Nigella sativa L. etanol ekstresinin ratlarda parasetamolle indüklenen akut böbrek toksisitesi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects Nigella sativa L. ethanol extracts i̇nduced by paracetamol on acute kidney toxicity in rats
Yazar: DOĞUKAN CANAYAKIN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN BAYIR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Asetaminofen = Acetaminophen ; Bitki özütü = Plant extract ; Böbrek = Kidney ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Nigella sativa L. = Nigella sativa L. ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Amaç: Parasetamol tüm dünyada yaygın olarak kullanılan, tedavi dozlarında oldukça güvenilir bir ilaç olup kolay ve hızlı ulaşılabilir olması dolayısıyla bilinçsiz kullanımı sonucu karaciğer ve böbrek üzerinde ciddi hasara neden olan analjezik ve antipiretik bir ajandır. Çalışmamızda ratlarda parasetamol ile oluşturulan akut böbrek toksisitesinde güçlü bir antioksidan olan Nigella sativa L.'nin (NS) etanol ekstresinin etkileri biyokimyasal olarak araştırılmıştır. 
Materyal ve Metot: Çalışmamızda 8 gruptan oluşan 48 adet dişi rat kullanıldı. Gruplar; I: Sağlıklı, II: Sağlıklı + NS 1000 mg/kg, III: Sağlıklı + NAC 140 mg/kg, IV: Parasetamol 2 g/kg, V: NAC 140 mg/kg + Parasetamol 2 g/kg VI: NS 250 mg/kg + Parasetamol 2 g/kg, VII: NS 500 mg/kg + Parasetamol 2 g/kg, VIII: NS 1000 mg/kg + Parasetamol 2 g/kg'dir. NS ve NAC uygulamalarının 1 saat sonrasında Parasetamol uygulaması yapılıp 24 saat sonra çalışma sonlandırıldı. 
Bulgular: Çalışma sonucunda, parasetamol verilen gruplarda kontrol grubuna göre üre ve kreatinin seviyelerinde belirgin bir artış olduğu görülmüştür. Parasetamol ile beraber NS etanol ekstresi verilen tüm gruplarda üre ve kreatinin anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.05). Böbrekte parasetamol verilen gruplarda kontrol grubuna göre MDA seviyesinde artış, GSH seviyesinde ve SOD aktivitesinde düşüş tespit edilirken, parasetamol ile beraber NS etanol ekstresi verilen gruplarda MDA seviyesi anlamlı olarak azalmış, GSH seviyesi ve SOD aktivitesi doza bağlı olarak istatistiksel olarak anlamlı artış göstermiştir (p<0.05).
Sonuç: NS etanol ekstresi uygulaması sonucu böbreklerde oksidatif stresin azaldığı ve buna bağlı olarak nefrotoksisitenin göstergelerinden BUN ve kreatinin seviyelerinin azaldığı belirlenmiştir. Bu etkinin NS etanol ekstresi içerisinde majör olarak bulunan ve flavonoid ailesinin önemli üyeleri olan kuersetin, kaempferol ve rutin gibi antioksidan maddelerden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: Paracetamol, an analgesic and antipyretic drug which is widely used all over the world, is a quite safe drug at therapeutic doses and because of being easily and quickly accessible, it can cause serious damage on the liver and kidneys. In our study, the effects of Nigella sativa L. (NS) ethanol extract, which is a strong antioxidant, have been biochemically investigated on paracetamol induced acute kidney toxicity in rats.
Material and Method: Totally 48 female rats in 8 groups have been used in our study. Groups; I: Healthy, II: Healthy + NS 1000 mg/kg, III: Healthy + NAC 140 mg/kg, IV: Paracetamol 2 g/kg, V: NAC 140 mg/kg + Paracetamol 2 g/kg VI: NS 250 mg/kg + Paracetamol 2 g/kg, VII: NS 500 mg/kg + Paracetamol 2 g/kg, VIII: NS 1000 mg/kg + Paracetamol 2 g/kg. Paracetamol administration has been carried out 1 hour after NS and NAC, and then the study has been ended 24 hours later. 
Results: As a result of this study, a significant increase in urea and creatinine levels was observed in paracetamol given group when compared to the control group. In all groups where NS ethanol extract has been administered with paracetamol, the levels of urea and creatinine has been found to be significantly decreased (p<0.05). In kidney tissue, While MDA level increased and GSH level and SOD activity were increased in  paracetamol-given groups when compared to control group, MDA level has significantly decreased and the GSH level and SOD activity have dose-dependently increased in paracetamol+NS etanol extract given groups (p<0.05).
Conclusion: As a result of NS ethanol extract administration oxidative stress was decreased in kidneys and in relation to this urea and creatinine levels, the indicators of nephrotoxicity, have also been decreased. This effect is thought to result from antioxidant substances such as quercetin, kaempferol, and rutin, that are majorly found in the NS ethanol extract and important members of flavonoids family.