin yaşandığı ve etkilerinin görüldüğü 2008 -2009 yılı, ticaret savaşlarının başladığı ve etkilerinin görüldüğü 2018 -2019 yılları için Ucinet programı aracılığıyla analizler yapılmıştır. Analizler de kullanılan ülkeler Türkiye'nin de içinde yer aldığı dünyanın en büyük ham çelik üreticilerinden oluşmaktadır. İlk olarak bu ülkelerin ihracat matrisleri oluşturulmuş daha sonra bu matrislerden demir çelik sektörü için kompleks ağ analizleri çıkartılmıştır. Çıkan bulgulardan seçili yıllardaki ülkelerin ego ağları, ülkelerin ağdaki konumları ve merkezlikleri belirlenerek Türk demir çelik sektörüne olan etkileri yorumlanarak ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: 2008 Finansal Krizi, ABD -Çin Ticaret Savaşı, Demir -Çelik Sektörü, Kompleks Ağ Analizi

Abstract:
Fund supply and demands have begun to be determined in the developing international markets, and it has been of great importance in the last half century in the economic framework. Such capital movements, which increase with the return of globalization, have positive effects for economic welfare in financial markets, as well as cause some negative effects as they make the economies of countries more vulnerable to the outside. Especially in periods of global crisis and trade wars, each country in the supply chain is affected negatively as much as the countries that are directly exposed to such negativities. Countries should have the right policies regarding the sectors with the highest added value in export items, which is one of the most important elements of economic growth and development, with sound policies in order not to deteriorate their economic structures in such crisis periods. Therefore, they should identify the actors in that sector for themselves and measure the effects of their partners in their own trade. The Iron and Steel industry is a critical industry that provides input for all sectors that enable modern economies and the globalizing world to function. It has been the focus of attention of governments for a long time, as it also forms the basis of economic development for countries. Turkey is among the most important crude steel producers in the world, and the iron and steel sector has a great importance in exports and imports.
Analyzes were made through the Ucinet program for the years 2008 -2009 when the financial crisis was experienced and its effects were seen, and between the years of  2018 -2019, when the trade wars started and its effects were observed in this study. The countries used in the analyzes consist of the world's largest crude steel producers, including Turkey. First, the export matrices of these countries were created, and then complex network analyzes for the iron and steel industry were extracted from these matrices. The ego networks of the countries in the selected years, the positions and centers of the countries in the network were determined and their effects on the Turkish iron and steel industry were interpreted with findings obtained.

Keywords: 2008 Financial Crisis, USA-China Trade War, Iron and Steel Industry, Complex Network Analysis