21'inci yüzyılda savaşın değişen karakteri: Orta Doğu bağlamında hibrit savaşlar
The changing character of the war in the 21st century: Hybrid warfares in Middle Eastern context
Yazar: SALİH YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Haklı savaş = Just war ; Hibrit savaş = Hybrid warfare ; Ortadoğu = Middle East ; Savaş = War ; Yeni savaşlar = New wars

Özet:
Şiddet içeren bir uluslararası ilişkiler türü olan savaş, tarih boyunca toplumsal hayatın ve teknolojinin değişimlerinden etkilenmiş ve dönüşüme uğramıştır. Savaşların teknolojisi, aktörleri, bütçesi, lojistik hizmetleri ve hatta askerlerin giyim kuşam şekilleri bu değişimden etkilenmiştir. Günümüzde savaş, kuralları ve standartları olan, strateji ve taktikler çerçevesinde gerçekleşen bir olgu olmaktan ziyade, silahlı çatışma olarak adlandırılan eylemlere dönüşmüştür. Uluslararası hukukun ve nükleer silahların etkisiyle artık devletler arası savaş, önemli ölçüde azalmış ve istisna haline gelmiştir. Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere uluslararası örgütler ve koalisyonların çatışmalara müdahalesi de çatışmaların büyümesine ve topyekünleşmesine engel olmaktadır. 21. yüzyılda savaşlar, devletler ile genellikle başarısız devletlerde kök salan etnik ve dini referanslı devlet dışı aktörler arasında yürütülen, sınırlı, düşük yoğunluklu ancak yüksek şiddet içeren çatışmalara dönüşmüştür. Askeri düzen ve hiyerarşik disiplin eksiklikleri nedeniyle siviller ve silahsız kişiler daha çok hedef haline gelmeye başlamışlardır. Hibrit savaş, geleneksel savaş ve geleneksel olmayan savaş arasındaki çizgiyi bulanıklaştıran modern savaşı açıklamak için kullanılan popüler bir kavramdır. Bununla birlikte hibrit savaş, evrensel olarak kabul edilmeyen tanım ve ampirik kanıtlarla tartışmalı bir konu durumundadır. Bu tez, hibrit savaşın pratikte nasıl tanımlanabileceğini ve Orta Doğu ülkelerinin bir kısmında yaşanan çatışmaların bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini incelemeye çalışmaktadır. Çalışmada, hibrit savaşın modern muharebe alanlarında nasıl kullanıldığı, hibrit savaşın Orta Doğu bağlamında nasıl bir işlev gördüğü, DEAŞ ve PKK gibi örgütlerin hibrit tehdit olarak görülüp görülemeyeceği gibi konulara cevap aranmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Savaş, Hibrit Savaş, Hibrit Tehdit, Orta Doğu, 21. Yüzyıl

Abstract:
War, a violent form of international relations, has been affected and transformed by changes in social life and technology throughout history. The technology, actors, budget, logistics services of the wars, and even the clothing style of the soldiers have been affected by this change. Today, war has turned into actions called armed conflict, rather than being a phenomenon that takes place within the framework of strategies and tactics with rules and standards. With the influence of international law and nuclear weapons, the war between states has now decreased significantly and has become an exception. Intervention of international organizations and coalitions, especially the United Nations (UN), in conflicts also prevents the growth and totalization of conflicts. In the 21st century wars turned into limited, low-intensity but high-violent clashes between states and ethnic and religiously referenced non-state actors, often rooted in failed states. Civilians and unarmed people have become more targets due to the lack of military order and hierarchical discipline. Hybrid warfare is a popular concept used to describe modern warfare that blurs the line between traditional warfare and non-traditional warfare. However, hybrid warfare is a controversial subject with universally unacceptable definition and empirical evidence. This thesis endeavours to examine how hybrid warfare can be defined in practice and whether conflicts in some parts of the Middle East can be evaluated within this scope. The study seeks answers to topics such as how hybrid warfare is used in modern combat areas, how hybrid warfare works in the context of the Middle East, whether organizations such as DAESH and PKK can be seen as hybrid threats.

Key Words: War, Hybrid Warfare, Hybrid Threat, Middle East, 21st Century