Endokrin nedenlere bağlı gelişen hiponatremide NT-proBNP düzeylerinin incelenmesi
Investigation of NT-proBNP levels in endocrine caused hyponatremia
Yazar: ŞEYMA SARIŞEN
Danışman: DOÇ. DR. KÜRŞAT DAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diüretikler = Diuretics ; Endokrin sistem = Endocrine system ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hiponatremi = Hyponatremia ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents

Özet:
Amaç: Natriüretik peptidlerin endokrin nedenlere bağlı gelişen hiponatremide etkileri üzerine yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Var olan çalışmalarda ise troid hormon bozukluklarıyla Brain natriüertik peptid(BNP) arasındaki ilişki incelenmiştir.Bu çalışmadaki amacımız uygunsuz antidiüretik hormon(ADH) salınımı sendromunda ve hipofizer yetmezlikte gelişen hiponatremi ile NT-proBNP arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye kliniğine başvuran hiponatremisi olan uygunsuz ADH salınımı sendromlu ve hipofizer yetmezlikli (gonadotropin eksikliği, kortikotropin eksikliği ve santral hipotroidi) 23 hasta ve bilinen herhangi bir sistemik hastalığı olmayan serum sodyum düzeyleri normal aralıkta olan 21 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Araştırmamızda hasta ve kontrol grubundan anamnez alındıktan sonra rutin fizik muayeneleri yapıldı, kayıtları tutuldu. Hasta grubunun laboratuvar tetkikleri (Açlık kan şekeri, serum sodyum düzeyi, spot idrar sodyum, kreatinin ,idrar osmolaritesi ayrıca hipofizer yetmezlik düşünülen hastaların ön hipofiz hormonları) hasta dosyalarından kayıt edildi. Hasta grubuna kalp yetmezliğini ekarte etmek amacıyla ekokardiyografi yapıldı. Kontrol grubunu oluşturan sağlıklı gönüllülerin kayıtları da hastane sisteminden kayıt edildi. Araştırma için hasta ve kontrol grubundan alınan kan örneklerinden bakılan NT-ProBNP düzeyleri için kan örnekleri EDTA'lı tüplere alınarak santrifüj edildi ve plazma ayrılarak -20 C'de saklandı. Örnekler NT-proBNP kiti ile Dade Behring marka Dimention Plus cihazında sandviç immunoassay yöntemi ile çalışıldı. Grupların laboratuvar bulguları, yaş, cinsiyet, hiponatremi anındaki serum NT-proBNP düzeyleri ve sodyum normal aralığı ulaştığı andaki NT-proBNP düzeyleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Hipofizer yetmezlik grubunda plazma sodyum düzeyi düşükken bakılan bazal NT-proBNP düzeyi plazma sodyum düzeyi normal aralıktayken bakılan NT-proBNP düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p=0,008). Uygunsuz ADH salınımı sendromu grubunda sodyum düzeyi düşükken bakılan bazal NT-proBNP düzeyi, plazma sodyum düzeyi normal aralıktayken bakılan NT-proBNP düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0,004).
Sonuç: Çalışmamızda uygunsuz ADH salınımı sendromu grubu ve hipofizer yetmezlik grubunda plazma sodyum düzeyleri düşükken bakılan NT-proBNP' nin daha yüksek olduğunu gördük.NT-proBNP değerinin kalp yetmezliği olmaksızın yükselebileceğini saptadık.Uygunsuz ADH salınımı sendromu grubunda plazma sodyum düzeyi normale döndükten sonra bakılan NT-proBNP düzeyini, plazma sodyum değeri düşükken bakılan NT-proBNP düzeyine göre daha düşük bulduk. Uygunsuz ADH salınımı sendromunda NT-proBNP yüksekliğinin hiponatremiyle ilişkisi olduğunu saptadık.  Hipofizer yetmezlik grubunda, plazma sodyum düzeyi normale döndükten sonra bakılan NT-proBNP düzeyini, plazma sodyum değeri düşükken bakılan NT-proBNP düzeyine göre daha yüksek bulunduk. Hipofizer yetmezlik grubunda NT-proBNP düzeyinin hiponatremiden bağımsız bir şekilde yüksek olduğunu saptadık. Hiponatremi görülen hastalarda altta yatan neden hipofizer yetmezlik ve uygunsuz ADH salınımı sendromu olabilir. Bu hastalarda NT-proBNP düzeyleri etkilenmektedir. Dispne etyolojisi araştırılan hastalar hipofizer yetmezlik ve uygunsuz ADH salınımı sendromu açısından değerlendirilmelidir.
