Orman sınırları dışına çıkartılması tartışılan alanlar ve yasal sürecin irdelenmesi, İstanbul örneği
Areas are considered to be removed from forest land and legal process, in the case of Istanbul
Yazar: YEŞİM BİRGÜL UYGUR AYVA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CENGİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Anayasa = Constitution ; Orman Kanunu = Forest Law ; Orman sınırları = Forest border ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Küreselleşme ile birlikte bugün yasal ve yasadışı orman ürünleri ticareti önemli bir ekonomik güç haline gelmiş ve dünyayı kaplayan ormanların yarısı yok olmuştur. Gelişen çokuluslu şirketlerin orman tahribini hala sürdürmesinde, hükümetlerin orman alanlarını finans problemlerini çözmede bozdurabilecekleri bir hisse senedi gibi görmeleri etkili olurken bu güçten faydalanmadaki bakış açısı ülkelerin hükümetleri arasında farklılık göstermektedir. Ülkemizde ise hükümetlerin orman alanlarını politik sorunların çözümü için en kolay ve değerli yatırım aracı olarak görmeleri etkili olmaktadır.Ulusal politikalar, kamu ticareti, ekonomik politikalar,(idari) yönetmelikler, tarım ve toprak mülkiyeti politikaları ormanların tahribinde önemli rol oynamaktadır. Bu etkili faktörler nedeni ile devletler kendi orman yasalarını ve politikalarını uygulayacak iradeden yoksun kalmışlardır ya da ormanların lehine politikalar geliştirilmesine rağmen güçlü çıkar gruplarınca müdahale edilerek bu durum orman varlığının aleyhine döndürülmüştür.1937 yılında yürürlüğe giren 3116 Sayılı Orman Kanunu ülkemizin ilk modern orman kanunudur. Bu kanun bütün ormanların devlet mülkiyetine alınması, devlet tarafından işletilmesi ve devamlılığının sağlanması ilkelerine dayanmaktadır. Ancak 1956 tarihinde yürürlüğe giren 6831 sayılı Orman Kanunu ile yürürlükten kaldırmıştır.Orman sınırları dışına çıkarma işlemleri ise ilk kez 1956 tarihli 6831 sayılı Orman Yasası ile öngörülmüştür. 1960'lı yıllarda, orman işgallerinin artması ve orman içindeki yerleşim bölgelerinde yaşanan sorunlar nedeni ile 1961 Anayasası'nın 131. maddesi 1970 yılında değiştirilmiştir. Bu madde ile ?ormanlarla ilgili anayasa hükümlerinin yürürlüğe girdiği 15.10.1961 tarihinden önce orman niteliğini yitiren yerlerin, orman sınırları dışına çıkarılabileceği? kabul edilmiştir.Bu doğrultuda, 6831 sayılı Orman Kanunu'nda, 1744 sayılı yasa (20.06.1973 tarihli) ile değişiklik yapılarak (Resmi Gazete: 04.07.1973, Sayı: 14580) yoğun biçimde orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine başlanmıştır.1982 Anayasasının 169. ve 170. maddelerinde değişiklik yapılarak orman sınırları dışına çıkarma tarihi 31.12.1981 gününe çekilmiş ve peşpeşe çıkarılan iki ayrı yasa (23.09.1983 tarihli ve 2896 sayılı ve 05.06.1986 tarihli ve 3302 sayılı yasalar) ile daha fazla orman alanının yokolmasına neden olmuştur.Bu tez çalışması ülkemizdeki orman tanımı ve orman sınırları dışına çıkartma işlemlerinin 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasalarındaki durumunu, orman sınırları ve devletleştirme çalışmaları ve bu çalışmalar esnasında yaşanan sorunları, bu kapsamda 1937-2009 yılları arasında hazırlanan yasaları ve orman sınırları dışına çıkartılan alanların İstanbul İli Örneğinde irdelenmesini içermektedir.

Abstract:
Parallel to globalization the trade of legal and illegal forest products have become an economic power today and those forests almost including half of our planet have been lost. While the developing multinational companies keep on destroying the forest land, based on the effect that the governments see the forest areas as ?equity shares? which can easily be converted to cash, the view to benefit form such power shows differences among the governments of different countries. In our country though, it is most effective that the governments see the forest land as the easiest and most valuable instrument for the solution of the political issues.National policies, public trade, economic policies, (administrative) regulations, agricultural and land ownership policies play a big role in the destruction of the forests. Because of such effective factors the states have either been departed from their will to implement their own forest laws and policies or despite the fact that policies have been developed in favour of the forests, this situation has been turned into adversive side for the forest existence by the intervention of powerful self-seeking groups.The Forest Law Number put into effect in the year 1937 is the first modern forest law in our country. This law depends on the principles of taking all the forests under the ownership of the state, managing them by the state and enabling the continuity of same. However it was invalidated by the Forest Law Number 6831 put into effect in the year 1956.The process of de-foresting (narrowing down the boundaries of the forests or re-naming the part of the forest land as ?outside of the forest limits? was firstly forecasted by the Forest Law Number 6831 put into effect in the year 1956. In the years following 1960, the article number 131 of the 1961 Constitution have been amended due to the increasing of the occupation the forest land and also due to the problems encountered in the residential areas within the forests. With such article it was accepted that ?those places which has lost the forest properties before the date of 15.06.1961 (this is the date on which the new regalations related to forests in the 1961 Constitution) can be taken out of the forest boundaries.?In the same respect, the de-foresting operations have started intensively by making another amendment in Forest Law Number 6831 (with the Law Number 1744 dated 20.0.1973).By making an amendment in the Articles of 169 and 170 of the 1982 Constitution, the date of de-foresting was pulled back to the date of 31.1981 and with two new laws put into effect one after the other (the laws number 2896 dated.23.09.1983 and number 3302 dated 05.06.1986) it became the reason of loosing more forest land.This thesis covers the definition of forest in our country and the state of de-foresting as stated in the Contitutions of 1921, 1924, 1961 and 1982, the process of drawing the forest boundaries and monopolizing the forests by the state and the problems encountered during this progress and the laws passed between the years 1937-2009 within this scope, and analyses the debatable areas of de-foresting on the basis of ?Istanbul City Example?.