Açık kalp cerrahisi sırasında serum laktat düzeyinin, postoperatif dönemdeki gelişen böbrek hasarı ile olan ilişkisinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the relationship between serum lactate level and postoperative kidney injury during open heart surgery
Yazar: BEKİR SITKI TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KİRİŞÇİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyopulmoner bypass = Cardiopulmonary bypass ; Laktatlar = Lactates ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda hiperlaktatemi çok sık karşılaşılan bir durumdur ve postoperatif dönemdeki komplikasyonlar ile ilişkisinin olduğu birçok çalışmalarda bildirilmektedir. Yüksek laktat seviyelerinin nedeni tam olarak bilinmese de, doku hipoksisiden olduğu düşünülmektedir. Kardiyopulmoner bypass (KPB) sırasında ortaya çıkan hemodilüsyon ve düşük periferik oksijen sunumu doku hipoksisine neden olmaktadır. Oksijen sunumu kritik bir seviyenin altına düştüğünde oksijen tüketimi sunuma bağımlı hâle gelmekte ve laktik asidoz oluşmaktadır. Kardiyopulmoner bypass sırasında inflamatuar yanıt olarak salınan bazı sitokinler ve diyabetojenik hormonlar laktat yüksekliğine, insülin rezistansına ve kan şekerinde artışa neden olmaktadır. Yapılan çalışmalarda da ayrıca uzamış kardiyopulmoner bypas'ın yüksek laktat seviyeleri için önemli bir risk faktörü olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada açık kalp cerrahisi sırasında serum laktat düzeyinin, postoperatif dönemdeki gelişen böbrek hasarı ile olan ilişkisini değerlendireceğiz.
Bu çalışmaya median sternotomi ile kardiyopulmoner bypass eşliğinde koroner arter bypass operasyonlarını da içeren elektif kalp cerrahisi yapılan 60 hasta dâhil edilmiştir. Preoperatif akut yâda kronik böbrek yetmezliği olan, acil şartlarda operasyona alınan yâda redo cerrahi yapılan hastalar çalışmaya dâhil edilmedi. Modification of Diet in Renal Disease (MDRD) çalışmasına göre eGFR > 60 ml/dk/1.73m2 olması renal fonksiyonlar açısından normal olarak değerlendirildi. Tüm hastaların KPB başladıktan sonra, kros klemp konulduktan hemen sonra ve devam eden her 30 dakikada arteryel kan gazı ile laktat seviyesi analiz edildi. Postoperatif dönemdeki böbrek fonksiyonları ile laktat seviyeleri arasındaki ilişki analiz edildi.
Operasyon sonrası takiplerde 12 hastada (20%) AKI olduğu gözlendi.  Bu hastalarda istatistiksel olarak anlamlı olsada, daha ileri yaş grubu olması dikkat çekti. Bunun yanı sıra AKI izlenen hastalarda KPB süreleri AKI izlenmeyen hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha uzun izlendi. AKI izlenmeyen hastalar ile karşılaştırıldığında AKI grubunda bütün zaman dilimlerinde laktat seviyesi yüksek izlenmiştir.  SPSS Lineer regresyon analizinde AKI ile ilişkili bağımsız değişkenler incelendiğinde serum laktat seviyeleri ile yüksek ilişki seviyesi tespit edildi. 
Kalp cerrahisi ile sonrası yoğun bakım ve rehabilitasyon süreçleri son derece karmaşık ve yüksek hassasiyet gerektiren dönemlerdir. Bu süreçlerde hemodinamik parametreleri stabil tutmak adına oldukça hassas olunmalı ve bir takım komplikasyonlar açısından tedbirli davranılmalıdır. Özellikle böbrek fonksiyonlarındaki bozulmaları bu süreçleri etkilemekte, morbidite ve mortaliteyi ve hastane giderlerini önemli ölçüde artırmaktadır. Bu bağlamda AKI açısından hem intraoperatif hem de postoperatif dönemde birçok klinikte rutin takipte yeri olan serum laktat seviyelerindeki artışın dikkatle izlenmesi ve böbrek fonksiyonları açısından daha dikkatli sıvı rejimleri yapılması önemlidir.

Abstract:
Hyperlactatemia is a very common condition in patients undergoing open heart surgery and It has been reported in many studies that it is associated with postoperative complications. Although the cause of high lactate levels is not known exactly, tissue is thought to be from hypoxia. Hemodilution and low peripheral oxygen presentation during cardiopulmonary bypass (CPB) causes tissue hypoxia. When oxygen delivery falls below a critical level, oxygen consumption becomes dependent on presentation and lactic acidosis occurs. Some cytokines and diabetogenic hormones released as an inflammatory response during cardiopulmonary bypass cause lactate height, insulin resistance, and an increase in blood sugar. Studies have also indicated that prolonged cardiopulmonary bypass is a risk factor for high lactate levels. In this study, we will evaluate the relationship between serum lactate level and developing kidney damage in the postoperative period during open heart surgery.
This study included 60 patients who underwent elective cardiac surgery, including coronary artery bypass operations accompanied by median sternotomy and cardiopulmonary bypass. Patients with preoperative acute or chronic renal failure, operated under emergency conditions, or undergoing redo surgery were not included in the study. According to the Modification of Diet in Renal Disease (MDRD) study, eGFR> 60 ml / min / 1.73 m2 was considered normal for renal functions. The lactate level was analyzed with arterial blood gas after all patients started CPB, immediately after cross-clamping and every 30 minutes in progress. The relationship between kidney function and lactate levels in the postoperative period was analyzed.


In post-operative follow-up, 12 patients (20%) had AKI. Even ıf statistically is not significant. It was noteworthy that these patients had a higher age group. In addition, the duration of CPB was statistically significantly longer in patients with AKI than those without AKI. When compared with patients without AKI, lactate level was observed to be high in all time periods in the AKI group. In SPSS Linear regression analysis, when AKI-related independent variables were examined, a high level of correlation with serum lactate levels was determined.
Intensive care and rehabilitation processes after cardiac surgery are extremely complex and require high sensitivity. In these processes, in order to keep the hemodynamic parameters stable, it should be very sensitive and cautious in terms of some complications. Especially, impaired kidney function affects these processes and significantly increases morbidity and mortality and hospital expenses. In this context, it is important to carefully monitor the increase in serum lactate levels, which are involved in routine follow-up in many clinics both in the intraoperative and postoperative period, and to make more careful fluid regimens for kidney function.