Anahtar kelimeler: NT-proBNP, uygunsuz ADH salınımı sendromu, hiponatremi, hipofizer yetmezlik

Abstract:
Aim: There are not adequate researches in regards to the effects of natriuretic peptides' on endocrinal developed hyponatremia. The relationship between disorders of thyroid hormone and Brain natriurectic peptide (BNP) is analyzed by the other ongoing researches. The purpose on this research is exhibiting the relationship between syndrome of inappropriate secretion of antidiuretic hormone (ADH) and hyponatremia that developed by hypophyseal insufficiency and NT-proBNP. 
Materials and Methods: 23 patients who have hyponatremia with syndrome of inappropriate secretion of ADH, and hypophyseal insufficiency (gonadotropin insufficiency, corticotropin insufficiency, and central hypothyroidism) and 21 healthy volunteers who have normal interval serum sodium level without any known systemic disease applied to Ankara Keçiören Training Research Hospital Internal Clinic and participated in the research. In the research, after taking medical history (anamnesis) from patients and control group, their routine physicals were examined and records were kept. Laboratory investigations of the patient group (preprandial blood glucose, serum sodium level, spot urine sodium, creatinine, urine osmolarity, also the patients, who are suspected by hypophyseal insufficiency, anterior hypophysial hormones) were enregistered in the patient files. Echocardiography was performed in the patient group to dispense with cardiac insufficiency. Records of the control group were also enregistered by the hospital system. For NT-ProBNP levels from taken blood samples from the patient and control groups, blood samples were taken into EDTA tubes and centrifuged. And then, plasma was separated and kept at -20°C.
Samples were run with sandwich immunoassay method on Dade Behring Dimension Plus instrument with NT-proBNP kit. Groups' laboraty findings, age, gender, serum NT-proBNP levels at the time of hyponatremia, and NT-proBNP levels at the time the sodium normal range reached were compared statistically.
Results: Inspected basal NT-proBNP levels,and plasma sodium levels were found to be lower than NT-proBNP while hypophysial insufficiency group has low level of plasma sodium(p=0,008). In the group of syndrome of inappropriate secretion of ADH, basal NT-proBNP levels which is analyzed when the plasma sodium level was within the normal range were found to be significantly higher (p=0,0004) compared to basal NT-proBNP level when sodium level was low. 
Conclusion: In the research, it is found that NT-proBNP levels were higher when plasma sodium levels were lower in the syndrome of inappropriate secretion of ADH group and the hypophyseal insufficiency group. It is found that NT-proBNP may increase without cardiac insufficiency. In the syndrome of inappropriate secretion of ADH group, it is found the NT-proBNP levels lower than the plasma NT-proBNP levels after plasma sodium level returned to normal. It is found that NT-proBNP elevation is associated with hyponatremia in syndrome of inappropriate secretion of ADH. In the hypophyseal insufficiency group, we found that the NT-proBNP level to be normal after plasma sodium levels returned to normal, but higher than NT-proBNP levels when plasma sodium levels were low. In the hypophyseal group, we found that NT-proBNP level was high and did not depend on hyponatremia. 
The underlying cause of hyponatremia may be hypophyseal insufficiency and syndrome of inappropriate secretion of ADH. NT-proBNP levels are affected in these patients. Patients who have dyspnea etiology should be evaluated for hypophyseal insufficiency and syndrome of inappropriate secretion of ADH.
Key Words: NT-proBNP, syndrome of inappropriate secretion of ADH, hyponatremia, hypophyseal insufficiency.