Tip 2 diabetes mellitus'lu hastalarda diyet inflamatuar indeksinin inflamatuar belirteçler ve metabolik parametreler üzerine etkisi
Effect of dietary inflammatory index on inflammatory markers and metabolic parameters, in patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: FATMA YİĞİTOĞLU TÜMER
Danışman: PROF. DR. KUBİLAY KARŞIDAĞ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyokimya = Biochemistry ; Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Bu çalışmada, yetişkin tip 2 diyabetli bireylerin besin tüketim durumları saptanarak diyet inflamatuar indeksinin (Dİİ) inflamasyon belirteçler ve metabolik parametreler üzerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışmaya İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Diyabet Polikliniği'nde kontrol altında olan 30-74 yaş arası 120 yetişkin tip 2 diyabetli birey vaka grubu ve aynı yaş grubundan 30 yetişkin sağlıklı kişi kontrol grubu olarak katıldı. Besin ögelerinin tüketim ortalamalarına göre Dİİ'yi hesaplamak ve bireylerin besin tüketim durumlarını değerlendirmek için besin tüketim sıklığı formu uygulandı. Dİİ'nin metabolik parametreler üzerine etkisini değerlendirmek için biyokimyasal bulguların güncel kayıtları hasta dosyalarından alındı. Dİİ'nin inflamatuar belirteçler ile ilişkisinin değerlendirilmesi için TNF-α, IL-6, IL-1β parametrelerinin analizi yapıldı. Vaka grubunun Dİİ skorlarının ortalaması -0,028±1,886, kontrol grubunun ortalaması ise 0,093±1,560 olarak bulunmuştur. 4.çeyrekteki bireylerin TNF-α düzeyleri, vaka grubu olan diğer çeyreklerden ve kontrol grubu olan çeyreklikten yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Üçüncü ve dördüncü çeyrektekilerin IL-6 düzeyleri, kontrol grubu olan çeyreklikten yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Tip 2 diyabetli olan tüm çeyreklerin IL-1β düzeyleri, sağlıklı olan çeyreklikten yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Regresyon analizinde vaka grubunda TNF-α ile Dİİ arasında pozitif yönlü bir ilişki (β=0,639; p<0,05) olduğu belirlenmiştir. Dİİ puanı yüksek olan vaka grubunda günlük enerji, toplam yağ, doymuş yağ ortalama alımlarının yüksek; E vitamini, riboflavin, niasin, posa, folik asit ve magnezyum alımlarının ise az olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak Dİİ'nin tip 2 diyabet olan bireylerde diyetin inflamatuar yükünün belirlenmesinde kullanılabilecek bir indeks olduğunu saptanmıştır. Bu nedenle tip 2 diyabetli bireylerde antiinflamatuar olan besinleri göz önünde bulundurarak günlük önerilen enerji ve besin ögelerini içeren beslenme tarzı, diyabetin ilerlemesine engel olmasına ve ileriki dönemlerinde görülen komplikasyonların riskinin azaltmasına neden olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effects of dietary inflammatory index (DII) on inflammation markers and metabolic parameters by determining the food consumption status of adults with type 2 diabetes. 120 adult individuals with type 2 diabetes between the ages of 30-74 who were under control in the Diabetes Polyclinic of Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine participated in this study as a case group and 30 healthy adults from the same age group as a control group. The food consumption frequency form was applied to calculate the DII according to the consumption averages of the nutrients and to evaluate the food consumption status of the individuals. In order to evaluate the effect of DII on metabolic parameters, current records of biochemical findings were taken from patient files. TNF-α, IL-6, IL-1β parameters were analyzed to evaluate the relation between DII and inflammatory markers. The average of DII scores of the case group was -0.028 ± 1.886, and the average of the control group was 0.093 ± 1.560. TNF-α levels of individuals in the 4th quartile were found to be higher than the other quartiles in the case group and the quartile in the control group (p<0,05). The IL-6 levels of the third and fourth quartiles were higher than the control group quartile (p<0,05). All quartiles with type 2 diabetes had IL-1β levels higher than the healthy quartile (p<0,05). In the regression analysis, it was determined that there was a positive relation between TNF-α and DII in the case group (β=0.639; p<0.05). In the case group with a high DII score, daily energy, total fat, and saturated fat average intakes are high; Vitamin E, riboflavin, niacin, fiber, folic acid and magnesium intakes are low. (p<0,05). In conclusion, it was detected that DII was a feasible index used in determining inflammatory potential of diet in with type 2 diabetes.  For this reason, in individuals with type 2 diabetes, a diet that includes daily recommended energy and nutrients by considering anti-inflammatory foods. It is thought that the most important action to be taken will be to prevent metaflammation in order to prevent the progression of diabetes and to reduce the risk of complications.