Adölesan elit taekwondocularda kognitif fonksiyonların sanal gerçeklik ortamında verilen biyomotor ödevleriyle ilişkisi
The relationship between cognitive functions and biomotor tasks given in virtual reality environment in adolescent elite taekwondo athletes
Yazar: CEYLAN IŞIK
Danışman: PROF. DR. FİKRET RAMAZANOĞLU ; DOÇ. DR. ADİL DENİZ DURU
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanının amacı, adölesan elit taekwondo poomsae sporcularında kognitif fonksiyonların sanal gerçeklik ortamında verilen biyomotor ödevleriyle ilişkisinin araştırılmasıdır. Araştırmaya İstanbul ilinde ikamet eden yaşları 14-18 arasında değişen poomsae (n=8) ve sedanter (n=8) olmak üzere toplamda 16 kişi katılmıştır. Katılımcıların antropometrik özelliklerini belirlemek amacıyla Inbody 270 Bioimpedans cihazı ve boy ölçüm cihazı kullanılmıştır. Daha sonra el kavrama testi, flamingo denge testi, 3dkYMCA testi, 30sn şınav testlerine tabii tutulmuşlardır. Son olarak Neo Auvra® VR test bataryalarından ATC ve Grafiti simülasyonu esnasında katılımcıların frontal EEG kayıtları alınmıştır. Gerçek zamanlı olarak kaydedilen EEG zaman serileri MATLAB R2023b üzerinden analizi gerçekleştirildikten sonra  elde edilen tüm veriler SPSS22 paket programında aktarılıp normallik analizi gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği anlaşıldığından non-parametrik testlerden Mann-Whitney U ve Spearman Kolerasyon Analizi tercih edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; sedanter ve poomsae gruplarının şınav, FDTSAĞ ve FDTSOL testleri arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Sedanter katılımcılara ait ATC simülasyonu alt parametrelerinden SÇBK, SÇB_TS ile beta dalgası arasında negatif yönlü yüksek düzeyde ilişki bulunmuştur (p<0,01). Poomsae sporcularına ait ATC simülasyonu alt parametrelerinden SÇB_TS ile gamma dalgası arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sedanter katılımcılara ait Grafiti simülasyonu alt parametrelerinden SBH_DT_ORT, SBH_SĞE_DT_ORT, SBH_SLE_DT_ORT ve alfa dalgası arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Poomsae sporcularına ait Grafiti simülasyonu alt parametrelerinden GH_BS_ORT ve alfa dalgası arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Diğer alt parametrelerden GH_SĞE_BS_ORT ile beta ve yine GH_SĞE_BS_ORT ile gamma dalgası arasında ise negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sedanter ve poomsae gruplarının ATC simülasyonu puan karşılaştırmaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Sedanter ve poomsae gruplarının Grafiti simülasyonu puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Sedanter ve poomsae gruplarının ATC simülasyonu esnasında kaydedilen EEG bantaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Sedanter ve poomsae gruplarının Grafiti simülasyonu esnasında kaydedilen EEG bantlarından beta dalgası arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak; Adölesan elit taekwondocuların kognitif fonksiyonları ile sanal gerçeklik ortamında verilen biyomotor ödevler arasında anlamlı ilişkiler bulunmuş ve VR Grafiti simülasyonu sırasında kaydedilen EEG bantlarından beta aktivitesinin sedanter adölesanlardan daha yüksek olduğu bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Poomsae, Adölesan, Kognitif Fonksiyonlar, Sanal Gerçeklik.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between cognitive functions and biomotor tasks given in a virtual reality environment in adolescent elite taekwondo poomsae athletes. A total of 16 participants, including poomsae (n=8) and sedentary (n=8), aged between 14-18 years residing in Istanbul province, participated in the study. Inbody 270 Bioimpedance device and height measurement device were used to determine the anthropometric characteristics of the participants. Then, they were subjected to hand grip test, flamingo balance test, 3minYMCA test, 30sec push-up test. Finally, frontal EEG recordings were taken from Neo Auvra® VR test batteries during ATC and Graffiti simulation. After the real-time recorded EEG time series were analyzed by MATLAB R2023b, all data obtained were transferred to the SPSS22 package program and normality analysis was performed. Since it was understood that the data did not show normal distribution, Mann-Whitney U and Spearman Correlation Analysis were preferred from non-parametric tests. According to the findings of the study, a significant difference was found between the push-up, FDTSR and FDTSOL tests of the sedentary and poomsae groups (p<0.05). Among the ATC simulation sub-parameters of sedentary participants, there was a high level of negative correlation between SCDC, SCDC_TS and beta wave (p<0.01). Among the ATC simulation sub-parameters of Poomsae athletes, a significant negative correlation was found between SCB_TS and gamma wave (p<0.05). A significant negative correlation was found between SBH_DT_ORT, SBH_SLE_DT_ORT, SBH_SLE_DT_ORT, SBH_SLE_DT_ORT and alpha wave among Graffiti simulation sub-parameters of sedentary participants (p<0.05). A significant positive correlation was found between GH_BS_ORT and alpha wave among Graffiti simulation sub-parameters of Poomsae athletes (p<0.05). A significant negative correlation was found between GH_BS_ORT and beta wave and between GH_BS_ORT and gamma wave (p<0.05). There was no statistically significant difference between the ATC simulation score comparisons of the sedentary and poomsae groups (p>0.05). There was no statistically significant difference between the Graffiti simulation scores of the sedentary and poomsae groups (p>0.05). There was no statistically significant difference between the EEG bands recorded during the ATC simulation in the sedentary and poomsae groups (p>0.05). There was a significant difference between the beta wave of the EEG bands recorded during the Graffiti simulation in the sedentary and poomsae groups (p<0.05). In conclusion, significant relationships were found between cognitive functions of adolescent elite taekwondo athletes and biomotor tasks given in virtual reality environment and beta activity of EEG bands recorded during VR Graffiti simulation was found to be higher than sedentary adolescents.
Keywords: Poomsae, Adolescent, Cognitive Functions, Virtual Reality.